Ọdịnaya: Emmanuel Nwobosi bụbu onye fọrọ n'ime ndị so lụọ agha Biafra

Gọvanọ Anambra steeti bụ Willie Obiano, bụ otu onye n'ime ha, ọ gara njem iti aka n'obi na be Nwobosi n'ụbọchị Tuzde Novemba ụbọchị 24, 2020.

Gọvanọ Anambra steeti bụ Willie Obiano ka ọ gara njem iti aka n'obi n'ezinụlọ Nwobosi

Nwobosi gbara afọ iri asatọ na abụọ tupu ọ laa mmụọ mana ihe ndị mmadụ ji echeta ya bụ ịhụnanya ike ọ kpara n'oge agha.

Ị nụchaa akụkọ Nwobosi, ị ga-ekweta ihe Otiegwu bụ Oliver De Coque kwuru sị: "A na-enwe obodo enwe, obodo anaghị eko n'elu ka ụgbọgụrụ'.

Biafra: Gịnị nọ n'ime Bọnka Ojukwu

Emmanuel Nwobosi, oge ọ ka bụ okoroọbịa

Onye bụ Emmanuel Nwobosi?

Emmanuel Nwobosi ka onye agha

Nnamdi Kanu na Emmanuel Nwobosi

N'afọ 2016, Femi Fani-Kayode, jibu ọkwa Mịnịsta njem ụgbọelu na Naịjirịa, dere akụkọ etu Nwobosi si wakpo ụlọ nna ya oge ndị agha weghaara ọchịchị n'ike na 1966.

Fani-Kayode kọkwara etu Nwobosi na ndịagha ya si gbuo Samuel Akintola, onye ji ọkwa 'Premier' nke mpaghara Ọdịda Anyanwụ Naịjirịa oge ahụ.

O kwuru sị: "A katọrọ m ihe Nwobosi na ndị agha ya mere n'abalị ahụ. Ana m eru uju nwanne nna m bụ Akintola bụ onye ha gburu n'abalị ahụ."

"Mana anaghị m ama ya maọbụ ndị otu ya ikpe. Naanị Chukwu ka ikpe dịịrị".

"Ebughị m ihe ọbụla n'obi megide ha. A hapụla m ha n'aka Chineke."

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ ndị ọnụ na-eru n'okwu na mpaghara ọwụwa anyanwụ akwaala arịrị maka ọnwụ Emmanuel Nwobosi, ọchịagha kpara ike oge a lụrụ agha Biafra.


Ọdịnaya: Emperor Ogbonna anọọla na mkpọrọ ihe karịrị ọnwa atọ n'ihi ihe o dere na Facebook na-akatọ gọọmentị Abia steeti

Onye kwuru nke a bụ ọnụ na-ekwuru Ikpeazu bụ Onyebuchi Ememanka oge BBC Igbo gbara ya ajụjụ ọnụ gbasara okwu ahụ.

Onye bụ Emperor Ogbonna?

Emperor Ogbonna bụ ọkaiwu onye na-akatọ ọchịchị gọvanọ Ikpeazu.

N'ọnwa Maachị afọ 2020 ka ndị uweojii nwuchiri ya n'ihi mkpesa Ikpeazu kpesara gbasara ya.

Ikpeazu kwuru na Ogbonna kọtọrọ aha ya na soshal midia ma tụgide ya asị.

Mana Ogbonna kwuru na ọbụghị ya dere edemede ahụ kọtọrọ aha gọvanọ, kama o kesara ya.

Ndị uweojii mechara kpụpụ Ogbonna ụlọikpe ebe ọkaikpe nọ nye iwu ka a kpọchie ya na mkpọrọ.

Ogbonna nọ na mkpọrọ tupu ọrịa coronavirus amalite nke mere ka a kpọchie elu na ala.

Oge e mechara kpọghee ụlọikpe, ọkaikpe ahụ nyekwara iwu ka a tọhapụ Ogbonna n'ụbọchị 28 nke ọnwa Eprel.

Mana ndị uweojii nzuzo bụ DSS gara n'ụlọikpe ahụ ma nwụchikwaa Ogbonna ọzọ, kpọrọ ya laa Abuja.

Ebe ahụ ka ọ ka nọ na mkpọrọ ndị DSS ruo taa.

Ihe gọọmentị Abia kwuru

Ọnụ na-ekwuru gọvanọ Ikpeazu bụ Onyebuchi Ememanka gwara BBC na aka ha adịghịzi na ihe ọbụla na-eme Ogbonna.

Ememanka kọwara sị: "Ọ bụ eziokwu na gọvanọ wegara mkpesa n'aka ndị uweojii oge Ogbonna dere ihe iji kọtọọ aha ya."

"Mana okwu ahụ apụọla n'ụlọikpe ebe ọkaikpọ nọkwa nye iwu ka a tọghapụ ya."

"Ngwa ngwa a tọhapụrụ ya, aka gọọmentị Abia apụọla na ya bụ okwu."

"Anyị amaghịzi ihe ndị DSS ji buru ya gawa Abuja."

Ememanka gara n'ihu kọwaa na Ogbonna dekwara ihe n'oge gara aga na-akọtọ ọchịchị onyeisiala Mohammadu Buhari.

"O nwere ike ịbụ maka nke a kpatara ndị DSS ji nwuchie ya, amaghị m."

"Mana aka gọvanọ Okezie Ikpeazu adịghị na ya."

Ihe ndị otu na-anọchite Ogbonna kwuru

Otu dị icheiche na-agba mbọ maka ikike dịịrị onye nke a kpọro 'Civil Society Organisations' nakwa 'Human Rights groups' akpọọla oku ka gọọmentị tọhapụ Ogbonna na-egbughi oge ọbụla.

Ha gunyere The Gavel NG, SERAP, 'Connected Development' (CODE) na ndị ọzọ.

Ọnụ na-ekwuru ndị 'Gavel' bụ Oluwafemi Ajibade, gwara BBC Igbo na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

"Nwuchi ndị uweojii nzuzo nwuchiri Emperor Ogbonna esighi n'aka Gọvanọ Okezie Ikpeazu".


Ọdịnaya: Emume ọkazị Emii: Ihe mere obodo a jiri akwanyere akwụkwọ nrị a ugwu

Obodo Emii dị n'Imo steeeti nwere oriri ha na-eri maka ọkazị.

Ka ha siri kụọ akụkọ ya, ha si na ọ bu nna mụrụ ha aha ya bụ Emii choputara akwụkwọ nrị a ma rie ya hu na ọ dị ya mma na-ahụ.

N'oge emume ọkazị a, ndị Emii adịghị ese okwu maọbu lụọ ọgu.

Ha sị na oge emume a, onye ọbụla nwereike ga rie nri ebe ọbụla ọ chọrọ.

Ọzọkwa bu na ọ bụ naanị ọkazi ka a na-esi n'obodo ahu n'oge emume ọkazị.

Ndị mere akụkọ a bụ Ikechukwu Kalu na Vining Ogu

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọkazi bụ akwụkwọ nrị eji ete ofe, ma jikwara ya agwọ ngwọ ngwọ na ihe ndị ọzọ.


Ọdịnaya: End of Instagram post, 1

O kwuru na nsogbu dị n'ụgbọelu bidoro tupu ha efelie elu ndịọrụ Air Peace siri ha ritue dịka e bidoro ọrụ na injin ụgbọelu ahụ.

Ọ kọwara etu ụfọdụ mmadụ anwụrụ ume nke bụ Oxygen na Bekee siri datuo nke butere na ụfọdụ mmadụ kuburu nakwa na ndị nọ nso bidoro inyere ha aka.

Ihe akpọrọ 'Oxygen mask' daturu mana anwụrụ oxygen apụtaghị n'ụfọdụ ndị njem dịka o siri kọwa.

End of Instagram post, 2

Anigbo na mkparịta ụka ya na BBC Igbo nwere sị na onye ọbụla nwe ngalaba ụgbọelu gba mbọ tinye anya n'ịhụ na eletakwara ya, ma haziekwa ya ọfụma.

O kwuru na ahụmihe a emeela na ọ bụzị sọsọ njem ụgbọala ka ọ ga-na eji eme njem dịka ọ na-ekele chukwu na ha daturu n'udo n'agbanyeghi ihe mberede kwadoro ime.

Air Peace: Onye njem agbaala ama maka ihe ụgbọelu ahụ mere akpa ya

Mgbe BBC Igbo kpọrọ Air Peace ịnụ olu ha, ọnụ na-ekwchitere ha bụ Maazị Chris Iwarah kwuru na ha ma na ihe dị etu ahụ mere n'ezie.

Mana ọ gọrọ na ụfọdụ ihe Chinyere Anigbo kwuru mere dịka na usoro anwụrụ oxygen anaghị arụ ọrụ ọfụma nakwa na ụfọdụ ndị mmadụ kuburu na njem ụgbọelu ahụ.

O jikwa ohere ahụ rịọ mgbaghara maka ndị niile nọ na njem ahụ, okwu a metụtara.

Akuko ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu nwaada akpọrọ Chinyere Anigbo agaala na soshal midia kọwa ahụmihe ya n'ụgbọelu 'Air Peace' nke si Legọs aga Enugwu n'ụbọchị nke iri na anọ n'ọnwa Dizemba 2018.


Ọdịnaya: End of Instagram post, 1

Ọ sị na o mere ya ka o nye ụmụnwaanyị ndị ahụ obi ụtọ.

Pretty Mike kwukwara ọtụtụ ihe maka ndụ ya na mkparịtaụka a.

Pretty Mike ka ọ na-akpa ụmụnwaanyị di ime n'afọ ha n'agbamakwụkwọ Williams Uchemba.

Pretty Mike kpọrọ ụmụnwaanyị isii dị ime bia agbamakwụkọ Williams Uchemba na Brunella Oscar were isi na ha bu nwa ya n'otu n'otu.

Ka Pretty Mike na ụmụnwaanyị isii di ime wuchiri, ndị mmadụ wee na-elegharị anya.

Mana o bighi ebe ahụ, ha gara n'ọtụtụ igwe soshial midia, kpụrụ ya n'ọnụ, mere ka o wee wukarịa ndị gbara akwụkwọ.

Pretty Mike na ụmụnwaanyị isii dị ime ọ kpọ bia agbamaakwụkwọ Uchemba Williams

Onye na-eme ihe nkiri nakwa akpa ọchị a ma ama bụ Uchemba Williams echizuola n'iza di Brunella Oscar.

Ha gbara akwụkwọ nke ụka ụnyaahụ bụ Nọvemba 21, afọ 2020 na Lagos n'isi ụlọụka Dominion City dị na Leeki Phase 1.

Lee ụfọdụ foto si na agbamaakwụkwọ ha pụta:

Uchemba na nwunye ya mere agbara nkwụ ha n'izuụka gara aga.

Lee Brunella Oscar Nwolisa bụ oriakụ Williams Uchemba  na ihe ị na-amaghị maka ya

Brunella Oscar bụzị oriaku ọkpaọchị a ma ama aha ya bụ Williams Uchemba.

Foto ebe ha gbara akwụkwọ omenaala wuru ewu ọfụma na soshal midia na ngwụcha izu ụka a n'Alor dị n'Anambra steeti.

Nke a mere dịka Uchemba wepụtachara foto ya na Brunella Oscar sere n'elu soshal midia n'oge gara aga wey na-ekwu na oge eruola o ga-eji lụọ nwaanyị.

Uchemba mechara kwuo na agbamaakwụkwọ nke ụka ha ga-eme n'ụbọchị Novemba 21,2020.

Mana onye ka Brunella Oscar Nwolisa bụzi oriakụ Uchemba bụ?

Lee ụfọdụ foto si n'agbamakwụkwọ ha:

Kedụ Williams Uchemba na Brunella si zute onwe ha?

Ụlọọrụ Naịja Digest mgbasaozi depụtara na Nwolisa kwuru na ọ hụrụ onyonyo Uchemba na Facebook ma zigara ya ozi n'ọba ozi n'afọ 2016 ya makana ọ nụrụ n'uche ya na ọ hụla di ya.

N'akụkọ ahụ o kwuru na mgbe ọ gwara ndị ọyị ya na ọ hụla di ya na ha che na ọ na-ayị ara.

Brunella kwuru na Uchemba sara ozi ya ma jụọ ebe o si, o mechara gwa ya na o si n'ebe nne na nna ya bụ Nwolisa agaghị  ekwe ka ọlụọ nwa ya.

Uche mba,...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Na mkparịtaụka Pretty Mike na BBC Igbo, Pretty Mike sị na o bu ihe ọma n'obi wee buru ụmụnwaanyị ndị ahụ di ime ga n'agbamakwụkwọ Williams Uchemba.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

A na-ekwu na nwa ahụ aha ya bụ Odum Prince gbara afọ iri na abụọ.

E bugara ya ụlọọgwụ gọọmenti etiti dị n'Ụmụahịa ụnyaahụ mana ọ nwụrụ n'elekere ise nke ụtụtụ taa.

Onye nkwuchiteọnụ ụlọọgwụ ahụ bụ Darlington Mmadubuko kwuru na ọkụ ahụ gbara nwantakịrị ahụ nke ukwu nke mere na ọ nataghị ọgwụgwọ.

Ndị uweojii kwetere na ihe a mere ma kwuo na ha anwụchiela nwaanyị ahụ.

Onye nkwuchiteọnụ ndị uweojii n'Abịa steeti bụ Geoffrey Ogbonna kwuru na ihe ahụ mere n'Amuzukwu Ibeku n'Ụmụahịa.

N'okwu ya; "Anụrụ m na ọ bụ maka kaadị ahụ furu efu mere nwaanyị ahụ jiri kechie nwa ya aka, wụọ mmanụ ọkụ wee munye ya ọkụ."

Akụkọ na-ebo ebubo na nwa ahụ zuru ya bụ kaadị mana ndị uweojii kwuru na ha ka na-eme nyocha ihe mere.

Tescool kwuru maka ọnwụ nwa hụ n'igwe okwu twitter.

N'akụkụ nke ya, I am Freddy One kwuru na nne nwa ahụ wụrụ ya mmanụ ọkụ we munye ya ọkụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii n'Ụmụahịa Abịa steeti anwụchiela otu nwaanyị gbara nwa ya nwoke ọkụ maka "Memory Card" ekwentị furu efu.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Cheta na kemgbe izuuka garaaga ka ndị uweojii na-eche Melaye nche n'ụlọọgwụ ebe ọ na-anata ọgwụ.

Dino Melaye meruru ahụ oge o sị mpio ụgbọala wụpụo mana okaiwu ya kwuru na ọ bụ ndị uweojii kwapụrụ Dino Melaye.

Ndị ntaakụkọ Sahara Reporters dere na ọkaịkpe kpebiri na ọ bụ nde naira 90 ka ha ga-eji were nye Melaye ohere ka ọla be ya wee ruo mgbe ipe ya ga eru.

Ndị uweojii na-ebo Dino Melaye bụ onye omeiwu na nọchịte mpaghara ọdịda anyanwụ nke Kogi steeti ebubo na o nyere ndị na-akwado ya ngwa agha.

Mana Melaye kwuru na ebubo a bụ asị.

Ụfọdụ nsogbu Dino Melaye nwere

Dino Melaye na gọvanọ Kogi anaghị ahụ ibe ha anya na anya n'agbanyeghị na ha nọrọ n'otu ndọrọndọrọ ọchịchị.

N'ime izuụka garaaga, Melaye meriri na nyocha ngalaaba na-ahụ maka ntuliaka mere maka mkpọghachị azụ achọbụrụ ime ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii n'Abuja buuru omeiwu Dino Melaye bata n'ụlọ ịkpe taa n'elu akwa.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Dịka INEC si kwuo n'oge mbụ, usoro nyocha ndị binyere aka n'akwụkwọ maka mkpọghachi ya bụ onye omeiwu bidoro taa.

Nyocha ahụ bụ maka ndị Kogi sentraal bụ ebe Melaye na-anọchị.

Ndị INEC gosiri nyocha ahụ ha na-eme n'akara twitter ha.

End of Twitter post, 2

Ọtụtụ ndị deburu akwụkwọ degara INEC n'afọ 2017 ka akpọghachi Dino dịka onye nnọchi anya mana usoro ahụ kpụrụ ukwu n'ala maka akwụkwọ dị icheiche a gbara n'ụlọikpe nke ruru ụlọikpe ukwu.

Mana ụlọikpe ukwuu enyebeghi ikpe ya gbasara okwu ahụ nke Melaye gbara akwụkwọ ka ha kwụsị INEC kpọghachi ya.

Agbanyeghi na ndị ụlọikpe ukwuu ekpebibeghi ikpe ahụ, INEC gara n'ihu n'usoro nkpọghachi Melaye.

Onye na-ahụ maka ikuzi maka ntuliaka n'ụlọọrụ Inec na Kogi steeti bụ Ahmed Bagudu Biambo gwara BBC Igbo na ya bụ usoro nyocha ahụ ebidola taa.

O kọwara na nyocha ahụ gbasara binyerela aka ha n'akwụkwọ iji kpọghachite Melaye.

N'okwu ya: "Ndị ọrụ anyị nọ n'ebe a nha-eme ntuliaka 552 na Kogi sentraal nime 560 ebe a na-eme ntuliaka n'oge ahụ"

"Ndị na-ebinyeghi aka enweghi ihe gbasara ha ịbịa ebe ahụ, naanị ndị binyere aka bụ ndị kwesiri ịbịa."

Biambo kọwara na ndị binyere aka ga-eweta kaadị ntuliaka aka iji gosi na ọ bụ ha binyere aka nakwa na ha tozuru etozu ibinye aka.

Ụfọdụ ndị mmaọ̄ụ ekwuola na e nwere mmerụaka dị na ya bụ usoro mana Biambo kọwara na ndị na-anọchite anya ndị gbara akwụkwọ mkpọghachite na ndị agbara akwụkwọ nọ ebe niile a na-eme nyocha ahụ ihụ na a na-eme ihe ziri ezi.

Cheta na Dino Melaye ka nọ n'ụlọọgwụ dịka o meruru ahụ oge ndị uweojii chọrọ ịkpọrọ ya gaa Lokoja ụbọchị Wednezde.

 Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ụlọọrụ na-ahụ maka ntuliaka na Naịjirịa nke a na-akpọ Independent National Electoral Commision (INEC) n'aha ịchafụ eforola ntutu taa na ha ga-aganihu n'usoro nkpọghachi Dino Melaye agabanyeghi na onye omeiwu ahụ ka nọ n'ụlọọgwụ.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Dịka o siri depụta n'igwe okwu Twitter ya, ndị ogbo ya na ndị ọrụ NYSC wakporo ya.

End of Twitter post, 2

Njem a ọ gara ibido ofufe ala nna mere Davido okwu akpụ n'ọnụ ogige ahụ nakwa na soshal midia.

Cheta na nsonso, Davido kpanyere ọkụ na soshal midia oge egwu ọhụrụ ya bụ 'nwa-baby' pụtara...

Davido emepụtalarị 'Assurance' o tiri maka enyi ya nwaanyị bụ Chioma nakwa ọzọ wuru ewu bụ 'Flora my flawa'.

Mana ị ma ụzọ Davido jiri yie ndị Igbo?

Kemgbe mbido 2018, ihe kacha ewu na ndụ Davido karịchaa egwu ndị o tiri na nturuugo BET o ritere na mba Amerịka, bụ enyi ya nwaanyị bụ Chioma Avril Rowland.

Nkwupụta Davido na ọ na-ayị Chioma so mee ka ọtụtụ ndị Igbo bido ị hụ ya n'anya karịchaa etu ọ dị na mbụ.

Ka Davido bidoro ịyị Chioma, e setere ya n'ihe nkiri ebe o kwuru sị na "ndị Igbo na-enwe mmeri".

Davido tiri egwu aha ya bụ 'NWA BABY'.

David Adeleke

N'agbanyeghị na ọ bụ onye Yoruba, ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na ọ bụ maka na ọ na-ayị onye Igbo mere o ji họrọ aha Igbo.

@iamflamie1 na-ekwu na ụmụnwaanyị Igbo na-anwakwa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Aha David Adeleke ,otiegwu ama dịka Davido na-ewu ewu tata bụ Tọọsde sde na soshal midia maka na ọ gara n'ogige ndị ji otu afọ efe ala Naijiria na Legọs dịka otu onye n'ime ha.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Elba sị na e nyochara ya n'ụtụtụ taa ma chọpụta na o bu ọrịa coronavirus. O kwuru na ya na onye bu ọrịa a nwere mmekọ ahụ n'ụbọchị Fraịde.

Ọ sị na onwebeghi etu ahụ si eme ya ugbua mana ọ gbachiela onwe ya n'ụlọ maka nke a.

Ọ rịọkwara ka ndị mmadụ na-asa aka oge ọbụla ma dosa ebe ha bi ọcha mgbe niile.

Mba Briten amachiela ime njem, ọgbakọ maka coronavirus

Boris Johnson, onyeisiala mba Briten agbarụọla ihu kwuo ka ndị mmadụ bi na UK kwụsị ịme njem na-adịghị oke mkpa bụ nke ga-ebenata mmekọrịta ndị mmadụ na ibe ha maka mgbasa Coronavirus dịka ọnụọgụ ndị nwụgoro na ya bụ ọrịa rugoro iri ise na atọ.

Johnso kwuru ka onye ọbụla nwere ike sị na ụlọ ha na-arụ ọrụ dịka otu n'ime usoro ọhụrụ gọọmenti wepụtara iji buso ọrịa a agha.

O kwuru ka ndị rugoro afọ iri asaa nakwa ndị ahụ esichaghị ike nwere okwuo kpọrọ ihe.

Ụlọikpe mkpegharị dị n'Abuja akwụsịla nchutu Adams Oshiomole dịka onyeisioche pati All Progressive Congress.

N'ikpe ndị ọkaikpe atọ nke ọkaipke Abubakar Yahaya nọ n'isi ya chabiri n'ụbọchị Mọnde, kwuru ka nchutu Oshiomole nke ụlọikpe ukwu nyere iwu ya kwụsị.

Ụlọikpe a sị na iwu a ga-adị ruo ụbọchị Fraịde mgbe a ga-eleba anya n'akwụkwọ Oshiomole gbara.

Cheta na ụlọikpe dị n'Abuja nyere iwu n'ụbọchị 4 Maachị ka Oshiomole kwụsị igosi onwe ya ka onyeisi APC.

Nlele nke mbụ ọgwụ mgbochi coronavirus ga-amakite ụbọchị Monde na mba Amerika, dịka anyị nụru.

Mmadụ iri anọ na ise ahụ dị mma ekwetala ịnara ya bụ ọgwụ n'ụlọ ọchacha dị na Kaiser Permanente, Seattle.

 Ya bụ ọgwụ nwere oyiri ya bụ nje dị na ya mana ya bụ nje ezughị ibute ya bụ ọrịa n'ahụ mmadụ.

Ndị ọkachamara na-ekwu na ọ ka ga-ete aka tupu amara ka ya bụ ọgwụ maọbụ ọgwụ ndị ọzọ na-emepụta ọ ga-arụ ọrụ.

Ndị ọrụ Sayensi n'ụwa gbaa gburu na-agba mbọ ịmata ka ha aga emepụta ọgwụ mgbochi ọrịa a ngwangwa.

Ndị weputere ego maka nnwale ọgwụ a nke mbụ n'ahụ mmadụ bụ ndị National Institutes of Health sị na ha mafere usoro nke mbụ e si anwale ọgwụ mgbochi bụ nke na-enye aka ịmata ka ya bụ ọgwụ ọ ga-adịkwa ire n'ahụ mmadụ.

Mana...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye na-eme ihe nkiri a ma ama bụ Idris Elba ebutela coronavirus dịka o si kwuo n'akara soshal midia ya.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

End of Twitter post, 2

Aliko Dangote ekwuola na ọ dị njikere ịlụ nwaanyị ọzọ.

Nke a mere na ụmụnwaanyị dị iche iche na-arịọ ya ka ọ lụọ ha. Gịnị bụ uche gị?

Ndị mmadụ na-eṅomi Fayose

Soshal midia ewurula ọkụ dịka ndị mmadụ n'eṅomi aka na-achị Ekiti steeti Ayodele Fayose maka ahụ ọ merụrụ ụnyaahụ.

N'ọwụwa anyanwụ,

Otu nwata akwụkwọ na Mahadum Naịjirịa na Nsukka bụ Chidozie Okonkwo ebola ụlọọgwụ ụlọakwụkwọ ahụ ebubo na ha nyere ya ọgwụ driipu mebiri emebi.

Ụlọọgwụ ahụ ekwetala na ha nyere ya ya bụ ọgwụ eziokwu ma rịọ ya na ụmụnwanne ya mgbaghara.

Ben Murray-Bruce na Buhari

Sinetọ na-anọchite anya Bayelsa East bụ Ben Murray-Bruce akatọla okwu Buhari kwuru na ọ bụ nkwa o kwere ndị Naịjirịa ka ọ na-emezu mgbe ọ gbaghere ọdọ ụgbọ oloko nke Abuja taa.

Murray-Bruce kwuru na ọ bụ gọọmentị ndị ọzọ gara aga malitere ọrụ a ma fodụ obere ị rụcha ya.

Na mba ofesi,

Donald Trump ekwuola na ngagharị iwe ndị mba Briten na-eme gbaasara nleta ya emetụtaghị n'uche.

Ya na nwunye ya bụ Melania Trump gara njem mba Briten maka nleta ọrụ ga-eru abali abụọ.

N'egwuregwu,

N'akụkọ mere ugbua, otu egwuregwu Premier Lig bụ Chelsea akwadola ị kwuputa ọpụpụ onye nchịkọta ha bụ Antonio Conte.

Dịka ọ dị ugbua, ha ekwubeghi ihe o ji apụ maọbụ onye ga-anọchị anya ya.

Gee nkeji nke mgbede a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Iwe ha bụ na ụlọọgwụ nke ụlọakwụkwọ ha agbataghịrị Francis ọsọ enyemaka oge ha bugara ya ebe ahụ mgbe ọ tụbọrọ.

Francis kwesiri ide ule ikpeazụ ya taa wee nwụọ ụnyaahụ.

Ndị agha Naịjirịa

Onyeisi ndị agha ụgbọelu Naịjirịa bụ Sadique Abubakar ekwuola na ha bụ ndị agha na-eme ihe niile dị n'ike ha ịhụ na e meriri agha ha na ndị Boko Haram.

Cheta na ndị n'eyi ndụ egwu bụ Boko Haram wakporo ụlọ okpukpe ndị alakụba n'ụzụ ụtụtụ taa mgbe ha na-ekpe ekepere.

Onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump na onyeisiala ibe ya nke Iran bụ Hassan Rouhani na-ama aka.

Rouhani kwuru na Amerịka chọọ ilụso Iran ọgụ na ọ ga-abụ agha ọkaibe mana Trump sara ya sị na ha ga-ata ahụhụ dịka ibe ha tara ma ọ majaa Amerịka ọzọ.

Akụkọ na-eru anyị ntị n'egwuregwu ugbua na-ekwu na onyenkuzi otu egwuregwu bọọlụ Enyimba esila n'ọkwa ya ritue.

Paul Aigbogun bụkwa onyenkuzi otu Naịjiria bụ Flying Eagles kwuru na ọ bụ ihe masiri ya ka o ji kpebie ya bụ ihe.

Gee nkeji nke mgbede a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụmụakwụkwọ mahadum Nnamdi Azikiwe na-eme ngagharị iwe maka ọnwụ otu onye n'ime ha bụ Francis Mmadubuobi.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Mana obi ụmụ Naijiria na-asụ ka mmiri ọkụ n'ihi nke a.

Ọtụtụ ha na-ebo Onyeisiala ebubo ịkpa oke agbụrụ n'ihi na nwoke ahụ nochiri Seifa bụ onye Ugwu Awụsa.

End of Twitter post, 2

Ụfọdụ dịka @ChidiOdinkalu, otu onye na-agba mbọ maka ikike dịrị onye na-atụ uche na Daura a chụrụ n'ọrụ ga-na-ekwu ihe ga na-eme na DSS dịka  onye ọhụrụ bụ nwa ọrụ ya.

Mana  ụfọdụ na-ekwu na Buhari emeghị ihe ọjọọ ọbụla

Cheta n'ụbọchị Tọọọ̀de, ọnụ na-ekwuru onyesiala Naịjirịa bụ Garba Shehu depụtara nke a n'akara twitter ya na Bichi bụ onye ọrụ nchekwa nke ọma.

Onye ka Yusuf Magaji Bichi bụ?

 Bichi bụ onye gaburu ezumike nke n'ọrụ DSS n'afọ 2017 gara ụlọakwụkwọ sekọndịrị na Kano Steeti.

Ọ gụrụ ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị na Mahadum Ahmadu Bello dị na Zaria.

Onyeisi ọhụrụ a bidoro ọrụ ya n'ụlọọrụ nchekwa dị na Kano Steeti ebe o mechara rụwara ụlọọrụ ncheckwa akpọrọ Nigerian Security Organization (NSO).

A zụọla ya n'ihe gbasara ọrụ nchekwa na mba ofesi.

Shehu depụtakwara na Bichi na-enweta oke amamihe n'ihe gbasara ọrụ nchekwa, akọnauche, nyocha nakwa ị họpụta ndị ma ọrụ nchekwa n'ọkwa a ọ nabata na ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Muhammadụ Buhari họpụtara Yusuf Magaji Bichi dịka onyeisi ọhụrụ ndị DSS, ọtụ nchekwa nzuzo nke gọọmenti etiti ụbọchị Tọọsde.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Mana ọ bụ taa ka nwata ahụ wara eze, ọ b ụ n'afọ  2016 ka ụlọakụ ụwa a kpọrọ "World Bank" na Bekee mere Sandie Okoro osote onyeisioche n'ụlọọrụ ha n'ihe gbasara ikpe(Senior Vice President & World Bank Group General Counsel.)

Sandra Okoro bụ onye ọkaiwu mba Briten na-arụ ọrụ na ụlọakụ HSBC tupu ụlọakụ ụwaniile a họpụta ya dịka osote onye ndu ha.

Otu a na-echeta ya dịka otu agbara nwaanyị ndị Igbo

Ebe Anny na-ekwu maka Sandie na ụmụ nwaanyị ndị Igbo ọzọ welitere isi

Dika a na-ajụ ase gbasara ya, lee ihe isii ịkwesiri ịma maka Sandra Okoro.

1. A mụrụ ya n'ala Bekee - n'obodo Fulham dị na mba Briten

2.  Nna Sandra bụ onye Igbo ma bụrụkwa onye nkuzi mana Nne ya abụghị onye Igbo.

3.  Ihe gbasara oke ruru ụmụ nwaanyị bụ ihe dị ya oke mkpa.

4. O ritela ụfọdụ ntụrụgo gụnyere nke Middle Temple UK, FTSE Board n'afọ 2016 nakwa Power List nke mba UK.

5. O sonyela n'ọsọ 'London Marathon ugboro abụọ.

6.  Ọ na-enye oge ya n'efu n'ịkwado ihe gbasara ụmụakwụkwọ ụmụnwaayị.

Ụmụ nwaanyị Igbo ndị ọzọ rụrụ ọrụ na World Bank

Obiageli Ezekwesili -

Okonjo-Iweala dere akwụkwọ maka mpụ na awaụwọ dị na gọọmentị mgbe ọ nọ ọrụ obodo

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kemgbe ụnyaahụ bụ Wenezde, aha Sandie Okoro, ada Igbo na-arụ dịka osote onyeisioche na-ewu na soshal midia dịka ụfọdụ ụmụ Igbo ji ya eme ọnụ.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Ndị omeiwu PDP ahụ ruru mmadụ iri na itoolu na-akwụsị ndị otu ha ọrụ maka ime omume megide ụlọikpe na ime ọgbakọ megidere iwu.

Ndị PDP ahụ kwuru na ọgbakọ ndị APC mere megidere iwu maka na ha erubeghi isi nye mkpebi ụlọikpe nyere ka ha ghara ịga onye bụbụ onyeisi ha bụ Terkimbi Ikyange nso.

Ndị omeiwu PDP ahụ kpọkwara ndị otu mbaụwa ka gbata ọsọ enyemaka na nsogbu dị n'ụlọomeiwu Benue steeti ugbua.

Ndị omeiwu APC mere ọgbakọ taa ebe ha tiri iwu ka a chụtuo gọvanọ steeti ahụ bụ Samuel Ortom maka ebubo na o mefuru ego steeti n'ụzọ na-ekwesighi ekwesi.

N'ụtụtụ taa, ndị uweojii wakporo ụlọomewiu steeti ahụ na-ekweghi ka ndị omeiwu PDP mmadụ 22 banye.

Mana ndị otu pati PDP anabataghị nke a nke ọma ebe ha nọ n'akara ha na twitter na-eti mkpu maka ya bụ ihe ha kpọrọ mmerụaka.

Cheta na ụlọikpe nyere iwu n'izu gara aga ịkwụsị onyeisi ụlọomeiwu ahụ bụ Terkimbi Ikyange ka ọ ghara ịkpọzi onwe ya onyeisi ha.

Iwu ahụ metụtakwara osote onyeisi ahụ bụ James Okefe Ejembi na onye bụbu onye ndu ndị ka n'ọnụọgụgụ bụ Benjamin Tilley Adanyi.

Ọkaikpe steeti ahụ bụ Adam Onum kwuru ka ikpe ahụ digide rue oge a ga-ekpebi ikpe ndị ụlọomeiwu ahụ mmadụ asatọ gbara n'ụlọikpe.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị omeiwu nọ n'otu pati PDP na Benue steeti akwụsịla ndị otu ha mmadụ asaa nọ APC ọrụ n'ike.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Ndị uweojii na onwe ha kọwara ihe mere ha ji wụchie n'ihu ụlọ Timi n'ụbọchị Satọde, Julaị 20, 2019.

Ha dere n'elu Twitter sị na ha gara inye ya na nwunye ya akwụkwọ ozi ha ga-eji bịa za oku a na-akpọ ha n'ụlọorụ ha.

Ha kwuru na ihe mere e ji akpọ ha ya bụ oku abụghị ka anwụchie ha, kama na ọ bụ ka ha bịa kwuru ọnụ ha maka ebubo mwakpo n'ike ha na-ebo ụkọchukwu Biodun Fatoyinbo n'ime nyocha ndị uweojii na-eme.

Nke a na-abịa ka Timi dere n'elu Instagram ya etu ndị ọ na-amaghị bu egbe na ụgbọala si wụchie ụlọ ya ma gbochie ezinaụlọ ya.

O mechara kwuo etu ndị ọkaiwu ya si sị ya kwado maka ụbọchị dị etu a:

Alex Iwobi agọrọla isi onwe ya

Iwobi malitere egwubọọlụ n'ụlọọzụzụ ndị Arsenal mgbe ọ dị afọ itoolu n'afọ 2015

N'egwuruegwu nwa afọ Naịjirịa bụ Alex Iwobi ekwuola na ọ nweghị mgbe ya ji kwuo na ya ga-ahapụ Arsenal ma ọ bụrụ na otu egwu bọọlụ ha gote Wilfried Zaha nke Crystal Palace.

Iwobi sị na nke ahụ bụ akaọrụ ndi amụmụ ụgha.

Ndị omekome emekwa ọzọ n'Enugwu steeti

Rev. Fr. Ikechukwu Ilo bụ onye isi nchụaja na St. Patrick Parish, Nome

Ka anyị bido n'Enugu steeti ebe ndị omekome wakporo Rev. Fada Ikechukwu Ilo n'Nume dị n'okpuruọchịchị Nkanu East ụbọchị tọzde.

Fada Ikechukwu bụ onye nọ na Annociation Hospital, Emene anata ọgwụgwọ ụgbụa sị na obi dị ya ịnụ na ndị uweojii ekweteghị na ọ bụ ndị Fulani na-achi ehi wakporo ha.

Gọọmentị Zamfara azọpụtala mmadu 15 n'aka ndị ntọrị

Ndị omekome na akpa nkpankpa na Zamfara

Gọọmentị Zamfara steeti azọpụtala mmadu iri na ise bụ ndị  ndị ntọrị tọrọ onwa atọ gara aga.

Ndị a zọpụtara gwara BBC na ndị ntọrị a biara n'ụlo ha ma na ugbo ha were tọro ha.

Dịka nkea n'eme ka igwemmadụ bu ozu mee ngagharịiwe n' obi gọmentị ha na Gusau bụ isi obodo ha.

Igwemmadụ a sị Kaura-Namoda tigaara gọọmenti mkpụ, na ike agwụla ha maka ogbugbu ndị omekome na-egbu ndị be ha agbanyeghị akwụkwọ udo ha na ha binyere aka.

Philip Hammond "arụkwaghịm ma Bori Johnson bụrụ onyeisiocheBriten"

Phillip Hammond

Phillip Hammond ekwuola na ya ga-agba arụkwaghị m ọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Aisha Buhari bụ nwunye onyeisiala Naịjirịa dere na Twitter sị ka onyeisi ndị uweojii Naịjirịa tinye anya n'oku ndị otu ya kpọrọ Timi na Busola Dakolo.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Nke a mere ka a malite tụkọtabara ezinulọ Oke ego na GofundMe.

Ego ahụ eruola pound 7,859 ugbua.

Cheta na ndị ntoroọbịa Naịjirịa nakwa ụfọdụ ndị mba ụwa ka na-akwa arịrị maka ọnwụ Oke Obi-Enadhuze n'elu soshal midia.

Oke Obi Enadhuze bụ nwamadị akụkọ kwụrụ na ọ nwụrụ ka ọgbaghara ogbugbu ndị na-eme ngaghariwe na Lekki toll gate n'ụbọchị Oktoba 20,2020 dapụtachara.

Odochabeghị anya etu Enadhuze si nwụọ.

Akụkọ ụfọdụ na-ekwu na ọ bụ mgbọ ojii tụrụ ya oge a na-egbochi ndị na-eme ngagharịiwe.

Mana otu onye aha ya bụ Modorima Shintaro na Twitter, onye sị na ya bụ nwanne Oke, kọrọ etu o si nwụ, ma kwuo na ọ bụ mgbe ndị na-agboro wakporo ha n'ụlọ ha ka ha ji mma sụgbuo ya.

BBC ka na-enyocha ihe niile a iji chọpụta nke bụ eziokwu kpọmkwem.

Mana lee ihe ndị ọzọ anyị chọpụtara maka nwa amadị a

Oke Obi Enadhuze bụ onye nhazi teknụzụ na-eme ka ibi ndụ dịrị ụmụ ụwa mfe nke a na-akpọ App designer n'asụsụ bekee.

Enadhuze gụrụ compụta sayensi na mahadum Federal University of Abeokuta.

Ọ na-arụ n'ụlọ ọrụ akpọrọ 'Life bank Nigeria'.

Onyeisi Oke n'ọrụ bụ Ayo olufemi Michael kwuru na Oke arụọrụla ha teknụzụ ha mabeghị ma o nwere onye ga-arụ na nso nso a.

O kwuru na ha hụbeghị udiri ọnatarachị Oke nwere ma bịa n'ihe gbasara teknụzụ.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ọnwụ Oke Obi-Enadhuze na sọshal midia

Derinmama bụ ọyị nwaanyị Oke pụtara jiri akara twitter ya depụta obi mgbawa ya maka etu e si sugbuo ọdịnobi ya.

O depụtekwara na ihe Daniel Oke Enadhuze kọrọ n'akara twitter ya maka etu Oke Obi-Enadhuze si nwụọ bụ eziokwu.

Mana ọtụtụ mmadụ na-ekwu na soshal midia na ọnya dị n'ahụ Oke tupu ọ nwụọ dị ka ọnya mgbọ egbe tụrụ ya.

Temie Giwa-Tubosun bụ onye ụlọ ọrụ nwa amadi kwuru na Enadhuze haziri teknụzụ na-enye aka ndi nwee ike ịtụkọta ọbara ha iji nyere ndị ọbara ha gbaturu aka. O kwukwara na o ji naanị abalị anọ hazie ya.

Seiyefatj kwuru na ọnwụ Enadhuze na-ewute ya nke ukwu

Nubiudodo kwuru ka chukwu gbadata nyere Naịjirịa aka

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọyị nwaanyị Oke Obi-Enadhuze bụ derinmama arịọla ụmụ Naịjirịa ka ha tụkọta ego nye ndị bee ọyị ya nwoke makana ndị omekome lara ngwogwo niile ha ji biri n'iyi.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

O kwukwara na ihe ọdachị ahụ malitere mgbe ndị gara ohi mmanụ bidoro ịlụ ọgụ n'ime onwe ha nke kpatara na agbapụrụ egbe, mmanụ were nwuru ọkụ gbagbuo ndị mmadụ.

O kwuru na oteela aka ndị a na-emebi okporo mmanụ na-enye gọọmentị nsogbu nakwa na ha jisike eme ya n'agbnyeghị na adọọla ha aka na ntị ha kwụsị ya.

Obi adịghị Ohaneze ndị Igbo mma maka etu esi neni ndị Igbo na Naịjirịa

Cheta nd ndị ọchịchị ohaneze ndị Igbo mbaụwa niile rịọrọ onyeisiala bụ Muhammadu Buhari ka ọ ṅyomie onye bụbụ osote onyeisala na Naijirịa, aha ya bụ Atiku Abubakar site na ịga leta ndị ọkụ gbara n'Abia steeti.

Ụbọchị Oktoba iri na abụọ ka ọkụ gbara ọtụtụ mmadụ karịrị iri na ise n'Osisioma di n'Abia steeti.

Ndị a gụnyere ndị agha, nwaanyị kụ nwa n'aka nakwa dị na nwunye nọ n'ulọ ha.

Peter Obi bụ onye ya na onye na-azọ oche onyeisiala na pati PDP, Atiku Abubakar gara n'aha Atiku ga leta ndị a ọkụ gbara ma nye ha ma kasie ndị ihe a metụtara obi.

Atiku nyekwara ha ego ruru nde naira iri ka wee nweretụ onwe ha.

Abia fuel explosion: Di na Nwunye bi n'ụlọ m rere ọkụ

N'ime akwụkwọ onyeisi Ohaneze  bụ Okechukwu Isiguzoro depụtara ndị ntaakụkọ, otu ahụ kelere Atiku maka etu o si gosi obioma ya na ebe ndị ihe mberede a mere.

Ha jikwa ohere a dọọ aka na ntị maka ndị na-esi azụ ezu ụgbọala ha kwụsị ya makana ha na-eche na onwere ike ị bụ ya kpatara ọkụ ọgbụgba.

N'okwu ha, "Ohanaeze ndị Igbo mbaụwa niile na-akpọkụ onyeisiala Muhammadu Buhari ka ọ gaa leta ndị ọkụ gbara n'Osisioma ka o wee chọpụta etu esi ezu mmanụ ụgbọala na steeti ahụ mamee ihe maka ị kwụsị ya. Nke a ga-emedata obi ụmụ Igbo a na-ekwu na anaghị emeta ọfụma."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụ na-ekwuchitere Buhari esila n'akara ozi ya na Twitter zipụ ozi maka ihe mberede mere n'osisioma ebe ọkụ mmanụ agbidi gbagburu ọtụtụ mmadụ.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

O kwuru na ndị ụlọ ụtụisi ajụghị ha ese maka akwụkwọ ụtụisi ha gosiri na ha ejighị ụgwọ tupu ha agbachie ụlọọrụ ha ahụ.

O kwukwara na ha na-elebanye anya na ya bụ ihe ma marakwa ihe ha ga-eme maka ya n'ebe ndị ụtụisị nọ.

Akụkọ si n'akara Twitter @EnuguCoal_City kwuru na ndị ụlọọrụ ụtụisi dị n'Enugwu steeti gbachiri ụlọọrụ ndị GTB nakwa nke Sterling nọ na steeti ahụ maka ụgwọ ụtụisi ha ji gọọmentị ka ha natachara ikike ụlọikpe.

Anambra: Onye na-ezu gọọmentị ohi ga-aga mkpọrọ

Mana mgbe BBC kpọrọ ndị ụlọọrụ ụtụisi nke dị n'Enugwu steeti ahụ n'ekwentị ịjụta ha gbasara mgbachi a ha mere, enweghị onye zara ekwentị ha.

Anyị ka ga na-akpọ ha ịnụta ihe ha nwere ikwu gbasara ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Oyinade Ogunade bụ onyeisi ngalaba mgbasa ozi nke ụlọọrụ 'Guaranty Trust Bank' gwara BBC Igbo ihe mere ndị ụlọọrụ ụtụisi ji gbachie ụlọọrụ ha dị n'Enugwu.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

O kwuru sị na nke chere ya n'ihu ka mma, makana o nwere olileanya ịzọta oche gọvanọ Kogi steeti mgbe a ga-eme ntuliaka ọhụrụ.

Ike Ekweremadu agaruola Enugwu

Ndị Enugwu west bụ ndị ọ na-anọchite anya ha n'ụlọomeiwu ukwu nabatara Ike Ekweremadu ka ọ batara Enugwu, ebe ọ nọ kọwaara ha ihe mere ya na mba Jamini.

O kwukwara na ọ gbagharala ndị otu Indigenous People of Biafra (Ipob) wakporo ya.

Ndị na-akwado Ekweremadu dọkwara ndị otu Ipob aka na ntị, sị ha anwakwala anwa metụ Ekweremadu aka ọzọ.

Ndị gbakọrọ n'ụlọ Ekweremadu

Buhari ga-eme njem

Onyeisiala Naịjiria bụ Muhammadu Buhari ga-aga mba Japan ụbọchị ụka bụ abalị iri abụọ na ise nke ọnwa a, ebe ọ ga-esonye nzukọ gbasara mwulite mba Afrịka nke a kpọrọ "Tokyo International Conference on African Development".

Nzukọ a bụ nke ugboro asaa a na-eme ya, ga-agwụ n'ụbọchị iri atọ nke ọnwa a.

N'ofesi,

Ala eriela David Koch bụ onye nke iri na otu kacha nwee ego n'ụwa.

Koch dị afọ iri asaa na itoolu nwụrụ site n'ọrịa kansa ọ na-arịa kemgbe.

N'egwuregwu,

Gịnị ka ị ga-asị Fernando Torres gbabuuru otu egwuregwu Chelsea, Liverpool na Atletico Madrid dịka o koliri akpụkpọụkwụ bọolụ ya?

Cheta na Torres so mba Spen bulie Iko Mbaụwa n'afọ 2010 ma nwetakwa ihe nrite ndị ọzọ dị iche iche.

Dịnụ njikere maka abụbụ ọrụ na-enweghị atụ - NASU na SSANU

Ụmụakwụkwọ mahadum

Ndị otu "Non Academic Staff Union of Universities" nakwa ndị "Senior Staff Association of Nigerian Universities" ekwuola na ha ga-agba arụkwaghịm nke onweghi onye ma mgbe ọ ga-akwụsị n'oge na-adịghị anya.

Iwe ha bụ na gọọmentị achọghị itinye anya na mkpesa niile ha na-eme, na-agbanyeghi na ha agbabuola abụbụ ọrụ abalị ise iji dọọ gọọmentị aka na ntị.

N'ọgbakọ ndị ntaakụkọ ha nwere ụnyaahụ, osote onyeisi ndị SSANU bụ Solomon Alfa kwuru na gọọmentị etiti na-akpa oke.

O kwuru na anaghị eme ndị NASU na SSANU etu e si eme ndị ogbo ha bụ ndị "Academic Staff Union of Universities" ASUU.

Alfa gara n'ihu kwuo na abụbụ ọrụ ịdọ aka na ntị ha gbaburu ga-ebi tn'ụbọchị Fraịdee abalị iri...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dino Melaye ekwuola sị ụjọ atụla onye ọbụla maka nchutu n'ọkwa sinetọ ụlọikpe chuturu ya.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Otu onye uweojii welitere isi bụ Abayomi Shogunle depụtara ọchụchụ ha n'akara twitter ya.

Shogunle dere aha ndị a chụụ dịka Sgt. Adeoye Adekunle, Sgt. Adekitan Adebowale, Sgt. Agbi Lucky na Sgt. Odighe Hehosa.

End of Twitter post, 2

Mana onye nkwuchiteọnụ zoonu ahụ bụ Dolapo Badmus gwara ndị ntaakụkọ na a kpụpụkwara ha ụlọikpe maka iji egbe gaa ohi, ịtọrị mmadụ, ijide mmadụ n'ike nakwa imekpa ndị mmadụ ahụ nakwa iyi ndị mmadụ egwu.

Badmus kwuruna otu kọmitii e kpokobara inyocha ihe ha mere bụ ndị kwuru ka a chụọ ha site na nyocha ha mere maka akwụkwọ ndị mmadụ dere megide ha.

Ọ kọwara na ndị dere akwụkwọ ahụ bụ Chukwudi Godwin Odionye onye e ji aha 'Bishọp" we mara ụbọchị Mee 2, 2018.

N'okwu ya: "Onye dere akwụkwọ ahụ kwuru n'ụbọchị Juun 4, 2017, ọ nọ na be ya oge mmadụ anọ ji ege wụbatara be ya ịnwụchi ya na ọ na-ebu amụma ụgha na ihe ịrịbaama ụgha.

"Oge ha nwụchiri ya, a kpọrọ ya gaa n'otu ụlọoriri na nkwari ebe ha dobere ya ma yie ya egwu na a ga-egbu ya ma ọ bụrụ na o meghi ihe ha kwuru."

Ọ gara n'ihu kọwaa na "Ụbọchị Juun 5, 2017, a kpọrọ ya gaa n'ụlọakụ ebe ha mere ha ka o tinyere ego ruru nde naịra asaa n'ụlọakụ otu n'ime ha.

"Oge anyị nwetara akwụkwọ ahụ, osote onyeisi ndị uweoji nyere iwu ka e lebaa ya anya."

Badmus kwuru na nyocha ahụ gosiri a onweghi usoro ziri ezi nke e soro iji nwụchi Chukwudi.

"Ndị SARS mmadụ anọ ahụ tọọrọ nwoke ahụ n'ụlọ ya ma jide ya megide iwu maka onwe ha" dịka Badmus si kwuo.

O kwuru na onyeisi ha enyela iwu na ha agaghị anabata agwa ọbụla na-ebuda aha ụlọọrụ ha maọbụ na-emchu ha ihu na mba ụwa.

Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka nwụchi ahụ na twitter

Adrian kwuru na a ka ga-ahapụ ha etu e kwuo na e jideburu otu onye bụ Festus nke e ji Ijaya mara mana ọ ka na-emekpa ndị mmadụ ahụ.

Segalink kwuru na ntaramahụhụ ha kwesiri ịka mka na ọ bụ gọọmenti nyere ha egbe ha jiri zuo ohi.

Timothy Atori kwuru na nke a kwesiri ikuziri ndị uweojii ndị ọzọ ezi ihe ma kwuo ka Chineke gọzie ndị uweojii Naịjirịa ma gọziekwa Naịjirịa.

O teela aka a na-eti...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Osote onyeisi ndị uweojii nọ na Zoonu 2 dị n'Ikeja Legos bụ Adamu Ibrahim akwadola ka a chụlaa ndị uweojii SARS mmadụ anọ maka ebubo na ha zuru ohi nakwa mkpamkpa ndị ọzọ.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Ugbua ka ha kwuputere ya site n'akara Twitter ha na abụbọ ọrụ ha bidoro kemgbe ụbọchị 5 n'ọnwa Nọvemba akwụsịla.

Nke  a bịara dịka ASUU na gọọmentị etiti nwechara nzụkọ imeụlọ taa ma kwuo na akwụkwọ ga-ebido echi.

Ha kwuru na ọ bụrụ na gọọmentị emezughi nkwa asatọ ha kwere n'ime nzụkọ ahụ, na ha ga-ebido abụbọrụ ha ọzọ.

Na ndọrọndọrọ,

Otu kpọrọ onwe ha 'Red Card Movement' agọrọla aka ha na ụkwụ o nweghi otu ndọrọndọrọ ha kwụnyere.

Nke a bịara dịka a na-anụ kepukepu na ha gbahapụla Oby Ezekwesili na-akwadozi Atiku Abubakar na ntuliaka na-abịa.

Nakwa,

Na mgbede ụbọchị Tọọzde ka otu na-achụso ọchịchị ziri ezi , BBC na mba Naịjirịa nakwa TVC gbakọrọ aka hiwe nrụrịtaụka ndị osote onyeisiala na Naịjirịa.

Ọ malite n'elekere asaa nke mgbede, ebe egosikwa ya n'elu igwe okwu BBC niile gụnyere Pidgin, Yoroba, Igbo na nke Awụsa.

Na mba ofesi,

Ọgbakọ mba ndị Yurop bụ EU n'aha ịchafụ ekwuola na ha ga-aga ihu n'ilebanye anya na ntuliaka Naịjirịa nke n'abịa.

Cheta na Gọvanọ Kaduna steeti  Nasirel-Rufai kwuru na ndị mba ọzọ chọrọ ileba anya na ntulika Naịjirịa na-aga e ji akpa ozu bula ha.

N'egwuregwu,

Otu Super Eagles nke Naịjrịa ejirila ọnọdụ abụọ datuo n'ọkwa FIFA nakwa nke Afrịka n'ọnwa Jenụwarị.

Ugbua Naịjirịa nọzị n'ọkwa iri anọ n'isii n'ụwa niile nakwa ọkwa nke anọ n'Afrịka.

Akụkọ BBC Igbo na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ndị agha Naịjirịa enwetela ụgbọelu ọhụrụ

Ụlọọrụ na-arụpụta ụgbọelu na mba Brazil bụ Embraer ekwuola na ha ga-eresi ndị agha Naịjirịa ụgbọelu dị iri na abụọ ha ga-eji buso Boko Haram agha.

Embraer na ogbo ya bụ Sierra Nevada Corporation nke mba Amerịka enwela nkwekọrị ịhụ na ụgbọelu ndi a ruru Naịjirịa aka.

N'aka nke ọzọ onyeisi ndị agha ụgbọelu Naịjirịa bụ Sadigue Abubakar ekwuola na ha enwetala ụgbọelu dị iri abụọ na abụọ na nso nso a.

O kwuru na nke bulitere ọnụọgụgụ ụgbọelu ha site na pasentị iri isii n'afọ 2015 rue pasentị iri asatọ.

PDP akatọọla mgbanwe ndị Kọmishịọna uweojii

Pati PDP nakwa CNPP agbarụọla ihu na mgbanwe e mere...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Uzoama, onye otu pati NDP(New Democratic Party) so na ndị isiojii atọ banyere ụlọomeiwu mpaghara ahụ kemgbe afọ 150.

Lee ihe ise ndị ọzọ ị maghị maka nwa ada Igbo a:

 1. Tupu o nweta oche dịka omeiwu, Asagwara bụ onye nọọsụ nlekọta ndị na-arịa isi na uche doro anya

2. Nwada Igbo bụ onye ụmụahịa, Abịa steeti bụ onye  a mara dịka onye na-agba mbọ maka ikike dịrị onye.

3. Nna ya bụ KC Asagwara bụ onye nkuzi a ma ama na mba Kanada.

 4. O bụ onye na-akụburu mba Kanada 'Basketball'

5. Uzoma gbara naanị afọ 25

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ọkwa ọhụrụ Uzoma banyere na ya:

@FBanks7 kwuru na ada igbo mara mma abanyela n'ụlọomeiwu Manitoba na Canada.

@OmayraIssa kwuru na nke a bụ nnukwu ihe n'ihi na o mere na mpaghara ebe ndị isi ojii enweghị ọnụ okwu.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwafọ Igbo ọzọ achakeela n'ala Bekee mgbe o nwetara mmeri dịka onye omeiwu na-anọchite anya mpaghara Manitoba na mba Kanada.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Ọ gwara ndị nataakụkọ na tọọsde na ọ na-ewute ya na o mere ya bụ njem maka ị ṅụ mmeri onyeisiala Muhammadu Buhari na ntuliaka 2019.

O jikwa ohere a kwupute mbido njem iwe site Lagos ruo Abuja na-ekwukwa na o mere ya ka o wee gosi gọọmentị Buhari na iwe na-ewe ndị ntorobia Naijirịa makana ha emezughị nkwa ha kwere.

Buhari ga-achịrịrị ọzọ -Wogu

Mukaila onye bụ akpatị ozu edere laa n'udo APC nke pụtara "R.I.P APC" kwuru na ọgaghị a tunyere onye ọbụla nọ n'otu ndọrọndọrọ ọchịchị na-achị ugbua a.

N'ọnụ ya, "ha kwere anyị nkwa ị nye anyị ọrụ ruru nde atọ mana ha enyewụghị anyị ọrụ ruru puku ise. Ha kwuru na ha ga-ebutu ụgwọ mmanụ ụgbọala ka ọ nọrọ na N45 mana ugbua ọ bụzị naira N145. Ha kwukwara na otu naira na dọla ga ha mana ụgbua ọ na naira N400." Ya mere anyị ji sị na anyị achọghịzi APC.

Mukaila kwuru na ya bụ njem abụghị nke otu ndọrọndọrọ ọchịchị ọbụla kwadoro kama o kwuru na ọ bụ ego ya ka o ji mee ihe niile gbasara ya bụ njem.

Njem ọ gara mgbe ahụ bụ iji wee gwaa APC ka ha hazie Naịjirịa nkeọma.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu na soshal midia:

@kcnaija chetara ndị mmadụ ka Muhammadu si wee gaa njem na 2015.

Mana onyeisi  ndị APC n'Enugwu bu Ben Nwoye kwuru na Mukaila bụ onye ije na-atọ ụtọ.

O kwuru na ọ bụ ihe ọjọ na ọ fụghị iheọma niile Buhari mere kamgbe  ọ banyere ọchịchị kama na ọ bụ sọ ndị ọ na-emeghị ka Mukaila na-ekwupute.

Nwoye kwuru na ndị otu ndọrọndọrọ ọchịchị ọzọ egobiela Mukaila ya kpatara o ji ekwu okwu etu ahụ.

O kwuru na ya bụ nwoke chọ ya jee elu jee ala, Buhari anwaala nkeọma.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Muhammad Mukaila kwuru na ọ bụrụ na ọ ma ọ kara aga ya bụ njem.


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Ọka na-ekpo ọkụ ugbua.

Akụkọ si Ọka kwuru na ọgbaghara dara n'ụlọomeiwu Anambra steeti nke mere ndị uweojii jiri gbochie ụzọ esi aba n'ime ya.

Anya hụrụ ihe mere sị anwụrụ anya mmiri chusara ndị mmadu na gburuguru Obi Gọọmenti n'Ọka.

N'akụkọ metụtara nke a, onyeisi otu APGA n'Anambara steeti bụ Chief Norbert Obi akwụsịla mmadụ atọ ọrụ n'ike maka nkata akpara iji chụtuo onyeisi ụlọomeiwu Anambara.

Ndị a kpọrọ aha ha maka ihe a bụ Ikem Uzoezie, Harford Osekke nakwa Victor Okoye.

Onyeotu pati APGA achọghị ka-akpọpụta aha ya gwara BBC Igbo n'ekwentị na-akwụsịrị mmadụ atọ a ọrụ n'ike n'ezie.

N'ofesi

Onye ọkaiwu gọọmentị Saudi Arabia ekwuputala na ha na-atụ mmadụ iri na otu aka maka ọnwụ Jahmal Khasoggi.

O kwuru na ọ bụ osote onyeisi uweojii nzụzọ nyere iwu ka kpulata Khasoggi Saudi Arabia, ma kwukwa na aka ọkparaeze Mohammed bin Salmman adịghị n'ọnwụ ahụ.

N'egwuregwu

Ngalaba na-ahụ maka egwuregwu bọọlụ  bụ FIFA ezigarala ogbo ha nke Naịjirịa ozi itiakanobi maka ọnwụ Ajuma Otache.

Otache bụbụ osote onye nkuzi otu ụmụnwaanyị Naịjirịa nke pụrụiche tupu ọ nwụọ.

Gee Nkeji nke mgbede a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe onyonyo nke taa

Ihere adịghị na nwoke ị mee nwaanyị mbọ -Onyedika

A mịpụla ego ọzọ n'akpa NLNG - Sineti

Ụlọomeiwu ukwu bụ Sineti ekwuola na ha achọpụtala ego dị otu ijeri dọla ndị ụlọọrụ NNPC mịpụrụ site n'akpaego ụlọọrụ na-ahụ maka mmanụ gaasị bụ NLNG.

Onyeisi kọmitee mere nyocha ahụ bụ Bassey Albert Akpan agwala ndị NNPC na CBN ka ha gosi akwụkwọ eji mịpụ ego ahụ.

Ị chọrọ ụgwọ opekatampe ka ọ bụ ọrụ gị? - Ndị gọvanọ

Ndị gọvanọ Naịjirịa ekwuola na ha agaghị akwụlị puku naịra iri atọ dịka ụgwọ opekatampe ọhụrụ ma ọ bụghị ya na ha ga-achụlata ụfọdụ ndị ọrụ n'ọrụ ha.

Gọvanọ Abdulaziz Yari nke Zamfara bụ onyeisi ndị gọvanọ kwuru na ha ga-aga hụ onyeisiala Buhari ka a achọọ ụzọ ọzọ a ga-esi gboo nsogbu a.

Na mba Amerịka:

Osote onye ndụmọdụ na nchekwa na 'White House' bụ Mira Ricardel ahapụla ọrụ n'ihi nsogbu dị n'etiti ya na nwunye onyeisiala bụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: End of Twitter post, 1

Ọtụtụ ndị mmadụ tụmadụ ndị ụka Katọlik akatọọla ya bụ foto ma na-adọ ya aka na ntị ka ọ kwanyere ihe niile gbasara ụka ha ugwu.

Mana ebe Beverly ji nke ya see naanị foto nke akwụkwọ magazịn, ọtụtụ ndị ọcha dịka otiegwu Rihanna, Nicki Minaj na ndị ọzọ ejirila ya pụta n'ọgbọ n'emume dịka 'Met Gala: Heavenly Bodies' na 'halloween', mere ụfọdụ ndị nwere ike ghara ịhụta ya ka ihe ọjọọ.

End of Instagram post, 1

Ndị katọrọ ya na Twitter:

@I_pissVodka kwuru na Beverly kara iyi uwe ndị ekpere alakụba.

@theDamorela kwuru na Beverly ji ihe e ji eme ekpere na-eme ihe akaja.

@TWEETORACLE kwuru na dịka onye Katọlik ọ bụ, o chere na Beverly zuzuru ezuzu.

Ndị akatọghị ya:

Mana @Dr_Aphiz kwuru na Beverly ji ejiji ahụ na etu o si kpara 'Rosary' nakwa sịga n'aka wee na-ezisa ozi.

@JAYWONJUWONLO sị na onweghị ihe dị njọ n'uwe ndị sista katọlik nwata nwaagbọghọ ahụ yi.

@sirucheagbo kwuru na ihe Beverly mere bụ i gosipụta nka, ma ọ masịrị ndị mmaọ̄ụ ma ọ masịghị ha, ihe o gosiri bụ nka.

@ogechime1 sị na agbanyeghị na ọ bụ onye ụka Katọlịk na o nweghị ihe ọ hụrụ dị njọ n'ihe Beverly mere.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kamgbe foto ebe Beverly Osu bụ otu onye na ndị mere ihe nkiri "Big Brother Africa 2013" yi uwe ndị sista Katọlik ma kpara sịga na 'chapụlet' n'aka pụtachara n'elu soshal midia, ebe ahụ e nwurula ọkụ.


Ọdịnaya: Enugwu,Anambara Ebonyi,Imo mechiri ụlọakwụkwọ, ma kwụsịkwa ndị ọrụ oyibo ọrụ dịka ọrịa coronavirus jiderela mmadụ 56 na Naijiria.

Ụfọdụ ndị mmadụ tụrụ onwe ha mkpọrọ iji gbalahụ ọrịa a maọbụ kesaa ya ndị ọzọ.

Mana  ọkụkọ hapụ kwọm, gịnịka ọ ga-eji zụọ ụmụ ya? Onye ọbụla hapụ ịgba mbọ, kedụ ebe opi ga-esi apụtara onye nọ n'ụlọ?

Olileanya dị. I nwere ike ị nọ n'ụlọ gị na-amị ego site na ime ihe doro anya ma sikwa ezi.

Leekwa ihe ndị i nwere ike ime ugbua iji were na-egbu ego mma n'ụwa  Coronavirus a chị ọkụ na amụma ugbua:

1. Etu e si eme 'meatpie

 Onye ọnụ ụtọ, ama m na ịta achịcha na-amasị gị nke ọma mana ị ma na ịmụta etu e si eme ya nwere ike ime gị ite ego ugbua ọgbọ ọgụ siri ike?

Ebe ịmụta ime 'meatpie' ji dị mma bụ na i nwere ike ire na ịntanet.

2.Ka e si eme 'hand sanitizer'

Etu e si eme 'hand sanitizer'

Mmanu a na-ete n'aka maka mgbochi ọrịa nke a na-akpọ 'handsanitizer na Bekee bụzịkwa 'American visa' ugbua.

Otu ekpem 'hand sanitizer' a na-erebu N500 na-adazi N1000 kemgbe ikuku coronavirus kubatara Naijiria.

Ọ bụrụ na ịmụta etu e si eme 'hand sanitizer', ọ bụghị naani na ị gaghị na-emefuzi ego, ịzụ ya maka nchekwa gị na-ezianụlọ gị, ị ga-eresi ndị agbataobi gị na ndị ọzọ nọrọ gị nso.

3.Etu e si  eme ude

Ndị ọkachamara na-eti mkpu maka ọtụtụ kemikal na-emerụ mmadụ ahụ na-adị n'ude ndị ana ere na-ahịa ugbua.

I nwere ike ịmụ ka e si eme ude bekee nke iji aka gị zụrụ ngwa e ji eme ya maọbụ ude akị . Udeakị nwere mkpa ahụike dị iche iche ọ na-egbo n'ụmụaka nakwa ndị okenye.

Lee ihe nzuzo ndị na-eme ude agaghị agwa gị

4.Etu e si eke nnukwu ịchafụ (gele)

I nwere ike isị na anaghị agazị ụka maọbụ agbamakwụkwọ ugbua, mana iwere ugbua ị nọ n'ụlọ mụta etu e si asụ ịchafụ nke ndị Yoroba na-akpọ 'gele', ị mara n' ị naferela.

Ịkwụ n'ihu ugegbe awa kwulu awa tupu ị gaa mmemme ebeela.

 Ị ga-ana esikwa na ya enweta nchọnchọ ego, wezuga anya n'ụgwọọnwa gị.

5.Etu e si eme ncha nkọta

I nwere ike iji oge ezumike mụta etu esi eme ncha nkọta(black soap) e ji asa ahụ.

Ugbua ọtụtụ mmadụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmenti steeti  ụfọdụ dịka Rivas,Kogi agbachiela ọpụpụ na mbata na steeti ha, ebe ụfọdụ dịka Legos mechiri ahịa.


Ọdịnaya: Enwebeghị onye ma ebe ha liri ya kama e kpeere ya ekpere pụrụ iche n'elekere iri na abụọ nke ehihie iri abụọ na asatọ nke ọnwa Juun.

Ọtụtụ ndị isi a hụrụ kwaba okpu bịara ekpere nakwa mgbaru maka ọnwụ ya.

Abdullahi Ganduje bụ ọgọ Ajimobi nakwa gọvanọ Kano steeti, gọvanọ Jigawa steeti nakwa osote gọvanọ Legọs steeti so na ndị bịara olili Ajimobi

Ndị mmadụ gbakọrọ maka olili Ajimobi

Dịka ọtụtụ ndị Naijiria ọnụ na-eru n'okwu na-atụ arịrị maka ọnwụ Ajimobi, Gọọmenti Legọs steeti agbaala ama na ọ bụ ọrịa Covid-19 gburu ya.

Ajimobi, onye bụbu Gọvanọ Oyo steeti nwụrụ ụbọchị Tozde (June 25, 2020) n'ụlọọgwụ First Cardiologist Consultant, dị na Legọs bụ ụlọọgwụ ebugara Abba Kyari tupu ọ nwụọ.

N'ozi nke Kọmishona ahụike na steeti ahụ bụ Akin Abayomi wepụtara n'abalị Tọzde na Twitter, o kwuru na Ajimobi nwụrụ n'ụlọọgwụ nọrọ onwe ya a mapụtara maka ileta ndị bu ọrịa coronavirus.

O kwuru na "Aka chịburu ọyo steeti nwụrụ dịka ọrịa coronavirus kụchara akụkụ ahụ ya dị oke mkpa ịnjini."

Akụkọ ọnwụ Ajimobi bụ ihe a na-atụpụ murmuri n'ehihie Tozde dịka ọ pụtara ihe n'ihi egwu idahie dịka akụkọ na ọ nwụrụ wuburu na soshal midia izu ole na ole gara aga, o mechaa ọ bụrụ akụkọ ụgha.

Ọ bụ nwunye nwa ya bụ Fatima Abiola bụ onye gwara BBC na ọ bụ ezie na ọdachi ahụ mere eme.

Dịka ozi pụtara si kwuo, a gaghị elikwa Ajimobi onye gbara afọ 70 n'obodo ya bụ Ibadan, Oyo steeti taa bụ Fraide dịka e higharịrị ya dobe ya ụbọchi Satode (Juun 27,2020).

Cheta na izu ole na ole ghara aga, akụkọ fegharịrị bụ na Ajimobi, onye otu APC họpụtaburu na nsonso a dịka onyeisioche ha n'etiti nwụrụ.

Nke a na eme dịka akụkọ wuru na soshal midia n'abalị ise nke ọnwa Juun na ọ na-arịa nnukwu ahụ, e buga ya ụlọọgwụ mana o doghị anya ihe na-arịa ya.

Ihe aga- eji echeta Ajumobi:

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

E liela gọvanọ chịbụrụ Oyo steeti bụ Abiola Ajimobi taa bụ ụbọchị iri abụọ na asatọ nke ọnwa Juun n'Ibadan Oyo steeti.


Ọdịnaya: Enwere ụlọọgwụ ruru 22 na-awa ọtụ nwaanyị na Briten

Ihe dịka n'ofufe maọbụ n'omenala ndị ọzọ, e nwere ike igbu nwaanyị ma ọ bụrụ na di ya maọbụ ndị ezinụlọ ya chọpụta na ya na nwoke emekọọla tupu ọ gbaa akwụkwọ.

Nke a mere ka ọtụtụ n'ime ha na-agakwu ndi dọkinta ka ha rụgharịa ihe ha jiri bụrụ nwaanyị ka ọ dị ka onwebeghi nwoke gara na ya.

Nrụgharị a bị iji mechie ihe na-ekpuchi otụ nwaanyị amanghị nwoke nke bekee kpọrọ 'hymen'.

Mana, a na-atụ ụjọ na ịmachị omume a nwereike tinye ndị mmadụ na nsogbu site n'ịchụba ha na nzuzo.

Otu a kpọrọ "General Medical Council" (GMC) na Bekee sị na ọ bụrụ na a na-eche na onye chọrọ ime ụdịrị ihe a na-eme ya maka na mmadụ na-eyi ya egwu, ọ bu oge ahu ka a ga-ajụ ajụjụ.

"Ibi n'ujọ"

Halaleh Taheri, bụ onye hibere ngalaba "Middle Eastern Women and Society Organisation" kọọrọ BBC maka otu nwata akwụkwọ Moroko na-ezogharị na London dịka ọ nụrụ na nna ya akwụọla mmadụ ụgwọ ka egbuo ya.

Ka ọ gara mba Briten n'afọ 2014 ị gụ akwụkwọ, ya bụ nwaanyị di afọ 26 ugbua lakwuuru otu nwoke ha abụọ e biri.

Mana ka nna ya chọpụtara nke a, ọ gwara ya lọta Moroko, wee kpọrọ ya gaa ụlọọgwụ ebe a chọputara na ọ matala nwoke.

Ụmụnwaanyị ofufe alakuba ji maka ihere eme ihe a, ndị na-ahụ maka mmegide kwuru

Nwa ada ahụ gbalara London mana o bizi n'ụjọ na nna ya nwereike chọpụta ebe o bi.

Otu onye Moroko di afọ 40 sị na ya mere ụdịrị ihe ahụ oge ọ dị afọ 20 na ụma, mana ọ agaghị ekwe ka umu ya mee ụdịrị ihe a.

"Agaghi m eme ha ụdịrị ihe a ma ncha. A ga m akụzịrị ha ka ha bie ndu etu ha si chọọ."

Abalị agbamkwụ

Enwere ihe ruru ụloọgwụ 22 dị na Briten na-eme awamahụ ikpu a dịka Sunday Times siri chopụta.

Ha na-ana ihe ruru dọla puku atọ maka awamahụ na-ewe otu awa.

Ndị na-ekwu maka mmegbu umụnwaanyị na-akọwa na ụlọọgwụ a na-akpata ego n'aka ụmụnwaanyi ofufe alakụba na-atụ ụjọ ihe ga-eme ha ma ya bụru na di ha chopụtara na ha adịghị "nzo" n'abalị ọlụlụ ha.

Na intanetị, ndị na-awa ụdịrị ahụ - dịka Gynae Ceentre nke London - a na-ede na-akwa umụnwaanyị na abị ebe ahụ na "enwere alụmdi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ọkacha mara na-arịọ ka gọọmentị kagbuo nrụgharị ọtụ nwaanyị nke a kpọrọ "virginity repair".


Ọdịnaya: Enyimba FC nwetara ihe nrite dịka 'otu kachasị agba' na mpaghara Afrịka n'afọ 2003

Enyimba meriri Niger Tornadoes otu ọkpụ na asataghị ihe.

Obioma nyere goolu nke nyere Enyimba mmeri a oge nkeji iri itoolu kụrụ kpọm.

Mmeri a mere ka Enyimba rigo n'okwa asatọ na ndị kachasị agba n'ime NPFL ugbua.

N'asọmpị Akwa United na Go Round FC, ọ bụ United bụ ndị nwe mmeri.

Ha ji ọkpụ otu na asataghị ihe gbapụ Go Round FC n'ọgbọ egwuregwu nke Godswill Akpabio n'Uyo.

Paul Obata bụ onye pụtara dịka dike n'asọmpị a, o nyere goolu a na nkeji iri anọ na ise.

Akwa United rigo okwa nke isi maka mmeri a.

Akukọ ndi ga-amasi gi:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Aha Emeka Obioma onye otu Enyimba FC na-ekpo ọkụ ukwuu ugbua makana ọ bụ onye nyere Enyimba aka i nweta mmeri n'asọmpị NPFL ha na ndị Niger Tonadoes gbara ụnyahụ n'ọgbọ egwuregwu nke Calaba.


Ọdịnaya: Enyimba, Aba nọ jụụ tata

Oku Ipob kpọrọ maka icheta ndị otu ha lara mmụọ otumgbe a n'afọ gara aga dị ire n'Ọnịcha, Aba, Nnewi mana ọ kpụrụ afọ n'ala n'Enugwu na Ebonyi steeti dịka akụkọ kọrọ.

Ka ọ dị ugbua ndị uweojii na ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ jụrụ eju bara abara n'ọtụtụ ebe n'alaigbo.

Godwin Emefiele bụ Gọvanọ ụlọakụ etiti na Naịjirịa

Gọvanọ ụlọakụ etiti bụ Godwin Emefiele adọọla aka na ntị maka gbanụ gbanụ e ji abadọ atụmatụ iji otu ego na-azụ ahia n'ọdịda anyanwụ mba Afrịka.

Onye nchịkọba West African Monetary Zone bụ Ngozi Egbuna sị na ndị mba ndị ọzọ enwetezụbeghị ihe a tụrụ anya n'aka ha.

Ndị ọrụ ụlọmkpọrọ Briten dị 20,000

N'ofesi, ndị ọrụ ụlọ nga na mba Briten emela ngagharị iwe maka mmekpeahụ na mmegbu ndị mkpọrọ na-emeso ha.

Mịnịsịta na-ahụ maka ọrụụlọ ndị nga bụ Rory Stewart sị na ya bụ abụbụ ọrụ ndị ọrụ ya gbara megidere iwu obodo ma kwekwa nkwa na a ga-etinye ọnụ na ya bụ okwụ ụbọchị Monday na-abịanụ.

Amachiri Marcus Rashford asọmpị atọ dịka achụpụchara ya na asọmpi Man. U na Burnley

Akụkọ kachasị n'ụtụtụ taa

Na mba ofesi

Ebirimmiri nke a kpọrọ Florence atụọla n'obodo North Carolina na mba Amerịka taa.

Ndị mmadụ gbara ọsọndu nọ n'ọgbọ enyemaka dị icheiche ebe ihe rụrụ ụlọobibi otu puku narị enweghịzị ọkụ latrik.

Na Naịjirịa,

Egwu ji ndị mmadụ bi n'ọdịda anyanwụ ugbua maka ihe taa ga-apụta dịka ndị uweojii na-agagharị n'ihe ha kpọrọ ịgosi ike.

Cheta na otu Ipob kpọrọ oku ka ndịgbo nọrọ n'ụlọ iji kwanyere ndị nwụrụ n'egwu eke afọ 2017 ugwu ruru ha.

Ọzọ,

Ndị mmadụ gụnyere gọvanọ chiburu Cross River bụ Donald Duke nakwa sinetọ Ben Murray Bruce akatọọla ọkwa onyeisiala nyere Yusuf Magaji Bichi dịka onyeisi ọhụrụ ndị DSS

Mana nwa Bichi a kpọrọ Abba nọ na-ekele ya siite na akara Instagram ya.

N'egwuregwu

Ụmụ afọ Igbo ato esonyela na ndí nkuzi egwuregwu bọọlụ ga-aga emume "World Remit future stars na London" n'ọnwa oktoba

Ha gụnyere Henry Iwuanyanwu, Ezindu Lawrence nakwa Felix Nwosu.

Gee Nkeji nke ụtụtụ a:

Akụkọ ga-amasị gị ịkọ taa niile

Ihe onyonyo

Kofi Annan

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ipob na ọkwa ịnọ n'ụlọ, kedụ ka ihe siri kwụrụ?


Ọdịnaya: Eric Dier nyere goolu mmeri oge Jorndan Pickford napụtachara ha n'aka Carlos Bacca.

Ịngland ga-ezutezi mba Swidin na Samara ụbọchị 7 ọnwa Julai.

Onye nkuzi ndị Ịngland bụ Gareth Southgate kpo ndị ọrụ ya ṅụrịa maka mmeri ahụ dịka ndị ọgba bọọlụ ya na-ekele ndị mmeri ha bụ Pickford na Dier dịka ha nwere mmeri mbụ na agba mgbapụ na asọmpi siriike dịka Iko Mbaụwa kamgbe afọ 2006.

Ọ dịka ndị egwu Southgate enweghi ọkọ kọrọ ha n'ahụ dịka ha natasịrị penarịtị nke ajọ agwa nyere Harry Kane mana ndị Yerry Mina nke Kolombia satara ya na ngwụcha asọmpi ahụ nke mere ndị na-akwado Kọlọmbịa ji gbaka n'ọṅụ.

E tinyekwuru nkeji 30 mana onweghi onye nyeliri goolu n'oge ahụ nke mere e ji baa na penarịtị.

Onweghi mba meriri Iko Mbaụị̀a na mbụ nọ n'etiti Ịngland na agba nke ikpeazụ. Onye meriri n'agba nke anọ ikpeazụ ga-ezute mba Kroeshia maọbụ ndị na-akwa ọbịa Rọshịa maka agba ikpeazụ a ga-egba na Mọsko ụbọchụ 15 ọnwa julai.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mba Ịngland jiri penarịtị merie ndị Kolombịa na Mọsko n'abalị ụnyaahụ.


Ọdịnaya: Ernest Ezeajughi: Etum si bụrụ Mayor na London.

Ernest Ezeajụghị nwetaburu ọkwa ahụ nke mbụ ya n'ụbọchị nke mbụ nke ọnwa May afọ 2019 na Brent Civic Centre.

N'ozi ekele nke Willie Obiano bụ gọvanọ Anambra steeti wepụtara, O kwuru na  ihe Ezeajughị mere gosiri na 'Anambara steeti bụ ''ihe nke ala Naijiria" n'ezie.

Ozi ahụ nke  Kọmishọna mgbasaozi steeti ahụ Don Adinuba binyere aka, Ọ sị "nhọpụta a họpụtagharịrị Ezeajughi bụ ihe akaebe na ọ rụrụ ndị Brent ezi ọrụ n'agba mbụ ya."

Onye Ọgbụ n'Anambara steeti, Ernest Ezeajughị gara mahadum Nnamdi Azikiwe dị n'Ọka Anambara steeti tupu ọ gawa ala Bekee ga biri.

Ezeajughi kwuru na ọ bụ nna ya gwara ya ka ọ sonye na ndọrọndọrọ ọchịchị n'ime obodo ma kwe nkwa na ọ ga-atụkọta ego iji nyere ndị na-arụ ọrụ n'efu.

Ọ ga-achị site n'afọ 2019 ruo afọ 2020.

Ma ọ ka na-akwalite ọkọlọtọ Naịjirịa elu ebev ọ nọ.

Ihe ise ị na-amaghị maka Ezeajụghị (Mayor Igbo ndị Brent)

Mana dịka a na-enwe anụrị maka ọkwa ọhụrụ Ezeajughi wetere, n'okwu ọzọ ihu gbaruru agbaru.

Nwaanyị mba Naịjirịa bụ Fiona Onasanya abụrụla onye mbụ a ga-eji akwụkwọ ngosi iwe akpọrọ "recall petition" wepụkwa ya n'oche dịka onye omeiwu na-anọchite anya Peterborough.

A kpọchịrị Onasanya onye dị afọ iri atọ na ise na nga n'ọnwa January 2019 maka itụ asị gbasara ịgba oke ọsọ n'ịnya ụgbọala.

Ọ bụ onye mbụ na-enweta akwụkwọ ngosi mkpesa na mba England.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ji awayị tọọ ụtọ, awanye kwuo ya ji! Otu nwa afọ Igbo ji eje mba bụ Ernest Ezeajughị abụrụla 'Mayor' nke Brent dị na mba Briten agba nke abụọ ya.


Ọdịnaya: Esemokwu dị n'otu APC n'Imo steeti eyirila trọuza dịka Okorocha na-aba mba.

Aka na-achị Imo steeti agwaala onyeisi otu APC bụ Adams Oshionhole ya rituo n'ọkwa maka mbọ ọ na-agba ị kewa APC.

Ọ na-abịa dịka taa bụ ụbọchị ịkpeazụ tupu INEC akpọpụta aha onye ga-azọ ọkwa Gọvanọ na Naịjirịa niile.

Ọzọ,

Otu ọkaiwu bụ Isaiah Ayụgụ arịọla ụlọịkpe dị n'Abuja ha mee ka Femi Fani Kayode nakwa Enyinnaya Abaribe bịa zara ọnụ ha maka ọsọ Nnamdi Kanu gbapụrụ na Naịjirịa.

O kwukwara ka anwụchie ndị niile katọrọ ndịagha Naịjirịa ma boo ha ebubo ntọrọ Kanu gụnyere onye ọkwaiwu ya bụ Ifeanyi Ejiofor.

Na mba ofesi

Mba Zimbabwe ga-ebido ị mịpụta mmanụ agbịdị n'ala ha dịka achọpụtara na enwereike ịnwe ya bụ mmanụ n'ala ha.

Onyeisiala Zimbabwe bụ Emmerson Mnangagwagwa zipụrụ ya bụ ozi ma kwukwa na ọrụ ga-ebido n'afọ abụọ na-abịa.

N'egwuregwu,

Ndị Mamelodi Sundowns nabatara Usain Bolt ọfụma

Dịke n'ịgba ọsọ bụ Usain Bolt apụọla n'otu egwuregwu bọọlụ Mariners nke mba Ọstralia.

O kelere ndị isi otu bọọlụ ahụ ebe ọ nọ anata nkuzi kmegbe ọnwa ọgọst.

Gee Nkeji nke ụtụtụ a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Esemokwu ha selitere isi elu ka a na-achọ ime ntuliaka onye ga-anọchiteanya mpaghara Aba North/South n'ụlọomeiwu nta dịka Ossy Prestige jibu ọkwa ahụ anwụọla.

Mmadụ abụọ gbapụtara ihe n'ịzọ ọkwa ahụ bụ Mascot Uzor nke APC na Chimaobi Ebisike nke PDP na ntuliaka a ga-adị n'ụbọchị Satọde 27 Maachị.

Kamgbe achụnta vootu malitere, sịnetọ Abaribe na Kalu na-akwarịta onwe ha egbe ọnụ dịka ha na-achọ ka onye ha na-akwado merie na ntuliaka.

N'akwụkwọ Abaribe bipụtara o kpọrọ "Made in Aba", o kwuru na ihe mere e ji chutuo ya n'ọkwa osote Kalu mgbe ọ bụ gọvanọ Abia Steetị n'afọ 2003 bụ maka na ọ jụrụ ịgbara mma Kalu egusi.

Ọ gara n'ihu kwuo na Kalu agbakebeghi site na mkpọrọ ọ gara n'ihi mpụ, tupu ọ bịa ị chụrụ nwanne ya Mascot Uzor Kalu nta vootu, na ọ maghị na ihe agbanweela n'Abia.

Na nzaghachị, Kalu boro Abaribe ọtụtụ ebubo gụnyere na o nweghi ihe ọ rụrụ kamgbe afọ iri na isii ọ nọrọla n'ụlọomeiwu.

Ọ gara n'ihu kwuo na Abaribe na-eri ego mgbazinye gọọmentị etiti ji enyere ndị mmadụ aka.

Na gọọmentị nyere ego site n'aka ndị Sịnetị atọ na-achịteanya Abia Steetị n'ụlọomeiwu ukwu mana na o nweghi onye ọbụla sinetọ Abaribe nyere ego n'Abia South.

BBC Igbo kpọtụrụ ndị Sịnetọ abụọ mana o nweghi onye n'ime ha kwuru okwu banyere ya.

Orji Uzor Kalu zara ekwentị ya ma sị na o nweghi ohere ebe Abaribe azaghị ekwentị ya.

BBC Igbo ga na-agba mbọ ịnụta n'ọnụ ndị sịnetọ abụọ, etu eke si anya anwụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mmadụ abụọ nwere agba n'okwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị n'Abia Steetị bụ Sịnetọ Enyinnaya Abaribe na Sịnetọ Orji Uzor Kalu na-adụ onwe ha aka n'ọnụ.


Ọdịnaya: Eserese na-egosi Sarah Baartman site n'akụkụ ya na n'ihu ya

Baartman bụ nwaanyị mba Saụt Afrịka otu dọkịta mba Briten kpọfere ala Bekee, hụrụ nwịị n'obodo oyibo makana e ji ya were na-eme akaja ma bụrụ onye ọha na-abịa agba nkiri.

Dịka akụkọ mgbe ochie si kwuo, dọkịta ahụ tinyere ya ebe a na-akpọ "museum" ka ndị ọcha ibe ya na-ele ya anya ịkwa emu maka etu ahụ ya dị (o nwere nnukwu otele nke ọtụtụ ndị ọcha ahụtubeghi mgbe ahụ).

Akụkọ a kwukwara na o nwere ọrịa otele ukwu a kpọrọ "steatopygia".

N'agbanyeghi ihe Baartman gabigara mgbe ọ dị ndụ, na ọ nwụrụ n'ụbọchị 29 nke ọnwa Disemba n'afọ 1815 ka ọ dị naanị afọ 26, akwụsịghị mkparị akparịrị ahụ ya.

Otu onye ọcha a kpọrọ Georges Cuvier chịkọrọ ma ụbụrụisi ya, ọkpụkpụ ahụ ya nakwa ihe ndị o ji bụrụ nwaanyị (sexual organs), wee ka na-edowe ya ebe igwe mmadụ ga na-abịa agba ya nkiri n'obodo Paris dị na mba Frans.

Ha gbagidere ya n'anwụ ruo afọ 1974, mana ọ bụ n'afọ 2002 ka ndị mba Saụt Afrịka bịara kporo ihe fọrọ n'ozu ya ma lie ya n'ala ha.

Ihe e ji adọri Dice Ailes

Dice Ailes bụ otiegwu ezigbo aha ya bụ Shasha Damilola Alesh tiputara egwu ọhụrụ ọ kpọrọ "Gịnịka".

Na foto o ji egosipụta egwu a ọ sị bụ maka ịgwa ụmụnwaanyị na ha nwere ike iji ahụ ha mere ihe ọbụla masịrị ha, o ji eserese Sarah Baartman tinye n'elu ya.

Nke a mere ka ndị mmadụ dọkawa ya ka mpempe akwụkwọ, na-ekwu na ọ dị ka ọ maghị ihe Baartman gabigara ọ ga-eji were na-akparị ya na-aga n'ihu.

Ailes na onwe ya ka ọ na-agbara isi onwe ya depụtara ebumnuche ya n'elu Twitter.

Lee Ihe ndị mmadụ nwere ikwu na Twitter

@Abisolathegreat kwuru sị na Ailes kparịrị Baartman site n'ihe o mere, ma jụọ ma ọ makwa onye nwaanyị o ji eserese ya mee ihe a bụ?

@cremechic11 kwuru na ọ bụghị etu a ka e kwesịrị isi too nwaanyị ahụ.

@ekesunvictor kwuru na ọ bụ maka ụdịrị ihe a ka o ji ewe iwe maka otu nwoke na-eke ụmụnwaanyị agbụ.

@_bhadmus kwuru na nke a gosiri na akụzighi akụkọ mgbe gboo n'ụlọakwụkwọ etu e kwesịrị isi mee ya.

@_mimiAbu kelere Ailes sị na ọ bụ maka ya ka o ji mara onye Baartman bụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Sarah 'Saartjie ' Baartman bụ otu nwaanyị ụfọdụ akụkọ ụwa agaghị echefu maka ihe ọ gabigara n'aka ndị ọcha oge ọ bụ ohu.


Ọdịnaya: Eserese na-egosi ebe nwoke na-abara nwaanyị na-agụ akwụkwọ mba, ọ gbachi ya nkịtị

Na mpaghara Afrịka, ndị ọchịchị, ndị uweojii na ndị na-ahụ maka ikike dịrị onye ekwuola na mmegbu ụfọdụ ụmụnwoke na-emegbu nwunye ha na enyi ha nwaanyị bịara na-arị elu dịka a banyere na mmechi obodo a.

Mana gịnị ka ị nwereike ime onwe gị n'ụdịrị ọnọdụ a? Anyị jụrụ ndị ọkachamara nakwa otu nwaanyị si na mmegbu zọrọ isi onwe ya, ebumnuche ha na ndụmọdụ ha.

"Ị nọrọ n'ime mmegbu, ị ga-ahụ na e nwere usoro ihe si aga, Esther (ọ bụghị ezigbo aha ya) gwara m, dịka ọ na-echeta afọ atọ ya na onye ọ lụburu na-eti ya mmọnwụ oge ọbụla - ma iti ya ihe nakwa ịkpọgbu ya n'iyi.

"Na ngwụcha izuụka ka ọ na-ejikarị aka njọ, makana mgbe ahụ onye ọbụla ga-anọ n'ụlọ. Mgbe ahụ ka onye ọ bụ gị na ya ga-enwe ọtụtụ oge ọkachasị ma ọ bụrụ na ike ịnọ n'ụlọ agwụla ya. Nke bụ na ị ga-ahụ na ha chọrọ ịchọ okwu. Ha ga-akpara gị nkata - ihe dịka ikwu okwu ga-akpalite gị ka ị nwee ike saa ya ma tizie gị ihe mgbe ị sara.

"Ọ bụrụ na ụbọchị abụọ nwereike ime ka onye ike ịnọ n'ụlọ gwụrụ chọọ iti gị ihe, chezie uche ihe otu ọnwa na ụma a sị ndị mmadụ nọrọ n'ụlọ apụtala ezi buterela ndị mmadụ. Nke ugbua abụghịzị naanị ike ọgwụgwụ ịnọ n'ụlọ, ọ bụ ma mgbakasị ahụ ma ụjọ."

Eserese na-egosi nwaanyị nọ n'elu oche n'ime ebe a gbachiri ya

Ọtụtụ afọ agafeela ugbua kemgbe Esther kwarala ibu ya hapụ di ya. Mana mgbe ahụ, ọ kadị mfe isi na mmegbu ahụ gbalaga karịa etu ọ ga-adụ ugbua, ọ ga-ewe oge na obisike.

"Ọ dị m ka m nọ na mkpọrọ ebe m agaghị esinwu pụọ makana ihe rara ahụ, ma akụnụba o, ma ọnọdụ echiche obi, ma n'ọnọdụ echiche ụbụrụ - ma gụnyekwa ụmụ m. Ọzọkwa, nne gị ga na-enwe aṅụrị na ị lụọla di, nke bụ na ị ga na-eche - ekwela ka aṅụrị ya kwụsị. Nọrọ."

Maka ụmụnwaanyị chọrọ ịhapụ di ha na enyi ha nwoke n'oge mmechi obodo a, ọ ga-ara ha ahụ karịa. Ha chọọ ịpụ, ndị uweojii nwereike ịgwa ha na ha dara iwu onye apụtala ezi, ọzọ bụkwa na o nwereike ịra ha ahụ ịhụ ụgbọala ga-ebu ha.

Ọtụtụ mba ewepụtala akara ekwentị mgbata ọsọ enyemaka, maka inye ndị na-agabiga...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ngalaba na-ahụ maka ọdịmma mbaụwa bụ United Nations ekwuola na mmegbu ụmụnwaanyị oge mmechi obodo bụ ihe a kpọrọ "shadow pandemic" n'asụsụ Bekee.


Ọdịnaya: Eserese na-egosi eze nakwa akpa asọmmiri

Ndị ọkachamara n'ihe gbasara eze, ọrịa na-eso eze na nlekọta ya, na-akọwa na ọ bụghị naanị ihicha eze gị n'ụtụtụ ga-egbochi ụfọdụ ọrịa na-eme n'eze mmadụ.

Dọkịta na-ahụ maka eze gwara BBC Igbo na ụfọdụ mmadụ esila n'ọrịa eze laa mmụọ, mana anyị ga-akọwara gị etu nke a si eme.

Ị na-ata atụ n'ụtụtụ mana ọ bụ naanị ebe ahụ ka ihe gbasara idebe ọnụ gị ọcha biri?

Dkt Olakunle Ogunbayo bụ dọkịta eze kwuru sị na o bighi naanị n'ịta atụ n'ụtụtụ; ihe ndị ị na-etinye n'ọnụ gị na-eso eme ka ị mara ma eze ọ ga-ere gị maọbụ ọ gaghị ere gị.

Ọ gara n'ihu kpọpụta ọrịa ndị nwereike imekpa eze gị ahụ nakwa etu ị ga-ezi echekwa eze gị.

Lee ọrịa ndị ahụ nwereike ịkpa mkpamkpa n'ime ọnụ gị, ọkachasị n'eze gị:

1) Eze kpọpuru akpọpu/eze ure (Cavities/dental caries):

Ụta dị n'eserese a na-egosi eze kpọpuru akpọpu

Ị ma ihe ahụ na-acha ọcha na-adị n'eze gị tupu ị saa ọnụ n'ụtụtụ? Ọ bụkwa ya bụ "plaque" a na-ekwu okwu ya.

Mana mgbe ọ na-abụ nsogbu bụ mgbe ụfọdụ ndị mmadụ na-anaghị asa eze ha hapụrụ ya ka ọ tọkịrị n'eze ha, kpọọ nkụ ebe ahụ dịka foto a na-egosi n'ala.

Eze mkpọpu na-esikarị n'ebe nke a kpọrọ "plaque" bụ ihe ahụ na-acha ọcha na-anyado n'eze na-amụkọ n'eze onye anaghị ata atụ ọfụma, nri fanyere n'eze, asọmmiri nakwa nje bakteria.

Bakteria a na-amụpụta asidi dịka ọ na-erikwa nri ị na-etinye n'ọnụ. Nke a na-eme ka eze gharazie isi ike etu o kwesịrị.

Nke a na-emekwa ka ya bụ bakteria na-abanye n'ime ime eze, mee ka okpuru eze ebe a na-akpọ "pulp" na Bekee ghere oghe. Eze ghere oghe butezie ọrịa, eze ahụ anwụọ.

Ihe ọzọ na-ebute mkpọpu eze a nke na-ebutekwa eze mgbu bụ ịṅụfe mmanya maọbụ nri ndị nwere shuga oke.

Mana ị ga-egbochinwu eze gị inwe mkpọpu ma ọ bụrụ na ị na-asa eze gị kwa mgbe kwa mgbe n'ihi na ọ ga-ewepụ "plaque" a na-amụkọ n'eze, nakwa site n'igakwuru ndị dọkịta eze bụ ndị ga-ewepụnwu plaque ahụ.

2) "Ludwig's Angina":

"Ludwig's Angina" bụ ọrịa eze nwereike ibute ọnwụ gị ma ị na-akpachaghị anya.

Ọrịa a bụ ọrịa na-eme n'ala ọnụ mmadụ, n'okpuru ire nke...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

E nwere ike a jụọ gị ọrịa ndị ị ma na-enye nsogbu n'ọnụ mmadụ i kwuo; ọnụ isi, eze ure nakwa eze mgbu, mana ị ma na ọrịa eze nwere ike igbu gị?


Ọdịnaya: Eserese nje coronavirus

Kedụ njirimara coronavirus?

Covid-19 na-ejide n'ume maọbụ ngụgụ.

Ọ na-egosipụta site na ahụọkụ nakwa n'ise ụkwara esepuaka.

Ụkwara ntịrịrị anaghị akwapụta ihe ọbụla dịka imi.

Ọ na-akpọ nkụ, dịka ụlọọrụ British National Health Services dere.

Ụkwara esepụaka bụ mmadụ ịkwa ụkwara mgbe niile karịa otu awa, ụdị ihe ahụ mee mmadu ụgbọrọ atọ n'otu ụbọchị.

Ụkwara a were ike ikanjọ karịa otu o si emebu onye ahụ.

Nke a nwere ike ibute ume ibi mmadu, mee ọ di onye ahu ka eji udọ kechie obi ya nke ga-ebutere ya obi mgbu.

Onye ahụ nwere ike ị nwe ahụọkụ maọbụru na ahụ ya na-ekpo ọkụ karịa 37.8C. Nke a nwere ike ịme ka ahụ kpowe ọkụ maọbụ oyi mawa onye ahụ maọbụkwa oyiọmụma.

Ụfọdụ ndị ya bụ ihe mere sị na ọ na-ebutekwa akpịrị ịkpọnkụ, isi ọwụwa maọbu afọ ọsịsa.

Were ncha na-akwọ aka gị oge niile

Mgbe ụfọdụ onye ahu agaghịzị anụ isi maọbụ nụ ụtọ nrị.

Njirimara ndị a nwere ike ịgosipụtawa n'abalị ise mana ọ bụ akarịa na ndị ụfọdụ.

World Health Organisation (WHO) sị na o nwere ike izo abali iri na anọ (14) n'ahụ mmadụ tupu ọ pụta ihe.

Mmadụ ole ka ọ naghị egosipụta n'ahụ ha?

Nchọpụta ndị British Medical Journal gosiri na Covid-19 anaghị egosipụta na ahụ mmadu ruru pasent iri asaa na asatọ (78%) maọbụ ọnọdụ nke Bekee kpọrọ asymptomatic.

Nchọpụta a kwenyere na ihe ahụrụ na Ịtali bụ ebe ọrịa nyụrụ ndị mmadụ ịkpakwụ bụ nke gosiri na mmadụ dị na agbata pasenti iri ise rụọ iri asaa na ise (50% - 75%) egosidghị njirimara ya bụ ọrịa ma ọli dika ya bụ ọrịa di ire n'ahụ ha ma sikwa n'ahụ ndị ahụ banye n'ahụ ndị ọzọ.

Nchọpụta ọzọ emekwara na Iceland gosikwara na ihe dịka mmadụ iri ise (50%) bụ ndị bu ya bụ ọrịa enweghị njirimara ya.

Agbanyeghị, nchọpụta WHO mere ndị ọrịa a dị mmadụ 56,000 gosikwara:

Mmadụ ruru pasenti iri asatọ (80%) ji ntakịrị isi ọwụwa, oyi na ụmeọkụ (pneumonia).egosi ya.

Pasenti iri na anọ (14%) ndị ọzọ na-enwe ezigbo nsogbu njirimara dịka ume ibi onye ahụ maọbụ ekudaghị ume nke ọma.

Pasenti isii ndị ọzọ bụ ndị ume ha dagoro mba maọbụ ime ahụ ha juziri ịrụ ọrụ, bụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Coronavirus na agbasa n'ike na ebube ebe o dulagoro mmadụ 128,886 mụọ ma jidekwa ihe karịrị nde mmadụ abụọ n'ụwa.


Ọdịnaya: Esperance natara mmeri ka ndi CAF gbubiri asọmpị ahụ

Cheta na Casablanca sara ọkpụ goolu enyere ha mana onye na-egbu asọmpị ahụ kagburu ya , nke mere ha ji sị na ha agaghị agbazi asọmpị ahụ, ọkachasị mgbe achọpụtara na igwe VAR ga-ekwu ma nkagbu ahu ọkwụ ọtọ adịghị arụ ọrụ.

Lee otu o siri mee ebe a: Ndọrọndọrọ goolu akagburu echiela Afrịka ọnụ n'ala n'asọmpị ngwụcha CAF

Ndị egwuregwu Wydad sị na ogbu bọọlụ ga-ejiriri igwe VAR nyocha goolu ha akagburu

Ugbua, Caf sị na a ga-agbagharị asọmpị ahụ ebe ọzọ agaghị abụ Moroko maọbụ Tunisịa.

Na nkọwa ha, Caf sị na ọkpụ otu agbara n'agba nke mbụ na Moroko ka kwụ.

Akụkọ si na agwaghị ndi na-agba bọọlụ na ihe a Bekee kpọrọ 'video assistant referee system' (VAR) anaghị arụ ọrụ

A ga-agbagharị asọmpi a ma agbachaa Iko Mba Afrịka ga-ebiri ọkụ n'ụbọchị iri na itoolu nke ọnwa Julaị.

Caf sị "Ọnọdụ asọmpị ahụ agbara na Tunisịa enweghi nchekwa ndụ na ịgba bọọlụ kwụ aka ọtọ" ma gakwa n'ihu nye iwu ka Esperance nyeghachi Iko ha ritere n'asọmpị ahụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka a ka na-ekwu nke ha mere, ngalaba na-ahụ maka egwueregwu bọọlu n'Afrịka bụ Confederation of African Football (Caf) akagbuola mgbacha Iko African Champions League nke otu egwuregwu Esperance nke Tụnịshịa ji otu ọkpụ merie Wydad Casablanca nke Moroko n'ihi ọgbaghara.


Ọdịnaya: Etu Orlu dị n'ụbọchị Tọzde, Febrụwarị 18, 2021

Onyonyo na-agbasa na Twitter nke na-egosi ebe ụgbọelu helịkọpta na-efegharị; ọtụtụ na-ekwu na ụgbọelu ahụ na-akwa mgbọ.

Odz Chioma onye bi na Orlu gwara BBC Igbo na enweghi ihe ọbụla gbara gharịị na-eme.

O kwuru na ndị agha ka nọ ebe niile mana o nweghi onye ha na-enye nsogbu.

Orlu Crisis: Ndị uweojii na ndị agha nọchiri ụzọ esi aba Orlu

Onye ọzọkwa kwuru na mpaghara Orlu ebe o bi enweghị nsogbu ọbụla.

Onye a na-achọghị ka a kpọọ aha ya kwuru na ụgbọelu Hhelịkọpta na-efegharị, ndị agha nọkwa n'ụzọ mana ha anụbeghị ụdaegbe ọbụla.

Rochas Okorocha agaala Orlu sị ha ka 'Ọzọemena!'

Aka chịburu Imo steeti na onye bụ Sinetọ Imo West bụ Rochas Okorocha, onye nnọchiteanya ndị Orlu Imo State gara ebe ahụ, ka ọgbaghara dapụtara na ya biri.

Ọ gwara ndị isi obodo na ndị bi n'Orlu ka ha jikọọ aka hụ na ọgbaghara dapụtara n'Orlu nke tara isi ọtụtụ mmadụ ma mebiekwa akụnaụba ndị mmadụ ghara ime ọzọ.

O kwuru nke a mgbe ọ gara njem nleta nakwa iti aka n'obi na nke Eze Boniface Okereke so na ndị ihe metụtara.

O hibere kọmiti mmadụ asaa ga-elebanye anya n'ọdịmma ndị ihe a metụtara ma nyekwa ha enyemaka ego na ihe ndị ọzọ ha chọrọ.

O nyekwara ụmụaka niile nne maọbụ nna ha nwụrụ n'ọgbaghara ahụ onyinye agụmakwụkwọ n'efu.

Ndị ọzọ ọ letakwara bụ ndị si mba Naịja nakwa ezinaụlọ ndị ọzọ ihe a metụtara.

N'ọnụ ya "Obi gbawara m mgbe nụrụ maka ihe mere ebe ụfọdụ ndị mmadụ gụnyere ndị nche tufuru ndụ ha, Ọ bụ ihe ọjọọ mere n'Orlu nke m katọrọ kpam kpam"

Nnamdi Kanu gwara ndị ESN wụsa ọwa n'Orlu

Nnamdi Kanu bụ onyendu ndị Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ ndị na-achọ nnwereonwe Biafra nakwa otu

Eastern Security Network (ESN), agwala ha wụsa ọwa n'Orlu.

Nke a na-abịa dịka o kwuru na ọ nụrụ na a gwala ndị agha na ndị uweojii e zigara obodo ahụ mgbe ọgbaghara dapụtara si ebe ahụ pụta.

Kanu gara n'ihu kwuo na ESN laghachị n'ịgbado anya n'ịhe gbasara nsogbu ndị ọchị ehi n'obodo ahụ.

Akụnaụba obodo a adaala kemgbe ihe mere n'Orlu - Eze Amaifeke

Akụnaụba obodo a adaala...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'agbanyeghi kepukepu na-efegharị na soshal midia gbasara Orlu, ndị bi ebe ahụ na-ekwu na ha anụbeghị maọbụ hụ ihe ọbụla.


Ọdịnaya: Etu a ka ọ dị ugbua n'ihe banyere ọnọdụ nchekwa na Naịjịrịa dịka ọtụtụ ndị mmadụ, otu, ọgbakọ nakwa okpukperechi na-asị na ọ dị njọ.

Dịka nchọpụta otu mbaụwa a kpọrọ 'Internations' mere n'afọ 2019, gosiri na Nigeria bụ mba kachasị gbaa ọnyụba na nchekwa dịka pasentị ndị mbịarambịara nbi na ya na anọ n'oke egwu maka ndụ ha.

Ọ bụghị naanị ndị ọcha bịara ala Naijiria, ọtụtụ ụmụ Naijiria atụnyela ndụ ha n'aka Boko Haram, ndị ọchịehi, ndị ohi na ndị ntọ n'afọ

Ụmụ Naijiria na-ajụ sị "ọ bụ na ọkpụ isi amaghị akpụ ka ọ bụ na agụba adịghị nkọ?" n'ihi oke ogbugbu na ntọrị ndị mmadụ na mpaghara Naịjirịa dị iche iche.

Ọtụtụ n'ime ha na-akpọ oku sị ka a chụọ ndịisi ndị agha na Naịjirịa nke gụnyere ndị agha ala bụ Tukur Buratai; nke ndị agha ụgbọelu bụ Air Marshal Sadique Abubakar; na ndị agha ụgbọmmiri bụ Vice Admiral Ibok-Ete Ekwe Ibas.

Ka anyị tụlee ụfọdụ otu ndị na-akpọ oku a na mgbe ga kpọrọ ya.

Ndị ụlọomeiwu ukwu (Sinetị)

N'ụbọchị 21 nke ọnwa Julaị afọ 2020, ndị ụlọomeiwu ukwu bụ Sịnetị sị ka ndịisi ndị agha Naịjirịa rituo n'ọkwa ha.

Ndị Sịnetọ Ali Ndume malitere atụmatụ a na nzukọ ndị omeiwu sị ọ bụ n'ihi ọnọdụ nchekwa na kawanye njọ na Naịjirịa.

Nke a na-abịa dịka a wakporo ma gbuo ọtụtụ ndịagha na Katsina Steetị nakwa kepukepu sị na ọtụtụ ndịagha Naịjịrịa gbara arụkwaghịm n'ọrụ.

Sinetọ Francis Fadahunsi kwadoro ihe Ndume kwuru ma sị ka ndịisi agha kpachapụ iche n'ọkwa ha.

Mana nzaghachị oku a, ụlọọrụ onyeisiala Muhammadu Buhari sị na ịchụ ndịisi agha n'ọrụ dị onyeisiala n'aka.

Ha kwukwara na onyeisiala ga-eme ihe o chere ga-adịrị ndị Naịjirịa mma.

Ohanaeze Ndigbo

Otu jikọtara ndị Igbo n'ụwa gbaa gburugburu bụ Ohanaeze Ndigbo kwadoro ihe ndị ụlọomeiwu kwuru sị ka a chụọ ndịisi agha Naịjirịa.

Onyeisi ha bụ Nnia Nwodo kwuru nke a n'akwụkwọ ozi Emeka Attamah bụ onye ndụmọdụ ya wepụtara.

Ọ jụrụ sị kedụ ihe pụrụiche n'ebe ndịisi agha a nọ nke mere na Onyeisiala Buhari achọghị ịgbanwe ha n'agbanyeghi na oge ịla ezumike nka ha agaala.

Ọ sị na nke a akarịa ịchọ ọ dị mma ndị Naịjirịa bụ nke onyeisiala sị na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Igbo sị na ebe ọbụla nwata na-ebe akwa na-arụ aka, ma ọ bụrụ na nne ya anọghị ya, nna ya anọrọ ya.


Ọdịnaya: Etu a ka ọ dịkwa gbasara ị ga-mposi. I mana o nwere ka ị ga-esi nọdụ ala ga mposi, ahụ adị gị mma?

Nwekwara ka ị ga-esi ga ya, ọ ghasaa gị ahụ.

Nwanne kirie ka ị ga-esi nyụpụ nsị ọfụma na-enweghị nsogbu dịka ịchị isi na ndị ọzọ.

Akụkọ ndị a ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Igbo na-ekwu na ihe ọbụla dị mma omume kwesiri ka e mee ma ya kapịa ya ọnụ.


Ọdịnaya: Etu ejima m ji nwúo na Malaysia

Mana nwa amadị a lọtara ụlọ ma zute ọnwụ ike.

Mazị Esemene bụ ejima, ma bụrụ onye ojiegoachụego aka ya dị na mbụpụ na mbụbata ngwaahịa na Malaysia.

Ejima ya bụ Peter Onyeisi Esemene bi na New Dehli, India, gwara BBC Igbo na Agiliga gara ịhụ enyi ya nwoke wee lọta ma zute ndị uweojii n'ụlọ ya.

Dịka Onyeisi siri kwuo, ọ maghị ihe mere nwanne ya nwoke jiri gbapụ ọsọ mana ọ sị na o nwere ike imetụta ihe mere o jiri nye ya ego ugboro atọ kemgbe afọ otu na ọkara Agiliga gara Malaysia.

Uweojii buputere Paul Agiliga Esemene n'ụtụtụ ụbọchị Tusde

"Enyere m ya ego ugboro atọ maka iji gbapụta onwe ya n'aka ndị uweojii."

Onyeisi gara n'ihu kwuo na aka ndi uweojii Malaysia di n'ọnwụ ejimma ya.

"Ọ bụ ndi uweojii na-achụ ya mgbe ọ dara wee kụọ isi n'ala, ọ bụ ihe gburu ya,"

Onyeisi kwuru na ọ bụ na nke enyi ya ahụ na-adịghị ka nwanne ya gara ileta tupu ihe ike a eme ya.

Peter Esemene sị na ọ bụ n'afọ 2016 ka o mere Paul Akwụkwọ ka ọ ga Malaysia

BBC Igbo gbara mbọ nweta onye uweojii okwu a dị na-aka bụ Sergeant Samsudeen. O kwuru na ha mere nyocha banyere ihe gbụrụ nwaamadị a wee hụ na ọ bụ ọdịda elu gburu ya.

Sergeant Samsudeen kwukwara na ha ka na-eme nyocha ihe kpatara nwaamadị a jiri si n'elu daa.

Mgbe BBC Igbo jụrụ ya ma aka ndị uweojii ọ dị na ọnwụ Agiliga, o kwuru na ha nụrụ na ndị uweojii gara ebe ahụ, mana ọ bụghị ndị nke si n'ụlọọrụ ha bụ Pekan Batu 9.

O kwukwara na ha na-eme nnyocha ebe ndị uweojii ahụ si, maọbụ na ha chụrụ ya ọsọ.

Nkwọwa ndịuweojii Malaysia mere n'ọnwụ Paul Esemene.

Onye Naịjirịa ọzọ bụ agbata obi Agiliga na Venice Hill Condomimium kpọrọ onwe ya Tobechukwu, gwara BBC Igbo na ndị uweojii na-abịa enye ndi isi ojii nsogbu, na-anakọrọ ha ego.

Ọ sị na ihe a metụtara akpọmasị agbụrụ, bụ nke Bekee kpọrọ Racism.

O kwukwara na Agiliga nwụrụ ọnwụ ike maka ndị uweojii na-achụ ya akwụsịghi ka ha nyere ya aka mgbe o si n'elu ụlọ a na-akpụsa ụgbọala daa.

Nwunye Onyeisi Esemene bụ Diana Samantha Esemene gwara BBC Igbo na-agaghị akpachapụ akpọmasị agbụrụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mgbe Paul Agiliga Esemene hapụrụ ụlọ ya na Vince Hill Condominium na Kuala Lumpur, isi obodo Malaysia n'ụbọchị 28 ọnwa Ọgọstụ, ọ maghị na ọnwụ ga-echere ya na nlọta.


Ọdịnaya: Etu esi gbu Charles Duruji n'ogbe ndị uweojii

Okebata kwuru na Duruji bụ Inginia gara ịhụ onye uweojii nwaanyị ọ na-akwado ịlụ n'Enugwu mgbe o jekwudoro ọnwụ ya.

Ka ndị be Charles Duruji si nwete ozi ọnwụ ya

Okebata si na a kpọrọ ha n'ekwenti n'elekere iri na abụọ nke ime abali nke Sepụtemba 28, si ha biawa na nwanne ha anaghị ekute ume .

N'oge na-adịghị anya, onye ahụ kpọghachiri si ha biawasiwi ike. N'elekere ise nke ụtụtụ, a kpọkwara ha si na nwaanne ha anwụọla.

Nke a mere, ka ha chọrọ ya gawa Enugu, ebe a kpọ ha gaa n'ụlọ ozu ka ha hụ ozu Duruji.

O kwuru na mgbe ha hụrụ ozu ya, egbukasiri ya mma n'ahụ ya.

Kedụ ka Charles Duruji si nwụ?

Charles na nwunye ya

ASP Chidimma Victoria Nwala bụ nwaanyị onye uweojii nke Duruji na-akwado ịlụ gwara BBC na ọ bụ maka na ahụ adịghị ya kpatara Duruji ji hapụ Imo steeti ebe o bi bịawa Enugwu.

N'abalị ahụ ọ bịara, a malitere ịnụ ụda egbe n'ogbe ndị uweojii nke gosiri na ọgbaaghara dị n'ezi.

Duruji gwara nwunye ya ahụ ka ọ lakpuo n'ụlọ mposi ga zoo ma mechie ọnụ ya.

O teghị aka, ọ nụrụ ka ndị mmadụ gbakara ụzọ ha ma bata n'ime ụlọ.

Ọ nụkwara ka di ya tiri mkpu sị "abụghịkwa m onye uweojii, abụkwa m onye nkịtị", mana ndị ahụ sị ya mechie ọnụ.

Nke a bụ ihe ikpeazụ ọ nụrụ tupu e gbuo di ya.

Chidimma ka nọ n'ụlọọgwụ oge o gwara BBC okwu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Okebata Sunday bụ nwanna Charles Duruji, onye nwụrụ n'ogbe ndị uweojii dị na New Heaven n'Enugwu, ekwuola na ha chọrọ ikpe nkwụmọtọ gbasara ọnwụ nwanne ha.


Ọdịnaya: Etu ha si eri nri, eyi akwa, agba egwu, alụ nwaanyị, eti mmanwụ na ihe ndị dị icheiche ma gụnyere etu ha si ekpere chi ha nakwa efe ofufe.

Omenaala bara ụba nke ukwu ma bụrụ mgbọrọgwụ mba ọbụla ji aba.

Ọ bụkwa njirimara na-ekewapụta ha n'ebe mba ọzọ niile dị n'ụwa dị.

Ịmaatụ: E jirila uwe ishi agụ we mara ndị Igbo nke pụtara na mba ọzọ ọbụla na Naịjirịa na-ahụ onye yi akwa ishiagụ dịka onye Igbo maọbụ onye chọrọ ikwado ndị Igbo.

Isi a hụrụ kwaba okpu maka akụkọ a bụ ndị Igbo, ka anyị tinye anya n'omenaala Igbo.

Omenaala Igbo

Ọtụtụ omenaala Igbo na-enye obi aṅụrị. Anyị na-edepụta ụfọdụ n'ime ha ebe a:

1. Ịgọ ọfọ

Ọfọ na ogu bụ otu ihe ndị Igbo ji aga, ịgọ ọfọ bụ ikpe ekpere. Etu ahụ ka ndị Igbo si ekpere mmadụ ezi ekpere.

2. Egwu

Igbo niile na-anabata egwu ogene dịka nke ha. Onye Igbo ọbụla nụrụ ogene na ọja na-enwe ụdị mkpali na-abịa ya n'ahụ.

Igbo na-ejikwanụ egwu dị icheiche eme mmemme ma nke a na-agụ agụ ma nke a na-agba agba. Ụfọdụ egwu Igbo na-agba bụ Adamma, atịlọgwụ, egedege wdgz.

3. Mmemme

E nwere ọtụtụ mmemme ndị Igbo ji egosipụta omenaala ha, dịka iri ji ọhụụ, ịwa akwa, ito ọgbọ wdgz.

4. Ịlụ nwaanyị

Ndị Igbo nwere usoro ha ji alụ nwaanyị. Obodo dị icheiche nwere etu ha si eme nke ha mana otu ihe dị na ha niile bụ na a na-edebe ego e ji alụ nwaanyị.

O nwere ebe ndị na-eme ịgbanwkụ nakwa iru mgbede.

5. Ịwaọjị

Ndị Igbo bụ ndị na-anabata ndị ọbịa nke ọma, ọ bụ omenaala Igbo ịwara onye ọbịa niile ọjị iji nabata ya.

6. Ibi ugwu

Ndị Igbo na-ebikwa nwata nwoke ugwu na mkpụrụ ụbọchị asatọ ka a mụchara ya.

7. Ikuchi nwaanyị na ihachi nwaanyị

Nke a bụ ebe nwoke ga-akụchi nwunye nwanne ya nwụrụ anwụ.

Omenaala Igbo karịrị akarị mana ugbua, ka anyị lebaa anya n'okpukperechi ndị Igbo.

8. Mmọnwụ

Dịka ndị mba nwere mmọnwụ ha ji akpa ụmụaka obi aṅụrị n'oge ekeresimesi, etu a ka mmanwụ si dị icheiche. Ọ bụghị mmọnwụ Igbo niile bụ nke e ji gọọ mụọ, o nwere ndị ụmụaka ji eme onwe ha obi ụtọ ma ndị e ji enwe aṅụrị. Nke bụ eziokwu bụ na ụfọdụ ụlọụka Katọlik na-eti mmọnwụ ha ji eme ndị ụka ha obi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Tupu anyị agbapụ ya ọsọ, ka anyị buru ụzọ kọwaa ihe omenaala pụtara. Dịka ndị ọkachamara siri kọwaa, omenaala bụ ụzọ mba si eme ihe.


Ọdịnaya: Etu ndị ụlọ sineti ga-esi mezie ego ndị ụlọakụ na-ewepụ

N'ọnwa Jenụwarị 2018, ndị ụlọomeiwu sineti kpọrọ onyeisi ụlọakụ ukwu (CBN) bụ Godwin Emefiele, ka ọ bịa zara ọnụ ya ma kọwaara ụmụ Naịjirịa ihe kpatara o ji dị ka ego ha enweghizị ezigbo nchekwa n'ụlọakụ ebe ha debere ya.

Nke a bụ maka na ọbụrụ na ndị ụlọakụ anaghị ewepu ego maka ozi ha zitere gi, ha na-ewepu ego maka kaadị eji ewere ego.

Ndị a abụghị nsogbu mana ihe na-agbagwoju ndị mmadụ anya bụ ugboro ole a na-ewepụ ego ndị a n'ime otu ọnwa.

Nke a bụ maka na otu onye ihe a metụtara gwara BBC Igbo na oteela ihe a na-eme, wee zitekwara anyị foto ụfọdụ gbasara mwepụ e mere n'ego ya.

Ewepụrụ ego maka otu ihe ugboro atọ n'ọnwa

Foto a na-egosi ego ndị ụlọakụ a wepụrụ n'ego mmadụ maka otu ihe n'ime naanị ọnwa Jenuwarị. Ha wepụrụ naịra iri ise n'ego onye ahụ ugboro atọ maka otu ihe n'ọnwa Jenụwarị.

Ọbụghị naanị ihe a ka ndị mmadụ na-ekwu maka ya, a na-ekwukwa na ebuturu ego ole a na-ewerezi n'igwe eji ewere ego bụ ATM n'aha ịchafụ.

Tupu ugbua, ATM na-enye ihe ruru puku naịra iri abụọ otu oge nke bụ ị dọrọ ego rue ugboro atọ n'ụlọakụ na-abụghị ụlọakụ gị, ewepụ ego maka ya.

Mana ugbua, ọtụtụ ụlọakụ na-enye naanị puku naịra ise nke pụtara na tupu ị were puku iri abụọ ahụ i nwere ike iwere na mgbe mbụ, ị ga-ewere ego ihe ruru ugboro anọ, ị chọzịa iwere ihe ruru puku otu narị naịra, a ga-ewere ego gị karịa.

Ndị na-eweta ego ruru puku otu narị naịra nwere ike ịkwụ ụgwọ karịa ugboro iri

Gịnị kpatara ihe dị otu a ji eme ebe ndị ụlọakụ nwere ndị ntuziaka bụ ụlọakụ ukwu CBN?

Ọpụtara na CBN anaghị etinye uchu n'ihe ndị ụlọakụ a na-eme? BBC Igbo gbalịrị inweta ndị ụlọọrụ CBN mana ha azaghị oku.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtutụ ụmụ Naịjirịa ajụọla ajụjụ a dịka ha na-ekwuputa mwute ha gbasara ego ndị ụlọakụ ha na-ewepu n'ego ha n'ụzọ na-ezighi ezi.


Ọdịnaya: Etu ya bụ ihe si egosipụta onwe ya n'ahụ mmadụ bụ site n'ihe ọdịdọ nke bekee kpọrọ 'seizures'.

Ihe ọdịdọ bụ mgbe ahụ mmadụ malitere ịma jijiji n'otu ntabi anya, onye ahụ agaghị enwetakwa onwe ya, o nwere ike daa n'ala, o nwekwara ike ọfụfụ esi ya n'ọnụ na-apụta.

Ọtụtụ oge, ndị mmadụ na-agbara onye nwere ụdị ọnọdụ a ọsọ ma na-asọkwa ya asọ.

Nke a jọgburu onwe ya. Ọzọkwa bụ na enwere ihe ndị ọzọ nwere ike ịkpatara mmadụ ihe ọdịdọ.

Ihe ndị ọzọ nwere ike ịkpatara mmadụ ihe ọdịdọ:

Adịmiche n'etiti ọrịa akwụkwụ na ihe ọdịdọ ndị ọzọ

Adedoyinsola Oseni, onyeisi otu 'Mary Special Needs Foundation', kwuru na onweghị nnukwu ndịiche n'etiti ihe ọdịdọ nke ọrịa akwụkwụ kpatara na ihe ọdịdọ ndị ọzọ.

"Ma ndị dọkịta bụ ọkachamara, ọ gaghị adịchara ha mfe ikwu ihe di iche ma ọ bụrụ na ha ebughị ụzọ mee nnyocha miri emi," Oriaku Oseni dere n'akwụkwọ ya.

Na webụsaịtị nke ụlọọgwụ 'Cleveland Clinic' na mba Amerịka, ha kọwara na ihe ọdịdọ nkịtị a kpọrọ 'Non-Epileptic Seizures' na-eyite ihe ọdịdọ nke akwụkwụ na-akpata.

"Naanị ndịịche dị na ha bụ ihe na-akpata ha. Ihe ọdịdọ akwụkwụ bụ n'ụbụrụ mmadụ ka ọ na-ebido, mana ihe ọdịdọ ndị ọzọ abụghị n'ụbụrụ ka ha na-ebido."

Ihe kacha mkpa

Ọ bụghị ajọ mmụọ maọbụ ọgwụ agwọrọ agwọ na-akpata

Ọtụtụ ndị ọkachamara ahụike ekwuola na akwụkwụ abụghị ọrịa n'onwe ya.

N'akwụkwọ 'Epilepsy Handbook' nke ụlọọrụ Mary Special Needs Foundation bipụtara, dọkịta Seyi Roberts dere sị:

"Akwụkwụ dị nnọọ ka ọnọdụ ahụike ndị ọzọ siri ike dịka ọbara mgbalielu (Hypertension), ọrịa shuga (Diabetes) maọbụ asthma."

N'ihi nke a, ọ dị mkpa ka ị mata na:

Etu ị ga-esi nyere onye na-enwere ọdịdọ aka

Mee ka onye ahụ dinara ala n'akụkụ ya ka o nwee ike ị na-ekute ume

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akwụkwụ, nke bekee kpọrọ 'epilepsy', bụ otu ọnọdụ ahụike a na-ahụta ka ihe arụ n'omenala Igbo.


Ọdịnaya: Etu ị ga-eme ka 'prostate' gị na-achị sọ ọchị

Ihe kpatara nke a bụ na ọ bụ mwakpo ka otu ofeke wakporo Nkechinyere Ezenwa wee tụwa ya ime.

Nkechinyere kọọrọ BBC Igbo etu ya bụ ihe si mee oge ọ na-ebugharị unere (banana) n'Owere.

O kwuru sị: "Otu nwoke kpọrọ m ka m bịa resị ya ahịa n'otu ụlọ arụchabeghị arụcha."

Ụmụ ejima atọ Nkechinyere mụrụ n'ime ụbọchị atọ

"M wee gaa ebe ahụ, ọ wakpo m n'ike."

 "O nweghị onye gwara."

"Mgbe m chọpụtara na-adị m ime, a gaghachiri m ebe ahụ, mana ahụzighi m nwoke ahụ."

Nkechinyere , onye kwuru na  ọ bụ  naanị nne ya ka ọ gwara  ihe mere sị, "Amaghịkwanụ m onye ọ bụ."

Mwakpo ụmụnwaanyị

Nkechinyere kwuru na ọ mụrụ ụmụ ejima atọ ahụ n'ime abalị atọ.

N'ụbọchị  17nke ọnwa June ka ime mewere ya ọ gaa n'ụlọọgwụ nta wee mụọ otu nwa.

O kwuru sị: "Onye nọọsụ ahụ gwara m na nwa nke ọzọ anwụọla n'ime afọ m. Ka anyị gaa nnukwu ụlọọgwụ ka e wepụ ya."

"Mgbe anyị gara ụlọọgwụ mee nnyoch, a chọpụtara na ụmụaka abụọ ka nọ n'ime afọ m. Ha abụọ dịcha ndụ."

Nkechinyere ka nọ n'ụlọọgwụ ugbua maka na ụmụ ya ka nọ na 'incubator'

Ndị ụlọọgwụ wara Nkechinyere afọ wee kupụta ejima abụọ nke fọrọ afọ.

Ha atọ nọ na igwe ebe a na-etinye ụmụaka akabeghi aka nke bekee na-akpọ 'incubator'.

Nkechi kwuru na ụgwọ ụlọọgwụ ha ruru otu narị puku naịra (N100,000).

Ha ka nọ n'ụlọọgwụ ahụ ugbua.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwaanyị mụrụ ejima atọ n'Imo steeti atụọla ọtụtụ mmadụ akpata oyi.


Ọdịnaya: Etu ọrụ si aga n'Akwammiri Naịja nke abụọ

Ndị Ogbaru sị na ndị ọrụ ngo ji akwammiri ahụ bụ Julius Berger manyere aka n'ala ha dị n'akụkọ ebe ahụ na-enyeghi ha ego itiaka n'obi ọbụla.

Nke mere ha jiri mee ngagharịiwe n'afọ 2018 sị na gọọmenti etiti na ụlọọrụ Julius Berger ga-akwụ ha ego itiaka n'obi dị nde narị naira ise.

Mana ọ dịka a ga-asị na nsogbu a mere ka ọ jụọla oyi amalitela ọzọ n'ụbọchị ole na ole gara aga.

Ugbua, ndị Ogbaru akpọpụla gọọmenti etiti, ụlọọrụ abụọ gụnyere Julius Berger na B and Q Dredging n'ụlọikpe ukwu dị n'Awka, Anambra steeti.

Ihe na-ewe ndị Ogbaru iwe

Ndị Ogbaru gụpụtara ụfọdụ ihe ndị na-ewe ha iwe dịka;

Ndị Ogbaru sị ka gọọmenti etiti, ụlọọrụ Julius Berger nakwa B and Q Dredging ka ha mee ihe niile a ha chọrọ maọbụghị ya na ha ga-ewe iwu ma kwụsị ha ọrụ.

Onye na-anọchite anya mịnịstrị ọrụ n'Akwammiri '2nd Niger Bridge' bụ Ajani Razaaq Adeyemo gwara BBC Igbo uche gọọmentị banyere nke a.

Ọ sị na ọ bụ eziokwu na ndị Ogbaru na-esi ọnwụ ka a kwụọ ha ego itiaka n'obi kama kwuo na ọrụ ka na-agakwa n'ihu ebe ahụ.

Adeyemo kwere nkwa na a ga-arụcha akwammiri a n'ọnwa Febụwari 2022 dịka e ji yie ya na-agbanyeghi ọnwụ ndị Ogbaru na-esi.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kamgbe afọ 2018 gọọmentị etiti malitere ịrụ akwammiri Naịja nke abụọ, ọtụtụ nsogbu adapụtala n'etiti ndị obodo Ogbaru dị n'Anambra Steeti na ndị orụ.


Ọdịnaya: Etu ụlọ aja si dagbuo ụmụaka atọ n'Ebonyi

Ndị ezịnaụlọ Okereke nakwa ndị Akaeze niile ji anya mmiri were kwuo na ụdịrị ọdachi ahụ emebegh na be ha mbụ.

Nne ụmụaka atọ nwụrụ ka nọ n'ụlọ ọgwụ

Sunday Okereke kọwara BBC na ya gara ikiri egwuregwu bọlụ ụbọchị ahụ, nke mere na nwunye ya na ụmụ ya anọ na arahụ ụra oge ya bụ mkpamkpa kpara.

Sunday ji anya mmiri kwuo na ngwa ngwa mmiri zochara ka akpọrọ ya na ekwentị sị ya gbata ọsọ na ụlọ ya adaala.

Mgbe o rutara, ọ hụrụ ozu ụmụ ya atọ, ebe nwunye ya na dị ọkpara ya ka dị ndụ ma nọrọ n'ụlọ ọgwụ.

Ụlọ aja ka dịn'ọtụtụ obodo na Naịjirịa

Nwanne Maazị Okereke bụ Emmanuel Okereke ma bụrụkwa di ọkpara ha na ezinaụlọ ahụ yọrọ ka agbatara ha mkpu enyemaka n'ihi na nwunye nwanne ya nwa ya nwoke pụtara n'ụlọ dara ada ka nọ n'ụlọ ọgwụ.

Emmanuel okereke kwuru na ihe kpatara ya bụ ụlọ jiri daa bụ n'ihi na ọ bụ ụlọ aja.

Eze na-achị Akaeze bụ Ezeogo Joseph Onu kwuru na ndị obodo ya akpala ka ha ga-esi dota ezinaụlọ ahụ ebe ha ga-ebi ganye na ha arụọ ụlọ ọzọ.

BBC Igbo gara na ụlọ ọgwụ akpọrọ Health Messenger nke dị na Akaeze junction ebe nne ụmụ aka ahụ bụ Elizabeth Okereke na di okpara ya nke dị ndụ na anara ọgwụgwọ.

Eliela ụmụnne atọ a nwụrụ mana nne ya na nwane ha nwoke ka nọ n'ụlọ ọgwụ

Elizabeth enweghi ike ikwu okwu nke ọma mana nne ya kelere chukwu na agbanyeghị na ụmụ ụmụ ya atọ nwụrụ mana nwa ya nwaanyị ka dị ndụ tata.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọ Mazi Sunday Okereke na ezinaụlọ ya bị n'obodo Akaeze dị n'Ebonyi steeti bụ nke dagburu ụmụ ya atọ n'ụbọchị mbụ nke ọnwa Nọvemba a ka nnukwu mmiri zochara.


Ọdịnaya: Etu ụmụnwaanyị Igbo si achọ mma oge gboo dị iche na nke oge ugbua

Ị chọrọ ịma agbọghọ chapụrụ achapụ, ị lee ya anya ị ga-ahụrịrị ka ahụ ya si akwọ mụrụ mụrụ maka ihe ntecha dị iche iche o jiri chọọ onwe ya mma.

Akụkọ a ga-egosi anyị ihe ntecha ole na ole ụmụagbọghọ Igbo ji achọ mma mgbe elu ka bụ ala ọsa.

1.Ka anyị malite n'ọtangele:

Ọtụtụ ihe ndị e ji achọ mma n'oge gboo bụ na mgbọrọgwụ osisi dị icheiche ka e si enweta ya

Ọtangele bụ pawụda ojii.

Ọ dị ka ihe eji unyi akwọrọ akwọ wee mee. Nke a bụ nke a na-akpanye n'anya.

Ụfọdụ na-akpọ ya tiro. Ụmụagbọghọ techaa ọtangele, anya ha a na-egbuke ka ọnwa.

Mkparịta ụka BBC Igbo na Ikeogu Oke

2.Uri

Ihe ntecha a esi na mgbọrọgwụ enweta bara ezigbo uru n'ala Igbo makana eji ya ese eserese n'ọnụ maọbụ ụkwụ nwaanyị Igbo ọbụla ọ na-amasi.

O nwereike ite ya n'ahụ ma ọ na-eme emume alụmdi na nwunye maọbụ ọ gawa mmemme ndị ọzọ a na-eme n'ala Igbo.

E nwekwara ike iji uri dozie ụlọ maọbụ ahụ aja ụlọ mmadụ.

Mbata ozioma nke Jesu Kristi metụtara etu esi akwanyere uri ugwu maka na ndị ụka na-eche na ọ bụ ihe ndị ọgọ mmụọ.

Igbo Culture: Usoro e ji echi nze n'ala Igbo

3.Uhie

Uhie bụ pawụda na-acha uhie uhie.

A na-eji ya akwado ụfọdụ ụmụagbọghọ maka alụmdi na nwunye n'oge gboo.

E techaa nwaagbọghọ uhie a, ahụ ya a na-akwọ mụrụ mụrụ.

4. Ayọrọ Mgbaji

Nke a bụ nke a na-eke n'ukwu nakwa n'olu

Nke a bụ nke ụmụagbọghọ na-anya n'ukwu ma n'olu.

Ọ na-abụ nwaagbọghọ chọọ ịlụ di, a nyanye ya n'ukwu, olu ma ụkwụ ka ndị mmadụ kiriwe mma ya.

Ọ na-achakarị uhie uhie maọbụ ọcha.

Gịnị na-emezi ugbua?

Ihe ntecha ụmụnwaanyị n'oge ugbua yitekwara nke ndị gboo mana ihe dị iche dị n'etiti nnukwu 'B' na ọkpa ehi

Ihe ejirila ike gbanwe ugbua dịka ihe ndị a gbara kasa.

Ọtangele, Uhie ọnụ ma ayọrọ mgbaji eyirila uwe ọhụrụ nke buzi na onye ukwu ma onye nta jizi ha eme ngala ma na-enweta ezigbo ego site n'ire ha.

Ndị ntecha mere aka ọrụ na-ekwusi ike na ọ na-agara ha ezigbo ahịa makana nnunu ichọ mma ahụ na-ebe mgbe ahụ n'etiti ụmụnwaanyị ka na-ebe ugbua.

Akụkọ ga-amasị gị ị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwaagbọghọ Igbo ọbụla na-amaghị ka e si etecha onwe ya dị ka nkịkara akwa n'anya ụmụagbọghọ ibe ya.


Ọdịnaya: Eunice kwupụtara n'akara Twitter ya na ya abụghị 'feministi' ma ncha.

End of Twitter post, 1

N'okwu ya, "Abụghị m feministi! Nwaanyị anaghị esiri di ya nri? Ụmụnwaanyị na-akparị ụmụnwoke maka na ọ masịrị ha?"

Ọtụtụ mmadụ anabataghị okwu a okwuru, ha bidoro ịkatọ ya.

@OlayinkaFO1 kwuru na ọ bụ ihe mwute na nwaanyị dịka ya aghọtaghị ihe feminism pụtara.

@NaijaFlyingDr kwukwara na ozi ya gosiri na ọ ghọtaghị ihe bụ feminism.

@Allyshimmer kwuru na ịbụ feminism bụ nwaanyị ịnwe ohere ị họrọ  ihe ọ chọrọ ị bụ na ndụ ya.

Chimamanda akọwapụtala onye "feministị" bụ

Mana ọ bụghị onye ọbụla katọrọ ya, @KingDavidJasper kwuru na ndị mmadụ aghọtaghị ihe ọ na-ekwu.

...Mana ọ dịghị ka ihe ndị a emetụrụ Eunice, lee ihe o kwuru maka ihe a na-eme.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu nwaanyị na-apụta ịzọ ọkwa ọchịchị onyeisiala bụ Eunice Atuejide na-enweta ọkụ ugbua dịka aha ya na-ewu maka okwu 'feminism'.


Ọdịnaya: Ewela iwe, megharịa ya ọzọ!

Biko nyochaa ịntanetị gị ma pịa 'gosi ihe ọpụtara' iji megharịa ya ọzọ!

Afọ ole a na-atụanya mmadụ ga-adị ndụ

Ọ dị gị ka ị ga-enwe ahụike na ndụ gị fọdụrụ?

Olileanya ndụ: N'etiti gi na ndị ụwa niile

Afọ ole a na-atụanya mmadụ ga-adị ndụ mgbe a mụrụ ya, na mba (afọ)

Na nkezi afọ ole a na-atụanya mmadụ ga-adị ndụ site n'ọmụmụ bụ 72 - ya bụ 70 nke nwoke na 75 nke nwaanyị. Mana, nke a na-agbanwe kwa ka ndụ na-aga. Iji maatụ, onye dị afọ 69 ga-atụ anya ibikwa afọ 17 ọzọ.

Akụkọ ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka a na-ekwu na ndị nọ n'ụwa ugbua na-anọ ndụ karịa ndị gboo, jiri ihe njirimara a ka ị mara afọ ole ị ga-ebiru.


Ọdịnaya: Ewezuga ya, ọ ka na-atụ ọtụtụ mmadụ n'anya ihe mere Ogbonnaya Okoro onye na-azọ oche gọvanọ Ebonyi steeti na ntuliaka 2019 ga-eji gbahapụ pati ya ga-kwuru pati gọvanọ na-achị ugbua bụ PDP.

Ụfọdụ na-ekwu na nkwa "10 million naira" nwereike ị bụ mkpalite mmụọ dị na ya bụ omume. Mana lee ihe nkiri a ka ịchọpụta ihe Okoro gwara BBC Igbo kpatara ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị be anyị ndị Igbo kwuru na agụụ nwere nchekwube adịghị egbu egbu.


Ọdịnaya: Ewezụga imebi ihe dị ezi mkpa n'ahụ mmadụ, ọrịa a na-egbu mmadụ ruo ka ndị na-anwụ site n'ọrịa kansa.

Dịka nchọpụta WHO siri kwuo, mmadụ nde isii na-anwụ n'ihi ọrịa 'sepsis' kwa afọ, ebe kansa na-egbu mmadụ nde itoolu n'ụma.

WHO kwụkwara na n'ime otu n'ime mmadụ iri nwụrụ n'ịmụ nwa, ihe karịrị pasent 95 bụ 'sepsisi na-ebute ya.

Gịnị bụdị 'Sepsis'?

Akwụkwọ 'English-Igbo Medical Dictionary' kọwara 'sepsis' dika "nje ịbanye n'ọnya maọbụ n'ọrịa nke na-eme ka o ruo abụ."

N'otu aka ahụ, Dokịta Ikechukwu Okoroafor kpọrọ ya ọrịa nje ịbanye mmmadụ n'ahụ.

Na nkowa ya, Dọkịta Okoroafor kwuru na ọrịa a na-adị ụzọ abụọ; 'Sepsis' na 'Septicaemia.

"Septicaemia bụ nje ahụ ịbanye n'ọbara mmadụ."

Sepsis bụ nje ịbanye n'ọnya maọbụ n'ọrịa nke na-eme ka o ruo abụ

Ọ gara n'ihu kwuo na afọ jọrọ ọrịa 'sepsis' njo n'ihi na "o nwereike imebi akụrụ, imeju maọbụ obi mmadụ ma gbuo onye ahụ ma ọ bụrụ na a chọpụtaghị ma gwọọ ya n'oge."

Onye ọ bụla nwere 'infection' nwere ike ọ banye na 'sepsis'.

Njirimara ọrịa 'sepsis' gụnyere:

Ihe e ji agwo 'sepsis'

Ọgwụ na-egbu nje a kpọrọ'antibiotics' ka eji agwọ 'sepsis'.

Uzo e si ebute 'Sepsis

Dika Dọkịta Okoroafọ siri kọwaa, e nwere ike ibute ọrịa 'sepsis site na;

Ụzọ mgbochi

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kwa afọ, otu n'ime mmadụ ise na-anwụ site n'ọrịa 'Sepsis' nke bụ ọnọdụ na-adapụta oge nje banyere ọnya maọbụ oghere n'ahụ mmadụ.


Ọdịnaya: Eze Chukwuemeka Eri

Nke a bụ nnukwu emume, ọbụghị sọ n'Aguleri kama n'ala Igbo niile gbaa gburubguru.

Dịka akụkọ sị kọọ, Eri bụ nna ndị Igbo niile.

N'ihi nke a ka ndị Igbo niile ji akwanyere emume ncheta ọbịbịa Eri nnukwu ugwu.

BBC Igbo kwụ chịm na ya bụ emume wee na-ewetara gị etu ihe niile sị aga.

Lee ya na foto ndịa:

Ihe ọkpụkpụ na-egosi Eri onye ụfọdụ sị na ọbụ ya bụ nna ndị Igbo niile

Ndị eze si ebe dị icheiche n'ala Igbo gbara ụkwụ n'Aguleri taa

Igwe Nnaeme Achebe, Obi nke Ọnịcha nọkwa ebe ahụ, ya na onye enyemaka ya

Onye na-anọchite anya Ooni nke Ife dị n'ala Yoroba

Ndi ichie ndị Aguleri nọkwa ya n'ozuzu oke

Anaghị achọ ụmụnwanyị achọ

Ọtụtụ ụmụnwanyị isi ojii mba Amerịka bịakwara ya bụ emume

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ihe dị iche n'etiti akpụ Ghana na nke Nigeria

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Taa ka ndị obodo Aguleri na eme emume ncheta ọbịbịa Eri.


Ọdịnaya: Eze Eberechi Dick bụ onyeisi otu ndị eze si ọwụwa-anyanwụ etuola gọvanọ Kano steetị bụ Abdullahi Umar Ganduje ugo dika 'agụ na-eche mba 1' nke Ndị Igbo.

Otu a kwuru na ha turu Ganduje makana ọ gbara mbọ hụ na ndị Igbo na ndị be ya bi na Kano na-ebi n'udo.

Idemmiri egbuola ọtụtụ mmadụ n'India

Na mba ofesi, akwa adaala n'obodo Kerela n'ala India ebe nnukwu ide mmiri gburu mmadụ nari atọ na iri abụọ na anọ.

Ugbua ndị gbata gbata na-anwa ịzọ ndụ ndị ọzọ biri n'obodo ahụ.

Ugbua mmadụ karịrị puku narị abụọ ka idemmiri a chụpụrụ.

Ntuliaka 2019 dị n'aka ndị Naịjirịa - INEC

Ngalaba na-ahụ maka ntuliaka na Naijiria bụ INEC ekwuola na ntuliaka Naijiria ga-eme n'afọ 2019, ga-aga nke ọma ma ọ bụrụ na onye ọbụla jikọtara aka rụọ ọrụ ọfụma mgbe oge ahụ ga-abịa.

Emeka Ononamadu bụ onyeisi ụlọọrụ INEC kwusiri ike na ụlọọrụ INEC niile n'ala Naịjirịa dị njikere ịza ajujụ onyeọbụla nwere ugbua gbasara ntuliaka na-abịa.

Ụlọ dara na Jabi egbuola mmadụ abụọ

Mmadụ abụọ anwụọla, ebe a na-achọ ihe ruru mmadụ iri ka ụlọ elụ dachara  na Jabi dị n'Abuja.

Akụkọ na-ekwu na ụmụaka na ndị na-ere nri so na ndị ka nọ n'okpuru ụlọ a dara ada.

Kevin de Bruyne ga-eji ọnwa atọ pụọ n'asọmpị niile

N'egwuregwu, Kevin de Bruyne  onye otu  Manchester City  agaghị eso n'asọmpị ọbụla ruo ọnwa atọ  maka ahụ o meruru n'ụkwụ.

Gee akụkọ anyị nke abalị a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri nke taa

Nwa bebi a ka m ji achụ obi mgbawa so ụmụnwaanyị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Umar Ganduje abụr ụ ola  'a g ụ  na -ec he   mba '   n' ala Igbo


Ọdịnaya: Eze Madumere bụ osote gọvanọ Imo Steeti

Akụkọ na-eru anyị ntị ugbua na-ekwu na ụlọikpe ukwu akagbuola nchụpụ ahụ a na-achọ ịchụpụ osote gọvanọ Imo steeti bụ Eze Madumere.

Ọkaikpe Benjamin Iheaka kwuru na ya bụ usoro achọrọ iji chụpụ Madumere adịghị n'akwụkwọ iwu ala Naịjirịa.

Uche Secondus bụ onyeisioche ndị PDP kemgbe ọnwa Disemba 2017

Otu pati APC adọọla Uche Secondus nke PDP aka na ntị maka ajọ okwu ha sịrị na ọ gwara ha.

N'akwụkwọ nke onye osote odeakwụkwọ mgbasa ozi APC tinyere aka, ha sị na ọ bụ ịkpụ ugwu ya n'ala site n'ibo ebubo na APC na Inec gbara ha mgba okpuru na ntụlịaka e mere n'Osun steeti n'izuụka gara aga.

Donald Trump onyeisi óchíchí mba US

Na elenu o, ka ọgbakọ mbaụwa UN na-aga n'ihu ugbua ebe a na-atụ alo maka udo na nchekwa tọrọ atọ n'ụwa, Donald Trump nke Amerika emeela ka ngwere dara elu.

Donald Trump kpapụrụ ndị isi ibe ya ọchị ka ọ sị na gọọmentị ya arụọla ọrụ ndị ọzọ arụnwụghị n'afọ abụọ ọ chigoro.

Mourhino zuru Lampard na Chelsea

N'egwuruegwu, nna na nwa ga-akwakọta mpi mgbe otu Derby County ga-ezute `Manchester United n'elekere asatọ nke abalịa.

Cheta na Frank Lampard bụ onye nkuzi ndị Derby ugbua mụrụ ọrụ n'aka Jose Mourinho oge ha nọ  na Chelsea.

Ngeria Air

Minista na ahụ maka njem ụgbọelu bụ Hadi Sirika ekwuola na asiri ndị mmadụ na-agba na ọ bụ enweghị ndị nkwado mere ya bụ ụlọọrụ ụgbọelụ jiri pịachie nkụ bụ ụgha.

Sirika sị ya bụ ụlọọrụ ụgbọelụ nwere ọtụtụ ndị ụkwụ siri ike n'ala bụ ndị nwere mmasị ịsonye na ụlọọrụ Air Nigeria.

Gee nkeji anyị

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Luka Modric enweela mmeri

Luka Modric bụ onye FIFA turu ugo dika onye kachasị agba bọọlụ na ụmụnwoke n'afọ a.

Marta Vieira da Silver bụ onye turu ugo nke ndị ụmụnwaanyị.

Mohammed Salah bụ onye turu ugo dịka onye nyere goolu nke kachasị tụụ ụtọ.

Ndị ntọ atọhapụọla ndị njem so God is Good?

Ha tọrọ ndị a n'ime izuụka abụọ garaaga.

Mana ndị ntaakụkọ Premium Times dere na ụfọdụ ezinụlọ kwuru ego ntọhapụ tụpụ ha atọhapụ ndị be ha.

Ndị uweojii gwara BBC Igbo na ha ka na-eme...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Eze Madumere na Okorocha anaghị esi otu ụzọ agafe

Onye nkwuchiteọnụ gọvanọ Rochas Okorocha bụ Sam Onwuemedo, kwuru na ụlọikpe ahụ arụtụghị aka n'ebubo e boro Madumere e jiri chutuo ya kama ọkaikpe metụrụ aka naanị na ndị e kpokobara mere nyocha maka nchutu ahụ.

O kwuru na Okorocha enweghị ihe ọbụla o nwere megide Madumere maọbụ ọkaikpe kpere ikpe ahụ, kama na ọ bụ usoro iwu ka ha na-eso.

N'okwu ya; "Ọkaikpe ahụ kwuru na onyeisi oche kọmiti mere nyocha ebubo e boro Eze Madumere gafere oge e nyere mana o kwughị okwu gbasara ebubo e boro Madumere."

"Ndị na-eme mkpegharị a bụ ndị ikpe ahụ metụtara, gọvanọ Okorocha esoghị na ya."

Sam Onwuemedo

Cheta na ụlọikpe kpebiri na iwu akwadoghi usoro e jiri chutuo Madumere wee nye iwu ka ọ lọghachi n'ọrụ.

Eze Madumere gwara BBC Igbo ụnyaahụ na ya alaghachila azụ n'ụlọọrụ ya dịka osote gọvanọ.

Cheta na otu ụlọikpe n'Owere n'ụbọchị 25 nke Septemba 2018, kpebiri na iwu Naijirịa akwadoghi nchụda ndị ụlọomeiwu chụdara ya n'ọnwa Julaị nke afọ a.

Madumere gwara onye ntaakụkọ BBC na mkpebi pụtara n'ụlọikpe bụ naanị olileanya ndị nkịtị nwere n'ala Naịjirịa.

N'ọnụ okwu ya: "Anyị na-ebuso emume ịmaja mmadụ agha, mana olileanya m nwere n'aka chukwu nakwa iwu ala Naịjirịa butere mmeri a."

Madumere kwukwara na ọ na-ekele ndị Imo maka mmeri a makana ha so n'agha a butere mmeri a.

Ọ ga-ebute udo?

Kemgbe mkpebi a pụtara, ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwuputa uche ha gbasara yabụ mkpebi.

Okorocha ọ ga-anabata ya?

Mmadụ dịka @PrincessChi jụrụ ajụjụ na Twitter sị na nsogbu maliteren'ihi okwu a ọgwụla?

Onye ọzọ bụ @Buchyogba jụrụ ajụjụ nke ya sị ma Okorocha ọ ga-anabata Madumere n'udo dịka osote ya?

Isi mbido nsogbu Madumere na Okorocha

Ọ bụ kemgbe Madumere gosiri ebumnuche ya iso zọọ ọkwa ọchịchị dịka gọvanọ Imo steeti ka okwu a malitere.

Cheta na gọvanọ Rochas Okorocha chụrụ kọmịshọna iri na atọ n'ime ọnwa a makana ha chọrọ ịzọ ọkwa dị iche iche n'Imo steeti.

Madumere gwara BBC Igbo mgbe ahụ na ebumnuche Okorocha bụ na onye ọbula chọrọ ịzọ ọkwa ọbụla kwesịrị iritu n'ọkwa o ji...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmenti Imo steeti ekwuola ihe mere ha ji aga ụlọikpe mkpegharị ịgbagha mkpebi e kpebiri iweghachite Eze Madumere dịka osote gọvanọ steeti ahụ.