Ọdịnaya: Bill Gates bụ osote onye kacha enwe ego n'ụwa niile

Bill Gate kwuru n'Abuja na ụbọchị Tọọsde na atụmatụ nhazi akụnaụba Naijiria nke ọchịchị  Muhammadu Buhari agaghị egbo mkpa ndị Najiria ugbua.

Dịka Gate siri kwuọ, atụmatụ nke Gọọmentị Buharị na-agbakwasa ụkwụ na iwulike ewumewu nke na-enyere akụnaụba aka ma hapụ iwulite ndị mmadụ site na itinye ego na agụmakwụakwu na ahụike.

Uwaleke,onye bụ ọkamụta na mahadum nke a kpọrọ, Nasarawa State University, Keffi na bekee sị : "Igbakwasị nkwalite akụnaụba na itinye ego na ewumewu  na itinye ego na nkwalite mmadụ kwesịrị ịna agakọ.

"Ndị mmadụ, ebe enweghị okporoụzọ, ọdọ ụgbọmmiri na ụlọọrụ mmepụta ngwahịa na okporoụzọ, ọdọ ụgbọmmiri na ụlọọrụ mmepụta ngwahịa roads, ebe enweghị ndị ma ọrụ ga-elekọta ya agahi ewelite akụnụba."

Na mkparịtaụka ya na ọnyentakụkọ BBC nwere, Uwaleke kwuru na ihe Buhari na-etinye anya na ya ugbua dịka iru okporoụzọ, ọkụ na ihe dị ọzọ na kwalite akụnụba bụ ihe dị ala Naịjịrịa oke mkpa ugbua.

"Ihe mere anyi ji etinye ego na ewumewu bụ na ọ bụ ihe kachasị dị anyị mkpa ụgbụ a. ọbụghị na gọọment amaghị na agụmakwụkwọ dị anyị mkpa. Agụmakwụkwọ dịkwa mma,"

O kwuru na n'ihi ụkọ ego dịka Naijiria ka sicha na Riseshọn pụta ma bụrụkwa mba nwere sọọsọ otu ihe na-enye ya ego, ọ gaghị adịrị ya mfe ime ihe nile o kwesiri ime otu mgbe.

Akụkọ ga-amasị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ọkacharamara n'ihe gbasara akụnaụba nke a kpọrọ 'economist' bụ Dr Uche Uwaleke, ekwuola na Bill Gate ekwutachaghị ihe o kwuru maka nhazi nkwalite akụnaụba Naịjiria.


Ọdịnaya: Bill Gates so n'ọgaranya kachasị n'ụwa

Ọ sị na ego ya ahụ ga-abụ maka inye ụlọmgbochi anwụnta nke a kpọrọ bednet na bekee nke a na-eji agbalahụ mgbasa ọrịa ịba ya na ikewapụta ebe ha dị.

Ebumnobi ọzọ bụ iji chọta ọgwụmgbochi tọrọ atọ.

Gates kwuru nke a oge ya na ndị na-ebu agha megide ịba na otu nkwado ahụike mere ọgbakọ banyere ịba na Lọndọn.

Ngalaba mbaụwa na-ahụ maka ahụike bụ WHO n'aha ịchafụ kwuru na ndị ọrịa ịba metụtara gbalitere rue nde ise site n'afọ 2015 rue 2016.

Dịka WHO siri kwuo, ndị ọ kacha metụ bụ ụmụaka.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ọrụ ebere ma bụrụkwa onye nwe Microsoft bụ Bill Gates, gwara BBC na ya na ndị nnyemaka ndị ọzọ ga-eji ihe ruru ijeri dọla anọ ($4bn) kwado mbọ a na-agba iji belata ruo ọkara ọnwụ a na-anwụ site n'ọrịa ịba.


Ọdịnaya: Billy Graham bụ onye ozi ama ama na America

Ọ bụ onye na-ekwuchitere Ezinụlọ ya kwuru nke a.

Graham dị arọ iri itoolu na itoolu wee nwuọo.

Ọ nwụrụ na be ya n'ụtụtụ a.

Dika onye mgbasa ozi Christ na America,Graham so na ndị ama ama gbapụtara mgbasa ozi nke Christ na Mba ahụ.

Onye mgbasa ozi a bidoro nzụkọ nchegharị  na arọ 1940 we mecha bụrụ onye ndụmọdụ ndị isi mba dị iche iche.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Billy Graham, onye amama n'izi sa ozi ọma nke Christ anwụọla.


Ọdịnaya: Bishop Alex Ibezim bụ Bishọp ndị Angịlịkan na Ọka Dayasis

Bishọp Alex Ibezim ụka Aglican nke Awka Diocese ekwuola na ike agwula ndị Naịjiria ị nara ozi ị ti aka n'obi.

Ọ gwara onyeisiala Buhari ka ọ ghara ị hụ ndị na-achị ehi na-egbu mmadụ dịka ndị ụmụnna ya.

N'okwu yiri ibe ya...

Otu ọzọ na-achọ mwere onwe Biafra ekeela ụbọchị 30 May ụbọchị ncheta Biafra

Onye ndu otu Biafra Independence Movement bụ Ralph Uwazuruike ekwuola na ogbugbu ndị mmadụ na Naịjirịa bụ nkata ọchịchị Buhari iji gbanwee Naịjiria ka ọ bụrụ mba ndị Alakoba.

O kwuru na otu ihe a mere na Kwara Steeti n'afọ 1811 mgbe egburu onye ndu ndị Yoruba ma were ọchịchị rue ugbu a.

Akụkọ ofesi

Ndị mba Palestine na-akwado ime ngagharị iwe megide mba Isreal maka ogbubu ndị mmadụ dị iri ise na ise ndị agha mba Isreal gburu echi gara aga

Egwu ga-adị na Gaza bụ ebe agaelị ndị nwụrụ anwụ.

N'Egwuregwu,

Mba Austrelia agwala ndị zoro n'obodo ha n'oge egwuregwu Commonwealth ka gosi onwe ha ugbua ma ọ bụ a nwụchie ma tụlata ha n'ike.

Ebe...

NFF bụ Amaju Pinnick ekwuola na otu Super Eagles na ndị DR Congo ga-aga n'ihu ezute n'asọmpi enyi na enyi agbanyeghi akụkọ ọrịa ebola.

Ịhe ọzọ ị kwesiri ị ma

Awaala Melania Trump, nwunye onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump ahụ maka akpụ dị n'akụrụ ya.

Gee nkeji nke ụtụtụ a ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe onyonyo nke taa:

Ihe Uche Ogbuagu huru mgbe ọrụọrụ na gọọmenti Imo Steeti

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị dị mkpa n'ụtụtụ a:

Na Naịjirịa


Ọdịnaya: Bishop Alex Ibezim bụ Bishọp ndị Angịlịkan na Ọka Dayasis

Ha kwuru na otu guolala puku kwuru puku mmadụ e kwesịghị ka ọ na-eme ha ka ha abụ ụmụnna ya.

Bishọp nke Angịlịkan n'Ọka Dayasis bụ Alex Ibezim kwuru nke a ka ndị Bishop mechara Sinọd nke afọ 2018 na St. Peter's Anglican Church, Amawbia, Anambra steeeti.

Synod bụ ọgbakọ ndị Bishop ndị Angịlịkan na-enwe kwa afọ.

End of Twitter post, 1

N'ozi ha wepụtara nke ụlọakụkọ Punch gbara n'anwụ, ndị bishọp tụrụ arịrị na site na'afọ 2014 rue 2018, na ndị ọchịehi egbuola ihe karịrị  mmadụ 1,229 dịka mkpamkpa ahụ kacha metụta Benue, Taraba, Nassarawa, Plateau, Kaduna nakwa Katsina steeti.

Ha sị, "Ha na-eji ngwaagha kara aka wakpo ndị obodo ha bụ n'obi oge ha adịghị nkwadobe ,ọkachasị n'abalị maọbụ ụbọchị ụka oge ha nọ n'ụlọụka, na-egbu mmadụ na eleghị anya n'azụ, na-agba ụlọ ndị mmadụ ọkụ ma na-ezukwa ihe.

"Nke kachasị obi mwute bụ ka  ndị ogbuochu a sị akpa ike na- echeighị maka iwu alal na kwa ndụ ndị mmadụ. Ndị uweojii na ndị agha nọkwa ka ngwere dara elụ na enweghị ike ọbụla ịzọ ndị a na-egbu na be ha."

 "Ikekwa, anyị kwesiri ịjụ ndị uweojii na ndịagha ihe mere na ha enweghị ike ichekwa ndị ọrụugbo n'aka ndị ọchịehi. Ọ bụ ezie na ndị agha ọlụọla Fulani ka nwe ngwaaha kara aka ma kakwa ndị uweojii n'ọnụọgụgụ?

"Gịnị mere o ji e siri gọọmenti etiti ike imeri iyiegwu nke ndị ndị agha ọlụọla Fulani? Kedụ ndị na enye ndị Fulani ọchịehi ngwaagha ha ji ememina ndị naijiria nọrọ onwe ha?"

Ọ gbara ndị sinọd gharịị ihe mere na onyeisiala Muhammadu Buhari gbara nkịtị n'ihe na-eme dịka ha kwuru na ike ozi nkasi obi na ogolo okwu a na-ezigara ndị ihe mere akwụla ndị Naijiria.

Ndị bishọp a ndị katọrọ agha Buharị na-ebuso mmerụka ma sị na agha ahụ na ele anya n'ihu, kugidekwara agwa ọchagbute-ọchaghịgbute nke ndị ndọrọndọrọ ọchichị dịka ntuliaka 2019 na-abịa nso.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị isi ụka Angịlịkan na Naijiria ekwuola na etu onyeisiala siri na-eso okwu nsogbu ndị ọchịehi na Naijiria jọgburu udele ma sigbuo nkapị n'isi.


Ọdịnaya: Bishop Dan Obinegbo bụ onyeisi nchụaja ndị Christain Victory Prayer Ministry, Abakaliki kabigara ụka awa ole iwu kwuru.

Iwu gọọmentị steeti ahụ sị ka ụka ghara ịgafe elekere iri na abụọ nke ehihie, mana ya bụ ụkọchukwu gafere ya bụ oge.

Mgbe ama gbaara ndị kọmitii COVID-19 na steeti ahụ, Stanley Okoro-Emegha bụ Kọmishọna na ahụ maka nchekwa obodo na okeala gara ebe ahụ ịkwụsị ya ụka, mana akụkọ kọrọ na ọ gbara isiakwara.

Nke a mere Okoro-Emegha ji nye iwu ka a kpụrụ ya gawa n'ogige nchekwa mgbe ọ kachara ụka mgbe ọ gafere elekere abụọ nke ehihie, ebe a ga-enyocha ma o bu ya bụ nje coronavirus.

Ekwesiri isi ebe ahụ kpọga ya na ndị otu ya n'ogige ndopu bụ ebe ọ ga-anọ izuụka abụọ.

Mana Kọmishọna Okoro-Emegha sị na Gọvanọ sị ka atọhapụ ha n'ụtụtụ a ma kpochie ụlọụka ha.

Umahi mechiburu ụlọikpe niile dị n'Ebonyi steeti dịka otu onye nwuru n'ọrịa coronavirus.

Mana gọọmentị sị na onye ahụ nwụrụ abụghị onye ọrụ ndị ụlọikpe mana ha mechiri ụlọikpe ka ha nwee ike sachaa ebe ahụ.

Ọnụọgụgụ ndị bu nje coronavirus na-agbali elu n'ike n'ike n'Ebonyi steeti.

Mmadụ 68 ka a hụrụ nje a n'ahụ ha ụbọchị Sọnde dịka ngalaba NCDC si kwupụta.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ebelebe gburu n'Ebonyi steeti ụnyaahụ mgbe ndị ọrụ gọọmentị na-ahụ maka ọrịa coronavirus gakwutere otu Pastọ dara iwu ọrụ ha.


Ọdịnaya: Bishop Lamido kọwara na mwakpo ahụ mere dị ka ndị ụka ahụ nọ n'ime ụgbọala si agbamakwụkwọ alọta.

O kwuru na otu onye ụkọchukwu so na ndị a gbara egbe mana ọ nọ n'ụlọọgwụ ugbua.

O kwuru na rue ugbua, ndị ụka niile nọ n'ekpere maka nzọpụta ndị atọọrọ ma kwuo na ha enweghi olileanya ọbụla n'aka ndị uweojii gbasara nzọpụta ndị ahụ.

Gee ihe o kwuru n'uju ebe a.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Bishọp ụka Anglịkan na mpaghara Wusasa dị na Kaduna steeti bụ Buba Lamido akọọrọla BBC etu ndị ntọ si tọrọ ndị ụka ya.


Ọdịnaya: Bishop na-achịkọta ndị ụka Katọlik n'Enugu ekwuola ka ndị ntọrị si tọrọ ụkọchukwu Clement Ugwu, naa ndị be ya ego ruru nde naira iri abụọ ma wekọrọ ego niile dị na ATM ya tupu ha egbuo ya.

Gere ihe ndị ọzọ o kwuru mgbe a na-eli ya.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Bishọp Callistus Onaga bụ Bishọp na-achịkọta Enugwu

Achịbishọp Onaga kwupụtara nke a n'Enugwu oge ọ na-ezi ozi Ekeresimesi nke afọ 2019.

Onaga jikwa otu aka ahụ kwuo na ihe ndị mba Amerịka kwuru na a na-emegbu ụfọdụ okpukperechi karịa ibe ha na Naịjirịa bụ eziokwu.

Onaga gbarụrụ ihu ma nye gọọmenti etiti ndụmọdụ ka o were ire ya gụọ eze ya ọnụ wee chekwaa ndụ na akụnaụba ụmụ Naịjirịa karịa isi na mba Amerịka ekwuteghi ya.

O kpere ekpere ka afọ dị mma 2020 karịa nke 2019.

Akụkọ ga-amasị gị

Ndụmọdụ onye Igbo ọbụla ga-achọ ịnụ

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Bishọp ụka katọliki n'Enugwu bụ Callistus Onaga agwala ụmụ Naịjirịa ka ha gosi agbataobi ha ihunanya ma bie ndụ dika ndị otu Kraịst n'oge emume ekeresimesi a.


Ọdịnaya: Bishọp Emma Isong kwuru na Fatoyinbo azaghị oku niile a kpọrọ ya, ebe Busola Dakolo bịara kọọ ka o siri metụta ya

Aha Biodun Fatoyinbo wuru ewu na Naijiria ọnwa ole na ole gara aga dịka Busola Dakolo, nwunye otiegwu a ma ama bụ Timi Dakolo boro ya ebubo na ọ wakporo ya oge ọ bụ nwata nwaagbogho ọtụtụ afọ gara aga.

Onyeisi PFN hiweburu kọmitii iji lebanye anya iji mara ebe mmiri si banye opi ụgbọgụrụ otu ọnwa gara aga.

Mana dịka otu onye ndu komiti ahụ bụ Bishop Emma si kwuo na mkparịtaụka kọmitii ahụ na ndị ntaakụkọ nwere na Legọs ụbọchị tọzde, PFN enweghị ike ichịkọta ya bụ okwu.

"Anyị enweghị ike ịchịkọta okwu n'ikpe ahụ n'ihi na otu onye na ndị o metụtara bụ Pastọ Fatoyinbo azaghị oku niile a kpọrọ ya bịa kwuru ọnụ ya."

"Mana anyị na-ekele Oriakụ Dakolo onye ya na di ya so bịara kwuo ihe mere ya n'olu arịrị."

Akụkọ ga-amasị  gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu jịkọrọ ndị ụka ọgbara ọhụrụ na Naijiria nke a kpọrọ Pentecostal Fellowship of Nigeria, PFN, n'aha ịchafụ agbaala ama na ha enweghị ikpe ibi okwu banyere ebubo mwakpo n'ike e boro Pastọ Biodun Fatoyinbo.


Ọdịnaya: Bishọp Kukah sị na mwufu obara na mmebi akụnaụba obodo Naịjiria karịrị akarị.

Ọ sị na onweghị ịhe ga eme ka ọgbaaghara aghara ịda na Naịjirịa ma ọbụrụ na akwụsịghị ọgụ na mgba a n'ada ebe niile na Naịjirịa.

Kụkah kwuru nke a na-ozi ya na Africa Report Magazine nke Eprelu.

Bishọp Kukah kwuru na ọ ga ata akpụ ị gbanahụ ọgbaaghara na ntụliaka nke 2019.

N'ọnụ okwu ya, "ọ ga abụ ezigbo ọlụ ebube ma ọbụrụ na ọgbaaghara adaghị na ntụliaka 2019".

Akụkọ ga-amasị gị

Ọ sịrị na ihe ojiri kwuo nke a bụ maka ọgụ na mgba juru ebe niile na Naịjiria ugbua.

"O metubeghị m n'obi otu a mbụ. Ekpere mụ bụ ka o metu gọọmenti n'obi ịmata ụdị iwe dị ndị mmadụ n'obi".

O kwuru na ọnọdụ Naịjirịa ugbua kwesiri ịna-emetu nwafọ obodo a ọbụla  n'obi.

Kedụ maka ijeri dọla gọọmenti weputere maka nchekwa obodo?

Mgbe Bishọp Kukah na BBC gbaritara ụka anyị jụrụ ya maka nde naịra gọọmenti tinyere na-chekwa obodo.

Bishọp Kukah zara na ihe kacha mkpa abụghị ị me gbanụgbanụ me ihe ga enye aka ị me ntụliaka ọchịchị nke ga eme ka ndị ndọrọndọrọ ọchịchị biwakwa ndụ okeọzụ ka ha si ebe, nke a gaghị abara ndị ha n'achị ụrụ.

Ọ sị na tupu udo abata na Naịjirịa na nkwafu obara ga akwusị kpamkpam.

Bishop Kukah zara na ajụjụ a sị: "Ejighị ego egote udo.

Nụrụ ihe okwuru na ụjụ na asụsụ bekee.

Bishop Mathew Kukah ekwuola n'ọgbaghara nwere ike ịda na ndụliaka 2019 ma ọdịrị otua gawa.

"Ọbụghị ụkọ ego mere na udo adịghị na Naịjirịa, ka ma ọ bụ oke ego dị na obodo a kpatara ya.

"Etinyela otụtụ ego na ndọrọndọro ọchịchị onweghị isi.

"Ya bụ itinye ọtụtụ egọ abụghị nsogbụ, ọkachasị na obodo  ihe niile bụ ego dịka Naịjirịa.

"Gọọmenti etinyela ọtụtụ ego na mmiri, anyị enweghị mmiri. Ha etinyela ọtutụ ego na ọkụ, anyị enweghị ọkụ.

Ihe ga enweta udo na Naịjịrịa abụghị egbe na mgbo."

Ọ gara n'ihu kwuo na ihe ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-eme bụ ka enwe ike mee ntụliaka ọzọ ma ghara ime ihe ga-abara ndị mmadụ uru.

Bishọp Kukah kwuru na ọrụ gọọmenti bụ ime ka ndị a na-achịachị nwee ntụkwasị obi na agbamume.

Mana ọtụtụ ndị Naịjiria enweghị ya....\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Bishọp nke Sokoto Katọlik Dayọsis bụ Bishọp Mathew Kukah ekwuola na ọgbaaghara nwere ike ịda na Naịjiria  dịka ime ntụlịaka ndọrọndọrọ ọchịchị nke 2019 nna-abịa nso.


Ọdịnaya: Black Mambazo enweteala Grammy ụgboro ise mbụ

Black Mambazo nwetere ọkwa na Grammy Award nke enyere ụnyahụ na New Yọk na mba Amerịka.

Abalị ahụ nke Bruno Mars nwekarịrị nrite Grammy.

Nke mere ya ụgboro ise Black Mambazo nwetere Grammy.

Ọ ha mere ka ụwa niile mata maka egwu ndị zulu a na-akpọ isicathamiya.

End of Twitter post, 1

Egwu ha jiri nwete Grammy a bụ "Shaka Zulu Revisited: 30th Anniversary Collection".

Egwu a bụ nke ha ji kwanye ndị hiwere otu ha ụgwụ. Ndị a hiwere otu a arituola.

Gọọmentị Sawt Afịrịka zịpụrụ tweet ha ji kene ndị Black Mambazo.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị otu egwu Black Mambazo nke Sawt Afịrịka nwetere ọkwa ka ndị ewu ha kachasị nkeọma na uwa niile na ngalaba ndị Grammy Awards kpọrọ 'World Music'.


Ọdịnaya: Blessing bidoro ifu oge onye ọbịa agbataobi ha kpọrọ ya pụọ nke mere ahụghịzi ya rue ugbua.

Mana nne ya bụ Kosarachukwu Onumaegbu gwara BBC Igbo na ndị uweojii jidere otu nwaanyị aka ya dị wee ree nwa ya ahụ bụ onye kọwara na ikpeazụ ya hụrụ Adaobi bụ n'isi mmiri Ọnịcha.

O kwuru na ndị uweojii ahụ gara Ọnịcha mana ọ bụrụ na e rekwala Adaobi gaa Ebonyi steeti.

Kosara kwuru na oge ndị uweojii ahụ ruru n'Ebonyi steeti, e kwuru na onye zụrụ Adaobi nwa ya anwụọla mana ndị agbataobi nọ na-eleta ya.

O tipuru mkpu ọṅụ wee kọwara BBC Igbo na otu ihe nyere ya obi isi ike oge a niile bụ na ya nwere nchekwube na nwa ya ka dị ndụ.

Kosara kwuru na nwa ya ga-alọta tupu ụbọchị ụka.

BBC Igbo ga-ewetakwara gị akụkọ oge ọ lọtara.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nne nwantakịrị nwaanyị bụ Blessing Adaobi, onye na-efu efu kamgbe ọnwa Mee afọ etiela mkpu ọṅụ dịka ndị uweojii chọtara nwa ya nwaanyị na ndụ.


Ọdịnaya: Bobrisky sị na njem a riri ya ego ruru nde kwuru nde, na ọ dịla anya ọ malịtere ịwa ahụ maka nke a mana o nweghi onye ọ chọrọ ka ọ mara makana ike asịrị adịghị ya.

O depụtakwara na ọ ka ga-awa ahụ dị ịche ịche ọzọ nke bụ na tupu oge a rue n'afọ na-abịanụ ọ ga-azọ ọkwa nwaaanyị makarisirinụ n'ụwa.

End of Instagram post, 1

Mana lee ihe ụmụ Naịjirịa na-ekwu n'elu soshal midia maka ihe a Bobrisky depụtara mere o ji na-ewu na Twitter.

@puffykike na-akwado Bobrisky ma na-agwa ya na onweghi ihe dị njọ n'ihe ọ na-eme n'ihi na ọ bụ ihe masiri ya.

@obaino_jay na-ajụ Bobrisky ajụjụ ma ọ hụwala nsọ ya?

@NixiLady  na-atụ alo ka Bobrisky zawazia aha nwaanyị.

Ihe ise ikwesiri ị ma maka Bobrisky

Akụkọ ndị ga-amasị gị

Nollywood: E gwuru m chandum mgbe m bidoro - Obi Emelonye

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Idris Okuneye ama ama dịka Bobrisky edepụtala n'elu Instagram ya na njem ya isi na nwoke banye nwaanyị gara nkeọma.


Ọdịnaya: Bobrisky, onye ezigbo aha ya bụ Idris Olarenwaju, depụtara n'akara Twitter ya na ya gakwaara onwe ya ọgbakọ mgbe nwoke ahụ ji ụgbọala ya suo nke ya.

Mana Idris kwuru na okwu bidoro mgbe nwoke ahụ bidoro mawa ya aka n'ihu jụwa ihe ọ pụrụ ime ya.

O kwuru na o mesiri nwoke ahụ ike ma gosi ya na ọ bụghị ya ka a na-amara aka.

Gụọ ihe o dere n'uju ebe a.

End of Instagram post, 1

Nwoke ahụ agbarala ọsọ rịọ Bobrisky mgbahara.

Ụmụ mmadụ na-ekwu ọtụtụ ihe maka ihe mere na soshal midia.

@Blessyn_coco kwuru na isi ndo ezughi.

@Haryordeylaymi kwuru na ihe a gbagọjuru ya anya.

Bobrisky bụbu nwoke mana ọ na-ekwusi ike na ya bụzi nwanyị ugbua.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

Onitsha fire: "Ụlọ m na 'shọp' m gbara ọkụ, ebe ka m ga-agbaje?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye a ma ama maka iyi efe ma na-etecha ntecha ụmụnwaanyị bụ Bobrisky egosila ihe o ji bụrụ dimkpa site n'ịlụsa nwoke suru ụgbọala ya ọgụ.


Ọdịnaya: Boko Haram egbuola ihe karịrị mmadụ puku iri abụọ ebe ha chụpụrụ mmadụ ruru nde na mpaghara Naịjirịa, Chadị kamgbe ha malitere n'afọ 2009.

Ndị a amara ikpe nwetere oge dị icheiche mgbe akpụpụtara ha n'ụlọikpe pụrụiche dị n'ọdọ ndị agha Naịjirịa dị na Kaịnji, Naịja steeti.

Iwu a sịrị ndị a dara gunyere ị so n'otu Boko Haram, izo ozi ga-enyere ndị ọrụ nchekwa obodo aka, inyere ndị otu oyi egwu aka ma soro mee ihe ga-eyi obodo egwu, nke butere ogbugbu mmadụ.

Ndị ikpe a metụtara gụnyere Kabiru Mohammed, bu onye Kaban-Magadan, dị na Funtua, Katsina steeti. Eboro ya ebubo na azụru ya maka iji ogunigwe na ihe iyi egwu ndi ọzọ. Ndị nchekwa kwukwara na o so mkpa ike na Bama, Konduga, na Baga dị na Borno steetị nakwa Damaturu dị na Yobe steeti.

Mohammed kwuru na ya banyere Boko Haram n'afọ 2013 ma bụrụ onyeisi.

Ndị Boko Haram a nwụchiri n'afọ 2009

E kwuru na o du ndị ọzọ ga mwakpo mmadụ na obodo.

Mohammed gbakwara ama na ọbụghị mmadụ kwanyere ya ịba Boko Haram, mana onwere mgbe ike ụdịrị ndụ ha na-ebi gwụrụ ya ike, nke mere ojiri tụfọ egbe ya wee gbaje Katsina.

Anwụchịrị ya na 2015 n'ọdọ ụgbọala na Katsina. O kwenyere na ebubo asaa eboro ya nke mere eji tuọ ya mkpọrọ mkpụrụ ọka ruo afọ 30.

Ụfọdụ ndị ọzọ atụrụ mkpọrọ bụ Adamu Mohammed dị afọ 22, ma bụrụ onye Gombe steetị.

Eboro ya ebubo na o gburu mmadụ isi ma tụọ ogbunigwe n'ime ahịa. Mohemmed kwenyere na ya gburu mmadụ isi, ma kwuo na ọ bụ n'ime iyi ka ọ tụnyere ogbunigwe ahụ.

Ya na onwe ya nwetere afọ 25 na mkụrụ ọka.

Ihu foto ndị Boko Haram a na-achọ achọ

Banzana Yusuf, bu onye Kano, nwetere afọ 20 maka etu aka ya siri dị na ntọrọ umu Chibok n'afọ 2014.

Otu onye ndị DSS kpọrọ "ezigbote onye Boko Haram" bụ Sabo Kyari Mohammed, nwetere afọ isi na mkpọrọ. Ekwụrụ na Mohammed na-agbara ndị Boko Haram ama ma soro mee mwakpo akpọrọ "operation pointand kill" na Bekee na obodo ya bụ Misau di na Borno steeti. Ndi agha nwụchịri ya na nwụnye ya na umu ya na Platu steetị.

Zainab Idris, bụ nwunye onye isi agha Boko Haram akpọrọ Babawo, sọ na ndị a amara ikpe....\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọikpe pụrụiche na-ahụ maka ihe banyere iyi ọha egwu bụ nke Bekee kpọrọ "terrorism" tụrụ mmadụ  113 mkpọrọ maka ha dara iwu megidere iyi ndụ egwu.


Ọdịnaya: Boko Haram egbuola ihe karịrị mmadụ puku iri abụọ ebe ha chụpụrụ mmadụ ruru nde na mpaghara Naịjirịa, Chadị kamgbe ha malitere n'afọ 2009.

Ndị ụlọikpe kwuru na a ga-ama ndị a ikpe n'ihu ọha dịka ndị otu na-ahụ maka ugwu ruru mmadụ n'akwa Amnesty International katọrọ ikpe nke mbụ.

Ikpe nke a bụ nke kachasị n'ikpe a na-ama ndị na-eyị ndụ ekwu n'ala Naịjirịa.

Ihe karịrị ndị ọkaịkpe anọ ga-ekpe ndị a ikpe n'ụlọ mkpọrọ ndị agha.

Ihu foto ndị Boko Haram a na-achọ achọ

A kwụsịrị ikpe n'ịme ọnwa anọ gara-aga, iji nye ohere ka ndị nchekwa mee nyocha gbasara ndị Boko Haram. dịka Mịnịstịrị na-ahụ maka ikpe ziriezi kwuru.

N'ọnwa ọktoba 2017 bụ mgbe ikpe a malitere, amara mmadụ iri anọ na ise ikpe ị ga mkpọrọ afọ atọ rue afọ iri atọ na otu, ebe atọhapụrụ ihe karịrị mmadụ narị anọ maka nweghi ihe aka ebe megidere ha.

A na-atụ anya ị ma kwa ọtụtụ ndị otu a ndịọzọ ikpe n'ọge n'abịa abịa. n

Cheta na ndị Boko Haram egbuola ihe karịrị mmadụ puku iri abụọ ebe ha chụpụrụ mmadụ ruru nde na mpaghara Naịjirịa, Chadị kamgbe ha malitere n'afọ 2009.

Ndị Boko Haram a nwụchiri n'afọ 2009

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọikpe ukwu nke Naịjira amalitela ikpe ndị Boko Haram ruru otu puku akpọchiri ọtụtụ afọ ikpe nke abụọ n'ụbọchị taa n'ọdọ ndị agha dịna Kaịnji, ebe a na-atụ anya na ha ga-awụcha nụlọikpe ọdịnala.


Ọdịnaya: Boko Haram kwuru na nkuzi bekee bụ arụ

Ụlọ ikpe a kwuru na ha ga-enwogharị ha ka ha bụ ndị nwere emume ọhụrụ n'ala Naijiria.

Onye oka iwu n'ikpe ha kwukwara na ha ewepụla ebubo kwuru na ha bụ ndị agha Boko Haram.

Ndị agha ala Naịjirịa ji ndị a na mkpọrọ dị iche iche n'ugwu hausa, mgbe Boko haram na-ebuso ha agha.

Ndị agha Naịjirịa na-ebuso Boko Haram agha, mana ndị Boko Haram ka kwụ chim chim

Ufọdụ n'ime ha nọrọ na mkpọrọ ka mgbe afọ 2010.

Ụlọikpe kwuru na ha hapụrụ ha makana ndi uweojii enweghị ike iweputa ihe akaebe.

Abubakar Malami bụ oka ikpe ukwu ala Naịjirịa gwara BBC na ndị a ha gbapụtara ga-ahụ ezinaụlọ ha mgbe a hazịchara ha ọfụma.

Ugbu a, otụtụ puku ndị agha Boko Haram na-aza ikpe n'uloikpe dị na Kainji na Niger steeti.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọ ikpe dị na Kainji na Niger steetị ekwuola na ha hapụla mmadụ narị anọ, iri asa na ise, bụ ndị a na-ebo na ha so na ndị agha Boko Haram.


Ọdịnaya: Boko Haram kwuru na nkwuzi bekee bu arụ

N'ozi otu a kpọrọ 'International charity Action Against Hunger' wepụtara kwuru na onye a e gburu so n'ime mmadụ isii ndị Boko Haram tọọrọ n'ọnwa Julaị 2019.

A matabeghi aha onye ọrụ enyemaka ahụ e gburu ma ọ bụ kwanụ onye ọrụ ndị otu 'Action Against Hunger' n'ezie.

N'ọnwa Julaị, a tọọrọ otu onye ọrụ nlekọta, ndị ọkwọụgbọala abụọ na ndị ọrụ mịnịstrị ahụike mmadụ atọ na Borno Steeti.

Ogbugbu a na-abịa n'ime otu izuụka ndịagha mechiri otu ụlọọrụ nlekọta dị na Maiduguri ma kwuo na ha na ndị Boko Haram na-arụkọ.

Ụlọọrụ a kpọrọ Mercy Corps kwuru n'ụbọchị Wednezde na ndịagha Naịjirịa mechiri ụlọọrụ ha nke mere ha agaghị arụ ọrụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu ngalaba Boko Haram a kpọrọ 'Islamic State West Africa Province' egbuola otu onye ọrụ enyemaka ha tọọrọ.


Ọdịnaya: Boko Haram kwuru na nkwuzi bekee bu arụ

Ndị IS na otu n'ime oke abụọ Boko Haram na-aza otu aha.

Otu a ha na IS kwụ bụ nke nwa onye hibere Boko Haram bụ Mohammed Yusuf nọ dịka onyeisi ha.

Abubakar Shekau na-achị oke nke ọzọ.

IS kwuru na ndị agha 40 nwụrụ n'aka ha na mwakpo a.

Ihe nkiri a na-ekegharị na soshal midia na-egosi ihe yiri ndi agha Naịjirịa ka Boko Haram na-awakpo ha.

Ihe a mere n'ọdọ ndị agha akpọrọ Metele di na Borno.

Ndị Boko Haram a nwụchiri n'afọ 2009

Ihe pụtara n'ihe nkiri a bụ ihe mgbawa obi.

Akụkọ kwuru na onye ndu ọdọ ndị agha a nara mụọ n'ime mwakpo a.

Agbanyeghị  na ndị agha Naịjirịa ekwubeghị okwu maka mwakpo a, ndị omeiwu Naịjirịa ekwuola na ha ga nyocha etu o siri mee.

Na soshal midia, ụmụ Naịjirịa tinyere ọnụ na ọdachị a.

Cheta Nwanze, bụ onye ọnụ ya na-eru n'okwu na soshal midia jụrụ ihe mere gọọmentị ejibeghị tinye ọnụ n'ihe mere, kama ha na-ekwu okwu maka ihe ndị ọzọ.

Onye nwere akara Twitter @YarKafanchan jụrụ ihe mere ndị ntaakụkọ ekwughi maka ogbugbu a.

@Omojuwa, bụkwa onye ọnụ ya na-eru n'okwu, dere na gọọmentị etiti dara ya mgbe ọ sị na ha emeriela Boko Haram "technically".

Ndị na-ekwuru Onyeisiala Muhammadu Buhari kwuru ụnyaahụ na ndị agha ga-ewepụte ozi maka ihe a mere mana onwebeghi ihe a nụru n'ọnụ ha.

Otu Ihe nkiri ụfọdụ ndị agha si ebe ha sị bụ Metele ahụ sete gosiri ebe dị ka ebe ahụ Boko Haram wakporo.

Ndị na-ekwu okwu n'ihe nkiri ahụ kwuru na ha enweghị ihe kwesiri nke mere Boko Haram ji na-awakpo ha n'ike.

BBC Igbo gbara mbọ ka anụta n'ọnụ Texa Chukwu, bụ ọnụ na-ekwuru ndị agha Naịjirịa mana ekwenti ya agaghị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị oyi egwu Islamic State (IS) zipuru ụbọchi Mọnde bụ ụbọchị 18 nke afọ kwuru na ha wakporo ndị agha Naịjirịa na Borno steeti wee gbuo mmadụ ọkankụ.


Ọdịnaya: Boko Haram na-eji zi ụmụnwaanyị kwara ngwagha ogbunigwe mgbagbuonwe

Anwụchiri nwaanyị a dịka ọ na-achọ ịgbapụ ogbunigwe ahụ mgbe ndị a na-achọ ikpe ekpere ụtụtụ.

Uwe ogbunigwe

Ozi a dị n'akwụkwọ osote onụ na-ekwutere ndị agha Naịjirịa bụ Col. Onyeama Nwachukwu wepụtara.

N'okwu ya "Nwaanyị a batara n'ụlọ ndị alakụba mgbe ha chọrọ ịmalite ekpere, n'atufughi oge ndị a nwuchiri nwaanyị ahụ ma nyefe ya n'aka ndị agha nọ n'Azare."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Boko Haram ji zi ụmụagbọghọ awakpo ndị mmadụ

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị agha nchekwa Naịjirịa akpọrọ Operation Lafiya Dole kwuru na-anwụchiri otu nwaanyị yi uwe ogbunigwe baa n'ụlọ ndị alakụba dị na Gashua Yobe Steeti n'isi ụtụtụ taa.


Ọdịnaya: Boko Haram tọọrọ ndị ọrụ Hauwa Leman na ndị Red Cross ọzọ afa ha bụ Alice Loksha na Saifura Hussaini Ahmed Khorsa n'ọnwa maachị 2018 mgbe ha mere ebe ha nọ ọrụ na ebe ndị gbara ọsọ ndu nọ.

N'ime ọnwa Seputemba, Boko Haram gburu Saifura Ahmed Khorsa ma nye gọọmentị Naịjirịa iwu ka ha tọhapụ ndị Boko Haram eji eji maọbụ ha egbuo ndị ọzọ.

Mana gọọmentị Naịjirịa emeghi ihe a Boko Haram kwuru rue ụnyaahụ. Ndi omekome a gburu Hausa Leman ma kwuo na ha ga-eme Leah Sheribu na ndị ọzọ ga-abụ ohu n'aka ha.

Nke a mere oke iwe jiri ju ndị Naịjirịa obi nke butere ngagharịiwe otu BBOG na-eme ugbua.

Onyeisi ha bụ Oby Ezekwesili so na ndị na-eme ngagharịiwe a mana o zoro onwe ka ndị ntaakụkọ ha iseta ya foto ma ọ bụ ị jụ ya ajụjụ ọnụ.

Ndị ọzọ na-eme ngagharịiwe a gwara BBC na iwe ha bụ na o nweghi ihe gọọmentị etiti na-eme iji kwụsị ogbugbu ndị atọọrọ.

Ndị ọrụ nchekwa nọ n'ebe ahụ ị chịkọta ndị na-eme ngagharịiwe.

Cheta na ndi Boko Haram ka jikwa Leah Sheribu bụ nwata akwụkwọ Dapchi.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị otu Bring Back Our Girls (BBOG) a malitele ngagharịiwe na Unity Fountain dị n'Abuja maka ogbugbu ndị Boko Haram gburu Hauwa Leman bụ onye ọrụ nlekọta ahụ so ndị otu Red Cross arụ ọrụ na Borno steetị.


Ọdịnaya: Bola Tinubu bụ onyeisi nchịkọta otu pati APC

Maka ịchọpụta ụzọ a ga-esi akwụsị ndị mmadụ isi na otu pati APC pụọ, onyeisiala Naịjirịa bụ Buhari họpụtara Tinubu ka ọ nọrọ n'ọnọdụ onye ga-ahazi ma gbaa mbọ ịhụ na udo dị n'ime pati ha.

Okwuru na ụfọdụ ihe ọ ga-eme bụ ịkwụsị esemokwu dị n'etiti ndị otu ha, ndị isi otu ha na ndị ji ọkwa ndọrọndọrọ n'ụfọdụ steeti dị na Naịjirịa.

Kama Tinubu gọrọla aka ya n'ime ihe gbasara okwu a Buhari kwuru na social media:

End of Twitter post, 1

Ihe Tinubu kwuru

Ka BBC kpọkuru otu onye na-ekwuchitere Tinubu ọnụ bụ Tunde Rahman, o kwuru sị na onwebeghi ihe ha nụrụ.

Ọ sị "Anyị enweghị ike ikwu ihe ọbụla gbasara ya ugbua maka na ndị nọ n'ọkwa ọchịchị ejibeghi aka ha gwa Tinubu ihe ọbụla.

Nanị n'ime akwụkwọ mgbasa ozi ka anyị si na-anụ ya. Anyị jiri aka anyị nụ n'ọnụ ndị nọ n'ọkwa ọchịchị, anyị ga-enwezi ike kwuputa."

Ihe nke a pụtara

Otu onye ọkachamara n'ihe gbasara pọlitiks bụ Lasisi Olagunju kwuru sị na "ọ bụ ihe na-agaghị enwe isi ma ncha"

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Bola Tinubu agbarala isi onwe ya ka Muhammadu Buhari kpọchara ya aha ịbụ onye okpeudo n'etiti ndị nọ n'otu pati APC.


Ọdịnaya: Bola Tinubu na Joe Igbokwe

Maazị Igbokwe kwuru nke a na mkparịtaụka BBC Igbo a na-akpọ "Okwu Akpụ N'Ọnụ" nke e mere n'ehihie Mọnde.

O kwuru na ọ bụ eziokwu na ọ bụ ndị Ọwụwa Anyanwụ ka ọchịchị Naịjirịa ruru na 2023, mana ha kwesịrị iji nwayọ gwakwuru ndị ọnụ na-eru n'okwu na mpaghara dị icheiche ma rịọ ka a kwado ha.

Igbokwe gakwara n'ihu kwuo na uche ya na-agwa ya na Tinubu bu n'obi ịzọ oche onyeisiala na 2023, mana ọ bụrụ na ndị Igbo gakwuru ya rịọ ya, o nwere ike ịhapụ ịzọ, ma kwado onye Igbo

Dịka Igbokwe si kwuo, "Tinubu ehiwela akụrụngwa eji achụnta vootu na mpaghara niile na Naịjirịa, ọ bu sọsọ Chukwu nwereike gbanwe obi ya."

"Jirinu ọjị na mmanya nkwụ ọcha gakwu ya," nke a ka Igbokwe kwuru

Ọ sị na atụmatụ iji mmanya na ọjị gakwu Tinubu bụ makana ọ bụ odogwu n'ihe banyere ndọrọndọrọ ọchịchi ma bụrụkwa onye ga-abara Ọwụwa Anyanwụ uru n'okwu achụmnta vootu na 2023.

"Ọ bụ Tinubu bu na Buhari meriri n'afọ 2015, nakwa afọ 2019."

2023 bụ ohere ỌwụwaAnyanwụ

Mkparitaụka BBC Igbo na Joe Igbokwe

Maazi Igbokwe na Ọkaiwu Jimmy Abia - bu onye sokwa na mkparịtaụka ahụ - kwenyere na ndi Ọwụwa Anyanwụ achịbeghị Naịjirịa n'ụdịrị Onyeisiala mbụ.

Nke a, dịka ha siri kọwa, bụ maka na agaghị agụnye Nnamdi Azikwe n'ihi na ọ bụghi ya bu onyeisiala n'oge ha, dịka Aguiyi Ironsi bụ onye agha n'oge nke a.

Jimmy Abia sị ebe ọbụla e siri lee ya anya, ọ bụ ndi Ọwụwa Anyanwụ ka o ruru.

Agbanyeghị nke a, Ọkaiwu Abia sị na ihe a ga na-ekwusi ike bụ na-achọrọ "Onyeisiala si Ọwụwa Anyanwụ".

Ọ sị na ihe mere nke a jiri di mkpa bụ na ụfọdụ nwereike kuwe Igbo ma chezọọ na ọbụghị sọso n'Ọwụwa Anyanwụ ka Igbo gbara akwara.

"Onye Igbo si 'South South' ekwesighi ịpụta makana Goodluck Jonathan esirila mpaghara ahụ chịa Naịjirịa.

E nwere ọtụtụ ndị tozuru ịchị Naịjirịa n'Ọwụwa Anyanwụ

Maazị Igbokwe sị na-anaghị achọ onye tozuru ịbụ onyeisiala n'Ọwụwa Anyanwụ.

Ọ si na ya ma mmadụ iri tozuru ọfụma ọzọ ọchịchị ma kwuo na ọ dị mkpa ịrụ akwa gaa mpaghara ndị ụzọ.

Ihe mere mkparịtaụka jiri dị mkpa

Nnia Nwodo - Joe Igbokwe amaghị ihe...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye bụbu ọnụ na-ekwuru patị All Progressive Congress (APC) na Legọs Steeti bu Maazị Joe Igbokwe ekwuola na ndị Ọwụwa Anyanwụ kwesịrị iburu mmanya, were ọjị gakwuru Bola Ahmed Tinubu ma rịọ ya ka o kwado otu onye n'ime ha maka ọkwa Onyeisiala Naịjirịa n'afọ 2023.


Ọdịnaya: Bonaventure Enemali bụ onye abụọ pekarịchara mpe n'afọ ga-abụ kọmishọna n'Anambara steeti

Enemali so na kọmishọna 19 Gọvanọ Obiano duru iyi ọrụ n'Awka ụnyaahụ.

Obiano mere ya kọmishọna ga-ahụ maka ọganiihu ndị ntoorobịa nke bekee kpọrọ youth empowerment and creative economy.

Ọkwa ọhụrụ ya mere ka Enemali dị afọ 33 bụrụ onye abụọ pekarịchara mpe n'afọ ga-abụ kọmishọna n'Anambra steeti, ebe onye nke ọzọ bụ Mark Okoye bụ kọmishọna nke Budget and Economic Planning dị afọ 31.

Cheta na enwere ndị Igala na Kogi steeti, Anambara steeti nakwa Enugwu steeti.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe ị na-amaghị gbasara Enemali

Ka BBC Igbo na Enemali kwuru n'ekwentị, o kwuru na ọ dị ya mkpa ịhụ na Anambara ga-adị ezigbo mma nke ga-eme ka e bido ịhụ ya dịka dike pụrụiche n'ihe gbasara nrụpụta ihe na azụmahịa.

N'okwu ọnụ ya ọ sị "tupu afọ anọ agafee, Anambara ga-abụ kakaraka n'ihe gbasara akụnaụba, nke ga-eme ka steeti ndị ọzọ nakwa ụfọdụ mba ndị ọzọ jere anyị".

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Bonaventure Enemali bụ onye Igala, ga-anọchite anya ndị Anambra West n'ọkwa kọmishọna.


Ọdịnaya: Bongo Adi :Ihe 'Africa Free Trade Agreement' pụtara

Cheta n'abali 21 ọnwa Maach afọ a, onyeisiala Buahari kagburu ọgbakọ mba dị na Afrịka nke a na-akpọ, 'African Union'( AU) ebe ọ kara ibinye aka na nkwekọrịta a ga-eji bido"African Continental Free Trade Area."

Ọtụtụ ndị ọnụ na-eru n'okwu na Naijiria dịka onye bụbu onyeisiala, Olusegun Obasanjo, ndị na-alụ ọgụ maka ikike dịrị onye(civil society groups) dịka otu SERAP katọrọ Gọọmenti Buhari maka iweghachi aka elekere azụ site na ịjụ itinye aka n'akwụkwọ ahụ.

Ndị isiala mba Afrika nwere ọgbakọ maka nkwekọrịta azụmahịa n' ọnwa maach

Mana, ụfọdụ otu, dịka otu jikọrọ ndị ọrụ nke a kpọrọ, 'Nigeria Labour Congress' (NLC) toro ya ma kwuo na ị ga n'ihu na nkwekọrịta a ga-ebute ịchụ n'ọrụ maọbụ mbawanye enweghị ọrụ.

Na mkparịtaụka onye ntaakụkọ BBC na ọkamụta n'ihe gbasara akụnaụba nke a kpọrọ economist na bekee na mahadum, 'Lagos Business School' bụ Bongo Adi nwere, o kwuru na ọ bụ ihe dị mma na onyeisiala kpebiri itinye aka na nkwekọrịta ahụ.

Mana dịka okwu a na-aga, lee ọsịsa ajụjụ ise dị mkpa na nkwekọrịta azụahịa n'Afrịka dịka Bongo Adi siri kọwa ya:

1. Gịnị bụ "African Continental Free Trade Agreement"?

Nke a bụ nkwekọrịta nke obodo dị n'Afrịka izụrịta ahịa na enweghị mgbochi ọbụla .

Bongo Adi kwuru na 'Free Trade Agreement' "bụ azụmahịa na-agara onwe ya na e nweghị mgbochi ọbụla."

Ọmụmatụ; North American Free Trade Agreement, European Union, ASEAN(Trade agreement by Association of Southeast Asian Countries) wdg.

2. Kedụ mba ndị binyereka akwụkwọ na nkwekọrịta AfCFTA?

Mba 44 n'ime Mba 55 nọ n'Afrịka binyerela aka na nkwekọrịta ahụ.

Obodo ndị etinyebeghị aha n'akwụkwọ nkwekọrịta ahụ gụnyere Nigeria, Benin, Botswana, Eritrea, Guinea-Bissau na Zambia.

3. Kedụ uru dị na AfCFTA?

1. Ọ ga-akwalite ọnọdụ obibi ndụ ndị Naijirịa-

Ihe anyị nwekarịrị bụ akụ si n' ala

 Dịka Ọkammụta Bongo Adi siri kọwa, ọ bụghị mba niile nwere ike imepụta ihe ndị dị ha mkpa.

"Anyị adịghị emepụta ụgbọala, na ngwa ahịa e ji arụ ọrụ (capital goods), ihe anyị nwere bụ akụ dị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'ụbọchị Wenezde, oge ọ na- anabata onyeisiala mba Saụt Afrịka bụ Cyril Ramaphosa bịara njem nleta, onyeisiala Naijiria bụ Muhammadu Buhari kwere nkwa na ya ga-ebinye anya n'akwụkwọ nkwekọrịta ka obodo 44 dị n'Afrịka na-azụ ma na ere ahịa na enweghi mgbochi ọbụla nke a kpọrọ 'African Continental Free Trade Agreement(AfCFTA)' na bekee.


Ọdịnaya: Boris Johnson sobụ na ndị chọrọ ka Briten si Yurope pụọ

Akụkọ kwuru na Johnson rituru ka e nwechara arụmụka gbasara atụmatụ mba Briten ga-esi mee 'Brexit'.

Ọpụpụ Johnson mere ka ọ bụrụ onye na-arụ n'obi ọchịchị minista nke abụọ ga-aritu n'ọkwa n'ime awa 24, ka David Davis bụ odekwụkwọ Brexit rituru.

Nritu ya na-abịa naanị nkeji 30 tupu Praịm Minista bụ Theresa May ekwuputa atụmatụ ọhụrụ o nwere gbasara Brexit na 'Parliament'.

N'akwụkwọ ozi, gọọmentị kelere Johnson maka ọrụ ya, ma kwuo na a ga-ekwuputa onye ga-anọchi ya n'oge na-adịghị anya.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ na-eru anyị ntị ugbua na-ekwu na Boris Johnson arituola n'ọkwa dịka onye na-ahụ maka mmekọrịta mba Briten na ndị ọzọ nke Bekee kpọrọ 'foreign' Secretary'.


Ọdịnaya: Boseman had not spoken publicly about his diagnosis

Maazị Boseman dị afọ 43 tupu ọ laa mụọ.

Ọ bụ otu n'ime ejije Black Panther o mere ka e ji mara Maazị Boseman karịa.

Nwamadị a ekwughi maka ihe ọ na-agabiga n'ezi tupu ọnwụ ezute ya.

Ezinaụlọ Boseman sị: "Ezigbote onye agha, Chadwick diri ihe niile, ma wetere unu ihe ejiji unu bịara hụ n'anya ọfụma."

Ha kọwara na Boseman mere ejije dị ka "rom Marshall, Da 5 Bloods, August Wilson's Ma Rainey's Black Bottom" na ndị ọzọ ka ọ na-anata ọgwụgwọ banyere cancer a.

Boseman bu ụzọ sepute isi mgbe o mere ejije a kpọrọ 42 n'afọ 2013 nakwa ejije a kpọrọ Get on Up n'afọ 2014, mana ọ bụ Black Panther ka a ga-eji cheta ya karịa.

Kedụ ụdị Kansa gburu nwa amadị a?

Ọrịa gburu Boseman bụ nke Bekee na-akpọ, bụ nke gunyere kansa niile na-eme n'ime eriri afọ.

Aha a na-akpọ ọrịa na-esi ebe ọ na-eme mmadụ. Bkee na-akpọ ụfọdụ "bowel cancer" nakwa "rectal cancer" nke na-egosi ebe ọ na-eme onye ahụ.

Ọ bụ "bowel cancer" ka a kacha afụ na mba Briten.

Ọkankụ ndị a na-ahụ ọrịa n'ahụ agageela afọ 60. Lee akụkọ na-ekwu maka ọtụtụ ọrịa na-emekarị ụmụ nwoke: Ọrịa isii kacha emetụ ụmụnwoke karịa ụmụnwaanyị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ezinaụlọ ome ejije si mba Amerịka aha ya bụ Chadwick Boseman ekwuola na ọ nwụọla site n'ọrịa cancer.


Ọdịnaya: Buahari na Macron n'Asọ Rọk

Macron onye kwuru nke a oge ọ bịara njem na Legọs sị na Fransị dị njikere ịkwadọ mba nọ n'Afrịka n'ihe gbasara nchekwa na okwu ndị mbịarambiara si Afrịka mana ọ kwụsiri ike na igbo nsogbu ndị a ga-esi n'Afrịka.

Macron kwetara na Yurope ga-atọ n'igbo nsogbu ụmụ Afrịka ịgbata Yurop ọtụtụ afọ ma kwuo na ọ dị mkpa ka mba ndị Afrịka jịkọọ ọnụ chọta ogbugbo nsogbu ụmụafọ ha na-anwụfu n'oke osimiri.

Ọ sịrị, " Ọ gaghị enwe isi ma ọ bụrụ na ndị gọọmentị Afrịka ejikọghị ọnụ. Ọ na-adịkarị mfe, ikpebiri ndị ọzọ. N'ọgbakọ EU, anyị kwesịrị ibu ụzọ kwuoro onwe anyị.

" Dịka o siri gbasa mbịarambiara, ọ bụghị ihe kachasị mkpa ka ndị mmadụ gwuo mmiri asaa gaa mba asaa iji banye Yurop. Nke a bụ ihe m jiri kwenye na mkpa ọ dị ka anyị na obodo dị n' agbata oke osimiri Mediterranean."

O kwuru na Yurop ga-echesi oke ala ha na mba dị ọzọ ike ma nye aka ịhụ na nsogbu ndị si Libya na-ezuba ndị mbiarambiara si Afrịka site n'oke osimiri Mediterranean kwụsịrị.

O kwuru na nsogbu ụmụ Afrịka ịgbaga Yurop bụ nsogbu oke ọmụmụ nwa n'Afrịka.

Nke a abụghị mbụ Macron na-ekwu ụdị okwu a nke buterela ya nkatọ n'aka ndị sị na ọ na-ekwu dịka ndị ọcha chiburu mba Afrịka mana  okwu ya gbadoro ụkwụ na ịkwanyere Naijria and mba ndị Afrịka ndị ọzọ ugwu dịka mba nwere onwe ya.

Emmanuel Macron Bịara njem nleta na Nịajirịa

"Ihe anyị chọrọ ime bụ inye aka ma tinye onwe anyị mpaghara Afịrịka na Sahel nye aka luso ndị oyi egwu ọgụ ọkachasị na Mali na mpaghara ahụ.

"Anyị ga-anọ oge niile ndị ọyi anyị rịrọrọ anyị, ọkachasị na Mali.''Uche Akolisa

"Mana ihe dị mkpa bụ etu gọọmenti dị icheiche na mpaghara Afịrịka si ejikọ onwe ha ịluso ndị oyi egwu ọgụ ma chụpụ ọtụtụ ndị a ọkachasị ndị jihad. Ya mere m ji akwado atụmatụ G5 nke mpaghara Sahel ma na-eche ijikọ aka ọnụ. Naịjirịa, Nije, Chad na Kamerun dị mkpa."

Macron kwuru na ọ dị mkpa ka mba dị icheiche tinye uchu ịchụpụ ndị Jihad.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala mba Fransị bụ Emmanuel Macron ekwuola na atụmatụ European Union ịrụ ụlọọrụ maka ndị mbịarambịara na mba Nọt Afrịka agaghị aba uru ma ọ bụrụ na mba ndị ọ metụtara ebughị ya n'isi.


Ọdịnaya: Buhari

Onyeisiala Muhammadu Buhari agaala obodo ya bụ Daura ebe ọ ga-anọ agba sallah nke afọ a.

Cheta na Buhari ka si London ebe ọ gara ezumike ọ nọrọ ụbọchị iri na ise, lọta ụbọchị abụọ gara aga.

Ọchịchị Naịjirịa

Nwaafọ Igbo na-azọ ọkwa ọchịchị Naịjirịa bụ Kingsley Moghalụ, gwara BBC Igbo na o nwere mkpịsị igodo e ji agbape akụnaụba Naịjirịa.

O kwuru na oge eruola mgbe a ga-akwụsị ịtụkwasị obi n'elu mmanụ agbịdị.

Mba Ofesi:

Onyeisi ndị ụka katọlik na gburugburu ụwa niile bụ Pope Francis, akatọọla omume ịmetọ ụmụaka n'ụzọ mmekọahụ na mkpuchi ndị na-eme ya, n'ime akwụkwọ ozi o degaara ndị katọlik niile.

Ọ rịokwara mgbaghara na ha emeghị ihe ọsịsọ maka onye ụkọchukwu mba Amerịka e jidere.

N'egwuregwu,

Naịjiria agbanarịla iwe ọkụ FIFA ka ha gere ntị n'iwu kwuru ka ha kpọpụta aha Amaju Pinnick dịka onyeisi otu na-elekọta egwuregwu bọọlụ na Naịjirịa bụ NFF.

Cheta na taa bụ ụbọchị ikpeazụ FIFA nyere Naịjirịa ịkpọpụta ya maọbụ a machie ha isonye n'asọmpi bọọlụ.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Ụfọdụ ụmụnwaanyị ndị ọnụ na-eru n'okwu n'egwuregwu akọwaala ụfọdụ nsogbu egwuregwu bọọlụ ụmụnwaanyị na-enwe na Naịjirịa.

Gọọmentị gbahapụrụ egwuregwu ụmụnwaanyị na Naịjirịa.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Buhari akatọọla oke ogbugbu narala mmadu iri atọ na ise ndụ na Zamfara

Onye na-ekwuchitere onyeisiala n'ihe gbasara mgbasa ozi bụ Garba Shehu, kwuputere ihe a n'akwụkwọ ozi o wepụtaara ndị ntaakụkọ.

Shehu kwuru na minista ahụ kwesịrị inyocha ọnọdụ a ma wetakwara Buhari ozi ozugbo, ebe o kwuru na ọ katọrọ ya bụ oke ogbugbu.

O kwukwara na Buhari enyela iwu ka ndị nche ala Naijirịa ziga ndị ọrụ ha ebe ihe mberede a mere ma nwụchie ndị omekome kpara arụ a.

Shehu kwusirike na Buhari na-agba mbọ n'ihụ na oke ogbugbu a na-eme n'akụkụ dị icheiche na Naijirịa kwusịrị.

Akwụkwọ ozi ahụ kwuru, "Onyeisiala nwere nnukwu mwute ebe ezinaụlọ ndị egburu n' oke ogbugbu a nke merụrụ ọtụtụ ndị mmadụ ahụ. Ọ na-ayọ Chukwu ka ọ kasie ndị nọ n'iru uju obi."

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naijirịa bụ Muhammadu Buhari ezigala minista na-ahụ maka nchekwa akpọrọ Mansur Dan-Ali na Zamfara steeti, ka ọ ga-nyochaa etu ihe si kwụrụ n'obodo Birane dị n'okpuru ọchịchị steeti ahụ ebe e gburu mmadụ iri atọ na ise ụnyahụ.


Ọdịnaya: Buhari anaghị ekpuchi ihu ya ma ya na ndị ọzọ na-enwe nzukọ

Nke a gụnyere mgbe onye ahụ chọrọ ịpụ ezi maọbụ mgbe ya na ndị mmadụ nọ.

Mana onyeisiala Muhammadu Buhari anaghị eme nke a.

Ọtụtụ oge ka onyonyoo Buhari pụtara ebe ya na ndị mmadụ na-eme nzukọ mana ọ gaghị ekpuchi ihu n'agbanyeghi na ndị ọzọ ga-ekpuchicha ihu ha.

Buhari ọ bụzị o tiri iwu ada iwu?

Oge Buhari nabatara ndị kọmiti o hibere maka ibuso ọrịa coronavirus agha na Naịjirịa

Mana ụlọọrụ onyeisiala akọwaala ụfọdụ ihe mere onyeisiala ejighi ekpuchi ihu ya mgbe ya na ndị ọzọ nwere nzụkọ

Bashir Ahmad bụ onye na-enyere Buhari maka mgbasa ozi soshal midia gwara BBC na onweghi ọrịa ga-efe onyeisiala n'ihi na ndị niile nọ ya n'akụkụ na-ekpuchi ihu ha oge niile.

O kwuru sị: "Nke mbụ bụ na ọbụghị Buhari bụ onyeisiala na-anaghị ekpuchi ihu ya.

TY Danjuma na Buhari nwere ọgbakọ n'Aso Rock na Mọnde, abalị 18 nke ọnwa Mee 2020

"Ị ga-ahụ na ọtụtụ ndị ọchịchị na mba dị icheiche anaghị ekpuchi ihu ha" ka o kwuru.

"Ọzọ bụ na ebe ọbụla onyeisiala nọ, ị ga-ahụ na onye ọbụla nọdebere ya kpuchiri ihu ha.

"Otu ahụike mbaụwa kwukwara na otu onye nwere ike ịhapụ ikpuchi ihu ya ma ọ bụrụ na ndị niile nọ nso kpuchiri ihu ha."

Onye ọzọ kwa na-arụrụ onyeisiala ọrụ aha ya bụ lauretta Onochie kọwakwara nke a n'akara Twitter ya.

Ndị nkịtị kwanụ?

Ndị uweojii na-amanye ndị mmadụ ka ha kpuchie ihu ha

Ọtụtụ oge ka ndị uwe ojii na ndị ọrụ nchekwa na-enye ndị mmadụ nsogbu maka ekpuchighi ihu.

Oge ụfọdụ, ha na-amanye onye naanị ya nọ n'ime ụgbọala ka o kpuchie ihu, n'agbanyeghi na o nweghi onye ya na ya nọ n'ime ụgbọala ahụ.

Nke a ebutela ọtụtụ nghọtahie n'etiti ndị ọrụ nchekwa na ndị mmadụ nkịtị.

Gịnị ka WHO kwuru gbasara 'face mask'?

Covid-19 n'otu nkeji: Facemask ọ na-egbochi mbute coronavirus?

Otu 'World Health Organisation' kwuru na ọ dịghị mkpa mmadụ ikpuchi ihu ya ma ọ bụrụ na ahụ siri onye ahụ ike.

Ha kwuru na ndị kwesịrị ikpuchi ihu bụ ndị ahụ adịghị maọbụ ndị na-eleta ndị ọrịa.

Ndị ọchịchị ndị ọzọ na-anaghị ekpuchi ihu ha

Donald Trump anaghị ekpuchi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu iwu nke gọọmentị etiti tiri iji nye aka n'igbochi mfesa ọrịa coronavirus bụ na onye ọbụla ga na-ekpuchi ihu ya mgbe ọbụla.


Ọdịnaya: Buhari apụtala kwuo n'izuụka gara aga na ya abụghị Jubril nke Sudan

Minista na-ahụ maka ihe gbasara ndị ọrụ bụ Chris Ngige, ṅụrụ iyi na ọ bụ Muhammadu Buhari nọ n'oche onyeisiala.

O kwuru na ọ bụ dibia Bekee nyere onyeisiala Buhari ọgwụgwọ puruiche ahụ ya nabatara ọfụma.

Ngige kwuru nke a mgbe ọ na-aza ndị ntaakụkọ ajụjụ n'okpuru ọchịchị Idemmili dị n'Anambara steeti.

Ndi ntorobia otu Ugwu a kpọrọ "Arewa Youth Consultative Forum (AYCF)" kwuru na Kanu bụ onye na-aṅụ ọgwụ ike ndị mmadụ ekwesịghị ige ntị.

 Ihe ndị ọzọ na-ekwu na soshal

@JohnPau2395667 kwuru na kama ịkatọ Kanu, na ọ ga-adị mma ka ndị mmadụ mee nyocha gbasara ihe ndị o kwuru.

@UcheOssai10 kwuru na ọ dị mma ka onyeisiala gosikwa Kanu n'ụzọ sayensi, na ọ bụ Buhari n'ezie na ọ bụghị Jubril nke Sudan.

 @topluv1234 kwuru na Kanu amaghị ihe ọ na-eme makana ọ ga-atụnyere Buhari ọzọ.

@solanougwu33 kwuru na ebe ọ bụ na Ngige na-ekwu na ọ bụ Dọkinta mere ka Buhari gbanwe n'anụ ahụ, na ya na-ele anya ka ọ hụ ka Ngige ga-esi mee nke ya ma ọ gbagote n'afọ.

Ihe isii Nnamdi Kanu kwuru iji gosi na Buhari bụ Jubril nke Sudan

Cheta na Buhari gwara ụmụ Naịjirịa nọ na Poland mgbe ọ gara ọgbakọ, na ọ bụghị onye a rụrụ arụ "clone", kama na ọ bụ Buhari n'ezie.

Etu ọ dị ugbua, ụlọọrụ onyeisiala ekwubeghi ihe ọbụla gbasara ya bụ okwu ọhụrụ Kanu kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ mmadụ ọkachasị ndị ọnụ na-eru n'okwu, asaala Nnamdi Kanu maka ihe isii o kwuru gosiri na ọ bụghị Buhari nọ n'ụlọ onyeisiala.


Ọdịnaya: Buhari apụtala kwuo n'izuụka gara aga na ya abụghị Jubril nke Sudan

Olunloyo dere n'akara Twitter ya na ya agaghị ekwunwu ma onyeisi ndị otu na-achọ ikewa Naijrịa ma nwete mba Bịafra akpọrọ "Indigenous Peoples of Biafra" (Ipob) bụ Nnamdi Kanu ọ dị ndụ.

Ọ gara n'ihu tụọ aka na onwereike coronavirus ataala isi Maazị Kanu, nke mere ka ndị otu ya kpọta onye ọzọ ga-anọchịte anya ya.

Olunloyo dere si "echi, a ga m agwa ụnụ ma onyeisi otu Ipob bụ Nnamdi Kanu ma ọ nwụọla ka e nwere onye si mba Sudan na-anọchite ya dika ọ nwụrụla"

O dere nke a dika o wepụrụ nke mbụ o dere dika ndị na-akwado Nnamdi Kanu jị ịbụ ọnụ sosie ya n'ike.

Okwu a na-echetara ndị mmadu okwu Kanu na ndị otu ya na-ekwukarị maka onyeisiala Naijịria bụ Muhammadu Buhari.

N'agbanyeghị na ihe niile ọ na-ekwu maka ọnwụ Buhari enweghi isi nke o ji enwe ọdụ, Kanu na ndị otu ya na-ekwusi ya ike sị na onyeisiala Naịjirịa anwụọla ma sịkwa na ọ bu otu nwoke aha ya bụ Jubril si mba Sudan na-anochite anya ya ugbu a.

BBC Igbo nyochara okwu a Kanu na ndị otu ya na-ekwu maka Buhari, ma kpọọ ya ihe ọ bụ - okpotokpo asị.

Gụọ maka nyocha anyị mere ebe a: Ugboro ise akụkọ ụgha kpọtụrụ n'Ala Igbo.

Ọ na-ada na ntị ka Olunloyo ọ chọrọ ịgbanyetu Kanu ọgwụ ya ka ọ hụta etu o si atọ.

Nke a mere ka ụfọdu ndị mmadu na-asị na Nnamdi Kanu ga-eme ihe onyonyo were gosi ndị ụwa na ọ ka dị ndụ.

Ma gosikwa ihe igba ama ndị mmadụ ga-eji mara na ọ bụ ya n'ezie.

N'aka nke ọzọ ka ụfodụ ndị mmadụ na-ewesị Olunloyo iwe maka ihe o kwuru.

N'isi ụtụtụ ụbọchị wenezde ka Olunloyo tụgharịrị were depụta n'akara twitter ya na Nnamdi Kanu ka dị ndụ.

Ọ sị: "Nyocha m mere n'abalị gosiri na Nnamdi Kanu ka dị ndu, o nweghi mgbe o jiri gaa mba Italị maọbụ nọrọ n'ụlọọgwụ. Mụ na nwanne m bụ Femi Fani-Kayode akpaala o were gwa m na kanu anwubeghị na ha abụọ akparitala ụka."

BBC Igbo kpọtụrụ otu onye ya na Nnamdi Kanu na-adị na mma ịmata ebumnuche ya maka okwu a mana ọ sị na ọ bụ na mgbede ka onyeisi Ipob ga-ekwu okwu banyere ya.

N'agbanyeghi nke a, nchọpụta BBC bụ na Maazị Kanu ka nọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Soshal Midia Naịjirịa na-akpọtụ akpọtụ kemgbe abalị Tuzde dịka otu nwaanyị na-asị na ya bụ onye ntaakụkọ ama ama bụ Kemi Olunloyo kwuru n'ụdị o si ekwu maka ndụ Nnamdị Kanu.


Ọdịnaya: Buhari asaala nwunye ya okwu gbasara 'cabal'

Onyeisiala Muhammadu Buhari agwala nwunye ya na ndị na-ekwu na e nwere ndị na-ekwu ihe na-eme n'ọchịchị ya ka ha wepụta ihe akaebe gosiri ya.

O kwuru nke a oge ya na ụlọntaakụkọ 'Voice of America' ngalaba nke Awụsa, nwere mkparitaụka ebe ha jụrụ ya ọsịsa ya nye ebubo nwunye ya na o nwere mmadụ abụọ na-ekwu ihe na-eme n'ọchịchị ya.

"Nke ahụ gbasara ya. Ọ na-egosikwa na m bụ ezi onye kwenyere n'ọchịchị onyekwuoucheya site n'ịhapụ onye ọbụla ka ha na-ekwu obi ha.

"Ndị na-ekwu na o nwere ndị na-achị n'aha m weta ihe akaebe."

Cheta na abalị anọ nke ọnwa Disemba afọ 2018, nwunye Buhari nọ n'ọgbakọ ụmụnwaanyị e nwere n'Abụja kwuo ma ọ bụghị mmadụ abụọ, na ọchịchị Buhari kara imepụta ihe karịa ka o mere.

"Gọọmentị gbatara anyị ọsọ enyemaka"

Ụmụ Naịjiria gọọmentị na-akwụrụ ụgwọ akwụkwọ na mba Moroko ebekuola gọomentị ka a gbatara ha ọsọ enyemaka.

Ha kwuru na agụrụ gburu agbọghọ na-achọzị igbu ha makana gọọmentị ji ha ụgwọ ego enyemaka kemgbe ọnwa iri na abụọ.

N'ofesi,

Nwaanyị mbụ ga-abụ gọvanọ n'obodo Pebla dị na Mexico anwụọla n'ihe mberede ụgbọelu.

Martha Erika Alonso, di ya, ndị ọkwọụgbọelu abụọ nakwa otu onye ọzọ so  nwụọ n'ihe mberede a mere naanị ka ụbọchị iri e ji duo ya iyi ọrụ gafere.

N'egwuregwu,

Chelsea na Watford ga-ezute, Arsenal ga-ezute Brighton, Man Utd ga-ezute Huddersfield, Liverpool ga-ezute Newcastle, ebe Mancity ga-ama ma ha a ga-anata Leicester City isi ha, mgbe ha ga-ezute onwe ha n'ụbọchị Bekee kpọrọ "Boxing Day".

Ọkụ agbagbuola nwatakịrị:

Ezinaụlọ nwatakịrị a ma dịka Chikamso Nnamani, nọ n'iru uju ugbua maka ihe mberede dakwasịrị ha n'ụbọchị 23 nke ọnwa Disemba.

Dịka ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii n'Enugwu steeti bụ Ebere Amarizu si kwuo n'akwụkwọ ozi o kesara ọkụ ahụ malitere ịgba ka Chikamso dị afọ asatọ gara ịwụnye mmanụ ọkụ(kerosine) n'ime mpanaka ha.

Ọkụ ahụ si na mpanaka gbaba n'ime ngwongwo ndị dị n'ime ụlọ, ma mụbanye, nke mechara gbaa Chikamso ọfụma.

Ihe mberede a mere n'obodo Umundu dị n'ọchịchị ime obodo Udenu dị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Buhari bidoro chiwa Naijiria n'arọ 20155

Nke a ga-akwụsị arụmụka n'ebe dị icheiche ma Buhari ọ ga-azọ ọchịchị ọọ ka ọ bụ na ọ gaghị azọ.

Aka na-achị Kaduna steeti bụ Nasir El-Rufai kwuru na Twitter ya na Buhari kwuru ebumnobi ya n'ọụ̀bakọ ndịisi otu pati APC na-eme ugbua.

End of Twitter post, 1

A na-etinye ihe ọhụrụ n'akụkọ a mere ugbua mana a ga-egosipụta ya n'uju n'oge nadighị anya. Biko mepegharịa ihuakụkọ a maka akụkọ zuruoke.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ndụmọdụ onyeisiala na ihe gbasara ụzọ mgbasaozi ọhụrụ bụ Bashir Ahmad deputara nke a na Twitter.


Ọdịnaya: Buhari bidoro njem nleta n'obodo ndị nwere ọgbaghara na Naịjirịa nke gunyere Taraba, Plateau, Benue tupu ọ gawa Yobe.

O kwuru nke a ụnyaahụ mgbe o mere njem nleta n'obodo Dapchi nke Yobe Steeti, bụ ebe atọrọ ụmụaka ahụ n'ọnwa gara aga.

Ọ katọrọ ọchịchị Jonathan na nleghara anya ụmụakwụkwọ Chibok mgbe atọrọ ha n'afọ 2014, ma kwuo na ọ bụ enweghị uche.

Ụfọdụ ụmụakwụkwọ a bụ ndị atọrọ

Mana Okwu Buhari a ebutela ọsịsa dị icheiche site n'aka ọtụtụ ndị mmadụ.

Onye na-ekwuchite ọnụ ndị otu 'Bring Back Our Girls' bụ Sesugh Akume ekwuola na onyeisiala agbalịghị.

Akume kwuru, "Obi adịghị anyị ụtọ, ihe a bụ afọ anọ atọrọ ụmụaka Chibok, ugbua o meela n'obodo Dapchi dịka ọchịchị Buhari na-eme otu njehe Jonathan mere n'oge nke ya."

"O ruola otu ọnwa atọrọ ụmụaka ahụ, mana ugbu a ka Gọọmenti na-aga ebe ahụ."

"Agbanyighị asị niile ha tụrụ na ha-agbapụtala ụmụaka Dapchi."

Onyeisiala kwere ndị nne na nna ụmụaka Dapchi na ọ ga-agbapụta ụmụaka ahụ atọrọ

Onye enyemaka pụrụiche nke Jonathan bụ Reno Omokiri kwuru na nwa Buhari bụ Yusuf Buhari nwere mgbuchi karịa ụmụaka Dapchi.

O kwuru na oge atọrọ ụmụaka Chibok, Jonathan kpọrọ oku nzukọ ndị nchekwa, ebe Buhari kagburu nzukọ ndị nchekwa n'oge atọrọ ụmụaka Dapchi.

O kwukwara n'oge Yusuf Buhari nwere ihe mberede okproụzọ na Buhari kagburu njem niile onwere, ma gawa ileta nwa ya n'ụlọọgwụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Onye ọzọ kwuru uche ya bụ Femi Fani-Koyede na tuwita ya;

Onye na-ekwuchitere Jonathan ọnụ bụ Reuben Abati kwuru nke ya na tuwita;

Ụmụafọ Naịjirịa ndị ọzọ kwuru uche na tuwita;

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Mohammadu Buhari kwuru na ọ ka onye bụburu onyeisiala n'oge gara aga bụ Goodluck Jonathan mma na-ileba anya na ntọrọ ụmụaka akwụkwọ.


Ọdịnaya: Buhari ekwela Theresa May nkwa

Theresa May na Buhari zuteburu na UK n'ọnwa Epreelụ nke afọ a

Onyeisiala Muhammadu Buhari kwuru na ọ ga-akwado ntuliaka ziri ezi n'afọ 2019, O kwere nkwa a ka ya na Theresa May bụ praịm minista ndị Briten zụkọrọ n'Abuja ụnyaahụ.

Cheta na May bịara Naịjirịa ka ya na Buhari kpaa maka azụmahịa, nchekwa nakwa ịgba mgbere mmadụ.

Ugwuanyi

Gọvanọ Ifeanyi Ugwuanyi ekwuola sị na ụgwọ a na-akwụ ndị lara ezumike nka arigoola ihe karịrị nde narị naịra ise site na nde narị naịra abụọ ọ bụbu.

O kwuru sị n'agbanyeghị na ego ahụ dịka ibu anyị danda nye gọọmentị, na obi dị ha mma na ịkwụ ya na-eme ka ndụ dịrị ndị agadị mfe.

Na mba ofesi,

Mba Jamini ebughachitela okpokoro isi ndị mba Namibia nwụrụ na mgbukpọ nke agbụrụ ihe karịrị afọ narị gara aga.

Ndị si Namibia bịara kwanyere ndị nwụrụ anwụ ugwu

E zigara ọkpụkpụ ndị ahụ Jamini maka nchọpụta ahụ akatọrọla nke bụ iji gosi na ndị ọcha ka ndị isi ojii mma.

N'egwuregwu,

A pịapụla Andy Murray n'agba nke abụọ nke asọmpi tenis bụ US Open.

Fernando Verdasco meriri ya n'ihe bụ asọmpi Grand slam nke ise ọ na-esonye kemgbe a wachara ya ahụ maka ahụ o merụrụ n'ukwu na Jenụwarị.

Gere akụkọ dị mkpa n'ụtụtụa n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Ụfọdụ ndị Igbo ekwuputela ihe ha ga-achọ ka Praịm Mịnịsta Briten mere ha ka ya na onyeisiala Muhammadu Buhari zukọrọ.

"Ihe anyị chọrọ ka Theresa May mere anyị"

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Buhari ga-aga ihe ruru steeti ise ndị nwere ọgbaghara

Nke a bụ maka ọgbaghara ndị na-eyi ndụ egwu butere nakwa mkpamkpa ndị omekome na-akpa na steeti ahụ gunyekwara ọgbaghara dị n'etiti obodo dị icheiche nke butere ọnwụ ọtụtụ ndị mmadụ nakwa ụmụakwụkwọ ụmụnwaanyị ruru otu narị na iri a tọrọ.

Onyeisiala Buhari gwara ndị agha na ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ ka ha dekọọ akwụkwọ gbasara mberede ndị a merenụ.

Dịka ọ natara akwụkwọ a ma gụkwa ya nkeọma, Onyeisiala Buhari ekpebiela ị ga jiri aka ya hụ etu ihe si mee nakwa ikasi obodo na ndị o metụtara obi.

Bido taa bụ ụbọchị 5 nke ọnwa Maachị, Onyeisiala Buhari ga-aga Taraba ebe ọ ga-esi gaa Benue, Yobe, Zamfara na Rivers steeti.

Onyeisiala Buhari na-anabata nkọwa gbasara steeti ndị a kwa ụbọchị ebe ya na ndị gọvanọ na-achị steeti ndị ahụ na-akpakọrịta gbasara etu ihe si aga na steeti ha.

Onyeisiala Buhari na-akpọku ụmụ Naịjirịa niile ọkachasị ndị ọgbaghara ndị a metụtara ka ha nyere ndị ọrụ nchekwa aka iji chụọ mpụ na ọgbaghara ọsọ ụkwụ eruala ma nwuchikwa ndị omekome ndị na-ebute ọgbaghara ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye nkwuchite ọnụ onyeisiala Naịjirịa bụ Femi Adesina ekwuola na onyeisiala Muhammadu Buhari ga-aga Taraba Steeti taa.


Ọdịnaya: Buhari ga-agwa ndị Naịjiria niile ma o kpebie ị zọ ọchịchị

Isi okwu nzụkọ ahụ bụ ịkwado Buhari ka ọ ga-niru zọọ ọchịchị na ntuliaka nke afọ 2019 na-abịa.

Buhari sara ndị Gọvanọ ahụ si ha nye ya oge zuru oke ka ya nwe ike kpebie n'ime onwe ya tupu o kwuputa ebumnuche ya maka ntuliaka ahụ.

Onyeisi ndị otu Gọvanọ ahụ bụ Rochas Okorocha gwara ndị ntaakụkọ na ha kpakọrịtara maka ihe dị ịcheịche metụtara ala Naịjiria ọkachasị ọnọdụ pati ha na ọzụzọ ọchịchị Buhari.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Okorocha kwuru na ọ ga-amasị ndị Gọvanọ ahụ ma ọ bụrụ na Buhari zọọ ọchịchị n'ihi na ọ na-eme ọfụma.

Nke a bụ ugboro abụọ Buhari na ndị Gọvanọ APC na-enwe nzụkọ n'ime otu izuụka.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala bụ Muhammadu  Buhari kwuru nke a na nzụkọ ya na ndị Gọvanọ APC nwere n'abalị ụnyaahụ.


Ọdịnaya: Buhari ga-azọ na ntuliaka imeụlọ APC

2019 na ha ebiri ọkụ o! Onyeisiala Muhammadu Buhari anatala akwụkwọ igosi ebumnobi ya ịzọ ọkwa onyeisiala ọzọ n'okpuru pati APC.

Otu kporo onwe ha National Consolidation Ambassadors Network (NCAN) bụ ndị gbatara ya akwụkwọ ahụ ma wegara ya n'ụlọ ya n'Abuja taa.

Ụkọ mmadụ nwereike ibido

Mpitimpi ga-ekwe ma ọbụrụ na onweghi ihe e mere gbasara ndị ọrụ mmanụ ụgbọala na-achọ ịgba abụbọ ọrụ.

Akụkọ apụtala na mmanụ ụgbọala nwereike ịkọ maka na otu ndị na-anya ụgbọ na-ebu mmanụ ahụ n'ime otu Nupeng ajụla iburu mmanụ n'ọdọ mmanụ dị icheiche na Legos.

Kofi Annan alọrutela Gana

Ụmụ Gana na-akwụ n'ahịrị kamgbe ụtụtụ ileta ozu dike ukwu ha lara mmụọ bụ Kofi Annan.

Kofi Annan, bụ onye isi ojii Afrịka mbụ chịrị 'United Nations'

Annan bụbu onyeisi otu UN nwụrụ n'ọnwa Ọgọstụ na mba Swizalnd mana e bulatara ozu ya na mba ya bụ Gana taa.

A daala Marcelo Real Madrid nha

Amaala onye na-agbara Real Madrid bọọlụ bụ Marcelo ikpe ịga mkpọrọ ọnwa anọ na ịkwụ ego dị puku narị Yuro asa na iri ise maka akwụghị ụtụisi na mba Spen.

Marcelo ekwetela ịkwụ ya bụ ego mana ka e wepụrụ ya ntaramahụhụ ịga mkpọrọ.

Nkeji nke mgbede a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ndị ụka katọlik sị na agaghị akwụ ndị ntọ ụgwọ

Nke abụghị mbụ a na-atọ ndị ụka fata na Naịjirịa

Ụlọụka ndị fada bụ nke katọlik akpọọla ekwo nkụ na ha agaghị akwụ mkpa n'aka maka ndị ntọ ịhapụ Rev. Christopher Ogaga bụ onye a nwụchiri na Delta Steeti.

Most Rev. Paulinus Ezeokafor bụ onye kwuru nke a n'Ọka ụnyaahụ gwara ndị ntọ ahụ ha wepụ akpịrị ha n'ego nde naịra iri na ise (15) ha na-ana ụka.

Orji Uzo Kalu agaghị ụlọikpe ụnyaahụ

Na nsonso a, EFCC kpofuru ebubo na Orji Uzo Kalu mefuru nde kwuru nde naira oge ọ chịrị Abia dịka Govanọ na pati PDP

N'aka ọzọ, ụlọikpe ukwu dị na Legọs abaarala Orji Uzo Kalu oke mba maka ịgbahapụ oku a kpọrọ ya ụnyaahụ.

Orji Uzo Kalu kwesịrị ịbịa zara ọnụ ya n'ebubo ihe karịrị ijeri naịra asaa (7) na ụma a na-ebo ya.

Ọkaikpe ukwu ya bụ okwụ dị n'aka bụ Justice Mohammed Idris sị na Orji Kalu...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Buhari ga-ebupute ya bụ akwụkwọ n'ụlọomeiwu nta.

Ya bụ mmemme ga-amalite n'elekere abụọ nke ehihie taa.

N'ụbọchị monde bụkwa ụbọchị asaa nke ọnwa Oktoba ka ndị otu 'Federal Executive Council' nwere ọgbakọ iji hazicha ọfụma ihe gbasara ya bụ akwụkwọ mmefu ego.

N'izu ụka gara aga ka Buhari nwere akwụkwọ nke bekee kpọrọ "2020 Medium Term plan document, Medium Term Expenditure Framework (MTEF) and Fiscal Strategy Paper (FSP)" buga na Sineti.

Akụkọ na-ekwu na ndị ọrụ nchekwa agbaala ya bụ ụlọomeiwu okirikiri ma di njikere inabata ma mee ndị ga-abịa emume ahụ ezi nyocha tupu anabata ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Buhari ga-ebugara ndị ụlọomeiwu akwụkwọ gọọmenti ga-eji mefu akụ na ụba n'afọ 2020 taa.


Ọdịnaya: Buhari gara China maka ọgbakọ mmekọrita China na mpaghara Afrịka nke a kpọrọ 2018 China Beijing Summit of the Forum on Africa-China Cooperation na Bekee.

Buhari bitere ego ruru nde dọla 328 n'aka ndị China mana ụmụ Naịjirịa anabataghị ya.

N'elu Twitter, ha mapụtara n'ike na ebube na-agwa Buhari etu ọ dị ha n'obi.

Idama mere mgbakọ na mwepụ banyere ya bụ ego ma kwuo na ihe ọ pụtara bụ na ndị Naịjirịa niile ji China ụgwọ puku naịra iri na ise (15,000) na otu na otu.

N'akụkụ nke ya, Olanrewaju Olumoh kwuru na ụgwọ Naịjirịa ji akarịala akarị gụnyere ego nke a o bitere ọhụrụ.

Abrahama MUFC na-ajụ etu Naịjirịa ga-esi kwughachi ego niile ha na-ebite China ka China ghara ịbịa were ala Naịjirịa na nkwughachi.

Darius kwuru na ntọala a Buhari tọrọ abụghị nke ọma ya ebe Crowned Emmanuel na-ekpe ekpere ka Buhari nọrọ ndụ ka a kwụsịa ụgwọ niile a.

Mana Mayowa Adeleye na-ajụ ka a kọwara ya etu gọomenti Buhari bụ ndị kwekọrịtara ka e kee ego Abacha zuru bụ nde dọla 322 mechara gaa bite nde dọla 328 na China.

Ụfọdụ kwadoro ihe Buhari mere

Agbanyeghị nkatọ niile ahụ, ụfọdụ na-ekwukwa na ihe onyeisiala mere bụ maka ọdịmma obodo.

Comrade Abubakar kwuru na ego ndị China dị ọnụala ịkwụghachi, ma kwuo ka Naịjirịa gaa n'ihu bite iji kwalite obodo.

N'akụkụ nke ya, Yaqoob Qaseem kwuru na ọ ga-abụ ezi njehie ma ụmụ Naịjirịa wepụ Buhari na ntuliaka 2019 maka na ya nwere ntụkwasị obi ebe ọ nụ.

Onyeisiala Buhari kwuru na ego ahụ e bitere China bụ iji kwalite ngalaba teknụzụ Naịjirịa.

Mana egwu na-atụ ụmụ Naịjirịa na ọ bụrụ na a kwụghachighị ego ahụ, China ga-abịa were ọtụtụ akụnaụba Naịjirịa dịka nke ha etu ha si eme na Zambia ugbua.

Kama onyeisiala agwala ha nwee olileanya na ntụkwasịobi na azụmahịa ha ji ego ahụ eme ga ebido ritewe elele.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụmụ Naịjirịa agala n'elu soshal midia ikwupụta ebumnobi ha nye onyeisiala Muhammadu Buhari maka ego o bitere na mba China dịka o mere njem gaa ebe ahụ n'izuụka a.


Ọdịnaya: Buhari gara Ghana taa isonye ha na mmemme ncheta ụbọchị nnwereonwe ha

Buhari kwuru nke a taa oge ọ gwara ndị Ghana okwu maka mmemme ncheta ụbọchị nnwereonwe ha ha mere taa.

N'okwu ya, Buhari kwuru na ya ga-enyere Ghana aka iluso mpụ ọgụ.

Mana ajụjụ nọ ọtụtụ ndị mmadụ n'ọnụ bụ etu Naịjirịa ga-esi nyere Ghana aka ebe akwụkwọ ndị otu Amnesty International depụtara gosiri na Ghana ka Naịjirịa mma n'ihe gbasara mpụ.

N'akwụkwọ nke afọ a, Naịjirịa nọ n'ogo 148 nime mba 180 n'ụwa niile ebe Ghana nọ n'ogo 80. Nke a pụtara na agbanyeghi agha gọọmenti etiti na-ebuso mpụ, Naịjirịa ka nwere mpụ nke ukwu.

BBC Igbo gbara onye nnọchi anya otu Amnesty International Auwal Musa Rafsanjan ajụjụọnụ gbasara ihe Onyeisiala Buhari kwuru.

Auwal kwuru na mmadụ agaghị enyeli ihe ọ na-enweghi. Ọ kọwara na ọnọdụ mpụ na Naịjirịa nọ n'ogo dị elu, nke a kpatara na ọ gaghị enyenwuru mba ọzọ aka ịchụ mpụ.

Gere ihe o kwuru ebe a:

Auwal bụ onye nnọchite anya ndị Amnesty International na Naịjirịa

Cheta na ndị mba Afịrịka mere onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari onye ndu na ibuso mpụ agha maka agha ọ na-ebuso mpụ na Naịjirịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ekwuola na Naịjirịa ga-enyere mba Ghana aka na-iluso mpụ ọgụ.


Ọdịnaya: Buhari gara njem ọrụ na London kemgbe izu gara aga

Buhari sị: "Pasentị iri isii n'ime mmadụ dị nde 180 n'ọnụọgụgụ, erubeghị afọ iri atọ ọtụtụ n'ime ha agabeghị akwụkwọ, ha na-ekwu na Naijiria bụ mba na-emepụta mmanụ ya mere na ha ga-etukwuru ala na enweghị ihe ha na-eme, ma na enweta ebe obibi, nleta ahụike na agụmakwụkwọ na-e akwụghị ego ọbụla."

Mana okwu ahụ kpasuru ọtụtụ ndị ntorobịa iwe nke ha kwuputara na soshal midia.

Onye na-eme ihe nkiri ma bụrụkwa onye zọrọ ọkwa gọvanọ nke Anambra steeti bụ Yul Edochie, sara onyeisiala na Twitter sị: "Anyị adịghị umengwụ."

End of Twitter post, 1

Onye ọzọ kpọrọ onwe ya, Maazị Jack Robinson, kwuru na "dịka onye ntorobia Naijiria gbalahụrụ ọnwụ erughị eru ka a mụrụ ya n'obodo kachasi dị egwu n'ụwa, ebe ụgwọọnwa opekampe a na-akwụ onyeọrụ bụ dọla iri isii ($60), na-enye onwe ya mmiri, na-enye onwe ya ọkụ, na enweghị nchekwa ahụike, ụgwọ ị ga-akwụ ya abụrụ ịgwa mbaụwa na ọ dị umengwụ".

Ebe Jackson Ude kwuru na ọ bụ ihe ihere na onyeisiala Buharị, onye o kwuru na onyenwughị ndị ntọrọbia ọrụ, gwara ọgbakọ Commonwealth na ọtụtụ ndị ntorobịa Naijiria dị umengwụ.

Kelly kwuru na ọ dị ezigbo njọ na Buhari kpọrọ ndị ntorobịa ndị ụmengwụ n'ihi na dịka o si kwuo, ndị mba ọzọ maara na ndị ntorobịa Naịjirịa dị ike ọrụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ntorobịa Naijiria gosiri iwe ha n'ihe onyeisiala bụ Muhammadu Buhari kwuru n'ọgbakọ Commonwealth e nwere na Westminister, Lọndọn, ụbọchị Wenesde ebe o kwuru na ndị ntorobịa Naijiria adịghị ike ọrụ.


Ọdịnaya: Buhari gwara ụmụ Naịjirịa bi na Saụt Afrịka ka ha na-erube isi ma na-ezere ihe ọ bụla ga-ebute akpọmasị n'ihi na ọbụ ihe ha mere ka a ga-eji kpee ha ikpe.

End of Twitter post, 1

Buhari sịkwa ha buru n'obi na ha bụ ndị nnọchịte anya Naịjirịa n'ebe ọbụla ha nọ.

O tinyekwara ọnụ na mwakpo a na-awakpo ndị Naịjirịa na ndị mba Afrịka ndi ọzọ na Saụt Afrịka.

Emere nzukọ a Buhari na ụmụ Naịjirịa nwere na mkpuchi.

Ekweghi ndi ntaakụkọ BBC na ndị ọzọ banye ebe nzukọ a na-eme.

Nke a nwereike ịbụ maka ọgbaaghara ndị otu Indigenous Peoples of Biafra (Ipob) mere ụnyaahụ.

Ndị Ipob ruru iri atọ gara na ụlọ Union Building na-asị ka Buhari pụta bịa zute ha.

Ndị uweojii mechara jiri mgbo egbe rọba chụsasịa ha.

Mgbọ tụrụ mmadụ ụfọdụ n'ime ha ma merụo ha ahụ.

Onyeisi Ipob bụ Nnamdị Kanu mechara gbasa ozi maka ihe ahụ mere.

Kanu katọrọ ihe ndị uweojii Saụt Afrịka mere ma kwuo na ha ga-enyocha ya bụ ihe iji mara ebe ha kwụ.

Buhari na onwe ya si na obi di ya ụtọ etu Saụt Afrịka si nabata ya ma kwuo na ha agwala Onyeisiala Cyril Ramaphosa ka ọ bịa ka Naịjirịa lee ya ọbịa.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka njem Onyeisiala Muhammadu Buhari na mba Saụt Afrịka banyere abalị nke abụọ, o zutela ndị Naịjirịa bi na mba ahụ.


Ọdịnaya: Buhari họpụtara Magu ugboro abuọ ka ndị sineti were ya dịka onye isi EFCC

Onyeisi ala Naijiria bụ Muhammadụ Buhari họpụtara Magu ịbụ onyeisi EFCC ugboro abụọ mana ndị sineti jụrụ ya ugboro abụọ.

Dịka nkachi a si ga, ọkaikpe ukwu a kpọrọ John Tsoho kachiri na EFCC echeghị ọfụma mgbe ha na-eche na ndi sineti ga nabatarịrị nanị onye ndị isi ọchịchị họpụtara.

Tsoho kwuru na sineti nwere ikike i mgba mbọ hụ na sọsọ ndị tozuru etozu ka a ga họpụta maka ọrụ onyeisi ngalaba n'ahụ maka ibuso mpụ na nrụrụaka na Naijirịa.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ulọikpe ukwuu dị na Abuja ekwetala na ndị sinetị Naijiria mere ọfụma ijụ Ibrahim Magu dịka onyeisi ngalaba na-ahụ maka ibuso mpụ na nrụrụaka agha a kpọrọ EFCC.


Ọdịnaya: Buhari ka na-ekwe nkwa mmụbanye akụnaụba ala Naịjirịa

O kwuru ka ewega ya n'ụbọchị iri atọ (30) nke ọnwa Juun, site n'ụbọchị iri atọ na otu (31) nke ọnwa Maachị ọ kwesịbụrụ ịgwụ.

Onye ndụmọdụ onyeisiala Naịjirịa puruiche n'ihe gbasara akụkọ na mgbasa ozi bụ Femi Adesina kwuru na Buhari kabiri iwu ngalaba na-ahụ maka ntụkọta ego ala Naịjirịa a kpọrọ 'Federal Inland Revenue Service' na bekee mana o kwukwara na a naghị a dọtị oge a ọzọ.

Cheta n'ime ọnwa Dizemba, onyeisi ụlọọrụ FIRS bụ Babatunde Fowler kwuru na ụtụisi a nyere Naịjirịa ijeri naira iri na asaa n'etiti ọnwa Juun na Dizemba n'afo 2017.

Adesina kwuru n'ime akwụkwọ-ozi a nyere ndị ntaakụkọ na gọọmentị mmere nkpebi a makana ha nwere olileanya na ọtụtụ ndị mmadụ ga-ekwupute ihe ha nwere.

N'ọnụokwu Buhari: "ọ dịghị mma na Naịjirịa anaghị eme ọfụma na ihe gbasara ụtụisi na Afịrịka."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ekwuola ka a dọtịa ụbọchị eji emecha nkwuputa maka ihe onye nwere na ụtụisi.


Ọdịnaya: Buhari ka na-ekwe nkwa na ọchịchị ya na-ebuso mpu na aghọghọ agha

BBC Igbo na-achọ ị chọpụta ihe ihe ego Abacha 'zuru' ga-emenwuru Naịjirịa.

Mịnịstrị na-ahụ maka akụnaụba kwuru na nde dọla narị atọ na iri abụọ na abụọ ($322) ka ndị mba switzerland nyeghachịrị Naịjirịa.

Ha kwuru na akuola ego a n'ụlọọrụ ego Central Bank n'ụbọchị iri na asatọ n'ime ọnwa Dizemba afọ 2017.

Cheta n'afọ 2003, gọọmentị kwuru na a hụrụ ego Abacha zuru ruru nde dọla  iri abụọ na abụọ ($22m)

Abacha chịrị Naịjirịa na-etiti afọ 1993 ruo 1998

N'afọ 2002, gọọmentị ala Switzerland kwuru na ha enyechietala gọọmentị Naịjirịa ego Abacha zuru ru nde dọla narị asa ($700m).

N'afọ 1998, Buhari kwuru na Naịjirịa kwesiri ị na-ekele Abacha makana o bulitere akụnaụba ala Naịjirịa.

Ha, na ndị ọzọ chịrị Naịjirịa dịka Ibrahim Babangida na Abdulsalami Abubakar kwuru ihe a, na ngwụcha otu izuuka Abacha nwụrụ.

Akụkọ ka -na-abịa

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ekwenyela na onye chịbụrụ Naịjirịa bụ Sanị Abacha, zuru ọtụtụ ego.


Ọdịnaya: Buhari kelere Rauf Aregbsola maka etu o si chia ndị Osun ọfụma

End of Twitter post, 1

O tokwara ndị ọzọ so zọọ ọche gọvnọ na steeti ahụ ma dụọ ha ọdụ ka ndị niile mpụtara ntuliaka a ejughị afọ gaa na ụlọikpe ga mee mkpesa.

N'ozi onyeisiala sị n'ọnụ onye na-ekwuchitere ya kwu bụ Garba Shehu, o kwuru na etu ntuliaka Osun state sị ga ọfụma gosiri na ọchịchị onyekwuo uche ya na-esiwanye ike na Naịjirịa.

Buhari gara n'ihụ too ndị ụlọọrụ INEC  maka na ha weliri isi Naịjirịa ma tokwa gọvanọ nke na-apụ na Osun steeti bụ Rauf Aregbesola maka etu o si chi ndị Osun steeti kamgbe afọ asatọ n'ụzọ ziri ezi.

Ihe ndị mmadụ sara ozi na soshal:

@patrickimoh kwuru na ọ bụ ihe ihere na onyeisiala depụtara udiri ozi a.

@teryima_tsebo kwuru na ihe a gosiri ọchịchị aka ike karia ọchịchị onye kwuo uche ya.

@godbentechmedia kwuru na ọchịchị Buhari akụzigoro onye ka a ga-esi ghọ aghụghọ na ntuliaka 2019.

Mana e nwere ndị kwenyere na ya bụ ozi

@dolutuyi kwuru na ndị ọjọọ bụ ndị na aghaghị a nabata ozioma a onyeisiala ziri.

Oyetola je olori awọn osisẹ ni ọfisi Gomina Aregbesọla.

Ntuliaka e megharịrị n'Osun steeti ụnyaahụ abịala n'isi njedebe, ebe otu na-ahụ maka ntuliaka bụ Independent National Electoral Commission akpọpụtala Gboyega Oyetola dịka onye meriri na ntuliaka ahụ.

Dịka Inec si kpọpụta, Oyetola ji vootu narị anọ n'ọma (482) wee gaa ogbo ya onye PDP bụ Ademola Adeleke.

O nwere nchịkọta vootu dị ọnụọgụgụ 255,505, ebe Adeleke nwere nchịkọta ọnụọgụgụ dị 255, 023.

Oyetola zọrọ ọchịchị ahụ n'okpuru pati APC bụ ndị na-esobu PDP n'azụ na ntuliaka mbụ e mere ụbọchị Satode gara aga abalị 22 Sepụtemba afọ 2018.

Cheta na e megharịrị ntuliaka n'ụfọdụ ebe na steeti ahụ maka na Inec kagburu vootu ebe ndị ahụ.

Mana ọnụọgụgụ vootu ndị a kagburu karịrị ndịiche vootu onye otu pati PDP ji aga onye nke APC.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari e kelela pati ya nakwa Adegboyega Isiaka Oyetola, bụ onye meriri na ntuliaka e mere na Osun state ụbọchi September 27.


Ọdịnaya: Buhari kwere ndị Naijirịa nkwa na ọchịchị ya ga-ekpochafụ mpụ na nrụrụaka.

ukwuu gọọmentị etiti (federal high court) di na Abuja ya na ichụ n'ọrụ okaiwu O.O Tokode nke ụlọikpe ukwuu dị na Benin.

Akwụkwọ ozi onye na-ekwuchitere ụlọọchịchị Naijiria bụ Garba Shehu wepụtara kwuru na ya bụ nkpebi nwere nkwado n'akwụkwọ iwu nke Naijiria dika esi hazigharia ya.

Ọkaiwu O.O. Tokode ga-akwụghachị ụgwọ ọnwa niile o nwetere n'ụzọ na-ezighi ezi site na ọnwa Disemba abụo n'afọ 2015  mgbe e duru ya n'iyi ọrụ dika ọkaiwu ukwuu nkje gọọmentị etiti rue ụgbụa.

Shehu sịrị na Buhari na-ayọị ndị ọkaiwu ka mee ihe ha kwesịrị ime ma gbanahụ mpụ na nrụruaka ma ha na-arụ ọru ọrụ ha.

N'ime akwụkwọ ozi ọzọ, Shehu siri na Buhari na-agba mbọ ihụ na onye ọbụla ndị NJC họpụtara maka iru na ụlọikpe dị iche iche ga-abụrịrị onye na-enweghị ntụpọ.

Lotanu na ndi NJC kpebiri na nzukọ ha mere n'ọnwa Disemba isii n'afọ 2017 ezumike nka n'ike nke Ademola na Tokode maka nrụrụaka.

Gụrụ ihe ndị mmadu na-ede n'igwe okwu twita:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka otu n'ahụ maka ihe gbasara ndị ọkaiwu na otu ha sị akpa agwa akpọrọ National Judical council(NJC) wetechara ihe ha kpatara n'ọgbakọ ha,Buhari akwadola ila ezumike nka n'ike okaiwu ukwu akpọrọ Adeniyi Ademola nke ụlọikpe


Ọdịnaya: Buhari kwukwara na ndị ya na ha rụbụrụ ọrụ dịka Minista bụ ndị ọ maghị ma ncha, nke mere o jiri sị na ya chọrọ ịhọta ndi ọma ọfụma maka ya bụ ọrụ.

Ndị a ha na Buhari rụrụ ọrụ bụ ndị ọkpopụtara aha ha n'ọnwa Sepụtemba nke afọ 2015 - dịka omere ọnwa anọ ọ malitere ọchịchị.

Ugbua, ọkarịala otu ọnwa Buhari rigooro n'ọkwa ịchị Naịjirịa nke agba atọ ya, uche ọtụtụ mmadu bụ na ọgaghị egbu oge dịka o mere n'afọ 2015.

Kedu ndị a bụ ndị Buhari 'ma ọfụma' ga-abụ Minista?

Ndị rụbụrụ Buhari ọrụ dịka minista. A na-eche n'ụfọdụ n'ime ha ga-alaghachite

Agbanyeghi na Onyeisiala Buhari sị na ọ bụ ndị ọma ga-abụ minista, iwu Naịjirịa kwuru na ha ga-abụrịrị ndị si steeti dị iche iche na Naịjirịa.

Ya bụ, steeti niile ga-enweta opekata mpe otu onye ga-abụ minista ukwu maọbụ nke nta.

Muhammadu Buhari Ekwuola na a na-akwa ya ọku maka ndị ga-eso ya rụọ ọrụ dịka minista

Usoro a bụ ihe iwu jị Naịjirịa - bụ nke Bekee kpọrọ "constitution" - kwuru.

Mpaghara 14 (3) n'ime iwu sị "Ndị ga-eso ọchịchị Naịjirịa maọbụ bụrụ mapaghara gọọmentị ọbụla ga adị n'ụdị ga-emetụta ndi bi na Naịjirịa niile."

Mpaghara a gakwara n'ihu kwuo na usoro nhọpụta a ga-abụ n'ụdị ga-akwalite atụmatụ a akpọrọ "Federal Character", nkwekọrịta obodo nakwa ịhụ na ọbụghị ndị si otu mpaghara n'achị.

Ọzọ, mpaghara nke 171 (5) sị na "Onyeisiala na-arụ ọrụ ya na mpaghara 169 - nke metụtara iwe ndị ga-arụ ọrụ n'ụlọ ọrụ gọọmentị - ọ ga-etinye atụmatụ "Federal Character" na ịkwado mmekọrịta n'uche."

Dịka Maazị Joe Abah dere na Twitter ya, nhọpụta Minista dị iche na ịhọpụ ndị ga-eso onyeisiala ala dịka Ode Akwụkwọ Ukwu maọbụ Onye Aka Nri - Nke Bekee kpọrọ Secretatry to State Government na Chief of Staff.

Nke a pụtara na ebe dị ka Ọwụwa Anyanwu ga-enwerịri opekata mpe minista ise, dika ọ bu steeti ise dị n'ime ya.

Dan Nwafor bụ onyeisioche otu ndọrọndọrọ APC n'Imo Steeti gwara BBC Igbo na ọ dịịrị Onyeisiala ị họrọ onye obula ọ chọrọ dịka mịnịsta

O kwuru sị, "iwu Naijiria nyere onyeisiala ikike ị họrọ onye ọbụla masịrị ya na steeti ọbụla dị na Naijiria i so ya rụọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ọtụtụ mmadụ na-ajụ ihe ji nkịta ọnwụ, ọnyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ekwuola na a na-akwanye ya ọkụ n'ike iwepụta aha ndị ya na ha ga-arụ ọrụ dịka Minista.


Ọdịnaya: Buhari kwuru na ọ ga-azọ ọchịchị ọzọ na ntụliaka 2019

N'ime akwụkwọ onye na-ekwuchitere ya ọnụ bụ Femi Adesina dere,onyeisiala kwuru na ọ ga-eme ihe niile o nwere ike ime i ji hụ na ụmụ Naịjirịa na-ebikọta ọnụ n'udo.

Adesina kwuru na onyeisiala kwuru nke a mgbe ọ nabatara ndị ọbịa nke onye ndụ ha bụ Sheikh Muhammadu Mahi Ibrahim Inyass n'ụlọ ọchịchị.

Ụfọdụ ndị Naịjiria na-ekwu na Buhari adịghị ike ọrụ maka ịzọ ọchichị ọzọ

 Buhari kelere ndị isi ụka alakụba ahụ maka otu ha si mee ọgbakọ n'udo maa yọọkwa ha ka ha webata ya bụ udo n'ikwado mbikọrita n'udo n'etiti ndị Naịjirịa.

Onyeisi ụka alakụba kwekwara Buhari nkwa na ya ndị otu ya ga-eme ihe niiole ha nwere ike mee iji hụ na ha kwadoro ọchịchị ya.

Inyass kwukwara na ihe mere ha ga-akwado Buhari bụ maka ihe ọma ọ na-emere ndị Naịjirịa.

Okwuru na ya ndị otu ya kwetere na Buhari na ndị so ya nọrọ nọ ọchịchị bụ ndị aka ha kwụ ọtọ nakwa na-atụ egwu Chukwu.

Akụkọ ga-amasi gi:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari na-ekwusi ike na mbikọrita n'udo ụmụ  Naịjirịa dị ya oke mkpa.


Ọdịnaya: Buhari kwuru na ọ ga-eso n'ọsọ ntuliaka 2019

Ka ụgbọelu bu ya fedatara n'ọdọ ụgbọelu Nnamdi Azikwe n'Abụja n'elekere asaa nke abalị, ndị ọrụ ya na ụfọdụ ndị ntaakụkọ zutere ya.

Otu onye ntaakụkọ jụrụ ihe kpatara o ji bata otu ụbọchị tupu oge o kwuru na ọ ga-alọta (nke bụ ụbọchị satọdee).

Buhari zara ya sị "Ọ bụghị tupu oge a tụrụ anya. Naanị nyocha ahụ ka m gara mana ahụ siri m ike, daalụ."

Buhari gara njem n'ala Briten n'ụbọchị tuusde ebe ọ gara ịza oku dọkịta ya kpọrọ ya.

Ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Garba Shehu bụ onye dere ya na Twitter.

Cheta na Buhari nọrọ ihe ruru ọnwa anọ na Briten n'afọ 2017.

Njem nke a o mere n'izu a kpalitere ajụjụ ndị mmadụ chọrọ ịmata ma ahụ o siri ya ike isonye na ndọrọndọrọ ọchịchị nke a ga-eme n'ọnwa Febụwarị 2019.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naịjiria bụ Muhammadu Buhari kwuru na ahụ siri ya ike, na ọ bụ naanị nyocha ahụ ka ọ gara ime na UK.


Ọdịnaya: Buhari kwuru nke a ụbọchị Tọzde n'ozi ọ gbasara n'ikuku dịka Naịjiria na-eme ncheta afọ 60 e nwetara Nnwereonwe n'aka mba Briten.

"Ndị chịrị ọchịchị bido na 1999 rue 2015 bụ ndị mebichara Naijiria bụ ndị nweziri ọnụ ha jị akatọ mbọ anyị na-eme."

Jonathan chịrị Naijiria bido n'afọ 2010 rue 2015 oge ọ hanyere ọchịchị n'aka Buhari.

Musa Yar'Adua chịrị afọ 2007 rue 2010, ebe Olusegun Obasanjo chịrị bido 1999 rue 2007.

O kwuru na o nweghị gọọmenti gara aga merela ihe ọchịchị ya ji nwa obere ego nọ n'akpa mee.

N'okwu mbuli ọnụahịa mmanụ ụgbọala nke o kwuru na a ga-ebido rewe otu nari naira na iri isii na otu (N161), Buhari kwuru n'ọnụ mmanụ ka dị elu n'ụfọdụ mba dị n'Afrịka dịka Gana, Niger na Chad.

Ihe ndị mmadụ kwuru

Ndị Naịjirịa asaala Onyeisiala Muhammadu Buhari n'okwu o kwuru ebe ọ sị na ego mmanụ agbịdị ekwesighị ịka dị ọnụ na mba Saudi Arebia karịa na Naịjirịa.

Ndị mmadụ kwuru sị na o kwesịrị ịkwụlite ndị mmadụ ụgwọ tupu ọ tụnyewe ego ole a na-ere mmanụ agbịdị na Naịjirịa na mba ndị ọzọ ahụ ọ kpọrọ aha.

Nicholas Ibekwe kwuru sị na Naịjiria na-akwụ naanị pasentị iri n'ime ụgwọ opekatampe ndị Saudi Arebia na-akwụ ndị mba ha.

Bulama Bukarti tụnyere ego ole Naịjirịa na-akwụ n'ụgwọ opekatamba na nke Saudi Arebia na-akwụ ma kwuo na ọ bụrụ na Buhari malite ịkwụ ndị Naịjirịa ihe a na-akwụ na mba ahụ, na ndị Naịjiria ga-amalite ịkwụ ego ole ndị Saudi Arebia na-akwụ maka mmanụ ụgbọala.

Sodiq Alabi jụrụ sị "ego ole bụ ụgwọ opekatampe na mba ndị a?"

Lee ihe gbara ọkpụrụkpụ Buhari kwuru

Ọ malitere sị na ọ dị mkpa itule uche banyere etu Naịjiria si rute ebe ọ nọ ugbua, nke ga-eme ka mba a nwee ike ijikọ aka ọnụ wee toruo ebe ndị bi na ya na-atụ anya itoru dịka mba siri ike na-enweghi ihe pụrụ ikweli ya, ma bụrụ ebe olileanya na otu ohere ruru ma onye ukwu ma onye nta ga-ejikọ mba a.

1. Ihe gbasara ọnụ ego a na-ere mmanụ agbịdị

Buhari sị na n'ihi etu ihe siri dị mere e ji metụ aka n'ihe gbasara ego ole a ga na-ere mmanụ agbịdị.

O ji mba ndị dị ka Gana, Niger na Chad maa atụ maka etu Naịjirịa si ere na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naijiria bụ Muhammadu Buhari ekwuola na ọnọdụ Naijiria nọ ugbua bụ gọọmenti chịrị bido n'afọ 1999  rue 2015 oge ọ banyere ọchịchị tinyere Naijiria na ya.


Ọdịnaya: Buhari mere Tinubu onye isi otu na-ekere ndị otu APC na-ese okwu udo

Buhari gara mepee nnukwu ọdọụgbọala n'isi obodo Legọs bụ Ikeja, ma mecha gaa ọgbakọ mkparitaụka e hiwere iji mee ncheta ụbọchị ọmụmụ onyendu otu APC bụ Bola Ahmed Tinubu, onye gbara afọ iri isii na isii (66).

End of Twitter post, 1

Mana dịka ndị ma ihe ekwe na-akụ n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị kwuru, njem ahụ abụghị ihe a kpọrọ ya ka ọ bụ, kama na ọ bụ ịwụ ala mmiri maka ntuliaka 2019.

N'ụbọchị Wenesde, gọọmentị Legọs steeti mara ọkwa mmechi ọrụ nakwa okporoụzọ ụfọdụ maka abalị abụọ; ụbọchị Tọọsde na Fraide, Buhari ga-eme njem ahụ.

Nke metụtara ebe ọ dị ukwuu, mkpagharị ndị mmadụ, azụmahịa na iji ego chụọ ego na steeti nke na ọtụtụ ndị mmadụ kwusịrị ọrụ, ahịa, ebe ọtụtụ, nke mere ka nde kwuru nde ego gbanahụrụ steeti ahụ n'ihi njem onyeisiala.

Akụkọ ga-amasị gị

Nke a kpasuru ọtụtụ mmadụ iwe nke mere na ha tụrụ arịrị n'igwe okwu Twitter:

Nke a bụ mbụ Muhammadu Buhari na-abia Legos bụ ebe a maara dịka isi obodo akụnaụba Naijiria kemgbe o jiri banye n'ọkwa ọchịchị afọ atọ gara aga.

Dika Sam Olisa, onye ọkachamara n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị n'Afrika si kwuo, Buhari bịara Legos maka inweta nkwado Tinubu maka 2019.

"Anyị kwesiri ịmata etu Asiwaju Tinubu si dị mkpa na mmeri Buhari nwere na ntuliaka emeburu na mbụ. Kemgbe o jiri banye ọkwa ọchịchị, Buharị abịabeghị Legọs. Ihe o jiri bịa bụ maka ịnweta nkwado Tinubu na ntulika na-abia na 2019."

Cheta na nsonso a, Buhari mere Ahmed Tinubu onyeisi kọmịti ga-ekpezi esemokwu dị n'etiti ndị otu pati ha bụ APC.

Ọ gara n'ihu kwado ka ewepụ onyeisioche party ha bụ Oyegun, onye nke Tinubu akwadoghị ọchịchị ya n'otu ha.

Nke mere ọtụtụ ndị na-ele ka o sị eme ji ekwu na ọ bụ maka 2019 n'ihi na kemgbe Buhari jiri banye n'ọchịchị, ọ gbakọtara onyendu pati ya bụ APC bụ Ahmed Tinubu onye bụ isi ejiri kwaba okpu n'inyeaka ka onwee mmeri na ntuliaka nke 2015.

Ụfọdụ na-ekwu na ọ bụ Asiwaju bụ onye Aisha Buhari, nwunye onyeisiala, bu n'obi mgbe ọ gwara BBC na mkparịtaụka o nwere n'afọ gara aga na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ ndị njem gụnyere ndị njem ụgbọelu, ji ụkwụ gaa ogologo ụzọ n'ụbọchị Tọọsde, Maachị 29, na Legọs dịka e mechiri okporoụzọ na-aga ọdọụgbọelu na ụfọdụ okporoụzọ maka na onyeisiala Muhammadu Buhari gara njem nleta abalị abụọ na steeti ahụ.


Ọdịnaya: Buhari na Osinbajo zọkọrọ ọkwa onyeisiala n'afọ 2015

Ọ bụ ọnụ na-ekwuchitere Buhari bụ Garba Shehu kwupụtara nke a na mkparịtaụka ya na ndị ntaakụkọ nwere n'Aso Rock taa bụ Monde.

Garba kwuru na mmeri otu pati APC mere na ntuliaka ndị omeiwu e mere na steeti atọ na-egosi na mmeri bụ nke Buhari na Osinbajo n'afọ 2019.

"Ntuliaka kwuru utuliaka, ndị Naijiria na0egosi ntuụkwasị obi ha nwere na Buhari na Osinbanjo.

"Ntuliaka ọbụla na ndị a kajar akaja. maka  na o o nweghị nke bụ obere n'ime ha.

"Obi dị anyị ụtọ na anyị meriri."

Ọ gara n'ihu kwuo na "Mmeri ndị a na-egosi na  Buhari/Osinbajo ịzọ ọkwa onyeisiala n'afọ ọzọ ga-eme nke ọma."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọọrụ onyeisiala ekwuola na ọ bụrụ na Muhammadu Buhari na osote ya bụkwa onye nke na-arụ dịka onyeisiala ugbua bụ Yemi Osibanjo zọọ ọkwa onyeisiala n'afọ 2019, na ha ga-eme nke ọma.


Ọdịnaya: Buhari na Trump anaghị ata okwu eze

Lee anya n'ụfọdụ n'ime ha:

 1. Ha abụọ banyere ọchịchị na nka

Ọ bụghị akụkọ na Buhari na Trump bụ agadị abụọ na-achị mba ha, n' oge a ndị mba ụwa na-ekwu maka ndị ntọrọọbia iweghara ọchịchị obodo ha.

Ha abụọ banyere ọchịchị ka ha gbachara afọ iri asaa (70).

Buharị dị afọ iri asaa na atọ (73) n'afọ 2015 oge ọ banyere n'ọkwa ọchịchị, ebe Trump dị afọ iri asaa na otu (71) n'afọ 2017 oge ọ banyere.

2. Etu ha siri banye ọchichị yiri onwe ha

Ha abụọ banyere n'ọkwa ọchịchị ka ha merichara na ntuliaka kachasị tụọ ọha mmadụ n'anya.

Mmeri Trump meriri Hillary Clinton onye ọtụtụ ndị mmadụ chere kara ịbụ nwaanyị mbụ ga-abụ onyeisiala Amerịka, tụrụ ndị mmadụ n'anya dịka nke Buhari meriri Goodluck Jonathan onye bụ onyeisiala oge ahụ siri gbagwojuo ọtụtụ mmadụ anya.

Mgbasaozi e mere tupu ntuliaka kpọbatara ha, kpalitere ọkụ ịkpa oke agbụrụ n'ụdị ahụbeghị na nsonso na mba abụọ a, nke ka na-aga n'ihu ugbua.

3. Ha abụọ anaghị ele ndị ntaakụkọ ala ha anya ọma

Ọ bụghị ihe zoro ezo na Trump ejighị anya ahụ ndị ọrụ ntaakụkọ. Ọtụtụ na-ekwu na Buhari n'onwe ya dịkwa etu ahụ.

Okweghị ndị ntaakụkọ Naijiria aghọta ihe bụ na ewepụ mkparịtaụka, Buharị na-ekwuputakarị okwu dị mkpa gbasara atụmatụ ya oge ọbụla ọ gara mba ofesi.

Kemgbe ọ banyere n'okwa ọchịchị, naanị mkparịtaụka ya na ndị ntaakụkọ mere na Disemba 30, 2015, nke Channels TV chịkọtara, bụ okwu Buhari gwara ndị ọ na-achị n'ụlọ, ndị ọzọ bụ n'ama.

Trump n'onwe ya bụ onye ama dịka 'onye iro' ndị ụlọakụkọ ndị Amerịka. Ọtụtụ oge, ọ bụrụ na ọ naghị akpọrị CNN na Twitter ya, ọ bụrụ otu onye ntaakụkọ ka ọ na-akatọ.

A na-ebokwa ndị ntakụkọ ebubo na ha kpọrọ onyeisiala abụọ ahụ asị.

4. Ha abụọ ji okwu akusu ndị ha na-achị.

Trump na Buharị anaghị ata okwu eze tupu ha kwuo ya, nke mere ndị ha na-achị ji akpọrị ha maka ya.

Ihe ọbụla gbatara Trump n'obi ọ na-ekwupu ya n'igwe okwu Twitter. Ọtụtụ ndị Amerịka echefubeghị okwu Trump dịka; #Covfefe, 'Afrịka bụ obodo ike nsị' (#shitholecountries) wdg.

Buhari anaghịkwa ahazi okwu,...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka onyeisiala Naijiria bụ Muhammadu Buhari mere njem ọrụ gaa mba Amerịka ka ya na onyeisiala ha bụ Donald Trump nwee mkparitaụka ọganiru obodo abụọ ahụ, ị lee anya na ndụ mmadụ abụọ ndị a, ị ga-ahụ na ha yiri onwe ha n'ụzọ dị iche iche.


Ọdịnaya: Buhari na Trump kpara maka ibuso ndị oyi egwu agha

Ụgbọelu bụ ya tụrụ na ụlọụgbọelu onyeisiala nke Nnamdi Azikiwe International Airport,Abuja n'elekere 10 nke abali.

Ụfọdụ ndị ọrụ gọọmentị gara ị nabata ya.

Ọ bụ onye na-ekwuchitere onyeisiala ọnụ bụ Femi Adesina gwara ndị nta akụkọ nke a ka ụgbọelụ ahụ tụchara n'ala.

Buhari onye hapụrụ Washington DC ụbọchị Tusde ka ya na Trump nwechara nzụkọ kwusiri na London.

Onye na-ekwuchitere onyeisiala ọnụ nke ukwuu n'ihe gbasara mgbasa ozi bụ Garba Shehu,boro ya bụ nkwụsị nke mberede iji nyocha ụgbọelu kwuru na ọ bụ maka na ugbọelu ndị ukwuu nke onyeisi ji eme njem ka na gabiga ndozi.

O kwukwara na Buhari ji obere ugbọelu na-enwechaghi  ume ị fe ogogo dị anya eme ya bụ njem, kpatara o jiri kwụsị na ala Britain.

Shehu kwuru na nkwụsị ahụ bụ maka ịgbanye mmanụ n'ụgbọelụ ya ma nyocha ụgboelu tupu ọ natawa Naịjirịa.

O kwuru na o nweghị ihe rijuru afọ na bụ nkwụsị maka na onyeisiala anatawala Naịjiria.

Mana lee ihe ndị mmadụ na-ekwu na Soshal midia:

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari esila njem ọ gara na mba Amerika ị leta onyeisiala Donald Trump nata Naịjirịa.


Ọdịnaya: Buhari na ndị ya na ya nwere ọgbakọ ya na ya nwere ọgbakọ

Ọgbakọ ahụ bụ iji chọta ụzọ kachasị mma iji kpezie esemokwu dị n'etiti ndị obodo Benue na ndị ọchụ ehi nọ na steeti ahụ.

Na ngwụcha ọgbakọ ahụ, onye isi ala Buhari kwuru site n'akara ya na twitter na ndị uwe ojii na ndị ọrụ nchekwa niile nọ na Naịjirịa ga-agbasi mbọ ike iweta ya bụ esemokwu n'isi njedebe.

End of Twitter post, 1

Buhari na ndí Benue n'ogbako

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye isi ala bụ Muhammadụ Buhari na dị ọnụ na-eru n'okwu na Benue steeti emechaala ọgbakọ ha nwere n'Abuja taa.


Ọdịnaya: Buhari na-ebokarị ndị ọrụ mgbasa ozi Naịjirịa ebubo ozi ụgha

Onyeisiala Naijirịa bụ Muhammadu Buhari jikwa ohere a ekwe ndị ọrụ mgbasa ozi na Naịjirịa nkwa na ọ gaghị na-esonye aka na otu ha sị arụ ọrụ ha.

Buhari yọkwara ha ka ha na-agbasa ozi ziri ezi.

Isiokwu ncheta ndị ọrụ mgbasa ozi na mbaụwa niile nke arọ 2018 bụ "I lebanye anya na mmefusi ikike,ikpe kwuọtọ nakwa nhatanha iwu.

Ọtụtụ ndị ọrụ mgbasa ozi etufuola ndụ ha ebe ha na-arụ ọrụ ha

O si n'ọnụ onye na-enye ya ndụmọdụ n'ihe gbasara mgbasa ozi bụ Femi Adesina wee na-atụghari uche na isiokwu a.

Buhari kwuru na-ekwesi mkwa ike na ya ga-ahụ na anaghị emegide ndi ọrụ mgbasa ọzi na Naịjirịa ma ha na-arụ ọrụ ha.

N'ọnụ ya ndị ọrụ mgbasa ozi mara amara na anyị ga-edowe okwu anyị,mana anyị chọrọ ka ha gbasa ozi kwụọtọ,gbara ndị mgbasa ozi na-achọ ị bute ọgbaghara n'obodo ọsọ.

Onyeisiala sị na o kwetekwara na ndị mgbasa ozi ziri ezi na-ebute ọganiru n'obodo mana ọ ga-adimma ka ndị ji ya bụ ọrụ ebute ọgbaghara chegharịa.

Ọ dọkwara aka ntị gbasara ntụliaka na-abia na 2019,na-ayọ ka ndị mgbasa ozi gbasa ya n'ụzọ kwụọtọ n'agbanyeghị onye ọbụla so na ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Tata bụ ụbọchị eji echeta ndị ọrụ mgbasa ozi na mbaụwa niile.


Ọdịnaya: Buhari nke APC nwere vootu kachasị dịka o ji vootu dị 15,191,847 tipụ Atiku nke PDP onye nwetara vootu dị 11,262,978 anyammiri n'anya.

N'ịkpọpụta onye meriri, onyeisi Inec bụ Mahmood Yakubu kwuru na n'ebe vootu karirị ndị a nabatara ịtụ vootu, na ndịiche dị na ndị a nabatara ịtụ vootu na vootu a tụrụ adịghị nnukwu.

N'okwu ya, Yakubu kwuru na o rughị pasent abụọ.

Onye nnochite PDP bụ Osita Chidoka kwuburu na e nweghị nkọwa ọbụla maka vootu dị nde 1.669.

Ọ kpọrọ oku ka Inec hapụ ịkpọpụta onye mmeri ganye mgbe e nyochara ebe mmiri si banye opi ụgbọgụrụ.

Mana PDP ajụla mpụtara ntuliaka ahụ.

PDP rịọrọ ndị Naijiria ka ha jụ mpụtara Inec wepụtara ma ọ bụrụ na Inec jụ iwepụta ngụkọ nke igwe 'cardi reader.'

Ka ọ dị ugbua, Inec ga-enye ya Buhari na Osote ya bụ Yemi Osibanjo asambodo mmeri n'Elekere Abụọ nke ehihie taa bụ Wenezde.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ngalaba na-ahazi ntuliaka na Naijiria bụ Inec n'aha ịchafụ ekwuola na ọ bụ onyeisiala Muhammadu Buhari meriri na ntuliaka ọkwa onyeisiala afọ 2019.


Ọdịnaya: Buhari nyere ndị ụlọoimiwu Bojet afọ 2018 ọnwa isi gara aga.

Bọjeti a ha binyere aka kwuru na Naịjirịa ga-emefu naira 9.120,334,988,225, bụ ọnụ ego jiri njere naira 500 karia ego dị na akwụkwọ onyeisiala Muhammadu Buhari nyere ya na mbụ. Onyeisiala nyere ha tari naira 8.612.

Na ihe gosiri na gọọmentị kwusiri ike na okwu ya na ọ ga-etinye anya n'ọrụ banyere mmepe obodo ka ngalaba na-ahu maka ọkụ latrik, ọrụ na ụlọ (bụ nke akpọrọ Minsitry of Power, Works and Housing na asụsụ Bekee) bụ ndị nwetakarị ego mmefu na Bọjetị ka ha wetera Njeri naira 682 na mmanye.

Na otu aka ahụ, ngalaba na-ahụ maka njem nwetara njeri naira 251 na mmanye.

Onyeisiala na ndị isi otu APC nwere sọsọ ọnwa ole na ole iji gosi ndị Naịjirịa ma eji ọganịrụ bịa

Ndị ọzọ bụ ngalaba na-ahu maka nchekwa nwetara njeri 157 n'ọma; ngalaba na-ahụ maka ọrụ ugbo na mmepe ime oboso nwetara njeri 149 na mmanye; ngalaba na-ahụ maka mmiri nwetara njeri naira 147 n'ọma; ngalaba na-ahụ maka azụmahịa nwetara njeri naira 105 n'ọma.

Ndị nọ na okpuru bụ ngalaba na-ahụ maka akwụkwụọ na nke ahuike. Ngalaba akwụkwọ nwetara njeri naira 102 n'ọma ka Ahuike nwetara njeri naira 86 na ọma.

Ngala na-ahụ maka ihe banyere Naịja Delta nwetara njeri 58,082,611,977 ka nke na-ahụ maka gbụrụgbụru nwetara mpekatampe n'ime ha niile. Ha nwetara njeri naira 17 n'ọma.

Ngalaba na-ahụ maka ọrụ, ọkụ na ụlọ bu ndị nwetara ego karịa na Bọjetị 2018

Na ihe ọzọ gosiri na gọọmentị tinyere uche na ọrụ mmepe bu etụ ha sị nye ngalaba ha kpọrọ "special intervention programme" njeri naira 150, nye nke ha kpọrọ

"grants and donor funded projects" njeri naira 169 na ọma, na nke ha kpọrọ "zonal intervention projects" nwetara njere naira 100.

Ihe ndi ntoroọbịa

Ndi ntoroọbịa ga-erite oru na ọrụ nwereike ipụta n'ego etinyere na ngalaba na-ahu maka ọrụ. Oru a ha ga-erite bu site na ọru ha ga-enweta ma ọru ụzọ na ọrụ ihiwe ụlo bido n'ike.

Cheta na Pati na-achị bụ APC kwere nkwa na ha ga-ekepụta ọrụ nde atọ ma ha banye n'ọkwa mgbe ha na-achọ ka ebinyere ya aka n'afọ 2015.

Babatunde Fashola...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'ụbọchị Tusde bụ Mee 15, Ụlọomeiwu nke Naịjirịa binyere aka n'akwụkwọ ga-achị mkpata na mmefụ nke akpọrọ Bọjeti 2018.


Ọdịnaya: Buhari o ga-enwe ike merị Boko haram?

Buhari kwuru na kemgbe ihe a mere, ha na-agba mbọ ị hụ na achọtara ndị ụmụakụkwọ a sị ụlọakwụkwọ akpọrọ Government Girls Science and Technical College na bekee n'ime Dapchi, Yobe steeti.

O kwukwara na ọ nyeela onyeisi ndị uweojii na ndị isi otu nche di ịcheịche iwu ị me ihe niile ha nwereike ị me maka ịzọpụta ụmụawụkwọ a.

Buhari kwuru na "ndị agha ala anyi na-achọ ụmụakwụkwọ a n'ime ọhịa dị na mpaghara ugwu Naịjirịa"

O kwukwara na ndị aghaelu na-enyocha yabụ ala, na gwa kwa ndị nne na nna ndị ha tọọrọ ihe niile ha mara gbasara ịzọpụta ha.

Buhuri kwere ha nkwa na kọmitee iri na abụọ ebidoola ọrụ maka ihe nzọputa ụmụakwụkwọ a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Mohammadu Buhari agwaala ndị Yobe steeti na ihe emere ojiri ga steeti ha bụ maka ị gwa ndị nne na nna ndị agha iyiegwu tọọrọ umu ha ndo.


Ọdịnaya: Buhari onye kwuru nke a n'ọgbakọ imeụlọ APC nwere N'Abuja n'ehihe Monde sịrị na ya enyela iwu ndị ọrụ nchekwa ka nyụọ onye ọbụla ga-anapụ igbe vootu n'ike ịkpakwụ.

"Agwala m ndị ọrụ nchekwa na onye ọbụla napụrụ igbe vootu na ntuliaka maọbụ onye ndọrọndọọ ọchịchị ji ndị agboro kpa ike,  ha merela ya ebere ma ncha."

"Achọrọ m ka a kwanyere ụmụ Naijiria ugwu, hapụ ha ka ha tụnyere onye masịrị ha."

End of Twitter post, 1

N'okwu gbasara nhighari Inec higharịrị ntuliaka, Buhari kwuru na o nweghị nkọwa ọbụla ha nyere ga-adaba n'ihi na ha nwere ogologo oge nakwa ego iji rụọ ọrụ ha dịka o kwesịri.

"Inec nwere oge  na ego dị mkpa iji rụọ ọrụ ha nke na ịma ọkwa nhigharị ahụ naanị awa isii tupu ntuliaka enweghị ihe ha ga-eji agọpụ isis onwe ha n' arụghị ọrụ ka dịka o kwesịrị.

Ọ gara n'ihu kwuo na a ga-enyocha ihe mere ma e mecha ntuliaka.

N'okwu ya onyeisioche APC bụ Adams Oshiomhole kwuru na o nweghị ihe Inec ga-eji gọpụta isi onwe ya n'ihe mere, ma kpo oku ka e nyocha mata ndị kụrụ ụgba  ahụ.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Naijiria bụ Muhammadu Buhari ekwuola na ọbụla napụrụ igbe ntuliaka maọbụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị ọbụla ji ndị agboro akpa ike n'oge ntuliaka na-abịa ga-atunye ndụ ya.


Ọdịnaya: Building collapse: Ụlọ elu adagbuola Injinịa na-arụ ya n'Onicha

Content is not available

End of Facebook post, 1

Mana akụkọ na-ekwu na ọ dịka onye Injinịa a nwụrụ mgbe igwa katapilla na-egwupụta ya dọkara otu ụkwụ ya.

Ụlọ elu a bụ nke a sị na a na-arụ ọhụrụ dara n'ehihie a mgbe onye Inginịa na-ahụ maka ụlọ ahụ bịara ịma ka ọrụ si aga n'ebe ahụ.

N'erughi nkeji iri ọ bịara ebe ahụ dịka anya hụrụ ya si kwuo na ụlọ a dara ma dakwasị n'elu onye Inginịa ahụ na ndị ọzọ na-arụ ụlọ ebe ahụ.

Anya hụrụ ka ihe ji eme kwuru na ndị ọrụ nchekwa nọ n'ebe ahụ.

Dịka ọ dị ugbua, a kpọpụtala mmadụ ise n'ime mmadụ asaa nọ n'ime ụlọ ahụ, mmadụ anọ ka dị ndụ ebe otu onye bụ Injinịa anwụọla mana ọ fọrọ mmadụ abụọ.

Ndị a akpọpụtara ka dị ndụ dịka eburula ha gawa ụlọọgwụ maka ịnata ọgwụgwọ.

Mgbe BBC Igbo kpọtụrụ ndị uwojii n'Anambra Steeti ịnụta n'ọnụ ha banyere nke a mana ha azaghị oku ha.

Onyeisi ndị otu Injinia na Onisha bụ Ikenna Aniekwena ekwuola na ọ bụ amaghị ọrụ na ejighị ngwa ọrụ zụrụ oke kwaturu ya bụ ụlọ.

O kwukwara n'igwe e ji ruo ya bụ ụlọ ezughị n'ọnụ ọgụ. Na kama iji igwe milimita asatọ na ihe e jiri rụọ ya bụ ụlọelu atọ bụ milimita anọ.

Ọ sịkwa na blọkụ e jiri rụọ ya bụ ụlọ esighi ike ma tinyekwa na ndị otu ha ekporola aja ebe ahụ iji mee nnyocha puruiche.

Ifeanyi sị na ka ọ dị ugbua, ma ndị gọmenti ewerela ya bụ ala ebe arụrụ ụlọ ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọ elu ogogo atọ dị n'okporoụzọ Ezenwa adagbuola onye Injinịa na-arụ ya n'Ọnịcha nke Anambra Steeti.


Ọdịnaya: Bukar Modu bụ onye nke iri asatọ na itolu n'ime ndị oyi egwu nke ndị agha Naijirịa deputara a na-acho achọ.

Ọ bụ n'ụbọchị Wenezde ka e jidere Modu na ndị Boko Haram itolu ọzọ.

Ndị Boko Haram ndị agha na-achọ

Ndị agha Naijirịa depụtara nke a n'igwe twitter ha.

Akụkọ ga-amasị gị

Ihe Nkiri ga-amasị gị

Ọka mmụta Boniface Igbenehue

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị Agha Naijirịa anwuchiela Alhaji Bukar Modu e ji Modu China bụ onyeisi ọkwọ ụgbọala ndị Boko Haram.


Ọdịnaya: Bukola Saraki bụbu Gọvanọ Kwara steeti tupu ọ banye ụlọomeiwu

Saraki onye kwupụtara nke a n'igwe okwu Twitter, kwuru na 'Obi dị m ụtọ' na mkpebi ụlọikpe kachasị nke kwuru na ikpe ahụ kpụgharịrị ya ụbọchị 1018 bụ aka ọrụ ndị obi adịghị mma na ya ghọrọ onyeisi ụlọomeiwu ukwu.

End of Twitter post, 1

Na mkpebi ya, ụlọikpe kachasị kwuru n'aka Saraki dị ọcha n'ebubo na ọ ghara ụgha banyere nkwupụta ihe o nwere, bụ ikpe dị na ụlọikpe pụrụ iche  na-ahụ maka agwa ndị n'ọkwa ọchịchị nke a kpọrọ 'Code of Conduct Tribunal( CCT) na bekee.

Ụlọikpe kachasị nke ọkaikpe Cletus Nweze kwudoro na mkpebi nke ụlọikpe mkpegharị mere ma tọpụ ya n'ebubo atọ ndị ọzọ.

CCT nke onye ndu ha bụ Danladi Umar kagburu ikpe Saraki n'ihi na ndị akaebe na ihe akabe e wetara gbadoro ụkwụ na kepukepu, na abụghị okwu ahụrụ anya.

Mana n'akwụkwọ nke gọọmentị etiti gbagharịrị, ụlọikpe mkpegharị nọ n'Abuja n'ọnwa Disemba afọ 2017 wegahchiri ebubo atọ n'ime iri na asatọ(18 counts) nke CCT kụpụburu.

Mana na mkpebi ya, Nweze kụpụrụ akwụkwọ nke gọventi etiti gbagharịrị.

Nweze kwụrụ na ihe CCT kpebiri nke kwuru na ebubo niile ahụ gbadoro ụkwụ n'asịrị, na ndị butere ikpe akpọghị ndị nwere ihe akaebe doro anya ka ha gbaa akaebe.'

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Bukola Saraki bụ onyeisi ụlọomeiwu ukwu Naijiria kwuru na mkpebi Ụlọikpe mere n'ụbọchị Fraide, abalị isi nke ọnwa Julai, afọ 2018 bụ ịgọtara ya ọnụ ya.


Ọdịnaya: Bukola Saraki si na Pati APC banye na PDP na nsonso a

Mana Olisa kwuru na Saraki agaghị emeri na ntuliaka imeụlọ maka na Kwankwaso bụ aka chiburu Kano steeti ka ewu ewu n'Ugwu Awụsa.

Olisa kwukwara na o cheghị na Saraki ga-agba arụkwaghịm ugbua o kwuputara ebumnuche ya gbasara ịzọ ọkwa onyeisiala.

Iji maa atụ, o kwuru na onyeisiala aetinyeghị akwụkwọ arụkwaghị oge o kwupụtara na ya ga-azọ ọkwa onyeisala ọzọ.

Ọ gara n'ihu kwuo na nsogbu niile Saraki ga-emeri na nsogbu niile ọ na-agabịga ugbua dika onyeisi ụlọomeiwu.

Cheta na Onyeisi ụlọomeiwu ukwu bụ Bukola Saraki kwupụtere taa na ya ga-azọ ọkwa onyeisiala na 2019.

O kwupụtara nke a n'Abuja n'ọgbakọ ya na ndị ntorobia chọrọ ịzọ ọchịchị nwere taa bụ Tọọsde.

Saraki tụrụ arịrị na oke agụ, ọnọdụ akụnaụba Naijiria nke kprula afọ n'ala nakwa nsogbu nchekwa bụcha nsogbuchere Naijiria aka mgba, sị na ọ bụ ihe ndị a ka ọ lechara anya were sị  ka ọ za oku ndị na-eto eto na akpọ ya ịzọ ọkwa onyeisiala.

" Ọ bụ n'ihi ihe ndị a ka m jiri  na-ekwupụta ebumnobi m ịzọ ọkwa onyeisiala na ntuliaka na-abịa na 2019 n'otu parti PDP."

Ihe ndi mmadu na-ekwu na Soshal midia maka mkpebi a:

@babaidris090 kwuru na ọ nabatara mkpebi Saraki dika iheoma.

@adeoludada2003 kwuru na Saraki azọpụtaghịnwụ ndị Kwara steeti ma ya fọrọ ịzọpụta ụmụ Naịjirịa.

@seguntomori nabatara ya bụ mkpebi mana na-ayọ Saraki ka o lebanya na ahụhụ ndị odibo omeiwu na-ata.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ọkammụta n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchichị bụ Samuel Olisa kwuru na mkpebi Saraki ịzọ oche onyeisiala diri ọchịchị onyekwuoucheya na Naịjirịa mma.


Ọdịnaya: Buratai ekwuola ebe nsogbu ya sị

O sị na ọ bụ gịnị mere ya?

Buratai sị na ụfọdụ ndị ọrụ ya anaghị etinye ezi uchu n'ọrụ dịka okwesiri ma gwakwa ndị ọbụla nke a metutera ha nye efe n'ọrụ mgbe oge ka dí.

Maka iwu onye apụla ezi na Taraba steeti

Ndị agha Naijiria ka na-ebuso ndị Boko Haram ọgwụ

Na Taraba steeti, gọmenti steeti ahụ amaala iwu onye apụla ezi site elekere anọ nke mgbe ruo n'elekere isii nke ụtụtụ.

Nke a bụ maka mwakpọ ndị oji egbe achi ehi nke tara isi mmadụ iri na asatọ ụbọchị Monde.

Trump amalitela nta vootu

Igbo sị na emee ngwa ngwa emeghere ọdachi, ha mere Onyeisiala mba Amerika bụ Donald Trump ji malite achụmnta vote maka ntuliaka nke onyeisiala nke 2020.

Trump rịọrọ ndị Florida bụ ebe ọ nọ kwuo nke a, ka ha biko kwado ya ma jiri votu ha chekwa gọmentị ya.

Platini na-azara ọnụ ya n'ụlọọrụ mpụ na ngarị mba France

N'egwuruegwu,  a na-agba Michel Platini ajụjụ ọnụ ka ọ kọwaa ihe mere e ji bugaa  iko mbaụwa nke 2022 Qatar agbanyeghị na mba ahụ etozughị etozu.

Ụlọọrụ na ahụ maka nrụrụaka na-enyocha ya bụ mkpebi ka ha mata ka aka enwe sị bata na ya bụ ofe.

Chete na amachiri Platini dịka onyenchịkọta egwuruegwu ndị Urop kemgbe afọ 2015 maka ebubo ụrụaka.

Gee Nkeji ụtụtụ

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Akụkọ ga-amasi gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọchịagha ndị agha Naịjirịa bụ Tukur Buratai ekwuola ihe mere agha a na-ebuso ndị ọmekataraihepụụjọ ekweghị ebi ebi.


Ọdịnaya: Buratai kwuru na dịka ọ dị ugbua, ndịagha nakwa ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ na-agba izu imeụlọ ịhụ na ntuliaka 2019 gara nke ọma.

Nke a mere eji mepụta atụmatụ a kpọrọ "Operation Safe Conduct" na Bekee.

N'okwu Onnoghen,

Justice Walter Onnoghen

Ụlọikpe na-ahụ maka omume kwụọtọ bụ CCT n'aha ịchafụ adọtiala ikpe onye bụbu ọkaịkpe kachasị na Naịjirịa bụ Walter Onnoghen

Ụlọikpe ahụ nyekwara iwu ka Onnoghen n'onwe pụta ịzara ọnụ ya n'ụbọchị iri n'atọ nke febụwarị tupu ikpe ya agaa ihu.

Gụọ ya n'uju ebe a: CCT adọtịala ikpe Walter Onnoghen ọzọ

Otu APC na Rivas

Ụlọikpe mkpegharị emela mkpebi ọhụrụ banyere arịrịọ otu pati APC nke Rivas steeti rịọrọ maka ikpe kagburu ntuliaka imeụlọ ha.

Ikpe ahụ nke ụlọikpe ukwu wepụtara nyere INEC iwu iwepụ aha APC na ndị ga-azọ ọkwa ọbụla na steeti ahụ.

Na mba ofesi,

Na mba ofesi ụfọdụ ndị mmadụ na mba Malawi apụtala ịkwado otu ụkọchukwu akpọrọ Shepherd Bushiri n'ụlọikpe taa.

A kpụpụrụ Bushiri na nwunye ya ụlọikpe ịzara ọnụ ha maka ebubo nrụrụaka ego onyinye

Akụkọ BBC Igbo n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

'ụtụtụ

Onye na-azọ ọkwa gọvanọ n'okpuru pati APC n'Ebonyi steeti bụ Sonni Ogbuoji ekwuola ihe mere ojighi bịa ndọrịtaụka BBC Igbo haziri maka ndị na-azọ oche gọvanọ n'Ebonyi steeti.

Ogbuoji sị na ọ bụ nsogbu emume ahụ ga-etinye ndụ ya mere o ji gbahapụ ya.

Onye mgbasa ozi Ogbuoji bụ Ikenna Omeiwu gwara BBC na ndọrịtaụka ga-abịa gafee mana ndụ ya ka ya mkpa.

Omeiwu zitere BBC ozi na Ogbuoji nwereike ị nọ na nnukwu nsogbu ma ọ bụrụ na o so mee ndọrịtaụka ahụ.

Ọ gwara BBC Igbo na gọvanọ Umahi na-eme ka ndụ lara ndị si pati ọzọ azọ oche gọvanọ ahụ.

N'okwu ya, gọvanọ Umahi wepụtara iwu ga-akwado ka aghara itinye foto achụmta vootu na steeti ahụ mana ọ bụ sọ pati ya bụ PDP na-etinye nke ha."

BBC Igbo gbara mbọ  ịnweta onye otu Accord pati bụ Nnaji Igbokwe ka o kwuo ihe mere ihe ojighị bịa zara ọnụ ya ndọrịta ụka a mana ọzaghị ekwenti ya.

Ọzọ,

Gọọmenti etiti ezigala ndị nyocha ka ha chọpụta ihe kpatara ụgbọelu Osote onyeisiala Yemi Osinbajo ji daa...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi ndịagha Naịjirịa bụ ọchịagha Tukur Buratai enyela iwu ka echechie ndị Ipob dịka a na-akwado ntuliaka na nsonso a.


Ọdịnaya: Burundi ga-eme ntuliaka ị dọtị oge onyeisiala ha ga-achị

Ha kwuru n'ime akwụkwọ ha depụtara na BBC kpọpụtara otu onye na-akparị ala Burundi n'elu otu ihe emume ha.

Ụlọọrụ ntaakụkọ ọzọ ha mechiri bụ Voice of America maka ị gbasa ozi na-atụmatụ iwu ala Burundi machiri amachi.

N'ime akwụkwọ ahụ ha dọkwara ụlọọrụ ntakụkọ bụ Radio France International aka na ntị ha kpachara anya maka ụzọ ha sị enyocha akụkọ ha na-agbasi.

Nke a na-abịa ebe ọ fọrọ izuụka tupu Burundi eme ntụliaka ị mara ma a ga-adọtị oge onyeisiala Burundi ga-anọ n'ọrụ.

Lee akwụkwọ ahụ edepụtara n'asụsụ French:

Onyeisi BBC n'Afịrịka bụ Solomon Mugera ekwupụtala okwu gbasara akụkọ a.

Mugera sị na mgbachị a adịghị BBC mma n'obi, ọ sị "gọọmentị Burundi agwala anyị maka otu ajụjụ ọnụ anyị mere n'elu igwe okwu ndị French amasịghị ha"

Ọ sị na ha ga-eme nyocha ma zakwa gọọmentị Burundi aziza maka okwu a nakwa "o nwee akụkọ anyị mebiri iwu anyi ga-enyocha ya ọfụma"

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọọrụ na-achịkọta mgbasa ozi na Burundi bụ NCC n'aha ịchafụ kwuru na ha mechiri ụlọọrụ BBC maka ebubo ị da iwu  mgbasa ozi.