Ọdịnaya: Atiku Abubakar bụ osote onyeisiala Naịjirịa na-etiti afọ 1999 nakwa 2007

N'ime akwụkwọ ozi ọnụ na-ekwuchiri APC bụ Yekini Nabena zipuru ndị ntaakụkọ, o kwuru na Obasanjo chọrọ ka Amerika kabiri aha Atiku dịka onye ha dara iwu na agaghị enye ya akwụkwọ ikike ịbata n'ala Amerika.

Nabena dere na Naịjirịa kwesiri icheta na oge Atiku bụ osote onyeisiala, Obasanjo boro Atiku ebubo mpu na aghụghọ.

O kwukwara na Naịjirịa kwesiri ịcheta na ngalaba na-ahụ maka mpu, ohi na nrụrụaka ego bụ Economic and Financial Crimes ka na-enyocha ebubo n'ishi Atiku maka ebubo ịnaka azụ ruru dọla puku nari ise.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu ndọrọndọrọ ọchịọchị All Progressives Congress eboola onye bubu onyeisiala Naịjirịa bụ Olusegun Obasanjo ebubo na ọ na-emagbasị mbọ ike ịhụ na mba Amerika nabatara Atiku Abubakar bụ onye ji ọkọlọtọ otu PDP.


Ọdịnaya: Atiku Abubakar chiburu dịka osote onyeisiala Naịjirịa

N'ime ozi nnabata ya, o kelekwara ndị ọzọ sọ n'ịzọ yabụ ọkwa na ntuliaka imeụlọ ahụ.

Naịjirịa ahụọla ọrụ aka APC

Atiku kwukwara na o nwere olilianya na Naijiria ga-anabata otu ndọrọndọrọ PDP mgbe ha ga-ebido ntuliaka 2019 makana ha hụọla ọrụ aka APC.

N'ọnụ okwu ya: "Patị anyị ga-akagbu aha ala anyị Naịjiria n'ime aha ndị mba ogbenye na mbaụwa, ala anyị ga-alaghachị azụ n'ala ọma ọ bụrụ n'oge garaaga".

Sinatị President Bukola Saraki kelere Atiku Abubakar maka mmeri o nwetara na ntuliaka PDP chịkọbara n'Adokie Amasiemaka stadium.

Saraki kwere nkwa na ya na ndị dara ada ibe ya ga adọnyere Atiku ukwu ka ha napụta Buhari na APC ọchịchị.

Atiku Abubakar onye mmeri!

A kpọpụtala Atiku Abubakar  dịka onye ga-azọ ọkwa onyeisiala n'aha PDP na ntuliaka Atiku Atiku onye nwetara vootu 1,532 kachasị mmadụ 12 zọrọ ọkwa ahụ.

Ndị na-eso ya bụ Aminu Tambuwal onye nwetara 693 na Bukola Saraki onye nwetara 317.

N'ime ozi o dere na twitter, o kele ndị otu PDP niile maka mmeri a.

Atiku na Buhari ga-ama mbe abụọ nke bụ oke na ntuliaka afọ 2019.

Lee ụfọdụ ndị na-azọ ọkwa ọnyeisiala na ntuliaka ahụ dịka ngụkọ na-aga ugbua:

Nhọchasị akwụkwọ vootu

A gụwala vootu a tụkọtara taa n'ọgbakọ ugwu PDp na-eme n'Abuja kemgbe ụnyaahụ bụ Satọde.

Ịtụ vootu kwụsịrị ka o ji  nkeji iri na isi gafee Elekere isii(6.16am) ewere bido ihazi vootu nke onyeisi Kọmịtii ntuliaka ahụ bụ Gọvanọ Ifeanyi Okowa nọ n'isi ya.

Iji mee ka ọgbaaghara ghara ịdị Gọvanọ Okowa ekwuola na ha agaghị ekwu okwu n'igwe e ji ekwu okwu ganye na ha agụchaa ya bụ vootu.

Ndị nnọchiteanya mmadụ 4000 bụ ndị bịara ya bụ ije mana naanị madụ 3274 bụ ndị nwetara ikike sonye tụọ vootu.

Ka ọ dị ugbua, ndị kọmitii na-ahụ maka ntuliaka ka na-ahọchasị akwụkwọ vootu, ebe ọtụtụ ndị nkwado na-agụ egwu na-enwe aṅụrị iji kwadobe maka mmeri onye nke ha.

Mbido ịtụ vootụ

Ndị nnochiteanya (delegates) bidoro kwụwa n'ahịrị n'ụzọ ụtụtụ taa bụ ụka n'ama egwuregwu Adokiye Amasimaka dị na Pọtakọt.

Nke a na-eme dịka mmadụ 12 na-azọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Atiku Abubakar ekwuola na ya anabatala ọnụ ọgụ vootu pụtara na Portharcourt taa ebe o meri dịka onye ga-azọ ọkwa onyeisiala Naijirịa n'okpuru patị PDP.


Ọdịnaya: Atiku Abubakar, onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'aha PDP bụbu Osote onyeisiala n'ọchịchị Olusegun Obasanjo

Lee ọkpụrụkpụ ọkwụ ndị si n'ọnụ Atiku pụta:

1. Agaala m na mpaghara dị icheiche na Naijiria ebe m gwara ụmụ Naijiria n'ogbe ụnụ ebumnobi m gbasara ime ka Naijiria gawa kwa n'ihu ọzọ

2.  Achọrọ m ịgba ụnụ ume ka ụnụ pụta tụọ vootu ụbọchị Satode na-abịa bụ Febụwarị 23

3. Vootu ọbụla dị mkpa

4. Ọ bụrụ na ị tụghị vootu, ihe i na-ekwu bụ ihe dịrị etu ọ dị ugbua

5. Ọdịnaihu Naijiria dị gị n'aka

6. Ike ime ka Naijiria gawakwa n'ihu ọzọ dị n'akwụkwọ ntuliaka gị

7. Atụfula ike gị a site na ịnọrọ n'ụlọ

8. Ekwela ka wuruwuru mee na ị pụtaghị n'ihi na ị pụta, ndị mmadụ pụta n'igwe, wuruwuru agaghịkwa adị ire

9. Ọ bụrụ na i nweghị ọrụ, Satode bụ ụbọchị i nwere ohere ịgbanwe ọnọdụ gị

10.  Aga m atụ vootu ụbọchị Satode, pụta soro m tụọ vootu n'agbanyeghị pati ị chọrọ itunyere.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Atiku Abubakar, onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'aha otu pati PDP gwara ọha Naijiria okwu taa ebe ọ nọrọ rịọ do, do, do ka ha pụta mee ntuliaka ụbọchị Satode na-abịa.


Ọdịnaya: Atiku azochiela na mba Amerika

Okwu banyere njem onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'aha PDP bụ Atiku Abubakar gara na mba Amerịka bụ ihe a kpụ n'ọnụ ugbua.

Atiku zochiri n'Amerika ụbọchị Tọzde, nke mere ya ihe karịrị afọ iri o jiri tụ ụkwụ na mba ahụ.

Atiku onye kwupụtara nkea n'igwe okwu Twitter ya kwuru na ya bịara maka mkparịtaụka ya na ndị ọrụ gọọmentị Amerika nakwa ụmụ Naijiria bi ala ahụ.

End of Twitter post, 1

Nke a na-eme dịka ụfọdụ na-ekwu na o nweghị ike ị ga mba ahụ n'ihi ebubo nrụrụ aka na-eche ya na mba ahụ.

Ihe na-ewu na soshal midia

Akụkọ na Atiku abanyela Amerịka butere ọnụ n'etiti ndị ihe ya na-amasị n'elu igwe okwu soshal midia.

@bolanle_cole kwuru na ọ ga-ebutere ndị ihe Atiku na-asa afọ obi ịdamba.

@ebuka_akara jụrụ ụfọdụ ụmụ Naijiria ndị kwuru na Atiku agaghị abali Amerịka kedụ ka eke si anya anwụ.

Mana ụfọdụ ndị ihe Atiku anaghị amasị kwuru na ihe o jiri nwe ike ganwuo bụ na ya na Bukola Saraki, onye ha kwuru nyere ya nchekwa ka ndị gọọmenti Amerika ghara ịnwụchi ya(diplomatic immunity).

@SviewLily kwuru na ọ bụ maka na a kpọchiri ọchịchị mba Amerika ka Atiku jiri nwelie ike ị ga- ebe ahụ.

Aka anyị adịghị na nsogbu APC- Gọọmentị Abia steeti

Okezie Ikpeazu nke PDP were oche ọchịchị Abia Steeti n'afọ 2015

Gọọmenti Abia steeti agọọla aka na ụkwụ ha, na aka ha adịghị n'ọgbaghara dị na otu pati APC na steeti ahụ.

Kọmịshọna mgbasaozi steeti ahụ bụ John Okiyi  kwupụtara nke a n'ọsịsa ebubo nke onyeisioche APC bụ Adams Oshiomole boro na ọ bụ gọọmenti PDP n'Abia na akwanyere Ikechi Emenike, onye na-azọsara uche Ogar ikike iji ọkọlọtọ APC na steeti ahụ.

Okiyi kọwara ebubo a dịka nke na-atọ ọchị, ma kwuo na nke a ""egbeọnụ ndị enweghị ihe ha chị  na ndọrọndọrọ ọchịchị, ndị enweghị ike ịchịkọba onwe ha ọnụ maka usoro ọchịchị."

O kwukwara na otu pati PDP na steeti ahụ na-akwado  gọvanọ Okezie Ikpeazụ, bụ onye ọ kọwara dịka ọkacha mma na Naijiria taa.

Agaghị m ada mba n'ibuso ndị na-eme nrụrụaka agha na Naijiria - Buhari

Muhammadu Buhari gara njem ọrụ na Lọndọn

Onyeisiala Naijiria bụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Atiku bụ onye meriri na ntuliaka imeụlọ ndị PDP mere iji wee họpụta onye ga-azọ oche onyeisiala na pati ahụ.

Garba kwuru,"Otebeghị aka Obasanjo na Atiku lụchara ọgụ maka ebụbọ mmerụaka. Ụmụ Naịjirịa agaghị echezọ nke ahụ."

"Ụmụ Naịjirịa nwere ntụkwasị obi na ebe Buhari nọ makana ha ma na ọ nọghị n'ọkwa onyeisala maka uru ọ ga enweta."

Shehu kwuru na ha nabọ ga-adawa isi.

Ka o depụtachara ihe a na Twitter. Lee ihe ndị mmadụ sara ya.

@ab_akam kwuru na ọ gbagọjuru ya anya ka Garba Shehu ga-esi naedepụta akwụkwọ makana Atiku na Obasanjo kpeziri esemokwu ha.

@JShoremekun kwuru na ụwa nwere ka ọ dị makana Garba Shehu na-ekwuchiteburu Atiku ọnụ na-atụfeziri ya okwu.

@edumontee kwuru na ndọrọndọrọ ọchịchị abụghị ezigbo ihe.

Cheta na Obasanjo, Atiku, Bishọp Oyedepo, Bishọp Kuka na Sheik Gumi nwere mkparịta ụka na Abeokuta, Ogun steeti n'ụbọchị October 11, 2018.

 Onye bụbu onyeisiala bụ Olusegun Obasanjo agbagharala onye bụbu osote ya bụ Atiku Abubakar dịka ọ bịara njem nleta n'ụlọ ya.

N'ime nzukọ ha mere taa, Obasanjo kpọrọ Atiku 'Onyeisiala ọzọ na-abịa'.

Ndị ọzọ so n'ọgbakọ ahụ gụnyere onye bụbu gọvanọ Ogun steeti bụ Otunba Gbenga Daniels, Uche Secondus bụ onyeisi pati PDP.

ndị ọzọ bụ Onyeisi ụka Winners Chapel bụ Bishọp David Oyedepo na Bishọp ụka katọlik na Sokoto bụ Mathew Kukah, onye ndu ndị alakụba bụ Sheik Ahmed Abubakar Gumi.

Obasanjo ga-agwa ndị ntaakụkọ okwu banyere ihe ha kparịtara n'ọgbakọ ahụ.

Cheta na oge tupu oge a eruo, na Obasanjo kwuru na Chineke agaghị agbaghara ya maọbụrụ na ọ kwado atiku ịbụ onyeisiala.

Atiku kelere Bishọp Oyedepo maka ịkpere ya ekpere pụrụiche:

O kelekwara Obasanjo maka ị na-abata ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọọrụ onyeisiala edepụtala n'akara twitter ha na ọ gbagọjughị anya na onye bụbụ onyeisala bụ Olusegun Obasanjo tụgharịrị azụ na-akwado Atiku Abubakar.


Ọdịnaya: Atiku bụbụ osote oneyisiala oge Olusegun Obasanjo nọ n'ọchịchị

Onye bụbụ osote onyeisiala Naịjirịa bụ Atiku Abubakar, ekwuputala ebumnobi ya isonye na ndị ga-azọ ọkwa onyeisiala n'afọ 2019.

O kwuputara na ọ chọrọ ịzọ ọkwa a n'okpuru PDP n'ọgbakọ ndị otu PDP mere n'Adamawa bụ obodo ya taa.

End of Twitter post, 1

Atiku gwara ọha na-eti aha ya na ọ ga-agba mbọ ịkwụsị ihe ịda oke ọnụ nke Bekee kpọrọ inflation, ma kwụsịkwa enweghị ọrụ dị na Naịjirịa.

O kwukwara na Onyeisiala Buhari na ndị otu pati APC anaghị egosi ike ha n'ihe ndị kacha metụta ndị bi n'obodo.

Alex Otti chọrọ ịbụ gọvanọ

Alex Otti ekwuputala ebumnuche ya ịzọ ọkwa gọvanọ nke Abia steeti na ntuliaka afọ 2019.

Otti kwuru na oge eruola ịzọpụta ndị Abịa n'ihe ọjọọ niile o kwuru na ha na-agabiga.

O kwukwara na ndị otu PDP zunahụrụ ya mmeri o meriri na nke 2015.

Na mba ofesi,

Nwa ntakịrị dị naanị afọ anọ agbagbuola nwa dị afọ abụo ka o ji egbe mpa nnukwu ya na-egwu egwu n'obodo Muscoy dị na mba Amerịka.

A nwụchiela mpa nnukwu ahụ, ebe a ga-ekpe ya ikpe maka ịhapụ egbe ya ebe aka nwantakịrị nwere ike iru.

N'egwuregwu

Bayern Munich gbara PSG ọkpụ atọ asatara otu taa ka ha zutere n'asọmpi International Champions Cup.

Ọtụtụ ndị egwu PSG so gbaa asọmpi Iko Mbaụwa dịka Mbappe na Neymar esonyeghị n'egwuregwu nke taa.

Ebe Borussia Dortmund ji otu ọkpụ merie Manchester City na ya bụ asọmpi.

Gee akụkọ anyị n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri nke taa

Lee ụmụafọ Naijiria tọrọ na Rọshịa ka ha na-abanye ụgbọelu ịlọta Naijirịa

Lee ụmụafọ Naijiria tọrọ na Rọshịa ka ha na-abanye ụgbọelu ịlọta Naijirịa

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Isiokwu ndị dị mkpa n'abalị a:

Atiku chọrọ ịbụ onyeisiala


Ọdịnaya: Atiku ebee maka mmejuputa ntuliaka

Onye ji ọkọrọtọ PDP bụ Atiku Abubakar ekwuola n'akara Twitter ya na ọgbaagha aghọla njirimara ya bụ mmeju ntụtilaka ebe atụrụ anya na Inec kwesiri itofe nke a ugbua.

Ụmụnwaanyị mere ngagharị iwe

Juliet Kaego na ụmụnwaanyị ndị ọzọ na-eme ngagharị iwe n'Ogbete Enugwu

N'Enugwu taa otu ụmụnwaanyị kwụrụ onwe nka nke Juliet Kaego kpokobara emela ngagharị iwe na ụzọ ma na ahịa.

Ụmụnwaanyị a dọrọ aka na ntị ma na-egosi iwe ha maka ịdọaka na mkparị ụmụnwoke na-enyaha n'ime ahịa ma ka ga-ịzụta ihe.

Emeriela Isis na Syria

Ndi agha nụrụ agha na Syria

N'ofesi, ndị otu busoro ISIS agha na Syria ekwuputala na oge ndị omekataraihepụụjọ akpọrọ Islamic State agaala na Syria.

Dịka ndị otu a kpọrọ onwe ha Syrian Democratic Force na-efegharị ọkọrọtọ ha na Baghuz bụ ọnọdụ ikpeazụ ndị Isis ha dọkwara aka na ntị na ndị otu ọjọọ a ka ga na-akpakwa mkpamkpa na mba ụwa.

Jose Mouriho ga-amalite ọrụ na Jun

Achụpụla Jose Mourinho bụ onye nchịkọta Manchester United n'ọgbọ egwuregwu ihe ruru ugboro asaa kemgbe o ji bịa ọrụ na England

Onye nkuzi egwuruegwu bọọlụ dooro anya bụ Jose Mourinho ekwuola na mgbe adịghị anya na ya ga-amalite ọrụ na otu otu egwu bọọlụ.

Mourinho sị na otu anọ akpọọla ya maka ịmalite ọrụ na June na ya ga ahọrọ otu malite mewe ihe ejiri mara ya.

Gee nkeji anyị ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

N'ime akwụkwọ ozi ha zigara BBC Igbo ha kwuru na ha nụrụ akụkọ nrụrụaka si na ntuliaka pụta.

Ha kwuru na ha nụrụ okwu mwakpo n'ebe dị icheiche ma zịgara ezinaụlọ ebe ndị mmadụ nwụrụ ozi itiakanobi.

"Dịka enyi mba Naịjirịa anyị bụ, anyị ga-akwado ọchịchị onyekwuoucheya nke ga-egosi uche ndị Naịjirịa" ka ha kwukwara.

Ozi ahụ dụrụ ndị niile ndọrọndọrọ ọchịchị gbasara ndụmọdụ si ha gbakọ aka mee ka ntuliaka ọbụla emere na Naịjirịa bụrụ nke ziri ezi.

N'otu aka ahụ

Mahmood Yakubu were oche dịka onyeisi Inec n'afọ 2015

Ngalaba Inec eweputala ụbọchị ọhụrụ a ga-eji gụkọ vootu ndị a tụrụ na ntuliaka ọkwa gọvanọ nke Rivas steeti.

Ụbọchị ha sepụtara bụ site n'ụbọchị 2...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọ na-ede jimjim na Kano, Plateau,Sokoto ebe tigbo zogbo sochiri mmeju ntulika emere nke gọvanọ na ụlọomeiwe taa bụ satọde.


Ọdịnaya: Atiku meriri na ntuliaka imeụlọ PDP mere na ọnwa Ọktoba 2018

N'ozi ha wepụtara n'akara twitter ndị PDP, ha kwuru na ntuliaka 2019 bụ maka ọdịnihu ụmụaka na ndị ntoroọbịa Naịjirịa.

Ndị otu pati si na steeti asaa gụnyere Sokoto, Zamfara, Kebbi, Jigawa, Katsina, Kano nakwa Kaduna so ya mgbe ọ gara imalite ịchụ nta vootu.

A na-tụ anya na Atiku ga-emepekwa ụlọọrụ ịchụ nta vootu ya nke ga-adị na Sokoto.

Ndị otu pati PDP kwuru na ha kwenyere na ọ bụ mpaghara ọdịda anyanwụ ga-edu ụzọ na Naịjirịa ma kwetekwa na ọ bụ Atiku ga-azọta oche onyeisiala na ntuliaka 2019.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ji aha PDP azọ ọkwa onyeisiala bụ Atiku Abubakar na osote ya bụ Peter Obi amalitela ịgba ọsọ achụm nta Vootu na Sokoto Steeti bụ otu n'ime ọdịda anyanwụ ugwu.


Ọdịnaya: Atiku na Ezekwesili  mere nke a ụbọchị Wenezde oge ha gara(iche iche) n'ụlọọrụ National Peace Committee dị n'Abuja.

Cheta na Mmadụ abụọ a kwuburu na e ziteghị ha ozi bịa ọgbakọ maka mbinyeaka aka na nkwekọrịta i mee ka udo chịa na ntuliaka na-abịanụ.

End of Twitter post, 1

 Mana otu kpokọbara maka ya bụ mbinyeaka zọrọ isi onwe ha kwuo na ha zigara ndị na-azọ oche onyeisiala ruru iri asaa na atọ n'ime pati iri itoolu na otu ozi.

Gịnị dị n'ime akwụkwọ 'Peace Accord' a?

Onyeisiala Muhammadu Buhari na ndị oru ya bụ ndị na-azọ ọkwa onyeisiala na 2019 kwetara;

Onyeisiala Muhammadu na ụfọdụ ndị otu pati ndị ọzọ binyere aka na ya bụ akwụkwọ udo ma na-ekwe nkwa na ọ ga-agba mbọ hụ na ihe gara nkeọma na ntuliaka na-abịanụ.

Akwụkwọ udo ga-eme ka ndị na-azọ oche ọchịchị kwe nkwa na ha agaghị eme ihe ọ bụla ga-emebi udo obodo na ntuliaka na-abịanụ

Akwukwọ nkwekọrịta udo ma a na-eme ntuliaka na 2019 gụnyere na onye ọbụla na-azo oche ọchịchị agaghị eme ihe ọ bụla ga-ewepụ udo n'obodo.

Ha kwekọrịta na achụm nta vootu ha ga-abụ ihe wulite mmụọ ụmụ Naịjirịa ma gwa ha etu ha ga-esi gbanwe ọnọdụ ha ma ha banye ọchịchị.

"N'ime nkwa a anyị na-ekwe, anyị agaghị akatọ okpukpe onye ọbụla anyị na ya na-azọ oche ọchịchị."

Gịnị dị n'ime akwụkwọ 'Peace Accord' a?

Onyeisiala Muhammadu Buhari na ndị oru ya bụ ndị na-azọ ọkwa onyeisiala na 2019 kwetara

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye na-azọ oche onyeisiala n'okpuru pati PDP bụ Atiku Abubakar nakwa onye ogbo ya nke ACPN bụ Oby Ezekwesili ebinyela aka n'akwụkwọ nkwekọrịta ụdọ na ntuliaka 2019.


Ọdịnaya: Atiku so na ndị gwuzobere APC

Atiku bụrụ osote Olusegun Obasanjo mgbe o rịrị oche ọchịchị site 1999 ruo 2007 kwuru nke a na Portharcout ụnyaahụ dịka ọ kwuru na ya ga-azọ ọchịchị ahụ n'okpuru pati PDP.

Atiku na ndị ọzọ ọnụ na-eru n'okwu na PDP gara Rivers Steeti ka ha na ndị isi PDP na steeti ahụ nwe mkpakọrịta.

Content is not available

End of Facebook post, 1

Ọtụghị ndị mmadụ n'anya na Atịkụ kwụpụtara ebụmobi ya banyere ndọrọndọrọ ọchịchị nke 2019 maka na a na-anụbụ kepukepu ya kemgbe ọ hapụrụ APC laghachi PDP n'afọ 2017.

Atiku n'onwe ya kwuru na ya na-enwepụta onwe ya ka onye ga-etinye Naịjirịa n'ụzọ ọhụrụ site n'ihe o kwuru bụ "ọdịda nnụkwụ APC".

Atiku kwuru na kemgbe 2015, gọọmentị APC mebiri akwụkwọ ahụike na ọrụ ndozi obodo site na-anaghị etinye ego na ha etu okwesiri.

"Kemgbe 2015, onwebeghi ụzọ ruru kilometre 100 gọọmenti APC rụrụ ebe ọbụla n'ala anyi," Atiku sịrị.

Onwerike ọbụrụ Buhari na ga-anọ n'isi ndị ndọrọndọro ọchichị nke 2019

Ọ tụkwala aka na ya na-eche na APC ayasala udo na ịdịnaotu nke ndị Naịjirịa nwere.

"Ahụbeghị m ka ndị Naịjirịa si otua kewa n'atụmatụ okwukwe, asụsụ nakwa ebe e si. Nkewa a sitere n'aka APC na etu ha si chịbie," Atiku kwuru.

Ndị APC asabeghị ya okwu a mgbe BBC Igbo dechara akụko a.

Okwu Rochas banyere ọchịchị Buhari

Rochas ekwenyeghị na Buhari na-emegbu ndị Igbo

Mana, Atiku bụ onye mbụ pụtara kwuo na ya ga-azọ ọchịchị ka onyeisiala na atụmatụ pati abụọ aha ha na-ada ụda na Naịjirịa bụ PDP na APC.

Agbanyeghị na ndị mmadụ na-ele anya na Muhammadu Buhari ga-apụta zọ ọchịchị iji mara ma a ga-enye ya agba nke abụọ, okwubeghị ma ọ ga-etinye ụkwụ na ya bụ ntụliaka 2019.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye bụbụ osote onyeisiala Naijirịa bu Atiku Abubakar ekwupụtala na ya ga-eso zọọ ọchịchị ka onyeisiala n'afọ 2019.


Ọdịnaya: Atiku sị na ntuliaka bụ nke kachasi jọọ njọ kemgbe ya bidoro mewe ihe banyere ntuliaka ma sị ndị kwadoro ya nọsie ike.

Lee ihe ndị ọzọ o kwuru:

1) Atiku sị na nrụrụaka banyere ntuliaka nke ukwuu, ma sịkwa na nrụrụaka dị ka ihe akpara akpa tupu emewe ha.

2) Agbachịrị ndị na-akwado ya ma gbachapụ ha n'ime ntuliaka etu ekwesighi kwesị.

3) Eji ọgbaghara banye ebe ndị na-akwado ya kachasị nke ndị nchekwa hụrụ ma gbaa nkịtị.

4) Yabụrụ na o meriri n'ụzọ ziri ezi, ọ ga-ekele onye meriri ya ma nye nkwado ịhụ na obodo Naịjirịa gara n'ihu nke ọma.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Atiku Abubakar bụ onye zọrọ ochịchị n'okpuru pati PDP ekwuola na ya anabataghị mmeri Buhari meriri ya.


Ọdịnaya: Atuejide ekwenyechaghị n'okwu ufọdụ Chimamanda na-ekwu

O kwuru nke a mgbe ọ na-aza ajụjụ ọnụ onye ntaakụkọ akpọrọ Daddy Freeze na-agba ya n'elu igwe okwu.

Ihe o kwuru, "E chere m na Chimamanda na-emebiga ihe oke, e chekwaram na-eduhie ọtụtụ ụmụagbọghọ Naijirịa."

"Ọ bụghị mgbe niile ka na-ekwenye n'ihe ọ na-ekwu makana ụfọdụ oge ọ na-tụ m n'anya okwu na-esi n'ọnụ ya apụta."

Atuejide kwuru na ọ na-eche na ọ bụghị mgbe niile ka ụmụagbọghọ ga na anabata okwu niile Chimamanda kwuru makana ọ ga na-emegide ha echi.

Kamgbe o kwuchara okwu a, ndị mmadụ na soshal achịrị na ọkụ so ya, ebe ụfọdụ kwenyere n'ihe o kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Eunice Atuejide so na ndị na-azọ oche onyeisala Naịjirịa ekwuola na okwu Chimamanda Adichie na-ekwu ụfọdụ oge na-eduhie ụmụagbọghọ.


Ọdịnaya: Atọhapụrụ Ezimakor ka abalị asaa gara n'ihu ka ndị mmadụ na-enye ezigbo nsogbu ịhụ na gọọmentị tọhapụrụ ya.

Anwụchiri Ezimakor bụ onyeisi Daily Indpendent n'Abuja maka akụkọ ha dere banyere ụgwọ gọọmentị Naịjirịa kwụrụ iji hụ na Boko Haram tọhapụrụ ụmụ Chibok ha ji. A kpọrọ akụkọ ahụ ''Chibok Girls: How Swiss-Mediated Deal Revived Boko Haram''.

Akụkọ sị na ndị DSS gara n'ụlọ Ezimakor, buru ihe ole na ole wee pụọ.

DSS nwụchiri Tony Ezimakor n'ihi na ụlọakụkọ nke oso n'isi ya dere akụkọ gbasara ego gọọmenti etiti mefuru maka ụmụagbọghọ Chibok

Ọ bụ abalị asaa ka ha ji onye ntaakụkọ a, mana ka ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ihe banyere ikike onye-kwuo-uche ya kwanyere gọọmenti ọkụ n'ike, ha tọhapụrụ maazị a.

Ọ dị ka onwere ndi nọ n'ọchịchị ihe a Daily Independent dere na-ewe iwe, ọkachasị etu o siri pụta ka a ka nọ na-ekwu maka ụmụakwụkwọ atọọrọ na Dapchi, nke dị na Yobe steeti.

Ndị a ọnụ na-eru n'okwu n'ihe banyere ikike kwuru na ha ga-aga ngagharị iwe na Wednesday, bụ taa, ma ọ bụrụ na-atọhapụrụ nwoke a.

Oruola ndị ntaakụkọ 20 anwụchiri kamgbe 2015 Buhari rigoro n'oche ka onyeisiala Naịjirịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ngalaba nzuzo na-ahụ maka nchekwa nke a kpọrọ DSS n'aha ịchafụ atọhapula Tony Ezimakor bụ onye ntaakụkọ na-arụ ọrụ n'ụlọ ntaakụkọ Daily Independent.


Ọdịnaya: Atọọrọ Nwamkpa na mgbede ụbọchị onyeisiala gara Abia maka achụm nta vootu.

Ha kwuru na ọ bụ sọ ọkwọ ụgbọala Nwamkpa gbalarịrị ndị ntọ ahụ.

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na steeti Abịa bụ Geoffrey Ogbonna gwara BBC Igbo na a tọrọ Nwamkpa n'elekere itoolu nke mgbede ụbochị Jenụwarị iri abụọ na itoolu.

Ogbonna kwuru na a tọọrọ Nwamkpa n'ụzọ korota Aba dị n'Isialangwa.

O kwuru na ka ọ dị ugbua, na ya na ndị otu ya ka na-eme nyocha ka ha mara ebe ha tọọrọ Nwamkpa gaa ka ha nweeike gbapụta ya.

Cheta na onyeisiala Muhammadu Buhari gara achụmnta vootu na steeti Abia ụnyaahụ bụ Tuzde.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii nọ n'Abịa ekwuola na ndị ntọ atọrọla onyeisioche pati APC bụ Donatus Nwamkpa na steeti ahụ.


Ọdịnaya: Atụhapụrụ Ọchịagha Asaminew na mkpọrọ n'afọ gara aga

 Akụkọ ahụ sị na ndị uweojii gbagbụrụ Ọchịagha Asaminev Tsige na gburugburu isi obodo Amhara bụ Bahir Dar.

Ndị chọrọ ịchụtụ onyeisi Amhara gburu onyeisi Seare Mekonnen ka ọ na-achọ ịkwụsị njem ndị a chọrọ ịchụtụ gọọmentị.

Aka na-achị Etiopia bụ Abiy Ahmed si ka ndị mba ahụ makọọ onwe ha iji megide ndị ajọ obi.

Onye ga-eweghachita akụ Bauchi steeti

Gọvanọ na-achị Bauchi Steeti bụ Bala Mohammed etiela mkpu na onye chiburu steeti ahụ bụ Mohammed Abubakar mefuru nde naira abụọ na ụma n'ihe gbasara akwamozu.

Bala Mohammed ṅụrụ iyi na gọọmentị ya ga-eweghachite ego nile ndị chịburu steeti ahụ zupuru.

Onye ji ibe ya ụgwọ nsọpụrụ?

Nkwanye ugwu na-ewu na soshal midia Naịjirịa ka ọtụtụ mmadụ na-etinye ọnụ n'omume ekwuru na otu okorobịa kpasara Ọkammụta Wole Soyinka.

Akụkọ a dị na Twitter sị na nwaokorobịa ahụ ekweghị ịhapụrụ Soyinka oche n'ụgbọelu.

Ma omere etu kwesiri ma omeghị bu ihe ndị mmadụ kpụzị n'ọnụ.

N'egwuregwu

Otu bọọlụ Ivory Coast ji otu ọkpụ asatghị emeri mba Sawụt Afrịka dịka ha na-achịpụ ya ugbua

Ebe anyị nụrụ na ọgba bọọlu Naijiria bụ Shehu Abdullahi agaghị eso n'egwu mgbe ndị Super Eagles ga-ezute mba Guinea maka ahụ ọ merụrụ.

Onweghị ndị ọchị ehi anyị bunyere ngwaagha - NAF

Ndị agha ụgbọelu nke Naịjirịa agọọla ụkwụ na aka ha na onweghi ngwaagha ọbụla ha ji ọgbọelu helikọpta bunye ndị na-achị ehi n'obodo Akwuke dị n'Engugu Steeti.

Ọnụ na-ekwuru ndị agha ụgbọelu nke Enugwu Steeti bụ Faith Aigbeoghain sị na ebubo a eboro ndịagha bụ ezigbo asị katara ahụ.

Akụkọ kwuru na ngwụcha izuụka gara aga, ndị Enugwu nọ n'oke ụjọ n'ihi ụgbọelu helikọpta ndị agha nọ na-efegharị n'obodo.

Akụkọ gara n'ihu kwuo na ụgbọelu a mechara fedata ala n'obi ndị ọchị ehi dị n'Akwuke ma bunye ha ngwaagha.

Mana Aigbeoghain akatọọla ebubo a ma gwa ndị bi n'Enugwu ka ha gbara ịtụ ụjọ ọbụla na o nweghi nsogbu dị.

Super Eagles ekeela nkwụcha n'ụlọ ndina ha

Akụkọ kwuru na otu nwoke a na-akpọghị aha ya batara n'ụlọ ndịna ndị Super Eagles na mba Ijipt ma soro ha...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye bụ isi miri atụmatụ ịchụtụ aka na-achị mpagara Amhara n'Etiopia anwụọla, dịka ndị ntaakụkọ na mba ahụ na-akọ.


Ọdịnaya: Atụmatụ 'impeachment' a kwuru na Trump emetere ihe ekwesiri iji chụọ ha dịka onyeisiala mba Amerịka.

Nke a mere ka ọ bụrụ onyeisiala Amerịka nke atọ ndị ụlọ omeiwu tinyere akwụkwọ ka achụpụ n'ọkwa.

Mana, dịka o dere n'akara Twitter ya, Trump sị na ihe a ndị Ụlọomeiwu Nta mere ezighi ezi ma kwuo na ha ya ka kwụ chịm na-eche ikpe n'Ụlọomeiwu Ukwu.

End of Twitter post, 1

Ọ bụ Nancy Pelosi bụ Onyeisi Ụlọomeiwu nta gụpụtara atụmatụ "Article of Impeachment" a ọ sị bụ maka Trump iji ọkwa chọọ ọganyị ihu nke a etu ekwesighi ekweshi.

Pelosi bụ onye kachasị nwee ọkwa n'ogige pati Democrat bụ ndị tinyere uchu n'atụmatụ a.

Nancy Pelosi ka ọkụrụ kpọmiji maa Trump ikpe mpụ

Pelosi kwuru sị "ọ bụ agwa na ezighị ezi onyeisiala kpara mere ka o dị mkpa na achụturu ya n'ọkwa".

Ka emechara ntuliaka eji maa Trump ikpe, Pelosi dere n'aka Twitter ya na onweghi onye gafere ikpe ikpe.

Dịka ọ dị ugbua, Trump ka bụkwa onyeisiala Amerịka.

Ọ bụ ndị ụloomeiwu ukwu ka ekpe zị ikpe ya ụgbụa.

Kedu ihe ndi na-akwado Trump na-ekwu

Patị Trump kwụ ya chịm n'azụ. Nke pụtara na enweghị olileanya na ha ga-ama ya ikpe na Sineti oge akwụkwọ 'impeachment' a rutere ebe ahụ.

Ọtụtụ ndị Omeiwu patị Republikan tinyekwara ọnụ ma katọọ atụmatụ ịma Trump ikpe.

Gịni butere okwu ịchụpu Donald Trump

Ihe na-ese okwu bụ ebubo na Onyeisiala Trump gwara onyeisiala mba Ukrane bụ Volodymyr Zelensky ka o nyochaa onye bụbụ osote onyeisiala Amerịka bụ Joe Biden.

Dịka Trump siri kwuo, Biden na nwa ya nwoke aha ya bụ Hunter Biden tinyere aka na nrụrụaka banyere ego mgbe nwa amadị ahu na-arụrụ otu ụlọọrụ na Ukarane ọrụ.

Nke bụ eziokwu bụ na ndị Ukrane mere nyocha maka ebubo a ma sị na onweghi mpụ ha hụrụ.

Nke bụ isi mmiri bụ na iwu Amerịka machiri onyeisiala mba ahụ ị sị ka mba ọzọ mere ya ihe ọma.

Lee Usoro njem ichutu Donald Trump

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ndị Ụlọomeiwu obele na mba Amerịka ebinyere aka n'akwụkwọ akpọrọ "Articles of Impeachment" na Bekee Onyeisiala Donald Trump si na onweghi ebe ya na-aga.


Ọdịnaya: Auno bụ otu n'ime obodo ndị ọlụọ ọla Boko Haram ji n'ọrụ.

Zulum dere nke a n'akara Twitter ya sị na nke a bụ maka ime ka ndị uweojii na ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ nọrọ nso n'obodo ahụ.

Echiche ya bụ na ọnọdụ ha ga-eme ka ndị omekome ahụ rie mbọ mbọ ọsọ n'obodo ahụ.

End of Twitter post, 1

E nwere ike ịmachi obodo ọzọ?

A ga-etinye mmachibido ịpụta ezi ọzọ ka ọ bụ agaghị etinye?

Osagie Ehanire bụ minista na-ahụ maka ahụike na Naịjirịa gwara BBC na ọ bụ n'aka onyeisiala ka ọ dị ikpebi ma a ga-emechi ọzọ, ma ọ tụlechaa etu mbuli mmachi si gaa mgbe izu abụọ e buliri ya gachara.

Ehanire kwukwara na ọ bụ maka na ha amalitela ịba n'ime obodo eme nnyocha ka ọnụọgụgụ ndị bu ọrịa coronavirus na Naịjirịa ji malite ịrị elu etu ọ dị ugbua.

O kwukwara na ọzọ bụ na ndị mmadụ anaghị ekwe erube isi n'iwu ịnọsapụ anọsapụ gọomentị tinyere.

O kwuru na ọ bụ ihe dịrị ndị isi obodo na ndị isi ofufe dị iche iche ịkọwara ndị na-eso ụzọ ha na iwu gọomentị tinyere bụ maka ọdị mma ha.

Onye anwansị anwụọla

Coronavirus egbuola Roy Horn bụ otu onye n'ime mmadụ abụọ e ji ime anwansị mara n'obodo Las Vegas dị na mba Amerịka.

Ya na onye otu ya bụ Siegfried Fischbacher bụ ndị ji anụmanụ eme anwansị.

Horn dị afọ iri asaa na ise mgbe ọnwụ kụrụ ya aka n'ụzọ.

N'egwuregwu,

A ga-enwe ike iwebata ihe ruru mmadụ ise ma a na-eme mgbanwe n'egwuregwu bọọlụ mgbe a ga-amalite ịgba ọzọ.

Fifa nyere ohere ka nke a mee n'asọmpi ndị a ga-agbachapụ n'afọ a, dịka ha na-ekwukwa okwu ịkwụsị iji ihe onyonyo VAR eme mkpebi maka ahụike ndị na-eledo VAR ahụ anya n'ime otu ọnụ ụlọ.

Igwe Umenyiora nke Ogbunike anwụọla

Eze ndị Ogbunike bụ Igwe John Ositadimma Umenyiora anwụọla.

E kwuputere maka ọnwụ ya n'ụbọchị asatọ nke ọnwa a, dịka ọ chịrị site n'afọ 1976 ruo mgbe ọ nwụrụ n'afọ a.

Ọ nọrọ afọ iri anọ na anọ (44) n'oche eze ndị Ogbunike dị n'Anambara steeti.

Ka mkpụrụobi ya zuru ike na ndokwa!

Lee ihe nwunye nwa ya dere maka ọnwụ ya:

Mmadụ 386 ọhụrụ ebutela coronavirus na Naịjirịa

Mmadụ narị atọ na iri asatọ na isii ọhụrụ ebutela ọrịa coronavirus na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọvanọ Borno steeti bụ Babanga Umara Zulum e nye ntuzịaka ka e buru isi ụlọọrụa ya buga Auno dị na steeti ahụ.


Ọdịnaya: Austin Nwagbara bụ onyenkuzi na mahadum, University of Lagos gara ezumike nkuzi 'Sabbatical' na mahadum, University of Ghana

Inwe ịfụnanya nye ala nna ya tinyere Ọkammụta Austin Nwagbara bụ onyenkuzi na mahadum nke Lagos, gara nkuzi ezumike (Sabbatical) na mahadum nke Gana na nsogbu n'ihi okwu a na-ebo ya na o kwuru.

Nwagbara danyere na mmiri ọkụ n'aka mahadum Gana ebe ọ gara ọrụ nkuszi otu afọ (sabatical) ka ihe onyonyo pụtara ebe ọ na-agwa ọgbakọ ndị e chere bụ ndị Naijiria okwu, na-ekwu na agụmakwụkwọ Naijiria ka nke Gana mma.

N'ihe onyonyo ahụ nke na-efegharị na soshal midia, Nwagbara kwuru na ndị Naijiria ka nwee ndị ka mara ihe a na-ekwu na agụmakwụkwọ karịa ndị ogbo ha ndị Gana dịka o kwukwara n'mahadum nke Naijiria nwere ebu nwee mfụ karia ha.

Okwu ahụ mere ka mahadum Gana gbakụta ya azụ ma mee ka ndị uweojii mba ahụ nwuchie ya, ma mechaa tọhapụ ya.

Onyeisi otu jikọrọ ndị nkuzi mahadum Naijiria bụ Ọkammụta Biodun Ogunyemi

Mana na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere, Onyeisi otu jikọrọ ndị nkuzi mahadum Naijiria bụ Ọkammụta Biodun Ogunyemi kwuru na o nweghị ihe ọjọọ dị n'okwu Nwagbara kwuru nke na ndị Ghana ga-akpaso ya ụdị agwa ha kpasoro ya.

"Anyị echeghị na ọkammụta ahụ kwuru ihe karịrị ọnụ ya dịka onye ọkacha mara.

"Obi adịghị anyị mma etu ndị ike dị na aka na mba Ghana si soo ya bụ okwu.

"Ebe ọbụla ndị ọkammụta anyị gara n'Afrịka, o kwesịrị ka a kwanyere ha ugwu dịrị ha.

"Ndị ọkammụta Naijiria kwesịkwara ịkwanyere ogbo ha ndị mba ọzọ ugwu."

Cheta na otu ASUU nke University of Lagos dọpụrụ  mba Ghana aka na ntị sị na ha achọghị ịnụ na mmiri bara ntị Ọkammụta Nwagbara.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi otu jikọrọ ndị nkuzi mahadum Naijiria bụ Ọkammụta Biodun Ogunyemi ekwuola na ihe onye ọkammụta Naijiria bụ Austin Nwagbara kwuru maka agụmakwụkwọ Ghana abụghị ikwuwa ọnụ kama ọ bụ okwu dịka ọkachamara.


Ọdịnaya: Awakpoola Atiku - PDP

Otu Peoples Democratic Party (PDP) edepụtala akwụkwọ ozi ebe a na-ebo ebubo na ndị uweojii na ndị agha Naịjirịa nwakporo onye jị ọkọlọtọ ha n'aka bụ Atiku Abubakar n'ọdọ ugbọelu taa bụ Nuvemba 11 n'Abuja.

PDP ga n'ihu kwuo na ndị nche a banyere n'ime ụgbọelu Atiku nakwa kposasi ebe niile n'ime ụgbọelu a na-acho ihe ekweghi ikpọ aha.

Ha kwukwara na ha lebere anya na ekwenti Atiku nakwa akwụkwọ dị iche iche o ji eme nkwadebe maka ntuliaka 2019.

Ebola

Ọrịa Ebola egbuola ihe karịrị mmadụ narị abụọ n'afọ a na mba DR Congo dịka ndịọrụ ahụike mba ahụ si kwuo.

Ndị ọrụ ahụike DR Kongo ebidola ịgba ndị mmadụ ọgwụ mgbochi ịhụ ma ọ ga-ebelata ọnwụ site n'ebola

Ebola nke malitere ọzo n'ọnwa Julaị nke afọ a na-eme ya ugboro iri ọrịa a na-ewelite isi na mba ahụ kemgbe afọ 1976.

Ncheta agha mbaụwa nke mbụ

A na-eme emume ncheta agha mbaụwa nke mbụ nke Bekee kpọrọ "World War 1".

Emume a ndị mba Briten nakwa mba Frans na-eme nke a kpọrọ "Armistice Day", bụ iji cheta ndị lụrụ ọgụ na ya bụ agha.

Ndịisiala ọtụtụ mba agha a metụtara, gụnyere Donald Trump na Vladimir Putin nakwa Muhammadu Buhari na ihe ruru iri isii ndị ọzọ, so bịara Frans mgbaru maka emume a.

Na Folkstone, ebe ndị mmadụ gbakọrọ ịhụ eserese Wilfred Owen bụ ọma mbem agha

Na ya bụ emume, ndị mmadụ ga-ada nkịtị nkeji abụọ, iji kwanyere ndị nwụrụ n'agha ugwu.

Otu nwaanyị nwetara ohere mabanye aka n'ime ụgbọala bu Trump n'agbanyeghị ndị nchekwa gbara ya gburugburu.

"Operation Lafia Dole"

Ọnụ na-ekwuchitere ndị agha Naịjirịa bụ Texas Chukwu, ekwuola na ngalaba "Operation Lafia Dole" enwetala onyeisi ọhụrụ aha ya bụ Major General Benson Akinroluyo.

Nke a na-abịa ka e wegharịrị ndị agha gụnyere Major General Abba Dikko bụbụ onyeisi "Operation Lafia Dole".

Dikko ga-abụzi onyeisi ngalaba a kpọrọ "Civil Military Affairs".

Oshiomhole

Onyeisi otu pati APC bụ Adams Oshiomhole, ekwuola na enweghị nwụchi ọbụla ndị ọrụnchekwa DSS nwụchiri ya.

Adams Oshiomhole bidoro ọrụ dịka onyeisi otu APC n'ọnwa Juun, 2018

O kwuru na n'ezie ọ hụrụ ndị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Awosanya onye a ma ama dịka "SEGAlink"sị na ọ bụghị ọrụ ndị SARS ịchụgharị ụmụnwaanyị yi akwa masiri ha maọbụ ụmụnwoke bu dada.

 Na ọrụ ha bụ naanị ibuso ndị oji egbe ezu agha.

O kwukwara na iwu hiwere Sars emeghị ya ka ọ kwanyere ikike dịrị onye ugwu.

Gee ihe o kwuru n'uju:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Segun Awosanya bụ ọnụ na-ekwu maka ọdịmma ọha kwuru na iwu hiwere SARS ataala nchara nke bụ na o kwesiri ịgbanwe nke taa, nke echi.


Ọdịnaya: Ayo Fayose ga-aritu n'ọkwa Gọvanọr n' abalị 15 nke ọnwa OỌktoba afọ 2018

 EFCC degara ụlọọrụ gọọmenti na-echekwa agbata Naịjirịa na mba ndị ọzọ nke a kpọrọ 'Nigeria Custom Service' (NCS) akwụkwọ ka ha gbochie aka na-achị Ekiti steeti bụ Fayose ịgafe mba ọzọ site n'elu, ala maọbụ oke osimmiri.

N'akwụkwọ ozi  onyeisi EFCC bụ Ibrahim Magu degara Kọstọm n'abalị iri na abụọ nke ọnwa Septemba, o kwuru na a na-enyocha Fayose nakwa na a na-atụ uche na o nwere ike ịgbapụ n'ala Naịjirịa iji gbalahụ nyocha.

Kọstọm nabatara ozi ahụ ma gbasaa ya n'ụlọọrụ ha niile dị na mpaghara dị iche iche, wee gwa ha ka ha mụrụ anya dịka azụ n'inyo nwa amadị ahụ ma wetara EFCC ozi ma ọ bụrụ na anya ha hụ Fayose.

Cheta na n'izu gara aga, Fayose degachara ngalaba na-ebu agha megide nrụrụaka akwụkwọ ozi, gwa ha na ya ga-awụchi n'ụlọọrụ ha n'abalị iri na isii nke ọnwa Ọktoba.

Abalị iri na ise nke ọnwa Ọktoba bụ ụbọchị Fayose ga-aritu n'ọkwa dịka gọvanọ.

Ka ọ dị ugbua, Fayose asaala EFCC si na ha itinye aha ya n'akwụkwọ ndị a na-achọ achọ abụghị naanị ndorondoro ọchịchị kama ọ bụ agwa ụmụaka.

Fayose kwuru n'akara Twitter ya sị, "Egwu anaghị atụ m maka ihe ga-eme echi. O nweghi onye bụ Chukwu. Ha tuwa anya m n'abalị iri na isii nke ọnwa Ọktoba, 2018."

"Aga m anọgide na otu PDP na agbanyeghị mmaja ha niile."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọvanọ Ekiti steeti bụ Ayo Fayose ekwuola na EFCC itinye aha ya n'akwụkwọ ndị a na-achọ achọ bụ agwa ụmụaka.


Ọdịnaya: Ayuk Tabe bị na mba Naịjirịa ụfọdụ oge tupu anwụchịe ya

Ndị otu a bụ UNHCR n'olu bekee, kwuru, "Ọ bụ ihe nwute n'ihe gbasara Sisiku Ayuk [Tabe] na mmadụ iri anọ na ise ndị achụgha chịrị na mba Kameruun n'izuka."

Anwụchiri ndị a n'Abuja n'abalị ise nke ọnwa Jenụwarị.

Kameruun kpọrọ ndị a "ndị na-eyị ndụ egwu" ma kwuo na ha "ga-azara ọnụ n'ime mpụ ha mere" dịka enwere oke ụjọ na mpaghara Kameruun ndị na-asụ bekee.

Ndị a emela mkpesa gbasara mmegbu ha na-ahụ n'okwu akụ na ụba na mba Kameruun.

Ayuk Tabe chọrọ ka ha kwapụ site na mba Kameruun mgbe ndị otu ahụ kwuputara nwere onwe ha n'ọnwa nke afọ gara-aga.

Ndị UNHCR kwuru na mmadụ iri anọ na asaa ndị a degara mba Naịjirịa akwụkwọ maka ihe izendụ.

Ha chetara mba Naịjirịa iwu mba ụwa niile megidere ịchụpụ n'ike ndị bịara izendụ ma gwa ha ka kwụsị agwa ahụ.

Ndị otu a chọrọ nwereonwe kwuru na-aha chọrọ ka Gọọmenti Kameruun kwuo ihe mere onye ndụ ha bụ Ayuk Tabe kamgbe anwụchiri ya na ndị ọzọ n'ọnwa jenụwarị.

"Anyị chọrọ ihe ga egosi na onye ndu anyị ka-adị ndụ." dịka onye ode akwụkwọ mpaghara ndịda Kameruun bụ Chris Anu kwara BBC.

Onyeisi ala mba Kameruun bụ Paul Biya na-ebu agha megide ndị chọrọ nkewapụ, ebe ojirila ndị agha wakpo ha ọtụtụ oge, tinye ọchịchị ọdịrịụkọ, ma machie ha ime njem.

Ihe ndị ịkwesịrị ịma gbasara Paul Biya

Naịjirịa na Kameruun nwere esemokwu gbasara oke ala Bakassi Peninsula.

Ugbua ị dị na nma ha malitere kamgbe ha bidoro buwa agha megide ndị otu na-eyị ndụ egwu bụ Boko Haram n'agbata mba abụọ ahụ.

Ọtụtụ ndị mmadụ kwuru na ọ bụ nke a mere ndị orụ nchekwa Naịjirịa jiri nwụchịe Ayuk Tabe ma were ya nye mba Kameruun.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mpaghara otu United Nations na-ahụ maka ndị gbara ọsọ ndụ akatọọla mba Naịjirịa maka ịchabị iwu jịkọtara mba ụwa niile mgbe ha kwere ka Gọomenti mba Kameruun bịa nwụchie onye ndu ndị mpaghara Kameruun na-asụ bekee na ndị otu ya.


Ọdịnaya: Azikiwe nke a na-etu 'Zik of Africa' gaara adị afọ 116 n'afọ 2020 a ma ọ bụrụ na ọ ka dị ndụ ugbua.

Uche Azikiwe: 'Etu Nnamdi Azikiwe si lụọ m'

Azikiwe tupu ọ nwụọ n'ụbọchị 11 nke ọnwa Mee afọ 1996, bụ otu nwoke kpu ọtụtụ okpu n'isi ya n'ihe gbasara dimkpa tozuru etozu.

A bịa n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị, o so na ndị ndị ọcha nyefere ọchịchị Naịjirịa n'afọ 1960, a bịa n'agụmakwụkwọ, ọ bụ dike; a bịakwanụ n'ogologo na mma nwoke, ọ kwụ chịm.

N'ihi ụdịrị agba o nwere na Naịjirịa ka e ji nwee ihe ndị e tinyechara iji wee na-echeta ya.

Nnamdi Kanu: Azikiwe tinyere ndi Igbo n'ọmị ha nọ na ya

Ihe ndị a gụnyere ihu ya e biri n'elu ego naịra narị ise (N500), ọdọụgbọelu e si efepụ na Naịjiria dị n'Abuja, mahadum dị n'Ọka, Anambara steeti, ọgbọegwuregwu dị n'Enugwu steeti, ụlọọbaakwụkwọ dị na mahadum Nsụka, dgz.

Ude ya degidere wee gafee Naịjirịa, garuo mba Tanzania ebe a gụrụ otu ụzọ dị n'obodo Dar es Salaam aha ya, nakwa otu ụlọ dị na mahadum Lincoln dị na mba Amerịka bụ nke aha ya na Kwame Nkrumah dị na ya.

Ezenwaanyị Elizabeth bubara ya n'ọkwa Privy Council nke mba Briten

Ihe ị kwesịrị ịma maka Zik

Ọ bụ Azikiwe bụ onyeisi pati ndọrọndọrọ bụ National Council of Nigeria and Cameroon (NCNC)

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

King Jaja of Opoba: Ndị ntọ tọọrọ ya mgbe ọ gbar afọ 12

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nnamdi Azikiwe so n'ime otu n'ime iri a ga-akpọpụta aha ha ma a kọwa akụkọ etu Naịjirịa si nweta nnwereonwe ha n'aka ndị Briten.


Ọdịnaya: Azubuike Ekwegbalu bụ onye enyemaka pụrụiche nke Gọvanọ Willie Obiano nke Anambra steeti, n'okwu gbasara nchekwa.

BBC Igbo kpọtụụrụ nwanne ya nwoke bụ Ikechukwu Ekwegbalu bụkwa onyeisi ndị ahịa n'Anambra steeti niile gbaa gburugburu.

O kwuru na ndị uweojii Anambra steeti ka na-eme nnyocha gbasara ọnwụ nwaamadị ahụ. Ọ bụ mgbe ha mechere ya bụ nnyocha ka ha ga-amata nke bụ eziokwu.

Nwa Chief Ekwegbalu bụ Nnamdi Ekwegbalu kwuru na ọnwụ nwanne nna ya dara ha na mberede maka na ọtụtụ ndị ezinaụla ha tụkwasara ya obi.

Gee olu nwa nwanne Azubuike Ekwegbalu

Azubuike Ekwegbalu: 'Ndị ọjọọ gbara na be nwaanne m magbuo ya' - Chief Ekwegbalu

Ọ kọwara ka ndị ajọ mmadụ a siri bata n'ụlọ ya gbuo ya.

Azubuike ji nwaanyị na ụmụ atọ tupu ọ hapụ ụwa.

Nnamdị kwukwara na o nweghị mgbe a tụrụ anya na ụdị ihe a ga-eme mana nke bụ eziokwu bụ na ọrụ Azubuike dịka onye ọrụ nchekwa nwereike ibute ajọ echiche maka ndị ajọ mmadụ na-eche na ọ na-anọchiri ha ụzọ.

O kwukwara na ndị uweojii ka na-etinye anya na ya bụ okwu ma sịkwa na ha nwere olileanya na ha ga-ejide ndị mere ihe a ma kpụpụ ha ụlọikpe.

New Anambra Burial Laws: Ihe 10 dara ụda n'iwu akwamozu ndị steeti a

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ BBC Igbo nwetere n'ụtụtụ Monde bụ na ndị ekperima amabeghi ndị ha bụ gara na be Azubuike Ekwegbalu n'elekere mbụ nke isi ụtụtụ were mma magbuo ya.


Ọdịnaya: Azụ bụkarị nrị na-edozi ahụ ọtụtụ mmadụ nọ n'akụkụ ụwa dị iche iche

UN kwuru na ụkọ azụ ga-adị makana ọtụtụ mmadụ na-akụgbu azụ n'osimiri dị iche iche n'obodo ha nke kpatara na ya bụ azu ha jiri mere ihe ndozi ahụ agaghị erutenwukwa ha aka n'ọdịnihu.

Otu a kpọrọ ''Food and Agriculture Organisation'' (FAO) kwuru na nkụgbu azụ a na-emekarỊ n'obodo ka na-emepe emepe ebe ndị mmadụ na-agba mbọ inweta ezigbo nri na-edozi ahụ.

O kwukwara na ịkụ azụ ga-eji ihe ruru pasentị iri na asatọ rịa elu mgbe o ruru afọ 2030.

Azụ friji na-amasị ndị Naịjirịa ugbua ebe echere na ọ bụbu nri ndị ogbenye.

Akwụkwọ a FAO depụtara kwuru na ịkụ azụ ejila pasentị iri rịa elu kemgbe afọ iri anọ gara aga.

Ụfọdụ ụzọ ndị mmadụ si-eri azụ

1. Azụ na akwụkwọ nri.

Azụ bụ nri na-adị mma iri ma ọ bụrụ na ị na-achọ ịta ahụ.

2. Ji mmiri ọkụ na azụ.

Ji mmiri ọkụ bụ nri na-adị nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ mma n'ahụ. Ọ na-atọ ụtọ pụrụiche ma e tinyekwa azụ n'ime ya.

3. Ji na stew azụ

Nrị nke a na-amasị ụmụ akwụkwọ karịchaa n'ihi na ọnaghị egbu oge maọbụ ewe nnukwu ego iji sie ya.

Ọ na-amasịkwa ụfọdụ mmadụ na mpaghara Afrịka niile.

4. Azụ a mịrị amị

Nke a na-amasị ndị na-apụ ọrịrị, maka na ha na-ejikarị mmanya jụrụ oyi nakwa ihe Bekee kpọrọ 'salad' ata ya.

5. Abacha na azụ

A gaghị akọwa akụkọ abacha ghara ịkpọta azụ aha.

Ha abụọ na-agakọ ọnụ ka anwụ na ọnwa, maka na ọ bụ ihe e ji atagharị ọnụ ma ị na-ata abacha.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'akwụkwọ United Nations depụtara n'ụbochị Julaị 9, ha dọrọ ụwa aka na ntị gbasara ụkọ azụ na-abịa n'ihu.


Ọdịnaya: BBC Arican Eye mere nnyochapụta pụrụ iche nke gosiri na ndị ọrụ nchekwa Naịjirịa na-eji ọtụtụ ụzọ ntaramahụhụ emekpa ndị mmadụ ahụ.

Iwu Naịjirịa megidere ịta mmadụ ahụhụ, mana usoro ntaramahụhụ a kprọrọ 'tabay' bụ nke ndị ọrụ nchekwa Naịjirịa na-ejikarị emenyụ ndị mmadụ anya.

Nnyochapụta gosiri ebe 'tabayi si malite ma gosikwa ndị kacha eji ya ata ndị mmadụ ahụhụ.

Anyị chọpụtakwara na otu onyeisi ndị uweojii ji ụzọ dị otu a taa otu nwata ahụhụ n'afọ 2014.

Onye e ji 'tabay torture ata ahụhụ

Nwata nwoke ahụ mechara nwụọ n'ihi ahụ o merụrụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ịdọ aka na ntị: Ihe onyonyo a gosiri ihe ntaramahụhụ dị icheiche.


Ọdịnaya: BBC Igbo at one: Ọ dịka ihere a na-eme ndị mmadụ ịsonye anyị

N'ime otu afọ ahụ, anyị etoola, kpọbata ndị ọhụrụ n'ọgbakọ anyị, mee ihe ndị a na-emetụbeghi mbụ makwa hụ ihe ọgbatuhie dị iche iche.

Mana n'ime ihe niile a, mụ na ndị otu m ka na-amụta nakwa na-amụgharị ihe, site n'iji ụkpụrụ e ji mara BBC mere ihe ntuziaka.

Anyị kụwara akị oyibo Nsugbe anyị nke mbụ - mgbe anyị na nwunye onye ndu ndị Ipob nwere mkparịtaụka, ebe o boro gọọmentị Naịjirịa ebubo na ha ma ebe di ya na-efu efu oge ahụ, nọ.

Nwunye Nnamdi Kanu gwara ndị BBC Igbo na ọ maghị ebe dị ya nọ

Anyị aghọtala mkpa dị n'ịrụkọ ọrụ na ndịnootu; ebe otu onye enweghi ikike, onye ọzọ enyere aka, na-agba mbọ ịhụ na ọrụ anyị na-aga siriri werere.

Otu ihe anyị atụwaghị anya bụ ụdịrị nkwugide na mmegide anyị na-enweta n'aka ndị na-akwado Biafra na ụfọdụ ndị Igbo ndị ọzọ na-ahụta anyị dịka 'igwe mba' BBC, maka akụkọ gbasara anyị agaghị echefu echefu na iwe si n'agha obodo Nigeria, nke ahụ bụ nke na-araghị ndị mmadụ ahụ ikwenye n'ime ya.

Ndị ntaakụkọ BBC Igbo na Joe Igbokwe na-ekwuchitere APC na Legọs steeti na Charles Ogbu na-akwado Biafra sere foto ka ha bịara ndọrịtaụka n'ụlọọrụ BBC

Ihe dị mkpa bụ ịmata na nke a bụ mbụ a na-esi etu a agbasa ozi n'asụsụ Igbo, site n'ụzọ mgbasa ozi ọhụrụ.

Ma anyị gbara nakwa na-agba mbọ ịhụ na anyị na-agbasa ozi n'ụzọ ziri ezi, bụ eziokwu nakwa nke metụtara ndị Igbo; ka oge na-aga, ndị na-abata n'ọgbakọ anyị na-enwe ntụkwasịobi na okwukwe n'ime anyị.

Anyị ezutela ndị ụfọdụ hụrụ ihe anyị na-eme na etu ọrụ anyị si emetụta ndị mmadụ n'ụzọ dị mma, n'anya, n'ime otu afọ a.

Otu ọmụmaatụ dị mma bụ etu gọọmentị Ebonyi steeti si tinye aka n'ihe gbasara osimiri nnu Ebonyi nke dị n'obodo Uburu, ka anyị kọchara akụkọ gbasara etu ụmụnwaanyị obodo ahụ na-esi emepụta nnu na ya bụ mmiri.

Ebonyi salt lake: Ihe mere ụmụnwoke anaghị aba mmiri a.

Akụkọ ọzọ butere mgbanwe a hụrụ anya bụ akụkọ gbasara Festus Ijeomah, otu nwoke ndị ụlọọrụ na-ahụ maka okporoụzọ bụ FRSC mebiri ụgbọala ya ma jụ imezi ya.

Ka anyị mechara akụkọ gbasara ya,...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nke a emeela ya otu afọ ụlọọrụ BBC a malitere mgbasaozi dịka otu n'ime ndị e kewapụtara na mgbakwunye BBC W2020 maka ndị asụsụ na-abụghị bekee.


Ọdịnaya: BBC Igbo bara n'ime obodo ịchọpụta ihe bụ uche ndị mmadụ gbasara ọchịchị onyeisiala Muhammadụ Buhari n'afọ ise ọ chigoro.

Lee ihe ha gwara anyị n'ihe onyonyo a:

Ọrụ a si n'aka: Ebere Ekeokpara

Akụkọ ndị ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Taa bụ ụbọchị a na-ana eme ncheta ọchịchị onye kwuo uche ya na Naịjirịa.


Ọdịnaya: BBC Igbo gara Mbaitoli dị n'Imo steeti ịga hụ onye a bụ Killiwee Nwachukwu ma mata ka ọ bụ mmadụ, ka ọ bụ mụọ.

Kirie ihe agwara anyị ebe a.

Ndị mere akụkọ a bụ Nnamdi Agbanelo na Chiagozie Nwonwu

Akuko ga-amasi gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ maka Killiwee Nwachukwu karịrị. Ọ bụ aha eji eyi ụmụaka egwu, ma jikwere na-amaatụ onye siri ike.


Ọdịnaya: BBC Igbo gara ka ọ gwa anyị etu ha si nọrọ na ya bụ njem ruo afọ iri anọ a ha rugoro.

Charly Boy, bụkwa onye eji Charles  Oputa mara, gwara BBC Igbo na ihe kachasị mkpa bụ ka di na nwunye bụrụ ọyị.

Gee ya ntị ka ịnụta ndụmọdụ ndị ọzọ onyere Igbo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Charly Boy na nwunye ya bụ Lady Di mere emume mmekwata ọlụlụ ha n'ọnwa Decemba 2018.


Ọdịnaya: BBC Igbo gara obodo Aguleri na obodo Nri iji mata isi okwu ndọrọndọrọ a.

N'agba nke a, ndi Aguleri na ndị Nri tinyere ọnụ na ya bụ okwu.

Gee ha ntị ka ị ghọta ma ọ dabara.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nke a bụ ihe nkiri nke mbụ banyere nrụrịtaụka ebe Igbo si.


Ọdịnaya: BBC Igbo gara obodo a were hu na ọ bụ akwa mmiri eji osisi ruọ ka ha ji apụ ma na-abata.

Ide mmiri na-eburu akwa mmiri kwamgbe kwamgbe, nke na-eme ka ndị obodo ahụ tọọ na be ha, dịka enweghizi ụzọ e si apụ.

Ndị obodo a gwara BBC Igbo etu o siri dịrị ha nakwa etu ọnọdụ a ji na-emetụta ahụike na akunaụba ha.

Ha kwukwara etu gọọmentị Jiri gbaa ha nkịtị, n'agbanyeghị na ha akpọọla ha okwu.

Kirie akụkọ a n'uju:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị obodo Agunduma dị n'okpuru ọchịchị Nkanu East nke Enugwu steeti na-eti mpu etu ọnọdụ enweghi ọkụ, mmiri na ụzọ mere ka ha biri ka ndị mgbe ochie.


Ọdịnaya: BBC Igbo gara soro ndị na-eme ejije Igbo hụ etu ha si emepụta ndị na-amasị gị.

"Director" na-ahụ maka nhazi usoro e si eme ejije, kọwara ihe ha na-agabiga ịchịkwa ndị na-eme ejije.

Onye "producer" bụ onye nwe mmepụta ejije, kwukwara etu ego e si emepụta ejije na-esi abanye ha n'aka.

Lee ihe nkiri a ka ị jiri anya gị hụrụ.

Ndị mere akụkọ a: Chimamaka Ihenacho, Nnamdi Kelechi Agbanelo

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ị ma etu e si emepụta ejije ndị ị na-ele n'onyonyo gị?


Ọdịnaya: BBC Igbo gara ọdọ egwuregwu ha n'Awada were chọpụta na ndi a abụghị ndị enweghị ọrụ maka ọtụtụ n'ime ha na-arụgasị ọrụ dị iche iche.

Ndị Wemblys bụkwa ndị eji ịdịnotu mara, dika ha na-enyere onwe ha aka.

Ha gwara BBC na ọtụtụ n'ime ha esiela na-ịkpụ ụzụ gaa mba ofesi.

Ihe ọzụ tụrụ BBC n'anya bụ na ọ bụ ndị Wemblys na emepụta akụrụngwa ha ji akpụ ụzụ.

Gee ha ntị n'elu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'Awada, ndị Wemblys Super Stars Club bụ ndị ama ama makana ha niile gbachara dịmkpa ọfụma site n'ịkpụ ụzụ bụ ihe ha na-eme.


Ọdịnaya: BBC Igbo gwara ụmụ Igbo ka ha zite ndị dị afọ 18-40 chọrọ ịzọ ọchịchị n'afọ 2019 n'elu soshal midia.

Lee ndị gwara BBC Igbo na ha chọrọ ịzọ ọkwa ọchịchị n'Ebonyi steeti na ntuliaka 2019.

Ụfọdụ ndị ntorobia chọrọ isonye na ndọrọndọrọ ọchịchị zitere aha ha ka a gbaa ha n'anwụ ka ọha nwee ike mata ha.

Ụlọomeiwu ukwu

Ezaka Caesar Okwudili dị afọ 38 gụrụ 'Banking and Finance' na mahadum.

Ọ chọrọ ịnọchite anya ndị Ebonyi Sentraal n'ụlọomeiwu ukwu.

Ụlọomeiwu nta

Eze Scholar dị afọ 31 bụ ọkaiwu.

Ọ bụ onye Afikpo chọrọ ịnọchite anya ndị Afikpo Nọt/Sawụtụ n'ụlọomeiwu nta.

Ụlọomeiwu nke steeti

1. Chukwuorji Igodo dị afọ 31 bụ ọkaiwu.

Ọ bụ onye Ivo chọrọ ịnọchite anya ndị Ivo n'ụlọomeiwu nke steeti

2. Agwu Chijioke Agwu dị afọ 31 bụ onye ntaakụkọ.

Ọ bụ onye Amagu Anike Ọnịcha chọrọ ịnọchite anya ndị Ọnịcha Westị n'ụlọomeiwu nke steeti.

3. Omenka John Michael dị afọ 28 bụ onye achụmntaego.

Ọ bụ onye Ohaozara chọrọ ịzọ oche n'ụlọomeiwu nke steeti.

N'afọ 2018 a ka onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari binyere aka n'akwụkwọ ga-eme ka ndị ntorobịa Naịjirịa nwee ohere ịzọ ọkwa ọchịchị.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ ndị ntorobịa na Naịjirịa apụtala ịzọ ọchịchị na ngalaba dị icheiche maka iwu gọọmenti etiti binyere nke hazigharịrị afọ ndị nọ n'ọchịchị dị icheiche dị.


Ọdịnaya: BBC Igbo jụrụ onyeisi mgbasa ozi Enugu Electricity Distribution Company bụ Emeka Ezeh ajụjụ gbasara nke a. O kwuru na ọbụghị naanị ihe a na-ekweta na nkwa kama na ọ bụ site n'ịrụ ọrụ so ya n'azụ.

Ọ kwuru na ihe gbasara ọkụ latrik ekwesighi ịbụ ihe eji achụnta vootu dịka gọọmentị nakwa ndị ndọrọ ndọrọ ọchịchị ji ya eme ugbua.

Ezeh gara n'ihu kwuo na gọọmentị anaghị emezu nkwa ha kwerela n'isi ọkụ latrik kamgbe ha bara ọchịchị.

Otụtụ ndị Naijiria na-atụ arịrị okpokpo ụgwọ ndị PHCN na-enye ha kwụọ kwa ọnwa

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'okwu gọọmentị na-achị ugbua kwuru na ọkụ latrik ga na-enwu kwa mgbe ma ọ bụrụ na-atụnyere onyeisiala Buhari n'afọ 2019.


Ọdịnaya: BBC Igbo kpọkuru Steve Osuji bụ onye ndụmọdụ pụrụ iche n'ihe gbasara mgbasaozi nke Gọvanọ Emeka Ihedioha, onye kwuru na uche gọọmentị dị n'ihe na-eme.

Osuji kwuru na a kwaturu ụfọdụ ihe dị n'ọgbọ ebe a kpọrọ "Freedom Square" makana ọ nọghị n'atụmatụ e mepụtara maka ebe ahụ n'Imo steeti.

Ihe a kpụrụakpụ a kwụbụ dịka ugwu n'ọgbọ Freedom Square

Osuji kwuru na e wepụtara ebe ahụ a na-akpọ Concorde Boulevard ka ọ bụrụ ebe ahịhịa ndụ a haziri ọfụma ga na-eto, na ọ bụghị ebe e dewere ka okwute nọrọ.

O kwuru na gọọmentị ha ka ga-akwatucha ihe niile gọvanọ chịburu achị bụ Rochas Okorocha rụrụ na steeti ahụ, nke nọchiri ụzọ Concorde Boulevard ahụ maka na ọ bụ ebe e wepụtara ka a kụọ osisi na ahịhịa na-eme ka ụzọ maa mma.

Ọ jụrụ sị "kedụ ihe Rochas jiri ego Imo steeti rụọ dị mma Ihedioha kwaturu?" na ọ bụ naanị ndị nke adịghị mma ka ọ ga-ewepụ.

Gọọmentị ọ ma maka "akantị a gbara nwa Rochas"?

Osuji tinyekwara ọnụ n'okwu nwa Okorocha bụ Uloma Nwosu akụkọ kwuru na a gbara ya akantị ka ya na ndị ọrụ nnakọta (task force) zutere.

O kwuru sị na gọọmentị akwadoghi mmadụ iji mmegide napụta onye ọzọ ihe, ọkachasị etu a na-achọ ịnapụta ihe ndị ha sị na Rochas Okorocha na ndị otu ya 'zuru' n'oge ọchịchị ha.

O kwuru na gọọmentị ha ga-anakọtacha ihe niile Okorocha "zuru" tupu ha agawa ụlọikpe ịma ma aka ha adị ọcha maọbụ ọ dịghị.

O kwukwara na ha ga-esi ụzọ ziri ezi mee ihe ndị a, makana gọọmentị nwekwara ikike ime nke a.

Cheta na a malitere ịkụda "Akachi" bụ ihe a kpụrụ akpụ n'Owere, mere ka ndị mmadụ na-ajụ onye zitere ndị bịara kụtuo ya.

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Ebubo na ụta na-aga n'ihu maka ihe mere na ụlọahịa nwunye Rochas Okorocha

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọ dịzị ka ọ bụ chi foo ụtụtụ ọbụla a nụ maka ihe a kwaturu n'Imo steeti mana gịnị ka gọọmentị steeti ahụ nwere ikwu maka ya?


Ọdịnaya: BBC Igbo kpọrọ onye ọkaiwu ka ọ kọwaa etu ihe ga-esi metụta okpuruọchịchị ebe enweghi onyeisioche na-anọchite anya ha.

Onye ga na-eketa ego n'aha aha? Ka ọ pụtara na ego gọọmentị agaghị eru ha aka?

Chima Nnaji kwuru na ọ dịrị ndị ụlọọrụ Inec na steeti dị icheiche ịhazi ma manye ntụliaka ga-ahọpụta ndị isioche ebe ahụ.

O kwukwara na tupu a họpụta ndị ahụ, na o nwere ụfọdụ ndị nwereike ịketa ego maka okpuruọchịchị ndị ahụ.

Ndị ọ kpọrọ aha bụ ndị ọdeakwụkwọ kachasị nakwa ndị isi na-achịkọta ndị ọrụ okpuruọchịchị ahụ.

Cheta na ngalaba ọhụrụ ehibere maka etu ego si agbasa na Naịjirịa nyere iwu ọhụrụ ka ndị gọvanọ sepụ aka n'ego ndị okpuruọchịchị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka NFIU kwuru na ndị gọvanọ na Naịjirịa ga-esepu aka n'ego ọkpụrụochichi dị na steeti ha.


Ọdịnaya: BBC Igbo mere ihe ngosi a ga-enyere ndị mmadụ aka ịchọpụta mpio na ntubirikọ dị na ya bụ ọrụ.

Ochie dika n'ịzụ ụmụanụ bụ Ephraim Chukwu gwara BBC Igbo na ya bụ ọrụ nwere nnukwu uru mana ọ dịghị mfe.

Lee ihe okwuru n'ihe nkiri a dị n'elu.

Onye mere akụkọ a: Chris Sanctus Okereke na Nnamdi Agbanelo

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka gọọmenti etiti na-egosi mmasị n'ọrụugbo, ọtụtụ mmadụ amalitela itinye isi na ya n'ụzọ dị iche iche.


Ọdịnaya: BBC Igbo mere njem ebe ahụ ị maara etu ihe ji aga ma gbaa ụfọdụ ha ajụjụ ọnụ.

Onye mgbasa ozi otu akpọrọ Coal City Fitness Exclusive bụ Nwamazi Obiora Okereke kwuru na ọ ruela ọtụtụ afọ ha maltere egwurewgu a ebe a.

Onye ọzọ bụ Lolo Kate Ezenagu kwuru na ọrịa ka zi nkụ ugbu a, na ọ bụ site na mgbatị ahụ a ka oji achụ ọrịa ndị a ọsọ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị na-eme egwuregwu n'ọgbọ Okpara Square dị n'Enugwu akọwala etu mkpatị ahụ ji enyere ha aka n'ịgwọ ọrịa dị icheiche.


Ọdịnaya: BBC Igbo na ndị rụpụtara ụgbọala latrik na ngalaba injiniarịn nke Mahadum Nsukka bụ 'Univerisity of Nigeria Nsukka' (UNN) nwere mkparịtaụka maka ya bụ ụgbọala latrik ha rụrụpụtara.

Ọkammụta bụ onye ya na ndị nchọpụta ụmụakwụkwọ dị n'aka bụ Injinịa Ozoemena Ani sị na ọkụ na enweghị akụrụngwa ọgbaraọhụrụ bụ ihe cheere ha aka mgba.

Ani sị na ọ bụ otu n'ime ndị ọgbakọ ndị nchọpụta na ngalaba nke 'Mechatronics' bụ ihe meputara ya bụ ụgbọala site na nkwado onye bụbu onyeisi ya bụ Mahadum bụ D C Ozumba,

Ọ sị na ụzọ asatọ n'ime iri n'akụrụngwa eji rụọ ya bụ ụgbọala sị na Ala Igbo dịka Onisha, Nnewi na Nsukka.

Ani sị na "anyị ji izuụka ịnọ rụọ ya bụ ụgbọala".

Ọ sị na ịrụpụta ya bụ ụgbọala gbadoroụkwụ n'oku ndị National Automotive Design and Development Council (NADDC) kpọrọ Mahadum anọ n'Abuja.

Ya bụ oku mere Onyeisi Mahadum nke lara ezumike nke bụ D C Ozumba jiri nye ya bụ nkwado.

Ha rịọrịọ ka gọmenti nye nkwado ga-eme ka arụwa ya bụ ụgbọala ka ọ ga-agbate aka n'okporo ụzọ.

Ụgbọala ọkụ latrik na-enye ọkụ nke mahadum 'Univerisity of Nigeria Nsukka' (UNN) rụpụtara

Dika Ani kwuru, "ụnyahụ anyị nyagharịrị ya bụ ụgbọala, onyeisi Mahadum anyị nke ochie bụ Ozumba nọ n'ihu, Onyeisi ndị NADDC na ọnye otu ya nọ n'azụ, Onyeisi Mahadum UNN ọhụrụ bụ  nọkwa n'azụ. Mmadụ ise nọ na ya bụ ụgbụọla otu mgbe."

Ani kwusiri ike na ọkụ latrik bụ ihe kacha chee ha aka mgba na ya bụ ọrụ nke bụ na ha arụchaghị ya bụ ụgbọala n'ime ya bụ Mahadum mana ọ bụ n'ụlọọrụ ndị ọzọ ka ha rụchara ya.

"Anyị rụrụ ya bụ ụgbụala ka ọgbawa ihe dịka kilometa iri atọ n'otu awa ma o buru mmadụ anọ. O burukwa mmadụ abụọ, ọ ga-agbafe nke a".

Ani kwuru na aga eji awa atọ mee ka afọ ju batiri ya bụ gbọala na ha nwekwara olile anya na ha ga-arụnye ya ihe nke ga-eme ka ejiri ike dị n'anyanwụ na-anya ya.

Ọ sịkwa na nchọcha ka na-aga n'ihu na ya bụ ụgbọala nke o kwuru na ọ bụ mmadụ asatọ n'ime isi abụọ na asaa bụ ndị bụ isi sekpụ ntị na ya bụ ọrụ.

Ndị a bụ ndị aka ha dị na ya bụ ọrụ:

Ndị ọnụ na-eru n'okwu jakwara Mahadum a maka ọrụ.

Lee ihe nkiri maka...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyendu ndị mepụtara ụgbọala latrik na Mahadum Nsukka akọwala ka ha na ije si gaa.


Ọdịnaya: BBC Igbo sogharịrị ndị akaọrụ ha bụ ibiputa ihe, ha kọwara etu oge ntuliaka si bụrụ oge ha kacha eri.

Makana ha sị na ndị ndọrọndọrọ na-ebuputere ha nnukwu ego iji achụ nta vootu, ọ na-eme ka nnukwu ego na-abanye n'akpa ndị na-ebiputa okpu, akwa, ọkọlọtọ nakwa ihe ndị ọzọ ha na-eke ndị mmadụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kedụ ndị ka erite uru ma oge ntuliaka ruo?


Ọdịnaya: BBC Media Action na-agbanwe ndụ ndị mmadụ n'akụkụ ụwa niile site n'ihe nkiri

Ngalaba ahụ akpọrọ 'BBC Media Action' sị n'ihe nrụrụaka a mere n'ime afọ iri gara aga, sịkwa na ndị achụrụ n'ọrụ bụ ndị mba ofesi.

Ngalaba a dị na mba ofesi anatala nde Euro iri na asaa n'afọ ise gara aga n'aka ngalaba akpọrọ 'UK's Department for International Development' (DFID).

Ngalaba DFID sị na ha enweghị akụkọ ọjọọ gbasara akparamagwa akwamiko.

Ihe a mere na-abịa n'oge a na-enyocha ndị na-elekọta mmadụ na mba ofesi maka akparamagwa akwamiko nke ndị ọrụ Oxfam n'obodo Haiti.

DFID agwala ngalaba niile na-elekọta mmadụ na mba ofesi ka ha wepụta nkwado gbasara nlekọta na iwu ga-emegide akparamagwa ọjọọ ndị a.

BBC Media Action sị na ha asaghachịla, sị na ha ewepụtala nkwado ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ngalaba BBC na-ahụ maka nlekọta ndị mmadụ sị na ha achụọla mmadụ isii maka ilele ihe nkiri akwamiko na kọmputa ọrụ ha.


Ọdịnaya: BBC captures footage of post-election violence in Harare

Onyeisi Yun bụ Antonio Guterres rịọ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na Zimbabwe ka ha kpachara anya, ka onye na-ahụ maka ihe metụtara mba ofesi na Briten bụ Harriet Baldwin si na ọgbaghara a na-emetụta ya n'obi nke ukwuu.

End of Twitter post, 1

Ọgbaghara dara n'etiti ndị nchekwa obodo na ndị na kwado Nelson Chamisa bụ onye na-azọ oche onyeisiala mba Zimbabwe ka emechara ntuliaka n'ụbọchị Monde.

Morgan Tsvangirai nke Zimbabwe anwụọla

Ndị zuru ego Zimbabwe eweghachila ya

Ọkwa ọnwụ: Morgan Tsvangirai

Mmadụ atọ nwụrụ n'ọgbaghara bidoro mgbe ndị na-akwado otu pati na-anọghị n'ọchịchị bụ Movement for Democratic Change (MDC) kwuru na pati na-achị ugbua bụ ZANU-PF ghọrọ aghụghọ na ntuliaka ahụ.

Ngalaba na-ahụ maka ntuliaka na Zimbabwe kwuru na ZANU-PF meriri ntuliaka nke eji hụpụta ndị omeiwu, nke mere ndị na-akwado MDC jiri bido ngagharị iwe na Harare, isi obodo Zimbabwe.

Gọọmentị Zimbabwe mechara zipu ndịagha na ndị uweojii ịhụ na ọghaghara ahụ kwụsịrị.

Onye na-ekwuchite ọnụ Chamisa katọrọ ogbugbu mmadụ ato ahụ ma kwuo na "onweghị ihe a ga-eji kọwa mmekpa ahụ" nke ya hụrụ.

"A na-akụzịrị ndịagha igbu mmadụ ma a na-anụ agha. Ndị nkịtị ha abụzị ndị iro?"

Ndị agha gbara egbe iji chụsaa ndị na-eme ngagharị iwe

Akpọbeghị aha onye meriri ntuliaka nke onyeisiala, mana ndị MDC na-esi ọnwụ na Chamisa meriri onyeisiala Emmerson Mnangagwa.

Nke a bụ ntuliaka mbụ ndị Zimabawe na-eme kemgbe achụtụrụ Robert Mugabe n'ọchịchị.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ngalaba jịkọ mbaụwa bụ United Nations (UN), mba Briten na mba Amerịka etinyere ọnụ n'ọgbaghara na-eme na mba Zimbabwe.


Ọdịnaya: BBC chọrọ ịna agbasa akụkọ metụtara ụmụnwanyị na ụmụaka n'Afrịka

Nke a na-esote mbido mgbasaozi nke asụsụ atọ dị na Naịjirịa bụ Pidgin, Igbo na Yoruba na mpaghara ahụ.

N' okwu ya, onyeisi BBC World Service Group bụ Jamie Angus kwuru na mmepe ahụ ga-enye BBC World Service Group ohere ịgbasa akụkọ ihe oma na-eme n'Afrịka ebe akụkọ na-apụtakarị n'ụlọọrụ akụkọ mba ụwa bụ akụkọ banyere ọrịa, agha na ihe ọjọọ ndị ọzọ dị iche iche.

"Nke a so n'ụzọ  BBC sị akwalite ọganihu ọrụ ntaakụkọ na Nigeria ma nye aka ịgbasa ozi ihe ọma banyere Afrịka."

Mmepe nke ọtụtụ ndị ọnụ na-eru n'okwu na Naijiria bịara weliri ọnụọgụgụ mgbasaozi  n'asụsụ nke BBC na mpaghara na Naijiria ruo anọ; Igbo Yoruba, Hausa na Pidgin.

Ndị echichi Igbo bịara ya

Eze obodo Iwo dị n'Osun Steeti na nwunye ya biara

Toyosi Ogunseye, onyeisi BBC na mpaghara Afrịka na Jamie Angus onyeisi BBC World Service na mmemme ahụ ụnyaahụ

Ọtụtụ ndị ọzọ bịakwara emume ahụ

Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu n'igwe okwu, Twitter, maka ya:

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

E mepere ụlọọrụ BBC nke mpaghara ọdịdaanyanwụ Afrịka  na Lagos, Naịjirịa ụnyaahụ.


Ọdịnaya: BBC gara njem na ya bụ ụlọọgwụ iji chọpụta ma ọ bụ eziokwu na ndị uweojii kedoro otu nwa ikorobia a na enyo enyo na ọ bụ onye IPOB.

Nke a na-bia dịka ozi na efegharị na soshal midia kwuru na ya bụ nwata nwoke bụ Augustine Ani bụ otu na ndị agbara egbe n'ụbọchị August 23 oge ọgbaghara dapụtara n'etiti ndị uweojii, DSS na IPOB n'Emene Enugwu.

Ọkaiwu Ipob nabatara aha ndị  ekwuru nwụrụ n'Emene ewepụtara ọhụrụ a

Ọkaiwu Ipob bụ Aloy Ejimako sị na o kwenyere n'akwụkwọ otu a kpọrọ 'International Society for Civil Liberties & the Rule of Law' wepụtara maka ndị Ipob nwụrụ n'Emene.

Ọ sị na otu a bụ otu a ma ama dịka ndị na-eme nyocha nke ọma tupu ha a pụta kwuo maọbụ dee ihe ọbụla.

Ejimako sị na ọ na-atara ozi ahụ n'akara e-mail ma leba ya anya, na ihe niile ha dere bụ eziokwu kama na o zuchabeghi ezu.

Ọ sị na o kwenyere na ya ma kpọọ oku ka ndị Igbo na Naịjirịa niile kwenyere n'akwụkwọ a.

Ọ gara n'ihu katọọ ogbugbu ụmụafọ Igbo n'Emene ma kwuo na ndị aka ha dị na ya ga-ata ahụhụ mgbe oge ruru.

Otu a kpọrọ 'Intersociety' na-ahụ maka ikike dịrị onye wepụtara akwụkwọ ozi bu aha  gụnyere aha ndị ha sị na e gburu, a nwuchiri nakwa a na-achọ achọ n'ọgbaghara dapụtara n'etiti ndị nchekwa na ndị Ipob n'Emene, Enugwu Steetị.

Akwụkwọ ha a gosiri aha mmadụ isii e gburu egbu nakwa ndị ọzọ ha sịrị na a nwuchiri na ndị na-efu efu.

BBC Igbo ka na-agba mbọ ị chọpụta ihe ndị uweojii nwere ikwu maka aha ndị a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ọrụ Orthopaedic Hospital Enugwu ekwuola na enweghị onye ọbụla nọ n'ọnọdụ gbata gbata ekedoro n'elu bed.


Ọdịnaya: BBC garuru obodo ahụ iji anya ha hụ ka ihe dị ugbua.

Eze dkt. E.C. Okeke gwara BBC Igbo na ndị mmadụ anaghị agagharịcha etu ha si emebu mbụ.

O kwukwara etu o si metụta akụnaụba obodo ha ugbua.

Kedụ ihe ọ gwara ndị ọrụ nchekwa? Chọpụtakwa ya ebe a.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kedụ ọnọdụ Orlu nọ n'ime ya ugbua kemgbe ndị agha na ndị a na-eche na ha bụ ndị Eastern Security Network (ESN) kwatachara?


Ọdịnaya: BBC gbara Chibuzo Azubuike aha otutu ya bụ 'Phyno' ajụjụọnụ ebe ọ nọ gbaara anyị ama ka ya bụ oke enwe sị taa akwụ n'ọhịa were bụrụ ọkaibe n'egwu mbem bekee a kpọrọ "rap".

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwafọ Igbo a ma ama n'egwu agụpụtala ihe ise o mere nwere bụrụ ọkaibe na egwu mbem bekee.


Ọdịnaya: BBC juru ndị steeti dị n'Ọwuwa Anyanwụ ebe ha kwụ na imezu nkwa ịkwụ ndi orụ steeti ụgwọ a.

Ndịọrụ Nigeria na-esi ọnwụ na ụgwọ opekatampe ga-abụlrịrị N30,000

Lee ihe ha nwere ikwu :

Abia Steeti ga-akwụ ụgwọ opekete mpe N30,000

Gọvanọ Ikpeazu bu ọdị nma ndị ọrụ Imo steeti n'obi

Dịka BBC na Onyebuchi Ememanka bụ onyeisi Ntaakụkọ nke Abia Steeti kpara nkata, o kọwaara na Abia steeti agaghi enupuisi  dịka edebaala ụgwọ a n'iwu Naịjirịa.

O kwukwara na steeti niile nwere ọpụrụ iche nke ha dị iche iche, ma bụru kwa n'obi na ndị orụ Abia Steeti ga-enwe nghọta ebe gọọmenti Abia steeti nọ.

Ememanka kwukwara na ugwọ opekatampe nke mbu gọomenti etiti hibere, na Abia Steeti gbaliri kwuo ya.

Anambra Steeti

Gọvanọ Willie Obiano

Don Adinuba bụ Komịshọna na ahu maka igbasa ozi n' Anambra steeti ekwuola na Anambra steeti ga-akwụ ugwọ opekatampe a.

Kama ha na-eche ka ndị Gọọmenti etiti ngalaba nke na-ahu maka ọrụ tuziere ha aka etu a ga-esi kwụọ ụgwọ a.

Ngwa lee otu ụgwọ ndị ọrụ gọọmenti Naịjirịa si tụnyere nke mba ndị ọzọ n'Afrika

Lee otu ego ụgwo ọrụ opekeye mpe Naịjirịa si tunyere mba ndị ọzọ n'Afrịka

Ebonyi Steeti

Ka gọọmenti etiti nwelite ego a na enye gọọmenti steeti

 Onyeisi na-ahu maka  mgbasa ozi na Ebonyi Steeti bụ Emmanuel Uzor ekwuola na Ebonyi steeti ga-akwu ma steeti ndị ọzọ bido kwụwa.

Ọ na-ekwukwa ka gọọmenti etiti tinye anya n'ihe gbasara etu esi eke ego steeti.

Ma ka gọọmenti etiti nwelite ego a na-enye gọọmenti steeti ka ọ zuo iji kwụọ ugwọ opekatampe a.

Imo Steeti

Gọvanọ Ikpeazu bu ọdị nma ndị ọrụ Imo steeti n'obi

Chibuike Onyeukwu bụ onyeisi na-ahu maka mgbasa ozi n'Imo steeti kwuru na Gọvanọ Ikpeazu nwere ọ dị nma ndị ọrụ Imo steeti n'obi nke ukwuu.

O kwuru na Govanọ Ikpeazu agaghị ekwe nkwa ihe ọ na agaghi emezu, kama na gọọmentị Imo ga etinye anya n'akwụkwọ ego steeti were nwee nzuka na etiti ha na ndị ọrụ Imo steeti ka ha mara otu ha ga esi gaa n'ihu maka ugwọ opekete mpe a.

Lee ihe nkiri ga-amasi gi :

New minimum wage: 'Ego ahụ enweghị ihe ọ ga-ezu'- Ndị ọrụ

Akukọ ndị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka Onyeisiala bụ Mohammadu Buhari nyere iwu ka ebido kwuwa ndị na-arụrụ gọọmenti etiti ọrụ ụgwọ ọnwa opekatampe N30,000, ihe ndị mmadụ na-ajụ bụzị:Kedụ mgbe ndị steeti ga-ebido soro ṅụwa mmiri ọma ahụ?


Ọdịnaya: BBC jụrụ onye enyemaka ya ma eziokwu o dị n'akụkọ a .

Ọ gwara BBC na akụkọ ahụ bụ ezigbote asi.

Kedu Onye bụ Sadiya Umar Farouq?

Sadiya Umar Farouq bụ Mịnista na-ahụ maka ihe gbasara mmadụ, ọrụ gbata gbata na mmekọrịta madụ na ibe ya.

Bekee kpọrọ ngalaba ahụ 'Ministry of Humanitarian Affairs, Disaster Management and Social Development'.

Nke a bụ otu n'ime ndị ngalaba onyeisiala Muhammadu Buharị kewapụtara ọhụrụ n'afọ a.

A mụrụ Sadiya Umar Farouq na Nọvemba 5, 1974.

Ọ bụ onye Zamfara steeti n'okpuru ọchịchị Zurmi dị na mpaghara ugwu nke Naijirịa.

Ọ gara akwụkwọ Sekọndịrị na 'Federal Girls college' nke dị na Gusau, Zamfara steeti.

Ọ nwere asambodo "Business Administration" na mahadum nke Ahmadu Bello Zaria, Kaduna Steeti.

O nwekwara asambodo osote ọkammụta na "International Affairs and Diplomacy" ma tinyekwa nke "Business Administration" (MBA) sitere na Mahadum Ahmadu Bello.

Farouq bụbu onyeisi ngalaba na-elekọta ndị gbatara ọsọ ndụ na Naịjirịa nakwa ndị enwghị ebe obibi n'ihi agha maọbụ ihe ndapụta.

Ọ ruburu ọrụ dịka onye ojide ego ndị 'All Progressive Congress' site n'Ọnwa Jun 2013 ruo Jun 2014.

O sokwa na ngalaba nke APC hụrụ maka nhọpụta Buharị dịka ọnyeisiala Naijirịa.

Farouq bụkwa onye ojide ego otu ndọrọndọrọ ọchịchị 'Congress for Progressive Change' ebe Buhari nọ zọọ ọkwa onyeisiala n'afọ 2011.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ka akụko na efeghari na Sadiya Umar Farouq na onyeisiala ga-agba akwụkwọ taa.


Ọdịnaya: BBC jụrụ ọkachamara n'ihe gbasara nri bụ Taiwo Ubany, ma e nwere ihe dị njọ n'ife ọgwụ e ji egbu ahụhụ n'elu mkpụrụ nri.

O kwuru na ọ dịchaghị njọ, mana ọ na-aka mma ka ọ bụrụ onye ma anya ya (ọkachasị onye a zụrụ n'ime ya) ga-efe ya na nri.

O kwuru "enwere ọgwụ eji egbu ahụhụ nke na-adị mma ife na mkpụrụ nri ma na gburugburu ụwa, ya mere na ndị na-eme ihe gbasara nri ma na enwere ndị nke nwereike imebi ahụ, mana ebe ha ma nke a, ha makwa oke ha  ekwesịghị igafe.

"Ndị ọkachamara na nri agaghị agafe oke ahụ, abịa na ndị nke na-arụpụta nri, ndị ọrụ ha bụ ihụ na ha si n'usoro iwu arụpụta ya na-abịa elenyere ha anya ịhụ na ha agafeghị oke a.

"Ị kwuo maka kemịkal ndị a na-etinye na nri, enwere usoro e ji etinye ya iji echekwa mkpụrụ nri dịka edere ya n'ahụ karama kemịkal ahụ.

"Mana enwere usoro dịka ịkụ ya mmiri were gwagbuo ya tupu e fee ya na mkpụrụ nri, nke bụ na ụtọ na isi ya ekwesịla ịpụ mgbe ọ na-erutela n'ahịa.

"Ya mere o ji dị mma ka ọ bụrụ onye a kụzirila n'usoro e ji eme ya (onye ọkachamara).

Ya mekwara e ji ekwu na ọ na-adị mma ịsa ihe nri si n'ahịa ugboro ugboro ruru atọ maọbụ anọ, tupu e sie ma rie ya.

Ụfọdụ kemịkal na-aga na nri

Ihe o nwereike ime n'ahụ

Ubany kwuru na kemịkal ndịa nwere ike ibute ọrịa kansa n'ahụ ma e mechaa, makana kemịkal ndịa nwere ihe ndị dị iche iche o na-arụ n'ahụ.

O nwekwara ike ime ka ihe Bekee kpọrọ "immune system" dị n'ahụ gị ghara isi ike, nwee ike chekwaa ahụ gị.

Etu ị nwereike isi gbanarị kemịkal na nri

Akụkọ ndị ga-amasị gị :

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị mmadụ na-atụ ụjọ ka a hụchara ihe nkiri gosiri ka a na-efe 'sniper' n'elu agwa, ndị ọkachamara kwuru na ọ bụ ihe nwere ike iweta nsogbu ahụike ma ọ bụrụ na a kpachaghị anya.


Ọdịnaya: BBC ka na-agba mbọ ịchọpụta ma ebubo niile ahụ abụcha eziokwu.

Onye bụ Ugo SARS?

BBC ji onyonyo ndị mmadụ na-etinye na soshal midia wee mee nnyocha na ịntaneetị.

Ọtụtụ mmadụ na soshal midia na-akpọ Ugo Sars aha banyere okwu a kpụ n'ọnụ na Naịjirịa ugbua, bụ mkpagbu na mmekpa ahụ n'aka ndị uweojii, mana e nweghị onye n'ime ha wepụtara ihe akaebe iji gosi na o mere ihe ndị ahụ n'ezie.

Kama ụfọdụ kwukwara na ha ma Ugo Sars dịka ezigbo onye uweojii.

lỤlọọrụ ntaakụkọ Vanguard dere akụkọ na-akọwa na ọ bụ ebubo ụgha ka ndị mmadụ na-ebo Ugochukwu Ozoude na ndị otu ya.

N'ime akụkọ ahụ, mmadụ abụọ - Obiora Anichukwu na Emeka Ifedi - kọwara Ugo SARS dịka onyeuweojii kwụbara aka ya ọtọ ma na-arụ ọrụ ya nke ọma.

Mgbe BBC kpọrọ Ugochukwu Ozoude, o kwuru na ebubo niile ahụ bụ asị, mana dịka onye uweojii, onweghi ikike ịgwa ndị ntaakụkọ okwu, ọ bụ ndị isi ha ka ọ dị n'aka ime nke a.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Enugu steeti bụ, Daniel Ndukwe, azaghị oku anyị kpọrọ ya n'ekwentị, maọbụ zaghachi ozi anyị zigaara ya.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ndị ntorobịa ka na-eme ngagharịiwe na Naịjirịa gbasara mmekpa ahụ ndị uweojii, ọ kachcasị ndị ngalaba 'Special Anti-Robbery Squad' (SARS), ụfọdụ ndị bi n'Enugwu kpụkwa onye ọzọ a kpọrọ 'Ugo SARS', n'ọnụ.


Ọdịnaya: BBC kpọrọ Maazị Ogbonna ịmata etu obodo ahụ si kwụrụ dịka ihe onyonyo pụtara na Facebook ụbọchị Satọde nakwa Sọnde rụtụrụ aka na nsogbu metụtara ndọrọndọrọ ọchịchị dara n'etiti Emmanuel Kanu bụ nwanne onyeisi otu a kpọrọ Indegineous People of Biafra (Ipob) na ụfọdụ ndị obodo ha bụ Afara-Ukwu.

N'agbanyeghị ihe ndị uweojii kwuru, Eze Okwulehie bụ onye eji Eze Afara mara, gwara BBC na ọgbaghara dara n'obodo Esiama Afara Ukwu ụbọchị Satọde nakwa Sọnde dịka Emmanuel Kanu batara obodo ahụ malite iyi ndị mmadụ egwu.

Ihe onyonyo ndị mmadụ tinyere na soshal midia na-arụtụ aka na ụfọdụ ọgbaghara a mere, mana ha egosighị ebe Kanu mere ihe ọbụla maọbụ wakpoo onye ọbụla.

Ihe onyonyo "Facebook Live" Eze Okwulehie tinyere n'akara ya na Facebook dị ka o gosiri ebe ụfọdụ ndị Afaraukwu na-eme ngaghari iwe maka okwu ha na ndị ha kpọrọ aha dị ka "Ipob".

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Abia steeti bụ Geoffrey Ogbonna ekwuola na ndị uweojii amaghị maka akukọ na-efegharị na soshal midia banyere obodo Afara-Ukwu na ọgbaghara metụtara ezinaụlọ Nnamdị Kanụ.


Ọdịnaya: BBC na mmadụ atọ ndị nọ Daura nso nwere mkparịtaụka, ha wee gbaa ama n'ezie na Mamman Daura, nwunye ya, otu nwa ya nwoke, na otu nwoke ọzọ ji ụgbọelu aka mkpa (private jet) fega Lọndọn n'ụtụtụ Wenezde."

Ndị ahụ na-achọghị ka a kpọọ aha ha kwuru n'ije ahụ nwoke ahụ gbara afọ iri asaa na itoolu gara abụghị maka nleta ahụike.

Ha sịrị na "ahụ siri Mamman Daura ike, na o nweghị ọrịa na-arịa ya,"kama ha kwuru na  ahụ siri ya ike nke ọ gararịị akwamaozu onye bụbu ọnụ na-ekwuru Buhari bụ Wada Maida n'ụbọchị Wenezde.

Nke a na-eme dịka ndị mmadụ na-ekwu na ọnọdụ ahụike Daura esichaghị ike nke mere ka e buru ya gawa maka nleta n'ala Bekee.

Ndị ezinaụlọ Daura kwuru na o teela ha ji chọọ ka ọ gaa ala bekee gaA zuo ike mana o kweghị dịka o kwuru na ya anaghị aga ebe ọbụla n'ihi mgbachi obodo (lockdown).

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka akụkọ na-ewu na sọshal midia na-ekwu na e bupụrụ Mamman Daura, nwanne nna Onyeisiala Muhammadu Buhari, ala Bekee maka nleta ahụike, ndị nọ ya nso si na ọ bụghị eziokwu, kama na ọ bụ ezumike ka ọ gara n'ala Bekee.


Ọdịnaya: BBC: Anyị ga-agbape ụlọọrụ anyị na Lagos maka ịgbasa ozi na Ọdịda Anyanwụ Afrịka

Ndị ọbịa a na-atụ anya ha gunyere ndị ọnụ na-eru n'okwu na Naijiria dịka nnukwu ndị ndọrọdọrọ ọchịchị, ndị ojiegoachụego na ihe nkiri.

Onyeisi BBC na mpaghara ọdịda-anyawụ Afrịka bụ Oluwatoyosi Ogunseye kwuru na mgbape ahụ bụ nnukwu ihe nyere BBC n'ihi na ọ na-ehazigharị ka BBC si agbasa ozi banyere Naijiria na mba ndị ọzọ.

 "Mgbape na-ehazigharị ka BBC si agbasa ozi banyere Naijiria na  mba ndị ọzọ.  Ụlọ ọrụ a bụ isi ụlọọrụ nke BBC na ọdịda anyanwụ Afrịka na-achịkọta agbasa ozi n'asụsụ bekee,Awụsa, Frenchị , Pijin, Igbo na Yoruba. ụlọọrụ anyị a ga na-eme akụkọ maka radiọ, onyonyo TV na dijital."

Ka ọ dị ugbua, ụfọdụ ndị ịsị ọrụ BBC na mpaghara akụkụ ụwa ndị ọzọ erutela na Lagos maka mmemme a dị oke mkpa nke Directọ BBC nke mba ụwa bụ  Jamie Angus ga-esonye.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

A ga-eme mmeme ahụ n'ụlọọrụ anyị dị na Ikọyị Lagos n'Elekere anọ nke ehihie Wenezde, ụbọchị  nke iri abụọ na otu ọnwa Maachị afọ a.


Ọdịnaya: Bakor kwuru na ihe a mere n'ụbọchị Ocktoba 22, 2020 mgbe ha nọkatara nụwa ụda egbe aghara aghara n'okporoụzọ Oyigbo.

O kwuru na ọ bụ ebe ha na-akwado imechi ụlọahịa ha ka ha nụchara ụda egbe ka onye uweojii kpu okpu na-acha uhie uhie gbapụrụ egbe n'ebe ha nọọ ma gbuo Queen.

Bakor kwuru na ọ na-efe ala nna ya n'Oyigbo.

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na steeti ahụ bụ Nnamdi Omoni kwuru ka Monday Obakor bia mee mkpesa gbasara ọdachị a n'ụlọọrụ ha ma ewepụ mmachị ngagharị dị n'Oyigbo ugbua.

Cheta na ndị omekome weghara ngaghariwe udo ndị End SARS mere nso nso a wetere ọgbaghara n'Oyigbo mere ka gọọmenti Rivers State tinye mmachị ngaghari ebe ahụ.

Akụkọ mechakwara pụta na ndị ọrụ nchekwa na-aga n'ụlọ egbu ndị ha chere na ọ bụ ha wetere ọgbaghara a, mana anyị ka na-enyocha akụkọ ahụ ịmata maọbụ eziokwu.

Gere ihe o kwuru n'uju n'ihe nkiri a.

Ihe nwanne nna Queen Nwazuo o jiri mere nne kamgbe nne na nna ya nwụchara bụ Evangeline Mgbeahụrụ kwuru na anapụla ha nwata bu oke amamihe.

Evangeline kwuru na Queen bụ nwata na-enweghị nne na nna makana ha anwụọla mgbe ọ nọ elementri 2.

O kwuru na Queen bụ nwata akwụkwọ Mahadum Abia Polytecnic, Aba branch.

O kwuru na ọ bụ ezigbo nwa na-erube isi ma nwe oke amamihe.

O kwuru na ka ọ dị ugbua, ha ebulatabeghị ozu Queen n'Abia steeti ebe o si makana obodo Oyigbo ka dị ọkụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akwa arịrị ka Monday Bakor ji gwa BBC Igbo etu mgbọ si n'egbe ndị ọrụ nchekwa gbara n'ụlọahịa ya, si tugbuo Queen Nwazuo bụ nwaanyị ọ na-akwado ịlụ n'ihu ya n'Oyigbo, Rivas Steeti.


Ọdịnaya: Bala Elkana bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Imo steeti kwuru na ọ bụ n'ahịọ Afor Enyiogugu dị n'Aboh Mbaise ka ndị uweojii na ndị ekperima ahụ kwakọtara mgbọ ebe ha nọrọ zute ọnwụ ha.

Ha kwuru na ọ bụ ọkwọ ụgbọala bu Gulak mgbe a gbara ya egbe kọwara udiri ụgbọala ndị omekome ahụ bu bia kpaa mkpa mkpa a.

Ha kọwara ụzọ ndị ahụ si gbafuo nke mere ka ndị uweojii ahụ nwuchie ha n'ahịa Afor Enyiogugu dị n'ọkpụrụọchịchị Aboh-Mbaise ebe ha na-ekenye ndị obodo yabasị ha ji ike napụta gwogwolo bu ya.

Ha kwụsịrị gwogwolo bu yabasị si ugwu bata n'ike.

Ihe anyị ma maka ogbugbu ndị ugwu na Rivas

Ndị uweojii kwuru na ha napụtara ndị omekome ahụ egbe karịrị ise nakwa ụgbọala atọ ha ji gaa njem igbu Gulak.

Ha kwuru na ndị omekome ahụ ha gbgburu bụ ndị otu Indigenous People of Biafra Ipob nakwa Eastern Security Network (ESN).

Etu e si gbagbu Ahmed Gulak bụ onye otu APC n'Imo steeti

Ahmed Gulak bụ onye otu APC mabụrụkwa onye ndụmọdụ Goodluck Jonathan chiburu Naịjirịa anwụọla.

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii n'Imo steeti bụ Bala Elkana kwuru na ọ bụ n'elekere nke asaa nke ụtụtụ May 30, 2021 ka ndị o ji egbe wakporo ụgbọala bu Ahmed Gulak na mmadụ abụọ ndị ọzọ ka ha na-eje ọdọụgbọelu Sam Mbakwe dị n'Owerri ị ga-abanye ụgbọelụ.

Etu e si gbuo Ahmed Gulak

O kwuru na mgbe Gulak na-ahapụ ụlọoriri na mkwarị ya akpọrọ Protea, na o nweghị onye uweojii ọ gwara maka enweghị ezi nchekwa dị n'Imo steeti ugbua.

O kwuru na o nweghị ndị ọrụ nchekwa so Gulak nakwa onye 'taxi' bu ya gbara ụzọ ọzọ ebe ndị omekome ruru isii bu ụgbọala kwụsirị ụgbọala ya ma hụ na ọ bụ ya nọ ebe ahụ, gbagbuo nanị ya.

Ha gbagburu ya n'ụzọ Umueze Obiangwu dị n'okpuruọchịchị Ngor-Okpala dịketere ọdọ ụgbọelu.

Bala kwuru na kọmịshọna ndị uweojii n'imo steeti bụ Abutu Yaro ekwuola ka e mee nyocha gbasara ọdachị a ma zipu ndị uweojii ka gechie ogbe ahụ ma nwụchie ndị omekome ahụ.

Ihe ndị ọzọ ịkwesiri ị ma maka Ahmed Gulak

Ahmed Gulak chịkọtara ọgbakọ mere ntụliaka ime ụlọ nke Imo steeti n'afọ 2019. Ọgbakọ ahụ họpụtara Hope Uzodimma na-achị Imo steeti ugbua na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii imo steeti ekwuola na ha egbuola ndị ekperima ahụ gburu onye otu APC a ma ama bụ Ahmed Gulak n'ụtụtụ ụbọchị Sọnde.


Ọdịnaya: Bala Elkana bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ na-akowa na ndị uweojii enyefeela ndị a n'aka gọọmenti nke Legos ma na-atụ anya na gọọmentị Legọs ga-ahapụ ha.

Kama okwuru sị na mmadụ 123 a ga-eso usoro gọọmenti Legos steeti tupu ha ebido jiri ọgbatumtum ha agba ọkada.

Cheta na gọọmentị Legọs steeti ekwuola etu aka ha si kpata ọtụtụ ndị si Ugwu Awụsa wụbanye obodo ha.

Ha kwuru na ha nwụchiri mmadụ 123 kwuru na ha bụ ndị ọkada, ka ha ji ụgbọala gwongworo buru ọkada 48, bata na Legọs.

Otu onye n'ime ndị a nwụchiri kpọrọ onwe ya Shuaibu Haruna, kwuru na ọ hapụrụ nwunye ya na nwa ya nwoke na Jigawa, bịa Legọs ka o jiri ọkada ya kpatanwuo akụ o ji elekọta ezinaụlọ ya.

Dịka gọọmentị Legọs steeti si kwuo n'elu Twitter ha, ọ bụ ndị mmadụ gbaara ha ama dịka ha kwuru na agwa ha nọ na-akpa n'ime ụgbọala ahụ bu ha edochaghị ha anya.

Ọkwọụgbọ bu ha na gwongworo ahụ kọwara etu e si kwụọ ya ụgwọ ka o buru ha bute Oshodi dị na Legọs.

Mana ka a gbachara ha ajụjụ ọnụ, enweghi ihe a chọtara n'aka ha.

Kọmishọna na-ahụ maka gburugburu na ihe gbasara mmiri nke steeti ahụ bụ Tunji Bello nakwa kọmishọna na-ahụ maka njem bụ Abimbola Oladehinde so kpaa nkata e ji nwụchie ha.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii nke Legos steeti ekwuola na ha enyochaala mmadụ 123 sitere Jigawa bata Legos ma onweghị ihe dị njọ ha hụrụ.


Ọdịnaya: Balarabe Musa

Musa kwuru nke a n'ihe nkiri na-efegharị na Facebook nke gosiri ebe onye nwe ụlọọrụakụkọ SaharaReporters bụ Omoyele Sowore, chọrọ ịzọ ọkwa onyeisiala gara leta ya.

O kwuru na ndị agba ọchie ndị ndu Naịjirịa wụrụ Naịjirịa n'ala.

Musa sị: "Kedụ ụdị ndị ndu Naịjirịa nwere? Ụdị ndị ndu Naịjirịa nwere bụ ndịohi. Kemgbe repọblik nke abụọ bịachara na njedebe, kedụ ka a ga-esi nwee ndị ọchịchị ndị abụghị ndịohi?

"N'ezie, e nwere ndị esoghị. Anaghị m ekwu na ọ bụ ndị ndu niile bụ ndịohi. Mba, e nwere ndị esoghị mana echeghị m na ndị aka ha dị ọcha ruru otu pasenti. Pasenti iri itoolu na itoolu bụ ndịohi.

"Iji maa atụ, kedụ ka ị ga-esi merie ma ị gbado ụkwụ n'iwu na omenaala Naịjirịa? Kedụ ka ị ga-esi bụrụ onyeisiala Naịjirịa na-ebughị ụzọ bụrụ onyeohi? N'ihi na ọ bụ site n'izu ohi ka ị ga-esi nweta ihe ị chọrọ.

Ndọrọndọrọ ọchịchị n'ime pati na ntuliaka na Naịjirịa bụ okwu eji ego ekwu. Ike ego na-enye sikwa na mmerụaka. Ya bụ ka o siri dị."

"Anyị nwere nhazi ọnọdụ akụnaụba na ndọọndọrọ ọchịchị nke na-emetụta ka ihe niile si aga n'ala anyị. Ndị ndu nhazi a na-atụpụta bụ ndị ọdịmma onwe ha dị mkpa karịa nke ọha. Ebe ọ dị otu a, kedụ ka a ga-esi nwee ọganihu?

"E nyere m ọmụmatụ ọkwa onyeisiala, sị na onweghị onye ga-abụnwu onyeisiala ma ọ bụrụ na ọ bụghị onyeohi maọbụ nwee nkwado ndịohi. Nke a bụ eziokwu doro anya. ị ma na ịkwado ịzọ ọchịchị onyeisiala na Naịjirịa na-eri ijeri kwuru ijeri. Kedụ ka ị ga-esi nweta ijeri ndị a?"

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Balarabe Musa kwuru na ọ bụ ọnọdụ ndọrọndọrọ ọchịchị butere ihe isi ike na agaghị n'ihu n'ala Naịjirịa n'ihi na pasentị iri itoolu na itoolu (99%) ndị nọ n'ọchịchị bụ ndịohi.


Ọdịnaya: Balarabe Musa bụ onye anaghị ezo ọnụ ikwu ihe gbasara ịdịnaotu Naijiria

Okwu ya: "Amaghị m ihe mere ndị Ugwu, ndị Odida-Anyanwụ na ọbụladị ndị Saụt-Saụt, jiri kpaa nkata na ọchịchị ga alọghachi n'Ugwu ugboro ugboro. Gịnị mere anyị ji agba okirikiri? Ndị Ugwu anọọla n'ọchịchị ọtụtụ oge. N'ime mmadụ iri chịrị dịka onyeisiala, e chere m na asaa si na Ugwu, otu si na Ọdịda-Anyanwu, otu si na Saụt-Saụt, ma e nweghị onye si Ọwụwa-Anyanwụ."

Gịnị mere na o nwebeghị onyeisiala si Ọwụwa-Anyanwụ?

Balarabe Musa kọwara na 'ndị ọnụ na-erụ n'okwu n'Ugwu na Ọdịda-Anyanwu na-atụ egwu na Igbo ọnụ na-eru n'okwu kwenyere na ọchịchị onyekwuoucheya na ihe onye-ketere-ya-rie, karịa ndị Ugwu na ndị Ọdịda-Anyanwụ'.

Ọ gara n'ihu jụọ, "gịnị mere na a gaghị esoro usoro iwu onye-keta-ibe-ya-eketa (National Character) ma nye ndị Igbo ọchịchị ugbua? A na m ekwu 'nye,' maka na nke a abụghị okwu ntuliaka ndị mmadụ."

Ka Balarabe Musa na ndị ntaakụkọ Sun na-ekwu, ọ sị na ya ekwetaghị na ọ bụ maka na Ndigbo na-ekwu okwu ka e nye ha Biafra ka e jiri jụ inye ha ọchịchị.

Ọ sị: "Ọ bụghị maka na Ndigbo na-ekwu ka e nye ha ala nke ha. Ndigbo ka kwenye na Naịjirịa karịa ndị Ugwu maọbụ ndị Ọdịda-Anyanwụ n'ihe gbasara nkwalite ịdịnaotu nke Naịjirịa. Nke a bidoro tupu afọ 1950. E kwuwe okwu agbụrụ, Ndigbo kachasị na-akwalite ịdịnaotu nke ala anyị. Onweghị mgbe ha kwuputara okwu nwere onwe ha karịa ka alụchara Agha n'ihi ihe Agha mere. Ha ka kwenye n'otu Naịjirịa karịa ndị Yoruba na ndị Awụsa ndị bụ ndị chọrọrị nkewa."

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Balarabe Musa, onye nke kwuru nke a na mkparịtaụka ya na ụlọọrụ ntaakụkọ Sun nwere, kwuru na nke a dị mkpa n'ihi na o teele aka e ji agọnahụ ndị Igbo ọkwa onyeisisala.


Ọdịnaya: Bandile siri na ọ bụrụ na ọ jiri nwaayọ, na isi nkwọcha ya agaghị eru etu a.

Bandile (abụghị ezigbo aha ya)  kwuru na mgbe ọbụla ọ tọpụrụ isi o bu, o tee ya ncha isi, kwanye ya ọzọ.

Ihe o kwuru bụ: "O nweghị mgbe m ji ebu ezigbo ntutu m."

Ugbua o nwere ọrịa a kpọrọ "Traction Alopecia" nke ọ chọpụtara na o nwere n'ụlọakwụkwọ sekọndrị.

Mana ọ bụghị sọsọ ya na-arịa ọrịa na mba Sawụt Afrịka.

Sabi pipo dey draw ear give women of African origin to think twice about dia hairstyling to avoid hair loss

Nchọpụta e mere gosiri na ọkara atọ n'ime ụmụnwaanyị Afrịka na-arịa ya bụ ọrịa 'Alopecia.'

Ihe ruru pasentị 48 n'ime ụmụnwaanyị puku isii a jụrụ ajụjụ kwuru na ha agagbigala ya bụ ọrịa ntutu isi.

Okwu ụgha gbasara ezigbo ntutu mmadụ

Bandile na-ebo nsogbu ya okwu ụgha na-ewu nke kwuru na ịkwanye ntutu rọba na ịkpa ya akpa na-enye aka ime ya ka o too.

"Ihe anyị nụrụ mgbe anyị na-eto eto bụ na ntutu a kwanyere ka dị mfe ịhazi karịa ezigbo ntutu anyị"

Ụfọdụ nyocha na-ekwu na ụmụnwaanyị na-emefu ihe ruru ijeri dọlla isii na ntutu nkwanye kwa afọ.

Susan Magai nwere ụlọọrụ ebe a na-eme isi tinyere ọnụ na ya bụ okwu:

"Anyị na-agwa ndị na-abịa ịkpa isi ebe a ha ebukarịla isi ha gafee izuụka abụọ"

O kwuru na ụfọdụ mmadụ na-ebu nke ha rue ọnwa atọ nke na-eme ka ntutu ha bido ịdapụ.

Ụlọọrụ ya na-enye ọgwụgwọ maka ndị ntutu ha na-adapụ.

"Anyị ji mmanụ akụoyibo eme ya bụ ọgwụgwọ ga-eme ka ntutu mmadụ tochie"

Ntụtụ m dapụrụ mgbe m mụchara nwa

"Ị mụ nwa na oke nsogbu na-eso eme ka ntutu nwaanyị dapụ"

Okwu a si n'ọnụ Jumoke Koso-Thomas bụ dọkịta na mba Briten ma bụrụkwa ọkachamara n'ihe gbasara ntụtụ isi.

 Boitumelo Monyaki kwuru sị: "A chọpụtara m na n'ezinaụlọ m, ụmụ nwaanyị mụchaa nwa, ntutu ha ebido ịdapụ."

"Nabata onye Afrịka ịbụ"

Bandile kwenyere na ụmụagbọghọbịa na ụmụntakịrị kwesiri i chegharị etu ha si ebu ntutu isi ha.

"Anyị kwesiri ị na-agwa ha emebila ntutu gị, etela ya ncha isi, nye ya ohere ikutu ume."

O kwuru na nke a bụ ndụmọdụ ga-ebiri oku n'oge adịghị anya dịka ndị mmadụ na-amụta ibu ntutu...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ịkpa ịsị, ite isi ncha(Relaxer) na ịkwanye ntutu rọba (weave-on) emeela ka ntutu nwaanyị a bụ onye mba Sawụt Afrịka dapụsia.


Ọdịnaya: Banky W kwuputere nke a n'elu soshal midia ya, kwuru na ọ chọrọ ịnọchite anya ndị nọ n'okpuru ọchịchị-obodo Eti Osa dị na Legọs steeti.

O nweta oche a, ọ ga-abụ onye na-akpa ndị mmadụ obi aṅụrị mbụ ga-enweta ya n'ime oge ọhụrụ ọhụrụ a.

Dịka foto dị n'akara Instagram ya si kwuo, ọ na-azọ ọchịchị n'okpuru pati "Modern Political Party (MDP)".

Site n'ihe o dere n'elu Instagram ya, o kwuru na ebe e kwuru na ndị ntorobịa enweghị ego ịzọ ọchịchị na ihe ndị ọzọ e kwuru na ha agaghị emenwu, na ha ga-agba mbọ ime ihe ndị ahụ.

O kwukwara na ọ ga-akara ya mma na ọ nwara daa, karịa na ọ nwaghị.

Ndị na-eme obi aṅụrị banyere ndọrọndọrọ ọchịchị

Kedụ ihe ị che? Ọ ga-azọtanwu oche a?

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Olubankole Wellington bụ otiegwu eji "Banky W" mara, ekwuola na ọ chọrọ ịzọ oche n'ụlọomeiwu nta.


Ọdịnaya: Belgian na Hazard

Juan Mata nke Manchester United bu ụzọ tinye goolu nke mbụ na mpio ndị Chelsea na nkeji iri na otu ebe Chelsea gbaara isi onwe ha na nkeji iri anọ na atọ site n'aka Marcus Alonso.

Ya bụ egwu bọọlụ kpụ ọkụ n'ọnụ nke bụ na mpe mpe akwụkwọ edo edo ruru ise e nyere ndị rụsara ibe ha arụrụala na ya bụ egwuruegwu.

Manchester United ji atọ ebe Chelsea ji abụọ.

Okwu a kpụ n'ọnụ na ya bụ egwuruegwu bụ mmeghie aka David de Gea bụ ochee goolu ndị Man Utd bụ nke mere e ji nye ha goolu ahụ.

Nke a mere ka ebumnobi ndị Manchester United ịgba Champions League ọzọ dịzị ka ọkụ chọrọ ịnyụ anyụ.

Bụ nke nyere Chelsea ohere ịnọsi ike n'ogogo nke anọ ebe Man Utd gbara ọnyụpa na ndị nke isii (6).

Egwuruegwu a bere n'otu ọkpụ, otu ọkpụ ka e gbuchiri.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Manchester United na Chelsea akwakọrịtala mpị taa n'Old Trafford bụ ebe ha ji otu ọkpụ, otu ọkpụ gbaa akaahịa n'ọkara nke mbụ.


Ọdịnaya: Ben Nwabueze bụ onyeisi ndị Eastern Consultative Assembly

Onye ọkaiwu ahụ kwuru nke a oge ndị otu IPOB gara n'ụlọ ya n'Atanị Anambra Steeti ịga rịọ ya mgbaghara maka ikposa nzukọ nke otu ndị okenye si ọwụwa anyanwu nke a kpọrọ, Eastern Consultative Assembly, na bekee, nke Nwabụeze bụ onyeisi ya, mere n' Enugu n'ọnwa Februwarị afọ a.

O kwuru na ya a gaghị esonye na mkparịtaụka ọbụla gọọmentị etiti na-akwado ma ọ bụrụ na ha ebughị ụzọ maha mmachi a machiri IPOB ma wepụ aha ha dịka otu 'oyiegwu'.

Ọ sị:" Ọ bụrụ na elebanyeghị anya na  mkpagbu gọọmenti etiti na-akpagbu, ọ ga eru oge ọ ga bụ Igbo niile ga-esonye ha, ndị okenye dịka mụ ga-eburu ya n'isi. Nke a ga-abụrụ nsogbu kachacsi njọọ nye ala Naijiria."

Gọọmentị Etiti gụrụ IPOB nd

O kwuru na mkpagbu a na-akpagbu Ndigbo na Naijiria butere mkpu akwa ndị IPOB.

Ọ gakwara n'ihu kwu na mkpagbu ahụ bidoro na afọ 1965 oge konsul na achị na mahadum nke lagos, University of Lagos,' ebe ọtụtụ bụ ndị Yourba kpara nkịta iwepụ onyeisi mahadụm ahụ bụ  onye Igbo a kpọrọ ọkammụta Enyi Njoku.

"Aka m na-echeta akụkọ ihe mere na University of Lagos  n'ụbọchị ọnwa Maachị, afọ 1965 oge m bụ onye nkuzi na mahadum ahụ e mepere ọhụrụ. Ha chọrọ iwepụ ọkammụta Enyi Njoku dịka onyeisi mahadum mana a jụrụ ajụ. I kpọkọtara m ụmụakwụkwọ na ndị nkuzi anyị mee ngagharịiwe mere ka emechie mahadum.

"Anyị lụsoro gọọmentị etiti nke Alhaji Tafawa Balewa ọgụ.  A nwuchiri m  ma  ma m ọkaikpe onye Yoruba mara m ikpe mkpọrọ ọnwa isii maka idu na ngaghariiwe ahụ mana anyị gbagharịrị akwụkwọ ma otu onye ọkaikpe ,onye mba Sierra-Leonia bụ J.S Taylor kagburu ọmụma ikpe ahụ ma tọrapụ m, nm nwere ọnwe m.

Ụbọchị nke a mere, Ndịgbọ niile nọ na Legos nwere oke ọnụ."

Otu IPOB na- agba mbọ maka nnwereonwe Biafra

Ọ katoro gọọmentị etiti  maka imachie IPOB ma hapụ Fulani na-achi ehi, ndị o kwuru na ha na-egbula ọtụtụ ndị Naijiria, ma ọ gụghị ha "ndị oyiegwu".

" A ghaghị m esonye na mkparịtaụka udo ọbụla sọsọ ma amahara IPOB, ndị , dịka o siri kwuo, egbula ọtụtụ ndị Naijiria, ma ọ gụghị ha dịka "ndị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwabụeze kwuru na e meghị nke a ndị okenye Igbo ga-ebuzi mbọ a na-agba maka nnwereonwe Biafra n'isi.


Ọdịnaya: Berebofe Ebi-Johnson bu nwaafọ Opkoama gwara BBC na nkea bụ ugboro atọ udiri ihe na eme n'oke oshimiri ha.

O kwuru na ọ bụ n'afo 1983 na 1984 ka ha hụrụ ụdịri ihe a tupu nke a e mee kama ha amaghị ma anụ a a dị ndụ ka ọ nwụrụ anwụ.

Ka o si di ugbua, ha ka na eke anụ a kemgbe sundei ihe a mere.

Ọgbaaghara dapụtara n'ụlọnga Brazil ataala isi mmadụ iri ise

Mkpmkpa a bidoro dịka otu ọjọọ hapụrụ ebe ha bi na ya bụ nga were nwakpo ndị bị ebe ọzọ nke mere ka ọgụ bido.

N'ime mmadụ 50 nwụrụ, mmadụ iri na isii bụ ndị ebepụrụ isi na ogbaaghara a.

Ndị ụlọmkpọrọ a weputara akwụkwọ maka ihe mere na-akọwa na amụnyere ọkụ na ụlọnga ahụ nke mere ka aṅụrụọkụ gbuo ụfọdụ ndị.

Henry Onyekuru ebidola njem n'otu bọọlụ Galatasaray

Ndị otu bọọlụ Galatasaray ebidola ije íbitekwa Henry Onyekuru n'aka Everton maka afọ ọhụrụ.

Cheta  na Onyekuru enyela Galatasaray aka maburu iko n'asọmpị abụọ otu ahụ gbara n'ala Turkey mbụ.

Lekwa Chimamanda Adichie n'ihu Vogue!

Ada Igbo bụ Chimamanda Adichie esorola na umunwanyi ndị na egbuke ka kpakpando n'ihu akwụkwọozi Vogue.

Akwụkwọozi nkea kacha puọ iche n'ihi na ọ bụ Meghan Windsor onye bụ "Duchess of Sussex" bipụtara ya.

Meghan bipụtara akwụkwọozi nke a iji were gosipụta ụmụnwanyị kwaturu ihe mgbochi dị icheiche.

Akwụkwọ mmachị ahụ bụ adigboroja

Ebubo na ụta na-aga n'ihu maka ihe mere na ụlọahịa nwunye Rochas Okorocha

N'aka nke ozo ka Uloma Rochas Nwosu na etisi mkpu ike na akwụkwọ ha ji wakpo ụlọ ya bụ adigboroja.

Onyeisi ngalaba na-ahu maka inakọta ego niile ezurufuru ndị gọọmentị Imo steeti bụ Jasper Ndubuaku ekwuola na ha natara akwukwọ ikike ha na Magistrate Court nke Anambra steeti.

Ndị mmadụ nwụrụ na mwakpo ndị Boko Haram wakporo otu obodo na Maiduguri arịala ruo mmadụ iri isii na ise.

Muhammed Bulama bụ onyeisi okpuruọchịchị ebe ya bu ihe mere gwara ndị ntaakụkọ na mmadụ iri abụọ na atọ ka Boko Haram gburu mgbe ha sị ụlọakwa alọta, ebe mmadụ iri anọ na abụọ nwụrụ mgbe

hachụwara ndị Boko Haram ọsọ.

Nwada Igbo bụ ọkaibe n'ule WAEC 2019

Ugboaja Chizobam Stephanie dị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị mmadụ bi na okpuru ọchichị Brass dị na Bayelsa steeti na aṅuri ọnụ dịka ha hụrụ anumanu a na-akpọ 'Whale' na Bekee n'oke oshimiri ha.


Ọdịnaya: Berners-Lee kpara nkata mụtara "world wide web" n'afọ 30 gara aga

na-atọ ọchị ugbua.

Afọ iri atọ taa, Tim Berners-Lee tinyere akwụkwọ mụpụtara "world wide web".

Iji mee ncheta ọmụmụ "www" a, ndị malitere iji ya mee ihe oge ọ malitere, ndị ụlọọrụ teknụzụ, nakwa ndị lara ezumiike nka site na ndọrọndọrọ ọchịchị, banyere Twitter ebe ha ji #Web30 na-echeta ihe mbụ ha mere n'elu "world wide web".

Lee ụfọdụ ndị tinyere ọnụ n'okwu a:

Al Gore bụbu osote onyeisiala mba Amerịka, so n'ime ndị kwuru okwu.

N'afọ 1994, Bill Clinton bụbu onyeisiala mba Amerịka na Carl Bildt bụ praịm minista mba Swidin mgbe ahụ, bụ ndị isiala mba mbụ bu ụzọ zie ozi n'elu www.

Mgbe o ruru afọ 2000 bụ afọ ụlọọrụ nyocha Pew dị na mba Amerịka nyochara mmadụ ole na-eji ịntanetị eme ihe, ihe karịrị ọkara mbaụwa amalitela iji ịntanetị.

Ọ ga-ara ahụ ichefu ụdịrị mkpọtụ "dial-up" ahụ na-eme mgbe gboo ahụ.

Ndị Google tinyere ya n'ihu ọrụ ha iji mee emume ncheta afọ iri atọ ya.

Gịnị dị iche n'etiti "world wide web" na ịntanetị?

Charles Babbage malitere ihe gbasara kọmputa n'ebe mbido senchuri 19, mana a rụghị kọmputa ọbụla ruo afọ 1939 mgbe a rụrụ nke mbụ, ka e hibechara ụlọọrụ kọmputa nke mbụ.

N'afọ 1960 na ụma, ụmụakwụkwọ abụọ malitere teknụzụ na-ebufe ozi site n'otu kọmputa banye ọzọ. Nke a bụ ihe a kpọrọ "apranet", mgbe mbụ ịntanetị na-apụta.

E mepụtara apranet a ka ndị agha mba Amerịka were ya na-akpa nkata oge a na-alụ agha "cold war". E mere nke a ruo mgbe afọ iri abụọ ọzọ ruru, oge Tim Berners-Lee wepụtara ihe na-ejikọ kọmputa ole na ole.

Etu a ka e si mụọ braụza ịntanetị na www.

Ugbua, a na-eche ịntanetị dịka Google Chrome, Mozilla Firefox na Internet Explorer. Berners-Lee ka anyị ga-ekele maka ya, makana ọ bụ n'afọ 1989 ka a kpọpụtara "braụza" n'ime ozi atụmatụ o wepụtara.

Ebe mbụ e kewapụtara n'ịntanetị bụ http://info.cern.ch/ ọ ka nọkwa ruo ugbua.

Ihe gbasara #Web30

Sir Tim Berners-Lee spoke the BBC's Rory Cellan-Jones

Early websites

Ụlọọrụ ndị dịka Amazon na Craigslist gara na soshal midia igosipụta websaịt mbụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mbido "world wide web" a ma dịka www, nọ na-ata arụ maka ihe ndị dịka ihe bekee kpọrọ "dial-up tone", websaịt ndị kpụkọrọ akpụkọ, CD e ji amụta ihe ndị a na-enye n'efu, nakwa ihe ndị ọzọ ga


Ọdịnaya: Bertrand Traore nyere goolu anọ na asọmpi 16 o soro Chelsea gbaa

A dakwara ha nha paụnds 460,000, ebe a dara ngalaba na-ahụ maka egwuregwu bụ 'Football Association' paụnds 390,000.

Ntaramahụhụ na-eme dịka fifa nyochachara  ọzụzụ  Chelsea zụụ ndị egwu bọọlụ ndị mba ọzọ erubeghị afọ iri na asatọ ndị gụnyere, Bertrand Traore.

Fifa kwuru na Chelsea gbajọrọ iwu ha ụgboro 29.

N'afọ 2017, otu ụlọọrụ akụkọ intanet a kpọrọ 'Mediapart' gbara n'anwụ na Chelsea na-ewe ndị egwuregwu etorubeghị afọ 18 n'ọrụ.

Akụkọ ga-amasị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Fifa amachiela otu egwu bọọlụ Chelsea ịzụ ndị egwu were ruo afọ 2020 maka ịda iwu gbasara etu ha si emeso ndị egwu bọọlụ na-eto eto.


Ọdịnaya: Bianca Ojukwu bụ nwa aka chịbụrụ Gọvanọ Anambara steeti ochie bụ Christian Onoh

Bianca zọrọ ọkwa onye ga-anọchiteanya ndị Anambara-Saụt n'ụlọomeiwu nke ukwu mana Nicholas Ukachukwu meriri ya.

O kwuru na e ji aghụghọ kpapụ ya na ndị ọzọ so bido pati ahụ.

N'akwụkwọ ozi nke o binyere aka, Bianca boro ebubo na pati ahụ abanyela n'aka ndị ọjọọ nke mere na pati ahụ na-achọzị ikpula ka ero.

"Dịka otu onye so nọrọ n'isioche nlekọta pati, ọ na-ewute m na aka ndị ọjọọ akparala pati anyị.

"Taa, APGA na-atụ n'ume, ebe aha ya dakpọcharala.

"Nke a ga-enyerịrị ha ntaramahụhụ na ntuliaka na-abịa."

Mana ọ kpokuru ndị e mejọrọ na ntuliaka imeụlọ ahụ ka ha ghara ịhapụ pati ahụ n'iwe.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Bianca Ojukwu, nwunye Dim Chukwuemeka Odimegwu Ojukwu nwụrụ anwụ, ekwuola na otu APGA ga-enweta ụgwọ ọrụ ihe ha mere na ntuliaka imeụlọ ha na ntuliaka na-abịa.


Ọdịnaya: Bianca Ojukwu na-azọ ịnọchite Anambra-South na Sineti nn'aha otu APGA

N'ozi mgbasaozi otu Massob wepụtara nke onyeisi ha bụ Uche Madu binyere aka, ha kwuru na ọ bụ ihe mkparị ma Bianca Ojukwu banye na ndọrọndọrọ ọchịchị.

Ha kwuru na Bianca banye n'ụlọoimeiwu, na ọ ga-enye ohere ka ndị omeiwu ndị ugwu ndị anaghị akwanyere Ojukwu ugwu nwe ohere inye ya mkparị dịka e nyere nwunye Bola Tinubu.

"N'ihi ezi ugwu Ndigbo na-akwanyere Dim Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu, nwunye ya, Iyom Bianca ekwesighị ịbanye na ndọrọndọrọ ọchịchị.

"Dịka nwunye Eze Igbo Gburugburu, Iyom Bianca Ojukwu nọ ka nne Ndigbo onye ikwụba aka ọtọ, ebube na ugwu ya ga-emetọ ma ọ bụrụ na o tinye aka na ndọrọndọrọ ọchịchị."

Otu ahụ kwuru na ha hụrụ nwunye Dim Odumegwu Ojukwu n'anya dịka onye na-anọchite anya Ndịgbo n'ihe niile, gara n'ihu sị, 'Massob na-akpọ ndị nnọchite anya wọọdụ Anambara-Saụt n'ụlọomeiwu sineti oku ka ha kwanyere Ojukwu ugwu n'ihi na ikwado nwunye ya ma tụnyere ya bụ inye Ojukwu mkparị."

N'okwu ha, ndị na-akwado Bianca ịbanye ndọrọndọrọ ọchịchị bụ ndị iro Ojukwu na Ndịgbo.

Ha kpọkuru gọvanọ ndị na-achị steeti dị n'ọwụwa anyanwụ ka ha kwado Bianca site n'inyere ya na ụmụ ya aka ka ọ ghara ịdị ka Ndịigbo a gbarapụrụ ha.

Cheta na nsonso, otu si Massob kewapụta bụ Biafra Independence Movement(BIM) nke Ralp Uwazuruike nọ n'isi ya kwupụtara nkwado otu ahụ nye Bianca ịzọ ọkwa Sineti.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị otu na-agba mbọ maka nnwereonwe Biafra a kpọrọ 'Movement for the Actualization of Sovereign State of Biafra, (MASSOB) akpọọla ndị APGA oku ka ha ghara ịtụnyere Bianca na ntuliaka imeụlọ ha na-abịa.


Ọdịnaya: Bianca bụ nwunye dike duru ndị biafra gaa agha Biafra bụ Chukwuemeka Odumegwu-Ojukwu

Bianca gara n'akara Facebook ya taa ikwupụta nkwado ahụ otu a kpọrọ 'Friends of Ambassador Bianca Odumegwu-Ojukwu' nyere ya.

O kwuru na ha wuchiri n'isi ụlọọrụ otu pati APGA ma gbatara ya akwụkwọ isonye na ntuliaka ime ụlọ a ga-eme iji kwado maka ntuliaka sineti n'afọ 2019.

Content is not available

End of Facebook post, 1

Bianca kọwara na ndị otu ahụ kpokọrọ onwe ha ọnụ ma tụkọọ egọ ha gbaara ya akwụkwọ ahụ nke o kwuru gosiri nkwado pụrụiche.

O kwuru na nkwado a gosiri na ndị mmadụ nabatara ya nkeọma agbanyeghi nsogbu ọ na-enwebu na mbụ ebe obodo ndị di ya kwuru na ọ gaghị azọlị ọchịchị n'ala ha maka na ọ bụghị onye ala ahụ.

N'okwu ya na Facebook; "Ihe a na-aga n'ihu na-egosi ụdị nnabata ndị okpuru ọchịchị Anambara Saụt nwere n'ebe ọ nọ nakwa ụdị agụụ ha nwere ka ọ nọchịte ha n'ụlọomeiwu sineti.

Nke a pụtara na Bianca ga-azọ ọchịchị n'Anambara steeti bụ ala di ya

"Maka ụdị amamihe o nwere site n'ọrụ ya dịka onye nnọchite anya mba Naịjirịa n'ebe dị icheiche, ọ rara ahụ ndị Anambara inweta ụdị mmadụ tozuru ka ya ịnọchite anya ha na sineti."

Akụkọ apụtala na mbụ na ndị Anambara ekweghi ka nwunye Ojukwu zọọ ọchịchị na steeti ahụ maka na ọ bụ onye Enugwu steeti a lụbatara n'Anambara.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwunye Chukwuemeka Odumegwu-Ojukwu bụ Bianca Odumegwu-Ojukwu esorola na ndị chọrọ ịzọ ọchịchị na ntuliaka na-abịa.


Ọdịnaya: Bido n'ebubo nke onye bụbu onyeisi NDDC bụ Joy Nunieh boro Godwill Akpabio bụ Mịnịsta na-ahụ maka Niger-Delta, onye ụlọọrụ NDDC dị n'okpuru ya were rue nke Akpabio boro ndị omeiwu ruo etu ndị Uweojii si wakpoo ụlọ Nunieh n'ụzọ ụtụtụ, ihe nkiri na-eme na-etipụta ụfọdụ ụmụ Naijiria akwa, ebe ọ na-atọkwa imirikiti ọchị.

Mana ọ bụghị taa ka ukwu jiri dị n'azụ, nnyocha NDDC abụghị mbụ e merela nnyocha kpụ ọkụ n'ọnụ na Naijiria dịka ọtụtụ ndị mmadụ na-ewe ha dịka bụ "ụja nkịta na-agbọ onye nwe ya".

Lee ụfọdụ nnyocha e mere metụtara mmefu ego, i chere na chi ga-eji ehihie jie na Naijiria mana o jighị:

1. Nnyocha ijeri dọla 16 ($16Bn)ego ọkụ latrik nke afọ 2009

Nke a bụ nnyocha ihe mere ijeri dọla iri na isii ego e tinyere na ịhazigharị oku latrik na Naijria bido n'afọ 1999 rue afọ 2007 nke Ụlọomeiwu Nta site na kọmiti ha na-ahụ maka ọkụ latrik.

Tupu nnyocha ahụ abịa na njedebe, egwu dagharịrị dịka a malitere tụwa onye ndu kọmịti ahụ lebara ya anya bụ Ndudị Elumelu aka iri ngarị.

Ihe e jiri nchọpụta ahụ mee: Ka nnyocha ahụ bịara na njedebe, naanị anọ n'ime ihe iri asatọ na asatọ kọmiti Elumelu tụnyere alo ka e mee bụ ihe  e mere.

2. Nnyocha ebubo mmefu ego dị N628 eboro Patricia Olubunmi Etteh oge ọ bụ onyeisi ụlọomeiwu nta

E nyochara  Patricia Etteh, onye bụbu onyeisi Ụlọomeiwu Nta n'afọ 1999 maka imefu N628m na ịrụzi ụlọ obibi onyeisi Ụlọomeiwu nta n'Abuja.

Ihe e jiri nchọpụta ahụ mee:E mechara jiri maka nnyoha ahụ chutuo Etteh n'ọkwa onyeisi ụlọomeiwu Nta n'afọ 2009.

Mana Lawan, onye bu nnyocha ahụ n'isi ma bụrụkwa onye ọtụtụ na-ahụta dịka onye na-akwụba aka ya ọtọ mechara maa na ọnya nrụrụaka dịka a chọpụtara na o riri ngarị.

3. Nnyocha  ihe mere ego ụlọakụ

Ụlọakụ etiti bụ CBN n'aha ịchafụ mere nnyocha ụlọakụ dịga na Naijiria ma rụọ ụfọdụ ndị isi ụlọakụ gụnyere Erastus Akingbola, nke Intercontinental Bank, Cecilia Ibru nke Oceanic Bank na Bartholomew Ebong nke First Bank aka maka ebubo nrụrụaka n'ime ndị isi ụlọakụ.

Ndị ọzọ bụ Francis Atuche nke Bank PHB,Sebastian Adigwe nke Afribank na Okey...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kemgbe izu ole na ole, ụmụ Naijiria na-ele ihe nkiri na-eme ka ihe onyonyo Nollywood dịka ụlọmeiwu na-eme nnyocha ihe mere ego dị ijeri iri anọ nagala a kpọrọ "Niger Delta Development Commission" (NDDC) kwesiri iji rụọ ọrụ mmepe obodo.


Ọdịnaya: Bido n'ụlọụka Holy Ghost Cathedral bụ ebe mbụ e zigara ya ọrụ, Mbaka bidoro na-adọta igwe mmadụ n'ụka ụtụtụ n'ihi ka oziọma ya sị ada.

Na e gbughị oge aha ya wusara ebe niile n'ala Igbo dịka akụkọ ọrụebube so ofufe nro ya "Adoration Ministry" na-agbasasị.

Mana ihe ndị mere Mbaka onye ama ama na gburugburu Naijiria bụ okwu gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị o kwurula n'elu ebe nchụaja.

Ọtụtụ n'ime amụma ahụ nke ọ na-ebu na mịnịstri ya nke na-adọta puku kwuru puku mmadụ kwa izuụka, ebe ụfọdụ emezughị.

Fr.Mbaka zutere Buhari n'afọ 2016 díka

Lee ụfọdụ okwu Mbaka kwurula pụtara ụka na Naijiria:

1. N'ụbọchị Mọnde, December 2, 2018, Mbaka gwara Peter Obi, onye so Atiku Abubakar azọ dịka Osote Onyeisiala na Chineke kpọrọ aka ntachi asị n'ihi na Obi jụrụ ịkpọpụta aha ego ọ ga-enye maka ịrụ ọrụ na mịnịstrị Mbaka.

Ọtụtụ ndị mmadụ katọrọ Mbaka na-ajụ ma ọ na-eke ngọzị Chukwu naanị ndị wetara ego mana na nzaghachi ndị katọrọ ya, Mbaka kwuru sị, "Anaghị m ana ego ikpere onye ọbụla ekpere."

2. N'ọnwa Oktoba, Mbaka kpọrọ Atiku 'Bureau de change' n'ihi ụdị ego igwe akụkọ kwuru banyere ndị mmadụ n'aka n'oge PDP meriri na ntuliaka imeụlọ ha na Pọt Hakọt.

3. Na 2015, Mbaka buru amụma na Goodluck Jonathan agaghị emeri na ntuliaka ọkwa onyeisiala nke afọ ahụ n'ihi na Chineke ajụla ya, kama na Buhari ga-emeri.

Amụma ya ahụ adịghị ọtụtụ ndị mmadụ mma ọkachasị Ndigbo n'ihi ịhụnannya ha nwere n'ebe Jonathan nọ, mana Buhari mechara merie.

4. N'ọnwa Janụwarị nakwa Oktoba afọ 2018, ka o gachara ihe dịka afọ atọ ọ batara ọchịchị, Fada Mbaka kwuru n'ozioma ya, sị,"Buhari gbanwee maọbụ a gbanwe gị"

Okwu butekwara ụka n'ihi na ọtụtụ nọ na soshal midia tara ya ụta sị na ọ bụ nkwado ya mere ka Buhari banye n'ọchịchị.

5. N'afọ 2014, Mbaka gwara ndị Imo ka ha ghara ịtụnyere Ikedi Okahim ịzọ ọkwa nke abụọ dịka Gọvanọ Imo maka iti ụkọchukwu ihe.

Ohakim kpụrụ afọ n'ala na ntuliaka ahụ. Mana e mechara, Mbaka rịọ mgbaghara sị na ọ bụ asị ka a tụdoro Ohakim.

6. N'afọ 2003, Mbaka kwuru na Chimamaroke Nnamanị, onye bụbu gọvanọ Enugwu steeti...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kemgbe e chiri ya ụkọchukwu na 1995, ọnwa Julaị 29, afọ 1995, Fada Ejike Mbaka bụ ụkọchukwu sitere n'ụtụtụ puo eze.