Ọdịnaya: Amabeghi onye ga-anọchi Wenger oge ọ pụrụ

Wenger ga-ahapụ ya bụ otu egwu bọọlụ na ngwụcha oge asọmpi a na-agba ugbua dịka ọ nọrọla karịa afọ iri abụọ n'Arsenal.

Wenger kwurpụtara ebumnobi ya site na mgbasaozi o nyere ndị ntaakụkọ.

Mana Iwobi nọ n'akara Twitter ya wee depụta etu obi dị ya ebe Wenger nọ ọkachasị etu Wenger siri nyee aka we guzobe ya n'otu egwu bọọlụ Arsenal.

N'okwu ya "Maka ihe niile i meere ndị egwu bọọlụ Arsenal, maka inwe ntụkwasị obi n'ebe m nọ dịka nwa na-etolite etolite, maka inye m ohere igosipụa onwe m ma tokwa dịka onye ọgba bọọlụ nakwa dịka mmadụ, a ga m na-ekele gị bu onyeisi m ebighebi. Daalụ rnke ukwuu!"

O tinyere akara nke na-egosi ịhụnanya na ya bụ ihe o dere.

Iwobi bụ otu onye nime ụmụ na-etolite etolite nke Wenger kuziri ndị si n'ụlọakwụkwọ nke ndị Arsenal wee banye n'otu egwu bọọlụ ahụ nke mbụ.

Iwobi banyere Arsenal dịka nwantakịrị na-agụ prayimarị ma sonyere ndị otu mbụ ha n'afọ 2013 dịka onye ga-anọchi mmadụ n'asọmpi ha na West Bromwich Albion gbara.

Wenger buru iko Premia Lig atọ na FA asaa nime afọ iri abụọ na abụọ ọ nọ n'Arsenal.

O nwere ike inweta iko mba Europe ya nke mbụ tupu o pụọ dịka otu ahụ nọ n'agba nke ikpeazụ n'asọmpi UEFA Yuropa Lig.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ọgba bọọlụ Naịjirịa bụ Alex Iwobi etoola onye nkuzi ndị Arsenal bụ Arsene Wenger maka aka o nyere iguzobe Alex n'otu egwu bọọlụ ahụ.


Ọdịnaya: Amabeghí ka APC Imo o ga-agba aka.

Uche Nwosu na Hope Uzodimma so n'ime ndị zọrọ ị bụ onye ga-ejide ọkọrọtọ APC na ntuliaka nke 2019.

Ha abụọ na-esi ọnwụ na ọ bụ ha meriri ntuliaka ahu, nke mere eji wepu okwu ahụ n'ụlọikpe.

Maazi Jones Onwuasoanya sị na ọ bụ maka mkpebi otu n'ime ụlọikpe ji okwu a mere maka ya mere Inec ghara eweputa ha onye ọbụla.

Ọ sị na Inec kwanyere ụlọikpe uwgu ruru ha.

Jones Onwuasoanya sịkwa na ya che na APC nke Imo nwere onye ga-ejidere ha ọkọrọtọ.

Ọ sị onye ahụ bụ Uche Nwosu.

Aha ndị a etinyere n'ụlọọrụ Inec n'Imo bụ imezu nkwa Inec kwere na ha ga-ewepụ aha ndị niile ga-eso zọ ọchịchị na 2019 taa.

Ndi aha ha di n'ime akwụkwọ a gunyere Emeka Ihedioha nke Peoples Democratic Party (PDP), Ifeanyi Ararume nke All Progressives Grand Alliance (APGA), Michael Ikoku nke Young Democratic Party na mmadụ iri isii na anọ ọzọ.

BBC Igbo gbara mgbọ ịnweta Uche Nwosu na Hope Uzodinma ka ha tinye ọnụ n'okwu a.

Ekwentị Hope Uzodinma dara ụda mana ọzaghi.

Anyị enwetaghi Uche Nwosu.

Akụkọ ndị ga-amasị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụ na-ekwuru APC n'Imo bụ FCC Jones Onwuasoanya ekwuola na ọ  bụ eziokwu na ha Uche Nwosu na Hope Uzodimma adịghị n'akwụkwọ bu aha ndị ga-azọ oche dịka gọvanọ Imo steeti n'afọ 2019 nke Inec tapesara n'ụlọọrụ ha n'Owere taa.


Ọdịnaya: Amabeghị ebe onye ndụ Ipob bụ Nnamdi Kanu nọ rụọ taa

Otu Ipob akwọpụla aka ha n'ogbunigwe ahụ a turu na be onyeisi Ohaneze Ndigbo bụ Nnia Nwodo.

Odeakwụkwọ mmgbasa ozị ndị otu bụ Emma Powerful sị na ebubo a so na nkata ọjọọ a na-akpa iji mee ka uwa hụwa otu Ipob dịka ndị omeketereihepụụjo.

Cheta ndị uweojii kwuru na ha ji mmadụ abuo a na-eche na bụ ndị otu Ipob bu ndi a sị na ọ bu ha tụrụ ya bụ ogbunigwe

Ndị gọọvanọ akatọla mkpamkpa akpara na Jọs

Isi mmadụ ruru narị abụọ nara na Jọs

Otu jikọrọ ndị gọọvanọ na Naịjirịa agbakọla aka katọọ ogbugbu egburu ihe ruru mmadụ narị abụọ na okpuru ọchịchị Barkin Ladi na Riyom nke Jọs, Platu steeti.

Otu a, nke onyeisi ha bụ Abdul'aziz Yari nke Zamfara Steeti, kasiri ogbo ha nke Platu steeti bụ Simon Lalong obi ma kwe ya nkwa na ha ga-ahụ isi ihe a mere.

Ụmụaka kpafuru na mba Thailand

US na Briten entinyele aka na-ịchọ ụmụaka ahụ na onye nkuzi ha

Tata bụ abalị itoolu ụmụaka iri na abụọ bụ ndị si otu egwuregwu bọọlụ Wild Boars Soccer Team na onye nkuzi ha funyuru anya n'ime mpio dị n'ime ugwu a Tailand.

Ndị ọrụ gbata gbata si mba ofesi na ndị nke Thailand na-agba mbọ ịchọta ụmụaka dị na agbata afọ iri na otu na iri na abụọ.

N'egwuruegwu Iko mbaụwa

France na Argentina ga achịpụ ya taa

Agantina na France abanyele agba nke abụọ tata

Tata n'egwuruegwu, ka France na Argentina ga achịpụ ya na elekere atọ nke ehihie a ebe

Uruguay na Portugal ga-hukwa isi ya mgbe ọkụrụ elekere asaa kpọmkwem.

Nke a pụtara na agba nke abụọ iko mbauwa akwụrụgo chim.

Gee akụkọ anyị n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

Onye eboro ebubo

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Amabeghị ihe gbụrụ ya, mana akụkọ anyi na eso na-akọwa na ọ nwụrụ n'ụtụtu tata n'Abuja.

Ọ rịara ọrịa, bụ ihe a na-ele anya bu ihe butere ọnwụ ya.

Ihe a bụ izuụka abụọ Maazị Asake nọ n'isi ndị CAN gara ngagharị iwe make ogbugbu ha na-ebo ndi Fulani na-achị ehi.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Musa Asake bụ onye Kaduna steetị, ma bụrụ onye ọnu na-eru n'okwu banyere ihe metụtara ndi uka na ndi ndida Kaduna steeti.

Akuko banyere ihe a ka na-abịa.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye bụ ode akwụkwọ ndị otu Christian Association of Nigeria (CAN) bụ Musa Asake anwuola.


Ọdịnaya: Amabeghị ndị kpatar okwu a mana ọ bu n'ogige ndị Hausa na-ere anụmamụ ka onye ntaakụkọ BBC Igbo nọ tupu ọ hụ ka ndị mmadụ na-agba ọsọ.

Ka ọ jụrụ ajụjụ, otu onyeisi ndị ugwu ahụ na-ere anụmanụ gwara ya na o nwere ndị na-awakpo ndị otu ha.

Nwoke ahu kwuru na ndị a na-eme mwakpo ahụ ji mma ma nọdụ n'okporo ụzọ.

Onye ntaakụkọ BBC gbara mbọ ka ọ hụta ihe na-eme mana ndị ahụ wara ọgụ abịa bịasiwere ike nke mere o jiri si ebe ahu pụọ.

Lee ihe onyonyo ya nwetere tupu ọ kwụsị igosi ihe na-eme n'ogige ahụ:

Content is not available

End of Facebook post, 1

Ebe niila adaala juu n'ogige ahịa New Artisan di n'Enugwu dịka ndị na-ere anụmanụ na ndị bịara ikutu ahịa ahụ nwechara esemokwu butere ọgbaghara.

Dịka ndị hụru oge o mere gwara BBC Igbo na ọ bu oge ndị amabeghi ndi ha bụ bịara imalite ịkụrịsị ụlọ ahịa n'ahịa ahụ ka ndị na-azụ ahụ ka ndị na-azụ ahịa ebe ahụ - nke ọkankụ ha bu ndi ugwu - malitere nyenwe nsogbu.

Ndị agha Naịjirịa mechara soro ndị uweojii bata n'ahịa Artisan dị n'Enugwu ma na-agbali egbe elu ịchụsasị ndị na-eme ọgbaghara ebe ahụ.

Cheta na BBC Igbo nụrụ na ndị na-azụ ahịa ehi achụọla ndị gọọmentị Enugwu ọsọ n'ahịa Artisan.

Ndị ahụ nọchikwara okporoụzọ e si abanye ahịa ahụ ugbua ma gbaa ọtụtụ ihe ọkụ ebe ahụ.

BBC Igbo nọ ebe ihe ahụ na-eme, kirie ya ebe a n'uju

Ihe Gọọmentị Enugwu na ndi uwojii kwuru mala ọgbaghara a

N'akwụkwọ ozi Onye ndụmọdụ maka Mgbasaozi nke gọvanọ Enugwui steeti bụ Steve Oruruo binyere aka, gọọmentị steetị ahụ kwuru n'aka ha adịghị n'ọgbaghara a dara n'ahịa Artisan.

Gọọmentị Enugwu sị na nke bụ eziokwu bụ na ha gwara ndị isi ahị a New Artisan maka njem ndị bịara mezu ikpe ulọikpe nyere banyere ala ahụ ha sị bụ nke Igwe Gabriel Nnaji - nke e ji Nwajanja mara.

Ha si na ha gbara mbọ site n'ịchọrọ ndị ahịa New Artisan ebe ọzọ ha ga-anọ were zụwa ahịa mana ụfọdụ n'ime ha ekweghị ịpụ.

Akwụkwọ ozi ahụ mechara kwuo na obi adịghị gọọmentị mma maka mmebi ihe ndi mmadụ ọgbaghara ahu dara na New Artisan butere ma kwuo na ha ga-aga n'ihu n'ịgba mbọ hụ na ndị niile bi Enugwu bi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka onye ntaakụko BBC nọ agba ndị na-ere anụmanụ n'Enugwu ajụju ọnụ maka ihe mere na New Artisan ụnyaahụ, ọgbaghara dakwara ebe ahụ ọzọ.


Ọdịnaya: Amaghị ọnụọgụ mmadụ ole na-ekwoụra n'ụwa

Ikwo ụra bụ mkpọtụ mmadụ na-eme na-amaghị ama oge ọ na-arahụ ụra.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu n' ahụike kwuru na ikwo ụra na-eme oge ikuku nwere nsogbu n'ime akpịrị mmadụ.

Dịka Britishsnoring.co.uk, websait ọkachamara nike gbasara ikwo ụra, sị kọwa,ihe na-akpatakarịsị ikwo ụra bụ; oke ibu, ịṅụ mmanya,ise anwụrụ, ọrụ onye na-arụ na ọrịa dịka onye na-arụ eme a na-eme asbetos, egwupụta ihe maọbụ ebe a na-edowe ngwa ahịa(warehouse) ebe oke etum na-adị nwere ike ibute ụkwara na azụzụ nke ga-enuba onye ahụ n'ikwo ụra.

Ọrịa ntị(ear infection), ọrịa mburupụta ụwa(congenital diseases) dịka Down syndrome nwekwara ike ibute ịgwọ ụra.

Ihe ndị ị kwesiri ịma maka ikwo ụra:

1. Ndị na-ekwo ụra na-enwe nsogbu ahụike ugboro atọ karịa ndị na-anaghị ekwo ụra

2. Ikwo ụra na-esi n'agbụrụ. O nwere ike ọ bụrụ nna nna gị bunyere gị ya

3. Ndị na-edina ndị na-ekwo ụra nso kwuru na ha anaghị ehi ụra nkeọma, karịa elekere ato rue elekere ise

4. Ndị na-ekwo ụra na ndị ha na ha na-edina nso nwere ike inwe nti ike karịa ndị na-anaghị ekwoụra

5. Ọtụtụ dị na nwunye na-ese okwu kwuru na ọ bụ maka ikwo ụra

6. Ọ bụrụ na mkpọtụ ị na-eme oge i na-ekwoụa siri ike, ọ ga-abụ na i buru ibu nke ukwu

7. Ndị na-ekwoụra nwere ike inwe ọbara mgbalielu, ọrịa obi, ọrịa stok, ọrịa shuga na ọrịa abụba ugbo ise karịa ndị na-adịghị ekwoụra.

Ọtụtụ na-eche na ikwo ụra anaghị akwụsị akwụsị mana ndị ọkachamara na-ekwu na o nwere ụfọdụ ihe i nwere ike ime iji belata ya maọbụ kwụsị ya kpamkpam:

1. Taa ahụ

Ọ bụrụ na ihe na-akpata na i na-ekwo ụra bụ maka na i buru ibu karịa, ị mara na ị mara abụba nke nwere ike idi na-atọ gị n'olu maọbụ n'akpịrị oge ị na-ehi ụra. Ị nọ n'ahụike site na iri ezi nri nakwa imegharị ahụ(exercise) ga-enye aka gbochie ikwo ụra.

2. Belata ịnụ mmanya ike

 Mmanya na-eme ka akwara mmadụ zuo ike karịa oge mmadụ na-ehi ụra. Nke a nwere ike ịkpachi akpịrị ebe mmadụ si eku ume ga-eme na ikuku agaghị enwe ike gafe nkeọma. Ndị ọụ ahụike na-ekwu na mmadụ belata mmanya ike, i nwere ike i belata ikwo...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ikwo ụra bụ ihe dị ebe niile ma na ọ bụghị  ihe gba aka, onwere ihe na-akpata ya.


Ọdịnaya: Amaju Pinnick bụ onyeisiala NFF

Ọkaikpe Ijeoma Ojukwu nyere iwu a maka na ndị a abịaghị ụlọikpe ịzara ọnụ ha maka ịgbari ego ndị Nigerian Football Federation (NFF).

Ndị e nyere iwu ka anwụchie gụnyere odeakwụkwọ NFF bụ Sunusi Mohammed; osote onyeisi NFF nke mbụ bụ Seyi Akinwumi;

 Ndị ọzọ bụ osote onyeisi nke abụọ bụ Shehu Dikko na onye ọzọ bụ Yusuff Fresh.

Mmadụ nille a kpọrọ aha abịaghị ụlọikpe n'ụbọchị Monde nke ọkaiwu na-ama ha ikpe bụ Celcius Ukpong ji sị ka anwụchie ha bụ nke ọkaikpe nyere ikike a.

Gọọmentị etiti site na ndị ọrụ ọtawaike na-ahụ maka iweghachị akụnaụba gọọmentị gbara ndị ọrụ NFF akwụkwọ n'ụlọikpe maka ịgbari ego dị nde dọla 8.4.

Ozi NFF zitere BBC na-akọwa na-ọkaikpe gụpụrụ Maazị Pinnick n'atụmatụ, ma kwukwa na NFF ewegarala arịrịọ ga-aka Ọkaikpe inke Naịjirịa ka o tinye ọnu n'okwu a, ọkachasị maka Pinnick na ndị ọzọ n'ọrụ ọha n'Ijipt.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọikpe ukwu dị n'Abuja enyeela iwu akpọrọ "Bench Warrant" na Bekee banyere ikpe metụtara onyeisi otu na-ahụ maka egwuregwu bọọlụ na Naịjirịa bụ Amaju Pinnick na mmadụ anọ ọzọ.


Ọdịnaya: Amalitere ụlọọrụ ngwuputa igwe nke a na afọ 1979

Nke a bịara ebe Minista a kwuru na gọọmentị etiti ndị ochie etinyela ihe ruru njeri dọlla asatọ na ngalaba a mana ọ nweghị ihe eritala na ya.

Ọ gwara ndị ntaakụkọ n'Abuja na ha na-akwado ịnye iwu ga-eme ka ulọọrụ ọbụla zuruoke ịkikere ịbido ọrụ n'ebe ngwuputa ahụ dị na Kogi steeti.

Ọ sịkwa na ọ ghọtaghị ịhe ndị ụlọomeiwu ji aluso iwu a ọgụ ebe ha nara njeri naira abụọ iji wepụta ikikere nke a.

Nke a butere nkewa n'etiti ndị mmadụ n'elu igwe okwu, ụfọdụ kwetara:

End of Twitter post, 1

Ndịọzọ chere na anyị kwesiri inwe ndidi:

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmentị etịtị esila n'ọnụ Minista na-ahụ maka ịgwupụta ihe n'ọrụ igwe bụ Kayode Fayemi kwuo na ha agaghị emefu ego ọzọ n'ebe ngụpụta nke a kpọrọ Ajaokuta Steel Mill.


Ọdịnaya: Amara Enyia ekelela Kanye West maka ego o nyere ya

Amara Enyia chọrọ iso n'ọsọ ntuliaka mba Amerịka dịka aka ga-achị obodo Chicago nke Bekee kpọrọ "Mayor".

Onye egwu ọzọ a kpọrọ Chance na-akwadokwa ya nke ukwu.

Amara Enyia na Chance

Ha kọwara na ha nyere ya ego a ka o jiri kwụọ ụgwụ o ji ndị Illinois State Board of Elections maka ọsọ ọkwa Mayọ ọ gbara n'afọ 2015.

N'ime ozi Enyia zipuru Kanye, ọ kelere ya nke ọma maka nnukwu onyinye ahụ.

Enyia kwuru na ebumnuche ya bụ ị buso mpu na nrụrụaka na obodo ahụ.

Ihe i kwesiri ịma maka Amara Enyia

A mụrụ Amarachukwu Enyia na Baltimore, Maryland na mba Amerịka.

Nne na nna ya bụ ndị Igbo, nna ya bụ ọkammụta na mahadum Governors State University n'obodo ahụ.

Enyia bụ ọkaiwu, bụrụkwa onye ọkammụta n'ihe gbasara agụmakwụkwọ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwoke a ma ama na-eti egwu a kpọrọ Kanye West enyeela nwaanyị aha ya bụ Amara Enyia ego ruru puku narị paụnd iri ise na isii.


Ọdịnaya: Amatabeghi ihe butere mkpugharị ụgbọ mmiri ahụ mana nke a bụ ihe na-emekarị n'ihi oke ibu.

BBC chọpụtara na ndị nọ n'ime ụgbọ mmiri ahụ bụ naanị ụmụnwaanyị dị iri na asaa na ụmụaka dị anọ.

Ha si n'obodo Gandi na-aga obodo ha bụ Gandi-Kari mgbe ụgbọ mmiri obere ha ji kpuru na mmiri, ebe mmadụ iri gbanahụrụ ọnwụ.

Ndị a nwụrụ bụ ndị na-alọta site n'ọsọ ndụ ha gbara maka ndị na-eyi ndụ egwu batara obodo ha n'ọnwa gara aga.

Amatabeghi ihe butere mkpugharị ụgbọ mmiri ahụ mana nke a bụ ihe na-emekarị n'ihi oke ibu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu ụgbọ mmiri njem ekpuola na mmiri Gandi dị na Sokoto bụ mpaghara ugwu nke Naịjirịa ma gbuo ihe ruru mmadụ iri abụọ na otu.


Ọdịnaya: Ambode na-akọwa uru ụgwọ ala ga a ba

Ambode kwuru nke a ụnyaahụ bụ Tọọsde na nzaghachi akụkọ na-akpagharị n'igwe soshal midia ọ kachasị na 'Whatsapp' nke na-ekwu gbasara nkata a na-akpa megide Ndigbo bi na Legos.

Content is not available

End of Twitter post, 1

Akụkọ ahụ kwuru na Ambode akwụsịla echichi Eze Ndigbo na Legos ma na-akpakwa nkata ọzọ iji mekpaa Ndigbo ahụ.

O kwukwara na Legos steeti bụ ala ndị Yoruba na ọ bụghị ebe ndị mgbere ohu biri maọbụ na ọ bụghị ala onye ọbụla.

Mana Ambode kwuru na akụkọ ndị ahụ bụ okwu ụgha na enweghi ebe ọ gbadoro ụkwụ cha cha, nke ndị na-ebugharị ya na enweghi aka ọrụ ma bụkwara ndị omekome.

Kọmịshọna na-ahụ maka atụmatụ(Strategy) na steeti ahụ bụ Kehinde Bamigbetan kwuru na akụkọ ahụ ekwughị ebe Gọvanọ Ambode nọ were kwuo ụdị okwu ahụ maọbụ ọgbakọ ebe ọ nọ kwuo ya nke pụtara na o kwughị ya bụ okwu.

O kwuru na Ambode kwere nkwa n'ọchịchị bụ nke ga-anabata onye ọbụla agbanyeghị ebe onye si maọbụ onye mmadụ bụ, nkwa ọ na-emezu n'okwu ya.

Mana Bamigbetan kwuru na akụkọ ahụ bụ ihe ịkpa ọchị ma kwuo na Ambode ka na-etinye uchu ịhụ n'ọchịchị ya bụ nke mmadụ niile.

O kwuru na nkata ndị kpokobara akụkọ ahụ akpụọla afọ n'ala maka na ọ chịtaghị aja.

Gọvanọ Ambode kwuru na ya enyela ndị ọrụ nchekwa iwu ka ha chọpụta ebe ya bụ ozi si bido ma jide ndị niile malitere ya ma takwa ha ahụhụ dịrị ha.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Aka na-achị Legos steeti bụ Akinwunmi Ambode ekwuola na gọọmenti ya anaghị eme ihe ọjọọ ọbụla maọbụ akpa nkata ọjọọ ọbụla megide Ndigbo bi na Legos.


Ọdịnaya: Ameenah Gurib-Fakim bụrụ nwaanyị mbụ ahọpụtara dịka onyeisiala n'afọ 2015

Gurib-Fakim nọ na nsogbu gbasara etu osiri mefuo ego.

Ọ gọnarịrị ime ihe ọjọ ọbụla dịka a na-atụ ya aka na o mefuru ego n'onwe ya site n'ụlọakụ ndị a na-enyere aka.

Mana taa, naanị ụbọchị ole na ole ka o kwuchara na ya agaghị arịtụ, onye ọkaiwu ya bụ Yusuf Mohamed gwara ndị ntaakụkọ na ọ ga-arịtụ.

Onyeisiala ahụ ekwubeghi ihe ọbụla gbasara nke a.

O kwuburu na ya ga-arịtụ ụbọchị Mọnde 12 Maachị mana oge ọ na-arịtughi, ụjọ tụwara ndị mmadụ na e nwere ike inwe tiguo zọgbuo na mba ahụ.

Otu akwụkwọ mgbasaozi L'Express buru akụkọ n'ọwa Feburuwarị na onyeisiala ahụ jiri kaadị ndị Planet Earth Institute nyere ya wee zụọ akwa na ọla ndị ọzọ.

Akwụkwọ ahụ kwuru na e nyere ya kaadị ahụ maka na ọ bụ onyeisi ụlọọrụ ahụ iji kwụọ ụgwọ ọtụ ọrụ enyemaka ha rụrụ n'aha onyeisiala ahụ.

Mana Gurib-Fakim kwuru na ya nwere ụdị kaadị ahụ sitere n'ọtụ ụlọakụ ahụ.

O kwuru na eweghachiela ihe ruru puku dola iri abụọ na asaa n'ụlọakụ ndị ụlọọrụ ahụ dịka ndị ụlọọrụ PEI gwara BBC.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Naanị nwaanyị onyeisiala mba Afịrịka nwere bụ onyeisiala mba Mauritius Ameenah Gurib-Fakim edela akwụkwọ arụkwaghị m dịka ọ ga-akwụsị ọrụ ụbọchị Fraidee abalị iri abụọ na atọ ọnwa a bụ Maachị.


Ọdịnaya: Amerika were udi ụlọọrụ a n' Abuja na Lagos

Nke a na-abịa ka naanị otu ụbọchị ndị mba Amerịka buliri ụgwọ Naịjirịa ga na-akwụ maka inweta 'visa' nke ha, gachara.

Maka nke a, mịnịsta na-ahụ maka ngalaba ahụ bụ Rauf Aregbesola, nyere iwu ka e butuoruo ego ahụ dọla 150, malite n'ụbọchị 29 nke ọnwa Ọgọst 2019 a.

Lee ihe ha dere na Twitter:

NEMA: Mmadụ 153 ka e si mba Libya Kpọlata

Mmadụ otu nari iri ise na atọ ndị tọọrọ na mba Libya bụ ndị lọghachiri Naijiria ụbọchị Wenezde site n'ọdọ ụgbọelu Muritala Muhammed Airport dị na Legos.

Onye nọchitere onyeisi ndị ngalaba gbatagbata bụ National Emergency Management Agency bụ Slaku Lugard nabatara ndi a gụnyere ụmụnwanyị iri ise na itoolu, ụmụnwoke iri asaa na asatọ na ụmụaka iri na isii.

Ha bubu n'obi isi mba Libya gaa Yurop.

State emergency Management Agency nke Anambra Steeti amaala ọkwa nkwucha idemmiri

Ndị niile bi na ikpere mmiri kwado ikwapụ maka idemmiri.

N'aka nke ọzọ, ngalaba anabatala  nke Anambra steetị  amaala ọkwa ka ndị obodo niile bi na ikpere mmiri kee nkwụcha ma kwadowa ịkwapụ maka idemmiri na-abịa.

Ọ bụ odee akwụkwọ SEMA bụ Paul Odenigbo kwuru nke a na ọgbakọ e nwere na Ụmụmbo dị na Ayamelu, Awka, Anambra steeti na nso nso.

N'Ofesi

Ezenwaanyị mba Briten bụ Elizabeth nke 11 enyela ntụziaka  ka a kwụsịtụ ụlọọmeiwu mba ahụ ọrụ.

Ihe nke a pụtara bụ na  ndị ụlọomeiwu mba ahụ agaghị enwe ike ịkpakọrịta maka mpụta mba Briten n'otu European Union na enweghị nkwekọrịta ọbụla n'abalị 31 nke ọnwa Oktoba.

N'Egwuregwu

Ndị na anọchite Naịjirịa na asọmpị 'African Games' nke 2019

Naịjirịa agbagotela n' ọkwa ihe nrite nke African Games were bụrụ onye nke anọ.

Naịjirịa ji ihe nrite iri ise na abụọ nke gunyere olaedo iri abụọ, ọla ọcha iri na isii na ọla nchala iri na isii.

RevolutionNow: Ụlọikpe jụrụ inye iwu ka a tọghapụ Sowore

Omoyele Sowore, onye zọrọ ọkwa onyeisiala na Ntuliaka 2019 n'aha otu AAC sọ n'isi sekpụ ntị ngagharịiwe #RevolutionNow

Ụlọikpe ukwu dị n'Abuja nọrọ ụbọchị wednezde jụụ ikwenye arịrịọ nke Omoyele Sowore rịrọrọ ka a kagbue...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ si na mịnịstrị na-ahụ maka ihe na-eme n'obodo na-akọwa na ha ebutuola ego ole ndị mba Amerịka ga na-akwụ maka 'visa' tupu ha abata Naịjirịa.


Ọdịnaya: Amerịka ji ọkpụ goolu abụọ asataghị asata wee menyụọ ndị Netherlands anya ma maburu ya bụ iko.

Ọkpụ goolu gaara akarị akarị ma ewepu onye oche goolu ndị Netherlands onye gosiri na ọ bụ agụ nwanyị n'ezie.

Mana na nkeji 61, ndị Amerịka nwetara penariti nke onye ndu ha bu Megan Rapinoe gbakpuru wee kọwaara ndị Netherlands na-egwu apụọla na nke achị ụtaba n'aka agba.

Rapinoe onyendu ndị Amerika bụ onye kacha bụrụ okenye nke nyerela goolu na asọmpi iko mbaụwa ụmunwanyị

Rapinoe onye gbara afọ iri atọ na anọ bụ nwanyị kacha bụrụ okenye nke nyerela goolu n'asọmpi Iko Mbaụwa ụmunwanyị

Na nkeji 69, Rose Lavelle mezuru ya ọkpụ abụọ, nke bụ goolu nke atọ ọ na-enye n'asọmpi nke afo a.

Obi agbawaala ụmụnwanyị Netherlands

Mmeri a egosila na mba Amerịka bụ ọkaibe ma a bịa n'egwuregwu bọọlụ ụmụnwanyị.

Nke a bụ ya ugboro anọ ha na-eturu ugo na ya bụ asọmpi kemgbe amalitere ya n'afọ 1991.

Nke gụnyere 1991, 1999, 2015 na 2019.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị egwu bọọlụ ụmụnwanyị nke mba Amerịka emeela ndị ogbo ha nke mba Netherlands taa kpuchie ọnụ n'asọmpi nke ikpeazụ Iko Mbaụwa taa.


Ọdịnaya: Amuche Anike, nwa Regina Mba egburu n'Enugwu

Ọ bụ akpụ ka ọ gara ịbuta n'ugbo ya mgbe nke a mere n'abalị abụọ gara aga.

Nwa ya nwaanyị bụ Amuche Anike ji nnukwu anya mmiri wee kwuo na ọbara nne ya agaghị ezuriri ike ganye na ndị niile gburu ya abanye n'ala dịka ya onwe ya.

Amuche onye nọ na azachasị ụlọ nne ya nwụrụ anwụ kọwara na abalị abụọ gara aga ka ndị agbata obi kpọrọ ya na-ekwe ntị n'abali na nne ya gara ugbo ka mgbe ụtụtụ alọtabeghị.

Evelyn Oko, Nwunye dị Regina Mba egburu egbu

Nke a mere ojiri si be dị ya bịa na be nna ya soro ndị obodo banye ime ọhịa chọbazịa mama ya.

Amuche kwuru na ọbụzị na ụtụtụ tọzde ka a hụzịrị ọzụ nwaanyị ajadụ ahụ ebe agbara ya atọ, were mma berisia ya dịka e sị ebe anụ.

Ya bụ iheịgba anya mmiri kpatazịrị ụmụ ikorobịa ndị Nchatancha nakwa agbataobi ha niile jiri mee ngaghariwe ụbọchi ahụ were gbachie okporo ụzọ awara awara sị Enugwu gaa Abakaliki.

Pastọ Nick Ugwu, nwanne Regina Mba egburu egbu

N'ahịa Nchatancha Nike a na-akpọ ọnụ ọgba, ebe niile nọ na iru ujun'ihi na ha amatebeghị ndị kpara ya bụ arụ n'ọhịa be ha.

Nwanne nwaanyị ahụ nwụrụ anwụ, otu nne otu nna ya bụ Pastọ Nick Ugwu ji anya mmiri kwuo na ọ bụ Chukwu ga abọrọ ha ọbọ na-aka ndị gburu nwanne ya nwaanyị na-eleghị anya na-azụ.

Ndị Uweojii Enugwu ewepụtalarịị ozi site n'ọnụ onye nkwuchitere ha bụ DSP Ebere Amaraizu sị na ọ bụ eziokwu na ebutere ozu nwaanyị ajadụ ahụ n'ugbo ya na nchatancha Nike,

Ha kwukwara na ndị uweojii na atinyezị anya na mmiri ugbua ịchọpụta ma jide ndị merụrụ ala ahụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị Obodo Nchatancha Nike n'Enugwu steeti ka na akwarịrị akwa arịrị maka nwa nne ha nwaanyị bụ Regina Mba egburu n'ugbo ya.


Ọdịnaya: Amịrị maọbụ maamịrị bụ mmiri a na-anyụpụta n'ahụ mmadụ na-ebu ihe ụfọdụ ahụ mmadụ achọghịzị.

Maamịrị nkịtị nwere mmiri, urea, nnu, nakwa ihe nyere ya agwa ọ tụrụ Bekee kpọrọ "pigments".

Ihe ndị ọzọ nwekwara ike ịnọ na maamịrị bụ nke Bekee kpọrọ kolrin, potashium, nnu, sayensi kpọrọ sodium, kritinine (creatinine) ayọn (iron) nakwa ihe ndị ọzọ.

Mmiri dị na maamịrị dị pasent iri itoolu na ise (95%).

Ihe ndị ọzọ niile a bụzị pasentị ise (5%).

Maamịrị nwekwara ihe Bekee kpọrọ 'Urea' nke nwere 'amonia' nke enweghị ike ịmerụ mmadụ ahụ, ya na 'kabọn dayọxaịd".

Mgbe ụfọdụ, ọbara nwekwaraike ịdị n'amịrị bụ nke Bekee kpọrọ "proteinuria". Ndị a gosikwara ọrịa imeahụ.

Ihe ise eji mara amiri bụ agwa ọ tụrụ (ya bụ ụcha ya), isi, ọrụrọ ya, pH ya (asid maọbụ akalaịn dị ya) nakwa arọ ọ dị mgbe iji mmiri tụnyere ya.

Christopher Ọzoanị Ugwu bụ dọkịnta Bekee na-ahụ maka nje n'ụlọọgwụ na Parklane Enugu sị na ịkpachị maamịrị adịghị mma.

Ọ sị na "o nwereike imebetere akịrị (kidney) mmadụ ọgbatauhie".

Ọ sị na ọ dị mkpa na onye ọbụla maamịrị kpawara gara nyụọ ya ozugbo maka ịkpachị ya nwereike imeru onye ahụ ahụ.

Gịnị ka ịkpachị maamịrị nwereike ibutere mmadụ?

Dọkịnta Chris Ozoani Ugwu sị na ịkpachị amịrị nwereike ibutere mmadụ ahụụfụ na ọrịa mbute.

Ndị ọkachamara na Healthline sị na ịkpachị amịrị otu mgbe maọbụ ugboro ole maọbụ ole agaghị eme mmadụ ihe ọbụla ka na ọ nwereike ịme ihe ma ọnye ahụ merezia ya gawa n'ihu.

Ha kwuru na "ịkpachi amịrị ihe dịka awa isii mmadụ na-eme njem nwereike ọgaghị eme ya ihe ozigbo, mana ọbụrụ na onye ahụ kparazịa ya gawa mpiti nwereike ịkwe onye ahụ n'ime ahụ".

Lee ihe ụfọdụ ha sị na ịkpachi maamịrị nwereike ime mmadu:

•Onye kpachịrị amịrị ogologo oge nwereike ịbute ọrịa mbute Bekee kpọrọ "urinary tract infection (UTI)".

•Ọ bụrụ na ị na-akpachị amịrị gị na-enweghị nkwanye ugwu, akpaamịrị gị na akwara ndị ji ya nwereike ịda mba nke bụ na amịrị nwereike ị na-aba onye ahụ kwa mgbe kwa mgbe.

•Ọ bụrụ na-ịkpachie amịrị karịa awa iri, akpa amịrị onye ahụ nwekawaraike ịkpọchi nke bụ na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ịhe ịgbachị maamịrị nwereike ibutere gị.


Ọdịnaya: Amụmụ a bụ usoro ha ji bagide nchekwa n'okporo ụzọ si Kaduna gawa Abụja bụ ebe ndị omekome na-akpa nkonko ka ha sị na ha ga-eji mee ndị ekperima a taa kpuchie ọnụ na okporo ụzọ awara awara niile dị n'ala Igbo.

Nke a na-abịa ka ndị ekperima a gbuchara ada onyeisi ndị Afenifere bụ Funke Olakunrin  ụbọchị Fraịde n'okporo ụzọ awara awara dị n'Ore.

Adamu sị na nke a ga-eme ka omere mbụ ghara ịme ọzọ.

Ya bụ onyeisi ndị uweojii sị na ya bụ Funke Olakunrin egburu egbu bụ Reuben Fasorantin na ha ga-ama imi n'ala chọpụta ha bụ ndị ihe ọma na-asa afọ merụrụ ya bụ ala ma taa ha ahụhụ ka iwu kwuru.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Frank Mba sị na ha ehibelaarị ndị isi ekwu ọnwụ ga ahụ na-achọtara ndị ọjọọ a.

Ogbugbu nwaanyị emela ka ọtụtụ mmadụ tie mkpu maka ọnọdụ nchekwa na Naịjirịa.

Ka ọ dị ugbua, osote onyeisiala bụ Yemi Osinbajo agbaala ọkpa na be Pa Reuben Fasorantin n'Ondo steeti ịga tie ya aka n'obi maka ọnwụ nwa ya nwaanyị bụ Funke Olakunrin.

Osinbajo kwetere n'ezie na nchekwa Naịjirịa fọrọ nkwanye ọkụ ka ya bụ nri ghee, mana na gọọmentị na-eme ihe niile ịhụ na udo lahachitere azụ n'obodo a.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi ndị uweojii na Naịjirịa bụ Mohammed Adamu ekwuola na oge eruola mgbe a ga-ebufeta amụma gbanụgbanụ ha kpọrọ "Operation Puff Adder" na mpaghara ọwụwa anyanwụ Naijirịa iji gbochie mkpamkpa ndị omekome nke juru ebe nille ugbua.


Ọdịnaya: Anambara steeti esonyela steeti ndị na-emepụta mmanụ.

Onyeisi ụlọọrụ na-ahụ maka obodo ndị na-emepụta mmanụ na Naịjirịa bụ Prince Mike Emuh kwuru nke a oge ọ na-agwa ndị eze Anambara steeti okwu ụnyaahụ.

Onyeisiala mba Sierra Leone na-ele anya n'ọgbaaghara ndị na-akwado ya butere

Onyeisiala ọhụrụ nke mba Sierra Leone bụ Julius Maada Bio eguzobela otu ga-enyocha ebubo ọgbaghara n'etiti ndị na-akwado ya na ndị na-akwado onye ya na ya zọrọ ọchịchị bụ Samura Kamara.

Akụkọ kwuru na ọtụtụ ndị na akwado Kamara ọkachasị ụmụnwaanyị na ụmụaka hapụrụ ụlọ ha maka agha ndị na-akwadọ Bio busoro ha.

Ndị ọrụ n'ọdọ ụgbọelu na Jamini na-agba abụbọ ọrụ

Njem ụgboelu na mba Germany ga-akpụ afọ n'ala taa ebe ndị ọrụ ha chọrọ ịgba abụbọ ọrụ.

Ụgbọelụ Lufthansa kagbru ọtụtụ njem ha kwesiri ime taa maka na ndị na-arụ ọrụ n'ọdọ ụgbọelu ha ajụla na ha agaghị arụzi ọrụ.

Na egwuregwu, Naịjirịa eritela olaedo atọ n'asompi egwuregwu Commonwealth

Esther Oyema, Ndidi Nwosu na Roland Ezuruike eritala ọlaedo site na-ibu ihe nke ngalaba ndị ọlụsị.

Ihe nrite Naịjirịa nwetarela ruru asaa nke gụnyere sịlịva anọ na ọlaedo atọ.

Nkeji nke ụtụtụ a

Gere akụkọ ndị a n'otu nkeji.

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe onyonyo taa

Ụmụ Naịjirịa ekwupụala uche ha gbasara nkwupụa onyeisiala Buhari na ya ga-azọ ọkwa onyeisiala ọzọ n'afọ 2019.

Ntuliaka 2019: Ndị mmadụ ekwuola obi ha gbasara Buhari

Akụkọ ndị ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa n'ichafu:


Ọdịnaya: Anambra steeti akwụsịla Keke

Gọọmenti Anambara steeti amachiela otu ndị keke a kpọrọ "Tricycle Owners Association of Nigeria" na steeti ahụ.

Kọmishona ime njem dị n'aka bụ Uchenna Okafor kwuru na nke a dị mkpa maka arụ na mpụ e ji ya bụ keke eme na steeti ahụ.

Abba Kyari na Boss Mustapha alọghachitela n'ọrụ

Onyeisiala Buhari na Abba Kyari

Onyeisiala Muhammadu Buhari ahọrọla Boss Mustapha ka ọ rụrụ ọrụ gawa dịka odeakwụkwọ nke gọọmentị.

Ọnụ na-ekwuru onyeisiala bụ Garụba Shehu gbara ama a n'akwụkwọ ozi o zipuru n'uhuruchi Fraidee.

Shehu kwukwara na Buhari họrọkwaara onye isi ndị ọrụ ya bụ Abba Kyari ka ọ rụrụ na-aga.

Mustapha na Kyari bụ ndị mbụ Buhari na-ahọputa ga-eso ya rụọ ọrụ n'agba nke abụọ nke ọchịchị ya.

Amabeghi mgbe onyeisiala ga ahọpụta ndị mịnịsta ga-eso ya arụ ọrụ.

Otu onye uweojii anwụọla ebe ha na ndị omekome na-akwarịta mgbọ

Otu onye uweojii n'Anambra steeti atụnyela isi ya ebe ha na-achụ ndị ntọ ha si ji onye nkuzi kọleji ndị nkuzi Nwafor Orizu College of Education, Nsugbe bụ Pascal Achugbu.

Onye uweojii a aha ya bụ Moses Jacob nke Anti Robbery Squad nke akara ya bụ F/No 444849 lara mgbe ha na ndị ojiegbeezụ kwakọrịtara mgbe n'ụzọ Abba /Ukulu dị na okpuruọchịchị Dunukofia n'Anambara Steeti.

Achugbu na otu onye ha sị na o so na ndị ojiegbeezụ ka mgbe tụrụ.

Ha abụọ nwụru na ụlọọgwụ ebe adọwara ha na ọbaozu ugbua dịka ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Anambra steeti siri kwuo.

N'abalị Tọzde ka ndị ntọ tọrọ Dọkịnta Pascal Achugbu nke bị na 26 Ngozika housing Estates Awka.

A ka na-achọ ya bụ nwa amadị achọ ugbua.

Oyetola emeriela Adeleke n'ụlọikpe kacha elụ

Ademola Adeleke nke PDP anabatala mkpebi  Ụlọikpe Kachasị na Naijiria na ọ bụ  Gboyega Oyetola  meriri ntuliaka nke gọvanọ Osun steeti emere n'afọ 2018.

Ndị okaiwu ise n'ime asaa kwetara na ya bụ ntuliaka e mere na Septemba 2018 kwụ ọtọ ebe mmadụ abụọ si na wuruwuru dị na ya.

Iran na ụgbọmmiri Briten

N'ofesi e, otu onye ọnụ na-eru n'okwu bụ Mohsen Rezaei  agwala mba Iran ka ha kpachie ụgbọmmiri mmanụ agbidi ndị Briten ma ọ bụrụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Anambra steetị butere iwu machiri ịṅụ garri na steeti ha

Dokịnta Aketemo Udi bụ onye akpọrọ 'Epidemiologist' n'olu bekee gwara ndị ntaakụkọ na ọbụghị mmadụ atọ nwụrụ dịka ụfọdụ ntaakụkọ dere.

Udi kwuru na ọ bụ ọrịa ọzọ gburu mmadụ abụọ n'ụbọchị ole na ole garaga.

"Ugbu a, mmadụ iri abụọ na otu bụ ndị na-eme ka ha nwere ọrịa lassa. Mana sọọsọ mmadụ ise ka anyị ma nwere lassa n'ime ha. Otu n'ime ha awụọla. Ugbu a, anyi na-eche akwụkwọ ga-egosi ma mmadụ asatọ ọzọ o nwere ọrịa lassa."

Udi kwuru na sọọsọ ebe akpọrọ 'laboratory' n'olu bekee ga-enweike inyocha ma ọrịa ọbụla mọọbụ lassa, maka na oyiri ọrịa ndị ọzọ dịka Dengue fever na Yellow fever, Udi kwuru.

Steeti ndị nwere Lassa

Kemgbe afọ 2018, Naijirịa enweela ọrịa lassa ruru ihe dịka otu narị na asatọ.

Ọria nke a abaala steeti dika Edo, Ondo, Bauchi, Nasarawa, Ebonyi, Anambra, Benue, Kogi, Imo, Lagos na Taraba.

Ndị na-arụ n'ụlọọgwụ ruru ihe dika mmadụ iri na steeti anọ Ebonyi, Nasarawa, Kogi na Benue nwere lassa.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọrịa lassa egbuola otu onye na Taraba steeti.


Ọdịnaya: Anazodo kwuru na Tiwa Savage enweghi nsọpụrụ n'ihi na ọ keleghị ya mgbe ọ hụrụ ya n'otu ụlọọrụ mgbasaozi.

End of Twitter post, 1

Tiwa Savage bụ otiegwu a ma ama sara ya na-ajụ onye ka ọ bụ o jighị ga-ebu ụzọ kelee ya?

Ihe a gara n'etiti ha mere anyị ji na-ajụ: Kedụ uru ekele bara n'ala Igbo?

Otu onye bụ ọkachamara n'omenala Igbo bụ Ositadinma Amakaeze gwara BBC Igbo ihe niile ekele pụtara.

Ekele ọ dị mkpa n'ala Igbo?

Ihe mbụ o kwuru bụ na "ikele mmadụ bụ omenala Igbo, a tụrụ anya na ọ bụ nwata ga-ekele okenye."

O kwuru na ihe ekele dị mkpa n'ihi na ọ bụ ajụjụ ga-enwe asịsị ma nye ohere ịkwu ka ihe siri dịrị gị.

"Ekele bụ ohere ga-ebute mkparịtaụka n'etiti ndị mmadụ" bụ ihe ọzọ o okwuru

Nke a ga-ebute mmekọrịta nke Bekee kpọrọ "Communion" n'Igbo niile nakwa n'Afrịka.

Ihe ọzọ ekele na-egosi bụ obioma ịnwere ebe mmadụ ibe gị no

"Ọ naghị eme ị makwa onye mbụ dịka onye na-eme mpako," ka ọ kọwara.

N'okwu Tiwa Savage na Charles Anazodo, ọ kọwara na ndị a ma ama nwere akparamagwa pụrụiche.

Ọ sị na ọ bụkwa agwa ahụ nwereike ịme ka Tiwa mee ihe o mere n'abụghị ihe o bu n'uche.

Emume Oja n'Enugwu

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Charles Anazodo bụ ome ihe onyonyo Nollywood a ma ama bụ okwu akpụ n'ọnụ ugbua maka ihe o dere na soshal midia.


Ọdịnaya: Andrew McCabe bụ osote onyeisi FBI bụ Comey onye Trump chụrụ n'afọ gara aga

Onye isi ngalaba na-ahụ maka ikpe na mba Amerịka bụ Jeff Sessions, kwuru na nchọpụta e mere gosiri na o zipuru ozi ma megharịa ndị na-eme nyọcha anya.

McCabe gọrọ agụgọ na ebubo ahụ achịtaghị aja kama ọ sị na a na-elegide ya anya n'ihi na ya sonyere na-ime nyocha na Russia tinyere aka na ntuliaka afọ 2016.

Ihe merenụ bụ: "E chere na ihe mere eji mee m otu a bụ n'ihi ọrụ m rụrụ, ihe m mere, na ihe mere n'anya m ka achụchara James Comey n'ọrụ."

Trump chụrụ Comey n'ọrụ dịka onyeisi FBI n'ọnwa Mee afọ gara aga maka otu ọ sịrị mee nyocha ozi igwe nke a kpọrọ email nke Hillary Clinton mana o mechara gụnye 'ihe gbasara Russia dịka ihe so kpata ọchụchụ ya.

N'onwe ya, Comey na-enyocha ebubo na ndị ọrụ Trump na ndị Russia nwere nkwekọrịta nyere Trump aka imeri na ntuliaka afo 2016. O gwakwara ndị ụlọomeiwu sineti na onyeisiala rịọrọ nkwadọ ya.

Onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump na-ebo McCabe ebubo na ọ kwadoro ndị otu pati Demokrats.

O toro Sessions' maka ichụ McCabe n'ọrụ.

N'ọnwa Disemba, Trump mere ka o ji McCabe eme akaje mgbe o kwuru n'igwe okwu Twitter sị: "Elekere osote onyeisi FBI bụ Andrew McCabe na-akụ kwapụkwapụ mgbe ọ ga ala ezumike nka. Abalị ịrị itolu ka ọ fọrọ?!!!"

Ihe ejiri chụọ McCabe

A na enyocha ya bụ McCabe maka etu FBI si lebanye anya na nyocha abụọ nke e mere oge ntuliaka onyeisiala nke e mere n'afọ 2016 na onyinyo a na-enyo na Russia tinyere aka ime ka Trump merie na ntuliaka ọkwa onyeisiala.

Ọ rịturu n'ọkwa ya dịka osote onyeisi FBI iji nye ohere maka nyocha ahụ ma na-eche ịla ezumike nka ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

A chụọla McCabe, osote onyeisi otu nyocha mba Amerịka nke a kpọrọ FBI n'aha ịchafụ ka ọ fọrọ abalị ole na ole ka ọ laa ezumike nka.


Ọdịnaya: Anichikwu kwuru na ha gara ikwado ya ma gwaa ya na ha kwụsị ike n'azụ ya.

Nke a bụ na agbanyeghi ihe mere n'ụlọomeiwu sineti taa.

Nke a na gosikwara na ọ bụghị naanị ndị omeiwu otu pati PDP na-akwado Ekweremadu kama ndị otu pati ndị ọzọkwa gụnyere APC.

Ndị omeiwu sineti dị mmadị 109, ọ bụrụ na mmadụ 108 nọ na be Ekweremmadu ugbua, ọ pụtara na ha niile nọ na be ya.

Cheta na ụlọomeiwu sineti kpebiri taa ka ndị ọrụ nchekwa pụọ n'ụlọ osote onyeisi sineeti bụ Ike Ekweremadu ozugbo, ebe ha wakporo taa.

E gbochiri Ekweremadu ịpụta n'ụlọ ya n'ụtụtụ taa, mere ka ọ ghara ịbịa nzukọ ndị ụlọomeiwu ukwu mere taa, ebe ndị omeiwu ruru 14 hapụrụ APC gafee PDP.

Uche Anichukwu bụ ọnụ na-ekwuchitere Ekweremadu, gwara BBC Igbo na ndị EFCC gbochiri ya ịpụ n'ụlọ ya n'Abuja, na ọ bụghị DSS dịka anyị dere mbụ.

@MrBanksOmishore bụ onye enyemaka pụrụiche nke Bukola Saraki, depụtara akwụkwọ ozi ndị EFCC ziteere Ekweremadu n'ụtụtụ a, na Twitter.

N'ime akwụkwọ ozi ahụ, EFCC kwuru na ha chọrọ inyocha Ekweremadu maka ịkpa nkata, mmerụ ikike ọkwa ya nyere ya na ibupu ego nke Bekee kpọrọ 'money laundering'.

Ka Saraki banyere n'ụlọomeiwu ma bido 'plenary', o kwutere okwu na Ekweremdu abịanwughị, ma kwuo na-ekwesịrị ịgba mbọ hụ na ọchịchị onyekwuouche ya emebighị.

Omeiwu Sam Anyanwu kwuru na ya na Ekweremadu nọ ụnyaahụ, mana onweteghị akwụkwọ gosiri na ndị uweojii na-achọ ya.

Ka e mechara 'plenary', ndị omeiwu kpebiri na ndị ọrụ nchekwa kwesịrị ịpụ n'ụlọ osote onyeisi sineeti bụ Ike Ekweremadu ozugbo, ka o nwee ike rite ikike ruru ya.

N'ụtụtụ a, Saraki so na ndị egbochiri ịpụ n'ezi ụlọ ya.

N'aka ọzọ, onyeisi ala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari kelere ndị siri na APC pụọ taa ka ọ gara ha nke ọma.

O kwuru nke a site na akara Twita ya bụ @MBuhari:

Ndị EFCC gbochiri ọnụụzọ Ekweremadu n'Abuja

Ihe onyoonyo na-egosi ebe ndị EFCC chewere n'ihu ụlọ Ekweremadu:

DSS kpọchịrị Ekweremadu n'ụlọ n'isi ụtụtụ ụbọchị 24 Jụlaị n'afọ 2018

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye nkwuchiteọnụ osote onyeisi ụlọomeiwu sineti bụ Uche Anichukwu gwara BBC Igbo na ndị ụlọomeiwu sinetị nọ ugbua na be osote onyeisi sineti bụ Ike Ekweremadu.


Ọdịnaya: Anichukwu gwara BBC Igbo n'elu ekwentị na ọ bụghị naanị ndị EFCC bịara, n'agbanyeghị na ndị uweojii kwuru na ha abịaghị gbochie Ekweremadu.

O kwukwara na ndị uweojii agụta agụta gbara ụlọ ya gburugburu dịka ọ bụ okeọhịa Sambisa .

O kwukwara na o nwere ka ọ dị maka na ndị EFCC zitere akwụkwọ ozi ha ji kpọọ Ekweremadu oku ka ọ bịa zara ọnụ ya maka ebubo ndị ha boro ya, ma bịakwa n'ime otu ụbọchị ahụ ịbịa gbochie ya ịza ya bụ oku.

N'okwu Ekweremadu gwara ndị ntaakụkọ ka mgbochi ya kwụsịrị, o kwuru na ndị EFCC gbochiri ya ruo awa isii.

Anichukwu kwuru na ha ekweghị ndị mmadụ pụọ maọbụ bata.

Ihe ndị omeiwu bịara mee

Anichukwu gwara BBC Igbo na ndị omeiwu (ma ndị PDP ma APC, ma ndị ugwu, ndịda, ọwụwa-anyanwụ na ọdịda-anyanwụ) bịara ileta Ekweremadu, na ọbịbịa ha gosiri na nkwado ha kwụ chịm.

Gere ihe Anichukwu gwara anyị n'uju:

Ndị gbochiri Ekweremadụ ekweghị onye ọbụla pụọ maọbụ bata - Anichukwu

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii na ndị ọrụ EFCC gbara ụlọ Ekweremadụ gburugburu ụnyaahụ, dịka ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Uche Anichukwu si kwuo.


Ọdịnaya: Anne Njemanze so mee ihe nkiri a kpọrọ "Domitila"

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere n'ụbọchị Fraịde, 23 Ọgọst, afọ 2019, Anne kọwara etu ije alụmdinanwunye ya si gaa.

Content is not available

End of Facebook post, 1

O kwuru na o ji anya ụmụaka lụọ di mbụ ọ lụrụ bụ Segun Arinze, nke ha mechara gbasaa mgbe ha mụtara otu nwa nwaanyị.

Anne bụ onye e ji aha 'Domitila' mara kwuru na agbanyeghi na ọ mụọla ụmụ abụọ, na ọ dị njikere ịlụ di ma ọ hụ nwoke dị mma.

Anne na onye ntaakụkọ BBC Igbo mere mkparịtaụka ebe o kwuru ihe dị ya n'obi ma gbakwaa egwu ukwu ndị Owere

O kwuru na obi ga-adị ya mma nke ukwuu ma ọ bụrụ na ọ mụọ ụmụejima tinyere abụọ ndị ọ mụrụla amụ.

Anne gara n'ihu dọọ ndị na-achọ alụmdinanwunye aka na ntị ka ha saa anya ha mmiri n'ịhọrọ onye ha ga-alụ.

Anne malitere ime ejije n'ime ihe karịrị afọ 20 gara aga, ebe o mere ihe onyonyo dịka 'Rattle Snake', 'Domitila' dgz.

N'ime di abụọ ọ lụrụla, Anne mụtara ụmụaka abụọ; otu nwoke na otu nwaanyị.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Anyị alụọla afọ 57 mana anyị anaghị atọ ka shuga mgbe niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwaada Anne Njemanze bụ onye na-eme ejije na Nollywood ekwuola na ọ dị njikere ịnabata nwoke ọzọ na ndụ ya dịka di.


Ọdịnaya: Anthony Martial nyere goolu nke abụọ n'agba nke abụọ mana Doucoure nke Watford gbanyere otu ọkpụ na nkeji iri itoolu kwa.

Mmeri a ga-adịrị otu Watford mma n'obi dịka ha ka otu Man U gba bọọlụ taa dịka ụfọdụ ụlọ ntaakụkọ na-ekwu

Ihe pụtara bụ na otu Man U nọ n'ọnọdụ nke anọ n'ọgbako ndị odogwu bụ "Premier League Table" na Bekee.

Ọ bụ kwa mmeri nke mbụ otu Man U meriri n'okpuru Ole Gunnar Solskjaer dịka onye nchịkọta ha.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọ bụ Marcus Rashford nyere goolu mbu na nkeji iri abụọ na asatọ nke meghere ụzọ na mmeri otu Man U taa.


Ọdịnaya: Antonio Conte bụ onye nchịkọta Chelsea ebutela nanị otu iko Premier League kemgbe ewere ya n'ọrụ

Ekwughi ihe ọbụla gbasara ọkwa Conte ka emerichara ha, ebe onyere ndị egwuregwu bọọlụ ya ụbọchị ezumiike atọ.

Akụkọ si na Stamford Bridge na-egosi na onweghi uru ọ bara ma achụpụ Conte ugbua tinye onye ọzọ, maka na Chelsea ka nọ n'ọkwa nke anọ na tebulu premier league, ka na-agbakwa ịsọmpi Champions League na FA Cup.

N'agbanyeghi na a na-akwanye Conte ọkụ ugbua, ọgaghị eme ka echefuo na Conte bụ onye nchịkọta nke mbụ ga-erite 'onye nchịkọta nke ọnwa' n'ọnwa atọ nọkọrọ ọnụ (n'afọ Oktoba, Novemba na Disemba)

Ndị otu egwuregwu ya ọkwụ ya na-azụ?

Onyeisi ndị otu egwuregwu bụ Gary Cahill kwunyere onye nchịkọta ha sị na osighi Conte n'aka, na ndị otu ya kwesịrị 'ile anya n'ugegbe' ka emerichara ha na ụlọ ndị Watford.

Ọ sịkwa "ihe ọ bụla e kpebiri, ndị otu eguregwu nwere ụta n'ime ya

Onye nchịkọta a arụọla ọrụ a na-atụwaghị anya"

Onye nche goolu Chelsea bụ Thibaut Courtois kwunyekwara Conte sị "Anyị kwenyere n'ime ya ma kwenyekwar n'ime otu anyị

Anyị emeghi ọfụma ugboro abụọ, mana anyị na-agbalị ịlọghachị, chịkọta ọnụ ma gbawakwa ọzọ"

Nkea bụ mbụ a na-eji ihe ruru goolu atọ merie Chelsea n'usoro nọkọrọ ọnụ na Premier League kemgbe Oktober 1995

Ihe Conte kwuru

Oge BBC Redio gbara ya ajụjụ ọnụ gbasara ebe ọkwụ akwụ, Conte kwuru "ọ bụ otu ihe ahụ. Anọm ebe a, na-agba mbọ irụ ọrụ ma tinyekwa onwe m n'ime ọrụ m. Nkwanyeọkụ? Kedụ nkwanyeọkụ ọ bụ? Gịnị bụ ọkụ a na-akwanye?"

Chelsea buliri iko n'afọ garaaga, nọzị n'ọkwa nke anọ, ebe ndị nọ n'isi bụ Manchester City ji pọintị iri na itoolu aga ha.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Agaghị achụ Antonio Conte n'ọkwa onye nchịkọta otu Chelsea n'agbanyeghi mmeri Watford ji goolu anọ merie ha n'abalị Mọnde.


Ọdịnaya: Anwaala ọgwụ mgbochi mbụ ma na ọ bu n'obere obere

Ọgwụ mgbochi a akpọrọ 'RTS,S vaccine' na-akụziri ihe na-alụrụ ahụ mmadụ ọgụ etu ha ga-esi awakpo ịba, bụ ihe anwụnta na-ebunye mmadu ma ọ taa ya.

Na mbụ, obere ịgba ọgwụ mgbochi a gosiri na ihe ruru pasentị 40 n'ime ụmụaka dị ọnwa 5 ruo 17 nwetere ọgwụ a nwere mgbochi.

Ọrịa ịba dịka ọ na-arị ọzọ na ka o mechara afọ iri enwetere mmeri n'iluso ya ọgụ.

Dịka ọnụọgụgụ kwa afọ si ụwa niile na-akọwa na ọrịa a na-arigo arigo kama ịda ada, nke butere egwu na o jikwa ike alaghachite.

435,000 died of malaria worldwide

219m infectedAfrica saw more than 90% of cases and deaths

Malawi bụ mbụ n'ime mba atọ a họpụtara iso na mgbochi mbụ a e ji ewepụta ọgwụ a. Ọ ga-enye ụmụaka puku narị iri abụọ dị afọ abụọ gbadawa mgbochi.

Mba ndị ọzọ bụ Ghana na Kenya ga-amalite nke ya n'izu ụka na-abịa.

Kedụ etu nsogbu ọrịa ịba dị?

Ọrịa ịba na-egbu ihe ka mmadụ 435,000 n'ụwa niile kwa afọ, ọkachasị ụmụaka.

Ndị ọrịa a na-egbu karịrị n'Afịrịka, ebe ihe karịrị ụmụaka 250,000 na-anwụ kwa afọ, dịka WHO si kwuo.

E bidoro ịnwa ọgwụ a n'afọ 2009.

"E nwere mba asaa so nwaa ihe a ụmụaka 15,000 so mee," Dọkịnta David Schellenberg gwara BBC Newsday.

Ọ sị; "Nwale a gosiri na ọgwụ mgbochi a na-egbochi ịba. Onweghị ihe ọjọọ ọbụla ọ na-eme."

A họtara mba ndị a makana ha na-eme nnukwu mgbochi ịba, nke gunyere iji 'net', ma nwekwa ọtụtu ndị bu ọrịa ịba.

Oteela ndị mmadụ na-eti mkpu ka ewepụta ọgwụ ga-agwọ ịba

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nnukwu nyocha ọgwu mgbochi mbụ maka ọrịa ịba amalitela na Malawi.


Ọdịnaya: Anwukah: Ndị mahadum Naijiria na-azụpụta anaghị egbo mkpa ndị ọrụ a chọrọ maka ụlọọrụ mmepụta ngwa ahịa

Mịnịsta nta na-ahụ maka agụmakwụkwọ bụ Anthony Anwukah kwụpụtara nke a n'Abuja n'ọgbakọ ndị isi ọchịchị mahadụm gọọmenti etiti na Naijiria.

Anwukah kwuru na mahadum dị na Nigeria akpụọla afọ n'ala na ịzụpụta ndị ga-enyere Naijiria aka ịbụ mba bụ ọkaibe na imepụta ihe.

N'okwu ya; "Ndị na-agụ maka iwu na-aga ụlọkwụkwọ iwu otu afọ, tupu ha agawa maka ife ala nna anyị, ndị gụrụ maka ahụike na aga ọzụzụ otu afọ, ya mere ọ ga-adị mkpa ka ndị ọzọ na agụ ihe ndị ọzọ mee ka ndị a."

O kwuru na ọ ga-adị mma ka ha na-aga ụlọakwụkwọ Lagos Business school maka ọzụzụ pụrụiche.

Anwukah onye tụrụ arịrị na ndị mahadum Naijiria na-azụpụta anaghị egbo mkpa ndị ọrụ chọrọ maka mmepụta ngwahịa ma ja ha ike ka ha nye aka kwalite agụmakwụkwọ na-ada ada na najiria.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'ihi na ọtụtụ ndị gụrụ mahadum ezughị oke na mmụta maka ịrụ ọrụ n'ụlọọrụ, gọọmenti etiti na atụghari uche itinyekwu otu afọ na afọ ole ụmụakwụkwọ mahadum na anọ n'ụlọ akwụkwọ.


Ọdịnaya: Anwụchiela mmadụ maka ọgbugbu eze ndị Ọgbọzinne

Ndị uweojii n'Enugwu anwụchiela onye e kwuru gburu eze ndị Ọgbọzinne dị na Nkanu na steeti ahụ.

Kọmishọna ndị uweojii n'Enugwu bụ Danmallam Mohammed kwuru na a nwụchiri nwoke ahụ bụ Chibuike Odoh onye Mgbuji n'Ehamufu site na nchọpụta ndị uweojii n'otu nchekwa ndị ọzọ.

Naịjirịa

Mmadụ ole chọrọ oche onyeisiala?

PDP chịrị Naịjirịa afọ iri na isii tupu APC anara ha ọchịchị

Ntuliaka 2019 na ha ebiri ọkụ nwayọ nwayọ dịka otu onye ọzọ kwupụtakwara ebumnobi nke ya ịzọ ọkwa onyeisiala.

Onye a bụ onye chịburu Kaduna steeti bụ Ahmed Makarfi.

Ebe ọzọ na Naịjirịa

Osikapa bụkwa ahịa iwu

Osikapa bụ nri a na-erikari n'ezinaụlọ niile na Naịjirịa

Ndị agha mmiri Naịjirịa kwuru na ha jidere ụgbọ mmiri na-ebubata ihe ruru akpa osikapa ruru puku abụọ site na mba Kamerun.

Cheta na gọọmenti machiri mbụbata osikapa na Naịjirịa iji nye aka kwalite ọrụ ugbo ịkọ osikapa na Naịjirịa.enug

Akụkọ mba ofesi

Ụmụnwaanyị anabataghị ụfọdụ atụmatụ Trump gụnyere nwunye ya.

Foto ụmụaka anapụrụ nne ha dịka ha na-achọ ịgafe oke ala Mexico na Amerịka

Nwunye onye chịburu mba Amerịka bụ Laura Bush ekwuola okwu megide ọchịchị Trump maka atụmatụ ya gbasara ndị mbịambịa.

Nwaanyị Bush kwuru na atụmatụ ahụ na-etisa ụmụaka na nne dịka nwunye Trump kwukwara ka di ya jiri obi ya na-achị.

N'egwuregwu,

Asọmpi Iko Mbaụwa na-ebiri ọkụ.

Dịka asọmpi Iko Mbaụwa ka na-aga n'ihu, mba England ga-ezute Tunisia na mgbede taa n'otu nke G.

Brazil na Swizaland ji otu ọkpu goolu gbaa onwe ha onye laba onye laba ụnyaahụ.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Gwa anyị ihe puru iche iji echeta nna gị?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Anwụchiela ụfọdụ ndị ụlọọrụ Jamb maka agwọ lolo ego

Philomena Chieshe bụ nwaanyị kwuputara n'agwọ loro nde naira 36 n'ụlọọrụ ha na Makurdi, so na ndị Efcc gbakwara ajụjụ ọnụ gbasara ego dị n'akpa Jamb.

Ndị nchọpụta gara n'ụlọọrụ ha kwuru na Chieshe kwuputara na ọ bụ onye nhazi ha bụ Samuel Umoru ka ọ nọ na-enye ego ahụ ntakịrị ntakịrị.

Ka ọ na-eme nkwuputa n'aka ndị Efcc, Chieshe bụ onye odeakwụkwọ n'ụlọọrụ Jamb nke Makurdi gwara ha na Umoru na-agwakarị ya wepụtara ya ego ha retere site n'akpa ego ya dị n'ụlọakụ abụọ.

Ha chọpụtara na tupu ihe bekee kpọrọ Treasury Single Accounts apụta ihe, ndị ụlọọrụ Jamb nọ na-etinye ego ha retere n'ime akpa ego a na-akwadoghị, nke butere ofufu ọtụtụ ijeri naịra.

Chieshe gwara Efcc "Ego a m na-ewepụta, onye nhazi na-eji ya eme ihe ndị gbasara ụlọọrụ nakwa onwe ya ụfọdụ oge."

O kwukwara n'oteela o bidoro ịdọ Umoru aka na ntị, sị na o kwesịghị iji ego ahụ mee ụmụ ururu ihe dị n'ụlọọrụ nakwa ihe gbasara onwe ya, mana ọ kweghị ege ya ntị.

O kwukwara ma Umoru nọ na-amịpụ 'eji m gị ụgwọ' site n'ego ha retere na kaadị ahụ kwa mgbe, n'akwụghachịghị ya.

Anwụchiela ụfọdụ ndị ụlọọrụ Jamb

Chieshe kwuru "Ọ gwara m dọpụtara ya N640,000 n'etiti ụbọchị 30 nke ọnwa Juun na ụbọchị 7 nke ọnwa Julaị nke 2014."

Ọ kwukwara na ọ dọpụtakwaara ya N120,000 na N340,000 site n'ọnwa Mee ruo Julaị.

Ndị nyocha chọpụtara na ọ bụ eziokwu na Umoru dọpụtara ego ndị a ka ha nyochachara akwụkwọ nkọwa nke akpa ego Chieshe.

Anwụchiri ma gbaa Umoru ajụjụọnụ tupu a hapụ ya ka ọ gawa.

Otu onye Efcc kwuru sị "Ihe kacha akpalite uche na nkwuputa a bụ na anatala ndepụta Chieshe tupu mgbaama agwọ na ego oloro apụta ihe.

"E bu ụzọ gbaa ya ajụjụọnụ n'ụbọchị 16 nke ọnwa Febụwarị 2017 ma mekwaa nkwuputa n'ụbọchị 7 nke Epreelụ, ụbọchị 30 nke Mee na ụbọchị 28 nke Juun 2017.

N'ime ihe niile ọ gwara n'ihu ndị Efcc, onweghị mgbe ekwuru okwu gbasara agwọ na ofufu ego dị n'aka ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ụlọọrụ na-ahụ maka nyocha mpụ na nrụrụaka bụ Efcc anwụchiela ndị a na-atụaka n'ọrụ ha bụ ibupu ego dị n'akpa Jamb site n'ụzọ n'ezighị ezi.


Ọdịnaya: Anwụchiri ndị Ipob 140

Ode akwụkwụ mgbasa ọzị Ipob, Peace Chukwudi sịrị na Biafra ga abịa ọsịsọ ma Buhari bata ọzọ

Achara kwuru nke a mgbe ya na BBC nwere mkparịta ụka taa.

E boro mmadụ otu narị na iri anọ a  ebubu ịkpa nkata ha chọrọ iji chutuo Govementi Naịjirịa n'ike.

Mmadụ 140 juru ebubo a si kwa na aka ha dị ocha.

Otu onye ọkaikpe na-anọchite ha bụ Mazi Okeke kwuru na ebubo a erijughị afọ, kwuo kwa na mmadu 140 a na-aga akwa onye nwụrụ anwụ mgbe a nwuchiri ha.

Okaikpe a gwakwara ndị ọkaikpe n'ekwuchitere ọnụ  mmadu 140 a ka ha tinye akwụkwọ n'ụlọ ikpe ma kwụsịe ike na ya bụ ikpe.

Ka ọ si dị, ndị a ga-anọ na mkpọrọ ndị uweojii ruo mgbe akpụpụru ha ụlọikpe.

O kwukwara na ndị eji eji n'aha Ipob akarịala puku abụo (2000) na Naịjirịa.

Ụlọikpe akwụsịla Lalong ịkwepụta ọche eze ọzọ na Plateau

Ikpe nkwụmọọtọ bụ oke dịrị mmadụ niile

Dika ọ dizi ka omenala gọmenti  imegharị oche eze na ọchịchị ọdịnala ndị obodo, ụlọikpe na Plateau steeti akwụsịla gọment steeti ahụ ịkpa aka n'oche eze ọdịnala ndị be ha.

Ọkaikpe Christine Dabup kwuru na iwu a bụ maka iji kwụsị alo gọvanọ Simon Lalong ikewapụta oche ọdịnala abụọ ọzọ na steeti ahụ.

Ndị uweojii wụchiri udele a

Ndị uweojii n'Adamawa kwuru na ha emefuola ihe ruru puku naira iri atọ ịnye otu nnụnụ ha nwụchiri nri.

Ha nwuchiri nnụnụ ahụ na onye nwe ya na Maiha dị na steeti ahụ.

Ha kwuru na ha na-eme nyocha etu o si maputa na ebe ahụ bo ya ebubo na ya na ndị Boko Haram na-arụ kọ ọrụ

Mana ngalaba na-ahụ maka nchekwa mbara na anụmanụ na-akpọ oku si tọghapụ nnụnụ ahụ.

Theresa May akwaala arịrị maka Brexit

Theresa May banyere n'ọkwa Praịm Minista n'afọ 2016

Anya mmiri dapụrụ Theresa May bụ Praim Minista mba Briten n'anya ka ọ na-ekwu maka nritu ya.

May kwuru na ọ ga-arịtụ n'ọkwa n'ụbọchị asaa nke ọnwa Juun.

May pụtara n'igwe onyonyo na BBC ebe o nyere obere okwu na ọ ga-arịtu ma kwuo na otu ihe o ji ata ikikere eze bụ na o nwetanwughi Brexit.

Ihe ọ pụtara bụ na ọ ga-akwụsịkwa ịbụ onye ndu otu ndọrọndọrọ a kpọrọ 'Conservatives' n'ala...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye okaikpe Nnamdi Kanu bụ Paul Achara ekwuola na ọtụtụ ndị mmadụ ndị uweojii jidere na Nsukka ụnyahụ abụghị ndị otu Ipob, kama ndị na-agara onwe ha.


Ọdịnaya: Anwụnta na-ebute ọrịa ịba

Nke a bụ afọ iri abụọ kemgbe ejirri nwe ọgbakọ  ụzọ dị icheiche agaesi merie ịba nke a kpọrọ 'Multilateral Initiative on Malaria,' na bekee na-emekwara na mba Senegal.

O ge ahụ, olileanya na a ga-ekpochapụ ịba nke a na-ebute site na anwụnta ka dị anya.

Ma ugbua, ngalaba ahụike mba ụwa bụ WHO n'aha ịchafụ kwenyere na kpochapụ ịba na mba Afrịka isii;  Algeria,  Comoros, Madagascar,  Gambia, Zimbabwe na Senegal.

 Senegal agbalịela n'ọgụ ha na-alụ site na i belata 40% ọnwụ site n'ọrịa ịba  na 10 pasenti.

Ọganihu e nwere na-egosi nsogbu ọhụrụ. Ịba na-agbaike  na mba iri itoolu n'ụwa mana ọnwụ site n'ịba kachasxsị na naani ịrị na asatọ n'ime ha.

ọnwụ site n'ọrịa ịba gbaliri elu na Najiria, Aịvrị Kostụ, Saụt Sudan na Centralụ Afrika Repọblik.

 Dịka WHO siri kwuo, ịba na-egbu ihe karịrị mmadụ 400,000 kwa afọ, ọtụtụ n'ime ha bụ ụmụaka.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka onye ntaakụkọ BBC na Dakar bụ Alex Duval Smith  si kọwa, , ndị nchọpụta na ndị ọkachamara n'ihe gbasara ọrịa ịba (malarịa) dị pụkụ atọ abatawala mba Senegal maka ọgbakọ ịkpa etu a ga-eji kpochapụ ịba.


Ọdịnaya: Anwụnta na-ebute ọrịa ịba

Ịba nke Bekee kpọrọ 'malaria' bụ ọrịa a na-ebute ma akwụnta tanye mmadụ nje bu ọrịa n'ahụ, ebe taifọd bụ ọrịa a na-ebute site nje a kpọrọ, 'Salmonella Typhi' nke na-aṅụta na

mmiri adịghị ọcha maọbụ nri mebiri emebi.

Ịba na Taifod bụ ọrịa abụọ a na-arịakarị na mpaghara Afrịka.

Dịka WHO siri kwuo, ịba na-egbu ihe karịrị mmadụ 400,000 kwa afọ, ọtụtụ n'ime ha bụ ụmụaka.

n'aka nke ọzọ,  ngụkọ nke WHO mere n'afọ 2019 na-ekwu na mmadu ruru agbata nde iri na otu na iri abụọ na-arịa taifọd kwa afọ.

Taifọd na-ebutekwa ọnwụ mmadụ ruru agbata puku,otu nari na iri abụọ na asatọ(128,000) na putu otu nari iri isii na otu(161,000).

BBC gbara ọkachamara ahụike bụ Dkta Ikechukwu Okoroafor nke ụlọọgwụ, Mount Sinai Hospital, Lagos, ajụjụọnụ banyere ihe dị iche n'etiti ọrịa ịba na taifọd.

Anwụnta bere n'ụlọmgbochi anwụnta

Njirimara ịba na taifọd

Nke a bụ ihe Dkta Ikechukwu Okoroafor kwuru maka ọrịa ọjọọ abụọ a:

Gee ihe ise iba jiri dị iche na Taịfọd n'ọnụ Dr Ikechukwu Okoroafor:

Ihe ise iba jiri dị iche na taịfọd

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ mgbe ndị mmadụ na-arịa ọrịa taifọd na-eche na ha na-arịa ịba n'ihi mgbagwoju anya dị n'ọrịa abụọ ndị a.


Ọdịnaya: Anwụnta na-ebute ọrịa ịba na-emetụta ihe ruru nde mmadụ abụọ kwa afọ, dịka ngalaba World Health Organisation si kwuo.

Ọtụtụ ndị na-akpọ "anwụnta, anwụnta", mana mmadụ ole ma na ọ bụghị naanị otu ụdịrị anwụnta dị?

Dịka ọ bụ ụbọchị anwụnta, BBC Igbo chọrọ ịkọwara gị maka anwụnta, ọrịa ọ na-ebute na etu ị ga-esi gbochie ya.

Ụdịrị anwụnta dị:

E nwere ọtụtụ anwụnta n'ụwa, karịrị nde, mana naanị ụfọdụ bụ ihe ndị mmadụ ma maka ya.

Ebe anwụnta na-amịta ọbara n'ahụ mmadụ

Ọrịa anwụnta na-ebute

Akụkọ a ga-amasị gị:

Etu ị ga-esi gbochie anwụnta ịta gị n'ogige gị:

1) Itinye neetị (akwa mgbochi):

Ngalaba na-ahụ maka ahụike na mbaụwa a kpọrọ 'World Health Organisation - WHO' na-eke neetị aghara aghara iji nyere aka gbochie anwụ nta.

Nke a so n'usoro e si achụ anwụnta na-anaghị eri oke ego, ma gharakwa imebi ihu igwe a kpọrọ 'ozone layer'.

2) Ịgba ọgwụ kemịkal:

Nke a bụ usoro Bekee kpọrọ 'fumigation', nke bụ etu e si achụpụ ma gbuo ọtụtụ anwụnta site n'ịgba kemịkal ebe ha nọ.

Nke a na-enye aka igbu anwụnta ndị na-anọ n'ime ọwara mmiri adịghị ọcha nakwa n'ime nkọrọ dị aṅa.

Akụkọ ka na-abịa

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

‘Ịkpa ụmụanụmanụ dọpụtara m n’echiche ịkwụ ụdọ’

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụbọchị 20 nke ọnwa Ọgọstụ bụ ụbọchị e kewapụtara maka icheta ụbọchị a chọpụtara na ọ bụ anwụnta nke nwaanyị na-ebute ọrịa ịba.


Ọdịnaya: Anwụrụ ike ndị 'Customs' jichiri.

Zhulkiflu Abdullahi bu onye isi ngalaba 'Customs' na Steeti Oyo na Osun gwara ndị ntaakụkọ nke a n'ụbọchị Wenezde.

Abdullahi kwuru na ọ bụ Ghana ka ndị ekperima si buru anwụrụ ike ahụ na-ebubata Naịjiria.

N'okwu ya: "Ndị ekperima a achọghị izu ike, n'agbanyeghi na e mechiela oke ala Naijiria na mba ndị ọzọ."

"Ya mere, anyi agaghị ezu ike iji hụ na anyị nwụchiri ha niile."

Zhulkiflu Abdullahi kwuru na otu ngwugwu anwụrụ ike ahụ karịrị otu nari puku naịra na puku naịra iri ise.

Abdullahi kọwara na ọnụahịa anwụrụ ike ahụ ha jichiri ga-akarị otu narị nde naịra na nde naịra iri isii.

Dịka e si kechie anwụrụ ahụ, otu ngwugwu ga-akarị otu nari puku naịra na puku naịra iri ise.

Abdullahi kwukwara na ọ bụrụ na anwụrụ ike ahụ bara n'ime obodo, ihe ọ ga-emebi na ndụ ndị ntorobịa buru ibu.

O kwuru na ndị ọrụ nchekwa niile amụrụla anya ka azụ iji hụ na ha chekwara Naịjiria nke ọma.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gi:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Youths Talk: Gịnị ka ị ga-eme ma ọ bụrụ na inwe ohere ichi Naịjirịa?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ngalaba na-ahụ maka ntụbata ahịa na Naịjirịa a kpọrọ 'Nigeria Customs Service' ejichiela anwụrụ ike ọnụahịa ya ruru nde kwuru nde naịra.


Ọdịnaya: Anya hụrụ ka ihe si mee sị na ọ bụ akụpe ọdụ ụgbọelu kwụsiri ịrụ ọrụ mere o ji kpọkasịa.

Akụkọ kwuru na Vichai Srivaddhanaprabha bụ onye nwe otu bọọlụ Leicester City nọ n'ime ụgbọelu ahụ mgbe ọ dara n'ala.

Leicester City bụ ebe ụmụ Naịjirịa abụọ bụ Kelechi Iheanacho na Ndidi na-agba bọọlụ gbachara asọmpi ha na ndị West Ham United tupu nke a e mee.

End of Twitter post, 1

Amabeghi mmadụ ole ọzọ nọ n'ime ụgbọelu helikọpta ahụ mgbe nke a mere.

Anya hụrụ ka ihe ji mee sị na akụpe ọdụ ụgbọelu helikọpta ahụ kwụsiri ịrụ ọrụ nke mere o ji kpọkasịa.

Onye ọzọ hụrụ ya kwuru na injini helikọpta ahụ kwụsiri ịrụ ọrụ tupu o si n'elu daa.

Vichai Srivaddhanaprabha goro Leicester City n'afọ 2010 eruo n'afọ 2016 ha mabute Iko Premier League.

Vichai Srivaddhanaprabha goro Leicester City n'afọ 2010 mana e rue n'afọ 2016 ha mabute Iko asọmpi Premier.

Ọtụtụ ndị mmadụ gụnyere otu Manchester City na-ezigara ha ozi nkasi obi.

Ndị ọzọ na-ezigara ha ifuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụgbọelu Helikọpta onye nwe otu egwuregwu bọọlụ Leicester City akpọkasịala dịka ọ na-achọ i si n'ọgbọ egwuregwu ha efepu ụnyaahụ.


Ọdịnaya: Anya hụrụ ka o siri mee kwuru na ọ bụ ụmụnwoke anọ bu ụgbọala Toyota Sienna tọọrọ ya n'ogologo ụzọ Ikot Ekpene dị n'Umuahia.

O kwuru na nke a mere mgbe ọ na-achọ ị ga mmemme n'obodo Arọchukwu.

O kwuru na Ngozi guzo n'akụkụ ụzọ ebe ọ na-eche ụgbọala, mgbe ụgbọala ahụ nọchiri ya ihu, ndị nwoke abụọ gbara dimkpa pụtara ma dọbaya ya n'ime ụgbọala ahụ.

Akụkọ kwuru na o yi uwe edere ABACITYBLOG mgbe ha tọrọ ya.

Mbọ niile agbara iji nweta ya n'ekwe ntị, mara afọ n'ala.

Ndị tọrọ ya e mebeghi ka ndị ezinaụlọ ya na ọ bụ aka ha dịna ya.

Ndị otu na-ahụ maka mgbasa ozi na ịntaneti ngalaga Abịa Steeti katọrọ ntọrọ Onwukwe.

Ha kwuru ka ndị ọrụ nchekewa nke Steeti Abia gbalia gbapụta onye ntaakụkọ ahụ.

Ụfọdụ ndị ntaaụkọ nọ n'Umuahia ndị BBC gbara ajụjụọnụ kwuru na ha anụbeghi ihe gbasara nke a.

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweoji n'Umuahia bụ Janet Egwu Chukwu gwara ndị BBC na ekwenti na ọ maghị gbasara ihe nke a mere.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu onye ode akụkọ bụ kwa onye nkwusa n'alagalaba mgbasa ozi akpọrọ Abacityblog.com bụ Ngozi Blessed Onwukwe ka akụkọ kwuru na ndị ntọ tọọrọ ya n'Ụmuahia.


Ọdịnaya: Anya mmiri pụrụ onye nchịkọta Man City bụ Pep Guardiola n'anya mgbe ụmụnne ha gbawara ha obi nke ugboro abụọ.

Dịka umunne maara onwe ha nke ọma, ọ dịghịrị mfe inye goolu n'asọmpi a ruo na nkeji 30 mgbe oche goolu ndị City bụ  Ederson meghere ka Anthony Martial ji nye goolu.

Man City gbalịrị ike ha inyeta goolu mana Man United ji igodo gbachie ọnụụzọ goolu ha.

Mana nke kachasị gbawa ndị Man City obi bụ mgbe Scott McTominay nke Man United nyere goolu ha nke abụọ na nkeji 90 dịka ọ fọrọ tịkọm tịkọm ka e gbuchie bọọlụ.

Ole gunnar solskjær emeriela Guardiola ugboro abụọ ha na-ezute ibe n'asọmpi premier league nke afọ a.

Mmeria na-eme ya ugboro iri emeribeghi ndị Manchester United na nso nso dịka ha bụ ndị ise na tebụlụ premier league.

Chelsea ayọchaala Everton ka akamụ ndụ

Ihe Chelsea mere Everton n'asọmpi premier league dịka ebe okenye kpọbatara nwata n'ime ụlọ ma were agbajara na-apịazu ya ahụ niile.

Ụkwụ Everton jiri malite asọmpi a abụghị 'ụkwụ nnama ji a ga Ụmụahịa'. Ha dịka ndị ike gwụrụ tupu asọmpi amalite.

Nke a mere Chelsea ji were ohere ahụ gbaa aha ọkpụ goolu anọ chara acha iji sị ha 'anyị a na-achịkwanụ?'

Ọ malitere na nkeji 14 mgbe Mason Mount gbara gburu gburu sụnye goolu nke mbụ ndị Chelsea.

Na nkeji asaa (nkeji 21) na-eso ya Pedro nyere goolu nke abụọ. Mana Chelsea ezughi ike dịka ha tara ọtụtụ ohere inye goolu.

Anclotti bụbụ onye nchịkọta Lampard n'afọ 2009 banye 2010 mgbe ọ na-achịkọta ndị Chelsea

Mgbe ọkara nke abụọ malitere Willian na Olivier Giroud nyere goolu nkeji 51 na 54 iji mee ya goolu anọ.

Lampard bụ onye nchịkọta Chelsea asọghị anya na Ancelotti onye nchịkọta Everton bụ onye nkuzi ya n'oge gara, o wee nye ya ụdị mkparị a.

Nke a ga-abụ ugboro abụọ Lampard na-emeri ndị nkuzi ya (Mourinho na Ancelotti) kamgbe o were ọkwa na Chelsea.

Mmerie a dosara Chelsea n'ogodo anọ na tebụlụ premier League.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Manchester United emeela nwanne ha Man City e cheta e bewe site n'iji ọkpụ goolu abụọ asataghị otu merie ha na premier league.


Ọdịnaya: Anyị chọrọ mmepe ala Igbo

O kwuru nke a mgbe BBC Igbo gbara ajụjụ banyere kepukepu na otu a gwara pati PDP ka ha nye ndị ọwụwanya osote onyeisiala na ntuliaka afọ 2019.

Dozie kwuru na ọ bụ ndị otu ha akwụsịrị ọrụ na-enweghi ezigbo ntuziaka kwuru ụdị okwu dị etu ahụ.

Ọ gara n'ihu kwuo na onye ha ga-akwado bụ onye ga-aghazigharịobodo Naịjiịa, nke ọzọ bụ onye ga-eme ka ọnọdụ ndị Igbo dị mma n'azụmaahịa nakwa ihe niile.

O kwuru na agbanyeghi mpaghara onyeisiala na osote ya si pụta, na ọ bụrụ na onye ahụ ga-ezi ndị Igbo anya nke ọma, na ha ga-akwado ya.

N'okwu ya "Ọ bụghị naanị ndị ntoroọbịa ga-ekpebi nke a, kama Ohanaeze Ndigbo nke Nnia Nwodo bụ onyeisi ha, Imeobi Ndigbo gụnyere ndị gọvanọ, ndị Eze Igbo na ndị ichie n'ala Igbo."

Dozie sị na ọ bụ naanị ya nwere ikike ikwuchite ọnụ ndị ntoroọbịa Ohanaeze Ndigbo dịka ọ dị ugbua.

"Anyị e degara pati abụọ kachasị na Naịjirịa ugbua akwụkwọ ozi bụ nke rụtụrụ aka n'ihe Ndigbo chọrọ, iji nweta nkwado si n'aka Ndigbo "

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye na-arụ ọrụ dịka onyeisi ndị ntoroọbịa Ohanaeze Ndigbo n'ụwa niile bụ Kingsley Dozie ekwuola na onweghibeghi pati ọbụla ha na-akwado n'ime ntuliaka na-abịa.


Ọdịnaya: Anyị ga-achịkọtara ụnụ ihe niile o kwuru n'ụzọ asatọ a.

Nchekwa

Onyeisiala Buhari kwuru kelere ndị agha na ndị uweojii etu ha si agba mbọ ịhụ na Naịjirịa nwere ezigbo nchekwa.

O kwuru na ọchịchị na-agbasị mbọ ike ihụ na ha gboro nsogwu ndị Niger Delta na-enwe ma hịcha Ogoni bụkwa nosgbu gburugburu ebe ahụ nwerela kamgbe.

O kwuru na mpụ eji kọmpụta arụ na-arị ibe ya elu mana ha ga-agba mbọ hụ na ya bụ agwa ọjọọ biara na njedebe.

Akụ na ụba Naịjịrịa

Buhari kwuru na ọ ga-agba mbọ hụ na akụ na ụba Naịjirịa kwụsie ike ma bụrụ nke onye ọbụla ga-enwe ohere isonye mee ka o wulite nkeọma.

Anyị ga na-agba mbọ ihụ na anyị chọtara ụzọ ndị ọzọ anyị ga-eji wulite akụ na ụba Naịjirịa ma na-emekwa ka ego anyị na-enwete na mmanụ agbịdị na-aba nnukwu uru.

2nd Niger Bridge

Anyị ga-arụcha akwa mmiri a n'afọ 2022.

Cheta na akwụsịrị ọrụ ebe ahụ nso nso a.

Ntụbata nri

Anyị agaghị alaghachị n'itụbata nri na Naịjirịa ma na-ebupu ọrụ anyị nye ndị ofesi.

Otu Economic Advisory Council

Buhari kwuru na okpokobara otu a ka ha wee mee ka ihe ụfụ nwereike ịpụta n'ụfọdụ mkpebi ha mere maka akụ na ụba Naịjirịa ghara inye ụmụ Naịjirịa nnukwu nsogbu.

"Anyị ga-agba mbọ tinyekwuo ego n'agụmaakwụkwọ, ahụike, mmiri na idiọcha na ịhụ na nri gbara kasaa."

Ibuso mpụ agha

Mpụ na nrụrụaka na-abawanye ụba n'obodo mana "a na m arịọ ka steeti niile nọ na Naịjirịa hụ na mere ndị si ebe kwụba aka ha ọtọ n'ebe ego dị.

Buhari kwuru na "Ministry of Justice", otu dịka "Independent Corrupt Practices Commission", Economic and Financial Crimes Commission, ga-aga n'ihu na-ebuso mpụ agha.

Ọ rịọkwara ụmụ Naịjirịa ka ha kpesa ma ma aka gbasara omume mpụ ọbụla ha hụrụ n'akụkụ ha ka obodo kwụsị ịbụ nke eji mpụ na nrụrụaka wee mara.

Na Nchịkọta,

Buhari kwuru na na-agbanyeghị nsogwu niile Naịjirịa nwere ugbua, ọ ga-akwụsị ike karịa ka ọ dị na mbụ, ma ọ bụrụ na anyị niile jịkọ aka mee ka ezigbo ọchịchị na nwulite akụ na ụba tọọ atọ n'obodo.

Ọ na-rịọ ka ụmụ Naịjirịa chekwa obodo ha n'aka ndị na-achọghị ọganihu ha.

Nnamdi Azikiwe, Ahmadu Bello na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Muhammadụ kwuru na ụbochị mbụ nke Oktoba nke afọ ọbụla na-abụkarị mgbe eji eṅomi ma kele Chukwu maka ihe ndị o merela Naịjirịa.


Ọdịnaya: Anyị kpọtụrụ dọkinta Tolulope Oko-Igare onye bụ kwa onyeisi ụlọakwụkwọ na-ahụ maka ndụmọdụ akpọrọ 'Institute of Counseling' dị na Legos na Rivas steeti ka ọ kọwaara anyị etu mmadụ ga-esi gbochie ịjị

iwe gbuo ọchụ ma ọ bụ mee ihe na-ezighi ezi.

Kedu ihe mbụ ị kwesiri ime?

O dị mkpa ka ị gaa nyọcha

Tolulope Oko-Igare kwuru na ihe mbụ mmadụ niile kwesiri ime bụ ị ga mee nyocha ka ị mara ma ị nwere nsọgbụ akparamaagwa na-ebute iwe ọkụ nke bụ 'Personality Disorder' na Bekee.

Oko-Idare na akọwa na ọtụtụ mgbe, ihe mmadụ gabigara na nwata ma ọ bụ ihe mmadụ mụtara na nwata na-eso eme ka mmadụ nwe nsọgbụ iwe ọkụ.

O kwụkwara na ụkpụrụ omume mmadụ nke a na-akpọ 'Personality' na Bekee sokwa ebute iwe ọkụ.

Ukpụrụ omume ndị a bụ 'Sanguine', 'Choleric', 'Melancholy' na 'Phlegmatic' n'olu Bekee.

O kwuru na n'ime ụkpụrụ omume anọ ndị a, na ọ bụ ndị nke 'Choleric' na akacha enwe nsogbu iwe ọkụ.

Ọ sị kwa na ihe kpatara nke a bụ maka na "ha na-achọkarị ka ndị mmadụ mee etu ha siri chọọ".

Oko-Igare kwukwara sị " Mmadụ kwesiri iwe iwe kama iwe ahụ bụruzịe mmegbu ma ọ bụ na-eme kwa mgbe, onye ahụ nwere ike i nwe nsọgbụ iwe oku".

Kedu ihe ị ga-eme ma iwe wee gị?

Gụọ ọnụ ọgụgụ ma gwa onwe gị okwu

Dịka Oko-Igare sị gwa BBC, mgbe ọ bụla iwe chọrọ iwe mmadụ, ọ dị mkpa ka onye ahụ jide onwe ya aka.

Nke a nwere ike bụrụ n'ụzọ ị gụ ọnụ ọgụgụ nwayo nwayọ site na otu ruo iri ma ọ bụ iri abụọ.

Ị kwesiri ime nke a tupu i kwuo okwu ma ọ bụ mee ihe ọbụla.

Nke a ga-eme ka iwe gị beleta.

Sị ebe ahụ pụọ

Ọ dị mma ka ị sị ebe ihe na-akpasu gị iwe pụọ

Nke abụọ ọ kwara BBC bụ ka onye ahụ si ebe ahụ ihe na-agbasu ya iwe pụọ.

Maka na ị nọro ebe ahụ, ihe ahụ gbasuru gị iwe ga na ebuli kwa iwe gi.

Wetuo ume gị ala

Oko-Igare kwukwara na o dị mma mgbe ọbụla iwe chọrọ iwe mmadụ, ka onye ahụ jiri nwayọ na-eku ume.

Dịka ị na-eme nke a, ị na-agwakwa onwe gi okwu ka iwe gị beleta.

Umeala so n'ihe na-ewetu iwe ọkụ.

Ịwepụ uche gị- 'Aversion Techniques'

Ụfọdụ na-eji RụbaBandị egbochi iwe ọkụ

Ufọdụ ndị iwe ọkụ na-ewe karị nwere ike ịme...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otụtụ akụkọ maka ndị jị iwe gbuo mmadụ na-ewu na soshal Midia. Nke mere ka anyi na Dọkinta na-ahụ maka echiche na akparamaagwa tule ya bụ ihe.


Ọdịnaya: Anyị na-emetu aka n'ihu anyị ma ghara ịma na anyị na-eme ya

Ọ bụ agwa a na-enyekarị ọrịa Covid 19 aka agbasa.

Maka gịnị ka anyị ji emekarị ya ma kedụ otu anyị ga-esị kwụsị ya?

Ụmụnje na-esikarị n'ọnụ, ime nakwa n'anya aba mmadụ ahụ

Gịnị ka anyị ji eme ya?

Ọ dịka ọ bụ ebum pụtaụwa na mmadụ na ụfọdụ anụmanụ dịka adaka na-emetụkarị aka n'ihu ha.

Ọkammụta na Saịkọlọji bụ Dacher Keltner nke mahadum UC Berkeley for America sị na imetu aka n'ihu na-eme ka mmadụ nwete onwe ya ma mgbe ụfọdụ anyị na-eme ya ma anyị hụ onye anyị huru na anya.

Ndị ọkammụta ọzọ gbasara agwa mmadụ sị na anyị na-eme  ya mgbe ụfọdụ ka anyị were chịkọnata obi anyị maọbụ dowe obi anyị otu ebe.

Mana nsogbu bụ na ọ bụ ya bụ agwa na-ebusa nje n'ahụ mmadụ.

Iji maa atụ, ọrịa Covid 19 na-esi na mmiri ahụ mmadụ dịka asọmmiri abanye ndị ọzọ n'imi maọbụ n'ọnụ.

Ọ bụghịkwa naanị mmadụ na-emetu aka n'ime

Mmadụ nwere ike ibute nje site n'imetu ihe ya bụ nje dị aka bụ ebe ọ nwere ike ịnọ rụọ abalị itoolu.

Ọ bụ ogologo ndụ a ya bụ nje na adị, ya na ka o sị esi n'aka mmadụ meturu n'ihu banye na ahụ mmadụ mere ya bụ nje ji dị ajọ njọ.

Ọkammụta ndị Mahadum Leeds bụ Stephen Griffin na-akọwa na iji akwanza  bekee kpọrọ  "face mask" kpuchie ihu nwere ike ime ka mmadụ metudebe aka n'ihu karịa ịza ikuku nke ha che na  o bu nje ọrịa ahụ.

Kedụ ihe anyi nwere ike ime iji kwusilata imetu aka n'ihu?

Ọkammụta n'ihe gbara agwa ndi mmadụ na Mahadum Columbia bụ Michael Hallsworth sị na ịkwusị ndị mmadụ imetu aka n'ihu ha hiara ahụ.

Ọ sị na ọ ka mfe ịsị ndị mmadụ kwọwa aka karịa ịsị ha emetuzila aka n'ihu.

Kedụ ka ị ga-esi kwusili ihe ị maghị na ị na-eme?

Ọkammụta a sị ka anyị chọwa ihe mere mmadụ jikarị emetu aka n'ihu iji mata ka anyị ga-esi kwọọ ya bụ ọrịa.

"Ọ mara atụ sị na onye ọkọ na-akọ n'ihu nwere ike iji azụ aka kọo ya karịa iji mbọ".

Ọ sịkwa na "ọ bụghị na nke ahụ dị mma kama na ọ ka mma".

Ọ sịkwa "ndị na-akọkarị ọkọ n'anya nwere ike iyi ugegbe anya, maọbụ tukwuruala n'elụ aka ha ị iji gbalahụ ọnwụnwa ya".

Ịkwọcha aka nke ọma bụ ebe anọ

Ị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu n'ime ihe dị iche anyị na ụmụanụ bụ na mmadụ na-emetukarị aka n'ihu na-amaghị ama.


Ọdịnaya: Anyị nụrụ na ya bụ ụlọikpe etinyela ụbọchị iri na asatọ nke ọnwa Febuwarị maka ilebanye ya bụ ikpe anya.

Nwoke mabara mmiri na 3rd Mainland Bridge

A rụrụ akwa mmiri 'Thirdmainland' na 1990 n'ọchịchị Ibrahim Babangida

Akụkọ na-eru anyi ntị bụ na otu nwoke amakpuola na akwa mmiri nke atọ na Legọs gbuo onwe ya.

Akụkọ na-akọwa na ya bụ nwoke amatabeghị onye ọ bụ pụtara n'ụgbọ ala ya maba mmiri.

Ndị ọrụ mgbatagbata na-achọ ya bụ nwoke ka ọ dị ugbua.

Coronavirus egbuola mmadụ n'Irop

Otu onye bụ onye Chaịna anwụọla n'aka ọrịa Coronavirus na France.

Minista ahụike nke France bụ Agnès Buzyn kwuputara nke a ụbọchị Satọde.

Nke a bụ onye mbụ nwụru na Europe kemgbe ya bụ ọrịa malitere ịkpa mkpa mkpa.

Norwich na Liverpool na-akwata

N'egwuregwu, Liverpool na Norwich bụ ndị nke mbụ na ndị nke ikpeazụ na okpokoro Premier league na-ezute ugbua.

Norwich emerunbeghị Liverpool na ụgbọrọ iri na atọ ha gbagoro bọọlụ ebe Liverpool merigoro ha ugboro isii.

Oluwo nke Iwo bụ Abdulrasheed Adewale Akanbi agbarala isi onwe ya n'okwu gbasa ọgụ a sị dara n'etiti ya na Agbowu nke Ọgbaagbaa bụ Sikirulahi Akinropo.

N'okwu ya, ọ sị na ọgbaghara a dapụtara n'ihi na Agbowu kpọrọ ya "onye ara" ma chọọ igwunye ya ọfọ ya n'anya.

Oluwo (bụ eze ndị obodo Iwo) kwuru na ha zara oku ndị uweojii kpọrọ ha ikpe udo maka oke ire ala ndị isi obodo ya na nke Agbowo na-ere ma na-azọ, mana Agbowo malitere ịkparị ya ma chọkwaa ịrụkpọ ya anya.

Oluwo kwuru na ọ bụ okwu ịgbata ala ndị eze nọ ya n'okpuru nke Agbowo so n'ime ya na-erefusi, butere okwu ọgụ na mgba a mere ka ọ na-agọrọ ọnụ ya.

Lee ihe ndị o kwuru n'elu Instagram ya:

A tọrọla onye ụkọchukwu ọzọ na Naịjirịa

Akụkọ na-eru anyị ntị na-akọwa na ndị ntọrị mmadụ atọrọla Fada Nicholas Oboh bụ otu ụkọchukwu na-arụ n'Uromi dayọsis n'Edo steeti.

Fada Oseabulu Odenore bụ onye na-achịkọta dayọsis ahụ dere na Facebook sị na ha ma na ọ ka dị ndụ dịka ha na-agba mbọ ịhụ na a tọghapụrụ ya na-enweghị nsogbu ọbụla, ma sị ndị mmadụ tinyekwa ọnọdụ ahụ n'ekpere.

Dịka ha si kwuputa, a tọrọla ụkọchukwu a...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nke kpọtụrụ ụmụibe bụ na Ụlọikpe ukwu dị n'Abuja ekwetala ilebanye anya na mkpebi ha nyere maka ntuliaka ọkwa gọvanọ Imo steeti.


Ọdịnaya: Archibishop Theorodre McCarrick bụbu fada na New York nakwa New Jersey

N'akwụkwọ ozi Vatican depụtara, Fada McCarrick zigara Pope akwụkwọ arụkwaghịm ya n'abali Fraide.

Dịka ụlọọrụ ntaakụkọ Guardian siri kwuo, e boro McCarrick ebubo mmetọ ụmụaka n'ụzọ mmekọahụ n'izuụka ole na ole gara aga.

Akwụsịkwara ya bụ Archibishop ịdụ usoro ekpere kemgbe ụbọchị 20 nke ọnwa Juun iji nyocha ebubo eboro ya na ọ metọrọ otu nwata n'afọ iri anọ gara aga.

Nwoke ọzọ tụrụ ya aka na ọ metọkwara ya mgbe kemgbe ọ dị afọ iri n'otu rue mgbe ọ toputere dịka ntorobia.

Pope Francis agwala ya si ya "bie ndụ mwute na ekpere" rue mgbe a ga-emecha nyocha mara ma ikpe amara ya maọbụ na ọ maghị ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Pope Francis anabatala arụkwaghịm nke Theodore MaCarrick bụbụ archibishop Washington degara ya.


Ọdịnaya: Argentina nwere Messi na ọtụtụ ndi ọzọ nwere aha na egwuregwu bọolụ na mbaụwa.

Mana Iceland abughị ndị a na-akwa aka ka onye ṅụrụ mmanaya.

Na afọ 2016 ha gbara mbọ ruo ọgba nke anọ na asọmpị mba Yurop akpọrọ Euro 2016. Ihe tụru ndị mmadu n'anya bu na ọ bu mbụ ha na-aga asọmpị Euro.

Argentina na ọnwe ha eritebeghị iko mbaụwa ọbụla kemgbe ha nwere mmeri na Copa Amerịka nke 1993.

Ndị na-akwadọ mba Ajentina n'ọgbọ egwuregwu kunyiri na nkeji 19 n'ime asọmpị ahụ ka Sergio Aguero jiri otu ọkpụ dọkaa neeti ndị Iceland

Mana, ọchị di ha n'ọnụ gbachapụrụ n'elekere 22 mgbe Aisland, site na ọkpụ Finbogasson saghachịrị goolu ahụ we mezuo ya otu otu na mmechi agba nke mbụ.

Na nkeji 51 na agba nke abụọ, Aisland ritere corner kick nke Sigurdsson gbara ha mana ọ pụtaghị ihe.

Eji Bigblia gbanwe Banega nke Ajentina kwa na nkeji 54.

Messi a na-atụ anya na ọ ga-edu ndị Ajentina nke ọma gbahie lu ọkpụ penariti na nkeji 64.

Messi gbahielu ọkpụ nke abụọ ya na nkeji 81.

Ka o ruru nkeji 84, Ajentina mere mgbanwe nke atọ na nke ikpeazu ha n'iwepu Meza tinye Higuain.

Ka agba nke abụọ na-abịa n'isi njedebe Haldorsson bụ onye nche goolu aisland e chetala ihe rurugoolu ato n'aka ndị Ajentina.

Na ọma oge e nyere, Leonardo Messi gbara penariti mana ọ banyeghị n'ime neeeti dịka ogbu opi si gbuo ị ji gosi n'oge ezuwo.

Ya mere na ọ pụtara sọsọ otu goolu ka Ajentina na Aisland jiri laa taa.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka Ajentina zutere ndị Iceland na asọmpị nke abụọ nke "Group C" ndị mmadụ nwere olileanya na ha ga-akwọrị ha.


Ọdịnaya: Arsenal 2 - 0 Napoli

Arsenal gosikwara ihe ha jiri bụrụ ndị dimkpa site n'itinye goolu na mpio ndị Napoli na nkeji 14 e ji malite ya bụ egwuregwu.

Aaron Ramsey nyere ya bụ goolu ebe Kalidou Koulibaly nke Napoli ji aka ya nye onwe ha goolu na nkeji 25.

Mana ya bụ asọmpi abụghị ofe nracha makana ka o ruchara nkeji 35 asọmpi a malitechara, otu abụọ a ka jigidere bọọlụ nhatanha nke a kpọrọ 50:50%.

Arsenal webetara Alex Iwobi na nkeji 67 ka ha ji ya dochie Alexandre Lacazette.

Ebe Napoli ritere mpempe akwụkwọ edoedo e ji dọọ Elseid Hysaj aka na ntị maka arụrụala ọ rụrụ na nkeji 46.

Cheta ba Arsenal na Napoli akwatabuola ya mbụ mgbe ha zutere n'asọmpi Champions League n'afọ 2013 na 2014, bụ mgbe Arsenal ji ọkpụ goolu abụọ tie ha mmọnwụ n'ọgbọ egwuregwu nke Emirates.

Napoli jikwa ọkpụ abụọ merikwa Arsenal na nke ha gbara na San Paolo.

Gịnị ga-eme mgbe ha ga-ezute ịgba ụkwụ nke abụọ na be ndị Napoli?

Chel

Chelsea 1 - 0 Slavia Prague

N'aka nke ọzọ Chelsea na Slavia Prague zutere ma chịpụ ya n'ọgbọ egwuregwu Sinobo dị na Czech Republic.

Chelsea jisiri ike jiri otu goolu zara aha nna ha, nke bụ na Slavia Prague gbaara aka lawa na be ha.

Chelsea bụ ndị a na-ele anya dịka "onye ogologo", ebe Slavia Prague bụ "onye mkpụkpụ" na ya bụ mgba.

Mana egwu dagharịrị makana ha abụọ tatara ya kọnkịrị ka ha na-anwa ịchọta ọnụ goolu.

Nke a bụ mbụ Chelsea na Slavia Prague na-akwata mpi.

Chelsea emeriela ugboro itoolu n' asọmpi Europa League a, ebe Slavia Prague merigoro naanị otu ugboro.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka Arsenal na Napoli zutere onwe ha n'ọgbọegwuregwu Emirates, ha gosiri Napoli nke tọrọ fada.


Ọdịnaya: Arsenal anapụtala Rennes isi ha

Aubameyang ghọrọ agụ n'ọgbọegwuregwu, were bọọlụ gbakasịa ndị Rennes ahụ.

Ka o nyere goolu nke abụọ ya, Aubameyang fụrụ ekpo "black panther" ọ tọgbọrọ n'azụ poostu, mere ka ogbubọọlụ nye ya akwụkwọ mme mme nke ịdọ aka na ntị. (

Cheta na Rennes mere Arsenal echeta ebewe ka ha ji goolu atọ merie ha mgbe ha zutere na Roazhon Park n'izu gara aga.

Mana Arsenal mere ha "ị gaghị akparị mmadụ n'ụlọ ya" ka ha enyeghi ha ohere ikuru ume ndụ n'ọgbọegwuregwu Emirates.

Mmeri a Arsenal ji mkpokọta (4 - 3) merie, enyela ha ikike ibanye n'agba anọ-ikpeazụ.

Chetakwa na asọmpi Europa League a bụ ihe Unai Emery bụ onye nchịkota otu Arsenal ji eri; o buliri iko a ugboro atọ oge ọ na-achịkọta otu Sevilla.

Ọ ga-ebulatanwu iko a n'Arsenal, ka a ga-agbaji ya aka.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Goolu abụọ Pierre-Emerick Aubameyang nyere na nkeji ise na nkeji 72, na nke Ainsley Maitland-Niles nyere na nkeji 15, zuru ịkpọ ntu n'akpati e ji lie olileanya Rennes.


Ọdịnaya: Arsenal bidoro icha ndị sheffield ọkụ dịka asọmpị a bidoro mana ha amaghị na ogbu oge nwere 'Plans'.

Ọ bụ na nkeji iri na atọ ka Lys Mousset nke Sheffield sụkara netị ndị Arsenal.

Arsenal chọrọ goolu ọnwụ-ọnwụ nke mere ka Bukayo Saka chọrọ i ji aghụghọ nweta Penaltị ma ogbuu bọọlụ hụru arụrala ya were kadị odo odo saa ya ahụ.

Arsenal gbalịrị ike ha ma ndị otu Sheffield ji gwongworo dọchie ọnụ postu ha.

Ka ọ dị ụgbụ a, ndị Arsenal ji akara atọ aga ndị Sheffield kama ha etufuola ohere i so na otu anọ kachasị.

Mmeri a bụ mmerị kacha daa  ụda ndị Sheffield meriri kamgbe ha lahachịrị na Premiership.

Sheffield bụzị ndị nke itolu na Premiership dịka ha jị akara anọ agbanagharị ị pụ na Premiership.

Mana otu ihe doro anya bụ na ndị nkwado otu bọolụ Sheffield ka eme ezigbo mmemme taa.

Akụkọ ga-amasị gị

Ihe nkiri ga-amasị gị

Onitsha fire: "Ụlọ m na 'shọp' m gbara ọkụ, ebe ka m ga-agbaje?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Sheffield egosila na elelie nwa ite, ọ menyụọ ọkụ.


Ọdịnaya: Arsenal ebutebeghi ihe a na-akpọ 'local cup' kemgbe Wenger banyere ọkwa naotu asọmpi ahụ

Arsene Wenger kwuru nke a ka Arsenal si na azụ were saa ọkpụ goolu otu Chelsea nyere ha nwere merie 2:1 na asọmpi ha gbara ụnyahụ.

Arsenal na ndị Manchester city ga ezukọ na-mmechi Carabao cup. na 25/2/18.

Ọ Eden Hazard bu onye bu ụzọ nye goolu, mana onye otu ya Antonio Rudiger gbabara bọọlụ na ọnu goolu nke ha, mezie ka goolu Granit Xhaka nke Arsenal nyere nye ha (Arsenal) mmeri.

Ihe a mere ụbọchi abuo ha rere Sanchez nye ndị Manchester United, were gote Henrikh Mkhitaryan ka ọnọchie.

Onwa one na one garaaga tara ndị Arsenal akpụ.

Ha rịturu na ọkwa na Premier League, bia bụrụ ndị isii, wee pọint iri abuo na ato na azụ Manchester City, bu ndị na achị Premiere League na afọ a.

Mana, ha na-ele anya na mmeri a ga akwalite ha ka ha nwete iko anọ ha ga enwete na afọ ise.

Ha buuru Carabao Cup a, ọ ga a bụ iko mbu nke mba England Wenger na ebụte kemgbe ọ bidoro ọrụ na Arsenal.

Wenger sị, "E chem na anyị kwụrụ nnukwụ ụgwọ maka amaghịama nọ na Arsenal na Janụwarị, mana anyị na ahụzị ụzọ nke ọma ụgbua.

Anyi ma ihe anyị kwesịrị ime. Anyi tinyere uche na asọmpị anyị.

Anyị ma na-Alexis Sanchez dị anya mkpa mgbe ọ nọ ebea, mana kita anyi ma otu ihe sịrị kwuru, anyị ma otu anyị ga esi hazie ihe a."

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye nkuzị bọọlụ ndị Arsenal bụ Arsene Wenger na akọwa na ndị otu ya sara anya ha mmiri kemgbe ha rere Alexis Sanchez.


Ọdịnaya: Arsenal ji ọnụọgụgụ 19 nọdụ n'azụ ndị na-achị ọgbọ Premier League bụ Liverpool

Onye kwuru nke a bụ Stan Kroenke so n'otu n'ime ndị nwe Arsenal n'ime ozi o wepụtara n'ehihie taa.

Ha sị na Freddie Ljunberg ga-anọchitụ anya nwa mgbe nta ruo mgbe ha ga-enwete onye ọzọ dịka onye nchịkọta n'uju.

Unai Emery bụbu onye nchịkọta Paris St-Germain na Sevilla maburu ọkwa ịchịkọta Arsenal n'ọnwa Mee afọ 2018.

Ọnọdụ Arsenal na Manchester United bụzị agba ekpere chi

Igbo sị 'ma agwọ emeghi ihe o ji bụrụ agwọ, ụmụaka ewere ya kee nkụ', nke a bụ ọnọdụ Arsenal na Man. United n'asọmpi Europa.

Dịke Ịngland abụọ a gbara nkịtị ka 'ụmụaka' abụọ dịka Eintracht Frankfurt na Astana gbaa ha ukwu n'ala ụnyaahụ.

N'agbanyeghi na Arsenal nọ n'ụlọ ha 'ọgbọegwuregwu Emirates' ma buru ụzọ nye ndị Frankfurt goolu na nkeji 45 site n'aka Pierre-Emerick Aubameyang.

Ha nọkwa ebe ahụ na-ele anya mgbe Frankfurt si n'azụ saa goolu ahụ ma nyekwa goolu ọzọ bụ nke ha ji merie Arsenal.

Goolu abụọ ndị Eintracht Frankfurt ji merie Arsenal si n'aka Daichi Kamada n'ime nke 55 na 64 n'ụsoro.

N'aka nke ọzọ Manchester United bụ ndị Astana lere ọbịa, bu ụzọ nye Astana goolu site n'aka Jesse Lingard na nkeji 10.

Mana Dmitriy Shomko nke Astana siri ọnwụ ma saa goolu ahụ Manchester United nyere na nkeji 55.

Site mgbe ahụ gawazie Astana kwanyere Man. United ọkụ n'ike nke mere Di'Shon Bernard onye Man. United ji nye onwe ha goolu na nkeji 62.

Nke a mere Astana ji were ọkpụ goolu abụọ asatara otu merie Manchester United na ngwụcha asọmpi a.

Mmeri a e meriri Arsenal na Manchester United e meela ka ọnọdụ ndị nchịkọta ha bụ Unai Emry na Ole Gunnar Solskjaer bụrụ 'A gbaa e kperechi'.

Ndị uweojii gara n'ụlọ agadi nwaanyị wee hụ ozu di ya n'ime 'freezer'

Ndị uweojii gara ịza oku na be otu nwaanyị dị afọ 75 hụru na ọnwụọla mana nke tụrụ ha n'anya bụ na ha hụrụ ozu di ya n'ime ntụ oyi.

Ndị uweojii sị na ha na-eche na aka mmadu adịghị n'ọnwụ nwaanyị ahụ aha ya bụ Jeanne Souron-Mathers di afọ 75.

Ha sị na a hụru ya bụ nwaanyị ebe edina n'ala n'ọnwụ, mana ọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Arsenal achụọla onye nchịkọta ha bụ Unai Emery sị ya kwakọrọ pụọ maka na ọ naghị eme nke ọma.


Ọdịnaya: Arsenal jịkọrọ Esha Gupta na Alex Iwobi

N'akwụkwọ ozi mgbaghara o dere, Gupta kwuru na " O wutere m nke ukwu agwa m mkpara na Fraide gara aga. E nweghị m ike ịkọwali etu ihe mere siri mejọọ gị."

O rịọkwara otu egwu Arsenal mgbaghara ma kwe nkwa ya agaghị akpa n'ụdị agwa ahụ nke metụtara ikpa oke agbụrụ ọzọ.

Esha Gupta bụ onye na-anọchite otu Arsenal

N'izu gara aga, ọtụtụ ndị mmadụ n' ụwa niile katọrọ Esha Gupta bụ onye na-anọchite otu Arsenal (brand ambassador) maka ịkparị nwa afọ Igbo na-agbara Arsenal Bọọlụ bụ Alex Iwobi.

Gupta, onye ihe nkiri India ama ama kpọrọ Iwobi 'nke ahụ dị ihu ka ọzọdịmgba.'

 Gupta mechara rịọ mgbaghara sị na ya amaghị n'okwu ya gosiri ịkpa oke agbụrụ, ma wepụ okwu ahụ n'elu igwe ịntanet.

Mana ọtụtụ ndị mmadụ anabataghị arịrịọ ya.

@babuyagu kwuru na okwu ya egosighị n'ezie n'ihe Gupta mere wutere ya.

Ụfọdụ kporo oku ka a mabido ya.

Ka ọ dị ugbua ma Iwobi ma Arsenal enwebeghị ihe ha kwuru maka okwu a.

Otu onye dị Iwobi n'ahụ onye achọghị ka a kpọọ aha ya gwara BBC na Iwobi  nweghị okwu ọ ga-asa nwata nwaanyị ahụ.

Ọ gara n'ihu sị na Gupta maghị ihe ọ na-ekwu.

" Ihe ka mma ime ụdị ya bụ ịgba ha nkịtị."

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Esha Gupta, onye ihe nkiri India, arịọla onye egwu bọọlụ Alex Iwobi ka ọ gbaghara maka ịkpọrị ya.


Ọdịnaya: Arsenal na Tottenham

Arsenal malitere ịzọ onwe ha azọ mgbe Eriksen nke Tottenham tinyere goolu mbụ ha na nkeji 10 amalitechere ya bụ egwu.

Ka a na-ekwu nke a, Kane were penariti tinyere Tottenham goolu nke abụọ ha nke mere ka ụwa gbaa Arsenal gharị n'oke ehihie.

Obi kooro Arsenal n'elu ka Tottehman jidere ya bụ ọnọdụ ruo mgbe achọrọ ịpụ ezumike bụ mgbe ha jiri chiri ọkụ sowe Tottenham n'azụ.

Mgbe ọfọrọ naanị otu nkeji ka oge ezumike kụrụ ọnụ ka Lacazette tinyere otu mpio ndị Tottenham  iji mee ka ndị otu ha kuda ume.

Mpempe akwụkwọ ịdọ aka na ntị nwụrụ ọnwụ na ya bụ asọmpị dịka Tottenham ritere ise, Arsenal rite anọ.

Mgbe abatara ya bụ ezuike, Tottenham gbara mbọ ka ha were otu ọkpụ mara ya n'elu were laa mana ume ha ezughị ya dị ka Aubameyang tinyeere ha aja na garị site na-inye otu goolu na nkeji iri asaa na otu bụ nke mere na ike ha ha nhatanha.

Ya bụ egwu bọọlụ biri na Arsenal 2 - 2 Tottenham Hotspur

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Egwu tara akpụ mgbe Arsenal an Tottenham Hotspur pịakọrịtara nkụ n'ọgbọegwu Emirate na mgbede Sọnde.


Ọdịnaya: Arsenal si n'azụ were ọkpụ goolu atọ asatara abụọ merie ndị Aston Villa n'asọmpi nke taa.

N'isi ụtụ ihe dịka nkeji 20 ka ndị Aston Villa gbara aka ahịa ma nye Arsenal goolu nke si n'aka J. McGinn.

Dịka ọgụ a na-aga n'ihu onye bụ A. Maitland-Niles kotere ụka mere ogbu bọọlụ ji chụpụ ya na nkeji 41.

Arsenal nwetere ohere penariti nke N.Pepe nyere ha goolu na nkeji 59.

Mana Aston Villa zaghachịrị mgbe Wesley nyere goolu nke abụọ ha na nkeji 60.

Nke a gbawara Arsenal obi mere ha ji were iwe nye goolu abụọ na nkeji 81 na 84 site n'aka Calum Chambers na Pierre-Emerick Aubameyang.

Mmerie a mere ka Arsenal bụrụ ndị anọ n'ogogo tebụlụ Premier League.

Man City azọọla Watford aja

Ndị n'ọchị ndị n'akwa

O dị otu Watford ka nrọ taa dịka otu Manchester City ziri ha egwu mmọnwụ.

City kụnyere ha isi agba okpu mgbe ha nyere goolu asatọ asataghị otu n'asọmpị ha taa.

Ihe ịtụ anya ndị mmadụ na-ekwu maka ya bụ na goolu ise n'ime ha bụ n'ime nkeji 18 ka enyere ha niile.

Etu e si nye goolu ndị a bụ Bernado Silva na nkeji 1, Sergio Arguero na nkeji 7, Riyad Mahrez na nkeji 12, Bernado Silva na nkeji 15 nakwa Nicolas Otamendi na nkeji 18.

Goolu ise ahụ bu etu e si mechi agba nke mbụ.

N'agba nke abụọ, otu Watford kuliri n'ụra gbalịa ịnye goolu mana ọ mịtaghị mkpụrụ.

Kama ihe mere bụ na Bernado Silva gbawara ụzọ goolu ọzọ na nkeji 48 nakwa na nkeji 60.

Kevin De Bruyne dọkaziri neeti ndị Watford kpam kpam na nkeji 85 mgbe o nyere goolu nke ya.

Onye ma ka obi ga-adị onye nche bọọlụ otu Watford ugbua?

Kedụ ebe Imo kwụ akwụ?

Taa ka ụlọikpe ga-ekwu hoo haa onye meriri ntụliaka ọkwa Gọvanọ emere n'Imo n'ọnwa maachị.

Dịka ọ dị ugbua ha na-emezi nchịkọta ikpe ahụ nke Uche Nwosu, Ifeanyi Ararume na Hope Uzodinma gbara Emeka Ihedioha na-ekwu na mmeri ya ezighi ezi.

Ọzọ,

Allen Onyema

Allen Onyema onye nwe ụlọọrụ AirPeace ekwuola na ha ga-aga ọzọ na mba Sawụt Afrịka bulata ụmu Naịjirịa ndị ọzọ ka chọrọ ịnata.

O rụtụkwara ndị uweojii nke mba Saụt Afrịka aka kwuo na ha na-ada agbachi nkịtị ma a na-emebisi ihe ụmụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Aston Villa bịara n'ụlọ ndị Arsenal kpaa ha aka n'ọdụ mana Arsenal gosiri ha ihe o ji bụrụ nna m agụ.


Ọdịnaya: Arsene Wenger achịala otu Arsenal kemgbe afọ 1996

Arsenal nọ n'ogo 6 dịka Tottenham Hotspur nọ n'ogo 4 ji akara iri na atọ aga ha.

Ha agaghị esi Champions League afọ n'abịa n'imi ma ọ bụrụ na ha erughi ogo nke anọ na tebulu "Premiership" afọ a.

Ha na AC Milan ga-ezute n'agba egwuruegwu 16 nke Uefa Europa League nke afọ a.

Ebe Arsenal nọ ugbua na-ewe ndị na-akwado ha iwe.

Na Naịjirịa, ndị a ma ama na-akwado Arsenal na ekwu ka a chụọ Arsene Wenger bụ onye nchịkwa ha.

Mmadụ dịka Rauf Aregbesola bụ gọvanọ nke Oshun steeti kwuru na Wenger kwesiri itinye akwụkwọ arụkwaghị m.

Banky W bụ onye oti egwu tinyekwara ọnụ n'okwu a. O kwuru na Wenger chọrọ ịnwụ n'ọrụ dịka onye nchịkwa Arsenal jiri ya maa atụ dịka onye chịburu Zibabwe bụ Mugabe.

Onye egwu Patoranking agwala BBC Igbo n'oge agbara ya ajụjụ ọnụ na naanị ihe mwute ya nwere na ndụ ya bụ oge ya na-etufu ikiri egwu bọọlụ ndị Arsenal ma emesịa ha gbawa ya obi.

Patoranking bụ ọkụegwu amama n'ala Naijiria

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyenchịkwa otu egwu bọọlụ Arsenal bụ Arsene Wenger ekwetela na ha agaghị enwe ohere ibu ndị nke anọ na 'Premiership' n'afọ a ka ndị Brighton, jiri ọkpụ goolu abụọ asatara otu merie ha n'ubọchị anọ n'ọnwa Maachị 2018.


Ọdịnaya: Arsene Wenger achịala otu Arsenal kemgbe afọ 1996

Enyere Dele Alli na-agbara Tottenham bọọlụ, akwụkwọ edo edo maka ịghọ aghụghọ ịma afọ n'ala ka ha na Liverpool sọrọ mpi n'ụbọchị Sụnde gara aga.

Virgil van Dijk na-agbara Liverpool bọọlụ bokwara onye otu Alli bụ Harry Kane ebubo ịma afọ n'ala ka ha ji ya nweta penaliti.

Wenger kwuru sị: "Echetara m na-enwere ụfọdụ ọmụmatụ oge ndị egwuregwu si esi bata mere ya, mana ndị egwuregwu si England amụtala yabụ ihe ọsịsọ nke pụtara na ha nwere ike ịbụ nnaukwu ugbua."

Na Nọvemba, Wenger kwuru sị na Raheem Sterling "ma etu esi ama afọ n'ala ọfụma" ka Manchester City merichara Arsenal 3-1.

Ihe Wenger kwuru

Wenger, onye ndị otu ya ga-eso Tottenham asọ mpi na Premier League nke Satọde na Wembley, kwuru sị: "Anaghị m agwa ndị otu egwuregwu m ka ha ghọọ aghụghọ imado afọ n'ala ma ọlị. Anyị ga-agba mbọ hụ na anyị wepụrụ ụdị aghụghọ a n'egwuregwu a.

"Oge ụfọdụ ndị egwuregwu na-agbagha iwu etinyere. Kedụ ebe ị ga-erunwu? Nke ahụ dị n'aka ndị referii."

Na Tọọsde, onye nchịkọta Tottenham bụ Mauricio Pochettino kwuru sị na ịma afọ n'ala bụ "obere okwu" na bọọlụ, na ịghọgbu onye gị na ya so asọ mpi sozi n'egwuregwu bọọlụ.

N'afọ a, ndị Football Association (FA) wepụtara iwu ọhụrụ nke ga-amachi onye ọbụla ịma afọ n'ala.

Ndị kọmitii ewepụtara ga-etinye anya n'aghụghọ ndị egwuregwu, ebe ha ga-atule ihe nkiri ụbọchị Mọnde ọbụla. Onye egwuregwu ọbụla achọtara ihe n'aka ya ga-ala ezumiike.

Ndị iwu a metụtara

N'Oktoba, Shaun Miller na-agbara Carlisle United bọọlụ bụ onye mbụ amachiri ịsọ mpi bọọlụ ugboro abụọ.

Oumar Niasse n'agbara Everton bọọlụ bụ onye egwuregwu Premier League mbụ achụlara ezumiike -maka asọ mpi bọọlụ ugboro abụọ- na Nọvemba.

A chụlara Niasse dị afọ iri abụọ na asaa maka ihe o mere ka ha na ndị otu Crystal Palace gbara 2-2.

E nyere ha penaliti ka ha kpebiri na Scott Dann gbaturu ya.

Leighton Baines gbakpuru penaliti na goolu ebe Niasse mechara nye goolu mere ka Everton nwete otu pọintị.

Na afọ 2012, Michael Owen bụ onye gbabuuru England bọọlụ tara...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Arsene Wenger bụ onye nchịkọta otu Arsenal ekwuola na ndị egwuregwu bọọlụ si England nwere ike ịbụ 'nnaukwu' n'ịghọ aghụghọ.


Ọdịnaya: Arsene Wenger bụbụ aka chịkọtara otu bọọlụ Arsenal akwadola ị nara nturuugo n'aka onyeisiala mba Liberia bụ George Weah

Nke a bụ maka mbọ ọ gbara n'aka George Weah mgbe ọ na-ebido njem ya dịka onye ọgba bọọlụ na Yurope.

George nọbụ n'aka Wenger gbaa bọọlụ

Na ala Igbo

Ndị na-achọ Biafra ka na ekwusi ya ike

Otu ụlọịkpe n'Owerri enyela iwu ka anwụchie ụmụnwaanyị ruru otu narị na iri n'anọ bụ ndị mere ngagharị iwe n'ụbọchị Fraide gara aga.

Ọkaịkpe S.K. Kadurumba kwuru na o nweghi ikikere ị tọghapụ ụmụnwaanyị ahụ ebe onye ọkaiwu Ifeanyi Ejiofor nọchitere anya ha kwuru na ha ga-aga ụlọikpe ka nke ahụ iji kpeghari ya bụ ikpe.

Okwu nchekwa

Minista na-ahụ maka ihe gbasara ọrụ nchekwa na Naịjirịa bụ Mansur Dan-Alli ekwuola na n'ezie, mkpa mkpa n'akpa na mpaghara ugwu Naịjirịa ka bụ ihe oke echiche.

O kwuru nke a dịka onyeisiala Muhammdu Buhari na ndị isi nchekwa ndị ọzọ nwechara nzụkọ imeụlọ ma kwuo na ha enwela mkpebi zuruoke maka ya bụ nsogbu.

Gụọ ya n'uju ebe a.

N'Abuja

Ụlọọrụ ndị mba Amerịka na-ahụ maka ịbata mba ahụ n'Abuja ebiodola ọrụ ịnye ndị mmadụ akwụkwọ njem ("Visa" na Bekee) eji aga mba ahụ.

Cheta na n'abali ole na ole gara na ha kwuputara na ha ga-akwụsị ịnye ya bụ akwụkwọ ma ruo ugbua tụgharịa obi ha.

Ha ekwughi ihe mere ha ji nwee mkpebia a na mbụ mana ha kwuru ihe adịla ka ọdị na mbụ na ebe ahụ.

Na mba ofesi

Ụlọakụ ndị agha Bolivia abụla ụlọakụ mbụ bidoro iji ego ọhụrụ mba Venezuela eme ihe.

Onyeisi ụlọakụ ahụ depụtara ya bụ ozi n'akara Twitter ya na ha ewugharịala atụmatụ ego ma nabata ego ọhụrụ ahụ

Venezuela wepụtara ego ọhụrụ maka ego ha daara nke ukwuu.

Ihe nkiri nke taa

Naịjirịa kwụsị ịtụkwasị obi n'elu mmanụ agbịdị - Moghalu

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Arsene Wenger chịkọtara Arsenal afọ iri abụọ na abụọ

Ka ha na ndị otu Burnley zukọchara n'asọmpi Premier League, ha kelere Wenger maka na ọ bụ egwuregwu ikpeazụ nke Arsenal ga-agba na be ha bụ Emirates n'afọ a tupu ọ pụọ.

Wenger dị afọ iri isii na asatọ (68) nabatara ekele ha ma kwuo na obi dị ya ụtọ na ha hapụrụ ya ka ọ chịkọta ha afọ ole ahụ.

O kwuru "Daalụ nụ maka ikwe ka mụ na unu nọrọ ruo ugbu a, mana nke kachasị nke, a dị m ka unu - a na m akwado Arsenal."

"A ga m na-akwado Arsenal ruo echi. Ọ bụ ihe jikọtara anyị n'ime mkpụrụndụ nke ahụ anyị, ebumnobi nakwa nchegbu ndị ahụ."

Ọ gara n'ihu kwuo "Ọ ga-amasị m ikele onye ọbụla nọ n'otu a na-eso eme ka otu a bụrụ ọpụrụiche."

Ndị Arsenal kwadoro ọfụma ịsị Arsene Wenger 'ka emesịa'

"Ndị otu egwuregwu na-agba ugbua nwere ahụmara pụrụiche, ma n'ọgbọ egwuregwu ma n'ezi. Kwado ha n'afọ na-abịa maka na ọ kwesịirị ha."

"Owu unu ga-ama m. Daalụ nụ maka isonye n'ihe dị ezigbo mkpa na ndụ m. Ọ bụ olileanya m na m ga-ahụ unu mgbe na-adịghị anya."

Arsene Wenger ekwubeghị ma ọ na-ala ezumiike nka ka ọ ga-achịkọta otu ọzọ

Ndị Arsenal nyere Wenger iko ha nwetara n'afọ 2003/2004 oge ha gbachara otu afọ bọọlụ a na-emerighị ha, ka ọ bụrụ ihe ọ ga-eji na-echeta oge ọ chịkọtara ha.

Tupu ọ pụọ n'ọgbọ egwuregwu, otu nwatakịrị nna ya ku n'olu ya weliri akwụkwọ iji rịọ Wenger akwa eriri olu ya (tie), nke mere ka Wenger yipu ya ma nyekwa nwata ahụ.

Ndị ọzọ na-ahapụ Arsenal

Ọ bụghị naanị Wenger na-apụ n'Arsenal n'afọ a.

Ndị na-akwado Arsenal kelere Arsene Wenger maka afọ iri abụọ na abụọ ọ chịkọtara ha

Arsenal nọ n'ọkwa isii na tebulu premier league nke afọ a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Arsene Wenger nwetara ekele pụrụiche ka ndị Arsenal na ndị nkwado ha sịrị ya 'daalụ maka ọlụ ọma' ọ lụụrụ ha n'ime afọ 22 ọ chịkọtara ha.


Ọdịnaya: Arthur Nzeribe

Ọtụtụ ndị na-eto eto ugbua agaghị ama aha a bụ Arthur Nzeribe, maka na e lewe ihu agadi nwaanyị, ọ dị ka ejighi ego lụọ ya.

Arthur Nzeribe bụ onye nọchitere anya mpaghara ọdịda anyanwụ Imo steeti n'ụlọ Sineti Naịjirịa malite n'afọ 1999 ruo 2007.

A kpọọ aha ya taa, ụfọdụ ga-ama ọsụ, mana ụfọdụ kwa ga-asị na ọ bụ dike.

Taa, bụ abalị abụọ nke ọnwa Nọvemba 2020, ka Arthur Nzeribe gbara afọ iri asatọ na abụọ (82),

Mana lee ihe kpatara ọtụtụ ji hụ ya n'anya ebe ndị ọzọ kpọrọ ya asị.

Lee ihe mere ụfọdụ ji akpọ Arthur Nzeribe dike

Arthur Nzeribe

Etu esi hibe ebe a na-akpọ Ugwuta taa

Ihe ụfọdụ ji kpọọ Arthur Nzeribe asị

Arthur Nzeribe na Achike Udenwa (kpu okpu ọbara ọbara) aka chịburu imo steeti n'oge mbụ

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ralph Uwazuruike : Ihe ọ sara Nnamdi Kanu maka ngaghariwe End SARS

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

A jụwa ajụjụ ala, ajụọ ewi, mana akọwa akụkọ ndọrọndọrọ ọchịchị n'Imo steeti, a ga-akpọrịrị aha Francis Arthur Nzeribe.


Ọdịnaya: Arụchabeghi ebe ndị njem si efepụ

Ọ bụ n'ụbọchị 29 nke ọnwa Ọgọstụ ka minista na-ahụ maka njem ụgbọelu bụ Hadi Sirika gbapegharịrị ọdọụgbọelu Akanu Ibiam.

Ụbọchị ahụ mere ya otu afọ na ụbọchị isii a gbachiri ya maka ịrụgharị okporoụzọ ụgbọelu si ada.

Dịka Maazị Sirika na-eme emume mgbape ọdọụgbọelu ahụ, ọtụtụ mmadụ na-ekiri ya n'akara BBC Igbo na Facebook, jụrụ ihe mere e ji agbape ebe arụchabeghị arụcha.

Ajụjụ ahụ sitere n'igwe eji arị elu gbara ụlọezumike n'ọdoụgbọelu ahụ okirikiri.

Ụfọdụ mmadụ nọbu ekwu na o nweghị ihe nke ahụ mere, dịka ụgbọelu nwereike na-ada ka ọrụ na-aga n'ihu.

Site n'akaekpe: Okwy Nwodo Gọvanọ Enugwu steeti na mbụ, Chief John Nnia Nwodo PG Ohaneze Ndigbo, onye bụbu Gọvanọ Anambra steeti na Minista ọrụ na inwe ọrụ, Chris Ngige, Onye bụbu osote onyeisioche na Sineti Ike Ekweremmadu, Onye nnọchịteanya Isuikwato/Umunneochi Federal Constituency, Abia steeti n'ụlọomeiwu nta Nkiru Onyejeocha, Gọvanọ Okezie Ikpeazu nke Abịa steeti.

Mana, BBC achopụtala na kemgbe ahụ emechara emume mgbape ahụ ụgbọelu efetụbeghị ebe ahụ.

Otu onye na-arụ ọrụ n'ime ọdọụgbọelu ahụ gwara BBC na ha mabu na agaghị amalite njem n'ọdọụgbọelu ahụ.

"Ọ bụ ka ha mepee ya tupu ọ gachaa otu afọ agbachiri ya mere ha jiri gbaa mbọ gbapee ya n'Ọgọstụ."

Onye ahụ achọghị ka e kwuo aha ya sịkwa na ha na-ele anya na e nwereike imalite njem na ọdọụgbọelu ahụ na ngwụcha ọnwa Ọgọstụ.

Mana Henrietta Yakubu bụ onyeisi ndị na-ekwuru ngalaba a kpọrọ "Federal Airports Authority of Nigeria" (FAAN) gwara BBC na ihe mere ejighi malite njem n'Akanu Ibiam esighi ha n'aka.

Ọ sị: "Anyị mechiri Akanu Ibiam maka okporoụzọ, ugbua arụchara ya, ọ dịrịla njikere maka njem."

Ka BBC jụrụ ya maka ihe kpatara ụgbọelu ejighi efetu maọbụ efepụ n'ebe ahụ, ọ sị na nke ahụ ga-esi ụlọọrụ ụgbọelu n'aka.

"Ha kwesịrị iwete "schedule njem ha", mana onwebeghị onye wetere nke ha. Nke gosiri na ha adịbeghị njikere.

A rụchabeghị otu n'ime ụzọ ebe e si abata na ya bụ ọdọụgbọelu

N'ajụjụ igwe gbara ebe ahụ okirikiri, Odoziakụ Yakubu sị na usoro ha ma ha...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka izuụka abụọ gachara kemgbe agbapere ọdọụgbọelu Akanu Ibiam dị n'Enugwu, ụgbọelu bu ndị njem efetubeghi ebe ahụ.


Ọdịnaya: Ash Wednesday:'A gaghị m akwa iko na Lenti'

Ọ bụ ụbọchị ndị na-eso Kraịst na-edebe dịka ụbọchị dị nsọ, ha ga-aga nara ntu n'isi, ụfọdụ na-asọkwa ịta anụ n'ụbọchị a.

End of Twitter post, 1

Mana gịnị ka ịnara ntụ n'etiti isi pụtara?

Archbishop nke Canterbury bụ Justin Welby kwuru na ịnata ntụ bụ iji gosi ndabere anyị nwere n'amara Chineke.

Ụbọchị ntụ bụ ụbọchị mbụ n'oge Beke kpọrọ 'Lent' nke ndị ụka Kraịst ji echeta ahụhụ Jịsọs tara mgbe ọ nọ n'ụwa tupu ọ nwụọ, wee binyekwa.

Na ngwụcha 'Lent' bụ oge 'Easter' mgbe a ga-eme mmemme maka Jịsoso ikwulite n'ọnwụ.

Oge a kpọrọ 'Lent' na-eru ụbọchi iri anọ bụkwa oge ndị mmadụ ji ahapụ ụfọdụ ihe na ndụ ha iji dị ka Chineke.

Kedụ ihe iri anọ ji pụọ iche?

Dịka ụlọ ntaakụko BBC siri kwuo ụbọchị iri anọ bụ nke dị mkpa n'ebe ndị ụka Kristi nọ.

Gịnị ka ị na-agbahapụ n'ụbọchi iri anọ tupu 'Easter' e ruo?

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Taa bụ ụbọchị ndị na-ekpere Kraịst n'ụwa niile na-echecta dịka ụka ụbọchị ntụ "Ash Wednesday" na Bekee.


Ọdịnaya: Astori agbala Fiorentina bọọlụ ugbolo 27 na 'season' a

Astori na-agba ka onye nchekwa nwụrụ ka arụ rịara ya, ndị Fiorentina kwuru na Twitter.

End of Twitter post, 1

Fiorentina kwesiri ịgbasị ndị Udinese bọọlụ na 'Serie A' taa mana akagbuola asọmpị ahụ.

Astori gbaara ndị Italy bọọlụ ugboro 14. Ọ si Cagliari gawa Fiorentina n'afọ 2016 ebe ọ gbaara ha bọọlụ ugboro 58.

N'otu aka ahụ, Cagliari na onwe ha kagburu asọmpi ha na Genoa kwesiri ịgba taa .

"Fiorentina na ada ezigbote iriuju maka ọnwụ onyendu anyị bụ Davide Astori," Fiorentina kwuru.

"Maka ọdachị a na etu o siri di, anyị na arịọ ka mmadụ niile kwanyere ndị nwe ya ugwu."

Astori bidoro njem bọọlụ ya na ụlọ mmụta nke ụmụaka n'AC Milan tupu ọ gawa Cagliari na 2008.

Ọ nọ afọ asaatọ na Cagliari, bụ ebe ọ sikwa ga gbaara ndị ọzọ bọọlụ n'ụdị ndị Bekee na-akpọ 'loan'.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyendu otu egwururegwu bọọlụ Fiorentina n'akwa Italy bụ Davide Astori anwụọla n'afọ 31.


Ọdịnaya: Asọmpi a bụ nke na-adị n'etiti ndị mabutere iko asọmpi premier na ndi mabutere iko FA ndị mba ỊngLand.

Cheta n'oge asọmpi gara aga, ndị Manchester City maburu Iko asọmpi Premier ebe ndị Chelsea maburu nke asọmpi FA.

Asọmpi a ga-amalite ma ọ kụọ elekere abụọ nke uhuru chi taa n'ọgbọ egwuregwu wembley nke Ịngland.

A na-atụ anya na Mahrez nke Man City na Jorginho nke Chelsea ga-amalite asọmpi nke taa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu egwuregwu bọọlụ Chelsea na Manchester City ga-ezute ibe n'ehihie a n'asọmpi Iko FA Community Sheild.


Ọdịnaya: Asọmpi a bụ ọgụ na mgba dị n'etiti dike abụọ, enweghi onye nyere ibe ya goolu n'ime ọkara mbụ ha gbara.

Mana Naịjirịa ji bọọlụ n'ụkwụ karịa ndị Guinea dịka otu abụọ gbara shọọtụ anọ nakwa atọ chere la ihu na neetị.

N'ime nkeji iri 27, 62 na 66 Simon Falette, Ahmed Musa na Ernest Seka nwetere akwụkwọ odo odo nke eji dọọ ha aka na ntị.

N'ime nkeji 73, Kenneth Omeruo ji isi sụba gọọlu n'opio ndị Guinea site na bọọlụ elu Moses Simon gbaara ya.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka Naijiria na Guinea na-ezute onwe ha ugbua, ọ bụrụ na Naijirịa merie, ha etozuo ịbanye agba nke 16 n'asompị Afcon.


Ọdịnaya: Asọmpi a, a kpọrọ "International Champions Cup" n'asụsụ Bekee, bụ nke e ji akwado maka mmalite afọ ọhụrụ nke egwuregwu bọọlụ.

Anthony Martial bu ụzọ gbakaa neetị na nkeji 21.

Mana Lucas Moura mere garagara saa ya n'agba nke abụọ.

Ka nkeji 80 na-akụrụ ọnụ, Angel Gomez nyere goolu ọzọ wee sị Tottenham taa kpuchie ọnụ.

Mana obi gbawara ndị Manchester oge e bupuru onye otu ha bụ Eric Bailly maka ahụ o merụrụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu egwuregwu bọọlụ Manchester United edulaala Tottenham na asompi enyi na enyi ha gbara taa.


Ọdịnaya: Asụsụ Igbo so na asụsụ ndị Unesco kwuru ga-ada mmiri n'oge na-adịghị anya dịka ha mara amụma na ọ ga-efu n'afọ 2025.

Igbo Language: Gịnị bụ 'Comb' n'asụsụ Igbo?

Otu 'Linguistic Society of America' kọwara 'asụsụ na-efu efu' (endangered language) dịka 'asụsụ nwere ike ikpochapụ na nsonso".

Ndị ọkachamara kwuru na ya bụ amụma nwere ike imezu n'ihi etu ndị igbo, ma okenye ma ụmụaka, si asọ ịsụ igbo maọbụ ide ya ede asọ, ebe ọtụtụ na-agwakọ ya na Bekee.

Amalinze Azi bụ onye nwere ụlọọrụ na-ahụ maka nkwalite asụsụ Igbo kwuru na "ọ bụrụ na ndị okenye agbalịsịghị ike. Ọdịda asụsụ Igbo ga-esi n'aka ndị okenye".

Etu nwaanyi a si buru Igbo n'isi ga-atụ gị n'anya

Amalinze kwuru sị: "Igbo enweghịkwa ndị okenye na-asụ Igbo akụghị mmiri dịka Nnamdi Azikiwe, Emeka Ojukwu na Alex Ekwueme."

Otu onye na-ede akwụkwọ aha ya bụ Adaobi Tricia Nwaubani gwaburu BBC na "nne na  nna m machiri ịsụ Igbo n'ụlọ anyị oge m dị obere".

Nwaubani, onye Ụmụahịa kọwakwara na nne na nna ya na-asụkwa naanị Bekee n'ụlọ ha, na-agbanyeghị na ha ji asụsụ Igbo too.

Mana ndị ọzọ na-ekwu na ọdịda asụsụ Igbo si n'aka ma ndị na-eto eto, ụfọdụ n'ime ha e jighị ya kpọrọ ihe.

Lee ụfọdụ ihe nka asụsụ na ide Igbo nwere ike i mere gị:

1. Igbo ka e ji ama Igbo

Ọkụkọ hapụ kwọm ọ ga-eji gịnị azụ ụmụ? Anapụ ogoli ihe o ji ama mma, mma ya arụọ.

 Amalize kọwara na ọ bụ asụsụ bụ isi a hụrụ kwawa okpu n'okwu agbụrụ onye bụ.

"Asụsụ mere anyị Igbo. O bụrụ na enweghị asụsụ Igbo, o nweghị ihe dịka ndị Igbo," Amalinze kwuru.

"Asụsụ bụ isi omenala.  Ndị Igbo amaghị asụ ịgbo nọ ka ndị nọ mmadụ mmadụ na-esi mmụọ mmụọ."

2. Igbo bụ igodo e ji agbape ụzọ zoro ezo

Ilu Igbo sịrị na anya ka okenye ji agwa nwata ma ihe okwu. Ilu na okwu ka Igbo ji akụziri nwata ụzọ.

Ọ na-ata arụ na ntị iji asụsụ ọzọ akọwara nwa afọ Igbo ilu Igbo n'ihi na  Igbo sị na "onye a tụọrọ ilu kọwaara ya, mara na ego e jiri lụọ nne ya lara n'iyi".

Nke bụ eziokwu bụ na o nweghị asụsụ nwere ike ịkọwali nghọta dị n'ilu na okwwu Igbo n'ụzọ o zzuru oke ma rijuo afọ.

Ọzọ, onye Igbo nwere ike ịnọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'afọ 2006, ngalaba otu 'United Nations' na-ahụ maka omenala na sayensị bụ 'United Nations Educational, Cultural and Scientific Organization' (UNESCO)  buru amụma na "ọkara asụsụ a na-asụ n'ụwa ga-efu na ngwụcha afọ otu narị na-abịa abịa".