Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka Akpabio nọrọ n'ihu otu ụlọomeiwu hibere maka inyocha nrụrụaka na NDDC kwuo n'ọtụtụ ọrụ a na-ebo ebubo na e mefuru ego na ya bụ ndị omeiwu ka e nyere ya n'ọrụ ngo.

Godswill Akpabio bụbu aka na-achị steeti Akwa Ibom ma bụrụ minista na-ahụ maka Naịja Delta ugbua zara okwu ndị kọmitii ndị omeiwu nta Naịjirịa hibere maka mpụ na nrụrụaka.

Ha na-enyo mpụ na nrụrụaka mere n'ụlọọrụ ọ dịmma Naịja Delta Bekee kpọrọ "Niger Delta Development Commission" (NDDC) n'ụbọchị Monde bụ nke 20 n'ọnwa Jụlaị 2020.

Dịka ya bụ mkparịtaụka malitere n'ọnụdụ ịcha ọkụ nke kpatara onyeisi NDDC bụ Danile Pondie ịchị ume ọkụ ka ojuru ya isi, ọtụtụ mmadụ nwere olieanya na nke Akpabio ga-achịkwa ọkụ n'ọnụ.

Akpabio malitere okwu ya site n'ịgwa ndị kọmịtii omeiwu na onye bụbu onyeisi ha wezụgara onwe ya na nyocha a kwesiri ime etu ahụ kemgbe.

Ọ sị: "E be anyị nọ abụghị ebe ekwesiri iyi mmadụ egwu."

Ọ gakwara n'ihu si na dịka enyere ndị bịara bo ya ebubo ihe ruru elekere anọ ikwu okwu, na ọ ga-adị mma ka enyekwuo ya ohere ịzara ọnụ ya banyere ebubo ndị a eboro ya.

Mana, tupu ọ gaa n'ihu kwuwe ihe ọchọrọ ikwu, ndị omeiwu doro ya anya na ihe ha na-eme abughị iji kparịa onye ọbụla mana okwu dagharịrị ka ha kwuchere nke a.

Akpabio sị na ihe mere ọrụ ya na nzute ya na ndị omeiwu jiri di mkpa bụ na ọ dị ya n'obi ihu na ihe gara na Naịja Delta ọfụma.

Ọ sị; "ka anyị nọ ebe a, eji ụmụakwụkwọ Naịja Delta na-agụ akwụkwọ na ofesi ụgwọ akwụkwọ ha."

'Emetụghị m ego aka'

Akpabio gbadosi ụkwụ n'ala na-ekwu na aka ya adịghị na nrụrụaka ma kwukwa na ha emetụghị ego NDDC aka.

Mana, o kwenyere na ya binyere aka n'ikenye ndị ọrụngo ọrụ site n'ogige NDDC.

 Ọ sị, "otu ihe m binyere aka metụtara ịzu ụgbọala. Ndị NDDC na-ebute ụgbọala ha ji arụ ọrụ n'ọnụ puku narị naira abụọ kwa ụbọchị. A gbara m mbọ ịkwụsị ya. Ugbua onyeisiala nyere anyị ikike igoro NDDC ụgbọla 90."

Daniel Pondei, onyeisi NDDC dar n'ihu ókú a chara ya na mkparịtaụka a

Onweghi onye achụrụ n'ọrụ aka m dị na ya

Akpabio sị na ebubo na ya chụrụ ndị mmadụ n'ọrụ abụghị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi Ụlọomeiwu Nta bụ Femi Gbajabiamila enyeela Senetọ Godswill Akpabio iwu ka ọ wepụta aha ndị omeiwu naara NDDC ọrụ ngo.


Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka Praịm Mịnịsta mba ahụ bụ Boris Johnson kpọrọ Ezenwaanyị Elizabeth oku ka o mee nke a.

Ụlọomeiwu mba ahụ ga-akwụsị ọrụ abalị ole na ole ọ fọrọ tupu ndị omeiwu ebido ọrụ n'ọnwa Septemba.

Ihe nke a pụtara bụ na ndị ụlọomeiwu mba ahụ agaghị enwe ike ịkpakọrịta maka mpụta mba Briten n'otu European Union na enweghị nkwekọrịta ọbụla n'abalị 31 nke ọnwa Ọktoba.

Ọtụtụ ndị nwere agba na mba ahụ akaatọọla ya bụ atụmatụ n'ihi na ha kwuru na o megidere igbaso usoro ọchịchị onyekwuouche ya n'okwu mba Briten ịpụ n'otu European Union nke a ma dịka 'Brexit' n'aha ịchafụ.

Onyeisi ụlọomeiwu mba Briten bụ John Bercow, kwuru na nke a bụ "ome megide iwu"

"Etu ọbụla e siri lee ya anya, ihe mere e jiri kwụsị ụlọomeiwu ọrụ bụ iji gbalahụ ndị omeiwu itinye ọnụ n'okwu gbasara 'Brexit' nakwa ịrụ ọrụ iso hazie ogboro mba anyị na-agbaso."

Jeremy Corby sị, "ịkwụsị ụlọomeiwu ọrụ n'ike bụ ihe a gaghị anabata."

"Nke a bụ ihe ọjọọ megidere ọchịchị onyekwuouche ya nakwa ikike dịịrị ndị omeiwu."

Onye ndu pati Labour bụ Jeremy Corbyn kwuru na " ịkwụsị ụlọomeiwu ọrụ n'ike bụ ihe a gaghị anabata. Ihe Praịm Mịnịsta mere bụ tigbuo-zọgbuo nweta mkpebi 'no-deal'"

Ihe 'no-deal' pụtara n'okwu Brexit bụ na mba Briten ga-ahapụ otu European Union na-enweghị nkwekọrịta otu ha ga-esi gbaso.

Ọ pụtakwara na Briten ga-apụta ozugbo n'otu ọbụla o sonyeburu na ya dịka Ụlọikpe Ukwu nke European Union (European Court of Justice), nke nchekwa (Europol) nakwa otu ndị ọzọ ọnụọgụgụ ha ruru 12.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ na-eru anyị ntị ugbua na-ekwu na Ezenwaanyị mba Briten bụ Elizabeth nke abụọ, enyela ntụziaka ka a kwụsịtụ ụlọomeiwu mba ahụ ọrụ.


Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka aha Leah wuru ewu na soshal midia ụbọchị Tọzde dịka a na-ebo ebubo na ọ nwụọla n'ihe onyonyo Boko Haram ziputere.

Mana ọnụ na-ekwuchitere onyeisiala Muhammadu  Buhari bụ Garba Shehu kwuru n'ime ozi o zipụtere site n'akara Twitter ya, na gọọmenti n- ndị na-echere ozi ka na-kparịta etu a ga esi kpọpụta Leah and ndị ọzọ Boko Haram.

End of Twitter post, 1

N'otu aka ahụ, Nna mụrụ Leah Sharibu ekwuola na o nwebeghi ihe ọ nụrụ maka nwa ya nwaanyị na nsonso a.

Mgbe BBC kpọtụrụ ya n'ekwentị, ọ kọwara na ịkpeazụ ya na onyeisiala kpakọrịtara bụ afọ gara aga.

"Ọ bụ sọsọ ndị otu okpukpere m na ndị otu alakụba na-akasi m obi gbasara Leah" ka o kwuru.

Cheta na otu ihe onyonyo ahụ pụtara na-egosi mmadụ isii ndị ọrụ enyemaka ka ha na-arịọ gọọmentị ka enyemaka ịgbapụta ha n'aka ndị Boko Haram na mpaghara Ugwu Naịjirịa.

N'ime ihe onyonyo ahụ, otu nwaanyị na-ekwu na a wakporo ha, kpọro ha gawa ebe ha amaghị.

Ndị ọrụ enyemaka a kpọrọ Action Against Hunger sị na mmadụ isii nọ n'ime ihe onyonyo ahụ bụ ndị ọrụ ha.

Otu n'ime ndị ọru enyemaka ahụ kpọro onwe ya, Grace yi uwe ndị ofufe Alakuba, ebe ụmụnwoke ise a na-eche na ha bu ya na-aha na-arụkọ ọrụ  gbara ya okiri kiri.

Nwaanyị a kpọrọ oku ka gọọmentị Naịjirịa na ndị mba ofesi mee ngwa ngwa gbapụta ha.

Na mbido izu a, Action Against Hunger zipurụ akwụkwọ mgbasaozi sị na a wakporo otu ụgbọala ha n'ụzọ Damasak.

Nne m chọbụrụ ịza 'mma engineer' - Zoro

Ha kwuru na otu n'ime ndị na-akwọrọ ha ụgbọala nwụrụ ebe ndi otu ha ndị ọzọ na-efu efu.

A na-eche na aka Boko Haram na Islamic State of West Africa Province (ISWAP) dị na mwakpo a na-eme n' Ugwu Naịjirịa.

Ndị agha Naịjirịa na-ekwu na ha emekpaala otu ndị a ahụ mana ha ka na-akpa ike dị egwu na mpaghara ahụ.

Akụkọ ga amasị gị:

Gịnị ka ị ma maka ‘Nwaanyị Nnewi’?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmentị Naịjirịa kwuru na ha amalitela mkprịtaụka n'isi ndị a tọọrọ n'ugwu Naịjirịa nakwa Leah Sharibu.


Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka akụkọ Mark Lester bụ otu onye ya na Jackson bụbu enyi boro ebubo imetọ ụmụaka megide Jackson na ihe nkiri a kpọrọ, 'Neverland Landing.'

Michael Jackson bụ otiegwu mba Amerịka  a ma ama mabụrụkwa onye na-ede ma na-agbakwa egwu ka okoso.

N'aka nke ọzọ, Beyoncé Giselle Knowles-Carter nke a ma dịka Beyonce bụ kwa onye Amerịka na-eti egwu, na-ede ma na-agbakwa agba , onye bidoro iwu na agbata afọ 1990.

@Ediong kwuru na o nweghị onye ga-adịka Michael Jackson ma n'ọnwu , ebeBeyonce rerela efere egwu ihe karịrị nde 17 ugbua intanet dị, ma Michael Jackson rere efere egwu 750.

@Tjames_Debayo kwuru na Beyonce bụ agbara mana  onweghị ka o siri rute Michael Jackson.

@Royaltyuso dụrụ ọdụ ka mmadụ ghara iji Beyonce tụnyere Michael Jackson na agbanyeghị ihe niile o merela na ime nke a bụ iwetu ya ala.

Nzere Michael Jackson

Jackson, onye bidoro iti egwu na nwata n'otu egwu, "Jackson 5' ndị bụ a n'ụmụnne ya  eritela nturugo gụnyere:

Nzere Beyonce

Beyonce, onye bidokwara iti egwu na nwata n'otu egwu, 'Destiny Child'ritere gụnyere:

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Michael Jackson na Beyonce na-ewu na soshal midia dịka ndị mmadụ na-arụrịta ụka onye ka ibe.


Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka akụkọ ogbugbu ụmụ Naijria na mmebi ngwaahịa ha na-arị elu, abalị ole na ole gara aga.

Ndị ntorobia banyere n'ime Shoprite dị na Jakande were iwe na-akwatu ngwaahịa nọ n'ogogo ebe ahụ.

Foto a si n'ihe nkiri

 ebe ndị ntorobịa ji okwute na mma obejiri wakporo ụlọahịa ahụ na-ekwu na ha na-achọ ụmụ Saụt Afrịka ka ha gbuo ha maka ụmụ Naijiria ha kwafurula ọbara ha.

Otu onye Nollywood bụ Belinda Effah onye nọ n'ụgbọala nọ n'okporoụzọ dị nso na Shọprite dị na Jakande, bekuru gọọmentị ka ọ gbata ọsọ enyemaka tupu ihe emebie dịka ndị nọ n'ụzọ ije mgbe ọ na-akpọtụ hapụrụ ụgbọala ha gbaa ọsọ ndụ.

Ndị nọ ebe ihe mere kwuru na ya bụ ọgbaaghara ataala isi otu onye ebe a gbara otu ụgbọ ndị uweojii ọkụ.

Ọgbaaghara ahụ mere ka e mechie ọdọahịa Shoprite ahụ n'ike.

N'aka nke ọzọ, ndị mmadụ wakporo ọdọahịa PEP dị na Surulere dịkwa na Legọs.

  Mbọ BBC Igbo gbara ịnụta okwu ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Legọs bụ Bala Elkana banyere nsogbu dapụtara na Legọs amịtaghị mkpụrụ dịka nwa amadi ahụ azaghị ekwentị ya.

Kwụsịnụ iwakpo ọdọ ahịa ndị South Africa - Gọọmentị Naịjirịa

Lai Mohammed na Nigeria information minister

Ka ọ dị ugbua, Gọọmenti etiti adọọla ụmụ Naijiria aka na ntị sị ka kwụsị ibu agha megide ụlọọrụ ndị Saut Afrịka na Naijiria.

N'ozi nke m̀ịnịsta na-ahụ maka mgbasaozi bụ Lai Mohammed wepụtara, O kwureur na ntụpụ ụkwụ a ga-emetụta Naijiria karịa Saut-Afrika.

Na nkọwa, ya ụmụ Naijiria na-arụ ọrụ n'ụlọọrụ ndị Saut Afrịka nọ na Naijiria karịrị ndị Saut Afrịka.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ngagharịiwe nke gara na-enweghị nsogbu ọbụla na Shoprite, Ikeja, Legọs, ghọrọ tigbuo-zogbuo mgbe ihe yiri ya mere na Shoprite dị n'Ọsapa/Jakande, Legọs ụbọchị Tuzde.


Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka mịnịsta na-ahụ maka agụmakwụkwọ bụ Mallam Adamu Adamu kwuru na enweghị nwata akwụkwọ nke SS3 na ụlọakwụkwọ akpọrọ "Unity Schools" ga-ele ule nke "West African Examination Council" (Waec) nke afọ 2020.

Adamu gakwara n'ihu gwakwa ndị ngalaba ule Waec ka ha hapụ maka ule Waec nke afọ a.

Ụfọdụ ụmụakwụkwọ ekwuputala uche obi ha, ọkachasị ndị chọrọ ile ule Waec.

Ihe ụmụakwụkwọ nwere ikwu

Ụmụakwụkwọ chọrọ ga-ebido agụmakwụkwọ

Nwata akwụkwọ bụ Nwamadụ Ezinwanneakola bụ onye chọrọ ile ule Waec kwuru na ọ ka mma ka gọọmentị hapụ ha ka ha lee ule ha.

Ọ rịọrọ sị "kama ka enye anyị ohere mgbe anyị na-ele ule, onye dee chaa ya alawa".

O kwukwara na ụfọdụ ụmuaka na-echefu ihe ha gụrụ mgbe ha na-akwado ya bụ ule.

Ụfọdụ ụmụakwụkwọ BBC Igbo hụrụ n'ụlo akwụkwọ Practicing School nke dị n'Ezzamgbo ebe ha na-ekuziri onwe ha ihe kwuru na ike agwụla ha ị nọ n'ụlo ma rịọ ka gọọmentị wepụ mmachị amachịrị ụlọakwụkwọ.

Ndị Nne na Nna

Eze Chinyere bụ onye nkụzị n'Ezamgbo kwuru na etu esi mechie ụlo akwụkwọ amasịghị ya were sị na ya chọrọ ka gọọmentị mepee ụlọ akwụkwọ ka ụmụaka gụọ akwụkwọ.

Theresa Oge, onye nwa ya nọ n'ụlọ kamgbe kwukwara na obi adịghị ya mma na-ekwukwa na mgbachị a ga-eme ka nwa ya chefụọ nke ọ mụtara.

Otu onye ọzọ kwa bụ Ogbu Monday kwuru kwara ka gọọmentị biko bido agụmakwụkwọ n'ụlo akwụkwo ọzo n'ihi na ụmụ ha na-echefu ihe ha mụrụ.

Ndị isi ụlọakwụkwọ

Faith Okere bụ onye na-achịkọta ụlọakwụkwọ Great Lawrawoods Queens Hall kwuru na uche ya maka iwu gọọmentị maka mmachi ule Waec gbara mkpị.

O kwuru na ọ dị mkpa ka echekwa ụmụaka nke mere ka ya bụ iwu maka ule Waec masị ya mana o kwuru na ya bụ iwu adịghị mma maka na ụmụaka agaghị enweike ịnweta asabodo ha ga-eji banye mahadum.

Gọọmentị Naijiria eji coronavirus ebupu ego?

Okere kwuru na dịka ọ dị ugbu a, na ụmụakwụkwọ ga-agba mbọ ị na-agụ akwụkwọ ha ka ha dị njikere mgbe ọbụla ewepụeụ mmachị ya bụ ule.

Ihe Gọọmentị kwuru maka nke a

Mịnịsta nke steeti na-ahụ maka agụmakwụkwọ bụ Chukwuemeka Nwajiuba kwuru na ọbụghị na gọọmentị achọghị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụmụakwụkwọ, ndị nkuzi ha na nne na nna ha ekwuola uche ha maka mmachị amachịrị ụloakwụkwọ ụfọdụ iso lee ule WAEC.


Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka ndị ntọrọbịa mpaghara Nike na Nchatancha dị n'Emene mere ngagharịiwe maka ọnwụ Pat Ngwu nke ha na-ebo ndị ọchịehi ebubo igbu nwaanyị ahụ ma tọgbọ ozu ya nso ikpere mmiri.

Ụmụokorobịa ji osisi ma mụnye 'tyre' ochie wụjuru okporoụzọ mana ndị uweojii bịara chụsaa ha.

End of Twitter post, 1

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Ebere Amaraizu, gwara BBC n'ezie na e nwetara ozu otu nwaanyị nwụrụ n'ugbo ya, onye o kwuru na 'Anyị na-enyocha ihe gburu nwaanyị ahụ."

"E nwetara ozu nwaanyị n'ebe ọ gara ọrụ na Nchatanchata na mpaghara Emene Enugwu."

N'okwu ngagharịiwe e mere, Amaraizu kwuru na ndị uweojii gbalịrị mee ka ebe niile dajụọ ka ọ ghara ibute tigbuo-zogbuo.

"Ka ọ dị ugbua, anyị na-esi imi n'ala iji mata ihe mere ya."

Amaraizu kwuru na ya enweghị ike ikwu ụdị ọnwụ nwaanyị ahụ nwụrụ.

O kwuru na ya "enweghị ike ikwu na nwaanyị ahụ nwụrụ anwụ ọ dị ime, ọ bụ onye dọkịta ga-agwa anyị ma ọ dị ime maọbụ na ọ dịghị ime".

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii Enugwu steeti ekwuola na ha na-enyocha ọnwụ nwaanyị e nwetara ozu ya n'ugbo ya dị na Nchatancha dị n'Emene, Enugwu steeti.


Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka ụfọdụ ụloọru ụgbọelu dịka Emirates, Etihad, Kenya Airways na ndị ọzọ tinyere iwu nke kwuru na onye ọbụla sị Naijirịa chọrọ iso ụgbọelu ha mee njem ga-egosirịrị akwụkwọ nnyocha coronavirus nke gosiri na ha ebughị ọrịa ahụ tupu ha ekwe buru ya.

Ha kwuru na akwụkwọ ahụ a ga-eme nnyocha ahụ n'ime abalị anọ tupu onye ahụ emee njem ya.

Usoro ndị a gụnyere na onye ọbụla sị Naijirịa eme njem ụgbọelu a ga mba ọzọ ga-egosi ha akwụkwọ nyocha na-egosi na o bụghị ọrịa coronavirus.

Nke a wepụrụ ohere ndị mmadụ nwere ịkwụ ụgwọ njem n'oge ka ọ beere ha ego, ebe ụfọdụ ndị mmadụ na-ekwu na ha anaghị enweta mpụta nyocha ha n'oge .

Yakubu kwuru sị "Obodo niile nwere ikike ihiwe usoro nke ha maka nchekwa ọrịa coronavirus, o nweghị ihe ụlọọrụ FAAN ga-emewnu maka nke a".

O kwukara sị "Ka mmadụ niile mee njem ofesi nanị mgbe ọ dị mkpa ma ka ha bido kwa n'oge haziwe ihe niile ha ga-eji eme njem a n'oge".

Dịka Naijirịa ebidobeghị njem ụgbọelu nke ofesi, Yakubu na-ekwu na ha na-etikọ isi ọnụ iji wepụta usoro njem ndị si ofesi chọrọ ịbata Naijirịa.

Lee ụfọdụ ndi ụlọọrụ ụgbọelu hiwere usoro a:

Emirates

Etihad

Kenya Airways

Qatar Airways

Cheta na e hinyeburu mmalite njem mba ofesi n'ụbọchị 29 nke ọnwa Ọgọst, tupu e bugharịa ya gaa ụbọchị ise nke ọnwa Septemba.

'Gọomentị Naịjirịa ga-amachị onye njem ụgbọelu mba ofesi ọbụla ghọrọ aghụghọ maka nnyocha COVID-19' - Sani Aliyu

Dịka a na-akwado maka mmehe njem ụgbọelu mba ofesi ụbọchị Satọde na-abịanụ, onyeisioche ọrụ ọtawaike COVID-19 bụ Sani Aliyu adọọla aka na ntị na onye njem ọbụla ghọrọ aghụghọ maka

nyocha nje coronavirus na gọọmentị Naịjirịa ga-amachi ya ịbata obodo a.

O kwuru nke mgbe ndị otu ọtawaike COVID-19 akpọrọ Presidential Task Force on COVID-19 na agwa ndị nta akụkọ okwu ụnyaahụ.

Aliyu kwuru bụ onye kwuru nke a n'Abụja ụbọchị Mọnde sị na ha ewepụtala usoro ọhụrụ maka ndị na-eme njem sị mba ofesi dịka Naịjirịa na-ejikere ịmehe njem ụgbọelu mba ofesi ọzọ ụbọchị Satụde.

O kwuru na onye ọbụla na abata Naịjirịa ga-eme nnyocha ahụ Bekee kpọrọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụ na-ekwuchitere ụlọọrụ na-ahụ maka njem ụgbọelu akpọrọ Federal Airport Authority of Nigeria (FAAN) bụ Henrietta Yakubu kwuru na o nweghị ihe ngalaba ahụ ga-eme maka usoro ụlọọrụ ụgbọelu si ofesi hiwere maka ụmụ Naijiria na-aga mba ọzọ.


Ọdịnaya: Nke a na-eme dịka ụlọọrụ BBC wepụtachara ihe nkiri gosiri ka ndị nkuzi na-ememina ụfọdụ ụmụakwụkwọ na mahadum Unilag nakwa nke Ghana.

Kirie ya bụ ihe nkiri n'uju ebe a ka ịhụ ndị nkuzi niile agbara n'anwụ:

Mahadum Unilag kwusituru Dọkịnta Boniface Igbeneghu ma kwụsị ikwụ ya ụgwọ ọnwa.

Akwukwo ozi Unilag gosiri iwe ha na etu ha si machi Igbeneghu

Mahadum ahụ gakwara n'ihu mechie ebe ahụ ọ kpọpụtara dịka 'ụlọ oyi' bụ ebe ọ sị na ndị nkuzi na-apị ụmụnwaanyị aka n'ara.

Ụka 'Four Square' agbarụọla ihu ma kwuo na ha kwọpụla aka n'isi Dọkịta Boniface Igbeneghu bụkwa ụkọchukwu ha.

Ha kwuru na ha ahụla ihe nkiri na-egosi agwa ọjọ ọ kpara ma na-ekwu na ha ga-achọta ntaramahụhụ dị mma nye ya ma ha mecha nchọpụta ha.

Ụmụakwụkwọ Unilag na-ekwu na ha ahụbeghị onye nkuzi ahụ n'ụlọakwụkwọ kamgbe ihe a mechara.

Ihe ndị Ghana na-ekwu maka atụmaatụ a

Ọ bụghị naanị onye nkuzi Unilag ka agbara n'anwụ n'ihe nkiri gosiri ka ndị nkuzi mahadum si edinaa ụmụakwụkwọ, ndị nkuzi Ghana abụọ akpọrọ Ransford Edward Gyampo nakwa Paul Kwame Butakor na-akụzi na Mahadum Ghana sokwa. Lekwa ka ụmụakwụkwọ ya si nabata Butakor taa n'ụlọakwụkwọ ebe ọ na-akụzi.

Njiji ejiwela ebe akụkọ na-akọ na soshal midia kamgbe ngalaba BBC akpọrọ 'Africa Eye' wepụtachara ihe nkiri gosiri ebe onye nkuzi Unilag na-arịọ ka o dinaa nwataakwụkwọ ya.

Ọtụtụ ndị ọnụ na-eru n'okwu katọrọ agwa a ebe ọtụtụ ụmụakwụkwọ na-ekele ụlọọrụ BBC maka etu ha si mee ya bụ nchọpụta.

@atiku kwuru na agwa bụ nke ekwesighị ịnabata ma na-arịọ ka ewepụta ụzọ tọrọ atọ a ga-eji kwụsị ya.

Ihe ndị nkuzi Unilag kwuru maka atụmaatụ a

Onye nkuzi Unilag na-achọghị ka-akpọ aha ya gwara BBC Igbo na ọ nụtụla ka ụmụakwụkwọ na-akọ maka ihe dị otu a.

Mana o kwuru na ufọdụ oge, ọ bụ ụmụakwụkwọ na-akpata ya.

Mgbe anyị jụrụ ya kedụ etu ọ bụ, o kpọpụtara ihe ndị a.

O kwuru na ihe ya mere mgbe ụmụakwụkwọ ụmụnwaanyị gwara ya maka ndị nkuzi na-enye ha nsogbu bụ na ọ gwara ha ka gaa kpesa n'aka ngalaba na-ahụ maka itụzirị ụmụakwụkwọ ụzọ ziri ezi.

O nyere ụmụakwụkwo ndụmọdụ ka ogo ọbụla ha...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ozi si n'ọnụ ụmụakwụkwọ mahadum Unilag apụta n'ụtụtụ a bụ na otụtụ ndị nkuzi Unilag ekweghị anabata ụmụakwụkwọ ụnayahụ n'ime ụlọakwụkwọ ahụ.


Ọdịnaya: Nke a na-eme ka Davido wepụtachara foto gosiri mgbe ya ndị be Chioma nọ n'elu Instagram wee dee "First of all introduction".

End of Instagram post, 1

Nwanne Davido bụ Adewale Adeleke tinyekwara ọnụ n'okwu a.

Ndị ọyị ya ndị ọzọ nakwa ndị nso nso ya kwuru ọtụtụ ihe maka ya bụ ndepụta.

Etu ọ dị ugbua, amabeghị mgbe ya bụ alụm dị na nwunye ga-eme mana etu Davido depụtara maka ịkụ aka n'ụzọ o mere na-eme ka ndị mmadụ na-akwado maka igba nkwụ ha.

Ha bakwara ya aha dịka  #CHIVIDO2020.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụmụ Naịjirịa etinyela ọnụ gbasara akụkọ na Davido na-akwado ilụ Chioma Rowland, ọyị ya nwaanyị.


Ọdịnaya: Nke a na-eme ka onyeisi ngalaba abụghị nke gọọmentị na-ahụ maka ndị a na-emekpa ahụ akpọrọ Alternativa bụ Yulia Siluyanova gwara BBC na ụlọọrọ na-anọchịte anya Naịjirịa na Rọshịa etinyela ndị Naịjirịa tọọrọ na mba ahụ n'ọlụ ndina.

Cheta na akụkọ pụtara ụnyaahụ na ndị aghụghọ ghọgburu ọtụtụ ụmụafọ Naịjirịa gara Rọshịa maka Iko Mbaụwa n'iresị ha akwụkwọ njem ezụghị ezụ, nke mere ọtụtụ n'ime jiri tọọ na mba ahụ.

Oluremi gwara BBC Igbo na ihe a Siluyanova kwuru bu eziokwu ma gaa n'ihu kwuo na ọ bụ ihe a kpọrọ "Fan IDs" ndị gọọmentị Rọshịa nyere ndị mmadụ iji bata mba ahụ ka aha jiri bịa mba ahụ na nchekube na ha ga-enweta ọrụ maọbụ inweta otu asọmpi.

Kenny kwuru na "Fan ID" a bu ihe mba Rọshịa nyere n'efu, mana ndị mmadụ na-ere ya na Naịjirịa.

O kwukwara na ọbụghị naanị ikiri Iko Mbaụwa ka ụfọdụ mmadụ bịara ime na Rọshịa, makana ọtụtụ chọrọ isi Rọshịa gawa Yurope. Ọ sị na ndị nọ n'ọnọdụ a tọọrọ makana ndị haziri njem ha kagburu akwụkwọ njem ha kwesiri iji lọta.

Oluremi kwuru na ọ bụ otu onye na-arụ ọrụ n'otu ụgbọelu ama ama tinyere ihe karịrị pacent 60 n'ọnọdụ a.

Ndị Naịjirịa ruru 200 nọ bụ n'ọdọ ụgbọelu rue nwanne ụnyaahụ mgbe Alternativa gbalịrị kpọrọ ha gawa ụlọọrụ ndị na-ahụ maka Naịjirịa n'ime abalị.

Siluyanova gwara BBC na ekweghi ka ndị a banye n'ime ụlọ "Embassy" ahụ, mana Oluremi kwuru na ihe mere bụ na ụlọọrụ ahụ emechiela ọrụ mgbe ahụ.

O kwukwara na Sammy Davies bụ onye na-anọchịte anya Naịjirịa na Rọshịa gbara mbọ kasie ụmụafọ Naịjirịa obi, ma kpọrọ ha gawa ụlọ ndịna.

BBC Igbo nwetere otu onye ihe a metụtara n'ekwentị (ọchụghị ka anyị kwuo aha ya) o wee kwuo na ọ bụ eziokwu na etinyere ha n'ụlọ ndina ahụ, ma gwaa n'ihu kwuo na ọ bụ ụgwọ abalị ise ka Davies kwụrụ.

"Akwụụrụ anyị ụgwọ abalị ise, ma kwekwa anyi nkwa na anyị ga-ala, mana anyị amabeghi ihe ga-eme ma oge ahụ gafe," Nwaamadị a kwuru.

Ọ kwukwara na ya nụrụ maka enyemaka gọvanọ Ambode nyere ndị mmadụ, ma sị na ha nwa apuọla n'ọdọ ụgbọelu mgbe nke a mere.

Siluyanova kwuru na ya na ndị otu ya na-ebugara ndị a ihe a metụtara nrị kwa...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu onye Naịjirịa bi na Rọshịa aha ya bụ Kehinde Oluremi agwala BBC Igbo na aka na-achị Legọs steeti bụ Akinwumi Ambode kwụrụ ụgwọ iji kpọlata ụmụ Naịjirịa 50 tọọrọ na Rụshịa.


Ọdịnaya: Nke a na-eme ya ugboro abụọ ndị otu Chelsea na-ebuli iko Champions League.

Nke a mekwara ya ugboro atọ Thomas Tuchel na-anyụ Pep Gurdiola ịkpakụ kamgbe ọ nọchịri Frank Lampard dịka onye nkuzi otu Chelsea.

Ọ bụ Kai Havertz nyere ya bụ otu goolu dịka ọ fọrọ elekere atọ ka emechie agba nke mbụ na ya bụ asọmpị.

Dịka o siri dị, ọṅụ juputara ndị nkwado Chelsea niile.

Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka nturuugo otu Chelsea

@PeterPsquare - " Kedụ ndị bụ Eze Iropu?"

@Van_Clasher kwuru sị, " Konte mụọ amụ, ụwa niile a bụrụ sọ aṅụrị. unu abọọla chi"

@Teewalayo sị, " Nke a bụ nkarị, obi dị mụtọ na m na-akwado Chelsea."

@ay_Dauda - "Ọtụtụ ndi mmadụ yi uwe ndị chelsea bịa ekpere na Mosque ụtụtụ a"

@comrade_love - "Abalị satụde gosiri na Ngolo Konte bụ dike"

@Saintcarter6 - " Chelsea nke m"

@EastonDavis8 - " Ka chi foo Chelsea, Daalụ nụ"

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Uwa nile ekwetela na Chelsea bụ Eze bọolụ n'Iropu niile dịka ha ji otu ọkpụ goolu were merie ndị otu Manchester City n'asọmpị Champions League.


Ọdịnaya: Nke a pụtara ihe taa dịka ha na otu Norwich City gbara onwe ha onye laba onye laba mgbe ha zutere.

Pukki nke Norwich City pịawara goolu mbụ na nkeji 21 nke Aubameyang nke Arsenal sara ya na nkeji 29.

Cantwell nyekwara goolu ọzọ na nkeji 45+2 nke pụtara na Norwich city nọ Arsenal n'ihu na ngwụcha agba nke mbụ.

Aubameyang gbara penariti nke onye nche otu Norwich chetara na mbido agba nke abụọ.

Ogbu opi kwukwara ka agbagharia ya bụ penarịti nke ghọrọla goolu nke abụo nyere ndị Arsenal.

Arsenal nwara ike ha ị meri ya bụ asọmpị mana ọ mịtaghị mkpụrụ.

Ha ga-ezute otu Brighton n'ụbọchị Tọzde ebe Norwich City ga-ezute otu Southampton.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

O rubeghi abalị abụọ kemgbe ndị isi Arsenal chụrụ onye nkuzi ha bụ Unai Emery mana ha ka jikwa ka ha ji.


Ọdịnaya: Nke a pụtara na Chelsea na Arsenal ga-ezute onwe ha n'asọmpi ikpeazụ nke Europa League.

Roben Loftus-Cheek bu ụzọ gbanye otu ọkpụ na neeti Eintracht na nkeji 28.

Luka Jovic nke Eintracht sara ya ọkpụ ahụ na nkeji 49 n'agba nke abụọ.

Asọmpi ahụ lọkatara ka ofe ọkwụrụ were ruo oge ntinye ruru nkeji 30 tupu ọ banye na penariti.

Ross Barkley nke Chelsea bu ụzọ gbanye na neeti ndị Eintracht, tupu Haller asaa ya.

Caesar Azpilicueta gbanyere ọkpụ nke ya n'aka onye nche bọọlụ ebe Luka Jovic tinyere nke ya n'ime neeti kpọm kwem.

Ọzọ Jorginho na Jonathan de Guzman nwetere ọkpụ nke ha gbara.

Kepa Arizabalaga ahụ gụm dịka o ji ọkpa ya chedo goolu Hinteregger

Davide Zappacosta gbanyere nke ya ebe Kepa chewara ndị Frankfurt obi mgbe o ji ikpere ya kpado ọkpụ Hinteregger gbanyere.

N'ikpeazụ Eden Hazard gbanyere ọkpụ mmeri nke Gonçalo Paciencia asataghịnwu.

Arsenal mechiri akwụkwọ Valencia

Arsenal gwara Valencia na "ọ ga-adị mgbe ọzọ" dịka ha ji ọkpụ goolu anọ feere ha aka.

Pierre-Emerick Aubameyang ji ọkpụ goolu atọ gbanye Valencia ajụ n'anya na nkeji 17, 69 na 88.

Alexandre Lacazette nyeere ya aka gbanye otu ọkpụ na nkeji 50.

Nke a kpokọtara goolu niile otu abụọ a gbara ka ọ bụrụ 7-3 ka ha gbatara n'ụkwụ abụọ ha zutere.

Ndị Valencia kpakwara ike mere ka ndị mmadụ na-ajụ ma ha enwere olileanya dịka nke mere ndị Liverpool na ndị Tottenham n'asọmpi Champions League n'izu a.

Kevin Gameiro nke Valencia nwara ike ya site n'itibanye goolu abụọ chara acha na nkeji 11 na nkeji 58.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Eden Hazard zara aha nna ya wee si n'ọnọdụ "gbaa ka anyị laa" wee kpọpụta ndị otu ya na ndagwurugwu ọnwụ.


Ọdịnaya: Nke a pụtara na nwafọ ọbụla maara na ịṅụ mmịrị bara ezigbo uru n'ahụ mmadụ.

Mmụta gosiri na mmiri dị, mmiri dikwa.

Ọ nwere nke ha na-akpọ mmiri nwere "alkaline", ya pụtara na akalaịn dị n'ime ya gbagotere.

Mmụta a na-ekwu na ọtụtụ mmiri anyị na-aṅụ enweghị akalaịn ruru ka achọrọ.

Nke a pụtara na ọ bụ naanị asidi ka ha nwere.

Ndị otu mmụta a na-akọwa na ọ bụ nri maọbụ mmiri nwere akalaịn bụ kpoo.

Ọ nwekwere ọtụtụ ndị ama ama bu okwu akalaịna n'isi ọkachasị n'ala Bekee.

Udi mmadụ dịka otiegwu Beyonce nakwa elewe ejeghị ọrụ bụ Miranda Kerr.

Ndị a na ọtụtụ ndị ọzọ bụ ndị na-akọwa na mmiri akalaịn bụ ịgba n'ahụike mmadụ maka na ọ na-agwọ ọrịa, ma na-egbochikwa ọrịa kansa, eme ka onye buru ibu fochanata ma na-emekwa ka ahụ mmadụ na-

akwọ mụrụ mụrụ. Ụfọdụ n'ime ha sịkwa na nri na mmiri akalaịn na-emekwa okonye aka nka.

Okwukwe ndị a bụ na asịdị na-eme ka ọrịa na-eto mmadụ na ahụ mana ọ na-ahịa ahụ ka ọrịa too n'ime ahụ nwere akalaịn otu achọrọ. Lisa Drayer bụ onye wetegoro ọtụtụ nturu ugo n'ihe gbasara nrị na

ndozi ahụ, bụrụkwa onye ntaakụkọ ihe onyonyo na-okwu gbasara nri na ịchọmma kwenyere na "akalaịn na-enye aka ịgbarị asịdị n'ọbara mmadụ ma nwekwaa ezigbo uru ọ bara n'idozi ahụ mmadụ'.

Mana Anselem Obeta bụ dibịa ọnatarachi bụ otu n'ime ndị ji usoro ọnatarachị agwọ ọrịa sị na ndị ahụ amaghị ihe na-ekwu. Ọ sị na ya malitere iji mmiri akalaịn agwọ ọrịa kemgbe 2015. Obeta sị na "e ji m ya

gwọọ nwunye m mgbe ọ nwere ọrịa obi".

Ebele Ilo sị na ahụ dị ya mma kemgbe ọ malitere ịṅụ mmiri akalaịn ọnwa asatọ gara aga

Ebele Ilo bụ nwaanyị gbara afọ iri iri isii sị na "kemgbe m malitere ịṅụ mmiri akalaịn a ihe niile na-eme alaala. Ebele bụ onye ṅụgọrọ mmiri a ọnwa asatọ sị na ọ gwọrọ ya anya mgbu, ọkpa mgbu na afọ mgbu

na-enye ya nsogbu kemgbe.

Gịnịdị bụ akalaịn a ana-ekwu maka ya?

Ihe akalaịn na-akọwa bụ ọnụọgụ pH dị na mmiri ọbụla.  Nke a pụtara na pH bụ ọnụọgụ eji atụ asịdị maọbụ akalaịn dị n'ihe. Ọnụọgụ a na esi na efuu ruo iri na anọ (0 - 14). Nke a pụtara na ihe nwere otu pH

bụ asịdị nke...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mmịrị bụ ndụ bụ okwu ndị Igbo na-ekwu kemgbe ụwa.


Ọdịnaya: Nke a pụtara na ọ bụrụ na mmadụ na-eri nri zuru ezu, ntutu onye ahụ n'akụkụ ahụ ya niile ga na-anata ihe ọ ga-eji na-eto.

Ugbua ndị Afịrịka na-etinye uchu na ịzụ ntutu ha etu ọ dị karịa ite ya kemikal, ọtụtụ nchọpụta adịla n'ihe e ji azụ ntutu na-anaghị emerụ ahụ maọbụ nwee ihe mmekpa ahụ ọbụla.

Nke a mere na ọtụtụ ihe e ji eme isi bido na nke e ji asa ya asa rue na nke e ji eme ka ọ dị juu dị n'ime ụsọekwu.

Lee ihe ntutu gị chọrọ n'ime ụsọekwu gị

1. Mmiri: Ndị Igbo na-ekwu na mmiri enweghi onyeiro. Onweghi onye enweghi mmiri n'ụlọ ya maọbụ n'ụsọekwu ya, ịnụ mmiri nkeọma anaghị edozi ahụ naanị ya, ọ na-eme ka ntutu gị nwere mmiri zuru oke ọ ga-eji na-adị jụụ.

Mmiri enweghi onye iro

Ndị ọkachamara n'ihe gbasara ntutu ekwuola na mmiri bụ otu ihe dị mkpa na ntutu mmadụ nakwa n'akụkụ ahụ mmadị niile.

Mana otu ihe ọtụtụ ndị mmadụ anaghị enwetacha bụ na ha na etinye mmiri n'isi ha naanị ya chefuo itinye n'ime ahụ ha site n'ịnụ ya anụ nke dịkwa mkpa ka ibe ya.

Ị na-achọ ka ntutu gị too eto, ịnụ mmiri dị mkpa ebe ị ga-agbakwa mbọ hụ na ị nwere iko i ji agba mmiri na ntutu gị oge niile o ghere oghe ka ọ ghara ịkpọ nkụ sie ike maka itibisi.

2. Mmanụ: Mmanụ dị icheiche ka a na-enweta n'ụsọekwu dịka mmanụ akị Bekee, mmanụ "Olive" na mmanụ akwụ. Maka ntutu, ihe anyị ga-ekwu maka ya bụ mmanụ akị Bekee na mmanụ "Olive".

Ndị ụfọdụ na-ejikwa mmanụ akwụ mana anyị agaghị ekwu maka ya.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ata akị Bekee maka na ọ na-atọwa ntị mana ọbụghị naanị ịta ka a na-eme ya. A na-ejikwa ya eme mmanụ e ji esi nri nakwa e ji eghe ihe mana e jikwa ya eme isi.

Otu ihe mmanụ na-arụ bụ inye aka jide mmiri ị na-aṅụ na nke ị na-etinye na ntutu gị. Ọ na-emekwa ka ntutu na-enwuka enwuka n'ala isi.

Mmanụ Olive dịkwa mkpa nke ukwu maka na ọ na-aba n'ime ntutu ma jide mmiri nke ọma.

Ihe nke a gosiri bụ na ọbụghị naanị ndụ gị ka ị ga na-atụ mmanụ, ị ga na-atụkwa ntutu gị mmanụ.

3. Mmanụ aṅụ: Ọbụghịzikwa naanị nracha maọbụ iji rie nri, mmanụ aṅụ nwere ọtụtụ akụrụngwa na-eme ọ ji bụrụ akwa a kwụrụ n'ebe ahụike nọ.

Mmanụ aṅụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ọkachamara n'ihe gbasara ịzụ ntutu ekwuola n'ihe kacha mkpa na-eme ka ntutu mmadụ too ọkachasị ndị Afịrịka bụ iri ezigbo nri.


Ọdịnaya: Nke a pụtara na ọnụahịa ejirila ihe ruru pasenti 0.24 ria elu kamgbe ọnwa ọktoba afọ 2019.

Ndị ọrụ a kwuru nke a n'akwụkwọ ha kpọrọ 'ITS Consumer Price Index (CPI) and Inflation' nke ha wepụtara n'ọnwa Nọvemba 2019.

Dịka Ekeresimesi na-atụnye ụkwụ ihe oriri ụfọdụ arịala ọnụ ebe ụfọdụ dara ada.

Ebe gọọmenti na ndị ọrụ ugbo na aṅụrị n'ọnụahịa osikapa rịrị ọnụ ugbua maka okeala Naịjirịa e mechiri, ndị na-azụ azụ na-eti mkpụ na ọnụahịa nrị dị oke ọnụ.

Nke a mere BBC Igbo ji gbawa ndị mgbere osikapa ajụjụ ọnụ ịmata ka ihe siri kwuru n'ahịa osikapa, iji maa atụ.

Toyin Lawal bụ onye na-ere ahịa nri n'Enugwu ji Igbo kọwa ihe ọ na-eri ha na-ere osikapa site kemgbe Jenuwarị.

Christmas Day: Kedụ ka ahịa Ekeresimesi si ada n'ogbe gị?

Toyin sị na Jenuwarị ruo na Maachị ha rere akpa osikapa puku naira iri (N10,000) nke gbara narịa iri ise n'otu iko.

N'ọnwa Apreelu ruo Mee, ha rere otu akpa osikapa puku naịra iri na atọ ruo iri na anọ (N13,000 - N14,000) bụ nke gbara naịra iri isii maọbụ iri asaa n'otu iko.

Ebe ahụ ka o si rigoo puku naịra iri na anọ na Seputemba.

Mgbe ọnwa Nọvemba ruru, akpa osikapa ruru ọnụ puku naịra iri na isii.

Ebe ahụ ka o si ruo ebe ọ nọ ugbua bụ puku naịra iri na asatọ kwa otu akpa.

Nke a bụ ọnụahịa osikapa Naịjirịa, ebe nke ofesi nọ na puku naịra iri abụọ na anọ otu akpa (N24,000).

Lee ihe nkiri a

Christmas Day: Kedụ ka ahịa Ekeresimesi si ada n'ogbe gị?

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmentị site n'aka ndị National Bureau of Statistics (NBS) kwetere n'ezie na ọnụahịa ji ihe dịka pasenti iri na otu na ụma (11.85%) rịa elu.


Ọdịnaya: Nke a si n'okwu Ipob ziputara, ebe ha sị na ọ bụ ha wakporo ma tie Amaechi bụ mịnịsta na-ahụ maka njem na Naịjiria ihe n'obodo Madrid dị na mba Spen.

Cheta na ọnụ na-ekwuru Ipob bụ Emma Powerful kwenyere na ha bụ ndị Ipob chọrọ iwakpo Amaechi na mba Spen ka ọ gara ọgbakọ maka mgbanwe ihu eluigwe.

Amaechi gbara ama ihe mwakpo a n'akara Twitter ya:

End of Twitter post, 1

Amaechi gakwara n'ihu, site n'akwụkwọ mgbasaozi o zipụrụ, kwuo na ndị Ipob akpaghị ya aka, n'agbanyeghị ihe Ipob na-ekwu.

Ihe onyonyo ndị Ipob tinyere na soshal midia gosikwara ka ụfọdụ n'ime ha na-ekwu na ha "enweteghị" Amaechi.

Nke a na-egosi na eziokwu nwereike ịdị n'ihe Minista Njem na-ekwu.

BBC Igbo kpọrọ ọnụ na-ekwuru Ipob bụ Emma Powerful ka o tinye ọnụ n'okwu a otu a si na ha na-ekwuru ndị Naịja Delta kwuru, mana ekwentị ya agaghị.

BBC Igbo kpọkwara ndị na-ekwuru Maazị Amaechi mana ha sị na okwu a otu a kwuru abụghị ihe ha ga-etinyenwu ọnụ makana ha amaghị ebe ya bụ otu si pụta.

Mwakpo ndị nọ n'ọchịchị bụ atụmatụ ọhụru Ipob wepụtara site n'oge ha wakporo onye bụbu osote onyeisi Ụlọomeiwu ukwu bụ Ike Ekweremadu na mba Jamini.

Nyocha BBC Igbo mere maka otu CYND a gosiri na ọ bụ ka ha wepụtara okwu a ka ebu ụzọ nụ maka ha.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Oriri Eri n'Aguleri: Ihe mere Oriri Eri ji ewu ewu

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị otu kpọrọ onwe ha Concerned Youths of Niger-Delta (CYND) chọrọ ka ndị Indigenous People of Biafra (Ipob) rịọ Rotimi Amaechi mgbaghara.


Ọdịnaya: Nke a so na ngụpụta Bishọp dayọsis ahụ bụ Chukwudi Ezeofor n'ọgbakọ mbụ nke sinọd ise dayọsis ahụ.

Bishọp Ezeofor gbadoro ụkwụ n'ụzọ ihe atọ:

N'ime mkpebi atọ ndị a, nke na aboli uzu bụ nke mbụ na nke abụọ nke kwuru na ha agaghị agba ndị bikoro nakwa nwaanyị dị ime akwụkwọ.

Otu ụkọchụkwụ n'ime dayọsis ahụ bụ Ven Chukwudi Osondu kwuru na mkpebi bụ maka na ọtụtụ ụmụnwoke na-ama Chukwu aka n'ihu site n'ikwu na ha chọrọ ịma ka nwunye ha aga atụli ime tupu ha agbaa akwụkwọ.

Osondu kwuru na ụdị ihe a bụ ịma Chukwu aka n'ihu maka na nwaanyị dị ime nwere ike nwa ya apụọ maọbụ nwa ahụ anwụọ agbanyeghi na ha emetọọla akwa alụm di na nwunye ha dịka akwụkwọ nsọ siri kwuo.

Otu ihe ọzọ pụrụiche ọsọndụ kwukwara bụ na agbam akwụkwọ bụ n'etiti mmadụ abụọ bụ di na nwunye mana ọ bụrụ na nwaanyị ahụ dị ime, ị mara na ọ bụ n'etiti mmadụ atọ maọbụ anọ.

Agụata abụghị naanị dayọsis ga-eti iwu a

N'okwu ya: "Ọ bụrụ na nwaanyị ahụ dị ime nwaanyị, ị mara na ọ bụ ụmunwaanyị abụọ na-agba akwụkwọ mana ọ bụrụ na ọ dị ime nwoke, ị mara na ụmụnwoke abụọ na-agba otu nwaanyị akwụkwọ."

Osondu kọwara na ihe a abụghị ihe ziri ezi; "Anyị ga-akọwara ndị ụka anyị ka ha ghọta, anyị anaghị achụpụ mmadụ n'ụlọụka.

"Anyị ga-enye ndị chọrọ ịgba akwụkwọ akwụkwọ ka ha gaa n'ụlọọgwụ ga mee nyocha gbasara ọtụtụ ihe dịka ọrịa obiri n'aja ọcha nakwa ọrịa ndị gụnyere

N'aka nke ọzọ, bishọp Eha-Amufu dayọsis bụ Nkemjika Olinya kwuru na o teela ha bidoro iwu a na dayọsis ha ma ọ na-aga nke ọma.

O kwuru na ndị ụka ha nabatara ya nke ọma ma makwara na ha enweghi ike ịgba akwụkwọ ma ha dị ime.

BBC Igbo gbara otu nwoke na-achọ ịlụ nwaanyị aha ya bụ Aloba Oke ajụjụọnụ. O kwuru na ya nabatakwara iwu ndị ụka ahụ maka na ọ bụ ihe ziri ezi.

Ndị ọzọ nọkwa n'akara Facebook anyị katọọ atụmatụ nwoke na nwaanyị ibiko ọnụ tupu ha agbaa akwụkwọ.

Mana ụfọdụ ndị ntorobịa chere na onweghi ihe o mere ma nwoke na nwaanyị chọrọ ịlụ onwe ha bikọrọ ọnụ tupu ha agbaa akwụkwọ.

Chukwuemeka Okereke nọ n'akara Facebook anyị kwuo na ya nabatara ka nwoke nabata enyi ya nwaanyị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dayọsịs na-ahụ maka ụka Anglịkan niile nọ n'okpuru Aguata n'Anambara steeti ekwuola na ha agaghị anabata nwaanyị ọbụla dị ime ka ọ gbaa akwụkwọ n'ụlọụka.


Ọdịnaya: Nke a so na nnukwu ihe merela n'ime ndọrọndọrọ ọchịchị na Naịjirịa, ka mba a na-akwado ime ntuliaka onyeisala nakwa ọkwa ọchịchị ndị ọzọ n'ọnwa Febrụwarị 2019.

Otu 'Peoples Democratic Party' (PDP), otu R-APC nakwa ọtụtụ pati ndị ọzọ binyere aka n'akwụkwọ nkwekọrịta nke Bekee kpọrọ 'Memorandum of Understanding' n'Abuja taa, iji bịakọta ọnụ.

Otu ọhụrụ a kpọrọ onwe ha 'Coalition of United Political Parties' (CUPP)

Ha kwuru na ihe ha chọrọ bụ imeri Onyeisiala Buhari ma gbapụta Naijirịa n'ihe ha kpọrọ "ọchịchịrị".

Akụkọ kwuru na ọtụtụ ndị Sinetọ nọ n'ọkwa ugbua, ndị ụlọomeiwu nta nakwa ụfọdụ gọvanọ steeti kwụnyere n'azọ ọgbakọ a.

Nke a abụghị mbụ ụdịrị ihe a na-eme na Naịjirịa, cheta na ụdịrị mbịakọta ọnụ a bụ ihe so nye aka ichutu Goodluck Jonathan n'ọkwa onyeisiala n'afọ 2015.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe ruru otu pati ndọrọndọrọ ọchịchị 40 kpokọtara onwe ha ọnụ ịhụ etu ha ga-esi merie Onyeisiala Muhammadu Buhari na ntuliaka 2019.


Ọdịnaya: Nke a tụrụ Chelsea na ndị nkwado ha n'anya maka na ebumnobi ha bụ imeri asọmpi a.

Leicester nyere goolu ha ji merie na nkeji 63' site n'aka Youri Tielemans.

Chelsea gbara mbọ ịsa goolu ahụ mana obi gbawara ha mgbe ogbu pịpịrọ kagburu goolu sị na ọ bụ 'offside'.

Nke a mere anya mmiri jiri jupụta otu egwuregwu Chelsea na ndị nkwado ha n'anya dịka e gbuchiri bọọlụ na nkeji 90'.

Ụmụafọ Naịjirịa abụọ na-agbara Leicester bọọlụ bụ Kelechi Iheanacho na Wilfred Ndidi gosipụtara obi ụtọ ha na mmeri a.

A na-atụbu anya na Chelsea nwereike ịmabute iko abụọ gụnyere FA na Champions League mana mmeri a akachapụla nke ahụ.

Ugbua ekpere ndị Chelsea ga-abụzi "Agbawala m aka iko n'afọ a" dịka ha ga-ezute Manchester City n'asọmpi ikpeazụ nke Champions League.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

A gbawala m aka bụzi ekpere ndị Chelsea na-ekpe ugbua dịka Leicester ji otu ọkpụ gbajie ha aka ma naara ha iko FA.


Ọdịnaya: Nke abụ iko nke mbụ Guardiola na-ebute n'ime afọ abụọ o bidoro ịrụ ọrụ nchịkọta n'England

Onye goolu Sergio Aguero, bu ụzọ nye goolu tupu Vincent Kompany agbazuo ya abụọ.

David Silva gbazuru ya atọ, nke mere ka ọ bụrụ mmeri Arsenal karịchara nweta n'egwuregwu ngwụcha (cup final).

Aguero nyechara goolu ugboro ise ikpeazụ ya na Arsenal zukọrọ n'asọmpi egwuregwu.

Guardiola enwetala ihe nrite "onye nchịkọta kacha mma" nke ndị UEFA ugboro abụọ

Iko Carabao a bụ nanị iko nkeụlọ Arsene Wenger bụ onye nchịkọta Arsenal na-ebutebeghị kamgbe afọ 21 o bidoro ịchị Arsenal.

Mbuli iko a mere ka iko Guardiola butegoro n'ọrụ ya dị ka onye nchịkọta ruo 22.

Ndị ọzọ bụ ndị o buliri oge ọ na-achịkọta Barcelona na Bayern Munich.

Arsenal na Manchester City ga-ezukọ ọzọ n'ime izu a (ụbọchị Tọọsde bụ Maachị 1) ịsọmpi nke Premier League.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Manchester City gbara Arsenal 3-0 iji bulie iko Carabao nke bụ iko mbụ onye nchịkọta ha bụ Pep Guardiola na-erite n'England.


Ọdịnaya: Nke abụ maka iwu ndị IPOB nyere sị ndị mmadụ ha nọrọ n'ụlọ n'ụbọchị 30 nke ọnwa mee.

Ndị uweojii jisike na-ekwu na ha enweghi ịke ị nye ụdị iwu ahụ.

Ebe ọzọ na Naịjirịa

Minister na-ahụ maka mgbasa ozi bụ Lai Mohammed ekwuola na Buhari mezuru nkwa niile o kwere ndị Naịijirịa.

Ọ sị na Buhari doziri ihe ndị gbasara nchekwa, akụ na ụba obodo na npụ karịcha.

Na mba Ofesi

Onyeisi otu ndọrọndọrọ ọchịchị kachasị na Italy akpọla oku ka achụtuo onyeisiala ha bụ Sergio Mattarella n'ọkwa ọchịchị

Luigi Di Maio kwuru nke a mgbe onyeisiala ha jụrụ ị nabata aha Guiseppe Conte dịka minista ga-eso n'ọchịchị ya

Cheta na amabeghị onye meriri ntuliaka Italy mere kemgbe ọnwa Maachị.

N'egwuregwu

Moses apụọla na otu 'Super Eagles' ga-aga asọmpị iko mba ụwa.

Moses Simon bụ onye egwu boolu 'Super eagles' agaghị aga Russia n'ihi na ọ merụrụ ahụ na akpata ụkwụ.

Nke a pụtara na ọ fọrọ mmadu iri abụọ na itoolu ga-agazi asọmpịi ahụ.

Gee akụkọ ndị mere taa n'ime otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ kachasị mkpa: Ndị IPOB na ndị uweoji na-ama aka n'Anambra steeti.


Ọdịnaya: Nke afọ a, ọrịa coronavirus emeela ka ọtụụ ndịọrụ nọrọ n'ụlọ.

Naanị ndị ọrụ ahụike na ndị ọrụ ndị ọzọ dị mkpa na-agazi ọrụ n'oge a.

Lee ka ụfọdụ ndịọrụ ahụike si ekele ụmụ Igbo taa.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụbọchị mbụ nke ọnwa Mee afọ ọbụla bụ ụbọchị ncheta ndịọrụ n'ụwa niile.


Ọdịnaya: Nke ahụ bidoro mgbe a mụrụ nwa ahụ mgbe ọ fọrọ ọnwa anọ tupu ọ nozue n'ime afọ.

Lee ihe onyonyo a ka ị hụ etu ihe siri tụgharịala ezinaụlọ John Uwakwe nakwa ihe mere nwa ha nwaanyị n'ikpeazụ.

Ọrụ a si n'aka Jessica Nwankwo.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwa bụ ngozi Chineke na-enye ezinaụlọ ọbụla mana ọ dịka ọmụmụ Osinachi achọrọ ịghọrọ ekike ọjọọ.


Ọdịnaya: Nke bụ n'ihi na ndị isi otu ahụ wepụrụ aha  El-Rufai  n'ime ndị ga-ekwu okwu n'ọgbakọ NBA nke bụ nnukwu ọgbakọ ha na-enwe kwa afọ nke ga-abịa malite abalị 26 nke ọnwa Ọgọst  ruo abalị 28 nke Ọgọstụ, afọ 2020.

End of Twitter post, 1

Mkpebi ndị ndu NBA bịara ka ọtụtụ ndị otu ha horo ntutu ha taa sị na ọ bụrụ na ndị isi ha nye El-Rufai ohere ịbịa kwuo okwu n'ọgbakọ ha, ha onwe ha ga-agbagha ya bụ ọgbakọ.

Iwe ha bụ na ha na-ebo Gọvanọ El-Rufai ebubo ịnọ n'ụlọ ewu amụọ n'ọgbụrụ  n'ihe gbasara  ndị mmadụ a na-egbusị na 'Southern Kaduna'.

Mkpebi ahụ rụrụ El-Rufai afọ nke mere o jiri saa NBA site n'ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Muyiwa Adekeye sị na mkpebi ahụ kwadoro ukwu "n'olu otu onye", na ha enyeghị ikpemkwụmọtọ maọbụ ịnụrụ olu ọzọ tupu ha ekpebie ihe ha kpebiri.

Ọ gara n'ihu kwuo sị "n'agbanyeghị mwepụ ndị NBA wepụrụ m dịka onye ga-ekwu okwu n'ọgbakọ ha, o gbochighị m ị ga n'ịhụ itinye olu m n' ihe ga-ebute ọganihu Naijirịa".

Ndị Ọkaiwu ụfọdụ n'Ala Igbo gwara BBC na mkpebi otu ha dịka o kwesịrị.

Onye bụbụ onyeisi ndị NBA n'Ebonyi steeti bụ Ọkaiwu Anthony Okah gwara BBC Igbo n'okwu ahụ na "ọ bụghị ihe otu onye kwuru."

Okah kwuru na ọ bụ ndị ọkaiwu niile si na mpaghara Naijiria nakwa steeti niile nọ na NEC chịkọtara aka kwuo ya n'ihi na "Gọvanọ Elrufai enwebeghị ihe mere iji gosi na ọ chọrọ ka a kwụsị ogbugbu  mmadụ na Kaduna."

Ókaiwu Anthony Okah sị na mkpebi NBA a bụghị "ihe otu onye kwuru."

N'otu aka ahụ, Ọkaiwu Ifeanyị Olumba sị na "ọ bụ ihe e ji atụzị mmadụ aka ka ọ ga mee ihe dị mma, ka a kwụsị ịkwafu ọbara."

Olumba sị na o nweghị ka ya bụ ihe si gbasa agbụrụ maọbụ okpukperechi.

Ọ kpọrọ oku ka El-Rufai ṅomiri aka chiburu Sokoto steeti bụ Shehu Mai Kangiwa, onye o kwuru katọrọ ụdị ogbugbu mmadụ na-eme na Kaduna oge o mere n'oge ọchịchị ya.

Okaiwu Ifeanyi Olumba sị na

Ụfọdụ n'ime ndị toro NBA were si na ọ bụ ụdị ihe bụ ihe a chọọ ka eme ndị n'ọkwa ọchịchị obodo na anaghị eme ihe ha kwesịrị ime.

Ụfọdụ sonyere El-Rufai gbarụrụ ihu n' agwa ndị NBA kpasara ya.

Ndị NBA nọ na Duste hụtara ya dịka ịkpa...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kemgbe abalị abụọ gara aga, otu jịkọrọ ndị ọkaiwu na Naijirịa bụ 'Nigerian Bar Assocation' (NBA) na aka na- achị Kaduna steeti bụ Nasiri El-Rufai na-eme tụmsara banyere oku ha kpọrọ El-Rufai ka ọ bịa kwuo okwu n'ọgbakọ ha.


Ọdịnaya: Nke bụ ozu ise a na ahụta na ụdị ọnọdụ a na ụlo oriri na Rivas Steeti n'ime otu ọnwa.

N'ime ọnwa gara aga ka ndị uweojii kwuru na egburu ụmụnwanyị atọ n'ụlọ oriri dị na Pọtakọt ma kowaa kwa na atọgburu abụo n'ime ha.

N'aka nke ọzọ ka osote onyeisi ndị uweojii nke Rivas steeti bụ Chuks Enwonwu gwara umuwnayi a na ha ka na-eme nyocha.

Enwonwu kwukwara na ọ bụ ọrụ akwụnakwụna na ebute mkpamkpa.

Kama nwaada haziri ngagharị iwe a bụ Soibi Ibibo kwuru sị " ọ bụrụ godi akwunakwuna, ndụ mmadụ di mkpa, ha bụkwa madụ"

Enwonwu kọwakwara na ha ejidela ụfodụ ndị maka ogbugbu umunwanyi ndia ma sị kwa na ha na ụlooriri ndi di na steeti ahu na enwenzụkọ maka nkea.

Onyeisiala azọpụla njem

Onyeisiala Muhammadu Buhari ga-ahapụ Abuja taa gaa na nzụkọ pụrụiche nke ECOWAS hibere maka ịlụso otu ndị na-eyi ndụ egwu agha.

O mebeghi otu izuụka Buhari si Amerịka ebe ya na Donald Trump nwere ọgbakọ lọta.

Aka na-achị Abia steeti bụ Okezie Ikpeazu nakwa Minista na-ahụ maka mmekọ Naịjirịa na mba ndị ọzọ bụ Geoffrey Onyeama so ya aga njem ahụ.

N'otu aka ahụ

Osote onyeisiala Naịjirịa

N'otu aka ahụ osote onyeisiala Naịjirịa bụ Yemi Osinbajo ga-anọchite anya onyeisiala  Naịjirịa n'akwamozu Robert Mugabe nke mba Zimbabwe kwadoro ya n'ụbọchị satode.

Cheta na ezinaụlọ Mugabe nakwa gọọmentị ala ahụ nweburu nkenke esemokwu maka ebe a ga-eli ya.

N'akụko ọzo ,

 Yemi Osinbajo ekwuola na Gọomenti etiti ga-akpọpụta ndị Naijirịa di otu nari nde site n'aka ubiam pụta.

Osinbajo kwuru nkea mgbe ọ gara ihu Eze Gwandu na Kebbi steeti, ma kwee nkwa na gọọmentị ga-emenwu nkea n'ime afọ iri ma ndị gọomentị steeti tinye aka.

N'ofesi

Ụlọakwụkwo niile na mpaghara ebe ide mmiri a mere emechiel

Ide mmriri ataala isi mmadụ atọ n'mba spain dịka oke mmiri ozizo mere ka ikpere mmiri  sofee oke ya were nụbata ebe ndị mmadu bi n'obodo Valencia, Murcia na owụwa anyanwu Andalucia.

Gọọmenti spain ezipụla ndị nchekwa n'obodo Valencia, Murcia na owụwa anyanwu Andalucia ebe ide mmiri a kacha akpa ike.

Felicity Huffman na-eme ihe onyonyo Desperate...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụmụnwaanyị Rivers Steeti emeela ngagharị iwe ga kwuru ndị uweojii dika enwetara ozu nwa agbọghọ ọzọ  n'ime ụlọ ọriri n'Omoku.


Ọdịnaya: Nke chi Samson Ejiofor nyere ya bụ iji osisi dịka nkụ arụpụta ihe mara mma.

Nke a bụ ụzọ o ji agbara onwe ya mbọ ma na-akpata ihe afọ ya ga-eri.

Ejiofor kọọrọ BBC Igbo etu o si malite, ihe ọ na-agabiga n'ọrụ ya nakwa ihe ọ na-elegara anya maka ọdịnihu.

Lee ihe nkiri ya n'elu.

Ndị mere akụkọ a bụ Chukwunaeme Obiejesi, Nnamdi Agbanelo na Chimezie Uche-Agbo

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akaraka dị n'iche n'iche dịka chi onye si nye onye.


Ọdịnaya: Nke dị n'ozi ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo Steti bụ Ikeokwu Godson Orlando wepụtara.

Nwaanyị a kpọrọ Chinasa Ukoha dị ime ọnwa asatọ ma hapụ ụlọ ebe ọ gwara di ya na ọ na-aga n'ụlọ nwanne ya n'obodo Ubomiri dị na Mbaitoli.

Mana di ya bụ Promise Ukoha mechara chọpụta na Chinasa nwunye ya tụrụ ya asị ọcha.

Dịka otu ọnwa gachara, Promise nwetere ozi n'ekwentị na nwunye Chinasa mụrụ nwa nwụrụ anwụ.

Mgbe ọ sịrị ka e gosi ya ozu nwa ya ahụ, nwaunye ya gwara ya na okechiri ya n'akpa wakịrị wakịrị ma tufuo ya.

Mana di ya wepụrụ akụkọ n'aka ndị uweojii nke mere ha ji malite nyocha banyere nke a.

Ndị uweojii nwụchiri Chinasa, onye mechara kwuo na o rere nwa ahụ, resi ya n'aka Amadi Chioma n'ọnụ ego puku naịra 500.

Chinasa sị ndị nọọsụ abụọ bụ Dorathy Esemonu na Eke Cathrine nyeere ya aka ree nwa ya ahụ.

Dịka ọ dị ugbua a chọtala nwa ahụ ebe nyocha na-aga n'ihu banyere ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii Imo Steeti nwụchiri otu nwaanyị rere nwa ya n'ọnụ ego dị puke naịra 500 n'ụbọchị 1 Ọgọst, afọ 2019.


Ọdịnaya: Nke ka njọ mere mgbe Carl Ikeme, onye nọchiri Enyeama dara n'ọrịa Leukemia.

Kamgbe ahụ ndị dịka Daniel Akpeyi, Ikechukwu Ezenwa, nakwa Francis Uzoho anwaala oke ha, mana o doro anya na e nwere ihe dị iche n'etiti 'capital B' na ọkpa ehi.

Mana anya nile nọzị n'ebe Maduka Okoye nọ, ka a mara ma ọbụ ya bụ onye nzọpụta a na-ele anya ya.

Ọ bụ n'ụbọchị 14 nke ọnwa Ọgọst ka otu na-ahazi egwuregwu bọọlụ na Naịjirịa bụ "Nigeria Football Federation (NFF)" dere aha ndị ha kpọrọ oku n'akara Twitter ha.

Maazi Okoye nwere ezigbote aṅụrị na aha ya so, makana ọ sị na oteela ya chọrọ ịgbara Naịjirịa bọọlụ.

Ka nke a mechara, ọtụtụ mmadụ, ọkachasị ụmụnwaanyị:

Ma ndị na-asị na ọ maka,

Na-eti mkpu na ọ mara mma nwoke,

Etikwa ezigbote mkpu!

Hmmm..

Nsogbu were dị nụ...

Nke mere otu onye jiri si na ihe ga-eme bụ na ụmụagbọghọ ga na ekiri asọmpị ndị Super Eagles.

Onye bụ Maduka Okoye?

Nwata nwoke a gbara afọ iri na itoolu bụ na mba Jamani ka ọ na-agba bọọlụ.

Aha otu egwu bọọlụ ya bụ Fortuna Dusseldorf II.

Nna ya bụ onye Naịjirịa mana nne ya bụ onye Jamani.

Ọ sị na Naịjirịa na-amasị ya.

N'ọnwa Mee nke afọ o dere na akara Twitter ya na ya na-ele anya ịgbara Naịjirịa bọọlụ mgbe ha zutere Sudan.

Carl Ikeme, onye nọchiri anya Enyeama mechara nwee orịa Lukemia

Etu e si nabata Maazị Okoye yiri etu e si nabata Carl Ikeme mgbe akpọrọ ya na oru ndị Super Eagles.

Super Eagles anaghị atụ onye ọbụla egwu

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kamgbe Vincent Enyeama wụsachara ọwa dịka ochee bọọlụ ndị otu egwu Super Eagles nke Naijiria, ịnwete ochee bọọlụ ọzọ ga-adị ka ya ahịaala nnukwu ahụ.


Ọdịnaya: Nke kachasị akpọtụ bụ na enwebeghị ọgwụgwọ ọbụla a ma ama ga-enye aka ịgwọ ya.

Mana ndị sayensị na ndị ọnụ na-eru n'okwu enyeela ọtụtụ ụzọ ndị mmadụ ga-esi gbochie nkesa ọrịa a.

Ha gụnyere: ịkwọ aka gị, ịmechi ihu gị ma ịzee uzele nakwa ịbelata mmetụ ndị ọzọ ahụ bụ "Social Distancing" na bekee.

1. Ọtụtụ mmadụ ịbiko n'ime otu ụlọ

Gọọmentị steeti dị ichiche amachiela ọgbakọ mmadụ karịrị iri ise n'ihi ofufe ọrịa a.

Mana n'agbanyeghị nke a, ebe obibi ọtụtụ ndị mmadụ dị kpakọkpakọ.

Ọ pụtara na ịnwereike ịchọta ihe dịka ezinaụlọ mmadụ asaa bi n'ime otu mkpuru, ma nwekwaa ihe dịka mkpuru iri n'ime otu ụlọ ahụ.

2. Ịnọju n'ime ụgbọala 'bus'

Maka etu njem ụgbọala siri dị na ọtụtụ obodo Naịjirịa, ọ ga-ara ahụ ị nye mmadụ ibe gị efe maọbụrụ na ị na-apụ apụ

Ịjị ma atụ, ụfọdụ ụgbọala na Legọs na-ebu mmadụ isee n'oche kwesiri ị ba mmadụ atọ.

Ụgbọala ọzọ na-ebu ndị na-akwụkarị ọtọ ma ụgbọala ju eju nke ga-emeriri na ahụ ndị mmadụ metụrụ onwe ha.

3. Ị nọkọta ọnụ n'ọgbakọ ọbụla

Ebe ọbụla ị hụrụ ọgbakọ ndị mmadụ na Naịjirịa dịka ahịa, ụlọụka, mmemme ndz, ndị mmadụ na-anọkarị onwe ha nso.

Nke a ga-emekwa na ndị mmadụ ga-emetụta onwe ha ahụ nke ga-enye aka ịkesa ọrịa na-efe efe.

4. Ị bi n'ụlọ ezighi ezi dị kpakọkpakọ

Ọtụtụ ndị mmadụ bi n'ụlọ arụchaghị ọfụma ma dịkwa oke nso n'ebe ha dị.

Nke a ga-eme ka ọ raa ahụ ị me ihe bekee kpọrọ "Social Distancing" ga-enye aka ịbelata mgbasa ọrịa a.

5. Ị nwe ahịa na-ekwo ekwo

Etu ahịa si dị ọ kachasị n'obodo ndị buru ibu dịka Legọs, Pọtakọt na ndị ọzọ na-ekwokwarị ekwo.

Nke a pụtara na ahụ ndị mmadụ ga na-emetụ onwe ha.

Mmetụ ahụ bụ otu ụzọ a ga-esi ekesa ọrịa a.

Akụkọ ga-amasị gị

Abule Ado Explosion: Onye bụ Henrietta Alokhai nke Bethlehem Girls?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

O fọrọ obere ihe ka ọrịa Coronavirus gbasa rue mba niile dị n'ụwa.


Ọdịnaya: Nke kpụ ọkụ n'ọnụ ugbua bụ esemokwu dị n'etiti Tacha na Mercy.

Ihe onyoonyoo gosiri ebe Tacha na Mercy na-aba mba na-akọkwa onwe ha ọnụ.

Mercy kwuru na Tacha nwere ahụ na-esi isi ebe Tacha kpọrọ Mercy 'drop out' nke pụtara onye agụchaghị akwụkwọ.

Tacha dọkwara Mercy aka na ntutu.

Nke a mere ka ndị nkwado ha malite ịkọrịta onwe ha ọnụ na soshal midia.

Nwaada akpọrọ Khloe, onye sonyere n'egwuregwu BigBrotherNaija n'afọ gara aga, tinyekwara ọnụ n'okwu ahụ.

Khloe jụrụ Big Brother ihe kpatara o ji chụpụ ya na enyi ya nwoke bụ KBrule n'afọ gara aga.

O kwuru na ihe na-eme ugbua n'ime ụlọ BBNaija karịrị ihe e ji chụpụ ya na Brule n'oge ahụ.

Onye ọzọkwa tinyere ọnụ n'okwu ahụ bụ Uti Nwachukwu.

Nwachukwu bụ onye tuuru ugo n'egwuregwu Big Brother Africa n'afọ 2010.

Ọ jụrụ ma ọbụzịkwa ihe e kwuru ka a na-eme n'egwuregwu ahụ.

Ndị ọzọ tinyekwara ọnụ na ya bụ okwu:

@benjimoola kọwara etu ọgụ ahụ si bido:

@Shirleytohcute1 gosiri foto mgbe Mercy gara ife ala nna ya iji gosi na ọbụghị 'drop out' dịka Tacha si kwuo.

MannyTeju kwuru na e kwesịrị ịchụpụ Tasha maka ịdọ Mercy aka na ntutu isi.

Cheta na n'ụtụtụ Fraịde, a chụpụrụ Cindy na mberede.

Ebuka onye nhazi egwuregwu BBNaija batara n'ime ebe a nọ eme egwuregwu ahụ wee sị Cindy ya kwara lii.

Egwuregwu BBNaija ga-abịa n'isi njedebe n'ọnwa Ọktoba.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ọnọdụ anyị ebe a dị ka ọnụdụ ụmụnne anyị na South Africa - Ndị Naịjirịa nọ Ghana

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Egwuregwu Big Brother Naija abaala n'egwu nchakasị anya ugbua.


Ọdịnaya: Nke mere ka ngalaba 'National Centre for Disease Control' wepụta ndụmọdụ etu e kwesịrị isi lie onye ya bụ ọrịa gburu.

Ọ bụ eziokwu n'ozu onye nwụrụ anwụ anaghị ekesa ya bụ ọrịa nke ukwu, mana ọ kwesịrị ka ndị mmadụ kpachapụ anya.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọrịa coronavirus egbuola ihe karịrị mmadụ 40 na Naịjirịa.


Ọdịnaya: Nke mere na ndị mmadụ na-agbasi mbọ ike ịhụ na anụ ahụ ha mara mma n'anya.

Nchọcha BBC mere gosiri na mmetọ ikuku Bekee kpọrọ "pollution" so n'ihe na-eme ka ahụ mmadụ ghara ịna akwọ mụrụ mụrụ.

Ihe ọzọ bụ ajọ ude nakwa ihe otite ndị ọzọ, nri nakwa ahụike onye ahụ.

E nwekwara ebumpụtaụwa ihe ndị ọzọ na-esokwa ebute mgbanwe n'ahụ mmadụ dịka nka.

Ihu nhịkọ maọbụ akara nka Bekee kpọrọ "wrinkles" so na ebumpụtaụwa nke onweghị ihe ihere dị na ya.

Mana ọ bụrụ na nsogbu gị bụ ahụ gị ịkwọ mụrụmụrụ, lekwa ihe ndị ị ga-etinye anya na ya.

Mgbe BBC kpọtụụrụ ọkammụta gbasara nlekọta akpụkpọ ahụ na UNTH Enugwu bụ Ọkammụta Uche Ojimma ka ọ waa anyị anya maka nke a.

Ọ kọwara na akpụkpọ ahụ mmadụ niile abụghị ofu.

Ebe ọ dị mfe ịme ka ụfọdụ kwọọ mụrụmụrụ ozigbo, ọ na-ahịa ndị ụfọdụ ahụ.

Ebe ụfọdụ sị n'afọ dị mma, ụfọdụ kwesiri ịlekọta anya.

O kwuru na ahụike mmadụ na-egosikwa na ahụ ya maka ọbara adịghị n'ahụ, okpo maọbụ ịba nwereike ịme ka anụ ahụ mmadụ dị njọ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ mmadụ na-achọ ka ahụ ha kwụọ mụrụmụrụ makana ọ bụ otu ụzọ esi ama onye mara mma.


Ọdịnaya: Nke mere na ndị mmadụ na-agbasi mbọ ike ịhụ na anụ ahụ ha mara mma n'anya.

Nchọcha BBC mere gosiri na mmetọ ikuku Bekee kpọrọ "pollution" so n'ihe na-eme ka ahụ mmadụ ghara ịna akwọ mụrụ mụrụ.

Ihe ọzọ bụ ajọ ude nakwa ihe otite ndị ọzọ, nri nakwa ahụike onye ahụ.

E nwekwara ebumpụtaụwa ihe ndị ọzọ na-esokwa ebute mgbanwe n'ahụ mmadụ dịka nka.

Ihu nhịkọ maọbụ akara nka Bekee kpọrọ "wrinkles" so na ebumpụtaụwa nke onweghị ihe ihere dị na ya.

Mana ọ bụrụ na nsogbu gị bụ ahụ gị ịkwọ mụrụmụrụ, lekwa ihe ndị ị ga-etinye anya na ya.

Mgbe BBC kpọtụụrụ ọkammụta gbasara nlekọta akpụkpọ ahụ na UNTH Enugwu bụ Ọkammụta Uche Ojinmah ka ọ waa anyị anya maka nke a.

Gere ọnụokwu Dọkịnta Uche Ojinmah

Ị chọrọ ka ahụ gị na-akwọ mụrụ mụrụ? Lee ihe 8 ị ga-eme.

Ọ kọwara na akpụkpọ ahụ mmadụ niile abụghị ofu.

Ebe ọ dị mfe ịme ka ụfọdụ kwọọ mụrụmụrụ ozugbo, ọ na-ara ndị ụfọdụ ahụ.

Ebe ụfọdụ sị n'afọ dị mma, ụfọdụ kwesiri ịlekọta anya.

O kwuru na ahụike mmadụ na-egosikwa na ahụ ya maka ọbara adịghị n'ahụ, okpo maọbụ ịba nwereike ịme ka anụ ahụ mmadụ dị njọ.

Ihe ndị ị kwesiri ị na-eme mgbe niile

Otu i si ebi ndụ na-emetuta ahụike gị dịka o si emetụkwa anụahụ gị.

Ihe ndị a anyị ga-agụpụta ga-enye aka ịme ka ahụ gị na-akwọ mụrụmụrụ, dịka Ojinmah na dị ọkachamara ndị ọzọ kwekọrịtara:

1) Na-aṅụ mmiri nke ọma

Ọ bụ eziokwu na odosighi anya ka ịṅụ mmiri si ebute ahụ ịkwọ mụrụmụrụ mana mmụta gosiri na ịṅụ mmiri nke ọma na-eme ka ahụ mmadụ na-akwọ mụrụmụrụ.

Ịṅụ mmiri na-eme ka ahụ mmadụ na-adọ adọ, mee ka ọ ghara ịkpọ oke nkụ maọbụ dị njọ n'anya.

Ojinmah kwere na ịṅụ mmiri na enyeaka n'ịdozi ahụ mmadụ.

2) Iri nri na-edozi ahụ

Nri na-edozi ahụ na-egbochi anụahụ ịka nka ọsịsọ. Nri ndị a gụnyere akwụkwọ nri, mkpụrụ osisi na azụ salmọnụ.

Nchọcha gosikwara na-ịṅụ mkpụrụ ọgwụ ụfọdụ Bekee kpọrọ 'probiotics' nwekwaraike itinye ezigbo nje na-egbu nkwọ, ọkọ pimpụl maọbụ ahụ mgbachụ sitere n'anwụ.

3) Ịmegharị ahụ (Exercise)

Nchọcha emere na mmadụ nakwa ahụ anụọhịa gosiri na ịmegharị ahụ n'ụdị ga-eme ka ikuku ndụ bata mmadụ n'ahụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Nke mere ya ugbo abụọ gọọmenti tinyere aka n'ụlọ a

Ihe a mere na-ebe akpọrọ Challenge n'ime isi obodo steetị ahụ bụ Ibadan.

Gọọmentị kwuru na ha mere ihe a makana Ayefele lụrụ ụlọọrụ a na-ebe o kwesighị ịlụ ụlọ.

Mana Ayefele na-agọ ebubo a, o kwuru na gọọmentị na-emegbu ya maka ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị.

O kwukwara na akwụkwọ ikike ya ịrụ ụlo a zuru ezu. Ọ sị na ka ọ dị ugbua, a na-enyocha okwu a n'ụlọikpe.

N'eziokwu, okaikpe I. Yerima kpebiri na ụbọchị 20 n'ime ọnwa a ga-abụ ụbọchị a ga-elebe anya na yabụ okwu.

Ajumobi na Ayefele

Ihe a bụ ihe mere ikutu ụlọ a taa jiri tụọ ndị mmadụ n'anya makana gọọmentị gara n'ihu kutuo yabụ ụlọ na-agbanyeghị na okwu a nọ n'ụlọikpe.

Ihe mere taa

Yinka Ayefele gwara ndị ntaakụkọ na ndị ụlọọrụ gọọmentị na otu nnukwu ụgbọala na-akutu ụlọ biara ụlọọrụ ya n'elekere anọ n'ụtụtụ taa.

O kwuru na; "Oge anyị pụtara ka anyị hụrụ na ha bụ ndị gọọmentị. Mgbe ahụ ka anyị bidoro iti mkpu"

Ha kuturu yabụ ụlọọrụ n'ime otu elekere. Ugbua igwe mmadụ nọ ebe ahụ na ekiri ihe mere.

Gọọmentị gbara ụlọọrụ Ayefele akwụkwọ n'ụbọchị monde, na ha ga-abịa ịkutu ụlọọrụ ha na ngwụcha ụbọchị atọ.

Aziza gọọmentị

Kọmịshọna na-ahụ maka mgbasa ozi bụ Toye Arulogun gwara onye ntaakụkọ BBC na ebubo Ayefele boro gọọmentị na ha na-emegbu ya maka okwu gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị abụghị eziokwu.

O kwuru na akuturu ụlọọrụ a makana ọ dị n'akụkụ okporoụzọ.

O kwukwara na Ayefele nupuru isi n'iwu makana oge ọ lụrụ ụlọ a, o kwughi na ọ ga-eji ya mee ụlọọrụ mgbasa ozi redio.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmentị Oyo state n'utụtụ taa kuturu ụlọọrụ Fresh FM bụbụ ụlọọrụ onye otiegwu aha ya bụ Yinka Ayefele.


Ọdịnaya: Nke mere ọhụrụ bụ akụkọ na-ewu na otu nwada Igbo ebola ya bụ nsogbu n'isi nwaada Igbo ọzọ na-eme ihe nkiri aha ya bụ Nkechi Sunday Blessing.

Mana mgbe BBC Igbo kpọrọ Nkechi Blessing, ọ gwara anyị hoo haa na onweghị ihe gbasara ya n'esemokwu ahụ.

O kwuru na ọ bụ eziokwu na ya na Toyin Abraham bụ ezigbo ọyị mana Toyin dọrọ onye ọbụla nọ n'akụkụ ya aka na nti ka ha hara itinye ọnụ n'okwu dịrị ya na Lizzy Anjorin.

Blessing kwuru na ọ bụ makana ọ gbara nkịtị kamgbe esemokwu a bidoro kpatara ndị mmadụ ji na-ebo ya na o butere ya bụ okwu.

Etu esemokwu Lizzy Anjorin na Toyin Abraham si malite

Ndị tinyegoro ọnụ n'okwu a

Otu dịka "Theatre Arts and Motion Pictures Association of Nigeria"(TAMPAN) gosiri iwe ha gbasara esemokwu mmadụ abụọ a na-ese.

Ndị na-eme ihe nkiri na Yoruba a ma ama dịka Yinka Quadri , Bolaji Amusan nakwa di Toyin bụ Kola Ajeyemi arịọla ha ka ha tinye mma ha n'ọbọ.

Esemokwu dị n'etiti ndị ihe nkiri abụghị ihe ọhụrụ , ọ na-emekarị n'etiti ụmụnwaanyị na-eme ihe nkiri.

Akụkọ ga-amasị gị

Ihe nkiri a ga-amasi gị

Sports betting: Ihe ọghọm dị n'ịgba chaa chaa

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Esemokwu dị n'etiti Toyin Abraham na Lizzy Anjorin bụ chi na-efo ọ na-abawanye.


Ọdịnaya: Nke na-abịa dịka aha nwa amadị a na-ewu n'etiti ndị ntoroobịa na-eme ngagharịiwe a.

N'ime ọnwa ole ma ole gara aga, aha James Eze wukwara na soshal midia Naịjirịa dịka ndị mmadụ kpụkwara ya n'ọnụ.

N'oge ahụ, BBC gbara mbọ ịnụta n'ọnụ ya ihe o nwereike ikwu banyere okwu a na-akpọ ya.

N'oge ahu, ekwenti ya agaghị, mana ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na Anambra steeti bụ Haruna Mohammed, etinyere ọnụ na ebubo a na-ebo nwa amadi ahụ were kọwa ha ma ya dịka onye narala ezumike nka.

Ka Maazị Mohammed kwetere na onye a na-ekwu maka ya bụ onye otu ha nara ezumike nka, ọ gbadokwere ụkwụ na ha enwetebeghị mkpesa banyere ihe a asị  na o mere.

Ọ sị: "Ọ bu na soshal midia ka anyị hụrụ akụkọ a. O nwebeghi onye bịara kpesara anyị banyere ya. Ọ bụ e mee mkpesa, amalite ime nyocha mara ka o mere n'eziokwu."

Onye bụ James Nwafor?

Angela Okorie na-eme ejije sonyere ngagharịiwe END SARS n'Ebonyi steeti

James Nwafor bụ onye Ebonyi steeti, mana ọ rụrụ ọrụ dịka onyeisi ngalaba SARS n'Ọkụzụ tupu ọ laa ezumike nka.

Nchọpụta BBC bu na ọ bụ dịka o lara ezumike nka ka gọvanọ Willie Obiano nyere ya ọkwa na gọọmentị ya.

Mana, Komishọna Mgbasaozi n'Anambara bụ Don Adinuba gwara BBC na ya amaghị maka nwoke maọbụ hụtụbe ya anya.

Onye bụ onyeisi ndị uweojii n'oge James Nwafor na-arụ ọrụ n'Ọkụzụ bụ Bala Nasarawa. Ọ rụru ọrụ site n'ọnwa Maachị 2012 ruo Ọgọst 2013.

James Nwafor lara ezumike nka n'ọrụ ndịuweojii n'afo 2018.

Gịnị mere eji chụọ ya n'ọrụ?

Willie Obiano sị na a ga-eme nnyocha maka SAR Ọkụzụ

Kọmịshọna Adinuba agwaghị BBC oge Maazị Nwafor malitere ọrụ n'ogige Anambara steeti maọbụ ọrụ ọ na-arụ.

O kwughikwanu ihe mere ejiri chụọ ya n'ọrụ.

Mana. ọ bụ n'ogige ebe ọ na-agwa ndị ntoroọbịa na-eme ngagharịiwe ka Gọvanọ Obiano kwuru na acgụọla nwa amadị ahụ n'ọrụ.

Ọ gịni ka asi na o mere?

Ebubo ka nkụ, mana BBC agaghi itinyenwu ọnụ na ha ma ya bụru na anyi anụtaghị n'ọnụ nwoke ahụ.

N'agbanyeghị nke a, gọọmentị Anambara enyela iwu ka enyochasịa ebubo niile a na-awụsa n'isi nwa amadị a.

N'iwu Naịjirịa, ibo mmadụ ebubo abụghị na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka gọvanọ na-achị Anambra steeti bụ Willie Obiano na-agwa ndị na-eme ngagharịiwe maka mkpagbu ndị uweojii nọ na ngalaba SARS, o kwuru na ya achụọla onye enyamaka ya aha ya bụ James Eze.


Ọdịnaya: Nke na-abịa dịka ndị Omeiwu si pati Repọblịkan gbara mbọ ịkagbu mmeri Biden na ụfọdụ steeti.

Ka nke a mere, Ọbi Onyeisiala Amerịka wepụtara ozi na Onyeisiala Amerịka bu Donald Trump ekwenyela "enyefe ọchịchị n'udo" n'oge Biden ga-aṅụ iyi ọrụ na Jenụwarị 20.

Mana, n'okwu a Trump gakwara n'ihu kwuo na ọ bụ ya meriri ntuliaka e mere n'afọ 2020.

Na chi bọrọ ụbọchị 7 nke ọnwa Jenụwarị 2020, Trump zigara ndi na-akwado ya ka ha gaa wakpo ụlọ Omeiwu eji Capitol mara dịka ndị omeiwu na-arụrịtaụka banyere mpụtara ntuliaka 2020 ahụ.

Ndị Amerịka hụrụ ihe ha ahụbeghị mbụ dịka mwakpo ahu na-aga n'ihu.

Pence emeghị ihe Trump rịọrọ ya

Dịka Onyeisi Ụlọ Omeiwu Ukwu, ọ bụ Mike Pence gupụtara mkpebi ndị omeiwu wepụtara.

Ihe a o mere ka ọ bụrụ na ọ gbajọrọ arịrịọ Trump rịọrọ ya ka ọ kagbuo mmeri Biden.

Ndi ọzọ ekweghi ime ieh Trump chọrọ bụ Onyeisi Pati kachasị na Ụlọ Omeiwu Ukwu bụ Mitch McConnell.

Ndị na-arụ ọrụ na White House agbaala arụkwaghịm

Iwe ihe a mere na Capitol mere ka ụfọdụ ndị na arụ ọrụ na Whiet House rituo n'ọkwa ha.

E nwekere mkparịtaụka atumatụ iji iwu a kpọrọ "25th Amendment" chụọ Trump n'ọrụ. Iwu a bu maka usoro eji achụtu onyeisiala anaghi arụ ọrụ ọfụma n'ọrụ.

Ọ bụ Ilhan Omar na-ahazie atụmatụ ịchụ Trump n'ọrụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nke mere ugbua bụ na Osote Onyeisiala Amerịka bụ Mike Pence kpọpụtara mpụtara ntuliaka emere na mba ahu a 2020 ma kwuo na ndị Omeiwu ha anabatala mpụtara ha nke mere Joe Biden Onyeisiala ma mee Kamala Harris Osote ya.


Ọdịnaya: Nke nwoke n'ime ụmụ ejima ahụ nwụrụ anwụ {ma ọbụghị ndị no na foto a]

Akụkọ kwụrụ na dọkịta asaa na ndị ọrụ ụlọọgwụ ndị ọzọ gbara mgbọ oge ruru elekere abụọ were mee ihe nke a.

Ndị ọrụ ụlọọgwụ kwuru na ejima nke nwoke nwụrụ na ọwụwa ahụ nke a mana ejima nke nwaanyị dị ndụ na-anara ọgwụgwọ.

Amụrụ ụmụ ejima ahụ n'ọnwa Disemba n'afọ gara aga, n'ụlọ ọgwụ n'obodo Chanka na Alkaleri, Bauchi steeti.

Nne ụmụaka ahụ dị afọ iri abụọ mgbe ọ mụrụ ha, Ọ sịkwa n'otu n'ime ha abụọ anaghị eku ume n'oge omumu ha.

Onyeisi ụlọ omeiwu nke nta bu Yakubu Dọgara bụ onye kwụrụ ụgwọ ọwụwa ahụ nke a maka ịnyere nke dị ndụ biri.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ejima abụọ nyadoro onwe ha adịrị la mgbe ndị dọkita wara ha ahụ ka ha nweike biri ịcheiche.


Ọdịnaya: Nke ugbua kepukepu si na soshal midia sị na nwaanyị a nọ na mba UK ugbua ka bụzi nwafọ mba Dominica Republic na Caribbean.

Mana ntule BBC Pidgin mere gosiri na akụkọ a abụghị ihe ọhụrụ dịka nyocha sị n'aka ụlọọrụ ntaakụkọ Al Jazeera n'afọ gara aga kwuru etu minista a ji nara akwụkwọ mkpuchi mba Caribbean. Nyocha a jikọrọ Alison-Madueke na Praịm minista mba Dominica bụ Roosevelt Skerrit nakwa otu ụlọ dị na New York ọnụego ya nde dọla 2.2.

Ha sị na Alison-Madueke zụrụ ụlọ ahụ ma were ya kwụọ ụgwọ iji inwete akwụkwọ mkpuchi nke mba Dominica.

Mana ọ dịla na mbụ gọnarị akụkọ a pụtara n'ọnwa Nọvemba afọ 2009.

BBC Pidgin amaghị ugbua ma o nwere ihe ọzọ dapụtara n'okwu a nke mere ndị mmadụ ji kpụrụ Diezani n'ọnụ.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka nke a

@TenderSoul sị na ọ gbakọ ego niile a sị Diezani zuru na o nweghi ike ile nne ya anya n'ihu.

@bo_agboola sị na Diezani ji ha gbaa chaachaa.

@TheMrnass jụrụ sị "onye bụ eze n'etiti Abacha na Diezani?"

Gịnị bụ akwụkwọ mkpuchi?

Akwụkwọ mkpuchi bụ akwụkwọ ikike baara ezigbo uru nke ndị nwere ego nwereike ịnata n'aka ọtụtụ mba dị iche iche.

Akatọọla ọtụtụ mba dị n'Afrịka, Asia nakwa Caribbean, sị na ha na-ere akwụkwọ mkpuchi a iji kpuchi ndị ndọrọndọrọ ọchịchị ka ha gbanarị nyocha maọbụ ịma ha ikpe.

Akwụkwọ a na-enye ha ikike ime ihe ọbụla na mba ahụ nakwa akwụghị ụgwọ ụtụisi n'ọtụtụ ihe ha zụrụ dgz.

Cheta na ụlọọrụ EFCC na-enyocha Diezani kamgbe afọ 2014 maka ebubo mpụ na nrụrụaka dị iche iche mgbe ọ bụ minista mmanụ agbịdị.

Ha adịla na mbụ kpachie ọtụtụ akụnaụba ya gụnyere ọla olu na aka ọnụego ya dị nde dọla 40 site na nkwado ụlọikpe.

Mba ndị dịka Amerịka na UK na-enyocha Alison-Madueke maka ebubo mpụ na nrụrụaka.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ ndị mmadụ kpụ Diezani Alison-Madueke bụbu minista mmanụ agbịdị na Naịjirịa n'ọnụ ọzọ na soshal midia.


Ọdịnaya: Nke ugbua malitere dịka otu onye boro ha ebubo ịnwụchi ya ma mee ya ka ọ bụ onye ohi ka ha kwụsịrị ya n'elu ọgbatumtum dịka o si n'ụlọ enyi ya nwoke alọta.

@Rayscode kọrọ etu ndị uweojii si nwụchikwaa nwaokorobịa ọzọ ha hụkwara n'ụzọ.

End of Twitter post, 1

Nke a mere ka ndị mmadụ nọrọ na Twitter na-ekwuputa etu o si metụta ha, ma na-ekwu ka e mechie ngalaba SARS kpamkpam.

@SnowChiff kọwara etu e si maburu enyi ya n'Enugwu steeti, ma kwuo na ha amaghị ebe e bu ha gaa.

@hashtag2weets kwuru na ị bụrụ onye Naịjiria ma i soghi tie mkpu mmechi a, na gị mara na o nwereike irute gị mgbe ọzọ.

Pịa #EndSARS na Twitter ka ị hụ etu ndị mmadụ si kọwaa ihe ha gabigara.

Ọgụ chara n'etiti ndị ọkwọụgbọ tanka na ndị uweojii

Ndị uweojii Legọs steeti na ndị Presidential Task Force akọwaala ihe mere dịka ọgụ dapụtara n'ogige Lillyport dị na mpaghara Ijọra na steeti ahụ taa.

Akụkọ si ebe ahụ pụta kwuru na ọ bụ maka etu e si ana ndị na-anya tanka ụgwọ ụtụisi ha na-amaghị isi na ọdụ ya mere ka ha wee iwe, tụgharịa baa ndị uweojii ọgụ.

Dịka akụkọ a si kwuo, ọgụ a tara isi otu onye na-agara onwe ya, mana ndị uweojii ekweghị ekwu ma ọ bụ ka ọ bụ asị.

BBC kpọtụụrụ ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na Legọs bụ Bala Elkana, onye kwuru na ndị otu ya amaghị maka ya, kama na ọ bụ ndị Task Force a ga-ama maka ya.

Ebe ndị nke Task Force na-ekwu na ọ bụ ndị uweojii Legọs steeti kwesịrị ikwu ihe gbasara ya.

Ozu mmadụ 39 a hụrụ na mba Briten

A kpọpụtala aha Mo Robinson, si mpaghara County Armagh, dịka ọkwọụgbọala bu ozu ndị ahụ

Akụkọ si mba Briten apụta na-ekwu na ozu mmadụ iri atọ na itoolu a hụrụ n'ime trailer n'obodo Essex ụnyaahụ, bụ nke ndị Chaịna.

Ndị uweojii anwụchiela Mo Robinson dị afọ iri abụọ na ise maka ịkwọ ụgbọala bu ozu ndị ahụ.

Egwu e birila ọkụ na Europa League

Ndị na-akwado otu egwuregwu Arsenal nakwa Man United ga-ama ma ha a ga-ebu ọnụ alaba ụra n'abalị a mgbe ha ga-agba n'asọmpi Europa League.

Ụzụ atụọ n'Enugwu maka ọkụ tanka n'akụkụ GOSHEM Estate

Egwu bara ndị mmadụ ahụ ụnyahụ mgbe otu tanka bụ mmanụ petrolu...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị Naịjirịa agbanyela aka n'isi ọzọ na-eti otiti sị ka a kwụsị ngalaba uweojii a kpọrọ SARS (Special Anti-Robbery Squad).


Ọdịnaya: Nkurunziza chịrị mba  Burundi  afọ iri na ise tupu ọ nwụọ  site n'ọrịa 'mgbachi obi' izuụka abụọ gara aga, dịka gọọmenti mba ahụ siri kwuo.

A na-ebo Nkurunziza ebubo ọchịchị nchigbu mana ọrụụ ọrụ pụụ iche n'ahụike dịka o hiwere atụmatụ ụmụnwaanyị dị ime na ụmụaka erubeghị afọ ise ịnata nleta n'ụlọọgwụ n'efu.

Mana ọ gbara ọnyụpa n'ọgụ megide coronavirus dịka ọchịchị ya ejighị obi dimkpa lụọ ọgụ ahụ.

Burundi ewepụtela ụbọchị asaa iji ru uju maka onyeisiala ha

Onyeisiala Burundi, Pierre Nkurunziza

Mba Burundi ewepụtala ụbọchị asaa iji ruo uju maka onyeisiala ha bụ Pierre Nkurunziza.

Mana ndị ọchịchị obodo ahụ na-ekwusi ike na ọbụghị ọrịa coronavirus gburu ya, ma dọkwaa aka na ntị ka ndị mmadụ zeere asịrị dị otu a.

Nke ka njọ ugbua bụ na ọnwụ Nkurunzịza etinyela Burundi n'ọnọdụ amaghị ihe a ga-eme.

Nwunye ya bụ Denise Nkurunziza butere ọrịa coronavirus. Akụkọ na-ekwu na ọ gara mba Kenya ga nweta ọgwụgwụ ma mechaa lọghachi.

Akụkọ na-ekwukwa na onyeisi ụlọ omeiwu Burundi bụ Pascal Nyabenda na-arịakwa ọrịa Covid-19.

Dịka iwu Burundi sị dị, ọ bụ Nyabenda kwesịrị ịnọchi onyeisiala ma a chọọ ya achọọ.

Evariste Ndayishimiye, bụ onye meriri ntuliaka ọkwa onyeisiala nke e mere na Burundi n'ọnwa gara aga, nwekwara ọrịa coronavirus, dịka akụkọ ụfọdụ si kwuo.

Mana odochaghị BBC anya ma ya bụ akụkọ ọ bụ eziokwu.

Gọọmenti mba Burundi kwupụtara ọnwụ onyeisiala ha bụ Pierre Nkurunziza n'ụlọọgwụ dị na Burundi n'ụbọchị Mọnde.

Ha kwuru na Nkurunziza onye gbara afọ 55 gbabiri nwụọ site n'ọrịa njide obi (cardiac arrest) dịka ebugachara ya n'ụlọọgwụ Karusi nke dị nso n'ụlọ ya n'ụbọchị Satọde.

Kepukepu kwuburu na nwunye Nkurunziza buteburu ọrịa coronavirus, akụkọ Nkurunziza ekweghị ka ntị nụ, kama haziri ntuliaka ka ọrịa ntuliaka dịka ọrịa dịka ọ chụpụrụ ndị ọrụ WHO n'ala ha.

Dịka gọọmenti mba ahụ si kwuo, a ga-eme emume ọkwụkwa ya abalị asaa bido taa bụ Tuzde.

Nkurunziza bidoro ịchị Burundi kemgbe afọ 2005 na-achọbu inyefe ọchịchị n'aka onye meriri na ntuliaka e mere bụ Evariste NDayishimiye n'ọnwa Ọgọstụ, afọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Taa bụ Fraide ka e liri Pierre Nkurunziza bụbu onyeisiala mba Burundi n'obodo Gitega.


Ọdịnaya: Nkuzi a bịara dịka Chelsea ji goolu abụọ a satara otu jide azụ ụlọ ha ma merie Tottenham.

Tupu egwuregwu a ebido, ndị mmadụ chere na a ga-agwọ Chelsea ara dịka ndị Man Utd si gwọọ ha n'abalị Tusde, mana ha chị ọkụ bata, wee gosi Tottenham nkarị.

Goolu abụọ Olivier Giroud na Marcos Alonso nyere, zuru inye ha pọịntị atọ ha ji jaa eze ma kute ume ndụ.

Lampard gbanwere mmadụ anọ o jibu gbaa egwuregwu nke Manchester United, mere ka o nweta mmeri a mezuru ya ugboro abụọ ọ na-emeri Mourinho.

Giroud kwuru na mmeri a gbara ha ume dịka obi dara ndị Chelsea mba maka etu ha si agbabu, ebe ọ bụ mbụ ọ na-eso Chelsea ebido boolu n'ime ọnwa atọ.

Ka ọ dị ugbua, Chelsea ka nọkwa n'ogogo anọ, mana ha nwere pọịntị 44 nke ha ji anọ n'ime ya na-aga Tottenham na-eso ha n'azụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Frank Lampard na-achịkọta Chelsea kuzirila Jose Mourinho na "Twenty bụ ọgụ" dịka Chelsea wefere obi azụ wee nyụọ Tottenham anya mgbe ha zutere taa.


Ọdịnaya: Nkwanye ugwu Ojukwu

Ojukwu chiliri aka elu nye gọọmentị etiti na Jenụwarị 1970 iji kwụsị ọgụ Biafra.

Gọvanọ Anambra steeti bụ Willie Obiano na-akwado ikwanyere Dike Biafra bụ Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu ugwu n'ụzọ pụrụiche.

O kwuru na ọ ga-emezi Ojukwu Bunker nke dị n'Amorka, n'okpuru ọchịchị obodo Ihiala, ka ọ bụrụ ebe ndị mmadụ ga na-abịa njem nkiri.

Ndọtị ụtụisi

Onyeisiala Naịjirịa bụ onye ikpeazụ ga-ebinye aka n'akwụkwọ maka ịhazigharị ụsoro ntụliaka ndọrọndọrọ ọchịchị ụgbụa

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ekwuola ka a dọtịa ụbọchị eji emecha nkwuputa maka ihe onye nwere na ụtụisi.

O kwuru ka ewega ya n'ụbọchị iri atọ (30) nke ọnwa Juun, site n'ụbọchị iri atọ na otu (31) nke ọnwa Maachị ọ kwesịbụrụ ịgwụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

Nyocha Facebook

Mark Zuckerberg bidoro Facebook n'afọ 2004

Mark Zuckerberg bụ onye nwe Facebook ka na-eme ọfụma n'agbanyeghị ọkụ ndị sineeti Amerịka na-akwanye ya n'ike.

Kama ịda maka mmekpa ahụ ọ nọ n'ime ya, akụnaụba ya ka na-arigo elu.

Cheta na ọ rịọrọ mgbaghara maka ịhapụ ka ndị ụlọọrụ Cambridge Analytica na ụfọdị ndị ọrụ na mba Rọshịa were Facebook mee ihe masịrị ha.

N'egwuregwu

Cristiano Ronaldo nyere goolu nke iri anọ na otu nke afọ a n'ime asọmpi nke a

Ndị Real Madrid mewara ndị Juventus obi ka ha ji otu ọkpụ goolu gbapụ ha n'asọmpi Champions league.

N'agbanyeghị na Juventus nyere goolu atọ n'abalị ụnyaahụ, goolu atọ ndị Madrid nyere ha na be ha tinyere otu nke ụnyaahụ mere ka ha gafee ọkara-ikpeazụ.

Mana Juventus tinyere nnukwu egwu n'ime ndị Real Madrid oge Mario Mandzukic nyere goolu abụọ n'ime nkeji abụọ eji bido egwuregwu nakwa n'ime nkeji iri atọ na asaa, ebe Blaise Matuidi nyere goolu nke atọ.

Nkeji nke ụtụtụ a

Gere akụkọ ndị a n'otu nkeji.

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe onyonyo taa

Kelechi Amadi-Obi bụ onye ose foto ama ama gwara anyị n'ime onyonyo a, ihe ị kwesiri ị ma, ma mee maọbụrụ na ị chọrọ ka ị dịka ya dika onye osefoto.

'Ọrụ gị kwesiri ịbụ nke kachasị mma na foto'

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa n'ichafu:


Ọdịnaya: Nkwekọrịta a enwere na mba Qatar ga-ahụkwa na ndị Afghanistan n'onwe ha malitere mkparịta udo.

Ọ bụ mkparịta ụka Amerịka na Taliban butere nkwekọrịta a.

Onye na-anọchite anya Taliban na Qatar bụ Mullah Abdul Ghani Baradarsị na he di nkwadobe ị hụ na e mere ihe niile e kwesịrri ịhụ na nkwekọrịta kwuru ọfụma.  s

Mba Amerịka n'onwe ha na mba Afghanistan wepụtara akwụkwọ ozi gosiri mkpebi ịmalite iwepu ndị agha Amerịka na mba ahụ ruo 8600 n'ime abalị 135, ma hụ na onweghi onye agha Amerika fọrọ na mba ahụ n'ime ọnwa 14.

Ihe mere Onyeisiala Buhari ji nye onyeisi ngalaba na-ahụ maka mgbaghara ndị Naịja Delta ezumike

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ebinyela aka n'atụmatụ inye onyeisi ngalaba akpọrọ Presidential Amnesty Programme bụ Charles Dokubo ezumike nwamgbenta.

Ezumike a e nyere Maazị Dokubo ga-enye kọmiti gọọmentị họpụtara ohere ka ha nyocha ebubo mpụ na nrrụrụaka eboro ya.

Ọ bụ onye na-ekwuru Buhari bụ Femi Adesina binyere aka n'akwụkwọ bu akụkọ.

Ọ bụ n'afọ 2018 ka e nyere Maazị Dokubo ọkwa a dịka a chụrụ Paul Boroh n'ọrụ maka ebubo nrụrụaka kwa.

N'Ofesi

Ndị na-echekwa onwe ha maka ọrịa Covid-19 na Legọs

Ngalaba na-ahụ maka ahụike ụwa niile bụ WHO ekwuola na obi dị ha ụtọ etu Naijirịa si alụsọ ọrịa Coronavirus ọgụ.

Ọ bụ onye na-anọchite anya ngalaba a na Naijirịa bụ Peter Clement kwuru nke a ma dọo aka na ntị were sị na akụkọ asị ga-ebute mgbasa ọrịa .

Clement kwukwara were sị ka ụlọọgwụ ndị nọrọ onwe ha na gọọmentị rụkọọ ọrụ ọnụ n'ihi na ndị ụlọorụ ahuike na-amaghị maka ọrịa Coronavirus na enyere aka ị gbasa ya bụ ọrịa.

Adọtiela ntuliaka Guinea ruo izuụka abụọ

Onyeisi ala mba Guinea bụ Alpha Conde ekwuputela na ntuliaka kwesiri imalite na mba ahụ echi ga adọtị aka ruo izuụka abụọ

Ntuliaka a ga-abu nke a ga-eji mara ma a ga-agbanwe iwu mba Guinea ji nye ohere na Conde dị afọ iri asatọ na otu soro zụọ ọchịchị ọzọ.

Fifa ga-akagbu asompị

Gianni Infantino weghara ọchịchị n'aka Sep Blatter n'afọ 2016

Onyeisi Fifa bụ Gianni Ifantino ekwuola na ha nwereike kwagbuo asọmpị dị ichị ichi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ebinyela aka na nkwekọrịta e mere eji hụ na agha mba Amerịka na-ebuso ndị Taliban n'Afghanistan bịara na njedebe.


Ọdịnaya: Nkwekọrịta ọhụrụ Trump na Kim ọ bụ enyi oke na nwamba?

Onweghị onye tụwara anya na mmadụ abụọ a nwere ike ịkpọ ma ọ bụ za oku onwe ha ma e lewe ka ha bụ nkapi siri pia ọnụ.

Ọ bụ otu onye ọnụ na-eru n'okwu gọọmentị ndị North Korea wegara Onyeisiala Trump akwụkwọ ozi a na Washington.

Dịka ozi ahụ siri kwuo, ọ sịrị na Kim Jung-un ekwetela na ya ga akwụsị ọsọ ahụ o ji agbakwuru ọgụ site na-ịlele ma ọ bụ rụọ ogbunigwe nke nuklia. Kim sịrị na ya "enweghị ike ịla azụ na ya bụ nkwa".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Nke a bụ okwu gbara ọkpụrụkpụ maka ị chọ udo sirila n'ọnụ mmadụ abuo a puta kemgbe ha malitere ịma onwe ha aka na-ihu.

Na-aka ọzọ, ụfọdụ na-eche na ọ nweghị ihe ga apụta na nzụkọ a ahụ maka na ụdị nnkata a kwesisiri ị nwe ụbụbọ akọ na uche miriemi maka ị hazị ya. Ndị otu a kwetere na ya bụ ọrịa abụghị ụkwara akwụ na-egbo.

Trump na-onwe ya kwuru na ya bụ okụ akpọrọ ya "gosiri a gam n'ihu" mana sikwe ọnwụ na ya agaghị eweli mmapụ ahu mapụrụ obodo ahụ ruo mgbe ahuru isi ya bụ okwu.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala US bụ Donald Trump ekwetala na ya ga-aza Kim Jung-un nke North Korea oku maka ịkpe udo n'ime obodo abụọ ahụ.


Ọdịnaya: Nkọwa ya bụ na nke a ga-enyere ya aka ịtinye uchu n'ihe ndị ọzọ dị ya n'obi.

O kwuru sị, "Nke a ga-enye m ohere itinye anya n'atụmatụ ọhụrụ ụlọọrụ Amazon ma nye kwa m ike itinye uchu n'ihe ndị ọzọ na-amasị m. Anaghị m ala ezumike nka, ike ga dị m karịa".

Dịka Bezos kwuru na ọ ga-arịtụ dịka onyeisi ụlọọrụ, lee ihe ọzọ ọ ga-eme :

N'Akwụkwọ mgbasa ozi Bezos degara ndị ụlọọrụ Amazon niile ka o kwuru na ọ ga-etinye ịgba mbọ ya n'atụmatụ Day One Fund o bidoro n'afọ 2018 ma kewapụta ijeri dọla abụọ ịkwalite agụm akwụkwọ.

O kwukwara na ya ga-ebido atụmatụ Bezos Earth Fund iji kwalite mbara ezi na eluigwe nke ọ wepụtara ijeri dọla iri. Ọ ga-eji ya bụ atụmatụ kwado ndị okammụta na eme nycoha ma na-agba kwa mbọ ịkwalite mbara ezi na eligwe.

Bezos nwekwara ụlọọrụ Blue Origin nke na-akwado iji ụgbọelu pụrụ iche ezipụ ndị mmadụ mbara igwe.

Bezos kwukwara na ọ ga-etinye uchu n'ụlọ ntaakụkọ Washington Post nke ọ zụtara nde dọla narị abụọ na iri ise n'afọ 2013.

Onye bụ Jeff Bezos?

Jeff Bezos onye gbara afọ iri ise na asaa bụ onye bidoro ụlọorụ Amazon nke na-ere ihe n'ịtaneti n'afọ 1994 n'ebe ụgbọala na anọ n'ụlọ.

Ụlọọrụ Frobes ekwuola na ọnụego Jeff Bewzos bụ ijer dọla otu narị na iri itolu na isii na ụma anọ.

Tupu ya na nwunye ya agbasaa, ha mụrụ ụmụ anọ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye bidoro ụlọọrụ Amazon ma bụrụkwa onye nke abụọ kacha nwee ego n'ụwa niile bụ Jeff Bezos ekwụọla na ọ ga-arịtu dịka onyeisi ụlọọrụ Amazon ma bụrụzịa onye na-achịkọta ndị isi ọrụ ụlọọrụ ahụ.


Ọdịnaya: Nna Samuel lụrụ ụmụnwanyị anọ ma mụtakwa ụmụ iri na asaa.

O furu afọ isii tupu a hụ Samuel anya ọzọ site na mgbe ọ nọ na-anya inyịnya igwe ya a tọọrọ ya.

Ọchụchọ Samuel

Dịka nwanne ya nwaanyị aha ya bụ Firdausi Okezie na echeta sị, "anyị mere ihe niile anyị nwereike ime ịhụ na a chọtara ya".

Firdausi ka bụ nwaagbọghọ dị afọ iri abụọ na otu mgbe a tọọrọ Samuel. O chetara mgbe o si ụlọakwụkwọ mahadum lọta, a gwa ya na nwanne ya nwoke bụzị onye a na-achọ achọ.

Na mbụ emeghi ka nne Samuel bụ onye nọ na Foto a mara na nwa ya na-efu efu

O chetara mbọ ha gbara n'ịchọ nwanne ya. O chetakwara na ha kpọchiri onye na-elekọta Samuel, chọọ ya gburu gburu niile ma tinyekwa foto ya n'akwụkwọ mgbasa ozi.

Ha gakwara na nke ndị alakụba na-ahụ na mmụọ, mana ihe ndị a niile bụ n'efu.

Ezinaụlọ a mechara kwere na Samuel bụ ọnye lara ala.

Olileanya na ihe ebube

Firdausi nwere olileanya, nwaada a mechakwara were ofufu nwanne ya nwoke dee ihe edemede ule Mahadum.

Firdausi mechara bụrụ ọnye nke Kraịst, bido na-efe Chineke n'ụlọụka Winners Chapel nke dị n'Ogun Steeti.

Kwa ọnwa Disemba ọbụla, ndị ụlọụka a na-enwe ọgbakọ ha na-akpọ "Shiloh" nke ndị mmadụ na-esi ebe dị iche iche abịa.

Ọ bụ n'ọgbakọ "Shiloh" nke afọ 2000 ka Firdausi gara ire ahịa ma kpee kwara Chineke ka ọ nọ wee hụ otu onye isi nwantakịrị na-edu, o wee tipu mkpu mgbe ọ hụrụ na nwantakịrị du onye isi ahụ bụ nwanne ya nwoke furu efu; Samuel.

Etu esi tọrọ Samuel

Samuel etoola ugbua bụrụ nwoke dị afọ iri atọ.

O kwuru na onweghi  ike icheta otu e si  tọọrọ  ya. Naanị ihe onwere ike icheta bu na etinyere ya na ụgbọ  oloko kpọgara ya otu nwanyi nwere nani otu aka nke bi na  Lagos.

Uwa Onye Ohu

Nwanyi a na akpọpụ  ya kwa ụbọchi, kpọgara ya ndi na ariọ arirịọ.

Ha bu ndi aririọ na akwu nwanyi a hu Naira nari ise kwa ụbọchi ọ bụla samuel du ha kaharia irio aririọ.

Naanị ya na nwaanyị a bị , mana ka afọ na aga, e nwekwara ụmụaka ise bịakwara binyere ụmụnwaanyị ndị ọzọ bụ agbata obi nwaanyị otu aka ahụ.

Samuel kọwa kwara na ọ dịka enwere ihe emere ya...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Samuel Abdulraheem dị afọ asaa mgbe a tọọrọ ya, mana onweghi ihe o nwereike icheta banyere ụbọchi a tọọrọ ya n'ụlọ ha dị n'obodo Kano nke Naịjirịa.


Ọdịnaya: Nna peace bụ Nicodemus Goewan na nwunye bụ Jane kwuru na ọ bụ nwanne ya nwoke bụ Jonathan Goewan ka ya dunyere nwa ya n'ihi nkwa o kwere na ya ga azụ ya n'ụlọakwụkwọ.

Ọ kwara arịrị na mmegbu nwa ya gabigara na-aka nne ya ukwu bụ Amaka Otolehi ma kelee Chukwu na nwa dị ndụ.

Nne nwata ahụ kwuru na ọ bụ ihe isi ike mere ya jiri kponye nwanne di ya nwa ya.

Cheta na ihe onyonyo na-ata anya arụ  nke gosiri nwaanyị ebe ọ pịara nwatakịị n'ala  wuru na soshal midia izuụka ole ma ole gara aga.

Kọmishọna ndị uweojii n'Enugwu bụ Ahmad Abdulrahman gwara ndị ntaakụkọ nke a ma gosi na ọ hanyela nne na nna nwa ahụ n'aka ha.

Abdulrahman kwuru na ịtụ mgbere nwa ma ọ bụ iji nwa mmadụ mere ohu megidere iwu obodo Naịjirịa.

Ọ dọrọ aka na ntị na onye ọbụla aka ya dị na ya bụ ihe ga-enweta ntaramaahụhụ dịka iwu si dị.

O kwuru na ndị uweojii n'Enugwu akpụpụla nwaanyị ahụ bụ Amaka Otolehi n'ụlọikpe tinyere ndị niile aka ha dị na ya bụ iji ụmụaka eme ohu ma ọ bụ ịtụ mgbere mmadụ.

Ndị uweojii anwụchiela nwaanyị pịara nwaodibọ ya n'ala

Nwaanyị pịara nwaodibo ya isi n'ala akwaala arịrị ma rịọ ka a gbaghara ya.

Nwaanyị ahụ aha ya bụ Amaka Otolehi kwuru na ọ bụ iwe ọkụ tinyere ya n'ọnwụnwa.

Aka ndị uweojii kpaara nwaanyị ahụ oge ihe onyonyoo ebe ọ na-akụ nwata ahụ a kpọrọ 'Peace' ihe gbasara na soshal midia.

Iwe juru ọtụtụ ndị mmadụ afọ oge ya bụ ihe onyonyoo gbasara.

Mana n'ihe onyonyo ọzọ nke gosiri ebe ndị uweojii na-agba nwaanyị ahụ ajụjụ, o kwuru na ya abụghị ajọ mmadụ.

"Mụ na Peace ebiela ihe karịrị afọ abụọ, ọbụghị etu a ka m si emeso ya."

"A hụrụ m ụmụaka n'anya nke ukwu. A na m eme Peace ka nwa m."

"Ọ bụ oke iwe mere m ji kpaa ụdị agwa ahụ. Biko gbagharanụ m."

Kọmịshọna ndị uweojii n'Enugwu steeti bụ  Ahmad Abdulrahman, kwuru na ha na-enyocha okwu ahụ ebe ha ga kpụpụ nwaanyị ahụ ụlọikpe ma ha mechaa  nke a.

Ọ gara n'ihu kwuo ha ga na-elekọta nwata ahụ ganye oge ha ga-enyefe ya n'aka ụlọrụ gọọmenti.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Christmas Message: Lee ka ndị a ma ama sị agba Ekeresimesi

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Obere nwatakịrị nwaanyị ahụ dị afọ asatọ bụ Peace Goewan nke nne ya ukwu buliri ka ndị na akụ ọkpọ were kụọ ya ukwu na-ala abụrụla onye ndị uwe ojii nyefere n'aka nne na nna mụrụ ya.


Ọdịnaya: Nna ya ekeghị ekpe tupu ọ nwụọ nke mere na o nweghi ụzọ ewepụtara ike akụ ya n'ebe ụmụ ya nọ.

N'agbanyeghị na ọ bụ nwa mbụ, Onyinye na ụmụ nwanne ya nwaanyị ise eketeghi ihe ọbụla - ihe niile gara n'aka nwoke atọ nọ n'ezinaụlọ ahụ dịka omenala Igbo si kwuo.

"Ha gwara anyị na abyị bụ nwaanyị nke mere na o nweghi ihe anyị ga-eketa maka na anyị ga-alụ di. N'ihi na ọ bụ omenala, anyị alụsoghị ha ọgụ" ka ọ gwara BBC

N'ihi nke a ọ kwụsịrị ịgụ akwụkwọ siwezie nri n'obodo Abagana dị n'Anambra steeti.

"Ebe a ụmụ nwoke na-ewere ihe niile"

Oscar Nonso ketara ụlọ nna ya ebe nwanne ya nwaanyị enwetaghị ihe ọbụla

Onye ọzọ m hụkwara bụ Evelyn Onyenọkwalu - nwa mbụ na ezinaụlọ ụmụ anọ.

Mgbe nna ya nwụrụ nwanne ya nwoke bụ ọdụdụ nwa ketara ihe niile.

"Mmadụ niile tinyere ọnụ tupu o kwe nye m otu imeụlọ n'ụlọ ahụ ma gwa m sị m akpọchila ụzọ"

Nwanne ya nwoke Oscar Nonso bụ otiegwu na-azụ ọkụkọ na mbara ahụ kwuru na ọ gbasoro omenala nke mere na aka ya dị ọcha.

"Ị na-ekwu na ụmụnwaanyị esoghị n'ihe a na-eme"

Iwu ala Naịjirịa megidere ikewapụ nwaanyị n'oke nna ya mana ndị Igbo jisi omenala ha ike.

N'ọtụtụ ezinaụlọ akụ nna hapụrụ were nwụọ bụ ụmụ ya ndị nwoke na-eke ya. Ụfọdụ ụmụnwaanyị bụ ngwa nne ha bụ naanị oke ha na-eketa n'agụnyeghị ala na ụlọ.

Nwaanyị lụtara nwa ya nwụrụ nwaanyị

Ndị Igbo kwenyere na nwaanyị anaghị eketa ala n'ihi na ha ga-ahapụ ezinaụlọ ha lụọ di. E nwekeara ụjọ na di nwaanyị ahụ nwereike isi n'alụmdinanwunye weghara akụnaụba ezinaụlọ ọzọ.

Ụlọ dị n'ala obi bụ nke ewepụrụiche maka naanị ụmụnwoke site na ndị kachasị tọọ ibe ha - nke bidoro n'oge gboo mgbe ndị Igbo nwere ihe a na-akpọ 'obi' maọbụ 'ogbiti'.

Mgbe nwoke nwe ụlọ nwụrụ, 'ogbiti' ahụ na ihe niile eji agọ ọfọ dị ya n'ime na-aga n'aka nwa ya nwoke nke mbụ maọbụ nwoke ọzọ n'ezinaụlọ ahụ maọbụrụ na ọ mụtaghị nwoke.

Mana ọ bụghị ụmụnwaanyị niile na-ekwenyezi n'omenala a.

Otu ikpe ekpere n'afọ iri abụo pụtara na mmeri maka otu nwaanyị kpụpụrụ ezinaụlọ ya ụlọikpe maka ikewapụ ya n'akụ nna ya.

Ụlọikpe kachasị na Naịjirịa kwuru na o mejọrọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mgbe nna Onyinye Igwe nwụrụ n'afọ abụọ gara aga, ndụ malitere ịhịara ya ahụ n'agbanyeghị na nna ya bụ ọgaranya.


Ọdịnaya: Nnadiogo ji mma gbuo ụmụ anọ ya na nwata ya na ha bi, tupu o gbuo onwe ya.

Ụmụaka ya dị afọ abụọ ruo afọ iri, ebe nwata nwaanyi ahụ a na-akpọ ọgechi dị afọ iri na asatọ.

Nnadiogo bụ onye Isu Njaba nke di n'Imo steeti.

Ụlọ ntaakụkọ Punch nke Naịjirịa  sị na Nnadiogo na nwunye ya bu Chika Nnadiogo dị afọ iri atọ na abụọ na-enwe nsogbu n'ụlọ ha. Ha gakwara n'iru kọwa na Nnadiogo boro nwunye ya ebubo na ọ na-agba n'ezi.

Ndị ma maka ezinụlọ a kwuputara na Chika na-agwa di ya na ọ bụghị ya mụrụ ụmụ ha ma ha na-ese okwu.

Punch kwuru na otu onye hụrụ mgbe ihe a mere sịrị na ọ bụ mgbe Chika gara ebe ọ na-ere ọgwụ na mgbede ka arụ ahụ mere.

"Chika sịrị na ya na-agba n'ezi maka di ya abụghị nwoke. Chika na-akpọ kwa nwunye ya akwụna otu nwoke adịghị ezuru," Onye akaegbe a kwuru.

Ọ gakwara n'ihu we sị na ka Nnadiogo gbuchara ụmụ ya, ọ kpọchiri onwe ya n'ime ụlọ ha wee ṅụọ nshi ọnụ gburu ya.

Onyeisi na ụlọọrụ uweojii n'Awada bụ Martin Mbajunwa kwuru na ihe a mere, na-akọwa na ha nọ na eme nyocha ugbua.

Ọ sị na egbugala ozu ndị nwụrụ na ebe ana busa ozu.

BBC Igbo gbara onye na-ekwuchịtere ndi uweojii n'Anambra bụ Nkeiruka Nwode ajụjụ maka ihe mere o wee sị na ọrịakụ Nnadiogo di mma, na ha na ya kwuru okwu taa.

Ma na asikwa na ha na eche ka emecha nchọpụta maka ihe a mere.

Gee okwu ebe a:

Ihe uweojii Anambra kwuru maka onye gburu ụmụ ya

Ndị ụweojii na-ekwu na ọ ga abụ na Nnadiogo ṅụrụ ọgwụ ike, ma sị na ọ ndị ọlụọgwụ weta nchọpụta ha ka aga ama nke bu eziokwu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu nwoke a na-akpọ Stephen Nnadiogo dị afọ iri anọ na asatọ ka ndị ntaakụkọ na-akọwa na o gburu ọchụ na Ntueke Street nke dị n'Awada Obosi.


Ọdịnaya: Nnaji, Uwazuruike na Okeke-Ogene: Ndigbo achọghị 'ranching'

Ha kwuru na ọ bụ ihe jọgburu onwe ya gọọmentị iwere ego ọha were na-ahaziri ndị nọrọ onwe ha ihe ha ji achụ ego aka ha.

Ngalaba gọọmentị etiti na-ahụ maka ihazi akụnaụba ala anyị nke a kpọrọ,'National Economic Council (NEC)' na bekee nke osote onyeisiala bụ Yemi Osibanjo nọ n'isi ya, binyere aka n'akwụkwọ atụmatụ ịkpa anụmanụ n'afọ iri na-abịa nke a kpọrọ 'National Livestock Plan' na bekee.

N'ime atụmatụ ahụ nke ga-eri ijeri naira 179, gọọmenti etiti nwere ebumnobi ikewapụta ọgba ehi (ranches) iri itoolu na anọ na steeti iri.

N'okwu ya, onye bụbu onyeisi Aka-Ikenga bụ Goddy Uwazuruike sị: "Ịchị ehi (maọbụ nke Igbo maọbụ nke Awụsa) bụ ihe mmadụ na-emere onwe ya. Kedu ka ị ga-esi were ego ọha nwere were tinyere ndị ụfọdụ ka ihe ha na-eme na-aga ọfụma?"

Ọkaiwu Chima Nnaji kwukwara otu ihe ahụ. Ọ sị:

"Ihe gbasara ịchị anụmanụ bụ ahịa mmadụ na-azụrụ onwe ya, ọ bụghị gọọmentị. Ọ bụrụ na-emebe ya otu a, ụmụ Igbo na-anya ụgbọala."

Steeti ebe a ga-ebido atụmatụ 'National Livestock Plan' dịka gọọmenti siri kwuo, gụnyere Adamawa, Benue, Edo, Ebonyi, Kaduna, Nasarawa, Oyo, Plateau, Taraba, na Zamfara.

Mịnịsta na-ahụ maka ọrụugbo bụ Audu Ogbeh na onye nchịkọta atụmatụ ahụ bụ Andrew Kwasari nakwa gọvanọ na-achị Benue bụ Samuel Ortom bụ ndị nọchitere NEC oge ha na ndị isi ụlọọrụ akụkọ nwere ọgbakọ na'Abụja, gbara atụmatụ a n'anwụ.

Ogbeh  kwuru na,"ịchị ehi akpagharị adabaghịzị,"

O kwụkwara na ndị ga-eritekarị erere atụmatụ ahụ bụ ndị ọchịehi.

Akụkọ ndị ozọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu Ohanaeze na ndị Igbo ọnụ na-eru n'okwu akatọọla atụmatụ gọọmentị etiti mapụtara ịrụ ọgbaehi na steeti iri na Naijiria.


Ọdịnaya: Nnamdi Kanu bụ onye isi otu IPOB

Ipob kwuru ihe a n'akwụkwọ ozi ọnụ na-ekwuchitere ha bụ Emma Powerful zipuru ndị ntaakụkọ.

Emma kwuru na ọbụrụ eziokwu na Ipob bụ ndị otu iyi egwu, anaghị aga ụlọ ikpebi nsogbu ha na gọọmentị ala Naijịrịa.

"Anyị bụ otu na-agbasa ozị udo. Ugbu a, gọọmentị anaghị ewepụta otu onye akaebe ga-ekwu na Ipob mere njọ niile ha kwuru na ha mere"

Emma jụrụ ajụjụ, "Onye bụ onye akaabe gọọmentị kwuru na onye isi anyi bụ Nnamdi Kanu na ndị otu anyị bụ Benjamin Madabugwu, David Nwawuisi, Chidiebere Onwudiwe na ọtụtụ otu IPOB gọọmentị jịrị na mkpọrọ di iche iche n'ala Naijịria?"

IPOB na-ekwusi ike na ha bụghị otu iyi egwu

Emma kwuru na maka ihe a, ụlọ ikpe ala Naijịrịa abụọla ihe e ji achị ọchị n'ala ndị ọzọ.

Ke mgbe ọnwa Seputemba n'afọ 2017 ka ndị agha ala Naijịria nwapo bee Nnamdi Kanu n'Abia steeti.

Mana ugbu a, onweghị onye mara ebe Nnamdi Kanu nọrọ.

Ọ bụ n'ọnwa Jenuwarị ka ụlọ ikpe ala kpọrọ Ipob otu na-eyi egwu.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu na-azọ maka ị nwere onwe ha bụ Indigenous People of Biafra na-etị mkpu ka gọọmentị ala Naijịrịa tọghapụ ndị otu ha e jịrị na mkpọrọ di iche iche n'ala Naijịrịa kpọm kwem.


Ọdịnaya: Nnamdi Kanu kwuru ka ndị otu Ipob gbajọọ ntuliaka na-abịanụ

N'ozi nke odeakwụkwọ otu ahụ bụ Emma Powerful zigara ndị ntaakụkọ ụbọchị Tọzde, Ipob kwuru na ogbugbu ndị ọchịehi gburu ndị Biafra enweghị ihe ha mere n'Enugu na Ebonyi steeti gosiri ewu na ọkụkọ na ndị agha Naijiria na-adọnyere ha ukwu.

Ipob gara n'ihu n'ozi ahụ sị, "Ọnyụpa ndị ọrụ nchekwa Naijria gbara n'ịchụ ma nwuchie ndị kpara mkpamkpa ahụ bụ ihe gosiri n'ezie ihe anyị na-ekwu na ndị ọrụ nchekwa bụ ha na-ekpuchi ndị oyindu egwu na-akpagharị n.Ndida Naijiria ka ha abụ ndị Fulani Ọchịehi."

Ha jụrụ n'ajụjụ sị, "Kedụ ebe ụgbọelu helekọpta ndị agha n'efegharị n'Ọlụ n'ọnwa Febụwarị na-achọ ndị ESN nọ? Kedụ ebe ndịagha gburu ndị Biafra enweghị ngwaọgụ ha ji na-eme mgbatị ahụ  n'Emene nọ?operatives in February? Kedụ ebe ndị uweojii nzuzo DSS na-achụgharị ndị Ipob na ndịị na-agba mbọ maka nwereonwe Biafra nọ?"

Cheta na ndị a na-enyo na ha bụ ndị ọchịehi wakporo ma gbuo ọtụtụ ndị mmadụ n'Enugwu nakwa Ebonyi na nsonso a.

Hibenu ndị ọrụ nchekwa nke mpaghara Ọwụwa Anyanwụ - Ohaneze Ndigbo

George Obiozor gwara ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ ka ha mee ngwangwa hibe otu nchekwa nke ha.

Otu Ohaneze ndị Igbo akatọọla mwakpo nke ndị a na-eche na ha bụ ndị ọchịehi wakporo ma gbuo ọtụtụ mmadụ n'Ebonyi steeti n'ụbọchị Mọnde, abalị iri atọ nke ọnwa Maachị afọ 2021.

Onyeisi Ohaneze ndị Igbo bụ George Obiozor wepụtara akwụkwọ ozi iji katọọ ya bụ ihe ma kpọọ oku ka ndị gọvanọ mpaghara Ọwụwa Anyanwụ hibe otu nchekwa nke ha.

O kwuru sị: "Ọ bụ ihe jọgburu onwe ya na gọọmentị etiti achọghị ige ntị n'ihe Ohaneze Ndigbo na-ekwu gbasara ihazigharị ọchịchị Naịjirịa ka mpaghara ọbụla nwee ike ichekwa onwe ha etu o kwesịrị ekwesị."

"N'ihi nke a, anyị bụ ndị Ohaneze Ndigbo n'ụwa niile na-agwa ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ ka ha mee ngwangwa hibe otu nchekwa nke ha."

CAN katọkwara mwakpo a

Goddy Okafor bụ onyeisi otu CAN na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ

Otu jikọrọ ndị okpukpere Christ na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ bụ 'Christian Association of Nigeria' katọkwara mwakpo a emere n'Ebonyi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu nnwereonwe Biafra a kpọrọ 'Indigenuous People of Biafra' eboola ndịagha Naijiria ebubo iji nkata ekpuchi ihe ndị ọchịehi na-eme dịka ha na-egbusi ndị mmadụ aghara agharana Ọwụwa Anyanwụ nakwa Ndida Ndịda.


Ọdịnaya: Nnamdi Kanu na Uche Mefor

Nke a na-abịa dịka akụkọ ọgbaaghara dapụtara n'ime otu IPOB na-arị elu.

BBC Igbo mere mkparịtaụka iji mata ebe mmiri si baa n'opi ụgbọgụrụ.

Na mkparịtaụka a, anyị kpọrọ Clifford Iroanya onye sobu n'otu Ipob nakwa Solomon Egbo.

Egbo kwuru na ọ bụ ndị nọ na ngalaba DOS nke IPOB wepụtara akwụkwọ na-ekwu na ha achụọla Uche Mefor.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụ naanị Nnamdi Kanu nwere ikike ịchụpụ Mefor na Ipob.

Egbo gara n'ihu kwuo na ọtụtụ ndị nọbu n'isi otu Ipob enweghị obi ọcha gbasara ya bụ otu.

O kwuru na ọ bụ ndị ahụ na-awụnye mmiri ọkụ n'okwu dị n'etiti Nnamdi Kanu na Uche Mefor ma na-ebutekwa nkewa n'etiti Ipob.

N'aka nke ya Clifford Iroanya kwuru na otu Ipob dịka ọ dị ugbua enweghị usoro ọbụla doro anya ha nwere iji nweta Biafra.

O kwuru na Ipob bụ otu enweghi isi nke o ji enwe ọdụ n'ihi na ndị ndu ha enweghị ụzọ ha na-agbaso.

Iroanya dụrụ ọdụ ka ndị nọ n'otu Ipob kwụsị ịkparị ndị mmadụ iyi nakwa ịkparị ndị mmadụ ndị ekwenyeghị na ọzịzọ Biafra.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọkpụrụkpụ ihe ji ọdịmma Naịjirịa bụ akwụkwọ iwu nke a kpọrọ .Constitution' na Bekee.

"Ọ bụrụ na emegharịghị akwụkwọ iwu a, o nweghị ihe ọbụla ga-enwe isi na Naịjirịa."

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Solomon Egbo, ekwuola na Mazi Nnamdi Kanu amaghị maka nchụpụ a chụpụrụ Uche Mefor dịka osote onyeisi  otu 'Indigenous People of Biafra' IPOB.


Ọdịnaya: Nnamdi Kanu onye ndu ndị Ipob so n'otu n'ime ndị okpukperechi Jew

 Akụkọ kwụrụ na ndị uweojii kpachiri ndị okpukperechi Juu dị iri abụọ na otu n'ụlọ onye ndu ndị Ipob bụ Nnamdi Kanu dị na Isiama Afaraukwu Umuahia, ụbọchị .

Odeeakwụkwọ mgbasaozi ndị Ipob bụ Emma Powerful gwara BBC na ndị jew ndị a na-anata ahụhụ ugbua na ngalaba  ndị uweojii abụọ bụ CID na Zone 9 dị n'Umuahia.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Mgbe BBC Igbo gbara Powerful ajụjụ, o kwuru na ihe ndị uweojii mere ezighị ezi na onweghi ebe edere ya n'iwu ka ndị mmadụ ghara ikpere chi ha.

O kwuru na ọ bụghị ihe ọjọọ mmadụ ị ga n'ụlọ Nnamdi Kanu ma ọ bụ ịkpọku aha ya n'ebe ọbụla.

BBC Igbo gara n'ihu ịgba osote onyeisi ndị uweojii nke Zone 9 Umuahia bụ Karma H. Hassan ajụjụ, o kwuru na onweghi ndị okpukperechi Jew ụlọọrụ ya nwụchiri.

Hassan kwuru na onweghi etu esi anwụchi ndị mmadụ n'ụlọọrụ ya nke na ọ gaghị ama maka ya. O kwuru ka-akpọọ onye kọmishịọna ndị uweojii jụọ ya maka nke a.

Na nzaghachi Emma Powerful kwuru na okwu Hassan bụ asị na onye Kọmishọna ndị uweojii nọ n'okpuru ya kwesiri ịgwa ya ihe ọbụla mere n'ụlọọrụ ha.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụ nkata ndị uweojii na gọọmentị iji megide ndị Ipob nakwa ndị Igbo.

BBC Igbo kpọrọ Kọmishọna ndị uweojii Abia Steeti n'ekwentị mana ọ zaghị ekwentị ya.

Nwunye Nnamdi Kanu gwara ndị BBC Igbo na ọ maghị ebe dị ya nọ

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka akụkọ na-ekwu na ndị uweojii nwụchiri ndị okpukperechi Jew n'ụlọ Nnamdị Kanu, Osote onyeisi ndị uweojii nke Zone 9 Umuahia bụ Karma Hassan ekwuola na onweghi ndị okpukperechi ọbụla ha nwụchiri.


Ọdịnaya: Nnamdi Kanu: "Ụjọ ndị agha ka na-atụ ụmụaka n'obodo a" - Ezinaụlọ na agbatobi ya

Ha kọwara na obi na-amapụ ụmụaka oge ọbụla aṅụrụ ụda ndị uweojii maọbụ ndị agha.

Emmanuel Kanu bụ nwanne Nnamdị Kanu kwuru na onweghị onyeisi ọzọ IPOB nwere na-abụghị nwanne ya nwoke.

Ọ gwara BBC na ozi ahụ pụtara na soshal midia kwuru na akwatuola Nnamdi Kanu dịka onyeisi IPOB bụ asị ọcha.

Kanu kwuru nke a mgbe onye ntaakụkọ BBC gara ịhụ etu ihe si kwụrụ na be ha.

Nwanne Nnamdi Kanu kwuru na ọ ka bụ onyeisi otu IPOB

Mgbe BBC Igbo gagharịrị gburugburu ụlọelu ahụ Kanu na nna ya bụ Igwe ndị Afaraukwu bi, anyị hụrụ ọnụ egbe gbasasịrị ahụ aja ụlọ ahụ bụ nke e kwuru na ndị agha gbara.

Uzo e si aga be Nnamdi Kanu

Kanu boro gọọmentị na ndị agha Naịjirịa ebubo na Egwu Eke nke atọ bụ ka ha bịakwa laa ndụ ndị ejighi egbe ma ọ bụ mma n'iyi dịka ha mere n'Egwu Eke nke abụọ n'afọ gara aga.

Ndị ụka Nnamdi Kanu gbakọtara na-ekpere ya ekpere

Emmanuel Kanu kwuru na egbe niile ndị agha gbara n'isi ebe Nnamdi na-arahụ gosiri na ha bịara igbu ya egbu.

Nnamdi Kanu kwuru na ọ bụ onye Jew

Ọtụtụ ndị otu Ipob gwara BBC na ihe nna ha ukwu bụ Nnamdi kwuru ka ha kwenyere na ya, wee kwuo na naanị referandum ga-egbo mkpa ndị IPOB.

Ndị otu ụka Kanu bụ ndị 'Judaism' zukọkwara n'uju n'ụlọ ya na-ekpe ekpere maka nlọghachite onyeisi ha.

Ha ekweghị ekwu okwu n'ihe onyonyo.

Otu ntupu mgbọ

N'agbanyeghị na ndị agha Naịjiria ekwuola na ha adịla njikere imalite "Egwu Eke nke atọ", ndị bi n'ogige ụlọ Kanu na-ebi ndụ ha dịka ha si ebi oge ọbụla.

Otu nwoke ụlọ ya chere ihu n'ụlọ Kanu, kwara ariri na ndị agha Naịjiria lara ọtụtụ ndụ ụmụ IPOB n'iyi oge ha mere "Egwu Eke nke abụọ" n'afọ gara aga.

O Kwuru na ọ chịzị obi n'aka n'ihi na ugbua Nnamdi kanu pụtara ihe ọzọ, onweghi onye ma ihe ga-eme ọzọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nwanne Nnamdi Kanu bụ Emmanuel na onye agbatobi ya bụ Samuel kọwara ujọ dị n'ahụ ụmụaka obodo ha bụ Afaraukwu maka ndị agha.


Ọdịnaya: Nnamdị Kanu gbanwere ọkọlọtọ Bịafra tinye ya 'Kpakpando nke David.'

Comrade Edeson sị: "Biafra abụghị ihe otu onye ga-ekuli n'ụra, ọ gbanwe Ọkọlọtọ e ji mara Biafra. Ọ bụ ihe kwesiri na ndị  Bekee kpọrọ 'stakeholders' ga-anọ  were kpaa maka ya."

Edeson jụrụ sị, "Ya bụ ihe o mere, kedụ ndị ya na ya kpara ya tupu ya mee ya? Ka o mere ya n'aha Ipob, kaa ọ bụ na ndị Bịafra kwekọrịtara mee ya?"

"A ka ga-eleba ya anya maọbụrụ na  ndị Igbo nabata, ndị Biafra anabata ya, anyị ewere."

O kwuru na Biafra Massob na-ele anya ya bụ ebe onye nwere ikike okpukperechi masiri ya, ikike onye ikwu uche ya, na ọ bụghị nke onye ga-kwuo uche ya, akpọwa ya iyi.

Gee ihe Edeson kwuru n'uju:

Samuel Edeson: Nnamdi Kanu enweghị ikike ịgbanwe Ọkọlọtọ Biafra

Oge BBC Igbo kpọrọ Ralph Uwazuruike bụ onye ndu otu Biafra Indepedence Movement (Bim) n'ekwentị ịnụta echiche ya banyere ọkọlọtọ ọhụrụ a Kanu wepụtara, o kwuru na ya agaghị asa ya bụ ajụjụ.

Nnamdi Kanu, onye ndu otu Ipob

Nnamdi Kanu, onye ndu otu na-agba mbọ maka ikewa Naijirịa jiri nwete mba ha kpọrọ Bịafra bụ nke Bekee kpọrọ Indigenous People of Biafra (Ipob), akọwaala ihe mere o ji gbanwee ọkọlọtọ ndị hibere mba Biafra mere.

Na nkọwa ya, Kanu sị na ọ bụ naanị "Kpakpando nke David bụ ihe ndị Briten chịkọtara Naijiria tinyere n'ọkọlọta ha bụ ihe na-egosi njirimara ndị Igbo".

Kanụ, onye gara n'ihu kwuo na ha 'agaghị agbanwe njirimara 'Coat of Arm'.

O kwukwara na ndị na-akatọ ọkọlọtọ ahụ na-ekwu na ha abụghị ndị Juu, maọbụ na-asị na ya chọrọ ịmanye ha ịbụ ndị Juu' bụ enweghị nghọta zuru oke na-enye ha nsogbu.

Okoloto Kanu weputere na nke Biafra wepụtere n'oge mba ahụ pụtara

Ọkọlọtọ Bịafra bụ akwa nwere uhie ọbaraọbara, ojii na ndụndụ nke eserese anyanwụ n'awapụta awapụta nọ n'etiti ya.

N'ozi ọ gbasara n'ikuku n'abalị Wenezde, Nnamdi Kanụ kwuru na "ọ bụghị m wepụtara akara ọkọlọtọ, mana anyị tinyere 'Kpakpando nke David' dị na ya,".

Ọ gara n'ihu kwuo na ọkọlọtọ ahụ na-egosi ntọala ebe ndị Igbo si.

O kwuru na "Onye ọbụla nke jụrụ ọkọlọtọ ọhụrụ a  "ị mara na o nwere...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụ na-ekwuru otu ọzọ na-achọ Biafra bụ nke Bekee kpọrọ 'Movement for the Actualisation of the Sovereign State of Biafra (Massob)' bụ Comrade Samuel Edeson, ekwuola na ihazigharị Ọkọlọtọ Biafra "abụghị okwu otu onye ga-ebi."


Ọdịnaya: Nne : I tinyekwara ose ?

Ta a bụ ụbọchị iri na isii nke ọnwa June, ọtụtụ mba na-eweliri ndị nna aka elu maka uru ha bara n'ezinaụlọ nakwa na nwulite obodo.

Onye nwere nna leta ya anya nke ọma maka ifunanya Nna nwere ebe umu ha nọ karịrị ego.

Ka emume a  si gaa n'akụkọ ụfọdụ

Ndị nna siri nrị n'ebe dịka ụlọ ụka St, Barths Anglican Church dị na Satellite.

Ụfọdụ ndị anyị gbara ajụjụ ọnụ gosiri obi ụtọ ha gbasara isi nrị ebe onye dịka Ụba Osakwe kwuru na agbanyeghị na ọ masịrị ya ime , o kwesịghị ị bụ mgbe ọ bụla.

Ụkọchukwu Emmanuel Umeh kwuru na ọ bụ ụbọchị eji agọzị ndị nna n'ụzọ pụrụ iche ma kwu kwa mkpa ọ dị ka ụmụnwoke na-etinye anya ụfọdụ oge ma esiwe nrị n'ụlọ makana o na-enye ụmụ nwaanyị obi

ụtọ ma di ha bia nyere ha aka n'usekwu.

Ebe Okenye Uche Aguegbo kwuru na ụbọchị a dị mma maka ị chetara ndị nna ọrụ ha ka ihe wee na-aga n'iru.

Ndị mmadụ kwukwara ọtụtụ ihe n'elu twitter

@OpeyemiOfficial kwuru na ọ hụrụ nna ya n'anya nke ụkwụ.

@atiku na-ekele ndị nna malitere Naịjirịa.

@JorimJerry kwuru na owu nna nwụrụlanụ na-ama ya.

@bukolasaraki kelere ndị nna niile na-agba mbọ imeta ndị na-elekwasa anya.

Nchọpụta Ọgbakọ 'European Union'

Ngwa ọrụ INEC

Ọgbakọ European Union agụpụtala ebe ndị Goọmentị dara iwu maka ntuliaka emere ma nyekwa atụmatụ na ntuziaka maka ime ntụliaka n'odịnihu.

Ụlọọrụ onyeisiala ekwuola na ha ga-eme ntuziaka European Union wepụtara maka ntụliaka ọdịnihu Naịjirịa.

Ọgbakọ "European Union" kwuru maka uru ọ bara ịhazigharị etu esi eme ntụliaka na Naịjirịa ma na-ekwu na etu esi chịkọta mpụtara ntuliaka 2019 adabachaghị ọfụma.

N'egwuregwu,

Ndị otu egwu bọọlụ Ukraine

Ukraine efeela South Korea aka n'isi were ọkpụ goolu atọ asatara otu maburu iko mbaụwa ndị ntorobịa.

Nke a bụ nke mbu ndị Ukraine na-ebu iko mba uwa ndị ntorobia.

N'ofesi,

Ndị Uweojii Kenya

Ogbunigwe egbuola ndị uweojii ruru asatọ ebe ha nọ n'ụgbọala ngagharị nchekwa.

Onyeisi ndị uweojii na kenya bụ Hillary Mutyambai kwuru na ndị uweojii ruru iri na otu nọ n'ụgbọala ahụ na-agaghari n'oke kewara Kenya na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Nne kwuru na nwa ya nwoke dị afọ iri na asaa bụ onye lechara ule WAEC nke afọ a ka otu nwoke hụrụ n'ebe ọ na-ekiri bọọlụ kpọrọ ya gaa n'ụlọ Paul Achegbulu bụ onye mịrị ya ọbara.

O kwuru na ọ mịrị nwa ya "pent" ọbara anọ n'ime otu ọnwa nke mere nwa ya jiri daa dịka o si n'ụlọ Achegbulu na-apụta.

Nene kwuru na ọ bụ ndị enyi nwa ya kpọrọ ya gawa n'ụlọọgwụ tupu ọ na-ata ozi ihe na-eme.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọriakụ Nene Adesanya kọwara BBC Igbo etu Paul Achegbulu jiri ghọrịgbuo nwa ya nwoke ma mịrị "pint" ọbara anọ n'ahụ ya.


Ọdịnaya: Nnia Nwodo chọrọ nhazigharị Naijiria na mpaghara na mpaghara nke a kpọrọ 'Restructuring na bekee

Nsogbu a sitere na nkwado Ohaneze nyere onye na-azọ ọchịchị n'okpuru pati na-anọghị n'ọchịchị bụ Peoples Democratic Party (PDP) bụ Atiku Abubakar.

Na mkparịtaụka ya na BBC nwere, aka na-achị Ohaneze bụ Nnia Nwodo kọwara etu nkwado Maazi Abubakar siri pụta ma kwuo ihe oji di mkpa.

Lee ihe okwuru:

Mana, n'ụbọchị Tụsde, BBC nụrụ na achụọla ode akwụkwọ Ohaneze bụ Uche Okwukwu n'ọrụ. Ozi a sị n'ọnụ Uche Ogbaga bụ onye ode akwụkwọ mgbasa ozi Ohaneze.

Okwukwu n'onweya jụrụ atụmatu ọchụchụ ya a, na-ekwu na ọ bu Nwodo ka achụru makana ọ dara iwu Ohaneze mgbe onyere Abubakar nkwado ahụ.

Lee ihe okwuru ebe a:

Okwu Uche Okwukwu

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Okwu abaala na akụkọ asi na-asị n'etiti otu jikọta Igbo niile bụ Ohaneze Ndigbo.