Ọdịnaya: Ọ tụrụ anya na ọ ga-agụcha akwụkwọ, bido ịmụ ọrụ ebe a ga-akwụ ya ụgwo n'ụlọọrụ mgbasaozi.

Nke a bụ ụzọ nke mbụ n'ịhụ na o mepụtara ebumnobi ya ịbụ onye ode akwụkwọ ka ọ gụchara afọ anọ na mahadum nke Ibadan.

Mana kama aṅụrị, nwata akwụkwọ a na-amụ maka ọrụ mgbasa ozi nwere obi nkụda maka abụbọ ọrụ ndị Asuu na-eme.

Ụmụakwụkwọ na mahadum gọọmentị steeti ebidobeghị akwụkwọ n'ihi abụbọ ọrụ ebighi ebi ndị nkuzi bidoro.

Ngalaba na-elekọta ndị nkuzi mahadum ebola gọọmentị ebubo na ha adaala mba na nkwenye ha na ha nwere gbasara mgbanwe agụmakwụkwọ mahadum.

Ha gbara abụbọ ọrụ maka enweghị akụrụngwa, ụkọ ego na kepu kepu ha na-anụ maka iweli ego ụgwọ akwụkwọ.

 Ndị Asuu na gọọmentị etiti nwere nzukọ ụbọchị Mọnde ebe mịnịsta na-ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige kwuru na pati abụọ ahụ ekwekọritala.

Gọọmentị kwere nkwa ịtọhapụ ijeri naira iri na ise (15.4bn) n'ọma maka nhazi mahadum nke ọha.

O kwukwara na onyeisiala Muhammadu Buhari akwadola ijeri naira iri abụọ a ga-akwu ndị nkuzi mahadum n'ugwọ e ji ha bido n'afọ 2009 ruo 2012.

Onyeisi ndị Asuu bụ Biodun Ogunyemi kwuru na ha ka ga-ekwekọrịta n'etiti ha maka ikwụsị igba abụbọ ọrụ, nke tinyere ndị mahadum gọọmenti ruru otu nde n'ọma na gbagharịa.

Ọtụtụ ụmụakwụkwọ ejila afọ ise gụọ akwụkwọ ha kwesịrị ịgụ afọ anọ

Mana nwata akwụkwọ Tejuoso kwuru na dika onye nọ n'agba ikpeazụ na Mahadum, na obi na-agbawa ya n'ihi na ihe niile ọ haziri ime enweghị nke na-abịa na mmezu ugbua.

N'okwu ya, "Ekwesiri m ịpụta na mahadum n'ọnwa Disemba 2018 mana maka abụbọ ọrụ a, o nweghị ihe nwereike ime."

"Anyị nọ n'ụjọ makana anyị amaghị mgbe ihe a ga-ebi".

Onye sokwa bụrụ onyeisi ndị ọrụ a kpọrọ Ọkammụta Ogunyemi kwuru na abụbọ ọrụ a bụ maka ichekwa ọdịnihu mahadum nakwa nke ụmụakwụkwọ.

Otu ihe ndị otu ọrụ a na-arịọ bụ ka gọọmentị etiti mezuo nkwa ha kwere na mbụ ma nye ha ego ruru otu tarị naịra iji ghazigharịa mahadum dị icheiche.

Etu ọ dị ugbua, gọọmentị etiti na-ewepụta ego ruru Ijeri nari naira isii maka ngalaba agụmakwụkwọ.

Mahadum nke gọọmentị etiti na-eketa Ijeri narị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Olamide Tejuoso eteela o lewere anya mmalite 2019.


Ọdịnaya: Ọ zakwara ajụjụ ndị ọzọ gbasara ezinaụlọ ya dịka akụkọ na-efegharị maka di ya bụ Tchidi Chikere.

Mgbe a jụrụ ya ajụjụ gbasara kepukepu na di ya gbaghapụụ onye ọ na anụbu lụwa ya, ọ sara  sị, "unu ga-akpọta Tchidi n'onwe ya jụọ ya maka nke ahụ".

N'akụkọ gbasara Xenophobia, o kwuru na ọ bụ ihe mwute na ndị Afrịka niile kwesiri ịbụ nwanne anaghị ahụ onwe ha etu ahụ.

"Ya bụ ihe jogburu onwe ya ka o kwukwara" ka Nuella kwukwara.

O ji kwa ohere ahụ zara ọnụ ndị ibe ya na-eme ihe ejiije na Nollywood gbasara ebubo mmefu akụ onye ọzọ a na-ebo ha.

Ọ kọwara na ndị ọrụ ejije nwekwara aka ọrụ dị icheiche ha ji enweta ego n'akụkụ nke Nollywood ha na-eme.

"Ọ bụghị mmadụ niile ga-agwa gị ọrụ ndị ha na-arụgasị n'akụkọ iji kwalite ego ha" ka Nuella gwara anyị.

Gee ihe ndị ọzọ o kwuru na mkparịtaụka ya na BBC Igbo ebe a.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nuella bịara n'ụlọọrụ BBC Igbo sonye na mkparịtaụka a kpọrọ 'Gịnị na-afịọ' ebe ọ nọ kwuo uche ya gbasara okwu a kpụ n'ọnụ, ndụ ya nakwa ihe na-eme na Nollywood.


Ọdịnaya: Ọba ahịa abụghị ahịa a na-ahụ anya kama ọ bụ oge e wepụtara ka ndị otu egwuregwu bọọlụ dị iche iche zụrụ ndị ga-agbara ha bọọlụ maọbụ ree ndị ha achọghịzi.

BBC Igbo na-ewetara gị otu ihe si gbata kwụrụ ugbua n' egwuregwu, "English Premier League".

Alex Iwobi

Iwobi ga-ahapụ Arsenal gawa Everton.

Nwaafọ Igbo a ga-ahapụ Arsenal gawa Everton dịka otu abụọ a kwekọritara ego dị nde paund iri anọ (£40 million).

Everton bu ụzọ kweta ịkwụ nde paund iri atọ (£30 million) maka Iwobi, mana Arsenal jụrụ ajụ.

Mana ha mechara kwelite ọnụ were zụrụ ya.

N'aka nke ọzọ, ndị Arsenal zụtara otu nwata nwokorobịa aha ya bụ Kieran Tierney.

Tierney onye mba Scotland gbabuuru ndị Celtic. Ọ gbara afọ iri abụọ na abụọ.

Romelu Lukaku

Nwaokorobịa a na-agbaburu otu egwu Manchester United ahapụla England gawa mba Italy ebe ọ ga-esonyere ndị otu egwu Inter Milan.

Man Utd na Inter ekwekọrịtala ego dị nde paund iri asaa na anọ mana a na-ele anya na ego ahụ ga eru nde paund iri asatọ n'ọdịnihu.

Lukaku erutelarị na Italy ebe a ga-enyocha ya ahụ tupu o binye aka n'akwụkwọ.

Ọṅụ juputara ndị nkwado Inter Milan obi n'ihi ọbịbịa Lukaku.

David Luiz na Laurient Koscielny

Luiz ahapụla Chelsea, mana ọ gateghị aka n'ihi na Arsenal ebe ọ gara ka dịkwa na London bụ ebe Chelsea dị.

Arsenal zụrụ Luiz iji nọchie anya Laurient Koscielny bụ onye gbara abụbụ hapụ ha gawa obodo ya bụ France wee sonyere ndị Bordeaux.

Bordeaux kwụrụ Arsenal nde Euro ise iji zụrụ Koscielny, ebe Arsenal kwụrụ Chelsea nde paund asatọ maka Luiz.

Paulo Dybala na Mario Mandzukic

Akụkọ kọburu na ndị Manchester United nwere ike ịzụta Paulo Dybala maọbụ Mario Mandzukic iji nọchie anya Lukaku.

Dybala na Mandzukic na-agbara otu egwu Juventus, mana ọdịghị ka okwu ha na Man Utd a ga-enwe isi.

Ndị otu Tottenham tinyekwara anya maka Dybala mana nke ahụ amịtaghị mkpụrụ ọbụla.

Wilfried Zaha

Wilfried Zaha

Nwaokorobia Ivory Coast a etinyela akwụkwọ na-agwa ndị Crystal Palace na ya chọrọ isi n'otu ha pụọ.

Agwa a Zaha kpara gbawara ndị Palace obi n'ihi na ọ bụ otu onye ha ji eme...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'elekere isii (elekere ise na England) nke mgbede taa bụ Tọọzde abalị asatọ nke ọnwa Ọgọst ka 'ọba ahịa' ndị otu egwuregwu bọọlụ nke England ga-apịachi.


Ọdịnaya: Ọbụghị kwa ụbọchị ka ị ga-ahụ enyi kpodoro isi n'ala ma koro n'ikuku - mana n'ụbọchị Wenesde na obodo Nyeri county dị na Kenya, ihe a bụ ihe mere eme.

Ọ bụ ndị mmadụ nọ na-efe efe n'Abidjan, Ivory Coast, ka a na-eme mmemme bekee kpọrọ circus nke mbụ ha.

Na Zimbabwe, ndị mmadụ gbakọrọ iru uju maka ọnwụ onyeisi otu Movement for Democratic Change (MDC) bụ Morgan Tsvangirai, onye nwụrụ ka ọ dị afọ 65.

N'otu ụbọchị ahụ, otu nne mụrụ nwa ya n'ụlọọgwụ dị na Juba, South Sudan. Obodo ahụ bụ otu n'ime ebe ndị kachasị njọ inọ mụọ nwa n'ụwa, dịka Unicef kwuputara n'izu a.

N'Ethiopia, ndị agha lara ezumike nka mere ncheta ndị egbuchapụrụ n'Addis Ababa, oge ndị agha Italy bigidere ha gburu ndị Ethiopia ruru 20,000 n'ụbọchị 19 nke Febrụwarị, 1937.

Ndị Libya chetakwara ụbọchị dị mkpa n'izu a. Ụbọchị 17 nke Febrụwarị, mere ya afọ asaa nke ọgbaaghara butere nchutu Col Muammar Gaddafi.

Igafee oke, Egypt na-akwado maka ntuliaka. Ndị nkwado tinyere ọkọlọtọ mgbasa ozi maka onyeisiala ha na Cairo n'izu a.

Saụt Afrịka enwebeghị ntuliaka, mana ha nwere onyeisiala ọhụrụ. Ahụrụ Cyril Ramaphosa ebe a tupu o mee nkwuputa gbasara ihe na-eme n'obodo nke bekee kpọrọ State of the Nation address. Ọ ga-amasị anyị ịma ihe nwaanyị a hụrụ ugbu a.

N'akụkụ ụwa ọzọ na mba Saụt Korea, onye ọsọ skeleton si Ghana bụ Akwasi Frimpong nọ na-egosi nwa ya enyi ọhụrụ.

Mana na Kenya, echiche na-abanye n'ime asọmpi nnukwu na-abịa - egwuregwu Commonwealth n'Australia n'Eperelụ.

 Ndị nwe foto a bụ AFP na EPA

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Nhọpụta foto kacha mma si na mpaghara Afrịka na nke ndị Afrịka nọ ebe ndị ọzọ n'ụwa n'izu a.


Ọdịnaya: Ọbụghị ndị nọ na foto a ka a na-ekwu maka ha.

Ngalaba mgbochi ọrịa bụ 'National Centre for Disease Control' kwupụtara nke a n'ụbọchị Wenezde.

End of Twitter post, 1

Nke a pụtara na ndị butere ọrịa coronavirus na Naịjirịa eruola asatọ.

Abụọ n'ime asatọ a agbakeela.

Ụlọọrụ NCDC kwuru na mmadụ ise ọhụrụ mere njem gaa mba Briten maọbụ Amerịka.

Ọbụghị n'aka onye mbụ bubatara ọrịa ahụ ka ha si bute ya.

Naịjirịa amachiela

Ha kwukwara na ha na-agba mbọ ugbua ịchọpụta ndị niile ha na ndị ahụ mekọtara ahụ kamgbe ha lọtara.

Nke a na-abịa dịka gọọmentị Naịjirịa machiri ndị si mba ebe coronavirus ka njọ ịbata na Naịjirịa.

N'ọgbakọ 'Federal Executive Council' n'ụbọchị Wenezde ka a nọrọ nwee nkwekọrịta a.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mmadụ ise ọhụrụ ebutela ọrịa coronavirus na Naịjirịa.


Ọdịnaya: Ọbụghị nnu niile ka a na-eri eri

Nke a ga-eme ka gọọmentị steeti ndị dị n'ala Igbo kwụsị ibe akwa ego kwa mgbe kwa mgbe.

Ka anyị lee Abia Steeti na ihe ndị Chineke ji gọzie ha nke nwere ike ịmịtara ha ego ma e lebaa ha anya.

1. Mmanụ Agbidi (Crude Oil)

Mmịpụta mmanụ agbidi emebiela ọtụtụ ala nakwa osimiri n'ọtụtụ obodo ndị nwere ya.

Abịa so na steeti nwere mmanụ agbidi nakwa ikuku gas na Naịjiria.

Ebe mmanụ agbidi dị n'Abia steeti gụnyere okpuru ọchịchị dị na ọwụwa anyanwu nakwa ọdịda anyanwụ Ụkwa (Ukwa east and west).

E nwere ụmị mmanụ agbidi n'ebe ndị a: Imo River, Obuzo, OwazaNgboko, Nkali, Odogkwa nakwa Isimiri

2. Iron Ore

'Iron ore' bụ akụrụngwa dị n'ala nke e ji emepụta igwe na ihe ndị ọzọ.

Ihe dị ka rọọdụ e ji arụ ụlọ nakwa igwe e ji arụ akwa mmiri nke Bekee kpọrọ 'steel' bụ 'iron ore' ka e ji emepụta ha.

'Iron ore' bara ụba n'okpuru ọchịchị Isikwuatọ.

3. Laterite

E nwere ike iji 'laterite' arụ ụlọ

Nke a juputara n'ala Abia steeti niile.

'Laterite' bụ ihe na-adị n'ime aja ụpa nke na-acha mmeemmee.

E ji 'laterite' arụ ihe dị icheiche dịka ụzọ nakwa akụrụngwa ndịọzọ e ji arụ ụlọ.

4. Shale na Limestone

Igwe e ji akwọri 'limestone'

Shale bụ ọkpụrụkpụ nkume nke sị na aja ụpa were pụta.

Limestone bụkwa nkume ọcha e ji arụpụta ihe dị icheiche

E ji 'shale' akpụ ihe ọkpụkpụ jirikwa ya emepụta nke Bekee kpọrọ 'tiles' nakwa 'bricks'.

Agwakọọ 'shale' na 'limestone', a na-eji ya emepụta 'cement'.

'Shale na Limestone' bara ụba na mpaghara Bende, Isikwuato, Ohafia nakwa Arochukwu.

5.  Black Marble

'Black Marble'

'Black Marble' bụ okwute ojii na-egbuke egbuke.

Ọ na-ada oke ọnụahịa ma bụrụkwa ihe mara mma iji dozie ụlọ.

Ị gaa n'Osisioma Ngwa na Ugwunabo, ebe ahụ ka e nwere 'black marble' nke ọma.

Ọ bụrụ na ị biara Aba n’afọ 2014, ị ga-amata ịhe ndị anyị rụọla- Ikpeazu

6. Glass sand

Nke a bụ aja e ji emepụta 'glass' dịka enyo, ugegbe, dịrị gawazie.

A na-ewere aja a sie ya n'ọkụ o we gbazee dịka mmiri tupu ewerezie ya mepụta 'glass'.

Aja ndị a bara ụba na mpaghara Ukwa east na west.

A...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mpaghara ọwụwa anyanwụ Naịjiria niile juputara n'ihe akụ ọnatarachi nke nwere ike ime ka steeti niile dị na ya baa ọgaranya ma ọ bụrụ na-emezie ha nke ọma.


Ọdịnaya: Ọchị eze di na nwunye ọ n-eru n'okwu ego?

 BBC Igbo jụrụ ndị mmadụ ma ha ga-enye nwunye ha maọbụ di ha akara akpaego ha dị n'ụlọakụ.

 Ajụjụ anyị mere gosiri na ụfọdụ ndị nọ na alụmdinanwunye anaghị eji ihe gbasara ego ha akpa ọchị.

 Luke Chinedu Mmoo kwuru na ọ dị mma dịkwa njọ.

"Ebe ezi ịhụnanya dị, tinyere nkwanyere onye ọbụla ugwu ruru ya, ọ maka. Mana ebe aghụghọ na ọchịchị nke onwe juru n'ezinaụlọ, ọ dịghị mma chaa chaa."

Ezinne Francis kwuru na ọ bụ ụdị di onye nwere ga-ekwu ma onye ahụ aga enye ya akara ụlọakụ ya.

"Ọ bụrụ na ọ bụ nwoke amamihe zuru nke ọma, n'ezie aga m egosi ya ihe niile ma meekwa ka ọ mara na mu na ya bu otu."

"Mana ya bụrụ nwoke na-añụ oke añụrụma, m gaghị eme ka ọ mara maoli."

N'otu aka ahụ Daphne Uduneje kwuru na ya na di ya na-ekekọrịta ihe niile gụnyere akara ụlọakụ ha.

"O nweghi ihe dị na ya. M chọọ iwere ego, ọ bụrụ na e nweghị m efe, di m na-aga ewetara m ya. Ụfọdụkwa, ana m aga ewetara ya."

" O nweghi ihe ọjọọ dị na ya ma ọ bụrụ na ha abụọ bụ di na nwaanyị ewezuga ma o nwere ka agwa otu onye n'ime ha dị."

Nwori Matthew kwuru na "o nweghi ihe m hụrụ jọrọ njọ na ya. Ebe m nwere ntukwasi obi n'ebe nwunye m no, a ga m enye ya akara ụlọakụ m.

O buru na m enyeghi ya nwunye m, ọ bụzi onye agbataobi ka m ga-enye ya?"

Mana Matthew gbara ama na ya alụbeghi nwaanyị.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Di na nwunye na-eriko nri, eyikọ akwa ma na-enwe mmekọrịta mana okwu ego abụghị egwu ụfọdụ chọrọ ị na-agbakọ ọnụ.


Ọdịnaya: Ọchịchị onye isi ala Naijiria bụ Buhari na-ebu agha megide mpụ

Iwu a nke  akpọrọ, "Iwu ike na ohere nke ụlọ omeiwu  nke afọ 2018" na-enye ndị omeiwu nke steeti na gọọmenti etiti nchekwa ka a ghara igba ha akwụkwọ maka ihe ha kwuru maọbụ mee oge nnọkọ ha na-aga n'ihu.

Iwu ahụ bụ otu n'ime iwu asatọ nke onye isi ala tinyere aka n'ime ya mere ka ikike ndị omeiwu nwere ịkpọ onye masịrị ha oku na inye iwu ka anwụchiee onye dara iwu ahụ.

Iwu ndị ọzọ Buhari  tinyere aka gunyere; iwu mebere the National Institute of Legislative Studies (Amendment) Act, 2018 maka ọzụzụ ndị omeiwu, iwu maka nkwekọrita ikwusi Ina ụtụ isi ugboro abụọ, dị na etiti Naijiria na mba Spain na iwu mebere otuChartered Institute of Project Managers of Nigeria (Establishment) Act 2018;  iwu na-ahụ mak ndị okenye ana akpọ "National Senior Citizens Center Act, 2018,.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye enyemaka onye isi ala na ihe gbasara ụlọ ọmeiwu, bụ Senitọ  Senator Ita Enang,gwara ndị nta akụkọ nke a n' ụbọchị ịrị abụọ na isii ka onye isi ala tinyechara aka na iwu ndị a.


Ọdịnaya: Ọchịchị ya nke malitere n'ọnwa Jenụwarị afọ 2017 bịara na njedebe dịka ntụlịaka otu ahụ e mere n'Owere ụbọchị ụka (10/1/2021) họpụtara George Obiozor dịka onye ga-eweghara oche onyeisi Ohaneze.

Dịka ụfọdụ ndị mmadụ na-ele anya n'enyo ịkọta etu ọchịchị Obiozor ga-adị, BBC Igbo tinyere anya na mmiri lee ihe Ohaneze mere n' oge Nwodo:

1. Ọnụ na-ekwuru ọha na eze ndị Igbo

Ndị isi otu Ohaneze oge Nnia Nwodo bụ onyeisi

Oge otu Ohaneze Ndigbo malitere n' afọ 1976, ihe a kpọrọ otu a bụ "Igbo National Assembly".

Ọ bụ ọkaiwu a ma ama bụ Ben Nwabueze bụ onye kpokobara Ndigbo nwere agba iji bido otu a.

Ebumnobi otu ahụ nke ha malitere oge Agha Biafra kwụsịrị bụ ịgba mbọ maka ọdịmma Igbo, dika otu Afenifere na Arewa Consultative Forum na-achọ ndị agbụrụ nke ha.

Gọọmentị etiti machiri otu ahụ, ha malite ọzọ ma gụgharia  ya, "Ohaneze Ndigbo".

Mana ebumnobi ha dịka ọ dị na mbụ ka bụkwa ikwuru Ndigbo.

Ọrụ a ka ndị niile chịgoro otu Ohaneze, malite na Ben Nwabueze bụ onyeisi mbụ ya ruo na Gary Igariwey bụ onye nyefere Nnia Nwodo ọchịchị, gbara mbọ ịrụ.

Mana ndị ma ihe ekwe na- akụ na ndọrọndọrọ ọchịchị obodo dịka Steve Nwosu, onye ntaakụkọ a na-anụ aha ya na-ekwu na, o nweghị onye chịgoro otu Ohaneze na nso nso a ji nhazi okwu na akọ bulie okwu ọdịmma Igbo ka Nnia Nwodo.

Ha kwuru n' ọchịchị ya wetara Igbo ùgwù.

Nwosu sị, "Oge ọchịchị ya dịịrị ndị Igbo mma."

"Onyeisi Ohaneze pụrụ apụ bụ Nnia Nwodo buliri Ohaneze."

'Ihe o jiri dị mkpa na Ndigbo niile ga-apụta tuo vootu'

"O ji nka ịhazi okwu nakwa akọ na uche gba mbọ maka ikike dịrị ndị Igbo".

Ijị maa atụ: Oge onyeisi Arewa Consultative bụ Ango Abdullah bọrọ ndi Igbo ebubo na ọ bụ ha na-ebute ọgbaghara ebe niile e nwere nsogbu, ọkachasị na Ọdịda Anyanwụ, Ọhaneze nyere ha ọsịsa ma kwuo na Ndigbo bụ ndị na-akpa udo ma na akwalite mmepe obodo ebe ọbụla ha hụrụ onwe ha.

Ọzọ bụ na otu Ohaneze Ndigbo katọrọ ogbugbu e gburu onye otu Ipob n'ọgbaghara dapụtara n'etiti ndị Ipob na ndị ọrụ nchekwa n'Emene,Enugwu steeti.

 2. Igbagha atụmatụ ọbụla ha hụtara ka nke megidere...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'abalị iri nke ọnwa Jenụwarị afọ 2021 ka Nnia Nwodo pịakọrọ oche ya dịka onyeisi otu Ohaneze Ndigbo.


Ọdịnaya: Ọchụchụ a metụtara ndị na-arụ n'ebe gọọmentị mapụtara maka mmepe obodo nke a kpọrọ "development center" na Bekee, ndị enyemaka, ndị enyemaka pụrụ iche, nakwa ndị ọzọ.

Ozi gbasara ọchụchụ ha si n'aka Kenneth Ugbala bụ odeakwụkwọ gọọmentị steeti ahụ, onye dere sị "N'ịkwụnyere ọchịchị ga-anabata mmadụ niile nke Bekee kpọrọ "inclusive governance", Gọvanọ Ebonyi steeti bụ Ichie David Umahi ebinyela aka n'akwụkwọ ka a chụọ ndị ọrụ ndị enyemaka, ndị enyemaka pụrụ iche, ndị ọrụ na-ahụ maka mmekọrịta ụlọ ọrụ na ụlọ ọrụ nakwa ndị ọrụ ndị ọzọ si n'okpuruọchịchị Ivo."

Okpuruọchịchị Ivo bụ ebe Anyim Pius Anyim bụbu onyeisi ụlọomeiwu ukwu bụ onye ya na Gọvanọ Umahi nwere esemokwu, si.

Nke a ga-eme ya ugboro abụọ n'ime ihe na-erughi otu izu Gọvanọ Umahi na-achụ ndị ọrụ ya, dịka ọ chụrụ ndị nke na-arụ n'okpuruọchịchị Ohaukwu bụ ebe Sam Egwu si, n'izu gara aga.

'Mmekọrịta Gọvanọ Umahi, Anyim Pius na Sam Egwu dịbu ka nnu na mmanụ tupu ha esewe okwu a'

Ụfọdụ ndị Ebonyi steeti na-atụ ụjọ ka esemokwu dị n'etiti Gọvanọ Dave Umahi, Anyim Pius Anyim bụ Onye bụbu Odeakwụkwọ Ukwu Naịjirịa na Sam Egwu, aka chịbụru Ebonyi, ghara ikpalite tigbuo-zọgbuo na steeti ahụ.

Nke a na-abịa dịka Anyim na Egwu bụ ndị isi a hụrụ kwaba okpu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị n'Ebonyi steeti sara Gọvanọ Umahi okwu n'ebubo o boro ha na ha chọrọ ikposa udo steeti ahụ.

Kingsley Amaechi bụ onye ọrụ na-eru n'okwu n'Ebonyi steeti kwuru na esemokwu mmadụ atọ a tụrụ ha n'anya n'ihi na "mmekọrịta ha dị ka nnu na mmanụ".

"Ọ dị ole na ole bụ ọgbakọ a ga-enwe ị na-agaghị ahụ ndị a ọ kachasị Sinetọ Sam Egwu. Tupu ugbua (esemokwu ha), gọvanọ na-akpọta ha abụọ dịka ndị bụ nna na a na-akwanyere ugwu na steeti a."

O kwuru na mmadụ abụọ a kwadokwara ọchịchị Umahi nke ọma, tupu esemokwu ha adapụta.

O kwuru na ọ bụ "ọchịchọ nke onwe" bụ ihe butere esemokwu n'etiti ndị a nwere agba n'ọchịchị Ebonyi steeti.

Amaechi na-atụ uche na ọ bụrụ na-ekwọghị mmiri oge ọ ka nọ n'obi ọkpa, nsogbu ịkpalite mụọ ndị omekome ịmalite mebiewa ihe ma gbuwe ndị mmadụ mmadụ n'ihi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọvanọ David Umahi achụọla ọtụtụ ndị na-arụ ọrụ n'okpuruọchịchị Ivo dị na steeti ya, ma sị ha chịpụta akwụkwọ gọọmentị niile dị ha n'aka ozugbo.


Ọdịnaya: Ọdoziakụ Ndule si na ya lapuru ụla were tete chọpụta na azụ niile ọ na-azụ a bụrụla ihe ide mmiri buru jewa.

Ọ sị na ihe gafere nde naira iri atọ na isii funarịrị ya n'otu ntabi anya.

N'akụkọ a, ọ kọrọ anyị njem ya nakwa etu ya Jiri na edi ihe mere nakwa njem o jere iji chọọ enyemaka iji malitekwe ọzọ.

Akụkọ ya na-agba anya mmiri mana ọ na-akwalitekwa mmụo ọfụma.

Kirie ya n'uju.

Ndị mere akụko a bụ Chiagozie Nwonwu na Nnamdi Agbanelo.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ mmadụ na-eji ego achụ ego na-ekwu maka ọdachị ha na-ezute n'ụzọ mana nke Cassandra Ndulue metụtara n'ebe ọjọọ dịka udiri mberede o jir bịa.


Ọdịnaya: Ọdọ ụgbọmmiri Lagos ebe ejichiri ngwa agha a

Ọ gwara BBC n'elu ekwentị na ha achọpụtala onye bubatara ya bụ ngwa agha ma sị ya jee weta akwụkwọ dị mkpa akpọrọ 'End-User Certificate.'

Ha nyere ya ụbọchị ịrị atọ iji weta akwụkwọ ahụ n'aka ụlọọrụ na ahụ maka nchekwa n'ala niile bụ 'National Security Adviser' n'olu bekee tupu enyeghachi ya ngwa ya.

Ka BBC gbara ya ajụjụọnụ, Attah kwuru n'onwebeghị ihe gosiri na ọ bụ gọọmnetị Kogi steeti tụbatara ahịa ahụ ka onye ọrụ sineti Dino Melaye si kwuo.

Mgbọ n'ọtụtụ ngwa ndị agha so n'ihe ejichiri

Ihe butere okwu a bụ ebubo Sinatọ Dino Melaye boro onye na-achị Kogi steeti bụ Yahaya Bello bụ ya bubatara ngwa agha ahụ.

Ọ sị na otu onye enyemaka Bello maka ihe gbasara nchekwa bụ Jerry Omadara gara n'ụlọọrụ ndị Kọstọm mgbe ọ pụtara ihe na ha jichiri ngwa agha ahụ were gwa ha na ọ bụ ndị Kogi nwe ngwa agha ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Joseph Attah bụ onye na-ekwuchitere ndị Kọstọm sị na ha achọpụtala onye bubatara ya bụ ngwa agha ha jichiri n'ọdọ ụgbọ mmiri Lagos.


Ọdịnaya: Ọdụm adọgbuola mmadụ abụọ  na mba Saụt Afrịka n'ogige anụmanụ 'South African game reserve.

Ndị na-elekọta anụmanu  kwuru na ha hụrụ ozu mmadụ abụọ ahụ bụ ndịnta na egbe ji n'ime ụlọ ọdụm.

APC Imo steeti ga-eme ntụliaka imeụlọ

Ụlọikpe ukwu nọ n'Owere, Imo steeti, akagbuola ntuliaka imeụlọ APC mere na steeti ahụ.

Ụlọikpe nyekwara APC iwu ka ọ gbaa mbọ megharịa ntuliaka ọhụrụ na steeti ahụ.

Adamu Ciroma alaa

Adamu Ciroma bụ onye bụbu mịnịsta na-ahụ maka ego nakwa onyeisi ụlọakụ etiti nke a kpọrọ CBN n'aha ịchafụ, anwụọla.

Ciroma dị afọ iri asatọ na itoolu nwuru n'Abuja taa ka ọ rịachara ọrịa ogologo oge.

Kedu mgbe mmekpa ahụ sị n'aka ndị uweojii ga-akwụsị

Ezinaụlọ Igwetu Linda bụ nwata ahụ na-efe ala Naịjirịa ndị uweojii gbagburu n'Abuja na Wenezde ekwuola na ha a chọrọ ikpe ziri ezi gbasara ya bụ okwu.

 Nwanne ya bụ Amara Igwetu gwara BBC Igbo na ha anabataghị ihe ndị uweojii kwuru.

Diego Maradona arịọla arịrịọ

Onye egwuregwu bọọlụ a ma ama bụ Diego Maradona arịọla otu FIFA arịrịọ maka okwu o kwuru na a ghọgburu Ajentina n'asọmpị ha na Ingland mere n'iko mba ụwa.

Cheta na Maradona dere na Twitter na ogbu-bọọlụ n' asọmpị ahụ bụ onye mere e jiri merie Ajentina na ya bu asọmpi.

Gee akụkọ anyị n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

Nwafọ Igbo a ma ama n'egwu agụpụtala ihe ise ọmere nwere bụrụ ọkaibe na egwu mbem bekee

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Ọfọ bụ osisi pụrụiche maka na ndị Igbo na-akwanyere ya ugwu nke ukwuu. Ndigbo nyere ọfọ ikike dị egwu dịka ikike e ji ekwu eziokwu, ikike e ji ahụ na anaghị emegbu mmadụ.

Ọfọ bụ ihe a na-ahụ anya a na-eji na-egosipụta eziokwu maọbụ nkwekọrịta n'etiti ndị Igbo.

E nwere osisi a na-kpọ osisi ọfọ mana ọbụghị osisi ọfọ niile ka-eji eme ọfọ.

Osisi a na-eji eme ọfọ ga-eji aka ya daa n'ala mana ọbụghị ndị niile dara n'aka ha ka e jikwa eme ọfọ.

Ọ bụ nke jiri aka ya dara onwe ya kpọwa ụzọ abụọ, otu isi ya che n'ọwụwa anyanwụ, otu isi eche isi n'ọdịda anyanwụ, oge ahụ, a mara na ọ bụ ọfọ daziri adazi.

BBC Igbo gbara ndị mmaọdụ ajụjụọnụ ka ha kọwa ihe ọfọ bụ na ihe ọ pụtara n'ala Igbo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọfọ bụ osisi bara oke uru n'ala Igbo. Ọ bụ osisi jikọrọ Igbo ma mee ka Igbo guzosie ike.


Ọdịnaya: Ọfọ ndị sineti bụ ihe na-egosi ikike ndị sineti

N'akwụkwọ ahụ nke onyeisi mgbasaozi na sinetị bụ Aliyu Sabi Abdullahi binyere aka na ya, o kwuru na ihe mere na sinetị taa bụ arụ megide mba Naịjirịa maka na ndị ahụ batara na sinetị chọrọ ichutu otu ngalaba ọchịchị Naịjirịa.

N'aka nke ọzọ onyeisi sineti bụ bukola Saraki edeepụtala akwụkwọ ikwu ebumnobi ya gbasara ihe mere taa.

O kwuru na obi dị ya ụtọ etu ndị sineti siri na-ekweghi ka mkpamkpa ahụ kwụsị ha ọrụ ha.

Content is not available

End of Facebook post, 1

Ndị omeiwu ahụ mechara nwee ọgbakọ ha mana ha ejighi ọfọ ahụ na-efu we mee ya.

Ndị ụlọomeiwu nta bịara sonyere ndị sinetị taa nwee ọgbakọ maka ya bụ ihe mere nie ha mechara we nye onyeisi ndị uweojii na Naịjirịa bụ Ibrahim idris na onyeisi ndị SSS bụ Lawan Daura otu ụbọchị ịchọta ya bụ ọfọ na-efu efu.

Ndị omeiwu zọrọ isi ha ka ndị ike bịara buru osisi ọfọ ndị sineti

Nke a na-eme ụbọchị ole ndị sinetị kwuchara ka a chụọ ndị isi ọrụ nchekwa niile na Naịjirịa.

Ọtụtụ ndị mmadụ ekwuola okwu maka ya bụ ihe mere, ndị otu pati Sinetọ Ovie bụ APC akatọla ya bụ mkpamkpa.

Ha dere ya n'akara twitter ha taa:

N'akụkụ nke ha, otu pati na-anghị n'ọchịchị bụ PDP etinyekwala ọnụ ha n'ihe ahụ mere wee katọọ ya.

Site n'ozi ha depụtara n'akara twitter ha, ha gwara ụmụ Naịjirịa ka ha lebaa anya na mwakpo nakwa ahụhụ nke otu pati APC na-ata ndị omeiwu Naịjirịa na ndị isi hanke gunyere ikwu ka ndị uweojii jide onye sịnetọ.

BBC Igbo gbara onye ọkaiwu Nwabueze Ugwu ajụjụọnụ gbasara ihe ahụ mere, o kwuru na ihe bụ ihe ihere nye Naịjrịa na iwu Naịjirịa.

N'okwu ya; ndị ụlọomeiwu mere nkeọma wee jiri ọfọ ọzọ we mee ọgbakọ maka na iwu Naịjirịa ekwughi na ọ bụrụ na ọfọ adighị, ha agaghị ejili ọfọ ọzọ mee ọgbakọ.

Mana o kwuru na ndị gọọmenti etti kwesiri ịhụ ndị isi ọrụ nchekwa niile dịka ndị ụlọomeiwu si kpọọ oku ya ụbọchị gara aga.

N'aka nke ọzọ, onye ọnụ na-erụ n'okwu n'ihe gbasara ọchịchị na ndọrọndọrọ bụ Okechukwu Nwoke gwara BBC Igbo na ihe a gosiri na ọchịchị edoghi ndị APC anya.

Nwoke kwukawara na ụmụ Naịjirịa...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọomeiwu sinetị ewepụtala akwụkwọ ha jiri tinye ọnụ n'ihe mere ebe ahụ taa.


Ọdịnaya: Ọfọ ndị sineti bụ ihe na-egosi ikike ndị sineti

Ndị omeiwu nke ukwu na ogbo ha na nke nta gara ezumike ọnwa abụọ n'ụbọchị 24 nke ọnwa Juun, nke mere ka onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadụ Buhari na gọọmentị ya bido iti mkpụ na ya bụ ihe ga-emebiri ha ihe ha na-ahazi, ọkachasị nke metụtara ntuliaka nke afọ na-abịa.

N'agbanyeghị na onyeisiala na-arịọ ka ha laghachite ọrụ tinye ọnụ n'ego ndị Inec ji eme ntuliaka ahụ nakwa ego ọ chọrọ ka e tinye na bọjetị nke afọ a, ndị omeiwu ka nọkwa enwe anwụrị ezumike ha. Ụfọdụ n'ime ha agaala njem.

Onyeisiala na onweya nọ mba ofesi na aracha ezumike nke ya.

Taa, ebumnobi ọtụtu mmadu bụ na ndị ọmeiwu ga-ezukọ n'obi ha, rachaa mkpụrụ aka ma binye aka n'iwu, mana Okeke ahụghị azụ Azụka.

Ihe Igbo na-anụ bụ na ọ bụ ọgụ na mgba chere ụlọomiwu n'ihu.

Saraki hapụrụ APC laghachị PDP

Ndị nọ n'otu akụkụ bụ ndị otu pati na-achị bụ ndị Bekee kpọrọ All Progressives Congress (APC). Ndị kwụ n'akụku ọzọ bụ ndị Peoples Democratic Party (PDP) bụ ndị a chuturu n'ọchịchị n'afọ 2015.

Ndị PDP na-ebo ndị APC na ha na-akpa nkata etu ha ga-esi chụtuo onyeisi ndi ụlọomeiwu bụ Bukola Saraki.

Ndị APC adịghịkwanụ agọ ya bụ ebubo, makana onyeisioche ha bụ Adams Oshiomhole na-ekwusi ike na ya bụ nchụda ziri ezi, ma kwukwaa na Saraki kwesịrị ịkwanyere onweya ugwu rituo n'udo.

Saraki n'onweya kwuru na onweghi ebe o ji azụ aga.

Ọgbaghara mere n'ụlọomeiwu n'izu gara aga so n'ụmụ kepu kepu na-adapụta n'ịtụaka a.

Okwu ọbụzi ịma mbe n'abọ nke bụ oke?

PDP kwụsị ike na onweghị ebe Saraki na-aga ma ọ bụrụ na ọbụghị ihe ruru mmadụ 76 tinyere aka n'ịchutu ya.

APC enweghị ihe ruru mmadụ 76 n'ụlọomeiwu ukwu.

Ugbua, ọ bụzi ndị APC na-eti mkpụ na ewu na-achọ ịnọ n'ụdọ mụo nwa.

Ha sị na ndị PDP na-achọ ịba ndị otu ha ọgụ n'ụlọomeiwu.

BBC Igbo gbara Ike Abonyi bụ onye ndụmọdụ mgbasaozi nke onyeisioche PDP bụ Uche Secondus ajụju ọnụ maka ihe a ndị APC kwuru.

Abonyi gwara BBC Igbo na a maghị PDP maka ịchọ okwu maọbụ ịlụ ọgụ.

"Ọ bụ ndị APC ka a ma maka mgbasa ozi asị. Ihe a ha kwuru bụ ihe Bekee na-akpọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe ọtụtụ ndị mmadụ na Naịjirịa tinyere uche na ya bụ ịma ma ndị ụlọomeiwu aga alagachite ọrụ.


Ọdịnaya: Ọfọ ndị sineti bụ ihe na-egosi ikike ndị sineti

Onyeisi ndị Sịneti bụ Bukola Saraki kelere ndị Sịnetọ maka nke a, kwuo na ọ bụ oke ihe ha mere na njem ha ime iwu n'ala Naịjirịa.

"Anyị ehiwela usoro iwu dị mkpa iji kwalite azụmaahịa na ibelata oke ihe mgbochi dị n'azụmaahịa na Naịjirịa.

Nke a bụ iji kwuo n'ezie na anyị dị njikere ịzụahịa na Naịjirịa, i nyere ndị azụmaahịa nta aka, nakwa ịrụpụta ihe ọhụrụ ma kwalite azụmaahịa." Saraki kwuru.

End of Twitter post, 1

Ụfọdụ uru dị n'ihiwe iwu a gụnyere:

BBC Igbo gbara otu onye azụmaahịa bụ Ike Chidiebere ajụjụ.

O kwuru na iwu a dị mma mana gọomentị kwesiri ịkọwara ndị azụmaahịa na-agụghị akwụkwọ ihe nke a pụtara.

Chidiebere kwuru na ndị ụlọọrụ National Orientation Agency kwesiri ị bata n'ime ahịa nakwa obodo kọwaa uru dị n'iwu ọhụrụ a.

Na nke a ga-eme ka ndị mmadụ tinye uchu n'ime azụmaahịa n'ala Naịjirịa.

Gere ihe o kwuru ebe a:

Sịneti: Uru dị n'iwu azụmaahịa ọhụrụ

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Na nzụkọ ndị Sineti mere ụnyaahụ bụ ebe ha hiwere iwu ọhụrụ akpọrọ Company and Allied Matters Act n'olu Bekee mgbe agụpụtara ya nke ugbo atọ.


Ọdịnaya: Ọgba bọọlụ Morocco bụ Hakim Ziyech gbafuru penariti ya

Mba Morocco ji anya ha wee hụ nke a taa dịka mba Benin Republic gbaara ha ụgbọnwamkpi n'asọmpi iko mba Afrịka bụ AFCON 2019.

Morocco na Benin Repụblic nyere onwe ha otu goolu otu goolu nke mere ka asọmpi ahụ baa na penariti.

Ndị Benin Republic dị naanị mmadụ iri wee gbachaa ya bụ bọọlụ n'ihi 'Red card' e nyere otu n'ime ha.

Ndi egwu bọọlụ Benin Republic nọ n'aṅụrị

Penariti ahụ mechara bie mgbe Benin Republic nyere Morocco goolu anọ asatara naanị otu.

Nke a pụtara na Benin agafeela na agba nke ọzọ AFCON 2019 ebe Morocco eberela akwa lawa. Ọ bụ nke izizi Benin Republic na-abanye agba nke atọ AFCON.

Ka ọ dị ugbua, mba Senegal na ndị Uganda na-achịpụ ya iji mara onye ga-agafe na agba nke ọzọ.

Ndị Super Eagles nke Naijiria ga-ezute mba Cameroon echi bụ Satọdee n'elekere ise nke uhuruchi.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Igbo tụrụ ilu sị na elelịa nwa ite ọ gbọnyụọ ọkụ, nke a bụ eziokwu.


Ọdịnaya: Ọgbaa bọọlụ onye Lyon sị Aịvori Kost bụ Maxwell Gnaly Cornet ebe ọ na-aṅụrị

Cheta na ọ bụ Lyon dulara Cristiano Ronaldo na ndị Juventus n'asọmpi a n'izu gara aga.

Cornet nyere otu goolu ebe Mousa Dembele nyere goolu abụọ Lyon ji merie.

Kevin de Bruyne bụ onye nyeteere Man City otu goolu ha ji gbaa aka ahịa.

Nke a pụtara na ọ bụ Lyon na Bayern Munich ga-ezute onwe ha iji mara onye ga-etozu iso gbaa asọmpi nke ikpeazụ nke iko Uefa Champions League.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu egwuregwu bọọlụ Olympique Lyon azaala ogbu agụ ọzọ dịka ha ji ọkpụ goolu atọ a satara otu dulaa Manchester City n'asọmpi Champions League n'abalị Satọde.


Ọdịnaya: Ọgbaaghara a dapụtara oge ndị uweojii wakporo ebe ndị Ipob na-eme ọgbakọ wee chụsasịa ha.

Gere ihe onye ntaakụkọ anyị hụrụ gbasara ya bụ ọdachi.

Onye mere akụkọ a bụ Ebere Ekeopara na Chiemela Peter

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

BBC Igbo nọ n'Enugwu oge ndị otu 'Indigenous People of Biafra' na ndị uweojii lụrụ ọgụ na mpaghara Emene.


Ọdịnaya: Ọgbaaghara yiri nke a mere n'afọ 2001 n'obodo Jọs, Platu steeti

Ya mere onyeisiala bụ Muhamadu Buhari jiri zigara ndị steeti ahụ ozi itiakanobi iji kasie ha obi maka ihe mwute a mere.

N'ime ozi ya, o kwuru na ọ ga-agba mbọ ịhụ na a nwụchiri ndị mere nke a ma kpee ha ikpe ka o si kwesi.

Mana obi adịghị ọtụtụ ndị mmadụ mma maka akụkọ a ebe ha gosiri iwe ha n'elu soshal midia.

@Renoomokri kwuru na ọ dịka Buhari ezitere ozi ochie ya n'agbanweghị ihe ọbụla n'ime ya.

@es_adelore kwuru ka gọọmentị etiti mee ihe karịrị izi sọsọ ọzị kwa izuụka ihe mere.

@Terna71 kwuru na ọ bụ otu ozi a ka Buhari kpụ n'ọnụ kemgbe ndị Benue na-anwụ.

@AlphamaleSMG kwuru na Buhari na-akwado ịme njem na Kalaba kama ị ga leta ndị Platu steeti.

Ozi ndị Buhari zipụtere gbasara oke ogbugbu dị icheiche

Ihe mere ụfọdụ mmadụ jiri ewesara Buhari iwe bụ na ozi ya niile ọ na-ezite na eyi onwe ha.

Ha na-ekwukwa na o zipuchaa ozi ndị a ma kwechaa nkwa, ogbugbu ka na-aga n'ihu.

Lee ozi ndị o zipuru n'oge gara aga n'akara soshal midia ya ebe a:

Ụbọchị 3 ọnwa Jenụwarị afọ 2018

N'akwụkwọ ọ depụtara n'ụbọchị ahụ site n'aka onye enyemaka ya Garba Shehu, ọ katọrọ ogbugbu ndị mmadụ na Benue steeti kpọọ ya ajọ ihe.

Ụbọchị 1 ọnwa Febụwarị afọ 2018

Ụbọchị 24 ọnwa Eprelu afọ 2018

Ụbọchị 24 ọnwa Juun afọ 2018

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii kwuru na mmadụ ruru iri asatọ n'isii anwụọla n'ọgụ dara n'etiti ndị ọchịehi na ndị ọrụụgbo na Platu steeti.


Ọdịnaya: Ọgbaghara dara n'ehihie ụbọchị Tuzde ka igwe ndị okpukpere Juu jupụtara n'okporoụzọ na-eme ngagharịiwe na-ekwu ka e nye ha Biafra..

Ndị nọ n'ebe ihe mere kwuru na ndị uweojii jiri anwụrụ anyammiri  (teargas) chụsasịa ndị ahụ ji uwe nwụda ọcha, ma nwụchịkwa ụfọdụ n'ime ha.

Mana ha gbasara ma lọghachikwa ọzọ, ebe ndị uweojii sochikwara n'ike. ma gaa n'ihu ịgba ha anwụrụu anyamiri.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Abia steeti bụ Godfrey Ogbonna gwara BBC Igbo na ngaghariiwe ahụ mere n'ezie.

Mana o kwuru na ọ bụ ndị Ipob kwunyere ndị okpukpere Juu were mee ngagharịiwe.

Ọ gara n'ihu kwuo na ha anwụchiela ụfọdụ n'ime ndị mere nke a, ebe ha nwetara ihe njirimara otu Ipob gụnyere ọkọlọto Biafra.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii kwuru na ha anwụchiela ndị okpukpere Juu mmadụ n'Umuahia maka ikposa obodo.


Ọdịnaya: Ọgbaghara dara n’etiti ndị ofufe Shiites na ndị uweojii n’Abuja

Ndị Shia n'onwe ha gwara BBC na mmadụ 11 n'ime ha nwụrụ na ọgbaghara ahụ mere n'Abuja n'ụbọchị bụ nke iri abụọ na abụọ nke ọnwa Jụlaị.

Ndị uweojii sị na ebugara DSP Umar ụlọ ọgwụ mana ọnyaghị.

Ha asịkwa mmadụ abụọ nwere ọkwa "Assistant Superintendents of Police" nakwa onye ọrụ ụlọ ọrụ Channels Television merụrụ ezigbote ahụ.

Ndị uweojii sị na ndị a gbakwara ụlọ ọrụ ndị gbata gbata "National Emergency Management Agency" (NEMA) na ụgbọala abụọ ọkụ.

Nke a bidoro dịka ha na-eme ngagharị iwe ka gọomentị tọhapụ onyeisi ha bụ El-Zakzaky onye e ji na mkpọrọ kemgbe afọ 2015.

Onye na-ekwuru ndị Shia bụ Ibrahim Musa gwara na ndị otu ha nwụrụ bu apa egbe n'ahụ.

Ọ sị na ọnụ ọgụgụ ndị nwụrụ nwereike rịa elu maka ndị uweojii Naịjirịa buru ụfọdụ ozu laa.

Ndị Shia sị na mmadụ 11 nwụrụ n'ọgbaghara a. Ndi uweojii si na-egburu otu onyeisi ha

 Ndị uweojii sị na ha ji mmadụ 54 ha nwụchịrị n'ọgbaghara a.

Ha dere akụkọ na soshal midia ha na-ebo ndị a na-eme ngagharị iwe ebubo na ọ bụ ha butere nsogbu a.

Ndị uweojii kwukwara na ha na-agbalị ihu na udo chịrị.

Ndị Shiites na-ekwu na ụmụnwanyi na ụmụaka ha so na ndị a gbara egbe.

Ndị uweojii dere n'akara Twitter ha na nsogbu a kacha na mpaghara "Central Business District" na "Three arms Zone" nke Abuja.

Ha kwukwara  na ha na-agbalị ime ka ọgbaghara a belata.

Ọtụtụ ndị mmadụ nọ na Soshal Midịa ekwu ihe mere ma na ekwukwa uche obi ha.

Lee ihe ụfọdụ ndị mmadu n'ekwu -

Ndị akwụkwọ mgbasa ozi Punch tinyere ihe onyonyo na egosi ụgbọala ndị gbatagbata a na akpọ NEMA ebe ọ na agba ọkụ.

Otu onye bụ Fidah Nurudeen zaghachiri ndị uweojii na twitter tinye ihe onyoonyoo kwuo na ha na-agba ụmụnwanyị na ụmụaka egbe.

Ụfọdu dịka Tesleem Lawal na-ajụ sị "Gịnị ka ụmụaka n'eme ebe a na-eme ngagharị iwe?"

Onye ọzọkwa jụrụ ma gọọmentị achorọ ka otu iyi egwu ọzọ dị ka Boko Haram billie?

N'otu olu a ka Gimba Kakanda dọọrọ ndị gọomentị aka na nti na 'ọ bụ udịrị obị a ka ndị dịka Boko Haram siri bido'.

N'afọ gara...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii sị na onye uweojii bụ onyeisi ngalaba "Operations" n'Abuja bụ DCP Usman A.K Umar nara mmụọ n'ọgbaghara dara n'etiti ha na ndị otu "Islamic Movement of Nigeria" (IMN) e ji "Shia" maọbu "Shiites" mara.


Ọdịnaya: Ọgbaghara na-ada ugbua sonyere ịra anya e mere n'ọtụtụ ọnwa na Jerusalem, na-agbanyeghị na nsogbu adịrịla ruo ọtụtụ afọ.

Kedụ etu o siri bido?

Obodo Bethlehem n'ihe dị ka afọ 100 gara aga

Nsogbu ruru afọ 100

Mba Briten weghaara mpaghara a kpọrọ Palestine na mpaghara Bekee na "Middle East" dịka e meriri Ala Eze Ottoman n'agha WW1.

Ọ bụ ndị Arab kachasị n'ebe ahụ mana ndị Jew nọkwa ya.

Nsogbu n'etiti ofufe abụọ a malitere ịrị elu n'oge mba ụwa nyere Briten ikike ikewapụtara ndị Jew obodo na Palestine.

Ndị Jew na-ahụ ebe ahu dịka ala nna ha mana ndị Arab bi ebe ahụ sikwa na ọ bụ ala ha ma gbajọọ atụmatu mba ụwa wepụtara.

Onye agha Haganah tupu a malite agha Mwereonwe Izrel n'afọ 1948

N'etiti afọ 1920 na 1950 ndị Jew na-abata ala ahụ riri elu ọfụma, dịka ha na-agba ọsọ mkpagbụ na Yurope nakwa ogbugbu egburu ha na agha mba ụwa nke abụọ.

Ọgbaghara n'etiti ndị Jew na ndị Arab malitere ịkawanye njọ, dịka mgbajọ ọchịchị Briten malitekwara ịka njọ.

N'afọ 1947, UN mere ntuliaka ka ekewaa Palestine abụọ, nye ndị Jew otu mpaghara, nye ndị Arab nke ọzọ ma mee Jerusalem obodo mba ụwa nwe.

Ndị Jew nabatara atụmatụ a mana ndị Arab gbajọrọ ya, nke mere ka a ghara ime ya etu a.

Ndị agha Arab na-agba ndị Jew egbe n'agha n'afọ 1948

Okike Izrel butere nnukwu agha

Na 1948, dịka esemokwu a ekweghị mkpezite, Briten wepụrụ aka n'ọchịchị Izrel, ndị Jew wee kwuo na ọ bụ ha nwe mba Izrel.

Ọtụtụ ndị Palistine ekweghị, nke a butere agha. Ndị agha si mba Arab ndị ọzọ buru agha bata.

Puku kwuru puku ndị Palistine gbara ọsọ maọbụ a chụpụrụ ha na be n'atụmatụ ha kpọrọ "Al Nakba" bụ nke Bekee kpọrọ "the "Catastrophe".

Oge agha kwụsịrị n'afọ na-esote nke ahụ, Izrel ewerela ọka nkụ ala ahụ.

Mba Jordan ji ala a kpọrọ West Bank ebe Ijipt ji nke a kpọrọ Gaza.

Ekewara Jerusalem abụọ, ndị agha Izrel na Ọdịda Anyanwụ ebe ndị nke Jordan nọ na Ọwụwa Anyanwụ ya.

Mapụ ugbua

Na agha ọzọ a lụrụ na 1967, Izrel weere Ọwụwa Anyanwụ Jerusalem, West Bank, Golan Heights nke Syria, Gaza nakwa Sinai nke Ijipt.

Oge ndị Palistine ha na ụmụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ọkụ ọgụ na-ada n'etiti Izrel na Palestine na-enwuru ọkụ, otu United Nations adọọla aka na ntị na nnukwu agha nwereike ịda.


Ọdịnaya: Ọgbaghara so ntuliaka ime ụlọ ndị APC mere n'akụkụ Naijiria dị icheiche

Ogbaghara pụtara nke tara isi mmadụ abụọ na Legos na Delta steeti,ebe emerụrụ ọtụtụ ahụ na Oyo steeti ebe e higharịrị ntuliaka ahụ.

Ọ bụ tigbu-zọgbuo and ihe ike so  ntuliaka ahụ mere ka Gọvanọ Nassarawa steeeti, Tanko Al-Makura, onye bụ onye ndu kọmitii  ntuliaka nke Ekiti jiri kagbuo ntuliaka ahụ.

Nsogbu dabutara na Ekiti,Kano,Imo.Rivas na steeti ndị ọzọ.

Lee steeti ndị nwere agba gbaghapụrụ ntuliaka ime ụlọ ndị APC:

1.  Na Kano, Kwankwanso,Abubakar esonyeghị

Rabiu Kwankwanso bụbụ Gọvanọ kano Steeti esonyeghị na ntuliaka ime ụlọ nke APC mere na steeti ahụ

 Onye chịbụrụ ọkwa Gọvano bụ Rabiu Kwakwanso na Sinetọ na-anọchite anya Kano Centralụ bụ Hafiz Abubakar emeghị ntuliaka ahụ.

Onye orụ mgbasaozi Kwakwanso bụ  Binta Sipkin gwara ụlọ akụkọ Premium Times, na ndị otu APC kwụnyere Kwakwanso mere ntuliaka nke ha na wọdụ 484 dị na steeti ahụ.

Mana ọnụ na ekwuru Gọvanọ stteeti ahụ bụ Abbar Awnwar wuru na Gọvanọ steeti ahụ bụ Umar Ganduje kwuru na ntuliaka ahụ gara nke ọ ma iji gosi na a nabara pati APC na okpuru ọchịchị iri anọ na anọ dị na steeti ahụ.

2. N'Adamawa, Bindow apụtaghị

Gọvanọ na-achị Adamawa bụ Mohammed Jibrilla Bindow esonyeghi mee ntuliaka ahụ.

Ndị ji ọkwa ọchịchị na steeti ahụ apụtakwaghị na ntuliaka ahụ.

Ndị na-akwado Buhari dịka babachir Lawal kwuru na na ndị apụtaghị na-egosi akwadoghị Buhari ịlọghachi ọzọ dịka onyeeisiala.

3. N'Edo, anya ahụghị Oyegun

A napụrụ Oyegun ohere ị ga n'ihu dịka onyeisioche pati APC iji mekwata Bola Tinubu

Onyeisioche APC n'ala Naijiria bụ John Oyegun,esonyeghị na ntuliaka nke e mere na wọdụ ya dị n'okpuru ọchịchị na Bbini Isi obodo, Edo steeti.

Akụkọ kwuru na Oyegun ji ihe dị mkpa n'aka nke mere na ọ gaghị ọgbakọ  ahụ dị oke mkpa.

4.  N'Ogun, Osoba esonyeghị

Gọvanọ chịbụrụ Ogun steeti bụ Olusegun Osoba agaghị ntuliaka ime ụlọ APC nke mere na steeti ahụ.

N'Anambra, Nwoye na Ngige akwatara dịka, onye zọburu ọkwa Gọvanọ na ntuliaka gara aga bụ Tony Nwoye bọrọ Mịnịsta na-ahụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu pati APC mere ntuliaka nke ime ụlọ na wọdụ ha niile dị na ala Naijiria, dịka ha mere nhọpụta onye ga-azọ ọkwa gọvanọ na steeti Ekiti na aha otu ahụ.


Ọdịnaya: Ọgbakọ a bụ onyeisiala mba Amerịka kpọrọ ka ha nwee ya

Ọgbakọ ahụ ga-elebe anya n'etu a ga-esi hazie mmekọrịta dị n'etiti mba abụọ ahụ nakwa itinye uche na ihe gbasara mba abụọ ahụ dịka ikwalite akụ na ụba obodo, iluso ndị oyi egwu ọgụ na ndị na-echere udo na nchekwa obodo aka ngba.

Ha ga-enwe ọgbakọ ahụ n'ehihie, e mesia, Buhari ga-enwe ọgbakọ ọzọ n'etiti ndị mara ihe ekwe na-akụ gbasara ọrụugbo na imepụta ihe.

Ndị isi gọọmenti Naịjirịa n'akụkụ ọrụugbo na njem ala na nke elu na ndị ụlọ ọrụ ndị mba US emeela ọgbakọ tupu Buhari agawa.

Ndị Naịjirịa na ndị Boeing bụ ndị kachasị emepụta ụgbọelu n'ụwa niile ga-enwekwa ọgbakọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Muhammadu Buhari na onyeisiala mba Amerịka ga-enwe ọgbakọ ụbọchị Mọnde 30 Epreel.


Ọdịnaya: Ọgbakọ ụmụ nwaanyị Abia steeti arịọla ndị uweojii na steeti ahụ enyemaka ịkwụsị mpụ na ihe ojọọ dị ịcheiche a na-emeso ụmụnwaanyị kachasị ụlọ na-agba mgbere nwa ọhụrụ.

Nkechi Ikpeazụ nwunye gọvanọ na-achị Abia kwuru na ịgba akụwụna, mwakpo n'ike na ịmegbu ụmụnwaanyị ajadu so na ihe ndị ekwesiri ịleba anya ma kwụsị kwa.

Ọzọ,

Nsogbu dị n'etiti ndị ọchịehi na ndị ọrụgbo na-emetụta ikọpụta ihe oriri

Gọọmentị etiti eweputala atụmatụ isii ha kwuru na ọ bụ ị ji kwusi nsogbu dị n'etiti ndị ọchịehi na ndị ọrụ ugbo na Naịjrịa.

Cheta na kemgbe mbido afọ 2018, okwu a eriela ndụ mmadụ narị ole na ole kachasị na Benue steeti.

N'akụkọ ofesi,

Mba Amerịka esila n'ọgbakọ oke na ugwu ruru mmadụ na UN a kpọrọ United Nations Human Rights council na bekee pụọ.

Nikki Haley bụ onye nọchitere anya Amerịka na UN kwuru na nzụkọ ahụ dị aghụghọ ma na-akpa agwa ihu mma abụọ.

N'egwuregwụ,

Ka asọmpị iko mba ụwa jisike na-aga, Jack Wilshere bụ aha a ma ama n'otu egwuregwu bọọlụ Arsenal ekwuola na ya ga-ahapụ otu ahụ na ngwụcha ọnwa Juun.

O depụtara nke a n'elu Instagram ya na oge eruola ọ ga-eji chọrọ ụzọ ọzọ n'ọrụ aka ya bụ ịgba bọọlụ.

Gee nkeji ụtụtụ ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Ọgwụ ike Enugwu

Agbanyeghị na ndị si ngalaba na-ahụ maka ọgwụ ike bụ National Drug Law Enforcement Agency (NDLEA) anwụchịela ndị a ma gbachie ebe ha nọ na-arụ arụ a, mmiri ala dị na mpaghara Trans-Ekulu emebiela.

Calista Udomma Meka gwara BBC na ọ bụ otu onye aka kpara ebe o bu akpa ọgwụ ike efedrin gbara ama eji nwụchie ndị a na-akpa ike a, ma chọpụta ebe nsogbu mmiri ndị bi na Trans-Ekulu na-agabiga.

NDLEA sị na onye nọ n'isi ndị na-akpa ike a bụ otu nwoke bi Saụt Afịrịka aha ya bụ Christian Chibuzor.

Calista kwuru sị; "Christian anọghị mgbe anyị gara ọrụ n'ụlọ ahụ, mana a hụrụ na ọ bụ ebe a na-akpọsa ụgbọala ka a nọ na-aku ọgwụ ike a."

ADD PHOTO

Ndị e jidere n'ụlọ a bụ Christopher Eze, Ikechukwu Umahi na Paul Eze.

Otu nwoke bi na mpaghara Phase 2 na Trans-Ekulu aha ya bụ Ogunedo Emeruole, gwara ndị ntaakụkọ Vanguard na ha "bidoro hụwa mgbanwe n'ime mmiri ha na-ekute n'ọmị mmiri, mana tupu nke ahụ emee, anyi na-anụ ajọ isi si be agbataobi anyị."

Ọ sị: "Anyị che na onye kwatara ọhụrụ gbara ọgwụ anwụ mana ya bụ ajọ isi akwụsịghị.

"O ruru mgbe anyị bidoro ịhụ mmanụ n'ime mmiri anyị na-ekute. Mmiri a na-esi ajọ isi. Ya mere anyị ji kpọọ ndị na-egwu ọmị, mana isi ahụ ka ha ike.

"Ọ tụrụ anyị n'anya mgbe ndị NDLEA bịara gwa anyị na o si n'aka agbataobi anyị."

ADD ANOTHER PHOTO

Maazị Emeruole gara n'ihu kwuo na ha amaghị onye agbataobi ha a, makana ọ naghị apụta n'ime ụgbọala ya ma ọ bịa.

Meka gwara BBC Igbo na a na-ere ọgwụ ike a na-arụpụta n'ụlọ a na mba ofesi.

Agbanyeghi na ọ gwara BBC Igbo na gọọmentị Enugwu steeti nakwa nke etiti ma maka ihe mere, onweghi onye gọọmentị a kpọrọ zara ekwentị ya iji tinye ọnụ n'akụkọ a.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

A na-asị na "mmiri bụ ndụ" mana ọtụtụ mmadu n'Enugwu ahụghị nke ha ga-aṅụ ka ndị na-akụ ọgwụ ike akpọrọ "Methamphetamine" ji mgbọrọgwụ gbarụọ ala.


Ọdịnaya: Ọgwụ mgbọrọgwụ ahụ nke foto ya gbara na soshal midia ụbọchị Tọzde, enweghị akara gosiri na o nwere nkwado nke NAFDAC.

Mana o gosiri 'ginger','garlic' na mkpọrọọgwụ na mkpaakwụkwọ ndị ọzọ  e jiri mee ya ma gosikwa na ọ bụ SHESTCO bụ ụlọọrụ nọ n'okpuru ministrị na-ahụ maka nka na ụzụ mere ya.

 Sheda Science and Technology Complex (SHESTCO) bụ ngalaba na-ahụ maka nchọcha na mmepe obodo.

Ha nwere lab atọ;  nke " Biotechnology' nke' Chemistry' nakwa nke 'Physics Laboratory.'

Mbọ BBC Igbo gbara inweta onyeisi ngalaba ahụ bụ Ọkammụta Paul Onyenekwe amịtaghị mkpụrụ dịka ekwentị ya agaghị aga mana ọnụ na-ekwuru mịnịstrị nka na ụzụ bụ Abdul Ganiyu Aminu kwuru na mịnịstrị ha amaghị maka  ọgwụ ahụ.

Aminu sị na ihe e nyere ngalaba nọga n'ọkpụrụ FMST bụ ikike ime 'facemask', kemical a na-efe maka aka mgbochi ọrịa nakwa nnyocha maka Covid-19.

"O nweghị mgbe anyị mere ọgwụ maka ọgwụgwọ coronavirus."

N'otu aka ahụ,  ụlọọrụ NAFDAC kwuru na ha edebanyebeghị  aha ọgwụ ọbụla na Naijiria maka ọgwụgwọ coronavirus.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mịnịstrị na-ahụ maka sayensị na nka na ụzụ (Federal Ministry of Science and Technology-FMST) ekwuola na ha amaghị maka ọgwụ e mere maka ọgwụgwụ coronavirus nke e ji aha mịnịstrị ahụ mee.


Ọdịnaya: Ọgwụ ụkwara codeine emela ọtụtụ ndị ntorobịa isi mgbaka

Ụlọọrụ na-emepụta ọgwụ na Nigeria bụ Emzor achụọla otu onye oreeahịa ha ma kwụsị mmadụ abụọ ọrụ n'ike n'ihi aka ha tinyere n'ire ọkwụ ụkwara,codeine, n'ụzọ megidere iwu.

BBC malitela ụbọchị Tuusde ngosi ihe onyonyo ha mepụtara nke na-egosi mkpamkpa iṅụbiga ọgwụ ụkwara codeine oke na-eme na ndụ ndị ntoroọbịa.

A malitere ihe ngosi a na Sheraton Hotel Ikeja, Legos, ụnyaahụ dịka ozi na-ekwu na achụọla onyeisi azụmahịa ụlọọrụ Emzor Pharmaceutical ndị aka na-arụ n'akụkọ ahụ.

N'akụkọ ọzọ...

Ndịọrụ chọrọ ụgwọọrụ opekatampe ọhụrụ

Dika taa bụ ụbọchị ncheta ndịọrụ bekee n'ala Naịjiria, onyeisi ndị Nigeria Labour Congress NLC bụ Ayuba Wabba, ekwuola na ha agaghị ekwe ka kọmitii ahụ ehibere maka ileba anya n'ụgwọọrụ opekatampe ndị ọrụ bekee dọghachị aka elekere azụ n'imejupụta nkwa ahụ.

Wabba kwuru nke a n'emume ha kpokobara ndị ọrụ na Abuja ụnyaahụ.

Na mba ndị ọzọ:

Ndị United Kingdom akwadola amụma nke ndị Iran n'agbanyeghị na US na Isreal hụrụ aka enwe na ya bụ ofe.

Israel mere ihe ngosi iji kwuo na Iran ji ụzọ aghụghọ etinye aka n'ịrụputa ogbunigwe nuklea nke ndị Iran na-agọ.

Gee nkeji nke mgbede a ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe onyonyo nke taa:

Codeine, ọtọmegbum

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Ọja bụkwanụ ihe egwu di Igbo kemgbe gbuo.

O so na ngwa egwu omenala nabatara ọfụma.

Dịka onye na-akuzi egwu na mahadụm, Gerald Eze mụrụ ọja ruo n'isi ya, mana ọ sị na ọbụghị sọsọ nke agụtara n'akwụkwọ ka ya ma, makana ndị okenye gbunyere ya asọ n'ọnụ.

Lee okwu na emume o ji bịa.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe a bụ ajụjụ Gerald Eze jụrụ ka obidoro ịkọwa usoro ọja.


Ọdịnaya: Ọkaikpe Ahmed Mohammed bu onye nyere iwu a n'ụbọchị Wenesde mgbe okwuru na agaghị enye ha akwụkwọ ka ha ga chọọ ihe n'ụlọ ndị Wike nwere makana o nwere ikike machiri inyocha ya maka ọ bụ gọvanọ. Ihe bụ ihe iwu ala Naịjirịa kwuru.

N'afọ 2017, Wike gara ụlọikpe ka o nwete ikike ga-amachi onyeisi ndị uweojii, ndị EFCC na ndị DSS i nweta akwụkwọ ga-enye ha ikike ị ga n'ụlọ ya ga mee nyocha.

Mana ndị a akpọrọ aha kwuru na ha nwere ikike ị ga ụlọ Wike.

Ka Ọkaikpe Mohammed na nye ikpe ya, ọ tụrụ aka na ndị a akpọrọ aha kwenyere na ihe Wike kwuru na ihe iwu ala kwuru bụ na agaghị eme ya nyocha.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọikpe ukwu nọ n'Abụja amachiela ndi uweojii, ndị DSS na ndị EFCC ị gaa n'ụlọ aka na-achị Rivers steeti bụ Nysom Wike maka ịchọ ihe ọbụla.


Ọdịnaya: Ọkaikpe Ijeoma Onwuamaegbu

Gọvanọ Willie Obiano nke Anambara Steeti eduola Ijem Onwuamaegbu n'iyi ọrụ dịka Ọkaikpe Ukwu nke steeti ahụ

Ọkaikpe Onwuamaegbu bụ onye nwaanyị izizi rigoro n'ọkwa na Anambara.

Govanọ Obianọ duru ya n'iyi ọrọ n'ogige ụlọ gọọmentị nke dị n'Awka taa bụ ụbọchị Monde.

Ọ nọkwara ebe ahụ kwe nkwa ịgbalị ike ya iji hụ na ikpe ziri ezi gbadosiri ike na steeti Anambara.

Ndị uweojii achụọla ndị gara ngagharịiwe ọsọ ụkwụeruala

Ndị uweojii ji anwụrụ ose chụsasịa ndị bịara ime ngagharịiwe a kpọrọ "Revolution Now" n'ọgbọegwuregwu "National Stadium" dị na Legọs.

Dịka ụfọdụ ndị mmadụ gbakọrọ iso mee ngagharị iwe na mpaghara dị iche iche, ndị nke gbakọtara na Legọs nọ na mbombo ọsọ dịka ndị uweojii na-achụ ha.

Anyị achọghị ịkpa oke agbụrụ n'ala anyị - Trump

Onyeisi ala mba Amerịka, Donald Trump, na osote ya bụ Mike Pence

Na mba ofesi, Onyeisiala Amerịka bụ Donald Trump etinyela ọnụ n'ogbugbu ndị mmadụ nke mere n'Amerịka n'ụbọchị ụka.

Trump katọrọ ịkpa oke agbụrụ nakwa echiche nke na-ekwu na ndị ọcha ka ndị isi ojii nwee ikike ịnọ n'ụwa.

Ọ gwakwara ndị omeiwu mba Amerịka ka ha mepụta iwu ọhụrụ iji hụ na onye ọbụla gburu ọtụtụ ndị mmadụ nwetara ikpe ọnwụ.

Nke a bụ maka mmadụ abụọ ji egbe gbagbuo ihe ruru mmadụ 31 na steeti Ohio nakwa Texas n'ụbọchị ụka, abalị anọ nke ọnwa Ọgọst.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ dị mkpa nke mgbede

Anambara steeti enweela nwanyị mbụ bụ Ọkaikpe ukwu


Ọdịnaya: Ọkaikpe Nicholas Oweibo ji nde naira abụọ na mmadụ abụọ nye Naira Marley akambee ka o sị  n'ụlọ bịawa ikpe n'ụbọchị iri atọ nke ọnwa Mee.

Oweibo si na ndị ahụ ga-enye ya akambee ahụ ga-abụrịrị ndị ọrụ gọọmentị ọkwa ha ruru ogogo iri, nwekwa ala n'ebe ụlọikpe ga-akwado.

Cheta na ngalaba na-ahụ maka nrụrụaka bụ Economic and Financial Crimes Commission (EFCC) kpụpụrụ Naira Marley ụlọikpe maka ebubo na aka ya dị na nrụrụ aka na mpụ.

EFCC sị na akwụkwọ "credit card" ahụrụ na be Naira Marley nwere aha "Nicole Louise Malyon na Timea Fedorne Tatar, bụ ndị amabeghi ndị ha bụ.

Naira Marley gọrọ na onweghi ihe omere dịka EFCC na-ekwu na mpụ ha boro ya megidere iwu akpọrọ "Money Laundering (Prohibition) Act and the Cyber Crimes Act".

Mana ugbua, ọ ka nọ na mkpọrọ maka onweghị onye ga-agbapụta ya.

Nsogbu Naira Marley malitere mgbe odere maka ndị na-eme mpụ akpọrọ Yahoo Yahoo na Twitter na-asị na-ekwesighi ịma ha ikpe maka ihe ha na-eme.

Mkpebi ya bụ na ndị ofesi were ihe ndị isi ojii la be ha mgbe ochie, ya bụ na ọ bụ ihe a ka ndị Yahoo Yahoo na anatagharị.

Okwu nwuru ọkụ na soshal midia nke mere onye oti egwu ọzọ ama ama bụ Rugged Man jiri katọ ya.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye oti egwu Naira Marley nke ezigbo aha ya bụ Afeez Eniola ka nọkwa mkpọrọ agbanyeghị na ụlọikpe nke ukwu dị na Legọs nyere ya ohere ka o si ụlọ na-abịa ikpe ya.


Ọdịnaya: Ọkaikpe Nyako nyere iwu a iji megharị usoro oji nye Nnamdi Kanu n'aka Abaribe na mmadụ abụọ ọzọ n'ọnwa Eprelụ nke 2017.

Mgbe ahụ, Abaribe, Tochukwu Uchendu na Immauel Shalom ji akwụkwọ akụnaụba ha nara Maazị Kanu n'aka ụlọikpe.

Ugbua, Ọkaikpe Nyako sị ka ha kwụnye nde narị naira (100 million) n'ụlọakụ ụlọikpe.

BBC gbara otu onye metụtara Abaribe ajụjụ ọnụ maka mkpebi a, o were sị na onweghi ihe ngbagwojuanya dị na ya maka na ikpe ka na-aga n'ihu.

"Anyị aghaghị itinye ọnụ n'okwu a karịa ikwu na ikpe ka na-aga n'ihu. Ọ bụ ubọchị 28 nke Mach 2019 ka a ga-alaghachi ụlọikpe maka ya a."

Ọkaikpe Nyako kwuru na ọbụghị Abaribe na ndị ọzọ a ka ọ na-ekpe ikpe.

"Ihe m chọrọ bụ ka ha kpọpụtara m Nnamdi Kanu," Nyako kwuru mgbe ọ kpere ikpe taa.

Okwu Abaribe kwuru banyere ndị ọchị ehi.

Iwu ya bụ na Abaribe na mmadụ abụọ a nwere ọnwa abụọ iji kwunye ego a.

Cheta na ebidoro ịchọ Kanu ka ndi agha Naịjirịa na ụfọdụ ndị na-akwado ya kwakọrọ isi na be ya n'afọ 2017.

Ndị Ipob, bu otu Kanu nọ n'isi ha, kwuru na mmadụ 28 nwụru mgbe ndị agha wakporo be ya. Ndị agha kwuru na nke a abụghi eziokwu.

Kanu n'onwe ya sị na ọ bụ egwu na ndi agha ga egbu ya mere ojiri gbaa ọsọ.

Ọ sị na ya nọ Izrel ugbua, ma kwukwa na ya chọrọ ịlọta bịa zara ọnụ n'aka Binta Nyako, "ma ọ ọbụru na mba ụwa ga-ekwe nkwa na ikpe m ga akwu ọtọ".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ na-eru anyị ntị site n'ụlọikpe ukwu di n'Abuja na-akọwa na ọkaikpe Binta Nyako enyela iwu ka ego Sịnetọ Eyinnaya Abaribe na mmadụ abụọ ọzọ jiri gbara Nnamdi Kanu aka ebe baa n'akpa ụlọikpe.


Ọdịnaya: Ọkaikpe Othman Musa onye kpere ya bụ ikpe kwuru na e nweghị ihe nọ n'ime ya n'ihi na o teela aka ya bụ ihe mere afọ iri na isii gara aga mere.

Dịka akụkọ ahụ pụtara , obi adịghị ọtụtụ ndị mmadụ mma n'ihi na hụtara ya na ọ ga-eme ka ndị a wakporo n'ike na-atụ egwu kpọpụta onye metọọ ha.

End of Twitter post, 1

Ọtụtụ ndị na-akwado ụkọchukwu COZA na-enwe aṅụrị maka mkpebi ahụ.

Mana Busola site n'akwụkwọ mgbasaozi ọkaiwu ya bụ Pelumi Olajengbesi binyere aka kwuru na ọkaikpe ahụ elebanyeghị anya n'isi okwu akwụkwọ ahụ ha gbara.

O kwuru na-agbanyeghị akụkọ na-eduhie ụzọ nke na-efegharị nke kwuru na aka Fatoyinbo dị ọcha, na nke bụ eziokwu bụ  na "e lebanyebeghị isiokwu anya."

"Ihe BIODUN FATOYINBO, na-ekwu site n'ọnụ ndị ọkaiwu ya bụ ka ụlọikpe ghara ilebanye anya n'okwu n'ihi na ọ bụ ihe mere oge tereela aka."

"Ya mere anyị ga-aga n'ụlọikpe dịkarị elu ka ha nyonye anya n'okwu ahụ."

Cheta na ọnwa ole na ole gara aga, Bussola , onye bụ nwunye otiegwu a ma ama bụ Timi Dakolo kwụpụtara na mkparịtaụka ya na otu ụlọọrụ ntaaakụkọ nwere na Fatoyinbo wakporo ya  oge ọ dị n'obere.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ụlọikpe kụchapụrụ akwụkwọ Busola Dakolo gbara onyeisi ụlọụka COZA bụ Biodun Fatoyinbo maka ebubo ịwakpo ya n'ike, Busola ekwuola na ya ga-agbagha mkpebi ahụ n'ụlọikpe mkpegharị.


Ọdịnaya: Ọkaiwu Ahmed Mohammed nyere iwu a n'Abuja n'ụbọchị Fraịde dịka CBN gbara ndị ahụ akwụkwọ.

Ụfọdụ ndị ya bụ ihe metụtara gụnyere: Adegoke Pamilerin Yusif, Umoh Grace Ekanem, Babatunde Victor Segun, Mulu Louis Teghenan, Mary Oshifowora, Winifred Akpevweoghene Jacob, Victor Solomon, Idunu A. Williams na Mosopefoluwa Odeseye.

Ndị ọzọ bụ: Bolatito Racheal Oduala, Chima David Ibebunjoh, Mary Doose Kpengwa, Saadat Temitope Bibi, Bassey Victor Israel, Wisdom Busaosowo Obi, Nicholas Ikhalea Osazele, Ebere Idibie, Akintomide Lanre Yusuf, Uhuo Ezenwanyi Promise nakwa ụlọọrụ Gatefield Nigeria Limited.

Ụlọikpe ahụ kwuru na a ga-akpachi akara ọbaego ndị ahụ ruo ụbọchị otu narị na iri asatọ (180 days) ruo mgbe ndị CBN ga-emecha nnyocha ha na-eme.

Nke a na-abịa dịka ngalaba na-ahụ maka ọpụpụ na mbata na Naijirịa bụ 'Nigeria Immigration Service' kọwara na ihe ha jichie akwụkwọ njem nwaada Modupe Odele n'ọdọ ụgbọelu Legọs bụ maka na a na-eme ya nyocha.

Ha kwuru na aha nwa ada a pụtara dịka onye na-ekwesịghị ime njem ọbụla maka nnyocha kama ha ekwughị onye na-eme nwaada a ya bụ nnyocha.

Cheta na Odele bụ onye ọkaiwu so nye ndị mere ngagharịiwe 'End SARS' nkwado.

Kama Odele gwara BBC na mgbe ha naara ya akwụkwọ njem ya, ha gwara ya na ọ bụ ndịagha na-enyocha ya.

Odele mechara kwuo n'akara Twitter ya na ndị ọrụ NIS agwala ya ka ọ bịa were akwụkwọ njem ya kama ọ gwara ha na ọ bụ n'ụbọchi Mọnde ka ọ ga-abịa were ya.

Modupe Odele ji ọrụ ọkaiwu ya gbaa mbọ ịgbapụta ndị na-eme ngagharịiwe ndị uweojii nwuchiri

Cheta na akụkọ na-ekwu na ụfọdụ ndị so hazie ngagharịiwe 'End SARS' nke mere n'ọdịnso a na-ekwu na gọọmentị Naịjirịa amalitela imekpa ha ahụ.

Otu onye n'ime ha bụ Modupe Odele kwuru na gọọmentị machiri ya ime njem gaa mba ofesi.

Ebe mmadụ abụọ ọzọ aha ha bụ Akintomide Yusuf na Bassey Israel kwuru na gọọmentị akpachiela ọba ego ha nke na ha enwekwaghị ike ịdọrọ ego n'ime ya.

'Ndịagha agaghị agọ na ha agbaghị mmadụ egbe na Lekki Toll Gate n'ihi na e bugara m ọtụtụ ụlọọgwụ'

Modupe Odele, onye e ji @Mochievous mara na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọikpe dị n'Abuja enyela nkwado ka ụlọakụ etiti (Central Bank of Nigeria) kpachie akara ọbaego ndị so kwadoo ngagharịiwe 'End ARS'.


Ọdịnaya: Ọkaiwu Nnamdi Kanu, onye ndu Ipob bụ Aloy Ejimakor ekwuola na onweghi mgbe Kanu na onye bụbu minista na-ahụ maka njem ụgbọelu bụ Fani Kayode ji kwekọrịta iwepụ Buhari n'ọchịchị.

O kwuru na mkparịta ụka ha abụọ n'ekwentị bụ naanị ozi ekele na onweghi ihe ọzọ ha kwuru banyere ọchịchị.

Cheta na Kayode site n'akara Facebook ya dere na ya na Kanu ga-agbakọ aka ọnụ iji chutuo onyeisiala Buhari n'ọkwa ọchịchị.

n'aka nke ọzọ, mpụtagharị ihe Nnamdi Kanu ebutele oke arụmụka n'etiti ndị mmadụ na Naịjirịa karịsịa na mpaghara ọwụwanyanwụ.

Ụfọdụ ndị na-ekwu na ọ bụ ihe obi ụtọ nye ha ebe ndị ọzọ sị na ọ ga-emebi usoro ntuliaka afọ 2019. A na-anụ kepukepu na Kanu ga-ekwu okwu n'igwe Redio Biafra n'elekere isii nke abalị taa.

Onyeisiala Muhammadu Buhari akatọọla ogbugbu igwe mmadụ n'obodo Kasuwan Magani nke Kaduna Steeti ma kwuo na ị dị n'otu bụ ihe dị ezigbo mkpa.

Ọgbaghara a nke dapụtara n'etịtị ndị ntoroọbịa ụka Kraịst na nke Alakụba tara ihe ruru isi mmmadụ iri ise na ise.

Na mba ofesi

Onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump ekwuola ha ga-ewezuga onwe ha na nkwekọrịta dị n'etiti ha na mba Rọshịa banyere nwaagha nuklịa.

Trump kwuru na Roshịa adaala iwu na-echekwa nkwọrịta a, bụ nke mba abụọ ndị a mere n'afọ 1987.

 Rọshịa agọnarịla ebubo a ma kwuo na Amerịka na-eme nke iji kpachikọọ ikike na mba ụwa niile.

N'egwuregwu:

Otu egwuregwu bọọlụ Barcelona ekwuola na onye nke ha bụ Lionel Messi agaghị agba bọọlụ site ugbua rue izuụka atọ na-abịa site n'aka ọgbajiri mgbe ha na otu Sevilla zutere n'abalị ụnyaahụ.

Messi nyere ọtụ ọkpụ goolu tupu ọdachi a abịara ya.

Nkeji nke ụtụtụ a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri:

Gala boy: E kerem ndị mkpọrọ gala m na-ere maka na anọtụalam ọnọdụ ahụ

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Ọkaiwu Olisa Agbakọba so na ndị lụrụ ọgụ Juun 12

Ilu Igbo na-ekwu, 'A lụchaa ọgụ, ụmụnwaanyị enwere akụkọ'. Ọtụtụ ndị ala anyị chefuru na ọtụtụ ụmụafọ Igbo dịka ndị ndọrọndọrọ ọchịchị, ndị ọrụ gọọmentị, ndị na-alụ ọgụ maka ikike dịịrị onye (activists) na ndị ntaakụkọ tinyere oge ha, akụ ha nakwa ije ụkwụ ha, ebe ụfọdụ gara mkpọrọ n'ihi okwu gbasara Juun 12.

Ndị Igbo so lụọ ọgụ Juun 12

Ọtụtụ ndị Igbo so lụọ ọgụ Juun 12 dị agụta agụta mana ndị aha ha na-ada ụda n'ọgụ ahụ gụnyere ndị a:

1. Humphrey Nwosu: Onye isioche ngalaba gọọmentị na ahụ maka ntulika nke a kpọrọ 'National Electoral Commission of Nigeria (NECON)' onye onyeisiala Naijiria oge ahụ bụ Ibrahim Babangida, tinyere n'ọrụ bido n'afọ 1989 rue 1993.

Ọ bụ Nwosu haziri ntuliaka Juun afọ 1993 nke e kwuru na ọ bụ ya bụ ntuliaka kacha kwuru ọtọ na nke niile emegoro na naijiria. Nwosu palitere 'Option A4' nakwa 'Open ballot'.

2. Ndubuisi Kanu: Onye chịbụrụ dịka Gọvanọ Imo steeti nakwa Legọs steeti n'oge ọchịchị  Olusegun Obasanjo dịka onye agha.

Ka ọ lachara ezumike nka, Kanu so n'otu ndị lụrụ ọgụ maka Juun 12 nke a kpọrọ NADECO.

3. Olisa Agbakoba: Onye bụbụ onyeisi otu jịkọrọ ndị ọkaiwu Naijiria bụ 'Nigeria Bar Association (NBA)' na bekee sọ n'otu n'ime ndị Igbo kara aka soro na mbọ Juun 12. Agbakoba jiri otu o hibere bụ 'Civil Liberties Organisation (CLO)'

4.  Arthur Nwankwo: Onyeisi Eastern mandate Union ma bụrụkwa osote onyeisioche NADECO.

A tụrụ ya mkpọrọ maka okwu gbasara okwu a.

5. Ralph Uwechue: Nwafọ Igbo larala mụọ bụ onye bụbu onyeisi otu Ohaneze Ndigbo.

Uwechue onye bụbụ onye nochite anya naijiria na mba Liberia so na Ndigbo gbara mbọ Juun 12

6.  Ralph Obiora: Onye ndọrọndọrọ ọchịchị ama ama dọnyere ukwu na Juun 12.

7. Ebitu Ukiwe: Ọ nọrọ dịka osote onyeisiala Naijiria n'oge ọchịchị Ibrahim Babangida  site n'afọ 1985 rue 1986. Ka Ukiwe onye bụ onye

Abiriba n'Abaịa steeti lara ezumike nka o soro n'otu ndị lụrụ ọgụ maka Juun 12.

Ihe ndị mmadụ kwuru

Otụtụ ndị mmadụ dịka Confidence na-ekwu na ọ bụrụ na-ewepụ Humphrey Nwosu,...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dika e mere emume itunye MKO Abiola ugo pụrụ iche taa n'ihi mmeri o meriri na ntuliaka ọkwa onyeisiala na Juun 12 nke afọ 1993, ụfọdụ echefuola na ọtụtụ ndị Igbo soro mee ụghara iji mee ka ọchịchị ndịagha mejupụta ebumnobi ndị Naijiria tụnyeere ya votu.


Ọdịnaya: Ọkammụta Chibuzo Ogbuagu, nwunye ya bụ Ọkammụta Chinyere Ogbuagu na nwa ha nwoke bụ Ọkammụta Onyema Ogbuagu

Ilu a pụtara nnọ ihe na ndụ ọkammụta Onyema Ogbuagu, bụ nwa afọ Igbo nọ n'isi otu ndị chọpụtara ọgwụ mgbochi maka ọrịa coronavirus.

N'izụụka ole na ole gara aga ka ụlọọrụ Pfizer n'Amerịka kwuru na ha arụpụtala ọgwụ mgbochi ọrịa coronavirus.

Ụlọọrụ a sị na nnyocha ha gosiri na ọgwụ ahụ ruru ọrụ ruo pasentị 95 n'ibuso nje coronavirus agha.

Mana dịka ụwa niile kpụzi Ọkammụta Ogbuagu n'ọnụ ugbua, ọbụghị mmadụ niile ma maka nne ya na nna ya, ha abụọ bụchakwa ọkammụta n'isi onwe ha.

Ole ndị bụ Ọkammụta Chibuzo na Chinyere Ogbuagu?

Ọkammụta Chibuzo na Chinyere Ogbuagu

Onye bụ Dọkịta Onyema Ogbuagu?

Gọvanọ Abia steeti bụ Okezie Ikpeazu bụkwa ụkpa ekele bunye nwa amadi a maka etu o si sonye n'irụpụta ọgwụ mgbochi covid-19 a ga-azọ ndụ ọtụtụ mmadụ.

Agụmakwụkwọ na ọzụzụ

Dọkịta Ogbuagu gụrụ akwụkwọ na Mahadum Calabar nke Naịjirịa n'afọ 2003,

Nwee ọzụzụ ndị dọkịta n'ụlọakwụkwọ ahụike Yale (Yale School of Medicine), Ụlọakwụkwọ ahụike Mount Sinai (Mount Sinai School of Medicine).

O lere ule n'ihe banyere ahụike a kpọrọ 'Board Certification' na AB of Internal Medicine, Infectious Disease n'afọ 2012.

Nturuugo

Dọkịta Ogbuagu eritela nturuugo dị iche iche nke gụnyere;

Nturuugo a kpọrọ Gerald H. Friedland maka ndị kachasị eme nyocha n'ụwa n'otu Connecticut Infectious Society n'afọ 2014 nakwa 2019.

Dọkịta Ogbuagu dere n'akara twitter ya, sị na ime nyocha banyere ọrịa ndị na-efe efe na-esikaarị ọnwụ na-amasị ya.

O meela nyocha banyere nje HIV, Coronavirus nakwa ọrịa ndị ọzọ na-efe efe.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ihe mere m ji hapụ ọrụ uweojii chie Fada n'ụka Katọlik

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị Igbo na-atụ ilu sị na "ihe agwọ mụrụ ga-etorịrị ogologo", ha na-asịkwa na "nwa Agụ anaghị ata ahịhịa".


Ọdịnaya: Ọkanchọcha azụmahịa, Kachi Ononuju kwuru na nke a ka bụ ụtụtụ na-ebe ihe isiike dị.

Ọ gwara ndị mmadụ kee aji n'ume na nke ukwu ka kpe azụ.

Kachi sị na ọ bụrụ na aga emela coronavirus na Naịjirịa, na ihe ka mma bụ ikpọchi ebe niile ruo ihe dịka izuụka abụọ.

O kwuru na nke ahụ pụtara na ihe ga-esiwanye ike, mana nke ka njọ ga-eme ma ọbụrụ na-emeghị otu ahụ.

Ọtụtụ mmadụ amalitelarị iti mkpụ maka ọnụahịa nri n'ahịa n'otu izuụka akpochiri ebe niile na Naịjirịa maka ọrịa coronavirus.

Nke a mere BBC Igbo ji lebe anya ịchọpụta ka ahịa nri si tinyecha ego na steeti ụfọdụ n'Alaigbo nakwa na Legọs.

Abakaliki

N'Abakaliki, Ebonyi steeti, ihe anyị chọpụtara na ihe nri e si ebe ọzọ bubata na steeti ahụ tinyechara ego mana ihe nri ana emepụta na ebe ahụ dị otu ọ dị.

Dịka Ngozi Nwobia bụ onye gara ahịa taa bụ Fraịde si kwuo, ihe dịka mkpuru azụọkpọọ tinyere ego site na narị naịra abụọ na iri ise (N250) ruo na narị naịra atọ na iri ise (N350).

Nke pụtara na ọ tụkwasara otu narị naịra n'elu ọnụahịa ya.

Otu mkpuru azụ a bụzị N350 na Abakaliki ugbua

Ọ kwuru na Ịsha ana ere otu narị naịra (N100) bụzị narị naịra ise  (N500) ugbua.

Tomatosu mkpụrụ na onwe ya sizi narị naịra atọ (N300 ) ruo narị naịra ise (N500).

Enugwu

Nwaada Tonyi Jimoh bụ onye na-ere ahịa n'Enugwu sị na ọtụtụ ihe nri tinyere ego.

Akpa osikapa Bekee si puku narị naịra iri abụọ na otu (N21,000.00) ruo puku narị naịra iri abụọ na ise.

Nkata tomatosu mkpọ sị na puku naịra ise (N5000) ruo puku naịra asaa na nari ise (N7500).

Katọnụ Spageti si puku atọ na narị asaa na iri ise (N3750) ruo puku atọ na narị asatọ na iri ise (N3850).

Otu tin garị si narị anọ (N400) ruo narị asaa (N700).

Otu akpa Semo si puku atọ na narị isii (N3600) ruo puku atọ na narị asatọ (N3800).

Legọs

Nwaagboghọ na-esi nri ahịa na Legọs bụ Agatha John-Pat sị na ụfọdụ ihe nri rikwara na legọs ebe ndị ụfọdụ nọkwa ebe ha nọbụ.

Penta egwusi sị otu puku naịra na narị asaa (N1700) ruo otu puku na narị asatọ (N1800).

Penta garị sizi narị naịra asaa (N700) ruo narị naịra itoolu...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ọkammụta agbaala afa na ọ bụ ezie na obodo bụ igwe otu izu akpọchichere ebe niile maka ọrịa coronavirus mana ihe ka ga-akawanye njọ n'izu na-abịa.


Ọdịnaya: Ọkparaeze obodo Dubaị

Ndị ha nyere ohere a gụnyere ndị dọkịta, ndị njinia, ndị nrụpụta ihe ọhụrụ na ndị oji ego achụ ego.

Ezinaụlọ ndị a nakwa ụmụakwụkwọ na eme nkeọma ga-enwete kwa ohere visa afọ iri ahụ.

Ndị isi ọchịchị mba UAE

Ozi a si n'akara twitter ọkparaeze mba Dubaị na Praịm mịnịsta mba UAE bụ HH Sheikh Mohammed ụnyaahụ mgbe ha mechara mkparịta ụka ndị isi ọchịchị.

Ọ gara n'ihu kwuo na ndị oji ego achụ ego ga-enwe ohere i mepe ma nwere ụlọọrụ nke ha kpam kpam.

Osote onyeisiala mba UAE enyela ụlọorụ na-ahụ maka visa ka ha tinye iwe n'ọrụ n'ọgụgụ afọ a.

Iwu a ga-enye ụmụakwụkwọ ohere i bi na UAE ma ha gụchaa akwụkwọ ha.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị isi ọchịchị mba United Arab Emirates na-enye ndị mmadụ akwụkwọ Visa afọ iri maka mmepe ụlọọrụ na azụmaahịa.


Ọdịnaya: Ọkpaọchị a dị afọ iri wepụtara foto ụlọ ọhụrụ ọ rụrụ nne ya n'ụbọchị Fraịde.

End of Instagram post, 1

N'okwu ya, ´a rụrụ m nne m ụlọ a , maka ekpere, nkwado, ọ na-enye m. Nne m, a ma m na ịchọrọ ụlọ dị pichọ pịchọ, lee ya ebe a.

"Mana gbaghara m makana m ga-arụcharịrị gị ụlọ ukwu gị n'afọ na-abịanụ."

Nne Emmanuella egbughị oge n'igosi oke ọnụ ya dịka ọ nọ na-elegharị anya n'ụlọ ahụ e doziri nke ọma.

'Ime ihe ọchị anakwaghị Emmanuella ịgụ akwụkwọ'

Lee ihe ise ị na maghị maka Emmanuella

Nwata nwanyị bụ Emmanuella Samuel bụ onye a ga-eji maatụ ilu sị na 'nwata kwọ aka, o soro okenye rie nri'.

Akụkọ n'ekwụ na ọ banyere ihe onyonyo ndị Walt Disney na Hollywood. Ọ sị na-ịme ihe na-akpa ọchị n'onyonyo we rue ebe ahụ.

Ka ude ya n'ede, anyị ga-ewetara gị ịhe ise ị maghị maka nwata nwanyị a pụrụ ịche.

Amụrụ ya n'afọ 2010

Emmanuella bụ nwa afọ Imo steetị amụrụ n'bodo PortHacourt na Rivers steeti:

O nwere ihe karịrị mmadụ otu nde na-elele ihe onyonyo ya

Ọ ga-agba afọ asatọ n'ọnwa Julai:

N'agbanyeghị afọ ya, o ritela ntuliugo asaa maka ime ihe na-akpa ọchị.

Ọ bụ nwata na-emepụta ihe ọchị

Nwanne ya nwoke bụ onye akpaọchị amaama:

Ọ bụ n'elu ọkwa nwanne ya bụ 'Mark Angel Comedy' ka o si bido ịmepụta ịhe ọchị nke ya.

Nwata nwanyị ahụ na nwanne ya nwoke bụ Mark Angel

O ritela ezigbo ego!

Akụkọ kwuru na Emmanuella eritela ego ruru nde naira iri abụọ n'ise.

Nwata kwọ aka, o soro okenye rịe nrị

Ihe onyonyo njiri mara ya bụ 'My Real Face'

Lee kwa ya eba:

Onyeịsị ụlọ omeiwu Sinetị bụ Bukola Saraki ezịgara la ya ozi ya bịa n'ụlọọrụ Sineti nara nkwanye ugwu.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ ndị ama ama bụ ụkpa ekele ebunye ọkpaọchị Emmanuella dịka ọ rụtara nne ya ụlọ.


Ọdịnaya: Ọkpụ goolu abụọ chara acha ka ha ji wee dulaa ha mmụọ.

Jamie Vardy gosiri na ike agwụbeghị ya chaa mgbe o nyere goolu nke mbụ na nkeji 68.

James Maddison gbakpukwara goolu nke abụọ na nkeji 75.

Wilfred Ndidi na Mesut Ozil

Arsenal enwetaghị onwe ha chaa chaa na ya bụ Asọmpi.

Nwaafọ Igbo bụ Wilfred Ndidi ekweghị Mesut Ozil megharịa ahụ

Mmeri a mere ka Leicester gbagorokwa na ndị nke abụọ na tebulu EPL.

Arsenal n'onwe ha bụ ndị nke isii.

Akara iri na atọ ka Liverpool ji agafe Arsenal ugbua.

N'asọmpi ndị ọzọ

Tammy Abraham nyetaara Chelsea goolu.

N'egwuregwu ndị ọzọ, Chelsea pịawara Crystal Palace azụ mgbe ha ji ọkpụ goolu abụọ asataghị asata merie ha.

Nwaafọ Naịjịrịa bụ Tammy Abraham na Christian Pulisic bụ ndị nyeere ha goolu.

Everton bụ ebe nwaafọ Igbo bụ Alex Iwobi nọ, meriri ndị Southampton 2-1.

Newcastle merikwara Bournemouth 2-1, ebe Tottenham na Sheffield United nyere onwe ha otu ọkpụ otu ọkpụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ihe dị iche n'etiti akpụ Ghana na nke Nigeria

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị otu egwu bọọlụ Leicester City ji egbe ndị Arsenal wee gbawaa ha isi n'asọmpị 'English Premier League' nke taa.


Ọdịnaya: Ọkpụ goolu abụọ nke Valencia ji nweta nhatanha bụ ihe tụrụ ndị Chelsea na-anya.

Carlos Soler bu ụzọ nye goolu mbụ n'asọmpị ahụ na nkeji 40.

Kovacic nke Chelsea sara goolu ahụ Soler nyere na nkeji 41 n'agba nke mbụ.

Ogbo ya bụ Pulisic so kwa ya n'azụ na nkeji 50 mgbe o nyere goolu nke ya.

Chelsea bidoro ịgba mbọ jide ka ha ji rue ngwụcha asọmpị ahụ mana nke ahụ emeghị.

Ọ fọrọ obere ihe ka ogbu opi gbuo opi ya na nkeji 82 mgbe Wass nke Valencia nyere goolu ya.

Rodrigo Moreno majara Chelsea na nkeji 96 dịka ọ fọrọ obere ihe ka o nye goolu mana ọ mịtaghị mkpụrụ.

Onye laba onye laba a ha gbara onwe ha pụtara na o nweghi onye n'ime ha ga-agaru agba nke ọzọ.

Chelsea ga-ezutekwa Lille n'izuụka abụọ na-abịa ebe Valencia ga-ezute Ajax.

Lee ihe otu Chelsea kwuru maka asọmpị a

Akụkọ ndị ga-amasi gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe otu Chelsea tụrụ anya emeghiri ha n'abalị Wenzde dịka ha na otu Valencia gbara onwe ha onye laba onye laba.


Ọdịnaya: Ọkpụ goolu atọ a satara otu ka ha ji merie ha ma gafee n'agba ikpeazụ nke iko FA.

David De Gea bụ okwu a kpụ n'ọnụ n'asọmpi a n'ihi aka mbe o chere ugboro ugboro nke mere e ji merie ndị Man Utd.

Olivier Giroud na Mason Mount nyeteere Chelsea goolu ebe Harry Maguire ji aka ya gbakpuo bọọlụ na neetị ndị Man Utd iji mezuo ya ọkpụ atọ.

Bruno Fernandez ji penariti nyetere Man Utd otu mkpụrụ goolu nke ha ji gbaa aka ahịa.

Ọ bụzị na Chelsea na Arsenal ga-agba asọmpi nke a gbachaa e buru n'iko FA.

Cheta na Arsenal nyụrụ Manchester City ịkpakwụ n'ụbọchị Satọde.

Ọkpụ abụọ asataghị asata ka Arsenal ji merie Man City.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu egwuregwu bọọlụ Chelsea ejirila iwe mekpaa ndị Manchester United ahụ oge otu abụọ a zutere onwe ha na mgbede ụbọchị Sọnde.


Ọdịnaya: Ọkwa a bụ maka idemmiri a na-atụ anya na ọ ga-awakpo ndị bi na mpaghara ahụ.

Onye na-achịkọta NEMA nke Ọwụwa Anyanwu Naịjirịa bụ Manfred Anusim gwara BBC na ha agaala na ọbodo idemmiri ga emetụta wee gwa ha ihe ha ga-eme.

Manfred Anusim kwuru na ọ bụ nyochapụta nke odinihu ndị "Nigerian Meteorological Agency' (NiMet) mere maka mmiri ozizo na nke ndị 'Nigerian Hydrological Services Agency' (NIHSA) mere maka idemmiri ka ha ji arụ ọrụ.

Erosion: 'Ndị ụka gbutuchara ukwu osisi mere ka idemmiri bakwute anyị'

Ọ kwuru sị: "Anyi bu ụzọ agwa ndị idemmiri a ga-akacha emetụ tupu anyị agawa ebe ndị ọzọ ọgaghị erutecha."

Anusim kwukwara na ọ bụ obodo ndị di na Anambra-North na Anambra-East ọkachasị ndị okpuruọchịchị dịka Ayamelum ka idemmiri a nwere ike imetụ karịa.

O kwukwara na ha ehiwela ebe ndị gbatagbata ga-anọ nyere ndị idemmiri a ga-emetụta aka.

Ebe ndị gbatagbata a dị n'elu ugwu nke mere na idemmiri agaghị erute ya.

Anusim mere ka BBC mata na nsogbu ha na-enwe bụ na ụfodụ ndị anaghị ekwe abịa n'ụlọ gbatagbata gọomentị hibere.

Kama n' agbanyeghị nke a, ha agwala ndị mmadụ niile bi ebe ndịa ebe ụlọ gbatagbata ndị ahụ dị.

Mapụ Idemmiri

Akụkọ ga-amasị gị

Lee ihe nkiri ga-amasị gị:

Idemmiri na-achọ ịchụpụ ndị mmadụ n'ụlọ n'Enugu

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ngalaba gbatagbata nke gọọmenti etiti  a kpọrọ 'National Emergency Management Agency (NEMA) n'ịchafụ, nakwa ndị nke Anambara steeti a kpọrọ State Emergency Management Agency (SEMA) amaala ọkwa ka ndị bị n'ikpere mmiri ọkachasị ndị bi nso n'Osimiri Naija kee nkwụcha ma bido n' ụtụtụ chọwa ewu ojii.


Ọdịnaya: Ọkwa ikpeazụ o nwere bụ Minista na-ahụ maka ihe gbasara ọrụ n'ụlọ obibi n'afọ 1999 mgbe Olusegun Obasanjo rịrị ọkwa onyeisiala.

Amalitere itu ya aha 'Mr Fix It' n'ihi mbọ ọ na-agba n'ihe gbasara ntuliaka ọ kachasị etu o si nye aka chiburu Edo steeti bụ Samuel Ogbemudia aka n'imeri ntuliaka ọkwa gọvanọ n'afọ 1983.

Ụfọdụ ụlọntaakụkọ dị na Naịjirịa na-ekwu n'ọnwụrụ ụnya ahụ n'ụlọọgwụ dịka ọrịachara ọrịa ihe ruru otu izuụka.

Lee ihe ise ị na-amaghị maka ya ebe a:

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

A mụrụ Anthony Akhakon 'Tony' Anenih na Uzenema-Arue dị n'Uromi nke Edo steeti n'afọ 1933.


Ọdịnaya: Ọkwa onyeisi Ohanaeze Ndigbo bụ ọkwa oge ya bụ afọ anọ n'ime otu ọnụ ọchịchị.

Onye ọbụla meriri ntuliaka a ga-abụ onyeisi Ohanaeze nke ugboro iri ga-edu ha ruo afọ anọ ọzọ.

Kedụ ndị na-azọ ọkwa a?

Ndị okenye ise ndị nwere agba n'Imo Steetị nakwa ala Igbo niile ga-achịpụ ya n'ịzọ ọkwa onyeisi Ohanaeze nke afọ a.

Lee ha:

1: Chidi Osuagwu

Ọ bụ nwafọ Imo Steetị .

Ọ gụrụ akwụkwọ na mahadum Indiana (1975), mahadum Youngstown State (1978), mahadum Texas (1978 ruo 1979), mahadum Pọtakọt (1993).

O nwetere ọzụzụ na ngalaba Biochemistry, Chemistry, Medical Chemistry `.

Ọ na-akuzi na mahadum FUTO dị n'Owere, Imo Steettị, ọ kụziela n'ọtụtụ mahadum kamgbe afọ 1978.

Ọ bụbu onyeisi Ohanaeze Ndigbo nke Imo Steetị site n'afọ 2007 ruo 2009.

2: Chris Asoluka

Chris Asoluka bụ nwafọ Imo Steetị.

Ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum Naịjirịa dị n'Ibadan nakwa Mahadum Lọndọn na ngalaba ndọrọ ọchịchị na ọkaiwu.

Ọ rụrụ ọrụ dịka onye omeiwu nta n'afọ 1992 ruo 1993.

Ọ rụrụ ọrụ dịka kọmishọna na-ahụ maka ego na mmepe akụnaụba n'Imo Steetị site n'afọ 1994 ruo 1996.

Ọ ji ọkwa onyeisi ụlọọrụ "Onne oil and Gas Free Zone Authority" kamgbe afọ 2013 rute ugbua.

3: Goddy Uwazuruike

Goddy Uwazuruike bụbụ onyeisi otu Aka-Ikenga

Goddy Uwazuruike bụ nwafọ Mbano dị n'Imo Steetị.

Ọ gụrụ akwụkwọ sekọndịrị na 'Immaculate Conception Seminary Ahiaeke Umuahia' afọ 1971 ruo 1975.

Gụọ mahadum na mahadum Imo Steetị ma banyezie mahadum Naịjirịa dị n'Enugwu ebe o nwetere ọzụzụ dịka ọkaiwu site na 1985 ruo 1988.

Ọ bụ onyeisi ọkaiwu n'ụlọọrụ mkpechite ọnụ bụ Uwazuruike and Associates.

Ọ rụọla ọrụ n'ọtụtụ ebe dị iche iche nke gụnyere  SKARPUT Nig Ltd, Kaygee Communications, Multitrust Services dgz.

Uwazuruike ji ọkwa odeakụkwọ ukwu Aka-Ikenga site n'afọ 2002.

4: Joe Nwaorgu

Joe Nwaorgu bụ nwafọ Ngor Okpala dị n'Imo Steetị.

Ọ gụrụ akwụkwọ na mahadum Naịjirịa na mahadum Cambridge dị na Lọndọn ebe o nwere ọzụzụ 'Estate Management'.

Ọ kụziri nkuzi na mahadum Naịjirịa afọ iri site na 1974 ruo 1984.

Ọ rụrụ ọrụ bekee n'ụlọọrụ gọọmentị etiti ruo afọ 1988...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Igbo sị na "Eze pụọ Eze anọchie" etu a ka ọ dị n'ọkwa onyeisi Ohanaeze Ndigbo ka ha na-akwado ịhọpụta onyeisi ọhụrụ.


Ọdịnaya: Ọkwụrụ bụ otu n'ime ihe oriri kacha edozi ahụ

Mana ụfọdụ na-ekwu na o nwekwara ike ime nwoke agaghị enwe ike ịtụwa nwaanyị ime.

Otu dọkịta a ma ama na soshal midia Naịjirịa bụ Nonso Egemba depụtara na websaịt ya na ọkwụrụ nwere ọtụtụ ihe na-edozi ahụ, mana o nwekwara otu akụrụngwa nke bekee na-akpọ 'gossypol'.

Egemba, onye e ji 'Aproko Doctor' mara na Twitter, kwuru na 'gossypol' a na-ebelata etu ughe (sperm) nwoke si arụ ọrụ.

O kwukwara na ọkwụrụ adịghị mma maka onye nwere ọrịa 'anaemia', ndị na-eme egwuregwu (athletes), nakwa ụmụnwaanyị na-enwe nsogbu ịhụ nsọ ha.

Lee ihe anyị chọpụtara

Dịka Dọkịta Ugo Ezenyirioha si kọwaara anyị, ọ bụ eziokwu na ọkwụrụ nwere 'gossypol'.

O kwukwara na 'gossypol' bụkwa ụdị ọgwụ ndị dọkịta na-enye nwoke iji gbochie ya ịtụwa nwaanyị ime.

"Iri ọkwụrụ ebe o buru ibu ruo ogologo oge nwere ike ime ka nwoke ghara ịtụwa nwaanyị ime n'ụwa ya (sterility)".

Osisi ọkwụrụ

BBC kpọtụkwaara Oriaku Nwobi onye bụ ọkachamara n'iji nrị enye ọgwụgwụ, nke Bekee kpọrọ 'nutritionist'.

O kwuru na ọrụ ọma ọkwụrụ na-arụ n'ahụ mmadụ buru ibu.

Nwobi kwuru na ọkwụrụ magburu onwe ya maka ndị nwere ọrịa shuga (diabetes), nakwa ndị chọrọ ịta ahụ (weight loss).

O kwuru na o dochaghị ya anya maka akụkọ na ọkwụrụ na-egbochi nwoke ịmụ nwa.

"Aga m enyocha nke a ma zighachitere gị ozi," Nwobi kwuru.

Nchọpụta anyị mere gosiri na ọ bụ mgbe mmadụ na-eri ọkwụrụ ogologo oge, kwa mgbe kwa mgbe, ka o nwere ike ịmetụta ihe o ji amụ nwa, mana ọ bụghị oge niile ka nke a na-eme.

Nnyocha ndị a abụghị ekwuchaa ọgwụ, maka na ụfọdụ ndị ọkachamara ka na-agbagha ya bụ okwu.

Ihe ọkwụrụ na-enye n'ahụ

N'agbanyeghi na ọkwụrụ nwere 'gossypol' dịka ụfọdụ ndị ọkachamara si kwuo, o nwekwara ọtụtụ ihe na-edozi ahụ.

Ha gụnyere: Fibre, Magnesium, Vitamin A, Vitamin C, Folic acid (nke dị mma maka ụmụnwaanyị dị ime), Calcium (nke na-enye aka maka ọkpụkpụ), dịrị gawazie.

Ọkwụrụ nwekwara nke Bekee kpọrọ 'Antioxidants' bụ nke na-enye aka egbochi ọrịa kansa, ọrịa shuga, ọrịa obi, nakwa mkpọnwụ ahụ (stroke).

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọkwụrụ so n'otu ihe oriri kacha edozi ahụ dịka nnyocha dị iche iche si gosi.


Ọdịnaya: Ọkọrọtọ ndị uweojii Naịjirịa

Dubem Okeke bụ onye gbara afọ iri abụọ na asatọ (28) ka a na-ekwu na ọ gbagbunyụrụ enyi ya nwoke bụ Chinedu Okoye anya maka nwaanyị.

E jidere Okeke (37) na enyi ya ọzọ bụ Ikechukwu Okafor bụ ndị asị na ha gara n'ụlọ Ifeanyichukwu Kamsisichukwu bụ enyi nwaanyị Okeke kpụpụta Okoye bụ onye rahụrụ n'ụlọ Ifeanyichukwu gba ya egbe.

Okeke na Okafor gara kpaa ya bụ arụ n'ụlọ Ifeanyichukwu n'elekere asaa n'ụtụtụ ụbọchị Tọzde dịka ọnụ n'ekwuru ndị uweojii n'Anambra steeti bụ Haruna Mohammed sị dee n'akwụkwọ o zigaara ndị ntaakụkọ.

Haruna dere na " ama agbaara ndị uweojii Ogidi Division mere e ji nwuchie ndị akpụobi a".

Chinedu Okoye gbara afọ iri abụọ na anọ (24) bụ onye Umuru n'Ogidi, Anambra steeti.

Ka a gbachara ya bụ egbe, e bugara Okoye ụlọọgwụ a kpọrọ 'Twinkle' dị n'Ogidi bụ ebe ndị dọkịta kwuru na ọ nwụọọla.

Haruna sị na nchọpụta amalitela n'ọnwụ ya bụ nwaokorobịa ebe ha ji egbe a sị na-eji gbagbuo ya bụ nwaamdị.

Ọ sị na a ga-akpụpụ ha ụlọikpe mgbe ya bụ nchọpụta gachara.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii n'Anambra steeti anwụchiela otu nwaokorobịa na enyi ya nwoke bụ ndị gburu enyị ha ọzọ maka nwaanyị.


Ọdịnaya: Ọkọrọtọ ndị uweojii Naịjirịa

Mmadụ ise a nwụrụ ka ụgbọala ha ji eme njem nwuuru ọkụ n'okporoụzọ Kano-Zaria ka ha nọ na-alaghachi ebe obibi ha.

Onye otu ha a kpọrọ @cadet_suhail mara ọkwa ọnwụ ha na Twitter ka o kwuru na ha chọrọ ịlaru ụlọ maka ọbere ezumike ha nwetara n'ụlọakwụkwọ tupu ihe mberede a emee.

O kwuru sị ka ndị mmadụ tinye ha n'ekpere.

End of Twitter post, 1

O mechara kwuo na otu n'ime ha bụ onye nke mezuru ha mmadụ ise, nwụrụ n'ụlọọgwụ.

O gosikwara ụgbọala ha gbara ọkụ.

Lee ihe otu n'ime ha dere tupu ọ nwụọ:

Ka mkpụrụ obi ha zuru ike na ndokwa

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe ruru mmadụ ise bụ ndịuweojii nọ n'ọzụzụ (nke bekee kpọrọ cadet) anwụọla n'ihe mberede okporoụzọ.


Ọdịnaya: Ọkọrọtọ ndị uweojii Naịjirịa

O kwuru na ọ bụ ozuzu ka ezuru ụmụaka ahụ na ọbụghị ntọ.

Ọ sị na ndị otu ya anwụchiela mmadụ atọ gbasara ya bụ ozuzu ụmụaka a.

N'agbanyeghị na akụkọ kọrọ na atọrọla ụmụaka ndị ahụ n'ọnwa Disemba gara aga, Ezike kwuru na-anwụchiri ha n'ime ọnwa Febụwarị a.

Nke a na-abịa ka ụfọdụ ụmụnwaanyị obodo a mere ngagharịiwe iji gwa ndị uweojii megharịa ahụ chọta ụmụ ha atọ na-efu efu.

Ndị ntaakụkọ kọrọ sị na ndị Umuowa-Ibu boro ndị uweojii ebubo nrụrụaka, sị na ha na-ana ha ego ma ha gaa ime mkpesa n'ụlọọrụ ha.

Ezike kwuru sị n'iji gosi na onweghị nrụrụaka dị n'ebe ndị uweojii nọ dịka ndị ntaakụkọ si kwuo, na ụfọdụ ndị obodo Umuowa-Ibu bịara nleta otuobi n'ụlọọrụ ya Ụnyaahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kọmishọna ndị uweojii n'Imo steeti bụ Chris Ezike, a gwala BBC Igbo na akụkọ ndị mmadụ na-akọ na-atọrọ ụfọdụ ụmụaka n'obodo Umuowa-Ibu dị n'Okigwe, bụ akụkọ ụgha.


Ọdịnaya: Ọkụ agbaala ọdọ gas n'Enugu

Dịka a na-achọ ihe bidoro ya bụ ọkụ, akụkọ kọrọ na ndị uweojii na ndị ọrụ mgbanyụ ọkụ kere nkwụcha ebe ahụ maka ịgbochi ihe ntụmadị ndị ọzọ nwere ike ị dapụta.

Ndị ọlụọọla Niger Delta ga-amalite ọgbaaghara ọzọ

Niger Delta Avengers chiri ochi ka gọọmentị Naịjịrịa tee nkwucha, maa chee aka ghọrọ ha mgbe adighị anya

Otu jikọrọ ndị ọlụọ ọla na Naịja Delta ekwuola na ha ga-amalitekwa  ọgbaaghara ọzọ n'igosi iwe ha maka na gọọmenti etiti emejuputaghị nkwa ha kwere.

Ọnụ na-ekwuru ndị otu a bụ General Christ kwụrụ na ndị otu a gụnyere Niger Delta Creek Warriors, Ogunuma Camp of Niger Delta, Niger Delta Republic Seekers na Niger Delta Revolutionary Crusade sị na ha gwa ọha maka ya.

Ndị mmadụ ji ọkụ ekwentị ha ahụ ụzọ maka ntuliaka

N'ofesi, gọọmentị DR Kongo emechiela ọbaozi intanet na ụfọdụ obodo ha kemgbe ha mechere ntuliaka onyeisiala n'izu gara aga.

Onye sọ na ya bụ ntuliaka bụ Martin Fayulu sị na gọọmenti ma ụma mechie ya bụ obaozi ka ndị mmadụ ghara ịmata onye meriri n'ezie.

Serena na Roger ga-akwata n'iko hopman tenis

Serena Williams na Roger Federe weriri asọmmpi Wimbledon na 2012

Ndị uweojii Enugu steeti ekwuola na ihe mberede mere n'ụzo Enugu-Abakaliki ụbọchị Monde ataala isi mmadu ise.

Ọnụ n'ekwuchitere ndi uweojii na steeti ahụ bụ Ebere Amaraizu kwukwara na ihe mberede a gburu ehi iri na ise, ma meruo mmadụ itoolu ahụ.

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

O kwuru na ihe mberede a mere ebe elekere ise nke ụtụtụ, ka nnukwu ụgbọala bu ehi gbapụrụ n'ụzọ ebe ọ na eze ụgbọala mebiri emebi n'ụzọ.

Ndị uweojii na-agba mbọ ikpochapụ ụgbọala ndị ahụ mebiri emebi ma hụkwa na ụdị ihe a agaghi emezi ọzọ.

Amaraizu kwuru na ihe mberede ọzọ mere na Enugu egbughị onye ọbụla.

Ihe mberede a gụnyere ọgbụgba ọkụ ụgbọala bu gas eji esi nri nakwa ọgbatumtum abụọ na otu ụgbọala n'ụzọ  Isuoba lane dị n'Enugwu.

O kwukwara na onweghị onye tufuru ndụ ya na ya bụ ọdachị makana ya na ndị otu nakwa ụlọọrụ na-emenyu ọkụ bịara ozigbo menyụọ ọkụ ahụ.

Unicef kwuru sị na ihe ruru ọkara ụmụaka...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka a na-abanye afọ ọhụrụ, ọkụ atapịala keke abụọ ya na ọdọ ebe a na-ere gas eji esi nri n'okporo ụzọ Nike Lake nke dị n'Enugu.


Ọdịnaya: Ọkụ agbaala ụmụaka atọ nne hapụrụ n'ụlọ

Blessing Okafor hapụụ ụmụ ya atọ n'ime 'Container' gawa mkpa ya oge ọkụ gbara

Ọkụ gbara n'ọdọahịa nakwa ụlọ dị nso High Tension Road, Ugwuagba-Obosi n'Anambara steeti ụbọchị Tọọzde ataala isi ụmụaka atọ otu nne ji.

Ozi sị n' aka ndị uweojii na steeti ahụ kwuru na nne ha bụ Blessing Okafor anọghị n'ụlọ oge ọkụ bidoro ma gbagrie ụmụ ya ;Chimerie, nwa nwoke dị afọ ise; Onyedika nwa nwoke dị afọ anọ nakwa Esther, nwa nwaanyị dị afọ atọ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Haruna Mohammed onye kwuru na amabeghị ihe butere ọkụ ahụ kwuru na  e bugala ozu ndị ahụ gbariri agbari  ụlọozu Bex Hospital maka nyocha.

2019: Ohanaeze Ndigbo akwadobeghị onye ọbụla

Onyeisi ndị ntoroọbịa Ohanaeze Ndigbo bụ Kingsley Dozie ekwuola na onwebeghi onye ọbụla Ohanaeze Ndigbo dọnyere ukwu na ntuliaka afọ 2019.

Dozie kwuru na njem ha mere n'Aso Rock bụ ịza oku onyeisiala Muhammadu Buhari kpọrọ ha maka mkparịta ụka maka ọdị mma Ndigbo.

Ọ gara n'ihu kwuo na onye Ohanaeze ga-akwado bụ onye ga-enye ndị Igbo ọchịchị n'afọ 2023.

NAssarawa PDP Rally: Secondus agwaala Buhari ka ọ pụta bịa gwa ụmụ Naijiria ihe o mepụtara

Onyeisioche otu PDP na Naijiria bụ uche Secondus akọọla onyeisiala muhammadu Buhari oku ka ọpụta jiri ọnụ ya gwa ndị Naijiria ihe o mere ha.

Secondus kwuru nke n'ọgbakọ achumnta vootu pati ya mere na Lafia Square dị na Nassarawa steeti. Ọ dọọ Inec aka na ntị sị na inwogharị ebunobi ndị ụmụ Naijiria na ntuliaka na-abịa ga-ebute ọgbaghara.

Jamb: Etu ị ga-esi debanye aha gị

Ule Jamb ejidela ọtụtụ ndị mmadụ rue ọtụtụ afọ tupu ha abanye mahadum

Ụlọọrụ gọọmenti na-ahụ maka ule ịbanye mahadum ekwupụtala na oge ịgba akwụkwọ ule ahụ eruola.

Ha kọwapụtakwara ụzọ ụmụakwụkwọ ga-esi debanye aha n'akwụkwọ maka ule ahụ n'ozi ha wepụtara n'igwe okwu Twitter ha.

Dịka ozi ahụ siri kwuo, onye chọrọ so lee ule Jamb ga-ebu ụzọ ziga aha ya(aha nna gị ga-ebu ụzọ, aha gị na-eso na aha gị nke etiti ) na ekwenti n'akara  55019)

Ha ga- azachigha gị ma sitere gị akara  ị ga-eji gaa ụlọakụ ka...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Ọkụ agbagbuola otụ ụkọchụkwụ Katọlịk a kpọrọ Fada Edmond Nwagbala n'ụlọụka St. Peters Claver Katọlik dị na Nnewi Ichi Uruagu dị n'Anambra Steeti.

Ndị bi nso ebe ihe mere kwuru na ha n'ụlọ ha nụ ka ihe gbara ha gbapụta ị mara ihe dara ụdọ ahụ were hụ ọkụ na-agba n'ụlọ Fadaa ahụ 'ebe elekere mbụ nke isi ụtụtụ Satọdee.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Haruna Muhammed sị na ọkụ a malitere ịgba n'elekere anọ nke isi ụtụtụ 16 Nọvemba, 2019.

Ọkụ a na-amabeghi ihe kpatara ya gbara ebe obibi ụlọụka ahụ bụ ebe Fada Edmund Nwagbala dị afọ iri isii bi ma gbaa ya nke a na-amaghị onye ọ bụ.

Ọtụtụ nsogbu pụtara n'ụfọdụ steeti ebe e mere ọgbakọ nke okpuru ọchịchị a n'izu ụka gara aga

Haruna sị na ndị ọrụ nchekwa uweojii ngalaba Otolo nakwa ndị na-agbanyụ ọkụ wụchiri ebe ahụ bịa gbayụọ ọkụ a.

Ngwa ngwa ebu Fada Edmund gawa ụlọọgwụ mana e kwupụtara ọnwụ ya, e tinye zie ya n'ụlọozu maka nyocha.

Ọ sị na kọmishona ndị uwojii n'Anambra bụ John B. Abang enyela iwu ka a malite nyocha tara ọchịchị banyere nke a.

Ọkụ ọgbụgba anapụla nwaanyị gbara afọ 92 ụlọ ya n'Enugwu

N'aka nke ọzọ, a tọrọla Fada ọzọ n'Enugwu

Ndị ntọrị tọrọ Fada Theophilus Ndulue, nke ụlọụka St. Patrick Katọlik Ihuonyia, Amansi-Odo, dị n'okpuruọchịchị Ezeagu n'Enugwu Steeti.

Nke a mere na mgbede ụbọchị Fraịde 15 Nọvemba, 2019, Mgbe o si nzukọ ndị ụkọchukwu na-alọta.

Ọ bụ ọnụ na-ekwuru ụlọụka a bụ Fada Benjamin Achi mere ka a mata nke a.

Ọ sị na a tọrọ Fada Theophilus na onyeisi ndị ụmụnwaanyị bụ ha mechara tọhapụ dịka otu awa gachara mana Fada a ka nọ n'aka ndị a.

Ndị ntọrị a akpọbeghi ezinaụlọ Fada Theophilus maọbụ ndị isi ụlọụka maka ịjụ ajụjụ n'isi ya.

Nke a ga-abụ ugboro ise ndị ntọrị na-atọrọ ndị ụkọchukwu Katọlik n'Enugwu Steeti.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii Anambra steeti ekwuola na ha na-enyocha ihe mere otu ụkọchukwu ọkụ gbagburu n'Nnewi, Anambra steeti.


Ọdịnaya: Ọkụ agbala ụlọụka Notre Dame Cathedral

The fire department said a major operation was underway

Akụkọ na-eru anyị ntị ugbua bụ na ọkụ amabeghị ihe butere ya enwurula n'ụlọụka Notre Dame Catheral dị na Paris, mba France.

End of Twitter post, 1

Ndị ọrụ gọọmenti na-ekwu na o nwere ike ọ bụrụna ọrụ e ji n'aka ugbua n'ụlọụka ahụ kpatara ọkụ ahụ .

N'afọ gara aga, ụka Katọlik kporo oku ego iji were ruzie ụlọụka ahụ nke na-adakpọ adakpọ.

Otu ọnụ na-ekwuru ụlọụka ahụ bụ nke Katọlik kwuru na ihe niile na-agba ọkụ, o nweghị ihe ga-afọ."

Dịka ozi si n'ụlọrụ onyeisiala mba Francce pụta siri kwuo, onyeisiala ha bụ Emmanuel Macron agbahapụla ebe o kwesịrị ịga gawa ebe ihe mere.

A na-arụzigharị  Notre Dame Cathedral nke nde kwuru nde ndị njem nleta na-aga ahụ kwa afọ kemgbe a chọpụtara na o nwere akụkụ ya gbawara agbawa.

Ihe ị maghị maka Notre Dame Cathedral

Ozubulu massacre:Ụlọikpe atọhapụla mmadụ abụọ so na ndị anwụchiri

Ndị ji egbe gara ụka na St Philip Catholic Church, Ozobulu gbagbu mmadụ iri na atọ biara ụka n' ọnwa Ọgọstụ afọ 2017

Ka anyị malite n'Anambara ebe ụlọikpe ukwu dị n'Awka tọhapụrụ mmadụ abụọ eboro ebubo na aka ha dị na ọchụ ahụ e gburu na St. Phillip Catholic Church Ozubulu.

Okaikpe ukwu bụ Jọstis Fidelis Aniukwu kwuru na ya ahụghị ihe gosiri na aka Chinedu Akpunonu na Onyebuchi Mbanefo dị na ya ọchụ e gburu na ụbọchị isii nke ọnwa August afọ 2017.

Ịmachị ndị ọgbatumtum

Gọọmenti Anambra steeti nyere iwu ịmechi ọgbatumtum (okada) n'okporoụzọ Ọka na nke Ọnisha site n'ụbọchị mbụ onwa Julaị 2018

Onyeisi ndị uweojii n'Enugu adọọla ndị ọgbatumtum aka na ntị maka ịda iwu etiri gbasara ịgba ọgbatumtum.

Ọzọ dịka ibe ya, cheta na mmachị ọgbatumtum ịgba  ga-dị n'Enugwu steeti.

Kọmịshọna ndị uweojii na steeti ahụ bụ Sulaiman Balarabe enyela ndị uweojii iwu ka ha nwụchie  ndị na ada iwu ahụ ma kpachie ọgbatumtum ha ma kpụpụ ha ụlọikpe.

Idemmiri na Ghana

N'ofesi e, okeide mmiri sitere na oke mmiri zoro ụbọchị ụka na mba Ghana egbuola mmadụ ise ka ya bụ mmiri zochara naanị awa atọ.

Seji Saji bụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Ọkụ amaghị ebe osi gbapịala ụlọọrụ Inec dị n'Ọka, Anambara Steeti ụbọchị Tuzde.

Dika ozi Inec wepụta nke Onye Kọmịshọna ha na-ahụ maka mgbasaozi bụ Festus Okoye binyere aka kwuru, otụtụ ngwaọrụ ha nke gụnyere 'Card Reader' dị pụkụ anọ, narị isii na iri itoolu na ise so na ihe ọkụ ahụ repịara.

"N'agbanyeghị ndọghachi azụ ọdachie wetara na nknjikere anyị maka ntuliaka n'Anambara steeti, ụlọọrụ anyị gbalịrị nweta 'card reader'  ndị etinyeghị nọ ọrụ na steeti ndị ọzọ a ga-eziga Anambara."

End of Twitter post, 1

"Nke a nyere anyị ọkịka obi na ntuliaka ga-aga n'Anambara dịka e siri kwado ya."

Okoye kọwara na ọdachi nke Anambara bụ nke atọ ya n'ime abali  iri na abụọ dịka ọkụ gbara ụlọọrụ ha dị na Isiala Ngwa, Abia steeti nakwa Opuru ọchịchị Qua'an Pan dị na Platu steeti.

Ọ gara n'ihu kwuo na ha ewegarala ndị uweojii na ụlọọrụ na-agbanyụ ọkụ ozi, ndị maliterela nyocha.

N'Imo

Otu ndịagha Naijiria nke 134 Artillery regiment di n'Obinze na steeti Imo, anwuchiela umuokorobia ano bu ndi Soja adigboroja.

Ha kọwara ndi a dika ndi ori nọ n'Owere, gbakwunye na ha na-emenyụ ndị mmadu anya kemgbe.

Na mba ofesi

Otu onye anwụọla n'ọgbaghara sọ ndọrọndrọ ọchịchị na mba Senegal dịka ha na-akwado ime ntuliaka ọkwa onyeisiala.

Ọ bụ ndị na-akwado Onyeisiala Macky Sall na onye na-azọ oche ya bụ Issa Sall malitere nsogbu a.

N'egwuregwu,

Otu Flying Eagles nke Naịjirịa anarala ngalaba CAF ikike iyi mgbaaka ojii iji kwanyere Taiwo Ogbunjobi ugwu dịka ha na-akwado izute mba Mali n'asọmpị iko mba Afrịka.

Taiwo Ogbunjobi, onye bụbu odeakwụkwọ ukwu otu NFF nwụrụ ụbọchị Monde ka ọ rịachara ahụ obere oge.

Asup akwụsịla abụbọọrụ

Otu jikọrọ ndị nkuzi politekni bụ Asup n'aha ịchafụ akwụsịla abụbọọrụ ha gbara kemgbe ọnwa abụọ.

Asup gbara abụbọ ọrụ kemgbe ọnwa Disemba afọ 2018 iji gosi iwe gbasara emezughị  nkwekọrịta  ha na gọọmenti etiti nke afọ 2009 nakwa nke 2017; akwụghị ha ụgwọ kwesịrị ha, ịta ụfọdụ ndị otu ha ahụhụ nakwa ihe ndị ọzọ.

Clinton sị na ya agaghịkwa abịa Naijiria dịka ọkwadoburu

Aka chiburu mba Amerịka bụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Inec ekwuola na agbanyeghị ọkụ gbara ụlọrụ ha na Anamara steeti, ntulliaka ga-aga dịka e siri kwado ya na steeti ahụ.


Ọdịnaya: Ọkụ anapụla agadi nwaanyị ebe obibi

Ọkụ ọgbụgba anapụla nwaanyị gbara afọ 92 ụlọ ya n'Enugwu

Ezinaụlọ Benedett Okeze ndị Ezimo dị n'okpuru ọchịchị Udenu Enugwu steeti, nọ na nnukwu anyammiri na ịta nkịkịrị eze n'ihi nnukwu ọkụ gbapịara ụlọ ha kpamkpam.

Oge BBC Igbo gara ebe ihe mberede mere wee chọpụta na ọkụ ahụ malitere oge ọkụ latrik bịara n'uju gafee oke n'ime nderị, wee malite gbaba ọkụ.

Agadị nwaanyị Benedette onye nwere nsogbu n'akpịrị enweghị ike itinwu mkpu oge ọkụ ahụ malitere.

Ọ bụ nwa nwa ya dị afọ 13 gbapụrụ kpọta ndị agbataobi nyere ya aka dọpụta nne nna ya n'ọkụ.

Ọtụtụ ndị Amaogbele Ezimo kọwara na ngwangwa ọkụ latrik biafere one, ọtụtụ mmadụ gara wepụsịa ọkụ ha ebe ọtụtụ ngwongwo eji ebi n'ụlọ dịka TV, Fridge, Fan Bulb na ndị ọzọ gbakwara ọkụ.

Reuben Okeze bụ ọkpara agadi nwaanyị ahụ  onye kọwara na ọ bụ naanị nwa ya nwoke gbara afọ 13 na nne ya nọ n'ụlọ oge ọkụ ahụ malitere kwuru na ọ bụ ndị agbataobi bịara dọpụta.

Reuben, onye bị n'Abuja na-agba okada kwuru na kemgbe afọ 2018 bidoro ka ya jiri kpebie ịkpọrọ ndị be ya laghachi obodo ya bụ Amaogbele Ezimo ga birizie mana ọkụ ogbụgba atapịasịala ngwongwo ya bụlatara ụlọ.

Ka ọ dị ugbua, Reuben kọwara na ọ bụ enyị ya nwoke nyere ya ohere ka obirigodu n'ụlọ ya rue mgbe ọ ga ahụ ego ruọ ụlọ ọzọ.

Reuben Okeze na-ayọkwa enyemaka maka ịrụta ụlọ ọzọ n'ihi na ọbụ ịgba ọkada ka ọjị azụ ezi na ụlọ ya.

Ọkụ ụgbọmmanụ agbaala ọzọ na Legọs

 Ụgbọmmanụ bu mmanụ  nwuru ọkụ n'elu akwa dị n'Ifako Bridge dị n'Ogudu dị nso ọjọta.

O nweghị onye ma ihe mere ụgbọ ahụ jiri nwuru ọkụ mana ndị ọrụ okporoụzọ Legos ndị a ma dịka Lastma kọwara na e menyụọla oku ahụ ma bụkwa ụgbọ ahụ gbara ọkụ.

Oku ọgbụgba ahụ butere kpachi kpachi ụgbọala n'ụzọ si Third Mainland Bridge aga Berger.

Ndị ọrụ na mba Zimbabwe ajụla mbulite ụgwọọnwa ha

Ndị ọrụ bekee na mba Zimbabwe ajụla mbulite gọọmenti ha ji pasent iri bulite ụgwọọnwa ha.

Ha si n'orughị ihe ha chọrọ.

Ha chọrọ ka ụgwọ opekatempe ha bụrụ otu puku, narị  dọla asaa,irir atọ na atọ.

Ha kwuru na nke bụ iji belata...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Ọkụ gbaburu Ahia Obiagụ dịkwa n'Enugwu n'afọ

End of Twitter post, 1

Ndị nọ ebe ihe mere kwuru n'ọ bụ ọdọ ndị na-ere 'foam' ebe 'Railway' ka ya bụ ọkụ na-agba.

Otu onye n'ime ha kpọrọ onwe ya 'Nnadozie' kwuru na ọkụ ahụ bidoro n' igwe na-enye ọkụ latrik a dọwara n'elu ụlọ  dị n'ahịa ahụ ma feesee n'ngwa ahịa ndị mmadụ kwasara n'elu ụlọ.

Mana ndị ahịa menyụrụ ya ma kwụsị ya ịbanye n'ime ọdọahịa ndị mmadụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Ọkụ ọgbụgba anapụla nwaanyị gbara afọ 92 ụlọ ya n'Enugwu

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

E menyụọla ọkụ ọgbụgba dapụtara n' ahịa Ogbete dị n'Enugwu n'ehihie Fraide, ụbọchị anọ nke ọnwa Jenụwarị, 2020, tupu o mebie nnukwu ihe.


Ọdịnaya: Ọkụ gbara obi ndị ọrụ n'Awka

Ya bụ ọkụ metutara ụlọọrụ onyeisi ndị ọrụ bekee akpọrọ Head of Service na Bekee nke steeti ahụ bụ ebe ndị uweojii na-ekwu na ha amabeghị ihe bidoro ya bụ ọkụ ruo ugbua.

Onyeisi ndị uweojii bụ John Abang ehiwela kọmitti ka enyocha ihe bidoro ya bụ ọkụ.

GIGM sị na ọnweghị ndị atọọrọ n'ụgbọla ha

Ndị ọrụ Good is Good Motors ekwuola na-ọnweghị dị atọọrọ n'ụgbọala ha mere njem ụnyahụ bụ Satọde.

Ha dere n'akara Twitter ha na ndị ọkwọụgbọala ha niile lọtachara n'udo na njem ha mere.

Gọọmenti Naịjirịa sị na ha anaghị akpaoke okwukwe

Ọzọ, gọọmenti Naịjirịa agọọla n'ebobo ahụ na-agụnye ha na mba na-enweghị nkwaugwu na nsọpụrụ nye okpukpere chi ndị mmadụ abụghị eziokwu.

Mba Amerika gụnyere Naịjirịa na mba na-enweghị nkwanye ukwu na nsọpụrụ nye okpukpere chi bụ nke ọnụ na-ekwuru gọọmenti ahụ bụ Lai Muhammed sị na ọ bụ asị.

Modi asaala aka agụgọ maka iwu na-eso okwu

Onyeisi mba India Narendra Modi sị na ọ bụ ndị pati ndorondoro ọchịchị ọzọ na-akpụta okwu a

N'ofesi, Onyeisiala India bụ Narendra Modi achiliela aka gọọ na iwu ahụ ha tiri abụghị maka imegide ndị okpukperechi Alakụba.

Modi sị na ya bụ iwu bụ maka iji chekwaba ndị nọ na mkpagbu na mba ahụ.

Ihe ruru mmadụ iri abụọ anwụọla na ngagharịiwe maka iwu a ha sị na ọ bụ mkpagbu nye ndị ụka Alakụba.

Watford egbuo Man. U

Paul Pogba dịla anị mgbe a gbaturu ya

Ụnụ ahụlanụ na ndị kpee azụ ebuwela ụzọ taa na Premia Lig ebe Manchester United ghọrọ itibọrịbọ n'aka Watford n'asọmpị ha taa na.

Watford ji ọkpụ abụọ asataghị ihe merie Manchester United ebe Chelsea jikwa ọkpụ abụọ asataghị ihe ọbụla nyụọ Tottenham Hotspur anya.

Gee akụkọ ndị na otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ndị uweojii Abuja akatọọla ogbugbu onye otu ha ji ọkwa 'Inspector' gbagburu ibe ya ji ọkwa 'Corporal' ma gbuokwa onwe ya.

Onye ASP ndị uweojii bụ Mariam Yusuf sị na nke a mere n'ubọchị Satọde n'isi ụlọọrụ ndị uweojii dị na Dutse Alhaji dị n'Abuja.

Ọ sị na 'inspector' ahụ gbara onye 'corporal' egbe merụọ osote 'superintendent' ahụ tupu o gbuo...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ na-eru anyị ntị na-ekwu na ọkụ gbara n'ụlọọrụ gọọmentị dị n'Amawbia, Anambra steeti.


Ọdịnaya: Ọkụ gbara ọdọ ndị Mekanik Abakaliki

Otu onye na-arụ ọrụaka mekanik na ya bụ ọdọ aha ya bụ Sylverster Okemmiri kwara BBC ihe a n'ụtụtụ a.

Dịke o kwuru, "ọkụ a nke gbara n'isi ụtụtụ ụnyahụ gbara ihe dịka ụlọọrụ anọ na ihe ruru ụgbọala asatọ gwogwo ".

Cruz Nwachi bụkwa otu n'ime ndị na-arụ ebe ahụ sịrị na na-ezie ha enwere ọgbaaghara gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị n'ime ha mana odoghị ya anya ma ọ bụ ya kpatara ọkụ ọgbụgba a.

Nwachị sị na ndọrọndọrọ a, nke ọ si na ọ bụ ndị gọọmenti bụtere site na-itinye onyeisi nke ndị otu ha anabataghị, bụ ihe butere ọgbaagha n'ime ha.

Mana ha amaghị ka ọnwere ka o si gbasa ọkụ a gbara.

Ka ọ dị ụgbụa ndị otu ahụ nọ n'ọgbakọ itinye ọnụ n'ihe kpatara ya bụ ọkụ ọgbụgba.

Akụkọ kachasị taa:

Akụkọ kachasị n'abalị a: Ọgbụnigwe egbuola ndị uweojii na kwa Russia 2018 fọrọ abali asatọ

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọkụ gbara ọdọ ndị ọrụaka ụgbọala n'Abakaliki ụnyaahụ.


Ọdịnaya: Ọkụ nwuru n'ọwa mmiri mgbe mmanụ ụgbọala a malitere

Ndị hụrụ ka ọkụ a na-agba, kwuru na mmanụ ụgbọala a malitere ịtapụ n'ala kemgbe ụtụtụ tupu ọ gbaa na mgbede a.

Otu onye BBC kpọrọ n'ekwentị kwuru na ndị na-emenyụ ọkụ ọgbụgba a na-akpọ "fire service" na bekee, kwụbụ ebe ahụ kemgbe ụtụtụ na-eme ihe gbasara ọkụ a, mana ha anọghịzị ugbua.

Etu ọ dị ugbua , ndị niile nọ n'ahịa "Agric building material" dị n'Abulado emechiela ahịa ma riwe mbo mbo ọsọ.

Anya hụrụnụ kwuru na ọkụ gbapịara otu ụlọ ahịa nwafọ Igbo na-ere nkụ n'akụkụ ebe ihe a mere.

Sochimaoge Madubo kwukwara na ndị ụlọọrụ mmenyu ọkụ ahụ wara ya bụ mmanụ ụgbọala na-atatu ụzọ na 'Canal'.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ na-eru anyị ntị ugbua na-ekwu na ụgbọala tanka na-ebu mmadụ agbịdị, enwurula ọkụ na-agbasasị n'ogige Satellite Town.


Ọdịnaya: Ọkụ si n'ụgbọala mmanụ gbagburu mmadụ itoolu ma mebie ọtụtụ ụgbọala

N'ihe mberede ahụ, ụgbọala 54 gbara ọkụ ka ụgbọala mmanụ kwopụrụ n'ike daa ma nwuru ọkụ n'okporoụzọ.

Ọ bụghị sọ na Legọs, ụgbọala mmanụ ataala isi ọtụtụ mmadụ na Naijiria ọkachasị n'obodo mepere emepe n'ihi amaghị eme nke ndị na-akwọ ya.

Ndị na-akwọ ụgbọala mmanụ na nnukwu ụgbọala yiri ya na-eme ka mmawụ na-eti onwe ha, dịka ọtụtụ n'ime ha anaghị erube isi n'iwu gbasara njem okporoụzọ.

Na Legos, enwere iwu gọọmentị mara n'oge ọchịchị Babatunde Fashola, nke kwuru ka ndị ụgbọmmanụ na ụgbọala gwongworo na-aga n'okporoụzọ naanị n'abalị.

Onye Kọmishọna mgbasa ozi dị n'aka ya na Legọs steeti bụ Kehinde Bamigbetan, gwara BBC na ndị na-akwọ ụgbọala mmanụ na ndị nwe ya na-eme ka ha akarịrị iwu ala anyị.

Ọtụtụ ndị mmadụ kwuputara etu ha si gbanarị ọkụ a na soshal midia

O kwuru na mmachi nke gọọmenti steeti a n'oge Fashola machiri ụgbọala mmanụ ịga n'ehihie enweghị iwu kwadoro ya, nke mere na gọọmenti agaghị akpụpụli onye dara ya ụlọikpe.

Bamigbetan kwuru na mbọ gọọmenti steeti a gbara iso iwu ahụ n'ọkụ butere ọgbaghara dịka ọ kọwara na otu ọkwọ ụgbọala gburu onye ọrụ ngalaba steeti na-ahụ maka ịhazi njem okporoụzọ nke a kpọrọ 'Lagos State Traffic Management Agency (LASTMA), na bekee, okwu ikpe ya ka dị n'ụlọikpe.

Mgbapụ na nsogbu a dị Gọọmenti etiti n'aka

Bamigbetan kwuru n'ihe ga-egbo ọgụ a bụ "Gọọmenti etiti na ndị ọkwọ ụgbọala mmanụ na ndị nwe ya itinye ụkwụ n'otu traụza n'ihi ha na-agwakarị anyị na ha anọghị okporoụzọ nke Legos steeti."

Ọ gara n'ihu kwuo na ikike okporoụzọ awara awara dị gọọmenti etiti na ngalaba nhazi njem Federal Road Safety Corps (FRSC) n'aka, ịhụ na ndị ọkwọ ụgbọmmanụ natara ọzụzụ na akwụkwọ zuru ezu maka ịkwọ ụgbọala nakwa nyocha ịhụ na isi zuru ha oke.

Ebe ọkụ ụgbọala mmanụ gbara

Anyị ga-akpụpụ onye ọkwọ ụgbọala ụlọikpe-FRSC

Onyeisi ngalaba gọọmenti etiti na-achịkọta nchekwa njem ụgbọala nke a kpọrọ Federal Road Safety Corp (FRSC) na bekee bụ Hyginus Omeje, kwuru na gọọmenti ga-akpụpụ ụlọọrụ nwe ụgbọmmanụ ahụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị mmadụ ka na-agụkọ ihe ha tufuru n'ihe mberede okporoụzọ mere ụbọchị Tọọsde, abalị 29 nke ọnwa Juun, afọ a, ebe mmadụ itoolu tufuru ndụ ha n'ọkụ ọgbụgba.


Ọdịnaya: Ọkụ tanka agbala ọtụtụ mmadụ na oge gara aga na Legos

Enwerem kwuru na-agbanyeghị na ndị uweojii na ndị ọrụ gbata gbata ndị ọzọ gbagara ebe ihe a mere, ọtụtụ akwụkwọ dị n'ụlọ ahụ lara n'iyi tupu ha agbanyụọ ọkụ ahụ.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ụlọ a ọkụ metụtara ka kwụ ọtọ, na ọkụ emebeghi ya.

Ụfọdụ ndị akwụkwọ ntaakụkọ dere na aka mmadụ dị n'ihe mere, mana Enwerem kwuru na ha amabeghị maka nke ahụ, dika ha ka na eme nchọpụta ka ha mara nke bụ eziokwu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo steeti bụ Andrew Enwerem gwara BBC Igbo na ọkụ bara n'ụlọikpe "Magistrate" nke dị n'Orlu taa, mana ọ sị na amabeghị ma aka mmadu ọ dị ya.


Ọdịnaya: Ọkụ tanka agbala ọtụtụ mmadụ na oge gara aga na Legos

Ọkụ tanka bu mmanụ ruru puku iri atọ na atọ n'ime ya, gbaara ọkụ n'Ojo, Lagos Steeti.

Nke a mere ka ọtụtụ mmadụ na-agbaọsọ ndụ n'ebe ahụ.

Rasak Fadipe gwara ndị ntaakụkọ na "Ozugbo m nụrụ maka ọkụ a ka m kpọrọ ndị na-emenyụ ọkụ dị n'Ọjọ, ha gbatakwara ebe ọkụ a na-ere."

"Mana mgbe anyị ruru ebe a ka anyị hụrụ na ọ bụ mmanụ ụgbọala na-agba ọkụ. Ọ bụ mgbe ahụ m kpọkọtara ụlọọrụ ndị ọzọ na-emenyụ ọkụ ozugbo ozugbo."

Okwu mmanu ugbọala gbara n'uzọ ana-agbakarị

"Ndiuweojii na ndị agha mmiri nyere ndị Lagos State Emergency Management Agency (NEMA) enyemaka ịmenyụ ọkụ ahụ n'elekere atọ na nkeji iri atọ nke ehihe"

Olayinka Ajaba bụ onye nnọchịanya NEMA kwuru na nsogbu nke a sị n'oge ha jị aka na-amịpụta mmanụ ụgbọ ala .

Onye isi ndịuweojii n'Ijegun bụ SP Audu Ibrahim, gwara ndị ntaakụkọ na ha gbaara mbọ hụ na udo di mgbe ya bụ ọkwụ na-agba.

Ugbua, ndi obibi Ijegun Ibasa ekwuola na ha chọrọ ka gọọmentị Lagos steetị guzobe ulọ mmenyụ ọkwụ n'akụkụ ebe ahụ dika NAN sịrị kọọ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi ndị na-emenyu ọkụ na, Legọọsi steeti bụ Rasak Fadipe ekwuola na onweghi onye nwụrụ n'ime ọkụ ahụ gbara n'ehihie ụbọchị 24 Jenuwarị, 2018.