Ọdịnaya: Abaribe kwuru nke a n'izu a n'ọgbakọ nke ndị ọkaiwu ngalaba nke Ọka nwere n'Ọka Anambara steeti, na "E kwube okwu nhazigharị Naijiria, ndị omeiwu ndị ugwu asị, ọ bụ na ka i were nweta Biafra?

"N'ezie achọrọ m Biafra, mana Biafra m chọrọ bụ Biafra nke mmụọ, ọ bụghị nke ala."

"Ndị rue ha mepewe mpaghara nke ha."

Mkparịtaụka ebe Sinetọ Abaribe kọwapụtara iwe ndị Igbo ebe onyeisiala Muhammadu Buhari nọ.

"Anyị nọ n'Ọwụwa Anyanwụ nwere ike bụrụ mpaghara kachasị nwee ego site n'ike ọrụ ha ma a hazigharịa Naijiria."

"Echeghị m na anyị ga-enweta ihe anyị chọọ site n'ọgbaghara."

Abaribe katọrọ ogbugbu a na-egbusisị ndị uweojii na ịgba ogige ha ọkụ n'Ọwụwa Anyanwụ sị na ọ bụ arụ kwọ nwa.

"Anyị  nwere ike inweta ihe anyị chọrọ site na ime ihe dị mkpa ka e mee, nke bụ isonye naa nhazigharị Iwu Naijiria."

"Ọ ka mma ka anyị mee ka Naijiria dị mma obibi kama ịkwafu ọbara kwa ụbọchị."

"Ọ bụrụ na ihe anaghị aga ọfụma, aga enwe ndị na-eti mkpu"

Abaribe onye kwuru na ọchịchị Buhari gbakụtara 'Iwu Naijiria dịka o siri metụta 'Federal Character' azụ, nke o kwuru so bute ihe na-afịọ ugbua na Naijiria.

"Dịka anyị na-ekweta na ọ dị mkpa ihazigharị ala anyị, anyị kwesịrị ikweta na ihe butere nsogbu na-afịọ ugbua anyị bụ emeghị onye ka e mere ibe ya nke gọọmentị nọ n'ọkwa ugbua."

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye omeiwu na-anọchite Abia South n'Ụlọomeiwu Ukwu bụ Enyinnaya Abaribe ekwuola na ihe ọ chọrọ bụ Naijiria ebe mpaghara ọbụla ga-achọ mmepe ka o siri masị ha.


Ọdịnaya: Abaribe, El-shalom na Tochukwu Uchendu gbaara Nnamdi Kanu akaebe mgbe eji ya eji

N'okwu onyeisi ha bụ Yerima Shettima gwara ndị ntaakụkọ, o kwuru na Naịjirịa etofeela ụdị mmaja ụmụaka ahụ.

Cheta na Kanu mgbe ọ na-agbasa ozi mbụ ya kamgbe ọpụtagharịrị ihe kwuru na ọ ga-eji "ọkụ mmụọ" lọghachite Naịjirịa.

Mana Arewa akatọọla okwu ahụ, ma kwuo na ịdị n'otu Naịjirịa abụghị ihe otu onye maọbụ otu ga-eleda anya.

Shettima kọwara iyi egwu Kanu dịka "ịgbọ ụja n'efu", maa ya aka n'ihu ka ọ lọta Naịjirịa bịa kwuo ụdị okwu ahụ.

Nnamdi Kanu: Aka m dị ọcha n'ebubo niile

N'okwu ya "Anyị etofeela nke a, Naịjirịa etoola ma gbapụtakwa ihe mmadụ iyi ya egwu. Ihe a bụ obodo otu onye agaghị eleli ịdị n'otu ya anya.

"Echeghi m na Kanu nọ na Jerusalem n'ihi na ahụrụ m ozi mba Izrel wepụtara.

"Mana ọ bụrụ na ọ nọ ebe ahụ, ọbaghị uru ị nọ ebe ahụ ekwu okwu, ya lọta Naịjirịa bịa kwuo ya ka anyị mara na o siri ike."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

'Arewa Youth Consultative Forum' akatọọla okwu onye ndu IPOB bụ Nnamdi Kanu kwuru na ọ ga-eji "ọkụ mmụọ" lọghachite na Naịjirịa.


Ọdịnaya: Abaribe, El-shalom na Tochukwu Uchendụ gbaara Nnamdi Kanu akaebe mgbe eji ya eji

Achara kọwara na ọgbakọ a abụghị maka ndị European Union niile kama na ọ bụ kọmiti ndị nnwereonwe na-amasị.

Ọ kọwaghị ndị otu kọmiti a bụ, kama ọ sị na nke a bụ mbido ọtụtụ ihe otu Ipob kwadoro iji mee ka ọha nụrụ ọlụ ha.

Achara kọwara na Nnamdi Kanu ga-akpa ọtụtụ ihe metutara ndị Igbo na mwereonwe ha ya na ndị otu Ipob.

O kwukwara na "mgbe adịghị anya na ndị otu ha ga-ahazị ọgbakọ nke ndị European Union niile ga-eso. Nke a ka bụ njikere".

BBC nwetere ndị na-ahụ mgbasa ozi n'ụlọomeiwu EU ha were si na ha amaghị maka atụmatụ a.

Maazị Tilla McAnthony bụ onye ya na BBC Igbo kwuru sị na ya bụ ụlọomeiwu ka malitere ọrụ n'izu ka gara aga.

Ọ kwukwara na ya ga-eme nchọpụta ịmata nke bụ eziokwu ma kpọghachị BBC Igbo.

Anyị na-eso akụkọ a ka anyị mata nke ga-eme.

Ihe nkiri ga-amasị gị:

South Africa Killing: Onweghi ebe anyi na-aga ebe niile ajụọla oyi

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeokwu ndị otu Ipob bụ Paul Achalla akọwaala ndị ha na onyendu ndị Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ Nnamdi Kanụ ga-ahụ n'European Union n'uhuruchi taa bụ Tuzde.


Ọdịnaya: Abaribe, El-shalom na Tochukwu Uchendụ gbaara Nnamdi Kanu akaebe mgbe eji ya eji

Mgbe BBC Igbo gbara ya ajụjụ ọnụ banyere uche ya na mpụtagharị Nnamdi Kanu, o kwuru na nke a agaghị enyere ndị Igbo aka.

O kwuru na ọ gaghị enyere ndị Igbo aka i nweta ọkwa osote onyeisiala maọbụ onyeisiala n'ihi na Kanu na ndị otu ya ekwenyeghi na Naịjirịa.

N'okwu ya "Nnamdi Kanu ekweghi na Naịjirịa bụ obodo, ọ na-akpọ Naịjirịa obodo ụmụanụmanụ

O kwuru na Kanu ekweghị na ndọrọ ndọrọ ọchịchị Naịjirịa ka ọfọduzie Igbo ịbụ osote onyeisiala.

Onyeisiala Buhari na Atiku Abubakar ga-akwata na ntuliaka onyeisiala na 2019

Okafor gara n'ihu kwuo na mpụta Nnamdi ga-eme ka ndị mmadụ tụọ Atiku egwu na ọ wepụtara onye Igbo ga-eme ka-akpọ ganị ganị imegide Naịjirịa.

" Mpụtagharị Nnamdi Kanu agaghị enyere PDP aka, kama ọ bụ APC ka ọ ga-enyere aka", Okafor kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ọkacha n'okwu ndọrọ ndọrọ ọchịchị bụ Felix Okafor akọwala etu mpụtagharị Nnamdi Kanu ga-eji emetụta ndị Igbo n'afọ 2019.


Ọdịnaya: Abaribe, El-shalom na Tochukwu Uchendụ gbaara Nnamdi Kanu akaebe mgbe eji ya eji

Oku a na-abịa ka o mere otu afọ Kanu furu ka ndị agha Naịjirịa wakposiri ụlọ ya dị n'Afaraukwu n'Abia steeti ụbọchị Sepụemba 14, 2017.

N'akwụkwọ Ejiofor dere, o kwuru na Kanu kpọrọ ya n'abalị ụbọchị ahụ ndị agha wakporo be ya ma kpọkwa oku ka otu mbaụea dị icheiche lebaa anya n'okwu ahụ ma hụ na a kpọpụara Maazi Kanu ma mee nyocha banyere arụ megide mmadụ.

Cheta na ndị agha Naịjirịa kporo ndịagha gaa mpaghara ọwụwa anyanwụ Naịjirịa n'ọnwa Sepụemba afọ 2017, n'agha ha kpọrọ 'Egwu Eke', iji kwụsị ndị otu Ipob na-eme ngaghrị iwe ka e kewaa Naịjirịa.

N'oge agha ahụ, ndị agha wakporo ụlọ Nnamdi kanu bụ onye e nyeburu nwereonwe site na 'bail' ebe a na-ekpebu ya ikpe maka arụ megiere ala.

Mana ọkwaikpe Binata Nyakobụ onye na-ekpe ikpe Kanu kpere ikpe n'ọnwa Jenuwarị afọ a na o nweghi ihe na-egosi na ndị agha Naịjirịa ji Nnamdi kanu.

Nwunye Nnamdi Kanu gwara ndị BBC Igbo na ọ maghị ebe dị ya nọ

Agbanyeghi ikpe ahụ n'akwụkwọ ozi ahụ Ejioforo wepụtara iji cheta ndị nwụrụ oge mwakpo ndị agha ahụ, Ejiofor kwuru na nkata ikpeazụ ya na Kanu kpara bụ oge ndị agha ahụ nọ n'ụlọ ya.

N'okwu, Kanu gwara ya "Ejiofor, e gbojibidoro ụlọ m, ndị agha na-abata n'ike, na-agba egbe n'ihe niile ha na-ahụ, ị na-anụ olu egbe ahụ, biko gwaa ndị ụwa maka ihe a mere n'ụlọ m.

"Ana m ahụ site n'ime ụlọ na ha agbatuola ọtụtụ ndị otu m nọ n'ala dịka ha na-abata n'ime ụlọ m, ndụ m enweghizi nchekwa, gwa gọọmenti Briten na nke ndị Amerịka na ụwa niile na ọ bụ gọọmenti Naịjirịa ka a ga-ejide ma ihe ọbụla mee m."

Site na nkata a, Ejiofor na-agbadosi ụkwụ ike na ọ bụ gọọmenti Naịjirịa ji Kanu mana gọọmenti Naịjirịa ugboro ugboro ekwuola na ha ejighi ya.

Ejiofor kpọrọ ka ụwa niile tinye ọnụ n'okwu a dịka a na-eme ncheta maka ndị nwụrụ n'oge ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ifeanyi Ejiofor bụ ọkaiwu onyeisi ndị otu Ipob na-efu efu bụ Nnamdi Kanu akpọkuola ndị agha Naịjirịa ka ha kpọpụa Kanu ebe ha ji ya.


Ọdịnaya: Abaribe, El-shalom na Tochukwu Uchendụ gbaara Nnamdi Kanu akaebe mgbe eji ya eji.

Abaribe, onye ụkọchukwu ndị Juu bụ El-shalom na otu onye bi na Abuja bụ Tochukwu Uchendu gbaara Nnamdi Kanu akaebe e jiri tọpụ ya n'ụlọmkpọrọ.

Kanu bụ onye a na-ekpe ikpe maka imegidee ọchịchị ala Naijiria bụ onye a na-achọ achọ kemgbe ọnwa Septemba, afọ 2017 ka ndị agha Naijiria wakpochara ụlọ ha oge ha gbara Egwu Eke na mpaghara ahụ.

Ka ebulitere ikpe ahụ, ọka iwu na ekpechitere ndị ahụ bụ Chukwuma Machukwu Umeh, kwuru na enyebeghị ha akwụkwọ ụlọikpe nke kwupụtara iw ọkụ ahụ onye ọkaikpe nyere.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

Gere akụkọ mere ụnyaahụ n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

Na Facebook Live, anyị kpara maka ịdamba ntuliaka ji ndị Igbo nke bekee kpọrọ voter's apathy.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọikpe ukwu nke Binta Nyako nọ n'isi ya enyela iwu ka Enyinnaya Abaribe na mmadụ abụọ ndị ọzọ kpọpụta Nnamdị Kanu n'ụlọikpe mgbe a ga-ekpe ikpe ya ọzọ n'ọnwa June ma ọ bụ ha aga mkpọrọ.


Ọdịnaya: Abe kwuru nke a na mkparịtaụka  ya na ndị ntaakụkọ n'ehihie Satọde.

Nke a na-abịa na-agbanyeghị na coronavirus egbuola ihe ruru mmadụ 28 na mba Japan.

Mmadụ karịrị 1,400 ebutekwala ya bụ ọrịa na mba ahụ.

Shinzo Abe Praịm Mịnịsta mba Japan

Abe kwuru sị: "Anyị ga-akwụsị mgbasa ọrịa. Egwuregwu Olimpik ga-aga n'ihu dịka e si yibuo ya."

Egwuregwu Olimpik kwesịrị ibido n'ụbọchị 24 nke ọnwa Julaị ruo abalị itoolu nke Ọgọst afọ 2020.

Ọ bụ n'obodo Tokyo nke mba Japan ka ya bụ asọmpi ga-ebiri ọkụ.

Lee etu nje ọrịa si ebufe onwe ha site n'aka atịtị

Ịhazi asọmpi a eriela mba Japan ihe karịrị otu tarị yen na ụma atọ (I.35 trillion yen) nke pụtara ijeri paund iri na ụma abụọ ( (£10.26bn).

A na-atụ anya na ndị egwuregwu ruru mmadụ 11,091 ga-eso sọọ mpi na Olimpik nke afọ 2020.

Mmadụ ndị a ga-esi na mba 206 n'akụkụ ụwa niile abịa.

Mana mba Japan na-ekwu na egwu ọbụla adịghị n'ihi na ha zuru ka e mee.

Onye chiburu Imo steeti bụ Rochas Okorocha ekwuola na ndị si mpaghara ọwụwa anyanwu bụ agbụrụ kacha akpa udo na Naịjịrịa.

O kwuru nke a n'ụlọomeiwu ukwu oge ha na-atule okwu gbasara ihibe ngalaba ga na-ahụ maka nwulite mpaghara ọwụwa anyanwu nke a kpọrọ 'South East Development Commission' na Bekee.

Onye wepụtara akwụkwọ iwu ahụ bụ Stella Oduah na-anọchite anya Anambra North na Sineti Naịjirịa.

Lee ihe ndị ọzọ Okorocha kwuru ebe a

Uzodinma na-akwado Oshiomhole

Hope Uzodinma na Adams Oshiomhole

Gọvanọ Imo State bụ Hope Uzodimma ekwuola na ya kwụ onyeisioche Pati All Progressives Congress bụ Adams Oshiomhole n'azụ.

Uzodinma kwuru nke a oge ọ na-aza ndị ntaakụkọ ajụjụ n'ogige ụlọ gọọmentị dị n'Owere.

Ọ kọwara na o doro ya anya na ụfọdụ ndị otu APC na-agba mbọ ka ha chutuo Oshiomhole n'ọkwa, mana nkata niile ha na-akpa iji chutuo ya ga-ekpudorịrị ha.

Uzọdịmma kwuru na ihe kwesịrị ime ugbua bụ ka ndị isi pati ha jikọọ aka ọnụ ma wepụta atụmatụ nke ga-enye ha mmeri na ntuliaka nke afọ 2023.

Gịnị mere Buhari na Kebbi steeti?

Otu nwoke chóró ikwe onyeisiala n'aka

Ndị uweojii nzuzo nke Naịjirịa bụ DSS akọwaala na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Praịm Mịnịsta mba Japan bụ Shinzo Abe ekwuola na ọrịa coronavirus agaghị egbochi asọmpi Olimpik nke afọ a ịga n'ihu.


Ọdịnaya: Abia fuel explosion: Di na Nwunye bi n'ụlọ m rere ọkụ

Okwuru na onye ọ bụla na-atụ ụdịrị asị ahụ achọghị ọ dịmma Abia steeti.

Ahukannah kwuru na mgbe ihe mechara, na gọọmentị Abia gagharirị gụkọ ọnụ ndị niile metutara ma gwa ndị na-ezo ezo ha bia ka-agwọ ha.

O kwukwara na ọ bụ naanị mmadụ anọ ka ebugara n'Absuth mana etu ọkụ si gba ha mere ha ji n'ọrọ n'etiti ọ dịndụ ọnwụ ka mma.

Ihe ruru mmadụ 200 nwụrụ na ọkụ a gbara na Osisioma

Kọmishọna na-ahụ maka mgbasi ozi na steeti ahụ bụ John Okiyi  jikwa ohere ahụ yọọ ndị mmadụ ha ejila ọnwụ maọbụ ihe mberede wee na-eme ndọrọndọrọ ọchịchị.

Okiyi kwuru ruo ugba, gọọmentị Abia steeti achọpụtabeghị ihe kpatara ọkụ ọgbụgba ahụ.

O kwuru na ha na-eme nyocha ị chọpụta ya.

Cheta na Chidiebere Njoku kwuru na ndị niile ọkụ gbara n'ihe mberede osisioma ebutere n'ụlọọgwụ (Abia state university teaching hospital) nwụrụ.

Njoku kwuru na ihe kpatara ọnwụ mberede a n'ụlọọgwụ a bụ maka na e nweghị ọkụ latrik mgbe ya gara ịleta ndị ọkụ a gbara.

O kwukwara na ha nweghị ndị ọrụ ahụịke zuru oke n'ụlọọgwụ ahụ nke mere na ndị ọrụ ahuike na-akpọta ndị be ha ka ha bia nyere ha aka.

Ụlọgwụ a bụ nke gọọmentị Abia steeti na-elekọta

N'okwu ya, "ụbọchị Satọde m kpọrọ Samuel Nwaokonko na Chamberlain Adiaso wee gaa ebe ahụ hụ na ọ bụ naanị otu nọsụ na-elekọta mmadụ anọ ọkụ gbatọrọ."

Njoku kwuru na ajụjụ ọ na-ajụ bụ kedụ uru kọmishọna na-ahụ maka ahụike bara?

Ọ na-ajụkwa ọ na ọ bụghị ụlọọgwụ gọọmentị bụ ihe a?

Ka ọ dị ugbua, Njoku kwuru na di na nwunye ọkụ gbara na ya bụ ihe mberede anwụọla. A ga-eli ha na be ha bụ Isuochi.

O kwuru na ihe karịrị mmadụ iri abụọ anwụọla n'ụlọgwụ a kemgbe ụbọchị Fraide Ọctober 12 ihe mberede a mechara.

Njoku na-ekwusi ike na ọ bụ gọọmentị gbutọpụrụ ndị a.

Njoku na-azọ oche nnọchite anya ndị Osisioma Ngwa North dị n'Abia steeti n'ụlọomeiwu nke steeti.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kọmishọna na-ahụ maka ahuike na Abia steeti bụ John Ahukannah a gwaala  BBC Igbo na ọ bụghị ezioikwu na mmadụ iri abụọ nwuru na ụlọọgwụ Absuth.


Ọdịnaya: Abiola nwụrụ n'abalị asaa nke ọnwa Julaị afọ 1998 bụ ụbọchị ekwesịrị ịtọhapụ ya.

N'afọ gara aga, onyeisiala Muhammadu Buhari kwanyere Abiola ugwu kachasị na Naịjirịa nke a na-enye ndị isiala bụ GCFR na bekee.

Ọ kpọpụtara ụbọchị iri na abụọ nke ọnwa Juun, afọ 1993 dịka ụbọchị ọhụrụ maka ncheta ọchịchị onyekwuouche ya.

Ọtụtụ ndị nwereike ị na-ajụ ihe butere oke okwu a gbasara Abiola nakwa ụbọchị iri na abụọ ọnwa Juun afọ 1993.

Lee ụfọdụ ihe ndị gbapụtara ihe na ndụ MKO Abiola.

Abiola nwụrụ n'abalị asaa nke ọnwa Julaị afọ 1998 bụ ụbọchị ekwesịrị ịtọhapụ ya.

Ihe ịkwesiri ịma maka Abiola

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Iji cheta ntuliaka emere n'ụbọchị iri na abụọ nke Juun afọ 1993 nakwa MKO Abiola dịka onye meriri, lee ihe ndị mmadụ kwesịrị ịma banyere Abiola.


Ọdịnaya: Abonyi kwuru na PDP ehiwela kọmiti ga-elebe anya na ya bụ okwu mara ebe ya bụ mmiri sị banye opi ụgbọnyiri.

Ọ sị na ya bụ kọmiti nke ndị isi pati ha na ndị ọkpamkpọ hibere na Tuzde nwere otu izuụka iji kwuo nchọpụta ha.

Abonyi sị na "ọrụ kọmiti a bụ ịchọ ka ga-esi weta udo".

Ọ kwesiri ike na ọ bụ mgbaokpuru mere onyeisi ụlọnta omeiwu bụ Gbajabiamela ji hapụ aha pati nyere ya kpọwa ọzọ.

Ụlọnọchite anya nke nta enweghị ezumike kemgbe izuụka gara aga maka okwu ihọpụta onye isi pati akacha nke atụrụ anya na ndị pati niile bụ ndị anọghị n'ọchịchị ga-ewepụta.

Onyeisioche ya bụ ụlọnọchite anya bụ Femi Gbajabiamila kpọpụtara aha Ndudi Elumelu (PDP) dịka onye pati ndị a niile chọrọ.

BBC gbara ndị ihe a metutera ajụjụ ọnụ ịmata nke bụ eziokwu.

Kingsley Chinda, onye bụ onye PDP kwadoro gwara anyị uche ya.

Chinda sị na ya atụghị anya na ya bụ okwu ga-aga ka ọ gara maka na uche ya adịghị na ya bụ ọkwa maka na ọ bụ nhọpụta ka a na-ahọpụta onye ga-anọ na ya, na ọ bụghị ntuliaka.

Okwuru n'ọgbakọ pati niile anọghị n'ọchịchị ugbua nwere n'Abuja na ha niile tikorọ isi ikwu udi ihe onye ga-anọ na ya bụ oche Minority Leader kwesiri ịnwe.

Chinda sị na "mmadụ ise họpụtara m ebe otu onye họpụtara Ndudi Elumelu."

Ndị bịara ya bụ ọgbakọ gara n'ihụ ịgwa ndị isi ka ha ga nyocha mmadụ abụọ ahụ ahọpụtara ma nye ha otu onye.

Akpọrọ ọgbakọ ọzọ n'abalị mbụ nke ọnwa Julaị ebe pati niile anọghị n'ọchịchị gbakọrọ ma lebe ka ndị nke Sineti siri mee nke ha.

Ebe ahụ ka Tobi Okechukwu kwuru na ndị Ọwụwa Anyanwụ ga-achọ ka ewere ntuliaka wepụta onye ga-anọchite anya ha karịa nhọpụta dịka emere na mbụ.

Wole Oke kwukwara ndị otu ha n'Ọdịda Anyanwụ kpokotara mbinyeaka ndị otu ha.

Ndị isi rịọrọ ka ahapụ aha ndị nke họpụtaburu ka ha gawa kemgbe ọ bụghị iwu na a aga eji ntulika wepụta ndị ga-anọ na ya bụ oche.

Onye APGA bụ Presige Osy rịọrọ na kemgbe etinyeghị ha na oke nke a, na ha ga-achọ ka echetakwa ha mgbe ọzọ a ga-eke ọkwa.

Chinda kwuru na "iwu ụlọnọchite anya bụ na pati ọbụla na-erughị iri agaghị anọ n'isi oche obụla. Kemgbe...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụ na-ekwuru onyeisi ndị PDP bụ Ike Abonyi ekwuola na pati ha ma na ihe na-eme n'ụlọnọchite anya nta gbara ọnye ga a bụ "Minority Leader" bụ mgba okpuru.


Ọdịnaya: Abraham gbaaka awụ jọmpụ ogologo. Ọ nwere obi sie ike na otu ụbọchị na ya ga a bụ onye ana anụ aha ya n'ụwa niile.

Nwafọ a gbara afọ iri na itoolu ji otu ọkpa awụ jọmpụ.

Ọgwara BBC na ya ga-erita ọlaedo n'Olympics.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Abraham Ikechukwu bụ nwafo Igbo ike dị n'obi na-eme ihe nyiri ndị nwere ọkpa abụọ.


Ọdịnaya: Abrahama Amuta

hapụ ya bụ nwaamadị.

Ndị enyi Amuta sị na ndị Boko Haram a jidere ya izuụka abụọ gara aga ebe ha gara ibunye ndị gbara ọsọ ndụ nrị ma zisakwa ozi ọma, dịka ha kwuru n'akara Twitter ha.

Ha sị na ha nọ n'ụgbọala ha na ndi ọzọ mgbe mkpamkpa a kpara.

Ya bụ otu nwa nne ya, ji otu efe alanna na Batch B stream 1 dị na Maiduguri, Borno steeti.

Ọ bụkwa enyi Amuta aha ya bụ Success Ezeanya bụ onye zipuru ozi a n'akara Twitter sị na o nwere ndị kpọrọ sị na ha bụ ndị otu Boko Haram kwuru na ha ji Amuta eji.

Ezeanya rịọrọ n'akara twitter ya sị, "O ruola izuụka abụọ achọwara Abraham Amuta.

Ndị sị na ha bụ ndị Boko Hara kpọrọ n'ekwentị sị na ọ bụ ha tọọrọ Abraham. Biko onye ọbụla zisawa ozi a ka o rụọ ndị isi ọchịchị aka".

Ka Borno sị dị egwu, a na-enye ndị ji otu afọ efe alanna ohere ị sị na ha agaghị aga ebe ahụ.

Nke a mere ka ihe ruru narị asatọ mmadụ sị na ha agaghị aga ebe ahụ ife alanna ha kemgbe ọnwa Nọvemba gara aga.

Akụkọ ga-amasị gị

Abrahama Amuta

Ndị e chere bụ ndị Boko Haram tọọrọ otu nwoke na-efe ala nna ya bụ Abraham Amuta.

Ndị otu ahụ anaala ego mgbapụta bụ otu nde narị naira n'isi Amuta bụkwa onye ụkọchụkwụ ụlọụka Living Faith na Borno Steeti.

Ndị enyi Amuta sị na ndị Boko Haram a jidere ya izuụka abụọ gara aga ebe ha gara ibunye ndị gbara ọsọ ndụ nrị ma zisakwa ozi ọma.

Ha sị na ha nọ n'ụgbọala ha na ndi ọzọ mgbe mkpamkpa a kpara dịka ha si kọwa n'akara Twitter ha.

Ya bụ otu nwa nne ya mụrụ ji otu afọ efe alanna na Batch B stream 1 dị na Maiduguri, Borno steeti.

Ọ bụkwa enyi Amuta aha ya bụ Success Ezeanya bụ onye zipuru ozi a n'akara Twitter sị na o nwere ndị kpọrọ sị na ha bụ ndị otu Boko Haram kwuru na ha ji Amuta eji.

Ezeanya rịọrọ n'akara twitter ya sị, "O ruola izuụka abụọ achọwara Abraham Amuta.

"Ndị sị na ha bụ ndị Boko Hara kpọrọ n'ekwentị sị na ọ bụ ha tọọrọ Abraham.

Biko onye ọbụla zisawa ozi a ka o rụọ ndị isi ọchịchị aka". ka o kwuru.

Ka Borno sị dị egwu, a na-enye ndị ji otu afọ efe alanna ohere ị sị na ha agaghị aga ebe ahụ.

Nke a mere ka ihe ruru...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị a na-eche Boko Haram tọọrọ otu nwoke ji otu afọ efe ala nna aha ya bụ Abraham Amuta nakwa onye ụkọchụkwụ ndị Living Faith na Borno Steeti sị ka akwụọ ha otu nde narị Naịra ka ha were


Ọdịnaya: Abubakar Shakau ezipụla ihe nkiri ọhụrụ gosiri oge ndị otu ya wakporo ndị agha Naịjirịa n'obodo Kumshe na Borno steeti na ngwụcha izuụka garaga.

Ihe nkiri a rutere ndị ntaakụkọ Sahara Reporters aka gosikwara egbe na mgbọ dị icheiche ndị Boko Haram sị na ha napụrụ ndị agha Naịjirịa.

Shekau pụtakwara n'ihe nkiri ọzọ na-eme ndị agha Naijirịa akaja.

APC apụtaghị n'akwụkwọ Inec n'Imo

N'Imo, INEC edepụtala aha ndị niile ga-azọ ọkwa dịka gọvanọ na steetị ahụ mana onweghị aha ọbụla pụtara n'okpuru otu pati APC.

Cheta na Hope Uzodinma na Uche Nwosu bụ mmadụ abụọ ka na-azọ onye ga-azọ ọchịchị dika gọvanọ n'okpuru APC n'ulọikpe.

Onye sụrụ ndị mmadụ mma anwụọla

N'ofesi, nwoke sụrụ mmadụ atọ mma na Australia anwụọla n'ụlọọgwụ.

Ndị uweojii akpọghị aha nwoke a mana ha sị na ọ dị afọ iri atọ na otu nakwa bụrụ onye mba Somalia.

Jose Mourinho agwala Man U okwu ike

N'egwuregwu, agbanyeghị na Man U meriri Juventus ọkpụ abụọ asatara otu, aka na-achịkọta ha bụ Jose Mourinho ekwuola na otu dị iche iche ga na-emeri Man U maọbụrụ na ha jụ na agaghị eto.

Mourinho kwuru na ọdịghị mma na oge ọbụla ka ha na-esi azụ emere ndị ha meri n'asọmpi dị iche iche.

Okorocha na Hope Uzodinma

Gọvanọ Rochas Okorochas nke Imo steeti ekwuola na onweghi onye maara Hope Uzodimma bụ onye ji aha APC azọ ọkwa gọvanọ na Steeti ahụ.

N'akwụkwọ ozi si n'aka onye odeakwụkwọ mgbasaozi ya bụ Sam Onwuemeodo, Rochas kwuru na Uzodinma abụghị onye APC.

N'aka nke ọzọ onye isioche ndọrọ ndọrọ ọchịchị Hope Uzodinma bụ Declan Emelumba kwuru na Okorocha na-arọ nrọ n'okwu ndị a ọ na-ekwu.

Naịjirịa bụ mba abụọ kacha anyụ nsị n'ezi

Onyeisiala Naịjirịa bụ onye ikpeazụ ga-ebinye aka n'akwụkwọ maka ịhazigharị ụsoro ntụliaka ndọrọndọrọ ọchịchị ụgbụa

Naịjirịa bụ mba nke abụọ na mba ndị kachasị anyụ nsị na mbara ezi na mba ụwa niile.

Nke a mere onyeisiala Buhari ji gbarụọ ihu ma tinye ọnọdụ gbatagbata n'ụlọọrụ na-ahụ maka mmiri, ịdị ọcha nakwa idebe ebe ọcha na Naịjirịa.

Mba Ethiopia

Ndị uweojii na mba Ethiopia ekwuola na ha achọpụtala otu ili nwere ozu...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Abubakar na-azọ ọkwa onyeisiala Naịjirịa n'okpuru PDP kwuru n'oge mkparịtaụka a kpọrọ "The Candidates" nke ụlọakụkọ NTA mere kwuru  a ga-esi ụzọ a nata nde kwuru nde Naira ego ezupuru n'akpaego Naijiria.

Ọkaiwu Anthony Okah kwuru na ikpe ndị a na-ekpe ikpe na ha zuru ego Naijiria na-anọ afọ ise, iri na enweghị onye a natanwuru ego.

Okah gara n'ihu kwụọ na  "ọ ga-eme ka a nata ego ozuru ezu ọsịsọ."

N'otu aka ahụ, Ọkaiwu Ben Igweenyi kwuru na "O nweghị ihe dị njọ" na ya bụ atụmatụ.

O kwuru na a na-eme ya, e tinyekwara ya ụzọ ndị ọsọ na-alụ ọgụ megide nrụrụaka.

Amnesty for looters: Jonathan mere ya, Buhari mekwara ya

Ọkachamara n'ihe gbasara okwu ndọrọndọrọ ọchịchị bụ Chunonye Okereke kwuru na atụmatụ ahụ nke ọ kpọrọ "plea bargain" ga-enye aka napụta ndị zuru ego Naijiria ihe ha zuru na-egbughị oge, nakwa na- emefughị ego a na-emefu na-ikpegharị ikpe n'ụlọikpe.

Okereke kọwara na ihe Atiku kwuru abụghị ihe ọhụrụ n'ihi na Goodluck Jonathan na Muhammadu Buhari mere ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ọkaiwu na ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ọwụwa-anyanwụ ekwuola na atụmatụ ịgbaghara ndị zuru ego ma ha weghachi ego ha zuru ga-enye ohere ka Naijiria nweta ego gọọmenti e zuru ezu ọsịsọ.


Ọdịnaya: Abịa n'obodo ndị kacha mma ibi n'ụwa, Sydney, Vancouver, Ọsaka nakwa Toronto so na ndị kacha mma, ebe Legọs, Karachi na Dhaka so na ndị kacha njọ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Abụbọ ọrụ n'ụlọọrụ mịnịsịtrị sayensi na nka na ụzụ

Some NLC members marched in Abuja in support of the strike

Ndị ọrụ nọ na mịnịsịtrị sayensị na nka na ụzụ na ndị nkuzi na-arụ n'ụlọakwụkwọ na-eme nyocha awụsala ngwọ ọrụ ha n'abụbọ ọrụ.

Ha kwụsịrị ọrụ na mịnịstrị ahụ na-ekwu ka e wepụ ode akwụkwọ ụlọakwụkwọ ndị ahụ bụ Shamaki.

Naịjirịa

Ego ụtụ ibubata mmanya ọkụ na anwụrụ etinyekwuola

Naanị ndị rugoro afọ iri na asatọ kwesiri ịse anwụrụ na Naịjirịa

Ndị niile na-ebubata mmanya ọkụ na anwụrụ bido taa ga-amalite ịkwụ ụgwọ ụtụ e ji ebubata ngwọahịa nye gọọmenti etiti.

Gọọmenti etiti ga-amalite taa ịna ụgwọ ụtụ na ngwọahịa mmanya ọkụ na anwụrụ.

Akụkọ mba ofesi

Ọgbatauhie dakwasịrị mba Guatemala

Fuego volcano has been spewing ash and smoke

Ajọ ihe mberede volukeno mere na Guatemala taa egbuola mmadị iri abụọ na ise.

Volukeno ahụ mere taa kachasị njọ na nke merela ebe ahụ kamgbe afọ otu narị.

N'egwuregwu,

E zuru Kanu Nwankwo ohi na Rọshịa taa ruru puku dọla iri na otu.

Serena Williams esepụla aka n'asọmpi French Open tupu ọ ga-ezute Maria Sharapova

Ndị mmadụ mmadụ na-ajụ ka ọ bụ ụjọ mere Serena jiri sepụ aka mana akụkọ kwuru na Serena nwere mmerụ ahụ.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Di na nwunye mụrụ ejima atọ

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa:

Akụkọ ndị  dị mkpa n' abalị  a :


Ọdịnaya: Accord Party gbara akwụkwọ n'ụlọikpe ka NASS ghara ịmegharị usoro ejị eme ndọrọndọrọ ọchịchị na Naịjirịa

Cheta na Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari jụrụ na ya agaghị etinye aka na ya bụ akwụkwọ nke ndị ọgbakọ ọmeiwu wetere ya rụọ mgbe ụlọikpe ahụ kpebi ikpe maka akwụkwọ Accord Party gbara ha.

Ọkaikpe ukwu na-ahụ maka ya bụ ikpe bụ Ahmed Mohammed gwara ndị ya bụ ikpe metụtara ka ha ghara ịtinye aka maọbụ mee ihe ọbụla na ya bụ okwu "rụọ mgbe ụlọikpe ahụ yiri agba maka ya bụ ikpe".

Mohammed rụtụrụaka n'akwụkwọ ikpe obodo Naịjirịa, Isi nke isii 6 (6) nke 1999 Kọnstitushọn bụ ebe nyere ụlọikpe ikike ịkpụchị okwu ọbụla ewebetere na ya.

Eyighariri ikpe ahụ ruo Tuzde, Orie 20 Maachị.

Ụlọikpe ahụ sị na ha ma na ndị NASS nwere ike ịmalite ịmewe ebụm n'obị ha site na-ịdọrọ ike site na-ikike nke akwụkwọ iwụ bụ kọnstitụshọn, isi nke iri na asatọ amọokwụ nke ise 58 (5) nyere ha.

Akwụkwọ iwu a nyere ndị NASS ikike ịkpọkọta ndị otu ha ruru okara abụọ n'ime atọ bụ ndị kwekọrịtara na ya bụ atụmatụ. Ọ bụrụ na ha mee nke a, ọjụjụ ọnyeisiala jụrụ na ya agaghị etinye aka n'akwụkwọ agaghị enwekwa isi.

Ihe bidoro ikpe a bụ arịrịọ ọnụ efụ ndị otu Accord Party rịọrọ ụlọikpe sị ha ekwela ka ndị NASS mee uche ha na ya bụ okwu.

N'aka nke ọzọ, ọkaikpe ndị NASS bụ Nwaada C.E. Ogbozor kwụrụ na udị arịrịọ a Acord party an-arịọ abụghị ihe ejị ọnụ efu arịọ.

Na-ọbụrụ an ụlọikpe kweta ya na nke ahụ bụ ịnapụ ndị NASS ikike dịrị ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụnyahụ bụ Wenezde, Nkwọ, ka ụlọikpe ukwu nọ n'Abụja kwụsịrị ndị omeiwu NASS ka ha aghara ịme ihe ọbụla maka ịmegharị iwu nke usoro ndọrọndọro ọchịchị na Naịjirịa bekee kpọrọ "Electoral Act".


Ọdịnaya: Achuzia bụ onye Asaba a ma ka onye na adịghị atu egwu, a makwa ya maka etu o siri duo ndị agha Biafra na nchekwa ọnicha n'oge agha.

N'agbanyeghị na Achuzia sepụrụ aka ka onye agha, ọ tinyere ọnụ n'ihe gbasara Biafra.

Na nkata ya na ndị ọrụ ntaakụkọ Sun nwere n'ọnwa May 2016, Achuzia sị n'onwere mgbe ha bụ ndị Biafra chiliri aka elu, maka ya bụrụ na ya chinyiri aka elu ọ ga-enwe akwụkwọ edere banyere ihe a. "Ke ebe akwụkwọ ha dị," Achuzia jụrụ ndị ntaakụkọ Sun.

Lee ụfọdụ ihe ndị ọzọ ị kwesịrị ịma maka Joe Achuzia:

BBC Igbo gbara otu onye lụrụ agha Biafra bụ Mejọ Foster Mbaekwe, ajụjụ ọnụ, o kwuru sị na ọ lụghị ọgụ n'okpuru Achuzia, kama na Achuzia bụ kọmanda siri ezigbo ike, onye a na-akwanyere ugwu ọfụma ma bụrụkwa onye rụpụtara ihe a hụrụ anya.

Ihe Okey Ndibe kwuru maka Biafra

Mbaekwe kwuru n'otu njirimara ndị mmadụ ji echeta Achuzia gbasara agha Biafra bụ mkpamkpa ọ kpara ịgba ụgbọala ndị agha Naịjirịa ọkụ n'Abagana, bụ 'ihe atụghịanya' n'ọbụghị ike aka Achuzia ka-esi chere.

"Otu nkem bụ 7th battalion, anyị cheere ha na Nkpor tupu ihe ahụ emee n'Abagana, ya mere onye ọbụla ebunyela ya ebube ahụ."

"Ya na ụfọdụ ndị isi ndị agha esighị otu ụzọ gaa. Ụzọ ya amasịghị ha maka na ọ gbara ndị agha ndị ọ kpọrọ ndị 'oke ụjọ' egbe.

Ị ma na ọ bụghị onye agha azụrụ azụ, ọ batara dịka onye nkịtị, mana obi kara ya."

Ọ bụghị onye agha Naịjirịa tupu ọ banye n'agha Biafra."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Joe Achuzia bụ onye ndi Igbo na-ahụ ka dike n'agha maka ike ọ kpara n'agha Biafra. Ụnyaahụ ka Achuzia lara mmụọ n'afọ 90.


Ọdịnaya: Achuzia, otu na ndị ndu agha Biafra nwụrụ ka ọ gbara afọ ịiri itoolu

Ha kwuru na Achuzia wepụtara onwe ya izọpụta ndị nke ya.

Na akwụkwọ mgbasa ozi nke ọnụ na-ekwuru otu ahụ bụ Edeson Samuel tinyere aka, ha gara n'ihu kọwapụta na ike agwụghị Achuzia maka ọgụ mwereonwe Ndigbo na otu Biafra niile n'aka odibo nke ndị Britain.

Massob kọwara ya dika onye ndu kachasi nụ na ndị agha Biafra.

Ike agwụghị ya ruo mgbe agha ji bie.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

N'ọnụ okwu ha,"Ezigbo nna,onye nkwado,na onye ndu ahapụla anyị"

Ndị Igbo nakwa ndị Biafra agaghị echefu ya maka dike ọ bụ."

Massob kwekwara nkwa na ha ga-edowe njirimara ya niile.

"Maka Joe Achuzia, anyị ga-atụkwasịkwu ọrụ na mbọ anyị na-agba iji hụ na Biafra biara na mmezu."

Ndị otu Massob na-eru uju maka na ezigbo onye ndu ha ahapụla ha

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu a kpọrọ Movement For The Actualization Of The Sovereign State of Biafra bụ Massob nọ n'okpuru ọchịchị nwa amadi, Uchenna Madụ, e soro la ndị be Joe Achuzia, ndị Igbo, na ndị otu Biafra niile n'iru uju onye ndu ma dike ndị Igbo bụ Joe Achuzia, nwụrụ ụbọchị Monday gara aga.


Ọdịnaya: Achịbishọp Martins kwuru nke a na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere, ebe ọ tinyere ọnụ n'ihe gbasara amụma Fada Mbaka buru maka Hope Uzodinma iweghara oche ọchịchị Imo steeti.

O kwuru na ọ bụ ihe ịtụ n'anya na Mbaka ga-ekwunwu ụdịrị okwu ahụ banyere ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị, ma kwuo na ọ bụ ihe na-eme ihere.

Ọ sị: "I kwusị ya ime mịnịstrị ya bụ ihe e nwere ike ime ya."

O kwukwara na dịka ụlọụka, na ha kwesịrị ị na-ekwu okwu site n'ọnọdụ ụkpụrụ.

Gee ihe ndị ọzọ o kwuru n'uju.

Ndị mere ihe nkiri a bụ Nnamdi Agbanelo na Jessica Nwankwo.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Achịbishọp Adewale Martins nke Legọs Katọlịk Dayọsis ekwuola na ihe ụka Katọlik nwereike ime gbasara Fada Ejike Mbaka bụ ịmachi ya ime 'adoration ministry' ya.


Ọdịnaya: Achụpụrụ ndị ntaakụkọ nọ n'ikuku mana ha ji igwe mgbasa ozi youtube na-agbasa ozi iyi ọrụ ahụ

Gọọmenti etiti mechiburu ụlọọrụ ngosi ndị ahụ maka na ha  gbasara ozi gosịrị Raila Odinga ebe ọ na-edu onwe ya iyi ọrụ ma kpọkwa onwe ya onyeisiala mba Kenya.

Odinga emerighị na ntuliaka emere n'afọ 2017, ebe a na-ahụta iyi ọrụ ahụ o duru onwe ya dịka ihe "agwụ".

Otu onye ọnụ na-eru n'okwu gbasara oke na ugwu ruru mmadụ bụ Okiya Omtata kpụpụrụ  gọọmenti Kenya ụlọikpe ka ha kwụọ ndị ụlọọrụ ngosi ahụ e mechiri ụgwọ maka mmechi ahụ.

Ego ndị ụlọọrụ ngosi TV furu ruru nde dola

Okiya gwara ụlọikpe ahụ ka ha kpebie na mmechi ahụ emechiri ụlọọrụ NTV, KTN na Citizen TV megidere iwu.

Onye ọrụ BBC nọ na Kenya bụ Ferdinand Omondi kwuru na ndị Kenya nọ na mwute maka ya bụ mmechi maka na ha anaghị enweta ihe ngosi masịrị ha.

Ndị ulọọrụ ihe a metụtara kwuru na ego ha ruru nde dollar efuola maka na ha ereghi ahịa mgbasa ozi.

Onyeisiala mba Kenya bụ Uhuru Kenyatta meriri na ntuliaka ha mere n'afọ 2017 mana e megharịrị ntuliaka ahụ n'ihi na ndị ụlọikpe kagburu nke mbụ.

Raila Odinga bụ onye ndu pati na-anọghị n'ọchịchị esonyeghị na ntuliaka mmegharị ahụ e mere n'ọnwa Ogostu afọ 2017.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mmechi a bụ maka na ha kwadoro igosi onyeisi pati na-anọghị n'ọchịchị ebe ọ na-edu onwe ya iyi ọrụ.


Ọdịnaya: Ada bụ mmemme ha ji echeta mmeri ha meriri ndị Arochukwu n'agha mgbe ochie.

Ya bụ mmemme Ada bụ nke a na-eme otu ụbọchị n' afọ bụkwazịrị oriri ha ji anabata afọ ọhụrụ.

Ha na- amalite ya bụ njem Ada site na ama Igwe ebe Eze C N Idigo 1V, Eze Aguleri ga enye ha ngozi tupu ha eburu egwu na ihe ngosi di iche iche were gbagharịa ala Aguleri niile.

Ụmụ okorobịa niile jikere n'ụdị eji anụ agha iji gosiputa njikere ha dị ichekwaba obodo ha.

Na nke afọ a, ndị na-eme ya bụ ihe ngosi kwụrụ na ahịrị na ahịrị site na ama Igwe rue na ahịa Otuocha.

Ha gara ebe akpụrụ onye nsọ Cyprain Iwene Tansi ga nara ngọzi tupu  ha alaghachị n'ama Igwe.

Eze CN Idigo gwara igwe n'ụmụ ndị Aguleri na ndị bịara ịgbara anya ha afọ ọhụrụ n'obodo Aguleri bụ nke agọzịrị agọzi.

Ọ rịọrọ ha ka ha were udo na egwu nke Chineke were na eso ihe uwa.

Otu ọgbọ dị iche iche mere ngagharị oriri Ada ahụ jikwa ịkụ ngajị n'eze wee na ezu ike.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Iji wee mepee afọ ọhụrụ 2019, ndị Aguleri ma okenye, ndị ntorobịa nakwa ụmụaka ezukọtala mee oriri Ada.


Ọdịnaya: Adam Castillejo wants to be "an ambassador of hope"

Ndị dọkịta chọpụtara na Castillejo enweghịzi nje HIV ka ọ gachara ọnwa 30 ọ kwụsịrị ịnara ọgwụgwọ maka ya.

Ihe tụrụ n'anya bụ na ọbụghị ọgwụ HIV gwọrọ ya.

Ihe gwọrọ ya bụ nke a kpọrọ 'stem-cell treatment' bụ nke ọ natara maka ọrịa cancer ọ rịaburu.

Dịka akwụkwọ nnyocha the Lancet HIV si kwuo, e nwere ndị ahụ ha anaghị anabata nje HIV.

Ọ bụ ndị dị otu a nyere Castillejo 'stem cells' ha nke mere ka ahụ ya kwụsịkwa ịnabata nje HIV.

N'afọ 2011, Timothy Brown onye obodo Berlin na Jamanị bụ onye mbụ a chọpụtara na ọrịa HIV ya alaala.

A hụghị nje ọrịa ahụ n'ahụ Brown ka ọ gachara afọ atọ na ọkara ọ kwụsịrị ịṅụ ọgwụ.

Timothy Brown natakwara ọgwụgwọ 'stem cell treatment'.

Gịnị bụ stem cell treatment?

'Stem-cell transplants' bụ usoro ọgwụgwọ pụrụ iche e ji agwọ ụfọdụ ọrịa siri ike dịka sickle cell, diabetes na ndị ọzọ.

Ọ bụrụ na onye nyere mmadụ 'stem cells' ya nwere ọrịa ahụ ya anaghị anabata nke Bekee kpọrọ 'immunity', onye ahụ ga-enwetakwa 'immunity' ahụ.

Ndị dọkịta na-ekwu na ọ dịka onye nyere Castillejo 'stem cells' ya nwere 'immunity' maka ọrịa HIV.

Ọkammụta Ravindra Kumar Gupta, nke Mahadum Cambridge, gwara BBC na nke a pụtara n'ọrịa HIV alaala n'ahụ Castillejo kpam kpam.

Gupta kwuru sị: "O ruola afọ abụọ na ọkara ọṅụbeghị ọgwụ mana HIV anọghịzị n'ahụ ya."

"Nchọpụta anyị goziri na 'stem-cell transplantation' nke gwọrọ HIV afọ itoolu gara aga nwere ike ime ọzọ."

Nnyocha na-ekwu na ọ ga-ara ahụ tupu HIV alaghachikwa n'ahụ Castillejo ọzọ.

Mana onwebeghị onye ma nke ga-eme n'ọdinihu.

Castillejo n'onwe ya kwuru na nke a bụ nnọọ ihe ịtụnanya.

O kwuru sị: "A chọrọ m ịbụ onye na-egosipụta olileanya."

"Achọghị m ka ndị mmadụ na-ele m anya dịka onye pụrụ iche."

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu nwoke na London aha ya bụ Adam Castillejo abụrụla onye nke abụọ a gwọtara ọrịa HIV n'ụwa niile.


Ọdịnaya: Adams Oshiomhole agọnahụla Amaechi n'okwu nkwekọrịta APC na AAC

APC kwuru n'akwụkwọ ozi ha wepụtara nke Lanre Issa-Onilu bụ odeakwụkwọ mgbasaozi binyere aka na Oshiomhole na Amaechi dị na mma.

"Ihe Onyeisioche kwuru bụ na o nweghị nkwekọrịta e dere n'akwụkwọ ha na AAc nwere mana nke a apụtaghị na o nweghị nkwekọrịta ọbụla APC nke steeti nwere."

Onyeisioche otu APC bụ Adams Oshiomhole kwuburu mkparịtaụka ya n'ụlọọrụ ntaakụkọ Channels TV nwere na nsonso a na o nweghị mgbe otu ahụ na otu pati AAC ji nwee nkwekọrịta ịkwado onye ọbụla na ntuliaka ọkwa gọvanọ na Rivas steeti.

"O nwebeghị ebe m kwuru na anyị (APC ) na otu ọbụla nwere nkwekọrịta."

 O kwuru nke a n'agbanyeghị na Rotimi Amaechi na ndị APC Rivas steeti  dọnyere Awara Biokpomabo  nke  AAC ukwu na ntuliaka ọkwa gọvanọ e mere na Rivas na nso nso.

"O nweghị onye sị na pati anyị ya na ndị isi ọrụ APC n'etiti gbara ụka maka nkwekọrịta ọbụla."

Lee okwu isii Oshiomhole kwuru na-akpọtụ akpọtụ

1. "Inec  akwụbaghị aka ọtọ na ntuliaka 2019."

2. "Inec kagburu ntuliaka ndị ejighị 'card-reader mee n'ebe ụfọdụ ma hapụ ịkagbu ya n'ebe ndị ọzọ."

3. "Ntuliaka 2019 e mere kwụ ọtọ, na enweghị mkpagbu ọbụla."

4.  "Akpamaoke Inec megidere APC doro ewu na ọkụkọ anya."

5. "Steeti ndị anyị meriri doro anya, ha wereya nye pati ọzọ."

6. "Ndị ọrụ nchekwa rụrụ ndị nyere ha ego ọrụ."

Akukọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu APC agọọla na akụkọ na-ekwu onyeisioche pati ha bụ Adams Oshiomhole agọnahụla mịnịsta na-ahụ maka njem bụ Rotimi Amaechi n'okwu gbasara nkwekọrịta APC na AAC na Rivas steeti bụ akụkọ ndị afọ njọ.


Ọdịnaya: Adams Oshiomhole bidoro ọrụ dịka onyeisi otu APC n'ọnwa Juun, 2018

Inec kwuburu na APC enweghi ndị ga-anọchịte anya ha na ntuliaka nke 2019 makana ha emeghị ntuliaka imeụlọ tupu ụbọchị asaa nke ọnwa Ọktoba bụ oge Inec sị na nabata aha ndị ga-azọ ọchichị ga-emechi.

N'okwu APC, dị n'akwụkwọ mgbasaozi onyeisi oche ha bụ Adams Oshiomhole binyere aka, mkpebi Inec na ha emeghị ntuliaka imeụlọ n'usoro kwesiri abụghị eziokwu makana ọbụghị ihe mere.

APC sị na ha mere ntuliaka imeụlọ n'ụbọchị isi na asaa nke ọnwa Ọktoba 2019.

Ha kwuru na ndị ndọrọndọrọ ọchịchị ha mere nzukọ na ụlọ ụra akpọrọ City King Hotel dị na Gusau, isi obodo Zamfara steeti, ebe ha nọ mee nkwekọrịta maka ndị ga-azọrọ ha ọchịchị.

APC kwukwara n'usoro Inec wepụtara iji hazie ntuliaka imeụlọ nyere ha ohere inye Inec aha ndi ga-azọ ọchịchị rue ụbọchị iri na asatọ nke ọnwa Ọktoba, "bụ oge ekwesiri iji hazie nsogbu pụtara na ntuliaka imeụlọ niile".

"APC nọ n'ụzọ ihazi nsogbu pụtara n'ime ntuliaka imeụlọ anyị, nke mere o jiri tụọ anyị n'anya na Inec ekweghị ka anyị wepụta aha ndị ga-zọrọ anyị ọchịchị tupu ha eme mkpebi a," akwụkwọ APC a kwuru.

APC gakwara n'ihu rụtụ aka na ha echeghi na otu na-anọghi n'ọchịchị bụ Peoples Democratic Party (PDP) emeghi ntuliaka imeụlọ na Kano, mana Inec edegaghara ha ụdịrị akwụkwọ a.

Cheta na ọgụ na mgba banyere ntuliaka imeụlụ ndị APC mere na Zamfara.

Lee ọgbaghara batara n'ebe APC na-eme ntuliaka imeụlọ na Enugwu.

APC Primaries: Ọgbaghara dapụtara n'Enugwu

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Pati na-achị Naịjirịa bụ All Progressives Congress (APC) asaala mkpebi ngalaba na-ahazị ntuliaka na Naịjirịa bụ nke akpọrọ Independent National Electoral Commision (Inec) na Bekee mere maka ntuliaka imeụlọ nke ha mere na Zamfara steeti.


Ọdịnaya: Adams Oshiomhole bidoro ọrụ dịka onyeisi otu APC n'ọnwa Juun, 2018

Onyeisioche otu APC bụ Adams Oshiomhole agwaala onyeisi ụlọomeiwu sineti bụ Bukola Saraki ya si n'ọkwa ya ritue.

Oshiomhole gwara ndị ntaakụkọ na ọ bụ ugwu kwesiri ekwesi dịka ya, onyeisiala Muhammadu Buhari na ụfọdụ ndị sinetọ APC gbachara izu ụnyaahụ na.

Ihe ọzọ pụtara na nzụkọ ahụ bụ na aka na-achị Imo steeti bụ Owelle Rochas Okorocha kwuru na ọ nweghi onye ọzọ ga-ahapụ pati ha.

O kwuru na ha bubu n'uche na ndị ahụ gafere n'otu PDP na ndị ọzọ ga-apụ.

Na mba ofesi,

BBC captures footage of post-election violence in Harare

Otu chikọtara mba uwa niile bụ UN nakwa mba Briten arịọla ka ndị agha jiri nwaanyọ sobe ndị na-eme ngagharị iwe ntuliaka na mba Zimbabwe.

Cheta na ọgbaaghara dara na ntuliaka emere na Zimbabwe ụnya ahụ tara isi mmadụ atọ.

N'egwuregwu,

Otu egwuregwu bọọlụ nke ụmụnwaanyị Naịjirịa bu Falconets ga-aga mba France taa

nke a bụ maka njem ị bụlata iko mba ụwa ụmụnwaanyị na-ebido na France n'ụbọchị ise nke ọnwa ọgọst.

Lee nkeji nke ụtụtụ a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Adams Oshiomhole bidoro ọrụ dịka onyeisi otu APC n'ọnwa Juun, 2018

Oshiomhole kwuru nke a na ngwucha ọgbakọ ya na onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari na kwa ụfọdụ ndị gọvanọ na sinetọ APC mere ụnyaahụ n'Abuja.

O kwusiri ike na Saraki kwesiri ị kwanyere onwenya ugwu, na kwa dee akwụkwọ a, makana ọkwa dị ya n'isi dịka onyeisịụlọ ọmeiwu ukwu bụ makana ọ bụbụ onye otu APC, bụ ndi kachasị na ụlọomeiwu.

N'ọnụ okwu Oshiomhole: "Okpueze a bụ akụ nke otu APC. Ọ bụrụ na Saraki bụ onye nwere nsọpụrụ o kwesiri ị dee akwụkwọ a"

Nsogbu kadị n'APC

Aminu Tambuwal bụ gọvanọ Sokoto steeti kwuputara na ya apụọla na APC gawa PDP. O bụ ya bụ gọvanọ nke atọ pụrụ n'APC gawa PDP.

Cheta na gọvanọ Benue steeti bụ Samuel Ortom na Abdulfatah Ahmed, bụ gọvanọ Kwara, pụrụ n'APC gawa PDP.

Saraki na ndị APC bidoro nkatọ onwe ha ka mgbe ọ banyere oche ọchịchị dịka onyeisiụlọ omeiwu ukwu

Ihe ndị mmadụ na-ekwu na Twitter

Okwu nke a Oshiomhole kwuputara butere mkparita ụka na Social Media.

Na twitter, otu nwoke aha ya bụ Nkoro Macilinus kwuru na oge eruola APC ga hapụ Saraki. Ọ gbakwara ajụjụ ọnụ na ọ bụ zị njọ na Sarakị pụrụ na APC gawa PDP?

Onye ọzọ aha ya bụ Adam Yusuph dere na ọ gbagwojuru ya anya na Oshiomhole na-ekwusi ike na okpueze onyeisi ụlọmeiwu ukwu bụ akụ nke APC. O kwukwara na udi okwu a bụ ihe na-emebi ọchịchị gọọmentị

Mana Maina Yahumi dere na onye ọbụla kwadoro onweya ugwu ga-eme ihe a Oshiomhole na-ekwu ugbua.

Akụkọ banyere ntuliaka 219 ka na-apụta, anyi ga-ewetara unu ha mgbe anyi wetere ha.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi otu ndọrọndọrọ ọchịchị All Progressives Congress (APC) bụ Adams Oshiomhole gwara ndị ntaakukọ n'Abuja na aka na-achị ụlọomeiwu ukwu bụ Bukola Saraki kwesiri ị dee akwụkwọ arụkwaghị m dịka onyeisiụlọ omeiwu ukwu ngwa ngwa makana ọ pụrụ na APC gawa Peoples Democratic Party (PDP).


Ọdịnaya: Adams Oshiomhole bidoro ọrụ dịka onyeisi otu APC n'ọnwa Juun, 2018

Ugbua, mkpamkpa a na-anụ n'ime APC mere ka ọ dị ka chi efoghị ọfụma na ngalaba onye na-achị pati ahụ.

Ụfọdụ afo ọrụru ndị a sitere na ntuliaka imeụlọ APC mere.

Cheta na nwunye onyeisiala bụ Aisha Buhari gara n'akara ya na Twitter dee iwe ya maka ntuliaka imeụlọ nke Adamawa steeti, nke nwanne ya nwoke achịtaghị aja na ya.

O kwuru na ọ bụ mpụ na aghụghọ mere nwanne ya jiri daa.

Okwu oriaku Buhari bịara dị ka mbupu okwute nọchiri awa mmiri, makana akụkọ bịazịrị karịa.

Ugbua, Rochas Okorocha bụ gọvanọ Imo na aba mba maka Oshiomhole.

Ebe 'ọgbaghara' dị

N'agbanyeghị obi onugbu a niile, Bola Ahmed Tinubu bụ onye isi APC na Naịjirịa gburugburu, sị na ọ kwụ Oshiomhole n'azụ gidigba.

Tinubu kwuru na pati ha bụ APC kachasị nwee ikike, nke mere na ọ naghị akwado mwepụ onyeisi pati ahụ.

Onyeisiala Muhammadu Buhari ekwubeghị okwu maka ihe a.

Mana, ọ naghị etinye ọnụ n'esemokwu dị n'etiti ndị pati n'ihe.

BBC Igbo gbara ọnụ na-ekwuru APC na Legọs steeti ajụjụ maka ihe a ọ wee gwa anyi na onweghị ihe na-eme n'APC, kama na ihe na-eme bụ ụdịrị ihe a na-ahụ na pati buru ibu etu ahụ, makana onye ọbụla na-achọ ka ọ nọrọ n'ihu oche.

Ọ sị na enweghi onye chọrọ ịnọ n'azụ oche.

"A ga-enwerịrị ndọrọndọrọ makana enweghị onye ga-eke aga n'azụ, ihe niile a bụ ihe ndị na-eme ka e nwee ụdịrị ọnọdụ a. Ọ bụghị ihe ọhụrụ, ọ bụ ihe a na-ahụ mgbe niile," Maazị Igbokwe kwuru.

Ọ gakwara n'ihu sị; "Makana ọ bụ APC nọ n'ọchịchị, a ga-enwerịrị ndọrọndọrọ ahụ. Ka ndị mmadụ ghara ị na-asị na enwere ọgbaghara. A ga-edozirịrị ihe niile a.

Joe Igbokwe si na enweghị mgbe a ga-etinye mmadụ abụọ dịka gọvanọ, enweghị mgbe mmadụ abụọ ga-abụ onyeisiala.

"Ọ bụ otu onye ga-aga, onye nke ọzọ echere oge nke ya. Ọbụghị ihe adịghị eme eme, ọ na-eme, makana ndigbo sị na ọ bụ onye ji igu ka ewu na-esogharị," Igbokwe sị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'ọnwa Juun nke afọ 2018, mgbe pati nọ n'ọchịchị bụ All Progressives Congress (APC) họpụtara Adams Oshiomhole dịka onyeisioche ha, o kwere nkwa na ọ ga-ahazi nsogbu ndị dị na Pati ahụ.


Ọdịnaya: Adamu,onye kwuru na E-money ji ndị uweojii nchekwa e nyere ya were na-eme 'bọị-bọị, dịka ha na-ejidere ya ncheanwụ ma na-ebudoro ya akpa,  nyekwara iwu ka e nyochaa etu e-money si akpata ego.

E-Money, onye Uli n'Anambara steeti bụ onye na-akwado egwu nke Bekee kpọrọ 'music promoter'.

Ọ bụ ya nwee ụlọọrụ bụ "5-Star Music  bụ ebe ndị otiegwu dịka Harrysong na SkiiBii nwetara nkwado were wepụta egwu ha.

E bidoro kpọwa 'E-money' maka etu o si eji ụlọ kara aka, ụgbọala dị oke ọnụ na ihe enweenwe ndị ọzọ egosi ọgaranya na soshal midia.

E-Money  bụ nwanne otiegwu a ma ama bụ KCee( ezi aha ya bụ Kingsley Okonkwo )  nke tiri egwu, 'Limpopo' na egwu ndị ọzọ.

E-Money bụ onye a ma dịka onye na-akwalite ndịotiegwu mana na-atụbatakwa ahịa

A makwa E-Money dịka onye na-atụbata ahịa nakwa onye na-enyere ndị mmadụ aka nke Bekee kpọrọ 'philantropist.'

E-Money lụrụ nwaanyị ma jide ezinaụlọ.

Mgbe BBC Igbo kpọtụrụ onye na-ekwuchitere ndị uweojii na Legọs Steeti bụ Bala Elkana o kwuru sị n'ezie na ha nwetara ntụzịaka site n'isi ụlọọru ndị uweojii ka ha wepụ ndị uweojii na-echekwa E-money.

Kedụ ihe ọ na-eri ndị uweojii inye gị 'escort'?

Onye ọbụla bụ nwa afọ Naijiria na-enweta nchekwa ndị uweojii dịka ndị uweojii na-agagharị n'ogbe ọbụla ịhụ na obodo deere jii.

Mana o nwere ndị a na-enye ndị uweojii maka nchekwa pụrụ iche n'ihi ọkwa ha nwere.

Ndị a gụnyere onyeisiala,ndị gọvanọ, onyeisi Ụlọomeiwu Nta na Ụlọomeiwu Ukwu wdg.

Mana onye abụghị onye ndọrọndọrọ ọchịchị nwere ike inweta ndị nchekwa pụrụ iche n'aka ndị uweojii.

Dịka ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n' Enugwu steeti bụ  Daniel Ndukwe si kọwaa, tupu ndị uweojii enye mmadụ ndị ọrụ ha ga na-echekwa ya , onye ahụ ga-ebuụzọ detara ha akwụkwọ.

Ndukwe sị, " " I ga-etinye akwụkwọ, kwuo ihe iji chọọ ya tupu enye gị ya."

Ọ gara n'ihu sị na "ọ bụghị onye ọbụla gbabatara n'ogige ndị uweojii enye ya nchekwa, ọ ga-enwerịrị ihe kpatara ya."

"O nwere ike ọ bụrụ na ndụ gị nọ n'ihe egwu maọbụ dịka ụlọakụ, i nwere mkpa nchekwa pụrụ iche."

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Emeka Okonkwo bụ onyeisi ụlọọrụ 'Five Star Group' e ji 'E-Money' mara enweghịzị ndị uweojii na-echekwa ka ọ dị na mbụ dịka Onyeisi ndị Uweojii bụ Mohammed Adamu  nyere n'iwu ka a napụ ya ndị nchekwa a.


Ọdịnaya: Adeboye mere nke a n'agbanyeghị na ọ bụ ụlọuka ya adịghị na Legọs.

Atụmatụ a bụ dịka Naịjirịa nwetere mmadụ iri abụọ na asaa nwere nje coronavirus na Abuja, Legọs, Ekiti nakwa Oyo.

Ụtụtụ ụka, ọkachasị nke ndị Katọlịk na CMS mechiri emechi na Legọs n'ụtụtụ ụka dịka gọọmentị Legọs sị ka akwụsi ọgbakọ karịrị mmadụ 20 iji gbochie ikesa coronavirus.

Agbanyeghi na ụfọdụ ụka mepere na Legọs, ụka Sọnde adịghị etu ọ na-adibu ka ọtụtụ mmadụ noduru n'ụlọ ha.

N'ụka ndị mepekwaranu, ndị mmadụ na-ekwu na enyere ha ihe ha ga-ete n'aka iji gbochie ya bu nje.

A kara ụka n'ụka Reemed dị n'ụzọ e si aga Legọs mana ọ bụ so so mmadụ iri abụọ nọ na ya bụ ụlọ ụka na-abata ihe ruru mmadụ pụku ise.

Lee foto ụfọdụ ndị mmadụ wetere anyị banyere etu ụka siri dị n'ogbe ha.

Ụlọụka RCCG dị n'Ikoyi tinyere akwụkwọ na ụzọ ha iji gwa ndị mmadụ na ha agaghị aka ụka taa

Ụlọ ụka Saint Vincent dị n'Olodi Apapa emepeghidi ma ncha

Ụlọ ụka Saint Flavius dị n'Oworonshoki mepere mana ha mere nkwụcha nke Bekee kpọrọ "social Distancing"

Ejikwa ihe nyụcha aka anabata ndị bịara ụka n'Ụlọ ụka Saint Flavius dị n'Oworonshoki

Ụlọ ụka Saint Mary dị n'Isolo ekweghịdị ka mmadụ banyere ma ya fọzịa ika ụka

Ụka Messiah dị n'Okota na Legọs tọgbọrọ chakoo

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụkọchukwu Enoch Adeboye nke ụlọụka Redeemed Christian Cgurch of God (RCCG) kara ụka nke Sọnde ya n'ụlọ mmadụ elughi iri abụọ no n'ime ya dịka iwu gọọmentị Legọs siri kwuo.


Ọdịnaya: Adeboye onyeisi ụka Redeem kara ụka n'okpokoro ụlọụka n'izuụka gara aga

Ọtụtụ ahịa anaghịkwa aga aga, mana ụfodụ bụkwa ugbua ka ha ji agbazi nke bụ aka ahịa.

Mba dị icheiche n'ụwa nakwa steeti dị iche iche na Naịjirịa amachiela ọgbakọ ndị mmadụ.

Nke a mere ka ụfọdụ na-ekwu na ndị ụkọchukwu na ndị amụma ga-ebuzi ọnụ.

Ma lee ihe ndị ọzọ na-ebe akwa kamgbe ọrịa coronavirus malitere:

Ndị ụka

Ụlọụka RCCG dị n'Ikoyi kwuru na ha emechiela

Dịka amachirila ọgbakọ ebe ndị mmadụ buru ibu, ya bụ ihe metụtakwara ndị ụka.

N'ụbọchị Sọnde gara aga, ọtụtụ ụlọụka na Legọs gbachiri agbachi.

Ọbụghị sọ na Legọs, ọtụtụ steeti na Naịjirịa amachiela ụka n'ihi na ndị mmadụ na-agbakọ ebe ahụ.

Nke a mere ndị mmadụ ji ekwu na ndị ụkọchukwu na ndị amụma ga-ahụ nke tọrọ fada.

Ha na ekwu na dịka ndị ụka anaghịzi abịa, ego onyinye na ego 'tithe' alaala.

Ụkọchukwu ọ ga-emezi aghaa?

'Betting'

Tupu coronavirus amalite, ngwụcha izuụka niile na-ekpo ọkụ na Naịjirịa n'ihi ọtụtụ asọmpi egwuregwu bọọlụ.

Ọbụghị naanị ikiri bọọlụ na-eme ndị mmadụ obi ọma, nke ọzọ bụ itinye ego iji kaa ndị nwere ike imeri.

Ọ bụ nke a ka a na-akpọ 'betting na bekee.

Mana coronavirus emeela ka amachie egwuregwu niile.

Nke pụtara na ndị nwere ụlọahịa maka 'betting' nọzị na nnukwu njọ ahịa ugbu a.

Ebe nkiri bọọlụ (viewing centres)

N'ihi na ọkụ latrik anaghị adịkarị, ọtụtụ na-ahapụ ụlọ ha gaa ebe ha ga-anọ ekiri bọọlụ.

Mana kamgbe a kwụsịrị asọmpi niile, onye ọbụla nọzị be ya.

Ndị nwere ụlọ ebe a na-ekriri bọọlụ wee bụrụzie Erọn gbara aka laa.

Ụlọ nkwụ/Ụlọ ite egwu

Onwekwaghị onye na-achọ ịga ebe a na aṅụ nkwụ maọbụ agba egwu nke Bekee kpọrọ 'bars' na 'clubs'.

Ọrịa coronavirus achọghị mmekọrịta ahụ mmadụ na ibe ya ma ncha ma ncha.

Gịnịzi ka ndị nwere 'bar' na 'club' ga-emezi ugbua?

Ndị nhazi mmemme

Bekee na-akpọ ha 'event planners', mana njọ ahịa na-ajọgbu ha kịtaa.

Gọọmentị steeti dị icheiche amachiela ọgbakọ karịrị mmadụ iri ise, nke pụtara na a ga-akagbu maọbụ yighaa nnukwu mmemme ọbụla.

Onye 'event planner' ọ ga-ebuzi ọnụ?

Ndị ọkwọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kamgbe ọrịa coronvirus malitere, akụnụba mba ụwa akụọla afọ n'ala.


Ọdịnaya: Adeboye: Onye otu kraisti ọbụla e gburu bụ nwa m nwoke maọbụ nwam nwaanyị

Adeboye onye kwuru nke a n'ọgbakọ Mụọ Nsọ nke ọnwa Mee nke ndị ụka ya mere na ngwụcha izu, kwuru na ikekwa, ´ọ bụrụ na ọgbụgbụ akwụsịghị, agaghị e nwe ntuliaka na 2019".

Ọ dọrọ gọọmentị Naijiria aka na ntị ka ọ mee ngwangwa kwụsị ọgbụgbụ mmadụ maka ọkpụkperechi  nke na-eme n'akụkụ dị icheiche.

Dịka o siri kwuo, emeghị otu a, Naijiria ga-agbasa.

Adeboye tụrụ arịrị maka ogbugbu ndị ọchịehi gburu ụkọchụkwụ Katolik abụọ na ndị ụka ruru iri na asaa na Benue na nsonso, sị na dịka ndị otu Kraisti na Naijiria na-akpọ ya 'nna' na onye otu kraistị ọbụla e gburu bụ 'nwa' nwoke maọbụ nwaanyị.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi Redeemed Christian Church of Christ bụ Pastọ Enoch Adeboye ekwuola na Naijiria ga-ekewa ma ọ bụrụ na gọọmentị ala Naijiria emeghị ihe maka oke ọgbụgbụ mmadụ na-eme n'akụkụ dị icheiche n'ala anyị ugbua.


Ọdịnaya: Adeleka na Oyetola bụ ndị nọ n'isi ọsọ a ugbua

Ọ bụ oge ahụ ka ngalaba na-ahụ maka ntuliaka na Naịjirịa bụ Inec sị na a ga-emegharị ntuliaka n'atụmatụ Bekee kpọrọ "Ward' atọ dị n'okpuru ọchịchị atọ na ya bụ steeti.

Cheta na onye rụrụ ọrụ dịka ihe Bekee kpọrọ 'returning officer' na ntuliaka Ọshụn bụ Joseph Adeola Fuwape, kwuru na ntuliaka ahụ ezughi ezu makana ọnụọgụgụ vootu niile a tụrụ na ya bụ ntuliaka gosiri na ihe kewara pati abụọ nọ n'isi erụghị mmadụ ole nwereike ịtụ vootu na 'ward' ndị a akagburu ntuliaka ha.

Ọ pụtara na ndị nwereike ịtụ vootu na 'ward' atọ a dị mmadụ 3498. Ihe onye zọrọ ọchịchị n'okpuru PDP jiri gaa onye nke APC na ntuliaka ahụ bụ mmadụ 353.

Fuwape gbadoro ụkwụ n'iwu obodo mgbe o kwuru na a ga-emegharị ntuliaka n'ebe ndị akpọrọ aha dịka:

N'ọdụ vootu nke 9, akara nke 001 nakwa 004 nke dị n'okpuru ọchịchị Orolu; ebe mmadụ 393 denyere aha n'akwụkwọ e ji ama ndị tozuru iso mee ntuliaka, a kagburu ntuliaka ebe ahụ makana ndị omekome buru akpati vootu gbalaga.

Ọtụtụ ndị mmadụ pụtara maka ntuliaka a

Ọtụtụ mmadụ na-etinye ọnụ na ya bụ okwu.

N'ụbọchị Septemba 23, onye bụ Minista mgbasaozi bụ Lai Mohammed, gwara BBC na ntuliaka a gosiri ndị otu ya na ha ekwesịghị iji PDP gwuo egwu n'Ọshụn.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na etu e si mee ntuliaka ahụ masịrị ha, agbanyeghi na onwere ebe ha che na Inec riri mperi.

Mana, onye bụ onyeisi ụlọomeiwu ukwu bụ Bukola Saraki dere na soshal midia na echiche ya bụ na Inec emeghị nke ọma maka mkpebi ha mere banyere ntuliaka a.

O kwukwara na ọdịghị n'aka Inec ịkabi ntuliaka ọbụla, na ọ bụ sọọsọ ụlọikpe nwere ike ime ihe a.

Mana ọtụtụ mmadụ katọrọ ihe a o kwuru, makana ha sị na ọbụghị mbụ ụdịrị ihe a na-eme, ma kwukwa na usoro ya dị n'iwu Naịjirịa.

Ihe ọkaiwu gwara BBC Igbo

Ike Chijioke bụ onye ọkaiwu kwuru na Inec nupuru isi n'iwu na mkpebi a makana ha ejighị akwụkwọ iwu Naịjirịa mee mkpebi a.

Ha gụgidere vootu ruo etiti abalị

O kwukwara na Inec jiri ntuziaka banyere ntuliaka nke Bekee kpọrọ "electoral guidelines" mee mkpebi a.

N'ọnụ okwu ya: "Ihe...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ọ kwụ ugbua, ndị Ọshụn amabeghị onye ga-abụ gọvanọ ha n'afo anọ na-abịa, mana echiche ha bụ na ọ ga-abịa na njedebe n'ụbọchị 27 nke ọnwa Septemba, 2018.


Ọdịnaya: Adeleke gosiri na obi adighị ya etu esi nara ya mmeri ya

Ebe ọtụtụ na-asị na ya bụ mmeri Adeleke meriri n'ụlọikpe ehibere maka ikpezi okwu dapụtara n'etiti ndị ndọrọndọrọ ọchịchị bụ ekwuchaa ọgwụ.

End of Twitter post, 1

Osun Election: Ụlọikpe enyela Adeleke mmeri

Ụlọikpe achụdala sinetọ Aidoko

Nke bụ na onweghi ihe ọ fọrọ ka ya bụ nwanne nna Davido rigoro na ọchịchị.

Ụfọdụ na-ekwu na ụlọikpe ikpe mkpegharị nke Adegboyega Oyetola APC wegara ya bụ ikpe nwere ike ịtụgharị ya.

Osun Decides: A ga m anara APC mmeri m n'ụlọikpe - Adeleke

BBC Igbo kpọtụrụ okaikpe ukwu bụ Olisa Agbakoba ịmata ka ihe siri kwụrụ na ya bụ okwu.

Agbakoba kwuru n'ezie na Adeleke meriri ya bụ ikpe na ụlọikpe, mana Oyetola ewegala ya bụ okwu na ụlọikpe mkpegharị.

Olisa Agbakoba (SAN)

O kwuru na "iwu nyere Oyetola ohere ịnọ na ọkwa dịka Gọvanọ Osun steeti ruo mgbe ụlọikpe mkpegharị ga-ekpebi ya bụ ikpe."

Ọ sịkwa na ọ bụrụ na ya bụ Oyetola emerie na ogogo ahụ na ọ ga-achiri gawa ruo mgbe ọ chizuru afọ anọ ya.

Akụkọ ga-amasi gị

Lee ihe nkiri anyị

Ndị ụlọomeiwu Imo steeti a họpụtara ọhụrụ aga-enye Emeka Ihedioha aka n'ịkwalite ọchịchị steeti?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnọdụ Ademola Adeleke bụ onye ji ọkọrọtọ PDP were mee ntuliaka nke ndị Gọvanọ n'Osun steeti gbagwojuru ọtụtụ mmadụ anya ụgbụa.


Ọdịnaya: Ademola Adeleke zọrọ ọkwa gọvanọ Osun n'afọ 2018

Adeleke  na PDP gbara akwụkwọ rịọ ụlọikpe ahụ ka ha kpọpụta ya dịka onye meriri na ntuliaka e mere n'ọsụn steeti dịka one onye nwetara vootu kachasị na ntuliaka ahụ.

Mana Oyetola na pati ya tinyere akwụkwọ na-ekwu na mkpesa Adeleke achịtaghị aja ma kwukwa na ụlọikpe ahụ emeghị ikike ịnụ ikpe ahụ.

Gboyega Oyetola na Ademola Adeleke zọkọra ọkwa gọvanọ Osun n'afọ 2019

Mana ka ọ dị ugbua, ụlọikpe a kpọpụtala ya dịka onye meriri ma gwa Inec ka ha napụta Gboyega Adeleke nke APC asambodo mmeri e nyeburu ya.

Otiegwu Davido ekelela ndị Osun steeti maka mkpebi ụlọikpe n'okwu nwanne nna ya bụ Adeleke.

Davido onye kwupụtara nke a na igwe Twitter yakwuru n'asụsụ Yoroba nakwa bekee' 'Ihe abịala! Ekelee kele ndị Osun steeti."

BBC agbarụọla ihu na mwakpo ndị ọrụ ya

Toyosi Ogunseye bụ onyeisi nke mbụ Ọdịda Anyanwụ mba Afrịka nke nta akụkọ BBC

BBC agbarụọla ihu na mwakpo awakporo ndị ọrụ ya abụọ n'oge ntulaiaka a gara aga ma dọọ aka na ntị na onye ọbụla mere nke a ga-echere ha aka mgba.

Onyeisi ụlọọrụ ha na mpaghara West Africa bụ Toyosi Ogunseye kwuru na BBC e meela mkpesa n'aka ụweojii banyere nke a.

N'ụbọchị iri abụọ na asaa n'ọnwa Febụwarị nwaanyị uweojii na mmadụ abụọ ọzọ wakporo onye ntaakụkọ BBC bụ Dooshima Abu n'oge ọ na-arụ ọrụ n'ihu ụlọ gọọmentị ndị Benue Steeti. Ọzọ bụrụ n'ụbọchị itoolu nke ọnwa Maachị onye BBC ọzọ bụ Ajoke Ulohotse, ka otu onye ndọrọ ndọrọ akpọrọ Segun Adewale n'ụzọ si Legọs gawa Abeokuta dịka ọ nọ n'ọrụ ntuliaka.

Ntuliaka ndị Inec

Ndị otu PDP na ndị patị ndị ọzọ nọ n' ụlọ nta omeiwu na-esi ọwụ ka emegharia usoro ntuliaka ọchịchị na Naịjirịa

Inec ekwupụtala echi bụ Satọde dịka ụbọchị  ha ga- emegharị ntuliaka fọrọ afọ n'ebe ndị enwere ọgbaaghara n'ihe karịri steeti iri na isii na Naịjirịa.

Kọmishọna mgbasa ozi Inec bụ Festus Okoye kwuru nke a mgbe ọ gwara ndị ntaakụkọ okwu n'Abuja, ma kwuo na aga-amalite ịgụ vootu na Rivas steeti n'abalị atọ ọnwa Eprelu.

Anwụchiela ndị ntọrị n'Enugwu

Ndị uweojii na-enyọ na ha bụ ntọ na-akpa mkpamkpa...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọikpe pụrụ iche e hiwere maka ntuliaka nke kwara ọnọdụ n'Abuja Ekwouola na ọ bụ Ademola Adeleke onye fere ọkọlọtọ pati PDP nwere mmeri na ntuliaka Osun steeti e mere n'afọ 2018.


Ọdịnaya: Adenike Khadijat Oluboyo na-agụbu akwụkwọ na Adekunle Ajasin University bụ ebe o kwesiri ịpụta n'afọ ọzọ.

Ihe a mere na Adekunle Ajasin University bụ ebe nwa agbọghọ a na-aga akwụkwọ bụ nke ọ nọ n'afọ nke anọ ya.

Ndị uweojii gwara BBC na ha magidere imi n'ala were gwuputa ozu Khadijat Oluboyo na ili ebe Adeyemi Alao niri ya n'ime ụlọ ya nke ndị na Akure.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na Ondo steeti bụ Femi Joseph kwuru na ndị be Khadijat Oluboyo nke bụ nwa osote gọọvanọ ndị Ondo steeti chiburu nọ na afọ nke anọ ya n'ụlọ akwụkwọ mahadum AAU.

Adenike Khadijat Oluboyo

Okwukwere na oteele ndị be ha chọwara ya bụ nwaada achọ.

Joseph kwukwara na aka ha akpalara Alao bụ onye a na ebo ebubo a ma n'emekwa nnyocha dị na ya.

Okwekwara nkwa na ha ga na agwa BBC okwu dị ihe si apụta na ya bụ ihe.

Adenike Khadijat Oluboyo bụ nwa Lasisi Oluboyo nke bụbu osote aka na achị Ondo steeti mbu.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

Akụkọ kachasị tata

Akụkọ kachasị n'abalị a: Nwaagbọghọ nwụrụ n'ụlọ enyi ya nwoke

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka ọ gachara abalị atọ achọwara Adenike Khadijat Oluboyo ka ndị ụweojii hụrụ ozu ya na ụlọ enyi ya nwoke bụ Adeyemi Alao ebe ha sị na o niri ya na'okpuru akwa ya.


Ọdịnaya: Adeosun bubu kọmishọna na-ahụ maka ego na Ogun steeti

N'akwụkwọ onye na-ekwuchitere ha ọnụ bụ Adeyemi Adenike depụtara n'ụbọchị Julai 9, ha kwetere na Adeosun debara aha n'akwụkwọ iwezuga onwe i sonye n'emume ife ala nna.

Ha kwukwara na ha ga-elebanya na ya bụ asambodo aghụghọ.

N'ọnụ ha "anyị a nụla maka ihe gbasara  asambodo aghughọ ekwuru na Adeosun jiri nweta ọkwa ya. Mgbe anyi lebara anya n'akwụkwọ anyị, anyị chọpụtara na o denyere aha maka i nweta asambodo nwezuga.''

Cheta na ndị ntaakụkọ ''Premium Times'' deputara akụkọ na-agaharịnụ na Adeosun emeghị emume ife ala nna ma nwetakwa asambodo nwezuga aghụghọ.

Emume ife ala nna a bụ nke onye ọ bụla gụchara Mahadum na-erubeghị afọ iri na atọ ga-emeriri.

Ruo ugbua Adeosun ekwubeghị ihe ọ bụla gbasara ya bụ ebubo.

Adeosun achịala dịka kọmishọna na-ahụ maka ego na Ogun steeti site n'afọ 2011 ruo 2015 mgbe Ibikunle Amosun na-achi dika gọvanọ.

O mechara soro ọchịchị Muhammdu Buhari dika Minista na-ahụ maka akụ na ụba n'afọ 2015.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọọrụ na-ahụ maka ife ala nna akpọrọ NYSC n'ịchafu amanyela ọnụ n'okwu gbasara mmerụaka dị n'asambodo minista na-ahụ maka akụ na ụba na Naịjirịa bụ Kemi Adeosun.


Ọdịnaya: Adeosun tinyere akwụkwọ arụkwaghị m ụbọchị Sepụtemba 14

PDP nọrọ n'akara ya na twitter taa wee kwuo na ọ bụ ezie na Adeosun ejirila aka ya tinye akwụkwọ arụkwaghị m mana o kwesiri ịga nga maka ihe o mere.

Ihe ndị ahụ ha gụpụtara gụnyere na o feghi ala nna dịka iwu nyere ma jirikwa asambodo adịgboroja iji gosi na a gafere afọ ime ya.

Ha kwuru na onyeisiala Buhari enweghi ike ịchụ Adeosun n'ọrụ garuo mgbe o jiri aka tinye akwụkwọ nke pụtara na ọ bụrụ na otinyeghi akwụkwọ ahụ, ọ kara ịnọ n'ọkwa ruo ugbua.

PDP gara n'ihu kwuo na nyocha ha na-ekwu na gọọmenti etiti chọrọ inyere Adeosun aka ka ọ ghara ịta ahụhụ njọ ya ebe ha boro ebubo na gọọmenti a na-ekpuchi ndị ọjọọ na ndị na-eme mpụ.

Ha kwukwara na gọọmenti etiti chọrọ izupu Adeosun gaa mba ofesi ebe ha kporo oku nye ndị otu mbaụwa ka ha hie asaa n'anya ịhụ na a chụlatara ya ma ọ gaa mba ofesi.

PDP kwuru na ihe ha chọrọ bụ nyocha tọrọ atọ banyere akwụkwọ niile dị n'ụlọọrụ ya oge ọ rụrụ ebe ahụ ebe ndekọ niile dị iji gosi magu magu e mere oge ọ bụ mịnịsịta.

Cheta na Kemi Adeosun tinyere akwụkwọ arụkwaghị m ụnyaa nke gọọmenti natara ka ụmụ naịjirịa tigidere mkpu maka ya ebubo megide Adeosun.

Ndị ntaakụkọ Premier Times bụ ndị mere nyocha chọpụta n'asambodo NYSC nke Adeosun ji arụ ọrụ bụ nke adịgboroja mana Adeosun ekwuola na ya amaghị na nke ahụ bụ eziokwu.

Adeosun kwuru na ọ bụ ndị ọ tụkwasịrị obi bụ ndị wetara ya akwụkwọ ahụ nke ya na-amaghị na ọ bụ nke adịgboroja rue oge akụkọ ahụ pụtara.

Mana ajụjụ ọtụtụ ụmụ Naịjirịa na-ajụ n'igwe soshal midia gụnyere ndị PDP bụ ma ọ ga-atakwa ahụhụ so ya bụ ihe o mere ma ọ bụrụ n'ezie o mere ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu pati na-anọghị n'ọchịchị bụ Peoples Democratic Party (PDP) na Bekee akpọla oku ka gọọmenti etiti nwụchie Kemi Adesoun na-egbughi oge ọbụla.


Ọdịnaya: Adeosun ṅụrụ iyi ọrụ dịka minista n'afọ 2015

Izu ole na ole gara aga, akụkọ pụtara na Adeosun ejighị otu afọ fee ala Naijiria dịka iwu siri kwuo, kama  ọ gara kpụọ asambodo adigboroja nke na-ekwu na ọ karịala afọ eji eme ya.

Mana taa bụ Tọọsde, Serap nyere ngalaba gọọment na-ahụ maka iji otu afọ fee ala Naijiria bụ NYSC n'aha ịchafụ abali asaa iwepụta akwụkwọ na ozi na-egosi nke bụ eziokwu n'ebubo eboro Adeosun na ọ kpụrụ asambodo adịgboroja.

N'ozi Serap wepụtara na Twitter, ha kwuru na nkịtị ndị isi NYSC gbara n'okwu ahụ nwere ike igosi na o nwere mpụ e mere  ma bute ịtụ aka na ha nwere ihe ha na-ezo banyere ihe mere.

Lee ihe ụmụ Naijiria na-ekwu maka ya:

Ogbuehi Victor kwuru na ọgala abali 25 kemgbe ụlọakụkọ Premium Times wepụtara akụkọ gbara ama maka Adeosun na asambodo adịgboroja mana onyeisiala Buhari, EFCC nakwa ndị uweojii mere, ebe APC na-alụso Saraki ọgụ.

Nafiu T na Ben Tuyi jụrụ afọ ole ọ ga-ewe NYSC ịlebanye anya n'akwụkwọ ha ịchọpụta maka asambodo akụrụ akụ nke Kemi Adeosun?

Ụfọdụ na-akpọ oku ka e mee ngagharịiwe iti mkpu ka  Adeosun rida n'ọkwa minista maka ebubo ịkpụ asambodo adigboroja.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu na-agba mbọ maka ikike dịrị onye a kpọrọ 'Socio-Economic Rights and Accountability Project'(SERAP) abọlitela okwu gbasara Mịnịsta na-ahụ maka ego bụ Kemi Adeosu ọzọ.


Ọdịnaya: Adeosun ṅụrụ iyi ọrụ dịka minista n'afọ 2015

Ndị ntaakụkọ 'Premium Times' depụtara na Adeosun ghọrọ aghụghọ maka asambodo NYSC ya n'ụbọchị Julaị 7.

Mgbe ụlọọrụ BBC kpọrọ minista Adeosun ịjụta ya maka ya bụ ebubo kamgbe a nụrụ akụkọ a, ọ zaghị ekwenti ya maọbụ depụta ihe ọbụla n'igwe soshal midia ya.

BBC gbakwara mbọ ịnụta okwu n'ọnụ ndị otu ndọrọndọrọ ọchịchi APC.

Mgbe BBC kpọrọ onye nkwuchite ọnụ onyeisiala Muhammadu Buhari bụ Femi Adesina, ọ sị ka e nyeruo ya elekere 12 nke ehihie tupu ọ zaa anyị ajụjụ gbasara mmerụaka a.

Anyị ga-eche ya ma wetekwara ụnụ ihe ọbụla ọ zara anyị mgbe ahụ.

Ihe a na-ekwu na soshal midia

Kamgbe ndị ntaakụkọ 'Premium Times' depụtachara maka mmerụka ahụ, ndị mmadụ na-etinye ya ọnụ na soshal midia ebe ọtụtụ na-agwa Adeosun ka o tinye akwụkwọ arụkwaghịm ma ọ bụrụ na ebubo a bụ eziokwu.

Ndị otu ndọrọndọrọ ọchịchị PDP @OfficialPDPNig na-akpọku onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ka ọ chụọ ma nwụchie Adeosun maka mmerụaka a.

Femi Fani-Kayode @realFFK kpọkukwara Adeosun ka o tinye akwụkwọ arụkwaghịm.

Ayisha Osori @Naijavote bụ onye odee akwụkwọ a ma ama kwuru na ọ bụ ihe ihere ma ọ bụrụ na ndị ụlọ omeiwu enyochaghị Adeosun nke ọma tupu ewee ya n'ọrụ.

Onye na-akọwapụta ihe gbasara ọchichị na mmepe obodo bụ Dọkinta Joe Abah kwuru na ọ bụrụ eziokwu na Adeosun ghọrọ aghụghọ maka akwụkwọ NYSC ,ọ bụ iwu na-aga achụ ya n'ọru ma makwa ya ikpe.

Anyị ga na-ewetere unu akụkọ a dịka o si aga.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Minista na-ahụ maka ego na akụnaụba Naịjirịa bụ Kemi Adeosun ekwubeghị ihe ọbụla gbasara ebubo mmerụaka e boro ya maka asambodo NYSC ya.


Ọdịnaya: Adichie bụ ode akwụkwọ turu ọtụtụ ugo di icheiche

Na mkparịta uka ahụ, anyi jụrụ ya maka akụkọ banyere etụ ojiri hụ ihe mere mgbe ụfọdụ ndi mmadụ na-akwado Ipob jiri aha ya tinyere n'okwu okwughi.

N'aziza ya, Adichie gwara anyị na iwe ya bụ na ndi a ji aha ya tụo asị, bụ ihe okwuru na ọ dịghị mma.

Mana, na-ịga n'ihu, Adịchie kwuru na ya kwenyere n'ihe bụ isiokwu Ipob ji na-aga, bụ nke metụtara na obodo Naịjirịa adịghị enye ndị bi na ya ohere iche na ha so na obodo a.

Adichie kwukwara na agbanyeghị na ya amaghị ihe Ipob sị na ọ ga abụ usoro a ga-eji hazịe onọdụ ndị Igbo na andị ọzọ na Naịjirịa, ọkachasị ebe oke Baifra ga-adị, okwuru na uche ya bụ na ụzọ a ga-eji ga bụ ihe Bekee kpọrọ "True Federation"

Ihe "True Federation" pụtara

"True Federation" bụ usoro ochi nke ga-enye steeti dị icheiche ikike inwe onwe ha n'ụdị inwe ịbụ aka jị akpa ego na-akụnaụba dị n'ala ha, ma na-enye gọọmentị etiti nwa ego.

Ọ bu usoro a ka Naịjirịa jiri bido ndụ ka mba nwere onwe ya n'afọ 1960.

Ndị agha chabiri atụmatụ a mgbe ha nara ndị ndọrọndọrọ ọchịchi n'ike na 1966.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ihe a Adichie kwuru

Nd ịmmadụ na-ekwu na Adichie amagaghị ihe ọ ga-ekwu maka Ipob na Biafra.

Ndị ọzọ kwukwara na Adichie adịghị asụ Igbo ọfụma, makana ọ na-etinye Bekee na Igbo ọ sụrụ.

Mana, onwere ndi ọzọ sị na ndị mmadụ kwesiri ige ntị n'ihe Adichie na-ekwu makana ọ na-ekwu ihe ziri ezi.

N'ikpeazu ihe ọpụtala bu na Chimamanda Ngozi Adichie bụ onye Igbo na-ege ntị ma bụrụkwa onye onu ya na.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Chimamanda Ngozi Adichie na BBC Igbo nwere mkparịtaụka metụtara ihe di icheiche, ọkachasị nke metụtara ala Igbo, na mbido afọ a.


Ọdịnaya: Adichie bụ onye na-agba mbo ihu na nwoke na nwaanyị nọ nhatanha

Hillary Clinton sara Adichie, were si ya "maka etu i jiri jụ ya bụ ajụjụ, a ga m atụghari etu m siri dey nkọwa onwe m n'akara Twitter."

Mana ebe Adichie na Clinton jiri okwu mee ihe ha ji mkparita ụka enyi na enyi, soshal midia Naịjirịa enwụrụọla ọkụ ka ndi mmadu na-etinye ọnụ na-ajụ ihe kpatara nwaada ahụ jiri jụọ ụdịrị ajụjụ ahụ, maọbụ ihe mere ojiri kwesi ịjụ ya.

Hillary Clinton bụ onye ama ama maka nkwalite ụmụ nwaanyị

Hillary Clinton bụ onye ihe metụtara umum nwaanyị na amasị nke ukwuu. Etu ka Chimamanda Adichie jirikwa bụrụ onye ama ama dika onye kwenyere na nwoke na nwaanyị kwesiri ihatanha.  Ihe bụ ihe o metụrụ ọnụ mgbe ya na BBC Igbo nwere Mkparịta ụka n'afọ a.

Chimamanda akọwapụtala onye "feministị" bụ

Ọdịzị ka ọ bụ akara "feminist" a ejiri mara Adichie mere ndi mmadụ jiri agbaka ahụ ma ya kwuo okwu ha na-ero na-osenyeghị n'ihe dị ha n'ụche.

Agbanyeghị na onye ajụru ajụjụ egosịghị iwe maọbu mgbaka ahụ banyere ajụjụ Adichie jụrụ, ụfọdụ ndị Naịjirịra jiri ya bụ okwu mere ọgụ.

Otu onye nwere akara @GreatGracious sị kama nwaada Igbo ga etinye isi an akwụkwọ ọ na-edere anyị, ọ nọ na-ekwu maka etu Hillary jiri kọwa onwe ya.

@KathleenNdongmo wetere n'okwu a, na-asi na okwu Adịchị amasighị ya,

Ka @AyoShonaiya na-akọwa na agbanyeghi na ya na-akwụ Adichie n'azụ, ajuju ya a adabachaghị.

Onwekwere ndị rụtụrụ aka na Barrak Obama dere na ya bụ nna n'akara Twitter ya.

Mana, onwere ndị ọzọ na-akwadọ ihe Adichie kwuru:

@Uduakisong na ajụ ndị na ewe iwe ihe mere ha jiri na-ewe iwe make iwe onye ọzọ were?

@MakiSpoke dere na ọtụtụ na ndị na-aba mba na Twitter ekiribeghị mkaprịta uka Adịchịe na Hillary nwere.

Ka @damola_ososanya na-akọwa na ụmụ okorọbịa na Twitter aghọtaghị ihe mkparịta ụka Hillary na Chimamanda pụtara.

Mana, nke kachasị n'okwu a bụ na Hillary Clinton kwetere na ya ga-edegharị nkọwa akara ya na Twitter maka ihe Chimamanda kwuru. Nke bụ, ka ndi mmadụ na adọkachasị onwe ya, nwaada a nọzị n'ọnọdụ onye tụgharị ụche nnụkwụ mmanwụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Feminizim na-ewu na Naịjirịa ka akụkọ pụtara na onye ode akwụkwọ ama ama bụ Chimamanda Adichie jụrụ Hillary Clinton, bụ onye zọbụrụ ọchịchị ka onyeisiala mba Amerịka, ihe kpatara ojiri "nwunye" bido ikọwa onwe ya na akara ya Twitter, ebe di ya bụ Bill Clinton emeghi etu a.


Ọdịnaya: Adichie bụ onye na-agba mbo ihu na nwoke na nwaanyị nọ nhatanha

N'ime mkparịtaụka ahụ, ka Adichie na aza aziza banyere etu o siri ahu asụsu Igbo na ụjọ ọ na-atụ na ya bụ asụsụ na-anazị ana, o kwuru na ndị Igbo toro na Legọs anaghị achọ ịsụ Igbo.

"Onyere ihe m na-akpọ, na mmegbụ o, ihere Igbo," Chimamanda kwuru. "Ndigbo toro na Legọs na-agbara ịgbo ha ọsọ. Ị hụ ha n'ezi were gwa ha okwu n'Igbo, ha agaghi aza gị n'Igbo."

Okwu a, bụ nwaọbere ọkwụ ka ụwa dọgidere aka n'ime akukọ niile edere na ya bu mkparịta ụka n'tụtụ taa.

Na Twitter, enwere ndị kwere n'ihe Adichie kwuru, ma kwuo n'eziokwu:

Nicholas Ibekwe bu onye ntaakụkọ kwuru na enwere eziokwu di na okwu Chimamanda:

@Tokwonna kwuru na-ebe ọ nọ, na ya bụ akụkọ dị mma maka ọ na-egosi ndị mmadụ na-akwadozi asụsụ Igbo.

@Tokwonna gakwara n'ihu sị na Adịchie bụ "efele nkụwa nke Igbo"

@edumontee kwuru sị ka ahapụ Adichie aka maka ọtụtụ ndị na-ako ya ọnụ bụ ndị akpọgara ala Igbo ha ga mụọ Igbo.

@Omojuwa, bụ onye ama ama na Twitter kwuru na ọbụghị ihe Adichie kwuru na-ese okwu, na onwere ihe ọzọ mere ndị mmadụ jị ewere ya iwe.

Mana, onwere ndị ekweghị na okwu Chimamanda kwuru.

@tomisanokomi kwuru na ihe Adichie kwuru adabaghị ma chaa, maka na ndị Igbo ọ ma adịghị eme otu a.

@reminola kwenyere n'ihe okwuru.

@Duks_OG kwuru n'ebe ya na-arụ ọrụ, ndị Igbo na-asụ asụsụ ha, nke mere ya ejighị kwenye n'ihe Adịchie kwuru.

Ka okwu a na-ada, ihe ndi mmadu ga na-ajụ bụ kedu nke bụ eziokwu.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Soshal media na-akpọtụ na Naịjirịa kemgbe nwanne ụnyaahụ maka okwu ada Igbo bụ Chimamanda Adichie kwuru na mkparịtaụka ya n'ụlọ ntaakụkọ New Yorker nwere.


Ọdịnaya: Adichie bụ onye na-agba mbo ihu na nwoke na nwaanyị nọ nhatanha

Na mkprịtaụka ahụ, Adichie sara ajụjụ Noah jụrụ ya banyere nwoke imepere nwaanyi ụzọ.

Azịza ya metụtara okwu ihe ụmụnwoke na-eme ma ha hụ ụmụnwaanyị nke bụ imepere ha ụzọ. Chimamanda kwuru na na agbanyeghị na ya akpọghị nwoke igbapere ya ụzọ asị, ọ naghị amasi ya ma ha mee ihe a makana ọ bụ nwaanyị.

Ọ sị na ya na-emepere nwoke ụzọ, nwoke na-emepekwara ya.

Mana okwu ya bụzị ihe ndị mmadụ nwere etu ọzọ na soshal midia dịka ọtụtụ ndị mmadụ bidoro na-akpọlị ya, sị na okwu ya adabaghị.

Kayode Ogundamisi, bụ onye ama ama na Twitter so na ndị buu ụzọ tinye ọnụ n'okwu mgbe o dere na Adichie na-akpọ ụmụwaanyi nwoke na-agbapere ụzọ bụ ndị ike adịghị.

Ositadimma Izuchukwu Anslem na Facebook dere na Adichie ekopula n'uche ya.

Ka onye ji akara Twitter @GeniusJokerNG kpara ụka ọchị were sị na ya na-eche mgbe Adịchie ga-etinye ọnụ na okwu umụnwoke inye umunwaanyị ego bụ mgbe ya ga-abụrụ onye nkwado ya.

Mana, o nwere ndị kwenyere n'ihe Adichie kwuru ma kwuo na ndị mmadụ aghọtaghị ihe ọ na-ekwu.

Onye nwere akara @ItsOreoluwa so na ndi uche ha di otu a.

Onye edemede ama ama bụ Chika Unigwe, dere n'akara Twitter ya na ndị mmadu kwesiri imata na Adichie bụ otu onye, ma bụkwara onye adịghị asi ka ndị mmadụ hụ ya n'anya. O kwukwara na Adichie bụ na-ewetera Naịjirịa ihe.

Gimba Kakanda, bụ onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe banyere Naịjirịa tinyere ọnụ were sị na ndị mmadụ na-akpụ aha Adichie n'ọnụ. Ma kwuo na onweghị onye o kwesiri i nara ikike tupu o kwuo okwu.

Okwu a ka na-adakwa ụda na soshal midia. Nke mere ụfo jiri na-ajụ ka ọ bụ na ụfọdụ ndị mmadụ chọrọ ịghọtaghị ihe Adichie na-ekwu mgbe ọbụla.

Amaghị Chimamanda Adichie ka onye na-asa okwu ndị mmadu kwuru maka ya na soshal midia. Ma ruo ugbua, o nwebeghị ihe o kwuru, mana nwanne ya nwoke kere ihe nkiri ebe ọ nọ kwuo okwu a, ka ndị mmadu nwe ohere ihu etu osiri da ya n'ọnụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Okwu na-ewu na Twitter tata bụ okwu banyere mkparịtaụka Chimamanda Adichie na onye ọkpaọchị ama ama bụ Trevor Noah nwere ụnyaahụ.


Ọdịnaya: Adinauba sị na "ndị dị otu a na-etinye ndị mmadụ n'oke ahụhụ nke gọọmenti achọghị ma ọlị".

Ọ kwuru nke a na mkparịta ụka ya na BBC ebe ọ sị na "onweghị onye nwere ikike ịna ụtụisi na-abụghị gọọmenti".

Atụọla ihe karịrị mmadụ 75 mkpọrọ maka ịtịnye aka na ụdị ọrụ a.

Ụnyahụ Kọmịshọna okwu ahịa dị n'aka gosiri ọha ndị ha kpọpụụrụ ndị ụweojii bụ ndị ha sị na-ana ụtụisi n'ahịa Ekwulobia dị n'Okpuruọchịchị Agụata.

N'aka ọzọ, Kọmishona mgbasa ozi sị na "oteela aka arịọwara ndị na-akpa ụdị agwa a ha sepụ aka ya bụ enwe n'ofe", mana ha nyụrụ ntị mmanụ.

Uzochukwu Ozumba bụ onye okaikpe kwukwara na n'ezie "ọnwekwara ahịa ụfọdụ ndị obodo rụrụ, ọ ga-adị njọ isi ndị obodo ahụ anatala ụtụisi na ya bụ ahịa".

Mana Ozumba kwetere na gọọmenti nwere ikike ịkwụsị onye ọbụla gara ịnata ụtụisi n'ahịa ọ rụghị.

Ọ sịkwa na gọọmenti nwekwara ikike itinye anya n'ahịa ndị obodo rụrụ mana "okwesighị ekwesi gọọmentị ịkwusị ndị obodo ha anatala ụtụ n'ahịa ha rụrụ".

Okwusiri ike na gọọmentị kwesiri ị kpọpụta ndị gana anakọtara ha ụtụ n'ahịa ha.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kọmishona mgbasa ozi dị n'aka n'Anambra steeti bụ Gideon Chukwuemeka Adinuba ekwusiele ike na onye ọbụla nara ndị ahịa ụtụisi n'ahịa ọbụla na steeti ahụ ga-aga mkpọrọ.


Ọdịnaya: Aedes albopictus bụ anwụnta na-ebute ọrịa yelo fiva

Otu na-ahụ maka ahụike na  uwa niile gba gburugburu bụ World Health Organistion  na bekee ga-eso kwa na nyemaka mmega ahụ nke a.

Mana cheta na oge gara aga, ọtụtụ ndị mmadụ bị n'ugwu Naijiria na-atụ egwu ịgba ọgwụ mgbochi maka akụkọ asịrị na-ekwu na ọ na-ebuta amụtaghị nwa.

Na Februwari na afọ 2013, agbagburu ndị ọrụ ahụike na-enyeọgwụ mgbochi ọrịa polio itoolu na Kano Steeti.

Gịnị bụ ihe pụrịche na mgbasa okwu a?

Ugbua, ọ dịzịka echiche ahụ na-echeharị.

Otu dọkịta bụ Anthony Mgbolu gwara BBC Igbo n'elu ekwentị na ọtụtụ mmadụ na-apụta mgbe niile a na-agba ọgwụ mgbochi.

Gọọmentị chọ ka ọgwụ mgbochi a metụta mmadụ nde abụọ n´ise

Mgbolu kwuru na "kemgbe meningitis na lasa fiva pụtagharịrị, ọtụtụ ndị mmadụ na-apụta ịgba ọgwụ mgbochi".

"Ugbua ndị na-achị obodo na ndị otu di ichiche na-enye aka igbasa ozi a," Mgbolu kwuru.

Onye n'onye ka a ga-agba ọgwụ mgbochi?

Gọọmentị Naijiria ekwuola na ọbụ mmadụ nde abụọ na ise ka ha ga-enye ọgwụ mgbochi nke a.

Na afọ 2026 gọọmentị chọrọ ikpochapu ọrịa yelo fiva

Ihe a ga eme ka ọgwụ mgbochi a bụrụ nke kachasi gọọmentị mee gbasara ọrịa yelo fiva.

Ọgwụ mgbochi a bụ maka ikpochapụ oria yelo fiva na afọ 2026.

Ịgba Ọgwụ mgbochi a ga ebido na steeti Kogi, Kwara na Zamfara.

Na Bornu Steeti, gọọmentị ga-enye ọgwụ mgbochi a n' ebe ndị na- agba ọsọ ndụ na-ebi (IDP camps).

Mgbasa ọria yelo fiva na Naijiria ugbua

Onye kwuru: WHO

Gịnị bụ yelo fiva?

Yelo fiva bụ ọrịa ahụụnta na-ebute.

Ugbua, otu WHO na-ekwu na ọrịa ahụ amalitela na obodo Ifelodun na Kwara Steeti.

Ha kwukwara na ihe dịka mmadụ nari atọ, ịrị ise na asatọ nwere ike ị nwe ọrịa yelo fiva na steeti ịrị na isi na ala Naijiria.

Nke a emeela ka mmadụ ịrị na isi nwụọ.

Gini ka akwusi oria yelo fiva?

Ọ bụlụ na ịgba bere ọgwụ mgbochi, ihe ị kwesịrị ịme bụ ị kwụsị ọtịta ahụhụ n'ebuta iba.

Ụlọ mgbochi anwụnta di mkpa ị kwusị ọrịa yelo fiva

"Anyị niile kwesịrị ị nwe ụlọ mgbochi ahụụnta. Naani ya ga kwụsị oria yelo fiva," Dọkịta Mgbolu kwuru.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Taa bụ nkwọ, ụbọchị ịrị abụọ na ise na onwa Jenụwarị, Gọọmentị Naijiria bido inye ndị mmadụ ọgwụ mgbochi ọrịa yelo fiva.


Ọdịnaya: Afọọsịsa nwere ike igbu ụmụaka pii

Akụkọ na-akọ na ihe ruru mmadụ 1,068 na-azọ ndụ ha ka ọ dị ugbua.

Kọmịshọna na ahụ maka ahụike na steeti ahụ bụ Haruna Mshelia kwuru na ya bụ ọrịa agbasala okpuru ọchịchị gọọmenti iri na steeti ahụ.

N'ime ndị niile ọrịa metụtara, ọ sị na mmadụ 25 nọ n'ụlọọgwụ Benisheikh, Dala na ọzọ akpọrọ El-Miskin.

Kọmishona Mshelia gbaara ama a mgbe ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu gbasara ụrụ ọbara ị dị ọcha nakwa igbochi ụmụ nje na-ebụ ọrịa nọ na mmiri.

Ọ sị na ihe nwere ike ibute ya bụ afọsịsa ebe niile "bụ ị ga mposi ebe ekwesighi ya na gburugburu mmadụ adịghị ọcha ka o sị kwesi, ọkachasị n'ogige ebe ndị gbara ọsọ ndụ".

Ọ sị na "mgbasa ozi maka ịdị ọcha na gburugburu ebe mmadụ bi bụ isi na-ịkwụsị mgbasa ọrịa a" bụ nke tara isi mmadụ 61 n'afọ gara aga.

Ọ sịkwa na onwebeghị onye nwuru site na ya bụ ọrịa ka ọ dị ụgbụa mana naanị otu onye nwugoro n'ime ihe kariri mmadụ nari ọrịa ahụ bituru aka kemgbe afọ a.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọọgwụ niile na-agba ghara ghara ugbua maka ọrịa afọ ọsịsa nke tipuru na Borno steeti.


Ọdịnaya: Aga m akwado ọgọ ma ọ ga pati ọzọ

Na mkparitaụka ya na ndị ntaakụkọ nwere n'Owere ụbọchị Tuzde, Okorcha gwara Uche Nwosu na ndị ọzọ obi adịghị mma n' APC Imo ka ha tinye isi ebe masiri ha ma kwe nkwa ịkwado ha.

"Ihe ga-eme bụ na ha gawa ebe ọzọ ịchụ ebumnobi ha ebe masịrị ha, aga m anọgide na APC ma kwado ha. "

Nwosu na mmadụ karịrị 20 ndị zọrọ maka iweta ikike ịnọchịte anya mpaghara ha n'ụlọomeiwu nke steeti ahụ n'aha pati APC gba aka efu.

Ajụjụ ndị mmadụ kpụ n'ọnụ bụ: Ọ bụ na nzọpụ ụkwụ a Okorocha na-azọpụ agaghị ememila otito APC n'Ala Igbo?

Ọ bụ na ọ gaghị emetụta onyeisiala Buhari inweta vootu n'Imo steeti nakwa ala Igbo niile na 2018?

Nke a bụ n'ihi na Okorocha bụ onye wetara pati APC na steeti ahụ.

Nke ọzọ bụ na ọ bụ Okorocha bụ naanị gọvanọ APC nwere n'ala Igbo.

Na nkọwa ya , otu onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị bụ Nnamdị Okenwa kwuru na mkpebi Okorocha ga-ebute mgbanwe.

'Ihe ọ ga-agbanwe riri nne."

Mana Okenwa, onye bụ onyenkuzi na mahadum, Enugu State University, dọrọ aka na ntị na nzọpụ ụkwụ ahụ nwere ike ịda aka nri maọbụ aka eke.

"Onye APC họrọ nwere ike nwe mmeri  maọbụ Uche Nwosu enwe na pati ọ ga-aga. "

'APC na pati ha ga-aga ga-enwe nkwekọrịta'

N'aka nke ọzọ, ọnụ na-ekwuru APC na steeti ahụ bụ Jones Onwusoanya, kwuru na  ''APC ga-enwe nsogbu n' Imo steeti na Ọwụwa-anyanwu niile.

"Ọ bụ Rochas wetara APC na Imo steeti' ma bụrụkwa onye pati ahụ na steeti ahụ na akwado.

Ọ gara n'ihu kwuo na pati ọbụla Uche Nwosu ga-aga, APC na pati ahụ ga-enwe nkwekọrịta (alliance).

"Ha agaghị enwe onye ga-azọ ọkwa onyeisiala kama ha ga-atụnyere Buhari na 2019."

'Ọ bụghị naanị Rochas wetara APC n'ala Igbo'

Mana ndị otu APC agbadoghị Okorocha kwuru na nkwado Rochas ga-enye pati ọzọ enweghị ihe ọ pụtara APC.

Otu onye n'ime ha bụ Toe Ekechi gwara onyentaakụkọ BBC na o nwere ndị soo Rochas were webata APC n' Imo dịka Osita Izunaso, na ndị isi pati ahụ na steeti dịga n'ala Igbo.

Ekechi kwuru na ọnọdụ APC ga-aka njọ ma Okorocha nọrọ na pati karịa ma ọ bụrụ na ọ pụọ maọbụ nye...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Aka na-achị Imo steeti bụ Rochas Okorocha egosila na obi adịghị ya mma na ọgọ ya bụ Uche Nwosu enwetaghị ikike pati APC ịzọ ọkwa gọvanọ steeti ahụ.


Ọdịnaya: Agaghị m ịlaghachị akwụkwọ - Nwataakwụkwọ Dapchi akpọghachitere

Ka ọ si dị onweghị onye ma ọnọdụ ụmụaka ise ndị e kwuru na ha nwụrụ 'ime ndị a tọrọ.

Aka ndị Boko Haram ka ji otu nwa nwanyị onye bụ onye otu Kraist nke jurụ ịgọnarị okwukwe n'ime Kraisti.

A tọrọ ụmụaka ndị a n'ụlọ akwụkwọ ha dị na Dapchi otu ọnwa gara aga.

Gọmentị na- ekwu na onweghị ụgwọisi ọbụla ha kwụrụ nke o ji enwe onye Boko Haram eji isi ha gbara ụmụaka ahụ.

Mana ndọrịtaụka sọ ihe gọọmentị na-ekwu na ọ nweghị ụgwọ a kwụrụ.

Bụghị ụmụakwụkwọ Dapchi a tọrọ ji ndụ ha lọta

Otu ụlọọrụ ntaakụkọ bụ Sahara Reporters  kwuru na gọọmenti kwụrụ Boko Haram "nnukwu ego" ma werekwa isi ụfọdụ ndị Bokọ Haram nọ na mkpọrọ gbara isi ụmụaka ndị ahụ.

Ọnụ na-ekwuchiere onyeisiala bụ Garba Shehu gọrọ.

Ọ kwara BBC na ntọhapụ ụmụaka dapchi bụ "nkwekọrịta nwoke na ibe ya"nke butere 'gbanyọọkụ na mkparịta ụka ha na ndị aghaọlụọọla.

Ka ọ dị ugbua, otu PDP ekwuola na nntọrọ na mgbapụta ụmụaka Dapchị bụ ụzọ ha ji achọ inweta obi ndị mmadụ maka ntuliaka 2019.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mịnịsta na-ahụ maka mgbasa ozi bụ Lai Mohammed, kwuru na ọ bụ ndị ụmụaka ụmụakwụkwọ nwaanyị otu narị na ise na otu nwoke ha gbapụtara n'aka.


Ọdịnaya: Agaghị m ịlaghachị akwụkwọ - Nwataakwụkwọ Dapchi akpọghachitere

Lai Mohammed kwuru na iwu onyeisiala Buhari nyere ndị ọrụ nchekwa ka ha chọọ ụmụaka ahụ amịtala mkpụrụ dịka ha nwetara mmadụ 101 site n'ime ụmụaka 101 bụ ndị a tọọrọ.

Mohammed kwuru na ụmụakwụkọ 101 bụ ndị edepụtara aha ha ebe a ka na-agbapụta ụmụaka ahụ.

Ụmụaka ise nime ụmụ Dapchi ahụ nwụrụ oge a kpọrọ ha

O kwuru na a gbapụtara ụmụaka ahụ n'ebe elekere atọ nke isi ụtụtụ taa site n'ụzọ azụ nakwa na-enyemaka ndị enyi Naịjirịa na-achọghị ihe ngo ọbụla.

N'okwu ya, "Ime ka mgbapụta ahụ baa uru, gọọmenti nwere nghọta na tigbuo zọgbuo abụghị ụzọ a ga-eji kpọlata ụmụaka ahụ maka na aga etinye ha n'ihe ize ndụ.

"Nke a kpatara na ejighi ike wee kpọlata ha."

Lai Mohammed kwukwara na oge a na-akpọlata ụmụaka ahụ, e nwere iju oyi na agha a na-ebu n'ụfọdụ ebe ka e nwee ike kpọlata ha n'udo.

Ụmụaka Chibok bụ ndị a tọọrọ n'afọ 2014 alọtachabeghi.

Ndị mụrụ ụmụaka kwuru na atọghapurụ ụmụ na ụtụtụ Wenesde.

Nna otu n'ime ụmụaka bụ Kundili Bukar gwara BBC na ọ ndị a na-eche na ha bụ ndị Boko Haram kpọlata ha.

O kwukwara na ụmụaka zịkọrọ na ahụ adịghị ha mma.

Ụmụaka kwuru na ise n'ime ha nwụrụ mgbe Boko Haram tọọrọ ha makana ụgbọala ejiri buru ha kpachiri akpachi.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mịnịsta ọrụ mgbasaozi dị naka bụ Lai Mohammed edepụala akwụkwọ gbasara ụmụaka ụmụnwaanyị Dapchi bụ ndị Boko Haram tọrọ ụbọchị 19 Feburuwarị 2018.


Ọdịnaya: Agbagbuola otu nwaokorobia n'Aba

Ọnụ na-ekwuchitere ndị Uweojii nke Abia Steeti bụ Geoffery Ogbonna gwara BBC na n'ezie na a gbagbụrụ otu nwaokorobia n' Umuokereke, Obingwa, Aba.

O kwukwara na ndị uweojii gbalịrị ikwusị ndị okorobia bụ ozu onye agbagbụrụ ime ngagharịiwe tupu ọ banye ọgbaaghara.

Ogbonna gwakwara BBC na Eze Ododo ahụ edele akwụkwọ degara ndị uweojii maka ihe mere.

Ọ na- akowa na ndị uweojii na-agba mbọ ịchọputa onye gbagburu nwoke ahu.

N'aka nke ọzọ, akụkọ na-agagharị na soshal midịa  na-ebo ebubo sị na ọ bụ onyegha gbagbụrụ nwoke ahụ maka  ịjụ inye ngagharị.

Ndị agha egbuola ndị uweojii atọ

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Naịjirịa bụ Frank Mba sị na ndị uweojii atọ lara mmụọ mgbe ndị agha Naịjirịa ji egbe wakpoo ha ma tọghapụ onye ntọ ha kpụ aga n'okporoụzọ Ibi-Jalingo dị na Taraba Steeti.

Mba kwuru na ndịagha a gbagburu ndị uweojii ahụ na-agbanyeghị na ha huputara na ha bụ ndị uweojii.

O kwukwara sị "Ndiagha a tụghapụrụ onye ejieji maka ntọrị bụ Alhaji Hamisu, onye nọ n'ọsọ ugbua"

Col Sagir Musa bụ ọnụ na-ekwuru ndịagha kwuru na ndịagha ahụ gbagburu ndị uweojii ahụ amaghị ama dịka ha nwetere ozi na ndị ntọ kpụ ndị mmadụ na-agafe.

Ka ọ dị ugbua, ndị uweojii ka na eme nyocha maka ihe a mere.

Lee akwụkwọ ndị uweojii deputara si na ndịagha gburu ndị uweojii atọ ma tụghapụ onye ntọ ama ama ha jidere.

Maurice Iwu amala n'ọnya ndị EFCC

Ụlọikpe ukwu dị na Legọs enyela  ngalaba gọọmenti na-ebu agha megide nrụrụaka bụ Economic and Financial Crimes Commission (EFCC), ikike ijichi onye bụbụ onyeisi Inec bụ Maurice Iwu  rue ụbọchị Fraide oge a ga-ekpe ikpe ma a ga-atọhapụ ya.

EFCC kpụpụrụ  Iwu ụlọikpe maka ebubo nrụrụaka ego ruru otu  ijere naira na ụma(N1.2billion.)

Iwu rụrụ ọrụ dịka onyeisi ngalaba na-ahazi ntuliaka bụ Inec  bido n'afọ 2003 rue afọ 2010 n'oge ọchịchị Olusegun Obasanjo.

E boro Iwu  ọtụtụ ebubo akwụbaghị aka ọtọ n'ihazi ntuliaka 2007 e mere oge ọ nọ n'ọkwa.

Gọọmentị Kaduna ekwuola ihe ha chọrọ tupu ha ahapụ el-Zakzaky

Sheikh Ibrahim Zakzaky

 Gọọmentị Kaduna ewepụtala...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Agbamakwụkwọ abụghị ụkwa achị na'aka n'ụka Katọlik

Nchọpụta BBC mere gosiri na ọtụtụ atụmatụ na nkụzi eji akwadọ agbamakwụkwọ n'ụka Katọlik na-eri oge, ego ma sikwa ike.

Ọ na-ewe opekata mpe ọnwa isii iji kwado ma gba akwụkwọ n'ụka Katọlik na Naijiria.

Na nkọwa ya, otu nnukwu ụkọchukwu ụka Katolik na Lagos Steetị bụ Monsignor Bernard Okodua kwuru na ọ bụ ijikwado ndị a nke ọma.

 Okodua gwara BBC sị, "O kwesiri ka ndị mmadụ dị njikere ime ihe kwesiri ka ha mee iji gba akwụkwọ n'ụka dịka iwu Chukwu na nke ụka siri dị."

Otu onye nkụzị alụmdinanwunye n'ụka Katolik dị na Legos, bụ Anselm Uzoma kọwara na nkụzị a nke a na- akuzi na atụmatụ ndị ọzọ so bụ iji  kuziere ndị na-akwado ihe niile ha kwesiri ịmata tupu ha agba akwụkwọ.

Ọ sịrị: "Ihe ndị a niile dị mkpa n'ihi na alụmdinanwunye bụ onye gbara ọsọ banye, ya agbara ọsọ pụta."

Ọriakụ Benedatte Etinosa, onye gbara akwụkwọ na St Sabina Catholic Church Idimagoro, Lagos, na ọnwa November afọ 2017 kwenyere na ịgba akwụkwọ Katolik siri ike, "mana i jisie ike mee ihe ụka sị gị mee, ị ga-ahụ uru dị na ya n'ihi na ị mara na ọ bụghị ihe ị tụtara n'ala."

Atụmatụ ndị ahụ gụnyere:

1. Mkparịtaụka gị na ụkọchụkwụ

Ụkwụ mbụ onye ọbụla na-akwado ịgba akwụkwọ na Katọlik na-abụ ị ga-ahụ ụkọchukwu ma kọwapụtara ya ebụmobi gị, ya agba gị na ọnye gị na ya na-akwado agbamakwụkwọ ajụjụ ọnụ ijị mata ma ụnụ adị nkwadebe. Tupu nke a eme, ụkọchụkwụ ga-eji na aka na ị bụ ọnye na-abịa ụka ahụ.

Ọriakụ Etinosa kwuru na "Mgbe m huru Fada, ọ gwara m na mu na di m ga-eso biakọta ọnụ ị gwa ụka ebumnobi anyị."

2. Ọkwa agbamaakwụkwọ

Ana ama ọkwa agbamaakwụkwọ (banns of marriage) ndị na-akwado izu ụka atọ n'ụlọ ụka obodo ya na ebe niile ha biri. Onye nkụzị alụmdinanwunye n'ụka katolik dị na Legos, bụ Anselm Uzoma, kọwara na nke a bụ i ji me ka amata ma onye ahụ onwere onye ọzọ ọ lụrụ.

3. Nnyocha na ikike sị n'aka ụlọ ụka obodo

Ha ga-agakwa n'ụlọ ụka dị n'ime obodo ha ị nata ikike na nkwadọ, ebe a ga-enyocha, makwa ọkwa agbamaakwụkwọ ahụ ọzọ. Tupu nke ahụ eme, onye na-akwado ịgba akwụkwọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'ụka Katọlik na Naijiria, agbamakwụkwọ abụghị egwu achị ụtaba n'aka agba.


Ọdịnaya: Agbanwebuola aha Skyebank ụgboro abụọ

Ụmaru kwuru si: . "A na-enyocha ha. O doro m anya na mgbe oge ruru, ndị ọrụ nchekwa ga-arụ ọrụ ha."

Ọ gara n'ihu kọwa na iweta Polaris bank bụ iji chekwa ego ndị tinyere ego n'ụlọakụ ahụ.

NDIC ọkacharamara n'ihe gbarasara ụlọakụ kọwara na ụlọakụ Skye danyere na nsogbu site n'igbazinye ego imeụlọ nakwa ndị biri ego akwụ akwụ n'aka ụlọakụ ahụ nke mere ka e wepụ ndị isi ụlọrụ ahụ n'afọ 2016.

Cheta n'izụụka gara aga, ụlọakụ etiti bụ CBN nakwa NDIC nara ụlọakụ Skye ikike ịrụ ọrụ dịka ọbaego ma gụọ ya aha ọzọ bụ 'Polaris Bank', ebe ha tinyere ijeri dọla abụọ n'ụlọakụ ọhụrụ ahụ.

CBN kpebiri na ọ gaghị etinyezi ego ọbula na ya bụ ụlọakụ.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu na soshal midia:

@MideMrPossible kwuru n' ihe ga-eme mgbe ọzọ ndị mmadụ ga-eru n'ụlọakụ ahụ.

@kingboluwatife kwuru na ihe na-atụ ya ụjọ bụ na ọtụtụ ndị mmadụ agaghị enwezi ọrụ maka mgbanwe a.

Ndị na-ahụ maka ihe gbasara ụlọakụ Skye Bank kwere ndị na-edowe ego n'ụlọakụ ahụ nkwa na ego ha dị ka ọ dị nakwa ndị ọrụ ha ka nọkwa ya n'agbanyeghị na a gbanweela aha ụlọakụ ahụ.

Etu ọ dị ugbua n'ahịa oke Naijirịa, ụlọakụ Skye Bank nwetere uru ruru pasenti 4.05 n'ogo kọbọ 77.

A ga-akwụsị ahịa oke ụlọakụ a bido na Monde na-abịanụ.

Mgbe BBC Igbo kpọrọ otu n'ime onyeisi ụlọakụ Skye, o tụtụghị ekwentị ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ị ga-alaghachi n'ụlọakwụkwọ pramarị n'okenye?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi ụlọọrụ,'Nigeria Deposit Insurance Corporation' (NDIC) bụ Alhaji Umaru Ibrahim kwupụtara nke a n'ọgbakọ ọzụzụ nke otu a kpọrọ International Association of Deposit Insurers (IADI) Afrịka Regional Committee (ARC) nwere na Legos ụbọchị Wenezde.


Ọdịnaya: Agbanyeghi na Maazị Onyema ekwuola na aka ya dị ọcha, Nnamdi Kanu bụ onyeisi otu na-achọ ka ekewa Naịjirịa akpọrọ Indigenous Peoples of Biafra (Ipob) sị na ihe mere ya si ya n'aka.

Maazị Kanu kwuru okwu n'ụbọchị ụka bụ nke 25 nke ọnwa Nọvemba n'ime gbasaozi ọ na-ezigara ndị otu ya were sị na ọ bụ eziokwu na Maazị Onyema Bịafra be ya.

Ọ sị ọ bụ maka ikwu okwu banyere Naịjirịa ka Onyema jir bịa.

Nwanne Nnamdi Kanu ekwuola ihe mere o ji bụrụ ọpụrụiche

"Maazị Onyema kwuru okwu banyere ihe nwereike iso atụmatụ kwara pụọ ndị ntoroọbịa Arewa kpụ n'ọnụ mgbe ahụ.

"Anyị kwuru maka ọtụtụ ihe mana otu ihe o chefuru bụ na a bụ m onye Biafra izizi, nke mere na agaghị m erinwu aka azụ."

Kanu gara n'ihu kwuo na Maazị Onyema sị na ya chọrọ ịhụ ka udo ga-adị ka aghara igbu ndị Igbo n'ugwu awụsa.

"A sị m ya ihe ọbụla ọchọrọ ime ya gaa n'ihu mee maka mu onwe m chọrọ udo."

Nnamdi Kanu: Azikiwe tinyere ndi Igbo n'ọmị ha nọ na ya

Kanu sị na Onyema sị ka ya na ndị ya na ha so bịa see foto,.

"Asịghị m ha mba, maka dịka onye Igbo toro n'ụlọ, anyị anaghị asị ndị ọbịa anyị mba."

Maazị Kanu kwuru maka ihe Maazị Onyema gwara BBC Igbo na mkaprịtaụka ha nwere. Ọ sị na ọ tụkwasara ya asị ma chuo ya ihu.

Mana, ihe Maazị Onyema kwuru na ya bụ mkparịtaụka bụ na Kanu nabatara ya na ndị ha na ya so mgbe ọ gara be ya.

Ihe asatọ Allen Onyema sị na Igbo ga-ejide n’aka iji gaa n’ihu

Ọ kwukwara na Kanu nabatara atụmatụ udo ya jiri bịa ma kpọnye ya nwanne ya nwoke ka o soro ga njem mmụta etu a ga-eji hibe udo na Naijirịa.

Kanu agbaghaghi ihe Onyema kwuru na-abụghị ị sị na ọtụrụ asị.

Lee ihe Onyema kwuru na mkparịtaụka ahụ ebe a: Ihe 5 Allen Onyema gwara Nnamdi Kanu.

Lekwa ihe ndị ọzọ o kwuru na ya bụ mkaprịtaụka:

Kanu sị na ọ bụ okwu ya kwuru maka Allen Onyema mere ndị Amerịka ji nyochawa ha, mana ihe BBC ma maka ya bu okwu gosiri na ọ bụghị njem taa nke ojrii bụrụ nke ọnwa ole maọbụ ole.

Ọ sịkwa na Maazị Onyema mere ezigbote mmeghi n'itinye onwe ya n'ihe ọ sị ka ya aka.

"Onyema chọrọ ịmasị ndị Fulani site na-ịgwa ha na ya na Nnamdị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị mmadụ ka na-etinye ọnụ n'ihe dakwasịrị onyeisi ụlọọrụ ụgbọelu bụ Allen Onyema dịka mba Amerịka boro ya ebubo nrụrụaka.


Ọdịnaya: Agbanyeghị na Naịjirịa bụ Obodo kachasị nwe akụ na ụba n'Afirika, ndị nchopụta na-ekwu na ndị na-ata ahụhụ n'ime ya karịrị.

Kama na kamgbe okwuchara ya, ụmụ Naịjirịa na-edepụta obi ha n'elu Soshal midia.

@ChNnadozie kwuru na okwu a bụ ihe ihere diri Obodo Naịjirịa.

End of Twitter post, 1

@CAgwulonu kwuru na nani ebubo enweghị ike ime Naịjirịa Obodo kachasị daa ogbenye.

@NewtonEdogiawe1 kwuru na ọbụghị taa ka Naịjirịa bụ Obodo kachasị daa ogbenye.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọ bụghịzị akụkọ na Ezenwaanyị Britein bụ Theresa May kwuru na Obodo Naịjirịa bụ Obodo nwere ndị kachasị daa ogbenye na mba ụwa niile.


Ọdịnaya: Agbanyeghị na atụmatụ a nwereike na-agbagwoju ụfọdụ mmadụ na mpaghara Naịjirịa anya, ndị bi n'ofesi, ọkachasị Amerịka, Canada nadị ọzọ nwere atụmatụ akpọrọ "Social Security number" ma maka ya ọfụma.

Akụkọ na-ewu ugbua bụ maka nwata nwaanyị a na-ebo ebubo na anapụrụ ndị mmadụ njirimara ha na mba Canada.

 Dịka ụlọ ntaakụkọ CBC siri dee, ndị uweojii na mba Canada na-ebo Nwaada ahụ ebubo na ozuru aha na ejirimara ọtụtụ mmadụ ma were aha ha na-azụta ihe masịrị ya.

 Nke dị ya mfee makana ndị mba ofesi ụfọdụ nwere ihe Bekee kpọrọ "Credit Card", nke pụtara na inwereike go ihe n'aka ma kwụọ ụgwọ obele obele.

Gịnị bụkwanụ "Identity Theft"?

"Identity theft" bụ ụzọ ndị omekaome si ezuru njịrimara ndị mmadụ na nzuzo iji zaa aha.

Ndị ohi a zute njirimara mmadụ na ihe ndị ọzọ sonyere ya, ha na-ejikara ya zụọ ihe ma mee ihe ọbụla n'aha onye ahụ ha zuru aha ya.

"identity Theft" na-etinye ndị mmadụ na'akwa arịri.

Ndị ohi njirimara mmadụ nwere ike iji njirimara mmadụ zụta ihe n'intaneti, nata ego n'ọbaego mmadụ maobụ ji na-ebi ndụ na mba dịka onye ahụ nwee aha ahụ n'ezie.

Ha nwekwara ike iji njirimara mmadụ nata ego maọbụ kpaa arụ dị iche iche nke ga-eme ka onye ahụ gaa nga ebe aka ya dị ọcha.

Cyber Crime Law kpụgara m ụlọ mkpọrọ

Kedu njirimara mmadụ enwere ike izu?

E nwere njirimara ndị mmadụ ndị ohi na-akachọkarị nke a mere na ọ dị mkpa na ị matara ha ma chekwa onwe gị.

Na Najirịa, lee njirimara ndị kachasị mkpa ikwesiri ichekwa maka ọdịmma gi.

Akara mkpọhe Kọmpụta (Password):

 Nke a bụ akara ndị mmadụ na-eji abanye n'ime otutu ihe ha jị biri n'Intanetị nke gunyere ọba ego, Soshal Midịa, mgbasa ozi 'Email', dgz.

BVN:

Nke a bụ akara jikọtara ihe niile gbasara ọba ego niile mmadụ na Naijirịa.

Aha gị na akara ọba ego niile n'ụlọ akụ sonyere na BVN gị.

Akara mkpọhe ATM:

Onye nwere aka mpọghe ATM ga-enye mmadu ohere iwere ego dị na ụlọ akụ gị ma onye ahụ nwete akwụkwọ ATM ahụ.

Kedu etu ị ga esi gbochie mmadụ izu njirimara gị?

Dịka akụkọ a BBC dere siri kọwaa, enwere etu ndị mmadụ ga-esi gbochie mmadụ izu...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ajụjụ ụfọdụ mmadụ na-ajụ ajụkwanye bụ "Gini bụ "Identity Theft"?


Ọdịnaya: Agbanyeghị na ndị mmadụ kwenyere na nnukwu ihe gbara ebe ahụ, dịka ụlọ kụrịsiri ha ụdịrị ihe a na-ahụ na mba Syria na-egosi, ajụjụ ndị mmadu kpụ n'ọnụ bụ, "Ọ gịnị kpatara ihe a?"

Gọọmentị Legọs ehibewere kọmịtị a sị chọpụta nke bụ eziokwu.

Aka na-achị Legọs bụ Babajide Sanwo-Olu ekwela nkwa na ọha ga-amata ihe ha chọpụtara.

Ebe a mberede a mere

Mpaghara ebe mberede a mere

Ebe ihe metụtara sitere ụzọ Adegbola Olujobi ruo ụzọ Otunba Gani Adams n'Abule Ado.

Ebe a bukari ebe ndị mmadu bi mana ụlọakwụkwọ umụnwaanyị akpọrọ Bethlehem Girls College bụ ihe sepụtere isi karịa n'ebe ahụ.

E nwekara ụlọ ọrụ ndị na-ere gas na-ebe ụzọ Adegbola Olujobi zutere ụzọ Otunba Gani Adams n'Abule Ado.

e nwere nnukwu igwe na-ebu mmanụ agbịdị ebe ahụkwa.

Gini mere?

Ihe anya hụrụ mberede a na-ekwu na ọ bụ n'ụtụtụ, n'etiti elekere asatọ na itoolu n'ụtụtụ Sọnde.

Ọtụtụ ndi bi na mpaghara ahụ nọ n'ụlọ ụka dịka ụmụakwụkwọ Bethlehem nọ ebe ha na-ekpe mass na ụlọ ụka dị n'ime ụlọakwụkwọ ha.

Otu onye no mgbe ihe mere gwara BBC na ya nọ n'ụzọ ụka oge ọ nụrụ nnukwu isi gas.

Ọ sị, "Asị m ka m ga gwa Fada mana ka m ka na-eru ebe ndị nche na-anọ, gas ekpuchiela ebe niile."

Ọ sị na ya gbara ọsọ gawa ebe ụmụ akwukwọ nọ ga nyee aka kpọpụ ha.

Gọvano Sanwo-Olu ejirila nde naira 250 tie ndị ọkụ gaasị metụtara aka n'obi

"Ya bụ ihe adịghị mfe," bụ ihe o kwuru, tupu ọ gawa n'ihu ikwu na ya bara ọkada gawa ịgwa Fada. Ọ sị na o ruola nke Fada tupu ọ nụ ọda dị ya ka nnukwu ogbunigwe.

Ọ sị, "Ọ bụ ọkụ si ebe otu onye na-ere nri ka gas ahu sere were daa gbooaa!"

Nwokea ekwughi aha ya si na ya kwnyere na ihe mberede kari ịkarị etu o mere ma ya bụrụ gas ahu gbasara karịa ebe o ruru.

Explosion in Lagos: Anụtụbeghi m ụdịrị ụda ahụ mbụ

Aka na-achị Amuwo Odofin bụ Valentine Buraimoh gwara BBC okwu n'ebe mberede a mere ka o ka mechara.

Ọ sị na ihe a gbara sitere n'igwe bu mmanụ agbịdị.

N'ọnụ okwu ya, ọ sị na ọ bụ ihe ọ kpọrọ "technical issue" kpatara ya.

Gwomgworo tọrọ n'ọwa mmiri

Onye ọzọ hụrụ ihe mere kwenyekwere...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

A nụrụ ụda dị ka nke nnukwu ogbunigwe na mpaghara Abule Ado dị n'okpuru ọchịchi Amuwo Odofin na Legọs stetti ụbọchi ụka bụ Abalị c15 nke Maachị.


Ọdịnaya: Agbanyeghị na ọtụtụ ndị mmadụ na-enwe nchekube na Naịjirịa ga-eme ọfụma n'asọmpị a maka ha ji Qatar kwọcha aka mgbe ha zutere, dịka Amerịka dara na nke ha na Ukraine, ụmụ Super Eagles ahụghị ụkwụ ha.

Ọ bụ ka a ka ji nkeji iri na asaa banye ya bụ asọmpị ka Sabastian Soto kpịakara goolu Naịjiara.

Ka a ka na-ekwu nke o mere, n'agba nke abụọ, Soto ekweghịdị ka ụmụ Naịjirịa metụ bọọlụ ụkwu tupu o nye goolu abụọ ya nkeji 46.

Na nkeji iri na ise, agbaturu nwafọ Naịjirịa bụ Kingsley Michael n'ọnụ goolu Amerịka nke mere onye na-egbu bọọlụ jiri ga-ịgba ihe onyonyo Bekee kpọrọ VAR ajụjụ o were si na ọbụghị penarịtị.

Naịjirịa na Ukraine ga-ezute dịka USA na Qatar ga-ezute n'agba nke atọ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu egwuregwu Naịjirịa na-achọchite anya ha n'asọmpị akpọrọ Fifa Under 20 World Cup a na-agba na mba Poland na ogbo ha nke mba Amerịka zutere taata n'agba nke abụọ ha.


Ọdịnaya: Agbara Dkta Norman Barwin akwụkwọ makaebubo iji ọbaraọcha ya(sperm) tunye opeka mpe mmadụ abụọ ndị o nyere nleta maka ịmụta nwa

Akụkọ maka ebubo a pụtara ihe n'ọnwa Novemba afọ gara aga ka Daniel na nwunye ya bụ Davina Dixon na nwa ha nwanyị bụ Rebecca gbara  Dkta Barwin, Nelligan, O'Brien na Payne akwụkwọ n'ụlọikpe dị n'Ontario.

Ezinaụlọ nwere mkpebi ịiwepụ okwu ahụ ụlọikpe ka ha chọpụtachara na Rebecca abụghị Maazị Dixon mụrụ ya.

Ezịnaụlọ Dixon gakwuru Dkta Barwin n'afọ 1989 ka o nyere ha aka ịtụ ime, e mecha mụọ Rebecca na afọ na-eso ya.

Dịka akwụkwọ ebubo ha siri kwu: "Davina anọkwataghị n'ihi na ya na Daniel nwere anya na-acha ka ihu igwe, ebe Rebecca nwere aja na-acha aja,aja.

Ha a mechara chọta onye ha chere na ọ bụ nwanne Rebeccam onye nne ya bụkwa otu nwaanyị garala nleta maka itụ ime n'aka Dkta Barwin.

Ezinaụlọ Dixon chọpụtara n'afọ na Daniel abụghị nna mụrụ Rebecca.

O pekata mpe mmadụ 11 na-ebo ebubo na ọ bụ ya bụ nna mụrụ ha, dịka ndị ọkaiwu ha siri kwuo.

Ndị a na mmadụ iri ise(50) ndị ọzọ ndị nwetara nleta n'aka dọkịta ahụ ndị nyocha DNA ha eyighị nke onye ha kpọrọ nna mụrụ ha, ghbara ya akwụkwọ n'ụlọ ikpe.

Ebubo gbadoro ụkwụ n'ihe mere kemgbe afọ 1970 ma metụta  ụlọọgwụ abụọ na-ahụ maka inyere ndị ime na-esiri ike aka dị n'Ottawa, Ontario bụ Broadview Fertility Clinic na Ottawa General Hospital.

Mana ọkaiwu Dkta Barwin bụ Karen Hamway dekweghị saa ebubo ndị a e boro nsonso a.

Ndị ọkaiwu Peter Cronyn na Frances Shapiro Munn kwuru na ha hụrụ mmadụ iri na otu ndị nne na nna ga gara hụ Dkta Barwin maka inweta nleta gbara ime isi ike ndị bụ nwa ya dịka nyocha DNA ha mere siri gosipụta.

Ụfọdụ bụ ndị e kwesịrị inweta nkwado ọbaraọcha(sperm) onye ha amaghị, ebe ụfọdụ bụ ndị kwesịrị inweta ọbaraọcha nke di ha.

Ha hụkwara mmadụ iri na isii ndị e kwesiri iji ọbaraọcha nna ha mụọ mana nyocha DNA e mere eyghị nke nna ha.

Dịka Cronyn na Shapiro Munn siri kwuo, n'ọnọdụ ndị a, amaghị ndị bụ nna mụrụ ha na'ezie.

Ha gara n'ihu kwuo na e nwere mmadụ iri atọ na ise ndị e kwesiri ka e jiri...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'ọnwa Nọvemba, a gbara dọkịta Norman Barwin akwụkwọ ka nyocha DNA e mere gosipụtara na ọ bụ ya bụ nna nwa onye bụbụ onye ọrịa n'ụlọọgwụ.


Ọdịnaya: Agbara Ekweremadu akwụkwọ na ụlọikpe maka ebubo ịma ụma leghere anya n'idepụta akụ na ụba ya na 2015

Omeiwu Ike Ekweremadu na Eyinnaya Abaribe etinyerela ọnụ na ebubo onyeisiala Buhari boro ndi omeiwu na ha kapụrụ ego e ji aru ọrụ dị mpka mgbe ha hazigharịrị Bojeti afo a.

Ekweremadu kwuru na ịrụchapụ ọdọ ụgbọelu Enugwu na ngalaba ndị ọzọ dị ya na ndị omeiwu ndị ọwụwa anyanwụ Naịjirịa mkpa.

Sineto Abaribe na onwe ya sị na ọ tụrụ ha n'anya mgbe ha nụrụ maka nkapụ ego a, ma kwuo ndị omeiwu ala Igbo ga-eme nzụkọ gbata gbata maka okwu a.

N'ebe ọzọ na Naịjirịa,

Ndị Shiite n'Abuja ji akwụkwọ El-Zakzaky ebe ha na-agagharị

Akuko na-eru anyị ntị bụ na otu onye uweojii anwụọla na Kadụna steeti ebe ndị shi'hites ji okwute magbuo ya.

Agbakwara ụfọdụ ihe ọkụ n'gbaghara dara ebe ndị ofufe shi'hites ahụ mere ngagharị iwe maka onyeisi ha anwụchirị kemgbe 2015.

El-Zakzaky: Ndị Shi'ite egbuola otu onye uweojii na Kadụna

Na mba ofesi,

Akpụpụla nwunye onyeisiala mba Israel bụ Sara Netanyahu ịkpe maka ebubo mpụ na-ekwu na o jị  ego gọọmentị kwụọ ụgwọ nrị o gotere.

Nwunye Netanyahu agọọla ebubo ndị a ebe ịkpe ahụ jisike aga nihu na Jerusalem.

N'egwuregwu,

Taa ka anyị ga-ama ma Naịjirịa a ga alata maọbụ gaa ihu na njem ị bụlata ikomba ụwa

Super Eagles ga-ezute Aisiland n'ọgbọ egwuregwu Volgograd ma ọ kụọ elekere anọ nke ehihie

Ọ bụghị nke ụwe mara mma, dee nuu chapleti na mmiri.

Gee nkeji nke ụtụtụ a ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Agbara ụfọdụ ụlọ ọkụ dịka esi gba ụlọụka ọkụ n'afọ 2015 na mpaghara ahụ

Akukọ kwukwara na gọọmentị etiela iwu ọnọdụ gbata gbata nke akpọrọ 'State of emergency' na bekee n'obodo Riyom, Barkin Ladi na Jos saut maka mkpa mkpa a na-eme ugbua na steeti ahụ.

Ọ bụ ndị uweojii na-agụpụta ọnụ ọgụụ ndị nwụrụ, mana anya hụrụ mkpa mkpa a mere na-ekwu na ndị nwuru karị nke a.

Akụkọ na-ekwu na o nwere ndị agha nwụrụ na mkpa mkpa a, mana ọnụ na-ekwuchitere ndị agha bụ Anthony Atolagbe kwuru na ọ bụ asị.

N'ime akwụkwọ ozị onye ode akwụkwọ gọọmentị Plateau state bụ Rufus Bature zipuru ndị ntaakụkọ, o kwuru na iwu ọnọdụ gbata gbata bụ maka ị kwụsị ogbu gbu mmadụ ma-eme.

Ugbua o nweghị ndị uweojii nwuchiri maka ogbugbu a mere taa.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mmadụ ruru iri na otu anwụọla na Plateau steeti n'ime ọgwụ pụtara n'etiti ndị ọrụugbo na ndị na-achị ehi n'ime obodo Gashish na Ropp na steeti ahụ.


Ọdịnaya: Agumadu, onye gbara BBC Igbo ama na ya arụọla ọrụ n'ụlọakụ afọ iri na abụọ dịka onye na-ata ego (teller) so na mmadụ puku anọ  ụlọakụ UBA churu n'ọrụ n'afọ ọhụrụ a.

Mana kama ikwu maka ndị ha chụrụ n'ọrụ, ụlọakụ UBA na-akụ ekwe mmadụ 4000 ha were n'ọrụ n'akara igwe okwu Twitter ha:

End of Twitter post, 1

Nwoke , onye gbara ama  na ya ji asambodo 'OND' banye n'ọrụ ahụ ma mechara nweta B.Sc  kwuru na "ọtụtụ ndị a chụrụ n'ọrụ bụ ndị 'Teller'".

"Anyị dịbu 'teller' atọ, a kpọtara ndị teller ọhụrụ atọ kemgbe ọgw ụgwụ afọ ha soro anyị na-arụkọ.

Nwoke ahụ onye kwuru na ya bidoro nyowa agwa a na-akpaso ha dịka e wetara ndị  ọhụrụ n'ọgwụgwụ 2019 ma gbaa mbọ ịhụ na ha kuziere ha ọrụ tupu af ọ gara aga agwụ.

"Onyeisi nlekọta anyị na-ekwukarị 'bido n'ọnwa  Janụwarị."

"Ọ bụ ka ihe mere ka anyị matara nebunobi ha bụ iji ndị a anyị kuziri ọrụ dochie anyị."

Dịka ọchụchụ n'ọrụ metụtara ọtụtụ ndịọrụ nọ n'alaka UBA dị n'akụkụ Naijiria dị iche iche, ụlọakụ ahụ buliri ụfọdụ dị mmadụ n'ọkwa, ebe ha tinyere ego n'ụgwọọnwa .

Agumadu kwuru na ha kwụrụ ya ụgwọ ọnwa isii dịka ego laba ezumike mana ọchụchụ n'ọrụ a dara ya na mberede mere Naijiria dị ya ka Ghana.

Ọ gwara BBC sị, "Ka o dị ụgbụ a, amaghịzị m ihe ọzọ m ga-eme".

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

"Ọ bụ mgbe m rụchara ọrụ n'ụbochi Fraide ka a kpọrọ anyị were sị  anyị dee akwụkwọ arụkwaghị m" etu, otu Josephu Agumadu( ọ bụghị ezi aha ya) onye ụlọọrụ 'United Bank for Africa' (UBA) a chụrụ n'ọrụ  na nso nso siri nata ozi na a chụọla ha n'ọrụ.