Ọdịnaya: Ojukwu lụrụ Bianca n'afọ 1994

Onyeisi ndị MASSOB bụ Ralph Uwazuruike ekwupụtala nkwado ya n'ebe nwunye Ojukwu bụ Bianca Ojukwu nọ n'ịzọ ọkwa Sineti ndị Anambra Saụt.

Uwazuruike sị na ọ mere nke a n'ihi mmekọrịta dị n'etiti ya na Odumegwu Ojukwu mgbe ọ ka nọ ndụ.

Kwụsịnụ inyocha ọbaego ndị mmadụ - Idris

@PoliceNG_PCRRU

Onyeisi ndị uweojii bụ Idris Ibrahim n'iji chekwa ugwu ruru ndị oweojii na Naịjirịa, adọọla ndị ọrụ nchekwa FSARS aka n'antị ka ha kwụsị enyocha ọbaego, ekwentị nakwa igwe kọmputa ndị mmadụ na anataghi ikike n'ụlọikpe.

Idris kwuru na ọnye ọbụla mere nkea ga-achọrọ ụzọ ụla.

Akụkọ si mba Sudan

Mmadụ iri na itoolu anwụọla mgbe obere ụgbọelu bụ ndị mmadụ sọbara isi n'ime mmiri dị na mpaghara ndịda Sudan.

Naanị mmadụ anọ gụnyere ụmụaka abụọ zọrọ ndụ, ebe onye Bishọp ụka Angịlịkan so na ndị nwụrụ anwụ.

N'egwuregwu

Onye nchịkọta otu egwuregwu bọọlụ mba Libya bụ Adel Amrouche arịọla ndị Naịjirịa mgbaghara maka ikwu na ha ji ọgwụ agba bọọlụ.

Amrouche kwuru na ọ bụ egwuregwu ka ọ n-ekwu mgbe o kwuru okwu ahụ.

Nkeji abalịa

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Ụzọ ọjọọ egbuola anyị - Ndị ọkwọ ụgbọala

Ndị agha Naịjirịa eweela iwe ọkụ

Ndị agha Naịjirịa eforola ntutu taa na oge erula mgbe ha ga-akwụsị ogbugbu ndị mmadụ nke ndị ọchịehi na-egbu na Platu steeti.

Ndịagha Naịjirịa kwuru na ọ bụ ndị na-alụ ọgụ Operation Lafiya Dole gbapụtara ndị a

Onyeisi agha a kporo operation safe Haven bụ nke a na-eme na mpaghara ahụ bụ Major General Augustine Agundu kwuru na o zuola.

Naịjirịa

Nwa Chukwuemeka Odumegwu-Ojukwu bụ Chukwuemeka Odumegwu-Ojukwu Jr. ekwuola na nsogbu ha nwere ebe nwunye nna ha bụ Bianca nọ bụ na o were akụnaụba nna ha, ya kpatara ha agaghị akwado atụmatụ ya ịzọ ọchịchị.

Ojukwu lụrụ Bianca n'afọ 1994

Agbanyeghi nsogbu ndị a, ndị ihe Bianca na-amasị agbarala ya akwụkwọ ịzọ ọkwa sineti n'Anambara Saụt n'okpuru pati APGA.

Akụkọ mba ofesi

Mba Nọt Koriya emela mmemme ndị agha ebe oro ruru afọ iri asaa e kewapụtara ya bụ mba a na-akpọ Democratic People's...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa:

Akụkọ ndị  dị mkpa  taa:

MASSOB akwadola Bianca Ojukwu


Ọdịnaya: Okah kwuru na nke a nwereike ime ka ọkwa Sịnetọ funahụ Rochas ma ọ bụrụ pati APC chụpụ ya n'otu ha.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụrụ na APC chọrọ ịta ndị dara iwu ya ahụhụ, na ha kwesiri ịmalite n'ebe onyeisiala Buhari nọ maka na o so daa iwu site n'ịnabata nkwado ndị pati ọzọ.

Okorocha's suspension: Ọkwa Sịnetọ nwereike ifunahụ ya - Ọkaiwu

Gọvanọ Imo steeti bụ Rochas Okorocha ebola onyeisi oche pati APC ebubo ịkpa nkata mere eji kwụsị ya na ndị ọzọ iso pati APC.

N'ehihie ụbọchị Fraide ka okwu pụtara na APC achụọla Rochas Okorocha nakwa ogbo ya Ibikunle Amosun.

APC kwuru n'akwụkwọ ozi ha wepụtara na ọ bụ maka na ha kpara agwa megidere pati ha nke Bekee kpọrọ "Anti-party activities."

N'ọsịsa ya nke dị n'akwụkwọ ozi ọnụ na-ekwuru ya bụ Sam Onwuemeodo binyere aka, Okorocha kwuru na  Oshiomhole na-agbasi mbọ ike ime pati APC n'Ọwụwa-Anyanwụ Naijiria.

Okorocha onye boro Oshiomhole ebubo ịhazi ntuliaka ime ụlọ wuruwuru n' Ọwụwa-Anyanwụ kwuru na ịchụpụ ya na pati nọ n'ọchịchị bụ iji nkata kuru mmiri.

Okwu Uche Nwosu

"Ebumnobi Adams Oshiomhole site n'ụtụtụ bụ ikposa  APC na mpaghara ọwụwanyanwụ."

"Na mpaghara ọwụwayanwụ, e nwere ọgbaghara n'ihi ntuliaka wuruwuru ọ haziri."

Ọ gara n'ihu kwuo "Oshiomhole ịchụpụ m na APC bụ n'ihi egwu na Chineke n'obi ebere ya nwere ike ịkpọga m n'ụlọomeiwu ukwu."

Ndị imeobi APC chụtukwara n'ike maka ịkpa agwa megidere pati ha gụnyere Mịnịsta na-ahụ maka Niger Delta bụ Pastọ Usani Uguru Usani nakwa onyeisi Voice of Nigeria (VON), bụ Osita Okechukwu.

 Ndị imeobi APC nwere mkpebi a ụbọchị Fraide n'ọgbakọ ha nwere n'isi ụlọọrụ APC dị n'Abuja nke onyisioche ha bụ Adams Oshiomhole nọ n'isi ya.

Imo state: Madumere bụ nwa m-Okorocha

Ndị niile BBC kpọtụrụ ịmanye ọnụ n'okwu a na-ekwu na ha anụghị maka ya.

Ha gụnyere Ebere Nzewuji, Sam Onwuemeodo nakwa onyeisioche pati APC n'Imo bụ Dan Nwafor.

Ibeawuchi

Okorocha na Amosun zọtara oche n'ụlọomeiwu ukwu n'okpuru APC mana ha na-akwado ndị mmadụ anọghị na APC maka ntuliaka ọkwa Gọvanọ na-abịa.

Rochas: Ipob na Biafra abụghị otu ihe

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọkaiwu Anthony Okah kọwara BBC Igbo aka mgba chere gọvanọ Rochas Okorocha n'ihu n'ihi nsogbu ya na pati ya bụ APC na-enwe.


Ọdịnaya: Okaiwu Ikpeazu gwara BBC Igbo na ọ bụghị maka ụmụnwaanyị na-agba akwụnwa ebe ahụ butere mgbachi ahụ.

Ha kọwara na ọ bụ maka na ebe ahụ aghọrọla ụlọ ebe ndị ohi na-ezukọ onwe ha ma na-akpa mkpamkpa.

N'ọnụ ya "nchekwa ndụ na akaụnaụba ndị mmadụ bụ ihe dị gọmentị Abia steeti mkpa."

O kwukwara na o teela aka ha na-anụ akụkọ gbasara mwakpo ụmụnwaanyị na mwakpo ndị mmadụ na-agafe n'akụkụ ebe ahụ.

Ugbua a na-akwado ịkwapịa ụfọdụ ụlọ ndị ebe Ikpeazu kwuru na "a ga-etinye osisi ọkụ latrịk n'okproụzọ ebe ahụ'.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmentị Abia steeti akọwarala BBC Igbo ihe mere ha jiri gbachie ụfọdụ ụlọ oriro n'Aba.


Ọdịnaya: Oke bụ anụmanụ na-ebu nje ọrịa lasa fiva nke ọ na-agbasa site nyụnye nsị maọbụ mamịrị n'ime nri mmadụ na-eri

Komishọna na-ahụ maka ahụike na Abia steeti ekwuru na ọ bụ eziokwu na enwebeghị ọrịa ahụ na steeti ha mana ha dị njikere.

Ọ gwara BBC n'elụ ekwentị na ha na-agba mbọ na-akụziri ndị mmadụ maka ọrịa ahụ na atụmatụ ha ga-eji gbochie ya.

Komishona ibe ya n'Imo steeti bụ Angela Uwakwem kwuru na ha na-agba mbọ ịgbuchasị oke na-ebugharị ọrịa nke a.

Ha kwukwara na ha enyela ndị dọkịta akwa mgbochi iji gwọ ndị nwere ọrịa ka ha ghara ibute ya.

Akụkọ na-ekwu na mmadụ atọ nwere Lasa fiva anwụọla na Delta steetị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Nke a mere ka ọnụọgụgụ ndị nwụrụ n'ọrịa ahụ kemgbe o bidoro n'ọnwa gara aga na steeti ahụ rue asaa.

Kọmishọna na-ahụ maka nchekwa ahụisike nke bụ Dkta Mordi Ononye kwuru na-ebidola nyocha mmadụ iri abụọ na-anọ echere nwere ọrịa a.

Ọ sị na mmadụ abụọ na ndị nwụrụ sị Anambra steeti ma nke ọzọ bụrụ onye Delta.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọtụtụ steeti ekwụpụtala ịhe dị ịcheịche ha na-eme ikwado maka ị buso ọrịa Lasa fiva agha.


Ọdịnaya: Oke idemmiri ahụ nke so mmiri ozuzu  kwadakwara ụlọ ebe obibi ruru narị ise.

Akụkọ kwuru na oke mmiri ozuzo mere na mmiri dị nobodo ahụ tofee ikpere mmiri ma wakpo ndị obodo ahụ.

Onyeisi ụlọọrụ gbatagbata gọọmenti a kpọrọ Katsina state emergency management agency bụ Aminu Waziri gwara ụlọrụ ntakụkọ AFP na ha ahụla ozu mmadụ 49.

Ka ọ dị ugbua, onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari akasiela ndị ọdachi dakwasiri obi.

O kwuru na ya enyela ụlọọrụ gbatagbata NEMA iwu ịgbatara ndị ihe metụtara ọsọ enyemaka.

O siri: " Dịka ọrụ ịgbapụta ndị ihe mere na-aga n'ihu, ezinaụlọ, gọọmenti na ndị Naịjirịa na-eti ụnụ aka n'obi."

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mmadụ ruru iri anọ na itoolu nwụrụ na Jibiya dị na Katsina steeti ụnyaahụ bụ Monde ka oke idemmiri wakporo ha.


Ọdịnaya: Oke idemmiri gbawara ụzọ si Ụmụawụlụ, Nibo, Ọgbụ aga Ọka dị n'Anambara steeti mara ọkwa ogologo oge tupu o wee gbawa ụzọ mana ekele dịrị chukwu na onweghi onye ọ tara isi ya.

Mana lee etu o si bido

Mmiri hapụrụ ụzọ a waara ya n'ọwa dị n'okpuru ụzọ a tinye isi n'akụkụ ọwa ahụ bido ịwachapụ aja dị n'okpuru ụzọ ahụ.

O buru ụzọ guo olulu a, mana onweghi onye mere ihe ọbụla.

Mmiri ga-achọtarịrị ụzọ ebe o si aga ma ọ bụrụ na o nwee ihe ọbụla nọchiri ya ụzọ.

Ide mmiri na-eji iwe na ọnụma na-abịa oge ọbụla, nke mere o ji ebu ihe niile dị n'ụzọ ya. Ụdị mmiri na-awụ n'ahụ aja nwereike ịwụchapụ aja na ntabi anya buru ma ụlọ.

Idemmiri a buru ụgbọala a dị n'ime ya

Ihe malitere dịka obere olulu bụ ihe gbawara ụzọ abụọ etu a, gbochie ụgbọala niile kwesiri ị ga n'ụzọ ahụ agaghị agali.

Ndụ ndị Ụmụwụlụ na obodo ndị ọzọ nọ n'akụkụ ha abụbeghi otu kamgbe idemmiri ahụ kewachara ụzọ ahụ.

Onye nkwuchite otu obodo Ụmụawụlụ bụ Chukwuma Okpala gwara BBC Igbo na ya bụ ihe ọdachị emela ha nwịị maka na o metụtara akpa ha.

N'okwu ya, 'Ebe anyị na-ejibu naanị naịra iri ise aga, anyị na-ejizi narị naịra abụọ aga ya, agbanyeghi na ụzọ ahụ dị ogologo karịa ma dịkwa njọ maka ndị ọjọọ na-anọ na ya.

"Ịga ụzọ ahụ bụkwa ihe ize ndụ maka na ọ bụghị ebe ndị mmadụ na-agakarị."

Okpala kwuru na o metụtakwara azụmahịa ha maka na ndị obodo ha na-akọ ugbo anaghị agalizi Ọka ị ga ree ihe ha kọtara ma ndị mmadụ si okpuru ọchịchị ndị ọzọ abịa ahịa ebe ahụ anaghị abaịalizi.

O kwuru na nke a mere na ndị ọrụugbo ha anaghị eritazi elele nkeọma maka na ha na-esi n'imi akwụ ụgwọ ụgbọala ga-akwọga ha ahịa site n'ogologo ụzọ ọzọ.

Kama o toro gọọmenti Anambara steeti maka ọrụ ha bidoro ozigbo ebe ahụ iji hụ na e kpochiri ya bụ olulu kewara ụzọ ha.

N'akụkụ nke ya, kọmịshọna na-ahụ maka gburugburu n'Anambara steeti bụ michael Okonkwo kwuru na ha na-etinye uchu ịhụ na e meziri ụzọ ahụ ka ụgbọala nwee ike na-aga na ya.

O kwukwara na ha na-eti mkpu ka ndị mmadụ kpachara nya maka oke mmiri ozuzo na-abịa nakwa ide mmiri ebe o kwuru na ha na gọọmenti etiti...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụfọdụ oge, mbuze na-eji nwayọ nwayọ gosi onwe ya ma ụkpụrụ ya tupu ọ kpaa ike mana ụfọdụ oge, ndị mmadụ anaghị eleba ya anya.


Ọdịnaya: Oke idemmiri gburu ihe karịrị mmadụ iri anọ na Katsina

Ọtụtụ ndị mmadụ tufuru di ha, nwunye ha, ụmụ ha nakwa ihe ndị ọzọ ha nwere.

Otu nwaanyị gbakwara akwụkwọ ụbọchị Fraiday ma soro dị ya lọta na Satọde mana idemmiri napụrụ di ya nwunye ọhụrụ ya.

Ndị gara agbamakwụkwọ ha gwara BBC na akụkọ nwaanyị ahụ wutekarịrị ha n'akụkọ mkpamkpa kpara n'obodo ahụ.

Na nso nso, oke idemmiri gburu ihe karịrị mmadụ iri ise(50) na Jibiya dị Katsina steeti.

Otu nwoke nwa ya nwaanyị dị ọnwa atọ tụrụ arịrị na ọ bụghị naanị na mmiri buru nwa ya, na otu foto ọ kara iiji echeta ya dị n'ime ekwenti o jiri seta ya so n'ihe ndị idemmiri buru.

"Ugbu a onweghị ihe m ga-eji na-echeta nwa m n'ihi na mmiri eburula ekwenti m."

O nwekwara nwaanyị ajadu ya na ụmụ ya atọ tọrọ n'ụlọ ha. Ndị agbata obi gbalịrị inye aka zọpụta ha mana ide buru ha bufuo.

Ka ọ dị ugbua, gọọmentị na ndị otu na abụghị gọọmenti agbatarala ndị ihe mere ọsọ enyemaka mana ndị obodo na ekwu na enyemaka ha ezughị ọnụ.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ arịrị na obi mwute na-eso ọdachi oke idemmiri mere na Katsina steeti dịka ndị ihe metụtara ka na-agụkọ ihe ọ pụrụ ha.


Ọdịnaya: Oke mmiri ozuzo na-ebutekwa mbuze

Cheta na Ngalaba na-ahụ ihe gbasara ihuigwe akpọrọ Nigeria Hydrological Agency na Bekee dọrọ aka na ntị ụnyaahụ na ide mmiri si n'oke mmiri ozuzo ga-emetụta steeti iri atọ n'ise na Naịjiria.

Kọmishọna na-ahụ maka gburugburu n'Enugwu steeti bụ Fidel Ayogu gwara BBC Igbo na-ekwe ntị etu steeti ahụ si akwado.

Ọdọ mmiri tiwara na mba Kenya maka oke mmiri ozuzo mefuru ndụ mmadụ ruru 40

Ọ sị: "anyị agwaala ndị mmadụ ha kpochapụ ahịhia ebe mmiri si aga maka ị gbochi ide ga-eto ma oke mmiri zoo."

N'Abịa ha na-eme ihe yi kwara nke a ebe Kọmishona ji ọrụ mgbasa ozi ebe ahụ bụ John Okeiyi kwuru na ha na-ekpocha ụzọ niile mmiri ga esi ga n'Aba karịcha.

Gee ihe ha abụọ gwara BBC n'uju ebe a:

Ihe John Okiyi kwuru gbasara okwu a

Ihe Fidel Ayogu kwuru gbasara oke mmiri ozizo

Ha niile na ele anya na ihe a ha mere ga-eme ka ide mmiri gharị imebi ihe nke ukwu.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Enugwu na Abia bụ steetị ndi dị na mpaghara ọdịda Naịjirịa ekwụrụ na ide mmiri nwere ike imetụta, ekwuola ụzọ dị icheiche ha ji diri dị njikere igbochiri ọdachi.


Ọdịnaya: Oke mwakpo adị la n'elụ igwe okwu eji achọta ụgbọala

Nke a bụtere arụmụka n'elu igwe okwu ebe ndị mmadụ na-egosi iwe ha maka ụdị ihe a na-eme.

Anyị na ndị abụọ ọnụ n'eru n'okwu gbasara nchekwa nwere nkata were wepụta ụzọ ise ị ga-ejị were chekwa onwe gị iji gbochi mwakpo n'ịme ụgbọala.

Kwụsị ị ga-ebe ọbụla na onwe gị

Ike dị na mmekọ mmadụ n'ibe ya

Ndị okachamara na okwu nchekwa gwara BBC na ihe na-egbochikari mwakpo bụ ma ndị mmadụ nọkọrita na-eme njem.

Ọ bụru na ị nweghị onye gị na ya ga-eso ọ dị kwa mma ka ị gwa ndị ezin'ụlọ gị maọbụ ndị enyi gị.

Saa anya gi

Dịri nkwadọ, saa anya gị maka .ịhe mberede

Tupu ịbanye ụgbọala ahụ ị nwere ike ịkpọ mmadụ gwa ha n'iru onye n'anya ụgbọala ahụ kọwara ha otu ụgbọala ha dị.

Mara ụzọ ebe ị na-aga

Onye mara ụzọ ọ gaghị efu

Ọbụrụ na ịmaghị ụzọ, ọ ga-adịrị onye chọrọ ịwakpo gị mfe ịme uche ya.

Muru anya dịrị njịkere

Ekwena ka oke ụra n'apụ gị ịhe na ndụ gị

Ụra dịnma na-ahụ mana ị rahụ ụra n'ịme ụgbọala taxi ga-enye onye ọ bụla chọrọ ịwakpo gi ohere iji mee ya.

Akwụsị la ebe ọbụla ọkụ adịghị

Onweghị ihe ọjọọ pụrụ ime n'ịhe

Ọ dị mfe ịwakpo mmadụ n'ebe ọkụ adịghị nya mere ị ga-eji diri nche maka ebe gbara ọchịchịrị.

Ndị ọnụ n'eru n'okwu na ihe gbasara nchekwa nwekwara ndụmọdụ ha nyere ndị na-anya ụgbọala taxi.

Ha sị ha gaa ịbụte mmadụ, ha dịrị nkwucha gaa ọsọ ọsọ n'ebe ha nwere ike ikọwa dịka ụlọ obibi maọbụ ụlọ ọrụ maọbụ ụlọ akwukwo iji gbochi ndị ohi ịwakpo ha.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Okwu na-ewu n'elu igwe okwu siri n'otu nwata nwanyi etipụla mkpụ maka mwakpo onye n'anya ụgbọala chọrọ ị wakpo ya.


Ọdịnaya: Oke ndi na-ebute lasa fiva ka nku na Naijiria

Otu onye ọrụ ahụike bụ Dkta Azụọgụ Benedict kwuru nke a oge ọ gwara BBC Igbo okwu.

Mmadụ atọ ahụ nwụrụ bụ ndị ọrụ ahụike na ụlọ ọgwụ ukwu dị na Abakaliki, Ebonyi steeti, mmadụ abụọ bụ dọkinta ebe otu onye bụ nọsụ nwoke.

Dkta Azụọgụ gwara BBC na ha na-ele anya na ndị ahụ nwụrụ butere ọrịa ahụ site n'ahụ ndị ha na-eleta n'ụlọ ọgwụ.

Dkta Azụọgụ kwuru: "Ụfọdụ oge ndị dọkịnta na-achọ inyocha ndị ọrịa, ha agaghị ama ihe na-arịa ha ma ọ bụ ọrịa na-efe efe, ha na-esi etu a ebute ọrịa.

"Anyị ekwuola ka ndị dọkịnta na-emeo ọrịa niile omume ka lasa fiva ma kpuchie onwe ha nke ọma."

O nyere ndụmọdụ ka ndị na-ehicha ụlọọgwụ tinye uchu ma jiri ihe ndị na-egbu nje na-eme ka ụlọ ọgwụ na-adị ọcha oge niile.

Mana o kwuru na ha nwere mmetụta na enweghi ezie ebe a na-akpoga ndị nwere lasa fiva

N'aka nke ọzọ, o kwuru etu ndị mmadụ ga-esi gbochie ya bụ ọrịa lasa fiva.

Ụzọ mgbochi lasa fiva

Ndị ọrụ ahụike kwuru na ihe na-ebute lasa fiva bụ oke, site na mmamịrị ma ọ bụ nsị ya, ya mere:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọriị lasa fiva nke oke na-ebugharị egbuola mmadụ atọ n'Ebonyị steetị ụnyaa na taa.


Ọdịnaya: Oke ọ ga-agọpụli onwe ya na ebubo a?

 Ndị uweojii atọ aha ha bụ Inspetọ Ken Olonde, onye bụ onye nchọpụta, AP Inspectọ Patrick Baya na Sagent Hamisi Komboaha bụ ndị akaebe n'ikpe ụmụnwaanyị anọ e jidere maka ibu ọgwụike ruru 1,710 site n'obodo Migori ga Ukunda nke dị na Kwale. Ndị uweojii a bụ ndị nwụchiri ụmụnwaanyị ndị a.

Mgbe ọ na agba ndị uweojii a ajụjụọnụ, onye ọkaiwu nọchitere otu na ndị eboro ebubo bụ Abdull Aminga jụrụ ndị uweojii ahụ ka ha kọwaa ihe mere na agba ọgwuike ahụ fọrọ sọọsọ 1,170.

Gu kwa A kwụsịla onye JAMB boro agwọ ebubọ ọrụ n'ike

Lekwa agwọ loro nde naira 36

Ndị uweojii ahụ kwuru na oke banyere n'oge ndị uweojii Kwale ebe e dotere agba ndị ahụ ma taa ha.

Mana ihe gbakwojuru ndị biara n'ụlọikpe ahụ nke onye Okaikpe Paul Mutai nọ n'isi ya bụ na onweghị ogehre dị na igbe anọ ahụ ebe ọgwụike ahụ dị.

Ọ bụ n'ọnwa Julai afọ garaaga ka ha nyụchiri Pauline Moraa, Elizabeth Atieno, Nancy Auma, na Mercy Achieng.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka ọ dị be oke, ka ọdị be ọgịnị. N'obodo Kwale nke mba Kenya, ndị uweojii atọ boro oke na ọ kpụrụ ọgwụike akpọrọ 'Bhang 540' nari ise na iri anọ nke e dokwara n'ogige ha maka iji mee ihe akaebe n'ụlọikpe.


Ọdịnaya: Oke ọdachi ahụ mere n'ụbọchị Monde bulitere mkpa ọ dị ndị Naịjirịa ichekwa onwe ha iji gbalụ ụdị ọdachi a.

Dịka ọkammụta n'ihe gbasara igwe nke a na-akpọ ('Geographic Information System' -GIS) na bekee nke ụlọọrụ National Expert na bekee nke siri kọwa, bụ Anthony Okenwa ide bụ ọdachi si na chi na-eme ma oke mmiri ọzụzụ zoo n'obere oge maọbụ na mmiri tofee oke osimiri.

"Oke mmiri ọzụzụ na nwa oge nwere ike ibute oke ide mmiri. Mmiri si oke osimmiri tofee nwekwara ike ibute oke idemmiri."

Dịka Okenwa siri kọwa, ihe na-ebute ihe ndị a bụ mgbanwe igwe nke a kpọrọ 'climate change' na bekee na oke owuwu ụlọ n'ihi mmepe obodo.

Lee azụ ise Okenwa tụpenyere gị banyere ka ị ga-esi chekwa onwe gị na ezinaụlọ gi n'ebe oke ide dị:

1.  I mee ka ọwa mmiri basaa

 'Ịkpọchapụ aja maọbụ ahịhịa n'ọwa mmiri ka idemmiri were hụ ụzọ e sị aga nakwa ịwasa ọwa mmiri ka ọ bụkwa ibu.'

2 Ikunye osisi

Osisi bụ ihe mgbochi nye idemmiri. Ịkụ osisi na-enye aka n'igbochi idemmiri.

3. Kwapụ ma i biri n'ọwa mmiri ide

Oke idemmiri gburu ihe karịrị mmadụ iri anọ na Katsina

"Mmiri ide nwere ebe o si ehute nwekwa ebe ọ na-ehuga.

Ọ bụrụ na ibi na ndagwurugwu ebe mmiri ide na-adọ ma oke mmiri zọọ, kwapụ."

4. Lebanye n'ihe gbasara ọwa mmiri ma ị na-azụ maọbụ na-arụ ụlọ

Oke iwu ụlọ na ihe ewumewu ndị ọzọ n'eleghi anya n'azụ so n'ihe na ebute nsogbu oke idemmiri.

Ị chọrọ ịrụ ụlọ, gbaa mbọ hụ n'ụlọ gị anọchịghị ọwa mmiri. Nyekwa ohere maka ọwa mmiri ga-esi na-aga.

5. Gọọmenti ịhazi atụmatụ ị mara ndị mmadụ ọkwa ịdemmiri na-abịa.

Agha a kara aka anaghị eri ngwụrọ.  Dịka Okenwa siri kọwa, "ọ dị mkpa na gọọmenti nwere ụlọọrụ na-agwa ndị mmadụ oke a ga-enwe oke idemmiri ka ha weere kee nkwucha."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe karịrị mmadụ iri anọ (44) nwụrụ, ebe ụlọ narị ise (500) bụ ihe dakpọrọ n'ihi oke idemmiri wakporo Katsina steeti.


Ọdịnaya: Okechukwu Acha na ndị ụka ya oge ha gara n'okporoụzọ Ohanku

Okechukwu, onye ji akwukwọ nso na abụ na ekpere zọchie n'okporoụzọ Ohanku, dị na Ngwa Road, Aba, ụbọchị Satọdee dọtara anya ọtụtụ ndị na-agafe dịka ọ gara ije n'ime idemmiri dọ n'okporoụzọ ahụ.

Okporoụzọ Ohanku bụ ụzọ jikọrọ ebe dị icheiche n'ala Igbo gụnyere Rivas steeti, Akwa-Ibom, Aba-Saụt na Aba-Nọt.

Ihe ha mere bidoro wuwe na soshal midia n'ụbọchị Wednesde, Juun 10, dịka ọtụtụ ndị mmadụ ji ọnọdụ okporoụzọ dị n'Aba were mee isi akụkọ.

Ụkọchukwu Okechukwu Acha banyere ọdọmmiri nọ n'okporoụzọ Ohanku, dị n'Aba

Mana Ụkọchukwu Acha gwara BBC Igbo n'ekwentị na ọ bụghị ngagharịiwe ka ha mere, kama na ha gara kpọkuo Chineke ka o zitere ha onye ga-arụ okporoụzọ ahụ dịka ọnọdụ ya na-ata ndị na-azụ ahịa nakwa ndị bi na mpaghara ahụ ahụhụ.

Ọ sị, "Isi okwu anyị bụ Chineke napụta anyị, onye ọbụla ụzọ ahụ dị n'aka, metụ onye ahụ aka n'obi ka ọ bịa."

Ọ gara n'ihu tụọ arịrị na ajọ ọnọdụ okporoụzọ Ohanku na-adọghachi aka elekere azụ n' atụmatụ dayosis ya nwere iwulite ụlọọgwụ na mpaghara ahụ.

Gee ihe o kwuru n'uju:

'Ngwa ngwa a rụrụ ụzọ , aga enwe mmepe akụnaụba'

South -East Roads: Ndị njem atọla n'Ugwuoba n'ihi ọjọọ

Ọnọdụ ọtụtụ okporoụzọ dị n'ala Igbo bụ ihe na-eri ọtụtụ ndị Igbo nri n'afọ kemgbe ọchịchị gafere n'aka ndị nkiti n'afọ 1999.

Ụkọchukwu Okechukwu Acha na ndị ụka ya

Cheta na n'afọ 2016, otu ụkọchukwu Angịlịkan bụ ụkọchukwu Uche Chinamerem, mere emume ncheta nnwereonwe Naijiria n'okporoụzọ 'Douglas Road' dị n'Owere, iji gosi ajọ ọnọdụ ụzọ ahụ nke ghọrọ ikpo ahịha oge ahụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụkọchukwu na-achịkọta ụka Metọdist nke 'Ụmụogele Circuit' dị na dayọsis Aba-East bụ Acha David Okechukwu, edurula ndị ụka ya gaa mee mbeku maka ajọ ọnọdụ okporoụzọ dị n'Aba, Abia.


Ọdịnaya: Okechukwu kpọrọ oku ka gọọmenti gbaa mbọ kwụsị oke ogbugbu mmadụ na-eme na Naịjirịa, ọkachasị n'alaigbo.

Okechukwu sị na ndị uweojii  jidere otu onye n'ime ndị kpara arụ ahụ bụ onye abụghị onye Igbo.

O kwuru na ọ dị mkpa na gọọmentị jisiri ike rụọ ọrụ ha site na-ichekwa ndụ na ngwongwo ndị mmadụ karịa ịhapụ ndị ọzọ ka ha na-egbu ibe ha.

Okechukwu sị na ọ ka mma na gọọmentị hapụrụ ndị mmadụ chekwawa onye ha maọbụrụ na ha agaghị arụlị ọrụ ahụ.

Ọ sị na "gọọmentị na-enweghị ike ịchekwa ndị ọ na-achị abụghị ezigbo gọọmenti".

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye nnọchiteanya Engwu West Federal Constituency, Toby Okechukwu, e wegala ọnwụ Eugene Iloabani n'ụlọikpe nta, dị n'Abuja.


Ọdịnaya: Okenye imetọ ụmụaka ụmụ nwanyị na-arị elu ugbua

A na-ebo nwoke ahụ a kpọrọ Michael Isaiah ebubo iwakpo ụmụnne anọ dị afọ abụọ, asaa na iri na asaa.

Alikor, onye kwuru na ihe nwoke a mere bụ 'arụ ka arụ' kwuru n'okwu ahụ karịrị ụlọikpe ya ma nye mkpebi ka a tụnye nwoke ahụ na nga rue oge onyeisi ngalaba na-ekpe mmadụ ikpe (Director of Public Prosecution ) nyere ndụmọdụ n'okwu ahụ.

Mgbe a jụrụ ya, Isaiah sịrị na 'ọ bụ ekwensu nunyere' ya na ya ejighị anya ya.

N'otu aka ahụ, ndị uweojii na Legos na-enyocha otu agadi nwoke dị afọ 73 maka ebubo imetọ nwa dị 14 ma tunye ya ime.

Nwoke ahụ onye bụ ọkwọụgboala 'taizi' bị n'Agric, Ikorodu bụ agbataobi nne nwata ahụ ọ tụrụ ime.

Dịka ndị uweojii nọ na Legos siri kọwaa, agadị nwoke ahụ na-ezigakarị nwata ahụ ozi , nke nne nwa ahụ amaghị na ihe so ya.

Kọmishọna ndị uweojii bụ Imohime dọrọ nne na nna aka na ntị ka ha kpachapụ anya mara ndị ha na nwa ha na emekọrịta iji gbalahụ ụdị ihe a.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ọkaikpe, Zinnah Alikor nke ụlọikpe nta dị na Pọt Hakọt atụnyela otu nwoke gbara afọ 41 na nga maka ịmetọ ụmụnne anọ.


Ọdịnaya: Okezie Ikpeazu (Gọvanọ Abia Steeti), Willie Obiano (Gọvanọ Anambara steeti), Hope Uzodimma (Gọvanọ Imo steeti)

Ihe karịrị mmadụ otu puku (1024) ka nnyocha gosiri na ha butere nje covid19 na Naịjirịa n'ụbọchị Sọnde, dịka ngalaba 'National Centre for Disease Control' (NCDC) si gụpụta.

O teela ndị ọkachamara n'okwu ahụike ji ama ọkwa na ọrịa coronavirus ga-amalitekwa ifesa ọzọ, ya bụ ihe ebidola na Naịjirịa ugbua.

Ụfọdụ steeti na Naịjirịa etinyekwala iwu dị icheiche iji belata mfesa nke abụọ a.

Legọs steeti amachiela nnukwu ọgbakọ ndị mmadụ ma belatakwa ọgbakọ okpukperechi.

Ekiti steeti ehiwela mmachi ngagharị n'abalị ma kagbuo ọgbakọ ọbụla karịrị mmadụ iri abụọ.

BBC kpọtụụrụ steeti niile dị na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ iji chọpụta njikere ha dị, lee ihe ha gwara anyị:

Abia steeti

Iyi mkpuchi imi bụzi iwu n'Abia steeti ugbia, dịka Gọvanọ Okezie Ikpeazu si kpuchie nke ya na foto a

Kọmishọna mgbasa ozi n'Abia steeti bụ John Okiyi-Kalu kwuru na ha emeela mkpuchi imi ka ọ bụrụ iwu na steeti ahụ niile.

O kwukwara na gọọmentị emepeela nke bekee kpọrọ 'sample collection points' n'okpuru ọchịchị niile na steeti ahụ ka o wee dị mfe ime nnyocha maya bụ ọrịa.

5G and Coronavirus: 5G ọ na-ebute coronavirus?

Okiyi-Kalu kwuru sị: "Ọ bụ eziokwu na ụlọakwụkwọ dị na steeti anyị ga-amalite agụmakwụkwọ ọzọ taa, anyị etinyela ihe niile dị mkpa iji chekwaa ụmụakwụkwọ anyị."

"Anyị nwere obere ụlọọgwụ n'ụlọakwụkwọ ọbụla iji dopu nwata akwụkwọ ọbụla na-arịa ọrịa iche tupu ụgbọala ahụike abịa buru ya gaa ụlọọgwụ."

"Ikpuchi ihu bụkwa iwu n'ụlọakwụkwọ niile."

Okiyi kwukwara na gọọmentị emeziela ụlọọgwụ ndopu iche (isolation centres) dị na steeti ahụ, ebe e nwere ohere ga-anabata ihe ruru mmadụ narị abụọ ugbua.

Anambara Steeti

Kọmishọna ahụike n'Anambra steeti bụ Vincent Okpala (kpu okpu mmeemmee) kwuru na ha enyela ọtụtụ mmadụ ọzụzụ gbasara mgbochi covid19

Kọmishọna ahụike n'Anambara steeti bụ Vincent Okpala kọwara na ihe kacha kpalite mfesa nke a bụ maka ndị njem sigasị mba dị icheiche bata.

Okpala gara n'ihu kwuo na...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị butere nje coronavirus na Naịjirịa agafeela mmadụ otu narị puku (100,000) ugbua.


Ọdịnaya: Okezie Ikpeazu banyere ọchịchị agba nke mbụ dịka Gọvanọ Abia n'afọ 2015

Ememanka bụ ọnụ na-ekwuchitere gọvanọ Okezie Ikpeazu nke Abịa steeti, kwuru na ọ bụrụ na a rụọ ya, na o nwere ikike inye ihe karịrị ihe karịrị mmadụ 700,000 ọrụ n'ime ihe ruru afọ iri.

O kwuru na gọọmentị etiti nwere pasentị iri abụọ n'ime EEC a, ebe gọọmentị Abịa nwekara nke ha.

O kwukwara na gọọmentị etiti enyela Abịa steeti ihe ọ kpọrọ 'export processing zone license' nakwa 'license for inland port'.

O kwuru na ego gọọmentị agaghị aba n'ime ya, mana Gọvanọ Ikpeazụ na-akwadosi ya ike.

Ikpeazu ọgaala ịchọta ego o ji arụ 'Enyimba Economic City'?

Aka na-achị Abịa steeti bụ Ikpeazu agaala mba Saụt Afrịka ịga chọta ego o kwuru na ọ chọrọ iji rụọ ihe ọ kpọrọ 'Enyimba Economic City'.

Ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Ememanka gwara BBC Igbo nke a ka anyị na ya kpara n'ekwentị.

Ememanka bukwa ụzọ tinye ya n'elu Facebook ya.

Ndị ụlọomeiwu bịara Aba ịchọpụta ihe mere na Ndịegoro

Kọmitii ndị na-ahụ maka ndị uweojii, ọgwụike na ikike dịrị onye n'ụlọomeiwu nta gara Aba, Abia Steeti ịchọpụta nke bụ eziokwu n'ihe mere n'etiti ndị uweojii na ndị bi na Ndịegoro.

Cheta na ọgbaghaara dapụtara n'etiti ndị mmadụ na ndị uweojii nke mere e ji gbaa ọtụtụ ụlọ ndị mmadụ ọkụ.

'Ọ bụ ndị Uweojii gbara gbara ụlọ anyị ọkụ'

Ndị ụlọomeiwu a zutere ndị ihe metụtara, kọmishọna uweojii n'Abia bụ Ene Okon, ndị ọkaiwu nakwa ezinụlọ Adibenma John Chinonyerem nwoke nwụrụ n'obi nkolopụ n'ihi ụda egbe.

Onyeisi kọmitii a bụ Ayeni Babatunde sị na ha abịaghị Aba ịkatọ maọbụ ikpe onye ọbụla ikpe kama ọ bụ isi imi n'ala chọpụta "etu mmiri si baa n'opi ụgbọghọrọ".

O kwere nkwa na ha ga-achọpụ nke bụ eziokwu ma kpee ikpe ziri ezi.

Onye du ha bịa njem a bụ onye na-anọchite anya Aba South n'ụlọomeiwu nta bụ Ossy Prestige bụ onye mere ka ụlọomeiwu mata maka ọgbaghaara ahụ.

Aba Police: Lee ụlọ ndị mmadụ sị na ndị uweojii gbara ọkụ n'Aba

Ndị ụlọomeiwu ọzọ so bịa njem a gụnyere Nkem Abonta, Ikengboju Gboluga Dele na Tijani Kayode na ndị ọzọ.

Ndị DSS chụsara ndị na-eme...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka Onyebuchi Ememanka si gwa BBC Igbo, ọ bụ atụmatụ ndị ụlọọrụ abụghị nke gọọmentị gbakọtara chọọ ịrụpụta, nke ga-eme ka e nwee ebe dị ka obodo Dubai na steeti ahụ.


Ọdịnaya: Okezie Ikpeazu weere oche ọchịchị Abia Steeti n'afọ 2015

Alex Otti zọburu ọkwa ọchịchị gọvanọ Abịa steeti n'afọ 2015, ekwuola na ọ ga-emeri Okezie Ikpeazụ ọzọ na ntuliaka nke 2019.

Otti kwuru ọ mụrụla akọ site n' ihe mere ya na ntuliaka afọ 2015.

Ndị nwụrụ na Ghana

Enwela ọtụtụ ihe mberede n'ogige ngwupụta ọlaedo na Ghana.

Ụlọọrụ ebe a na-egwupụta ọlaedọ dị na na Brong Ahafo nke dị nso Accra na mpaghara ndịda nke mba Ghana adaala, gbuo mmadụ isii ma merụọ mmadụ abụọ ahụ.

Ihe mberede a mere n'ogige Newmont bụ ụlọọrụ Amerịka nke kachasị emepụta ọlaedo n'ụwa.

Na mba ofesi

Donald Trump boro ndị isiala mba Syria na Rọshịa ebubo maka ihe mere na Syria

Onyeisiala mba America bụ Donald Trump akatọola ndị mba Syria maka ebubo eboro ha na ha ji ngwaagha kemikal gbuo ọtụtụ ndị mmadụ n'obodo Douma ụnyaahụ.

Trump boro onyeisiala mba Syria bụ Bashar al-Assad nakwa Vladimir Putin bụ onyeisiala Russia ebubo na ha ma ihe gbasara mwakpo a.

N'akụkọ egwuregwu

Pierre-Emerick Aubameyang nyere goolu nke isii kamgbe o jiri bụrụ onye Arsenal

Ndị Arsenal ji ọkpụ atọ nke Southampton satara abụọ wee merie n'asọmpi premier league ha gbara na mgbede a.

Pierre-Emerick Aubameyang bu ụzọ nyere ndị Arsenal goolu, nke bụ nke isii ọ na-enyere ha kamgbe e ji zụta ya n'ọnwa Jenụwarị.

Achụpụrụ Mohamed Elneny bụ onye Arsenal nakwa Jack Stephens bụ onye Southampton n'ime asọmpi ahụ.

Ihe ndị ọzọ ị kwesịrị ịma taa

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri taa

Chioma Akpotha: Ugwu ka e jiri mara nwaanyị Afrịka

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa.

Ọchịchị Abia steeti na 2019


Ọdịnaya: Okezie Ikpeazu were oche ọchịchị Abia Steeti n'afọ 2015

Mgbe BBC Igbo gbara onye Kọmishịọna mgbasa ozi nke Abia Steeti bụ John Okeiyi ajụjụ ọnụ n'ekwe ntị, o kwuru na nke a bụ eziokwu.

Okeiyi kwuru na ọ gaarala ezinaụlọ ndị ahụ mgbaru, kwuo na Gọvanọ Okezie Ikpeazu na-agba mbọ ịhụ na ndị merụrụ ahụ na-atara ọgwụgwọ tara ọchịchị.

Okeiyi gwara BBC Igbo na nwunye Gọvanọ nọ na oke iri uju, na ọ gaghị enye ohere ị zaa ajụjụ ọnụ mgbe ahụ.

Ndị uweojii Enugu Steeti ekwuola na onweghị ụmụnwaanyị awakporo n'Egugu

Ndị mmadụ na Twitter na Facebook gbala ama na-awakporo ụmụnwaayị na Enugwu

Onye na-ekwuchite ọnụ ndị uweojii n'Enugu Steeti bụ Ebere Amaraizu kwuru na ha enwetabeghị akụkọ n'ụlọọrụ ha gbasara ndị ụmụnwaanyị awakporo n'Enugu Steeti.

O kwuru na akụkọ ahụ sina tuwita gbasara mwakpo a bụ okwu asị

Amaraizu kwuru na ụlọọrụ ha dị njikere ị na-abata ozi ọ bụla gbasara nke a.

Ndị uweojii Kalifonịa akpọla aha onye wakporo ụlọọru YouTube

Nasim katọọrọ YouTube n'igwe Webụsaịt ya

Ndị uweojii Kalifonịa sị na aha nwagbọghọ ahụ bụ Nasim Aghdam, onye gbara afọ iri atọ na itoolu.

Ha kwuru na iwe ya bụ na ọ YouTube na-ehichapụ ihe onyonyo ya, nke mere na-ebelata ego ọ na-enweta.

Chọpụta uru Ojị bara n'ala Igbo ebe a:Ị ma uru ọjị bara n'ala Igbo?

'Onye wetara ọjị wetara ndụ'

N'akụkọ egwuregwu

Ray Wilkins nwụrụ dịka ọgbara afọ iri isii na otu

Onye gbara mba England n'akwa otu Chelsea bọọlụ bụ Ray Wilkins anwụọla taa mgbe ọgbara afọ iri isii na otu.

Wilkins gbakwara ndị Manchester United, AC Milan, Rangers na QPR bọọlụ.

Ndị ezinaụlọ ya kelere ndị enyi maka izibata ozi obiọma ha.

Ihe ndị ọzọ ị kwesịrị ịma taa

Gere akụkọ mere taa n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa.

Gọvanọ Okezie Ikpeazu :  'Anyị na-agba mbọ ịlekọta ndị  ihe  mberede okporoụzọ a metụtara'


Ọdịnaya: Okezie Ikpeazu were oche ọchịchị Abia Steeti n'afọ 2015

Nghọtahie dara n'etiti ndị ntorobia na ndị Fulani Ọchịehi  na Ukwa -East nke mere ka ha gbuo otu ehi onye ọchịehi.

Mana gọvanọ Ikpeazu site n'ozi si n'ọnụ  onye odeakwụkwọ mgbasaozi bụ Onyebuchi Ememanka gwara BBC Igbo n'ekwentị na  ịkwụ ụgwọ ehi abụghị n'ihi egwu kama ọ bụ iji gbochie tigbuo-zogbuo n'etiti ndị mpaghara ahụ na ndị Fulani ọchiehi.

Ihe onyonye pụtara na soshal midia gosiri ebe onye a kpọrọ Sam Nwogu n'aha gọvanọ Ikpeazu nyere otu onye Eze ego dị otu puku narị naịra na iri asa n'Ụkwa East.

Ego a bụ nke Nwogu kwuru na o si n'aka gọvanọ bụ maka iji kwụọ ndị ọchiehi ụgwọ n'ehi ha ndị ntoroọbịa obodo ahụ gburu.

Ndị nọ n'obieze mgbe nke a mere gụnyekwara onyeisioche okpuruọchịchị Ụkwa East bụ O. C Nwanuo.

Onye Eze were ego a nyefee onye na-anọchite anya ndị ọchịehi n'aka ma gwa ya ka ọ dọọ ndị nke ya aka na ntị ka ha ghara imebi ọrụụgbo ndị obodo ọzọ.

Agwa a gọvanọ kpara butere nkatọ si n'ọnụ ọtụtụ ndị mmadụ ndị kwuru na ọ na-akwado ndị ọchịehi n'Abia Steeti.

Odeakwụkwọ Mgbasaozi Abia State.

Mana Ememanka kwuru na ego a gọvanọ Ikpeazu nyere bụ iji mezuo nkwa o kwere n'etiti ndị ọchịehi na ndị ọrụ ugbo maka ime udo n'Abia Steeti.

O kwuru na ọ bụghị maka ịtụ egwu kama na ọ bụ ka udo dị n'etiti ndị obodo ahụ na ndị ọchịehi.

N'okwu ya "Kama a ga-ekwe n'ihi ehi gbuo mmadụ, nye ndị a ego a ka ha gawa."

"Ọ bụghị n'ihi ịtụ ụjọ, kama ọ bụ amamihe ka e ji achị steeti."

Akụkọ dị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọvanọ Okezie Ikpeazu nke Abia Steeti ekwuola na ihe mere o ji nye ndị ochi ehi ego bụ ka udo chịa n'Okpuru Ọchịchị Ụkwa-East dị na steeti ahụ.


Ọdịnaya: Okonjo-Iweala dere akwụkwọ maka mpụ na awaụwọ dị na gọọmentị mgbe ọ nọ ọrụ obodo

Okonjo Iweala gwara onye ntaakụkọ CNN nke a mgbe ọ gbara ya ajụjụ ọnụ n'izu ụka gara aga na ọtụtụ mmadụ na-ajụ ya ma ọ ga-ewe ọrụ dịka onyeisioche ụlọakụ mbaụwa.

Ọ gwara Richard Quest na ọ ga-azọ okwa ahụ ma ọbụrụ na ọnọdụ niile gbara usoro e ji azọ oche ahụ gburugburu dị ya ahụ mma.

Cheta na onye bụ onyeisioche ụlọakụ mbaụwa bụ Jim Yong Kim tinyere akwụkwọ arụkwaghị m ya na mbido ọnwa Jenụwarị na-anọzubeghị oge o kwesiri ịpụ n'oche ahụ.

Okonjo -Iweala bụkwa onye ọkwa ya gbagotere n'ụlọakụ mbaụwa na Kim zọkọrọ ọkwa onyeisioche n'afọ 2012.

Ka ọ dị ugbua, ọ bụ ya ka a na-elegara anya na ọ ga-ebu ụzọ na ndị ga-azọ ọkwa ahụ.

Mgbe a jụrụ ya ma o tinyela akwụkwọ igosi na ọ chọrọ izọ ọkwa ahụ, o kwuru "mba, emebeghịm ya, ị jụrụ ajụjụ, m zakwa gị ya n'ụzọ ziri ezi, obi di m mma."

Kedụ ka esi ahọpụta ndị ga-achị ụlọakụ mbaụwa?

Dika e si depụta n'akara webụsaitị "World Bank, ọ bụ ndị ọkachasị n'ọkwa ụlọakụ ahụ ga-ahọpụta ndị ha chere ga-arụli ọrụ onyeisioche.

Ha mecha nke a, ha si na ndị ha họpụtara wee họpụtakwazịa otu onye ga-arụ ya bụ ọrụ.

Onyeisioche "World bank" esila na mba Amerika pụta ugboro iri asaa na atọ.

Mpụta Okonjo Iweala n'afọ 2012 ga-eme ya nke mbụ a na-enwe ndọrọndọrọ n'etiti onye na-esighị mba Amerịka na ndị Amerika na-azọ oche ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye bụbụ minista na-ahụ maka mpata na mmefu akụ na ụba Naịjirịa bụ Ngozi Okonjo-Iweala ekwuola na ọ ga-achịnwụ dịka onyeisioche ụlọakụ mbaụwa maọbụrụ na enye ya ohere.


Ọdịnaya: Okonjo-Iweala dere akwụkwọ maka mpụ na awaụwọ dị na gọọmentị mgbe ọ nọ ọrụ obodo

Okonjo-Iweala ga-arụ ọrụ dịka otu na ndị ọnụ na-eru n'okwu na "Board" ndị Twitter.

Okonjo-Iweala ruburu ọrụ na ọchịchị Olusegun Obasanjo site afọ 2003 ruo 2006 na Goodluck Jonathan site 2011 ruo 2015.

"Anyị na-agba mbọ ịhụ n'ụwa anyị dị mma , Twitter nyere ohere ịgbasa ozi ma mee ka mkparita uka mmadụ na ibe ya maka ihe  na-eme n'ụwa mụbawanye," bu ihe Okonjo-Iweala kwuru na ozi ozipuru.

Okonjo Iweal bụ onye a na-ukwanyere ugwu maka ọru ọ na-arụ na World Bank.

O dere akwụkwọ na nso a maka ihe ọ hụru n'ọchịchị Jonathan.

A ha akwụkwọ a bụ "Fighting Corruption is Dangerous: The Story Behind The Headlines".

Twitter nwere mmadụ nde 336 na-apị akara ha kwa ọnwa.

N'Afrịka, ndị mmadụ kwadoro Twitter, bu ihe ha ji akparịta ụka banyere ndọrọndọrọ ọchịchị na ihe ndị ọzọ.

Okonjo-Iweala jikwa Twitter nabata ọkwa ọhụrụ a:

Ma kelekwa onye ọrụ a Twitter zipuru ozi a na mbụ.

Nke a bụ ugo ọzọ Okonjo-Iweala ga-etinye na ndị nke onweburu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọọrụ sochal midia na-ewu ewu bu Twitter emela onye bụbu minista na-ahụ maka ego na akụnaụba na Naịjirịa bụ Ngozi Okonjo-iweala onye ọrụ ha.


Ọdịnaya: Okonjo-Iweala sepụtara isi dịka onye nwereike ịbụ onyeisi otu WTO ọhụrụ ndị nwere agba n'otu WTO nyere atụmatụ ka Okonjo-Iweala bụrụ onyeisi ha.

Ndịisi atọ na-anọchiteanya otu WTO a kpọrọ 'Troika' kwadoro Okonjo-Iweala mana a na-eche ka mmadụ 164 so n'otu a kwadoo mkpebi a.

Site na ntuliaka e mere n'ụbọchị Wenesde 28 Ọktoba, 2020, Okonjo-Iweala nwetere nkwado kachasị mana mba Amerịka akwadoghi ya.

Ndị na-ekwuchitere Okonjo-Iweala ọnụ sị na obi dị Okonjo-Iweala ụtọ na nkwado e nyere ya mana ọ na-eche ka a kpọpụta aha ya n'ụbọchị 9 Nọvemba, 2020.

A na-atụ anya na ndị otu a ga-akpọ aha mgbe ndị otu a ga-ezuko inwe nkwekọrịta tara ọchịchị n'etiti ha.

Ọ bụrụ na nke a mee, Okonjo-Iweala ga-abụ nwaanyị mbụ n'ụwa nakwa Afrịka ga-anọ n'ọkwa a kamge afọ 25 e hiwere otu a.

Gịnị mere Amerịka akwadoghi Okonjo-Iweala?

Dịka onye ntaakụkọ BBC n'okwu akụnaụba bụ Andrew Walker si kwuo, mba Amerịka kwadoro ka Myung-hee nke Korịa maka na "o nwere ahụmihe n'azụmaagịa mba na mba nakwa etu o si agbapụ ọzọ n'ime ihe"

Ha ekwughi kpọmkwem ihe mere ha akwadoghi Okonjo-Iweala.

Anyị enweghikwa ndị ga-azụ mmanụ agbịdị anyị.

Kedụ ndị so Ngozi Okonjo-Iweala zọọ ọkwa a?

Otu 'World Trade Organisation' ewepụla mmadụ atọ so azọ ọkwa onyeisi otu ma hapụ Okonjo-Iweala n'ọsọ oche ahụ.

WTO wepụrụ Jesus Seade nke Mexico, Hamid Mamdouh nke Egypt nakwa Tudor Ulianovschi  nke  Moldova n'agba nke mbụ n'ime atọ nke atụmvootu ha.

N'ozi WTO wepụtara n'akara Twitter ha, ha kwuru na "ndị ga-abanye agba nke abụọ na ntule onye ga-abụ onyeisi WTO  gụnyere Ngozi Okonjo-Iwela(Nigeria); Yoo Myung-hee(Korea;Amina C Mohammed(Kenya, Mohammad Maziad Al-Tuwaijri (Saudi Arabia) na Liam Fox(United Kingdom).

A ga-eme ya bụ agba nke abụọ ntule n'abalị iri abụọ na anọ nke ọnwa Septemba, ebe nke atọ ebe a ga-ekwupụta mmadụ abụọ fọrọ n'ọsọ ikpeazụ  ga-abụ abalị isii nke ọnwa Oktoba.

Lee ndị na-eche Ngozi Okonjo-Iweala aka mgba maka ọkwa onyeisi WTO

Ndị na-azọ ọkwa onye nchịkọa otu 'World Trade Organisation' (WTO)

Ọtụtụ ụmụ Naịjirịa na-ekpe ekpere ka Ngozi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọ bụ eziokwu na ọtụtụ mba so n'otu 'World Trade Organisation' kwadoro Ngozi Okonjo-Iweala mana nke a ezubeghi iji akpọpụta ya dịka onyeisi ọhụrụ otu a.


Ọdịnaya: Okorie gwara BBC Igbo etu o si malite n'ihazi egwu ma si na ya wụbanye n'imezi isi kemgbe afọ 35 gara aga.

Ka o si kwuo, ọ zụọla ihe ruru mmadụ narị anọ (400) n'ọrụ aka a.

O kwukwara na ụmụ ya amụọla ọrụ aka ya a, ma jirikwa ya na-akpa ego n'agbanyeghi na ha agachaala mahadum

Gee ihe ọ gwara BBC Igbo n'uju:

Ndị mere akụkọ a bụ Chris Okereke na Nnamdi Agbanelo

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Success Okorie bụ nwoke dị afọ 57 ji ime ụmụnwaanyị isi agba mbọ n'Owere, Imo steeti.


Ọdịnaya: Okorocha achịịla Imo steetị agba abụọ

Ebubo na-ekwu na nsogbu ndị omeiwu a ezumike ike a metụtara bụ ndị akwadoghị atụmatụ na ọgọ Okorocha bụ Uche Nwosu ga azọ oche gọvanọ Imo steeti na ntụlịaka 2019 na okpuru All Peoples Congress (APC).

Onwuemedo gwara BBC Igbo n'elu ekwenti na onweghị oge Okorocha maọbụ gọọmenti ya jiri tinye aka n'ihe na-eme na ụlọ omeiwu nke Imo steeti.

Onwuemeudo kwukwara na aka Okorocha siri ike n'ime ọchịchị APC na steeti ahụ na kwa na udo abataala n'otu patị ahụ n'ime Imo.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ebubo a niile bụ asị.

"Ndị a niile bụ ndị nwere ebumnobi ịbụ gọvanọ mana obi dị ha njọ maka na Okorocha akwadoghị ha."

O kwusiri ike na onweghị ntụlịaka imeụlọ ọzọ ga-eme na Imo steeti makana ndị Imo na-akwado ọgọ Okorocha.

Mana na mkparịtaụka BBC Igbo na onye bụbụ kọmịshiona mgbasa ọzị Imo steetị bụ Theodore Ekechi nwere, o kwuru na Okorocha na-achụ ndị mmadụ na-eleghị anya n'azụ.

Ekechi kwetakwara na a gaghị eme ntụlịaka imeụlọ ọzọ na steeti ahụ maka na ha eduola ndị isi ọrụ pati ha n'ọrụ.

Ekechi kwusiri ike na ọ bụ ihe ihere na Okorocha na ndị ọnụ okwu ya ka na-agọ njọ niile ha mere.

Onye ọzọ BBC Igbo gbara ajụjụ ọnụ bụ Mgbechi Onyedika bụbụ otuu n'ime ngalaba a kpọrọ 'Transitional Council of Ngor Okpala' na Bekee gwara BBC Igbo na Okorocha chụrụ ya maka na ya bụ onye ama ama dịka onye na-akwadoghị ọgọ ya nwoke.

Onyedika bọkwara ebubo na ha ka ji ya ụgwọ ọnwa ise.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụ na-ekwụchitere Gọvanọ Rochas Okorocha bụ Sam Onwuemedo agọọla akụkọ kwuru na aka Okorocha dị na ihe na-eme na ọlụ omeiwu nke Imo steeti nke mere ụfọdụ ndị omeiwu enyere ezumike ike ji bo ya ebubo na ọ bụ ya bụ osisi dachiri ha ụzọ.


Ọdịnaya: Okorocha bụ aka chịrị Imo steeti agba abụọ site n'afọ 2011 rue afọ 2019 ebe ọ ga-aritu n'ọkwa.

Cheta na Rochas Okorocha na ndị otu pati ya bụ APC maka okwu dị icheiche.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị Imo gwara BBC Igbo ihe ha ga-eji echeta ọchịchị Rochas Okorocha.


Ọdịnaya: Okorocha gwara Arch Bishop sị, ihe ọsọkwara ya mee na o nweghị ike ịtụkwasa onye patị APGA n'isi ndị Imo ka ọ chịa ha.

Okorocha sịrị na Arch Bishọp siri onwe ị maja ya na ozi Easter ya.

Okorocha na Arch. Bishọp Katọlik na-enwe ngbọtaghie

Aka enwe n'ofe ndọrọndọrọ ọchịchị 2019

Garba Shehu ojeozi onyeisiala na mgbasa ozi

Adọla ndị ntaakụkọ aka na ntị ka ha kpachara anya maka ndị otu ọjọọ na-achọ ịkponye aja na garrị ntụliaka ọchịchị nke 2019.

Garba Shehu bụ ojeozi mgbasa ozị onyeisiala gwara ndị isi ọrụ ntaakụkọ nke a ụnyaahụ mgbe ọ sị na enyopula aka enwe n'ofe ya bụ ndọrọndọrọ ọchịchị nke 2019.

Russia achụọla ndị nọchiteanya US iri isii na mbọrọ ọbọ

Ọkọrọtọ mba US na Russia

Mba Russia ekwuola na memmegwara anaghị ese okwu.

Russia asịla mmadụ iri isii ndị nnọchiteanya mba US ha kwara ngwongwo ha laa iji bọrọ ọbọ ihe US mere ha.

N'egwuregwu

Man U na Liverpool

A họpụtala Liverpool na Manchester United na otu egwu bọlụ ga-esọ kwakọrịta mpị na egwuruegwu iko International Championship.

Real Madrid, AC Milan na Juventus ga-eso sọọ ya bụ mpi nke a na-atụ anya a ga-agba na Michigan US n'ọnwa July.

Gere akụkọ mere taa n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa

Ụzọ atọ nwaanyị sị kwesi idozi onwe ya.

Ụzọ atọ nwaanyị kwesiri idozi ahụ ya

Ihe ndị ọzọ ị kwesiri ị ma taa

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọvanọ Okorocha a maala Katọlik bishọp nke Owerri Diocese, bụ Anthony Obinna aka mgba.


Ọdịnaya: Okorocha kwuru na Uzodimma kpọrọ ya asị dị egwu nke ya amaghị ihe kpatara ya dịka ya na ụlọ ntaakụkọ Channels na-eme mkparịtaụka banyere ọnọdụ ọchịchị nakwa nchekwa na Naịjirịa ugbua.

Dịka onye ntaakụkọ Channels bụ Seun Okinbaloye jụrụ Okorocha maka esemokwu dị n'etiti ya Uzodinma, ọ sị na ya anaghị esesa gọvanọ ya okwu, na ọ bụ ya na-esesa ya okwu.

"Amaghị m ihe mere Uzodinma. Ọ na-ebuso m agha oge niile mana ekwere m onwe me nkwa na agaghị m emegwara. Ọ na-emere m ụfụ anya."

Rochas na ama anyị aka n'ihu - Gọọmentị Imo

Okorocha gara n'ihu kwuo na ndị uweojii jichiri ndị ọkwọ ụgbọala ya nakwa ndị ọrụ ya ndị ọzọ n'Imo steeti kamgbe abalị ise gara aga.

"Ugboro ugboro ka ndị uweojii jichiri m, ma n'Imo steeti ma n'Abuja," Rochas na-ekwu.

"Ugboro ugboro ka e mebiri ụlọ m na akụnụba m ndị ọzọ."

"Mana n'ime ihe niile a, ihe m na-ahụ bụ naanị akpọmasị, o nweghị ihe ọzọ."

Okorocha gara n'ihu kwuo na ya ma na ya busowe Uzodinma agha ọ ga ebute nsogbu karịa nke a na-ahụ "n'ime steeti m tara ahụhụ wunlite".

Ọ kọwara na a na-ebo ya ebubo nrụrụaka mana nke bụ eziokwu bụ na ya nwere ego tupu ya abụrụ gọvanọ.

"Ihe ndị mmadu na-echezọ bụ na abụ m Rochas tupu m bụrụ gọvanọ."

Imo Elections: "A dọrọ m Rochas aka na ntị maka APC, ọ jụ"

Gọọmentị Hope Uzodimma, n'ozi Ode Akwụkwọ Mgbasaozi ya bụ Ogwuwike Nwachukwu binyere aka, sị na ọ bụ mkpọtụ ka Okorocha na-eme.

Ha sị: "Ndị Naịjirịa ekwesighi ige ya ntị. Ọ bụ mmụọ ya na achụ ya maka etu o siri mebie steeti ọ chịrị afọ asatọ."

Ozi a sị na ebe ndị Imo "nwere ike ịgbaghara ya mana ha enweghi ike ichefu ihe o mere ha".

Ha sị na Gọvanọ Hope Uzodimma na-ekpochapụ ihe niile Okorocha mebiri.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmentị Imo steeti asaala okwu onye bụbu Gọvanọ Imo steeti bụ Rochas Okorocha kwuru banyere onye nọchịrị anya ya bụ Hope Uzodinma.


Ọdịnaya: Okorocha na-ebo onye isi oche APC ebubo maka ntuliaka emere n'Imo

Gọvanọ Imo Steeti bụ Rochas Okorocha e forola ntụtụ taa na ọ ga-ekwerịrị ọgọ ya nwoke bụ Uche Nwosu n'aka dịka gọvanọ ga-anọchi anya ya.

OKorocha n'oge o duru Odeakwụkwọ gọọmenti Imo State bụ Mark Uchendu na dị ọzọ n'iyi ọrụ kwuru na ọ ga-etinye ndụ ya na ọbara ya iji hụ na o nyere Nwosu ọkwa ọchịchị.

Ụlọomeiwu etinyela anya n'akwụkwọ ntuliaka

Ụlọomeiwu amalitela ọzọ taa ileba anya n'akwụkwọ nhazigharị ntuliaka bụ nke onyeisiala Muhammadu Buhari jụrụ ibinye aka.

Onyeisioche kọmitii na-ahụ maka ntuliaka bụ Suleiman Nazif kwuru na nke a bụ maka ọ dị mma ndị Naịjirịa.

Akụkọ si mba ọzọ

Ụlọikpe mbaụwa na-ahụ maka mpụ a maala onye bụbu osote onyeisiala mba DR Congo bụ Jean-Pierre Bemba ikpe ma tụọ ya mkpọrọ otu afọ.

 Ụlọikpe a kwuru na o nyere ndị akaebe ngarị n'ikpe a na-ekpe maka mpụ ọ mere n'agha megide mmadụ.

N'egwuregwu

Otu jikọtara ndị ogbu bọọlụ na mba Ghana a machibidola ndị otu ha mmadụ isii ọzọ igbu bọọlụ ka e mechara nyocha iri ngarị.

 Otu ahụ machikwara ndị ọrụ asọmpi iri anọ na asaa rue ogologo afọ iri, ebe ha kagburu ebubo eboro ndị ọzọ.

Nkeji Abalịa

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri ga-amasị gị taa

BBC Igbo mere njem na mpaghara ọwụwanyanwụ Naịjirịa inyocha ụfọdụ ụzọ ndị gọọmenti etiti kwuru na ha na-arụ ma hụ na onweghị ndị nọ ọrụ n' ụzọ si Owere gawa Port-Harcourt.

Ụzọ ọjọọ egbuola anyị - Ndị ọkwọ ụgbọala

Nnamani anatala akwụkwọ mmasị

Ndị uweojii nwụchịrị Nnamani n'afọ 2017

Akụkọ anyị na-anụ ugbua bụ na aka chịburu Enugwu steeti bụ Chimaroke Nnamani, anarala akwụkwọ mmasị ịzọ ọchịchị.

Ọ chọrọ ịzọ oche nnọchite Enugwu East n'ụlọomeiwu ukwu, n'okpuru otu PDP.

Idemmiri emeela Kogi steeti ịwa

Aka na-achị Kogi steeti bụ Yahaya Bello, akpọkuola gọomentị etiti ka ọ gbatara ndị steeti ya ọsọ enyemaka maka idemmiri na-enye ha nsogbu.

O kwuru na idemmiri a metụtara ihe ruru obodo narị abụọ dị n'ime okpuru ọchịchị iri na steeti ahụ, karịrị nke ha hụrụ n'afọ 2012.

Gụọ akụkọ a n'uju ebe a:...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ kachasị mkpa taa:

Gọvanọ Okorocha a ṅụọla iyi


Ọdịnaya: Okorocha na-ebo onye isi oche APC ebubo maka ntuliaka emere n'Imo

Okorocha gwara ndị ntaakụkọ ụbọchị Tuzde n'Abuja na APC na onyeisioche ha bụ Adams Oshiomhole "agbakọtala ya azụ."  na agbanyeghị mbọ  ọ gbara ịkwalite pati ahụ n'Imo nakwa ọwụwa anyanwụ.

"A gbara m mbọ ịhụ na Oshiomhole batara n'ọkwa onyeisioche patị anyị, ọ (Oshiomhole) ma nke ahụ"

O kwukwara mwute ya maka etu ihe sị aga na APC ugbua.

Rochas ekwenyeghị na Buhari na-emegbu ndị Igbo

"Amaghị m ebe m kwụ akwụ gbasara ọrụ akwụsịrị m n'ike n'ihi o nweghi onye na-agwa m ihe na-aga na APC kemgbe"

Ihe ọzọ Okorocha kwuru bụ na ọ lụrụ ọgụ niile APC nwere n'ọwụwa anyanwụ mana ọ mịtaghị mkpụrụ.

"Ihe a bụ ihe na-ewute m nke ukwu n'ihi na eche m na anyị niile bụ otu ezinaụlọ na-agba mbọ maka ọganihu ala Naịjirịa" ka o kọwara.

Maka ọdịnihu ya, o kwuru na ọ ka na-eche ihe ọ ga-eme n'ihu ma kwuo na etu ihe si aga, na ọ dị ya ka APC a ga-anwụ ma Onyeisiala Buhari rituo n'ọkwa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Rochas Okorocha akwaala arịrị maka  ihe ọ na-agabiga n'otu APC na agbanyeghị nkwado niile o nyerela pati ahụ.


Ọdịnaya: Okorocha na-ebo onye isi oche APC ebubo maka ntuliaka emere n'Imo

Okorocha kwuburu na onye isi oche APC bụ John Odigie-Oyegun akwanyeghị iwu ọlụikpe nyere banyere ntuliaka a ga-eji họpụta ndị ga-achị pati ha na onye ga-azọrọ ha ọchịchị n'Imo.

N'akwụkwọ Bolaji Abdullahi bụ ode akwụkwọ mgbasa ozi nke APC dere, APC kọwara ebubo Okorocha boro ha ka ihe enweghị ụkwụ ọbụla, ma kwuo na ha enweteghị akwụkwọ si ụlọ iwu maka ị kwụsi ntuliaka ahụ.

Abdullahi kwuru "N'ịza ebubo aka na-achị Imo boro Oyegun na "ọkwanyeghị ụlọikpe ugwu" eziokwu adịghị na ya.

"Maka nke a, anyi na-agwa gọvanọ Imo ka ọkwụsị ebo ụdịrị ebubo a maka na ha abụghị eziokwu. Na-ime ntuliaka a na gbụrụgbụrụ Naịjirịa, na ị nyocha ha n'otu n'otu nakwa idu ndị ga-achi pati na steeti dị icheiche n'ịṅụ iyi, ndị na-ahụ maka ya bụ "National Working Committee" (NWC) soro usoro na iwu pati," Akwụkwọ mgbasa ozi a kwuru.

APC gara n'ihu nye Okorocha ndụmọdụ ka osoro usoro iwu ha kpesa nsogbu ọ bụla maọbụ ụzọ ọbụla esi megide ya.

Cheta na Okorocha na ụfọdụ ndị APC n'Imo steeti nwere nsogbu maka etu esiri mee ntulika iji họpụta ndị ga-achị pati ahụ n'Imo nakwa nkwado ọ na-enye ọgọ ya nwoke ị bụrụ aka ga-achị Imo ma ọ rituo.

Lee ihe ndị kpọrọ onweha "Restoration Group" kwuru maka ntuliaka a na Okorocha mgbe ha mechara nzụkọ n'Abuja n'ọnwa gara aga.

Ihe ndị "Restoration Group" kwuru

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu ndọrọndọrọ na-achị bụ All Progressives Congress (APC) adọla aka na-achị Imo steeti bụ Owelle Rochas Okorocha aka na ntị maka ebubo ha si na ọ na-ebo ndị isi otu pati ahụ.


Ọdịnaya: Okorocha na-ebo onye isi oche APC ebubo maka ntuliaka emere n'Imo

Okorocha kwuru na ọ bụ ụzọ a ga-eji mee udo n'ime APC na steeti ndị ahụ dị iche iche bụ ihe ha na-achọ.

 Buhari na ndị gọvanọ itoolu nke APC nwere nzukọ  ụnyaahụ bụ Tọọsde n'Abuja.

Buhari bidoro njem nleta n'obodo ndị nwere ọgbaghara na Naịjirịa nke gunyere Taraba, Plateau, Benue tupu ọ gawa Yobe.

Na nkọwa o nyere ndị ntaakụkọ e mechara ọgbakọ ahụ, Okorocha kwuru na ndị gọvanọ chọrọ ka e mee ihe ziri ezi site n'usoro iwu pati ahụ bụ nhatanha, ikpe ziri ezi na imezi ihe.

Mkparịtaụka ahụ ha nwere ụnyaahụ n'obi ọchịchị onyeisiala dị n'Abuja were ihe dịka awa abụọ na ọkara.

Ndị gọvanọ bịara ya gụnyere  Abiola Ajimobi nke Oyo, Abdul'aziz Yari nke Zamfara, Ibikunle Amosun nke Ogun.

Ndị ọzọ bụ Rotimi Akeredolu nke Ondo, Simon Lalong nke Plateau, Abubakar Sani Bello nke Niger nakwa Abubakar Atiku Bagudu nke Kebbi steeti.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọvanọ Rochas Okorocha nke Imo steeti ekwupụtala ihe na ihe ha na onyeisiala Naijiria kpara na nzuko bụ banyere nsogbu dị na ntuliaka imeụlọ nke steeti ha ga.


Ọdịnaya: Okorocha, dika ọ bụ sosọ ya bụ gọvanọ ndi APC nwere n'ala Igbo bụ onye a na-ahụ ka onyeisi APC n'ọwụwa anyanwụ Naịjirịa, sị na ya bụ ọgbakọ ezughi oke ma ya anọghị ya.

Onye gbapere nzukọ a bụ osote onyeisi APC n'ala Igbo bụ Emma Eneuwku, bu onye kwuru na oge Igbo bụ ndị kewara ekewa agala.

Ndị gara nzukọ a gunyere Ken Nnamani, Jim Nwobodo, Orji Kalu, Sullivan Chime, Martins Elechi, Ben Uwajimogu na ndị ọzọ.

Ọnụ na-ekwụchịtere Ọkorocha bụ Sam Onwuemeodo kwuru: Ọbụrụ n'Okorocha nọ na nzụkọ ahu, mara na ọ bụ nke ziri ezi. Mana agaghi enwe nzụkọ ndị nwe APC na ọwụwa anyanwụ Naịjirịa ma ya bụru na ya bụ onyeisi Pati n'ebe ahu anọghị ya. Nke a pụtara na ọ bụ oge ka ha na-egbụ."

Cheta na Okorocha na ufọdụ ndị APC na steeti ya na-enwe nsogbu maka ọ chọrọ ka ọgọ ya nwoke banye dị ka aka na-achi Imo steeti ma ya rituo.

Ihe nkiri a na-egosi ihe onye okpa ọchị Uche Ogbuagu kwuru maka njem ya n'ọchịchị Rochas.

Ihe Uche Ogbuagu huru mgbe ọrụọrụ na gọọmenti Imo Steeti

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka ndị so n'otu pati All Progressives Congress (APC) nke ọwụwa anyanwụ na-agbakọ n'Abuja na atụmatụ ha kpọrọ "South East Zonal Executive Committe" na asụsụ Bekee, bụ nke ha si bụ iji hazie etu ha ga-eji mee ọgbakọ ukwuu nke pati ha, onye na-achị Imo steeti bụ Rochas Okorocha kwuru na aka ya adịghi na ya.


Ọdịnaya: Okoye si na iwu Naịjirịa enyeghị ha ohere ime otu ahụ.

N'olu ya, "iwu Naịjrịa nyere ikike iburu mpụtara ntuliaka niile nke dị na "fọm̀ EC8A" n'aka buga ebe a ga-egbokọba ha na wọdụ."

"Iwu Naịjirịa anyị ji mee ya bụ ntuliaka amaghị iji igwe kọmpụta zipu ozi ọbụla."

Ndị 'Collation Officer' ka ọ bụ ọrụ ha iburu akwụkwọ ndị a n'aka buga ebe a chọrọ ya.

"O nweghị mgbe anyị jiri igwe kọmpụta zipụ mpụtara ntuliaka."

Okoye kwetara na ndị debere aha ha n'akwụkwọ maka ntuliaka 2019 niile dị na igwe kọmputa, na enyere ndị otu pati niile aha ndị a.

Ejighị 'Incident Form' ga-akwụsị nrụrụaka na-aga na ntuliaka

O kwusiri ike na "ọ bụ naanị mgbe eji igwe kọmuta tụọ vootu ka a ga-asi na ihe dị na sava".

Ọ sị na ya amaghị maka mpụtara ntulika 2019 ị dị na sava ọbụla.

N'otu aka ahụ BBC jụkwara onye ọrụ kọmpụta ama ama bụ Emeka Unachukwu gịnị bụ 'server'?

Unachukwu sị na "'Server' bụ kọmpụta na-ejikọ kọmpụta ndị ọzọ ọnụ eji edewe mkpụrụozi dị iche iche".

O kwuru na Inec nwere ike ikwu na ha enweghị 'server' maka na o nwere ụlọọrụ ọzọ na e jidere ha mkpụrụozi mana ọ bụghị eziokwu na ha enweghị server' ebe e nwere mkpụrụozi.

Ọ sị na Intanet nwere 'server' nke ya ebe ọtụtụ mmadụ na-edowe ozi ha.

Unachukwu sị na "Inec agaghị asị na ha enweghị sava maka na ha nwere ebe ha na edowe mkpụrụozi bụ data. Ha nwere ike kpọ nke a "data base" mana ihe ọ bụ bụ sava maka na kọmpụta ahụ jikoro ndị ọzọ ọnụ bụ ndị nke nwere ike ịdọro ọzi maọbụ zite ọzi na ya".

Ọ sị na ọhịara ahụ Inec isi na ha enweghị server'.

Ha na-akpọ ndị mmadụ bịa were PVC ha dịrị njikere maka ntuliaka

Unachukwu kwuru na ọ bụrụgodi na a tụrụ vootu n'aka buru ya n'aka buga ebe a gụrụ ya, na Inec ga-etinyekwa ya na ya bụ 'server'.

Mana ha nwere ike ikwu na ha etinyebeghị mpụtara 2019 na ya bụ 'server' nke gosiri na ha arụchabeghị  ọrụ ha.

Akụkọ ga-amasị gị

Lee ihe nkiri anyị

Gịnị bụ 'democracy' in asụsụ Igbo?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeozi Inec bụ Festus Okoye ka an-ekwusi ike na ndị ụlọọrụ ahụ enweghị "Server" bụ nke nyere ha ohere izipụ mpụtara ntuliaka 2019.


Ọdịnaya: Okpokoro si n'ụgbọelu ahụ dasara n'akụkụ ụzọ Inca dị n'obodo Mallorca

Akụkọ kwuru na mmadụ abụo na-erubeghi afọ iri na asatọ so na ndị ọ tara isi ha.

Mmadụ ise nwụrụ n'ihe mberede a, gụnyere ụmụntakịrị abụọ a, nọ n'ime helịkọpta ahụ, ebe abụọ ndị ọzọ nọ n'ime ụgbọelu fecha-fecha nke ọzọ nwere naanị oche abụọ.

Maapụ ebe ihe a mere

Mwakpo ụlọọrụ ndị uweojii n'Enugwu steeti

Akụkọ ruru anyị ntị na-akọwa na ndị omekome wakporo ụlọọrụ ndị uweojii dị n'obodo Ikirike dị n'Idaw-river, n'Enugwu steeti n'isi ụtụtụ a wee merụọ ụfọdụ ndị uweojii ahụ mana enweghi onye nwụrụ.

Ndị omekome a bu mma na osisi, ji aghụghọ na ha bịara ime mkpesa bata n'ime ụlọorụ ndị uweojii ebe ha nọ kpaa mkpamkpa ha ma gbalaga.

Ebere Amarizu bụ ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii steeti ahụ, kwuru na ha atụọla imi n'ala iji chọpụta ndị omekome ahụ.

Gụọ akụkọ a n'uju ebe a: Ndị omekome awakpoola ụlọọrụ ndị uweojii n'Enugu state

Lee ihe ndị mmadụ kwuru maka ya ebe a:

Gọọmentị na-adọ ndị "sabo" aka na ntị

Gọọmentị etiti ekwuola na ha ga-agba onye ọbụla ga-agba ngalaba ha hibere a kpọrọ Social Investment Programmes mgba okpuru, akwụkwọ.

Maryam Uwais bụ onye ndụmọdụ pụrụiche nye onyeisiala Naịjirịa, kwuru nke a ka ọ na-akọwa na gọọmentị ga na-eme ihe niile ịhụ na ngalaba ahụ rụrụ ọrụ e ji hibe ya, n'ụzọ kwụ ọtọ.

N'egwuregwu,

Sergio Aguero nyere goolu abụọ n'ime atọ Manchester City nyere iji merie Bournemouth

Manchester City gosiri ihe ha ji bụrụ dike dịka ha ji goolu atọ a satara naanị otu zọgbuo Bournemouth ka agbụsị.

Nke mere ka ha nwee pọintị asaa ugbua ma nọrọ n'ogogo nke abụọ na tebulu Premier League.

Gọọmentị kwụsịnụ iji aka ike eso ndị ngagharịiwe - Soyinka

Ọkammụta n'ide akwụkwọ bụ Wole Soyinka adọọla gọọmentị aka na ntị banyere iji aka ike na-anwụchi ndị na-eme ngagharịiwe dịka ọ bụ ikike ruru ha.

O kwuru nke a na-emume ncheta ụbọchị ọmụmụ ya na Satọde 23 Ọgọst, 2019 dịka ọ gbarala afọ 85.

Soyinka sị na ihe ụtọ dị n'obibi ndụ bụ mmadụ inwe ohere ikwupụta uche ya n'oge ọbụla.

N'okwu ya " Ọ bụ ikike dịrị onye, anyị agaghị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe ruru mmadụ asaa anwụọla dịka otu helịkọpta na ụgbọelu ntakịrị ọzọ kụkọtara isi n'elu n'obodo Mallorca dị na mba Spen.


Ọdịnaya: Okporo ụzọ MCC, Urata n'ime Owere

Cheta n'ime izuụka gara aga ndị ụlọọrụ National Emergency Management Agency' (NEMA) na Bekee kwuru na idemmiri a ga-emetụta mpaghara ime obodo ndị dịka Njikọka, Ayamelụm, Ọwụwa-anyanwụ Anambara, Anaọcha, Agụata, Ugwu Idemili, Ọgbarụ, Ugwu Ọnịcha, Ugwu Orumba, Ọdịda-anyanwụ Anambara, Ndịda Ọnịcha nakwa Dunukọfịa.

Ide mmiri na-emekwa n'Ebonyi nakwa ụfọdụ steeti ndị ọzọ na Naịjirịa

Mana ka o si-aga ugbua, ide mmiri na-asizi ndị mmadụ 'kwapu-kwapụ' n'ọtụtụ ebe n'ala Igbo.

N'ime akụkọ a, anyị ga-egosi foto di icheiche gosi ebe ide mmiri mebiri ọtụtụ okporo ụzọ n'ala Igbo.

Owere

Stephen Mbonu zitere anyi foto nke a gosi ide mmiri na-eru n'okporo ụzọ MCC Road, Urata n'ime  Owerre n'Imo steeti mana ọ kọwara na mmiri a na-agbada agbada na ngwụcha ole na ole.

Udu mmiri na-ebute nnukwu ide mmiri afọ niile n'ala Igbo

Foto ndị a, nwanyị aha ya bụ DebbyEloo Ifejiofor Ezeamama setera bụ nke kachasị njọ.

Okporo ụzọ a, dị na mgbemena n'Awada, Onitisha n'ime Anambra steeti.

Okporo ụzọ a kewara maka mmiri ji ụbọchị ole na ole zoo.

NIMET ka na-adọ aka na ntị na oke mmiri a ezochabeghị.

Ọtụtụ mmadụ akwapugo n'ebe ide mmiri mebiri ụzọ.

Nke a bụ ozi Pharez Okpere dere gosi ebe ide mmiri mebiri ụzọ na Benin n'ime Edo steeti.

Otu nwoke aha ya bụ Nnamdi Ojiego kowara BBC na Ide mmiri emebiela okporo ụzọ Ọlụ-Ideatọ-Ụga kamgba afọ iri na ise garaaga.

O kwukwara na obodo dịka Obioha na Umuchima bụ ebe ọ kachasị dị njo na mpaghara ebe a.

N'ọnụ okwu ya: "Ọ bu gọọmenti ka ikpe mara na nsogbu a. N'obodo dịka Akowa na Umuchima, ọ bụ gọọmenti kwariri ụzọ a iji rụọ ya, mana ruo ugbua, onweghị ọrụ ọbụla metutara okpọrọuzo ndị a"

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Udu mmiri abịala ọzọ, ihe a ebutela nnukwu idemmiri na ọtụtụ ebe di icheiche mana akụkọ ugbua gosiri na ọtụtụ ebe n'ala Igbo emeghị njikere nke ọma maka udu mmiri a.


Ọdịnaya: Okporo ụzọ MCC, Urata n'ime Owere

na steeti ahụ.

Kọmishọna na-ahụ maka gburugburu bụ Michael Okonkwo gwara ndị ntaakụkọ nke a mgbe ha gara ileta mkpamkpa ide mmiri kpara n' Ezi Mgbemena nke dị na Ọnịcha.

Ndị gbaara ọsọ pati enwela nzuko mbu

Ọtụtụ ndị APC agbafela PDP

Ndị isi ọchịchị ụlọomeiwu nakwa nke steeti si pati APC wụfee PDP agaala ọgbakọ ndị isi ọchịchị PDP nke mbụ ha kemgbe ha wụfere.

Ndị ọchịchị a gụnyere Bukola Saraki, Rabiu Kwankwaso, Aminu Tambuwal, Samuel Ortom nakwa ndị ọzọ.

Popu si onye egbula ibe ya ọzọ

Popu Fransis wetere ọtụtụ mgbanwe na ụka katọlik

Pope Francis bụ onyeisi ụka Katọlik n'ụwa niile agbanwela nkuzi ndị ụka ahụ ka o megide kpamkpam atụmatụ ịma mmadụ ikpe ọnwụ agbanyeghị ihe ọbụla onye ahụ mere.

O kwuru na ụka Kraịst niile ga-agba mbọ ịhụ na akachapụrụ ịma mmadụ ikpe ọnwụ na mbaụwa niile.

N'egwuruegwu,NFF ekwetala ka ha na Giwa kpee udo

Ọchịchị Amaju Pinnick dịka onyeisi NFF ga-abịa n'isi njedebe na Sept. 30

N'iji gboo nsogbu dị n'etiti ha, otu na-ahụ maka egwuregwu bọọlụ na Naịjirịa bụ NFF adịla njikere ibuli mmachi amachiri onye otu ha bụ Chris Giwa.

Ha kwuru na nke a ga-adị ire ma ọ bụrụ na Giwa gbahapụ mkpọpụ ọkpọpụrụ NFF n'ụlọikpe.

Gee nkeji anyị nke ụtụtụ a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

Peter Obi siri Ndigbo teta n'ụra.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị Mịnịstri na-ahụ maka gburugburu n'Anambara steeti, otu ndị gbatagbata gọọmenti etiti (NEMA) na nke steeti (SEMA) gara njem nleta n'Awka, Onicha na ebe ndị ọzọ ide mmiri mebiri ụzọ


Ọdịnaya: Okporo ụzọ n'ala Britain

Anyị siri ka ndị chọrọ ị ga mba ahụ welie aka elụ.

Ọtụtụ mmadụ welikwara aka elu ị gosi mmasị ha ị ga mba ahụ.

Anyị bidokwara ị gba ndị ọkachamara ajụjụ ọnụ ịmata ihe dị na njem ka anyị were waa ndị na-akwado ịpụnjem anya.

Akụkọ maka ndị chọrọ ịga ala bekee

Nwafo Igbo, Paul Nwachukwu bụ nke bidogoro mba Saụt Afrika afo iri na itooli wara Igbo anya maka ihe ndị chọrọ ịpụ njem ga ebu n'obi.

Nwachukwu kwuru na ọbụghị ihe akịinu na-ada bụ ka ọ na-atọ na-ụtọ.

Ọmara atụ sị na n'ime mmadụ iri bụ ndị Nịajirịa pụrụ njem, na mmadụ anọ maọbụ ise na-atọ n'ije.

Lee ihe ọgwara anyị mere ha jị ato n'ụzọ.

Okporo ụzọ n'ala Britain

Maka ndị chọrọ ị ga-ala bekee, lekwa azụ ụnụ

Onyeọkaiwu anyị, Chukwuemeka Eze bụ onye na nkuzi ndị mahadum tinyekwere ihe ndị a na ya bụ okwu.

Ọtụtụ ndị Igbo biri na NewYork

Ndị mmadụ na-aga njem maka na ha chọrọ ị zụ ahịa dị iche iche

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

BBC Igbo dere akụkụ maka ndị chọrọ ị ga-ala bekee (Canada).


Ọdịnaya: Okporoụzọ a toro ogo site Amọka ruo Uli.

Ọ bụ ebe a ka ụgbọelu na-ebute nri na ihe ndị ọzọ eji enyere ndị Biafra aka n'oge agha si abata.

N'ehihe, a na-eji igu na akwụkwọ ndụ ndi ọzọ mechie ya ka ndị Naịjirịa ghara ịhụ ya.

N'abalị, eji ọkụ gosi ebe ọ dị maka ụgbọelu ga-efedata.

Oge ahụ, ndị agha Naịjirịa emechiela ụzọ ihe si oshimiri abata.

Ọ bụkwa okporoụzọ ụgbọelu a ka onyeisi Biafra bụ Odumegwu Chukwuemeka Ojukwu siri gbaa ọsọndụ ka agha bịara na njedede.

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye ọbụla ma maka agha Biafra ma maka okporoụzọ ụgbọelu si efedata ma fepu a kpọrọ "Uli Airstrip".


Ọdịnaya: Okporoụzọ ọjọọ

O kwuru na o nweghị ihe gbara ọkpụrụkpụ ndị ụlọomeiwu Naịjirịa jirila ego ruru otu tarị n'ụma(1 trillion plus) amapụtara maka "Constituency Projects" mepụta kamgbe afọ iri.

O kwuru nke a n'ọgbakọ otu 'Independent Corrupt Practices and Other Related Offences Commission'(ICPC) nakwa gọọmenti etiti hibere nso nso a.

Mana ụfọdụ ndị mmadụ na-ajụ gịnịdị bụ "Constituency Projects" na-ese okwu?

Ifeanyi Olumba ọnụ na-eru n'okwu na ndọrọndọrọ ọchịchị kọwara na "Constituency Project" dịka achịcha a na-ekenye ndị na-anọchite steeti dị iche iche n'ụlọomeiwu ha wegara ndị ha na-anọchite.

O kwuru na 'achịcha a' na-abịa n'udi ụzọ, ụlọọgwụ, ụlọakwụkwọ zuruoke, ụlọ dị ọnụ ana wdgz.

Mana o kwuru na ọ na-agba ya anya mmiri ma ọ hụ ka ndị nnọchiteanya n'ụlọomeiwu na-enye ndị steeti ha akpa ọsikapa, wil baro, ọgba tum tum, akụrụngwa e ji adụ akwa wdgz.

Olumba kwuru na ihe ndị a enweghị isi.

Kedụ ka atụmaatụ a si emetụta ụmụ Naịjirịa?

Ifeanyi Oluma gara n'ihu kwuo na ọ ga-adị mma ka onyeisiala gbaa n'anwụ ego niile e kenyere ndị ụlọomeiwu na-anọchite ogbe ha site n'afọ 1999 ruo ugbua.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Di na nwunye mụrụ nwa ka afọ 17 gachara

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala Muhamadu Buhari nkwuputere okwu tinyere ndị ụlọomeiwu na Naịjirịa n'agbagharịa taa bụ ụbọchị Nọvemba iri abụọ.


Ọdịnaya: Okpu nnabụenyi na ọgwụ mgbochi ịtụrụ ime

N'ọgbakọ ha mere n'Abuja ebe otu onye n'ime kwuru na ọ chọpụtara na pasenti iri asatọ n'ime ụmụagbọghọ na Naịjirịa anaghị aṅụ ọgwụ ndị a.

Onye ọkachamara aha ya  bụ Dọkịta Nike Jagun gwara BBC Igbo na ụfọdụ ihe na-akpata ụmụnwaanyị anaghị eji ọgwụ mgbochi ime bụ n'ihi nke a;

Jagun kwuru na onye ọbụla nwere usoro nke ahụ ya na-anabata ma nwee kwa ndị ahụike tozuru oke ga-enye onye ahụ usoro ịṅụ ọgwụ ndị a.

O kwuru na ọ bụghị onye ọrụ ahụike ọbụla nwere amamihe etu esi agbaso usoro ịnụ ọgwụ mgbochi ndị a.

Jagun kwuru na ụfọdụ ihe ọghọm dị na ịgbaso usoro ndị a gụnyere nwaanyị ịgba oke ọbara site site n'ihe o ji bụrụ nwaanyị.

Ụfọdụ usoro mgbochi itụrụ ime ndị a gbapụtara ihe:

BBC Igbo gbara ụfọ ụmụnwaanyị ajụjụ banyere ihe mere ha anaghị aṅụ ọgwụ mgbochi ịtụrụ ime.

Otu nwaaghọghọ aha ya bụ Amara kwuru na ụfọdụ ụmụnwaanyị na-eji ihe mgbochi dịka okpunnabuenyi ebe ndị ọzọ anaghị eji.

O kwuru na ha kwenyere na iji okpunnabuenyi na-eme ka ha ghara ịnụ ụtọ mmekọrịta ha na nwoke.

O kwukwara na ụfọdụ ndị nke na-agba akwụna anaghị eji okpunnabuenyi n'ihi nnukwu ego ndị nwoke ha na-enwete n'enye ha na ma ha ghara iyi okpunnabuenyi.

Okpunabuihe so n'otu ihe eji igbochi ịtụrụ ime nakwa ibute ọrịa mmekọ nwoke na nwaanyị

Amara kwuru na nke ọzọ bụ amaghị ihe maọbụ ogbenye nke bụ na ọtụtụ ụmụwaanyị amaghị maka ụzọ mgbochi ime ebe ndị ọzọ na-achọ ka ha nwete ego, ma ha e chefuo iyi okpunnabuenyi.

Nwaanyị ọzọ bụ Oriaku Chukwuemeka Kwuru na ọ bụ maka ihe ọghọm dị n'ịṅụ ya bụ ọgwụ mere ndị mmadụ anaghị ekwe aṅụ.

Oriaku Chukwuemeka bụ onye lụrụla di kwuru na ọrịara ezigbo ọrịa mgbe ọ ṅụrụ ọgwụ ahụ nke mere oji kwụsị ya ịṅụ ọgwụ ndị a.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọtụtụ ụmụnwoke anaghị achọ iyi okpunnabuenyi nakwa ka nwunye maọbụ nwaanyị ha ṅụọ ọgwụ ndị a.

Lee ihe ụmụnwaanyị na-akpa n'azụ ụmụnwoke

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ọkachamara n'ihe gbasara nhazi ọmụmụ n'ezinaụlọ na Naịjirịa etiela oke mkpu na ndị mmadụ anaghị eso atụmatụ mgbochi ịtụrụ ime.


Ọdịnaya: Okwa unu ma na ebe ọbu na agara ndị Igbo na apụiche maka ọtụtụ ihe ọ kachasị mma ha na ejiji ha.

Ngwa lee ụmụafọ Igbo gara ntuturgo AMVCA 2018 nakwa etu ha si ji ejiji na ya bụ emume.

1. Rita Dominic

End of Instagram post, 1

2. Ik Ogbonna

3. Alex Ekubo

4. Linda Ejiofor

5. Ngozi Nwosu

6. Lota Chukwu

7. Cynthia Nwadiora

8.  Bridget Chigbufue

9. Uti Nwachukwu

10. Chinonso Nina Onyenobi

O nwere ndị ọzọ ị na-atụ anya ha?

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Igbo ndị ọma lee! Igbo ndị a zụrụ ọfụma.


Ọdịnaya: Okwesilieze Nwodo: Ọ bụrụ na-enyeghi onye Igbo ọkwa onyeisi Naịjirịa, ihe ga-emebi

Nwodo kwuru na o meghị etu a, na ndị Okenye Igbo na-eji ndị ntorobia ha chọrọ nnwereonwe ka ha dereju, agaghị enwekwa ihe ha gbadoro ụkwụ iji si ha nwee ndidi na onye ọbụla ga-enweta oke ruru ya na Naijiria.

Nwodo, onye kwuru nke a oge ya na BBC Igbo nwere mkparịtaụka ụbọchị Tuzde kwuru na dị ntorobia Igbo na-ekwubu na ndị ọzọ agaghị ekwelata ka Igbo chia Naijiria ga-asị na ihe ha kwuru  emezuola.

O kwukwara na ndị agbụrụ ndị ọzọ obi adịghị mma n'ihe na-eme Naijiria ndị na-ekwu okwu ọpụpụ ga-ekwechiri ịpụ na Naijiria  ma Igbo enwetaghị ohere ịchị n'afọ 2023.

Nwodo tụrụ arịrị na naanị Igbo bụ otu n'ime alaka atọ Naijiria ji kwụrụ enwetabeghị ohere ịbụ onyeisiala.

Ọ sịkwa, "Anyị chọrọ Naijiria onye ọbụla nọ n'ime ya ga-enweta afọ ojuju mana ọ bụrụ nke a na-eme anyị ihe a na-eme Igbo kemgbe Agha biri, anyị ga-esokwa ndị ọzọ sị ka ahapụ Naijiria."

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụghị ugbua o ruru Igbo ka a ga-ana-ekwu okwu onye tozuru dịka ọ kwuru na Igbo nwere ebu nwee ụfụ na ndị tozuru ịchị dịka onyeisiala.

Nwodo kwuru ọtụtụ ihe ndị gbara ọkpụrụkpụ na nkata ahụ, lee ụfọdụ n'ime ha:

1. Maka Nnamdi Kanu na-ọchịchọ Biafra

Nwodo kwuru sị "anyị bụ ndị okenye na-agwa Nnamdị Kanu na ọ bụrụ na anyị ga-enweta Bịafra, na ọ bụghị ịkparị ndị mmadụ ka anyị ga-eji enweta ya".

Nwodo kọwara na ụfọdụ ndị agbịrụ ndị ọzọ nwere ike iji okwu ọnụ Kanu megide ndị be anyị.

Ndị Igbo ji ekwurekwu ebutere onwe ha nsogbu na Naịjirịa - Onyeisi Ohaneze Legọs

Ọ kọwakwara na dịka o si na ha ga-esonye Nnamdị Kanu, na nke ahu apụtaghị na ha kwadoro maọbụ na ha ga-eso ya akparị ndi mmadụ.

Ụzọ a ga-esi enweta Biafra na-alụghị ọgụ bụ ime ihe a na-akpọ 'plebiscite' n'okwu bekee ma sịkwa na ụzo ọzọ bụ ịju ndị mpaghara ma ha chọrọ ịpụ.

Plebiscite bụ mgbe ndị mmadụ mere ntụliaka iji mara ma ha a ekwenyere ịsoro mba ọbụla maọbụ na ha achọghị.

Kama enweghị iwu kwere na gọọmentị ga-eme ihe pụtara na ntụlịaka plebiscites.

Nwodo kọwara sị, "ebe anyị kpọ ụmụ Igbo...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye chịbụrụ dịka Gọvanọ Enugwu steeti bụ Okwesilieze Nwodo ekwuola na ọ bụrụ na Ndigbo enwetaghị ohere  ịbụ onyeisiala Naijirịa n'afọ 2023, "na ihe ga-emebi rinne."


Ọdịnaya: Okwu Abaribe kwuru banyere ndị ọchị ehi.

O kwuru na ọ bụ n'ihi ndọrọndọrọ ọchịchị riri unyi nke Pati All Peoples Congress (APC) na-eme.

Abaribe kwuru ihe a unyaahụ n'isi ụlọọrụ ndị otu pati People Democratic Party (PDP). Ọ rụtụrụ aka na ndị ụlọomeiwu niile nọ zi n'ihe ize ndụ maka nta ndị isi ọchịchị na-achụso ha.

O kwuru na etu ụlọọrụ INEC ga-esi rụọ ọrụ na ntuliaka 2019 bụ ihe ga-egosi ma Naịjirịa ọ ga-adịgide na ngwụcha ntuliaka ahụ.

N'okwu ya "Ihe niile ha na-eme ugbua bụ i yi ndị mmadụ egwu, ịhụ na ha mechiri ọnụ ndị na-ekwu okwu megide ha.

"Ụlọomeiwu bụ nke m so n'ime ya bụ ebe ha na-awakpo, e si na nke onyeisi ụlọomeiwu baa na nke Sịnetọ Melaye rue na nke Shehu Sani, ugbua bụ nke m".

Abaribe gara n'ihu si: "Ihe m nwereike ị gwa ndị Naịjirịa bụ ka onye ọbụla jide akwụkwọ nbianye aka ị chụpụ gọọmentị na-achị ugbua".

"Gọọmentị a bụzi maka mmegbu ndị mmadụ, onweghi ụzọ ọzọ enwereike iji mme ya".

Abaribe kwuru na anwụchiri ya ma nyocha ụlọ ya n'ahi na ọ bụ onye nkwado ndị na-eyi ndụ egwu.

O kwuru na onye dị njikere na gọọmentị ga-achọ otu ihe konye gị n'isi iji mebie aha gị.

BBC Igbo na Abaribe nwebụruụ mkparitaụka n'afọ a, ebe ọ nọ kwuo na ndị Igbo na ewere gọọmenti etiti iwe maka agwa ọjọ ha che na a na-akpasi ha.

Gee okwu ya ebe, nakwa n'elu.

Mkparịtaụka ebe Sinetọ Abaribe kọwapụtara iwe ndị Igbo ebe onyeisiala Muhammadu Buhari nọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye omeiwu na-anọchi anya mpaghara ndịdị anyanwụ Abia Steeti bụ Enyinnaya Abaribe ekwuola ihe mere ndị ụlọọrụ nchekwa puruiche eji DSS mara ji nwụchie ya.


Ọdịnaya: Okwu Ezeife sochiri oku Igwe Alfred Achebe, Obi Ọnicha kpọrọ ka ahazigharị Naịjirịa ka mpaghara ọbụla gbaba mbọ onwe ha.

N'okwu ya, Ezeife sị "Ọ bụrụ na ekewasia anyị nọrọ be anyị, ọ gaghị enwe onye ya na ibe ya ga na-ese, ndị ọbụla a nọrọ be ha dozie be ha."

Ọ gara n'ihu kọwa na "Anyị nweta ọkwa onyeisiala, ọ chịcha pụọ, anyị etiwekwa mkpu. Mana alaghachi azụ n'ebe anyị nọ na mbụ na 1954 bụ na mpaghara(region) oge Okpara na Awolowo na-achị, ọ bụ oge ahụ enweburu ọchịchị na mpaghara ka Naijiria nwere ọganihu, ọ ga-aka anyị mma."

Cheta na Igwe Achebe kwuru mgbe ọ gara ikele gọvanọ na-achị Plateau steeti bụ Simon Lalong na e kwesiri ịhazịagharị Naịjirịa etu ọ ga-adị ka mpaghara niile nwe ike na-enye onwe ya nri, na abụghị ị na-eche ka gọọmentị etiti nye ha.

Ọ sara ajụjụ maka inye onye Igbo ọkwa onyeisiala n'afọ 2023 wee si na udiri ihe ahụ abụghị nke dị mkpa.

Igwe Achebe sị na-ekwesịghị ịna ekwu okwu ma onye ga-abu onyeisiala ọ bu onye Igbo, onye Hausa maọbu onye Yoruba, makana ihe kachasị mkpa bụ i hụ na onye banyere n'ọkwa ga-eme onye ka ibe ya.

"Ekweghị m na atụmatụ onyeisiala Igbo, Yoruba maọbụ Hausa. Ọ na-ada ka ihe nkewa; makana ihe anyị chọrọ bụ onyeisiala ndị Naịjirịa họpụtara ka ọ rụọrụ anyi niile ọrụ."

Igwe Achebe sị na ekwesiri ịkewa Naịjirịa n'udi ndị Briten si kewa ya mgbe ha na-achị Naịjirịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyebụbu gọvanọ Anambara steeti bụ Chukwuemeka Ezeife ekwuola na ihazigharị Naijiria na mpaghara ga-ewelite mpaghara ọwụwa-anyanwụ karịa ịchọ ọkwa onyeisiala.


Ọdịnaya: Okwu Immanuel James Ibe-Anyanwu maka nwakpo SARS wakporo ya.

Adegoke dere ihe ndị SARS bụ ngalaba uweojii na-ahụ maka ndị ojiegbe ezu ohi, mere ya ma tinye akara Yomi Shogunle bụ onye uweojii na-ahụ maka ịkwụwa aka ọtọ n'uweojii.

End of Twitter post, 1

Ihe o dere wuru ewu ọfụma, ọkachasị mgbe Shogunle zara ya.

Emechara nwụchie onye uweojii aha ya dị n'akara ụlọakụ nwaada Ife jiri kwunye ego anaara ya.

ACP Shogunle kwuru na ha nwụchịkọrọ Charles Omotosho bụ onye uweojii na-arụ ọrụ n'Ikorodụ, dị na Legọsị, wee wepụ ya n'ọrụ.

N'okwu Adegoke, ndi uweojii mere ngwa ngwa hụ na o nwetara ikpe ziri ezi ọsịsọ, kpatara ndị mmadụ ji na-ajụ ma soshal midia ọbuzị ebe a na-ewega ikpe banyere ndị uweojii iji hụ na-emere ihe maka ya?

Cheta akụkọ Immanuel James Ibe-Anyanwu, bụ nwaafọ ndị SARS wakporo ka o si n'ụlọakụ apụta.

Maazị Ibe-Anyanwu tikwara mkpụ na sosal midi nke mere ndi mmadụ ji gbatara ya ọsọ enyemaka.

Gere ihe Immanuel James Ibe-Anyanwu gwara anyi mgbe ihe mere n'elu:

Otutụ mmadu na-ekwu na soshal midia bụ ihe ọma, okachasị mgbe ọ na-enye aka n'ụdịrị ihe a.

Mana enwere ndị na-akọwa na ihe ọjọọ na-esi soshal midia apụta, nke mere na ndị mmadụ kwesịrị ịkpachara anya ma ha na-eme ihe ha na-eme.

Ndị uweojii Naịjirịa so na ndị ụlọọrụ gọọmentị na-apụta na soshal midia ọfuma maka igeta na ime mkaprịtaụka ga-enye aka hụ na ihe kwesịrị ịga etu o kwesịrị.

Unyaahụ, ha mere emume ha kpọrọ '#AskThePolice', bụ nke nyere ndị mmadụ ohere ịjụ ha ajụjụ banyere ọrụ ha. Onye sara ajụjụ bụ onyeisi ndị uweojii bụ Ibrahim Idris.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mgbe nwaada Ifeoluwa Adegoke, bụ onye ji akara @ife_luv12 na Twitter dere na otu onye uweojii wakporo ya ma yie ya egwu, n'ihi na ọ jụrụ inye ya ego n'agbanyeghị na onye uweojii ahụ kwuru na ọ gaghị ahapụ ya ma ọ bụrụ na o nyeghị ya ego, o mere ihe ndị mmadụ na-emezị ugbua iji hụ na ụwa matara ihe na-eme ha.


Ọdịnaya: Okwu Prince Boateng a na-abịa dịka ndị ofesi na mba ahụ - ọkachasị ndị Naịjirịa - na-eti mkpu na ndị na-arụrụ gọọmentị Gana ọrụ na-agagharị agbachisi ọdọ ahịa ha.

N'ụbọchị Satọde Kizito Ikechukwu Obiora bụ onyeisi "Nigerian Union of Traders Association" - bụ otu ndị Naịjiriịa na-azụ ahịa na mba Gana - gwara BBC na ndị ọrụ gọọmentị Gana na-agagharị na-agbachị ụlọ ọrụ ha.

Ọ sị na ihe a tinyere ọtụtụ mmadụ na gbagharịa.

"Ndị Naịjirịa nọ na Ghana ugbua na-ekwu na ọnọdụ ha bụzị kwara lawa, kwara lawa dịka gọọmnetị mba ahụ malitere njem a ọzọ."

Kizito sị na ndị Naịjirịa nọ na Gana na-ahụ ihe a na-eme dịka mmegide, ọkachasị ebe o si metụta ị gwa ha ka ha ghara ịtụ mgbere na ahịa nakwa ịsị ha dewe otu nde dọla tupu ha amalite ịzụ ahịa.

"Ọbụghị sọsọ idowe otu nde dọla bụ nsogbu. Nke ka nke bụ ịsị anyị ghara ịtụ mgbere n'ahịa. Nke a pụtara na anyị nwee otu nde dọla, anyi agawa n'ime ọhịa ga hibe ọdọ ahịa."

"Onye ga-abịa zụọ anyị ahịa ma ọ bụụ na anyị anọghị n'ahịa?"

Ọnọdụ anyị ebe a dị ka ọnụdụ ụmụnne anyị na South Africa - Ndị Naịjirịa nọ Ghana

'Rụwanu Naịjirịa Mall na Ghana'

Mana, Prince Boateng sị na ọ bụ iwu Gana ka ha na-eso dịka iwu ahụ kwuru ka ndị abụghị ndi Gana ghara ịre ahịa n'ime ahịa.

Ọ sị; "Anyị nwere Shoprite, nwee China Mall. Onweghi ihe gbochiri ndị Naịjirịa maọbu ndị mba ọzọ nọ Gana ịga rụọ ọdọ ahịa ma kpọọ ya "Nigeria Mall", maọbụ "Senegal Mall".

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ọbụghị ndị Naịjirịa ka e ji maka ha wepụta atụmatụ a, mana ọ sị na bụ ndị Naịjirịa ka ọ kachasị emetụta.

Okwu Kizito Obiora maka nsogbu ndị Naịjirịa na-enwe n'ahịa Ghana

O kwuru sị: "Ihe anyị na-ele anya bụ ma edenyela aha ọdọ ahịa ahụ n'akwụkwọ gọọmentị."

"Ọzọ bụ ịma ma ụlọọrụ ahụ o nwere akaebe na ọ na-akwụ ụtụ isi."

"Ọzọkwa bụ ma ngalaba a na-akpọ "Ghana Standards Authority" o kwuola ma ihe ụlọọrụ ahụ na-ere ọ bu ihe ziri ezi."

Mana Maazị Obiora sị na atụmatụ ndị a niile bụ usoro ndị Gana jiri chọọ ịchụ ndị Naịjirịa na mba ahụ, nke mere o ji jụọ: "mmadụ ole nwere otu nde dọla ha ga-eji tuọ mgbere na Gana?"

Ndị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi mgbasaozi na ngalaba na-ahụ maka ịtụ mgbere na Gana bụ Prince Boakye Boateng ekwuola na ihe mere ha ji na-agbachi ọdọahịa ndị Naịjirịa na mba ahụ bụ makana iwu ha machiri ndị ofesi ịtu mgbere n'otu n'otu nke Bekee kpọrọ "retail".


Ọdịnaya: Okwu Senator Utazi banyere Constituency Project

ICPC kpọchiri be Utazi n'ụbọchị anọ nke ọnwa Ọgọstụ, ma bo ya ebubo na o buuru akụrụngwa gọọmentị so n'ihe Bekee kpọrọ "Consistuency Project", dowe na be ya ghara ikenye ya ndị mmadụ etu o kwesịrị.

End of Twitter post, 1

ICPC gakwara n'ihu gosi foto ha sị si be Utazi, nke ha sị na-egosi akwụrụngwa ndị a.

Ka ndị mmadụ ka na-etinye ọnụ na ya bụ foto na ebubo ndị ICPC, akụkọ ọzọ pụta na Sinetọ Utazi amalitela ike ya bụ akụrụngwa.

BBC Igbo gbara ya ajụjụ ọnụ maka ebubo a.

Sinetọ Utazi malitere okwu na ịsị na ọ bụ ndị iro na-agba ya mgba okpuru butere okwu a.

Ọgbatumtum a hụrụ na be Utazi

Ọ sị na nke a bụ ugboro atọ ọ ga-eme atụmatụ "Consistuency Project" kemgbe ọ banyere ọkwa dịka onye omeiwu.

"Ihe mere na m ekeghi nke a n'afọ gara aga bụ na m chọrọ ike ya mgbe ezumike m. Achọghịkwa m ike ya mgbe ndọrọndọrọ ka ndị mmadụ ghara iwe ya na m chọrọ iji ya zọta vootu."

Sinetọ Utazi gara n'ihu kwuo na ọ bụ ndị nwere ọrụsị ka ha na-ekenye ha bụ akụrụngwa.

"Anyị malitere ike ya kemgbe Tusde. Ọ ga-ebi na Monde na-abịa."

Igwe na-enye ọkụ latrik so n'ihe ICPC hụrụ na be Utazi

Osita Enwe bụ onye ọkaiwu ma bụrụkwa onye Enugwu Nọt gwara BBC Igbo na ya bụ okwu bụ ihe ekwesịrị ime nnyocha ọfụma makana akụrụngwa a na-ekwu okwu ya bụ ego gọọmentị ka e ji gote ya.

"Anyị nụrụ na ICPC kpachiri ụlọ ya, ma nụkwa na ọ na-ekezi ihe a hụrụ na be ya. Ọ bụ ihe mgbagwoju anya. makana etu o si eke ugbua nwereike ịbụ oke na-agba ọsọ makana ọkụ na-agba."

BBC Igbo jụrụ Sinetọ Utazi ma ọ bụ ICPC manyere ya ike akụrụngwa a.

Ọ jụrụ: "Ọ bụ ICPC manyere m ike nke afọ gara aga, kaọbụ nke anyị kere n'Epụrel?"

Utazi zụtakwuru ụgbọala ụkwụ atọ a na-akpọ Keke maka "constituency project" ya

BBC Igbo gbakwara mbọ ịnụta n'ọnụ ICPC mana ekwentị ha agaghị.

Enweghikwanụ ihe ha dere maka okike akụrụngwa n'akara soshal midia ha maọbụ na webụsaịtị ha.

Gee ihe Sinetọ Utazi kwuru n'uju n'elu.

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Sinetọ Mao Ohuabunwa kọwapụtara ihe kpatara o jiri nye ndị ọ na-anọchite ite eji eghe ihe

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Omeiwu na-anọchịte anya Enugwu Nọt bụ Godfrey Chukwuka Utazi azarala ọnụ ya maka ebubo ngalaba na-ahụ maka nrụrụka na mpụ bụ Independent Corrupt Practices Commission (ICPC) boro ya.


Ọdịnaya: Okwu Sịnetọ Abaribe gwara Onyeisiala Buhari

Ndị Ụlọomeiwu ukwu nwere ọgbaghara n'etiti ha taa mgbe Sịnetọ Enyinnaya Abaribe nke Abia Steeti kwuru na onyeisiala Mohammadu Buhari adịghị ike ọrụ.

Abaribe rụtụrụ aka n'okwu onyeisiala kwuru na Lọndọn na ọ bụ ndị si mba Libịa butere ogbugbu dị n'etiti ndị ọchị ehi na ndị ọrụugbo.

Onyeisiala Naịjirịa bụ onye ikpeazụ ga-ebinye aka n'akwụkwọ maka ịhazigharị ụsoro ntụliaka ndọrọndọrọ ọchịchị ụgbụa

INEC ekwupụtala ngwa ha ji eme ntuliaka 2019

Onyeisi ụlọọrụ INEC bụ Mahmood Yakubu ekwuola na ụlọọrụ ahụ agaghị eji ngwa electronic eme ntuliaka afọ 2019, kama ha ga-eji technụzụ maka ịgụkọ na ngọsịpụta ntuliaka ahụ.

Yakubu kwuru nke a na mmechi ọgbakọ emere maka iji technụzụ eme ntuliaka na Mba Afrịka niile.

Ndị otu PDP na ndị patị ndị ọzọ nọ n' ụlọ nta omeiwu na-esi ọwụ ka emegharia usoro ntuliaka ọchịchị na Naịjirịa

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Okwu Emmanuel Macron gbasara mwakpo Sirịa

Onyeisiala mba Fransị bụ Emmanuel Macron ekwuola na onwere ihe ngosi na gọọmenti mba Sirịa jiri ngwagha kemịkal wakpoo obodo Douma.

Macron kwuru na ọ ga-ekpebi mgbe ọ ga-eji ngwaagha ụgbọelu wakpọ Sirịa na nzaghachị.

Emmanuel Macron kwuru na iji ngwaagha kemịkal awakpo bụ ị gafe oke

N'egwuregwu

CSKA Moscow ga-ele Arsenal ọbịa n'ukwu abụọ nke asọmpi Uefa Europa n'abalịa.

Cheta n'ụkwụ nke mbụ, Arsenal jiri ọkpụ anọ asatara otu merie ndị CSKA Moscow n'asọmpi ahụ.

Ahmed Musa na Alex Iwuobi

Nkeji nke mgbede a

Gere akụkọ ndị a n'otu nkeji.

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe onyonyo taa

Kelechi Amadi-Obi bụ onye ose foto ama ama gwara anyị n'ime onyonyo a, ihe ị kwesiri ị ma, ma mee maọbụrụ na ị chọrọ ka ị dịka ya dika onye osefoto.

'Ọrụ gị kwesiri ịbụ nke kachasị mma na foto'

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa n'ichafu:


Ọdịnaya: Okwu a bụ na nzaghachị okwu Issa kwuru na ụfọdụ ndị gọvanọ APC anabataghị mmeri e meriri ha na ntuliaka imeụlọ ha mere na nso nso a.

Aka na-achị Imo steeti bụ Rochas Okorocha ekwuola na ọ bụ sọ ọgọ ya nwoke bụ Uche Nwosu ga-emeri ntụlịaka gọvanọ n'ọkwa APC.

O kwuru nke a dịka otu ụlọịkpe n'Abuja mapụrụ ikpe dị n'etịtị Uche Nwosu na Hope Uzodinma bụ ndị abụọ meriri ntụlịka imeụlọ n'Imo iji zọọ ọkwa gọvanọ n'okpuru APC.

Nke a pụtara na n'uche Rochas, sọsọ Nwosu ga-azọtara APC Imo steeti na 2019.

Akukọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọvanọ Imo Steeti bụ Rochas Okorocha ekwuola na onye odeakwụkwọ mgbasa ozi pati APC bụ Lanre Issa Onilu ezipụla ozi ọjọọ banyere APC na mbaụwa.


Ọdịnaya: Okwu a bụ nke na-ebiri ọkụ kamgbe nke mere na ọtụtụ ndị ọnụ na-eru n'okwu na Naịjirịa etinyela ya ọnụ.

BBC Igbo zutere otu onye ọkaikpe na-arụ n'otu mbaụwa United Nations aha ya bụ Ọkaikpe Nkemdilim Izuako bụ onye tinyere ọnụ n'okwu gbasara Biafra.

O kwuru na ya na-echeta agha Biafra, na ya na-eji obi aṅụrị echeta ya maka na agha ahụ gosiri ụmụIgbo ihe ha nwereike imepụa n'onwe ha mana o bere arịrị na agha bere, ụmụIgbo etufuo ihe niile ha mepụtara oge agha.

O kwuru na ugbua, okwu Biafra ekwesighi ịbụ ịzọ oke ala kama ndị ọnụ na-eru n'okwu kwesiri ịkpa nkata ime ụlọ gbasara ya.

Gịnị ka ha ga-akpa n'ime ụlọ, kirie onyonyo a ka ị chọpụta ihe ọ gwara BBC Igbo.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Okwu inweta Biafra bụ nke na-ewu ewu kamgbe ebe ọtụtụ ndị Igbo ọkachasị ndị ntoroọbịa na-ekwu ka e mee refarandum.


Ọdịnaya: Okwu a bụ okwu dịgoro afọ kwuru afọ kemgbe Ken Saro Wiwa, nwa afọ Naija-Delta nwụrụ anwụ jiri bido ọgụ ka a kwụsị ihe na-emebi na mpaghara ahụ, okwu nke ọ tunyere ndụ ya.

Okwu akpụ n'ọnụ bụ na ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na okwu gbasara mgbocha ala Ogoni na-akpụ ka eke kemgbe e jiri kwube ya.

Cheta na ọchịchị onyeisiala Mụhammadụ Buhari kwere nkwa na a ga-ebido mkpocha ahụ n'afọ 2016.

Mana onwebeghị ihe a hụrụ anya a na-eme.

N'izuụka gara aga, iji gosi na nkwa ahụ abụghị okwu e ji emeju okwu, Buhari nyere NNPC iwu ka ha wepụta ego maka ibido mkpocha Ogoni.

Mana n'uche ọtụtụ ndị mmadụ, ọ bụ mgbe a hụrụ ndịọrụ na ngwaọrụ ebe a na-atụ anya ha ka ha ga-ama n'ugo berela na mgbagbu.

Ndị ala Naija-Delta na-ebe akwa na mmanụ agbidi emebiela ala ha

Na mkparịtaụka ya na onye ntaaakụkọ BBC nwere, otu onye na-alụ ọgụ maka nchekwa gburugburu bụ Celestine Akpobari, kwuru na agbanyeghị na okwu mkpocha Ogoni na-akpụ akpụ, o birila ọkụ.

"Anyị na-akpụ akpụ n'ezie, mana ọ bụ ihe dị mma na o bidola."

Akpobari kwuru na ihe mere mbido ọrụ jiri wee oge bụ na kemgbe ewepụtara ozi maka nsogbu ahụ n'afọ 2011, mmebi gburugburu ọhụrụ dịka nkwafu mmanụ emela, nke mere o ji dị mkpa na a ga-enyochakwa ọnọdụ nsogbu ahụ ọzọ tupu e bido ọrụ.

Na nso nso, Marvin Dekil, bụ onyeisi otu na-ahụ maka inyocha mmerụ e merụrụ mpaghara ahụ nke a kpọrọ, 'Hydrocarbon Pollution and Remediation Project (HYPREP),' na bekee o kwukwara na ihe ọzọ bụ ọkpụkpụ mbido ọrụ ahụ bụ igbaso usoro inye ọrụngo maka mkpocha ahụ dịka iwu (Procurement Act) siri kwuo.

Ka ọ dị ugbua, e meela mgbasaozi maka ụlọọrụ ndị ga-ewughari mmiri na gaasị n'obodo ndị ihe mebiri na ya.

Mana ole ebe ọrụ e kwuru ga-ewe afọ iri atọ na ise ikpocha ga-ejedebe?

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Na ngwupụta mmanụ agbidi na Naija-Delta emebiala mmiri na ala ma mee ka ọrụgbo na ndụ dị na mmiri nwe nsogbu abụghị akụkọ ọhụrụ.


Ọdịnaya: Okwu a dị n'etiti ndị okpuruọchịchị Ohaukwu nakwa ndị okpuruọchịchị Ado dị na Benue steeti bụ nke na-akpọtụ kemgbe afọ ole na ole gara aga.

Onyeomeiwu nọchitere anya Ohaukwu n'ụlọomeiwu Ebonyi steeti bụ Chinedu Onah ebela akwa arịrị gbasara ya bụ okwu.

O kpọrọ oku ka gọọmentị etiti gbatara ha ọsọ enyemaka iji kwusị oke ogbugbu nakwa imefu ndụ si na ya bụ okwu apụta.

Chinedu Onah yi akwa 'ishiagụ' bụ onye na-anọchịte anya Ohaukwu n'ụlọomeiwu

Onah kọwakwara na ndị ahụ gbara ọsọ ndị enweghi ebe ọbụla ha ga-edebe isi ha maọbụ ihe oriri ha ga-eri.

"Mmefu ndụ, ngwa obibi nakwa osisi ndị na-amị ego na-eme ebe a na-ewute anyị n'obi" ka o kwuru.

Ọ na-akpọku gọọmentị etiti ka ha kpọbata ndị 'National Boundary Commision' iji kpebie udo n'ala ahụ ọfụma ka esemokwu an ogbugbu dị n'ime ya kwụsị.

Mana ndị ọrụ ngalaba NBC kọwarala BBC n'ekwentị ihe ji nkịta ọnwụ.

Austin Omale na-arụ ọrụ n'ụlọọrụ onyeisi NBC kọwara na ọ bụ ego ji ha ịrụpụta ọrụ dị n'ike oke ala ahụ ọfụma.

O kwuru na o teela aka ngalaba ya na-eche ka gọọmentị eititi wepụta ego a ga-eji ga Ebonyi steeti ruọ ọrụ a.

"Kemgbe ọnwa Septemba afọ 2019 ka anyị na-eche ka ego a ruo anyị aka mana o nwebeghi isi" ka o kwuru.

O kwukwara na mgbe ikpeazụ ha gara ebe ahụ ịrụ ọrụ na ndi obodo dị nso ebe ahụ wakporo ha.

Okwu ala ataala isi mmadụ abụọ n'Ebonyi

Mmadụ abụọ anwụọla ebe ọtụtụ ihe ndị mmadụ mebiri dịka okwu ala dapụtara n'etiti ndị obodo Nguji Ojiegbe Onunwakpu na ndị Ndiegede nke dị na Igbeagu, dị na mpaghara okpuru ọchịchi Izii, Ebonyi steeti n'ụbọchị Wenesde.

Akụkọ na-akọwa na esem okwu a bidoro kamgbe afọ 2012.

Onye ntaakụkọ gwara BBC na mmadụ abụọ aha ha bụ Sunday Odom, dị afọ iri abụọ na anọ bụ onye obodo Onunwakpu, na Emmanuel Uguru nke Ndiegede bụ ndị nwụrụ n'ọgụ gbasara ala a.

Ọ bụ n'ịzuụka abụọ gara aga ka kọmịshọna na-ahụ maka oke ala na iweta udo bụ Stanley Okoro Emegha nke Ifeanyichukwu Igurube nọchịtere anya ya bịara njem nyocha na ntule ya bụ ala na-ese okwu ma gwa ndị obodo abụo a ka ha wepụ aka n'ala ahụ tupu gọọmenti ekpebie maka...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọgbaghara si n'okwu ndọrọndọrọ ala dapụtara n'obodo ise dị n'Ebonyi steeti achụpụla ndị mmadụ na be ha.


Ọdịnaya: Okwu a malitere n'ọnwa gara aga mgbe amaritere chọwa nwatakịrị aha ya bụ Gold Kolawole furu na ụlọụka ahụ.

Nne nwatakịri a bụ Modupe Kolawole kpọ ya ga ya bụ ụlọụka mgbe atọrọ ya.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Ondo steeti bụ Femi Joseph gwara BBC na ọ bụ ndị iwe na-ewe gara na ya bụ ụlọụka were gbaa ya ọkụ n'ihi na akụkọ si na-abọpụtara ozu nwantakịrị ahụ n'ụka ahụ.

Nne ya bụ Kolawole gwara onye ntaakụkọ BBC na-enwere aka enwe n'ihe gbasara ofufu nwa ya.

Kolawole kwukwara na ndị ụlọụka ahụ enyeghi ndị uweojii enyemaka dịka ndị chọrọ ka achọta ya bu nwa.

Kama onye ntaakụkọ BBC gara ebe ahụ kwuru na ọhụghị ozu nwa ahụ n'ụlọụka ahụ.

Ndị uweojii sitere na ọnu na-ekwuchitere ha bụ Femi Joseph kwuru na ọ bu akụkọ ụgha dughere ndị mmadụ iji chee na ọ bụ eziokwu na egwụpụtara ozu ya bu nwa.

Catholic Church: 'Ndị ntọ wekọrọ ego niile dị na ATM Fada clement, gbuo ya' - Bishop Onaga

Joseph kọwara na igwe mmadu iwe na-ewe gburu otu onye uweojii ma sị kwa na ọ bụ ihe onyonyo ụlọmgbasa ozi wepụtara bụ ihe mere ka akụkọ ugha a gbasaa ka ọkụ n'oge ụgụrụ.

O kwukwara na igwe mmadu a jiri okwute chụọ ndị uweojii ọsọ ụkwụ eruala ma mebie ụgbọala ha.

Kama o kwuru na ọ bụghi eziokwu na ndị uweojii gburu onye obụla.

Onyeuweojii Joseph gwara ndị mmadụ na ha ka na enyocha ya bụ ofufu nwatakịri a bụ Gold Kolawole.

Dịka ọ dị ugbua, ogbaaghara ataala isi mmadụ abụụ nke bụ otu onye uweojii na onye nkịtị.

Lee ihe ndi mmadụ na-ekwu maka ya

Lee foto sị ebe ahụ pụta:

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị mmadụ gbara ụlọ uka Sotitobire dị n'Akure ọkụ ụnyaahu maka akụkọ ndị uweojii si bụ asị na-efere na soshal midia.


Ọdịnaya: Okwu a na-abụ okwu ndị kwe na ndị ekweghị maka ebe ụfọdụ na-eto ihe ndị ọcha mere, ndị ụfọdụ na-akatọkwa ha.

Iri ji: Ndi ike pụtara n'uju na mgba Igbuzo

Kama dịka nke ahụ garala, ihe dị mkpa ịghọta bụ na ọbịbịa ha gbanwere ọtụtụ ihe n'ala Igbo ọkachasị n'ihe gbasara etu ndị Igbo si ebi ndụ.

Ọtụtụ omenaala na ụzọ e si eme ihe gbanwere kpam kpam ebe a hazịgharịrị ụfọdụ ka o si dị ndị ọcha mma n'oge ahụ.

Igbo mụtakwara nụ ọtụtụ ihe n'aka ndị ọcha, ụfọdụ dị mma mana ụfọdụ mere ndị Igbo etufuo nke ha.

BBC igbo chọrọ ileba anya n'ụfọdụ omenaala Igbo ndị ọcha metụtara etu e si emezi ya.

Omenaala Igbo ndị ọcha gbanwere

1. Okpukperechi

Nke a bụ otu ihe doro ewu na ọkụkọ anya ma bụrụkwa ihe ọtụtụ ndị ji echeta ndị ọcha maka na ha gbanwere etu ndị Igbo si eme okpukperechi kpam kpam.

Okpukperechi e ji mara ndị Igbo na mbụ bụ ifere arụsị na chi dị icheiche dịka Amadiọha, chukwu, ekwensu, ibini ụkpabi wdgz.

Chi ndị a niile Igbo na-efe oge ahụ nwere ihe ndị a kpụrụ akpụ e ji ama chi ndị ahụ na ọnụ arụsị nke chi ọbụla ma nwekwaa ndị bụ ndị ọ dị n'aka ịhụ na a na-ekpere chi ndị ahụ dịka eze mmụọ maọbụ dibia.

N'ime chi ndị a niile, Igbo kwenyekwara na onye ọbụla nwere chi nke ya bụ ihe na-edu ya mana chi kacha chi niile bụ Ezechukuokike Abiama bụ nke bụ nnukwu chi ebe ndị ọzọ bụ obere.

Igbo na-achụ aja dị icheiche nye chi ndị a iji kelee ya maọbụ rịọ ya arịọrịọ ebe chi ndị a na-eke ikpe na emekwa ọtụtụ ihe ndị ọzọ dị icheiche.

Igbo Tradition: Uru egwu ọnwa bara n'ala Igbo n'oge gboo

Mana mgbe ndị ọcha bịara, ha jiri okpukperechi nke ha bịa bụ nke ha kpọrọ ụka Krisiti.

Okpukperechi nke a ka ha malitere ikesa n'ala Igbo ma gwa ndị Igbo na ha ekwesighi ife arụsị maọbụ ihe a kpụrụ akpụ.

Ọtụtụ ezinaụlọ n'ala Igbo bụ ndị nabatara okpukperchi ndị ọcha kwatusiri arụsị ezinaụlọ ha ma kwụsị okpukpe omenaala mana o nwekwara ndị bụ ndị ọ na-eje ụka agọ mmụọ, ha nọ ebe a nọrọkwa ebe a.

Nke a kpatara ọtụtụ ndị Igbo ji bụrụ ndị na-aka ụka taa mana ụfọdụ ka kwenyekwara n'okpukpe omenaala.

2. Alụmdi na nwunye

Ihe...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọbịbịa ndị ọcha bịara n'ala ndị isi ojii nke ala Igbo so na ya bụ ihe hapụrụ ụkpụrụ siri ike na ngalaba ndụ ndị Igbo dị icheiche.


Ọdịnaya: Okwu a na-apụta dịka Gọvanọ Ebonyi steeti bụ Dave Umahi tiri mkpu maka mwakpo na mmetọ ndị Fulani ọchịehi na-emetọ ụmụnwaanyị steeti ahụ ma nye iwu ka ndị a na-arụ aka pụọ n'obodo ahụ.

Ihe butere iwu ahụ bu mwakpo onye ọchịehi wakporo otu nwaanyi n'ike n'ụlọ di ya n'Isu dị n'okpuru ọchịchị Ọnịcha na steeti ahụ.

Ọnụ na-ekwuchitara Govamentị Ebonyi Steeti bu  Emanuel Uzor gwara ndị BBC na omume a jọgburu udele ma sigbuo nkapi kọwara na dịka omenala ndị Isu si we dindị ọchịehi ka akwapụ n'obodo ha ka ha nwee ike ikpụ arụ maka igbochi ọdachi, e meghị otu ahụ mmadụ ga-ebido nwụwa n'obodo ahụ.

Ọ rụtụrụ aka na e wezụga ihe a mere, na ndị ọchịehi na ndị ọrụubi n'Ebonyị steeti na ebikọrita n'udo.

Mgbe BBC gbara onyeisi ndị Miyetti Allah n'Ọwuwa Anyanwụ bụ Alhaji Gidado Sidiki  ajuju maka iwu gọvano nyere ka ndi ọchiehi a na-arụ aka n'ebubo ịwakpo ụmụnwaanyị puo n' Izzu na Isu dị n'okpuru ochichi Ọnịcha, ọ gwara BBC na e kpeziela nsogbu ahụ izu abụọ gara aga oge e nwere ọgbakọ ndị ihe ahụ metụtara.

N'okwu gbasara kepukepu na ndị Fulani na-apị mbazụ ịwakpo ala Igbo , Sikkidi kwuru n'akụkọ ahụ bụ "akụkọ ụgha."

"O nweghị mgbe otu Miyetti Allah jiri kwuo ụdị okwu a."

" Anyị na ndị gọvanọ na ndị Ọwụwa-Anyanwụ dị n'ezi mma."

"Nke a bụghị iji kwuo na e nweghị ebe ndị e nwere nghọtahie mana na ime nghotahie ndị a,  e nwere ndozi nke wetara udo."

N'otu olu ahu,  Alhaji Isa Beko bụ onye isi ndị Ugwu na mpaghara Afikpo kwuru na ndị be ha na ndị Ebonyị na-ebi n'udo.

Ọ gara n'ihu kwuo na udo dị n'etiti ndi ọchiehi na ndị Ebonyi adịwala tupu alụọ Agha.

Akụkọ ga-amasị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndi ndu ndị Ugwu bi n'Ebonyi ekwuola na ha na ndị Ebonyi na-ebi ka otu ezinaụlọ.


Ọdịnaya: Okwu a pụtara dịka ngalaba na-ahụ maka ihe gbasara ọgụgụ akpọrọ "National Bureau of Statistics" wepụtara etu ubiam si dị na steeti dị iche iche na Naijiria.

Mwepụta a gosiri na Ebonyi steeti kacha bụrụ steeti nwere ndị ogbenye na mpaghara ọwụwa anyanwụ.

Dịka ha nwere pacenti iri asaa na itolu na ụma bụ ndị ogbenye.

Etu a ka ọ dịkwa ha n'afọ abụọ gara aga. Guọ maka nke ahụ ebe a: Ebonyi so kachasị daa ụbịam na Naịjirịa.

Anyị a na-ajụ "ọ bụ na agụba adịghị nkọ ka ọ bụ na ọkpụisi amaghị akpụ?"

Ihe Gọọmenti Ebonyi steeti kwuru

BBC kpọtụrụ Kọmishọna na-ahụ maka mgbasa ozi n'Ebonyi steeti bụ Uchenna Orji maka ihe gọọmenti Ebonyi nwere ikwu maka nyocha a.

Orji kwuru na ọcheghị na nyocha ndị ngalaba NBS mere zuru oke.

O kwuru na enwere ọtụtụ ụzọ esi atule mmepe na ọdịnma ndị obodo.

Orji kwuru sị " Ọ bụrụ ahụike,ihe obodo ji ebi, agụm akwụkwọ, nchekwa obodo na ịkwalite ndị obodo bụ ụzọ ha siri mee ntule ha, ha mara na nke ahụ bụghị eziokwu"

O kwuru na Mgbe ngalaba ahụike  WHO nyochara maka ụmụaka amụru ọhụru ị di ndụ, ha chọpụtara na nke Ebonyi steeti so na nke kacha mma.

Orji kwukwara na ọ bụ mpaghara ọchịchị nke dị na Ebonyi steeti kacha bụrụ mpaghara nwere ndị bara mahadụm n'afọ 2017.

O kwuru na ọbụghị ị ga ime obodo jụọ ndị mmadụ ego ole ha na-erete n'ahịa ma ọ bụ ụdịri ụlo ha bị, O kọwara na nke a abụghị ụzọ ziri ezi n'ihi na ndị Ebonyi steeti abụghị ndị anya ukwu.

Ọ rụtụrụ aka na  ụlọọrụ ngalaba NBS nke dị na Ebonyi na anọkarị na mgbachi, ma keduzie etu ha ga-esi rụọ ọrụ ha nkeọma.

Ajụjụ kacha mkpa ugbua bụ kedụ etu ndị bi na steeti niile nọ n'ọwụwa anyanwụ ga-esi gbanahụ ụbiam?

Kedụ etu ndị steeti ọwụwa anyanwụ ga-esi gbanahụ ubiam?

Ọkammụta n'ihe gbasara akụnụba obodo bụ Kachi Ononude tupenyere BBC azụ etu steeti nọ n'ọwụwa anyanwụ ga-esi gbanahụ ubiam okachasi n'Ebonyi steeti.

Lee ihe okwuru.

1. Gọọmenti steeti ikwalite ndị steeti ha.

Maazị Ononude kọwara na ọ dị mkpa ka gọọmenti steeti niile tinye uchu na ikwalite ndị steeti ha.

O ji Ebonyi steeti were kọwaa na Gọvanọ Dave Umahi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Okwu anyị nụrụ ugbua bụ na ihe karịrị mmadụ iri abụọ n'otu anwụọla na Plateau steeti mgbe ndị bu egbe wakporo ha na.

Onyeisioche okpuruọchịchị Barkin Ladi bụ Dickson Chollom gwara BBC na ndị ahụ ji egbe malitere ị gba ndị mmadụ egbe n'abali wenzde.

Okwu ntukliaka imeụlọ APC ka na-ewu kwa

Ndị ga-ebinye aka eruola ebe ha ga-eme ntuliaka a n'Enugwu

Ihe pụtara ugbua bụ na kọmiti na-ahụ maka pati APC akagbuola nke emere n'Edo steeti

ebe otu ụlọịkpe n'enugwu jụrụ itinye iwu ga-eme ka akwụsị ntụlịaka imeụlọ APC maka ọkwa gọvanọ n'Enugwu

Na mba ofesi,

Otu onye bubu onyeisi otu ndị na-eyi ndụ egwu na Somalia bụ Al Shabab apụtala ịzọ ọkwa ọchịchị n'obodo ahụ.

Mukhtar Robow ga-azọ ọkwa onyeisiala mpaghara ọdịda anyanwụ n'obodo ahụ.

N'egwuregwu,

Cristiano Ronaldo asaala ebubo mwakpo otu nwata nwaanyị boro ya.

Onye ogba bọọlụ a amama depụtara n'akara Twitter ya kwuo  na mwakpo nwaanyị bụ ihe megidere ihe niile o kwenyere na ya"

Gee nkeji nke mgbede a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa

Ihe Ndigbo chọrọ

N'ụtụtụ,

Enyimba akpụọla afọ n'ala na CAF

Enyimba International FC Aba ebuola iko champions league Afrika ugboro abụ ma bukwasakwa ya iko nke Federation kemgbe 2001

Ụmụnna a ọ dịzịka ka Enyimba ana awụzị ka nwa atụrụ na Confederation Cup na-abịanụ.

Raja Casablanca nke Moroco ji otu kpondo seghachie Enyimba aka elekere azụ n'asompi ha gbara n'Aba,ụnyahụ.

Gọmenti etiti sị na ha agaghị etinye ego n'ụkwọ akwụkwọ

Mahadum Legós

Gọmentị etiti ekwuọla na ọnweghị mgbe ha bụ n'obi iweli ụgbọ akwụkwọ ndị mahadụm.

Odeakwụkwọ ukwu nke ministry na ahụ maka akwụkwọ bụ Sonny Echono kwuputara nke a ụnyaahụ bụ Wenezde n' Abuja.

PDP Enyela Sam Egwu na Chimaraoke ọkọrọtọ

PDP chiburu Naịjirịa afo iri na isii

Chimaraoke Nnamani na Sam Egwu bụ ndị chịburu dịka gọvanọ Enugwu nakwa Ebonyi steeti enwetala ikike ndị PDP ịnọchite mpaghara ha n'ụlọomeiwu ukwu Naijiria.

N'otu aka ahụkwa ka aka chịburu Abia bụ Theodore Orji, Enyinnaya Abaribe, nakwa Mao Ohuabunwa sị nwetakwa ikike pati ahụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Okwu mbaka maka amụma o buru Hope Uzodinma

Fada Mbaka onye guzobere ụka ịtụ mmamma maka mmezu amụma o buru ụbọchị 31 nke ọnwa Decemba 2019 kwuru na obi dị ya mma na Hope bụ onye ga-azọpụta ndị Imo steeti.

Ọ gwara ndị Imo ka ha nye Hope afọ abụọ nke ọ ga ejị dozigharịa obodo ahụ.

Mbaka dọrọ ndị mmadụ aka na ntị ka ha sepụ aka ka ha si akọ ya ọnụ na Soshal midia n'ihi na amụma ya na ebụ bụ ọ natara chi ọbụghị nke a kpara akpa.

Mbaka sị na Buhari abụghị nsogbu Naịjirịa

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụkọchukwu na-elekọta 'Adọration Ministry' Enugwu bụ Fada Ejike Mbaka ekwuola na ya nọ n'ụlọ ekpere ya na-erighi nri ọbụla ganye na Ụlọikpe Ukwu ekwuo na Hope Uzodimma emeriela dịka gọvanọ Imo Steeti.


Ọdịnaya: Okwu na-ewu n'elu soshal midia ọkachasị Twita bụ ihe gbasara ikikere nwaanyị ịzụta maọbụ rite ala n'aka nna ya n'ala Igbo.

Ụfọdụ na-ekwu na ha kwenyere n'omenala a  ebe ndị ọzọ na-ekwu n'oge eruola iji gbanwe ya bụ omenala.

Ndị ụlọomeiwu Imo steeti nwere nzuko n'isi osote gọvanọ ha bụ Eze Madumere ekpebiela na ọ bụ ọkaikpe nke steeti ahụ ga-ekwu ma aga-achupụ ya n'oche ọchịchị n'ime ọnwa atọ maọbụghị.

Cheta na ndị ụlọomeiwu nke Imo steeti kwuru na ha ga-achutu Madumere maka ebubo nrụrụaka ha boro ya.

N'okwu yiri ibe ya

Achụturu Peter Azi bụbu ọnụ na-ekwuchitere ụlọomeiwu nke Platu steeti n'ọkwa ya n'ehihie taa.

Onye ọọ ewepụrụ bụ inyeisi ndị kachasị n'ọnụọgụgụ bụ Henry Yunkwap.

N'akụkọ ofesi

Praim minista mba Jamini na Onyeisiala mba Amerịka amaala aka dịka ha na-akwado ịga nzụkọ otu NATO na Brussels.

Donald Trump na-ebo ụfọdụ mba n'ime ọgbakọ ahụ ebubo ịkpachi ego ha.

N'Egwuregwu,

Ebe niile tọgbọ chakoo ugbua na mba Briten ebe otu egwurewgwu ha na-akwado ị zute Kroeshia na asọmpị ga-egosi onye ga-abịa nso ị bu ikombaụwa.

Anyị ga-ama onye ga-emerị ma ọ kụọ elekere asaa nke mgbede a.

Gee nkeji nke mgbede a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: Okwu si n'ọnụ kọmishọna na-ahụ maka azụmaahịa na steeti ahụ bụ Christain Madubuko na mkparịta ụka ya na  ndịisi ụlọahịa akwa dị n'Onicha.

Mgbe BBC Igbo gbara Madubuko ajụjụọnụ gbasara nke a, o kwuru na ọ bụ eziokwu.

Madubuko kwuru na ụzọ ndị a si ezu gọọmentị ohi ego bụ ibipụta akwụkwọ azụmahịa adịgboroja na akwụbataghị ego ha kwesiri ịkwụ gọọmentị.

Ọ gara n'ihu ṅụọ iyi na gọọmentị Anambra ga-eji ndị ha nwụchirila mee ihe ịmaatụ ka ndị ọzọ mụrụ akọ.

O kwuru na a ga-akpọpụ ndị a n'ụlọikpe ma tụọ ha mkpọrọ ruru ha.

BBC Igbo kpọrọ ụfọdụ ndị na-azụ ahịa ịjụ ha ajụjụ ọnụ mana ha azaghị.

Kama otu onye na-arụ n'ụlọọrụ mbinye ego akpọrọ Silas kwuru na nke a bụrụ eziokwu na ọ bụ ihe ziri ezi n'ihi na ụtụisi ndịisi ụlọahịa na-ana ndị mmadụ dị ukwuu.

Silas kwuru na ọ bụrụ na-akpọpụ ndị a n'ụlọikpe, hụta na ha daara iwu, na ọ bụ ihe ziri ezi ka tụọ ha mkpọrọ ma ọ bụ taa ha ahụhụ ruru ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmentị Anambra steeti akwala arịrị n'ihi ohi ndị isi ụlọahịa dị iche iche na steeti na-ezu ha nke ruru ijeri naịra.


Ọdịnaya: Okwu.I.Okwu, Dubem Onyia na Chinedu Nebo

Okwu a na-eso ihe  Buhari kwuru na mmemme ụbọchị Ncheta ọchịchị onyekwuoucheya e mere n'Abuja ụbọchị Wenezde Juun 12, afọ a, ebe ọ sịrị na  o mezuru nkwa o kwere gbasara nchekwa, akunauba obodo na nrụrụaka.

Onye odeakwụkwọ Ohaneze bụ Chuks Ilegbu gwara BBC Igbo na "Buhari nwara ike ya mana o zughị oke".

N'uche Ilegbu, Boko Haram, ndị ntọ, ndị Fulani ọchịehi na ndị ohi ka na-akpa mkpamkpa na mpaghara dị icheiche na Naijiria.

Ụmụ Naịjirịa na-anwụ n'ọchịchị nchịgbu Buhari

Kenneth Udeze bụ ọnụ na-ekwuru otu jikọrọ otu ndọrọndọrọ ọchịchị anọghị na gọọmenti a kpọrọ 'CUPP' n'aha ịchafụ mabụrụkwa onyeisioche otu 'Action Alliance' si na " ọ bụghị eziokwu" na Buhari mezuru nkwa o kwere ụmụ Naịjirịa.

Udeze ọ sịrị "mmadụ ruru puku nari asaa bụ ndị nwụrụ n'ọchịchị nke Buhari."

Mana Joe Igbokwe bụ odeakwụkwọ na mgbasaozi otu APC kwuru na Buhari mezuru ihe o kwuru.

O nweghi onye megidere ndị aka azụ na Naịjirịa ka Buhari

O kwuru na "e kwube maka nchekwa, ọ bu ndị daara ntunyeaka na-eme ihe ndị a ka o were dịka onyeisiala amaghị ihe o na- eme."

Ọ gara n'ihu kwụọ na "o nweghị onye rụrụ ọrụ megide ndị akaazu na Naịjirịa dịka onyeisiala siri rụọ."

Na otu aka ahu, onye odeakwụkwọ na Mgbasa ozi nkendi otu ndọrọndọroochịchị bu APC kwadoro  Ọnyeisiala were kwuo si na 'onweghị onye ruru ọrụ megide ndị akaazu na Naịjirịa dịka ọnyeisiala siri lụọ. ọ natara ha ego, tinye ha na nga, nata ha ụlọ.

N'ihe gbasaara Umunwanyi na Ndọrọndọrọ ọchịchị

Ndị a niile kwadoro ụmụnwaanyi isonye na ndọrọndọrọ ọchịchị n'ekwu na ihe ga-adi mma ma ọ bụru na ụmụnwaanyị sonye n'ọchịchị

Lee etu mmemme ụbọchị ọchịchị onyekwuouche ya siri were gaa:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dika a na eme mmeme ụbọchị ọchịchị onyekwuoucheya, ndị Ohaneze na CUPP ekwuola na Onyeisiala Muhammadu Buhari mezughị nkwa o kwere ndị Naijirịa ka ọ banyere n'ọchịchị n'afọ 2015..


Ọdịnaya: Okwuru na naanị ndị bụ onuku ga-ekwete na Buhari emela ọfụma n'obodo Naịjirịa.

Obasanjo kwuru nke a iji gọnarị akụkọ na-agagharị na sọshal midia na ya na-etozi Buhari n'ihe ọ na-arụ.

O boro okwu a n'isi ndị na-edufu Buhari nakwa ndị na-achọ ka ọ banye ọchịchị n'ụzọ ọbụla.

Obasanjo kwuru na kama ndị na-akwado Buhari ga-agba mbọ dozie akụnaụba obodo, ha na-ebugharị okwu ụgha.

N'okwu ya,"Agaghị m akwado ọdida. A tụgharịbeghị m n'akwụkwọ m degara Buhari n'ọnwa Jenụwarị 23 nke afọ a."

Ndị obodo ma na m kwuputara maka ụbịam, ebighi n'udo, ya na ihe dika mgbasa Naịjirịa nke adighi ike ọchichị Buhari butere.

"Aga m na-ekwuputa ihe dị n'obi m. Onweghị okwu ụgha ọbụla nwereike ikwusị ndị Naịjirịa ịchọta ọnye ọchịchị ọhụrụ."

Ogbugbu ndị nso Kraist na-ewe Trump iwe

Gbasara nzukọ Donald Trump na Buhari mere n'oge na-adighị anya,Obasanjo kwuru na ọ huru isiokwu ato ndị a:

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasi gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye chịburu Naịjirịa bụ Olusegun Obasanjo agọnarịala ịkwado Onyeisiala Buhari Muhammadu.