Ọdịnaya:

Dịka ọrịa a na-efesa n'akụkụ ụwa niile, ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na ya bụ ọrị na-agbasa n'ikuku, nke Bekee kpọrọ 'airborne disease'.

Mana nke a abụchaghị eziokwu. Lee azịza niile otu ahụike mbaụwa bụ World Health Organization (WHO) nyere gbasara ọrịa coronavirus.

Gịnị bụ coronavirus maọbụ COVID-19?

Coronavirus bụ ezinaụlọ nnukwu nje na-ebute ọrịa nke gụnyere oyi nkịti nakwa ọrịa ndị ọzọ.

Ọrịa ndị ọzọ si n'ezinaụlọ coronavirus a bụ Severe Acute Respiratory Syndrome bụ SARS n'ịchafụ (nke si na buusu malite) nakwa Middle East Respiratory Syndrome bụ MERS n'ịchafụ (si na Kamel), mana amabeghi ebe nke ọhụrụ a si malite.

COVID-19 bụ aha a gụrụ ọrịa coronavirus ọhụrụ nke si n'obodo Wuhan dị na mba Chaịna malite n'ọnwa Disemba 2019.

Kedụ etu COVID-19 si agbasa?

Imetụ nje coronavirus aka na-amaghị ama, ma were aka ahụ hie n'anya gị, maọbụ metụ n'imi maọbụ ntị gị, ọrịa ahụ ga-efe gị

Ị nwere ike ibute ọrịa a site n'aka onye bu ya.

Ọ bụrụ na onye bu ọrịa a maa uzere maọbụ kwaa ụkwara, nje ahụ nwere ike ịdakwasị n'elu ihe ụfọdụ.

Onye ọzọ metụ ihe ndị ahụ nje dakwasara aka ma tinyekwa aka ahụ n'anya, n'ọnụ maọbụ n'imi ya, nje ahụ efeela ya.

data n'uju

                            *Mmadụ ole nwụru kwa otu puku

                            Biko kwalite browsa gị n'iji hụ ihe niile

                            Maapụ a na-egosi ọnụọgụ nke ndị Mahadum Johns Hopkins na-edepụta kwa mgbe kwa mgbe, onwereike ghara igosicha ka ihe siri kwuru ugbua na mba ụfọdụ.

                            **Ozi ikpeazụ ndị ọhụrụ bu ọrịa a bụ ngụkọ nke ụbọchị atọ. N'ihi ntụgharị n'ọgụọgụgụ ndị bu ya, ọ gaghị adị mfe ịgbakọ nke ụbọchị a.

                            Ebee o si: Mahadum Johns Hopkins, ndị isi mba ahụike na mba

                            Mgbe edere akara: 4 Disemba 2020, 10:27 GMT+1

Olu onye Naịjirịa nọ na China na-ekwu maka ihe ha na-agabiga n'ihi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ maka ọrịa  Coronavirus ịbata na Naịjirịa  abụghịzị akụkọ ọhụrụ, mana mịnịstrị na-ahụ maka ahụike na Naịjirịa ekwuola ka obi ghara ịmapụ onye ọbụla.


Ọdịnaya:
                                Afọ 1936

                                                    A mụrụ nwada Madikizela-Mandela na Bizana dị na Transkei nke dị na mpaghara ọwụwa anyanwụ Cape.

                                N'afọ 1957

                                                    Nwata nwaanyị ahụ na-arụ ọrụ obodo zutere Nelson Mandela bụ onye ọkaiwu nakwa onye a ma ama na-ekwusa okwu megide ịkpa oke agbụrụ. Ha mechara lụọ n'afọ so ya.

                                N'afọ 1964

                                                    A tụrụ di ya Mandela nga mkpụrụ ọka. Nwada Madikizela-Mandela bidoro mgbasaozi ka a tọghapụ ya nke mere o ji bụrụ onye a ma ama na-emegide ọke agbụrụ.

                                N'afọ 1969

                                                    A tụrụ ya mkpọrọ ebe ọ nọrọ mkpụrụ ụbọchị 491 n'ebe onweghi onye na-agwa ya okwu ọbụla.

                                N'afọ 1977

                                                    A chụpụrụ nwada Madikizela-Mandela ga Brandfort, obere obodo dị na ngalaba Free Steeti ebe ọ nọrọ ihe rụrụ afọ iri.

                                N'afọ 1986

                                                    Nwada Madikizela-Mandela nyere mgbasaozi bọliri uzu nke o jiri kwado "mgbaolu", o tinyere taya ụgbọala n'olu ndị e chere na ha na ndị na-achị oge ahụ na-arụkọ wee gbaa ha ọkụ na ndụ. "Anyị niile ga-eso n'aka n'aka jiri mkpaọkụ anyị na mgbaolu anyị tọpụ obodo anyị n'agbụ," ya ka o kwuru.

                                N'afọ 1990

           ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ka ndị Saụt Afrịka na-akwanyere Winnie Madikizela-Mandela busoro ịkpa oke agbụrụ agha ka ọ nwụrụ n'afọ 81, BBC na-egosi ihe mere na ndụ ya.


Ọdịnaya:  Akụkọ kwuru na ndị ọrụ EFCC gara ije ahụ gbalịrị ịnwụchi onyeisi ọrụ ụlọakụ ahụ a kpọghị aha ya.

Mana mbọ ha mara afọ n'ala n'ihi na onye ha chọtara kpochiri onwe ya n'ime ụlọọrụ.

O doghị anya ihe mere ha jiri wakpo ụlọakụ ahụ, mana cheta na Standard Chartered so n'ụlọakụ anọ, ụlọakụ etiti bụ CBN riri iwu maka inyere ụlọọrụ ekwentị MTN ibupụ ego ruru ijeri dọla 8.134 n'ụzọ megidere iwu.

Ụlọakụ Standard Chartered kwuru na o nweghị ihe ha mere bụ nke kwesiri ịkpọta ndị ọrụ EFCC n'ụlọọrụ ha.

Ha kwukwara na ndị ọrụ EFCC bịara ma lakwa na-egbughi oge ọbụla.

EFCC bụ ngalaba gọọmenti etiti na-enyocha nrụrụaka na Naịjirịa

Ọnụ na-ekwuru EFCC bụ Wilson Uwujaren kwuru na ozi o wepụtara na EFCC awakpoghi ụlọakụ ahụ kama ọ bụ aka ọrụ ndị ọrụ nnupuisi ha ndị na-aga ozi ezighi ha.

O kwuru na EFCC ga-enyocha ndị gara mwakpo ahụ.

"A na-akpọ ndị isi ọrụ ndị ụlọọrụ a oku ma ọ bụrụ na EFCC chọọ inyocha ha.

"N'oge gara aga, ndị ụlọakụ na-akwado ọfụma inyocha ndị ọrụ ha."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dika ụlọakụkọ Reuters siri kwuo,ụlọakụ Standard Chartered dị na Legọs ụbọchị Friade.


Ọdịnaya:  Akụkọ kwuru na otu dọkịta na-arụ n'ụlọọgwụ ahụ a kpọrọ Dkta Emmanuel Okolo pịara nọọsụ Dorcas Adeyera ihe maka  nghọtaghie dapụtara na ịnabata onye nwere mberede okporoụzọ e butere n'ụlọgwụ ahụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Chike Oti kwuru na ha "na-achọ" nwa amadị ahụ.

Adeyera boro Dkta Okolo ebubo  na ọ sekpubere ya ala,  maa ya ụra ugboro ugboro ma pịakwa ya mgbadoukwu(belt) n'ihi na ọ nabatara onye nwere ihe mberede okporoụzọ na anataghị ikike n'aka ya.

Nọọsụ ahụ nke degara onyeisi ụlọgwu ahụ ozi mkpesa, gakwara kpesa ya n'ogige ndị uweojii.

Ka ọ dị ugbua, mbọ BBC gbara inweta ọnụ okwu dọkịta ahụ amịtabeghị mkpụrụ oge anyị dere anyị bipụtara akụkọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Anyị ga-ewetara ụnụ akụkọ ka o si aga.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị uweojii nọ na Legọs ekwuola na ha na achọ Dọkịta tiri nọọsụ ihe n'ụlọọgwụ, Awoyaya Hospital,dị n' Ibeju Lekki, Legọs.


Ọdịnaya:  Akụkọ ndị dị mkpa n'abali a:

Ipob chọrọ nwere onye Biafra ebe Ọhaneze ndị Igbo chọrọ ka ahazigharịa Naịjirịa

Ndị uweojịị ashụsala otu Ipob ebe ha bịara ị bute ọgbaghara na nzụkọ ndị Ohaneze ndị Igbo mere maka hazigharịa Naịjirịa. Ndị amama n'ala Igbo na ndị mba mmiri bịara ọgbakọ ahụ.

Ọkparaeze obodo Dubaị

Ndị mba United Arab Emirate emeghela ụzọ be ha sị onye ọbụla jị ịkpeghe ịmeghe ụlọọrụ maọbụ ịzụ ahịa batawa.

Ha na enye visa afọ iri zuruezu maka onye ọbụla tozuru ịme nke a.

Olisa Metuh dara n'ụlọikpa Abuja n'ụtụtụ a

Metuh na-agọ na aka ya adịghị na mpụ na aghụghọ

Onye ode akwụkwọ mgbasa ozi otu PDP bụ Olisa metuh atụbọla n'ụlọikpe Abuja n'ụtụtụa a.

A na ebo Metuh ebubo nde narị Naịra anọ nke asị na o bubara mgbe ha na-achị.

N'egwuregwu,

Alvaro Morata nke spain na-agbara Chelsea

N'egwuruegwu, dịka mba Spain họpụtara ndị ga eso asọmpị iko mba uwa nke a afọ a, ọpụtala ihe na Alvaro na akpara Cheslea bọlụ agaghị esọ sọọ mpị ahụ.

Nwaamadịa, n'ọba ọzị twitter ya nabatara ọnọdụa na obi ọcha.

Gee nkeji anyị na mgbede a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri taa

Ndi uweojii achụsịala ndị IPOB n'Ọka

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Na mba ofesi,  United Arab Emirate sị ndị mba uwa bịawa


Ọdịnaya:  Junaid Mohammed, onye bụbu onye nnọchịteanya n'Ụlọomeiwu Nta kwuru na mkparịtaụka ya n'akwụkwọ ntaakụkọ, Sun, nwere ụbọchị Satọde, kwuru na atụmatụ ị na-eke ọkwa onyeisiala onye o ruru ọ chịa, akụsala.

O kwukwara na ebe ndị Ugwu Naijiria nwere mbu, nwe nfụ iji nweta ọkwa onyeisiala n'afọ 2023.

Mana ndị nwere agba n'Igbo na-ekwu n' okwu ya akwụghị ọtọ.

Onyeisi otu Njikọ Igbo Forum bụ Rev Okechukwu Obioha kwuru na mmegbu dị na ya.

Okechukwu Obioha bụ onye isi otu Njikọ Igbo

"Mba ọ dịghị mma, mmegbu dị na ya."

"Ọ bụrụ na a gbasowe usoro onye o ruru, ọ chịa, kemgbe 1999 rue 2023, ọ bụ naanị ndị Ọwụwa-Anyanwụ bụ ndị achịbeghị."

"E kwesịrị iji 2013 medaa Ndigbo chọrọ Biafra obi."

"E mere ya ndị Yoroba were Obasanjo tie ha aka n'obi maka MKO, were Jonathan tie ndị Niger-Delta n'obi maka ọgbaghara ndị mba mmiri."

Ịsa Junaid okwu dịka iji egbe agba nwa nza- Nnia Nwodo

N'okwu ya, onyeisi Ohaneze bụ Nnia Nwodo kwuru na inye Junaid ọsịsa dịka iji egbe agba nwa nza.

"Ọ naghị ata okwu eze tupu o kwuo ya."

Nwodo gara n'ihu kwuo na 2023 ka tere aka ibido kwuwe maka ya.

Ndigbo azụwala okwe maka 2023- Udeze

"Ndigbo abịaghị ile ihe nkiri na Naijria."

Kenneth Udeze bụ odeakwụkwọ otu jịkọrọ otu ndị ndọrọndọrọ  ọchịchị (CUPP) kwuru na, "Onye sị  Ndigbo agaghị ewere ọchịchị na 20123 gaa laba hiwe ụra."

"N'ihi na  Igbo na-azụ okwe etu anyị ga-ezi weghar ọchịchị."

Udeze onye bụkwa onyeisioche otu pati AA sị, "Ndigbo abịaghị ile ihe nkiri na Naijria."

Cheta na tupu e me ntuliaka 2019, ọtụtụ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị APC kwuru na Ọwụwa-Anyanwụ na Ọdịda-Anyanwụ kwere ndị be ha ṅkwa na a ga-enye ha ọkwa onyeisial n'afọ 2023 ma ọ bụrụ na ha tụnyere Buhari.

Na mkparịtaụka ya na ụlọntaakụkọ Sun nwere ụbọchị Satọde, Mohammed na Ndigbo na-atụụ naanị onwe ha vootu ma chọọ ka ndị ọzọ tụnyere ha.

Ọ sị, "Lee ndị si ọwụwa anynwụ na ntuliaka ikpeazụ e mere , ha niile tụrụ Atiku, ma na-atụ anya na ndị ọzọ ga-esi ebe ọzọ tụnyere ha."

Ọ bụrụ na ị chọrọ ka ndị ọzọ tụnyere gị, ga chọọ ndị Naijiria ị ga-akwụnyere. Ikekwa, na afọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo akatọọla Junaidu Mohammed maka ịkwu na ọkwa Onyeisiala akaghị erute Ndigbo aka n'afọ 2019 sị na ọ bụ mmegbu.


Ọdịnaya:  Kalu Ikeagwu na-eme ihe nkiri bekee kwuru na ọ na-agba mbọ ị hụ na ihe nkiri Igbo ga-abụ elelebe eje ọrụ ugbua.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ị mana ihe nkiri Igbo na-amasị ọtụtụ mmadụ?


Ọdịnaya:  Man United malitere nkeọma mgbe ha kwanyere Everton ọkụ n'ike na mmalite asọmpi a.

Mana Everton tụgharịrị buru ụzọ sụnye Man United goolu nke Richarlison nyere na nkeji 13 site n'enyemaka Calvert-Lewin.

Dịka a ka kpụ okwu n'ọnụ na nkeji 28, Everton si n'aka Sigurdsson gbawakwuo obi ndị Man United n'inye goolu nke abụọ.

Everton nọ n'enwete onwe ha dịka ha ekweghi Man United kpaa ike ọbụla ruo mgbe agba nke bụ kwụsịrị na nkeji 45.

Dịka agba nke abụọ malitere, Lucas Digne nke Everton, gbara aka ahịa n'imezu goolu ha atọ na nkeji 56.

Ebe a ka ike nọ gwụzie ndị Man United, ọ dị zie ka ha amaghị nke egwu na-akụ.

Ebe Everton nọ bọọzie Man United ka ọkụkọ 'Easter' bụ na nkeji 64, mgbe Theo Walcott nyere goolu nke anọ, nke mere ọkpụ anọ chara acha asataghị otu.

Merie a bụ mbụ Everton ga-eji ọkpụ goolu ruru anọ merie Man United kamgbe afọ 1981.

Dịka ọ dị ugbua, Manchester United nọ ndị isii ns tebụlụ Premier League n'ọnụ ọgụgụ 64.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Manchester United agbakwala ọnyụpa ọzọ dịka ha natara mkparị n'aka Everton ndị gbara ha ọkpụ goolu anọ asataghị otu.


Ọdịnaya:  N'ụbọchi 24 nke ọnwa Epurel, 2019, nwaanyị aha ya bụ Immaculata Edward sị na ya dị afọ 31 si obodo Okondo dị na Cros Riva Steeti tọọrọ umụaka ise bi na be enye ya nwoke a kpọrọ Ifara Isong bi na Ngor Okpala dị n'Imo Steeti.

 Immaculata zuru ụmụaka ise ndị agbataobi enyi ya nwoke ahụ bụ ndị nne na nna ha sịrị ya lekọta ha anya.

Ụmụaka a bụ ndị otu nne mụrụ gụnyere; Somto Eke, nwaanyị dị afọ isii, Kelechi Ekeh, nwoke dị afọ ise.

Ndị ọzọ bụ Chisom Ekeh, nwaanyị dị afọ atọ, Ebuka Enwerem, nwoke dị afọ atọ, Chioma Enwerem, nwaanyị dị afọ ise na Lucky Ida, nwoke dị afọ isii.

Ụmụaka azọpụtara na ezinaụlọ ha

Immaculata kpọgara ha n'aka onye ama ama n'ịtụ mgbere ụmụaka bụ Perpetual Iwuji si n'Obokwu Ulakwo, Imo Steeti.

Perpetual kpọrọ ụmụaka abụọ n'ime ndị a ma ree ha n'aka Grace Nwachukwu si Aboh Mbaise ma biri na Mpape Abuja.

Immaculata zukwara ụmụaka abụọ bụ ụmụ nwanne nna ya si na Cross River Steeti ma ree ha n'aka Ifeoma Ndubuisi si na Lokpanta Abia Steeti.

Nwata azọpụtara na nne na nna ya

Site na nyocha tara ọchịchị ndị uweojii, a chọtala ụmụaka niile ahụ a tọọrọ ma tinye ha n'aka ezinaụlọ ha.

N'ime nyocha ahụ, azọpụtara ụmụaka ise ọzọ n'aka Perpetual Iwuji ma ziga ha n'ụlọ ebe a na-elekọta ụmụaka.

Ndị a na-enyo enyo n'aka ha dị na nke a gụnyere Perpetual Iwuji, Isong Ifara, Immaculata Edward, Grace Nwachukwu, Ifeoma Ndubuisi na Stephen Ezenwa.

Ịtụ mgbere ụmụaka abụghị ihe amaghị maka na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ngalaba 'Operation Puff Adder' nke uweojii Imo Steeti anwụchiela mmadụ isi ọrụ ha bụ ịtọrị ụmụaka.


Ọdịnaya:  Ndị otu ndọrọndọrọ ọchịchị PDP na APC na-arụrita onwe ha aka n'ọdachi.

Mana ndị uweojii na steeti ahụ kwuru na o dochabeghi anya ndị mere ihe a.

Otu onye uweojii nọ n'isi ụlọọrụ ha dị n'Abakaliki achọghị ka a kpọọ aha ya n'ihi na ọ bụghị ọrụ ya ịgwa ọha okwu, gwara BBC Igbo na ha amabeghi ma ọkụ ọgbụgba ahụ o metụtara nsogbu dị n'etiti obodo na obodo, ka ọ metụtara ndọrọndọrọ ọchịchị.

Ka ọ dị ugbua, ndị uweojii na ndị obodo ebe ihe a mere na-enwe mkparịtaụka ịmata ebe ya bụ mmiri si banye opi ụgbọghụrụ.

Gọvanọ steeti ahụ bụ Dave Umahi, ga-eme njem nleta ebe ahụ ụbọchị taa bụ Tuzde, Febrụwarị 19,2019.

Anyi ga-ewetara gị ka o si mee n'uju.

Akụkọ ga-amasị gị:

Akụkọ ka na-abịa

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọkụ gbara ihe ruru ụlọ iri atọ n'obodo Nwofe nke dị n'okpuruọchịchị Izzi, n'Ebọnyị state ụbọchị Monde bụ Febrụwarị 18, 2019.


Ọdịnaya:  Nke a bụ aha ọ gụrụ akwụkwọ na-ekwuputa ebumnuche ya n'ebe ụmụ Naịiria nọ.

I lezie anya nke ọma, ndịiche dị na nkwa 'Next level' na 'Change'  bụ nkwa ya na pati ya bụ APC kwere ụmụ Naijiria n'afọ 2015 bụ na naanị aha ha.

Ọtụtụ mmadụ na-ekwu na ọ bụ ịgbanye mmanya ochie na ite mmanya ọhụrụ.

Isi okwu nkwa abụọ ahụ gbadoro ụkwụ na inye ọrụ, ọkụ latrik, ibu agha megide nrụrụaka na okwu nchekwa.

Na nkọwa ya, otu onye ọrụ na-eru n'okwu 'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị bụ Họn Chukwunonye Okereke gwara BBC na o nweghị ihe ọhụrụ dị na nkwa 'Next Level.'

"Ihe a dịka mmadụ iwepụta ihe e dere, ticha ya etum,wepụtara ndị Naijiria sịkwa ha gụọ."

Lee ụfọdụ ihe dị na nkwa 'Change' na 'Next level':

Nkwa 2015 vs Nkwa 2019

 N'ezie, ọtụtụ nkwa Buhari kwere na 2015, o mezughị ya.

Iji maatụ n'ihe gbasara ọkụ latrik kama naanị megawat 7,000 ka ewepụtara n'ime 20,000 o kwere na nkwa.

Kama inweta ọrụ, ihe karịrị nde mmadụ itolu bụ ndị a chụrụ n'ọrụ.

Ọzọ bu nkwa ịrụ mahadum nka na ụzụ isii  mana o rụbeghị ọbụladi otu.

N'okwu Okereke, ihe Buhari na APC kwesiri ị na-agwa ndị Naijiria ugbua bụ ihe ha mere n'ime nkwa ha kweburu na abụghị ihe ha ga-eme.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kemgbe onyeisiala Muhammadu Buhari wepụtara nkwa ọhụrụ oge mere ụmụ Naijiria ma ahọpụta ya ọzọ ka ọ chịa, okwu akpụ n'ọnụ bụ "Next level.'


Ọdịnaya:  O kwesịrị na ndị ọ dị n'obi ịlụ ga-ajụ ajụjụ dị mkpa banyere ahụike ha, ọkachasị ọnọdụ ịmụta nwa tupu ha alụwa.

Lee ụfọdụ ese dị mkpa na nwoke na nwaanyị ga-ajụ banyere onwe ha tupu ha biri ka nwaanyị na di:

1. Ị riaala ọrịa nsina mmekọ mbụ?

Nwaanyị a dịka ọ na- atụ arịrị sị,"Ọ kọwatasịghị m n ọfụma"

Ọrịa nsina mmekọ nke Bekee kpọrọ "Sexually transmitted Infections" bụ ọrịa na-emebi akpa amụ maọbụ akpa akwa (gonads) ma ọ bụrụ na a gwọọghị ya n'oge.

Dọkịta  Ayodeji Oluwole nke Lagọs University Teaching Hospital kwuru na "ọ bụrụ na agwọghị ọrịa 'Gonorrhea', 'Syphilis,' 'Chlamydia', 'Hepatitis B'  n'oge maọbụ na-agwọghị ya ọfụma, ha nwere ike imebi akụkụ ahụ metụtara ọmụmụ nwa."

Di na nwunye mụrụ nwa ka afọ 17 gachara

Nghọta ụfọdụ bụ na ọ bụ naanị nwaanyị na-agba 'alabanko' na-emebi ihe e ji amụ nwa n'ihi ọrịa so inwe mmekọrịta, mana ka ọ dị be oke ka ọ dị be ọgịnị.

Idina onye ọbụla na-enweghị mgbochi nwere ike imetụ nwoke n'ihi na ọrịa nsina mmekọ taa akụ n'ime ahụ nwoke, o nwere ike ime ịmetụ mmiri amụ maọbụ mee ka mkpụrụ nwa ghara ịdị n'ime ya (azospermia).

Cheta na ihe mere ụfọdụ ime ji apụ nwaanyị bụ n'ihi na mkpụrụ nwa si na-ahụ nke nwoke ejighị ahụ.

2. Gịnị bụ 'blood group' gị?

E nwere otu ọbara atọ, Otu 'A', otu 'B' na otu 'O'.

Ndị ọkachamara na-ekwu na ọ bụrụ na nwaanyị nwere Rhesus- negative (Rh−) lụọ nwoke nwere 'Rhesus- positive' ( Rh+ ) dị ime mbụ ya ọ bụrụ 'Rhesus- positive' ( Rh+ ),  o nwere ike isi n'alọ (placenta) banye n'ọbara nwa ọzọ butere ya ọrịa  a kpọrọ "rhesus Disease.

Ọ dị mma di na nwunye inwe otu ọbaego n'ụlọakụ?

Dkta Joseph Akinde , onye nwe ụlọọgwụ Livingspring Hospital, Ejigbo, Legọs kọwara na "nke nwere ike ime ka ime pụọ nwaanyị, maọbụ a mụọ nwa ahụ ọ nwụọ, maọbụ o nwee ọrịa obi, maọbụ nke ụbụrụ, maọbụ nwa ahụ enwe ọrụsị."

Ọ bụghị na nwaanyị nwere 'Rhesus- negative' agaghị alụ di, kama ọ dị mkpa ịmata nke a n'oge iji gbochie ọdachi amaghị ama.

A na-agba nwaanyị nwere ya ọgwụ awa 72 o ji mụcha nwa iji mebie nke Bekee kpọrọ "Rhesus-positive cells" si n'ahụ nwa...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Alụmdi na nwunye abụghị egwu achị ụtaba n'aka agba.


Ọdịnaya:  Odion Ighalo nyere aka bulite ọnọdụ ndị Manchester United n'asọmpi ha niile na premiership n'asọmpi ndị ọzọ ha gbara.

Ọtụtụ anabataghị ọzụzụ ndị Man Utd zụrụ Ighalo kama nkata ekpuola ha n'isi dịka Ighal na-egosi na ọ bụ dike n'ịgba bọọlụ.

Lee ihe ndị ikwesiri ị ma mere ka nwoke a ji bụrụ "a kwaa ọ kwụrụ"

Ihe ị kwesiri ịma maka Odion Ighalo?

Ighalo bụ nwaafọ Naijirịa amụrụ n'afọ 1989.

A mụrụ Ighalo n'Ajegunle dị na Legọs steeti.

Ọ na-agba bọọlụ dịka onyee goolu nke ndị Bekee na-akpọ "Striker".

Ighalo bidoro ịgba bọọlụ ya na Naijirịa na otu Prime na Julius Berger.

Ọ bụ otu Shanghaị Shenhua ka ọ sị bia Manchester United na mgbaziri.

Ighalo na-enyere ndị na-enweghị etu ọha ha na Naijirịa aka.

Ọ bụ onye mbụ bụ onye Naijirịa gbarala ndị Man Utd ma nyekwara ha goolu.

Barcelona chọburu ịzụta ya ma okweghị ịga.

Ịbịa Manchester United dịka ịlọta ụlọ n'ihi na ndị ezinaụlọ ya bi n'obodo Manchester.

Ọ bụ ya bụkwa ọnye kachasị nye goolu n'asọmpị iko Afrịka nke afọ 2019.

Ighalo kwụsịkwara ịgbara ndị Naijirịa bọolụ n'afọ 2019.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Igbo sị na a nyụkọọ mamịrị ọnụ ọ gbaa ụfụfụ mana enwekwara ndị na-anyụ karịa ibe ha.


Ọdịnaya:  Otti kwere ndị Abia nkwa na ngwa ngwa ya rigoro n'oche dịka gọvanọ na ya ga-enyocha ka gọọmenti Okezie ikpeazu nọ ugbua siri rụọ ọrụ.

Otti onye kwuru nke a mgbe ọ na-agwa ndị pati okwu na mmemme ọsọ nta vootu  APGA mere n'ụmụahịa gwara ndị Abia ka ha tụnyere APGA akwụkwọ na ntụliaka na-abịa iji nweta ụdị ezi  mgbanwe dị n'Anambara steeti ebe APGA nọ n'ọchịchị.

Ihe ndị ọzọ Otti kwuru

Alex Otti gara n'ihu kwuo na abịa bụ obodo kacha alaghachi azụ na mmepe obodo na mpaghara ọwụwa anyanwụ Naịjirịa ma kwee nkwa na ọchịchị ya ga eme Abịa steeti otu n'ime obodo eji ama atụ n'ụwa niile.

O kwuru na isi okwu ndọrọndọrọ ọchịchị ya n'oge ugbua bụ"Ozuola bụ na Ozuola" nke pụtara "enough is enough" n'olu bekee.

"Ozuola" ahụ bụ nke  ọkọwara dịka na ndaghachi azụ Abia state adịghị ya mma n'obi.

Ihe Ikpeazu sara ya

Mana na nzaghachi, Okezie Ikpeazu kwuru na egwu nyocha anaghị atụ ya, kama Otti buru ụzọ nyocha ije ya na ndị chịrịla steeti ahụ oge gara aga.

Ikpeazụ onye kwuru nke site n'ọnụ Kọmishọna Mgbasaozi Abịa steeti  bụ John Okiyi Kalu.

Ọ sị : "Egwu nyocha anaghị atụ anyị. Ọ bụrụ na ọ ga-enyocha, ya bido n'onwe ya, n'oge ya na ndị chịrịla steeti a tupu Ikpeazụ abata."

Ihere mere n'ọsọ achụnta vootu ahụ

Ndị otu pati All Progressives Grand Alliance bụ APGA n'aha ịchafụ malitere ịchụ nta ndọrọndọrọ ọchịchị n'Abia steeti n'uju na mmemme ahụ.

Ọtụtụ ndị ịsị pati APGA bịakwara n'ịsị obodo Abịa bụ Umuahịa iji gosi nkwado ha.

APGA chịkọbara mmemme ọsọ nta vọọtụ  na Catholic Field, Ubakala Road Umuahia ebe puku kwụrụ puku ndị pati ahụ zukọrọ iji gosi nkwado ha.

Onye osote gọvanọ Anambra steeti bụ Nkem Okeke kpọkuru ndị Abia ka ha tụnyere APGA akwụkwọ ka mmepe were bata na be ha.

Nkem okeke ji Anambra maatụ, kwuo na ọ na ebu ụzọ n'ihe niile tata n'ihi na APGA nọ n'ịsị oche.

"Ikwado APGA bụ ịkwado mmepe obod"

Ọtụtụ ndị jị aha APGA azọ ọchịchị bụ ndị enyere ọkọlọtọ pati ahụ gosiri na ọ bụ ha ka patị nyere INEC aha ha.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmentị Abịa steeti azachiela Alex Otti bụ onye ji ọkọrọtọ APGA azọ ọkwa gọvanọ steeti ahụ na okwu ya na ya ga-enyocha nrụrụaka mere n'oge ọchịchị Gọvanọ Okezie Ikpezụ ma ya banye n'ọchịchị.


Ọdịnaya:  Ọ gwara ha mee nke a iji gosi iwe ha gbasara iwu ọhụrụ e wepụtara na steeti Georgia dị na mba US.

Iwu ahụ na-emegide nwaanyị ikekpa ime.

Nke a mere #Sexstrike ji ewu n'elu soshal midia.

N'akụkọ ọzọ,

Aka chiburu Naịjirịa bụ Goodluck Jonathan ekwuola na onweghị ụlọ, ọbaego maọbụ azụmahịa o nwere na mba ofesi.

Ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Ikechukwu Eze depụtara nke a n'akwụkwọ ozi n'iji saghachị akụkọ pụtara na ọkaịwu gọọmenti etiti tinyere aha ya n'ikpe dị n'ụlọikpe dị na London maka ebubo ịna aka azụ

azụmahịa mmanụ na-akwụghị ọtọ.

Achụpụla Boko Haram n'obodo anọ na Borno

Ndị agha ka na-ebuso ndị agha iyi egwu dị iche iche agha n'ala Naịjiria

Ndị agha Naịjirịa egbuola ndị omekatara pụọ ụjọ n'anya akpọrọ Boko Haram anọ dịka ha na-eme atụmaatụ "Ọnyịrị ọnwụ" .

Ọnụ na-ekwuchitere ndị agha Naịjirịa bụ Sagir Musa kwukwara na ha hazigharịala obodo

Surdewalla, Ranwa, Baladayo, Sabon Gari na Shetimeri ebe ndị omekoome a na-akpa mkpa mkpa di egwu.

N'egwuregwu,

Manchester city emeriela English Premier League nke izu 2018/2019 dịka ha merichara Brighton ọkpụ anọ asatara otu.

City gbagoro n'ogo nke mbụ tebulu Premier League dịka ha ji otu pointi gafee Liverpool n'ọzị n'ogo abụọ.

Nkeji taa

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

Ihe ngwa egwu Igbo jiri masị anyị - Chikaima na Chinonoru

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye na-eme ihe nkiri ama ama dịka Alyssa Milano arịọla ụmụnwaaanyị ka ha gba abụbụ mmekọ ahụ ha na nwoke.


Ọdịnaya:  Ọ katọrọ onyeisioche ABSIEC sị na 'onye ọbụla ma na ọgaghị ahazili ntuliaka n'ụzọ kwesịrị ekwesị n'Abịa."

Ndí uweojii nó órú nchekwa na ntulaika Abía Steeti

Ndị Abia steeti na-eme ntuliaka ịhọpụta ndị ga-achị okpuruọchịchị obodo

Ntuliaka amalitela n'Oram/Okwura Ward (13) Ohiya Umuahia South

Ntuliaka ochichi okpuruọchịchị obodo n'Abia steeti na-aga n'ihu taa bụ Fraịde.

Mgbe onye ntaakuko BBC Igbo rutere isi ochichi nke Umuahia North ebe esi egburu ngwa oru maka ntuliaka nke taa, ndị ọrụ ntuliaka Abia steeti a kpọrọ 'Abia State Independent Electoral Commisson' (ABSIEC) n'ịchafụ nakwa ndị otu pati dị iche iche nọkwa na njikere iburu ihe ọrụ ndị ahụ gawa na ebe a ga-eji ha rụọ ọrụ.

Uche ọtụtụ mmadụ adịgha na ntuliaka a

Ndị jere ibute akụrụmgwa eji atụ vootu n'okpuru ọchịchị Ụmụahịa Nọt

Amalitebeghi ikesa ihe ọrụ ntuliaka ndị a na mgbe oji okara gafee ekekere asatọ nke ụtụtụ, n'isi ọchịchị obodo Umuahia na ndị ọzọ.

Ndị jere ibute akụrụmgwa eji atụ vootu n'okpuru ọchịchị Ụmụahịa Nọt

Ndị jere ibute akụrụmgwa eji atụ vootu n'okpuru ọchịchị Ụmụahịa Nọt

Anyị na-achọpụta na mgbe ọfọrọ nkeji iri na ise ka ọ kụọ elekere iri na otu nke ụtụtụ ngwongwo eji eme ntuliaka erutebeghị Abia North na Abia South agbanyeghị na ọkammụta Mkpa Agu Mkpa bụ onyeisi ụlọọrụ ntuliaka Abịa steeti akpọrọ Abia State Independent Electoral Commission (ABSIEC) na-agwa ndị ntaakụkọ na ngwongwo ndị ahụ ahapụlarị isiụlọọrụ ha gawa ama 292 niile dị na steeti ahụ.

Onye ntaakụkọ BBC nọ Umuahia na-ekwu na ndị na-azụ ahịa na-azụrụ onwe ha ahịa ha n'agbanyeghi na ntuliaka Okpuru Ọchịchị ime obodo a na-aga n'ihu.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onye omeiwu n'anọchịte Bende North  n'ụlọomeiwu Abia steeti bụ Chijioke Chukwu, akpọọla oku ka onyeisioche ngalaba na-ahasị ntuliaka na steeti ahụ bụ Mkpa Agu Mkpa kagbuo ntuliaka e mere na Bende taa bụ Fraide. Chukwu katọrọ ka ntuliaka okpuru ọchịchị siri gaa na Bende, kwuru na ahụghị ndị ọrụ ABSIEC na ndị ọrụ ngo ha na ọnọdụ ntuliaka nile dị na Bende.


Ọdịnaya:  Ụfọdụ na-akpọ ya 'Ije Kpoms', ụfọdụ ma ya dịka 'Madam V-Boot,' ebe ndị ọzọ ma ya dịka 'Madam Peace.'

Lee ndụmọdụ onye nyere ọbụla ọ na-agụ agụ ịchake na Nollywood

Gee ya n'uju ebe a.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ngozi Nwosu bụ onye ama ama na Naịjirịa ma mba ofesi maka ihe nkiri Nollywood.


Ọdịnaya:  Ụfọdụ ụmụnwaanyị a na-edupucha di ha n'ime abalị ka ha ga zụta maọbụ siere ha ụdị nri ahụ na-agụ ha.

Onwereike ọ bụrụ na o metụla gị bụ nwaanyị na-agụ akụkọ a maọbụ na o nwereike ime gị mgbe ị ga-adị ime.

Akụkọ sị na ihe kpatara oke ọchịchị maọbụ agụụ a bụ na ahụ nwaanyị ahụ chọrọ ya iji nyere onwe ha nakwa nwa ha bu n'afọ aka.

Mana mgbe ụfọdụ ị ga-ahụ na nri a ha na-achọ abụghị nri ga-enyere ha na nwa ha bu n'afọ aka n'iwulite ọnọdụ ahụike ha.

Ụdị nri na etu o si agụ ụmụnwaanyị dị ime dị iche dabere na mpaghara ụwa mọabụ mba ha si.

Ama ụfọdụ ụmụnwaanyị gbara maka nke a

N'akụkọ a, anyị tụlere etu o si metụta ụfọdụ ụmụnwaanyị Naịjirịa mgbe ha dị ime.

N'ajụjụọnụ BBC Igbo gbara ụfọdụ ụmụnwaanyị, ha kọwara ihe mere ha ji enwe agụụ maọbụ na-asọ ụfọdụ nri asọ.

Otu nwaanyị aha ya bụ Chika sị na agụụ ọtụtụ nri agụghị mgbe ọ dị ime kama na ọ kpọrọ ọtụtụ nri asị.

Ọ sị na ọ na-agbọkarị agbọ nke mere o ji na-asọ nri ndị dịka anụ, anụ ọkụkọ na nri ndị nwere ose.

Ọ sị na o nwere mgbe agụụ ịta abacha gụrụ ya ka a ga-asị ma ọ taghị ya na ọ ga-anwụ, mana o mechara zụta ya ma ritu ya obere ike agwụ ya.

Ọ gara n'ihu sị na agụụ ịta azụ (catfish), oporo gụrụ ya nakwa iri ụfọdụ nri onye ọzọ siri.

Ọ sị na onwere mgbe ịta azụ gụrụ ya, ya na di ya hapụ ụlọ ị chọ ebe a ga-azụta azụ ma bata n'ime abalị mana o mechaghị taa azụ ahụ n'ihi na ọ kwụsịrị ịgụ ya agụụ.

Chika sị na ihe o chere butere oke ọchịchọ ndị a bụ mgbanwe na mmiri ọgwụ ahụ ya bụ 'hormones' na Bekee.

N'otu aka ahụ Chimezie bụ nwaanyị ọzọ sị na onweghi agụụ nri ndị na-agbagwoju anya kama na ihe na-agukaarị ya oge ọ dị ime bụ agwa ma na-asọ anụ ọkụkọ asọ.

Ọ sị na ọ bụrụ ma o righi agwa na ọ na-adị ya ka ụwa ọgwụla. Na ihe ọ ma na-ebute ya bụkwa mgbanwe nke 'hormone' dị n'ahụ ya.

Chioma na nke ya sị na ihe na o nwere mmasị n'ebe nri ọdịnala ndị yoruba nọ n'agbanyeghi na ọ bụ onye Igbo.

Nri ndị dịka amala, ofe egwusi ndi Yoruba na 'stew' e ji mmanụ nri sie ma na-afụ ezigbote ose.

Nwaada Adline sị na ngwa ngwa ọ dị ime, na ọnụ ya gbara ụka nke mere...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ị nụla akụkọ banyere oke ọchịchọ ụfọdụ ụmụnwaanyị na-enwe ma ha dị ime nke gụnyere nri ndị dị aṅaa ahụ ha ga na-achọsị ike nakwa nke ha na-asọ asọ.


Ọdịnaya:  Ụlọikpe mbaụwa dị na Hague enyela iwu ka atọhapụ onye chịburu mba Ivory Coast bụ Laurent Gbagbo.

Nke a na-abịa ka ọ gachara izụka abụọ e kpebiri n'ikpe amaghị ya n'ebubo mpụ megidere mmadụ e boro ya.

Ndị mmadụ tubọrọ ebe nhọpụta maka Big Brother Naija

Ndị bịara mmemme nhọpụta BB Naija

Akụkọ na-erute anyị nti kwuru na ndị mmadụ a mabeghị ole ha dị merụrụ ahụ, ebe ụfọdụ tụbọrọ, dịka ndị ntorobia pụtara n'igwe ebe a na-emem nhọpụta maka emume Big Brother Naija agba nke 2019  na steeti ndị e hiwere ya ụbọchị Fraide.

A katọọla ọbịbịa ndị gọvanọ si mba Nijie bịara ikwado Buhari n'achụmnta vootu ya

Gọvanọ Ganduje na ndị gọvanọ si Niger

Onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara mba na mba, bụ Sam Olisa, akatọọla ọbịbịa ndị gọvanọ abụọ si mba Niger bịara Naijira maka achụmta vootu onyeisiala Muhammadu Buhari.

Olisa gwara BBC Igbo na nke na-egosi na Naijiria enweghị ezi nchekwa agbata ya na ndị mba ọzọ nakwa  agaghị enwe ntụliaka kwụ ọtọ.

Amerika na-atụ uche maka ọnọdụ ọchịchị onyekwuoucheya na Naijiria

Onye nnochite anya mba Amerika Naijiria bụ Stuart Syminton ekwuola na na mba ahụ na tu uche maka ochichị onyekwuouche ya na Naijiria.

Syminton kwuru nke oge ọ gara ileta onyeisi ndị uweojii Naijiria bụ Mohammed Adamu n'Abuja. ụbọchị Fraide.

Aha ndị ga-azọ ọchịchị apụtala

Ngalaba na-ahụ maka ntuliaka na Naịjirịa bụ Inec ewepụtala aha ndị ga-azọ ọkwa dị iche iche na ntuliaka nke 2019.

Aha gunyere ndị na-azọ ọkwa gọvanọ, omeiwu nke steeti nakwa nke Naijirịa gburuguru.

Pati nọ n'ọchịchị bụ APC enweghị onye nnọchịte anya na Zamfara na Rivers steeti.

Boko Haram wakporo ndịagha

Ọdachị jekwuru ndịagha Naịjirịa na mpaghara obodo Dikwa di na Borno steeti ụbọchị Wenesde.

Onye agha ma maka ihe a gwara ulo ntaakụkọ AFP na ndị Boko Haram wakporo ndịagha ka ha si ihu agha ala ma gbuo mmadu asaa n'ime ha.

Emechara chọọ ndị omekome a ọsọ.

N'ofesi,

Nzukọ Trump na Kim Jong-Un mere ya mbụ ndị isiala mba Amerịka na Nọt Koria ga-ezukọ

Onye na-anọchịte anya mba Amerịka na Nọt Korea bụ Stephen Biegun ekwuola na ha...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ dị mkpa:

Ụlọikpe Hague atọhapụ   Laurent Gbagbo


Ọdịnaya: " Etum na isi mmanụ ụgbọala anaghị adị m mma na-ahụ. Oge ọbụla m na-aza ụlọ, imi na-ebido na-agba m maọbụ na-eze uzere aghara aghara mana akpọghị m ya ihe ọbụla."

"Mana ọ bụ oge m dị afọ iri na isii m dara ahụ menyere m egwu n'ahụ ka e buru m gbaga  ụlọọgwụ ebe dọkịta chọpụtara na enwere m ọrịa 'asthma."

Mgbemena dị afọ iri atọ ugbua, mana ọrịa ahụ ka na-echere ya aka mgba.

"Ọrịa na-enye m nsogbu ị ga ọrụ n'ihi na enweghị m ụgbọala nke aka m. "

Ọ bụghị ọgbakọ ọbụla ka nwaada Chioma na-ala. Ụfọdụ na-akpachapụ ya n'ihi ọrịa nke mere na ọ naghị agwa ndị mmadụ ọnọdụ ya.

Asthma so otu n'ime ọrịa ndị a kpọrọ 'Chronic Respiratory Diseases' (CRDs).

 'Chronic Respiratory Diseases' (CRDs) bụ ọrịa ndị na-emetụta ngụ maọbụ akụkụ ngụ.

Ọrịa ndị na-emetụta ngụ gụnyere  ma ewezụga ọrịa asthma gụnyere "chronic obstructive pulmonary disease" (COPD), "Sleep Apnea", "Bronchitis" wdg.

Dịka WHO si kwuo,  ọrịa na-emetụta ngụ na-egbu ihe karịrị nde mmadụ anọ kwa afọ gụnyere ndị okenye na ụmụaka.

Ọ bụ ike ọgwụgwụ na ume ọkụ mere m jiri chọpụta na m nwere ọrịa obi - Onyinye Eze.

Kedụ ihe ndị nwere ike ịbute ọrịa ndị a?

Ihe ndị na-ebute ọrịa CRD gụnyere etum,ịṅụ anwụrụ, kemịkal nakwa inwekarị ọrịa ngụ n'efe efe n'ụmụaka.

Dịka Dọkịta Funmi Akinde nke Lagos University Teaching Hospital Luth bụ onye dọkịta ihe na-eme n'ime ahụ doro anya siri kọwaa, lee ihe ụfọdụ na-ebu ọrịa ndị a :

Asthma

Ọrịa 'asthma' bụ ọrịa nke ọwa ikuku na-akpachi, na-akpaghe ma na-ewepụta ụkwara.

Njirimara ọrịa 'asthma' gụnyere; umeọsọ,ụkwara,uwe ịra ahụ,ume ime mkpọtụ na obi mgbu.

Ihe ndị na-ebute asthma bụ;

Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)

COPD bụ ọrịa na-ebute mkpochi ngụ nke na ikuku anaghị aga dịka o kwesịrị.

Njirimara 'COPD'

Ihe ndị na-ebute'COPD'bụ;

"Obstructive Sleep Apnea"

Nke a bụ ọrịa na-eme ka mmadụ na-ekubi ume ma ọ na-arahụ ụra.

Njirimara 'sleep apnea' gụnyere; ịgwọ ụra,oke ụra n'ehihie, isiọwụwa ụtụtụ, ọbara mgbalielu na ike ọgwụgwụ n'ụtụtụ n'ihi arahụ ụra nke ọma n'abalị.

Ihe ndị na-ebute ya bụ;

Ọrịa ngụ a...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Chioma Mgbemena( ọ bụghị ezi aha ya) dị afọ iri na isii oge ọrịa asthma jidere ya n'ụzọ pụrụ iche, e buga ya ụlọọgwụ ebe a zọtara ndụ ya.


Ọdịnaya: "Aha m bụ Godwin Onasedu onye a ma dịka Ụmụnnanwaezuakụ nke mbụ n'Ifitedunu"

O weliri anya elu nwayọ nwayọ ka olu a na-anyị ya arụ, tụọ aka n'obi ya kwuo sị "Mụ? Ka ị na-ala taa, mmiri ozuzo ga na-achụ gị ọsọ."

Ka anyị mechara si Ọka na-alaghachị Enugwu na mgbede ahụ, nnukwu mmiri malitere zowe. O zoro nnukwu mere na ọ fọrọ obere ka anyị kwụsị ụgbọala anyị n'ụzọ.

O zogidere ruo mgbe anyị garuru Enugwu.

Ịchọta onye na-aha mmiri

Onasedu nwere ụlọarụsị abụọ; otu nke dị n'ụlọ ya na ọzọ dị n'obere ọhịa dị n'akụkụ ụlọ ya

Ọ bụghị taa ka akụkọ bidoro ịgagharị na e nwere ụmụnwoke na ụmụnwaanyị na-aha mmiri.

Ndị mmadụ na-ekwu na ndị a na-aha mmiri na-akpa ike ọfụma, ma na-eme ka mmiri zoo maọbụ ghara izo.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na enweghị onye nwere ikike iji ihuigwe mee ihe masịrị ya ọkachasị ime ka mmiri zoo; na ọ bụ aghụghọ.

Ndị ụlọọrụ 'Nigerian Metrological Agency' bụ ndị ọkachamara gbasara ụdịrị ihe a na Naịjirịa kwuru sị na enweghị onye nwere ike ime ụdịrị ihe a.

O ji kandụlụ ọcha nakwa nke edo edo oge ọ na-akpọku mmiri

Ọtụtụ ndị na-aha mmiri juru na Naịjirịa. Ha na-eji ịha mmiri n'emume dịka akwamozu, ụbọchị ncheta ọmụmụ nakwa ndị ọzọ akpa ego.

Ụfọdụ akụkọ na-ekwu na ndị mmadụ na-akpọku ndị na-aha mmiri ka ha jiri mmiri mebie emume onye iro ha na-eme.

O were BBC ọnwa anọ ịchọta Godwin Onasedu bụ onye na-aha mmiri n'obodo Ifitedunu dị n'okpuruọchịchị Dunukọfịa n'Anambara steeti, kwere ka anyị maa ya aka ịma ma ọ bụ eziokwu na ọ ga-emenwu ka mmiri zoo.

Onasedu kwuru na e ji ịha mmiri mara ezinaụlọ ya kemgbe ọgụ afọ.

Ihe e ji aha mmiri

Iji mee ka mmiri gbadata, o kwuru ka anyị weta ihe ndị dịka:

Ụbọchị akara aka

O kwuru sị na o gosiri ndị mmadụ ike ya na 1972 ka o jidere mmiri n'otu ọdọ ụgbọelu

Anyị zutere ya n'ihu ụlọ ya ka ọ na-akpọ ahịhịa ọkụ, sị na ọ na-achụ mmiri ozuzo, n'ụbọchị Ọgọst 17, 2018.

O kwuru sị "e nwere ndị na-eme akwamozu nyere m ọrụ ka m jidere ha mmiri, mana ebe ọ bụ na ị chọrọ ịnwa ike m, aga m ewedata obere mmiri ozuzo na-agaghị ezote aka."

Anyị nyere ya ihe ndị ọ sị anyị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

"O nwere mgbe ụjọ tụrụ gị na mmiri nwekwara ike ghara izo dịka anyị nọ ebe a na-eche?" ka BBC jụrụ ya.


Ọdịnaya: "Anyị agaghị etolizi dịka di na nwunye," " Anyị echela nakwa ezigbo ọrụ anyị tinyereala na mmekọrịta anyị, anyị e kpebiela ka anyị ka anyị gbasaa dịka di na nwunye," dịka ha si depụta na twitter.

End of Twitter post, 1

Ha bụ ụzọ hụ onwe ha n'afọ 1980 mgbe Melinda batara n'ụlọ Microsoft nke Bill.

Ha abụọ nwere ụmụ atọ ma na-ahazịkọta ngalaba Bill & Melinda Gates Foundation ọnụ.

Ngalaba ahụ etinyela ego ijeri kwuru ijeri n'ibuso ọrịa na-efe efe ma na-arịọ ka agba ụmụaka ọgwụ mgbochi.

Ndị bee Gate na onye azụmahịa akpọrọ Warren Buffet so na ndị hibere " Giving Plegde" na-akpọkụ ndị nwere ọtụtụ ego ka ha jiri akụ na ụba ha mepụta ihe ọma.

Gates kpatara ego ya mgbe ya na onye ọzọ chopụtakọrọ ụlọọrụ Microsoft n'afọ 1970.

Etu ịhụnanya ha si malite

Melinda dị afọ iri ise na isii malitere ọrụ na Microsoft dịka onyeisi ngwa ahịa n'afọ 1987.

Ha abụọ mechara nọọkọọ otu tebulu n'otu emume ndị azụmahịa mere na New York n'afọ ahụ.

Etu ahụ ka ọyị ha si malite mana Bill gwara otu ụlọọrụ akpọrọ 'Netflix documentary' na ha abụọ hụrụ onwe n'anya nke ukwuunke bụ na naanị otu n'ime ihe abụọ nwereike ime. Nke mbụ bụ na ha nwerike itasa maọbụ lụọ onwe ha.

Ha mehara lụọ onwe ha n'afọ 1994. Bill dị afọ iri isii na ise mechara rituo dịka onyeisi Microsoft ka o wee gbadoo anya n'ihe ndị gbasara inyere ndị mmadụ aka.

Gịnị bụ Gates Foundation?

Di na nwunye a hibere ngalaba Bill na Melinda Gates Foundation n'afọ 2000 na Seattle.

Ngalaba ahụ gbadoro anya na ahụike, agụmakwụkwọ nakwa ihe gbasara mgbanwe ihu igwe.

Ha wepụtara ego ruru dọla otu Ijeri maka atụmaatụ ọgwụ mgbochị ọbụla nakwa nyocha maka covid 19.

Bill na Melinda Gates wụnyere ego ruru $36bn na ngalaba Bill na Melinda Gates Foundation site n'etiti 1994 na 2018

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Bill na Melinda Gates  agbaala alụkwaghịm ka ha lụchara di na nwunye ruo afọ iri abụọ na asaa.


Ọdịnaya: "El Chapo"

Ulọikpe dị na mba Amerịka atụọla ya nga mkpụrụ ọka ogologo ndụ ya niile ma tinyekwa ya jara afọ iri atọ maka ire ọgwụ ike.

A mara ya ikpe ụzọ iri gụnyekwara ịda iwu gbasara ibupu nnukwu ego.

El Chapo kwuru na ikpe e kpere ya ezighị ezi.

Cheta na ejidere ya ma tụo ya nga ugboro abụọ na Mexico ma ọ mipuru na nga gbafuo tụpụ nke igbazu a nwudere ya.

Ohaneze asahachila ndị NEF

Ohaneze

Ndị Ohaneze, Ipob na otu Njikọ Igbo efufeela isi sị na onweghị ndị ha sị ka ha kwara si ala Igbo pụọ.

Ihe butere okwu a bụ  ọsisa ha n'ebubo ndị otu Northern Elders Forum (NEF) na otu 'Coalition of the Northern Groups'  boro  ndị ndu ndịda Naịjiria gụnyere ndị gọvanọ.

Ebubo a n'ekwu na ha majara ndị Fulani ọchịehi sị na ha ga-ebuso ha agha.

Ụlọomeiwu anabatala okaikpe kachasi ohụrụ

Tanko Mohammed

Ndị ụlọomeiwu ukwu nke Naịjirịa ahọpụtala Tanko Mohammed dị afọ iri isii na isii dịka Onye ọkaikpe kachasị na Naijirịa.

Nke a pụtara ihe dịka ụfọdụ ndị omeiwu gbachara ya ajụjụ ọnụ nke were otu awa na ọkara.

Newcastle ataala igu n'aka Wolves FC

Diogo Jota na-agbara ndị Wolves FC

Ndị otu bọọlụ Wolves FC ejirila ọkpụ goolu anọ asataghị ma otu were zọọ ndị Newcastle United Ojukwu.

Nkea na-eme dịka ha na-anabata Steve Bruce dịka onyendu ndị otu bọọlụ Newcastle.

Ihe Buhari kwuru maka ụgwọ opekatampe

Onyeisiala Muhammadu Buhari binyere aka n'akwụkwọ ka e bulie ụgwọọnwa opekatampe n'ọnwa Eprel afọ a

Obi na-atọ ndị ọrụ gọọmentị etiti rịkpọọ dịka onyeisiala Muhammadu Buhari nyerela iwu ka a malite ịkwụ ha ụgwọọnwa opekatampe ọhụrụ nke pụtara puku naịra iri atọ.

Mana iwu a ga-emetụta sọọsọ ndị ụgwọọnwa ha na-erubughị puku naịra iri atọ mgbe gara aga, ebe mkparịtaụka ka na-aga n'ihu maka nke ndị ọzọ.

'Ndị Fulani ọchiehi lọtawanu o'!

Ihe gbasara ndị Fulanị ọchịehi bụzị okwu a kpụ n'ọnụ ugbua

Otu jikọrọ ndị okenye ndị Ugwu akpọọla oku ka ndị ọchịehi niile nọ na ndịnda anyanwụ lọghachi Ugwu Awụsa na-egbughi oge.

Ha kwuru nke a dịka ha mechara ọgbakọ nke ndị 'Northern Elders' Forum' n'ụbọchị Tuuzdee.

Onyeisi...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ụlọikpe mba Amerịka ekwuola ihe ga-eme Joaquin Guzman eji "El Chapo" mara.


Ọdịnaya: "Enweghi onye nwụrụ na ya bụ mwakpo, mana mmadụ abụọ maọbụ atọ merụrụ ahụ" dịka Ebere Amarizu bụ ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii nke steeti ahụ si kwuo.

Ndị uweojii kwuru na ihe a mere ebe elekere abụọ nke n'isi ụtụtụ, ụbọchị 25 nke ọnwa Ọgọstụ 2019.

Ndị omekome a bu mma na osisi, ji aghụghọ na ha bịara ime mkpesa bata n'ime ụlọorụ ndị uweojii ebe ha nọ kpaa mkpamkpa ha ma gbalaga.

Amarizu kwuru na ha atụọla imi n'ala iji chọpụta ndị omekome ahụ.

Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka mwakpo a ebe a:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

'Gọọmentị Enugu state sị anyị kpochapụ ebe ndị ntọrị na-ezo'

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ na-eru anyị ntị ugbua na-ekwu na ndị omekome wakporo ụlọọrụ ndị uweojii dị n'obodo Ikirike dị n'Idaw-river, n'Enugwu steeti.


Ọdịnaya: "Gọomentị anaghị ajụ ka anyị enwete ego anyị ga-akwụ n'ego ha tinyere na mmanụ ụgbọala"

Nke a bụ maka atụmatụ ọhụrụ nke gọọmentị etiti wepụtara a na-akpọ 'deregulation'.

Oge niile ka gọọmentị Naịjirịa na-ekwu maka 'deregulation', ọkachasị n'ihe gbasara mmepụta mmanụ ụgbọala nke Bekee kpọrọ 'Premium Motor Spirit' (PMS) maọbụ 'petrol'.

Mana gịnị ka ya bụ okwu 'deregulation' pụtara?

'Deregulation' pụtara na gọọmentị ga-esepụ aka ha kpam kpam n'ihe niile gbasara ego ole a na-ere mmanụ ụgbọala na Naịjirịa.

Nke a pụtara na gọọmentị ga-ahapụrụ ndị nkịtị na-azụ ahịa mmanụ ụgbọala, nke a kpọrọ 'independent marketers' na Bekee, ka ha were aka ha na-ahazi ego ole ha ga na-ere ngwaahịa ha.

Iwepụ 'fuel subsidy'Ọ ga-ebute ihe ịda oke ọnụ - Chizea

Ọ pụtakwara na gọọmentị agaghịzi na-etinye ego iji butuo ọnụahịa mmanụ 'petrol', bụ nke a kpọrọ 'subsidy'.

Ihe nke a na-egosi bụ na ọ bụrụ na ọnụahịa mmanụ agbidi (crude oil) rịa elu n'ahịa mba ụwa, ọnụ ahịa 'petrol' ga-agbali na Naịjirịa. Mana ọ bụrụ na ọ gbatuo, ọnụ ahịa 'petrol' ga-agbatu.

Gịnị kpatara gọọmentị Naịjirịa agaghị ahazinwu ọnụahịa 'petrol'?

Onyeisiala Muhammadu Buhari kwere nkwa na ọchịchị ya ga-ebutu ọnụahịa mmanụ ụgbọala na Naịjirịa

Otu ihe kpatara nke a bụ maka na Naịjirịa anaghị emepụta petrol ga-ezuru ndị bi na ya.

Ụlọọrụ atọ na-emepụta mmanụ ụgbọala na Naịjirịa enweghị nke na-arụ ọrụ etu o kwesịrị.

Ya kpatara ụlọọrụ gọọmentị bụ 'Nigerian Natioonal Petroleum Corporation' na ndị nkịtị na-azụ ahịa mmanụ ụgbọala, na-azụ 'petrol' na mba ofesi, ma jiri ụgbọmmiri bubata ya na Naịjirịa.

Nke a pụtakwara na ọ bụ ihe ahịa nyere na mba ofesi ga-ekwu ego ole ha ga-ere ya na Naịjirịa.

N'oge mbụ, gọọmentị na-eji aka ha tinye ego ole a ga na-ere mmanụ ụgbọala, ma were ego akpa ya kwuzuo ndị na-ere ya ụgwọ nke fọrọnụ. Mana ugbua, ha esepụla aka na ya.

Ọ bụ ya mere ọnụahịa mmanụ ụgbọala ji gbalie elu.

'Deregulation' ọ bụ ihe ọjọọ?

Ụlọọrụ atọ na-emepụta mmanụ ụgbọala na Naịjirịa enweghị nke na-arụ ọrụ etu o kwesịrị.

Ndị ọkacha mara ekwuola na gọọmentị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọnụahịa mmanụ ụgbọala na Naịjirịa arịala ugbua, site na naịra 141 ruo naịra 151, mana ndị mmadụ na-ekwu na ha zụtara ya n'ọnụ naịra 160 n'ụtụtụ Tọzde.


Ọdịnaya: "Ihe anyị chọrọ ka Theresa May mere anyị"

Ụgbọelu bụ ya daturu na ọdọụgbọelụ nke Nnamdi Azikiwe taa tupu ọ malite ị ga Aso Rock.

Ọgbọ ya bụ Onyeisiala Naịjirịa Muhammadu Buhari nọ n'ebe anabatara ya n'isi ụlọọrụ Aso Rock taa na nkwadobe nzụkọ imeụlọ ha ga-enwe.

Mgbe ọ gara na mba Saụt Afrika, Theresa May kwere nkwa na Briten ga etinye ihe ruru pound ijeri anọ n'ọrụ na mba Afrika nke ga-enyere ha aka ịnye ndị ntorobịa ọrụ.

Ụfọdụ n'ekwu na "ihe Naịjirịa chọrọ abụghị ego mmachiakpa kama na ha chọrọ ka Briten nye aka ime ka obodo a kwụsịike".

Njem a so na ihe May hibere iji mee ka mmekọ Briten na mba Afrịka siwanye ike dịka ha na-achọ ịkwụrụ onwe ha mgbe ha hapụrụ Europian Union na 2019.

Ụfọdụ na-ekwukwa na ọdịghị mbe pụrụ inye ibe ya aka nye ndị be ha ọrụ kama Briten nwere ike inye aka ka ọchịchị onye kwuo ụche ya kwuru chim na Naịjirịa.

Mana Theresa May na-ekwusi ike na n'ezie ego mmachịakpa mba na-enye mba na-enye aka nke ukwuu.

Leeka sụpirịsụpịrị ya ebe .

Ochie dike na ihe gbasara azụmahịa bụ Odilim Basil Enwegbara na-ekwu na ekwesiri ịkapị ọnụ ihe Briten chọrọ iji ya bụ ego mee na Naịjirịa.

Ma ọbụghị ya, "mara na ya bụ ego furu ọkpọrọ".

Ọ sịkwa na njem a ga-enyekwa aka ịme ka gọọmenti mba Afrika "meghe ụzọ ha maka azụm ahịa mba ụwa mana ha ga agbambọ hụ na etinye ndị ma maka teknụzụ na ọrụ ka ọwere dị nfe ịme ka mmụta tecknụzụ nke sị na mba fere mba dị ire".

N'ezia, azụmahịa mba Briten na Naịjịrịa malitere ịkpọ imi n'ala kemgbe nke bụ na ọ darụọla ijeri atọ na ụma asaa.

Theresa May na Muhammadu Buhari

Ya mere ha jị achọ ụzọ abụla ụzọ aga esi mee ka ya bụ azụmahịa kporokwa ọkụ ọzọ.

"Ihe anyị chọrọ ka Theresa May mere anyị"

Ihe osise gosiri ka UK na Naịjirịa sị zụkọ ahịa n'afọ 2017

Onye ọzọ BBC pidgin gbara ajụjụ ọnụ bụ Bongo Adi sị na ihe Briten ga-eme bụ inyere Naịjịrịa aka napụtacha ego ha ezupuru na mba ọzọ.

Bongo sịkwa na Briten na Naịjịrịa kwesiri ịtụkọ isi ọnụ ịmara ka a ga-esi kwọwa onye ụkwụ wara ka iji were kwe ọjịje na okwu gbasara mpụ na ngarị bụ nke na-achọ ịta isi obodo a.

Ọ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisiala mba Briten bụ Theresa May atụọla na Abuja taa dịka ọ ga-ebido nleta abalị abụọ ya na Naịjirịa.


Ọdịnaya: "Ihe mụ na di m gabigara butere ụdịrị aha anyị gụrụ ụmụ anyị"

Aha bụ otu njirimara mmadụ, nke a ma dịka 'identity' n'olu Bekee.

Ọtụtụ oge ka aha na-akọwa ihe mmadụ gabigara na ndụ ya, maọbụ ọnọdụ onye ahụ maọbụ ezinaụlọ ya maọbụ agbataobi ya nọ oge a mụrụ ya.

Mgbe gboo, ndị Igbo na-agụ aha dị omimi ọ ga-abụ ị kpọbiri ya, ị nwereike ghara ịnweta ihe ọ pụtara, mana ị kpọruo ya n'isi, ị ghọta ihe ọ pụtara.

Ọmụmaatụ bụ 'Ogugbuoaja'...Ị kpọbiri ya etu a, ụjọ nwere ike ịtụ ndị mmadụ ịba ya nwa ha, mana ị kpọruo ya n'isi 'Ogugbuoaja-aja anaghị adị ire', mma ya bụ aha apụta.

Anaghị anụ aha ndị dịka 'Nkechereonyedịrịlaya', 'Akadịnmmajideakụ' maọbụ 'Nwokejiezi' maọbụ 'Ahụnwaelotanna', ugbua, makana ụfọdụ 'ndị ọgbara ọhụrụ' na-ahụta ya ka aha na-adịghị atọ ụtọ na ntị.

Ụfọdụ kwụsịrị ịgụ ụdịrị aha a makana ha kwenyere na ụka butere mgbanwe n'etu ndị Igbo si agụ aha, nke mere na ọtụtụ aha ndigbo na-enwe 'Chukwu' n'ime ya.

Nkwenye ụfọdụ bụ na aha ndị ahụ nwere ike ibutere onye na-aza ya chi ọjọọ.

Amarachi Nwankwo kwuru ihe mere o ji gụọ ụmụ ya 'Ọdụagụ' nakwa 'Beelụchukwu'. Gee ya n'uju:

"A gụrụ m nwa m aha ihe ga-atụ egwu ịmetụ aka"

Ugbua, ọ dịzị ka ndị mmadụ anaghị eche aha eche tupu a gụọ nwa ha aha.

Ụfọdụ na-akpọ aha ndị dịka 'Mọnde, Fraịde', nke bụ aha ụbọchị a mụrụ ha.

Oriakụ Leticia Ezeh kọwara ihe mere o ji họrọ aha ọ gụrụ ụmụ ya. Gee ya n'uju:

"E ji m aha nwa m zaa ajụjụ bụ aha di m"

Ọkammụta Chiagozie Nnabuihe, gwara BBC Igbo na ụwa agbanweela ugbua, nke metụtara etu e si agụ aha.

O kwuru na Igbo na-agụbu aha site n'ụzọ atọ:

Gee ihe o kwuru n'uju:

"Igbo na-agụbu aha site n'ihe a tụrụ anya"

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Mgbe elu ka bụ ala ọsa, ọtụtụ ndigbo na-agụ ụmụ ha aha 'dị omimi', mana ọnọdụ ahụ agbanweela ugbua?


Ọdịnaya: "Inflation" a pụtara na ihe ga-ebido ịda oke ọnụ ahịa.

Ihe a ha na-arụtụ aka sitere n'ihe meburu mbụ mgbe e tinyere ego n'ụgwọ ọnwa.

Kedụ ihe bụ"Udoji Award"?

Jerome Udoji bụ onyeisi ngalaba Ọchịagha Yakubu Gowon, hibere ya maka nhaziagharị ọrụ oyibo na Naịjirịa n'afọ 1972.

Ngalaba a nyere gọọmentị etiti mgbe ahụ ndụmọdụ ka o tinye ego n'ụgwọ ọnwa ndị ọrụ n'afọ 1974.

Ego e tinyere mgbe ahụ butere ntinye ego na ngwaahịa ruru pasentị 34 n'afọ 1975.

Kemgbe onyinye Udoji a, gọọmentị etinyela ego n'ụgwọ ọnwa ugboro ugboro.

Ntinye ego ndị a na-ebutekwa ntinye ego na ngwaahịa.

Ugbua, dịka gọọmentị Muhammadu Buhari kwuru na ha ga-etinye uche ma mara ma ha ga-enye ndị ọrụ puku naira iri atọ ha sị na ha chọrọ, BBC jụrụ onye ọnụ na-eru n'okwu banyere ihe metụtara akụnaụba ma "inflation" ọ ga-abịa ọrịrị.

Devo Okorie kwuru sị "n'ezie, mbuli ụgwọ opekatampe ga-ebute 'inflation', makana ihe ọ pụtara bụ na etu onye na-eri ụgwọ ọnwa na-esi emefu ego ga-agbagote karịa etu ọ dị na mbụ.

"Ndị na-ere ihe ga-ebuli ego ihe ha na-ere makana ha na-ahụta ya na ego ndị mmadụ na-eritezi agbagotela.

"Ọ dị ka onye na-arụrụ onwe ya ọrụ zụrụ ụgbọala ọhụrụ, ọtụtụ oge, onye nwe ụlọ o bi na ya ebuliere ya ụgwọ ụlọ, makana ọ na-ahụta ya na o nwere ego mmefu.

"Mana ọ bụrụ na gọọmentị bulie ụgwọ ọnwa, ma mekwaa ka ọrụ dị icheiche dịrị n'obodo.

Ihe ọ ga-eme bụ na ọ na-emelite etu ego si agbasa n'obodo nke Bekee kpọrọ 'cash flow', nke kwesịrị ime ka inflation a gbadata."

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe ọtụtụ ndị ọkachamara n'ihe banyere akụnaụba obodo - bụ ndị Bekee kpọrọ economists - na-ekwu banyere okwu ịtụnye ndị ọrụ oyibo azụ dịka ndị NLC na gọọmentị na-akpa, bụ na ọ ga-ebute ihe Bekee kpọrọ "Inflation".


Ọdịnaya: "Nneka" ka o si nye aha ya n'elu igwe okwu Twitter, sị na "nwoke ọbụla hụrụ m n'anya ji m ụgwọ"

End of Twitter post, 1

O kwukwara na ọ chọrọ ịbụ nwaanyị ga-anọ n'ụlọ na-elekọta di ya na ezinaụlọ ya.

Mana okwu ya ebidola mkparịtaụka n'etiti ụmụnwoke na ụmụnwaanyị n'ihe metụtara oriakụ na odoziakụ.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu:

Collins sị na ọ bụ ụmụagbọghọ ndị Igbo na-akpa ụdịrị agwa a.

Enekem sị na ọtụtụ ụmụnwaanyị Naịjirịa niile na-eche echiche ka Nneka.

Oma kwuru na ụmụnwoke na-achọ ụgwọ nke ha n'ụzọ pụrụiche.

Henry sị na ọ bụrụ na o mefuo ego n'isi nwaanyị, na nwaanyị ahụ eburula nke ya.

Ebe Amarachi na-ekwu na onweghi onye ji ibe ya ụgwọ, ma nwoke ma nwaanyị.

Ọtụtụ mmadụ ka jisi ke etinye ọnụ n'okwu a ugbua mana gịnị bụ uche nke gị?

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Soshal midia enwurula ọkụ maka okwu otu nwata nwaanyị kwuru gbasara ụmụnwoke.


Ọdịnaya: "O nweghi onye ọzọ ka Uche Nwosu mma" - Okorocha

Aka na-achị Imo steeti bụ Rochas Okorocha ekwuola na ọ bụ sọ ọgọ ya nwoke bụ Uche Nwosu ga-emeri ntụlịaka gọvanọ n'ọkwa APC.

O kwuru nke a dịka otu ụlọịkpe n'Abuja mapụrụ ikpe dị n'etịtị Uche Nwosu na Hope Uzodinma bụ ndị abụọ meriri ntụlịka imeụlọ n'Imo iji zọọ ọkwa gọvanọ n'okpuru APC.

Victor Umeh, onye meriri ntuliaka Sineti ndị Anambra ebe mpaghara Etiti nke e mere n'ụbọchị 16 Jenụwarị, 2018

Victor Umeh bụ sinetọ nọchitere anya Anambra Central agwaala onyeisiala bụ Muhammdu Buhari ya gbaa mbọ tinye aha onye Igbo si n'ọwụwa anyanwụ n'ime aha ndị ewpụtara maka ndị ga-eso na National Defence Council nakwa National Security council iji gosi nhatanha.

Mba Amerịka akagbuola akwụkwọ ikike ịbata ala ha nke ha nyere mmadụ iri abụọ n'otu bụ ndị mba Saudi Arabia echere na aka ha dị n'ogbugbu Jahmal Khasoggi

Onyeisiala ahụ bụ Donald Trump kwukwara na mkpuchi ọnwụ Khasoggi bụ nke kachasị njọ kemgbe oge bidoro.

Onye nkuzi otu Manchester United bụ Jose Mourinho ekwuola na otu Juventus abụghị ọgbọ ndị Manchester United n'ihe gbasara egwuregwu.

O kwuru nke a mgbe Juventus ji otu ọkpụ merie Man U mgbe ha zutere na Old Trafford.

Akụkọ dị mkpa taa

Ndị ntoroọbịa Ohanaeze Ndigbo akpọkuola ụmụ nne ha ndị IPOB ka ha bịa ka e mee udo maka ọdị mma ndị Igbo na mwulite mpaghara ọwụwanyanwụ.

Onye na-arụ ọrụ dịka onyeisi ha bụ KingsKingsley Dozie kwuru na ọ ga-aghọ ndị Igbo ahịa ma ọ bụrụ na ha e sonyeghi na ntuliaka afọ 2019.

Ọgbaghara Zamfara Steeti

Nsogbu ndị ozuu ehi atala isi ọtụtụ ndị mmadụ na Zamfara steeti

E gbuola ọtụtụ ndị mmadụ ma gbaa ọtụtụ ụlọ ọkụ n'ime ọgbaghara dapụtara n'etiti obodo Lafiya na Boshikiri nke Adamawa Steeti.

Mana ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na Steeti ahụ bụ Abubakar Othman kwuru na ọ nụghị maka onye ọbụla e gburu kama ndị merụrụ ahụ nọ n'ụlọọgwụ ugbua.

N'ofesi

Ndị a na-amaghị ndị ha bụ zigara ozi ogbunigwe n'ụlọ onye bụbu onyeisiala mba Amerịka bụ Barack Obama nakwa onye bụbu odeakwụkwọ mba ahụ bụ Hillary Clinton.

Ndị ọrụ nchekwa...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: "O nwere ike ọ bụrụ ụjọ"

Nke a bụ ajụjụ si n'ọnụ Rev, Fr, Paul Obayi bụ ụkọchukwu Katọlịk e ji Okunerere ere wee mara.

Fada Okunaereere na-edowe alụsị o wetere na-ebe ọ gara amụma na ekpere. Ọkunaerere siri na ọ na ọ bụ ndị mmadụ na-akpọ ya oku tupu ọ gawa njem ibute alụsị ndị a.

Ọ kpọgharịrị anyị ebe ahụ ọ na-edewe ya bụ arụsị dị iche iche ma kọọrọ anyị akụkọ so ha n'otu n'otu.

N'ime ya ọ kọwara ihe mere ya jiri ahapụ ime ka ibe ya site na-ịkpọ alụsị ndị a ọkụ.

Ihe o kwuru n'uju dị n'ihe nkiri a dị ebe a:

Ndị mere akụkọ a bụ Chiagozie Nwonwu na Nnamdi Agbanelo.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

"Amaghị m ihe mere ndị ụkọchukwu na ụka ndị ọzọ ji agba ụmụ arụsị a ọkụ.


Ọdịnaya: "We dey baff wit fuel water"

Ndị bi n'obodo ahụ gwara BBC na mmanụ ụgbọala si n'udu Total liri n'ime ala ehipụ abanye na mmiri ha. Ha sị na ọ bụ mmiri a ka ha ji esi nri ma saa ahụ.

Ndị BBC gbara Aleem Maruf bụ onye na-ahụ maka ọdọ mmanụ ụgbọala Total ajuju ọnụ. Maruf kwuru na Total emeela ihe gọọmentị gwara ha mee maka ndị ihe a metụtara, dị ka inye ha ihe nkasi obi. O kwuru na Total nyere ha udu ọhụrụ ma na-agbanyere ha mmiri kwa ubọchị atọ niile. Ọ gakwara n'ihu kwuo na ọdọ mmanụ ụgbọala ahụ nyekwara ha igwe eji agbapụta mmiri na nke eji asa akwa.

Mana ndị mmadụ kwuru na Total emebeghị ihe ha kwesịrị. Jonathan Iwelu bụ onye bi n'ebe ahụ sị: "Anyị dọọ mmiri, Ị ga-ahụ na ọ gbanweela ọcha ya, na-esi ka mmanụ ụgbọala.

Itinye ya ọkụ, o nwuru ọkụ. Ha kwesịrị inyocha mmiri ka anyị mara ma ọ dịla mma ịṅụ".

Jonathan Iwelu kwuru na mmiri a na-esi ka mmanụ ụgbọala

Enuka Umeike bụ onye ihe a metụtara be ya sị "Total agbaala anyị n'anwụ ka ọrịa dị icheiche dakwasị anyị. Anyị nwere obele ụmụaka ebe a, ha na-aṅụ mmiri a, na-egwu egwu ma na-asa ahụ n'ime ya. Mana ha amaghị na mmiri a nwere ike bunye ha ọrịa.

Ya bụrụ na mba ofesi, Total ga-ahazicha ihe a etu okwesịrị kemgbe. Anyị achọghị ịga ụlọikpe mana anyị agwala gọọmentị.

Enuka Umeike sị na Total etinyela ha na nsogbụ

Ọkammụta Francis Duru bụ onye nkuzi na Mahadum nke Legọs, sị "Ya bụru na mmiri na mmanụ ụgbọala gwọkọọ o nwere ike igbu nwa nọ n'afọ maọbụ nye mmadụ kansa, maọbụ mebie ihe n'ahụ mmadụ".

Ihe dịka Lead, benzene na ndị ọzọ nwere ike imebi akụ ndụ

Okami Okaabi bụ onye na-arụ ọrụ ahụike na nchekwa kwuru na mmiri dị n'ime ala na mmanụ ụgbọala gwọkọọ, ọ ga-ete aka tupu ewepụ ya. O kwuru na Total kwesịrị itinye ebe ndị mmadụ ga na-eme nyocha ahụ ịhụ etu o siri metụta ha makwa kpọga ha ebe ọzọ.

Ụlọọrụ na-ahụ maka gburugburu ebe obibi na Legọs bu "Lagos State Environmental Protection Agency" (LASEPA) ekweghị etinye ọnu na ya bụ okwu. Ha sị ka BBC ga jụọ ndi Total maka ihe ha na-eme banyere ya bu ọdachi.

Ọtụtụ obodo dị na Niger Delta nke ndịda...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị bi n'obodo Akoka dị na Legọs na-ebo ọdọ mmanụ ugboala akpọrọ Total, ebubo na ha tinyere ndụ ha na nsogbu.


Ọdịnaya: "Zoning" bụ ụzọ iwu wepụtara e ji eke ala iji hụ na ahaziri ala ndị ahụ n'ogbe n'ogbe na-enweghị mgbagwọjụ anya ọbụla.

Nke a bụ nkọwa "Zoning" dịka akwụkwọ nkọwapụta Britannica si depụta.

Na ndọrọndọrọ ọchịchị, nkọwa a na-egosi mmasị ndị nọ n'ọchịchị nwere iwulite obodo. Nke a pụtara ihe na mba dịka Briten nakwa Amerịka.

Mana ọ pụtachabeghị ihe na mba ka na-etolite etolite dịka Naịjirịa.

Njirimara ndọrọndọrọ ọchịchị Naịjirịa nwere ọtụtụ tigbuo na zọgbuo mana nsogbu kachasị bụ nkewa ndọrọndọrọ ọchịchị na-ebute dị n'etiti ndị si na mpaghara ọwụwa-anyanwụ na ọdịda-anyanwụ.

Day 24: Ị ga-atụnyere onye ụkọchukwu gị sị gị tụnyere na ntuliaka?

Nsogbu a emetụtala achụmta vootu na Naịjirịa nke mere ka ụfọdụ ogbe hụ onwe ha dịka ndị akpachapụrụ akpachapụrụ.

Ọ bụrụ na inyonye anya n'akụkọ gboo gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị Naịjirịa , ị ga-ahụ na tupu ndị agha anara ọchịchị n'ike, ndị ọnụ na-eru n'okwu kọwara Naijirịa dịka ngalaba atọ jịkọtara ọnụ akpọrọ

mpaghara ugwu , ọwụwa anyanwụ nakwa ọdịda anyanwụ . Mpaghara ọ bụla nwere onye na-anọchite anya ha na gọọmenti etiti .

Mana mgbe agha akpọrọ Civil war dachara, ụfọdụ ndị si mpaghara ndị a na-ahụta onwe dịka ndị a megbu emegbu.

Kedụ mgbe "Zoning" bidoro ?

Naịjirịa laghachiri n'ọchịchị ọhakarasi n'ọnwa May nke afọ 1999 ka afọ iri na isii ọchịchị ndị agha gafechara.

Nke a mere ka ndị ọchịchị hazigharịa etu a ga-esi mee ka ọchịchị rute ogbe niile maka udo na njịkọ.

Kedụ onye malitere" Zoning" ?

Ọ bụ pati PDP kpebiri ịhazị atụmaatụ iji wee jikọta ụmụ Naịjirịa nọ gasị na mpaghara di iche iche.

A na-ahụta Zoning dịka ike ikike ọchịchị onyeisiala n'etiti mpaghara dị iche iche na Naịjirịa.

Nke a mere ka PDP were atụmaatụ a wee kee ọchịchị n'etiti ndị si n'ugwu nakwa ọwụwa anyanwụ Naịjirịa.

Ọ bụ okwu Zoning a mere ka pati PDP hazie ndị kwe na ndị ekweghị gbasara ogbe ga-ewepụta onye ga-achị obodo Naịjiria.

Mgbe ọchịchị ọhakarasi bidochara na Naịjirịa, Abdusalami Abubakar bụ onye na-ekpe ụka Alakụba sikwa mpaghara ugwu nyefere Olusegun Obasanjo na-ekpe ụka Christ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Anyị ga-amalite site n'iza ajụjụ gbasara ihe "Zoning" pụtara.

Gịnị bụ  " Zoning " ?


Ọdịnaya: "Ọnye ọbụla zuru peteri maọbụ ọbante nwaanyị chọrọ igbu ya"

Ọ bụ ihe a ka ọnụ na-ekwuchitere ndịuweojii na Legọs steeti Dolapo Badmus kwuru gbasara akụkọ a na-anụ na ndịmmadụ na-ezu ọbante ụmụ nwaanyị ma jiri kwa ya gwọọ ọgwụ ego.

O kwuru na ebe ndị a na-ezu ọbante ha na-anwụ, na ndị na-ezu ha abụghị ndị ohi kama ndị na-achọ ịgbu mmadụ.

N'ọwụwa anyanwụ

Rụọ nụ ọrụ 'egwu eke' ọfụma

Onyeisi ọgbakọ ndị gọvanọ ọwụwa anyanwụ bụ Dave Umahi agwaala ndịagha ha siri ụzọ ziri ezi we rụọ ọrụ egwu eke nke ha malitere n'ọnwa jernụwarị.

O kwurukwara na ndịagha chọọ ụzọ ha ga-eji  metuo obi ndị ọwụwa anywanwụ iji mee ka olileanya atụkwasiri ha gbalite.

N'ofesi

Ndị uweojii ebidola nyocha n'etu  nwaanyị amaghị onwe ya ihe ruru afọ iri nọ n'ụlọọgwụ siri tụrụime mụọ nwa na nwgụcha ọnwa dizemba afọ 2018.

Ụlọntaakụkọ CBS kwuru na nwa ọhụrụ ahụ gbasiri ike nakwa ndị ọrụ ụlọọgwụ ahụ amaghị na nwaanyị mmadụ dị ime.

N'egwuregwu

Onyeisi  ngalaba na-ahụ maka egwuregwu bọọlụ na Naịjirịa bụ Amaju Pinnick agọọla akụkọ kwuru na onyeisiala Muhammadu Buahari enyela iwụ ka eme ya nyocha maka mpụ ego. Ọ gọkwara na amachịrị ya ịme njem maka ya bụ nyocha.

Gee Nkeji ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Inec ekweghị ịwepụ Amina Zakari

Ndị ọrụ Inec gosikwara njikere ha dị ibido ihe ha bịara

Ngalaba na-ahụ maka ntuliaka bụ Inec asala PDP na pati iri itoolu ọzọ chọrọ ka ewepụ Amina Zakari dịka onye nhazị ebe a ga-anọ gbakọ ọnụọgụgụ vootu atụrụ na mbinye aka nke eji ahụpụta onyeisiala.

Inec kwuru na onye ikike mkpokọta vootu dị n'aka bụ onyeisioche Inec bụ Mahmud Yakubu, nke mere na-enweghi ike inye onye ọzọ ohere ime ya bụ mgbakọ ikpeazụ.

Inec sị na ọrụ Zakari emetutaghị ịgụ vootu, kama na ọ bu ihazi ebe a ga-anọ mee ya bụ mgbakọ.

Gọọmentị na NLC ekwetebeghị maka ọgwọ ọnwa opekatampe

Nzụkọ ngalaba na-ahụ maka ndị ọrụ na Naịjirịa bụ Nigerian Labour Congress na gọọmenti etiti nwere achitaghi aja enwereike kpọọ aha.

Chris Ngige, bụ minista na-ahụ maka ọrụ gwara ndị ntaakụkọ na NLC na gọọmenti ga-ezute ọzọ n'ụbọchị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:


Ọdịnaya: #BloodontheFlag: Ndị ọrụ nkiri na Naịjirịa egosila obi mgbawa ha

Ọtụtụ ndị nkiri pụtara na Instagram na-eme ihe onyonyo na-egosi na ihe a nwereike ime onye ọbụla.

Ha ji akara #Bloodontheflag nke pụtara ọbara dị n'ọkọlọtọ Naịjirịa wee na-egosi na ọtụtụ ndị mmadụ anwụọla.

Gụnyere ihe onyonyo ha mere, ha na-edepụtakwa etu ọ dị ha n'obi.

Nwata nwaanyị so na ihe nkiri Big Brother naija nke afọ 2018 bụ Ifu Ennada tinyere ọnụ n'okwu iwe ndị na-eme onyonyo na-egosipụa n'elu soshal midia etu ihe si aga na Naịjirịa.

Stan Nze na-egosi iwe ya

Stan Nze dere; "Anyị ekpela ekpere, anyị ebeela akwa, anyị akwafuola ọbara ndị aka ha dị ọcha, ndị anyị hụrụ n'anya anwụọla ma na anyị na-ekwu na ozugo.

"O ruola oge anyị ga-eme ihe. O ruola oge anyị ga-ekwu okwu. Tinye olu gị taa."

Ọ bụghị naanị Stan Nze na-eme ngosi iwe a, ọtụtụ ndị ọzọ esonyekwala.

Onye bidoro ya bụ ngosi iwe aha ya bụ Niyi Akinmolayan gwara BBC na ya chọrọ izigara gọọmenti etiti ozi dị ọkpụrụkpu mere ya jiri bido ya bụ ngosi iwe.

Niyi Akinmolayan bụ onye hibere okwu #BloodOnTheFlag

Niyi bụ onye na-ahazi ihe onyonyo kwuru na ya gwara ndị nọ n'ihe nkiri ibe ya ka ha gosi foto ha maọbụ ihe onyonyo ha ebe ha ji ihe yiri ọbara iji kwado ezinaụlọ mwakpo mere na Platu steeti metụtara.

Ọ gara n'ihu kuzie ndị mmadị etu ha ga-esi mee ya bụ ihe ga-eyite mmeru ahụ n'aka ha.

BBC Igbo gbara mbọ inweta onye nkwuchiteọnụ ndị uweojii bụ Jimoh moshood mana ọ zaghachighi ozi niile anyị zigara ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị ọrụ nkiri na Naịjirịa apụtala n'elu soshal midia igosi iwe ha gbasara etu ihe si aga na Naịjirịa, ọkachasị ogbugbu e gburu ndị mmadụ na Platu steeti.


Ọdịnaya: #NYSCAllowance malitere iwu na soshal midia ka ndị mmadụ, ọkachasị ndị ferela ala nna ha n'oge gara aga, ji ya na-eme ihe ọchị.

Ọtụtụ n'ime ha kwuru na ego ahụ pere oke mpe ịkwụ ndị mmadụ.

Mana BBC Igbo chọrọ igosi gị uru ole na ole ego a nwere ike ịbara gị.

Uru 19,800 bara

1) Ị ga-ejinwu ya zụta ihe Bekee kpọro 'data', ma were ya bụ data na-ere ahịa n'elu soshal midia.

2) Ị ga-ejinwu ya bido ahịa ọkịrịka, ebe ọ ga-abụ ị zụta akwa e yiri eyi n'ọnụ ala, i tinyetụ ya ego ma regaharịa ya.

3) Ị ga-ejinwu ya bido ahịa ngwa ekwentị dị icheiche.

4) Ị ga-ejinwukwa ya kpọrọ ndị enyi gị maọbụ ezinaụlọ gị taa nkwọbi na isi ewu ma were ezigbote mmanya ngwọ butuo ya.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ego alawi

@Rouvafe kwuru na ego alawi ga-ezu ịzụta naanị ji abụọ nakwa obere ihe ndị ọzọ.

@Stkeypoint kwuru na ị kwụ onye na-efe ala nna ya N19,800 dị ka ịchọrọ onye arịrịọ obere ego.

@degosTee na-ajụ etu N19,800 ga-esi ezuru ndị mmadụ igbo mkpa ha n'otu ọnwa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gịnị ka ị ga-ejinwu N19,800 bụ ego 'allowee' a na-akwụ ndị na-efe ala nna otu afọ mee?


Ọdịnaya: ' Ọ bụrụ na Naịjiria dị mma echeghi m na a ga-enwe IPOB' - Fr. Ebube Mmụọnsọ

Fada Obimma nke Holy Ghost Adoration Mịnịstrị dị n'Anambara steeti, kwuru na o cheghi na okwu gbasara IPOB gaara apụta ihe ma ọ bụrụ na ọnọdụ Naịjirịa dị mma.

O kwukwara sị na "anaghị ere amụma ere. Ọnụ ụkọchukwu na-ebu amụma", ka a jụrụ ya ihe o chere banyere amụma Fada Ejike Mbaka buru n'isi Hope Uzodinma bụ Gọvanọ Imo steeti.

N'etu ikpe ahụ si dapụta, Fada Obimma kwukwara sị na ọ ma na "aghụghọ ga-abanye n'ime mkpebi ikpe ahụ".

Lee ihe nkiri a ka ị chọpụta ihe ndị ọzọ o kwuru.

Akụkọ a ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Rev. Fr. Emmanuel Obimma a ma dịka Ebube Mmụọnsọ kwuru obi ya maka ọnọdụ Naịjiria nọ n'ime ya ugbua.


Ọdịnaya: 'Ana m aga ụka oge ndị agha ji egbe gbajie m ụkwa n'Emene'

Abraham gwara BBC na nsogbu ya malitere ụbọchị ụka 23 August oge ndị IPOB na ndị uwe ojii nwere nsogbu.

Abraham Ani sị na ndị uweojii kedoro ya n'akwa dị n'ụlọgwụ Orthopaedic dị n'Enugwu n'ihi na ha na-ebo ya na ọ bụ onye Ipob.

"Onye ọrụ nchekwa gbara m egbe n'ụkwụ n'ụbọchị 23 Ọgọst ndị IPOB na ndị uweojii nwere nsogbu n'Emene."

Okwuru na ya na-aga ụka oge ya zutere ndị na-eme ọgba aghara n'ihu St Josephs catjolic Churcj Emene, ngwa ngwa ya mere ka ya gbapụ ọsọ zoo, otu onye army agbajie ya ụkwụ.

Abraham nọzị ugbua n'ịga ndị uwe ojii tụrụ ya wee na-akwa arịrị na ya na anyụzị nsị na mamịrị na bed n'ihi ịga atụrụ ya n'akwa ụlọ ọgwụ.

Ụkwụ Abraham ka e doro n'akwa

Ka ọ dị taa, Abraham kwuru na ya enweghịzị ego, were anya mmiri kwo na gọmenti kwesịrị inyeghachi ya ụkwụ ka ọ dị n'mbụ n'ihi na aka ya dị ọcha.

Mgbe BBC Igbo kpokuru ndị uweojii ka ha tinye ọnụ n'okwu a, ha asị na ọ nọ n'ụzọ njem, na ọ ga-asa anyị n'oge adịghị anya.

Akatọrọ m ogbugbu ndị ntorobia Emene mana anaghị m akwado otu IPOB - Annkio Briggs

Otu nwaanyị a ma ama maka ịgba mbọ maka ikike dịrị onye bụ Annkio Briggs agọọla si na o nweghị mgbe ya kwuru na ya na-akwado otu Ipob.

Briggs pụtara n'akara Facebook ya kwuo na o nweghi mgbe okwu o kwuru iji katọọ ogbugbu mmadụ n'Emene ji ghọrọ na ọ na-akwado otu Ipob.

O kwuru na ọ bụ ikike ruru ya ịkwụnyere otu ọbụla masịrị ya mana o nweghi mgbe o ji sonye otu Ipob.

Cheta na o kwuburu na ndị ọrụ nchekwa enweghi ikike ọbụla ịga ebe ndị a na-enwe nzukọ na-ejighi egbe maọbụ mma ga-amalite ọgbaghara banyere n'igbu ndị mmadụ.

Aloy Ejimako: 'Akwụkwọ gosiri ndị Ipob e gburu n'Emene bụ eziokwu'

Ipob Emene: 'Akwụkwọ 'Intersociety' wepụtara maka ndị Ipob e gburu bụ eziokwu'

N'aka ọzọ ọkaiwu Ipob bụ Aloy Ejimako sị na o kwenyere n'akwụkwọ otu a kpọrọ 'International Society for Civil Liberties & the Rule of Law' wepụtara maka ndị Ipob nwụrụ n'Emene.

Ndị 'International Society for Civil Liberties & the Rule of Law' depụtara aha ndị ha sị bụ ndị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu nwoke nọ n'ụlọ ọgwụ Orthopedic Enugwu aha ya bụ  Abraham Ani etiela mkpu sị ndị uwe ojii wepụ ya ịga ha kedoro ya n'ụkwụ n'ihi na ya abụghị onye IPOB.


Ọdịnaya: 'Anyị achọghị ndị SARS na Fegge'- Onye uweojii Rabiu Garba

Dịka onyeisiala Naijiria bu Muhammadu Buhari siri kọwaa,  ngagharịiwe EndSars eriela isi mmadụ iri isii na Itoolu gụnyere ndị nkịtị, ndị uweojii na ndị agha dika ọgbaghara sochiri ya bụ ngagharịiwe.

Mana n' ime ọnọdụ tigbuo- zugbo ahụ nke metụtakwara ụlọakụ, ogige ndị uweojii, ụlọntaakụkọ, ọdọ ahịa, e nwere ndị foro ntutu taa ịhụ na ọ bụ ihe e kwuru ka a na-eme na-atụghị egwu ọnwụ.

DPO Rabiu Garba

Rabiu Garba bụ onyeisi ogige ndị uweojii dị na Fege ,Ọnịcha Anambara steeti. Onye Yobe steeti, Garba arụọla ọrụ ọtụtụ afọ n' ala Igbo.

Ndị mara ya mara dịka ezigbo mmadụ nakwa onye uweojii na-akwụba aka ya ọtọ ma na-enyekwa ikpemkwumọtọ ma okwu dapụtara n'etiti mmadụ na ibe ya.

Akụkọ banyere ya chakere dịka ọgbaghara sochiri  akụkọ ọgbugbu ndị na- eme ngagharịwe na Legọs.

Akụkọ kwuru na ndị ntorobịa na- eme ngagharịwe kworo na- aga n' ogige ndị uweojii dị iche ise na- agba ya ọkụ ma na-emetụ kwa ndị uweojii ha kwụsịrị ahụ.

Mana, dịka Ọkàiwu Justus Chris Ijeoma si depụta na Facebook,  oge ha gụrụ egwu iwe rute n' ogige nke Garba, ndị òtù ya kere nkwụcha ọgụ, mana Garba gwara ha dere jụụ ma wéré ire ọma gwaa ndị ntorobịa okwu medara ha obi. Udo were chịa, a gbaghị ogige ya ọkụ, dịka a na- emebi ihe ndị uweojii.

Lee ụfọdụ dike na agbara ndị ọzọ chakere n' ọgụ EndSARS:

DJ Switch

DJ Switch bụ onye Udi n'Enugwu steeti

DJSwitch, onye ezi aha ya bụ Obianuju Udeh bụ onye na- gwọkọ egwu a ma ama nke Bekee kpọrọ "Deejay".

Nwa ada Udi n' Enugwu steeti, so na ndị aha ha chakere na ngaghariiwe EndSARS maka ịka obi n' ihu ọgụ.

E wepụ nwa afọ ahụ gụrụ akwụkwọ na mahadum ' University of Portharcourt', ụwa akaghị ịma nke bụ eziokwu na mwakpo ndị agha Naijiria wakporo ndị ntorobịa nọ na 'Lekki Toll Gate' eme ngagharịiwe ' abalị iri abụọ nke ọnwa Oktoba n' afọ 2020.(20/10/2020).

Kwa ụbọchị tutu o rue ụbọchị mkpamkpa ahụ kpara, DJSwitch  na-eji ekwenti ya na- egosi ụwa ihe na-eme n'ebe ha gbakọrọ site n'akara Instagram ya.

O sokwa na-akọwara ndị gbakọrọ ihe ndị...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Kemgbe abalị asatọ ọnwa Ọktoba afọ 2020, ngagharịiwe EndSars malitere, ụfọdụ ụmụ Naijiria atụnyela ndụ ha, ebe akụnaụba dara nde kwuru nde Naira daraala mmiri.


Ọdịnaya: 'Doctor robot' n'ụlọọgwụ

Lee ihe iri n'ime ndị ahụ anyị họpụtara:

1. "Doctor Car robot"

Ụmụakwụkwo na Polyteknik Dakar nke dị na Senegal arụọla otu ịgwe ga-enyeaka belata mfesa ọrịa ahụ site na dọkịta rue na onye ọ na-agwọ.

Igwe ahụ nwere oseefoto nke ha tinyere ya n'ime a ga-esinwu n'ebe toro aka na-apị. Ụmụakwụkwọ ahụ kwuru na igwe a nwereike ịnye ndị mmadụ edopuru iche nri na ọgwụ.

2. Igwe nkwọmaka

Stephen ritere ntụrụgọ n'aka onyeisiala mba Kenya maka ihe a ọ rụrụ

Nwata akwụkwọ mba Kenya dị naanị afọ itoolu mepụtara ọsịsị igwe nkwọmaka iji belata mfesa covid-19.

Igwe ahụ nyere ndị mmadụ aka ịkwọ aka n'emetụghị ihe ọbụla aka kama jiri ụkwụ ha emetụya. E nyere Stephen ntụrụgo n'ọnwa Juun maka nke a.

3. Igwe nkutume'RESPIRE-19'

Usman Dalhatu sị na ọ na-eche ka nyocha igwe nkutume ya pụta

Dịka ụkọ nkutume na-abawanye n'ụlọọgwu na Naịjịrịa, nwata akwụkwọ dị afọ 20 aha ya bụ Isman Dakhatu gbalịrị ịnye aka.

Dalhatu na-agụ 'Engineering' rụpụtara igwe ahụ ga-enyere ndị mmadụ aka ịku ume. O kwuru na ọ na-achọ ịrụ ihe ruru iri abụọ.

4. Ịbipụta mkpuchimi nke 3D

Mbipute si na 3D nyere ha aka ibiputa mkpuchimi otu narị kwa ụbọchị

Natalie Raphil bụ onye chọpụtara ụlọọrụ "Robots Can Think" na mba Saụt Afrịka. O ji ihe mbipute nke 3D arụpụta akwa mkpuchi imi ruru otu narị kwa ụbọchị.

Ọ na-ekesakwa nke a n'ụlọọgwụ ndị a ma ama n'obodo Johannesburg. Ọ kara ọnụọgụgụ ndị bu coronavirus na mba Afrịka nọ na mba Saụt Afrịka.

5. Ite ịkwọaka nke ji 'Solar' arụ ọrụ

Ọrụakpụụkwụ bụ Richard Kwarteng na nwanne ya nwoke bụ Jude Osei chepụtara ma rụọ ite ikwọaka nke ji anwụ arụ ọrụ iji kwalite ndebe ebe ọbụla ọcha.

Mgbe aka mmadụ bịara igwe ahụ nso, ọ wepụta mmiri ncha ma kpọọ oku mgbe ntabianya 25 gachara iji chetara onye ahụ ya kwodebe aka ya dịka iwu WHO si kwuo.

6. Nnyocha ngụ site n'ịntanetị

Ndị ọrụ injinia na mba Tunishia arụpụtala peeji ịntaneetị na-elebanye anya na nnyocha ngụ mmadụ ịma ma onye ahụ enwereike ibu coronavirus.

Ndị nnyocha na National Institute of Applied Science and Technology n'obodo...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka mba Afrịka gafere ọnụọgụgụ otu nde na ndị butere ọrịa coronavirus, ndị na-arụpụta akụrụmgwa na-enye aka n'ịlụso ọrịa agha site n'ịrụpụta ihe ga-enyere ndụ aka n'oge a.


Ọdịnaya: 'Ebekasịrị ụmụaka erughi afọ ise isi na olu'

Chukwuemeka Eze bụ dibia bekee nọ n'ụlọọgwụ mgbe ebubatara ndị mmerụrụ ahụ kọwara BBC ihe ọ hụrụ.

Ọ sị na ebe niile n'esi ka ebe a na-abọ anụ n'ehihie ahụ n'ụlọgwụ mahadum nke Jọs ma tinye kwuo n'ọnụgụgụ ndị merụrụ ahụ kariri mmadụ iri ise.

Onye ọzọ ihe a metụtara bụ Ezekiel Danbwarang akọwarala BBC etu ndị ọchịehi siri gbuo ezinaụlọ ya.

"Ha tịkara ọnụ ụzọ m wee bata, m nụzie ụda egbe na mkpu nwụnyere m tiri m jiri mara na ha egbuola ezinaụlọ m"

N'ọnụ ya "Mgbe ha buuru ihe niile dị n'ime ụlọ m ka ha malitere gbaa ya bụ ụlọ ọkụ".

Eserese gosiri mpaghara etiti Naịjirịa nsogbu a metụtara

Ndị uweojii agaala Jos

Ụnyaahụ, onyeisi ndị uweojii bụ Ibrahim Idris zigara ụfọdụ ndịuweojii na ụgbọelu helikọpta abụọ na Barkin Ladi na Riyom.

O zigakwuru ụgbọagha ise na ndị uweojii pụrụiche akpọrọ "police mobile force unit" tinyere ndị o zipụburu.

Ka ọ dị ugbua, onyeisiala Muhammadu Buhari edepụtala akwụkwọ ebe o kwuru na ụfọdụ mmadụ emeela ihe a ihe ndọrọndọrọ ọchịchị

Ọ rịọrọ ndị nsogbu a metụtara ha nwee ndidi ka iwu ala mezuo ọrụ ejiri hiwe ya.

Amabeghị ezi ọnụọgụgụ ndị nwụrụ n'ihe a ebe ụfọdụ na-ekwu na ọ gafere narị abụọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ndị mmadụ apụtala ị mee akaebe maka mkpa mkpa para na Platu steeti ụbọchị ole na ole gara aga.


Ọdịnaya: 'Edemede ahụ bụ nke aghụghọ'

Ọ sị na Obasanjo na-egwu 'egwuregwu ndọrọndọrọ' n'edemede ahụ.

Ọ sị na ebe ha abụọ bụ ndịchịrị n'okpuru ndị agha, Obasanjo kwesiri ịkpọ ya n'azụ dọọ ya aka na ntị kama ị gwa ya n'ihu ọha.

O ruola izuụka abụọ Obasanjo degara Buhari edemede ahụ na-asị ya ritue n'ọkwa,ghara ịzọ  ọchịchị na afọ 2019.

Ọ sị na ọbụrụ n'obi dị Obsanjọ ocha, o kwesiri ịkpọ onyeisiala Buhari n'akụkụ gbaa ya izu.

O kwuru nke a ebe ndị ntaakụkọ gbara ya ajụjụ ọnụ na Owere (Owerri) ka ọ na-akwado ịga mmemme nkwanye ugwu Alex Ekwụeme.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Onyeisi otu nọ n'ọkwa ọchịchị nke a na-akpọ, 'APC' bụ Bola Ahmed Tinubu  ekwupụtala okwu maka ihe edemede Obasanjo degara Buhari.


Ọdịnaya: 'Ego APC nyere m bụ ego ihe onyonyo m mere ha, ọ bụghị akaazụ'

Onye na-alụ ọgụ maka ikike ruru onye a kpọrọ Deji Adeyanju ma bụrụ onye ya na Charly Boy jirikọrọ aka hiwe 'Our Mumu Don DO' boro Charly Boy ebubo ị nara gọọmenti etiti ego oge a tụnyere ya na mkpọrọ iji katọọ Atiku Abubakar ma kwụsịkwa ịkatọ Buhari.

End of Twitter post, 1

Adeyanju kwuru na oge ya jụrụ Charly Boy nke bụ eziokwu, na Charly Boy n'ezie na ha nyere ya ego ma ego ahụ abụghị iji megide Atiku kama na ọ bụ ego ha nyere ya iji na-akwado ya bụ Charly Boy.

Mana na mkparịtaụka BBC Igbo na Charly Boy nwere Oputa kwuru na ya ma ihe na-eri Deji Adeyanju nri n'afọ na ọ bụghị ebubo ọ na-ebo ya.

Oputa kwuru na n'ezie na Festus Keyamo bụ ọkaiwu APC nyere ya ego mana ego ahụ bụ ego ọrụ ọ rụrụ ha dịka onye na-emepụta ihe onyonyo.

"Ana m arụ ihe dị iche iche, ihe onyonyo, 'documentary'. Ihe niile m na-eme nwere akụkụ achụmtaego.

"E mechara m ihe onyonyo 'Park n Go,' ha na-asị na m naara ndị PDP ego,  na ọzọ akpọrọ 'Another guy man wan enter' ha asị kwa na m nara ego.

"Agwaala m ndị mmadụ  na APC na PDP o nweghị nke nwere isi. Ya mere m ji gwa ndị otu Sowore ka ha jịkọta ọnụ hazie 'Third Force."

"Ihe butere okwu bụ na m chọtala ndị ọrụ NGO doro anya dịka onye ọ bụ kemgbe ha ji bata ka ọdịzị a ka ụgbọ na-achọ ịgha ha."

Mgbe BBC jụtara ọnụ Adeyanju, O kwuru na "Ihe Charly Boy mere tụrụ m n'anya." n'ihi na ọ wụrụ ya n'ala.

"Agaghị m ata ndị mmadụ na-agbagha Naijirịa aga mba ofesi ụta."

"Ka m tinye uchu na inwetakwa onwe m ọzọ."

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Charles Oputa bụ otiegwu a ma-ama dịka 'Charly Boy' akọwala etu mmiri si banye opi ụgbọghọrọ n'ebubo e boro ya na ọ naara ndị ọchịchị Buhari ego iji katọọ Atiku Abubakar.


Ọdịnaya: 'Gburugburu' ka a na-etu ya gosiri Fayose ọtụtụ ebe n'Enugwu

Akụkọ kwuru na Ugwuanyi nabatakwa ya Fayose mgbe ya na ndị so ya rutere Enugwu.

Ka ha nwechara mkpakọrịta, ha malitere gagharịba na gburugburu Enugwu ebe ndị nso Ugwuanyị na-etu ya aha na-akpọ ya 'gburugburu'

Gọvanọ Fayose kwụsịrị n'otu ahịa zụta karọtụ ma rịọ kwa mmiri ọ ga-eji sacha ya.

Lee ihe mere ebe ahụ n'ime ihe onyonyo a:

End of Twitter post, 1

Akụkọ ga amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ayo Fayose bụ Gọvanọ na-achị Ekiti steetị gara ụnyaahụ ịleta Gọvanọ ibe ya bụ Ifeannyi Ugwuanyị nke na-achị Enugu.


Ọdịnaya: 'Gọọmentị Enugu state sị anyị kpochapụ ebe ndị ntọrị na-ezo'

Iji mejuputa nkwa gọọmenti Enugwu kwere banyere nchekwa ndụ na steeti ahụ, ha amalitela ikpocha nnukwu ọhịa dị n'Ihe, Four Corner Ozalla-Udi road wee rue n'Obiagu, Udi.

Ya bụ atụmatụ bụ nke ha kwuru na ọ ga-enye aka hụ na ndị ntọrị, ndị ohi na ndị ogbu mmadụ enweghịzị ebe ha ga-ezo ọzọ.

Gọọmenti Enugwu steeti kwuru na ha na-asụ ọhịa dị n'okporoụzọ awaraawara iji chụtee ndị omekeome aka

Mgbe BBC rutere n'ọhịa Four Corner, Akagbe Ugwu nakwa isi Ozalla, ndị ọrụ ha bụ igbutu osisi na-aru ọrụ ha n'ike n'ike.

Lee ihe BBC hụrụ ebe ahụ:

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọọmenti Enugwu steeti ekwuola na ihe mere ha ji asụ oke ọhịa dịcha na steeti ahụ bụ "iji gbaa n'anwụ ebe ndị ntọ na ndị ohi na-ezo".


Ọdịnaya: 'I tinye anya na mpụ kachasị mkpa'

Ọ kwukwara na Atiku katọrọ ya maka na o kwuru na "Restructuring' agaghị akwụsị nsogbu ndị anyị nwere n'ala Naịjirịa" mana ihe o bụ n'uche wee kwu ya bụ na ekwesiri ị mata ihe mere steeti ejighi eme ọfụma karịa ịbu nhazi obodo n'isi.

O kwuru na ihe ekwesiri ịtinye anya n'aya ugbua bụ mpụ ego n'arị ibe ya elu mbụ nke pụtara na ndị mmadụ na-aga n'akpa ego ala Naịjirịa ewere ego etu ọ sị sọ ha.

N'ọnụ ya "nhazi obodo agaghị enwe isi maọbụrụ na ndị nọ n'ọchịchị ka na-eme akpaego Naịjirịa ka akpaego nke ha.

Restructuring bụ nhazi obodo bụ okwu ndị ọchịchị ndịIgbo kpụ n'ọnụ kemgbe

Ndị tinyere ọnụ na ya bụ okwu gụnyere Obi n'achị Ọnịcha, Mao Ohabunwa bụ onye omeiwu nakwa Ugo Egbujo bụ onye ọkaiwu.

Lee ihe ha kwuru ebe a.

Restructuring: Okwu a ka na-agbawoju anya - Ikenga Nnewi

Onyeisiala Naịjirịa dị Igbo nso karịa 'restructuring'- Osita Okechukwu

'Restructuring' ka mma karịa referadum

Akụkọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'ime akwụkwọ ozi ọ degara  ụlọọrụ ntaakụkọ Premium Times , Osinbajo kọwara ihe ndị ọ mere gosiri na ọ kwadoro nhazi obodo pụtara 'Restructuring' na bekee.


Ọdịnaya: 'Ihe pụrụ iche mere oge mkpa mmekọrịta ji m'

Mana ọtụtụ oge, ọrịa, esemokwu, ụzọ ite aka, maọbụ aghọtaghị mkpa mmekọ nwoke na nwunye dị nwere ike ime ka nnọkọ bụrụ ihe dị mfe.

Mkparịta ụka a malitere maka akụkọ pụtara na Nwoke 'kọnji' ji dinara nwunye ya n'ụlọọgwụ na mba Uganda.

Na mkparịụka BBC Igbo na ụfọdụ ndị lụọra di na nwunye nwere, ha kọpụtara ihe ha merela oke ha nnoọkọ di nna nwunye dị ha oke mkpa:

Mazị Kachi Okorie bụ nwoke lụrụ nwaanyị ọnwa anọ gara aga sị, "Aka m nụrụ nwaanyị ọhụrụ. O yidera m, ọ na-enye ya mgbe ọbụla m chọrọ ya nkmke na abụkarị n'abalị ma m nata ọrụ."

Oriakụ Adaeze: "Efeela m ụgbọelu si Legọs fega Asaba ga hụ di ebe ọ gara ọrụ n'Asaba.

"Sị nwoke lee ihe m chọrọ. Ya mee ihe o kwesịrị ime ka m gaghara ịgakwuru nwoke ọzọ. O nye m ya ozigbo,ozigbo n'ụlọọrụ ha."

Onyeka Nkeme kwuru na agụ ya na nwunye ya ịnọkọ ebugala ya njem isi Legọs gawa Calabar.

"Oge ahụ nwunye ji otu afọ efe ala nna anyị. A gbara ụgbọala gawa Calaba mụ na ya nọkọọ. Anọkwara abalị ole na ole tupu m lọghachi."

Mana  e nwekwara ụfọdụ dịka Oriakụ Philo Okafor ndị kwuru na o nweghị ihe pụrụ iche ha merela ka nwere mkpa ịnọkọọ karịa ịgwa dị ya ma ọbụ nwunye ha.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Di na nwunye ịnọkọ bụ ihe dị oke mkpa n'ezinaụlọ n'ihi na ọ na eme ka adịmma ha tọọ atọ.


Ọdịnaya: 'Madụ ekwesighị imegide mmadụ ibe ya n'ụzọ ọbụla'- Umahi

O kwuputara nke a mgbe ya na ndị ụlọọrụ gọọmentị Ebonyi steeti nwere nzụkọ n'Abakiliki n'ụbọchị satụde.

Umahi jiri ohere a were kọwara ndị a etu ndị mmadụ siri gbochie ụgbọala ya igafe n'okporo ụzọ dị n'Ọnịcha.

O kwuru sị na na-agbanyeghị ndị nchekwa ma ndị agha ha na ya so, ndị a achọghị ka ha gafee.

Nke a mere ka Gọvanọ Umahi nye ndị nchekwa ya iwu ka ha nwuchie ndị niile nọchiri ya ụzọ.

Ndị nchekwa nwere ikike igba onye nọchịri ụgbọala Gọvanọ egbe.

O kwuru na ọtụtụ na ime ndị a gbara ọsọ ma na ọ dị kwa otu onye agha ha napụrụ egbe ya.

Umahi kwuru na ndị nchekwa na ndị uweojii pụrụ iche na-agba mbo inwude ndị a niile.

O kwukwara na mgbe a nwụdoro ha, na a ga-akpọta ha n'Ebonyi steeti ma tụo ha nga.

Ọ bụ nke a mere ka Umahi si " imu anya abalị maka ikwa ozu ga akwụsị n' elekere iri nke abalị site ụgbụa gawa n'ihu".

Gọvanọ Umahi kwukwara na mgbe ọzọ, ndị nchekwa ya pụrụiche nwere ikike igba onye ọbụla nọchịri ya ụzọ egbe n'ihi na iwu naijirịa kwadoro ya.

O kwuru na-onye ga-anọfe elekere iri ga-enweta ikike sitere n'aka onyeisi okpouru ọchịchị ya kama ihe ọbụla mere ga-adị onye enyere ikike a n'isi.

Ọ ga kwara n'ihu kwuo sị " A chọrọ m ka agbasaa ozi a nke ọma maka na nsogbu m abụghị maka onwe m, kama ọ bụ onye nkiti na-agara onwe ya ndị a nwere ike iwakpo".

Lee akụkọ ga-amasi gị

Lee ihe nkiri ga-amasị gị

Ọka mmụta Boniface Igbenehue

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Gọvanọ Ebonyi steeti bụ Dave Umahi ekwuola na ndị nchekwa ya nwere ikike igba onye ọbụla nọchiri ụgbọ ala ya n'okporo ụzọ egbe.


Ọdịnaya: 'Nwa m anwụchala n'ihi ego adịghị ịwa ya obi'

Uwandu kwuru na agwara ya weta ego karịrị nde naira ise n'India ka ewere waa nwa ya obi, mana ha enweghị ego ime nkea.

O kwuputara ka aṅụrị sị ju ya obi na nwa ya adịrịla ya ndụ.

Onye nne ọzọ awakwara nwa ya afọ na-akwụghị ụgwọ ọbụla bụ Esther Ejoh kwuru na nwa ya dị afọ iri na abụọ atala ha ahụhụ nke ukwuu nke na ha enweghịzị ego ọbụla ha ji eri nri.

Nne nwatakịrị a gosipụtara obi ụtọ ya,

Ejoh toro atụmatụ enyemaka nke UNTH Enugwu.

Amah kwuru na ụmụaka na nne na nna ha akwụghị shịshị

Onye isi Ụlọ Ọgwụ ahụ bụ Dọkịnta Christopher Amah kọwara na ihe karịrị ụmụ aka iri na asaa bịara n'UNTH ịnweta ọgwụgwọ n'efu mana nanị iri na anọ ka ha mere.

Amah yọrọ enyemaka gọmenti na ndị nwere ego n'Naịjrịa ka ha gbakwute ndị ogbenye ọsọ enyemaka site n'ịkwụrụ ha ụgwọ ma nyekwara UNTH Enugwu aka inwetakwu akatamkpọ akụrụngwa ejị awa obi.

Amah kọwara na ọ bụ otu onye ụkọchukwu katọliki kpọtara ndị dọkinta niile sị aka bekee bịa waa ya bụ obi ebe otu nwoke sị Imo steeti kwụrụ ụgwọ ụlọ ọgwụ ụmụ aka ahụ niile nke mere ejịrị nye ha ọgwụgwọ n'efu.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Otu nne nwa si Port Harcourt bịa bụ Irene Uwandụ, kwuru na nwa ya Bethel Uwandụ nwere oghere n'obi nke ndị oyibo kpọrọ "Hole in the Heart".


Ọdịnaya: 'O nweghị onye m na-asọ anya makana chukwu na-eche m'- Fada Mbaka

Mbaka malitere tibe ya bụ mkpu kamgbe izu ụka atọ ugbua n'ihi na, dịka o siri kwuo, ọ chọrọ ka ụwa nụrụ olu ya.

Mbaka kwara arịrị a n'okwuchukwu o kwuru na ụbọchị Wenezde abalị iri atọ nke Sepụtemba nakwa okwuchukwu ya na ụbọchị ụka, abalị anọ nke Ọkụtoba.

O kwuru na ndị iro gbara ya gburugburu, wee rịọọ ndịụka ka ha kpewere ya ekpere n'ihi na ọnwụnwa karịrị ya ahụ.

O kwukwara na ya nụrụ ebe a na-agbaizu etu a ga-esi gbuo ya ma mechie ụlọ ekpere ya; tinyekwara ozi ekwentị a na-ezitere ya sị ya kwadowa ọnwụ ya.

Mbaka kwukwara na ya agwala gọvanọ Enugwu bụ Ifeanyi Ugwuanyi nakwa ndị uweojii ihe na-eme.

O kwuru na ebe ọ nọ na-ewute ya nke ukwuu bụ na ụfọdụ ndị nọ ya nso na ndịọrụ ya so akpa ya bụ nkata.

Ejike Mbaka

Cheta na n'afọ 2002, mmadụ iri na anọ nwụrụ na Adoration Enugwu, oge ndị amaghị ndị ha bụ wakporo ndị bịara ekpere.

Nke a kpatara ọgbaaghara ji daa, nke butere ọnwụ ọtụtụ ndị ahụ.

Ọzọkwa, Mbaka ekwubuola n'oge gara aga na ndị ekperima wakporo ya ọtụtụ oge ma gbaa ya egbe, mana ọ nwụghị

Ọ bụ nke a mere o ji tie egwu dịka nke ọ kpọrọ "A na-egbu achara, ọ na-eto" nakwa "ike m kwo aba mba"

Ihe ruru mmadụ iri na anọ nwụrụ n'ekpere Adoration n'afọ 2002 oge ndị amaghị ndị ha bụ wakporo ha

Ụbọchị ụka gara aga ka Mbaka nọkwa kwuo na aka ndị Uweojii akparala otu nwa okorobia onyeọrụ ya chọrọ igbu mmadụ na Adoration ka o wee konye ya okwu n'isi.

Mbaka gwara ndị niile na-akpa nkata ọjọọ ahụ na o nyere ha otu izuụka ka ha chegharịa bịa rịọọ mgbaghara tupu iwe chineke ezute ha n'uju.

Mbọ niile BBC gbara iji nụta n'ọnụ ndị uweojii Enugu kpụrụ n'ala makana ma ọnụ na-ekwuchitere ha bụ Daniel Ndukwe nakwa Kọmịshọna ndị uweojii bụ Ahmad Abdulrahman, azaghị ekwenti ha.

Ihe nkiri a ga-amasị gị

Nnamdi Kanu anaghị achụ maka nnwereonwe Biafra - Asari Dokubo

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụkọchukwu ama ama n'elekọta Adọration Ministry Enugwu bụ Fada Ejike Mbaka etiela mkpu na ụfọdụ ndịọrụ ya esorola ndị iro ya kpachaa nkata ka ha gbuo ya ma mechie ekpere Adoration na Aqua Rapha.


Ọdịnaya: 'Onweghị onye anyi na ya nwere Ogbaahara' EFCC

Okorocha kwuru nke a dịka akụkọ na-ewu na  EFCC agbachiri ụfọdụ ụlọakwụkwọ na ụlọ nke Rochas Okorocha, ndị ezinụlọ ya na nke ndi ụfọdụ ha na ya nwere mmekọ.

Ndị a gbachiri ụlọ ha bụ Uloma Okorocha-Nwosu, Paschal Obi na ogbe ụlọ(estate) nke a rurụ n'aha nwunye Rochas Okorocha bụ Nkechi Okorocha.

Otu onye na-arụru Sịnetọ Okorocha ọrụ achọghị ka ekwuo kwere na ọ mere n'ezie.

Kama ọ gwara BBC Igbo na "o zighi ezi ka ndị EFCC gbachie ụlọakwụkwọ e hibere kemgbe afọ iri na abụọ tupu Rochas Okorocha abata n'ọchịchị".

Ọ rutukwara aka kwuo sị na " ihe a mere aghaghị ibụ aka ọrụ ndị iro."

Ọ kwukwara na umuakwụkwọ ha na-agụ akwụkwọ mgbe ndị EFCC biara chụpụ ha ma gbachie ụlọakwụkwọ ha.

Onyeọrụ  EFCC na achọghị ka a kpọọ aha ya kwụrụ na o nweghị onye ha na ya lụrụ ọgụ ma ọ bụ nwee ọgbaghara ọbụla mgbe ha gara igbachị 'Rochas Okorocha Foundation College'.

Onyeọrụ EFCC a na akọwa na nke a bụ usoro ha jị arụ ọru ma ọ bụrụ na onye ha kporo oku ka ọ bịa zara isionwe ya maka nyocha maka mpụ gbasara ego  abịaghị.

EFCC gwara BBC na ụmụakwụkwọ nọ ezumike ma kwuo kwa na ha nwere iheama nke onynyo ha ga eji were gosi na onweghi onye ha na ya lụrụ ọgụ .

 Lee akwụkwọ ọzi ndị EFCC deputara na Twitter na akọwa ihe mere.

Ọnụ na-ekwuchitere ulọakwụkwọ a kwuru na umuaka n'agụ akwụkwọ mgbe EFCC kpọchiri ụlọ akwụkwọ ha

BBC na eche ihe onyonyo igbaama ndị 'Rochas Okorocha Foundation College' kwuru na ha ga ezite.

Lee Akụkọ ga-amasị gị

Lee ihe nkiri a

Johanesburg: "A chụrụm n'ọrụ mana a bụzịm onye na-enye ọrụ na South Africa"

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Aka chịburu Imo steeti bụ Rochas Okorocha akpọọla Effcc oku ka ha mee i =he ọbụla ha chọọ ime, hapụ imetọ ya aha ya site na ụdị ozi ha na-agbasa.


Ọdịnaya: 'Ụfọdụ akpụrakpụ ndị ọcha na-ere bụ nke ezuru n'ori'

Ọkammụta Okeke-Agulu gwara BBC na ọ bụ 'ohi' ka e zuru akpụrakpụ abụọ a n'oge agha Biafra.

Christie's gọrọ ụkwụ na aka sị na orire ihe ndị ahụ kwụ ọtọ.

A na-ele anya na nka ndị a ga-erite ihe si $280,000 ruo $390,000.

Nka abụọ bụ osisi ka eji tụọ ha ma bụrụ mụọ nwoke na nwaanyị.

Ha nọ dịka ha achọrọ ịnata aja na onyinye.

Ọkammụta Chịka Okeke-Agulu

Ọkammụta Okeke-Agulu si mahadum Princeton si na ọ bụ n'ụlọ alụsị dị na Anambara steeti ka ndị ọcha na ndị obodo so ha eme si zuru mụọ ndị a.

Ọ sị na dịka ọ bu n'oge agha Biafra ka ezuru mụọ ndị a, onweghị ka ọ ga abụ eziokwu na ha nwetere ya n'ụzọ ziri ezi.

Ọ kwenyere na nka ndị so n'ihe Igbo jiri bụrụ Igbonke kwesiri ịbụ ihe ga-adịrị ndị na-abịa n'ihu.

Jane Ada: Nwaada Igbo ji ịkpụ ụzụ na-egosi ụwa arụsị e jiri mara ndị Igbo

Ọ bụ n'elekere otu nke ehihe n'ụbọchị Monday bụ nke 29 n'onwa ka Christie's ga-amalite ire mụọ abụọ.

Kedụ ihe Christie's na-ekwu?

N'akwụkwọ mgbasaozi ụlọ ahịa nka Christie's wepụtere, ha sị: "Onweghị oge anyị nwetere kepukepụ ọbula na esi ụzọ ezighi ezi bụbata ihe ndị a."

Dịka ha sị kwuo, ọ bụ otu nwa afọ Frans aha ya bụ Jacques Kerchache, bụ onye na-ebute nka, gotere mụọ abụọ a.

Otu n'ime arụsị ahụ a chọrọ ire

Christie's sị: "Onweghị akaebe na ọ bụghị onye obodo nka ndị a so si ebe ahu wepute ha,"

Ha sịkwa na onweghi akaebe na agha na-ada ebe e si bute nka ndị ahụ.

Ihe ndị ọkammụta ndị ọzọ n'ekwu

Ọkammụta Clifford Nwanna bụ onyeisi ụlọakwụkwọ gburugburu na mahadum Nnamdi Azikiwe sị na ọ ga-arịa ahu ịchọpụta ma ọ bu ohi maobu n'ụzọ kwụ ọtọ ka esi buru mụọ ndị a.

"Ekwesiri ime nchọpụta banyere ya makana ọtụ ihe a na-abụ ihe e goro dịka nka. Ọ bụ onye nwetere ya mbụ ga-ama etu o si nwete ya. N'oge mbụ, onwere ka alụsị agaghị adị ire eburu ya tufuo. Igbo na asị 'ikenga adịghị gị ire, ị waa ya nkụ'.

"Ihe na-ewu bụ ibo ya ndị ọcha, si na ọ bụ ha zuru ha ncha. Mana ụfọdụ bu anyị tufuru ha, ụfọdụ bụ ndị bara ụka na atụfu ha. Onweghi ihe ndi be anyi na-eji ihe ndị a eme."

Ihe...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

N'agbanyeghị na ọkammụta a ma ama banyere nka bụ Chika Okeke-Agulu na-akpọ oku ka ụlọ ahịa nka Christie's ghara ire akpụrakpụ mụọ abụọ si ala Igbo, ha nwereike ree ha taa.


Ọdịnaya: ...................

Buahri na-aga London taa.

O mebeghi otu izuụka Buhari si Amerịka ebe ya na Donald Trump nwere ọgbakọ lọta.

Onyeisiala Muhammadu Buhari ga-apụ taa gawa London ebe ọ na-anata ọgwụgwọ maka ahụ na-arịa ya.

Akwụkwọ onyenkwuchiteọnụ onyeisiala bụ Garba Shehu dere kwuru na onyeisiala ga-anọ mkpụrụ ụbọchị anọ na ya bụ njem.

O kwuru na oge onyeisiala gara London maka mmezi na ịgbanye mmanụ n'ụgbọelu ya oge o si mba Amerịka alọta, ya na dọkịnta ya mere nzụkọ.

NAFDAC emechiela ụlọọrụ Emzor na ndị ọzọ.

Ndị NAFDAC emechiela ụlọọrụ atọ atọ na-emepụta ọgwụ, ụlọọrụ ndị a bụ Peace Standard, Bioraj na Emzor Pharmaceuticals.

Onyeisi ndị NAFDAC bụ Ọkammụta Mojisola Adeyeye kwuru na ha mere nke a oge ha mesịrị nyocha n'ụlọọrụ ndị ahụ nke so nchọpụta BBC gbasara ọgwụ codeine.

A tọpụla onye Jamini a tọrọ

Ndị uweojii kwuru na ha agbapụtala Cremza onye a tọrọ izuụka ole na ole gara aga.

A tọpụtala otu ịnjinia onye Jamịnị aha ya bụ Michael Cremza, na-arụrụ ụlọọrụ Dantata na Sawoe nke ndị ojiegbe tọrọ n'ụbọchị iri na isii nke ọnwa Epreelụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ, SP Musa Majia, gwara onye ntaakụkọ BBC na nwoke ahụ ndị uweojii gbapụtara na-enweta nleta na ụlọọgwụ.

Zambia achọghị ka ụmụakwụkwọ ha na-agba ọtọ

Ndị isi otu mahadum na mba Zambia adọọla ụmụakwụkwọ ụmụnwaanyị  ha aka na ntị ka ha kwụsị ịbụ oyi akwa gbọ ọtọ.

Ndị isi ụlọ akwụkwọ ahụ dere akwụkwọ ha biri n'akụkụ ọbaakwụkwọ ha gwa ụmụnwaanyị ha ka ha ghara kwụsị igosi ahụ ha maka na ọ na-agharịpụ ụmụnkwoke ha.

Na mba ofesi

Trump ga-ekwu uche ya gbasara nkwekọrịta Iran gbasara ngwọagha nuklịa taa.

Na mba ofesi onyeisiala mba Amerịka Donald Trump ga-ekwu taa ka ọ ga-agbahapụ nkwekọrịta ya na Iran mere gbasara imepụta ngwọagha nuklịa.

Mba Yurope, China na Rọshịa na-agbakiri ala kamgbe ịhụ Amerịka ewepụghi aka na nkwekọrịta hụ nke e kwuru nwere ike ibuta agha mbaụwa ọzọ.

N'egwuregwu

N'egwuregwu, otu egwu bọọlụ Real Madrid na-ele anya na Ronaldo ga-adị mma ịlaghachite n'asọmpi Champions Lig ọzọ.

Nke a bụ maka ahụ o merụrụ ụbọchị ụka oge...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa n'ichafu:


Ọdịnaya: 1) Asi! Ọ bụghị iwu na ị ga-akpụcha afụ ọnụ gị maka nchekwa onwe gị maka corona virus.

Ọ bụ ihe onyịnyo ochie ndị ngalaba na-ahu maka nchekwa nke Amerịka wepụtara maka afụ ọnụ na ihe nchekwa e ji ekpuchi imi.

Ọ bụ ndị akwụkwọ ozi nke "Punch" nke Naijirịa buru ya bụ akụkọ.

2) Onye ndụ ndị ofufe Kraist

Akụkọ na David Kingleo Elijah onye ndụ na " Mount of Possibility church" kwuru na ya ga-aga mba Chaina ibuso coronavirus ọgụ wuru na intanetị.

N'oge na adịghị anya, akụkọ asị bidoro na-efegharị na ya bu ụkọchukwu gara Chaịna ma bute ya bụ ọrịa.

Ha gosikwara ihe onyonyo ebe ha sị na ọ nọ n'ụlọọgwu maka na obutele ya bụ ọrịa.

3) Akụkọ asị maka onye na-akwọ ụgbọala

Akụko asị na-enwere otu nwoke na-anya ụgbọala butere ya bụ ọrịa dịka o buru nwoke onyeọcha bụ ọrịa corona virus.

Akụko asị a kwuru na nwoke a si n'ụlọọgwụ gbapụ ma kwuo ka enye ya otu nde narị naịra ma ọbụghị ya ọ ga-ebusa ya bụ ọrịa.

4) Ndị mba Kenya

Ndị mba Kenya etiela mkpu na akụkọ na-agagharị na Shosal midia ebe gọọmentị kwuru na enwere mmadụ iri isii na atọ bụ ya bụ ọrịa coronavirus na Kenya.

5) Ọgwụgwụ ya bụ ọrịa

Akụko ihe onyonyo ebe onye ụkọchụkwụ kwuru na "pepper soup" na-akwọ ya bụ ọrịa coronavirus.

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Dịka ndị bu ọrịa Coronavirus n'Afrịka ebubeghị ibu, kama ọtụtụ gọọmentị n'Afrịka ka na-agba mgba imegide akụkọ asị gbasara ya bụ ọrịa.

Anyị ga-egosipụta ụfọdụ akụkọ asi ndị a na etu ha si bụrụ eziokwu ma ọ bụ asị .


Ọdịnaya: 1)Isi n'uwe e ji achọ mma fee n'uwe ndị ọrụ ahụike

Nwaagbọghọ onye dụọdụọ e jiri uwe eji achọ mma mara, esila na ya bụ njirimara ha banye n'ịdụ uwe ndị ọrụ ahụike na mba Libya.

Nke a ha na-eme bụ ọrụ akwụ ụgwọ ụmụagbọghọ ndị ahụ ji enyere aka n'oge ugbua, nke ne-emecha ka ha na-arahụ n'ọrụ mgbe ụfọdụ.

Ha akwapụtala ụwe ndị ọrụ ahụike iri ise kemgbe ha malitere, ma banye n'ịkwapụta ọtụtụ ọzọ.

Ndị ọrụ ahụike Tripoli Hospital jara ha ike maka ọrụ ha.

Najwa Taher Shokriy bụ onye nwe ya bụ ụlọọrụ, gwara BBC na ya bụ atụmatụ malitere mgbe otu dọkịnta nke ụlọọgwụ al-Jalaa Hospital nke dị na Tripoli rịọrọ ndị achụmntaego enyemaka.

Shokriy bụ onye malitere ịkwa uwe otu afọ gara aga, sị na ọ bụghị ụkpa ekele a na-enye ya ugbua dị ya mkpa, kama na ọ bụ inyere aka maka ibuso coronavirus agha.

O kwuru na obi ya dị n'ịkwapụtakwu ọtụtụ uwe ndị ọrụ ahụike, mana enweghị ngwaọrụ na-echere ha aka mgba.

2)Ụlọ onye na-akụ flawa:

Ọrịa coronavirus emeela ka a kagbuo ọtụtụ agbamakwụkwọ nke mere na ahia flawa anaghị agazị.

Mana ụfọdụ ndị ọrụ ha bụ ikụ nakwa ire flawa n'obodo Paarl, Saụt Afrịka gbakọtara ime ka ya bụ ụsụahịa bụrụ uru.

Nke a mere ndị ọrụ Adene Farm jiri were flawa ha chọọ Huis Vergenoegd Old Age Home bụ ebe ndị kara nka na-ebi, mma.

Ndị okenye bị n'ụlọ ahụ nọ n'ime ụlọ maka ọrịa coronavirus, mana a hapụrụ ha ka ha pụta gbaara anya ha ekeresimesi n'Epreelụ.

Ndị mmadụ na-agafe jakwara ha ike.

3)            Otu onye nwe ụlọ sị ndị bi n'ụlọ ya akwụla ụgwọ ụlọ

Onye nwe ụlọ nke Bekee kpọro 'landlord' sị mmadụ iri atọ na anọ bi n'ụlọ ya akwụla ụgwọ ụlọ n'ọnwa Maachị na Epreelụ n'ihi etu coronavirus si metụta achụmntaego.

Michael Munene nwere ọnụụlọ iri abụọ na anọ ebe a na-akwụ ya dọla 30 kwa ọnwa na mba Kenya.

4)Nwaada na-eji afọ agba egwu ji ya eme ndị mmadụ obi ụt

Nermine Sfar bụ ote egwu mba Tunisia sị na ya na-ete egwu n'ihe onyonyo iji mee ndị mmadụ obi ụtọ dịka ha nọ n'ime ụlọ ha maka ọrịa coronavirus.

Ọ na-ezipu egwu ya ngwa ngwa dịka ọ na-agba ya n'ịntanetị, nke nde kwuru nde mmadụ na-ekiri dịka ha...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ a bụ maka mmadụ isii n'ime ha, nwereike ikpalite mmụọ gị.


Ọdịnaya: 2019 Guber election: Mí ò faramọ èsi ìdìbò tó gbé Makinde wolé

Ụfọdụ hụtara mkpebi ọkaikpe Abukakar Yahaya dịka ihe masịrị aka na-achị steeti Oyo bụ Seyi Makinde ebe ndị ọzọ na-ekwu na ọ bụ onye ya na ya zọrọ ọchịchị bụ Adebayo Adelabu ka ọ masịrị.

Ile anya n'akara google, ịhụ etu mgbagwoju anya a siri kwụru n'ahịrị.

kedu nke bụ eziokwu?

Ị mata nke bụ ezi ya bụ ihe rara ahụ makana ọkaikpe Yahaya na ndị otu ya ewepụtabeghi ikpe ha n'uju.

Dịka ọkaiwu ya bụ Eyitayo Jegede siri kwuo, mkpebi a emetụtaghị ọnọdụ Gọvanọ Makinde.

"Ụlọikpe a ekwughi na ha ekweghi n'ihe Inec mere n'ịkpọpụta aha Makinde dịka onye meriri. Ihe ha kwuru bụ na ha ekwenyeghi n'ihe ụlọikpe ntuliaka kwuru."

Ọkaiwu nke APC  bụ Adeboye Sobanjo kwuru na ulọikpe a mere ka a mata na ha kwenyere na mkpesa Maazị Adelabu wetere, mana gbajọọ ị sị ka e megharịa ntuliaka.

O kwukwara sị; "Ọ bụ n'aka onye anyị bịara ozi ka ọ dịzị ugbua. Ọ bụ ya ga-agwa anyị ihe ọ chọrọ."

Ihe nwereike ime

Ohere ka dịrị pati abụọ ndị a zọrọ ọchịchị ịga ụlọikpe kachasị nke a kpọrọ "Supreme Court" na Bekee.

Site n'ọnụ okwu ọkaiwu Sobanjo, Adelabu nwereike isoro ikpe a ruo na ngwụcha.

Mana olilanya bụ na Makinde ka ga na-achi ruo mgbe esuru ya bu okwu kpọm.

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ọ bụ otu ikpe, mana ndị ntaakụkọ ụfọdụ na-ede dịka ha si ghọta, ndị na-ede n'elu ebe ndị ọzọ a na-ede n'ala.


Ọdịnaya: 30 Mee 1967 bụ ụbọchị agha Biafra na Naịjirịa bidoro

Ndị IPOB amachiela ọrụ ma ọbụ ahịa ubọchị 30 Mee afọ a.

Otu ahụ na-akpọkụ oru na Igbo ka ha tukwuru n'ụlọ maka ncheta ndị egburu na agha nakwa ndị egburu kemegbe gbanụgbanụ mnwere onwe Biafra bidoro.

Ọkụ na-agba ebe ana-amịpụta mmanụ agbidi na Yenegua

Depthwize bụ ụlọọrụ n'egwuputa mmanụ agbidi nke ọtụtụ ndị nwe ya bụ Naịjirịa na ndị mba ọzọ

Oke ọkụ na agba n'ebe ana-egwuputa mmanu agbidi n'ime oshimiri dị na Yenegua taa, dịka ụlọọrụ Reuters kwuru.

Ndị akaebe hụrụ ya bụ ọkụ sị na ya bụ ọdọmmanụ nke ndị Depthwize nwe ka na-agba ọkụ ruo n'ehihihi a.

Ka ọdị ụgbụa, ndị ụlọọrụ ahụ ekwubeghị ihe kpatara ya bụ ọkụ.

Akụkọ mba ofesi

Iwu a ga-eme ka nwaanyị nwee ike ịnata ikike maka iwepu afọime rugoro izuuka iri na abou (12).

Na mba ofesi, mba Ireland ekwekọrịtala na nwaanyị nwere ikike itepu afọime ọchọghị.

Mba ahụ mere ntuliaka ebe mmadụ persenti iri isii na asatọ (68%) nọ kpebie na ha achọghịzị ya bụ iwu nke megidere nwaanyị itepu afọime.

Ana atụ anya n'iwu a ga-amalite ịdị ire na ngwucha afọ a.

N'egwuregwu;

Real Madrid na Liverpool ga-akwata n'abalị a

Asọmmpị a ga-abụ na ọgbọegwu bọlụ Kiev Olympic na Ukraine

, Real Madrid na Liverpool ga akwarịta mpị na ekwucha ọgwụ nke Champion league taa.

Ya bụ asọmpi ga-amalite na mgbede a ma ọfọdụ nkejị iri na ise ka ọ kụọ elekere asatọ (7:15).

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

'Etu anyi siri nwuchie nwoke gburu nwunye ya maka ekworo'

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Akụkọ ndị kachasị mkpa mere taa:

Ipob amalitela izisa ozi maka Mee 30


Ọdịnaya: 823, 424 ụmụnwoke na 748,972 ụmụnwaanyị dere ule a n'afọ 2018

Ulọọrụ ahụ kọwara na n'ime mmadụ otu nde na puku narị ise lere ule ahụ, mmadụ 786, 016 nke bụ pasentị 49.98 nwetara akwụkwọ ise ha gụnyere 'English na Mathematics'.

N'ime ndị gafere n'ule a, mmadụ 389,655 bụ ụmụnwoke ebe mmadụ 396,361 bụ ụmụnwaanyị nke bụ pasentị 47.32 bụ nwoke ebe pasentị 52.92 bụ ụmụnwaanyị. Nke gosiri na ụmụnwaanyị ka ụmụnwoke gafee ule ahụ n'afọ a.

Onyeisi ụlọọrụ ha Naịjirịa bụ Olu Adenipekun gwara ndị ntaakụkọ na ọnụọgụgụ ndị gafere ule a n'afọ a gbadara rue pasenti 10 ma i tulee ya na ndị gafere n'afọ 2017 ebe mmadụ 923,486 maọbụ (pasentị 59.22) gafere ya.

N'okwu ya; "N'ime mmadụ niile lere ule ahụ na Naịjirịa n'afọ a naanị mmadụ 1,470,338 ka anyị wepụtarala mpụtara ha ebe anyị ka na-eleba anya na nke mmadụ dị ọnụọgụgụ 102,058 maka ndehie dị icheiche ha mere oge ha na-edebanye aha.

"Waec na-emezi ndehie ndị ahụ ka anyị nwee ike iwepụta mpụtara ha."

Ndị niile dere ule ahụ na-ejighi Waec ụgwọ ọbụla nwere ike ịhụ mpụtara ha site n'ịga na webụsaịtị ha bụ www.waecdirect.org.

Onyeisi ha kwukwara na asambodo mpụtara ndị ha wepụtarala ga-adị iwere na mkpụrụ ụbọchị 90.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ụlọọrụ West African Examination Council (WAEC) ewpụtala mpụtara ule nke ndịukwu sekọndịrị afọ a bụ 2018.


Ọdịnaya: @PoliceNG_PCRRU

Osote onyeisi ndị uweojii bụ Abayomi Shogunle gwara BBC na ihe ahụ mere n'ezie.

Shogunle sịrị na a chụrụ Omotosho maka ị naa aka azụ.

O kwuru na ebukwara ndị uweojii atọ ndị ọzọ ha na Omotosho soro nwere kpaa akwụ n'ọkwa.

End of Twitter post, 1

Nke a na-eme ka ọ gachara ọnwa atọ otu onye bi na Ikorodu a kpọrọ Princess Ife depụtara na ya ji ekwenti ya zigara nwaadi ahụ bụ Omotosho ego ka majara ya na ya ga-agbagbu ya ma ọ bụrụ na ya akwụghị ya puku naira ise.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

A chụrụ Charles Omotosho bụ ịnspectọ na-arụrụ FSARS ọrụ na mpaghara Ikorodu dị na Legọs maka ịnapụ ndị na-akwọ ụgbọala bị na mpaghara ahụ ego.


Ọdịnaya: @precious_Ugorji kwuru na ọ bu maka i so mee nkwado ntuliaka 2019 ka Davido ji lọtawa.

End of Twitter post, 1

@DareAdedayo kwuru na ọ bụ maka ị kwado nwanne nna ya bụ Mazi Adeleke n'izọ ọchịchị.

Mana o nwere ndị kwenyere na ya bụ nkwụsị njem.

@JojoshuaAgbo kwuru na ọ bụru ezie na Davido kwusiri njem a maka NYSC, na o gosiri na ọ ma uru akwụkwọ bara.

@monakanwachi kwuru na ihe kachasi mkpa bụ na ọ batala itinye uche n'ife ala nna ya.

Cheta na akụkọ kwuburu na onye otiegwu ama ama bụ Davido e gbubirila njem ya itiegwu na mba US maka i tinye uche n'ofufe ala nna ya.

Ndị otu ya na NYSC bụ "Batch B" ga-ebi ofufe alanna n'ọnwa September iri na asaa.

 NYSC bụ emume onye ọ bụla gụchara mahadum ga-emeriri tupu ha nweta ọrụ.

Davido gụchara akwụkwọ na Mahadum Babcock n'afọ 2015.

Ka o debachara aha n'akwụkw o ime NYSC n'ọnwa  Ọgọstụ ụbọchị iri abụọ n'itoolu, onye otigwu a hapụrụ ebe a na-eme nkwado ofufe ala nna gawa njem i ti egwu na mba U.S.

Davido na Wizkid bụ ndị aha ha na-ewu ewu ugbua n'agbara ọfụ

N'okwu ya, "N'ihi etu esi hazie emume NYSC nke dịkọtara ọnụ n'ụbọchị m na-etiegwu na mba U.S., a gaghị m emechanwụ njem otiegwu a."

''Anyi ga-akwụghachị onye ọ bụla ego ya ma ha bịa ị goro akwụkwọ eji elele ya bụ egwu, Davido na ndị otu ya na-agba mbọ ị hụ na ya bụ emume ga-abia na mmezu n'oge na-adịghị anya."

"A hụrụ m ụnụ n'anya nakwa. M ga-ahụ ụnụ n'oge na adịghị anya."

"Bikonụ ndị ihe m na amasị, iwe ewela ụnụ makana anyi ga-eyigharị ya bụ njem.

Dalu nụ ndị nke kwadoro anyi mgbe anyị bịara obodo ha na Mba U.S."

BBC Igbo gbara mbọ ị nweta ndị ọrụ NYSC ka ha chọpụta ma ha akwadọrọ ya bụ njem na mbụ mere ha ya bụ nwaadị jị bịe ya bụ abịa n'ike.

Osote onyeisi NYSC na Lagos bụ Belinda Faniyi azaghị ekwenti ya.

Anyị ka ga na-akpọ ha ka anyị nweta ọsisa ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Ihe ndị mmadụ na-ekwu n'elu soshal midia maka njem "US TOUR" Davido gbubiri ife a


Ọdịnaya: A bara nchọpụta ya 'The Chika Test' n'ihi na ọ bụ naanị ya mere nchọpụta ahụ kemgbe ụwa.

Chika dị afọ iri na abụọ meriri mmadụ anọ, ụfọdụ ndị tọrọ ya nọ n'ogo irite ya bụ nturugo.

Dịka ụlọọrụ nturugo ahụ si kwuo, Chika bụ nwata a ma ama na-anọchịte anya ụlọawkụkwọ ya n'asọmpị agụmakwụkwọ dị icheiche.

Ihe ịmaghị maka Chika Ofili

Chika Ofili bụ nwata dị afọ iri na abụọ na-agụ akwụkwọ na "Westminster Under School" nke dị na mba Briten.

E ji ịhụnanya o nwere na agụmakwụkwọ, ọ kachasị mgbakọ na mwepu mara ya.

Ọ kachasị mee ọfụma n'ule mgbakọ na mwepu ndị karịrị afọ iri na otu mgbe ọ ka dị afọ asaa.

Ihe onyonyo ga-amasị gị

Mmeri anyị ga-ebuli mmụta Teknụzụ - Ụmụakwụkwọ Regina Paecis

Akụkọ ndị ga-amasị gị

\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Chika Ofili bụ nwa afọ Naịjirịa bi na mba UK eritela nturugo 'TruLittle Hero' maka nchọpụta ọhụrụ o mere na mgbakọ na mwepu.


Ọdịnaya: A bịa n'ala Igbo, ihe a na-akpọ atụmatụ ike akụnaụba bụ "Ike Ekpere" nke gụnyere ụlọ, ala, ụgbọala, uwe nakwa ihe ndị ọzọ.

Ebe akụkọ a na-elekwasị anya bụ etu ndị Igbo si eke ala n'ụzọ omenala, mana ọ ga-ebuzo kọwaa ihe bụ ala.

Kedụ onye na-eketa ala n'omenala Igbo

Onye ọkammụta n'asụsụ nakwa omenala Igbo na Mahadum Legọs bụ Maazị Chigozie Nnabuihe sị na ike ala n'omenala Igbo abụghị ma ụmụnwaanyị, na ọ bụ naanị ụmụnwoke na-eketa ala.

Ọ sị nke a bụ makana ndị Igbo kwenyere na nwaanyị ga-esi n'ezinaụlọ ya pụọ ga-enyere di ya aka wulite ezinaụlọ nke ha.

Ọ sị na ọ bụrụ na e kenye nwaanyị ala n'ụlọ nna ya, na anya nwaanyị ahụ agaghị anọgide n'ụlọ di ya, na obere ihe na ọ ga-agbalata.

Nnabuihe katọrọ ikpe ahụ a chabiri na nso nso nke sị ka amalite ikenye nwaanyị ala, na nke megidere omenala Igbo.

Ọ sị na nke a bụ ihe ọ gbara ọhụrụ na abụghị etu omenala Igbo si na mgbe gboo.

Gịnị bụ Ala?

Ndị Igbo kwenyere na ala bụ otu n'ime ihe onyinye Chineke ji chọọ ụwa mma, nke o nyere ndị nna anyị ochie.

Ala bụ otu n'ime ụzọ e ji enweta akụrụ ngwa ndị e ji ebi ndụ dịka ihe a kụrụ n'ugbo, ịrụ ụlọ obibi na ngwupụta ihe ọ natarachi.

Ndị Igbo na-efekwa ala ka chi, bụ nke na-arịọ ya ka o nye ha onyinye nwa, mpụrụosisi na uwe ihe ubi dị iche iche.

Kedụ ụzọ ndị e si enwete ala?

Mmadụ nwereike inwete ala site n'ụzọ ndị a:

Ihe nketa: Nke a bụ ala ndị eketara dịka ịbụ otu n'ime onye si n'ezinaụlọ. A na-atụ anya na nwa ga-eketa ala n'aka nna ya.

Ọzụzụ: Nke a bụ ala ndị e nwetere site n'ọzụzụ. Mgbe mbụ a na-ahụta ire ala dịka arụ nke mere na ọtụtụ obodo n'ala Igbo anaghị ere ala ere mana nke agbanweela n'ụfọdụ obodo.

Mgbazinye: Ọ bụ ala agbazinyere mmadụ  n'ime afọ ole na ole ka o were ya rụọ ọrụ ugbo maọbụ mee ihe ọzọ.

Mgbanwe: Nke a bụ mgbe mmadụ abụọ nwere ala kpebiri ịgbanwe ala ha nwere n'etiti ha abụọ iji mee ka ọ dịrị ha mfe.

Onyinye: Nke a bụ ala a natara site n'onyinye, onye na-abụghị otu n'ime ezinaụlọ nwereike ikete ala dịka onyinye.

Kedụ etu ndị Igbo si eke ala?

Onye ọkammụta n'asụsụ na omenala Igbo bụ...\n Enwere ike ichikota ọdịnaya gara aga dị ka ndị a:

Atụmatụ ike akụnaụba n'ime ezinaụlọ bụ atụmatụ zuru mbaụwa niile ọnụ nke ndị Igbo so na ya.