Isiokwu: Zinedine Zidane ahapụla Real Madrid\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Zidane so na ndị kachasị ritere otu egwuregwu uru na obere oge n'ụwa niile

Zidane bụ onye France (mana nne ya na nna ya sị Algeria) ritere iko mbaụwa na Champions League mgbe ọ na-agba bọọlụ nke onwe ya.

Ọ gara Real Madrid n'afọ 2016 mgbe Rafael Benitez rituru ma nyere ha aka rite iko Yurope nke 11 ha.

Mana, onweghi onye ga-ekwe na Zidane ga-emenwu ihe o mere, nke bụ ibute Champions League ugboro atọ, ma butekwa iko nke Itali akpọrọ La Liga.

Ọ bụ n'izuụka gara aga ka Madrid buru otu egwuregwu nke mbụ n'ime afọ 40 butere iko Yurope atọ n'usoro.

Mmeri a ha nwetere mere Zidane ka o soro na ndị nkụzị egwuregwu bọọlụ kachasị gbaa mbọ, ihe tụrụ n'anya makana ọ mere nka n'ime afọ atọ.

Zidane, bu onye dị afọ 45, kwuru na ya agaghị abụzị onyendụ ndị Madrid na ọgbakọ ya na ndị ntaakụkọ nwere tata n'ọgbọ egwuregwu ndị Madrid dị na Valdebebas na Itali.

"Ahụrụ m otu a n'anya, nakwa onyeisi ya bụ onye nyere m ohere ị rụ ọrụ ka onye ndu otu a masịrị m. Mana, ihe niile na-agbanwe bu ihe mere m jiri mee mkpebi a," O kwuru.

Florentino Perez, bu onyeisi Madrid kwuru: "Anyị atụghị anya ihe a chaa chaa nke mere taa jiri bụrụ oge akwa n'ebe mụ na ndị niile na-arụrụ otu a orụ. Mgbe ọ gwara anyị na ya ga-apụ, anyi nabatara ya."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Zinedine Zidane nọọzi n'oche ọkụ na Madrid\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Zidane amabutala iko asatọ dịka onye nkuzi otu Real Madrid

Ọnọdụ ya dịka onye nkuzi otu egwuregwu ahụ ga-agbado ụkwụ na ndị otu ya ime nke ọma n'asọmpi Uefa Champions.

Nwafọ mba France a kwuru: "Ọ bụ ihe mgbakwoju anya."

" Nke a bụ oge kachara m njọọ  dịka onye nkuzi. Enweghị m obi abụọ gbasara ihe ọbụla mere n'asọmpi a. A na m anara ụta maka ihe ọ bụla mere."

Madrid jiri otu ọkpụ gọọlụ merie na ụkwụ nke mbụ n'asọmpi ahụ, ebe ejiri ọkpụ abụọ asatara otu merie ma gbapụ ha n'ụkwụ abụọ n'asọmpi Copa del Rey.

Tebụlụ ogogo La Liga

Mgbe ajụrụ ya ajụjụ ọnụ gbasara ọnọdụ ya na Madrid, o kwuru na ọ ga-abụ ma ha mee nke ọma n'asọmpi Uefa Champions.

"Otu anyị jiri bido asọmpi a adịghị mma, maka nke a obi adịghị m nma. Amaghị m ihe na-eme."

Aga m achọta ụzọ anyị ga-eji pụta na nsogbu a. Anyị achọtala ụfọdụ.


Isiokwu: Zubby Michael: I nye Odumeje otito Chukwu, Chukwu eweere gị iwe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ ndị sonyere n'emume Gịnị na-afịọ jụrụ Zubby mmekọ ya na ụkọchuwu Odumejeje nwere.

Zubby kọwara na ya kwenyere na Chukwu mana ya ekweghi n'ụka nke ya ji aga ụka kama na ọ bụ ọyị ka ya na ụkọchukwu Udumeje bụ.

Content is not available

End of Facebook post, 1

O kwuru na ya matara ụkọchukwu ahụ kamgbe mana ọbụghị na ya na-aga ụka ya.

N'okwu ya, "Ama m chukwu, mana ihe mmọnwụ pụtakwa, agbapụta m."

Ọ sị na ya ekwesighi ịhapu omenala makana omenala bu ihe e ji mara mmadụ.

Vicky Nwogu

Zubby kwuru na ya anọghị n'Ọnịcha oge mkpa mkpa kpara n'ahịa Ọchanja mana ya gbatara ha ọsọ enyemaka were nye ha otu nde naira ma kwado kwa atụmatụ gọvanọ Obiano wepụtara maka igbochi ọku ọgbụgba n'ọdị n'ihu.

"I nyere ndị mmadụ aka, onwe gị ka i nyere aka."

Ọ gakwara n'ihu kwuo na o nweghikwa onye e nyere ego sị ya dobe.

Maka ndị chọrọ ịbanye ogige Nollywood, Michael sị na ọ dịghị mfe mana ka ha jisie ike, na-emesi ihe ha na-eme ike.

O kwukwara ka ndị Igbo ghara ịhapụ asụsụ Igbo makana ọ bụ asụsụ nna nna ndị Igbo.

"Onye hapụrụ asụsụ Igbo obi ndị ichie agaghị adị mma n'ebe ọ nọ."

Maka nwoke iyi uwe nwaanyị, Michael sị na ọ bụghị ihe na-amasị ya mana ya na-ahụ ya na ndị mmadụ nwere ohere ime ihe ha chọrọ ime.

Maka ọchịchị, ọ sị na ụdị nke ọ chọrọ abụghi ka ndị mmadụ na-ekwe oke nkwa.

"Ya bụrụ sọsọ ọkụ ka onyeisiala mere n'ime afọ anọ, ya mee ya, ọ bụghi ikwe oke nkwa a naghị emezu emezu."

O kwenyere maka ihe a na-ekwu na a na-emegbu ndị Igbo na Naịjirịa mana ọ sị na ha bụ ndị na-agba mbọ.

"E mechiri "border" bụ ebe ụmụ anyị si ebubata ihe. Mana, ya bụrụ nke ga-eme ka ihe dị mma, ana m akwado ya."

Akụkọ ga-amasị:


Isiokwu: inec agaghị agba akwụkwọ ntuliaka ndị ewereghị ọkụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha na-akpọ ndị mmadụ bịa were PVC ha dịrị njikere maka ntuliaka

Oyekanmi gwara BBC n'elu ekwentị n'onweghị mgbe inec kwadoro ị gba akwụkwọ a na-akpọ ''PVC'' n'olu bekee ọkụ.

Ọ sị na-akụkọ a nwereike ị pụta maka na  ndị mmadụ aghọtaghị ihe Rufus Akeju bụ onyeisi inec n'Ondo steeti kwuru maka ya bụ PVC

Oyekanmi kọwara na inec a gaghị emefụ ego ha tinyere n'ibiputa PVC ndị a kama ha nọ na-enwe mkparịtaụka maka  etu ha si ga-ahazị ihe ndị a.

Ndị mmadụ ka nọ na-egosi iwe ha n'elu igwe okwu maka ndenye aha hịara ahụ na ntuliaka afọ 2019.

Lee ahụmihe otu onye:

Ọ kọwara ihe mere ebe ọ gara ị denye aha ya maka ntuliaka afọ 2019 na oge o gburu ebe ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ị chọro ima afọ ole ị ga-adị n'ụwa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ewela iwe, megharịa ya ọzọ!

Biko nyochaa ịntanetị gị ma pịa 'gosi ihe ọpụtara' iji megharịa ya ọzọ!

Afọ ole a na-atụanya mmadụ ga-adị ndụ

Ọ dị gị ka ị ga-enwe ahụike na ndụ gị fọdụrụ?

Olileanya ndụ: N'etiti gi na ndị ụwa niile

Afọ ole a na-atụanya mmadụ ga-adị ndụ mgbe a mụrụ ya, na mba (afọ)

Na nkezi afọ ole a na-atụanya mmadụ ga-adị ndụ site n'ọmụmụ bụ 72 - ya bụ 70 nke nwoke na 75 nke nwaanyị. Mana, nke a na-agbanwe kwa ka ndụ na-aga. Iji maatụ, onye dị afọ 69 ga-atụ anya ibikwa afọ 17 ọzọ.

Akụkọ ọzọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ị chọrọ ka ahụ gị na-akwọ mụrụ mụrụ? Lee ihe 8 ị ga-eme.\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke mere na ndị mmadụ na-agbasi mbọ ike ịhụ na anụ ahụ ha mara mma n'anya.

Nchọcha BBC mere gosiri na mmetọ ikuku Bekee kpọrọ "pollution" so n'ihe na-eme ka ahụ mmadụ ghara ịna akwọ mụrụ mụrụ.

Ihe ọzọ bụ ajọ ude nakwa ihe otite ndị ọzọ, nri nakwa ahụike onye ahụ.

E nwekwara ebumpụtaụwa ihe ndị ọzọ na-esokwa ebute mgbanwe n'ahụ mmadụ dịka nka.

Ihu nhịkọ maọbụ akara nka Bekee kpọrọ "wrinkles" so na ebumpụtaụwa nke onweghị ihe ihere dị na ya.

Mana ọ bụrụ na nsogbu gị bụ ahụ gị ịkwọ mụrụmụrụ, lekwa ihe ndị ị ga-etinye anya na ya.

Mgbe BBC kpọtụụrụ ọkammụta gbasara nlekọta akpụkpọ ahụ na UNTH Enugwu bụ Ọkammụta Uche Ojimma ka ọ waa anyị anya maka nke a.

Ọ kọwara na akpụkpọ ahụ mmadụ niile abụghị ofu.

Ebe ọ dị mfe ịme ka ụfọdụ kwọọ mụrụmụrụ ozigbo, ọ na-ahịa ndị ụfọdụ ahụ.

Ebe ụfọdụ sị n'afọ dị mma, ụfọdụ kwesiri ịlekọta anya.

O kwuru na ahụike mmadụ na-egosikwa na ahụ ya maka ọbara adịghị n'ahụ, okpo maọbụ ịba nwereike ịme ka anụ ahụ mmadụ dị njọ.


Isiokwu: Ị chọrọ ịma etu e si esi ojoko awayị? Lee ya ebe a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ojoko awayị bụ ezi nri na-adị nwata, okenye nakwa ndị na-arịa ọrịa tara nchara mma n'ahụ

 Ojoko 'abịrịka' maọbụ 'ogede' achaghị acha bụ ezi nri na-edozi ahụ.

Dịka ndị ọkachamara n'ihe gbasara nri na ihe ha na-enye n'ahụ siri kọwa, ojoko na-enye ọbara, potassuim, fibre na Vitamin dị icheiche.

Ngwa eji ezi ojoko awayị

1. Ojoko achaghị acha (aka anọ)

Ojoko achaghị nwere 'fibre' nke na-enyere nje na-egweri nri n'afọ aka ịrụ ọrụ ya nke ọma

2. Azụ ọkpọ (otu maọbụ abụọ)

3. Ụgụ

4. Mmanụ (ngazi ofe abụọ)

5.  Ịsha (otu iko mmiriaraehi)

6. Ose (mkpụrụ ose iri)

7. Ogiri Igbo maọbụ ogiri bekee maọbụ ha abụọ (otu obere ngazi/ otu mpekere)

8. Yabasị (otu maọbụ abụọ)

9. Nnu

Etu ị ga-esi sie ya

O ghela! Weta efere na ngazi gị


Isiokwu: Ị chọrọ ịtụ votu na 2019? Lee ihe ga-eme\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

INEC na-ekwe nkwa na ha adịla nkwadobe maka ntuliaka 2019

Ọ gwara BBC Igbo na ndị ụlọọru ha dị nkwadobe maka ịnabata ọtụtụ ndị Naịjirịa chọrọ ịnata PVC maka ịtụ votu na ntuliaka 2019.

Okoronkwo kwuru na oge ka dị maka ndị chọrọ idenye aha n'akwụkwọ maka ntuliaka a.

Gere ihe o kwuru maka isiokwu a n'uju ebe a:

2019: Anya asaala ndị mmadụ, ha na-ekwote ịnata PVC - INEC

N'otu aka ahụ, ụfọdụ ndị otu pati ndọrọndọrọ ọchịchị ekwuputala uche ha gbasara ya bụ okwu.

Onye otu APC bụ Joe Igbokwe, kwuru na etu ndị Naijiria siri teta n'ụra dị mma makana ọ ga-enye aka ime ka ọtụtụ mmadụ binye aka n'akwụkwọ ntuliaka a.

O kwukwara na ọ bụrụ na ndị Naịjirịa chọrọ Buhari ha tunyere ya, mana ọ bụrụ na ha achọghị ya ha tunyere onye ha chọrọ.

Onye otu pati PDP bụ Ike Abonyi, kwuru na etu ndị mmadụ si sapee anya ha ugbua chọwa ịnweta PVC ha bụ ihe ọma.

O kwukwara na ọ bụ maka etu ndị otu pati ya si kpọkuo ndị mmadụ mere ha ji pụta n'igwe ịnweta PVC ha.

Ọ gwara BBC Igbo na ihe na-eme na Naịjirịa ugbua na-ata arụ, ya kpatara ndị mmadụ ji agba mbọ ihụ na ha ji votu ha wee wepụ ndị nọ n'ọchịchị ugbua.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ị chọrọ ịzụ ntutu gị? Lee etu ị ga-esi me ya n'ime usoekwu gị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a pụtara na ọ bụrụ na mmadụ na-eri nri zuru ezu, ntutu onye ahụ n'akụkụ ahụ ya niile ga na-anata ihe ọ ga-eji na-eto.

Ugbua ndị Afịrịka na-etinye uchu na ịzụ ntutu ha etu ọ dị karịa ite ya kemikal, ọtụtụ nchọpụta adịla n'ihe e ji azụ ntutu na-anaghị emerụ ahụ maọbụ nwee ihe mmekpa ahụ ọbụla.

Nke a mere na ọtụtụ ihe e ji eme isi bido na nke e ji asa ya asa rue na nke e ji eme ka ọ dị juu dị n'ime ụsọekwu.

Lee ihe ntutu gị chọrọ n'ime ụsọekwu gị

1. Mmiri: Ndị Igbo na-ekwu na mmiri enweghi onyeiro. Onweghi onye enweghi mmiri n'ụlọ ya maọbụ n'ụsọekwu ya, ịnụ mmiri nkeọma anaghị edozi ahụ naanị ya, ọ na-eme ka ntutu gị nwere mmiri zuru oke ọ ga-eji na-adị jụụ.

Mmiri enweghi onye iro

Ndị ọkachamara n'ihe gbasara ntutu ekwuola na mmiri bụ otu ihe dị mkpa na ntutu mmadụ nakwa n'akụkụ ahụ mmadị niile.

Mana otu ihe ọtụtụ ndị mmadụ anaghị enwetacha bụ na ha na etinye mmiri n'isi ha naanị ya chefuo itinye n'ime ahụ ha site n'ịnụ ya anụ nke dịkwa mkpa ka ibe ya.

Ị na-achọ ka ntutu gị too eto, ịnụ mmiri dị mkpa ebe ị ga-agbakwa mbọ hụ na ị nwere iko i ji agba mmiri na ntutu gị oge niile o ghere oghe ka ọ ghara ịkpọ nkụ sie ike maka itibisi.

2. Mmanụ: Mmanụ dị icheiche ka a na-enweta n'ụsọekwu dịka mmanụ akị Bekee, mmanụ "Olive" na mmanụ akwụ. Maka ntutu, ihe anyị ga-ekwu maka ya bụ mmanụ akị Bekee na mmanụ "Olive".

Ndị ụfọdụ na-ejikwa mmanụ akwụ mana anyị agaghị ekwu maka ya.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ata akị Bekee maka na ọ na-atọwa ntị mana ọbụghị naanị ịta ka a na-eme ya. A na-ejikwa ya eme mmanụ e ji esi nri nakwa e ji eghe ihe mana e jikwa ya eme isi.

Otu ihe mmanụ na-arụ bụ inye aka jide mmiri ị na-aṅụ na nke ị na-etinye na ntutu gị. Ọ na-emekwa ka ntutu na-enwuka enwuka n'ala isi.

Mmanụ Olive dịkwa mkpa nke ukwu maka na ọ na-aba n'ime ntutu ma jide mmiri nke ọma.

Ihe nke a gosiri bụ na ọbụghị naanị ndụ gị ka ị ga na-atụ mmanụ, ị ga na-atụkwa ntutu gị mmanụ.

3. Mmanụ aṅụ: Ọbụghịzikwa naanị nracha maọbụ iji rie nri, mmanụ aṅụ nwere ọtụtụ akụrụngwa na-eme ọ ji bụrụ akwa a kwụrụ n'ebe ahụike nọ.

Mmanụ aṅụ...


Isiokwu: Ị ga-enye nwunye gị maọbụ di gị akara akpaego gị dị n'ụlọakụ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọchị eze di na nwunye ọ n-eru n'okwu ego?

 BBC Igbo jụrụ ndị mmadụ ma ha ga-enye nwunye ha maọbụ di ha akara akpaego ha dị n'ụlọakụ.

 Ajụjụ anyị mere gosiri na ụfọdụ ndị nọ na alụmdinanwunye anaghị eji ihe gbasara ego ha akpa ọchị.

 Luke Chinedu Mmoo kwuru na ọ dị mma dịkwa njọ.

"Ebe ezi ịhụnanya dị, tinyere nkwanyere onye ọbụla ugwu ruru ya, ọ maka. Mana ebe aghụghọ na ọchịchị nke onwe juru n'ezinaụlọ, ọ dịghị mma chaa chaa."

Ezinne Francis kwuru na ọ bụ ụdị di onye nwere ga-ekwu ma onye ahụ aga enye ya akara ụlọakụ ya.

"Ọ bụrụ na ọ bụ nwoke amamihe zuru nke ọma, n'ezie aga m egosi ya ihe niile ma meekwa ka ọ mara na mu na ya bu otu."

"Mana ya bụrụ nwoke na-añụ oke añụrụma, m gaghị eme ka ọ mara maoli."

N'otu aka ahụ Daphne Uduneje kwuru na ya na di ya na-ekekọrịta ihe niile gụnyere akara ụlọakụ ha.

"O nweghi ihe dị na ya. M chọọ iwere ego, ọ bụrụ na e nweghị m efe, di m na-aga ewetara m ya. Ụfọdụkwa, ana m aga ewetara ya."

" O nweghi ihe ọjọọ dị na ya ma ọ bụrụ na ha abụọ bụ di na nwaanyị ewezuga ma o nwere ka agwa otu onye n'ime ha dị."

Nwori Matthew kwuru na "o nweghi ihe m hụrụ jọrọ njọ na ya. Ebe m nwere ntukwasi obi n'ebe nwunye m no, a ga m enye ya akara ụlọakụ m.

O buru na m enyeghi ya nwunye m, ọ bụzi onye agbataobi ka m ga-enye ya?"

Mana Matthew gbara ama na ya alụbeghi nwaanyị.


Isiokwu: Ị hụla di na nwunye na-amụtaghị nwa n'ihi 'amaghị eme'?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana nchọpụta ọkammụta n'ihe gbasara ịmụ nwa, a kpọrọ Liu Hongmei mere gosdsiri na dị na nwunye ahụ amaghị eme mmekọrịta nwoke na nwaanyị.

Dike akwụkwọ akụkọ Newsweek siri dee,  dibia bekee ahụ sị, " Di na nwunye ka nọ na ntorobịa; nwoke dị afọ 26, nwaanyị dị 24. Ha nwere ahụike mana na agbanyeghị na ha alụrụ afọ anọ, ha amụtaghị nwa."

Mpụtara nyocha ahụ abụghị ihe a tụrụ anya. Liu chọpụtara na  mmadụ abụọ sị otele nsị emekọ, hapụ ahụ nwaanyị.

Nwaany i ahụ kwetara n'ahụ na-afụ ya fụ ma ya na di ya nọkọọ.

Liu, dịka ụlọakụkọ ahụ siri kọwa, nyere ha akwụkwọ na-akụsị etu esi emekọ, nwaanyị ahụ tụrụ ime ka ọnwa anọ gachara."Afọ anọ ka di na nwunye lụrụ, nwoke amaghị eme nke nwanyị na-ama enwe mmekọ.

Na China anaghị emepe ọnụ ekwu okwu gbasara mmekọrịta nwoke na nwaanyị.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ị hụla etu ndị Igbo si akwado BBC Igbo ka ọ bụ nwaanyị a lụrụ ọhụrụ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Lekwa ndị mgbasa ozi BBC Igbo

Ndị mmadụ bidoro ịhụ uru BBC Igbo baara ndị Igbo, nke mere ka ha bido ikwuputa hoohaa na ha kwadoro ngalaba a.

Ọtụtụ na-ekpere ha ekpere ma na-agbakwa ha ume maka "ihe ọma a ha na-eme".

Ndị otu News Chronicle kwuru na ọ bụ ihe ọma na BBC bidoro nke asụsụ Igbo.

N'okwu ha: "...ihe a BBC meere anyị ga-enye aka kwụsị asụsụ anyị ịnwụfu."

Ha dere sị na Karl Uchegbu kwuru na "Ọ bụ ihe ọṅụ nye m oge m hụrụ Ọgbakọ BBC Igbo. Achọpụtakwara m na asụsụ Igbo m esighịzi ike. Achọrọ m ikele ndị hibere ihe a. Ụnụ Emeela! Ndeewo nu!"

Gere ihe Igbo bụ ọgaranya na-ekwu maka BBC Igbo

Ndị ọzọ gara na Twitter ikwuputa etu ọ dị ha n'ahụ:

@mcpherdinand kwuru na obi na-atọ ya ụtọ na e nwere BBC Igbo.

@oganiruIgbo kwuru na BBC Igbo na-agba mbọ iru mpaghara Igbo niile.

Asụsụ Igbo agaghị anwụ - Amarachi Atama

Ndị ọzọ zipụtara ozi ekele:

Mkparịta ụka BBC Igbo na Ikeogu Oke

Etu ndị mmadụ si nabata BBC Igbo.

@DelaQuaver kwuru sị na BBC Igbo na-enye ya ọṅụ.

Na Facebook, ọtụtụ ndị kwuru na obiọma na-eme ha maka ọbịbịa BBC Igbo.

Israel Etu kwuru sị: "Ekele kelere m ndị na-ahụ maka mgbasa ozi a a na-agbasa n'asụsụ Igbo na BBC. Ọ bụ ohere anyị nwere iji kwalite asụsụ na omenaala Igbo."

Nonnie Aneke sị "Obi dị m ụtọ isoro n'ihe BBC Igbo na-eme na mba niile."

John Hill kwuru sị "Ọ ga-adịrị ndị BBC asụsụ Igbo nwepụtara elu mma. Chukwu gọzie ụmụafọ Igbo."

Soni Orji kwuru sị "Obi jurum afọ oge m chọpụtara na BBC emepeela ngalaba asụsụ Igbo."

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ị hụla obodo kacha mma ibi n'ụwa ugbua?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Abịa n'obodo ndị kacha mma ibi n'ụwa, Sydney, Vancouver, Ọsaka nakwa Toronto so na ndị kacha mma, ebe Legọs, Karachi na Dhaka so na ndị kacha njọ.


Isiokwu: Ị ji gọomentị ego ụtụisi?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kọwakwara etu ya bụ ụtụ isi siri baa uru nakwa ihe ị ga-eme ma ọ bụrụ na akwụkwọ ụtụ isi gị ezughi oke.

Ihe onyonyo a gosikwara ihe dị iche n'etiti onye na-eri ụgwọ ọnwa nakwa onye na-azụ ahịa nọrọ onwe ya.

Ọrụ si n'aka: Jessica Nwankwo


Isiokwu: Ị kwesịrị ịsụcha 'Pubic Hair' gị?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ mmadụ kwenyere na ịkpụ ajị mgbada na-adị mma, ụfodụ sị na ọ ka mma iruwe ya.

Kedụ nke bụ eziokwu?

Taa ka anyị ga-ama nke bụ nke.

Ọ na-adịrị anyị mfe ikwu maka ajị ihu maọbụ aji ahụ ndị ọzọ, mana o ruo n'ajị ọtụ maọbụ aji amụ, ọnụ amawa anyị ririri.

Ọ ga-abụ ya mere muchi muchi jiri karịa n'okwu gbasara aji ọtụ na ajị amụ.

Mana taa anyị ga-agba ya n'anwụ ịmata ihe zoro ezo n'okpuru anyanwụ n'okwu ajị "adaziani" n'etiti nwoke na nwannyi.

Nchọpụta e mere na mba Amerịka na-egosi na ịkpụ ajị a abụghị naani ihe Naịjirịa, kama na mba Amerịka, n'ihe karịrị ụmụnwaanyị pasent iri asatọ na-akpụ ajị mgbada ha, ebe pasent iri ise n'ụmụnwoke na-akpụkwa nke ha.

Dịka nchọcha ha mere n'afọ 2017 siri kwuo, ọtụtụ mmadụ ruru 15% na-emerukwa onwe ha ahụ be ha edozi "adazianị" nke ụmụnwaanyị ka n'ime ha.

Valentine Udora bụ dọkịnta Bekee n'ụlọọgwụ UNTH Enugwu sị na mmadụ asaa maọbụ asatọ n'ime ụmụnwaanyị iri na-abịa nleta n'ụlọọgwụ na-akpụcha aji mgbada ha.

Mana dọkịta Udora dokwara anya na e kwesiri ị na-akpachapụ anya mgbe e ji agụba eje na mgbada.

Nchọpụta gosiri na imerụ ahụ site ịkpụ ajị mgbada na-akakwa njọ na ndị gbagolitegoro n'afọ.

Ọ bụrụ na ha merụọ ahu, ọ na-ara ahụ ịla.

Dọkịnta Udora sịkwa na ihe a na-ele anya n'ịkpụ aji bụ, onye ahụ ana akpụcha aji kpam kpam ka ọ na akpufodo.

Ọ sị na ebe ọka njọ bụ ịkpucha aji niile dị onye ahụ n'ahụ.

O kwuru na o nwere uru aji mgbada bara ọkachasị n'ahụ nwaanyị.

Uru ajị mgbada bara:


Isiokwu: Ị ma ihe mmanụ agbịdị merela n'ala Ogoni? Lee ahụhụ ndị mmadụ na-ata\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ obodo dị na mpaghara ndịda ala Naịjirịa dịka nke a dị na Goi n'ime Ogoni na-ata ahụhụ maka mmanụ kwafuru n'ala ha

Ọ ka o mesiri ka ndị ụlọọrụ Shell biara ka ha menyụọ yabụ ọkụ na kwa hichaa ebe a mmanụ kwafuru.

Afọ iri agafeela kemgbe ha hichara ebe a, mana mmanụ agbịdị ka na-ehi n'ala ahụ.

Onye ntaakụkọ BBC Pidgin bụ Karina Igonikon gara ileta ebe a, we hụkwa na akwụkwọ ndụ anaghị enwe ike ito n'ala ahụ nakwa ebe niile a na-esi mmanụ agbịdị.

Onye chiburu dịka onyeisi ndị otu kpọrọ onwe ha 'Survival of Ogoni People (MOSOP) na Bekee bụ  Ledum Mitee gwara onye ntaakụkọ BBC Pidgin na oge mberede a mere n'afọ 2008, ndị ọrụ Shell jiri aja e si ebe ọzọ kpota we kpuchie ebe a.

Mana ka ntịtị oge gafere, mmanụ a bidoro na-ehi.

O kwuru na, "Oge mmanụ a kwafuru n'afọ 2009, ọ banyere n'osimiri, n'ebe dị ka Kidaro na K-Dere, mmanụ mebiri ebe azụ biri na kwa gbuo osisi puru na mmiri."

"Ndị mmadụ anaghị enwe ike igbu azụ na mmiri ọ bụ sọọsọ mmanụ agbidi ka ị ga-ahụ"

Ishi ngwaọrụ Shell eji adọpụta mana n'ala

BBC Pidgin gbara Shell ajụjụ ọnụ maka okwu a, mana ọnụ na-ekwuchitere Shell bụ Joseph Obari kwuru na ha ahụbeghị akụkọ ọbụla gosiri na mmanụ agbịdị na-ehi n'ụmị 27/52 n'afọ 2008.

O kwukwara na ndị Shell rụrụ ọrụ ndozi na-ebe a maka mmanụ hiri n'afọ 2009 na 2010, na kwa na ngalaba akpọrọ National Oil Spill Detection and Response Agency NODSRA enyochaala ebe a na kwa ebe a enweghị nsogbu ọbụla. O kwuru na mmanụ hiri na Bodo abanyeghị na oshimiri nke Kidaro.

Obodo a gwuru olulu a maka ị kwụsị ebe a mmanụ a na-ehi

Ledum Mitee kwuru na okwu ndị Shell na-ekwu maka idozi ala bụ asị maka na onweghị ihe di n'ala gosiri na ha na-eche echiche ala ahụ.

 Mitee kwuru na ndị na-egbu azu na K-Dere ekpeela Shell n'ụlọikpe kemgbe afọ 2009 oge mmanụ a hiri na Bido mana ala ahụ enwegbeghị mmeri ọbụla n'ikpe a.

O kwuru na n'ime akụkọ ngalaba kporọ onwe ha 'United Nations Environment Programme'(UNEP)  dere ha kwuru na onye ọbụla egwula mmiri ahụ maọbụ gbuo azụ na mmiri ahụ.

O kwukwara na maka ihe a mere mmiri...


Isiokwu: Ị ma ihe ole na ole e ji ama ofe ndị Igbo?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ala Igbo, ụfọdụ na-ahụ eju n'ọkụ, e nwekwara ike isi ya esi maọbụ ghee ya eghe

Ebe ụfọdụ ndị agbụrụ ndị ọzọ ọkachasị ndị Yoruba, amụtaghị etu e si etinye 'ngwa ofe dị icheiche', bụ ihe ndị na-atụ ndụ mmanụ, onye Igbo amụtaghị etu e si esi ofe ghara itinyeju ya ihe ndị 'na-anọchi ụzọ'.

Ndị si n'akụkụ Kalaba nakwa Akwa Ibom, makwa etu e si etinyeju ihe n'ofe dịka ndị Igbo, nke nwere ike ịgbawoju onye na-amaghị etu e si ahọpụta nri anya.

BBC Igbo ga-egosi gị ihe ndị e ji ama ofe ndị Igbo.

1) Okporoko

Okporoko so n'ihe ndị Igbo ejighi egwu egwu ọkachasị abịa n'isi ofe.

Onye Igbo enweghị ike isi ofe na-etinyeghị okporoko, nke mere na ndị ahịa na-ere ya n'ibe n'ibe dịka isi ya, ọdụ ya nakwa etiti maọbụ nke akwọrisiri akwọrisi.

Okporoko na-enwe isi nke ya na-eto mmadụ akpịrị. Ụfọdụ na-agwọ ya agwọ ma taa ya na ụgba maọbụ abacha.

Okporoko batara Igbo ọfụma mgbe a na-anụ agha Biafra.

2) Ịsam

Ụfọdụ na-aghụpụta ya n'okpokoro ya tupu e jiri ya sie ofe

Dịka ndị Igbo, ịsam na-amasị ndị mbammiri dịka ndị Rivas, Krọss Riva nakwa ndị Delta.

Ọ na-amasị ụfọdụ ịghụpụta ya n'okpokoro ya tupu e sie, ebe ndị ọzọ na-esi ya na okpokoro ya ma mịpụta ya ma ha na-esuru ofe.

3) Ede

E nwere ọtụtụ ofe ede na-amasị ndị Igbo

Abịa n'ala Igbo, naanị mkpụrụ ofe ole na ole bụ ndị anaghị eji ede esi.

Ọtụtụ ofe dịka ofe ọha, ofe onugbu, ofe ụgụ, na ndị ọzọ ga-enwerịrị ede maọbụ ji maọbụ achị maka ime ụrị (ya bụ ime ka ọ kpụkọta ọnụ).

4) Akwụkwọ nri

Ofe ndị Igbo niile na-enwe akwụkwọ nri

Ndị Igbo anaghị eji akwụkwọ nri dị iche iche egwu egwu ọkachasị ma ha na-esi ofe.

Ụfọdụ oge, ha na-eji ihe karịrị otu ụdịrị akwụkwọ nri esi otu ofe. Ofe ndị dịka 'ofe Owere' na-enwe ọkazị nakwa ụzịza

Ihe akwụkwọ nri ji dị mkpa n'ala Igbo bụ na ọ bụ ya na-enye ofe aha. Ị gaghị akpọ aha ofe na-akpọghị aha akwụkwọ nri ị tinyere ya.

Ọmụmaatụ bụ 'ofe ọha', 'ofe onugbu', 'ofe ụgụ', 'ofe ọkazị' na 'ofe ụzịza'.

5) Akwụ

Ọ na-amasị ụfọdụ ịzụta mmanụ nri kama iji mkpụrụ akwụ

Ọtụtụ ndị Igbo na-ekwu na isi akwụ ma were mmiri na mmanụ ị sụpụtara na ya...


Isiokwu: Ị ma ihe ọzọ 'Igbo' na-eme n'ahụ mmadụ karịa ịkwụsị ahụ mgbu?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihe ise 'Igbo' na-eme n'ime ahụ

Achọpụtala ugbua na ọ na-enye aka ibelata ahụ mgbu nye ọtụtụ ndị mmadụ na-arịa ọrịa.

BBC Igbo gbara otu onye dibia bekee ajụjụ ọnụ n'okwu gbasara ise Igbo iji maata ihe ndị dị mma na ndị dị njọ maka ya.

Ọ dọọla aka na ntị kwuo na ọ ka mma na mmadụ ebidoghi ise ọgwụ n'ihi na ọ naghị ekwe nkwụsị gụnyere ihe ndị ọzọ ọ na-eme n'ime ahụ mmadụ.

O kwukwara na ụfọdụ mmadụ na-agbapụ ara n'ihi ọgwụike a.

Gee ihe ọ gwara BBC n'uju n'elu:

Lee ihe 'Igbo' nwere ike ime na ndụ mmadụ:

1. Ọ na akwụsị arụ mgbu

Agụnwa ekwuola ụfọdụ ihe ndị mmadụ na-ekwu na mbụ mgbe ọ gwara BBC na Igbo na-ebelata ahụ mgbu n'ihi n'ọnwere ike ị me ka ahụ maadụ daa juuu.

2. Ọ na-eme ka nwoke na-achọ nwaanyị nakwa nwaanyị na-achọ nwoke.

Ọ bụ ihe ọma diri ụfọdụ mmadụ ị ji Igbo dịka ọgwụ enyemaka na mmekọahụ, mana ụfọdụ oge kwa, ọ na-eme ka mmadụ ghara ị mekọahụ ma ọbụrụ na ha esghị Igbo.

3. Ọ naghị agwọ orịa ịkpa

Dịka ọgwụ na-enye aka ị belata ahụ mgbu, ọ naghị agwọ ọrịa ọbụla ọzọ kachasị ọrịa ịkpa bụ 'Cancer' na bekee. Sọsọ ihe o nwereike i me bụ ị belata ahụ mgbu ndị na-arịa ọrịa ahụ.

4. Ọ na-agbanwe ime ahụ mmadụ n'ụzọ adịghị mma

Ọ bụ n'ụbụrụ ka mgbanwe a kachasị na-egosi. Ọ na-eme ka onye na-emebu ihe ghara i nwe ike i me ihe ọ na-eme tupu o bido i see ya bu ọgwụike. Ya mere na ọ ga-eme ka ọ na-ese ya oge niile.

Ọ na-eme ka agwa mmadụ na-agbanwe agbanwe oge ọbụla dịka onye na-achọ ịgbapụ ara.

5. Ọ naghi ekwe nkwụsị

Ọ ka mma na mmadụ ebidoghi ise ọgwụ n'ihi na ọ naghị ekwe nkwụsị

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ị ma na "selfie" nwere ike isete ọnwụ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ị ma na inwere ike isi n'ọṅụ fere n'ọnwụ ka ị na-ese onwe gị foto?

Nchọpụta nke 'All India Institute of Medical Sciences', otu jikọrọ ụlọaakwụkwọ ahụike na mba Indịa, mere, ekwuola na mmadụ ruru 259 anwụola na mbaụwa oge ha na-ese onwe ha foto n'afọ isi gara aga.

Nchopụta nke e depụtara n'akwụkwọ a kpọrọ Journal of Family Medicine and Primary Care, ndị nwụrụ ebe ha na-ese onwe ha foto karịrị na mba Indịa, ebe Russia,US nakwa Pakistan na-eso ha.

Ụfọdụ bụ ndị mmiri gbagburu, ụfọdụ bụ ndị nwụrụ na njem, ebe ụfọdụ dakpuru ọkụ maọbụ si n'oke elu daa.

Mana ụdị akụkọ a abụghị ihe ọhụrụ n'ebe ụmụ Naijiria nọ, dịka ụfọdụ ụmụafọ ala a sọ n'ọtụtụ nwụrụla dịka ha na-ese onwe ha foto.

Lee ugboro iri mmadụ zutere ọnwụ dịka ọ na-ese onwe ha foto na nsonso a:

1. Mmiri riri otu onye ji otu afọ efe ala Naịjirịa na Bayelsa

 N' ọnwa Mee afọ a(2018), otu onye ji otu afọ efe ala Naijiria amaghị aha ya danyere na mmiri, mmiri rie ya dịka  ọ na-ese onwe ya foto ọ ga-eji na-echeta ife ala nna.

Ọdachi a mere n' Ogbolomaibiri, Nembe dị na Bayelsa steeti oge nwa amadị a onye nọ nelụ ụgbọmmiri a na-akpọ Jetty mịchapụrụ danye na mmiri oge ọ chọrọ ise onwe ya foto.

2. Ụmụ akwụkwọ mahadum Ondo abụọ nwụrụ oge ha na-ese onwe ha foto n'ime ụgbọmmiri

Olabiyi Emmanuel na Olokun Babatunde Alex bụ ụmụakwụkwọ Federal University of Technology, Akure(FUTA ), Ondo steeti nwụrụ ka ha banyere n'ụgbọmmiri dị na mmiri mahadum ahụ na-azụ azụ dị nso ebe ha gara ọgbakọ nkuzi ọrụaka.

Ha dị mmadụ anọ banyere ụgbọ ahụ, mana abụọ sọtara onwe ha mgbe ụgbọmmiri ahụ gburu.

3. Otu nwoke Indịa nwụrụ ka ọ na-ese onwe ya na anụọhịa a kpọrọ 'bear' foto

Nke a mere na agbanyeghị na ndị enyi ya dọrọ ya aka na ntị ka ọ ghara ise ya bụ foto.

4. Nwaanyị Bangkok nwụrụ nokporo ụgbọoloko

Ọdọ ụgbọoloko dí na Bangkok

Nke mere oge ya na enyi ya nwaanyị na-ese onwe ha foto n'okporo ụgbọọloko na amagị na ụgbọ na-abịa.

Ụgbo ahụ gbujiri ya ụkwụ , omecha nwụ n'ụlọọgwụ, ebe enyị ya nwoke merụrụ nnukwu ahụ.

Anụ ọhịa bear merụrụ ahụ tagburu nwoke ahụ oge ọ gara ya nso...


Isiokwu: Ị ma na Buhari yiri Trump? Lee ụzọ anọ gosiri ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Buhari na Trump anaghị ata okwu eze

Lee anya n'ụfọdụ n'ime ha:

 1. Ha abụọ banyere ọchịchị na nka

Ọ bụghị akụkọ na Buhari na Trump bụ agadị abụọ na-achị mba ha, n' oge a ndị mba ụwa na-ekwu maka ndị ntọrọọbia iweghara ọchịchị obodo ha.

Ha abụọ banyere ọchịchị ka ha gbachara afọ iri asaa (70).

Buharị dị afọ iri asaa na atọ (73) n'afọ 2015 oge ọ banyere n'ọkwa ọchịchị, ebe Trump dị afọ iri asaa na otu (71) n'afọ 2017 oge ọ banyere.

2. Etu ha siri banye ọchichị yiri onwe ha

Ha abụọ banyere n'ọkwa ọchịchị ka ha merichara na ntuliaka kachasị tụọ ọha mmadụ n'anya.

Mmeri Trump meriri Hillary Clinton onye ọtụtụ ndị mmadụ chere kara ịbụ nwaanyị mbụ ga-abụ onyeisiala Amerịka, tụrụ ndị mmadụ n'anya dịka nke Buhari meriri Goodluck Jonathan onye bụ onyeisiala oge ahụ siri gbagwojuo ọtụtụ mmadụ anya.

Mgbasaozi e mere tupu ntuliaka kpọbatara ha, kpalitere ọkụ ịkpa oke agbụrụ n'ụdị ahụbeghị na nsonso na mba abụọ a, nke ka na-aga n'ihu ugbua.

3. Ha abụọ anaghị ele ndị ntaakụkọ ala ha anya ọma

Ọ bụghị ihe zoro ezo na Trump ejighị anya ahụ ndị ọrụ ntaakụkọ. Ọtụtụ na-ekwu na Buhari n'onwe ya dịkwa etu ahụ.

Okweghị ndị ntaakụkọ Naijiria aghọta ihe bụ na ewepụ mkparịtaụka, Buharị na-ekwuputakarị okwu dị mkpa gbasara atụmatụ ya oge ọbụla ọ gara mba ofesi.

Kemgbe ọ banyere n'okwa ọchịchị, naanị mkparịtaụka ya na ndị ntaakụkọ mere na Disemba 30, 2015, nke Channels TV chịkọtara, bụ okwu Buhari gwara ndị ọ na-achị n'ụlọ, ndị ọzọ bụ n'ama.

Trump n'onwe ya bụ onye ama dịka 'onye iro' ndị ụlọakụkọ ndị Amerịka. Ọtụtụ oge, ọ bụrụ na ọ naghị akpọrị CNN na Twitter ya, ọ bụrụ otu onye ntaakụkọ ka ọ na-akatọ.

A na-ebokwa ndị ntakụkọ ebubo na ha kpọrọ onyeisiala abụọ ahụ asị.

4. Ha abụọ ji okwu akusu ndị ha na-achị.

Trump na Buharị anaghị ata okwu eze tupu ha kwuo ya, nke mere ndị ha na-achị ji akpọrị ha maka ya.

Ihe ọbụla gbatara Trump n'obi ọ na-ekwupu ya n'igwe okwu Twitter. Ọtụtụ ndị Amerịka echefubeghị okwu Trump dịka; #Covfefe, 'Afrịka bụ obodo ike nsị' (#shitholecountries) wdg.

Buhari anaghịkwa ahazi okwu,...


Isiokwu: Ị ma na iwu Naịjirịa machiri nwaanyị ịrụ ọrụ n'abalị?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'agbanyeghị na ọtụtụ ụmụnwaanyị kwenyere n'ihe a kpọrọ 'feminist movement', e nwere ụfọdụ iwu dị na Naịjirịa bụ ọgbatughie nye ya.

Nnanna Emeka bụ onye ọkaiwu, so n'otu ndị bu okwu femịnisti a n'isi na Naịjirịa makana ọ gụrụ 'Feminist Jurisprudence' na mahadum.

O kwuru na ọ na-awụ ya akpataoyi ịhụ ndị na-aghọtaghị na e nwere ụfọdụ iwu na-ekpuchiteghị ụmụnwaanyị na Naịjirịa.

Lee ihe ndị o dere na soshal midia gbasara iwu ndị ahụ:

1. Nwoke nwere ike iti nwunye ya ihe

N'okpuru ọkara 55 (d) nke 'Nigeria Penal Code' nke metụtara di na nwunye lụrụ n'okpuru iwu omenala, nwoke nwere ike iti nwunye ya ihe ka ụmụaka ma ọ bụrụhaala na ọ gaghị emerụ ya ahụ ga-ebuga ya ụlọọgwụ.

N'agbanyeghị na iwu a ka dị rue ugbua, Naịjirịa wepụtara iwu a kpọrọ 'Violence Against Persons Prohibition Act' n'afọ 2015.

Iwu a megidere ụdịrị mwakpo dị iche iche; onye dara ya nwere ike inweta ntaramahụhụ tara akpụ.

2. Nwaanyị ekwesịghị ịrụ ọrụ n'abalị

Ọkara 55 nke iwu 'Nigerian Labour Act' anaghị ekwe ụmụnwaanyị rụọ ọrụ n'abalị belụsọ na ọ bụ nọọsụ.

Ọtụtụ ụmụnwaanyị na-agba akwụna n'abalị na Naịjirịa

Ụfọdụ ụmụnwaanyị na-ahụta ya na iwu a ga-eme ka ụmụnwaanyị ghara ịkpata ego etu kwesịrị ekwesị, mana Olamide Abe na-agụ maka iwu na mahadum, gwara BBC na iwu na-ekpuchite ụmụnwaanyị.

O kwuru na etighị iwu a ka e megide ụmụnwaanyị.

3. Iwakpo ụmụnwaanyị n'ike abụghị nnukwu mmehie

N'ime ọkara 353 nke iwu 'Nigerian Criminal Code', iwakpo nwoke ọbụla bụ ezigbote mpụ, e nwere ike ịtụ gị mkpọrọ afọ atọ.

Mana n'okpuru iwu a, iwakpo nwaanyị n'ike abụghị nnukwu mpụ, ntaramahụhụ ya akarịghị ịnọ afọ abụọ n'ụlọmkpọrọ.

4. Nwoke mba ọzọ enweghị ike ịbụ onye Naịjirịa site n'ịlụ nwaanyị Naịjirịa

Nwaanyị si mba ọzọ nwere ike ịbụ onye Naịjirịa site n'ịlụ nwoke Naịjirịa

N'okpuru ọkara 26 na 27 n'iwu Naịjirịa, naanị nwoke nwere ike isi n'alụmdinanwunye mee onye mba ọzọ onye Naịjirịa, nwaanyị enweghị ike ịnwa ya anwa.

5. Nwaanyị ekwesịghị ike nwa ya di maọbụ nwaanyị

Onye ọbụla na-erughị afọ 21 chọrọ ịbanye n'alụmdinanwunye ga-anata akwụkwọ...


Isiokwu: Ị ma na nsị gị na-egosi ahụike gị?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ na-ele ịga mposi anya ka ọ bụ ihe ọjọọ, nke bụ na ụfọdụ anaghị achọ ka a mara na ha na-aga mposi mana ọ dị oke mkpa na ndụ mmadụ,

Igbo na-akpọ ya mposi. Ụfọdụ na-akpọ ya ọma, ebe ndị ọzọ na-akpọ ya ogweasọ.

Ịhe ọbụla ụnụ na-akpọ ya, mata na ịga mposi bụ otu n'ime ihe kachasị mkpa n'ahụ mmadụ.

Otu nwaanyi na-achọghị ka anyị kpọọ aha ya sị na ya na-aga mposi otu ugboro n'izuụka abụọ.

Toilet Posture:Lee ka ị ga-esi ga mposi ọfụma na-achịghị nsị

Nwaanyị ọzọ si na ya na-aga nke ya otu ugboro n'izuụka.

Mana, Dọkịnta Chinedum Aranotu bụ dọkịnta ahụike na University of Nigeria Nsukka sị na o kwesiri ka onye ọbụla na-aga mposi ihe dịka otu ugboro maọbụ ugboro abụọ n'ụbọchị.

Ọ sị na "ịga mposi otu ugboro n'izuụka nwereike ibutere mmadụ ọrịa dị iche iche".

Iji ghọta ka mposi sị dị mkpa n'ahụ mmadụ, ọ dị mma ịghọta ihe bụ mposi.

Gịnị bụ mposi?

Mposi bụ ihe eriri eri nke ahụ mmadụ anabataghị. Ihe dịka protin, nnu, nje na ihe ndị ọzo nke eririafọ mmadụ yọchara, na-abaghịzị uru n'ahụ, nke ahụ chụpụrụ achụpụ site na eririafọ.

Akwụkwọ ahụike 'Healthline' si na ụdịdị maọbụ usi mposi dị iche dịka ahụ mmadụ si dịkwa iche mana ụdị ya nwereike igosi ka ahụike mmadụ dị.

Ugboro ole ka mmadụ kwesiri ịga mposi?

Akwụkwọ akụkọ 'Healthline' sị ka mmadụ sị aga mposi gosiri ka ahụike eririafọ ya dị.

Chinedum Aranotu kwukwara na "onye ọbụla na-eri ihe kwa ụbọchị kwesiri ị dị na-aga mposi kwa ụbọchị na-emeghi etu a nwereike ibutere onye ahụ ọrịa dị iche iche".

Dkt. Chinedum Aranotu sị na ịga mposi kwa ụbọchị dị oke mkpa n'ahụike mmadụ

Enweghi ugboro ole kpọm kwem mmadụ kwesiri ịga mposi, mana ndị 'Healthline' sị na bido n'ugboro atọ n'ụbochị rụọ ugboro atọ kwa izuụka dị mma.

Nyocha e dere n'akwukwọ mgbasaozi nke "Scandinavian Journal of Gastroenterology" kwadokwara nke a.

Igbo kwenyere na ịga mposi n'ụtụtụ tupu ị saa ahụ maọbụ tupu nrị abanye gị n'afọ kacha mma, na ọ ga-enye ohere ka nrị ọhụrụ baa gị ahụ.

Dọkịta Aranotu kwenyekwara na ịga mposị ụtụtụ kacha mma ma kwuo sị "Onye ọbụla nwereike ịga mposi mgbe ọ gụrụ...


Isiokwu: Ị ma na ị daala iwu ma ị gbuo onye chọrọ ọnwụ na Naịjirịa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ị ma ikike ị nwere iji eme etu ọbụla masịrị gị dịka onye Naịjirịa?

Amaghị ikike a ebuterela ọtụtụ mmadụ nkwafu ọbara nakwa ịga nga mkpụrụ ọka.

Ihe ndị dị ka etu gị na ndị uweojii si emekọrịta nakwa etu gị na ndị agbataobi gị si emekọrịta nwere ike ịzọ gị maọbụ tinye gị na nsogbu.

Ndị otu na-ahụ maka oke ruru onye bụ Constitutional Rights Awareness and Liberty Initiative (CRALI) bukwasịrị ya onwe ha ime ka ndị Naịjirịa mata ikike ha nwere, nke mere ha jiri rụpụta ihe ga-akụziri gị ikike ndị a.

Ha rụpụtara ihe ha kpọrọ "know your rights Nigeria app" nke ndị US Consulate dị na Naịjirịa kwadoro.

E mere app a ka o nwee ike ikuziri ndị mmadụ ikike ha n'asụsụ ha ga-aghọta, nke gụnyere Igbo, Hausa, Yoruba, Pidgin nakwa bekee.

Onye mepụtara ya bụ Adeola Austin Oyelade, kwuru na e nwere ndị ọkaiwu iri ise (50) ga-enyere gị aka ma zaa gị ajụjụ ọbụla ị nwere ịjụ n'elu app a, n'efu.

Ị ma ikike ị nwere iji eme etu ọbụla masịrị gị dịka onye Naịjirịa?

Ị ma Ikike gị?

Ọtụtụ ndị mmadụ abanyela n'ime nsogbu ha na-amaghị etu ha ga-esi apụta maka amaghị ikike ha.

Na Naịjirịa ị 'nyere mmadụ aka' gbuo onwe ya maka na ọ chọrọ ịnwụ tupu ọrịa ọ na-arịa egbuo ya, iwu weere ya na ị gburu mmadụ. Nke a ga-eme ka ị gaa mkpọrọ.

Ị chọọ iji aka gị gbuo onwe gị nke bekee kpọrọ 'suicide' ma ị mezughị ya, iwu mara gị, ị nwekwara ike ịga nga otu afọ.

Iwu Naịjirịa kwuru na a ga-eche ka nwaanyị ahụ mụọ nwa tupu e gbuo ya, maka na ọ bụ ya ka ikpe mara, ọ bụghị nwa ya.

Lee ikike ndị ọzọ ị nwere:

Ị ma ikike ị nwere dịka onye Naịjirịa?

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasi gị:


Isiokwu: Ị ma na ị nwere ike iji N10,000 bido akaọrụ ndị a?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ebe ọ bụ na ndụ dị, iwu bụ na a ga-eri nri.

Nri bụ ihe a na-enweghị ike ịkwụsị ire n'ụwa, makana onye ọbụla kwesịrị iri nri maka ịdị ndụ.

Ebe ọbụla a na-ere nri, a ga-enwerila ndị ga-azụ ya. Ọtụtụ ndị na-ere nri kwuru na ha ji ihe dịka puku naịra iri wee bido akaọrụ a.

Ọ bụrụgodu kpekere maọbụ chin-chin, ebe ọ bụ ihe na-abanye n'ọnụ, ị ga-ahụ ndị ga-azụta ya.

2: Mmanya

Mmanya ụtọ, mmanya nkwụ na ngwọ, nakwa nke e si na mkpụrụ osisi emepụta nke Bekee kpọrọ 'Smoothie' bụ ihe mmadụ nwere ike na-etinyeghị ego buru ibu.

Etu i si mezie ya ga-eme ka ndị mmadụ zụọ maọbụ ghara ịzụ ya.

3: Mkpụrụ osisi

Mkpụrụ osisi anaghị agwụ agwụ makana otu laa (kwụsị ịmị), mgbe ahụ ka ọzọ ga-apụta.

Makana e nwere mkpụrụ osisi nke na-apụta n'oge udummiri ma nwee nke na-apụta n'ọkọchị, akaọrụ a bụ nke ga na-eweta ego.

Ị na-ere ihe dịka oroma, ọ laa, ị bido rewe mangoro maọbụ ube na ndị ọzọ wdgz.

4: Ịsa akwa

Ibido akaọrụ a, ihe ị ga-achọta mmiri, gote ncha, efere ị ga-eji asa akwa na eriri ị ga-eji agbasa akwa ma ị saa ya.

Ihe ọzọ ị nwere ike ime bụ ịzụta igwe e ji ede akwa.

Ị nwere ike na-aga n'ụlọ ndị mmadụ na-asara ha akwa, ọkachasị ndị na-arụ ọrụ Bekee na-anaghị enwe ohere.

5: Ịkpa isi

Ọtụtụ ndị na-akpa isi nwere ike ịbịa n'ụlọ gị kpaa gị isi, ụdịrị ọbụla ị chọrọ.

Ị nwere ike gwa ha zụta ihe ndị ha chọrọ iji kpaa isi, ebe ị ga-eji naanị mbọ isi nakwa ude isi bịa.

Ị kpaa ọtụtụ ndị isi, ị nwee ike nweta ego.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ị ma na ịgbọ ncha nwereike ime ka utu gị ghara ị na-ekeli ọsịsọ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ bụghị naanị ndị Afrịka ka okwu a na-anyị arụ ikwu, o nwere agbụrụ ndị ọzọ dịka ndị India nakwa ndị Chaịna anaghị ekwu maka ya.

O nwereike ịbụ n'ihi na ụfọdụ ndị mmadụ chere na ọ bụ ihe ọjọọ maọbụ na ọ bụ ihe atịtị.

Mana o nwere uru dị na ya? Lekwa ihe anyị chọpụtara:

Uru a dị na ya?

Cynthia Fogoe bụ ọkachamara n'ihe gbasara mmkeọahụ chere na o nwere ụfọdụ uru.

Ọ gwara BBC Radio na mkparịtaụka ha nwere na uru dị na mmadụ "ịgbọ ncha".

Lee ihe ndị o kwuru ebe a:

Onye ọzọ tinyere ọnụ n'okwu a bụ Chidinma Njoku bụ onye ọrụ ahụike.

O kwuru sị "Ọ bụ ụzọ ị ga-eji mụta maka ahụ gị" ma kwukwaa na:

Ọghọm dị n'ịmetụ onwe gị aka

Fogoe gaara n'ihu kọwaa na o nwere ọtụtụ ọghọm sikwa n'ịgbọ ncha pụta.

O kwuru na ọ na-arara ọtụtụ ụmụnwoke na-eme ihe a ahụ ịnọte aka ma ha na onye ọzọ na-enwekọ aramara.

"Ị na-eme ihe a mgbe niile, ị ga-akuziri ụbụrụ gị na ọ bụ naanị n'ụzọ ịgbọ ncha ka ị ga-esi nyụọ uhie".

Nke a ga-ebute nsogbu dịka, enweghi ike ikeli utu gị, ịnyụ uhie ọsịsọ, ịnọte aka n'aramara tupu ị nyụọ uhie.

Nnyocha ọzọ gosiri na ikiri ihe onyonyo aramara bụ "pornography" na Bekee nke na-eso ịgbọ ncha, na-emetụta ụbụrụ mmadụ n'ụzọ ọjọọ.

Ọ na-eme ka ndị na-ekiri ya kwụsị ịnwe agụụ mmekọrịta n'ebe nwunye maọbụ enyi ha nwaanyị nọ.

Ụmụnwaanyị a na-eme ya?

Ụfọdụ na-eche na ekwute okwu mmadụ igbo onwe ya agụrụ mmekọahụ, ọ bụ ụmụnwoke ka a na-ekwu maka ha.

Mana Radhika Sanghani bụ onye ntaakụkọ ma maka aramara kwuru na nke a bụghị eziokwu.

Sanghani kwuru na "ụmụnwaanyị na-eme ya mana ọ bụghị ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ya chaa chaa".

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ọgba mbọ: Ọrụ ugbo m na-arụ si m n'obi pụta


Isiokwu: Ị mara ihe ọfọ bụ n'ala Igbo?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọfọ bụ osisi pụrụiche maka na ndị Igbo na-akwanyere ya ugwu nke ukwuu. Ndigbo nyere ọfọ ikike dị egwu dịka ikike e ji ekwu eziokwu, ikike e ji ahụ na anaghị emegbu mmadụ.

Ọfọ bụ ihe a na-ahụ anya a na-eji na-egosipụta eziokwu maọbụ nkwekọrịta n'etiti ndị Igbo.

E nwere osisi a na-kpọ osisi ọfọ mana ọbụghị osisi ọfọ niile ka-eji eme ọfọ.

Osisi a na-eji eme ọfọ ga-eji aka ya daa n'ala mana ọbụghị ndị niile dara n'aka ha ka e jikwa eme ọfọ.

Ọ bụ nke jiri aka ya dara onwe ya kpọwa ụzọ abụọ, otu isi ya che n'ọwụwa anyanwụ, otu isi eche isi n'ọdịda anyanwụ, oge ahụ, a mara na ọ bụ ọfọ daziri adazi.

BBC Igbo gbara ndị mmaọdụ ajụjụọnụ ka ha kọwa ihe ọfọ bụ na ihe ọ pụtara n'ala Igbo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ị nwere ike ịgba ara ma ị nweta onwe gị n'ụlọ mkpọrọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ule ụlọ mkpọrọ

Mana ọtụtụ ndị na-eleta ndị mkpọrọ ekwuola na ụlọ mkpọrọ na Naịjirịa anọghị nso ịbụ ebe mmezi maka ụfọdụ ihe ha kpọpụtara.

Onyeisi otu na-eleta ndị mkpọrọ a na-akpọ Carmelite Prisoners Interest Organisation (CAPIO) na Bekee bụ Fr. Ambrose Ekeroku, gwara BBC na ọnọdụ ụlọ mkpọrọ na Naịjirịa bụ nke na-agba anya mmiri.

Fr. Ambrose kwuru na ihe ruru mmadụ 60 n'ime ụlọ mkpọrọ n'Enugwu bụ ndị isi na-adịghị mma.

O kwuru na ụdị ndị ahụ nọ n'ogige a rụpụtara ndị isi adịghị mma nọ n'ime ụlọ mkpọrọ nke a kpọrọ 'Asylum' na Bekee.

Fr. Ambrose kwuru na ihe dị mwute karịa bụ na ndị nọ n'ụlọ mkpọrọ enwetabeghi ezigbo nri ma ya fọdụ inweta ọgwụgwọ maka ndị isi mgbaka.

O kọwara na ọnọdụ ndị nọ na mkpọrọ nọ abụghị ihe dị mma cha cha nke anaghị aba uru ha chọrọ ka ọ baa maọbụ gbanwe ndị nọ n'ime ya.

Ụfọdụ ụlọ mkpọrọ na Naịjirịa dị njọ karịa etu a

N'okwu ya: "Ọtụtụ ụlọ mkpọrọ dị na Naịjirịa bụ nke ndị ọcha rụrụ nke kwesiri ibu mmadụ 600.

"Mana ugbua, ha na-ericha mmadị 30,000 nke bụ na ebe niile kpara mkpa karịa.

"Ị gaa ebe ahụ, ị hụ ka ebe niile na-esi isi, ọnọdụ mkpocha na nzacha adịghị mma, mmiri adịghị.

"Ọtụtụ ihe ga-eme ka mmadụ nwee isi mgbaka ebe ahụ."

Ihe nwereike ibutere ndị nọ na mkpọrọ isi mgbaka

Ọ kọwarana ụdị ndị a anaghị aga n'usoro ikpe maka na ndị nwe ya chọrọ ka ọ nọrọ ebe ahụ.

Dịka o si kwuo, ndị nọ na mkpọrọ nwere isi mgbaka na-anọ iche n'ebe ndị ọzọ nọ mana ajụjụ bụ kedụ ka ha si enweta ọgwụgwọ?

Kedụ ka ndị isi mgbaka si ebi n'ụlọ mkpọrọ?

Ndị nwere isi mgbaka nọ n'ụlọ mkpọrọ na-anọ n'ime ụlọ nke ha dị iche na mkpọrọ niile. Fr. Ambrose kwuru; "Ha nwere mgbidi nke ha, nwee mgbo nke ha dịka "mkpọrọ n'ime mkpọrọ".

O kwuru na ha anaghị enweta ọgwụgwọ ọbụla na-abụghị nke ndị otu ha bụ CAPIO na-arụ ọrụ enyemaka n'ụlọ mkpọrọ site na ndị dibia bekee ha na-akpọta na-enye.

O nweghizi ọgwụgwọ ha na-enweta maka na ha anaghị eri nri nke ọma, ya fọdụzie inweta ọgwụgwọ.

N'okwu Fr. Ambrose."Ọgwụ ndị isi mgbaka na-agara ọnụ nke ukwu, maa gọọmenti enyebeghị ha ezigbo nri, ma ya fọdụzie ọgwụ ndị...


Isiokwu: Ị nyara bọres ka ị kpọrọ ọga? Lee egwuregwu ụmụaka mgbe elu bụ ala ọsa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igbo culture: Egwuregwu ụmụaka Igbo jiri nwee aṅụrị oge gboo.

Ọ na-abụ nwantakịrị nụ olu nne ya, o jiri ọsọ jiri ije laruo ụlọ maka ụtarị.

Oge ahụ ka ụmụaka mara etu e si enwe aṅụrị na etu e si egwu egwuregwu.

Oge ahụ, ndị mmadụ anaghị achịrị obi ha n'aka maka onye agbataobi ha, kama nwa bụ nwa ọha, nwantakịrị ọbụla nwereike ịga n'ụlọ onye agbataobi ya ọbụla soro ụmụaka ibe ya gwurutu egwu.

Egwuregwu akarịka nụ, tupe e mee nke a, mee nke ọzọ, chi a na-achọ iji, ụfọdụ oge, ụmụaka anaghị echeta dị na ha eribeghi nri.

Ọ dịzị ka ụfọdụ egwuregwu ahụ alachala maka na o nweghizi onye nwere ohere ha ugbua, nakwa egwu abịala ọtụtụ mmadụ, e nweghizi ntụkwasi obi ebe agbataobi nọ.

Mana, ọ dị mma ka anyị laghachitu azụ chetara ihe ndụ dịka ya oge oge gboo.

Egwuregwu ụmụaka n'egwu mgbe gboo

1. Ịwụ ụdọ:

Ụmụaka na-awụ ụdọ ihe dị egwu. A na-eji ya eme nwale ọ ga-emeri ibe ya ọkachasị ụmụnwaanyị. Otu onye jide n'otu isi, onye ọzọ ejide n'isi nke ọzọ, ndị mmadụ e si n'ihu mana azụ na-abanye.

Ọ naghị adị mfe isi n'azụ banye mana ebe ahụ ka ọ na-aka mma maka ụfọdụ oge, iwu na-abụ na ị ga-esiriri n'azụ febanye, ị melighi ya, ị pụọ.

Ịwụ ụdọ bụkwazi otu ụzọ ndị mmadụ si emegharị ahụ iji taa ahụ ma gbasie ike ugbua

2. Ịkpọ ọga:

Ụmụnwaanyị kwenu! Ebe a ka ụmụaka ụmụnwaanyị na-egosi onwe ha nke ọma.

Ụfọdụ ụmụnwaanyị ga-akpọgide ọga kpọgide ọga, ha agaghịdị anụ oge nne ha kpọrọ ha ruo mgbe o jiri ụtarị bịa. Ịkpọ ọga ọkụ ọkụ bụ nụ egwu e ji, i juo oyii, a gafee gị ozugbo.

A na-akpọ ọga, a na-akpụ aka n'akwa ha, oge ụfọdụ na-egosi ụdị ịba ha yi ma ndị na-eyighi ịba cha cha. Ụfọọ̄ụ ụmụnwoke kpọkwara ọga n'onwe ha mana ọ bụ ọkacha ụmụnwaanyị bụ ndị kpọrọ ọga nke ọma.

3. Ife Kaịt(Kite):

"I fere kaị mgbe i pere mpe?" N'ọlụ onye egwu Zoro. Ife kaịt adịghị mfe cha cha maka ọtụtụ ndị amụtaghị ya rue taa. Ị ga-eji aka gị rụọ ya ma zuru eriri akwa nne gị jiri fee kaịa mana ekwela ka o jide gị.

Ife kaịt tara obere akpụ mana ndị mụtara ya na-efepụ ya, ụdị ọṅụ na mkpu a na-eti ma ị na-afụ ya n'igwe.

Mmadụ niile a na-agwa gị...


Isiokwu: Ị nụla maka ọrịa 'Bovine Tuberclosis' na-arịa ehi n'Abia?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọrịa ọhụrụ ejituola ehi nọ n'Abia steeti

O kwuru na ọ bụ ka ha ghara ibute ọrịa ọ kpọrọ "Bovine Tuberclosis" nke a chọpụtara na steeti ahụ ọhụrụ a.

Ọkammụta Mgboji kwuru na  ya bụ ọkwa adịla mkpa maka nchọpụta etu ọrịa ahụ si metụta ehi ndị a.

Gịnị bụ 'Bovine Tuberclosis'?

Nke a bụ ọrịa otu nje a kpọrọ "Mycobacterium bovis" nke metụtara nje na-ebute ụkwara nta (Tuberculosis) a na-ahụ n'ahụ mmadụ maọbụ nke nnụnụ.

Mgboji kwuru na a chọpụtara ya bụ nje n'izuụka abụọ gara aga n'Aba.

Njirimara ọrịa a

Mgboji kwuru na njirimara ọrịa a bụ ntitu ahụ niile , oke ụkwara na ọnwụ.

Mgboji kwuru na ọrụ ha bụ i site n'aka ndị dọkịta na-elekọta anụmanụ mee nyocha ehi ọbụla akpụpụtara maka ogbugbu nakwa iresi ọha.

N'okwu ya" o nweghị ka ị ga-esi mata ehi orịa a ji karịa igbu ya maọbụ nyochaa ehi ahụ."

"Nke a mere anyị ji sị ndị mmadụ ka ha ghara iri ngụgụ anụ ehi ugbua mana ha nwereike iri akụkụ ndị ọzọ.

Mgboji kwuru na ụlọọrụ ya agwaala ndị dọkịta na-elekọta anụmanụ na-anọ n'ebe a na-egbu anụ ka ha kee nkwụcha ma chọpụta ehi ọria a ji ma ghara ikwe ka e resi ya ọha.

Ihe ministri ahụike Abia steeti kwuru maka ọrịa a

Kọmịshọna na-ahụ maka ahụike n'Abia steeti bụ Jonathan Osuji kwuru na o nweghị ihe o nwere ikwu maka ya bụ ọrịa ji anụ ehi na steeti ya.

O kwuru na kọmishọna ọrụ ugbo ma ihe mere o ji kwupute ọkwa ahụ ọ mara maka ngụgụ anụ ehi mana o mebeghi ka ngalaba ahụike steeti Abia mara maka ya.

N'iza ajụjụ, Oriaku Nwadiuto Nwankwu onye bụ onyeisi oru ahụike n'ebe a na-egbu anụ n'Ubakala di n'ọchịchị ime obodo Umuahia South siri na ha na-arụ ọrụ ha nke ọma ịhụ na-echekwara ndụ ndị nata anụ ehi n'akụkụ steeti Abia ebe ha na-elekọta.

Ọ kọwara na ha na-enyocha ehi ọbụla tutu egbu ya nakwa mgbe egbuchara ya, ma nakwa etufu anụ ọbụla ahụrụ na o bu nje ọbụla.

Ndị n'egbu anụ na ndị nrekwa anụ ndị tinyere ọnụ na okwu a siri na ọmama ọkwa ahụ gọọmentị mara isi ka aghara iri akụkụrụ anu ehi Awusa, adoghachila eke ekekere azụ na mgbere anụ ha n'atu.

Ihe ndị na-egbụ anụ kwuru

Dika onye ọrụ nchekwa ahụike ogbe ahụ siri...


Isiokwu: Ị pụtakwara kiri ọnwa ọbara?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụnụ amakwa na ọchịchị kpuchiri ọnwa n'abalị ụnyaahụ?

Naịjirịa sonyere mpaghara ndị ọzọ n'ụwa we hụ nwee chinjinabọ kachasị nọtee aka kamgbe afọ otu narị.

Ọnwa ọbara na Indoneshia

Naịjirịa

Osote onyeisi ụlọomeiwu sineti bụ Ike Ekweremadu ekwuola na mgbochi e gbochiri ụlọ ya ụbọchị ole gara aga bụ nkata iji chutuo ya na onyeisi ya Bukola Saraki n'ọkwa,

Ike ịda jụụ otụ nkeji banyere oke ogbugbu na-eme n'ala Naijiria agwụla Ekweremmadụ

Nakwa ịkwụsị ndị APC wufere PDP ka ha ghara iwufe.

Mana o kwuru na ya agaghị ekwe ka onye ọbụla majaa ya.

Ebe ọzọ na Naịjirịa

Ndịgha Naịjirịa ahazigharịala ndịisi Lafiya Dole, bụ atụmatụ ha ji na ebuso Boko Haram agha.

Nke bụ ugboro anọ ewepụrụ onyeisi Lafiya Dole n'ime ọnwa iri na anọ, bụ ihe ndị ma maka ya kwuru bụ maka mwakpo ndị Boko Haram na awakpo ndịgha na nso nso a.

Akụkọ mba ofesi

Facebook abaala na nsogbu

Onye nwe Facebook mefukwara ego nke mere o jiri gbatuo n'ọkwa ndị kachasị nwee ego n'ụwa niile

Ọ dịka nsogbu gbasara ọkwụ ụgha nke Facebook na-enwe na-emetụtazi ya bụ dike na soshal midia.

Nke a bụ maka na ego e ji azụ oke na Facebook jiri pasentị iri na itoolu gbadaa ebe ha mefuru ihe ruru ndị dọla otu narị na iri abụọ.

N'akụkọ ndị ọzọ,

Egwu Drake na-ebutezi nsogbu na US

US akatọọla egwu na-ewu nke Drake kụrụ nke na-eme ka ndị mmadụ wutuo n'ụgbọala na-aga ịgba egwu.

Ụlọọrụ njem na US kwuru ka ndị mmadụ kpachara anya maka o nwereike ibute ihe mberede okporoụzọ

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Patience Ozokwor nke mbụ


Isiokwu: Ị tọkịrị n'ime nwaanyị, nọrọ jụụ ma mee ihe ndị a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ntọkịrị amụ n'ime ọtụ nma-emekarị mgbe mmekọrịta nwoke na nwaanyị sọgburu onwe ya

Mana amụ nwoke ịtọ n'ime ikpu nwaanyị, ihe Beke kpọrọ 'penis captivus', abụghị ihe na-eme kwa mgbe.

Amụ ịtọ n'ọtụ na-emekarị mgbe nwoke na nwaanyị na-enwe mmekọrịta.

Oge ụfọdụ, ndị mmadụ na-asị na ọ bụ mmemina onye gbara n'ezi, ya bụ onye gara dina onye na-abụghị nwunye ha maọbụ di ha.

Ihe onyoonyo wuruewu n'izu gara aga gosiri etu otu nwoke si tọkịrị n'ime nwaanyị ebe ha na-enwe mmekọrịta.

Ndị mmadụ wee si na ọ bụ ọgwụ di nwaanyị ahụ mere jidere ha, ụfọdụ na-asị na ọ bụ n'ihi na ha na-ezuru ezuru eme ya.

Gịnị na-ebute 'Penis Captivus'?

Ndị Yotoba na-akpọ ya 'magun'.

Ihe ndị Yoroba kwenyere maka Magun

Dkt. Francis Ezenwankwo ọnụ na-eru n'okwu n'ahụike ụmụnwaanyị sị na o kwenyeghi na ọgwụ maọbụ nnsị a, maka na ọ bụ dọkịnta.

Ọ sịkwa na ntọkịrị a abụghị ihe na-eme kwamgbe.

Mana dịka ndị dọkinta si kwuo, ọ sị "ihe na-ebute ntọkịrị amụ n'ime ọtụ - 'penis captivus' - bụ mgbe anụ ọtụ nwaanyị na-akpadosie amụ nwoke ike nke ga-eme na amụ nwoke ahụ agaghị enweike rituo na ọtụ nwaanyị ahụ."

"Nwoke na nwaanyị ga-atọ na mmekọrịta ha. Mana ọ bụghị oge ọbụla ka ọ na-eme."

Ọ sị na ọ hụbeghi ihe dị etu a kamgbe o bidoro rụwa ọrụ dịka dọkịnta.

Mana Dkt Ezenwankwo bụ Obs na Gynae na-agwọ ụmụnwaanyị sị na o nweghi ihe gbasara 'penis captivus' na ịta mmadụ amusu, iji ọgwụ jide mmadụ, maọbụ 'ihe onye chọ ka ọfụ n'ịgba n'ezi'.

Ọ sịkwa na o nweghi ihe na-ebute ya ha ma.

Dkt Ezenwankwo sị na o kwenyeghi n'ịgwọ ọgwụ.

'Penis Captivus' o nwere ọgwụgwọ?

Gịnị na-ebute 'Penis Captivus'?

Ebe ọtụtụ dọkinta na-asị na ha ejibeghị anya ha hụ ebe o mere mmadụ mbụ, otu nwaanyị kwuru na o meela ya mgbe ya na di ya na-enwe mmekọrịta.

Ọ sị na ọ bụ mgbe o ruru oge aramara ahụ tọbara ya ụmị.

N'ọnụ nwaanyị a, "ọ bụ etu ọtụ m sị nabata oke ụtọ aramara".

Gịnị ka i ga-eme ma ị tọkịrị n'ime nwaanyị?

Ihe mbụ ndị nwere 'penis captivus' kwesịrị ime bụ

Ihe ndị a ka Dkt Ezenwankwo na-agwa onye ga-ahụ onye ya n'ọnọdụ a.

Mana Dkt John Dean, bụ dọkịnta...


Isiokwu: Ịchịgharị ehi: Ndigbo asaala onyeisi ndị uweojii\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Unyaahụ, Idris gwara ndị gọọmenti steeti ka ha bụrụ ụzọ mapụta ala maka ọdọ ehi tupu ha amabido ịchịgharị ehi.

Onye chịburu dịka onyeisi otu Aka Ikenga bụ Goddy Uwazuruike gwara onye ntaakụkọ BBC na okwu onyeisi uweojii kwuru bụ okwu  ịchọ okwu.

"Onyeisi ndị uwe ojii ekwuteghi ọfụma. O kwughị okwu ka onye nọ na nnụkwụ ọkwa."

Uwazuruike kwuru sị, "Ọ bụ steeti bụ ndị nwere ikike maka ala. Ihe ọbụla ha kwuru maka ala bụ ihe ga-eme. Ị bịa na-agbara ndị na-achị ehi, ihe ọ masịrị ha mee, onweghị ihe ga-enye ha ikike ịga n'ugbo mmadụ ebe mmadụ kọrọ akpụ, ji na ede ịga mebie ya. O kwuteghị ya. Ihe ọ na-ekwu bụ okwu e ji achọ okwu."

Ọ gara n'ihu kwuo na onyeisi ndị uweojii kwesịrị ịkwụsi ike na onye na-achị ehi mebiri ihe onye ugbo kwụ ụgwọ ihe o mebiri.

"Ihe o kwesiri ikwu bụ na onye na-achị ehi na anụ ndị ọzọ agakwala ebe ahụ. I bịa, dowe iwu obodo ahụ, ịda iwu ha, ha ga-ahakwa gị nha. Ọ bụ ihe ejiri mara onye eziokwu. Onye bụ onye eziokwu agaghị na-agba okwu okirikiri."

Ọ sịkwara, "Ị gaghị abịa na Enugwu na-atụrụ ndị Enugwu etu ha ga-ezi mee ala ha. Ichọ Izu ala ga-zuru ala. Ichọ ime ya ọgba ebe a na-azụ ehi, o nwere onye ga-akwusi gị? Obodo ọbụla. I ga Imo steeti, I mekwa otu ihe ahụ."

Onye osote onyeisi otu jịkọrọ ndị ọkaiwu na Naịjirịa bụ NBA n'aha ịchafụ bụ Barr. Monday Ubani kwụnyere Uwazurike n'ihe o kwuru.

N'okwu ya, ọ siri: "O nweghi iwu e nwere nke na-ekwu na ọ bụ iwu ịwapụta ọdọ ehi na steetị. Ebe ọ bụ na-onweghi, ọ bụ ihe dị mgbagwoju anya, dịkwa njọ na onyeisi ndị uweojii ga-amabido ndị steetị inwe iwu megide ịchịgharị ehi. Eleba anya n'iwu ala anyị, o nweghi ike a. Ọ bụ sọọsọ ụlọikpe nwere ikwu na iwu emegidere iwu Naịjirịa."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Okacharamara n'ihe gbasara nchekwa bụ Emeka Monye kwuru na ọ bụghị ọrụ dịrị onyeisi uweojii ikwu ihe ha ga-eji ala mee.

Dika Monye siri kwuo, "Ọ bụ okwu dịrị ndị gọvanọ na ọgbakọ ndị omeiwu nke steeti na nke gọọmenti etiti ikwu ihe gbasara ala ha. Okwu onyeisi uweojii bụ okwu aghụghọ. ọ dighị mkpa inwe ọgba ebe ana-azụ ehị tupu ị nwuchie ọnye...


Isiokwu: Ịchụ onyenkuzi chọrọ idina nwataakwụkwọ n'ọrụ ezughi -ICPC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

OAU achụọla onyenkuzi ha maka ebubo ndina maka ịgafe ule

Ha kwuru site n'ọnụ kọmishọna na-ahụ maka agụakwụkwọ ha bụ Mohammed Bade na mahadum ahụ kwesiri ị nyocha ọkammụta Richard Akindele maka akụkọ a.

O si "N'agbanyeghị na mahadum achụọla ya (Akindele) n'ọrụ, anyị na-atụ anya na a ga-eme ya nyocha zuru oke ma kpụpụ ya ụlọịkpe maka nke a".

Ọchụchụ ọkammụta OAU: Ọ bụ ihe kwesịrị- Ụmụnwaanyị

'Onyenkuzi kwadara m n'ule maka na ekweghị m"

Gbalahụ idina onye nkuzi gị n'ụzọ ise a

Bade kwuru na ọ dị mkpa iji chekwa ụmụnwaanyị na-agụ akwụkọw na mahadum dị icheiche n'ihi na ụdị omume a buru ibu n'etiti ndịnkuzi na ụmụakwụkwọ mahadum.

Ọkammụta Richard Akindele bụ bu onyenkuzi na mahadum Obafemi Awolowo chọrọ idina nwataakwụkwọ ya tupu ọ gafe ule.

OAU bụ mahadum dị n'ọdịda-anyanwụ Naijiria a mara ọfụma

Achụrụ ọkammuta ahụ n'ọrụ mgbe mahadum ya mere nyocha chọpụta na nwata akwụkọ ahụ gafere ule ya ma jide kwa olu ọkammụta ahụ mgbe ọ na-agwa ya na ọ ga-edina ya.


Isiokwu: Ịgba onye dị ime akwụkwọ bụ ịgba mmadụ atọ akwụkwọ - Ụkọchukwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a so na ngụpụta Bishọp dayọsis ahụ bụ Chukwudi Ezeofor n'ọgbakọ mbụ nke sinọd ise dayọsis ahụ.

Bishọp Ezeofor gbadoro ụkwụ n'ụzọ ihe atọ:

N'ime mkpebi atọ ndị a, nke na aboli uzu bụ nke mbụ na nke abụọ nke kwuru na ha agaghị agba ndị bikoro nakwa nwaanyị dị ime akwụkwọ.

Otu ụkọchụkwụ n'ime dayọsis ahụ bụ Ven Chukwudi Osondu kwuru na mkpebi bụ maka na ọtụtụ ụmụnwoke na-ama Chukwu aka n'ihu site n'ikwu na ha chọrọ ịma ka nwunye ha aga atụli ime tupu ha agbaa akwụkwọ.

Osondu kwuru na ụdị ihe a bụ ịma Chukwu aka n'ihu maka na nwaanyị dị ime nwere ike nwa ya apụọ maọbụ nwa ahụ anwụọ agbanyeghi na ha emetọọla akwa alụm di na nwunye ha dịka akwụkwọ nsọ siri kwuo.

Otu ihe ọzọ pụrụiche ọsọndụ kwukwara bụ na agbam akwụkwọ bụ n'etiti mmadụ abụọ bụ di na nwunye mana ọ bụrụ na nwaanyị ahụ dị ime, ị mara na ọ bụ n'etiti mmadụ atọ maọbụ anọ.

Agụata abụghị naanị dayọsis ga-eti iwu a

N'okwu ya: "Ọ bụrụ na nwaanyị ahụ dị ime nwaanyị, ị mara na ọ bụ ụmunwaanyị abụọ na-agba akwụkwọ mana ọ bụrụ na ọ dị ime nwoke, ị mara na ụmụnwoke abụọ na-agba otu nwaanyị akwụkwọ."

Osondu kọwara na ihe a abụghị ihe ziri ezi; "Anyị ga-akọwara ndị ụka anyị ka ha ghọta, anyị anaghị achụpụ mmadụ n'ụlọụka.

"Anyị ga-enye ndị chọrọ ịgba akwụkwọ akwụkwọ ka ha gaa n'ụlọọgwụ ga mee nyocha gbasara ọtụtụ ihe dịka ọrịa obiri n'aja ọcha nakwa ọrịa ndị gụnyere

N'aka nke ọzọ, bishọp Eha-Amufu dayọsis bụ Nkemjika Olinya kwuru na o teela ha bidoro iwu a na dayọsis ha ma ọ na-aga nke ọma.

O kwuru na ndị ụka ha nabatara ya nke ọma ma makwara na ha enweghi ike ịgba akwụkwọ ma ha dị ime.

BBC Igbo gbara otu nwoke na-achọ ịlụ nwaanyị aha ya bụ Aloba Oke ajụjụọnụ. O kwuru na ya nabatakwara iwu ndị ụka ahụ maka na ọ bụ ihe ziri ezi.

Ndị ọzọ nọkwa n'akara Facebook anyị katọọ atụmatụ nwoke na nwaanyị ibiko ọnụ tupu ha agbaa akwụkwọ.

Mana ụfọdụ ndị ntorobịa chere na onweghi ihe o mere ma nwoke na nwaanyị chọrọ ịlụ onwe ha bikọrọ ọnụ tupu ha agbaa akwụkwọ.

Chukwuemeka Okereke nọ n'akara Facebook anyị kwuo na ya nabatara ka nwoke nabata enyi ya nwaanyị...


Isiokwu: Ịgụ egwu ọ ga-enyerenwu ọnọdụ ahụike gị aka?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O nwekwara ike inyere nkuru ume onye akpaume na-enye nsogbu aka, ma nyerekwa onye nwere ọrịa nchefu a na-akpọ "dementia" aka idi ọrịa na-arịa ha.

N'ime ihe ruru afọ iri abụọ gara aga, ndị nnyocha agbaala mbọ ịchọpụta ihe a ga-ejide aka sị na ọ bụ akparamagwa maọbụ eburupụtaụwa ahụ jikọrọ egwu na ahụike.

Ọkammụta Daisy Fancourt, si na mahadum University College London, kwuru sị na ọtụtụ ihe na-agbanwe n'ahụ mmadụ ma ọ na-agụ egwu: "Nke a nwereike ịgụnye mbutu n'ihe na-ebute mgbakasị ahụ, nke a kpọrọ cortisol. Anyị na-ahụkwa ihe dị iche n'ọnọdụ endorphin nke na-emetụta mgbanwe ọnọdụ anyị."

Uru dị iche iche ọ bara

Ọkammụta Fancourt emeela nnyocha dị iche iche gbasara uru ịgụ egwu bara, ma kwuo na ọ bara uru dị iche iche.

A na-eji ịgụ egwu agwọ ndị nwere ọrịa ụbụrụ

"Ịgụ egwu bụ ihe e ji enyere ọnọdụ ahụike dị iche iche. Ọtụtụ ihe mejuputara ịgụ egwu. Ịgụ egwu gụnyere igosiputa ihe na-aga gị n'uche, nke anyị ma dịrị ọnọdụ ahụike ụbụrụisi mma. Ọ na-enyekwa aka izi mmekọrịta nwereike iwebilata ọnọdụ mmadụ iche na ọ bụ naanị ya kwụ."

O kwuru na ige egwu nwere ọtụtụ uru ọ baara ahụike.

"N'ime ndị na-aga emume ebe a na-agba egwu, n'agbanyeghi maọbụ egwu tara nchara maọbụ nke 'rock' - anyị chọpụtara na o buturu ọnọdụ mgbakasị ahụ. Nke a gosiri na ọ na-arụ ihe dị iche iche."

Akwụkwọ ndị Canterbury Christ Church University, UK, wepụtara gosiri na "Ịgụ egwu nwereike inyere ndị nwere ọrịa ụbụrụ na ọrịa ndị ọzọ dị iche iche aka".

Ndị nnyocha tinyekwuru sị "ịgụkọ egwu n'ọgbakọ karịrị otu onye nwere ọtụtụ uru ọ bara n'inyere aka na mgbake ndị nwere ọrịa ụbụrụ".

Ntụgharị uche

Annabel bụ okwe ukwe bi na mba Jamini, kwuru ihe ịgụ egwu mere n'uche nakwa ahụ ya.

Ịgbakọ wee na-agụ egwu dị ndị agbụrụ Tamil Hindu mkpa

"Mgbe ọbụla m na-agụ egwu, ọ na-adị m ka oge ntụgharị uche. M na-etinye onwe m n'ime egwu ahụ. Ọ na-eme ka ahụ dị m mma."

Ọ na-eji awa atọ agụ egwu kwa ụbọchị Tọzde ọbụla.

"Ị na-eji ahụ gị niile agụ egwu. Nke a bụ ihe m na-ekwu mere na anaghị m aga n'ụlọ mmegharị ahụ."

Ọrịa nchefu (Dementia)

A...


Isiokwu: Ịgụ-Arọ Enugwu-Ukwu: Igwe Ralph Ekpeh ekwuola na udo ka mma\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mmemme Ịgụ-Arọ bụ mgbe Igwe Enugwu-Ukwu ji akpọkọba ndị ọ na-achị ọnụ, kpee ekpere wee malite ịgụ afọ ọhụrụ.

Igwe Ralph Ekpeh dụrụ ndị niile ochiri echichi ndụmọdụ ka ha bụrụ ndị udo ebe ọbụla ha nọ ma marakwa na Enugwu-Ukwu kwọchara aka were họta onye ọbụla echiri echichi na mmemme Ịgụ-Aro ahụ.

Ịgụ-Arọ Enugwu-Ukwu nke 2019 bụ ọpụrụiche

Dịka osi kpọtụọ n'obu ụmụ nrị nke afọ a, Igwe Ekpeh chiri ụmụ Enugwu-Ukwu atọ nakwa mmadụ abụọ sị mba ọzọ na Naijiria echichi.

Mmadụ abụọ echiri echichi bụ Pius Okafor na Ikechukwu Agana kwuru na obị juru ha afọ na Enugwu-Ukwu chetara ha kwanyere ha ugwu dị etu a.

Ndị ọzọ echiri echichi bụ Nze Uche Nworah, Philip Obiora Nworji na Benedict Nweke Nwokolo.

Lee etu o si kpọtụọ na foto:

Ndị isi bịara ya bụ emume

Ndị mmadụ juputara

The Experience 13: Ndị egwu Igbo anọ so eme ka o nwuru ọkụ

Nwaanyị e chiri echichi

Igwe mmadụ pụtara na mmemme ahụ

Calabar Carnival: Ka o siri kpọtụọ na mmemme Ekeresimesi

Nze Uche Nworah na nwunye ya bụ Uchechi ka echiri ha Ezeudo Enugwu-Ukwu na Umunri na Ugomba Enugwu-Ukwu

Mmanwụ dị iche iche dịka: Ene, Police, Ijelle, Ọvụvụ nakwa mmanwụ ndị Bayelsa Steeti bịakwara na ya bụ mmemme.

Mmanwụ dị icheiche pụtakwara na ya bụ mmemme

Mmanwụ ndị Enugwu-Ukwu

Ndị egwu dị iche iche, otu Ọgbọ, ndị ntorobịa, ndị enyị na ikwu na ibe zukọrọ na Obu-Umunri Enugwu-Ukwu wee na-enwe aṅụrị na-afọ ọhụrụ ebidola.

E chiri Pius Okafor Ezenwa Enugwu-Ukwu

Ikwu na ibe zukọrọ

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị.


Isiokwu: Ịhe ndị Naijiria na-ekwu gbasara nkwupụta Buhari\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ntuliaka 2019: Ndị mmadụ ekwuola obi ha gbasara Buhari

Ọtutu ndị mmadụ, ọkachasị ndị otu pati dị iche iche nakwa ndị ọnụ na-eru n'okwu ekwuputala uche ha  gbasara ya bụ nkpebi.

Ụfọdụ mmadụ na-akatọ,ebe ụfọdụ nabatara mpụta onyeisiala maka ịzọ ọchịchị ọzọ

Ndị otu akpọrọ Indigenous people of Biafra na ichafụ IPOB,ekwuola na obi dị ha ụtọ maka Buhari ị puta ọzọ ịzọ ọchịchị.

Ha kwuru na ọ bụrụ na Buhari merie,IPOB ga-enweta Biafra ọsịsọ.

Ụkọchuku Peace: Chịneke ga-eji Buhari wetara anyị Biafra

Onye ọkaiwụ nakwa onye bubu onyeisi aka Ikenga akpọrọ Goody Uwazurike kwuru na iwu obodo akpọrọ ''constittution'' kwadoro onyeisiala ịzọ ọchịchị ọzọ,

mana ọ bụ ihe o metere ka a ga-eji mata ma ọ ga-meri na ya bụ ntụliaka na-abia nụ.N'uche ya ọ cheghị na o metere ọfụma.

Onyeisi pati akpọrọ ''United Progressive parti'' (UPP) bụ Chekwas okorie na ya bụ mkpebi bụ ihe ama na ọ ga-eme eme mana parti ya na ndị ga-ejikọ

wepụta otu pati ga-achụpụ onyeisiala na ntụliaka 2019. Gere okwu ya n'uju:

Ihe ndị mmadu na-ekwu maka mputagharị Buhari

Onye ọkachamara n'ihe gbasara ndọrọndọrọ bụ Ike Abonyi kwuru na ọ bụ eziokwu na ọ bu eziokwu n'iwu obodo kwadoro Buhari ịzọ ọchịchị ọzọ,

mana ajụjụ onyesisiala kwesiri ịjụ bụ arọ one ọdị na ahụike a ga-ekwe ya rụọ ọrụ ọfụma ma ọ laghachị n'ọchịchị. Gere ịhe okwuru ebe a n'uju:

Ihe ndị mmadu na-ekwu maka mputagharị Buhari

N'aka ọzọ,odee akwụkwọ mgbasa ozi pati APC na Legọọsị bụ Joe Igbokwe nabatara ya bụ ozi ọfụma.

N'ọnụ ya ''Buhari bụ nnukwu uru nye pati anyị'',ọ bụ sọ ndị ọjọ na-agaghị enwe obi ụtọ gbasara mpụtagharị onyeisiala"

Pia ihe nkịrị a ka i gere ihe ọkwuru n'uju:

Ihe ndị mmadu na-ekwu maka mputagharị Buhari

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ịkpa oke agwa: Ọ na-akara ụmụnwaanyị ndị isiojii dị ọcha mfe n'ọrụ ihe nkiri?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị a bụ ụfọdụ ụmụnwaanyị nọ n'elu ihe ha na-eme n'ụwa niile gbasara ihe nkiri n'afọ 2018.

Mana agamnihu ha mkpụrụ ole bụ maka agwa ahụ ha?

Ụfọdụ ụmụnwaanyị isi ojii ekwuola na ndị dị ọcha n'ime ha na-aka aga n'ihu ọsịsọ maka ịkpa oke agwa.

Ịkpa oke agwa bụ ekworo megide ndị dị ojii na/maọbụ ịka meta ndị dị ọcha n'otu agburu ahụ nke ọma.

Ọ bụ otu ihe onye a ma ama bụ Lioness kwuru na ya gabigara.

Lioness kwuru na ya kwụsịrị ime ihe ya hụrụ n'anya ime maka ịkpa oke agwa

Ọ gwara Newsbeat na ọ kwụsịrị ịgụ egwu afọ asaa ma otu ihe so n'ihe o ji kwụsị bụ maka ekworo a na-ekwosa ya maka na agwa ahụ ya dị ojii.

"A$Rs [ndị na-achọ ndị nwere onyinye pụrụiche] ga-ekwu ihe dịka: 'Ọ kara ịka mma ma ọ bụrụ na ọ dị ọcha' - okwu ahụ enweghi dị m isi na ntị.

"Ama m ihe ha na-achọ ikwu, ọ bụrụ na m dị ọcha, akara m ịka gaa n'ihu.

"E bido na-agwa gị ụdị ihe kwa nkeji ọbụla, ma m bụ obere nwa oge ahụ, ọ masịghị chaa.

"M wee kwụsị ime ihe m hụrụ m'anya maka ndị mmadụ gara n'ihu na-ekwu maka agwa ahụ."

'Ohere ndị dị ọcha'

Okwu gbasara ịkpa oke maka agwa ahụ bolitere ọhụrụ oge Maya Jama kwuru okwu gbasara ya site n'okwu ọchị o kwuru na twitter n'afọ 2012 ebe o mara ụmụnwaanyị isiojii akaja.

Ụfọdụ ndị mmadụ na soshal midia na-ekwu na ya bụ onye na-arụ na Redio 1 bụ naanị ohere ndị dị ọcha bụ ihe nyere ya aka.

Nna Beyonce bụ Matthew Knowles kwuru na mbido afọ a na ndị isiojii dị ọcha na-aka ewu ewu.

O kwuru na nwa ya na-ewu nke ukwuu maka na ọ dị ọcha ma kwuo na onweghi onye na-akụ egwu a ma ama bụ onyeisi ojii pụtarala ma gbawa ụzọ n'afọ iri gara aga.

N'ime ụmụnwaanyị 68 ndị na-agụ egwu nọ n'isi ọnụọgụgụ ndị na-ewu ewu na Briten, mmadị 17 n'ime ha bụ ndị isiojii ma ọkachasị n'ime ndị ahụ dị ọcha.

(L-R) Beyonce, Sza, Raye, Rihanna, Cardi B, Ella Eyre, Kelli-Leigh na Stefflon pụtara n'ime ngụkọ egwu 10 na-ewu ewu kemgbe 2017

Kelli-Leigh onye nne ya bụ onye isiojii ma nna ya bụ onye ọcha rigoro n'ogo nke 10 n'afọ gara aga n'egwu James Hype a kpọrọ 'More Than Friends.'

O kwuru: "Maka ihe a na-amabeghi, ụzọ ka...


Isiokwu: Ịta 'red meat' a dị gị mma n'ahụ? Lee ihe mere anyị ji ajụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ oge ka ị ga-anụ ka a na-ekwu na ọ dịghị mma ịta anụ, ọkachasị anụ nnama, mana ọ bụ eziokwu?

Dịka ihe niile nọ n'ụwa, anụ ọkachasị nke a na-akpọ "red meat", nwere uru ma nwekwaa ọghọm.

Ọghọm dị n'ịta anụ dịka "red meat":

N'ihi na o nwejuru ihe ndị sayensị na-akpọ "nitrate" nakwa nnu na oke abụba kpụkọrọ ọnụ, ndị ọkammụta sayensị ekwuola na ọ dị mma iwebilata aka n'etu e si ata anụ a, ka ị nwee ike gbaara ọrịa na-eso oke "cholesterol" a ọsọ.

Oke cholesterol n'ahụ mmadụ nwereike ibute nsuchi obi, nke nwereike ibute obi nkoropu maọbụ ọrịa obi ndị ọzọ.

Kedụ ụdịrị anụ bụ "red meat" a?

Ọ gụnyere:

Mana ọ bụghị iwu na ị ga-agbachara ya ọsọ kpam kpam, n'ihi na ndị ọkammụta sayensị na-ekwu na e nwere ụzọ ọ ga-abụ i were ya mezie anụ a, dịka ị na-ewebilata aka na ya, ọ dị mma oriri ma ghara itinye gị n'oke nsogbu.

Uru dị n'ịta "red meat":

Kedụkwanụ maka umeju anụ?

Ịta umeju anụ nwekwara uru nwee ọghọm.

Uru ya:

Imeju anụ na-enye ahụ mmeem (iron), ma na-enyekwa Vaịtamin A.

Vaịtamin A dịrị anya mma maka ịhụ ụzọ n'ime itiri, idozi ime ahụ mmadụ dịka imi nakwa inyere ahụ mmadụ aka n'ịlụso ọrịa ọgụ.

Ahụ nwoke toro eto chọrọ ntakịrị gram 700, ebe nke nwaanyị chọrọ 600 kwa ụbọchị.

Ọghọm dị na ya:

Ọ dịghị mma ịta oke imeju anụ, n'ihi na ka ị na-eri ya ka vaịtamin A ahụ nwereike ị na-adọ gị n'ahụ ebe ọ dị ukwuu.

Ahụ mmadụ na-adọkọ Vaịtamin A ọ na-ejighi rụọ ọrụ ruo ọdịniihu, bụ ebe ọ nwereike ibutere gị nsogbu mgbajisi ọkpụkpụ mgbe ị kawara nka.

Ịta anụ ọ dị nwaanyị dị ime mma n'ahụ?

Ị ga-atanwu anụ dịka nwaanyị dị ime, mana gbaa mbọ hụ na ị gbalahụrụ:

Ọkammụta Tim Key nke Cancer Research UK, kwuru sị: "Ọ bụghịkwa na ị ga-ekpebi na ị ga-akwụsị ịta anụ kpam kpam, mana ọ bụrụ na ị bụ ọta anụ, ị ga-etinye uche n'etu ị ga-esi webilatatu aka".

Etu ka mma isi emezi anụ ka ọ dị mma ọtịta

Ndị ọkachamara n'ihe gbasara nri na-edozi ahụ kwuru na ọ ka mma isi anụ esi ma ọ bụ mịa ya n'ọkụ na-etinyeghi ihe ọbụla, karịa ighe ya eghe, n'ihi na ighe ya eghe dị ka ịtụkwasị mmanụ n'elu abụba dị n'anụ.

Ha kwukwara na ọ...


Isiokwu: Ọ bụ agụụ ka ọ bụ ụsa mere nwaanyị dị ime ji achọ nri ndị dị aṅaa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ ụmụnwaanyị a na-edupucha di ha n'ime abalị ka ha ga zụta maọbụ siere ha ụdị nri ahụ na-agụ ha.

Onwereike ọ bụrụ na o metụla gị bụ nwaanyị na-agụ akụkọ a maọbụ na o nwereike ime gị mgbe ị ga-adị ime.

Akụkọ sị na ihe kpatara oke ọchịchị maọbụ agụụ a bụ na ahụ nwaanyị ahụ chọrọ ya iji nyere onwe ha nakwa nwa ha bu n'afọ aka.

Mana mgbe ụfọdụ ị ga-ahụ na nri a ha na-achọ abụghị nri ga-enyere ha na nwa ha bu n'afọ aka n'iwulite ọnọdụ ahụike ha.

Ụdị nri na etu o si agụ ụmụnwaanyị dị ime dị iche dabere na mpaghara ụwa mọabụ mba ha si.

Ama ụfọdụ ụmụnwaanyị gbara maka nke a

N'akụkọ a, anyị tụlere etu o si metụta ụfọdụ ụmụnwaanyị Naịjirịa mgbe ha dị ime.

N'ajụjụọnụ BBC Igbo gbara ụfọdụ ụmụnwaanyị, ha kọwara ihe mere ha ji enwe agụụ maọbụ na-asọ ụfọdụ nri asọ.

Otu nwaanyị aha ya bụ Chika sị na agụụ ọtụtụ nri agụghị mgbe ọ dị ime kama na ọ kpọrọ ọtụtụ nri asị.

Ọ sị na ọ na-agbọkarị agbọ nke mere o ji na-asọ nri ndị dịka anụ, anụ ọkụkọ na nri ndị nwere ose.

Ọ sị na o nwere mgbe agụụ ịta abacha gụrụ ya ka a ga-asị ma ọ taghị ya na ọ ga-anwụ, mana o mechara zụta ya ma ritu ya obere ike agwụ ya.

Ọ gara n'ihu sị na agụụ ịta azụ (catfish), oporo gụrụ ya nakwa iri ụfọdụ nri onye ọzọ siri.

Ọ sị na onwere mgbe ịta azụ gụrụ ya, ya na di ya hapụ ụlọ ị chọ ebe a ga-azụta azụ ma bata n'ime abalị mana o mechaghị taa azụ ahụ n'ihi na ọ kwụsịrị ịgụ ya agụụ.

Chika sị na ihe o chere butere oke ọchịchọ ndị a bụ mgbanwe na mmiri ọgwụ ahụ ya bụ 'hormones' na Bekee.

N'otu aka ahụ Chimezie bụ nwaanyị ọzọ sị na onweghi agụụ nri ndị na-agbagwoju anya kama na ihe na-agukaarị ya oge ọ dị ime bụ agwa ma na-asọ anụ ọkụkọ asọ.

Ọ sị na ọ bụrụ ma o righi agwa na ọ na-adị ya ka ụwa ọgwụla. Na ihe ọ ma na-ebute ya bụkwa mgbanwe nke 'hormone' dị n'ahụ ya.

Chioma na nke ya sị na ihe na o nwere mmasị n'ebe nri ọdịnala ndị yoruba nọ n'agbanyeghi na ọ bụ onye Igbo.

Nri ndị dịka amala, ofe egwusi ndi Yoruba na 'stew' e ji mmanụ nri sie ma na-afụ ezigbote ose.

Nwaada Adline sị na ngwa ngwa ọ dị ime, na ọnụ ya gbara ụka nke mere...


Isiokwu: Ọ bụ eziokwu na Umahi chụrụ ndị otu ya na-arụ ọrụ n'okpuruọchịchị Anyim Pius?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọchụchụ a metụtara ndị na-arụ n'ebe gọọmentị mapụtara maka mmepe obodo nke a kpọrọ "development center" na Bekee, ndị enyemaka, ndị enyemaka pụrụ iche, nakwa ndị ọzọ.

Ozi gbasara ọchụchụ ha si n'aka Kenneth Ugbala bụ odeakwụkwọ gọọmentị steeti ahụ, onye dere sị "N'ịkwụnyere ọchịchị ga-anabata mmadụ niile nke Bekee kpọrọ "inclusive governance", Gọvanọ Ebonyi steeti bụ Ichie David Umahi ebinyela aka n'akwụkwọ ka a chụọ ndị ọrụ ndị enyemaka, ndị enyemaka pụrụ iche, ndị ọrụ na-ahụ maka mmekọrịta ụlọ ọrụ na ụlọ ọrụ nakwa ndị ọrụ ndị ọzọ si n'okpuruọchịchị Ivo."

Okpuruọchịchị Ivo bụ ebe Anyim Pius Anyim bụbu onyeisi ụlọomeiwu ukwu bụ onye ya na Gọvanọ Umahi nwere esemokwu, si.

Nke a ga-eme ya ugboro abụọ n'ime ihe na-erughi otu izu Gọvanọ Umahi na-achụ ndị ọrụ ya, dịka ọ chụrụ ndị nke na-arụ n'okpuruọchịchị Ohaukwu bụ ebe Sam Egwu si, n'izu gara aga.

'Mmekọrịta Gọvanọ Umahi, Anyim Pius na Sam Egwu dịbu ka nnu na mmanụ tupu ha esewe okwu a'

Ụfọdụ ndị Ebonyi steeti na-atụ ụjọ ka esemokwu dị n'etiti Gọvanọ Dave Umahi, Anyim Pius Anyim bụ Onye bụbu Odeakwụkwọ Ukwu Naịjirịa na Sam Egwu, aka chịbụru Ebonyi, ghara ikpalite tigbuo-zọgbuo na steeti ahụ.

Nke a na-abịa dịka Anyim na Egwu bụ ndị isi a hụrụ kwaba okpu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị n'Ebonyi steeti sara Gọvanọ Umahi okwu n'ebubo o boro ha na ha chọrọ ikposa udo steeti ahụ.

Kingsley Amaechi bụ onye ọrụ na-eru n'okwu n'Ebonyi steeti kwuru na esemokwu mmadụ atọ a tụrụ ha n'anya n'ihi na "mmekọrịta ha dị ka nnu na mmanụ".

"Ọ dị ole na ole bụ ọgbakọ a ga-enwe ị na-agaghị ahụ ndị a ọ kachasị Sinetọ Sam Egwu. Tupu ugbua (esemokwu ha), gọvanọ na-akpọta ha abụọ dịka ndị bụ nna na a na-akwanyere ugwu na steeti a."

O kwuru na mmadụ abụọ a kwadokwara ọchịchị Umahi nke ọma, tupu esemokwu ha adapụta.

O kwuru na ọ bụ "ọchịchọ nke onwe" bụ ihe butere esemokwu n'etiti ndị a nwere agba n'ọchịchị Ebonyi steeti.

Amaechi na-atụ uche na ọ bụrụ na-ekwọghị mmiri oge ọ ka nọ n'obi ọkpa, nsogbu ịkpalite mụọ ndị omekome ịmalite mebiewa ihe ma gbuwe ndị mmadụ mmadụ n'ihi...


Isiokwu: Ọ bụ eziokwu na ọnụ ahịa ihe oriri dị icheiche agbadatala?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọnụọgụgụ a bụ nke ọnwa eprelu bụ ugboro iri na ise ọnụọgụgụ a na-ada kemgbe ebidoro ị gụ ọnụọgụgụ a.

E kwụkwara na ọnụ ahịa nke ime obodo bụ nke bekee kpọrọ "rụral inflation" siri na pesent 12.99 rida na pesent 12.13 n'ọnwa eprelu kwa.

Otu onye na-azụ ahịa na ahịa Oyingbo na Legọs bụ Grace Ogbonna gwara BBC Igbo na-ekwe ntị na ọnụ ahịa a emetụtaghị nrị ndị ha na-ere ere n'ahịa.

Oriakụ Ogbonna kwuru na nrị dịka osikapa, agwa, garri na mmanụ nrị tinyechara ego ma enyocha ya kemgbe afọ gara aga.

Tomato na-adị arị elu n'oge udu mmiri.

Gee ihe Grace Ogbonna gwara BBC Igbo n'uju

Ọnụ ahịa adaala n'ezie?

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọ bụ inwe mkpebi ime onwe nyere m ọrụ - Nwaafọ ji Pidgin akọwa bọọlụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Na mkparịta ya na BBC Igbo, Benjamin kwuru na ọ bụ mkpebi nke ime onwe na ịhụ egwuregwu bọọlụ n'anya mere o ji nwete ọrụ ịkọwa asọmpi bọọlụ.

O kwuru na ụzọ eji eme nke ọma n'ịkọwa egwuregwu bọọlụ bụ ịhụ bọọlụ n'anya ịgụ akwụkwọ gbasara bọọlụ, ige ndị ka gị n'ọrụ bọolụ ntị nke ọma.


Isiokwu: Ọ bụ m rụrụ akpụrakpụ Otigba, ya mere m ji agba mbọ ịrụgharị ya ka m ka di ndụ - Chris Chuba\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ bu n'afọ 1981 ka o mere nke a tupu ndị ọchịchị ndị agha buru ya gawa ebe e mechara mara ka "Otigba Junction".

Ọ nọ ebe ahu ruo oge ndị na-eme ngagharịiwe Endsars jidere ya kụrịe.

Na onyonyo a, Maazị Chuba kowara BBC ihe o chere maka ọrụaka ya pụtara dịka nka so n'ime ndị akachasị mara n'Enugwu kemgbe ihe karịrị afọ 35.

O kwukwara ihe o chere maka etu gọọmentị esighi etinye aka na nrụgharị nka a.


Isiokwu: Ọ bụ ndị eleghị anya na ndị azụ anụụka na-ebute mberede ụgbọala?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mberede ugbọala na-ebute atala isi ọtụtu mmadụ

Akụkọ kọrọ n'ụgbọala Olabode kwọgbụrụ ya bụ nwa ka ọ na-ala azụ.

Ya bụ nwoke bi n'Ikeja ka a na-ekpe ikpe ọchụ nakwa amaghị akwọ ụgbọala nke ọma.

Onye okaiwu na-ekwuchitere nna nwa ahụ ọnụ ya kwuru na ya bụ ọdachi dara n'ehihie mgbe ọnwa Septemba dị na mkpụrụ ụbọchị iri na ise na obi ha dị na Ikeja.

Mkpara ụlọikpe

Nna ya bụ nwata na-eche na Olabode hiri asaa nabọ n'anya were gbuo nwa ya maka na ha abụọ nweburu esem okwu.

Ọkaiwu nna nwata ahụ sị na agwa a ọkwụụgbọala a kpara megidere iwu dị na agba nke 27 (1) nke iwu okporoụzụ na Legọs Steeti nke etiri n'afọ 2015.

Ọkaikpe ya bụ okwu dị n'ụlọikpe bụ ji N250,000 na mmadụ abụọ nwere agba naa Olabode n'akambee.

Mgbe ọzọ a ga-ekpe ya bụ ikpe bụ na Octoba 30 2018.

BBC Igbo kpọtụrụ ndị bụ nna nwekwara ụgbọala ka ha tụnye anyị azụ ihe ise onye na-akwọ ụgbọala kwesiri ịma iji gbochie ụdị ọdachị a.

Lee ihe Tony Umeh bụ onye na-arụ egwụ gwara BBC Igbo.

Akụkọ ga-amasi gi


Isiokwu: Ọ bụ ndị na-azọ onyeisi ọdọụgbọala bara onwe ha ọgụ n'Ebonyi - Uweojii\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Kama na ọ bụ ndị na-azọ onye ga-abụ onyeisioche ọdọụgbọala dị n'obodo ahụ malitere ịlụ ọgụ n'etiti ha.

Ọ gwara BBC Igbo na nke a na-abịa dịka onye jibu ọkwa ahụ gbara arụkwaghịm n'ọrụ, a na-achọzi onye ga-anọchi anya ya.

Ya mere onyeisioche okpuruọchịchị Ikwo họpụtara ndị ga-anọchitu ọkwa a nwa oge nta mana ụfọdụ ndị ntoroọbịa jụrụ ma họpụta ndị nke ha.

Nke a butere ọ gbaghaara n'etiti ha, ịlụ ọgụ nakwa ịkpọ ụlọ na ụgbọala a ọkụ.

Odah sị e merụrụ ọtụtụ ndị ahụ mana o nweghi onye nwụrụ, gbaa ụfọdụ ụgbọala na ụlọ obibi ọkụ.

Odah sị dịka ọ dị ugbua na ndị uweojii anwụchiela ụfọdụ ndị so mee nke a ma weta udo n'obodo ahụ.

Mana otu onye a kpọrọ gwara BBC Igbo n'ezie na ọ bụ esemokwu onye ga-abụ onyeisioche ọdọụgbọala butere nke ahụ.

O kwuru na ọ bụ otu onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị chọrọ itinye ndị nakwa n'isi ọdọụgbọala ahụ.

BBC Igbo gbara mbọ inwete ndị isi otu PDP na APC ịmata uche n'okwu a mana o nwebeghi isi.


Isiokwu: Ọ bụ olu nwa anyị nọ n'igwe okwu - Ndị nwe Leah Sharibu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Bụghị ụmụakwụkwọ Dapchi a tọrọ ji ndụ ha lọta

Nna Leah Sharibu gwara BBC na ọ bụ onu nwa ya, bụ otu onye fọrọ n'ime umụaka Dapchi nari na iri ndi omekome Boko Haram kpara aka n'afọ a.

N'ime okwu ahu anụru n'igwe okwu, nwaada Sharibu, bụ onye aka ji kemgbe ọnwa abụo nke afọ a, rịọrọ onyeisiala Naịjirịa ka o mere ya ebere hụ na anapụtara ya n'ime ajọ njem a ọ nọ.

Ụmụakwụkwọ 76 ka a kpọghachitere

"Obi dị anyi ụtọ, obi dị anyị ụtọ, maka na anyị mazị na nwa anyị dị ndụ," Nna ya kwuru.

Gọọmentị Naịjirịa n'otu aka ahụ kwenyere na uche ha dị na igwe okwu a metụtara Leah Sharibu.

Garba Shehu, bụ onye ndụmọdụ onyeisiala Muhammadu Buhari n'ihe banyere mgbasa ozi dekwara na ndị ọrụ nchekwa na-enyocha ya bụ okwu, ma kwuo na onyeisiala ga-eme ihe niile ịhụ na nwa natara n'udo.

Ihe a bụ mbụ anụrụ onu maọbụ hụ Leah Sharibu kemgbe atọọrọ ya na umụakwụkwọ ibe ya na Dapchi.

Ebe ahapụrụ ndị ọzọ, eji Leah maka na okweghi na ọ ga-ahapụ ofufe kraist bụru onye alakuba.

Agaghị m ịlaghachị akwụkwọ - Nwataakwụkwọ Dapchi akpọghachitere

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọ bụ sọ sọ mmadụ abụọ n'ime mmadụ asatọ a wụrụ 'acid' ka nọ n'ụlo ọgwụ - Uweojii Anambra\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụkọ ọrụ na-ebute nnupu isi n'iwu

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na steeti ahụ bụ Haruna Mohammed, kwuru na mmadụ abụọ ndị ọzọ ka na-anata ọgwụgwọ n'ụlọọgwụ St.Martins ka ndị uweojii nọ n'Awada kpọgachara ha ebe ahụ.

Dịka o si kwuo, mmadụ asatọ a dabanyere n'ọdachi a ka otu nwoke a na-amatabeghi aha ya maọbụ ebe o bi, na Onyeka Nwachukwu malitere ịkọ ọnụ ebe ha na-azụ ahịa na Mgbuka (ahịa a na-ere akụrụngwa igwe ụgbọala).

Ka ọnụ ha na-akọ malitere ịrị ibe ya elu, nwoke ahụ wụrụ Nwachukwu dị afọ 38, Ofili Benjamin dị afọ 32, Ofili Damian dị afọ 42 "acid".

Ndị ọzọ "acid" a metụrụ bụ Okoro Ebuka dị afọ 23, Ekwueme Anayo dị afọ 35, Nnamani Chukwu dị afọ 23, Obiora Chidubem dị afọ 18 nakwa Obasi Solomon dị afọ 24.

Haruna kwuru na ndị uweojii ka na-achọ onye kpara arụ a ka anwụchie ya ma gbaa ya ajụjụ.

Ha dụkwara ndị mmadụ ọdụ ka ha gbado anya ọkachasị ma ha hụ ndị gbara ihe na-edoghi anya na mkpọ, ma kpesa ndị ahụ n'aka ndị uweojii.

Wole Soyinka tinyere ọnụ n'okwu Buhari

Ọka mmụta Wole Soyinka

Ọkammụta Naijiria bụ Wole Soyinka ka na-ekwusi ike na okwu banyere ọrụ nchekwa na Naịjiria karịrị ihe ọchịchị Muhammadu Buhari ga-emenwu naanị ya.

Soyinka kwuru nke a mgbe ọtụtụ ụmụakwụkwọ gara ikele ya n'emume ncheta ọmụmụ ya.

O kọwara na ọ ga-aka mma ma e nwee ọgbakọ ebe ndị niile ọnụ na-eru n'okwu na Naijiria ga-anọkọ na-agbanyeghi otu ndọrọndọrọ ọchịchị onye nọ na ya wee tụọ alọ otu a ga-esi kwọọ onye ukwu wara.

Njiji ejiela n'Anambra

Oke idei mmiri emebeiela ụlọ ruru narị atọ n'Okpoko nke dị n'okpuru ọchịchị Ogbaru.

Akụkọ kọrọ na ihe ruru mmadụ puku abụọ bụzị ndị enweghi ụlọ obibi ugbua n'ihi ihe ọdachị a dakwasịrị ha.

Ndị bi n'okirikiri ahụ na-ayọzị Gọvanọ Willie Obiano ka ọ gbatara ha ọsọ enyemaka tupu mmiri ebukọrọ ha nile.

Akụkọ si mba ofesi

Jeremy Hunt

Onye ode akwụkwọ ukwu na-ahụ maka mmekọrịta mba UK na mba ndị ọzọ bụ Jeremy Hunt amalitela atụmatụ ọzọ iji gbochie mba Iran inwe ogbunigwe 'nuclear'.

Hunt na ndị ogbo ya si mba Europe dị iche iche ga-enwe ọgbakọ taa iji mara ka a ga esi were ehihie...


Isiokwu: Ọ bụ ụjọ Efe Ajagba 'chụpụrụ' onye America n'ogige ọkpọ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Efe Ajagba nọchitere anya Naịjirịa n'asọmpi Olimpiks nke afọ 2016 e mere na Rio de Janeiro

Harper dị afọ 30 gwara Jordan Hardy bụ onye ntaakụkọ na ọ pụrụ ozugbo a kụrụ mgbịrịgba ka ọkpọ bido, makana ọ chọrọ ka a nụ olu ya mara ihe a ga-eme ego ole a na-akwụ ya (O kwuru na anaghị akwụlite ya ụgwọ).

Ya na Ajagba dị afọ 24 kwesịrị ịkụ ọkpọ nke 'heavyweight' n'abalị Ọgọst 24 nke 2018, mana ọpụpụ o si n'ogige ahụ dị na Minneapolis n'Amerịka pụọ mere ka Ajagba nweta mmeri na-atụpụghị otu mkpụrụ ọkpọ.

Ozugbo Ajagba pụtara ịkụ ọkpọ ka a kụchara mgbịrịgba, Harper ji ọsọ si ụzọ nke ọzọ gbapụ.

Onye na-azụ Harper bụ Nate Campbell, kwuru na omume ya emechuola ya ihu.

O dere na soshal midia sị "Nwoke a kparịrị onwe ya, nwunye ya, ndị na-akwado ya na mụ onwe m."

Ajụjụ ndị mmadụ kpụ n'ọnụ ugbua bụ "ebe ọ bụ na ọ chọghị, gịnị kpatara o ji kweta ịkụ ọkpọ ahụ ma kwere nara ego?"

Onye bụ Efe Ajagba?

Ihe ndị mmadụ na-ekwu

@Ryansongalia kwuru na ọ hụtubeghị ebe mmadụ meriri ọkpọ na-atụpụghị otu mkpụrụ ọkpọ.

@greyjohnson kwuru na mmeri Ajagba a emeela ya mmeri kacha bịa ọsịsọ kemgbe e bidoro ịkụ ọkpọ.

@kcad13 kwuru na ọ ga-agbafukwa ma ọ bụrụ ya ka onye dịka Ajagba bịara ịkụ ọkpọ.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọ bụghị iwu ka Okoroọcha ga nzukọ ndị isi ọwụwa anyanwụ maka ndị ọchiehi - Onwuemeodo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Imo Steeti: Ndị gọvanọ ndị ọzọ ga-aza ajụjụ nzukọ

BBC Igbo chọpụtara na gọvanọ Steeti ndị ọzọ gara mana gọvanọ Okorocha agaghị ma onweghi onye nnọchite anya na nzukọ ahụ.

N'ajụjụ ọnụ agbara Sam , o kwuru na ọ bụghị iwu na gọvanọ ga-aga nzukọ ọbụla ma akpọrọ ya ma akpọghị ya.

O kwuru na onweghi iwu machiri onye gọvanọ ịza oku ọbụla akpọrọ ya, na ọ ga-aza oku nke ọbụla ọ chọrọ ịza.

Mgbe ajụrụ Sam Onwuemeodo ma gọvanọ Okorcha ọ kwadoro mkpebi ndị gọvanọ mere na mkparịta ụka ahụ, o kwuru na ọ bụ naanị ndị gara nzukọ ga-aza ọnụ mkpebi ha mere.

O kwuru na ọ bụrụ ha chọrọ ikwu okwu banyere nke a, na ha ga-edepụta n'akwụkwọ ozi ebe ọ ga-edo ọha anya.

Cheta na ndị gọvanọ bịara nzukọ a gụnyere Dave Umahi nke Ebonyi steeti, Ifeanyi Ugwuanyi nke Enugwu steeti, Ikem Okeke osote gọvanọ Anambra steeti na Ude Oko chukwu osote gọvanọ Abia steeti.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọ bụghị ogbunigwe gbara n'Enugwu- Ndị uweojii\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ogbunigwe na-adakari Naịjirịa mere ka ndị nọ n'ụlọ ụka tụọ ezigbo ụjọ maka ndụ ha

O kwuru na ọ bụ ọkụ oyibo eji eme mmemme(fireworks).

Amarizu kowara na ozigbo ihe ahụ mere na ndị uweoji ogbunigwe di na aka were ọsọsọ gaa na ya bụ ulọụka ịga chọpụta ihe merenụ

Mana oge ha rutere ebe ahụ ha chọpụtara na ya bụ ihe akpaghị ike dika  O kwukwara na  ọ kwatugikwa ụlọụka ma ọli.

Mgbe BBC batara na ya bụ ụlọụka anyị hụrụ na eji nnukwu igodo gbachie ụlọụka ahụ nke mere na anyị abaghị n'ime ya.

E chere na ogbunigwe a gbara n'ụlọụka katolik si n'oge Agha Biafra

Onye isi nchụ aja na ya bụ Holy Cross Catholic Church, Iji Nike, Enugwu steeti, bu Reverend Father Emmanuel Okwor anọghị oge anyị rutere nụlọ ụka ahụ.

Ndi mmadu jukwara na ya bụ ụlọụka na-ekpe ekpere.

Cheta na ya bu ihe gbara unyahụ oge ndi mmadụ  na-abia uka.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọ bụrụ m bụ onyeisiala, a kara m iritu n'ọkwa - Onaiyekan\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwukwara na nke a kpatara na ụmụ ntorobia na-agbaga mba Yurop n'ụzọ ezighi ezi.

Onye ga-azọpụta otu Man U?

Ka ọ dị ugbua, Manchester United enweghi ebe ha ji azụ aga gbasara ibanye n'ogogo ndị nọ n'ọkwa otu ruo anọ na tebulu Premier League.

Huddersfield gbara mbọ hụ na ha tinyere Man Utd n'ọnọdụ "gawa agawa adịghị mma, lawa alawa adịghị mma".

Scott McTominay nke Man Utd bu ụzọ kpaa ike ka o nyere goolu na nkeji asatọ e ji malite asọmpi a.

Mana Isaac Mbenza nke Huddersfield gbajiri nku ha ji na-efe ka ọ gbanyere goolu ha ji saa ya na nkeji 60 nke ọkara nke abụọ.

Ntu a Huddersfield kpọrọ ha pụtara Man Utd agaghị eso ndị ga-agba na Champions League nke afọ na-abịa.

Gịnị na-esere Umahi, Nwodo na  IPOB?

Otu IPOB akatọọla aka na-achị Ebonyi steeti bụ David Umahi nakwa onyeisi Ohaneze Ndị Igbo bụ Ogbonnia Nwodo.

Ha mere nke a dịka Nwodo na Umahi gọrọ aka na ụkwụ ha n'iwu Ipob nyere sị ndị mmadụ nọrọ n'ụlọ n'ụbọchị 30 nke ọnwa Mee iji cheta ndị nwụrụ n'agha Biafra.

Akụkọ BBC Igbo na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Peter Obi na okwu ya gbasara ọdịnịhu Naịjirịa

Onye zọrọ oche osote onyeisiala n'okpuru pati PDP bụ Peter Obi ekwuputela ụjọ ya gbasara ọdịnịhụ Naịjirịa.

Na mkparịtaụka ya na ụlọọrụ mgbasa ozi Sun nke Naịjirịa nwere, Obi tụtara alọ etu NaịJirịa ga-esi gbanahụ nsogbu enweghị ọrụ ,iji ụgwọ nakwa ime ka ego ana-amapụta maka nchekwa obodo ghara ịla niyi.

Egwu chị ọkụ asọmpị Premier League taa

Manchester united na Huddersfield ga-achịpụ ya taa n'elekere abụọ nke ehihie

Asọmpị Premier League ka chi ọkụ dịka otu egwuregwu Chelsea nakwa Watford ga-achịpụ ya n'ụbọchị may 5 bụ taa n'ọgbọ egwuregwu Stamford bridge.

Huddersfield na man utd ga-ama aka n'elekere abụọ nke ehihie n'ọdọ egwuregwu John Smith ebe Arsenal na Brighton ga-ma onye ike ga-agwụ n'elekere anọ na ọkara.

Ebubo ndị agha Naịjirịa gbasara May 29

Ụfọdụ pati ndọrọndọrọ ọchịchị ha na nke na-achị Naịjiria na-ama aka akatọla etu ndị agha Naịjirịa si pụta kwuo,

na ụfọdụ mmadụ na ndị mba ofesi na-agba mbọ ịhụ na ha...


Isiokwu: Ọ dị mma di na nwunye inwe otu ọbaego n'ụlọakụ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ajụjụ a ka BBC Igbo gbara ụfọdụ ndị di na nwunye.

Ụfọdụ kọwaara na ha anaghị eme chacha, ebe ndị ọzọ kwuru na ha mere tupu ha na-agba akwụkwụ alụm di na nwunye.

Otu nwoke kwuru na nwunye ya nwereike i buru ego ha gbaa ọsọ, na ọ bụ ya mere ọ gaghị ekwe ka ha nwee otu ọbaego n'ụlọakụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọ ga-ara ahụ onye ntorobịa imeri ọkwa onyeisiala Naịjirịa - Yul Edochie\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Naijiria ga eme ntuliaka n'afọ 2019

Ya bụ ọnụ ego dịka o yipuru ndị mmadụ akwa n'ama ọkachasị ndị ntorobịa chọrọ ịzọ otu ọkwa ahụ.

Ọtụtụ ndị mmadụ ajụọla etu pati ga-esi tinye ego fọm ha n'ụdị ọnụ ahụ, ọ pụtara na o nwere ndị ha chọrọ ịchụpụ na-ebidobeghi ebido?

Ajụjụ a ka nwa ntorobịa Igbo chọrọ ịzọ ọkwa onyeisiala n'afọ 2019 ma bụrụ onye na-eme ihe onyonyo aha bụ Yul Edochie zara BBC Igbo.

Edochie kwuru na ọ ga-abụ ihe tara akpụ ka onye ntorobịa merie ntuliaka onyeisiala na Naịjirịa maka etu ihe si kwrụrụ.

O kwuru na ndị pati anaghị eme ihe n'usoro ga-adabara ndị ntorobịa.

N'okwu ya; "Ego ịgba akwụkwọ fọma ka bụ obere okwu, mgbe ịgbatasịrị akwụkwọ ahụ we gazie ịhụ ndị isi sekpụ ntị n'otu pati ahụ, ị hụ na ego karịrị akarị.

"Onweghi onye ntorobịa aka ya ga-eru n'ụdị ego ahụ."

Yul Edochie

Yul Edochie zọrọ ọkwa gọvanọ n'Anambara steeti n'afọ 2017 zọrọ ya n'okpuru pati APGA.

Cheta na onyeisiala Muhammadu Buhari binyere aka n'iwu #NotTooYoungToRun n'oge na-adịghị anya inye ndị ntorobịa ohere ịbanye ọchịchị.

Iwu ahụ belatara afọ e tinyere e ji azọ ọkwa dị icheiche na Naịjịrịa mana ọ bụrụ na ndị patị tinye ụdị ego ahụ iji gbaa fọm na patị ha, ị mara na otu abụghụ n'ezi.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọ ga-ekwe gị mee, kwuo ihe bụ 'Flag' n'Igbo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a kpatara na a tufuola ụfọdụ mkpụrụokwu n'Igbo.

Ndị ka na-eto eto ma ndị okenye ụfọdụ echezola ụfọdụ okwu ndị a.

Nke a mere BBC igbo jiri banye ahịa Agụleri n'Anambara steeti jụọ ndị mmadụ ihe a na-akpọ 'Flag' n'asụsụ Igbo.

Azịza ha ga-akpa gị ọchị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọ pụtara na ndị na-anya tanka mmanụ karịrị gọọmentị?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkụ si n'ụgbọala mmanụ gbagburu mmadụ itoolu ma mebie ọtụtụ ụgbọala

N'ihe mberede ahụ, ụgbọala 54 gbara ọkụ ka ụgbọala mmanụ kwopụrụ n'ike daa ma nwuru ọkụ n'okporoụzọ.

Ọ bụghị sọ na Legọs, ụgbọala mmanụ ataala isi ọtụtụ mmadụ na Naijiria ọkachasị n'obodo mepere emepe n'ihi amaghị eme nke ndị na-akwọ ya.

Ndị na-akwọ ụgbọala mmanụ na nnukwu ụgbọala yiri ya na-eme ka mmawụ na-eti onwe ha, dịka ọtụtụ n'ime ha anaghị erube isi n'iwu gbasara njem okporoụzọ.

Na Legos, enwere iwu gọọmentị mara n'oge ọchịchị Babatunde Fashola, nke kwuru ka ndị ụgbọmmanụ na ụgbọala gwongworo na-aga n'okporoụzọ naanị n'abalị.

Onye Kọmishọna mgbasa ozi dị n'aka ya na Legọs steeti bụ Kehinde Bamigbetan, gwara BBC na ndị na-akwọ ụgbọala mmanụ na ndị nwe ya na-eme ka ha akarịrị iwu ala anyị.

Ọtụtụ ndị mmadụ kwuputara etu ha si gbanarị ọkụ a na soshal midia

O kwuru na mmachi nke gọọmenti steeti a n'oge Fashola machiri ụgbọala mmanụ ịga n'ehihie enweghị iwu kwadoro ya, nke mere na gọọmenti agaghị akpụpụli onye dara ya ụlọikpe.

Bamigbetan kwuru na mbọ gọọmenti steeti a gbara iso iwu ahụ n'ọkụ butere ọgbaghara dịka ọ kọwara na otu ọkwọ ụgbọala gburu onye ọrụ ngalaba steeti na-ahụ maka ịhazi njem okporoụzọ nke a kpọrọ 'Lagos State Traffic Management Agency (LASTMA), na bekee, okwu ikpe ya ka dị n'ụlọikpe.

Mgbapụ na nsogbu a dị Gọọmenti etiti n'aka

Bamigbetan kwuru n'ihe ga-egbo ọgụ a bụ "Gọọmenti etiti na ndị ọkwọ ụgbọala mmanụ na ndị nwe ya itinye ụkwụ n'otu traụza n'ihi ha na-agwakarị anyị na ha anọghị okporoụzọ nke Legos steeti."

Ọ gara n'ihu kwuo na ikike okporoụzọ awara awara dị gọọmenti etiti na ngalaba nhazi njem Federal Road Safety Corps (FRSC) n'aka, ịhụ na ndị ọkwọ ụgbọmmanụ natara ọzụzụ na akwụkwọ zuru ezu maka ịkwọ ụgbọala nakwa nyocha ịhụ na isi zuru ha oke.

Ebe ọkụ ụgbọala mmanụ gbara

Anyị ga-akpụpụ onye ọkwọ ụgbọala ụlọikpe-FRSC

Onyeisi ngalaba gọọmenti etiti na-achịkọta nchekwa njem ụgbọala nke a kpọrọ Federal Road Safety Corp (FRSC) na bekee bụ Hyginus Omeje, kwuru na gọọmenti ga-akpụpụ ụlọọrụ nwe ụgbọmmanụ ahụ...


Isiokwu: Ọbụ gini na-eme na registri Ikoyi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ ọchịchị ime obodo chọrọ ka gọọmentị etiti sepụ aka na ịgba ndi mmadu akwụkwọ

Ọtụtụ ọchịchị ime obodo gwara ọlụikpe ka ọ kwụsị registri nke dị n'Ikoyi, Legọsị na registrị ndị ọzọ dị n'aka gọọmentị etiti inye ndị mmadụ akwụkwọ alụm di na nwunye maka na ha enwegi ikike ya n'akwụkwọ iwu Naịjirịa.

N'oge nke a mechara ihe mere, ndị mmadụ buru akụkọ na akagbụọla inye akwụkwọ na registri Ikoyi, na ọ bụ sọsọ na ọchịchị ime obodo nwere ikike a.

Mana onye ọkaiwu bụ Sonnie Ekwuwosi gwara BBC Igbo na onweghị ihe mkpebi a mebiri.

O kwukwara ka di na nwunye debara aha n'Ikoyi registry' n'oge gara aga ghara ị tụ ụjọ makana asambodo ha nwereisi.

Ekwuwosi kwuru na ọ bu ndị ga-emebi iwu a site ụgbua ga-enweta asambodo na-abaghị uru.

Ndị mmadụ ka na-agba akwụkwọ na registri Ikoyi

Mana kọmishọna na-ahụ maka ihe gbasara ọchịchị ime obodo na Legọsị bụ Muslim Folami kwuru a ga-eme ka ozi a ruo ndị niile o metutara nti

O kwukwara na mkpebi a pụtara na ndebanye aha n'akwụkwọ ọ bụla e mere n'ụlọọrụ ọchịchị kwụ chịm.

Mana Salome Njoku, bụ onyeisi na ngalaba na-ahụ maka ihe amala na ministri nke na-ahu maka ihe na-eme n'ime obodo, gwara BBC na ụlọikpe amachịghị registri Ikoyi ịgba ndi mmadụ akwụkwọ.

Njoku kwuru, "Ihe gọọmentị Legọsị na-ekwu adịghị mma ma cha, ọkachasị etu ha siri kwuo ihe ezighiezi maka ihe ụlọikpe kwuru."

Njoku kwuru na ọkaikpe ha na-ahazị okwu, na ha ga ekwupụta uche ha maka okwu a.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọbụghị eziokwu na anyị amachịela ịtụbata mmiri ara - CBN\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Central Bank, na-akwụkwọ mgbasa ozi he weputara n'akara Twitter ha sị na onweghị mgbe ha jiri chọọ ịmachị mmiri ara ehi si ofesi.

Ha si na ha chọgọdị ime ụdịrị ihe, ha enweghi ikike ya.

End of Twitter post, 1

Ụlọ akụ a sị na ihe ha chọrọ ime bụ ibelata ego ofesi ha na-enye ndị na atụ mgbere mmiri ara ehi si ofesi.

Ha sị na nke a bụ iji nye mmepụta mmiri ara na Naịjirịa aka.

Central Bank sị na kemgbe afọ iri isii ndị Naịjirịa nwere nchekwube na mmiri ara ehi si ofesi - bụ ọnọdụ ọ sị agaghị enyere mba ahụ aka.

Ha kwukwara ha ga-enye ndị chọrọ imalite ịmepụta mmiri ara ehi na Naịjirịa aka ịhụ na atụmatụ ha pụtara ihe.

Ndị mmadụ tiri ezigbote mkpu maka akụkọ pụtara na.

Oby Ezekwesili, bụ onye bụbụ Minista na-ahụ maka nkuzi, nakwa nke ọra dị n'ala sokwa tinye ọnụ.

Ezekwesili sị na atụmatụ CBN ga-eme ka mmiri ara kọọ ma bulie ego ya elu.

Onye ọzọ ji akara @FinPlanKaluAja juru ma mmachi ọ ga-eme ka ụlọ ọrụ na-arụpụ mmiri ara ehi dị na Naịjirịa.

Tunnji Andrews dere na atụmatụ a CBN wepụtara ga-ewepụ ụzọ ụmụaka si ewete ihe metụtara erimodo.


Isiokwu: Ọchị ehi na Benue: 'Aga m emezu iyi ọrụ m' - Buhari\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Buhari na ndị ya na ya nwere ọgbakọ ya na ya nwere ọgbakọ

Ọgbakọ ahụ bụ iji chọta ụzọ kachasị mma iji kpezie esemokwu dị n'etiti ndị obodo Benue na ndị ọchụ ehi nọ na steeti ahụ.

Na ngwụcha ọgbakọ ahụ, onye isi ala Buhari kwuru site n'akara ya na twitter na ndị uwe ojii na ndị ọrụ nchekwa niile nọ na Naịjirịa ga-agbasi mbọ ike iweta ya bụ esemokwu n'isi njedebe.

End of Twitter post, 1

Buhari na ndí Benue n'ogbako


Isiokwu: Ọchịchị mba Amerịka: Trump arịọla maka udo na ịdịnaotu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Gọọmenti mba US mechiri n'izu gara ga maka na ndị sineti akwadoghi bọjetị ha

Trump site na mgbasa ozi ahụ o mere kwuru na ya na-enye ndị otu pati Demokrat ohere ka ha rụkọ ọrụ.

Trump kwukwara na ya chọrọ ka ụlọmkpọrọ a na-akpọ Guantanamo Bay ghere oghe na-eweghachi iwu onye buburu onyeisiala Amerịka bụ Obama nyere ka emechie ya.

Akụnaụba mba Amerịka na-arị elu mana ndị mmadụ anabataghị onyeisiala ha bụ Trump.


Isiokwu: Ọchụchụ onyeisi DSS bụ ịji zọrọ ihu gọọmentị-ọkaiwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Osote onyeisiala Naịjirịa

Akụkọ kwuru na onye na-arụ ọrụ dịka onyeisiala Naijiria ugbua bụ Yemi Osinbajo chụrụ onyeisi ndị uweojii nzuzo Naijiria a kpọrọ DSS n'ịchafụ bụ Lawal Musa Daura n'ọrụ.

Akwụkwọ ozi si n'aka onye ozi ya bụ Laọlụ Akande ekwughị ihe mere e jiri chụọ ya n'ọrụ mana o kwurụ na iwu a manyere sị ya kwụsị ọrụ bidoro ozigbo.

End of Twitter post, 1

O nyekwara iwu ka onye kachasị n'ọkwa bụ Matthew Seifa were oche ya.

Mana na mkparịtaụka BBC Igbo na Ọkaiwu Chima Nnaji nwere, o kwuru na ọchụchụ a chụrụ Daura 'erijughị afọ' n'ihi na ọ bụ iji zọrọ aha ha.

N'uche Nnaji, ihe Daura mere bụ ihe e zi gara ya gaa mee bụ ihe o mere.

Ọkaiwu Chima Nnaji kwuru ihe mere e jiri chụọ onyeisi DSS

 Nnaji kwuru na ọ bụ n'ihi na ọtụtụ ndị mmadụ katọrọ ihe DSS mere, ka e jiri were ya chụọ aja iji meda ndị  Naijiria obi.

" N'ihi na ọ bụ ya bụ onye e zinyere ga nwụta nkapị kama na nkapị bịara siwe nnukwu isi.

" O nweghị ka ndị ahụ ga-eji buru egbe bịa gbochie mmadụ ịbanye n'ụlọomeiwu na enweghị onye gbara ha ume."

Cheta na n'ụtụtụ taa bụ Tuusde, ndị ọrụ DSS bu egbe ma kpuchie ihu ha wakporo ụlọomeiwu ma gbochikwa ndị omeiwu na ndị ọrụ ndị ọzọ ịbanye n' ọgba ụlọomeiwu.

Ka ọdị ugbu a, ọtụtụ ụmụ Naijiria etoola Osinbajo maka ụkwụ ọ zọpụrụ.

Lekwa ihe ndị mmadụ na-ekwu n'elu Twitter:

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọchụehi Abia: Anyị agaghị ewepụ iwu nchịgharị ehi - ndị omeiwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nsogbu dị n'etiti ndị ọchị ehi na ndị ọrụ ugbo atala isi ọtụtụ ndị mmadụ.

O kwuru na ndị na-akpọ oku a amaghị ihe nakwa ikikere ndị ụlọ omeiwu steeti nwere ime mkpebi ha.

Cheta na Mịnịsta na-ahụ maka nchekwa na Naịjirịa bụ Mansu Dan-Ali gwara onyeisiala Buhari ka okpochapụ iwu megidere ịchagharị ehi n'ụfọdụ steeti.

Ma kwuo na ọ bụ naanị ụzọ a ga-eji weta udo n'etiti ndị na-achị ehi na ndị ọrụ ugbo.

Mana ụlọ omeiwu nke Abịa Steeti mere iwu ga-akwụsị ịchagharị ihe na Steeti ahụ ma kwuo na onye e jidere ga-akwụ puku narị naịra abụọ ma ọ bụ gaa mkpọrọ afọ isii.

N'okwu ya Kanu katọrọ ndị na-akpọ oku ahụ, kwuo na ụlọ omeiwu ọbụla na-eme iwu ga-echekwa ndị ọ na-achị.

Mgbe ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu, Chikwendu kwuru na iwu a dị n'ike ndị ụlọ omeiwu ime nke mere ha jiri hiwe ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọdọ ụgbọelu Enugu: Gọvanọ ndị ọwụwa-anyanwụ sị na ọnọdụ ya na-agbawa obi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A ka na-arụ ọrụ n'ọdọ ụgbọelu nke Enugwu

N'ọgbakọ ha mere n'ụbọchị abụọ nke ọnwa Septemba 2018, ha kelere gọọmentị etiti maka itinyebụ ya aka, ma kpọkuo mịnịsta na-ahụ maka ụgbọelu ka ha bịa lee ọdọ ụgbọelu ahụ anya ma mezie ihe ndị e kwesịrị imezi na ya.

Onye nọ n'isi oche nzukọ ndị gọvanọ mpaghara ọwụwa anyanwụ bụ Davịd Umahi, bụkwa aka na-achị Ebonyi steeti, kwuru ihe a mgbe ọ na-agwa ndị ntaakụkọ ihe pụtara na nzukọ a ha mere.

Umahi sị na ọ dị mkpa ka e mezie ebe a na-anabata ngwaahịa na ya bu ọdọ ụgbọelu.

Ọdọ ụgbọelu nke Enugwu so na ọdọ ụgbọelu nke ụgbọelu si mba ofesi na-ada, mana o nwebeghi ọtụtụ ihe o kwesiri inwe, dịka ọkụ okporo ya, nke ga-eme ka ụgbọelu daa n'abalị.

Na bọọjetị nke 2018, a mapụtara nde naịra narị ise maka ọrụ ọdọ ụgbọelu a.

Cheta na omeiwu Ike Ekweremadu, bụ osote onyeisi ndịomeiwu ukwu Naịjirịa na ndị omeiwu ọzọ si ọwụwa-anyanwụ, tinyere ọnụ n'ebubo onyeisiala Muhammadu Buhari boro ndị omeiwu na ha chabiri ego e kwesịrị iji rụọ ọrụ n'akwa Naịja nke abụọ, ọdọ ụgbọelu dị n'Enugwu, ụzọ Benin-Ọre nakwa ọtụtụ ọru ndị ọzọ ga-abara ndị Naịjirịa uru ma were ego tinye n'ebe ọzọ.

Na nkọwa ya, Ekweremadu kwuru na uche ya na nke ndịomeiwu si ọwụwa-anyanwụ Naịjirịa dị n'ọdọ ụgbọelu Enugwu so n'ọrụ dị icheiche ndịomeiwu chabiri ego ya.

Ekweremadu kwuru na ọ bụ na ngalaba omeiwu a na-akpọ "committee" n'asụsụ Bekee ka nchabi a mere, ma kwuo na ndị Kọmiti o metụtara gaha agwa ọha ihe mere na etu o siri mee.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgba Mbọ: "Ego dị n'ịzụ ọkụkọ Bekee"\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

BBC Igbo mere ihe ngosi a ga-enyere ndị mmadụ aka ịchọpụta mpio na ntubirikọ dị na ya bụ ọrụ.

Ochie dika n'ịzụ ụmụanụ bụ Ephraim Chukwu gwara BBC Igbo na ya bụ ọrụ nwere nnukwu uru mana ọ dịghị mfe.

Lee ihe okwuru n'ihe nkiri a dị n'elu.

Onye mere akụkọ a: Chris Sanctus Okereke na Nnamdi Agbanelo

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgba Mbọ: 'Amalitere m ịrụpụta mkpuchi imi iji nyere ndị mmadụ aka' - Nwa Aba\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na oteela ya ọ hapụru ịkwa akwa mana dịka okwu coronavirus dara, o wee laghachị n'ọru iji nyere ndị mmadụ aka.

Ikwani kọwara etu e si achọpụta akwa dị mma iji akwa mkpuchi imi nakwa etu o si arụpụta ya.

Ndị mepụtara ya: Ikechukwu Kalu na Chiemela Peter.


Isiokwu: Ọgba Mbọ: Eji m osisi dịka nkụ arụpụta ihe ọgbara igbo gharịị - Samson Ejiofor\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke chi Samson Ejiofor nyere ya bụ iji osisi dịka nkụ arụpụta ihe mara mma.

Nke a bụ ụzọ o ji agbara onwe ya mbọ ma na-akpata ihe afọ ya ga-eri.

Ejiofor kọọrọ BBC Igbo etu o si malite, ihe ọ na-agabiga n'ọrụ ya nakwa ihe ọ na-elegara anya maka ọdịnihu.

Lee ihe nkiri ya n'elu.

Ndị mere akụkọ a bụ Chukwunaeme Obiejesi, Nnamdi Agbanelo na Chimezie Uche-Agbo

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgba Mbọ: Ịrụ ọrụ mesịn na-amasị m - Nwaanyị na-arụ mesịn\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ọ bu ọrụ ọ hụrụ n'anya ma bụrụ ihe o ji obi ọcha arụ.

N'ihe nkiri a, Jane kọwaara BBC Igbo etu o Jiri malite ọrụ a.

O kwukwara na agbanyeghi na ụmụ ya asaa na di ya anwụọla, be ya juru eju, dịka o nwere mmadụ iri na ise ọ na-azụ na be ya.

Ndị mere akụkọ a bụ Chioma Obianinwa na Nnamdi Agbanelo

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgba Mbọ: Ọ tụrụ ndị mmadụ n'anya na m banyere n'ịrụ akpụkpọ ụkwụ - Ifeoma Chidebe\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nwaada a kwuru etu ndị mmadụ si wee na-ajụ ya ma "uche ya adịkwa ya" dịka ọ gwara ha na ọ chọrọ ịga mụọ ya bụ akaọrụ.

Ma kwuo etu o si gụchaa mahadum tupu ọ banye n'ọrụ a, ma kwuo na ọ bụ kemgbe ọ dị na nwata ka o jiri malite inwe mmasị maka ihe o ji aka ya rụpụta.

Ọ kọwara na olileanya ya bụ ịgaru mba Itali bụ ebe a ma ama maka iji ezigbo akpụkpọanụ arụpụta akpụkpọụkwụ na ihe ndị ọzọ.

O kwukwara na o nwere olileanya inwe nnukwu ebe nrụpụta ọrụ nke Bekee kpọrọ 'Factory' n'ọdịnihu.

Ndị mere akụkọ a bụ Uche Akolisa na Nnamdi Agbanelo


Isiokwu: Ọgba mbọ: 'Akwụsịrị m ezigbo ọrụ m tinye isi kpam kpam n'isi nri n'ịntaneti'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Winifred Nwaanya bụ nwata Igbo si Anambara steeti gwara BBC Igbo etu o siri malite aka ọrụ ya n'ịntanetị nke bụ Zeelicious Food.

Nwada Nwaanya gwara BBC Igbo na ọ bụ oge ya na-arụ ọrụ n'ụlọọrụ na-emepụta mmanụ agbidi ka ya malitere aka ọrụ ya n'akụkụ.

Mana o ruru oge o ruru, ya hapụzie ọrụ ya kpam kpam maka ya.

Chọpụta etu o siri gaa.

Ndị mere ihe nkiri a: Chimezie Uche Agbo na Nnamdi Agbanelo


Isiokwu: Ọgba mbọ: 'E ji m asambodo mahadum mana a na ma-azụ ezi'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a bụ ihe mere Chidi, nwaokorọbịa na-azụ ezi.

Ọ gwara anyị na ọ bụrụgodi na ọrụ bia ugbua ọ gaghị elenwuzi ya anya maka ezigbo ego ọ na-enweta n'ịzụ ezi.

Ndị mere akụkọ a bụ Vining Ogu

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgba mbọ: 'E si m n'ighe akara bụrụ 'Councilor' okpuruọchịchị Nnewi North' - Ugochinyere Eze\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị agbataobi ya na-etu ya "Honourable na-eghe akara" maka na Ugbochinyere na-apụta n'elekere isii nke ụtụtụ ghechaa ma ree akara ya tupu ọ gawa ịrụ ọrụ 'councilor' ya n'okpuruọchịchị Nnewi North n'elekere itoolu nke ụtụtụ kwa.

Ugochinyere kọọrọ anyị etu ọkwa councilor si ruo ya aka n'ụzọ dị iriba ama. Gere ya n'uju n'ihe nkiri a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgba mbọ: 'Eji m ite uhie n'ụlọ na isacha ụgbọala mere aka ọrụ'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ka ọ gụchara akwụkwọ, ọ mepere ụlọọrụ ma wee ndị mmadụ na ya bụ ọrụ.

Ọ mepekwara ebe ana asa ụgbọala bụ nke na nye ya ego gbanyụụ.

Ọ bụ naanị ụmụnwaanyị bụ ndị na-arụ n'ụlọ ọrụ ya ndị dị na Anambra steeti.

Kirie ka ha si ete uri n'ụlọ.


Isiokwu: Ọgba mbọ: 'Inyere ụmụnwaanyị aka mere m ji malite ụlọọrụ ime isi'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Taa, ọ na-ebu wig ya aga mba ụwa dị iche iche.

O nwere ndị ọrụ karịrị narị anọ ọkachasị n'ụmụnwaanyị, ọ sị na ọ bụ iji nyere ha aka mere o ji malite ọrụ ịrụpụta ntụtụ a na-ekpu ekpu bụ wig.

N'akụkọ a, ọ kowara etu o si malite nakwa etu o si aga.

Ọ bụ Chimezie Ucheagbo na Nnamdi Agbanelo tinyere aka mee akụkọ a


Isiokwu: Ọgba mbọ: 'Ụmụ nwoke anabughi ekwe ka m metụ ha aka n'isi'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwuru ka o si bido kpụwa ndị mmadụ isi nakwa ihe kpalitere mmụọ ya ịkpu ịsị.

Dịka o si kwuo, ma gwa ụmụ nwaanyị ibe ya "uru dị na ọrụ"

Lee okwu ya n'uju ebe a:


Isiokwu: Ọgba mbọ: Etu m si bido ịgba mbọ - Innoson\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ gwara BBC Igbo na ọ malitere njem a dịka ndị ọzọ si amalite nke ha.

Ọ sị na azụmaahịa mbụ o jiri bido bụ akụrụngwa ọgbatumtum, si na ya banye na nke ụgbọala nakwa tupu ọ banye n'imepụta plastik n'usoro ahụ.

Chukwuma sị na ọ bụ ụlọọrụ plastik ya kachasị ukwuu na mba Afrịka niile.

N'afọ 2007, o mepere ụlọọrụ a na-arụpụta ụgbọala a kpọrọ 'Innoson Motors'.

Ụlọọrụ a na-arụpụta ụgbọala dị iche iche gụnyere nke ndịagha, ndị ọrụ nchekwa, nke e ji eme njem, nke e ji ekpofu ahịhịa dgz.

Kirie ihe o kwuru n'uju:

Ndị mere akụkọ a bụ Chiemela Peter Mgbeahuru na Jessica Nwankwo


Isiokwu: Ọgba mbọ: Ide mmiri nakọrọ m nde kwuru nde ego ma lee etu m si kulie ọzọ - Cassandara Ndulue\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọdoziakụ Ndule si na ya lapuru ụla were tete chọpụta na azụ niile ọ na-azụ a bụrụla ihe ide mmiri buru jewa.

Ọ sị na ihe gafere nde naira iri atọ na isii funarịrị ya n'otu ntabi anya.

N'akụkọ a, ọ kọrọ anyị njem ya nakwa etu ya Jiri na edi ihe mere nakwa njem o jere iji chọọ enyemaka iji malitekwe ọzọ.

Akụkọ ya na-agba anya mmiri mana ọ na-akwalitekwa mmụo ọfụma.

Kirie ya n'uju.

Ndị mere akụko a bụ Chiagozie Nwonwu na Nnamdi Agbanelo.


Isiokwu: Ọgba mbọ: Lee Nwoke gbara afo 57 nwaanyi na-anwuru ka o mee ha isi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Okorie gwara BBC Igbo etu o si malite n'ihazi egwu ma si na ya wụbanye n'imezi isi kemgbe afọ 35 gara aga.

Ka o si kwuo, ọ zụọla ihe ruru mmadụ narị anọ (400) n'ọrụ aka a.

O kwukwara na ụmụ ya amụọla ọrụ aka ya a, ma jirikwa ya na-akpa ego n'agbanyeghi na ha agachaala mahadum

Gee ihe ọ gwara BBC Igbo n'uju:

Ndị mere akụkọ a bụ Chris Okereke na Nnamdi Agbanelo


Isiokwu: Ọgba mbọ: Nwamadị ji atịtị akwa nka, lee ka o si eme ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Aka ọrụ ya malitere na nwata mgbe nne ya na-edunye ya ozi itufu ereere Bekee kpọrọ 'plastic'.

Ọ si na ọ bụ mgbe ahụ ka o ji banyewa ya n'obi iji erere kwaa nka.

Lee ya ka ị hụ ka o si eme ya.

Ọrụ a si n'aka Nnamdi Agbanelo na Ikechukwu Kalu