Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Etu ndị Igbo si kenyere onwe ha 'palliatives'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a mere ka ọtụtụ mmadụ tụmadụ ndị Igbo bido juwa maka ụfọdụ otu Igbo ama ama na enyemaka ha na-enye ndị Igbo n'oge coronavirus.

Content is not available

End of Facebook post, 1

BBC Igbo na ụfọdụ otu Igbo dị iche iche nwere mkparịtaụka, lee ihe ndị ha gwara anyị.

Ohaneze ndị Igbo

Nnia Nwodo onyendú Ohaneze Ndigbo

Onyeisi Ohaneze ndị Igbo na Naịjirịa bụ Nnia Nwodo kwuru na ọ gaghị asa ajụjụ BBC Igbo jụrụ ya maka enyemaka otu nyerela ndị Igbo kamgbe ọrịa coronavirus na nsogbu o bu malitere na NaỊjirịa.

O jụrụ sị, "Anyị a bụ gọọmenti? nke anyị ji enwe ụlọahịa ọbụla ebe anyị kpọwara ahịa?

Njikọ Igbo

Onyeisi otu ndị Igbo akpọrọ "Njikọ Igbo" bụ ụkọchụkwụ Okechukwu Obioha kwuru na onweghị ihe otu ha mere ndị Igbo iche makana ha bụghị ndị na-azụ ahịa nke ha ji abụ otu na-anakọ ego.

O kwuru na o ji ego ya nyere ndị enweghị ka ọ ha ha aka.

O kwuru na ihe kachasị mkpa ugbua bụ inye ndị Igbo ohere ka ha chịa n'afọ 2023.

N'okwu ya, " ndị Igbo chịa, enyemaka ga-eru ndị Igbo aka ọfụma ma oge dịka coronavirus dakwasa Naịjirịa.

Massob

Raph Uwazurike bụ onye ndu ndị "Movement for Emancipation of Soverign State of Biafra" (Massob) kwuru na ọ gaghị ekwuli okwu n'ekwenti makana ọ maghị onye ya na ya na-akparịta ụka n'agbanyeghị na anyị kọwara ya onye anyị bụ.

Anyị na-ele anyị ka anyị mara ma anyị na ya a ga-akpa n'oge na-abịa.

Anyị ka na-agbali ka anyị nwete ozi zuru oke n'aka otu Indigenous People of Biafra bụ Ipob n'ichafu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

May Day 2020: Lee ndị ọrụ nọ n'ihu agha Covid-19


Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Gịnị mere na adịghị egosi anyị ime 'isolation centre'?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'izuụka a niile, ihe ụmụ Naịjirịa kpụ n'ọnụ bụ ka e gosi ha ime ụlọ ndopu ebe a na-edowe ndị na-arịa ọrịa coronavirus.

Ụfọdụ na-ajụ ajụjụ a kwuru na ha ekwenyeghi na e nwere ihe dị ka ọrịa a, nke ha ji ekwe na ọ batala na Naịjirịa, n'agbanyeghị na ngalaba Nigeria Centre for Disease Control (NCDC) na-ewepụta ọnụọgụgụ ndị butere ya ọhụrụ kwa ụbọchị.

Ụfọdụ ndị a gara n'ihu sị ka e gosi ha ihe onyonyo ndị bu ọrịa a ebe ha nọ n'ime ebe a na-elekọta ha bụ "isolation center" na Bekee, maọbụ ka e depụta aha ha.

N'ihi ekweghi ekwe a, BBC Igbo gbara mbọ jụọ ndị mmadụ na soshal midia ma ha a ga-achọ ka ebiputa aha ha ma ọ bụrụ na ha bu ọrịa a.

BBC Igbo gara n'ihu jụọ ndị kọmịshọna ahụike steeti dị iche iche na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ ihe mere ha ji ghara ị na-egosi ndị mmadụ ime "isolation centre" ndị a, lee ihe ha kwuru:

Dọkịta Vincent Okpala bụ kọmịshọna ahụike nke Anambrasteeti kwuru na ọ bụ ihe dị mma igosi ndị na-arụ ụka maka coronavirus.

O kwuru nke a na mkparịtaụka onye kwuo uche ya nke BBC Igbo kpọrọ ya.

O kwuru na tupu e mee nke a, a ga-enwe nkwekọrịta na mbinyeaka n'akwụkwọ si n'aka ndị na-arịa ọrịa, ma emeghị nke a, ndị ahụ nwere ike ịgba gọọmenti akwụkwọ.

O kwuru na ihe ọzọ ya bụ atụmatụ nwere ike ibute bụ akaja nye ndị na-arịa coronavirus.

Okpala kwuru na onye ọbụla na-achọsi ike ịhụ ime ụlọ ebe ndopu nwere ike ịkpọ ụlọọrụ NCDC ka ha kpọbaa ya ebe ahụ maọbụ kọwaara ya ihe niile ọ chọrọ ịma.

Ebonyi steeti

Kọmịshọna ahụike nke steeti ahụ kwuru na ha na-egosi "isolation center nke ha" kama na agaghị egosi ihu ndị mmadụ maka ihe so ya.

Ọ gwara anyị na ndị ntaakụkọ na-abata n'ime ụlọ ndopu dị n'Ebonyi steeti ahụ, wee na-ese ndị mmadụ onyonyo.

Abịa steeti

Kọmịshọna na-ahụ maka ahụike n'Abịa steeti a bụ Jonathan Osuji kwuru hohaa na ha agaghị emeli nke a n'ihi na ndị ọbụla na-arịa ahụ kwesịrị ka a ghara ịgba ha n'anwụ.

O kwuru na o cheghị na ya bụ atụmatụ dị mma.

N'okwu ya, "onye ọbụla chọrọ ịmata etu na ndị nọ n'ụlọ ndopu nọ nwekwara ike ịkpọ ụlọọrụ NCDC n'ekwentị ma gwa ha na ha chọrọ ịhụ...


Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Ihe gọoment kwuru maka ọrịa Coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ gara n'ihu sị na ha ekeela nkwụcha n'ihe gbasara ibuso ọrịa a agha, mana gwa ndị mmadụ ka ha na-edebe onwe ha na gburugburu ha ọcha.

Ministri ọrụ ahụike dị n'aka na Naịjirịa ekwuola na ọrịa coronavirus akpọrọ COVID-19 abatala na Naịjirịa.

Nke a bụ nke mbụ a hụru ya bụ ọrịa na Naịjirịa kemgbe ọ pụtara na mba Chaịna n'ọnwa Jenụwarị 2020.

N'okwu ya, onye bu ya bụ ọrịa bụ nwaamadi onye Itali bịara Naịjirịa ụbọchị Monde bụ ụbọchị 25 nke ọnwa Febụwarị.

A chọpụtara ya n'ụlọọgwụ mahadum nkuzi nke dị na Yaba, Legọs.

A maara na ya bụ nwoke na arụ ọrụ n'ụlọọrụ Agip.

Ha kọwatara na ndị ụlọọrụ ahụike pụrụiche a kwadoro maka ya bụ ọrịa a kpọrọ Multi-sectorial Coronavirus Preparedness Group, abanyelarị ọrụ ozugbo maka igbochi ya bụ ọrịa.

N'ọba nzikọrịta ozi Twitter ha, ụlọọrụ Nigeria Centre for Desease Control (NCDC) kwuru na ya bụ onye ọrịa nọ n'ụlọọgwụ na Yaba, Legọs ebe a na-enebara ya anya.

Ha gwara ọha na eze sị na obi amapụla ha maka na uche ha dị ya.

Cheta na ndị ọrụ na-enyocha nje na Naịjriịa akpọrọ Nigeria Centre for Desease Control (NCDC) ekwubuola na o nweghi ọrịa Coronavirus a kpọrọ COVID-19 batara Naịjirịa.

Kemgbe Wenezde ka kepukepu batara na ya bụ ọrịa esorola onye Chaịna bịara Naịjirịa were bata.

Ya bụ onye Chaịna nwere ahụọkụ gara ụlọogwụ Reddington dị na Ikeja mgbe ebidoro nyowe ya enyo.

Ndị ụlọọgwụ ahụ sị na ya bụ onye Chaịna batara Naịjirịa izuụka asaa gara aga enwebeghị onye o zutere si mba ha bịa kemgbe ahụ.

Ha kwuru na o nweghị ọrịa ahụ a hụrụ n'ahụ ya.

Ihe NCDC kwuru

N'otu aka ahụ, mịnịstrị na-ahụ maka ahụike na Legọs depụtakwara uche ha gbasara ma ọrịa ahụ ọ batara ma ọ bụ ọ bataghị

Gịnị bụ coronavirus?

Ọrịa coronavirus na-efe efe site na mmadụ fere na mmadụ.

A chọpụtara nke a ka ndị ahụike na-elekọta ndị bu ya butekwara ya.

Coronavirus bụ ezinaụlọ nnukwu nje na-ebute ọrịa gụnyere oyi nkịti nakwa ọrịa ndị ọzọ na-akpa arụ.

Ọrịa ndị ọzọ si n'ezinaụlọ coronavirus a bụ Sars (si na buusu malite) nakwa Mers (si na Kamel), mana amabeghi ebe nke ọhụrụ a si malite.

O nwere...


Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Kedu ihe mere na ndị mmadụ anaghị anwụ n'Afrịka dịka e sibu gba n'ama?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ụbọchị iri nke ọnwa Eprel afọ 2020 ka nwunye onye bidoro ụlọọrụ Microsoft bụ Melinda Gates kwuru sị na, "etu ozu ndị mmadụ sị dọrọ n'ụzọ na mba Ecuardo etu ahụ ka ọ ga-adị n'Afrịka"

Ọ sịrị na " Ihe mere na ọnụọgụgụ ndị mmadụ bụ Covid-19 n'Afrịka ebughị ibu bụ maka na ha enweghị ihe nnyocha ebe ọ bara ụba."

N'otu aka ahụ, n'ụbọchị iri na asaa nke ọnwa Eprel, 2020, ka ngalaba na-ahụ maka ahụike mba ụwa bụ 'World Health Organisation' kwuru na n'ime ọnwa atọ maọbụ isii na ndị ga-ebute ọrịa coronavirus n'Afrịka ga-erute nde iri.

O ruola otu ọnwa Gate kwuru okwu a kama ọnụọgụgụ ndị bu ọrịa a na mba mepere emepe dịka Amerịka, Briten, na ndị ọzọ biaziri karịa nke Afrịka niile kemgbe ọrịa coronavirus bidoro.

Onyeisi ngalaba WHO na-ahụ maka gbatagbata bụ Michel Yao kwuru na nke a nwere ike ọgaghi emezu were kwuo na n'oge ọrịa Ebola, na Afrịka meriri ya bụ ọrịa dịka mmadụ niile mere ihe ha kwesiri ime.

Dịka ọ dị ugbua,  na agbanyeghị ọrịa na ọnwụ na-akpọtụ na mba ndị mepere emepe, ndị nwụrụ n'Afrịka erughị ihe ha tụrụ anya.

Ngụkọ WHO nke mpaghara Afrịka wepụtara gosiri na n'abalị iri abụọ nke ọnwa Mee afọ 2020(20/5/2020), mmadụ 90 ebutela ọrịa coronavirus n'Afrịka, ebe mmadụ 2885 bụ ndị nwụọrọla.

Lee ogogo ebe ọrịa coronavirus kachasị na mba dị na Yurop na Amerịka taa bụ Mee 20,2020

Lee ihe na-egosi etu coronavirus si kwụrụ na mba ndị mepere emepe na ndị ka na-emepe emepe ọkachasị n'Afrịka

 Ọnụọgụgụ ndị a na-egosi na mba ndị mepere emepe  nwere ọtụtụ ndị bu ọrịa coronavirus na-agbanyeghị na ha nwere ngalaba ahụike dị mma karịa nke dị na mba ndị na-emepe emepe.

Iji mara ihe dị iche na egbe na egbe, anyị kpọtụrụ ndi ọkammụta n'ihe gbasara ahụike ọha iji mata ihe na-etiri Afrịka egwu ha na-agba ka o si gbasa coronavirus, ha rụtụrụ aka n'ọtụtụ ihe gụnyere nchekwa ahụ ndị Afrịka nwere, ogwu mgbochi ha nwetaburu, afọ ole ndị nọ n'afrịka gbagara wdg.

Lee ihe ndị gbara ọkpụrụkpụ ha kwuru:

1. Ọgwụ mgbochi (Immunization)

Dkta Bond Anyaehie kọwara na otu ihe dịpụrụ iche ha chọpụtara bụ na ọnụọgụgụ ndị bu ọrịa...


Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Kedụ ndị ọ bụ ọrụ ha igbochi Coronavirus ịbata na Naịjirịa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Jimi Disu bụ onye ntaakụkọ ọnụ na-eru n'okwu, kwuru na ministri na-ahụ maka ahụike kwesịrị ịnọ n'isi ya bụ mgbochi ọrịa.

Ọ kpọkwara aha ministri na-ahụ maka ọpụpụ na mbata a kpọrọ immigration na Bekee, nakwa Ministri na-ahụ maka njem ụgbọelụ bụ Aviation na Bekee dịka ndị ọzọ kwesịrị iso na ya bụ ọrụ.

Ọ sị na ọrụ ministri bụ ịhụ na e nyochara mmadụ niile na-abata n'ala a.

Disu sị na ya bụ ọrụ abụghị ọrụ otu onye maka na a tụrụ anya na gọọmentị etiti kwesịrị ihibe kọmitii ga-ejikọta ndị niile ga-arụ ya bụ ọrụ.

Otu a ka ha ga-esi hibekwa kọmitii ndị a na steeti niile bụ nke ha ga na-elekọta.

Disu kwukwara na "gọọmentị kwesịrị ịkpọrọ ọrụ mgbasaozi maka igbochi ọrịa mkpa, iji hụ na esi ụzọ dị iche iche zisaa ya bụ ozi".

Ka e si amata ọrịa Coronavirus

Ka esi egbochi ọrịa Coronavirus

Ndị na-ahụ maka ahụike na-ekwu ka ndị mmadụ mee ihe ndị a iji gbochie ya bụ ọrịa ruo mgbe a chọtara ọgwụgwọ ya.

Onwere ọgwụ mgbochi?

O nwebeghị ọgwụ e ji agwọ maọbụ gbochie ọrịa a ka ọ dị ugbua, dịka otu mbaụwa ahụike bụ World Health Organisation si kwuo n'ọbaozi websaịt ha.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Lee azịza ajụjụ ndị na-anụ gị ọkụ n'obi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Dịka ọrịa a na-efesa n'akụkụ ụwa niile, ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na ya bụ ọrị na-agbasa n'ikuku, nke Bekee kpọrọ 'airborne disease'.

Mana nke a abụchaghị eziokwu. Lee azịza niile otu ahụike mbaụwa bụ World Health Organization (WHO) nyere gbasara ọrịa coronavirus.

Gịnị bụ coronavirus maọbụ COVID-19?

Coronavirus bụ ezinaụlọ nnukwu nje na-ebute ọrịa nke gụnyere oyi nkịti nakwa ọrịa ndị ọzọ.

Ọrịa ndị ọzọ si n'ezinaụlọ coronavirus a bụ Severe Acute Respiratory Syndrome bụ SARS n'ịchafụ (nke si na buusu malite) nakwa Middle East Respiratory Syndrome bụ MERS n'ịchafụ (si na Kamel), mana amabeghi ebe nke ọhụrụ a si malite.

COVID-19 bụ aha a gụrụ ọrịa coronavirus ọhụrụ nke si n'obodo Wuhan dị na mba Chaịna malite n'ọnwa Disemba 2019.

Kedụ etu COVID-19 si agbasa?

Imetụ nje coronavirus aka na-amaghị ama, ma were aka ahụ hie n'anya gị, maọbụ metụ n'imi maọbụ ntị gị, ọrịa ahụ ga-efe gị

Ị nwere ike ibute ọrịa a site n'aka onye bu ya.

Ọ bụrụ na onye bu ọrịa a maa uzere maọbụ kwaa ụkwara, nje ahụ nwere ike ịdakwasị n'elu ihe ụfọdụ.

Onye ọzọ metụ ihe ndị ahụ nje dakwasara aka ma tinyekwa aka ahụ n'anya, n'ọnụ maọbụ n'imi ya, nje ahụ efeela ya.

data n'uju

                            *Mmadụ ole nwụru kwa otu puku

                            Biko kwalite browsa gị n'iji hụ ihe niile

                            Maapụ a na-egosi ọnụọgụ nke ndị Mahadum Johns Hopkins na-edepụta kwa mgbe kwa mgbe, onwereike ghara igosicha ka ihe siri kwuru ugbua na mba ụfọdụ.

                            **Ozi ikpeazụ ndị ọhụrụ bu ọrịa a bụ ngụkọ nke ụbọchị atọ. N'ihi ntụgharị n'ọgụọgụgụ ndị bu ya, ọ gaghị adị mfe ịgbakọ nke ụbọchị a.

                            Ebee o si: Mahadum Johns Hopkins, ndị isi mba ahụike na mba

                            Mgbe edere akara: 4 Disemba 2020, 10:27 GMT+1

Olu onye Naịjirịa nọ na China na-ekwu maka ihe ha na-agabiga n'ihi...


Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Mmadụ ise ọhụrụ ebutela coronavirus na Naịjirịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọbụghị ndị nọ na foto a ka a na-ekwu maka ha.

Ngalaba mgbochi ọrịa bụ 'National Centre for Disease Control' kwupụtara nke a n'ụbọchị Wenezde.

End of Twitter post, 1

Nke a pụtara na ndị butere ọrịa coronavirus na Naịjirịa eruola asatọ.

Abụọ n'ime asatọ a agbakeela.

Ụlọọrụ NCDC kwuru na mmadụ ise ọhụrụ mere njem gaa mba Briten maọbụ Amerịka.

Ọbụghị n'aka onye mbụ bubatara ọrịa ahụ ka ha si bute ya.

Naịjirịa amachiela

Ha kwukwara na ha na-agba mbọ ugbua ịchọpụta ndị niile ha na ndị ahụ mekọtara ahụ kamgbe ha lọtara.

Nke a na-abịa dịka gọọmentị Naịjirịa machiri ndị si mba ebe coronavirus ka njọ ịbata na Naịjirịa.

N'ọgbakọ 'Federal Executive Council' n'ụbọchị Wenezde ka a nọrọ nwee nkwekọrịta a.


Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Nwaada Igbo ahụ bi n'Amerịka anyị gbara ajụjụọnụ ebughịzikwa coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nwaanyị ahụ na-achọghị ka akpọ aha ya kwuru na o mere nyocha ọzọ wee chọpụta na o bughịzi ya.

Dịka ụwa niile na-ama jiji maka ọrịa coronavirus, nwaafọ Naịjirịa bụ Chi Onu ekwuola na ọrịa a abụghị ikpe ọnwụ.

Chi Onu bụ onye ọrụ ahụike n’obodo New York nke mba Amerịka.

Ọ bụ ebe ọ na-eleta ndị ọrịa ka o butere coronavirus.

Mana o kwuru na onweghi ihe ọbụla mere ya kemgbe ahụ.

O kwuru sị: “Oge a chọpụtara na m nwere coronavirus, akwụsịrị m ọrụ ka m ghara ibufe ya ndị ọzọ.”

“O ruola ụbọchị 13 m mechara nnyocha mana onwebeghi ihe ọbụla gosiri na ahụ adịghị m.”

 “Ma di m na ụmụ m, onweghi onye ahụ na-arịa na-agbanyeghi na mụ na ha na-enwe mmekọrịta etu anyị si emebu.”

Chi Onu kwuru na ndị coronavirus na-emesi ike bụ “ndị nwere ọrịa ngụgụ maọbụ ọrịa obi, ndị na-enwe nsogbu iku ume, ndị nwere ọrịa kansa na ndị mmgbochi ọrịa ha (immune system) esichaghị ike.”

Ọ dụrụ ọdụ ka ndị mmadụ na-eri mkpụrụosisi na akwụkwọ nri ma zeere mmiri oyi, ‘ice cream’ na ihe ndị jụrụ oyi nke na-enye nje coronavirus ohere ịmụba.

O kwukwara sị: “Onye ọbụla atụla egwu, kama kpachapụ anya.”

“Ịtụ egwu nwere ike ịkpata mgbochi okuku ume nke ga-eme ka mmadụ chee na ya nwere ọrịa coronavirus.”

“Coronavirus dị n’ezie. Ya bụ ọrịa ariala m, riakwaa ọtụtụ ndị mụ na ha na-arụkọ ọrụ, nakwa ọtụtụ ndị m na-eleta dị ka ‘nurse’.”

“Ọrịa a egbuola ọtụtụ, mana ọtụtụ agbakeekwaala.”

Chi Onu kwuru ka onye ọbụla gee ntị ma rube isi n’iwu gọọmentị.

“Nọrọ n’ụlọ, zekwaara mmekọ gị na ndị mmadụ ka ị ghara ibute maọbụ bufee mmadụ ọrịa.”


Isiokwu: Coronavirus in Nigeria: Omume ndị anyị na-eme na-enye aka ịkesa ọrịa a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke kachasị akpọtụ bụ na enwebeghị ọgwụgwọ ọbụla a ma ama ga-enye aka ịgwọ ya.

Mana ndị sayensị na ndị ọnụ na-eru n'okwu enyeela ọtụtụ ụzọ ndị mmadụ ga-esi gbochie nkesa ọrịa a.

Ha gụnyere: ịkwọ aka gị, ịmechi ihu gị ma ịzee uzele nakwa ịbelata mmetụ ndị ọzọ ahụ bụ "Social Distancing" na bekee.

1. Ọtụtụ mmadụ ịbiko n'ime otu ụlọ

Gọọmentị steeti dị ichiche amachiela ọgbakọ mmadụ karịrị iri ise n'ihi ofufe ọrịa a.

Mana n'agbanyeghị nke a, ebe obibi ọtụtụ ndị mmadụ dị kpakọkpakọ.

Ọ pụtara na ịnwereike ịchọta ihe dịka ezinaụlọ mmadụ asaa bi n'ime otu mkpuru, ma nwekwaa ihe dịka mkpuru iri n'ime otu ụlọ ahụ.

2. Ịnọju n'ime ụgbọala 'bus'

Maka etu njem ụgbọala siri dị na ọtụtụ obodo Naịjirịa, ọ ga-ara ahụ ị nye mmadụ ibe gị efe maọbụrụ na ị na-apụ apụ

Ịjị ma atụ, ụfọdụ ụgbọala na Legọs na-ebu mmadụ isee n'oche kwesiri ị ba mmadụ atọ.

Ụgbọala ọzọ na-ebu ndị na-akwụkarị ọtọ ma ụgbọala ju eju nke ga-emeriri na ahụ ndị mmadụ metụrụ onwe ha.

3. Ị nọkọta ọnụ n'ọgbakọ ọbụla

Ebe ọbụla ị hụrụ ọgbakọ ndị mmadụ na Naịjirịa dịka ahịa, ụlọụka, mmemme ndz, ndị mmadụ na-anọkarị onwe ha nso.

Nke a ga-emekwa na ndị mmadụ ga-emetụta onwe ha ahụ nke ga-enye aka ịkesa ọrịa na-efe efe.

4. Ị bi n'ụlọ ezighi ezi dị kpakọkpakọ

Ọtụtụ ndị mmadụ bi n'ụlọ arụchaghị ọfụma ma dịkwa oke nso n'ebe ha dị.

Nke a ga-eme ka ọ raa ahụ ị me ihe bekee kpọrọ "Social Distancing" ga-enye aka ịbelata mgbasa ọrịa a.

5. Ị nwe ahịa na-ekwo ekwo

Etu ahịa si dị ọ kachasị n'obodo ndị buru ibu dịka Legọs, Pọtakọt na ndị ọzọ na-ekwokwarị ekwo.

Nke a pụtara na ahụ ndị mmadụ ga na-emetụ onwe ha.

Mmetụ ahụ bụ otu ụzọ a ga-esi ekesa ọrịa a.

Akụkọ ga-amasị gị

Abule Ado Explosion: Onye bụ Henrietta Alokhai nke Bethlehem Girls?


Isiokwu: Coronavirus lockdown: Etu e si achụghachị ọtụtụ ndị na-achọ ịbata n'Abia na Enugwu Steeti\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'otu aka ahụ Onyeisiala Buhari nyekwara iwu ka agbachie okeala jikọtara steeti niile, mana na ọtụtụ mmadụ ka na-esi n'otu steeti baa n'ọzọ.

Ọtụtụ mgbe ka a nụ akụkọ na ndị nchekwa nwuchiri ndị si mpaghara ugwu na-chọ ịbata na steeti dị n'ọwụwanyanwụ.

Mana i ji chọpụta nke bụ eziokwu, anyị kpọtụrụ ndị gọọmentị ụfọdụ steeti dị n'ọwụwanyanwụ.

N'Abia Steeti odeakwụkwọ mgbasaozi gọvanọ Okezie Ikpeazu bụ Onyebuchi Ememanka, ọ sị na nke a bụ eziokwu.

O kwuru na ọtụtụ mgbe ka ndị ọrụ nchekwa nwuchiri ụgbọala bu ndị mmadụ na-achọ ịbata Abia Steeti.

N'ịmaatụ, ọ sị na e jidere ụmụnwaanyị si Akwa Ibom nabata Aba, jidekwa ndị awụsa si ụzọ Enugwu nabata Aba na nso nso.

Ọ sị na nso nso na e jidekwara ụgbọala ukwu bu ndị ugwu si Akwa Ibom nabata Umuahia mana a chụghachịrị ndị niile ahụ azụ ebe ha si.

N'otu aka ahụ, kọmishịọna mgbasaozi n'Enugwu bụ Chidi Aroh sị na ọtụtụ mgbe ka ndị ọrụ nchekwa na-anwụchi ndị na-abata na steeti ha.

Ọ sị na na-esi na steeti dị iche iche gụnyere Legọs, Abuja, nakwa mpaghara ugwu ndị ọzọ.

Mana ọ sị na ọ bụ ndị ọrụ nchekwa ka ọ dị n'aka ịma kpọmkwem ebe ndị a si na-achọ ịbata Enugwu.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Enugwu Steeti bụ Daniel Ndukwe gwara BBC Igbo na ha na-achụghachị ndị ekwesịghị ịbata n'obodo ruru okeala nso.

Na kọmshịona uweojii bụ Ahmed Abdulrahman na-agarukwa ebe ahụ ịhụ etu ndị otu ya si echekwa okeala ndị ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Coronavirus n'Afrịka: O meela ọnwa isii coronavirus batara Afrịka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye chịburu Naịjirịa bụ Olusegun Obasanjo mere nnyocha maka coronavirus

Dịka ndị AU si kwuo, ọkara ndị niile bu ya bụ ọrịa n'Afrịka bụ na Saụt Afrịka.

Ha kwukwara na ihe na-eme na Tanzania na-awa ha isi n'ihi na mba ahụ enweghị ezi ọnụọgụgụ maka ndị bu ya bụ ọrịa.

Onyeisi ngalaba mgbochi ọrịa na-efe efe na AU bụ John Nkengasong kwuru sị: "Anyị arịọla Tanzania ka ha nye anyị ezigbo ọnụọgụgụ maka ndị bu Covid-19 mana ha enyebeghị anyị ọsịsa ziri ezi."

Mba kacha nwee ndị bu coronavirus n'Afrịka

Ndị ọkacha mara ekwuola na onweghi onye ma nke bụ eziokwu mmadụ ole bu coronavirus n'Afrịka n'ihi na ọnụọgụgụ ya ezuchaghị oke.

Ihe karịrị puku mmadụ iri abụọ na abụọ anwụọla n'Afrịka niile n'ihi ọrịa coronavirus, ebe mmadụ 690,000 agbakeela.

Mba kacha nwee ndị gbakerela n'ọrịa coronavirus n'Afrịka

John Nkengasong kwuru na nnyocha Covid-19 e merela n'Afrịka agafeela nde asatọ, mana ọ bụrụ na ihe gara etu e si chee, o kwesila ịgafe nde 13.

Ijipt bụ mba izizi coronavirus batara n'Afrịka n'ọnwa Febrụwarị 2020, dịka ọ gachara izuụka atọ ya bụ ọrịa banyere na Yurop.

Ka ọ dị ugbua, Saụt Afrịka na Ijipt bụ mba abụọ ọrịa a kacha akpa ike n'Afrịka niile.

Mba coronavirus kacha gbuo mmadụ n'Afrịka

Mana John Nkengasong gwara BBC na ụlọọrụ ya jikwa ọdụ anya ele mba ụfọdụ ebe ya bụ ọrịa ji nwayọ agbalite dịka Naịjirịa, Gana, Kenya, Etiopia, Sudan, Zambịa na Zimbabwe.

Ndị ọkachamara etoola Afrịka maka mbọ ha gbara igbochi mfesa coronavirus, ọkachasị etu ha si kpọchie mba ha n'oge.

Nke a kpatara na ndị bu coronavirus n'Afrịka dị nta karịa ndị nke Yurop (otu nde na ụma) nakwa ndị nke Amerịka (nde anọ na ụma).

Mana ụfọdụ na-ekwu na o nwere ike ịbụ n'Afrịka anaghị eme nnyocha maka ọrịa a etu o kwesịrị.

Nnyocha egosila na ọgwụ mgbochi nke e mepụtara na Mahadum Oxford dịka ọ na-arụ ọrụ. A gbara ụfọdụ ndị mmadụ ya bụ ọgwụ na Saụt Afrịka.

Mana John Nkengasong na-ekwu na ihe ga-aka enye aka bụ ndị mmadụ iyi akwa mkpuchi imi Bekee kpọrọ 'facemask'.

Mara ma mask ọ ga-egbochi gị ibute ọrịa Coronavirus

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ...


Isiokwu: Coronavirus symptoms: Kedụ njirimara ya m ga na-ahụ kpoku NCDC?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Eserese nje coronavirus

Kedụ njirimara coronavirus?

Covid-19 na-ejide n'ume maọbụ ngụgụ.

Ọ na-egosipụta site na ahụọkụ nakwa n'ise ụkwara esepuaka.

Ụkwara ntịrịrị anaghị akwapụta ihe ọbụla dịka imi.

Ọ na-akpọ nkụ, dịka ụlọọrụ British National Health Services dere.

Ụkwara esepụaka bụ mmadụ ịkwa ụkwara mgbe niile karịa otu awa, ụdị ihe ahụ mee mmadu ụgbọrọ atọ n'otu ụbọchị.

Ụkwara a were ike ikanjọ karịa otu o si emebu onye ahụ.

Nke a nwere ike ibute ume ibi mmadu, mee ọ di onye ahu ka eji udọ kechie obi ya nke ga-ebutere ya obi mgbu.

Onye ahụ nwere ike ị nwe ahụọkụ maọbụru na ahụ ya na-ekpo ọkụ karịa 37.8C. Nke a nwere ike ịme ka ahụ kpowe ọkụ maọbụ oyi mawa onye ahụ maọbụkwa oyiọmụma.

Ụfọdụ ndị ya bụ ihe mere sị na ọ na-ebutekwa akpịrị ịkpọnkụ, isi ọwụwa maọbu afọ ọsịsa.

Were ncha na-akwọ aka gị oge niile

Mgbe ụfọdụ onye ahu agaghịzị anụ isi maọbụ nụ ụtọ nrị.

Njirimara ndị a nwere ike ịgosipụtawa n'abalị ise mana ọ bụ akarịa na ndị ụfọdụ.

World Health Organisation (WHO) sị na o nwere ike izo abali iri na anọ (14) n'ahụ mmadụ tupu ọ pụta ihe.

Mmadụ ole ka ọ naghị egosipụta n'ahụ ha?

Nchọpụta ndị British Medical Journal gosiri na Covid-19 anaghị egosipụta na ahụ mmadu ruru pasent iri asaa na asatọ (78%) maọbụ ọnọdụ nke Bekee kpọrọ asymptomatic.

Nchọpụta a kwenyere na ihe ahụrụ na Ịtali bụ ebe ọrịa nyụrụ ndị mmadụ ịkpakwụ bụ nke gosiri na mmadụ dị na agbata pasenti iri ise rụọ iri asaa na ise (50% - 75%) egosidghị njirimara ya bụ ọrịa ma ọli dika ya bụ ọrịa di ire n'ahụ ha ma sikwa n'ahụ ndị ahụ banye n'ahụ ndị ọzọ.

Nchọpụta ọzọ emekwara na Iceland gosikwara na ihe dịka mmadụ iri ise (50%) bụ ndị bu ya bụ ọrịa enweghị njirimara ya.

Agbanyeghị, nchọpụta WHO mere ndị ọrịa a dị mmadụ 56,000 gosikwara:

Mmadụ ruru pasenti iri asatọ (80%) ji ntakịrị isi ọwụwa, oyi na ụmeọkụ (pneumonia).egosi ya.

Pasenti iri na anọ (14%) ndị ọzọ na-enwe ezigbo nsogbu njirimara dịka ume ibi onye ahụ maọbụ ekudaghị ume nke ọma.

Pasenti isii ndị ọzọ bụ ndị ume ha dagoro mba maọbụ ime ahụ ha juziri ịrụ ọrụ, bụ...


Isiokwu: Coronavirus tips: Etu ị ga-esi chekwa ụmụ gị ịmerụ ahụ n'oge nnọrọ n'ụlọ a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ihi oke ogbugbu si n'ọrịa a pụta, gọọmentị mba dị icheiche gbachiri ụlọakwụkwọ, ụloụka nakwa ọgbakọ ọha mmadụ iji kwụsị mfesa ya.

Nke a pụtara na ezinaụlọ ọbụla na-anọkọtazi ọnụ ụgbua ka ọ bụ oge ezumike.

Mana ị ma etu ị ga-esi chekwa ụmụ gị n'ụdịrị oge a?

Anyị na Rejoice Olori na-ahụ maka ahụike ụbụrụ ụmụaka nwere mkparịtaụka.

Ọ kọwara na n'oge a, ndụ ụmụaka dịka ndụ gị agbanweela n'ihi ọnọdụ nọrọ n'ụlọ, nakwa na ọ dị oke mkpa na ndị nne na nna tinyere nke a n'uche ha.

O kwuru na ọ ga-enyere ha aka ị ma ụdịrị agwa ha na-akpaso ụmụaka.

Lee ndụmọdụ ndị o nyere maka nke a

1.Mee ụmụ gị enyi n'oge a

O kwuru na ihe mbụ ndị nne na nna na ndị na-elekota ụmụaka ga-eme bụ ị bịa ha nso

"Ọ bụrụ na ụmụ gị nwee nkwenye n'ebe ị nọ, ọ ga-adịrị ha mfe ị gwa gị uche ha ma ha nwee nsogbu ọbụla" ka o kwuru.

O kọwakwara na nke a ga-enye aka ka ụmụaka gee gị ntị mgbe ị gwara ha okwu.

2.Chọtara ha ihe ha ga na-eme

Ụmụaka nwere ndụ nke ha nakwa ihe ndị ha na-eme tupu ọnọdụ agbanwee

Ị nọ n'ụlọ n'enweghi ihe aka na-eme nwereike ịme ka ha dịba aghara(disorderly)

O kwuru na ị chọtara ha ihe ha ga-eme dịka ị ga ozi n'ụlọ ga-enye aka gbochi nke a.

Ị nwekwarị ịtinye ọtụtụ egwuregwu ezinaụlọ ga na-emekọta ọnụ.

3.Hie asaa n'anya

Oge a abụghị oge ụmụaka ji apụ igwuri egwu

O kwukwara na oge a bụ oge ụfọdụ ụmụaka ọ kachasị ndị na-abanye ntorobia ga-eji na-agbanwe

N'ọnụ ya "hie asaa n'anya, ị ga-achọpụta ọtụtụ ihe ma ị mee nke a"

Ya bụ tinye anya na ndị enyi ha, ekwentị ha nakwa ụdịrị agwa ha na-egosi mgbe o nweghi onye nọ nso

4.Chọpụta ihe ndị na-atụ ha egwu

Nke a gbasara ahụike ụbụrụ ụmụ gị, Rejoice kwuru na oge a ga-esi ike maka ụmụaka na-enwe nsogbu ụbụrụ.

Ọ sị gịnwa nne na nna nakwa ndị na-elekọta ụmụaka bịa ha nso ma na-akpalitekwa mmụọ ha maka ihe ọbula nwereike ị na-atụ ha ụjọ.

5.Kọwara ha maka ọrịa Coronavirus

Ụfọdụ ndị nwere ụmụaka pere mpe nwereike ha agaghị aghọta ihe butere mgbanwe na ndụ ha.

"Biko gbanụ mbọ kuziere ụmụ gị maka Coronavirus nakwa etu o si efesa"

O kwukwara ka a gba mbọ hụ na ụmụaka...


Isiokwu: Coronavirus tips: Lee nka asatọ i nwere ike ịmụta iji nweta ego n'ụwa Coronavirụs a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Enugwu,Anambara Ebonyi,Imo mechiri ụlọakwụkwọ, ma kwụsịkwa ndị ọrụ oyibo ọrụ dịka ọrịa coronavirus jiderela mmadụ 56 na Naijiria.

Ụfọdụ ndị mmadụ tụrụ onwe ha mkpọrọ iji gbalahụ ọrịa a maọbụ kesaa ya ndị ọzọ.

Mana  ọkụkọ hapụ kwọm, gịnịka ọ ga-eji zụọ ụmụ ya? Onye ọbụla hapụ ịgba mbọ, kedụ ebe opi ga-esi apụtara onye nọ n'ụlọ?

Olileanya dị. I nwere ike ị nọ n'ụlọ gị na-amị ego site na ime ihe doro anya ma sikwa ezi.

Leekwa ihe ndị i nwere ike ime ugbua iji were na-egbu ego mma n'ụwa  Coronavirus a chị ọkụ na amụma ugbua:

1. Etu e si eme 'meatpie

 Onye ọnụ ụtọ, ama m na ịta achịcha na-amasị gị nke ọma mana ị ma na ịmụta etu e si eme ya nwere ike ime gị ite ego ugbua ọgbọ ọgụ siri ike?

Ebe ịmụta ime 'meatpie' ji dị mma bụ na i nwere ike ire na ịntanet.

2.Ka e si eme 'hand sanitizer'

Etu e si eme 'hand sanitizer'

Mmanu a na-ete n'aka maka mgbochi ọrịa nke a na-akpọ 'handsanitizer na Bekee bụzịkwa 'American visa' ugbua.

Otu ekpem 'hand sanitizer' a na-erebu N500 na-adazi N1000 kemgbe ikuku coronavirus kubatara Naijiria.

Ọ bụrụ na ịmụta etu e si eme 'hand sanitizer', ọ bụghị naani na ị gaghị na-emefuzi ego, ịzụ ya maka nchekwa gị na-ezianụlọ gị, ị ga-eresi ndị agbataobi gị na ndị ọzọ nọrọ gị nso.

3.Etu e si  eme ude

Ndị ọkachamara na-eti mkpu maka ọtụtụ kemikal na-emerụ mmadụ ahụ na-adị n'ude ndị ana ere na-ahịa ugbua.

I nwere ike ịmụ ka e si eme ude bekee nke iji aka gị zụrụ ngwa e ji eme ya maọbụ ude akị . Udeakị nwere mkpa ahụike dị iche iche ọ na-egbo n'ụmụaka nakwa ndị okenye.

Lee ihe nzuzo ndị na-eme ude agaghị agwa gị

4.Etu e si eke nnukwu ịchafụ (gele)

I nwere ike isị na anaghị agazị ụka maọbụ agbamakwụkwọ ugbua, mana iwere ugbua ị nọ n'ụlọ mụta etu e si asụ ịchafụ nke ndị Yoroba na-akpọ 'gele', ị mara n' ị naferela.

Ịkwụ n'ihu ugegbe awa kwulu awa tupu ị gaa mmemme ebeela.

 Ị ga-ana esikwa na ya enweta nchọnchọ ego, wezuga anya n'ụgwọọnwa gị.

5.Etu e si eme ncha nkọta

I nwere ike iji oge ezumike mụta etu esi eme ncha nkọta(black soap) e ji asa ahụ.

Ugbua ọtụtụ mmadụ...


Isiokwu: Coronavirus tips: Lee nkọwa puruiche maka ọrịa a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Bịa mata ọsịsa gbasara ajụjụ ndị gbagọjuru gị anya maka ọrịa Coronavirus.

Ndị mepụtara akụkọ a bụ Chioma Nkemdilim na Vining Ogu.


Isiokwu: Coronavirus update: Gọọmentị Naijiria eji coronavirus ebupu ego?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Gbazie anya ka ị hụ na-ejighị akụkọ ụgha duhie gị.

Ndị mere akụkọ a bụ Chiemela Peter Mgbeahuru na Chimezie Ucheagbo


Isiokwu: Coronavirus update: Kedụ mgbe anyị ga-enweta ọgwụ coronavirus?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Lee ihe ndị ọkammụta na-ekwu maka nke a:

Ndị mere akụkọ a bụ Vining Ogu na Chimezie Ucheagbo


Isiokwu: Coronavirus vs Lassa: Ihe ndị ọrịa abụọ a ji yie onwe ha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụjọ ji ụmụ Naijiria maka ọrịa a n'ihi egwu na ọrịa abụọ nwere ike iifesaa na ala Naijiria.

Coronavirus bụ ajọ ọrịa na-efe efe nke a na-ebute n'ikuku na-emetụta akụkụ ahụ e ji ume ma nwekwa ike igbu onye o ji na-egbughị oge.

Nke mgbe o bidoro na ngwụcha afọ 2019 rue Jenụwarị 2020, ọrịa egbuola mmadụ karịrị otu nari ebe mmadụ karịrị puku asaa buterela ya, nke ọtụtụ n'ime ha bụ na mba China.

N'aka nke ọzọ, Iba lassa bụ ọrịa na-efe efe nke  a na-ebute site n'iri ihe oke bụ ọrịa ahụ metụrụ ọnụ maọbụ nyụnye nsị maọbụ mammiri.

Ọrịa Lassa atala isi mmadụ 11 na steeti dị 11 na Naijiria.

Ebe Conoravirus na Lassa siri yie onwe ha

Njirimara Conoravirus

Dịka WHO siri kọwa na websait ha, njirimara onye Conoravirus ji gụnyere

Njirimara Ịba Lassa

 Ịba Lassa na-eji  ahụọkụ na ike ọgwụgwụ abịa nke mere na ọtụtụ na-eche na ọ bụ ịba.

Njirimara ndị ọzọ dịka WHO siri kọwaa gụnyere:

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Coronavirus: 'Agụụ ga-egbu anyị na ụmụaka ma gọmenti mechie ahịa n'Enugwu'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kwuru na nke a bụ n'ihi na ha enweghị ego ha ga-eji zụọ ụmụ ha nri.

Mgbe BBC rutere na ya bụ ahịa, ndị ahịa ahụ kọwara na ka ha si eri nri bụ site na igota tomato, ose nakwa yabasị kwa ụbọchị, ree ya were nweta ọmụrụ nwa.

Ha rịọrọ gọọmenti ka o nye ha ego iti aka n'obi tupu emechie ahịa ahụ n'izu ụka a, ka agụụ ghara igbu ha na ezinaụlọ ha.

Gọọmenti Enugwu steeti mara iwu ka ahịa, ụlọ ọrụ, ụlọ ụka nakwa njem gbaa bụreki malite echi site na ndị mmadụ ịnọrọ n'ụlọ ha ka ewere buso nje Coronavirus agha.

Onye mere akụkọ a bụ Ebere Ekeopara.


Isiokwu: Coronavirus: 'Anyị ga-eji 'Mobile App' ahụ na ụmụakwụkwọ mere ihe omume enyere ha'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mkparịtaụka BBC na onye isi ụloakwụkwọ 'First Nuture' bụ Chidinma Nwoke na nke 'Great Lawra Wood School Queens Hall' bụ Ngozi Ikoro gosiri ihe ha na-eme ka ha ọmụmụ ụmụakwụkwọ ha na-aga n'ihu.

Ha kọwara na na-agbanyeghị na mmechi a bịara na mberede, ha ga-eji ihe dịka Whatsapp na mobile App akụzịrị ụmụakwụkwọ ihe dịka ha nọ n’ezumike.

Ha rịokwara nne na nna ka ha nyere aka ị hụ na ụmụ ha mere ihe omume e nyere ha n’ụlo akwụkwọ n’oge ezumike a.


Isiokwu: Coronavirus: 'Lockdown' agbanweeela etu ụwa sị atụgharị okirikiri anyanwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ọkacha mara kwuru na ụwa na-ama jijiji n'ihi ọtụtụ ihe ndị mmadụ na'eme

 N'ihi mmachi a, njem maka ọrụ maọbụ egwuregwu, n'okporoụzọ maọbụ n'okporo ụgbọoloko belatara, ebe ụlọ mmepụta ngwahịa dị arọ mechiri emechi.

N'ezie, ọtụtụ n'ime anyị welatara aka n'ihe anyị na-emebu.

Nke a mere ka nnugha ụwa na-enugha belata.

Ọ bụ ihe ịtụnanya ịmata n'ụwa anyị a dị arụ karịa tọn tarị ijeri isii (six billion trillion tonnes).

Mgbanwe pụrụ iche

City streets around the world are empty as people stay indoors due to coronavirus lockdowns

Ndị ọkammụta sayensịa na 'Royal Observatory' nke mba Belgium bụ ndị nyopụtara mgbanwe a.

Ndị nnyocha chọpụtakwara mgbanwe a n'ebe dị icheiche na gburugburu ụwa.

Na Nepal, a hụrụ ya. Otu onye na-arụ ọrụ na 'Paris Institute of Earth Physics' kwuru na mgbadata ntụgharị ụwa ha hụrụ n'isi obodo ahụ kara aka.

Otu okwu ahụ ka ndị mere nchọpụta na Cal Tech University dị na mba Amerịka kwuru na ihe ha nyopụtara na Los Angeles gbara ha nnukwu gharịị

Ikuku dịzị ọcha karịa, ebe okeosimiri deere jụụ.

Nchọpụta gosiri ajọ ikuku

Na Naịjirịa, ọtụtụ ụlọụka kpọchiri akpọchi n'oge a

'Nitrogen dioxide' si n'ụgbọala na injini na-enye ọkụ ebelatala.

Ndị sayentịsti kwukwara na oke mkpọtụ na-eme n'obodo mepere emepe belatara.

N'otu aka ahụkwa, ndị na-enyocha okeosimiri kwukwara na mkpatụ osimiri belatara

Mgbanwe a na-abịa, lakwaa

Iro niile tọgbọ chakoo

Mgbanwe nile abụghị ihe ọhụrụ.

Ndị mmadụ na-akpagharị n'ehihie karịa n'abalị nke mere abalị ji ajụ oyi karịa ehihie.

Mbelata ntụgharị ụwa na-emekwa n'oge ezumike na mmemme.

Mbelata ntụgharị nke mere n'izuụka  na ọnwa olemole gara aga yiri nke a na-ahụ oge Ekeresimesi na mba ndị na-ekpe okpukpere Kraistị.


Isiokwu: Coronavirus: 'Mmadụ 30 ga-anwụ tupu m kweta na ọrịa a dị na Naịjirịa'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ dịka ndị na-agwọ ndị bu ọrịa na-akwa arịrị maka etu ndị mmadụ si anwụ n'aka ọrịa.

N'aka nke ọzọ ndị mmadụ agbara ajụjụ ọnụ n'okporoụzọ na-ekwu na ọrịa ahụ adịghị ya chaachaa.

Lee okwu ha n'uju ebe a:


Isiokwu: Coronavirus: A ga-agbachi ọdọụgbọelu Legọs na Abuja maka coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisi ụlọọrụ Nigerian Civil Aviation Authority bụ Musa Nuhu sị nke a bụ ịgbakwụnyere n'ọdọụgbọelu nke Enugwu, Pọtakọt na Kano e mechirila na mbụ.

Ọ sị mmechi a ga-adị ruo ụbọchị iri abụọ na atọ nke ọnwa Eprelụ.

Kama na mfepu na mfebata ụgbọelu ndị dị ezigbote mkpa ga na-aga n'ihu n'oge mmechi a.

Nke a na-abịa dịka ọnụọgụgụ ndị bu ọrịa coronavirus na Naịjirịa ugbua eruola iri abụọ na abụọ

Nke na-akpọtụ ugbua bụ na enwere ihe mberede okporoụzọ n'elụ akwa mmịrị nịaja ebe otu obere ụgbọla makpunyere n'okpuru gwongworo.

Ndị uweojii na ndị Federal Road Safety nọ ebe ahụ ugbua ịmata ihe mere ya.

Ọnweghị onye nwụrụ n'ime mmadụ isii ya bụ ihe metutara, mana mmadụ anọ n'ime ha meruru ahụdịka ndị ọrụ Road Safety si kwụọ.

Mmadụ anọ ndị ahụ nọ na FMC Asaba anata ọkwụkwọ ka ọ dị ugbua.

Road Safety sị na ọ bụ oke ịgbaọsọ n'aka onye obere ụgbụọla Toyota Celica bụ ihe mere o ji sọkanye isi n'okpuru gwongworo Mark ahụ.

Ka o dị ugbua, ebupula ụgbọala abụọ ahụ n'ụzọ nke mere ụzọ ji aga were were.

Onyeisi Federal Road safety n'Anambra steeti bụ Andrew Kumapayi na-arịọ ndị mmadụ ka ha benete aka n'oke ọsọ ma ghara ịgbafe oke asịrị ka aghara ịgba ọkachasị n'ebe dị kpachị kpachị.

Mmadụ iri ọhụrụ ọzọ ebutela coronavirus na Naịjirịa

Mịnịsta ahụike na Naịjirịa bụ Osagie Ehinare ekwupụtala na mmadụ iri ọzọ ebutela ọrịa coronavirus na Naịjirịa.

Nke a mere ya mmadụ iri abụọ na abụọ buterela ya na Naịjirịa ugbua.

Ọ sị na mmadụ 16 si na Legọs, 3 si na Abuja, 2 si n'Ogun steeti ebe 1 si n'Ekiti steeti.

Ehinare gara n'ihu kwuo na mmadụ abụọ enwerela onwe ha ebe a na-elekọta ndị ọzọ anya n'ụlọọgwụ di iche iche ugbua.

CBN ebuliela ego ana ere dọla

Ụnụ anụrụ Ụlọakụ gọomentị etiti akụdaala ọnụego ana ere dọla.

Ugbua, ya bụ ụlọakụ na-eresizia ụlọakụ ndị ọzọ narị naịra atọ na iri isii (N360) nke ji pasent iri na ise (15%) karịa ihe ana erebu ya na.

Nke a ga-eme ka ndị ụlọakụ obere na ndi ahịa Bureau de change rewezie dọla otu ọnụego.

Otiegwu na Kongo alaala mụọ

Aurlus Mabélé ereela egwu karịri nde iri n'ọnụogu

N'Afrịka,...


Isiokwu: Coronavirus: Adeboye kara ụka ya n'okpokoro ụlọụka Redeemed\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Adeboye mere nke a n'agbanyeghị na ọ bụ ụlọuka ya adịghị na Legọs.

Atụmatụ a bụ dịka Naịjirịa nwetere mmadụ iri abụọ na asaa nwere nje coronavirus na Abuja, Legọs, Ekiti nakwa Oyo.

Ụtụtụ ụka, ọkachasị nke ndị Katọlịk na CMS mechiri emechi na Legọs n'ụtụtụ ụka dịka gọọmentị Legọs sị ka akwụsi ọgbakọ karịrị mmadụ 20 iji gbochie ikesa coronavirus.

Agbanyeghi na ụfọdụ ụka mepere na Legọs, ụka Sọnde adịghị etu ọ na-adibu ka ọtụtụ mmadụ noduru n'ụlọ ha.

N'ụka ndị mepekwaranu, ndị mmadụ na-ekwu na enyere ha ihe ha ga-ete n'aka iji gbochie ya bu nje.

A kara ụka n'ụka Reemed dị n'ụzọ e si aga Legọs mana ọ bụ so so mmadụ iri abụọ nọ na ya bụ ụlọ ụka na-abata ihe ruru mmadụ pụku ise.

Lee foto ụfọdụ ndị mmadụ wetere anyị banyere etu ụka siri dị n'ogbe ha.

Ụlọụka RCCG dị n'Ikoyi tinyere akwụkwọ na ụzọ ha iji gwa ndị mmadụ na ha agaghị aka ụka taa

Ụlọ ụka Saint Vincent dị n'Olodi Apapa emepeghidi ma ncha

Ụlọ ụka Saint Flavius dị n'Oworonshoki mepere mana ha mere nkwụcha nke Bekee kpọrọ "social Distancing"

Ejikwa ihe nyụcha aka anabata ndị bịara ụka n'Ụlọ ụka Saint Flavius dị n'Oworonshoki

Ụlọ ụka Saint Mary dị n'Isolo ekweghịdị ka mmadụ banyere ma ya fọzịa ika ụka

Ụka Messiah dị n'Okota na Legọs tọgbọrọ chakoo


Isiokwu: Coronavirus: Anyị a ga-amalite ịṅụ vitamin D?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ọrụahụike ụfọdụ gwara ndị mmadụ ka ha na-aṅụ mkpụrụ ọgwụ vitamin D

Ọ bụ site na ịpụ n'anwụ ka ọtụtụ sị nweta ya bụ vitamin bụ nke anụahụ anyị na-eme ma anyị pụọ n'anwụ.

Mana kedụ ihe anyị nwereike ime gbasara ya, kedu uru ọ baara mmadụ?

Kedụ ndụmọdụ ha nyere?

Agwalaarị ndị bị n'Yurop ka ha malite ịṅụ mkpụrụ ọgwụ vitaminD dị 10 "micrograms" kwa ụbọchị malite n'ọnwa ọktoba rụọ Maach 2021, ma ọ bụ mgbe ọbụla maọbụrụ na ha enweghị ohere ịpụ n'ezi.

Ndị ọrụ ahụike in Ingland gwara ndị mmadụ ka ha na-aṅụ vitamin D mgbe ọbụla kwa afọ maọbụrụ na:

Ndị isi ojii nwekwara ike ha agaghị na-enwetacha nke zuruoke ma ọ bụrụ na ha anaghị apụ ezi.

Ndị ọrụ ahụike nke Scotland na nke Welsh gwakwara ndị mmadụ otu ihe ahụ mgbe a sị ha apụla ezi.

Sara Stanner nke "British Nutrition Foundation" sị "ịnọ n'ụlọ dịn oke mkpa, mana ọ bụrụ na ụfọdụ n'ime anyị anaghị nweta anwụ ka o kwesiri, anyị kwesiri ị na-aṅụ mkpụrụ ọgwụ vitamin D".

Kedụ ihe Vitamin D ji dị oke mkpa?

Vitamin D dị mkpa na-idozi ahụike eze, ọkpụkpụ nakwa uruanụ.

Ụkọ ya n'ahụ nwere ike ibute nkwarụ ọkpa Bekee kpọrọ "rickets" n'ụmụaka maọbụ nke ha kpọrọ "osteomalacia" n'okenye.

Mmụta na-ekwu na vitamin D nwereike ime ka ahụ mmadụ merie ọrịa dịka onyi maọbụ nke Bekee kpọrọ "flu" mana e nweghị nkwekọrịta na ọ nwereike ịkwalite nche na-enyere ime ahụ aka nya ọrịa bụ "immune system' na Bekee - ndị kwe ndị ekwe ka dị na ya bụ ụmụta.

 Ọ mụ ṅụwa vitamin D gbanyụụ?

 Mbanụ. Ọ bụ eziokwu na ya bụ ọgwụ dị mma mana ịṅụwazi ya mgbe ọbụla nwere ike ibute ọgbataujie n'ọdịnihu.

Ọbụrụ na ịchọọ ịṅụwa vitamin D:

Ụmụaka dị agbata afọ 0 rụọ na 10 ekwesighị ịnụ karịa "micrograms" 50.

Ụmụaka na-erubeghị afọ 12 ekwesighi ịṅụ karịa "micrograms" 25.

Ndị okenye ekwesighị ịṅụ karịa "micrograms" 100 kwa ụbọchị, ihe ị kwesiri ịṅụ bụ micrograms 10 n'ụbọchị.

Mgbe ụfọdụ, ndị dọkịnta nwekwara ike ịnyefe ya oke mgbe onye ahụ nwere ụkọ vitamin D n'ahụ ya.

Ndị nwere ọrịa imeahụ dịka ọrịa uhie ekwesighị ịṅụ vitamin D otu ọbụla.

Ọ nwereike ịgwọ coronavirus?

Mbanụ. Onweghị mmụta gosiri...


Isiokwu: Coronavirus: Etu iwu ọhụrụ Buhari tinyere maka covid-19 ga-esi metụta steeti gị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtu ndị na-arụta ihe ha na-eri n'ụbọchị ahụghịzị ohere ịkpata ego maka mmachị ngagharị

N'okwu ya, Buhari sị na a ga-amalite ibelata mmachị ngagharị etinyere na Legọs, Ogun nakwa Abuja malite n'ụbọchị anọ nke ọnwa Mee.

Ọ kọwara na ya na ndị gọvanọ nwere mkpebi a mgbe ha lechara anya etu "ọnọdụ nọrọ n'ụlọ" siri metụta akụnaụba obodo, ahịa ndị mmadụ, ụlọakwụkwọ nakwa ịkọ ihe.

N'ozi a ọ gbasara, o kwuru na a ga-amalite mbelata Lockdown ma jirikwa ohere ahụ wụlite nnyocha ọrịa Coronavirus na nchọpụta ndị bu ya.

Ọ nọkwa n'otu aka ahụ tinye mmachị ngagharị kpam kpam na Kano ma manye mmachị ngagharị n'abalị na Naịjirịa niile.

Ọzọkwa bụ ịsị na mmadụ agaghị apụta n'ezi ma ya bụrụ na okpughi mkpuchi imi.

N'okwu Buhari, aihe atọ kacha pụta ihe bụ:

Ihe ndị mmadụ kwesiri ịma bụ na a gụpụ Legọs, Abuja, Ogun na Kano, onweghị steeti ebe ọzọ Buhari tinyere mmachị ngaghari.

Ya bụ na mmachi ngaghari nke dị na ọtụtụ steeti sitere n'aka ndị gọvanọ na-achi steeti ndị ahụ.

Ọ gịnị bụ atụmatụ "curfew" a Buhari manyere?

"Curfew" bụ ọnọdụ mmachi ngagharị kpam kpam gọọmenti na-etinyekarị ma ya bụrụ na enwere ebe nsogbu dị.

Nke a Buahri tinyere na-ebido n'elekere asatọ nke abalị ruo elekere isii nke ụtụtụ.

Ọ bụ ndị uweojii na-echekwa ọnọdụ "curfew"

Mana ọbụghi ugbua bụ mbụ a na-anụ maka "curfew" kemgbe agha coronavirus a malitere.

Na steeti Imo, Abia, Kaduna na Ebonyi e nwere atụmatụ a.

Kedụ steeti ndị "Curfew" a ga-emetụta?

Iwu "Curfew" a ga-amalite taa bụ Tuzde na steeti niile dị na Naịjirịa.

Ihe ndị gọọmentị na uweojii ọwụwa anyanwụ na-ekwu gbasara ya bụ iwu Curfew

Abia: Kọmịshọna mgbasa ozi nke Abia steeti gwara BBC na Abia steeti nwere Curfew nke ya bidoro n'elekere isii nke mgbede rue elekere isii nke ụtụtu.

Mana o kwuru na ha ga-elebanye anya na ntuziaka onyeisiala nyere ma kwuputazie ihe ọhụrụ ọbụla ha chọrọ ịkwu n'ụbọchị Satọde na-abịa.

Imo: Ọnụ na-ekwuru aka na-achị Imo steeti bụ Oguiwike Nwachukwu kwuru na Imo steeti nwekwara Curfew nke ha si elekere isii rue elekere isii dịka nke Abia steeti.

Owere,...


Isiokwu: Coronavirus: Idris Elba ebutela coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

End of Twitter post, 1

Elba sị na e nyochara ya n'ụtụtụ taa ma chọpụta na o bu ọrịa coronavirus. O kwuru na ya na onye bu ọrịa a nwere mmekọ ahụ n'ụbọchị Fraịde.

Ọ sị na onwebeghi etu ahụ si eme ya ugbua mana ọ gbachiela onwe ya n'ụlọ maka nke a.

Ọ rịọkwara ka ndị mmadụ na-asa aka oge ọbụla ma dosa ebe ha bi ọcha mgbe niile.

Mba Briten amachiela ime njem, ọgbakọ maka coronavirus

Boris Johnson, onyeisiala mba Briten agbarụọla ihu kwuo ka ndị mmadụ bi na UK kwụsị ịme njem na-adịghị oke mkpa bụ nke ga-ebenata mmekọrịta ndị mmadụ na ibe ha maka mgbasa Coronavirus dịka ọnụọgụ ndị nwụgoro na ya bụ ọrịa rugoro iri ise na atọ.

Johnso kwuru ka onye ọbụla nwere ike sị na ụlọ ha na-arụ ọrụ dịka otu n'ime usoro ọhụrụ gọọmenti wepụtara iji buso ọrịa a agha.

O kwuru ka ndị rugoro afọ iri asaa nakwa ndị ahụ esichaghị ike nwere okwuo kpọrọ ihe.

Ụlọikpe mkpegharị dị n'Abuja akwụsịla nchutu Adams Oshiomole dịka onyeisioche pati All Progressive Congress.

N'ikpe ndị ọkaikpe atọ nke ọkaipke Abubakar Yahaya nọ n'isi ya chabiri n'ụbọchị Mọnde, kwuru ka nchutu Oshiomole nke ụlọikpe ukwu nyere iwu ya kwụsị.

Ụlọikpe a sị na iwu a ga-adị ruo ụbọchị Fraịde mgbe a ga-eleba anya n'akwụkwọ Oshiomole gbara.

Cheta na ụlọikpe dị n'Abuja nyere iwu n'ụbọchị 4 Maachị ka Oshiomole kwụsị igosi onwe ya ka onyeisi APC.

Nlele nke mbụ ọgwụ mgbochi coronavirus ga-amakite ụbọchị Monde na mba Amerika, dịka anyị nụru.

Mmadụ iri anọ na ise ahụ dị mma ekwetala ịnara ya bụ ọgwụ n'ụlọ ọchacha dị na Kaiser Permanente, Seattle.

 Ya bụ ọgwụ nwere oyiri ya bụ nje dị na ya mana ya bụ nje ezughị ibute ya bụ ọrịa n'ahụ mmadụ.

Ndị ọkachamara na-ekwu na ọ ka ga-ete aka tupu amara ka ya bụ ọgwụ maọbụ ọgwụ ndị ọzọ na-emepụta ọ ga-arụ ọrụ.

Ndị ọrụ Sayensi n'ụwa gbaa gburu na-agba mbọ ịmata ka ha aga emepụta ọgwụ mgbochi ọrịa a ngwangwa.

Ndị weputere ego maka nnwale ọgwụ a nke mbụ n'ahụ mmadụ bụ ndị National Institutes of Health sị na ha mafere usoro nke mbụ e si anwale ọgwụ mgbochi bụ nke na-enye aka ịmata ka ya bụ ọgwụ ọ ga-adịkwa ire n'ahụ mmadụ.

Mana...


Isiokwu: Coronavirus: Ihe dị iche n'ọrịa a na azụzụ nkịtị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana ọ pụtaghị na onye ọbụla ahụ ya dị ọkụ nwere ọrịa ahụ.

Ọpụtaghịkwa na onye ọbụla na-akwa ụkwara maọbụ na-ama uzere bu nje corona virus.

Ọ bụrụ na ị na-ama uzere ugboro ugboro, maọbụ na imi gi na-agụpụta, maọbụ na isi na-awa gị, o nwere ike ịbụ azụzụ nkịtị, mana ọbụghị coronavirus.

Ngwa lee ihe dị iche na nnukwu 'B' na ọkpa ehi.

Ahụ ọkụ

Ahụọkụ coronavirus bụ mgbe ekpomọkụ ahụ mmadụ gafere digrii 37.8.

Mana ọbụghị mmadụ niile nwere tamomita e ji amata etu ekpomọkụ ahụ dị.

Ya mere, ọ bụrụ na obi gi na azụ gị ka dị ọkụ karịa akụkụ ahụ gị ndị ọzọ, mara na ị ga-aga nnyocha.

Ụkwara

Ọ bụrụ na ị na-akwapụta ihe na-alọ alọ mgbe ị kwara ụkwara, mara na ọ bụghị coronavirus kpatara nke a.

Ọ bụrụkwa na ụkwara gị bụ ịkwaa taa ọ laa echi, ọbụghị coronavirus.

Ụkwara coronavirus bụ nke na-akwa mmadụ ogologo oge, na-enweghị ihe ọbụla onye ahụ na-akwapụta.

Bekee na-akpọ ụdị ụkwara 'Dry Cough'.

Ihe ị ga-eme

Ndị NCDC kwuru na ha nwere ndịọrụ ahụike a zụrụ nke ọma maka igbochi ọrịa dịka coronavirus

Ọ bụrụ na gị maọbụ onye ị ma nwere ụdị ụkwara  a nakwa ụdị ahụọkụ a, lee ihe ị ga-eme.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Lee etu nje ọrịa si ebufe onwe ha site n'aka atịtị


Isiokwu: Coronavirus: Ihe dị mkpa gọọmentị Naịjirịa na-eme ịgbochi ọrịa a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ka ọ dị ugbua, ọrịa ahụ eferela rue mba iri na isii ma jide kwa mmadụ 7711 na mba ụwa niile.

E chere na o rutela mba Afrịka mana nwata akwụkwọ e chere na ọ nwere ya na mba Ivory Coast enweghi ya.

Naịjirịa bụ ebe ọtụtụ ndị mba Chaịna na-abịa a zụ ahịa ya mere anyị ji jụọ "Gịnị ka gọọmentị Naịjirịa na-eme ijji gbochi ọrịa a"

"Gbajọgodinu ụzọ Chaịna n'oge a"

Minista na-ahụ maka ahụike bụ Osagie Enahire agwaala ndị Naịjirịa ha kwụsịtụ njem mba Chaịna ugbua

N'ọnụ ya "ọ dịla mkpa ịgwa ndị Naịjirịa ha hapụ ị ga Chaịna sọsọ maọbụ okwu dị oke mkpa".

Nyocha ọdọụgbọelu dị icheiche

Ihe ọzọ Enahire kwuru bụ na ebidola nyocha pụrụiche n'ọdọụgboelu ofesi niile dị na Naịjirịa.

Ha gụnyere Abuja, Kano, Porthacourt, Enugu nakwa nke dị na Legọs.

Ha kwuru na ha ahaziela ogige ebe ha ga-edobe ndị a chọpụtara na ha bu ọrịa ahụ maka nyocha.

Njikọ aka maka ọdịnma ahụike ndị mmadụ

Abike Dabiri-Erewa bu onyeisi ngalaba gọọmentị na-ahụ maka ndị Naịjirịa nọ n'ofesi

Ngalaba na-enyocha ọrịa na-efe efe bụ NCDC n'aha ịchafụ ekwuola na ha na WHO ejikọla aka maka ịluso ọrịa ọgụ.

Cheta na WHO ekwubuola na ọrịa nwereike ifesa mbaụwa niile nke ha kpọrọ "Epidemic outbreak" na Bekee.

Ebe Onyeisi Nigeria Diasposara Commision bụ Abike Dabiri kwukwara na onweghi onye Naịjirịa buterela ọrịa a na Chaịna.

O kwukwara na ụfọdụ ụmụakwụkwọ agaala n'ụlọọrụ Naịjirịa dị na Chaịna.

"Anyị na Ministri na-ahụ maka ndị ofesi ejikọọla aka ịma etu anyị ga-esi kpọpụta ndị tọrọ ebe ahụ" ka o kwuru.

Mana, otu nwata akwụkwo ya na BBC Igbo kpara nkata sị na onwebeghị onye ha hụrụ ma kwuo na ọ bụ agụ bụ isiokwu ha ugbua.

"Ndị Gana izitaala ha ego mgbachi akpa, mana anya anyị ahụbeghị ndi nke anyị."

Ọ gwakara n'ihu dụọ ndị Naịjirịa na-abịa Chaịna ọdụ maka nke a ma sị ka ha ghara ịbịa Chaịna ruo oge nje a lala.


Isiokwu: Coronavirus: Ihe ga-akpọwanye nkụ n'izu na-abịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkanchọcha azụmahịa, Kachi Ononuju kwuru na nke a ka bụ ụtụtụ na-ebe ihe isiike dị.

Ọ gwara ndị mmadụ kee aji n'ume na nke ukwu ka kpe azụ.

Kachi sị na ọ bụrụ na aga emela coronavirus na Naịjirịa, na ihe ka mma bụ ikpọchi ebe niile ruo ihe dịka izuụka abụọ.

O kwuru na nke ahụ pụtara na ihe ga-esiwanye ike, mana nke ka njọ ga-eme ma ọbụrụ na-emeghị otu ahụ.

Ọtụtụ mmadụ amalitelarị iti mkpụ maka ọnụahịa nri n'ahịa n'otu izuụka akpochiri ebe niile na Naịjirịa maka ọrịa coronavirus.

Nke a mere BBC Igbo ji lebe anya ịchọpụta ka ahịa nri si tinyecha ego na steeti ụfọdụ n'Alaigbo nakwa na Legọs.

Abakaliki

N'Abakaliki, Ebonyi steeti, ihe anyị chọpụtara na ihe nri e si ebe ọzọ bubata na steeti ahụ tinyechara ego mana ihe nri ana emepụta na ebe ahụ dị otu ọ dị.

Dịka Ngozi Nwobia bụ onye gara ahịa taa bụ Fraịde si kwuo, ihe dịka mkpuru azụọkpọọ tinyere ego site na narị naịra abụọ na iri ise (N250) ruo na narị naịra atọ na iri ise (N350).

Nke pụtara na ọ tụkwasara otu narị naịra n'elu ọnụahịa ya.

Otu mkpuru azụ a bụzị N350 na Abakaliki ugbua

Ọ kwuru na Ịsha ana ere otu narị naịra (N100) bụzị narị naịra ise  (N500) ugbua.

Tomatosu mkpụrụ na onwe ya sizi narị naịra atọ (N300 ) ruo narị naịra ise (N500).

Enugwu

Nwaada Tonyi Jimoh bụ onye na-ere ahịa n'Enugwu sị na ọtụtụ ihe nri tinyere ego.

Akpa osikapa Bekee si puku narị naịra iri abụọ na otu (N21,000.00) ruo puku narị naịra iri abụọ na ise.

Nkata tomatosu mkpọ sị na puku naịra ise (N5000) ruo puku naịra asaa na nari ise (N7500).

Katọnụ Spageti si puku atọ na narị asaa na iri ise (N3750) ruo puku atọ na narị asatọ na iri ise (N3850).

Otu tin garị si narị anọ (N400) ruo narị asaa (N700).

Otu akpa Semo si puku atọ na narị isii (N3600) ruo puku atọ na narị asatọ (N3800).

Legọs

Nwaagboghọ na-esi nri ahịa na Legọs bụ Agatha John-Pat sị na ụfọdụ ihe nri rikwara na legọs ebe ndị ụfọdụ nọkwa ebe ha nọbụ.

Penta egwusi sị otu puku naịra na narị asaa (N1700) ruo otu puku na narị asatọ (N1800).

Penta garị sizi narị naịra asaa (N700) ruo narị naịra itoolu...


Isiokwu: Coronavirus: Ihe ise mba ụwa kwesịrị ịmụta n'aka Naịjirịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Naịjirịa sokwa na mba ebe ọrịa batarala.

Oge nwoke onye Itali bubatara ọrịa na Naịjirịa, egwu tụrụ ọtụtụ ndị mmadụ n'ihi na ha che na gọọmentị agaghị enwe ike igbochi mgbasa ya bụ ọrịa

Mana gọmentị Naịjirịa akpaala ike igbochi mgbasa ọrịa ọjọọ nke mere ka otu ahụike mbaụwa bụ 'World Health Organisation' weliere ha aka elu.

Lee ihe ise ụwa kwesịrị ịmụta n'otu Naịjirịa si gbochie mgbasa ọrịa COVID-19

'Genome sequencing'

Naịjirịa bụ mba izizi n'Afrịka mere ihe a kpọrọ 'genome sequencing' nke gosiri na nje ahụ bụkwa ụdị nje nke na-agbasa na mba Itali nakwa obodo Wuhan.

Ngalaba mgbochi ọrịa bụ 'National Centre for Disease Control' kwuru na ndị nyere aka ime nke a bụ ndị mịnịstrị ahụike nke Legos steeti.

Ha kesara ihe ha chọpụtara na nchọpụta a nye ndị ọrụ ahụike n'akụkụ ụwa niile. Onyeisi WHO kelekwara ndị ọkammuta sayensị Naịjirịa maka nke a.

Mgbasa ozi

Ụlọọrụ mgbasa ozi a tụkwasịrị obi dịka BBC na-agbasara ndị ọha obodo ihe niile ha kwesịrị ịma nakwa ihe ha kwesịrị ime iji zeere ọrịa ọjọọ a.

Kwa ụbọchị, ụlọọrụ ntaakụkọ dị icheiche na-ewepụta akụkọ iji kuziere ndị mmadụ ihe ha ga-eme ma ha hụ onye na-arịa ọrịa yiri coronavirus.

Ịchọta ndị niile ha na onye mbụ bu ọrịa a mekọrọ

Okwu nwata akwụkwọ Naịjirịa nọ Wuhan dị na Chaịna kwuru maka ọnọdụ ha

Gọọmentị Naịjirịa chọtacha ndị niile ha na nwoke Itali ahụ bubatara ọrịa coronavirus bakọrọ ụgbọelu.

Na-agbanyeghị na ọtụtụ n'ime ndị ahụ anọghị na Legọs, gọọmentị kpọtụụrụ ha niile ma dọọ ha aka na ntị ihe ha ga-eme.

Ọgbakọ onyoonyoo kama ọgbakọ ihu na ihu

Lee etu nje ọrịa si ebufe onwe ha site n'aka atịtị

Dịka gọọmentị mara ọkwa na ọrịa coronavirus abatala Naịjirịa, ọtụtụ ụlọọrụ machiri inwe ọgbakọ ihu na ihu, kama ha malitere iji ịntaneetị enwe ọgbakọ n'igwe televishọn.

Nke a belatara mmekọrịta ahụ mmadụ na ibe ya, nke bụ otu ụzọ ọrịa a si agbasa.

Itinye ihe karịrị mmadụ 100 na 'quarantine'

Na mkparịtaụka ya ndị ntaakụkọ n'abalị abụọ nke ọnwa Maachị, Kọmịshọna ahụike na Legọs steeti bụ ọkammụta Akin Abayomi kwuru na ha etinyela ihe karịrị mmadụ 100...


Isiokwu: Coronavirus: Ihe mere m ji asachasị ebe a na-agwọ ndị bu coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ọ na-eme nke a iji nyere ndị a aka.

Ọ kwuru na ọ bụ eziokwu na ụjọ na-atụ ya n'ọrụ a mana ndị a bụ mmadụ ibe ya.

Na ọ bụrụ na ọ bịaghị, na onye ga-enyere ndị a aka?

Asareh sị na nke ọzọ bụ na ọ hụrụ ọrụ ya n'anya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Coronavirus: Ihe o ji raa ahụ ịkwụsị ndị mmadụ imetu aka n'ihu ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Anyị na-emetu aka n'ihu anyị ma ghara ịma na anyị na-eme ya

Ọ bụ agwa a na-enyekarị ọrịa Covid 19 aka agbasa.

Maka gịnị ka anyị ji emekarị ya ma kedụ otu anyị ga-esị kwụsị ya?

Ụmụnje na-esikarị n'ọnụ, ime nakwa n'anya aba mmadụ ahụ

Gịnị ka anyị ji eme ya?

Ọ dịka ọ bụ ebum pụtaụwa na mmadụ na ụfọdụ anụmanụ dịka adaka na-emetụkarị aka n'ihu ha.

Ọkammụta na Saịkọlọji bụ Dacher Keltner nke mahadum UC Berkeley for America sị na imetu aka n'ihu na-eme ka mmadụ nwete onwe ya ma mgbe ụfọdụ anyị na-eme ya ma anyị hụ onye anyị huru na anya.

Ndị ọkammụta ọzọ gbasara agwa mmadụ sị na anyị na-eme  ya mgbe ụfọdụ ka anyị were chịkọnata obi anyị maọbụ dowe obi anyị otu ebe.

Mana nsogbu bụ na ọ bụ ya bụ agwa na-ebusa nje n'ahụ mmadụ.

Iji maa atụ, ọrịa Covid 19 na-esi na mmiri ahụ mmadụ dịka asọmmiri abanye ndị ọzọ n'imi maọbụ n'ọnụ.

Ọ bụghịkwa naanị mmadụ na-emetu aka n'ime

Mmadụ nwere ike ibute nje site n'imetu ihe ya bụ nje dị aka bụ ebe ọ nwere ike ịnọ rụọ abalị itoolu.

Ọ bụ ogologo ndụ a ya bụ nje na adị, ya na ka o sị esi n'aka mmadụ meturu n'ihu banye na ahụ mmadụ mere ya bụ nje ji dị ajọ njọ.

Ọkammụta ndị Mahadum Leeds bụ Stephen Griffin na-akọwa na iji akwanza  bekee kpọrọ  "face mask" kpuchie ihu nwere ike ime ka mmadụ metudebe aka n'ihu karịa ịza ikuku nke ha che na  o bu nje ọrịa ahụ.

Kedụ ihe anyi nwere ike ime iji kwusilata imetu aka n'ihu?

Ọkammụta n'ihe gbara agwa ndi mmadụ na Mahadum Columbia bụ Michael Hallsworth sị na ịkwusị ndị mmadụ imetu aka n'ihu ha hiara ahụ.

Ọ sị na ọ ka mfe ịsị ndị mmadụ kwọwa aka karịa ịsị ha emetuzila aka n'ihu.

Kedụ ka ị ga-esi kwusili ihe ị maghị na ị na-eme?

Ọkammụta a sị ka anyị chọwa ihe mere mmadụ jikarị emetu aka n'ihu iji mata ka anyị ga-esi kwọọ ya bụ ọrịa.

"Ọ mara atụ sị na onye ọkọ na-akọ n'ihu nwere ike iji azụ aka kọo ya karịa iji mbọ".

Ọ sịkwa na "ọ bụghị na nke ahụ dị mma kama na ọ ka mma".

Ọ sịkwa "ndị na-akọkarị ọkọ n'anya nwere ike iyi ugegbe anya, maọbụ tukwuruala n'elụ aka ha ị iji gbalahụ ọnwụnwa ya".

Ịkwọcha aka nke ọma bụ ebe anọ

Ị...


Isiokwu: Coronavirus: Kedụ etu ọrụ gị si ghere oghe nye coronavirus?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana egwu ka na-atụ ndị mmadụ ma ha onwereike ibute ọrịa a site n'ụlọọrụ ha.

Ya mere BBC ji wepụta ihe mkparịtaụka a ga-enyere ndị mmadụ aka ịchọpụta ma ha o nwereike ibute coronavirus n'ụlọọrụ ha dị iche iche.

Pịa aka ebe ka ị họọrọ ụdị ọrụ ị na-arụ ma chọpụta ohere dị, nke i nwereike iji bute coronavirus;

                        I kwesịrị inwe tekịnụzụ JavaScript ọgbara ọhụrụ na ịntanet siri ike iji mepee ihe mkparịtaụka a.

Kedụ etu ọrụ gị si ghere oghere?

Ghere oghe nye ọrịa

Nso nye ndị ọzọ

Ngọpụrụonwe

Ozi banyere 'ohere ibute ọrịa n'ụlọọrụ na etu ndị mmadụ ji nọrọ onwe ha nso' sitere n'ajụjụọnụ a jụrụ ndị ọrụ n'Amerịka tupu ọrịa Covid-19 na atụmatụ mmadụ ịnọpụrụ onwe ya amalite.

Ọrụ ndị e depụtara ebe a nwereike ọ bụghị ndị gbapụtara ihe n'ụfọdụ mpaghara n'ụwa.


Isiokwu: Coronavirus: Kedụ ihe ndị mmadụ na-azụ edebe maka adịghị ama ama?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Dịka ọrịa a na-ekesa n'ụwa niile, egwu ji ndị mmadụ nke mere na ọtụtụ na-azụkọba ihe maka ọ gbajuo dọrọ ma egwu bụrụ onye nọrọ be ya.

Mana kedụ ihe ndị mmadụ na-azụ, kedụ ihe na-akọzị ụkọ ugbua?

Lee ụfọdụ n'ime ha:

Ịchafụ mkpuchi ihu

E nwere ụkọ ihe mkpuchi imi naz mba Thailand na South Korea

N'agbanyeghị na o zughi oke na mgbochi ọrịa a, ịchafụ mkpuchi ihu bụ ihe a na-achọsike dịka akara ọkụ n'ọdọahịa, ọdọọgwụ nakwa n'Amazon kemgbe ọrịa Coronavirus bidoro.

Miguel Luiz Gricheno bụ onyeisi ụlọọrụ mba Brazil na-emepụta  ịchafụ mkpuchi ihu gwara ụlọntaakụkọ Reuters na, "Ndị mmadụ na-achọ ịchafụ mkpuchi ihu ka a na-achọ ọlaedo."

Ụlọọrụ ya ji mmaji abụọ welite aka n'imepụta ịchafụ mkpuchi ihu dịka ndị mmadụ na-achọ ya.

Nwa mpekere ngwa ahụike abụrụla ihe mba dị icheiche na-achọ achọ maka ndị ọrụ ahụike - ndị nwereike ibute ọrịa ahụ oge ha na-elekọta ndị ọrịa.

Otu Ahụike mbaụwa bụ WHO kwuru na ndị ọrụ ahụike nwere mkpa ịchafụ mkpuchi ihu ruru nde 89, na mkpunaka (gloves) dị nde 76  nakwa igegbe anya dị otu nde na ụma isii maka nnyocha ahụ.

Onyeisi WHO bụ Tedros Adhanom Ghebreyesus sị, "Ụkọ mere na ndị dọkịta, nọọsụ nakwa ndị ọrụ ahụike enweghi ngwa ọrụ zuru oke maka ọrụ ha."

WHO na-ekwu na e nwere mkpa ịchafụ mkpụchi ihu dị nde 89 maka igbochi ọrịa coronavirus

Na mba  South Korea, bụ ebe nke abụọ kachasị nwe ọrịa coronavirus, gọọmenti kwuru na ha na-amachi ibupu ịchafụ mkpuchi ihu na mba ndị ọzọ, iwelite mmepụta ya nakwa ịhụ na onye ọbụla anaghị azụkarịa ole ga-ezuru ya izuụka abụọ.

Onyeisiala mba ahụ bụ Moon Jae-in arịọla mgbaghara maka ụkọ ịchafụ mkpuchi ihu ma gwa ụlọọrụ na-emepụta ya na gọọmenti ga-amapụta ebe ndokwa ya - ka ha ghara ịtụ uche maka imepụta ya ebe ọ gafere oke.

Na mba Thailand, ebe enwere mgbaka ahụ maka ụkọ ịchafụ mkpuchi ihu, gọọmenti hiwere kọmitii lebara anya ịmata ma a na-ebupu ya na nzuzo maọbụ na-ere ya oke ọnụahịa n'azụ ụlọ.

Onyeisiala mba France bụ Emmanuel Macron sị na ha ga-enye ọrụ ahụike nakwa ndị bu ọrịa coronavirus.

Mmanụ mgbochi ọrịa(Hand sanitisers)

Mmanụ e ji...


Isiokwu: Coronavirus: Lee akụkọ asi niile na-ewu n'Afrịka maka ọrịa a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

1) Asi! Ọ bụghị iwu na ị ga-akpụcha afụ ọnụ gị maka nchekwa onwe gị maka corona virus.

Ọ bụ ihe onyịnyo ochie ndị ngalaba na-ahu maka nchekwa nke Amerịka wepụtara maka afụ ọnụ na ihe nchekwa e ji ekpuchi imi.

Ọ bụ ndị akwụkwọ ozi nke "Punch" nke Naijirịa buru ya bụ akụkọ.

2) Onye ndụ ndị ofufe Kraist

Akụkọ na David Kingleo Elijah onye ndụ na " Mount of Possibility church" kwuru na ya ga-aga mba Chaina ibuso coronavirus ọgụ wuru na intanetị.

N'oge na adịghị anya, akụkọ asị bidoro na-efegharị na ya bu ụkọchukwu gara Chaịna ma bute ya bụ ọrịa.

Ha gosikwara ihe onyonyo ebe ha sị na ọ nọ n'ụlọọgwu maka na obutele ya bụ ọrịa.

3) Akụkọ asị maka onye na-akwọ ụgbọala

Akụko asị na-enwere otu nwoke na-anya ụgbọala butere ya bụ ọrịa dịka o buru nwoke onyeọcha bụ ọrịa corona virus.

Akụko asị a kwuru na nwoke a si n'ụlọọgwụ gbapụ ma kwuo ka enye ya otu nde narị naịra ma ọbụghị ya ọ ga-ebusa ya bụ ọrịa.

4) Ndị mba Kenya

Ndị mba Kenya etiela mkpu na akụkọ na-agagharị na Shosal midia ebe gọọmentị kwuru na enwere mmadụ iri isii na atọ bụ ya bụ ọrịa coronavirus na Kenya.

5) Ọgwụgwụ ya bụ ọrịa

Akụko ihe onyonyo ebe onye ụkọchụkwụ kwuru na "pepper soup" na-akwọ ya bụ ọrịa coronavirus.

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile


Isiokwu: Coronavirus: Lee etu ụfọdụ ụzọ dị na Briten na Jamani ka mmachi ngaghari malitere\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ ndị mmadụ na-erubere mmachị gọọmentị Briten machịrị isi

Ndị Naijirịa bị na mba Briten na Jamanị zitere anyị etu mmachị sị emetụta ha.

Mba Briten

Nwaafọ Naijirịa bị na Briten na-akọwa na dịka ọrụ ya bụ inya ụgbọ oloko na ya na-aga ọrụ ị hụ na ndị ọrụ gbata gbata ruru ụlọ ọrụ ha.

Onye ọzọ kwa bụ onye nkụzị na mahadụm na mba Briten kwukwara na ọmetụtaghị ya dịka ọ bụ na Ịntanetị ka o ji akụzịrị ụmụakwụkwo ya ihe kamgbe.

Lee ihe ha zitere anyị -

Otụtụ ndị mmadụ nọ n'ime ụlo ha dị na 'East London'

Ụgbọala nọ n'ụzọ pere mpe

Ọtụtụ ndị mmadụ na-erubere mmachị gọọmentị Briten machịrị isi

Ụgbọala na-agba okporo ụzọ nke 'South London' ebughị ibu

Na Jamani

Na mba Jamanị, ndị mmadụ na-akwado mmachi gọọmentị ga-eme.

Otu nwaafọ Naijirịa bị na Jamanị sị na enweghị ọtụtụ ndị mmadụ n'okporo ụzọ.

Ụgbọala nọ n'ụzọ pere mpe ma ndị nchekwa na-agagharị ịhụ na ndị mmadụ rubere mmachị gọọmentị isi.

Dịka ndị mmadụ ji egwu azụcha ihe niile dị n'ahịa, ndị na-ere ahịa enweela opekete mpe ihe mmadụ ga-azụ mgbe ha biara ahịa.

Lee ka o sị aga na mba Jamanị

Ndị mmadụ na-eche ka ha zụta ihe n'ahịa kamgbe 6:30 ụtụtụ

Lee ka ebe a na-edowe ngwa ahịa ka ọ sị tọgbọ

Ụgbọ oloko tọgbọ chakọọ n'ụfọdụ ebe na mba Jamanị

Ndị mmadụ azụchaala ihe dị n'ahịa


Isiokwu: Coronavirus: Lee ihe ị kwesịrị ịma maka ọrịa coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Gịnị bụ coronavirus?

Ọrịa coronavirus na-efe efe site na mmadụ fere na mmadụ.

A chọpụtara nke a ka ndị ahụike na-elekọta ndị bu ya butekwara ya.

Coronavirus bụ ezinaụlọ nnukwu nje na-ebute ọrịa gụnyere oyi nkịti nakwa ọrịa ndị ọzọ na-akpa arụ.

Ọrịa ndị ọzọ si n'ezinaụlọ coronavirus a bụ Sars (si na buusu malite) nakwa Mers (si na Kamel), mana amabeghi ebe nke ọhụrụ a si malite.

Olee mba ndị coronavirus metụtara?

Kedụ ihe eji amata Coronavirus

Ọ na-ebidokarị dịka ahụọkụ na ọkwara ike.

O ruo otu izuụka, ọ bido ume obibi (onye ahụ agaghịzị eku ume nke ọma), mgbe ahụ onye ahụ nwere ike ịnọ n'ụlọọgwụ maka ọgwụgwọ.

Ọ na-egosịkwa dịka ahụụfụ na ike ọgwụgwụ.

Mana onwere ike ịnọrụ izuụka abụọ n'ahụ mmadụ tupu ihe ndị a egosiwa.

O nwere mgbochi?

Ndị na-ahụ maka ahụike na-ekwu ka ndị mmadụ mee ihe ndị a iji gbochie ya bụ ọrịa ruo mgbe a chọtara ọgwụgwọ ya.

Kedụ ebe a kwụ akwụ ugbua?

A ka na-enyocha ihe si n'ahụ ndị na-arịa ọrịa a na laabụ, ịchọpụta ihe kpatara ya na etu e si agwọ ya.

Ihe nkiri a maka nwaanyị meriri ọrịa kansa ga-amasị gị:

Onye meriri ọrịa kansa


Isiokwu: Coronavirus: Lee ndị njọ ahịa na-egbuzi kamgbe ọrịa a malitere\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Adeboye onyeisi ụka Redeem kara ụka n'okpokoro ụlọụka n'izuụka gara aga

Ọtụtụ ahịa anaghịkwa aga aga, mana ụfodụ bụkwa ugbua ka ha ji agbazi nke bụ aka ahịa.

Mba dị icheiche n'ụwa nakwa steeti dị iche iche na Naịjirịa amachiela ọgbakọ ndị mmadụ.

Nke a mere ka ụfọdụ na-ekwu na ndị ụkọchukwu na ndị amụma ga-ebuzi ọnụ.

Ma lee ihe ndị ọzọ na-ebe akwa kamgbe ọrịa coronavirus malitere:

Ndị ụka

Ụlọụka RCCG dị n'Ikoyi kwuru na ha emechiela

Dịka amachirila ọgbakọ ebe ndị mmadụ buru ibu, ya bụ ihe metụtakwara ndị ụka.

N'ụbọchị Sọnde gara aga, ọtụtụ ụlọụka na Legọs gbachiri agbachi.

Ọbụghị sọ na Legọs, ọtụtụ steeti na Naịjirịa amachiela ụka n'ihi na ndị mmadụ na-agbakọ ebe ahụ.

Nke a mere ndị mmadụ ji ekwu na ndị ụkọchukwu na ndị amụma ga-ahụ nke tọrọ fada.

Ha na ekwu na dịka ndị ụka anaghịzi abịa, ego onyinye na ego 'tithe' alaala.

Ụkọchukwu ọ ga-emezi aghaa?

'Betting'

Tupu coronavirus amalite, ngwụcha izuụka niile na-ekpo ọkụ na Naịjirịa n'ihi ọtụtụ asọmpi egwuregwu bọọlụ.

Ọbụghị naanị ikiri bọọlụ na-eme ndị mmadụ obi ọma, nke ọzọ bụ itinye ego iji kaa ndị nwere ike imeri.

Ọ bụ nke a ka a na-akpọ 'betting na bekee.

Mana coronavirus emeela ka amachie egwuregwu niile.

Nke pụtara na ndị nwere ụlọahịa maka 'betting' nọzị na nnukwu njọ ahịa ugbu a.

Ebe nkiri bọọlụ (viewing centres)

N'ihi na ọkụ latrik anaghị adịkarị, ọtụtụ na-ahapụ ụlọ ha gaa ebe ha ga-anọ ekiri bọọlụ.

Mana kamgbe a kwụsịrị asọmpi niile, onye ọbụla nọzị be ya.

Ndị nwere ụlọ ebe a na-ekriri bọọlụ wee bụrụzie Erọn gbara aka laa.

Ụlọ nkwụ/Ụlọ ite egwu

Onwekwaghị onye na-achọ ịga ebe a na aṅụ nkwụ maọbụ agba egwu nke Bekee kpọrọ 'bars' na 'clubs'.

Ọrịa coronavirus achọghị mmekọrịta ahụ mmadụ na ibe ya ma ncha ma ncha.

Gịnịzi ka ndị nwere 'bar' na 'club' ga-emezi ugbua?

Ndị nhazi mmemme

Bekee na-akpọ ha 'event planners', mana njọ ahịa na-ajọgbu ha kịtaa.

Gọọmentị steeti dị icheiche amachiela ọgbakọ karịrị mmadụ iri ise, nke pụtara na a ga-akagbu maọbụ yighaa nnukwu mmemme ọbụla.

Onye 'event planner' ọ ga-ebuzi ọnụ?

Ndị ọkwọ...


Isiokwu: Coronavirus: Mba China sị ka anyị ghara ikwu maka Coronavirus - Onye Naịjirịa nọ na China\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Olu onye Naịjirịa nọ na China na-ekwu maka ihe ha na-agabiga n'ihi Coronavirus

Chukwunonye (anyị edeghị ezigbo aha ya maka etu ihe si kwụrụ) gwara BBC Igbo na ọnọdụ ha na Chaịna, bụ ebe ọ na-agụ mahadum, adịghị mma ma ncha.

"Anyị ahụghị gọọmentị anyị anya nke anyị ji nụ ọnụ okwu ha"

"Nke bụ eziokwu bụ na ị bịa ebe anyị na-akpa nkata n'ekwentị, anyị na-ebe akwa n'ihi na anyị enweghi gọọmentị. Ihe anyị na-anụ bụ na gọọmentị Gana sị na ha ga-ezitere ndị be ha nọ akwụkwọ ebe ahụ Yuan puku iri ka ha jiri na-ego nri.

"Mana o nwebeghi etu anyị siri nụta n'ọnụ gọọmentị anyị. O nwere ndị na-ekwu na gọọmentị sị ka ha dekọta aha ụmụakwụkwọ Naịjirịa nọ na Chaina. Mana ihe anyị chọpụtara bụ na ndị mmadụ ji anyị agbagharị. Nke bụ eziokwu bụ na o nwebeghi ihe gọọmentị Naịjirịa gwara anyị."

N'agbanyeghị ihe Chukwunonye na-ekwu, onyeisi ngalaba na-ahu maka ọdịmma ndị Naịjirịa nọ n'ofesi bụ Abike Dabiri-Erewa, sị na ha na-agba mbọ maka ndị tọrọ n'obodo Wuhan bụ ebe nje a gbugoro ihe karịrị mmadụ 300 malitere.

O dere mbọ ha na-agba n'akara Twitter ya.

N'agbanyeghị ihe odoziakụ Dabiri-Erewa dere, Chukwunonye na-ekwusi ike na onweghị onye ha hụrụ. Mana, ọ sịkwa na o nwereike bụrụ makana ọ bụghị na Wuhan ka ya na-agụ akwụkwọ.

"Ọ bụ na Wuhan ka ndị mmadụ tọrọ kpọmkwem. Onye butere ọrịa n'obodo ụlọakwụkwọ anyị dị enwetela ọgwụgwọ."

Ọ sị na n'agbanyeghị nke a, obi adịghị ha mma etu ọ na-enwebeghi ozi ọbụla ha nụtara n'ọnụ ndị na-achị Naijirịa.

"Ọ bụ ndị seputere isi nwereike isị na ha na gọọmentị anyị na-akpa.

"Ọ bụ ihe ihere na obodo dịka Naịjirịa na-ebute Chaịna ego agaghị achọ etu ha na ha ga-esi kwekọrịta mara etu a ga-eji nye aka...ọ bụrụgodi site n'inye ụmụakwụkwọ mkpuchi imi."

"Etu anyị si biri na Chaịna ugbua"

Chuwkunonye sị na ha anaghị esinwu ebe ha bi pụọ.

"Onye ọbụla nọ n'ọnọdụ Bekee kpọrọ Quarantine ugbua.

"A na-achọ igbochi mmadụ ịpụ gaa bute nje ahụ."

Ọ sị na ọ bụrụ na ị ga-apụrịrị ị ga-anata akwụkwọ ga-enye gị ikike ịpụ.

"Ị pụchaa lọta, a ga-enyocha gị ahụ ọfụma ma tinyekwa gị na quarantine bụ ebe ị...


Isiokwu: Coronavirus: Mgbachi ụlọ uka ga-emechi ụzọ ngozi na amara - Archbishop Chukwuma\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chukwuma si na ya agaghị agbachị ụlọụka kama ihe ya ga-akwado bụ ka ebelata ndị na-abịa ụka otu mgbe.

Ọ sị na ọ bụ Chukwu nwe ụka, nke pụtara na imechi bụ imechi ụzọ ngozi na amara.

Ọ bu ya na Ebere Ekeopara nwere mkparịtaụka a.

Mana Bishọp chịburu Dayọsis Mbaise dị n'Imo steeti kwuru na ya kwadoro atụmatụ gọọmentị ịkwụsịtụ ndị mmadụ ịgbakọ n'ụlọụka.

Bisho BJE Ogu kwuru na ụka kwesịrị inyere gọọmentị aka na mbọ ha na-agba iji chụlaa coronavirus.

Gee ihe o kwuru:


Isiokwu: Coronavirus: Mmadụ 22 enyochara ebughi ọrịa ahụ na Naịjirịa - NCDC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a na-abịa dịka ha lebara anya n'ahụ mmadụ 22 ọzọ si na steeti ise na Naịjirịa gụnyere Legọs, Ogun, Abuja, Kano nakwa Edo.

Ha kwuputara site n'akara Twitter ha na "o nweghi onye ọhụrụ ọzọ bụ Coronavirus"

End of Twitter post, 1

Ndị njem ụgbọelu ka na-eme njem agbanyeghi mmachi a dị

Mba Ịtali etinyela mmadụ nde iri na isii n'ọnọdụ Bekee kpọrọ "quarantine" dịka ọ na-ebuso nje coronavirus agha ịhụ na ha chabiri mbawanye ya.

Ndị o metụtara bụ ndị bi na mpaghara Lombadi nakwa mpaghara 14 ọzọ.

Ndị a niile ga-anata akwụkwọ pụrụiche tupu e nye ha ohere ka ha mee nje ọbụla.

Obodo Milan an Venice so n'ebe  ya bụ ihe metụtara.

Onyeisiala Ịtali bụ Giuseppe Conte kwukwara na ha amachiela ndị mmadu ịga ụlọakwukwọ, ebe oriri na nkwari nakwa ebe njem nkiri di na mba ahụ dum.

Ndị kwụ n'aghịrị na ebe a na-ere ihe dịka ozi "quarantine" pụtara

Ọ bụ n'ụbọchị nke atọ nke ọnwa Eprelu ka mmachị ndị a ga-akwụsị.

Mba Ịtali b ya kacha nwee ọnụọgụgụ ndị bu ọrịa coronavirus na Yurope.

Olu onye Naịjirịa nọ na China na-ekwu maka ihe ha na-agabiga n'ihi Coronavirus

Ndị ọchịchị kwuru na ndị bu nje a na-abawanye kwa ụbọchị.

Ugbua, ihe ruru mmadụ 5,883 bu ọrịa coronavirus na Ịtali ebe mmadụ 230 anwụọla.

Gịnị mere Gọvanọ Hope Uzodinma?

Akụkọ na-efegharị na-akọwa na a wakpoola ụgbọala Gọvanọ na-achị Imo steeti bụ Hope Uzodinma na steeti ahụ.

Ụlọ ntaakụkọ dị icheiche kwuru na ọ bụ ndị ntorobịa Ohaji - Egbema wakporo Uzodinma ma na-ati "Onye oshi vootu"

Ebe akụkọ ọzọ na-ekwu na ndị ntorobịa na ndị agha lụrụ ọgụ nke butere mmebi enyo ụgbọala Gọvanọ Uzodinma.

Ka ọ dị ugbua BBC Igbo na-agba mbọ ịchọpụta nke bụ eziokwu n'akụkọ a.

N'egwuregwu,

Chelsea ji ọkpụ goolu anọ asataghị otu yọchaa Everton ka akamụ ndụ mgbe ha zutere onwe ha n'asọmpị Premier Lig n'ụbọchị ụka.

Nke a na-abụ ugboro abụọ Lampard onye nchịkọta Chelsea na-emeri ndị nkuzi ya bụ Ancelotti na Mourinho.

Amachiela ndị mmadụ ịga kirie asọmpi egwuregwu dị icheiche na mba Itali

Coronavirus metụtakwara egwuregwu na mba Ịtali.

Ndị nhazi egwuregwu kagburu asọmpi...


Isiokwu: Coronavirus: O nweghi onye nwere ọrịa a na Legọs - Gọọmentị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kwuru nke a n'ihi  asịrị malitere ifesa na Twitter mgbe otu onye kwuru na o nwere onye a chọpụtara bu ya bụ ọrịa n'ụlọọgwụ dị na mpaghara Lekki.

Akụkọ ahụ chọrọ ime ka egwu baa ọtụtụ ndị mmadụ n'ahụ.

Mana Kọmishọna na-ahụ maka ahụ ike bụ Akin Abayomi gwara BBC Igbo na nke ahụ bụ akụkọ ụgha.

Cheta na Mịnịsta na-ahụ maka ahụike na Naịjirịa bụ Osagie Ehanire ekwubuola na Naịjirịa dị njikere igbochi ọrịa coronavirus ịbata Naịjirịa.

Ehanire kwuru nke a n'ọgbakọ e nwere n'Abụja ụbọchị Fraịde iji kpaa ka a ga-esi gbochie arịa ọjọọ ahụ.

Gọọmentị etiti asaala Amerịka

Onyeisiala Muhammadu Buhari

Gọọmentị etiti ehibela kọmiti ga-eleba anya n'ihe mere mba Amerịka ji kwuo na ha ga-akwụsị inye ndị Naịjirịa visa ịbata obodo ha biri.

Ọ bụ ọnụ na-ekwuru onyeisiala Mohammadu Buhari bụ Femi Adesina kwuru nke a n'akwụkwọ ozi o zipụrụ ụbọchị Satọdee.

Adesina kwuru na onyeisi kọmiti ahụ bụ mịnịsta na-ahụ maka nchekwa ime obodo bụ Rauf Aregbesola.

O kwukwara na kọmiti ahụ na gọọmentị Amerịka nakwa ndị uweoji mba ụwa (Interpol) ga-arụkọ ọrụ iji hụ na e mezuru ihe niile mba Amerịka chọrọ iji wepu Naịjirịa n'akwụkwọ ọjọọ ha.

Nke a na-eme dị ka onye jibu ọkwa osote onyeisiala Naịjirịa Atiku Abubakar rịọrọ onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump ka obi ya dajụọ n'ebe ụmụ Naịjirịa nọ.

Atiku rịọrọ arịrịọ a n'ozi o zigaara Trump n'akara Twitter ya.

Atiku Abubakar

O kwuru na obi dị ya mwute maka atụmatụ ọhụrụ Trump wepụtara nke machiri inye ụmụ Naịjirịa akwụkwọ ikike ịbata mba Amerịka nke ha nwere ike iji tinye akwụkwọ ịnọgide na mba ahụ.

Atiku rịọrọ Trump ka o cheta mmekọrịta Naịjirịa na mba Amerịka n'oge gara aga.

O kwuru sị: "Amerịka kweịrị iwepụta atụmatụ iji taa ndị ọchịchị Naịjirịa ahụhụ maka amaghị eme ha, ọbụghị ịta ụmụ Naịjirịa niile ahụhụ."

Atiku kwukwara na ụmụ Naịjirịa hụrụ Amerịka n'anya ma bụrụkwa ndị mbịarambịara kacha gụọ akwụkwọ na mba ahụ.

Amerịka na Ọstrelia amachiela ndị njem si Chaịna

Mba Rọshịa wepụtara ngalaba di iche ebe ndị njem si Chaịna alọta ga na-esi.

N'ihi egwu maka Corona Virus, mba...


Isiokwu: Coronavirus: Onyeisiala Buhari ekwuola okwu n'onyonyo banyere coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O mere nke a site n'ihe onyonye onye enyemaka mgbasaozi bụ Bashir Ahmed wepụtara na twitter.

End of Twitter post, 1

Buhari sị na ya ministri ahụike na-arụkọ iji hụ na e chekwara ndị Naịjirịa site na ọria Covid-19 dịka ọ bụ nke kachasị ọchịchị ya mkpa ugbua.

Ọ gwara ministri a ka ha gbaa mbọ dosa ihe ọrụahụike ọbụla dị mkpa iji buso ọrịa agha.

Legọs enyeela ndị ọrụ bekee ezumike izuụka abụọ

Gọomenti Legọs Steeti enyeela ndị ọrụ bekee nọ n'ogogo 1 ruo 12 ezumike izuụka abụọ dịka ụzọ iji kee nkwụcha na mgbochi ọrịa coronavirus.

Gọvanọ Babajide Sanwo-Olu nyere iwu a na mgbasaozi o mere n'ụbọchị Sọnde.

Ọ sị na ụzọ mgbochi niile etinyere iji gbochie ọrị a ka dị ire ma kwuo na onye ọbụla si ofesi bata nọrọ n'ime ụlọ ruo izuụka abụọ.

'Coronavirus ga-agabiga Abia maka na Abia dị n'akwụkwọ nsọ'

Okezie Ikpeazu were oche ọchịchị Abia Steeti n'afọ 2015

Gọvanọ na-achị Abia Steeti bụ Okezie Ikpeazụ ekwuola na ọrịa coronavirus agaghị erute Abia nso n'ihi na ọ bụ steeti e dere aha ya n'akwụkwọ nsọ.

O kwuru nke n'ihe onyonyo mgbe ya na odeakwụkwọ mgbasaozi ya bụ Onyebuchi Ememanka na-akparịtaụka.

Ikpeazu bụ onye kpere nke a dịka ekpere sị na dịka Abia bụ steeti e dere n'akwụkwọ nsọ na Chineke kwere nkwa na ọrịa ọjọọ ọbụla agaghị erute ndị Abia nso.

Ọ sị na oge ọrịa ebola, monkey pox na ụmụnne ya bịara, na ha eruteghi n'ime Abia steei, na ọ bụ otu aka ahụ ka coronavirus ga-eji gafee na-eruteghi Abia.

Nke a mere ọtụtụ ndị mmadụ ji kpọrọ Abia n'ọnụ na soshal midia.

Onye bụ Ifeanyi George nwụrụ anwụ?

Ifeanyi George si Enyimba banye Rangers International FC na 2016

Otu onye egwu bọọlụ Rangers International nke Enugwu ji eme onụ bụ Ifeanyi George alaala mụọ n'ụtụtụ Sọnde.

Ifeanyi nwụrụ n'ihe mberede okporo ụzọ ka o si Enugwu aga Legọs.

Dịka akụkọ siri kwuo, ọ bụ ya na mmadụ abụọ ọzọ nọ n'ime ụgbọala oge mberede a mere.

Otu egwuregwu bọọlụ Rangers kwuru n'ihe a mere n'akara Twitter ha.

Ọtụtụ ndị ihe ya na amasị na-ezigara ezi na ụlọ ya ozi itiaka n'obi na soshal midia.

Foto ndi mmadu setere n'ebe mberede mere...


Isiokwu: Coronavirus: Ozi ọma maka coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Kamgbe ọrịa coronavirus malitere kpawa ike, a nụla ọtụtụ akụkọ ọjọọ gbasara ya n'akụkụ ụwa niile.

Akụkọ etu coronavirus si egbu puku kwuru puku mmadụ abụghịzi ihe ọhụrụ.

N'ụbọchị Mọnde, ọrịa a gbukwara otu onye na Naịjirịa.

Ma lee akụkọ ndị na-enye obi aṅụrị gbasara ọrịa a.

Akụkọ ndị a gosiri na olileanya dị.


Isiokwu: Coronavirus: Ọnụọgụgụ ụmụnwaanyị na-achọ igbochi ịtụrụ ime na 'lockdown' a ọ na-arị elu?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nwaanyị dị ime

Mana ụfọdụ ụmụnwaayị lụrụ di na-aṅụzị ọgwụ ga-egbochi ha ịtụrụ ime ọkachasị n'oge mmachi ngagharị a n'ihi coronavirus.

N'oge a, ha na di ha na-anọkarị n'ụlọ nakwa enwe mmerịkọta kwa mgbe kwa mgbe, mana ha achọghị ka "aka enwe ghọọ aka mmadụ."

BBC Igbo kpọtụrụ Nọọsụ Comfort Ogu bụ onyeisi nhazi n'ụlọọrụ 'Planned Parenthood Federation of Nigeria' ngalaba Abia Steeti.

Ọ sị na ụmụnwaanyị na-abịa n'ụlọọrụ ha bụ ebe ha na-anara ọgwụ maka nhazi ezinaụlọ bụ 'Family Planning' kamgbe 'lockdown akarịala ndị na-abịa n'oge mbụ.

Ogu kwuru sị: "Na-agbanyeghi  na anyị anaghị emepe ụbọchị niile maka mmachi ngagharị, ọtụtụ ụmụnwaanyị na-akpọ anyị n'ekwentị maka ị nara ọgwụ mgbochi ime."

"Ndị na-abịa a nara ọgwụ mgbochi ime ugbua ga-eji ihe ruru pasentị iri isii karịa ndị na-abịa n'oge nkịtị."

Ogu sị na ọgwụ ụmụnwaanyị ndị a na-anara gụnyere ọgwụ ọṅụṅụ, nke ọgbụgba nakwa nke a na-etinye etinye.

Etu e si eme 'hand sanitizer'

BBC Igbo jụrụ otu dọkịta ahụike ụmụnwaanyị bụ Joseph Akinde etu o sị hụta atụmatụ a ụfọdụ ụmụnwaanyị na-agbaso.

Ọ sị na atụmatụ ha a dị mma. "Kama ha ga-atụrụ ime ha achọghị, ọ ka mma ka ha gbochie ya."

"Makana ọ bụ ihe megidere iwu Naịjirịa nakwa ihe ọghọm ite ime ma ọ bụrụ na ha e gbochighi ya."

Ọ dị ụzọ dị icheiche nwaanyị nwere ike isi gbochie ịtụrụ ime, site n'ọgwụ ọṅụṅụ, nke ọgbụgba na nke a na-etinye n'ime ahụ

Dọkịta Akinde gara n'ihu kwuo na ọnọdụ akụnaụba ugbua dị ezigbo ọjọọ na onye ọbụla mụrụ nwa ọ na-achọghị na-etinyekwuru n'ezinaụlọ ya nsogbu.

O ruola izuụka atọ gọọmentị etiti nakwa nke steetị dị icheiche machiri ngagharị ndị mmadụ maka ọrịa coronavirus.


Isiokwu: Coronavirus: Ọrịa a agaghị egbochi asọmpi Olimpiks - Onyeisiala Japan\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Abe kwuru nke a na mkparịtaụka  ya na ndị ntaakụkọ n'ehihie Satọde.

Nke a na-abịa na-agbanyeghị na coronavirus egbuola ihe ruru mmadụ 28 na mba Japan.

Mmadụ karịrị 1,400 ebutekwala ya bụ ọrịa na mba ahụ.

Shinzo Abe Praịm Mịnịsta mba Japan

Abe kwuru sị: "Anyị ga-akwụsị mgbasa ọrịa. Egwuregwu Olimpik ga-aga n'ihu dịka e si yibuo ya."

Egwuregwu Olimpik kwesịrị ibido n'ụbọchị 24 nke ọnwa Julaị ruo abalị itoolu nke Ọgọst afọ 2020.

Ọ bụ n'obodo Tokyo nke mba Japan ka ya bụ asọmpi ga-ebiri ọkụ.

Lee etu nje ọrịa si ebufe onwe ha site n'aka atịtị

Ịhazi asọmpi a eriela mba Japan ihe karịrị otu tarị yen na ụma atọ (I.35 trillion yen) nke pụtara ijeri paund iri na ụma abụọ ( (£10.26bn).

A na-atụ anya na ndị egwuregwu ruru mmadụ 11,091 ga-eso sọọ mpi na Olimpik nke afọ 2020.

Mmadụ ndị a ga-esi na mba 206 n'akụkụ ụwa niile abịa.

Mana mba Japan na-ekwu na egwu ọbụla adịghị n'ihi na ha zuru ka e mee.

Onye chiburu Imo steeti bụ Rochas Okorocha ekwuola na ndị si mpaghara ọwụwa anyanwu bụ agbụrụ kacha akpa udo na Naịjịrịa.

O kwuru nke a n'ụlọomeiwu ukwu oge ha na-atule okwu gbasara ihibe ngalaba ga na-ahụ maka nwulite mpaghara ọwụwa anyanwu nke a kpọrọ 'South East Development Commission' na Bekee.

Onye wepụtara akwụkwọ iwu ahụ bụ Stella Oduah na-anọchite anya Anambra North na Sineti Naịjirịa.

Lee ihe ndị ọzọ Okorocha kwuru ebe a

Uzodinma na-akwado Oshiomhole

Hope Uzodinma na Adams Oshiomhole

Gọvanọ Imo State bụ Hope Uzodimma ekwuola na ya kwụ onyeisioche Pati All Progressives Congress bụ Adams Oshiomhole n'azụ.

Uzodinma kwuru nke a oge ọ na-aza ndị ntaakụkọ ajụjụ n'ogige ụlọ gọọmentị dị n'Owere.

Ọ kọwara na o doro ya anya na ụfọdụ ndị otu APC na-agba mbọ ka ha chutuo Oshiomhole n'ọkwa, mana nkata niile ha na-akpa iji chutuo ya ga-ekpudorịrị ha.

Uzọdịmma kwuru na ihe kwesịrị ime ugbua bụ ka ndị isi pati ha jikọọ aka ọnụ ma wepụta atụmatụ nke ga-enye ha mmeri na ntuliaka nke afọ 2023.

Gịnị mere Buhari na Kebbi steeti?

Otu nwoke chóró ikwe onyeisiala n'aka

Ndị uweojii nzuzo nke Naịjirịa bụ DSS akọwaala na...


Isiokwu: Corpus Christi: Ka emume #Christtheking siri kpọtụọ n'Enugu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Igwe mmadụ apụtala maka Oriri Kristi bụ Eze n'Enugwu

Ihe nke a pụtara bụ na tata bụ ụka ikpeazụ tupu abanye oge Adventi.

N'Enugwu ya bụ mmemme na-ekpo ọkụ site na parish dị iche iche ịkwụ n' ahịrị n' ahịrị na-ekpe ekpere, agba egwu, were na eto Kristi bụ eze.

Ọtụtụ parishị dịka Holy Ghost Cathedral Enugwu, St Michael's Asata, Blessed Sacrament Parish, St Mulumba New Haven Enugwu na ọtụtụ ndị ọzọ pụtara n' igwe gagharịa n'okporoụzọ dịga n' Enugwu.Onye ọbụla kpọrọ onwe ya onye ụka Katọliki na-egosiputa otu ọ nọ n'ụka tata site na isoro ndị otu ya na- agbara Kraistị egwu.

Oriri Corpus Christi(Body of Christ/#Christtheking)  gbadoro ụkwụ na akwụkwọ nsọ oge Jesọs sara pilate ajụjụ sị " n' ezie a bụ m eze" Mmemme Kristi bụ Eze gasia tata, ụka na- abịa, ụka ga-amalite Adventi iji kwadebe maka ọmụmụ onye nzọpụta Jeso Christi.


Isiokwu: Corruption Perceptions Index: Obasanjo,Ezekwesili nyụrụ ihe na-esi- Onye ọrụ Buhari\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nnyocha nke otu na-eme ngụkọ maka ịkwụba aka ọto n'ụwa niile bụ "Transparency International"  gosipụta na Naijirịa kpụụ afọ n'ala ada  ngụkọ mba na-akwụba aka ọto nke afọ 2019.

Ha kwuru na Naịjirịa bụ mba nke anọ ebe nrụrụaka kacha njọ n'Ọdịda Anyanwụ Afrịka.

Mana Onochie kwuru na nnyocha ha adabaghị n'ihi  na ọ bụ  ndị 'iweobi' Obasanjo na Oby Ezekwesili nyụrụ ihe na-esi n'ihi na ọ bụ ha hiwere otu Transparency International.

O gara n'ihu gwaa ụmụ Naijria ka ha ghara iji nnyocha ahụ Transparency International wepụtara kpọrọ ihe.

"Onyeisiala Buhari bụ onye ọkaibe n'ibu agha megide nrụrụaka n'Afrịka."

Na-agbanyeghị na ọchịchị Buhari na-etisi mkpu ike sị na ha na-ebu agha megide nrụrụaka, nnyocha Transparency International  kwuru na Naijiria na-agba ọnụba.

Mana ya bụ nnyocha  na-arụ ngalaba gọọmenti na-ebu agha megide nrụrụaka dịka EFCC na ICPC afọ.

N'onwe ya Ezekwesili onye sị okwu Collin Powell tụọ ilu kwuru na ọ bụ kụrụ ka ọ ga-aghọrọ.

O kwuru  n'akara Twitter sị' "Okwu Collin Powell nke sịrị na 'O nweghị ụzọ nzuzo e si enwe ọganihu karịa nkwado, itinye uchu nakwa ịmụta ihe site na ọdịda' bụ ihe gbatara m n'obi oge m hụrụ nnyocha Corruption Perception Index ọhụrụ."

Nrụrụaka n'ọdịda anyanwụ Afrịka: Naanị Chad, Guinea Bissau na Cameroon ka Naịjirịa ka mma

Naịjirịa bụ mba nke anọ ebe nrụrụaka kacha njọ n'Ọdịda Anyanwụ Afrịka.

Nke a bụ dịka nnyocha ọhụrụ ndị otu 'Transparency International' wepụtara n'ụbọchị Tọzde si kwuo.

Naanị Cameroon, Chad nakwa Guinea Bissau ka Naịjirịa ka mma na mpaghara ọdịda Anyanwụ Afrịka.

N'Afrịka niile Naịjirịa gbara 33 n'ime mba 48 e nyochara.

N'ụwa niile, nnyocha ahụ gosiri na Naịjirịa bụ ndị nke 146 n'ime mba 180.

Nke a bụ na-agbanyeghi na ọchịchị Muhammadu Buharị etuola ọnụ na ha ebutuola nrụrụaka na Naịjirịa.

Ọ bụ kwa afọ ka ha na-edepụta etu mba uwa niile sị kwuba aka ọtọ

Otu 'Civil Society Legislative Advocay Centre' (CISLAC) nke bụ otu na-anọchite anya 'Transparency International' kọwara ihe nrụrụaka jị aka njọ na Naịjirịa.

Auwal Rafsanjani, onyeisi otu...


Isiokwu: Corruption in Nigeria: Kedu steeti akacha eri aka azụ na Naịjirịa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Aka chịburu steeti Imo bụ Rochas Okorocha na gọvanọ Imo ugbua bụ Emeka Ihedioha

Nnyocha ha gosiri na ọ bụ n'Imo Steeti ka nrụrụaka na iri aka zụ kacha dị nta na Naịjirịa niile.

Ndị NBS wepụtara mpụtara nnyocha a n'ụbọchị Fraịdee.

Onyeisi ngalaba ahụ bụ Yemi Kale binyere aka n'akwụkwọ mpụtara nnyocha ahụ.

Nke mbụ e mere ya bụ nnyocha bụ na 2016.

Steeti kacha eri aka azụ

A bịa n'iri aka azụ na Naịjirịa, Imo Steeti nwere pasenti iri na asaa na ụma isii.

Bido n'afọ 2016 ruo ugbua, nnyocha ndị NBS gosiri na iri aka azụ na nrụrụaka kacha nta na steeti Imo

Steeti ndị ọzọ iri aka azụ dị nta gunyere Jigawa, Kano na Plateau.

Mana iri aka azụ bawanyere na steeti ndị dịka Akwa Ibom, Enugwu, Ebọnyị, Gombe, Kogi, Kwara, Osun na Niger.

A bịa na mpaghara isii e nwere na Naịjirịa, ọbụ na mpaghara ọwụwa anyanwụ ka iri aka azụ kacha nta, dịka nnyocha ndị NBS si gosi.

Ebe ọ kacha njọ bụ na 'North West', ebe 'North East' na 'South South' na esochi.

Kedu ndị ka eri aka azụ?

Nnyocha ahụ gosiri na ọbụ na ngalaba ndị uweojii ka mpụ, nrụrụaka na iri aka azụ kacha njọ.

Ndị na-esote ha bụ ndị ọrụ ngalaba na-ahụ maka ala.

Ndị ọrụ ụtụisi gbara ndị nke atọ na ndị kacha etinye aka na nrụrụaka nakwa aka azụ.

Iri aka azụ gbadatara na Naịjirịa karịa ka ọ dị na mbụ.

Mana dịka nnyocha ahụ si dị, iri aka azụ na-ebelata na Naịjiria karịa ka ọ dị n'afọ 2016.

Na 2016, iri aka azụ na Naịjirịa dị pasentị iri atọ na abụọ na ụma atọ (32.3%).

Mana na 2019, ọ gbadatara ruo pasentị iri atọ na ụma abụọ (30.2%).

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Cultural display: Lee ka esi mee mmemme Olu na Delta steeti


Isiokwu: Coscharis Group: Etu N200 jiri gbanwe bụrụ ide ego n'aka m\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Maazị Maduka sị na ya bidoro njem ịchụ ego ya n'ịgba bọị, tupu nna ya ukwu eji narị naịra abuo duo ya n'afọ 1976.

Lee etu o siri gbarie njem ya:

Etu o sibido

Maduka kọwakwara etu o si malite njem azụmahịa ya wee ruo n'ogogo ọ nọ ugbua.

Ọ kọwara na "Coscharis" bụ nchịkọta aha ya na nwunye ya bụ Cosmas na Charity.

Ọ kwụsịrị agụmakwụkwọ n'elementarị nke atọ ma bido ịmụ ahịa n'aka nna ya ukwu bụ onye ji naanị N200 dụọ ya ụlọ n'afọ 1976.

Ọ bụ ahịa akụrụmgwa ọgbatumtum ka o jiri bido.

Ihe mere Cosmas Madụka jị bụru Ide

1) Ndụmọdụ na nkwado Nne ya

"Agụụ chineke mere ka m hara igahe ụzọ." Cosmas Maduka

Nne ya bụ ezigbote onye na-ekpere chineke, ọ gwara ya ka ọ nwee okwukwe na Chineke nakwa n'ime onwe ya.

Nne ya kuziri ya etu e si ekpe ekpere ma nye ya ndụmọdụ etu o ga-esi bie ezigbo ndụ.

Mama Madụka mere ka ọ nwee ezigbo olileanya na okwukwe na ihe ga-agaziri ya.

Madụka sị na onweghi ike iwepụ anya n'ebe Chineke nọ.

2) Inwe atụmanya makaọdịnihu

Cosmas Madụka dị afọ iri na itolu mgbe ọ lụrụ nwunye ya

"Onweghị ihe dịka ihu ụzo (Vision) ọ ga enyere gị aka imata ihe i ga-eji ndụ gị  mee." Cosmas Maduka

Mazi Cosmas Maduka rịọrọ ndị ntoroọbịa ka ha bido n'oge chụwa ewu ojii.

Madụka kwuru na onweghị ihe o mere ma mmadụ bido n'afọ iri na abụọ nwee ihe ọ na-atuanya n'ime ndụ ya.

o kwuru na ihe niile abụghị ihe ndapụta maka na e nwere iwu na-ahazị ihe n'ụwa.

Mazi Madụka kwuru na mgbe ọ dị afọ iri na isii, ọ marala ihe ọ chọrọ ibụ.

Ọ dekwara n'akwụkwọ na tupu ọ ruo afọ iri abụọ na atọ na ọ ga-ego ụgbọala nke ya.

Ọ sị na o mezuru nke a ka o si dee ya.

Ọ gwara BBCIgbo na ihe mmadụ na-eme taa ga-egosi ihe ọ ga-abụ na mgbe na-adịghị anya.

3) Onye ọbụla kwesiri inwe onye nduzi (Mentor)

Onye ọ bụla kwesiri inwe onye ga-edu ya ma soro nzọ ụkwụ onye ahụ.

O kwuru na ọ bụ mgbe ọ gbara nna ya ukwu "Boy boy",  ka ọ chịkwara onwe ya ma soro ezigbo nzụ ụkwụ dịka nwata.

4) Igba mbọ na ịkwụwa aka ọtọ

Coscharis bụ ndi nnochite anya FORD na Naijirịa

" Ego 'dot.com' ga efukwa ka 'dot.gone' " Cosmas...


Isiokwu: Cosmas Maduka: Ihe mere m ejighi nwee TV na be m\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Na mkparịta ụka ya na BBC Igbo nwere, Maazị Maduka sị na itinye uche n'ihe ọ na-eme so n'ihe mere ya ji bụrụ onye ọ bụ taa.

O kwukwara na ya enweghi TV na be ya, nke a mere na onweghi ka emume a na-eme na TV gbochie ya ime ihe dị ya n'uche.

Gee ya ntị.

Akụkọ ga-amsị gị:


Isiokwu: Covid 19 Vaccine Nigeria: Ihe mere m mgbe a gbachara m ọgwụ mgbochị covid-19\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwuru na mgbe ọ gbara ọgwụ mgbochi a n'izuụka gara aga, obere ahụ ọkụ metụrụ ya mana o nweghị ihe ọzọ ya bụ ọgwụ mere ya.

O kwuru na o teela e bidoro mewe nyocha maka ọgwụ mgbochi a kpatara o ji dị mfe iwepụta ya ugbua.

O kwuru ka ndị mmadụ leghara anya izu ọjọ a na-agba maka ọgwụ mgbochi covid-19 nke Pfizer, Moderna nakwa AstraZeneca ma nabata ya iji gbanahụ maka mkpa mkpa covid na-akpa.

Dọkịta Akunyili kwuru na ụjọ ya bụ na agaghị enwe ọgwụ mgbochi ole ga-ezu ụmụ Naịjirịa. Cheta na ọ bụ naanị puku narị ọgwụ mgbochị a ka gọọmenti kwuru na ha na-ebute na Naịjirịa n'izu a.

Naịjirịa o nwereike ịwepụta ọgwụ mgbochi nke ha?

Dọkịta Ije Akunyili kwuru na dịka India, Chaịna nakwa Rọshịa si nwe ọgwụ mgbochi nke ha, Naịjirịa kwesiri inwe ọgwụ mgbochị nke ya.

O kwuru na ọ bụrụ na covid-19 a jiri ike bata na Naịjirịa , anyị enweghị ngwa ọrụ ahụike zuruoke imemina ya.

Coronavirus: Akụkọ ọma i kwesịrị ịnụ gbasara ọrịa a

Ọ kwuru na ndị okenye niile gbaa ọgwụ a , ọ ga-amagbu onwe ya ma mee kwa ka anyị mepee ebe niile bụ ebe ọha na Naịjirịa na-atụghị ụjọ.

N'okwu ya, "Gọọmenti kwesiri inyocha etu a ga-esi kesaa ya bụ ọgwụ mgbochị, o kwesighị ịbụ naanị ndị ọchịchị kwesiri inwe ohere ị gbaa ya bụ ọgwụ.

Anwụnta anaghị ebufe mmadụ coronavirus

 O kwuru na gọọmenti kwesiri ịnwe onye dịka dọkịta Fauci nke Amerịka ndị Naịjirịa ga-atụkwasị obi ga na-agwa ndị mmadụ maka etu ihe niile gbasara ọgwụ mgbochi a si aga.

O kwuru na ọ bụ naanị ya nwetegoro ọgwụ mgbochi a n'ime ezinụlọ ya bi n'Ameịrịka, ebe ndị ezinaụlọ ya ka na-eche inweta nke ha.

Ọgwụ mgbochi covid 19 ọ ga-emebinarị Naịjirịa?

Dọkịta Akunyili kwuru na Naịjirịa kwesiri inweta nke AstraZeneca dịka mba na-adịgị enwekarị ọkụ makana ọgwụ mgbochi ahụ anaghị e ji ike emebi dịka nke Pfizer maọbụ Mordena.

Dọkịta Ije Akunyili kwuru na o nwere olileanya na anyị ga-apụtali n'oge covid 19 ma ọ bụrụ na anyị na-eme usoro World Health Organisation wepụtara maka igbochị ọrịa a ma narakwa ọgwụ mgbochị a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Covid 19 n'otu nkeji: Ite okwuma o nwerike igbochi coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana ụfọdụ mmadụ ekwupụtala na e ji okwuma agwọ coronavirus ma a na-ete ya aka.

Kirie ihe onyoonyo a ka ị mara ma ọ bụ eziokwu.

Ndị mere akụkọ a bụ Vining Ogu, Chimamaka Ihenacho na Chimezie Ucheagbo


Isiokwu: Covid 19 n'otu nkeji: Yabas, jinja maọbụ galik o nwereike inye aka ịgwọta coronavirus?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị mmadụ ga-asị taa jinja, galik maọbụ yabas ka o nwereike inye aka ịgwọta Coronavirus, mana gịnị ka ndị WHO kwuru maks nke a?

Ihe onyoonyo a ga-akọwara gị ha niile, kirie ya.


Isiokwu: Covid Vaccine: Etu Afrịka si eche ebighebi maka ọgwụ mgbochi covid-19\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A rụpụtala ihe ruru ọgwụ mgbochi nde 900 site n'atụmatụ dị iche iche, nke ga-ezu ịgba ihe ruru pasentị 30 n'ime mmadụ otu ijeri na ụma atọ (1.3b) nọ n'Afrịka n'afọ a.

Mkpachido nke ndị mba nwere nnukwu akụnaụba na-akpachi, enweghi ego e ji akwado, iwu nakwa ihe ndị ọzọ gụnyere n'ihe ndị na-eme ka usoro e ji ebuputa ọgwụ mgbochi ndị a na-akpụ ka eju. "Ụwa nọ n'oge ịda mba, mana ọ bụ ndụ ndị mmadụ nọ na mba ndị enweghi ego ka a ga-eji chụọ aja," ka Tedros Ghebreyesus bụ onyeisi ngalaba WHO kwuru.

E kesaala ihe ruru ọgwụ mgbochi nde 40 na mba 49 bụ ndị nwere ego, mana ọ bụ naanị mkpụrụ 25 ka e kerela n'ime naanị otu n'ime mba ndị na-enweghi ego, dịka Tedros si kwuo. "Ọ bụghị nde 25, ọ bụghị puku 25, naanị 25 nkịtị," ka o kwuru dịka ọ na-ekwughi mba nke ọ bụ.

Mana ka ọ dị ugbua, enwebeghi ọgwụ mgbochi ọbụla nke si n'ofesi e nyerela onye ọbụla n'Afrịka, ka ọnwa abụọ e bu ụzọ wepụta ya na mpaghara Yurop gachara.

Otu kpọrọ onwe ha "The People's Vaccine Alliance" chọpụtara na "mba ndị nwere ego na-anọchịte anya naanị pasentị 14 mmadụ nọ n'ụwa azụtachaala ihe karịri ọkara (53%) ọgwụ mgbochi niile ndị nwereike ịdị ire." Nke a gụnyere ma ọgwụ mgbochi Moderna niile nke 2021 na pasentị 96 nke Pfizer na-atụ anya ịrụpụta.

Kanada bụ mbụ n'ime mba ndị a, dịka ngụkọ nnyocha ụlọọrụ Airfinity mere kwuru, "ọgwụ mgbochi ha kwụrụ ụgwọ ya ga-ezu ịgba onye Kanada ọbụla ugboro ise". A ga-enye ha ihe ha kwụrụ ụgwọ ya tupu a tụpụrụ mba ndị enwechaghị ego ọnụ.

'Achọla nnukwu uru'

N'Afrịka, ọnọdụ a akpalitela ihe mere ebe afọ 1990, mgbe a rụpụtara ọgwụ e ji agwọ HIV/AIDS n'Amerịka. N'agbanyeghi na ọ bụ mpaghara a ka nwee ndị bu ọrịa HIV, o were ihe ruru afọ isii tupu ọgwụ e ji agwọtụ ọrịa ahụ enwee ike irute ndị Afrịka aka.

Ihe ruru mmadụ nde iri na abụọ nwụrụ site n'ọrịa ahụ n'ime afọ iri, ebe ọnụọgụgụ ndị o gburu n'Amerịka belatara ọfụma, dịka nchọpụta ndị Africa Centers for Disease Control and Prevention si kwuo.

Ngagharị na mkpu ndị mmadụ tigidere mere ka e nwee ike weta ọgwụ Aids na-adịghị oke ọnụ n'Afrịka

Winnie Byanyima...


Isiokwu: Covid-19 : 'Gọọmentị si anyị kwụọ N545,600 maka isi Chaịna lọta'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ihea bụ foto ochie na-egosi ndị si Saụt Afrịka lọta

mana ụmụ Naijiria nọ Chaịna na-atụ arịrị maka nnukwu ego gọọmentị na-ana ha iji kpọlata ha, nke ha kwuru dị oke ọnụ.

Nwaafọ Igbo na-agụ akwụkwọ na mba Chaịna aha ya bụ Chukwuma Nzube gwara BBC Igbo na, a gwara  ndị chọrọ ịlọta ha kwụọ N545,600 bụ ụgwọ ụgbọelu, dịka gọọmenti etiti na ụlọorụ AirPeace kpebiriela ị bịa buru na nabalị iri na asatọ nke ọnwa Mee.

O kwuru na a gwara ha ka ha kwụọ ụgwọ a tupu ụbọchị iri na abụọ nke ọnwa Mee afọ 2020.

Mana ụfọdụ ụmụ Naijiria nọ Chaina na-atụ arịrị na ego ahụ karịrị akarị.

 Dịka otu onye n'ime ha bụ Michael Okeke sị kwuo, "Kedu ihe e ji sị anyị kwụọ $1,240 maka ịlọta? Anyị nọ n'ime ụlọ ọnwa atọ. Kedu ebe ego a ga-esi bịa?"

Ebe Idogwu Obiora kwuru sị na "ndị nọ na Chaịna na-edi mmegbu , oteela aka anyị chewara ka gọọmentị bịa kpọpụ anyị".

N'otu aka ahụ, Akachukwu Nnenna Grace kwuru sị " ọtụtụ ndị mmadụ enweghị ego. Ụfọdụ enweghị ụlọ ma ụfodu enweghị ego ha ji eri nri."

Coronavirus in 60 seconds: A na-agwọta coronavirus agwọta?

Nzube kọwara na tupu coronavirus ebido, na ihe ha na-akwụ erụghị ego a gọọmentị sị ka a kwụọ.

Ọ kọwawara na a na-akwụ N200,000 maka isi Chaina lọta Naijiria, ebe o na-eri 480 ije ma lọtakwa Chaina.

Mana Mịnịsta na-ahụ maka ihe na-eme na mba ndị ọzọ bụ Geoffrey Onyema kwuru na  ọ ghọtara na ihe siri ụmụ Naijirịa nọ na Chaina ike kama ya na ngalaba gbata gbata bụ NEMA na-atule etu ha ga-esi wetulata ụgwọ ndịa ga-akwụ.

 N'otu aka ahụ o kwuru na Naijirịa adịla njikere maka nlekọta na idopu ndị a kpọtara iche.

N'abalị Wenezde, a kpọlatara ụfọdụ ụmụ Naijiria  dị 256 site na Dubai.


Isiokwu: Covid-19 Outbreak: ‘Dike’ isii pụtara n'oge coronavirus a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

1)Isi n'uwe e ji achọ mma fee n'uwe ndị ọrụ ahụike

Nwaagbọghọ onye dụọdụọ e jiri uwe eji achọ mma mara, esila na ya bụ njirimara ha banye n'ịdụ uwe ndị ọrụ ahụike na mba Libya.

Nke a ha na-eme bụ ọrụ akwụ ụgwọ ụmụagbọghọ ndị ahụ ji enyere aka n'oge ugbua, nke ne-emecha ka ha na-arahụ n'ọrụ mgbe ụfọdụ.

Ha akwapụtala ụwe ndị ọrụ ahụike iri ise kemgbe ha malitere, ma banye n'ịkwapụta ọtụtụ ọzọ.

Ndị ọrụ ahụike Tripoli Hospital jara ha ike maka ọrụ ha.

Najwa Taher Shokriy bụ onye nwe ya bụ ụlọọrụ, gwara BBC na ya bụ atụmatụ malitere mgbe otu dọkịnta nke ụlọọgwụ al-Jalaa Hospital nke dị na Tripoli rịọrọ ndị achụmntaego enyemaka.

Shokriy bụ onye malitere ịkwa uwe otu afọ gara aga, sị na ọ bụghị ụkpa ekele a na-enye ya ugbua dị ya mkpa, kama na ọ bụ inyere aka maka ibuso coronavirus agha.

O kwuru na obi ya dị n'ịkwapụtakwu ọtụtụ uwe ndị ọrụ ahụike, mana enweghị ngwaọrụ na-echere ha aka mgba.

2)Ụlọ onye na-akụ flawa:

Ọrịa coronavirus emeela ka a kagbuo ọtụtụ agbamakwụkwọ nke mere na ahia flawa anaghị agazị.

Mana ụfọdụ ndị ọrụ ha bụ ikụ nakwa ire flawa n'obodo Paarl, Saụt Afrịka gbakọtara ime ka ya bụ ụsụahịa bụrụ uru.

Nke a mere ndị ọrụ Adene Farm jiri were flawa ha chọọ Huis Vergenoegd Old Age Home bụ ebe ndị kara nka na-ebi, mma.

Ndị okenye bị n'ụlọ ahụ nọ n'ime ụlọ maka ọrịa coronavirus, mana a hapụrụ ha ka ha pụta gbaara anya ha ekeresimesi n'Epreelụ.

Ndị mmadụ na-agafe jakwara ha ike.

3)            Otu onye nwe ụlọ sị ndị bi n'ụlọ ya akwụla ụgwọ ụlọ

Onye nwe ụlọ nke Bekee kpọro 'landlord' sị mmadụ iri atọ na anọ bi n'ụlọ ya akwụla ụgwọ ụlọ n'ọnwa Maachị na Epreelụ n'ihi etu coronavirus si metụta achụmntaego.

Michael Munene nwere ọnụụlọ iri abụọ na anọ ebe a na-akwụ ya dọla 30 kwa ọnwa na mba Kenya.

4)Nwaada na-eji afọ agba egwu ji ya eme ndị mmadụ obi ụt

Nermine Sfar bụ ote egwu mba Tunisia sị na ya na-ete egwu n'ihe onyonyo iji mee ndị mmadụ obi ụtọ dịka ha nọ n'ime ụlọ ha maka ọrịa coronavirus.

Ọ na-ezipu egwu ya ngwa ngwa dịka ọ na-agba ya n'ịntanetị, nke nde kwuru nde mmadụ na-ekiri dịka ha...


Isiokwu: Covid-19 Update: Ka gọvanọ Umahi si majaa anyị- Ndị ntaakụkọ akpọchịrị n'Ebonyi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Otu onye n'ime ha bụ Peter Okutu kwuru na ọ bu maka akụko o dere etu ndi agha si wakpo obodo Ngbo di n'Ohaukwu nke di n'Ebonyi steeti.

O kwuru na ọ bụ mgbe onyeisi okpuruọchichi ahụ kpọro ya na akụkọ o bdere abụghi eziokwu were si ya bia ka ha tulee ya bu akụkọ o dere ka ndị uwe ojii nwụchiri ya.

Okutu Kọwakwara na ndi uweojii amaghị ihe mere a ji sị ha nwuchie ya na ọ bu mgbe ha ruru n'ụloọru ndi uweojii ka ha jụwara ya ihe mere.

O kwukwara na ihe o dere bụ eziokwu na ọ bụru na o bu asị, na ndi agha ekwesila ịkpọ ya.

Onye nke ọzo aha ya bụ Chijioke Agwu onye dere akụko maka etu ọria Lassa fever si anyu ndi Ebonyi steeti ịkpaku sịkwa na Gọvano Dave Umahi kpọrọ ya maka akukọ odere.

O kwukwara na ọ bu ngalaba na-ahu maka ọnu ọgụgụ na ihe sitere n'ọnụ onyeisi ụloọgwụ n'Ebonyi steeti kwuru ka ọ dere.

Kama Agwu sị na gọvanọ Umahi nyere iwu ka a kpọchie ya kama e mechara hapụ kwa ya ụbọchi ahụ.

Cheta na akụkọ pụtara na ndị ntaakụko na Gọvano Dave Umahi nke Ebonyi steeti na-achipu ya dịka akpọchiri ndi nkaakụkọ abụo a maka ebubo ibusa akụkọ ụgha na steeti ahụ.

Ihe gọvanọ Umahi kwuru maka ihe a merenụ

Kọmịshọna na-ahu maka mgbaa ozi n'Ebonyi steeti bụ Uchenna Orji ekwuola na onweghi onye ntaakukọ ọbụla gọọmenti machịri ị bata Ebonyi steeti.

Orji kwuru na ihe gbasara ịda iwu gọọmenti hiwere maka iyi mkpuchi imi pụta ezi, na ọ bụ uloikpe ga-ekwu ihe ga-abu ntaram ahụhụ dịrị onye ahụ.

O kwukwara na o bu iwu goọmenti Ebonyi steeti hiwere maka coronavirus na ụloikpe ka bụ ndi ga-ekwu ntaramahụhu onye ahu ga-erite.

BBCIgbo kpọtụrụ onye okaiwu bụ Ikechukwu Nwabufo ka ọ kọwara anyị ma ya bu iwu ịpịa ụtali ma o ziri ezi.

Nwabufo sị na nke mbụ bụ na iwu ọbụla nwere ntaramahụhụ  onye dara ya bụ iwu ga-erite.

O kwukwara na e nwere iwu maka ndopu ọria nke 1923, kama na onyeisiala wepụtara usoro iwu maka ọria coronavirus nke afọ 2020.

O kwukwara na ọ bu nke a ka a ga-eso ma sikwa na-enweghi ebe ekwuru na ya bụ iwu na onye nupuru ya isi ga-erite ụtalị.

Nwabufo kọwakwara na ọ bụghị Gọvanọ ka o dịrị ikwu ihe a ga-eme...


Isiokwu: Covid-19 Vaccines FAQ: Ajụjụ niile i nwere maka ọgwụ mgbochi covid-19\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ajụjụ niile i nwere maka ọgwụ mgbochi Covid - 19

Dịka ụbọchị ole na ole gara, onyeisiala Muhammadu Buhari nakwa osote ya bụ Yemi Osinbajo gbara ọgwụ ahụ n'ihu ala niile iji gosi na-onweghi ihe ọjọọ dị na ya.

N'agbanyeghị nke a, ọtụtụ ndị mmadụ ka chị obi ha n'aka maka ọgwụ a ma na-atụ ụjọ maka ihe o nwereike ịme.

Anyị edetuola ụfọdụ ajụjụ a ma za kwa ya iji kasie ndị mmadụ obi.

Kedụ ebe m nwereike ịgba ọgwụ a?

Ụlọọrụ a kpọrọ National Primary Health Care Development Agency ewepụtala usoro ị ga-eji denye aha gị n'igwe kọmpụta.

Ị nwekwara ịke ịhọrọ ebe ị chọrọ ị gba ya bụ ọgwụ nakwa ebe dị nso na be gị.

Dịka ọ dị ugbua, ihe karịrị mmadụ nde abụọ edenyela aha ha ịgba ọgwụ a.

Ka e si ewepụta ọgwụ mgbochi covid - 19 n'Afrịka

Ego ole ka ọ ga-ewe m?

Gọọmentị etiti akpọpụtabeghi ego ole ọ ga-ewe mmadụ iji nata ọgwụ mgbochi a.

Kama ha kwuru ka ndị ọrụ ahụike nakwa ndị okenye na ndị ọrịa na-arịa gbaa mbọ hụ na ha wetara onwe ha ebe a na-agba ọgwụ a.

Kedụ ihe ọ na-eme n'ahụ mmadụ?

Ọnụ na-ekwuchitere onyeisiala Muhammadu Buhari bụ Garbe Shehu kwuru na o nweghi ihe ọbụla merela onyeisiala mgbe ọ gbachara nke ya.

Mana gọọmentị mba Briten kọwara na o nwere ụfọdụ ngosi mmadụ nwereike ị nwe ga-ejikwa aka ya kwụsị n'ime otu izu

Ha gụnyere: ike ọgwụgwụ,isi ọwụwa, ịgbọ agbọ, ịkọ ọkọ n'ebe agbara gị ọgwụ, ọkpụkpụ ịgbu mgbu, ahụ ọkụ ndz.

Enwerem ike ibute ọrịa covid-19 ọzọ ma m gbachaa ọgwụ a?

O dobeghi anya ma nke a enwereike ịme n'ezie mana ngalaba ahụike mbaụwa niile bụ WHO kwuru ka ndị mmadụ jide ka ha ji.

Nke a pụtara "kpuchie imi gị, kwọọ aka gị, dopu onwe gị iche ganye mgbe mpụtara ga-egosi na ọgwụ mgbochi achụlaala covid-19 kpam kpam.

Ihe ndị ọzọ ị kwesiri ịma

- Anaghị agba ụmụaka ọgwụ a

- Ọgwụ mgbochi a enweghi nje coronavirus n'ime ya dịka akụkọ ụgha si kwuo.

- Amabeghị ma ọ na-ekpuchi ndị mmadụ n'ebe ụdịrị ọhụrụ ọrịa a dị (dịka mba UK na mba Saụt Afrịka)


Isiokwu: Covid-19 Ventilator: Kedụ ihe ọ pụtara na ihe mere eji achọ ya maka ọgwụgwọ coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ọrịa coronavirus ji na njọ nwereike ịgbanahụ ọnwụ maọbụrụ na ejiri ventilator nye ha ọgwụgwọ.

Mana gịnị bụ ventilator nakwa ihe ọ na-arụ?

Ventilator bụ akụrụngwa na-enyere onye ngụgụ ya anaghị arụ ọrụ ọfụma aka i kute ume.

Nke a ga-enyere onye ahụ aka ị buso nje ahụ mebiri ngụgụ ya agha ma gbakee.

Ọ dị na ụdị na ụdị.

E nwere nke ji ikuku si n'ahụ mmadụ arụ ọrụ nke ga-esi na tubu akwụnyere n'imi maọbụ ọnụ mmadụ agafe.

Nke abụọ gụnyere naanị ikwụnye mask n'imi na ọnụ onye ahụ, onweghị tubu ga-adị ya.

"Ventilation" ọbụla kwesiri inwe onye ga-anọ n'akụkụ ileta onye akwụnyere ya.

Kedụ ihe mere ventilator ji dị mkpa?

Innocent Chukwuma

Ụlọọrụ World Health Organization (WHO) na-eche na mmadụ ruru pasenti 80 nwereike isi n'ọrịa coronavirus gbakee ọ bụrụgodị na ha agaghị ụlọ ọgwụ.

Mana akụrụngwa ventilator na-azọ ndụ ndị ọnọdụ ha gụnyere ekughị ume ọfụma makana o ga-enye aka webata ikuku ga-eme ka ha ghara ikubi, nwụọ.

Ndị na-enweghị ọnọdụ nọketere ọnwụ nwereike iji ventilator gụnyere maskị ihu, nke imi maọbụ nke ọnụ nwereike ibuba ikuku na ngụgụ.

Dr Shondipon Laha nke 'Intensive Care Society,' na-ekwu na ọ dị mma ka ndị ma anya ventilator bụrụ ndị ga na-eji ya ilekọta ndị ọrịa a na-arịa.

Nke a bụ makana ọ bụrụ na e tinyeghị ya bụ akụrụngwa ọfụma, o nwereike  imerụ onye etinyere ya ahụ nke ukwu.

Ka ọ dị ugbua mba dị iche iche na-agbalị ka ha zụta ventilator maka ndị mba ha ọrịa nwereike ibutu n'ike.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Akpụrụachịa anaghị achụ coronavirus


Isiokwu: Covid-19 n'otu nkeji: 'Vitamin C' anaghị agwọ ọrịa coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O nweghi nnyocha gosiri na 'vitamin C' na-agwọ ọrịa coronavirus.

Ya bụ, onye mara asụ ya sụọ n'ikwe.

Ndị mere akụkọ a bụ Chiemela Peter Mgbeahuru, Vining Ogu  na Chimezie Ucheagbo


Isiokwu: Covid-19 n'otu nkeji: Akpụrụachịa ọ na-achụ ọrịa coronavirus?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mmanya ọkụ anaghị agwọ ọrịa ọbụla ma ya fọkwa coronavirus.

Lee ihe nkiri a ka i were anya gị hụ.

Ndị mere akụkọ a bụ Vining Ogu, Nnamdi Agbanelo na Chukwunaeme Obiejesi


Isiokwu: Covid-19 n'otu nkeji: Artemisia ọ na-agwọ coronavirus?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana otu 'World Health Organisation' nakwa ngalaba ahụike mba ahụ ekwuola na onweghi nnyocha gosiri na ya bụ mmiri ọgwụ na-arụ ọrụ.

Onyeisiala Madagascar bụ Andry Rajoelina na-egosi ndị be ha ọgwụ ọ sị na-agwọ coronavirus, mana otu WHO ekwuola na nke ahụ abụghị eziokwu

Nnyocha dị icheiche ka na-aga n'ihu n'akụkụ ụwa niile iji chọpụta ma a ga-ahụ ọgwụ nke ga-arụ ọrụ.

Ka ọ dị ugbua, onwebeghi ọgwụ nke e wepụtarala.

Ndị mere akụkọ a bụ Vining Ogu na Chukwunaeme Obiejesi


Isiokwu: Covid-19 n'otu nkeji: Chloroquine ọ na-agwọ ọrịa Coronavirus?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana n'aka nke ọzọ, enwebeghị ngalaba ọnụ na-eru n'okwu pụtara kwuo na ya bụ ọgwụ Chloroquine ga-agwọnwụ ọrịa Coronavirus.

Ihe onyonyo a ga-agwa gị nke bụ eziokwu.

Ndị mere akụkọ a bụ Vining Ogu, Chukwunaeme Obiejesi, Jessica Nwankwo na Chimezie Ucheagbo


Isiokwu: Covid-19 n'otu nkeji: Mmechi obodo na-enye aka igbochi mfesa coronavirus\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ na-ekwu na ọbụghị atụmatụ dị otu a ga-egbochi mfesa ọrịa coronavirus.

Mana ndị dị otu amachaghị ihe na-ekwu.

Nnyocha emeela ka o doo anya na ọ bụrụ na ebelata mmekọrịta ahụ mmadụ na ibe ya, mgbasa ọrịa na-efe efe dịka coronavirus ga-ebelatakwa.

Ndị mere akụkọ a bụ Chiemela Peter Mgbeahuru na Chukwunaeme Obiejesi