Isiokwu: Charly Boy: Ọ bụghị alụkwaghịm kama ọ bụ inwogharị ịhụnanya anyị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Charlyboy na Nwunye ya, Diane, alụọla n'ihe ruru afọ iri anọ.

Charly Boy kwuru nke a mgbe BBC Igbo kpọtụrụ ya n'ekwentị ịjụ ihe mere o ji dee na soshial midia na ọ chọrọ ịgba nwunye ya alụkwaghịm ma lụgharịa nwaanyị ọzọ.

N'elu soshal midia, o dere na ọ na-agba nwunye ya alụkwaghịm makana "ha abụọ ahụchaala onwe ha, na oge eruola maka ihe ọhụrụ".

End of Twitter post, 1

Ka BBC Igbo jụrụ ya ajụjụ a, o were olu ọchị sị "ehenụ! Anaghị m alụzị makana anọọla m ebe ahụ afọ iri anọ, anyị asị ka anyị "chenjikwaanụ gear".

"Mana mmadụ ole ghọtakwaranụ na ọ bụ otu onye ahụ ka m na-aga ịlụ?

"Ị ga-agba alụkwaghịm n'otu ụbọchị ma lụọ nwaanyị ọzọ n'echi ya? Enwerenu etu ọ dị.

M na nwunye m na-alaghachị n'ụlọọụka inwogharị mkpebi ịhụnanya anyị kpebiri afọ ole gara aga."

O kwuru na onweghi mgbe ọ chọrọ ịgba alụkwaghịm kama na ndị mmadụ ghọtaghiere ihe o dere n'akara soshal midia.

Cheta na Charly Boy na Diane ebiela ihe ruru afọ iri anọ ma nwekwaa ọtụtụ ụmụ na ụmụ ụmụ gbara ha gburugburu.

Charly Boy: Iwe m n'ebe Gọọmenti nọ


Isiokwu: Cheating in Relationships: Ụmụnwoke a ka ụmụnwaanyị agba n'ezi?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ mmadụ ga-akpọ ihe dị iche iche ịgba n'ezi, mana ọ bụghị onye niile ga-akọwanwu ihe ha chere ga-ebutenwu ha ịgba n'ezi.

Ọtụtụ ndị mmadụ amaghịkwa ihe ha ga-eme ma ha chọpụta na onye otu ha gbara n'ezi, n'agbanyeghi na ha etuola ọnụ ihe ha ga-eme tupu ya bụ ihe emee.

Ebe ọtụtụ ndị ọzọ anaghị ekweta na onye nke ha gbara n'ezi, ma ọ bụghị ma ọ bụzị onye ahụ jizi aka ya kwupute ya.

Ọtụtụ ndị ọzọ bụ ndị na-atụ ụjọ na ndị otu ha ga-agbarịrị n'ezi.

Ụzọ ụfọdụ si agba n'ezi

Ihe ụfọdụ kpọrọ ịgba n'ezi abụghị ihe ibe ha na-akpọ ya. Mana lee ụfọdụ ihe ndị mmadụ na-akpọ ịgba n'ezi:

Mana kedụ onye ka agba n'ezi n'etiti nwoke na nwaanyị?

N'akụkọ BBC dere oge gara aga, ha tinyere nchọpụta na ọtụtụ ndị gbara n'ezi ekwebughi na ha ga-agba n'ezi.

N'afọ 2000, ngalaba a kpọrọ "National Survey of Sexual Attitudes and Lifestyles" (Natsal) mere nnyocha ma chọpụta na pasentị ụmụnwoke 15 gbara n'ezi, ebe pasentị ụmụnwaanyị itoolu mekwara otu ihe ahụ.

Dọkịta Catherine Mercer, bụ onyeisi ndị mere nchọpụta Natsal a, kwuru sị na ohere a dị n'etiti ụmụnwoke na ụmụnwaanyị nwereike ịbụ n'ihi na ọ na-ara ụmụnwaanyị ahụ ikwenye na ha gbara n'ezi karịa ụmụnwoke.

O kwuru sị "Anyị enweghi ike ileru anya mara mgbe mmadụ gbara n'ezi, ya mere anyị ga-eji dabere n'ihe ndị mmadụ gwara anyị. Anyị makwu na ihe dị iche iche dị n'ihe gbasara etu nwoke na nwaanyị si ekwuputa maka mmekọrịta."

Nchọpụta Natsal kọwara na ihe ndị iche ji dịrị na pasentị ndị na-agba n'ezi bụ na ụmụnwaanyị anaghị edinakarị ọtụtu ụmụnwoke, ọzọ bụkwa na o nwereike ịbụ maka afọ ole onye dị.

"Anyị ma na ụmụnwoke na-atọkarị ụmụnwaanyị ọ bụ ha na ha. Ị chee ya eche hụ ebe nwoke dinara nwaanyị (nwereike ịbụ na o nweghi enyi nwoke) ọ tọrọ ọfụma ma ọ gbaa n'ezi, ị ga-ahụ na ọ bụ ya kacha nwee ike ịgba n'ezi karịa nke nwaanyị."

Mana nnyocha e mere n'afọ 2017 na-akọwa na ụmụnwoke na ụmụnwaanyị na-agba n'ezi aharala.

Ndị kacha nwee ike ịgba n'ezi

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Gịnị ga-eme nwoke Igbo ajụ nri nwunye ya siri?


Isiokwu: Chekwas Okorie agwala gọọmentị ka o kwanyere Humphrey Nwosu ugwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chekwa bụ onyeisi United Progressive Party zọbụrụ ọkwa onyeisiala Naịjirịa

Ọ sị na ntuliaka aka ahụ Humphry Nwosu mere bụ nke ụwa nịịle kwetere na ọ bụ ọkacha akacha na ntụlịaka emegoro na Naịjirịa kwesiri ị nweta nkwanye ugwu pụrụ iche.

Ọ sị na Nwosu bụ nwafọ Igbo nwere obisiike na ikpe nkwumọtọ na-enweghị ogbo, agbanyeghị na ọ nọ ọdụ ka ndụ ya adabere adabere mgbe ahụ dịka ndị amị sịrị sochie ya azụ.

Na onu ya, onweghị onye kwesiri nturu ugo karịa nwaamadị mere otu a.

Ọ sị na emeghị ya bụ nwata ka emere ibe ya dịke Igbo kwuru na okwu.

Okorie sị na "Nwanne anyị bụ Prof. Humphrey Nwosu kwesiri ịkwanyere ugwu pụrụ iche ebe ọ bụ na-ometula ndị ọchịchị aka n'obi icheta ndị kwụsiri ike n'ezi okwu".

Ọ sị na nke a ga-eme ka ọchịchị onye kwuo uche ya gwudosie ike na Naịjirịa agbanyeghị mbọ nịịle ndị ajọọ mmadụ gbara megide ya bụ usoro ọchịchị.

Ọ mere ka anyị cheta na ọ dịka achọwara ya bụ onye ọkammụta achọ mgbe ahụ mana nke a emeghị ka ọ laa azụ na-eziokwu ikwuputa na ọbụ MKO Abiola bụ onye nwere mmeri na ya bụ ndọrọndọrọ ọchịchị.

N'ihi ya, o kwesiri ị kwanyere ugwu n'ụzọ pụrụ iche.

Ọkorie sị na-ekwesilarị ịme nke a kemgbe n'ihe na-aka jị ihe ahụ ọmere amatụ ruo taa, "onwebeghị onye mere ihe yiri ya kemgbe ahụ".

Ọkwusikwara ike na ọbụrụ na-akwanyeghịrị ya ugwua na "ọ bụ mmegide maka na ọ bụ onye Igbo".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Chelsea VS Slavia Praha: Ọ fọro ntakịrị ka ekwe kụọ n’isi Chelsea\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Goolu abụọ Pedro nyere n'ime nkeji ise na nkeji 27 nke Olivier Giroud nyere na nkeji 17, na nke Simon Deli nke Slavia Prague ji aka ya gbakpuo n'ime neetị ha zuru ime ka Chelsea chee na ha alaferela.

Tomas Soucek nke Slavia gbalịkawara ihicha ndị otu ya ihu ka o nyere goolu na nkeji 25.

Mana dịka a banyere n'ime ọkara nke abụọ, Petr Sevcik nke Slavia eburu nsogbu ya bịa sị ha "teta n'ụra".

Sevcik nyere goolu abụọ n'ime nkeji 51 na 54 iji nye ndị ya olileanya.

Mana "Chi" ndị Chelsea gbadatara bịa zọpụta ha n'ihe gaara abụ ihere.

Chelsea ga-ezute Eintracht Frankfurt n'agba ọkara-ikpeazụ n'ụbọchị abụọ nke ọnwa Mee.


Isiokwu: Chelsea Vs Man United: E ji Chelsea gbụchachaa ọnụ gbụfuo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Goolu atọ e nyere n'ọgbọegwuregwu Stamford Bridge" ezughị ịkwụsị mmadụ ịpụ n'asọmpi a.

Ndị Man Utd bu ụzọ chịrị ọkụ bịa na nkeji 25 e ji bido bọọlụ, mgbe Marcus Rashford ji penariti dọkaa neetị.

Mana Michy Batshuayi bịara saa ya na nkeji 61, nyetụ ndị Chelsea obere olileanya.

Na nkeji 73, Rashford gosiri ihe e ji akwụ ya ụgwọ ọnwa, ka o ji mbada "free kick" tụkwasị goolu nke kpọnyere ntu n'akpati Chelsea.

Goolu a mere ya goolu ise Rashford na-enye Chelsea kemgbe o jiri gbawara Man Utd bọọlụ.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Sports betting: Ihe ọghọm dị n'ịgba chaa chaa


Isiokwu: Chelsea egosila Man Utd nkarị ma bulie iko FA\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Penarity Eden Hazard nyere mere ka Chelsea nwee ike ibuli iko FA nke ugboro asatọ

Eden Hazard bụ onye egwu ndị Chelsea gbakpuru penariti o nwetara, nke mechara bụrụ naanị goolu e nyere na ngwụcha asọmpi FA nke afọ a.

A gufuru goolu Alexis Sanchez bụ onye egwu Arsenal nyere maka na ọ pụrụ 'offside'.

Ogbu opi bụ Michaeel Oliver ji VAR mee nyocha mere e ji gufuo goolu a.

Onye egwu ndị Manchesyer United bụ Paul Pogba, tafuru isi ọ tara n'ihu poostu, nke kara ime ka ndị otu ya sata goolu Hazard.

O buru aka n'isi ka ọ hụrụ na ihe o mere enyereghị ha aka.

Nke a bụ mbụ Jose Mourinho ga-eru ngwụcha asọmpi ma ghara ibuli iko kamgbe o ji bụrụ onye nchịkọta n'England

N'agbanyeghị na Chelsea meriri ndị otu ya, Jose Mourinho bụ onye nchịkọta Man Utd makọrọ Antonio Conte na-achịkọta Chelsea, ebe Mourinho rụburu ugboro abụọ.

Chelsea bulikwara iko FA otu ugboro n'afọ 2006-2007 oge Mourinho bụ onye nchịkọta ha


Isiokwu: Chelsea na-agba mbọ ka ha so n'ime Champions League\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Cesar Azpilicueta nyere goolu nke ise ya n'asọmpị iko Premier League n'asọmpị Chelsea na West Ham

Onye otu Chelsea bụ Cesar Azpilicueta kwuru na ihe a nwere ike imebi olileanya Chelsea nwere maka iso n'ime otu nke anọ kachasị n'iko Premier League n'afọ a.

N'ihi ka asọmpị ha na West Ham siri ga, otu dịka Liverpool ji akara iri karịa Cheslea, otu Tottenham bụ nke atọ na anọ kachasị ugbua.

Ihe a pụtara na ọ dịka  Chelsea agaghị eso n'asọmpị iko Champions League nke bụ ugboro abụọ ụdị ihea na-eme.

Cheta na ha chụrụ Jose Mourinho n'ọrụ ya dịka onye nkuzi ndị Chelsea n'afọ 2015-16 maka na Chelsea pụtara dịka otu nke iri.

O nwere ndị na-ekwu na Twitter na Chelsea na Arsenal ga-ezute onwe ha n'iko Europa League.

Ugbua ndị mmadụ na-ajụ ihe ga-eme Antonio Conte ma ọ bụrụ na Chelsea agaghị eso n'asọmpị Champions League n'afo a.

Chelsea ka nwere olileanya na ha ga-eso n'asọmpị Champions League, mana ọ bụrụ na otu ndị ọzọ merịrị Liverpool n'ime asọmpị ise ha nwere n'ihu, ma ọbụ Tottenham nwere asọmpị isi n'ihu.

Chelsea na Southampton ga-asọmpị n'ụbọchị uka n'ọgbọ egwuregwu Wembley. Ha ka na-enwe olileanya na ha ga-emerị n'asọmpị nke a. Cesar Azpilicueta

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Chelsea v Bournemouth: Bournemouth akụnyela Chelsea ikputu ọnụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ bụ ajụjụ ndị mmadụ kpụ n'ọnụ dịka otu Bournemouth mere ka ala meghe ọnụ loo ha bụ Chelsea mgbe ha zutere onwe ha.

Ihe bụ isi sekpụ ntị n'okwu bụ goolu Gosling nyere na nkeji 84 dịka asọmpị ahụ na-erute na njedebe.

Hudson-Odoi nwara ịsachachi ọkpụ ahụ ugboro abụọ na nkeji 90 mana ọ mịtaghị mkpụrụ.

Ihe kachasị wute Chelsea na  mmeri a bụ na e meriri ha na be ha bụ Stamford Bridge.

Chelsea na-enwe olileanya na ha ga-abanye n'otu iri na isii ikpeazụ.

Otu Tottenham na-echezi ha n'ihu ugbua.

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: Chelsea vs Arsenal: Chelsea na Arsenal adọrọla ka ofe ọkwụrụ gbara ụka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

E nyere David Luiz 'red card' na asọmpi ahụ

Otu abụọ a nyere onwe ha goolu abụọ abụọ oge ha zutere na 'Stamford Bridge' n'aabalị Tuzde.

Ndị Chelsea che na asọmpi ahụ ba-abụ ofe nkupu mana ha hụrụ nke tọrọ 'Bịati'.

Oteghi aka asọmpi a malitere, David Louis gbaturu Tammy Abraham n'ime obi goolu ha nke mere ka a gbaara ya ụgbọ nwa mkpi ma nye Chelsea penariti.

Gorginho gbakpuru penariti ahụ wee gbaara Chelsea aka ahịa.

Martinelli nyere goolu dị ebube na asọmpi ahụ

Chi ndị Arsenal zọrọ ha oge bọọlụ kụrụ Saka n'aka n'ime '18' mana ogbu opi ahụghị ya.

Na nkeji 63, Gabriel Martinelli nyere goolu dị ebube wee saara ndị Arsenal ọnụ ha.

Chelsea nyere goolu ọzọ si n'aka Ceaser Azpilicueta.

Mana na nkeji 88 ka Bellerin nke Arsenal sakwara ya.

Otu a ka ya bụ egwu si bee.

Sergio Aguero nyere goolu ndị Manchester City ji merie

N'asọmpi ndị ọzọ a gbara n'abalị Tuzde, Manchester city ji otu ọkpụ goolu merie Sheffield United.

Aston Villa si azụ owere lọghachi wee merie Watford 2-1.

Bournemouth na Brighton gbara 3-1, ebe Southampton meriri Crystal Palace 2-0.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ọgba Mbọ: Ịrụ mesịn na-amasị m - Nwaanyị na-arụ mesịn


Isiokwu: Chelsea vs Arsenal: Etu ọ sọrọ ụwa ya mee, Arsenal gba aka iko n'afọ a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chelsea lụrụ Arsenal ka nwaanyị

N'agbanyeghi na enweghi onye ji goolu gbawa ibe ya obi n'ọkara nke mbụ, Chelsea bịara teta na nke abụọ.

Goolu Olivier Giroud nyere na nkeji 49 na nke Pedro ji gbarie Petr Cech obi na nkeji 60, nyere ndị na-akwado ha olileanya ibulata iko a.

Ka a na-ekwu nke a na-ekwu, Eden Hazard ejiri penariti dọrikwa neetị Cech.

Unai Emery bụ onye nchịkọta Arsenal bịara webata nwaafọ Naịjirịa bụ Alex Iwobi na nkeji 66.

Na-erughi nkeji atọ e tinyere ya, na nkeji 69, Iwobi agbaa aka ahịa ozugbo, nyetu ndị Arsenal obere olileanya.

Mana Chelsea napụrụ ha mmiri n'ọnụ ha Hazard tụkwasịrị ya nke anọ na nkeji 72, iji kpọọ ntu n'akpati bu ndị Arsenal.

Nke a mere ya ugboro abụọ Chelsea na-amabute iko Europa League a

Otu egwuregwu abụọ si mba Briten bụ Chelsea na Arsenal zutere n'isi obodo mba Azerbaijan bụ Baku, isukọta mpi ha ji mara onye bụ oke na mgbacha Iko Europa nke 2019.

Ha agbaghị ndị na-akwado ha ọtọ dịka ha si mpaghara ụwa dị iche iche wụchie Baku maka asọmpi a bụ nke ugboro 198 otu abụọ a na-ezute.

N'afọ 2015, Cech si Chelsea gafee Arsenal, mana ihe dị ịtụ n'anya bụ na asọmpi a ga-abụ nke ikpeazu ọ ga-agba n'ụdịa makana ọ na-ala ezumike nka.

Arsenal ebee

Ndị Chelsea kara ahụ napụ Arsenal olileanya ha nwere iji awụbanye asọmpi Champions...


Isiokwu: Chelsea vs Brighton: Chelsea etiela epele n'isi Brighton\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chelsea ji ọkpụ goolu atọ chara acha asataghị otu merie ndị Brighton & Hove Albion na ọgbọ egwuregwu ha bụ Stamford Bridge.

Ọ bụ Olivier Giroud, Eden Hazard na Ruben Loftus-Cheek nyere Chelsea goolu na nkeji 38', 60', na 63' n'usoro.

Dịka ọ dị ugbua, Chelsea ji ọnụọgụgụ 63 nọrọ na ndị ise n'ogogo tebụlụ asọmpi premier lig.

N'ebe ọzọ Cardiff City ji nkata kpọrọ goolu abụọ n'aka Manchester City.

Kelvin De Bruyne na Leroy Sane enyere goolu ha na nkeji 6' na nkeji 44' n'otu usoro.

Manchester City ka bụ ndị mbụ na tebụlụ n'ọnụọgụgụ 80.

N'otu aka ahụ Tottenham sara ndị Crystal Palace isi site n'inye ha ọkpụ goolu abụọ.

Goolu ha si n'aka Heung-Min Son na nkeji 55' nakwa Christian Erikson na nkeji 80'.

Mmeri a dosara Tottenham na ndị atọ n'ogogo Tebụlụ ebe ha ji ọnụọgụgụ 64.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Chelsea vs Burnley FC: Chelsea agbọghị ụja n'azụ ụlọ ha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chelsea na Burnley

Na-erughi nkeji anọ nke a mechara, Eden Hazard buru nri chinyere bunye N'Golo Kante; onye ji ya gbakaa neetị iji nweta goolu mbụ Chelsea ma gwa ha "kpachara anya makana ọ bụ be anyị ka unu bịara".

Na-erughikwa nkeji abụọ ọzọ (14"), Gonzalo Higuain nke Chelsea buba goolu ọzọ na mpio Burnley.

Ndị Burnley ekweghi Chelsea kute ume ndụ, ka ha sara ya bụ goolu na nkeji 24.

Ashley Barnes sara goolu ahụ mere ka ụzụ tụọ na poostu Chelsea.

Calum Hudson-Odoi nakwa Kante mechara pụọ ka ha merụrụ ahụ.

Mana asọmpi a kpụ ọkụ n'ọnụ biri na goolu abụọ abụọ, n'agbanyeghị mbọ niile Chelsea gbara ịtụkwasị ọzọ.

Mmeri a emeela ka Chelsea rifere Arsenal ma nọrọ n'ogogo anọ na tebulu Premier League.

Akụkọ ga-amasị gị

Killiwee Nwachukwu


Isiokwu: Chelsea vs Leicester City: Leicester City anapụla Chelsea iko FA ma bunye ha iko anya mmiri akwa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a tụrụ Chelsea na ndị nkwado ha n'anya maka na ebumnobi ha bụ imeri asọmpi a.

Leicester nyere goolu ha ji merie na nkeji 63' site n'aka Youri Tielemans.

Chelsea gbara mbọ ịsa goolu ahụ mana obi gbawara ha mgbe ogbu pịpịrọ kagburu goolu sị na ọ bụ 'offside'.

Nke a mere anya mmiri jiri jupụta otu egwuregwu Chelsea na ndị nkwado ha n'anya dịka e gbuchiri bọọlụ na nkeji 90'.

Ụmụafọ Naịjirịa abụọ na-agbara Leicester bọọlụ bụ Kelechi Iheanacho na Wilfred Ndidi gosipụtara obi ụtọ ha na mmeri a.

A na-atụbu anya na Chelsea nwereike ịmabute iko abụọ gụnyere FA na Champions League mana mmeri a akachapụla nke ahụ.

Ugbua ekpere ndị Chelsea ga-abụzi "Agbawala m aka iko n'afọ a" dịka ha ga-ezute Manchester City n'asọmpi ikpeazụ nke Champions League.


Isiokwu: Chelsea vs Leicester: Lampard ahụbeghịkwa ụkwụ ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Wilfried Ndidi gburu ndí otu ya ma zọkwaa ha

Nke a mere dịka ha na ndị otu Leicester City nyere onwe ha otu ọkpụ goolụ otu ọkpụ goolu n'ụbọchị Sọnde.

Frank Lampard ka na-atụkwa anya mgbe ọ ga-enweta mmeri mbụ ya dịka onye nkuzi bọọlụ ndị Chelsea.

Mana ndị ma nke a na-akọ n'eguregwu bọọlụ na-ekwu na chi ka bụ ụtụtụ.

Ndị nkwado Chelsea sịrị Lampard nnọọ n'ụzọ pụrụ iche.

Nwaafọ Igbo bụ Wilfried Ndidi bụ ya gburu ndị Leicester ma zọọkwa ha.

Ọ bụ Ndịdị nyụrụ ihe na-esi mgbe Mason Mount nachaara ya bọọlụ were nye goolu mbụ ya na nkeji asaa.

Ị ga-eji Wilfred Ndidi tụnyere Ngolo Kante?

Mana nke ahụ emeghi ka obi daa Ndidi mba.

Nwa amadị a gbalịrị ma saa goolu ahụ na nkeji iri isii na asaa.

Otu abụọ a gbalịrị ike ha ịma onye ga-eturu ugo na asọmpị nke taa mana mbọ ha nịịle dị ka mmiri a na-agba n'okpokoro azụ mbe.

Otu ihe si gbata kwụrụ ugbua, Liverpool bụ ndị mbụ na tebulu EPL, ebe Arsenal na esote ha.

Ha abụọ enwetala akara isii akara isii dịka ha meriri asọmpi abụọ ha.

Manchester City na Tottenham nwere akara anọ anọ, ebe Chelsea nwere naanị otu.

Manchester United ga-ezute ndị Wolverhampton Wanderers na mgbede Mọnde.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Chelsea vs Liverpool: A gbariela akwammiri 'Stamford' ndị Chelsea\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha mere nke a site n'iji ọkpụ goolu abụọ asatara otu merie ha n'ime ụlọ ha nakwa n'ihu ndị nkwado ha.

N'ime ọkara nke mbụ na nkeji 14 ka Trent Alexander-Arnold nke Liverpool ji 'Free kick' nye goolu mbụ.

N'otu aka ahụ Roberto Firmino ji isi ya makpuo goolu nke abụọ n'ime neetị ndị Chelsea na nkeji 30.

Chelsea nwara ike ma nye ndị Liverpool otu goolu n'ime nkeji 71 site n'aka N'Golo Kante.

Chelsea gara n'ihu sie ọnwụ na ngwụcha asọmpi a ka ha nyere goolu mana Liverpool kere ezigbo nkwụcha.

Merie Liverpool nwetere bụ nke isii ha n'asọmpi isii ha gbarala na Premier League nke afọ a.

Liverpool bụ ndị mbụ ebe Chelsea bụ ndị iri na otu n'ogogo tebụlụa Premier League.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Chelsea vs Liverpool: Chelsea akwọriela Liverpool kpọọ ha n'imi ka ụtaba\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Goolu abụọ asataghị asata ka ha ji chụlaa Liverpool.

Nkata ka Liverpool gaara iji buru goolu, mana ndị Chelsea riri ọtụtụ goolu ha kaara inye.

William bu  ụzọ nye goolu na nkeji 13, ebe Ross Barkley nyere goolu nke ya na agba nke abụọ.

A ga-ama onye bụ 'azụ eru ala' n'etiti Chelsea na Liverpool ka ha ga-ezute n'asọmpi Iko FA n'iji tozuoke n'agba anọ nke ikpeazụ n'elekere asatọ nke abalị a.

Obi adịla na mbụ koro ọtụtụ ndị nkwado ha n'elu maka na ọ bụ onye e meriri ọ kwakọrọ ngwonwo ya laarie.

Mana dịka a sị na anaghị asọ mgbagbu ghara ọgụ', onye ọbụla nwere olileanya na otu ọ na-akwado ga-emeri.

Ndị a ga-achọ achọ n'asọmpi a

A bịa na Chelsea, ndị dịka Tammy Abraham, Ngolo Kante na Christian Pulisic agaghị agba bọọlụ ebe o dobeghi anya ma Andreas Christensen ọ ga-agba.

Na Liverpool ndị dịka Jordan Henderson, Naby Keita, Xherdan Shaqiri na Nathaniel Clyne agaghị eso gbaa mana Joe Gomez na James Milner ga-apụta n'ọgbọ.

Nke a mere ọtụtụ ndị ji eche na Liverpool nwereike imeri Chelsea tinyekwara na ha bụ ndị mbụ n'ogogo tebụlụ Premier League.

Ugboro ole Chelsea na Liverpool na-ezute onwe ha n'asọmpi FA

Nke a ga-abụ nke mbụ otu abụọ a ga-ezute ibe ha kamgbe ha zutechara n'agba ikpeazụ n'afọ 2012 mgbe Chelsea ji ọkpu goolu abụọ asatara otu merie.

Chelsea emeriela Liverpool ugboro ise n'ime asọmpi FA asaa ha zuterela.

Mana asọmpi a ga-abụ ugboro atọ ha ga-ezute onwe ha n'afọ a.

Liverpool emeriela Chelsea ugboro abụọ gụnyere asọmpi Uefa Super Cup.

Ajụjụ a na-ajụ bụ ma Liverpool ọ ga-ama afọ n'ala ọzọ dịka Watford gbachara ha ọkpụ goolu atọ n'ụbọchị anọ gara aga?

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Gịnị bụ 'Super Tuesday' na ihe mere o jiri dị mkpa?


Isiokwu: Chelsea vs Liverpool: E zila Chelsea na ọ bụghị naanị chịngọm na-ere eze\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Liverpool asọghị anya na ha nọ na be Chelsea, wee bie ha aka n'ala ma nara ha pọịntị atọ wee lawa.

Goolu abụọ ha ji merie Chelsea si n'ụkwụ Sadio Mane na nkeji 50 nakwa 54.

Chelsea tara ahụhụ karịa Job nke akwụkwọ nsọ dịka Liverpool ekweghi ha kute ume ndụ, ọkachasị mgbe a chụpụrụ Andreas Christensen.

N'agbanyeghi na Chelsea mefuru nde paụnd narị abụọ iji zụta ndị ọgbabọọlụ ọhụrụ n'afọ ọhụrụ a, ọ zọpụtaghị ha.

Ọkachasị etu Kepa Arrizabalaga bụ oche goolu si wee na-agba ọnyụpa n'ọgbọegwuregwu.

Chelsea mechara nweta penariti, mana Jorginho gbanyere ya n'aka Alisson na-echere ndị Liverpool goolu.

Ka ọ dị ugbua, Chelsea ga-ezute Barnsley n'asọmpi Iko Carabao n'ụbọchị 23 nke ọnwa Septemba, tupu ha ezute West Brom n'ụbọchị 26.

Ebe Liverpool ga-ezute Lincoln City n'ụbọchị 24 nke ọnwa Septemba n'asọmpi Iko Carabao, tupu ha na Arsenal akwata ya n'ụbọchị 28.


Isiokwu: Chelsea vs Man United: A gbaalara Chelsea ụgbọ nwamkpi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Na-erughi izu abụọ Manchester City gwọrọ Chelsea ka abacha, otu Manchester United gosiri Chelsea nkarị ka ha ji ọkpụ goolu abụọ zọpụ ha n'lko FA.

Goolu abụọ Ander Herrera na Paul Pogba nyere n'ọkara nke mbụ, mere ka Chelsea laa "kanaị" na ya bụ asọmpi.

End of Twitter post, 1

Ka e mechara, oge ndị na-akwado Man Utd malitere ịgụ egwu sị "a ga-achụ Sarri (onye nkuzi Chelsea) n'ụtụtụ", ndị na-akwado Chelsea mechara sonye ha na-agụ ya bụ egwu.

Cheta na Chelsea ga-ezute Manchester City ọzọ n'ụbọchị 24 n'asọmpi Iko Carabao, mana isi ha a ga-apụta na ya?

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Chelsea vs Man United: E reela Chelsea ka ọkpa 9th Mile rie 'change'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Goolu abụọ Anthony Martial nyere na nkeji 45 na nke Harry Maguire nyere na nkeji 66 zuru ịgba ha n'akpa ma nye Man Utd mmeri ha chọ bịa Stamford Bridge.

Bido n'isi egwuregwu a ka ndị Man Utd zọwara Chelsea Ojukwu, ọkachasị mgbe e wepụrụ N'golo Kante mere ka ọ na-achaturu ha ọkụ na nkeji iri e ji bido bọọlụ.

E ji mkpebi ihe onyonyo VAR gụfuo goolu abụọ ndị Chelsea gbakanyere, nke mere ka obi daa ndị na-akawado ha ka ebe a wụrụ mmadụ mmiri ọkụ.

E bu ụzọ gụfuo goolu Kourt Zouma dịka VAR gosiri na aka Caesar Azpilicueta kwara Brandon Willliams enyeghị ya ohere ịgbafu bọolụ dịka onye egwu azụ.

Ebe a gụfuru nke Olivier Giroud na nkeji 76 dịka VAR gosiri na ụkwụ ya gafere ebe ọ na-ekwesịghị.

Ndị mmadụ na-eti mkpu na e kwesịrị ịchụpụ Maguire dịka ọ zọrọ Michy Batshuayi ụkwụ n'amụ, mana VAR nyochara ya sị na e nweghi ihe ọjọo mere.

Odion Ighalo bụ onye ọtụtụ ndị mmadụ kpụ n'ọnụ dịka Chelsea nabatara Manchester United na Stamford Bridge.

Ndị Naịjirịa kere ajị n'ume na-eche ịma ma nwanna ha ọ ga-aza aha nna ya.

Mgbe e wepụrụ Martial webata ya na nkeji 90, ọ nwara ike ya ịgbakanye goolu, mana isi ya apụtaghị.

Ka ọ dị ugbua, Chelsea ka ji pọịntị 41 nọrọ n'ọkwa anọ na tebulu Premier League ebe Man Utd ji pọịntị 38 si n'ọkwa itoolu rigoro asaa.

N'egwuregwu ikpeazụ ha gbara tupu nke a, Chelsea na Leicester City ji goolu abụọ abụọ dọọ ka ọkwụrụ, ebe Man Utd na onwe ha gba aka goolu mgbe ha gbara ọnyụpa ka ha na Wolves zutere.

Gịnị gbasara Ighalo?

Ighalo bụ onye Naịjiria mbụ ga-agbara Manchester United kemgbe ha kpọrọla ya na mbinye ebe ọ ga-anọ ọnwa isii, so na ndị a kpọpụtara nwereike iso agbaso Chelsea bọọlụ.

Dịka Ole Gunna Solskjaer bụ onye nchịkọta Man Utd na-atụ anya na Ighalo na Bruno Fernandes ha zụrụ ọhụrụ ga-etikọta isi ọnụ gwọọ Chelsea ara.

N'ụbọchị nke 16 nke ọnwa Febrụwarị a, chi fotere ụbọchị asọmpi Man Utd na Chelsea, ka Ole kwuru na Ighalo nwereike ịnọrọzị n'otu ya ma ọ bụrụ na ihe jikọrọ ya na Shanghai Shenhua bie n'afọ a.

Mana kedụ ihe ị che? Odion ọ ga-agbatanwu ihe Man Utd ga-eji kwụzịa ụgwọ isi ya?


Isiokwu: Chelsea vs Sheff Utd: Zouma abụrụla eju gbọnyụrụ ọkụ Chelsea mụnyere\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ bụ Tammy Abraham nyere goolu abụọ nke Chelsea nwetere na ya bụ egwuregwu.

Callum Robinson dọtarala Sheffield otu goolu ka o ji elekere 45 banye n'ime agba nke abụọ.

Onye egwu Chelsea bụ Kurt Zouma na-atagbu onwe ya n'ụta makana ọ bụ ya nyere otu na goolu nke mere ya abụọ abụọ.

Zouma nyere goolu mere ka Sheffield sata abụọ Chelsea nyere ha

Ihu onye ndu Sheffield bụ Chris Wilder bụ sọ ọchị mgbe egwuregwu a biri, ebe Frank Lampard nọ na-ajụ onwe ya ebe gwongworo a kụrụ ya si mapụta.

Ndị ọzọ ọchị adịghị n'ihu bụ ndị na-akwado Chelsea.

Lee ihe ha na-ekwu na soshal midia:

O nwere ndị sị na ọ bụ onyeisi ha bụ Cesar Azpilicueta bụ isiokwu.

Nwekwaa ndị na-ebo ndị na-eche azụ, nke Azpilicueta bụ otu n'ime ha, ebubo na ọ bụ ha kpara goolu gara Chelsea.


Isiokwu: Chelsea vs Tottenham: Lampard akuzierela Mourinho na 20 bụ ọgụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nkuzi a bịara dịka Chelsea ji goolu abụọ a satara otu jide azụ ụlọ ha ma merie Tottenham.

Tupu egwuregwu a ebido, ndị mmadụ chere na a ga-agwọ Chelsea ara dịka ndị Man Utd si gwọọ ha n'abalị Tusde, mana ha chị ọkụ bata, wee gosi Tottenham nkarị.

Goolu abụọ Olivier Giroud na Marcos Alonso nyere, zuru inye ha pọịntị atọ ha ji jaa eze ma kute ume ndụ.

Lampard gbanwere mmadụ anọ o jibu gbaa egwuregwu nke Manchester United, mere ka o nweta mmeri a mezuru ya ugboro abụọ ọ na-emeri Mourinho.

Giroud kwuru na mmeri a gbara ha ume dịka obi dara ndị Chelsea mba maka etu ha si agbabu, ebe ọ bụ mbụ ọ na-eso Chelsea ebido boolu n'ime ọnwa atọ.

Ka ọ dị ugbua, Chelsea ka nọkwa n'ogogo anọ, mana ha nwere pọịntị 44 nke ha ji anọ n'ime ya na-aga Tottenham na-eso ha n'azụ.


Isiokwu: Chelsea vs Watford: E gosila Watford na ọkwụrụ anaghị akarị onye kụrụ ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Chelsea chị ọkụ bịa ọkachasị n'ọkara nke abụọ oge e ji gbanye goolu atọ nyere ha mmeri.

Goolu Ruben Loftus-Cheek nyere na nkeji 48, nke David Luiz nyere na nkeji 51 na nke Gonzalo Higuain nyere na nkeji 75, zuru imechi akwụkwọ.

Mmeri a pụtara na Chelsea ga-enwe ohere ịzọ ma ha a ga-eso gbaa asọmpi Champions League nke afọ na-abịa.

Watford hiri ụra, nke nyere Chelsea ohere iji otu pọintị wụfere Tottenham, ma jiri ise na-aga Arsenal ga-ezute Brighton na mgbede taa bụ ụbọchị ise nke ọnwa Mee.

Ka ọ dị ugbua, Chelsea ga-ezute Leicester City ụbọchị ụka na-abịa, ma ha na Eintracht Frankfurt gbachaa n'asọmpi Europa n'ụbọchị Tọzde, Mee 9.


Isiokwu: Chelsea vs West Brom: E meela Chelsea tụtụrụ fụchaa, gbaa ha ọtọ ka ụwa hụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị West Brom emereghị ha ebere dịka ha ji goolu ise chara acha asatara naanị abụọ merie ha n'azụ ụlọ ha na Stamford Bridge.

Chelsea buru ụzọ ghọrọ agụ mgbe ha nyere otu goolu na nkeji 27 e ji bido bọọlụ, mana West Brom ji iwe gaa ṅụọ akpụrụachịa wee bịa gwepịa ha ka ose a kwọrọ akwọ.

Matheus Pereira nyere goolu abụọ n'ime ihe na-erughi nkeji atọ e tinyekwuru tupu e gbuchie ọkara nke mbụ.

Callum Robinson mezuru ya atọ na nkeji 63 tupu Mbaye Diagne emezuo ya anọ na nkeji 68.

Ka ọ dị ka Chelsea ekuteturu obere ume, Mason Mount nyere otu goolu na nkeji 71 iji tinyetu ndị Chelsea ọchị n'ihu, mana Callum Robinson jikwa iwe hichapụ ọchị ahụ n'otu nkeji a tụkwasịrị na nkeji 90 e ji agbazu bọọlụ.

Mara na Chelsea dị mmadụ 10 gbazuo bọọlụ dịka a chụpụrụ Thiago Silva bụ onye egwu azụ ha na nkeji 29.

Mara na West Brom na-azọ isi onwe ha n'ogogo 19 na tebulu Premier League, ebe Chelsea ha sụrụ ka akwụ nọ n'ogogo anọ.

Naanị ụbọchị anọ ka Chelsea nwere izutetu ike tupu ha-ezute Porto n'asọmpi Champions League.


Isiokwu: Chelsea vs West Ham: A kpọọla Chelsea ntu n'isi na be ha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Goolu Aaron Cresswell nyere n'ime nkeji 48, zuru ịkpọnye ntu n'obi nakwa n'akpati ndị Chelsea, makana ha asatanwughi otu mkpụrụ goolu ahụ.

Na nkeji 71, a gụfuru goolu Michail Antonio nyere, dịka e kwuru na aka metụrụ ya.

Ndị Chelsea gbara elu gbaa ala, mana isi ha apụtaghị n'agbanyeghi nkeji ise e tinyekwuru n'egwuregwu ahụ a gbara na Stamford Bridge.

End of Twitter post, 1

Nke a bụkwanụ mmeri mbụ West Ham na-emeri Chelsea na Stamford Bridge n'ime afọ 17.

Chelsea ga-ezute Aston Villa n'ụbọchị anọ nke Disemba, ma zutekwa Everton n'ụbọchị asaa nke ọnwa ahụ.

Man City a na-akwọzị mmiri ka azụ?

Ndị Newcastle enyeghi Manchester City ohere imebọ ha n'ọgbọegwuregwu St James Park ka ha lere ha ọbịa taa.

Ha ji goolu na-asa onwe ha okwu, ghara imenye onwe ha ihere n'azụ ụlọ ha ka ndị Man City buteere ha egwu.

N'ime nkeji 22 e ji bido bọọlụ ka Raheem Sterling gbakara neetị Martin Dubravka, mana Jetro Willems sara ya na nkeji 25 iji sị ha 'kwanyere onwe ha ugwu o'.

Man City megidere nweta goolu ọzọ na nkeji 82, site n'aka Kevin De Bruyne, mana Jonjo Shelvey sara ya na nkeji 88, iji sị ha 'gbara ọgwụ ha ṅụọ'.

Onye lawa onye lawa ha gbatara, mere ka Man City nweta otu pọịntị n'ime atọ; ma mee ka ha nọrọ na pọịntị 29.

Nke a mere ka Liverpool bụ ndị ha na ha na-azọ onye ga-anọ n'isi tebulu, jiri pọịntị 11 na-aga ha ugbua.

Ha ga-ezute Burnley n'ụbọchị atọ nke ọnwa Disemba, ma zute oke iro ha bụ Manchester United n'ụbọchị asaa.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Lee Ugwuta, obodo ọma nọ n'akụkụ mmiri


Isiokwu: Chi ji ehihie jie ka mmadụ itoolu, ụgbọala 54 gbara ọkụ na Legos\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Lee ọkụ ọgbụgba si n'ụgbọala mmanụ mere n'Otedola Bridge na nsonso Berger, Legos taa

Na mkparịtaụka ya na BBC nwere n'ekwenti, onyeisi ndị na-achịkọta nchekwa njem ụgbọala nke a kpọrọ FRSC n'aha ịchafụ bụ Hyginus Omeje kọwara ihe butere ihe mberede ahụ bụ na ụgbọala ahụ bụ mmanụ kwụpụrụ n'aka onye kwọ ya ga kụrụ ogbe dị n'akwa Otedola nke mere ka ihe o bu daa n'otu ume ahụ kwafuo, ma nwuru ọkụ n'otu ntabi anya.

" Ihe mere oge ndị mmadụ iji ala ahịa maọbụ ọrụ nke mere nke bụ na e nwere ụgbọala kwụkọrọ ọnụ n'ahịrị mere na ụgbọala 54 gbara ọkụ."

Ka ọ dị ugbua, ndị ọrụ gọọmentị dị iche iche dịka Lasema,Lasambus nakwa FRSC anọrọla ebe ahụ na-ebupụ ozu, ụgbọala ọgbụgbara ma na-enyere ndị merụrụ ahụ aka.

Ngalaba na-ahụ maka nhazi ahịrị ụgbọala na Legọs steeti adụọla ndị njem ka ha hapu isi okporouzo gara Berger, Legos n'ihi nsogbu a dịka akụkọ na-ru anyị aka na-ekwụ na ihe mberede a akpọchiela ụzọ rue Third Mainland bridge.

Lee ihe ndị nọ ebe ọ mere na-ekwu maka ya:


Isiokwu: Chiamaonwu Joy: Eji m eserese m mụtara na YouTube egosipụta omenala Igbo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ọ malitere ise ihe mgbe ọ dị naanị afọ isii, na o nweghi ụlọakwụkwọ ọ gara mụta ya kama na ọ bụ n'ịntanet.

Nwada a sị na ọ bụ onye na-ese ihe banyere ọdịnala nke ọ na-eji egosipụta ọtụtụ ihe omimi dị n'omenala Igbo.

Chiamaonwu sị njirimara ihe osise ya bụ okpokoro ejula nke mere o ji pụọ iche na ndị ọzọ.

Ọ sị ihe mere o ji eji okpokoro ejula bụ maka na ọ bụ otu n'ime ihe ndị dibia ji agba afa.

Kirie ihe o kwuru n'uju.


Isiokwu: Chibok Girls: Anyị nwere olileanya na ụmụaka ụmụnwaanyị ndị ga-alọta - Buhari\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisiala onye kwuru nke a site n'ọnụ na-ekwuru ya bụ Garba Shehu kwuru na uche ya ka dị na nkwa ahụ o kwere oge ọ banyere ọchịchị agba nke mbụ.

Ma kwukwa na gọọmenti na-agba mbọ iji hụ na atọhapụrụ ụmụaka ụmnwaanyị ndị e ji eji gụnyere Leah Sharibu.

Ndị otu na-agba mbọ maka ntọghapụ ụmụaka ahụ mere ngagharịwe na Legọs ta iji cheta afọ 5 kemgbe a tọrọ ụmụakwụkwọ Chibok.

Otu a kpọrọ Bring Back our Girls maọbụ BBOG na Bekee mere ngagharị iwe taa iji cheta ha.

Na foto BBC setere ha, ha yi akwa na-acha mmemme - bụ agwa eji mara ha.

Ụfọdụ n'ime ha yi ọkọlọtọ dị icheiche na ngagharị iwe ahụ.

Ọ bụ n'ụbọchị 14 nke ọnwa Eprelu afọ 2014 ka ndị Boko Haram wakporo ụlọakwụkwọ Dapchi tọrọ ụmụaka 272.

Ụlọnga ga-enwezị intaneti

Gịnị ka a ga-ekwu maka mkpebi ndị ọchịchị Federal Executive Council ịmapụta ijeri naịra abụọ maka itinye ozi na-aga n'ikuku a kpọrọ "digital connections" n'ụlọ mkpọrọ?

Joseph Daudu bụbu onyeisi ngalaba na-ahụ maka ndị ọkaiwu na Naịjirịa, gwara BBC na ọ bụ mmadụ amaghị ihe dị mkpa, makana ụlọmkpọrọ ndị dị na Naịjirịa bụ agba ochie.

Ndị agha adọọla ndị Sudan aka na ntị

Ọ ka na-akpọtụkwa na mba Sudan ebe ndị agha napụrụ onyeisiala ha ọchịchị na-adọ ndị na-eme ngagharịiwe aka na ntị sị na ha agaghị anabata ọgbaghara.

Otu ọnụ na-ekwuchitere ndị agha a kwuru na ha anaghị achọ ikike, kama na ndị agha ga-ahụ na ndị mba ahụ kwanyere onwe ha ugwu.

Naịjirịa ga-amata ebe ha kwụ na AFCON tata

N'abalịa ka a ga-ama ma isi Naịjirịa a ga-apụtakwa n'asọmpi Iko mba Afrịka a na-akpọ AFCON.

A ga-eme ngụpụta ebe a ga-ama ndị ga-ezute ibe na otu ha ga-anọ n'ime ya.

Ebee ka ị na-aga? Tụrụ ute gị bịa dina n'ọgbakọ BBC Igbo.com maka akụkọ bụ eziokwu ma pụkwaa iche.

Gee Nkeji ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe mere n'ụtụtụ.

Christine Lagarde bụ onyeisi IMF

Onyeisi International Monetary Fund bụ Christine Lagarde akpọọla gọọmenti etiti oku ka ha wepụ ego ha na-agbakwụnye iji hụ na mmanụ ụgbọala ndị ọnụ ala.

O kwuru nke a oge ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu ụbọchị Tọsde n'ọgbakọ ịkwalite...


Isiokwu: Chibok Girls: Ha anọọla ụbọchị 2000 n'aka Boko Haram\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ dị mkpa:

 Otu Bring Back Our Girls na ndị nne na nna etiela mkpu n'oke olu maka ụmụakwụkwọ ụmụnwaanyị Chibok ka nọ n'aka ndị Boko Haram kamgbe ihe karịrị afọ ise.

Ha na-ebe akwa na gọọmentị achọghị ịgba mbọ ka a tọhapụ ụmụaka 112 fọrọ afọ n'ime ihe karịrị 200 a tọọrọ.

Otu a riri uju iji chetara ụbọchi puku abụọ ụmụaka ndị nọrọla n'aka ndị Boko Haram bụ ndị tọrọ ha n'ụbọchị 14 Eprelu, 2014.

Otu BBOG wepụtara akpụkpụ dị 112 e dere aha ụmụaka ndị a, nke Leah sheribu na ndị ọrụ enyemaka abụọ Alice Ngaddah na Grace Taku.

Ha gosiri akpụkpụ ụkwu ndị a n'ogige Unity Fountain dị n'Abụja n'ụbọchị Satọde bụ abalị ise nke ọnwa Ọktoba afọ 2019.

Nyesom Wike emeriela n'ụlọikpe

Ụlọikpe dị na Rivas Steeti ekwuola n'ezie na ọ bụ gọvanọ Nyesom Wike meriri na ntuliaka afọ 2019 dịka ọkaikpe K.A Ojiako si kwuo.

Ụlọikpe a sị na onye ji aha ADP zọọ ọkwa gọvanọ mere mkpesa bụ Victor Fingesi ga-akwụ ụlọọrụ Inec, gọvanọ Wike na PDP ego dị puku narị naịra atọ n'otu n'otu.

N'ofesi

Ihe ruru mmadụ otu narị anwụọla na ngagharịiwe na-eme na mba Iraq megide gọọmentị ha.

ebe ihe karịrị mmadụ puku atọ merụrụla ahụ n'ọgbaghaara ahụ.

N'egwuregwu

Tottenham makwara afọ n'ala ọzọ dịka Brighton ji ọkpụ goolu atọ saa ha ahụ n'asọmpi Premier league

Nke a ga-eme ugboro atọ a ga-emeri ha n'ime otu izuụka.

Nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

'Ọ bụ ndị Uweojii gbara gbara ụlọ anyị ọkụ'

Onyeisiala Buhari na ụmụ Naịjirịa bi na Saụt Afrịka

Ụmụ Naịjirịa ha na onyeisiala Buhari nwere ọgbakọ na Saụt Afrịka

Osote odeakwụkwọ ndị otu a kpọrọ onwe ha Nigerian Citizens Association in South Afrika tiri mkpụ a na nzụkọ mkpuru ha na onyeisiala nwere na Saụt Afrịka.N'ofesi, Ụmụ Naịjirịa gbakọrọ na mba Saụt Afrika ịzụte Onyeisiala Muhamdu Buhari ebesalara ya akwa arịrị maka ụdị mkpagbu na mkpachapụ chere ha n'ihu na mba ahụ.

Osote odeakwụkwọ ndị otu a kpọrọ onwe ha Nigerian Citizens Association in South Afrika bụ S J Uba tiri mkpụ a na nzụkọ mkpuru ha na onyeisiala nwere na Saụt Afrịka.

Ndị otu a gwara Buhari na ndị...


Isiokwu: Chibok Girls: Ihe mere nne na nna ji etinye uche n'aka 'ụkọchụkwụ ọrụ ebụbe"\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Obi ka na-amafụ nne na nna ụmụ akwụkwụ Chibok n'aka ihe atụghị anya, abụghị Boko Haram, nwereike nọrọ na nsogbu niile ha nwere kemgbe afọ ise gara aga atọọrọ ụmụ ha n'ụlọ akwụkwọ ha n'ọwụwa anyanwụ nke ugwu Naịjirịa.

N'ime ihe karịrị ụmụ akwụkwọ 200 atọọrọ n'ime ulọakwụkwọ ha n'ụbọchị Apreelu nke 2014, 107 alọtara site na-ịtọghapụ maọbụ nkwekọrịta gọọmentị Naịjirịa na Boko Haram nwere, ka ihe karịrị 100 ka na-efụ.

Yakubu Nkeki, bụ onyeisioche otu nne na nna ụmụ ya so n'ime ndi aka ji sị; "Onwere ihe na-achụ anyị, n'ụzọ ọbụla eji loo ya,"

Nwa nwanne Nkeki so n'ime ụmụakwụkwọ atụghapụrụ n'afọ 2017.

Mr Nkeki nwere ọtụtụ mgbawa obi oji agba akaebe ihe a ọ na-elo.

N'ọnwa Epreelu nke 2018, nne na nna ụfọdụ umụ akwụkwọ a atụghapụrụ dabanyere na mberede okporo ụzọ.

Ha nọ na njem ịga nzukọ na mahadum di na Yola ebe ụmụ ya nọ na-eme mmụta pụrụiche gọọmentị haziri.

Otu n'ime ha nwụrụ ebe ahụ ebe 17 ọzọ gara ụlọ ọgwụ maka mmerụ ahụ ha nwetere.

N'ọnwa Janụwarị nke afọ a, ụmụ nne 18 ụmụ Chibok ka na-efu na-alaghachi ụlọ akwụkwọ ha mgbe ụgbọala bu ha nwere mberede. Mmadụ asaa n'ime ha nwetere ezigbote mmerụahụ. Onye ọzọ merụrụ ahụ bụ Zannah Lawan, onye odeakwụkwọ otu nne na nna ụmụ Chibok. Lawan du umụakwa ahu aga akwụkwọ.

Ọsụkọsụ na-agbalite

N'ọnwa Maach, mgbe ụmụaka ahụ na-alaghachi akwụkwọ, Nkeki kpọ ha ga, busa ha n'ụlọakwụkwọ, mana ụgbọala ahụ oji ala nwere mberede n'ụzọ.

Ọ sị; "Ụgbọala tụgharịrị mana emerụghịm ahụ," ma sịka, "Ihe ndị a agbaghị aka."

Rifkatu Galang, onye atọọrọ mgbe ọ dị afọ 17 n Chibok ka nọkwa n'aka ndị ntọọrị

MMdu 34 so n'otu nne na nna Chibok anwụọla kemgbe atọọrọ ụmụ ha ruo ugbua, site na mberede okoro ụzọ, ọrịa nakwa mwakpo Boko Haram.

Ihe ọzụ na amapụ Maazị Nkeki obi bụ esemokwu na-ada n'etiti nne na nna umu Chibok. Nzukọ ha na ejikarị esemokwu gbasaa, ka nne na nna na-achụ ịgba ibe ha ọgụ.

N'afọ gara aga, ụfọdụ nne na nna ụmụ Chibok a na-efu kwuru na ha ga-agbachi ụzọ ụgbọala bu ụmụ aka ndi atụghapụrụ laghachi Yola, na Mahadum Amerịka nke Naịjirịa, ka ha mechara...


Isiokwu: Chichi Igbo: A na-akọ m ọnụ maka na m nwere ahụ nwoke\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ndị mmadụ na-akọ ya ọnụ maka na o nwere ahụ dịka nke nwoke.

Nwada a gbaburu Naịjirịa bọọlụ sị na ma ọ bụghị udị obi o nwere na ọ gaarala anwụ site n'ọnụ a na-akọ ya.

Kirie ihe o kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: Chief Justice of Nigeria: Buhari achụọla Okaikpe Onnoghen, nye Tanko Muhammad ọkwa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye dere maka ihe a bụ onye enyemaka Onyeisiala Buhari na soshal midi bụ Bashir Ahmad.

Akara Twitter onyeisiala mechara dee na Ọkaikpe Ibrahim Tanko Muhammad anụọla iyi ọrụ iji nọchite anya Onnoghen.

End of Twitter post, 1

Ọkaikpe Tanko ga-anọdụ ruo mgbe onye ọzọ ga-apụta dịka Ọkaikpe ukwu nke Naịjirịa.

Amụrụ Tanko Muhammad n'afọ 1953 n'obodo Doguwa ndị n'okpuru ọchịchị ime obodo Giade di na Bauchi Steeti.

Ihe a Onyeisiala Buhari mere emela ka ọtụtụ mmadụ na-ekwu okwu na social media.

Ụfọdụ sị na ihe a Buhari mere abụghị ihe iwu Naịjirịa kwadoro.

Ụfọdụ, dika aka na-achi Kaduna steeti bu Nasir El-Rufai, na-akwado ya.

Ndi ọzọ na-ajụ ma Onyeisiala Naịjirịa onwere ikike ịchụ Ọkaikpe ukwu mba ahụ.


Isiokwu: Chief of Army Staff burial: Etu e si lie Ọchịagha Attahiru Ibrahim na ndị ọzọ nwụrụ na mberede ụgbọelu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

E buuru ozu Ọchịagha Ibrahim na ndị ọzọ n'ekpere alakụba gaa n'ụlọ alakụba nakwa ụlọụka dị n'Abuja maka akwamozu ha tupu e buru ha lie.

Onyeisi agha a na mmadụ iri ndị ọzọ nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu mere na Kaduna n'ụbọchị Fraịde.

E fere ụka akwamozu ndị nke kraịst n'ụlọụka Protestant dị n'Abuja ebe ndị alakụba bụ n'ụlọakakụba dịkwa n'Abuja.

Ndịagha nabatara ozu ndịisi ha nwụrụ anwụ n'ụlọụka nakwa n'ụlọalakụba ebe ezinaụlọ n'ọkwa n'ebe ahụ.

Lee mgbe a ga-eli Ọchịagha Attahiru Ibrahim na mmadụ isii n'ime ndị nwụrụ na mberede ụgbọelu

Ọchịagha I Attahiru bụ onye ji ọkwa 'Chief of Army Staff'

Taa bụ Satọde, ụbọchị iri abụọ na abụọ nke ọnwa Mee 2021, ka a ga-eli Ọchịagha Attahiru Ibrahim na mmadụ isii ndị welitere isi nwụrụ na mberede ụgbọelu.

N'ozi si n'aka ndịagha Naịjiria, ha kwuru na a ga-eme ekpere akwamozu Attahiru na mmadụ isii ndị ọzọ welitere isi n'ụlọụka National Christian Centre nakwa ụlọAlakụba National Mosque dị n'Abuja.

Ozi ahụ kwuru na ekpere a ga-amalite ebe elekere iri nke ụtụtụ, tupu e lie ozu ha mgbe o ji nkeji iri atọ gafee elekere iri na abụọ (12:30) nke ehihie Satọde.

A ga-eli ha n'ebe a na-eli ndịagha bụ National Military Cemetery nke dị n'Abuja.

Lee aha ndị so Ọchịagha Ibrahim Attahiru nwụọ na ihe Onyeisiala Buhari kwuru

Onyeisiala Naịjiria bụ Muhammadu Buhari akwaala arịrị maka ọnwụ Ọchịagha Ibrahim Attahiru na mmadụ iri ndị ọzọ nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu ụnyaahụ.

Buhari kwuru na mmadụ niile ahụ nwụrụ na ya bụ ihe mberede bụcha dike ndị "kwụrụ ụgwọ kacha ụgwọ ka udo na nchekwa wee dị n'obodo".

Ọ gakwara n'ihu tie ezinaụlọ ndị nwụrụ anwụ nakwa ndị agha na ndị Naịjiria aka n'obi, wee sị na ihe mberede a kacha egbu mgbu n'obi dịka o mere mgbe ndị agha na-akwado ịkwụsị ọnọdụ ọjọọ gbasara nchekwa Naịjiria nọ n'ime ya.

Buhari nabatakwara ndị isi nchekwa Naịjiria mgbe ha wetere ya ozi ọnwụ Attahiru.

Lee aha ndị ọzọ nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu ahụ:

Mara na Ọchịagha Attahiru ka werela ọchịchị dịka onyeisi n'ọnwa Jenụwarị na mmadụ iri ndị a si Abuja na-aga njem ọrụ na Kaduna mgbe...


Isiokwu: Chief of Army Staff: Attahiru Ibrahim bụ onyeisi agha Naịjirịa anwụọla na ihe mberede ụgbọelu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọnụ na-ekwuru ndịagha Naijiria bụ Yerima Mohammed gwara BBC na  ya bụ akụkọ bụ eziokwu.

Attahiru na mmadụ asatọ ndị ọzọ nwụrụ na ya bụ ihe mberede.

Attahiru were ọchịchị dịka onyeisi ndịagha n'aka Tukur Buratai n'ụbọchị 26 ọnwa Jenụwarị afọ 2021 bụ onye jibu ọkwa ahụ.

A mabeghị ihe mere mana ndị Agha ugbọelu kwupụtara n'akara Twitter ha na ụgboleu ha nwere ihe mmerede, mana ha ha ekwughị ndị o metụtara.

Ihe i kwesịrị ịma maka Attahiru

Attahiru bụ onye Kaduna Steetị dị na mpaghara ugwu nke Naịjirịa.

Tupu o were ọchịchị ndịagha, ọ bụ onye ndu ndịagha "82nd Infantry Division."

Ọ rụburu ọrụ dịka onyeisi ndịagha na-ebuso ndị Boko Haram agha na Borno State, a kpọrọ 'Operation Lafiya Dole' ruo 2017.

Ụgbọelu ndịagha Naịjirịa kpọkasịrị n’akụkụ ọdọụgbọelu Kaduna Steetị dịka ndịagha ụgbọelu si kwuo.

Ụgbọelu ndịagha Naịjirịa  kpọkasịrị  n'akụkụ ọdọụgbọelu Kaduna Steetị dịka ndịagha ụgbọelu si kwuo.

Ọnụ na-ekwuru ndịagha ụgbọelu bụ Edward Gabkwet kwuru nke na Twitter.

A mabeghi ihe butere ihe mberede a ma ọ bụ mmadụ ole nwụrụ na ya.

Akụkọ ka na-abịa


Isiokwu: Chief of Army staff: Etu Major General Attahiru Ibrahim si nọchie Buratai chụrụ ya n'afọ 2017\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Tukur Buratai bụ onyeisi ndịagha nke pụrụ apụ, wepụrụ Attahiru n'ọkwa dịka onye ndu ndịagha na-ebuso ndị Boko Haram agha n'ọnwa Disemba 2017.

N'agbanyeghi na ha ekwughi ihe mere e ji wepụ Attahiru n'ọkwa mgbe ahụ, mwepụ ya butere ọtụtụ mwakpo ndị mmadụ n'aka ndị Boko Haram, nke gụnyere ogbugbu ihe ruru mmadụ 50 n'ime otu ụlọalakụba n'ọnwa Nọvemba nke afọ ahụ.

Mara na nke a bịara ka ụbọchị 40 Buratai nyere ya iji hụ na ọ nwụchiri Abubakar Shekau bụ onyeisi Boko Haram n'ọnwụ maọbụ ndụ, gachara n'ọnwa Julaị 2017 ahụ.

Kama inwụchi Shekau n'ọnwa ahụ, ihe ruru mmadụ 40 nwụrụ n'ime otu ọgụ ndịagha gara ịzọpụta ndị mmadụ ndị omekome a wakporo n'ọtụtụ ụgbọala na-agakọ ọnụ.

Ndị nwụrụ na mwakpo ahụ gụnyere ndị uweojii na ụfọdụ ndị ụlọọrụ na-achọpụta mmanụ agbịdị.

Attahiru nọbu n'isi ndị du agha ibibi Boko Haram ebe ha na-akpa mkpamkpa na mpaghara Nọt-Ist n'ọnwa Mee n'afọ ahụ.

E mechara were General Nicholas Rogers du ndị agha pụrụ iche na ụfọdụ ndị uweojii ịkwụsị ọgụ dị n'etiti agbụrụ na mpaghara ahụ, tichie Attahiru.

Ihe ndị ị kwesiri ịma maka ndị isi nchekwa ọhụrụ Naịjiria

Ọ bụ n'ụbọchị Tuzde ka onyeisiala Naịjirịa bu Muhammadu Buhari gbanwere ndị isi nchekwa.

O kwuputara n'akara Twitter ya na ọ nabatara akwụkwọ nkwụsị ọrụ ha ma kelee ha maka aja niile ha chụụrụ ndị Naịjirịa n'ọrụ ha.

N'otu aka ahụ, o wepụtakwara aha ndị ga-anọchi anya ndị na-apụpụ n'ọrụ nchekwa obodo.

Nke a na-abịa adịka ndị mmadụ na-akatọ ndị agha maka omume ha n'Orlu, Imo steeti.

Aha ndị ọhụrụ na-abata bụ:

Ọchịagha I Attahiru bụzi onye ji ọkwa 'Chief of Army Staff'

Ọchịagha I Attahiru

Nọchiri anya Tukur Buratai dịka 'Chief of Army Staff'

Attahiru jiri ọkwa dị iche iche n'otu ndị agha Naịjirịa.

Ọ rụburu ọrụ dịka onyeisi ndịagha na-ebuso ndị Boko Haram agha na Borno State, a kpọrọ 'Operation Lafiya Dole'.

Ọ bụ oge Attahiru na-achịkọta ngalaba a ka Boko Haram kpara ọtụtụ mkpamkpa ha kpara n'afọ 2017.

Otu n'ime ha bụ oge ndị Boko Haram wakporo ndị ụlọọrụ NNPC gara njem ịchọpụta mmanụ agbịdị na mpaghara 'Lake Chad'.

Ndị agha iri na...


Isiokwu: Chika Ike: O nweghị sakramenti jikọọ mụ na Ned Nwoko, di Regina Daniels\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chika Ike,Ned Nwoko,Regina Daniels

Kepukepu na-efegharị na soshal midia na-arụbu ya aka dịka ihe onyonyo fegharịrị na-egosi ebe onye yiri Nne regiina Daniel bụ Rita Daniels na-eti mkpu sị Chika ike hapụrụ nwa ya di ya.

Mana dịka otu onye ihe ya na-amasị jụrụ ya ma ọ na-ayị Ned Nwoko, Chika Ike zara n'aka Instagram si na o nweghị sakramentị jịkọrọ ya na nwoke ahụ nke ọlụlụ ọ lụrụ Regina Daniel n'afọ gara aga wuru ewu na soshal midia.

Ihe Chika Ike sara n'Instagram maka kepukpeu na ọ na-ayị di Regina Daniels bụ Ned Nwoko

Cheta na abalị ole na ole gara aga na n ne Regina Daniel pụtara gọọ na ọ bụghị eziokwu ihe e kwuru na ya bụ ihe onyonyo ahụ fegharịrị ebe o kwuru nna ọ bụụ na Chika ahapụghị nwa ya na ya ga-agara ya ije na mụọ sị na ihe onyonyo ahụ bụ "a rụrụ arụ."

Regina Daniels: Alụọla m di

Regina Daniels atụnyere ndị ntị na-akọ ọkọ banyere ihe mere na ndụ ya nso nso azụ.

Cheta na Regina onye na-ewu na soshal midia kemgbe ọnwa atọ kwere nkwa ịkụwa akịoyibo Nsugbe.

N'ozi mgbaama dị n'ihe onyonyo o wepụtata na nsonso, ọ kpọrọ okwu aha kpomkwem sị n'ezie na kepukepu ahụ na-ewu banyere alụmdi ya bụ eziokwu.

Regina Daniels

Regina, onye aha Igbo ya bụ, Nneamaka, kwuru sị "Alụọla m di" dịka o wepụtara ọla aka dị ya n'aka tinye na mkpịsịaka nke so ọdụdụaka.

Ọ gara n'ihu zaa ndị na-ekwu na ọ bụ maka  ego mere o jiri lụọ onye tọrọ ya mgba n'elu, mgba n'ala sị, "Obi na atọ m ka nnu ugbua n'ihi na ịhụnanay na-egbu m ka mmanya."

Ọ tụpụkwara egbe ntụnala dịka o kwuru na onye ikpeazụ o degara ozi n'ekwe ntị bụ Somadina.

Cheta na dịka akụkọ na ọ lụụ onye ndọrọrọndọọ ọchịchị ama ama bụ Ned Nwoko na-ewu, akụkọ na ọ gbahapụrụ Somadina bụ onye ọtụtụ na-arụ aka na ọ bụ enyi ya nwoke wukwara.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Chika Ofili: Onye bụ nwata Igbo a ụbụrụ ya na-acha ọkụ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A bara nchọpụta ya 'The Chika Test' n'ihi na ọ bụ naanị ya mere nchọpụta ahụ kemgbe ụwa.

Chika dị afọ iri na abụọ meriri mmadụ anọ, ụfọdụ ndị tọrọ ya nọ n'ogo irite ya bụ nturugo.

Dịka ụlọọrụ nturugo ahụ si kwuo, Chika bụ nwata a ma ama na-anọchịte anya ụlọawkụkwọ ya n'asọmpị agụmakwụkwọ dị icheiche.

Ihe ịmaghị maka Chika Ofili

Chika Ofili bụ nwata dị afọ iri na abụọ na-agụ akwụkwọ na "Westminster Under School" nke dị na mba Briten.

E ji ịhụnanya o nwere na agụmakwụkwọ, ọ kachasị mgbakọ na mwepu mara ya.

Ọ kachasị mee ọfụma n'ule mgbakọ na mwepu ndị karịrị afọ iri na otu mgbe ọ ka dị afọ asaa.

Ihe onyonyo ga-amasị gị

Mmeri anyị ga-ebuli mmụta Teknụzụ - Ụmụakwụkwọ Regina Paecis

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: Chike Obi: Odogwu Igbo ji 'mathematics' rie amusu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chike Obi

Ma na Naịjirịa ma na mba ụwa niile, aha Chike Obi na-ada ka mkpọnala oge ọbụla a kpọrọ ya.

N'ala Igbo, onye chọrọ igosi na ọ maka akwụkwọ, ndị mmadụ ga-ajụ ya sị "ị ma akwụkwọ karịa Chike Obi?"

Ihe e ji mara odogwu Igbo a bụ mgbakọ na mwepu nke Bekee kpọrọ 'mathematics'.

N'ụbọchị Fraịde, abalị iri na atọ nke ọnwa Maachị ka o mere afọ iri na abụọ dike Igbo a lara mmụọ.

Onye bụ Chike Obi

Chike Obi

A mụrụ Chike Obi n'ọnwa Eprel afọ 1921.

Nna ya bụ onye Ọnịcha ebe nne ya bụ onye Asaba.

Chike Obi gụrụ akwụkwọ elementịrị na Zaria, dị na Kaduna steeti ugbua, n'afọ 1933.

Akwụkwọ Sekọndịrị ya bụ na CKC Ọnịcha nke ọ gụchara n'afọ 1939.

Chike Obi gụrụ akwụkwọ na CKC nke ọnịcha

Ọ banyere 'Yaba Higher College' dị na Legọs n'afọ 1940

Ebe ahụ ka ọ nọrọ gụọ ma nwetakwa nzere B.Sc nakwa M.Sc na 'mathematics' nke Mahadum London n'afọ 1946 na 1947.

N'ọnwa Septemba afọ 1947, Obi banyere ụgbọmmiri gawa obodo Southampton nke mba Briten ịga gụọ akwụkwọ ineta nzere Ph.D.

O nwetara nke a n'afọ 1950

Nkuzi Chike Obi

Chike Obi ji 'maths ata atụ ụtụtụ

Chike Obi nọrọ nwa obere oge n'ụlọakwụkwọ 'Massachusetts Institute of Technology' nke mba Amerịka.

Ọ kuziri na Mahadum Ibadan bido na 1959 ruo 1970, nakwa Mahadum Legọs bido 1971 ruo 1985.

O mechara mepee ụlọọrụ nnyocha a kpọrọ  'Nanna Institute for Scientific Studies' n'Ọnịcha.

Ụfọdụ na-ekwu na Chike Obi rụtara 'maths' a kpọrọ 'Fermat's last theorem'.

Mana ndị ọzọ na-ekwu na ọ rụtachaghị ya.

Ezinụlọ ya

Mustafa Chike-Obi bụ nwa nke abụọ ọkammụta Chike Obi mụrụ.

Obi lụrụ nwunye ya bụ Belinda Nwanyife n'afọ 1953.

Ha mụrụ ụmụ anọ.

Iji gosi nkwenye ya n'ịdịnotu Naịjirịa, Chike Obi gụrụ ụmụ ya abụọ aha Yoruba na Hausa.

Nke nnukwu bụ Balogun ebe nke na-eso ya bụ Mustafa.

Mustafa gwara BBC Igbo na nna ya hụrụ Naịjirịa n'anya nke ukwuu.

Ndọrọndọrọ ọchịchị

Nnamdi Azikiwe hibere otu ndọrọndọrọ bụ National Council of Nigeria and Cameroon (NCNC) ebe Chike Obi hibere nke a kpọrọ 'Dynamic Party'. Otu abụọ a mechara jikọọ ọnụ.

Chike Obi so na ndị mbụ malitere ime...


Isiokwu: Chike Ukaegbu: O nweghi ihe jịkọrọ ndị kara nka na ọdịnihu anyị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ laghachiri Naịjirịa ịzọ ọkwa onyeisiala n'afọ 2019 n'okpuru otu ndọrọndọrọ AAP.

Mgbe BBC gbara ya ajụjụ ọnụ, ọ kọwara na ọganihu Naijiria adịghị n'aka ndị karala nka n'ihi na ọ bụ ha dowere Naijiria n'ọnọdụ ọ nọ ugbua.

N'ihe gbasara asụsụ Igbo, Ukaegbu tara ndị nne na nna ụta na ọ bụ ha mere na ụmụ ha amaghị asụ Igbo dịka o kwesịrị.

Gee ya n'uju ebe a.


Isiokwu: Child Abuse: Ihe mere mmetọ ụmụaka ụmụnwọke ji arị elu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ugboro ole na ole ka akụkọ mwakpọ na mmetọ ụmụaka ụmụnwoke na-apụta mana a naghị etinyechara ya anya dịka ọ dị na nke ụmụnwaanyị.

Nke a mere anyị ji sị ka e lebanye n'ụfọdụ ihe na-ebu nke a, ihe ndị mere o ji arị elu, ihe nne na nna kwesịrị ime gdz.

Chimezie Elekwachi bụ onye nchịkọta ọrụ n'ụlọọrụ na-ebuagha megide mwakpo ụmụaka a kpọrọ 'African Network for Prevention and Protection of Child Abuse and Neglect' nyere aka n'ịsa ajụjụ ndị a.

O kwuru na-abịa n'ime mkpesa mwakpo ụmụaka ise batara n'ụlọọrụ ha na otu n'ime ha bụ nke metụtara ụmụnwoke.

Ihe ndị na-ebute mmetọ ụmụaka ụmụnwoke

Chimezie Elekwachi sị na e nwere ọtụtụ ihe na-ebute mwakpo na mmetọ ụmụaka bụ ndị gụnyere;

Ọ sị na otu ihe na-ebutekatị ya bụ ihe a mụtara a mụta, na nwata e metọrọ mgbe ọ dị obere ga-achọ imetọ nwata ọzọ ma ọ bụrụ na o too.

O kwuru na ndị ọkachamara kọwara na ụfọdụ na-amụta ụdị agwa a n'onwe ha dịka ha na-etolite a kpọrọ 'Developmental homosexuality'.

Ụmụaka ndị ga-ebido na-amụ ya n'etiti ụmụaka ibe ha, si zie ebe ahụ mere na-aga n'ihu.

Gịnị mere o ji arị ibe ya elu?

Elekwachi sị na ihe mere akụkọ ịwakpo ụmụaka ji arị ibe ya elu ugbua bụ maka ịntanet nke nyere aka n'iji agbasa ozi n'ụwa.

Nke bụ na onye pụta kwuo nke ya n'ịntanet, ndị ọzọ ewere ohere ahụ pụta kwuo nke ha, akụkọ a na-agbasa.

O sị na mwakpo na mmetọ ụmụaka bụ ihe na-eme kamgbe gboo mana o nweghi etu e si ekwupụta ya.

Kedụ ọrụ dịrị nne na nna banyere nke a?

Elekwachi sị nne na nna kwesịrị ịṅa ntị n'ụfọdụ okwu ụmụaka ha na-akwa ha, na mgbe ụfọdụ na ọ bụ ihe banyere onye metọrọ ha.

Na ha kwesiri iji nka chọpụta nke ọjọọ ma na-enyocha ahụ ụmụaka ha kwa mgbe kwa mgbe, iji chọpụta ma o nwere ihe dị iche n'ahụ ha.

Ọ gara n'ihu kwuo na ha chọpụta na a wakporo nwa ha, ka ha akatọla nwa ahụ, a mala ya ikpe maọbụ taa ya ụta.

Kama ka ha jiri nwayọọ kwado nwata ahụ site n'iti ya aka n'obi, ikpesara ndị uweojii maọbụ ụlọikpe.

Ọzọ bụrụ na ha ga-akuziri nwata ahụ ụfọdụ ihe ndị a, ihe ọ pụtara, ọghọm dị na ya, mee ka ha mata na ọ bụ ihe ọjọọ.

Nke ka nke bụ ka...


Isiokwu: Child Abuse: Ndị uweojii enyeghachila nwa a pịara n'ala ndị mụrụ ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nna peace bụ Nicodemus Goewan na nwunye bụ Jane kwuru na ọ bụ nwanne ya nwoke bụ Jonathan Goewan ka ya dunyere nwa ya n'ihi nkwa o kwere na ya ga azụ ya n'ụlọakwụkwọ.

Ọ kwara arịrị na mmegbu nwa ya gabigara na-aka nne ya ukwu bụ Amaka Otolehi ma kelee Chukwu na nwa dị ndụ.

Nne nwata ahụ kwuru na ọ bụ ihe isi ike mere ya jiri kponye nwanne di ya nwa ya.

Cheta na ihe onyonyo na-ata anya arụ  nke gosiri nwaanyị ebe ọ pịara nwatakịị n'ala  wuru na soshal midia izuụka ole ma ole gara aga.

Kọmishọna ndị uweojii n'Enugwu bụ Ahmad Abdulrahman gwara ndị ntaakụkọ nke a ma gosi na ọ hanyela nne na nna nwa ahụ n'aka ha.

Abdulrahman kwuru na ịtụ mgbere nwa ma ọ bụ iji nwa mmadụ mere ohu megidere iwu obodo Naịjirịa.

Ọ dọrọ aka na ntị na onye ọbụla aka ya dị na ya bụ ihe ga-enweta ntaramaahụhụ dịka iwu si dị.

O kwuru na ndị uweojii n'Enugwu akpụpụla nwaanyị ahụ bụ Amaka Otolehi n'ụlọikpe tinyere ndị niile aka ha dị na ya bụ iji ụmụaka eme ohu ma ọ bụ ịtụ mgbere mmadụ.

Ndị uweojii anwụchiela nwaanyị pịara nwaodibọ ya n'ala

Nwaanyị pịara nwaodibo ya isi n'ala akwaala arịrị ma rịọ ka a gbaghara ya.

Nwaanyị ahụ aha ya bụ Amaka Otolehi kwuru na ọ bụ iwe ọkụ tinyere ya n'ọnwụnwa.

Aka ndị uweojii kpaara nwaanyị ahụ oge ihe onyonyoo ebe ọ na-akụ nwata ahụ a kpọrọ 'Peace' ihe gbasara na soshal midia.

Iwe juru ọtụtụ ndị mmadụ afọ oge ya bụ ihe onyonyoo gbasara.

Mana n'ihe onyonyo ọzọ nke gosiri ebe ndị uweojii na-agba nwaanyị ahụ ajụjụ, o kwuru na ya abụghị ajọ mmadụ.

"Mụ na Peace ebiela ihe karịrị afọ abụọ, ọbụghị etu a ka m si emeso ya."

"A hụrụ m ụmụaka n'anya nke ukwu. A na m eme Peace ka nwa m."

"Ọ bụ oke iwe mere m ji kpaa ụdị agwa ahụ. Biko gbagharanụ m."

Kọmịshọna ndị uweojii n'Enugwu steeti bụ  Ahmad Abdulrahman, kwuru na ha na-enyocha okwu ahụ ebe ha ga kpụpụ nwaanyị ahụ ụlọikpe ma ha mechaa  nke a.

Ọ gara n'ihu kwuo ha ga na-elekọta nwata ahụ ganye oge ha ga-enyefe ya n'aka ụlọrụ gọọmenti.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Christmas Message: Lee ka ndị a ma ama sị agba Ekeresimesi


Isiokwu: Child Marriage: Ọghọm dị n'alụmdi nwa nwata na Naijirịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha kwuru na Naịjirịa aghọrọla mba nke abụọ ebe ịlụ nwata nwaayị ka di elu nakwa mbụ na mba Afrịka niile.

Nyocha ha mere gosiri na ihe ruru ụmụnwaanyị nde iri abụọ na atọ (23 million) lụrụ di mgbe ha dị na nwata.

O kọwara na di alụrụ na nwata a so na ihe mere ka ụmụaka kwụsị ịgụ akwụkwọ maọbụ agụghị akwụkwọ chaachaa.

Na Naịjirịa otu n'ime nwata ise anaghị agụ akwụkwọ nagbanyeghị na iwu ala hibere agụmakwụkwọ Primary n'efu.

Cheta na nwunye aka na-achị Bauchi steeti bụ Aishatu Mohammed kwuru na ọ dị sọsọ afọ iri na isii mgbe ọ lụrụ di ya.

O kwukwara na ọ gachabeghị akwụkwọ mgbe ọ lụrụ di.

Gịnị na-ebute alụmdi na nwata?

Otu onye na-azọ oke ruru mmadụ bụ Akinropo Akinola kọwara na alụmdi na nwata a kachasị dị njọ na mpaghara ugwu Naịjirịa.

O kwuru na ụfọdụ ihe na-eme ka alụmdi na nwata na-aga ihu n'agbaneyghị na gọọmenti Naịjirịa mere ya ka ọ bụrụ ihe dara iwu n'afọ 2003 gunyere:

E kwesiri ime enyi tupu amalite alụmdinanwunye?

Ọ bere arịrị n'ugbua, ọha anaghịzi etinye anya na ọzụzụ nakwa nchekwa nwata dịka ọ dị n'oge gboo.

O kwuru na n'ihi etu ọha mmadụ si dịrị taa, o nweghi onye chọrọ ịma ma ihe ọjọọ na-eme agbatobi ya nke mere na ndị na-alụ nwa nwaanyị na-anwata n'ala n'efu.

Na ngwụcha, ọ kpọkuru gọọmentị oku ka ha tinye anya hụ na iwu ala mere ya mfe ịlụ ọgụ ma gbapụta ụmụ nwata nwaanyị nọ na alụmdi nwata.

Ndụmọdụ Charly Boy maka alụm di na nwunye


Isiokwu: Child Trafficking: 'Mgbe a gwara m na m bụ nje HIV ekwetaghị m'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Otu onye ọrụ BBC bụ Kunle Falayi mere nyocha gbasara otu nwa agbọghọbịa esi n'ime obodo Uko Ita n'Akwa Ibom gba mgbere rue Legọs.

GEE NTỊ: Ụfọdụ ihe ị ga-ahụ n'ime ihe onyonyo a nwereike ịnye gị nsogbu.

Onye rụrụ ya: Kunle Falayi.

Ihe onyonyo: Chukwuemeka Anyikwa na Dan Ikpoyi.


Isiokwu: Child Trafficking: A nwụchiela nwaanyị rere nwa ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke dị n'ozi ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo Steti bụ Ikeokwu Godson Orlando wepụtara.

Nwaanyị a kpọrọ Chinasa Ukoha dị ime ọnwa asatọ ma hapụ ụlọ ebe ọ gwara di ya na ọ na-aga n'ụlọ nwanne ya n'obodo Ubomiri dị na Mbaitoli.

Mana di ya bụ Promise Ukoha mechara chọpụta na Chinasa nwunye ya tụrụ ya asị ọcha.

Dịka otu ọnwa gachara, Promise nwetere ozi n'ekwentị na nwunye Chinasa mụrụ nwa nwụrụ anwụ.

Mgbe ọ sịrị ka e gosi ya ozu nwa ya ahụ, nwaunye ya gwara ya na okechiri ya n'akpa wakịrị wakịrị ma tufuo ya.

Mana di ya wepụrụ akụkọ n'aka ndị uweojii nke mere ha ji malite nyocha banyere nke a.

Ndị uweojii nwụchiri Chinasa, onye mechara kwuo na o rere nwa ahụ, resi ya n'aka Amadi Chioma n'ọnụ ego puku naịra 500.

Chinasa sị ndị nọọsụ abụọ bụ Dorathy Esemonu na Eke Cathrine nyeere ya aka ree nwa ya ahụ.

Dịka ọ dị ugbua a chọtala nwa ahụ ebe nyocha na-aga n'ihu banyere ya.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Child Trafficking: Etu dị na nwunye zụtara ụmụaka abụọ si ma n'ọnya ndị uweojii\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye kwuru nke a bụ Bala Elkana, ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na Legọs Steeti.

Elkana kwuru na aha di na nwunye a bụ Chukwunonso Blessing na Chukwunonso Happiness.

Dịka Elkana si kwuo, aka kpaara Blessing na akụkụ ahịa dị n'Alaba mgbe ọ chọrọ ịkpọ ụmụaka abụọ ahụ banye ụgbọala na-aga Ọnịcha.

Aha ụmụaka ahụ bụ Joshua James na Samuel Gbawune.

Ha abụọ gbara afọ isii na afọ atọ n'otu n'otu.

Child Trafficking: 'Mgbe a gwara m na m bụ nje HIV ekwetaghị m'

Blessing kwuru na ọbụ di ya kutere ụmụaka abụọ ahụ n'ụlọ ụmụaka enweghị nne na nna nke dị na Jos, Platu steeti.

Mana mgbe aka uwojii kpatara di ya bụ Happiness, ọ sara asịsa na ọ zụrụ ụmụaka ahụ azụ.

Onye resiri ya ụmụaka ahụ bụ nwaanyị a na-akpọ Mama Oyoo n'ọnụ dị otu narị puku na puku iri anọ (N140,000).

Elkana kwuru na ndị uweojii na-agbazị mbọ ịchọta ezinụlọ ụmụaka ahụ ka ha nyeghachi ha ụmụ ha.

Mmepe 'border' agaghị abụ n'afọ a

Naịjirịa agaghị emeghe oke ala ya na mba ndị gbara ya okirikiri ruo ọnwa Janụwarị nke afọ 2020.

Onyeisiala Muhammadu Buhari binyere aka n'akwụkwọ nke a.

Dịka ụlọọrụ ntaakụkọ 'Channels TV' si kwuo, akwụkwọ ozi kwupụtara nke a pụtara n'abalị mbụ nke ọnwa Novemba.

Onye dere ya bụ Victor Dimka, onye jị ọkwa 'Comptroller (Enforcement)' na ngalaba 'Nigeria Customs Service'.

Nigerian Border Closure: 'Anyị ahụghị ngwaahịa zụta maka mmechi 'Border''

Ọ kọwara na ihe e ji gbatịa oge a ga-emepe oke ala Naịjirịa bụ maka na ha chọpụtara na mmechi a e mechiri ya mịtara nnukwu mkpụrụ.

Dimka gara n'ihu kwuo na ọ ka nwere ihe ha chọrọ ịnweta na ya bụ mmech 'border'.

Nigeria Boarder closure: 'Mmechi bọda agaghị egbo mkpa ọbụla' - Cosmas Maduka

Nke a na-abịa na-agbanyeghị akwa ndị mmadụ na-ebe maka oke ahụhụ nke kwuru na mmechi 'border' butere.

Mana gọọmentị na-ekwu na mmechi oke ala ga-eme ka ndị mmadụ zụwa ihe ndị emepụtara na Naịjirịa nke ga-eme ka akụnụba gbalie.

Akpachaghị anya, APC ga-akụ afọ n'ala n'afọ 2023 - Okorocha

Rochas Okorocha bụ onye na-akwado si onyeisiala Naijiria bụvMuhammadu Buhari ike

Sịnetọ na-achịteanya Imo West...


Isiokwu: Child Trafficking: Ichi egburu nwata a n'ihu zọrọ ya n'aka onye ntọrị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Queen Imoh, bụ onye uweojii si na ọ bụ onye mba Kameron, zutere nwata ahụ aha ya bụ Naziru Adbulwahab na mpaghara Nassarawa dị Kaduna, isi obodo Kaduna steeti.

Akwụkwọ ozi sị n'aka ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo bụ Godson Ikeokwu sị na ọ bụ ndị mmadụ hụrụ Imoh na nwata ahụ wee che na ọgaghị abụ nne ya gbaara ndị uweojii ama.

Ndị uweojii sị na nna nwata ahụ atọrọ a bịala kpọrọ ya

Ndị uweojii sị na Imoh kwenyere na ya zutere nwata ahụ aha ya bụ Naziru Abdulwahab ma kwukwa na ọbụghị mbụ ya kpara ụdịrị ike a.

Dịka ndị uweojii siri dee, Imoh gwara ha na ya rere nwa ya aha ya bụ Joseph Imoh dị afọ abụọ pụtụ naịra narị abụọ.

Ndị uweojii sị na Queen Imoh kwere na ya mere ihe a sị na o mere

Ọ sịkwa na ya rere nwata aha ya bụ Samuel M dị otu afọ puku naira narị abụọ na iri atọ. Ọ sị na ya zuru nwata nke a mgbe nne ya si ya nedo ya anya.

Godson Ikeokwu dere na ọ bụ ndị Awụsa nọ n'Orlu nyere aka chọta nne na nna Naziru ma hụ na o ruru ha aka.

Imoh ka nọ n'aka ndi uweojii.

Ntọrị ụmụaka bụ ihe na-eme kwamgbe na Naịjịrịa, ọkachasị n'Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa.

Lee ihe nkiri anyị maka ntọrị ụmụaka:

Kidnapping in Nigeria: 'E gburu ndị atọrọ mụ na ha mana Chineke zọrọ m ndụ'


Isiokwu: Child bride: Ihe ise mere ndị Igbo ka ji alụpụ nwaada n'oge\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Tupu nke a mere n'Anambara ewuo, ọtụtụ ndị Igbo na-arụkarị ndị Ugwu-Awụsa aka dịka ndị  e jiri ịlụ nwata mara.

Mana ikuku ekuola, ahụ ike ọkụkọ dịka akụkọ nwata ọzọ a kpọrọ Ebube ,dị afọ iri na-anọ alụnyere nwoke dị iri isii na ise n'otu Anambra steeti.

Dịka otu mbaụwa nke a kpọrọ United Nations na bekee siri kwuo, ụmụada ụmụ Naịjirịa alụpụrụ na-erughi afọ iri na asatọ dị  nde iri abụọ na atọ (23million).

Okwu akpụzi n'ọnụ ugbua bụ gịnị na-ebute ụdị agwa?

Ụfọdụ sịrị na ọ bụ ụbịam, ụfọdụ sị na ọ bụ enweghị nghọta, ebe ụfọdụ kwuru na ọ bụ ịmụ nwa na mkpụke butere ya.

Harrison Emefiele, onye na-alụ ọgụ maka ikike dịrị ụmụaka ma bụrụkwa onye otu ya bụ 'Behind Bars' tinyere aka ịgbapụta Chinwe kwuru na ọ bụ agụghị akwụkwọ nakwa etu e si ahụta ndị mụrụ nwa n'alụghị di.

"Chinwe nwere nwa dị ọnwa isii, ebe Ebube nwere nwa dị ọnwa itoolu."

"Chinwe amụọla nwa oge ndị be Igwilo bịara lụọ ya, ebe Ebube dị ime ka a kwụrụ ụgwọ isi ya kpọrọ ya ga n'alụsị ebe e duru iyi na ọ gaghị ahapụ nwoke lụrụ ya."

Emefiele tụrụ arịrị na ụbịam nakwa enweghị nghọta so ebute nsogbu a.

Dịka o siri kọwa, a kpụrụ Chinwe gaa n'alụsi iji duo ya iyi na ọ gaghị ahapụ di ya.

Ọ tabiri anya etu mịnịstri ọ dị n'aka si na-akpụ ụkwụ n'ala n'ụdị okwu ahụ.

Child bride: Ụbịam so ebute nsogbu iluchu di

Komishọna okwu ụmụnwaanyị dị n'aka n'Anambara bụ Ndịdị Mezue ekweghị asa BBC Igbo okwu oge anyị kpọọ ya n'ekwenti.

O sịrị:  "ọ bụghị ka anyị sị arụ.. Ị chọọ ka anyị kọrọ gị  ihe anyị ma maka akụkọ ahụ, ị bịa n'ụlọrụ anyị."

Mana ndị ji anya okenye ji ahụ ụzọ ele ihe na-arụ aka n'omenala.

N'oge gboo n'ala Igbo, a na-alụpụ nwaanyị ọsọ ọsọ.

Akụkọ kwuru na nne Chinwe lụrụ dị oge ọ dị afọ 13, nke mere n'ọ hụghị ihe ọjọ dị na nwa ya agaghị alụ di na nwata.

Dịka otu onye omenalala doro anya bụ Nze Duruagwu siri kọwara BBC Igbo, ọ na-abụkarị bido n'afọ iri na anọ rue  n'afọ iri na-asatọ.

Dịka Duru agwụ onye bụkwa Olueze Ukaejuoha, siri kwuo, ihe ndị  kpatara nke a bụ na n'oge gboo:

1. Nwaanyị anaghị enwe aka ọrụ

2. Nwaanyị anaghị enwe abọ...


Isiokwu: Child brides: Naịjirịa nwere ụmụada ụmụaka nde 23 ekenyere di na erughi eru\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Dịka otu mbaụwa nke a kpọrọ United Nations na bekee siri kwuo,  ụmụada ụmụ Naịjirịa alụruola di nde iri abụọ na atọ (23million).

Ọnụọgụgụgụ a mere Naijiria mba kachasị nwe ụmụada lụrụla di erubeghị eru a kwanyere n'ịlụ di na nwata.

Onye ọrụ mgbasasaozi otu UN bụ Dọkịta Seyi Soremekun kwupụtara nke a n'akwụkwọ ozi o depụtara n'ụbọchị Satode.

Kedụ ọghọm dị n'ikenye nwata di?

Dịka dịbịa ahụike ụmụnwaanyị bụ Dọkịta (Sr) Paschalina Ezechukwu siri kọọwa, ọtụtụ ọghọm dị na nwada nwata ịlụ di.

Nke a bụ n'ihi na dịka Ezechukwu, onye na-arụ n'ụlọọgwu Mother of Christ, Enugwu, siri kọwa, ọkpụkpụ ukwu ya esibeghị ike.

Ọghọ m ndị ahụ gụnyere:

1. Ihe ọdịdọ nke a kpọrọ 'pre-emclampsia' maọbụ 'emclampsia' na bekee na-akarị n'ụmụada etorughi etoru n'ịtụrụ ime.

2. O nwereike inwe nsogbu bụ anaghị anyụnwụ mmamiri  site na ọwara kwesịrị nke a kpọrọ VVF.

3. Ọ na-ebute ime omume ịnọte aka tupu a mụọ nwa nke n'ụfọdụ oge a waa nwaanyị afọ iji kupụta nwa.

4. Ụfọdụ agaghị ama etu esi eleta nwa ha mụrụ ọhụrụ.

Gee ihe Dọkịta Ezechukwu kwuru n'uju:

Dr Ezechukwu: Ọghọm dị na erughị eru alụ di

Ihe mere  ndị mmadụ ji ekenye nwata nwaanyị di n'etorughi etoru?

Mana ndị mmadụ nwere isi okwu kpatara ha ji ekenye maọbụ lụọ nwa ada erubeghi eru.

Lee ụfọdụ n'ime ha:

I. Ụmụnwoke na-achọ nwa ada na-amabeghi nwoke

Na nkọwa ya, otu nwoke a kpọọ Kenneth Eze kwuru na "O nwere ụmụnwoke na-achọ ụzọ n'enweghi onye garala ya."

2. Iji gbalahụ ime ọkwa

Eze gara n'ihu kwuo sị "Nne na nna chọpụta na anya nwa ha nwaanyị dị na nwoke, kama ọ ga-emebi, ha emechie anya n'ihu kenye ya di."

3. Ụbịam na enweghi nghọta

N'okwu ya, Patrick Osuji gwara BBC Igbo na ụfọdụ ụmụnwoke na-alụ ndị dị otu a ji nweta onye ha ga-agbazinwuru.

Akụkọ ga-amasi gị:


Isiokwu: Child malaria vaccine: A ga-enyocha ọgwụ mgbochi ịba na Malawi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Anwaala ọgwụ mgbochi mbụ ma na ọ bu n'obere obere

Ọgwụ mgbochi a akpọrọ 'RTS,S vaccine' na-akụziri ihe na-alụrụ ahụ mmadụ ọgụ etu ha ga-esi awakpo ịba, bụ ihe anwụnta na-ebunye mmadu ma ọ taa ya.

Na mbụ, obere ịgba ọgwụ mgbochi a gosiri na ihe ruru pasentị 40 n'ime ụmụaka dị ọnwa 5 ruo 17 nwetere ọgwụ a nwere mgbochi.

Ọrịa ịba dịka ọ na-arị ọzọ na ka o mechara afọ iri enwetere mmeri n'iluso ya ọgụ.

Dịka ọnụọgụgụ kwa afọ si ụwa niile na-akọwa na ọrịa a na-arigo arigo kama ịda ada, nke butere egwu na o jikwa ike alaghachite.

435,000 died of malaria worldwide

219m infectedAfrica saw more than 90% of cases and deaths

Malawi bụ mbụ n'ime mba atọ a họpụtara iso na mgbochi mbụ a e ji ewepụta ọgwụ a. Ọ ga-enye ụmụaka puku narị iri abụọ dị afọ abụọ gbadawa mgbochi.

Mba ndị ọzọ bụ Ghana na Kenya ga-amalite nke ya n'izu ụka na-abịa.

Kedụ etu nsogbu ọrịa ịba dị?

Ọrịa ịba na-egbu ihe ka mmadụ 435,000 n'ụwa niile kwa afọ, ọkachasị ụmụaka.

Ndị ọrịa a na-egbu karịrị n'Afịrịka, ebe ihe karịrị ụmụaka 250,000 na-anwụ kwa afọ, dịka WHO si kwuo.

E bidoro ịnwa ọgwụ a n'afọ 2009.

"E nwere mba asaa so nwaa ihe a ụmụaka 15,000 so mee," Dọkịnta David Schellenberg gwara BBC Newsday.

Ọ sị; "Nwale a gosiri na ọgwụ mgbochi a na-egbochi ịba. Onweghị ihe ọjọọ ọbụla ọ na-eme."

A họtara mba ndị a makana ha na-eme nnukwu mgbochi ịba, nke gunyere iji 'net', ma nwekwa ọtụtu ndị bu ọrịa ịba.

Oteela ndị mmadụ na-eti mkpu ka ewepụta ọgwụ ga-agwọ ịba

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Child marriage: Kedụ aha ole iwu kwuru ka alumdinanwunye na Naijiria?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Soshal midia nwuru ọkụ dịka akụkọ pụtara nke na-ekwu na ụmụaka abụọ lụrụ onwe ha na Nnewi Anambara steeti.

Somto Nwachukwu, onye Obiofia Otolo Nnewi mere emume alụmdina wunye  dn'ụzọ omenala, ihe dịka otu ọnwa gara aga, dịka ononye achọghị ka a kpọaha ya gwara BC Igbo.

" Amaghị ihe o ji buru ugbua ka ya bụ akụkọ na-ewu. O mere ihe karịrị otu ọnwa gara aga."

N'ala Igbo, a na-alụrụ nwata nwoke a mụụ naani ya nwaanyị n'oge iji gba mbọ hụ na aha ezinaụlọ ya efughị, mana onye mgba ama bụrụkwa onye obi ọhịa kọwara na ọbụghị naanị Somto ka a mụrụ.

Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ya:

Ụfọdụ ndị mmadụ na-ekwu na o nweghị ihe ọjọọ dị ya, ebe ọtụtụ ya bụ ihe adabachaghị n'anya ya.

Mana Ọkaiwu Chukwuemeka Eze nke Mahadum Nassarawa StateUniversity gwara BBC na "O nweghịkwa iwu o megidere."

"Iwu Children and Young Person Law kwuru na nwa dị afọ iri na asaa etoola  ị sị na ọ bụ dịmkpa."

Eze gara n'ihu kọwaa na nke nwaanyị dị afọ 16 ka bụ nwata n'ihu iwu Naijiria.

Gee ihe Ọkaiwu Eze kwuru n'uju:

O nweghịkwa iwu nwa dị afọ 17 lụọ nwaanyị megidere- Ọkaiwu

Child bride: Ụbịam so ebute nsogbu iluchu di

"Akwụkwọ ekweghị Somto agụ nke mere ka ọ kwụsị na JS 2."

"O bidoro na-agwa ndị mụrụ ya na ọ chọrọ ilu nwaanyị."

"O kwugidere , ha kwado ya ọ gaa lụta nwaanyị."

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: Child trafficking: Aka ndị uweojii akparala ndị ntọrị ụmụaka n'Imo Steeti\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ụbọchi 24 nke ọnwa Epurel, 2019, nwaanyị aha ya bụ Immaculata Edward sị na ya dị afọ 31 si obodo Okondo dị na Cros Riva Steeti tọọrọ umụaka ise bi na be enye ya nwoke a kpọrọ Ifara Isong bi na Ngor Okpala dị n'Imo Steeti.

 Immaculata zuru ụmụaka ise ndị agbataobi enyi ya nwoke ahụ bụ ndị nne na nna ha sịrị ya lekọta ha anya.

Ụmụaka a bụ ndị otu nne mụrụ gụnyere; Somto Eke, nwaanyị dị afọ isii, Kelechi Ekeh, nwoke dị afọ ise.

Ndị ọzọ bụ Chisom Ekeh, nwaanyị dị afọ atọ, Ebuka Enwerem, nwoke dị afọ atọ, Chioma Enwerem, nwaanyị dị afọ ise na Lucky Ida, nwoke dị afọ isii.

Ụmụaka azọpụtara na ezinaụlọ ha

Immaculata kpọgara ha n'aka onye ama ama n'ịtụ mgbere ụmụaka bụ Perpetual Iwuji si n'Obokwu Ulakwo, Imo Steeti.

Perpetual kpọrọ ụmụaka abụọ n'ime ndị a ma ree ha n'aka Grace Nwachukwu si Aboh Mbaise ma biri na Mpape Abuja.

Immaculata zukwara ụmụaka abụọ bụ ụmụ nwanne nna ya si na Cross River Steeti ma ree ha n'aka Ifeoma Ndubuisi si na Lokpanta Abia Steeti.

Nwata azọpụtara na nne na nna ya

Site na nyocha tara ọchịchị ndị uweojii, a chọtala ụmụaka niile ahụ a tọọrọ ma tinye ha n'aka ezinaụlọ ha.

N'ime nyocha ahụ, azọpụtara ụmụaka ise ọzọ n'aka Perpetual Iwuji ma ziga ha n'ụlọ ebe a na-elekọta ụmụaka.

Ndị a na-enyo enyo n'aka ha dị na nke a gụnyere Perpetual Iwuji, Isong Ifara, Immaculata Edward, Grace Nwachukwu, Ifeoma Ndubuisi na Stephen Ezenwa.

Ịtụ mgbere ụmụaka abụghị ihe amaghị maka na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Childbirth: E jirila akpanwa onye nwụrụ anwụ mụta nwa dị ndụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

E ji ịwa afọ mụọ nwa ahụ n'ụbọchị 15 nke Disemba, 2017

Usoro e ji were akpanwa ahụ si n'ahụ onye nwụrụ anwụ tifee ya n'ahụ onye nke dị ndụ nakwa inye ya nleta onye na-achọ ọmụmụ, ruru awa iri, n'ụlọọgwụ dị na Sao Paulo dị na mba Brazịl.

Nwaanyị ahụ mechara mụọ nwa nwaanyị a, ebughị akpanwa pụta ụwa.

Nke ya bụ mbụ mmadụ na-esi n'ọnọdụ ahụ amụ nwa dị ndụ, makana ugboro iri a nwaburu ya, o nweghị isi maọbụ afọime ahụ a pụọ.

Mana n'aka ọzọ, e werela akpanwa onye dị ndụ nye onye ọzọ ugboro 39, nke gụnyere ndị nne nyere ụmụ ha akpanwa ha, ebe esirila mụta ụmụ iri na otu.

Inye ọgwụ

N'okwu a, nke Lancet dere maka ya, onye nyere akpanwa ya, bụ otu nne ụmụ atọ fọrọ obere ka o ruo afọ iri ise nke ọbara ịgba n'ụbụrụisi ya gburu.

Onye natara akpanwa ya nwere ọrịa a kpọrọ "Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser syndrome", bụ ọrịa na-arịa otu n'ime ụmụnwaanyị 4,500 niile, ma bụrụkwa ọrịa na-eme ka akpanwa nakwa ebe nwaanyị si amụ nwa ghara ịrụ ọrụ etu o kwesịrị.

Ka o sila dị, enweghị ihe mere akwanwa ya. Ndị dọkịnta nwetere ohere iji wepụta ya, dewe ya ebe ya na ọbara ọcha si n'ahụ onye ga-abụ nna nwa ahụ ga-enwe mmekọ, ma tinye ya na njụoyi.

E nyere nwaanyị ahụ ọgwụ ndị mere ka ihe na-alụso ihe ọjọọ ọgụ n'ahụ ya nke Bekee kpọrọ "Immune system" , daa mba. Nke mere ka ahụ ya ghara ịjụ akpanwa ahụ e tinyere n'ahụ ya.

N'ime mmadụ iri ndị anatara akpa nwa onye nwụrụ anwụ wee tinye n'ahụ ha, nke a bụ nke mbụ nwerela isi

"Ihe ọma merela ndị ọgwụgwọ"

Ka izu isii gachara, ọ malite ịhụ nsọ ya.

Ka ọnwa asaa gachara, e tinyere akwa ndị ahụ e tinyere na njụoyi n'ime ahụ ya.

Ka o buchara afọime ya gara nke ọma, ọ mụrụ nwa ya ha paụnd isii n'ibu, site n'ịwa ahụ a wara ya n'ụbọchị 15 nke Disemba 2017.

Dkta Dani Ejzenberg, nke si n'ụlọọgwụ das Clínicas dị na São Paulo, kwuru sị na usoro ga-eme ka ụmụnwaanyị na-enweghị ikike ịmụ nwa nwee ike ịhụ ndị ga-enye ha akpanwa nakwa ụlọọgwụ ga-egbonwu mkpa ha.


Isiokwu: Childbirth: Lee obodo anaghị ekwe nwaanyị dị ime mụọ nwa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha na-ahụta ya na ọ ga-emegide 'chi' ha.

Nke a mere ka ụmụnwaanyị dị ime na-eme njem tere aka, gawa obodo ọzọ ịmụ nwa ma ime mewe ha.

Mana ugbua, ụfọdụ ụmụnwaanyị na-ekwulite okwu na-asị ka a kachapụ omume a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Children of Biafra: Ihe ndị etobeghi ntoroọbịa hụrụ oge agha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ ndị bụ ụmụaka n'oge agha ka na-echeta ihe ha hụrụ n'oge agha.

Lee akụkọ ụfọdụ n'ime ha.

Ndị mere akụkọ a bụ Vining Ogu na Chimamaka Ihenacho

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Children's Day 2020: Etu nke afọ a ga-esi adị iche na ndị ọzọ a na-emebu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụbọchị Mee 27 bụ ụbọchị e kewapụtara maka ime emume a ga-abịa, gafee n'afọ a, mana enweghi onye ga-atụpụrụ ya ọnụ n'ihi ọrịa coronavirus na-anyụ ụwa ịkpakwụ ugbua.

Ebe nke afọ ndị gara aga na-akpụ ọkụ n'ọnụ na mpaghara dị iche iche na Naịjirịa, ọtụtụ ụmụaka agaghị echeta nke afọ a n'ihi na emume ndị e ji echeta ya agaghị eme n'ihi mmachi ngagharị na nnọkọ gọọmentị tinyere iji gbochie mfesa ọrịa coronavirus.

Ụbọchị Ncheta Ụmụaka nke Mee 27 abụghị nke mbaụwa

Ị ma na ọ bụ naanị na Naịjiria ka a na-eme ncheta ụmụaka n'ụbọchị a?

Mana ụbọchị ngalaba United Nations wepụtara maka ncheta ụmụaka bụ ụbọchị 20 nke ọnwa Nọvemba.

N'ụbọchị ncheta ụmụaka, gọọmentị mere ya ka ọ bụrụ ụbọchị ha ga-eji nweta onwe ha, ghara ịga akwụkwọ.

Ihe a na-emekarị n'ụbọchị ahụ

N'afọ ndị gara aga, egwuregwu na mmemme gbasara ụmụaka na-eju ụbọchị ahụ; nke gụnyere ime nke Bekee kpọrọ "march past", nakwa nke a kpọrọ "party".

Ụmụaka na-atụkarị anya ihe ndị a:

1) "March past":

Nke a bụ mgbe ụmụakwụkwọ si n'ụlọakwụkwọ dị iche iche na-agbakọta n'otu ọgbọegwuregwu (stadium) dị na steeti ahụ, ebe ha ga-anọ mee "marching" nke ụfọdụ ndị si n'oche ọchịchị gọọmentị steeti ahụ na-abịa elele.

Ụmụaka na-akwado ọfụma ma kpaa agwa ọfụma n'ihi na a na-eme ka ha ghọta na "onye dị mkpa nọ n'etiti ha".

2) Uwe ọhụrụ: N'ihi ọgbakọ a na-eme n'ọgbọegwuregwu, a na-akwara ụfọdụ ụmụaka uwe ọhụrụ (ọkachasị ndị nke ga-eso mee "march past") a na-azụrụ ndị ọzọ uwe na akpụkpọ ụkwụ ọhụrụ ka ha yiri soro ụmụaka ibe ha dịkwa ka e so n'ihe a na-eme.

3) Ime enyi ọhụrụ: Ọtụtụ ụmụaka na-eji ụbọchị ahụ emeta enyi ọhụrụ (mgbe ha gbakọrọ n'ọgbọegwuregwu ma zute ụmụaka si ebe dị iche iche bịa), ebe ndị ọzọ na-eji ụbọchị ahụ ezute ndị enyi ha ndị ha ahụbeghi anya kemgbe.

4) Ụbọchị oringo: Nye ọtụtụ ụmụaka, ụbọchị ahụ bụ ụbọchị ha na-eji egwu egwu, nweta onwe ha nakwa nweta ego mmachi akpa n'aka nne na nna ha.

A na-enyekarị ha ohere ime ihe masịrị ha, mana ha ga-agba mbọ hụ na ha lọtara ụlọ na-enweghi ihe ọbụla mere ha.

Etu nke afọ 2020 ga-esi dị iche:

Ọrịa...


Isiokwu: Children's Day: "Ịgba egwu na-enye m ọṅụ"\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ifeoma Ofiah bụ nwatakịrị dị afọ itoolu mụtara ịgba egwu na nwata ma na-akuziri ụmụaka ibe ya etu e si agba egwu.

Ofiah gwara BBC Igbo na ịgba egwu na-enye ya ọṅụ.

O kwukwara na ọ chọrọ ịbụ nọọsụ mgbe o toro.

Lee ihe ndị ọzọ o kwuru ma mara ma e nwere otu nzọ egwu maọbụ abụọ ị ga-amụta n'aka ya.

Ndị mere akụkọ a bụ Chiemela Mgbeahuru Peter na Ikechukwu Kalu


Isiokwu: Children's Day: A malitere m ọrụ DJ mgbe m dị afọ ise - DJ Irish\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ọ malitere inwe mmasị n'ọrụ a mgbe ọ dị afọ ise, mgbe nna ya zụtara udu egwu nwere ihe ndị DJ.

DJ Irish sị na ọ gwara nna ya ka ọ zụtara ya ihe DJ ma kpọtara ya onye nkuzi ga-enyere ya aka.

Nna ya mere nke a ma nyekwa ya nkwado ịmalite nkwọkọta egwu.

Nne Irish bụ Adaobi Eze sị na ọrụ ya dịka DJ anaghị emetụta agụmaakwụkwọ ya, na ọ bụ ya mere o ji akwado ya.

Kirie ihe ha kwuru n'uju;

Ndị mere akụkọ a: Ikechukwu Kalu na Nnamdi Agbanelo


Isiokwu: Chimamanda Adichie na-eduhie ụmụagbọhọ anyị- Atuejide\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Atuejide ekwenyechaghị n'okwu ufọdụ Chimamanda na-ekwu

O kwuru nke a mgbe ọ na-aza ajụjụ ọnụ onye ntaakụkọ akpọrọ Daddy Freeze na-agba ya n'elu igwe okwu.

Ihe o kwuru, "E chere m na Chimamanda na-emebiga ihe oke, e chekwaram na-eduhie ọtụtụ ụmụagbọghọ Naijirịa."

"Ọ bụghị mgbe niile ka na-ekwenye n'ihe ọ na-ekwu makana ụfọdụ oge ọ na-tụ m n'anya okwu na-esi n'ọnụ ya apụta."

Atuejide kwuru na ọ na-eche na ọ bụghị mgbe niile ka ụmụagbọghọ ga na anabata okwu niile Chimamanda kwuru makana ọ ga na-emegide ha echi.

Kamgbe o kwuchara okwu a, ndị mmadụ na soshal achịrị na ọkụ so ya, ebe ụfọdụ kwenyere n'ihe o kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Chimamanda Adichie's Americanah: Gịnị ka Naịjirịa na Kenya na-azọ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha abụọ nọ na soshal midịa na-ekwusi ike maka etu Lupita Nyongo bụ onye Kenya sị chọọ ịkpa agwa ka onye Igbo n'ihe nkiri a ga-eji akwụkwọ ahụ wee mepụta.

Chimamanda akọwapụtala onye "feministị" bụ

Chimamanda Adiche dere Amerịcanah n'afọ 2013.

Lupita gotere ohere ijiri akwụkwọ mee ihe nkiri n'afọ 2018.

Mgbe ahụ, Chimamanda kwuru na aka ya agaghị adị n'atụmatụ etu ihe nkiri esi akwụkwọ mepụta.

Mana, ọ sịkwa na ya ga-agba mbọ hụ na enwetere asụsụ Igbo ọfụma na ya bụ ihe nkiri.

Nke pụtara na o nwereike nye aka hụ na Lupita mere nke ọma na ya bụ ihe nkiri.

Kemgbe WarnerMedia's kwuputechara ya, ndị mmadụ na-ekwu na soshal midia na-ekwesịghị ị nye Nyongo ohere ịkpa agwa ka onye Naịjirịa n'ihe nkiri Americanah makana o nweghị ire ndị mba ahụ.

@Duke Edoho dere na twitter na ọ bụrụ na Nyongo kpa agwa dịka onye Igbo n'ihe nkiri a, ọgaghị atọcha ụtọ.

Onye ọzọ kwukwara, "anyị nwere ụmụnwaanyị na-eme ihe nkiri ọfụma na Naịjirịa ga-akpali agwa ahụ nkeọma".

Mana ndị Kenya nọ na twitter kwuchitere nwanne ha ọnụ na-ekwu na onweghị onye Nyongo nọchịrị ụzọ makana ọ bụ ọkaibe n'ihe nkiri.

Ụfọdụ chetara ụmụ Naịjirịa na ọ bụ ndagwụrụgwu ọwụwa anyanwu Afrịka kpalitere mmuọ Beyonce ma kwalite ihe nkiri ya akpọrọ 'Lion King'.

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: Chimamanda Adichie: Ihe iri ị kwesịrị ịma maka nwaada Igbo a\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ ga-ara ahụ inweta nwaafọ Igbo na-anụbeghi maka Adichie.

Ọ bụghị sọ na ụbụrụ ya na-acha ọkụ, Adichie bụkwa olu na ada ụda n'ịkwalite ikike ụmụnwanyị.

Adichie bụkwa onye ihe gbasara asụsụ na ọdịnala Igbo na-amasị nke ukwuu.

Mana ọ dị ọtụtụ ihe ndị mmadụ amaghị maka Ada Igbo a.

Lee ụfọdụ n'ime ha ebe a:

Chimamanda bụ onye odeakwụkwọ a ma ama na mbaụwa

1. Onye ebee ka ọ bụ?

A ma na Adichie bụ onye Igbo, mana ọtụtụ amaghị obodo o si.

Adichie bụ onye Abba nke dị n'okpuru ọchịchị Njikọka na steeti Anambara.

Ọtụtụ na-eche na ọ bụ onye Enugwu mana nke ahụ abụghị eziokwu.

Kama a mụrụ Adichie na Enugwu.

2. Amụnyere ya n'ime akwụkwọ

Nne na nna ya bụ ndị ọrụ na Mahadum Naịjirịa nke dị na Nsụkka.

Nna ya bụ James Adichie bụ ọka nkụzi na ngalaba "Statistics". Ọ gbara afọ iri asatọ na asatọ.

Ọ bụ ya bụ ọka nkụzi mbụ Naịjiria nwere na ngalaba "Statistics".

Nne ya bụ nwanyị mbụ toruru n'ọkwa "Registrar" na mahadu m Nsukka.

3. Ya na Achebe biri n'otu ụlọ

Mgbe Chinua Achebe si n'ụlọ ya dị na Nsụkka kwapụ, ọ bụ nne na nna Chimamanda Adichie kwabara n'ọnụụlọ ahụ.

Ebe ahụ ka Adichie na ụmụnne ya nọrọ too.

Ijikwa n'aka na ọbụghị ebe ahụ ka ụbụrụ e ji ede akwụkwọ si fee ya?

Okwu Chimamanda maka Biafra na Ipob

4. O nwere umunne ise

Adichie nwere ụmụnne ise. Ụmụnwoke atọ na ụmụnwanyị abụọ.

Ọ bụ ya bụ nke ise n'ime ha isii.

5. O nwere "A1" n'Igbo

Ọ bụ eziokwu na ihe e ji mara Adichie bụ iji asụsụ Bekee ede akwụkwọ, mana ọ na-edekwa Igbo nke ọma.

Adichie nwetara nzere "A1" n'asụsụ Igbo n'ule Waec ya.

N'eziokwu, Adichie bụ onye nwetara nzere kacha mma n'ule Waec kamgbe e ji bido ụlọakwụkwọ sekọndịrị nke dị na Mahadum Nsukka ruo taa.

Onye ma ihe ga-eme echi, ma ọ ga-edepụta otu akwụkwọ n'asụsụ Igbo?

6. Ọ lụọla di?

Adichie alụọla di ma mụta otu nwa nwanyị.

Aha di ya bụ Ivara Esege, onye Akwa Ibom State.

Esege bụ Dibia Bekee nwere agba na mba Amerịka.

Onweghị onye ma aha nwa Adichie.

Ọ naghị ekwe agwa ndị ntaakụkọ aha nwa ya.

Mana e nwere otu mbem Adichie dere nke ọ kpọrọ "Dear Ijeawele".

Ụfọdụ na-eche...


Isiokwu: Chimamanda kwuru na a wakporo ya n'ike oge ọ bụ agbọghọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụmụnwaanyị na ekwupụtazị mwakpo e mere ha n'atụmatụ ha kpọrọ #MeToo

O kwuputere ihe a na Stockholm Forum ebe ọ gara ọgbakọ e mere maka ikwu maka nhatanha nwoke na nwaanyị.

Adichie bụ onye kwuru okwu mmechi n'ọgbakọ ahụ, kọwara na ihe a mere mgbe o dere akwụkwọ mbem ọ chọrọ ibiputa. O nyere otu nwoke ọ sị na ọ bụ "nnukwu mmadụ na ntaakụkọ" akwụkwọ a maka na o chere na ọ ga-enyere ya aka mee ka ndị mmadụ mara maka akwụkwọ ya.

Ọ kọwara etu nwoke a si manye aka n'okpuru akwa ya wee pịa ya aka n'obi. Ihe a mere nwoke ahụ ka gwachara ya na ọ bụ nnukwu ihe na o dere akwụkwọ ahụ o dere.

Ọ sị: "Obi mapụrụ m nke ukwuu mere na m enwenwughị ike ime ihe ọbụla n'ihe ruru ntabianya otu maọbụ abụọ, mana enwetara m onwe m, wee jiri nwayọ kpachapụ aka ya, makana achọghị m ikpasu ya iwe."

"E mechara oge ahụ, ihe were gbakasịa m n'ihu, olu na obi, ọ dị ka ahụ m ọ na-akụja, dị ka ọ na-ekwu ihe ọnụ m ekwunwughị," Adichie kwuru.

Lee onyoyo mgbe Chimamanda kwuru maka "feminism" ebe:

Chimamanda akọwapụtala onye "feministị" bụ


Isiokwu: Chimaroke Nnamani vs Gil Nnaji: ụlọikpe mkpegharị ebiela nkwa n'ike\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ ndị dị mkpa ụtụtụ a:

Nnaji gbara Nnamani akwụkwọ na arịọ ụlọikpe ka ọ napụ ya mmeri omeriri na ntuliaka 2019 maka na-osoghị usoro pati weputere were pụta.

Nke a bụ nke ugboro abụọ ya Gilbert Nnaji dara ada n'ụlọikpe maka ikpe a.

Nnaji gara ụlọikpe mkpegharị ka ụlọikpe nta gwachara ya na ihe ọrịọrọ ya enweghị isi.

Ụlọikpe ahụ machara Nnaji ikpe n'ihe atọ ọrịọrọ ya nke gụnyere na Nnamani anọghị mgbe pati PDP meere ha nyocha tupu ha apụta ya bu ntuliaka.

Mana pati ha bụ PDP gbara akaebe na Nnamani so usoro niile pati chọrọ.

Ụlọikpe ndị agha amalitela ikpe na Port Harcourt

Ụlọikpe ndị agha amalitela ikpe mmadụ iri na anọ ndi otu ha bụ ndị ha sị na ha tinyere aka na mpụ dị iche iche dịka ntọ, ọchụ na ihe ndị ọzọ.

Maj.-Gen. Jamil Sarham  nke ụsụụ ndị agha  Division isii na Port Harcourt sị na ndị agha ahụ sị na ogige ha.

Gọmentị Hong Kong akwụsịla iwu butere ngagharị iwe

Na Honk Kong, ọha emeriela gọment bụ ndị siri ọnwụ na ha ga-eti iwu ịbuga ikpe ndị mmadụ China bụ ndị metere ihe ikpe na Hong Kong.

Onye ọrụ gọmenti bụ Carrie Lam  kwụru na gọmenti ga-akwụsịlata iti ya bụ iwu chebere onye ha echiche maka ọgbaghara so ya n'azụ.

Netherlands 3 - 1 Cameroon

N'egwuruegwu, mba Africa na-akwa arịrị ugbua n'iko mba mbauwa ụmụnwaanyị ebe Netherlands ji ọkpụ atọ asatara otu nyụọ Cameroon ịkpakwụ taa na France.

Gee nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ka enyeonye igbo "Majority Leader" n'ụlọ omeiwu ukwu

Enyinna Abaribe bu "Minority leader"

Ndị kwuru nke a bụ otu akpọrọ Igbo Amaka. Ha na-arịọ Onyeisiala Muhammadu ka ọ onye aka hụ na onyeisi ulo omeiwu nke Bekee kpọrọ "Majority Leader" ruru Igbo aka.

Ọnyeisi otu a bụ Michael Okoro kwuru nke a Ebonyi state si na odoro mmadụ niile anya na-ekewapuru ndị Igbo n'ihe gbasara ọchịchị na Naịjirịa n'agbanyehi mbọ ndị Igbo na-agba maka ọdịnma na ịdịnaotu nke Naijirịa

Ọ sị: "Anyi ghotara na ọ di n'aka Ọnyeisiala ịhọpụta onye odeakwụkwọ Naịjirịa nke mere ka anyị kweta na inye ọnye Igbo ọkwaa ga-egosi na Onyeisiala kwenyere na idiịnaotu nke ndị...


Isiokwu: China Coronavirus: Anyị ebidola inyocha ndị njem - FAAN\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

FAAN na-eme nyocha ahụ iji wee hụ na ha gbochiri ọrịa coronavirus ịbata Naịjirịa

Nke a na-eme dịka ajọ ọrịa Coronarvirus dapụtara na China, gbuo mmadụ iri abụọ na ise ma jituo ihe karịrị mmadụ 300.

Ọrịa ahụ efesakwaala ruo mba Japan,Thailand, Singapore nakwa South Korea.

N'akwụkwọ ozi ya, ọnụ na-ekwuru FAAN bụ Henrietta Yakubu kwuru na ụlọrụ ahụ na ngalaba na-ahụ maka ahụike agbaala mbọ iji hụ na ngwa ọrụ dị mkpa iji gbochie ọrịa ahụ zuru oke n'ọdọụgbọelu.

O kwuru sị: "Ngwa ọrụ nile na ndị ọrụ ndị nyere aka na ịkwụsị ọrịa ebola n'afọ 2014 ka dịkwa n'ọdọụgbọelụ anyị."

Ka ọ dị ugbua, ọrịa coronavirụs emeela ka e mechie obodo mepere emepe atọ na China; Wuhan, Ezhou na Huanggang .

Obodo Beijing kwụsịkwara mmemme niile ha chọpuburu ime n'ihi ya bụ ọrịa.

'Lassa Fever' ka na-akpa ike

Iba Lasa aribatala n'Enugwu steeti.

Onye ntaakụkọ BBC gara ụlọọgwụ Parklane ebe ndị ọrụ nọ na gbagharia dịka orịa lassa Fever gburu otu nwaanyị gbara afọ iri asaa na ise ebe ahụ.

Ka ọ dị ugbua, enwetela mkpesa Lassa fever na Ondo,Abia, Delta na Kano steeti.

ọrịa a egbuola dọkinta abụọ na nwaanyị dị ime na Kano, mmadụ iri na isii na Ondo steeti, otu nwoke n'Abia steeti.

Mmachị obodo Wuhan nke dị na China

Nje Corona egbuola mmadụ iri na asaa na mba China

Ka akụkọ nje na ọrịa na-aga n'ihu, ndị mba China amachiela mbata ma ọ bụ ọpụpụ na obodo Wuhan maka nje Corona nke na-egbu ndị mmadụ ka ọrịa SARS.

Nyocha na egosi na ọ bụ  na Wuhan ka ya bụ nje siri bido site na-ire anụ ọhia. Mmadụ iri na asaa anwụọla ebe ihe dịka mmadụ narị ise na iri asaa bụ ya bụ ọria ma otutu ha bị na Wuhan.

Ọkụ Ọstrelịa

Ọkụ a egbuola otutu mmadụ ma mebie kwa ihe

Mmadụ atọ anwụọla dịka ụgbọelu eji emenyu ọku dara na mba Ọstrelịa.

Mmadụ atọ a bụ ndị mba Amerịka sọ na mmadụ iri ato na atọ nwurula maka ọku a bidoro gbawa kamgbe ọnwa Seputemba 2019.

Dịka ọ dị ụgbụa, amabeghị ihe mere ka ya bụ ụgbọelu daa.

FAAN na-eme nyocha ahụ iji wee hụ na ha gbochiri ọrịa coronavirus ịbata Naịjirịa


Isiokwu: China Coronavirus: Mba China sị ka anyị ghara ikwu maka ọrịa a - Onye Naịjirịa nọ na China\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chukwunonye (anyị edeghị ezigbo aha ya maka etu ihe si kwụrụ) gwara BBC Igbo na ọnọdụ ha na Chaịna, bụ ebe ọ na-agụ mahadum, adịghị mma ma ncha.

Chuwkunonye sị na ha anaghị esinwu ebe ha bi pụọ.

"Onye ọbụla nọ n'ọnọdụ Bekee kpọrọ 'Quarantine' ugbua.

"A na-achọ igbochi mmadụ ịpụ ga bute nje ahụ."

Gee ihe o kwuru n'uju.


Isiokwu: China chọrọ idegharị iwu ga-eme ka onyeisiala chitee aka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Kamgbe 1990 ka China tinyere iwu ịkwụsị onyeisiala ịchị ọchịchị gafere afọ ise ugboro abụọ

Nke a pụtara na Jinping ga-anọ n'ọkwa ọchịchị karịa afọ 2023 bụ oge ọ kwesịrị iritu.

Iwu mba China bụ na onyeisiala agaghị anọfe afọ ise, ugboro abụọ.

Jinping dị afọ 64, bụ nwa otu n'ime ndị bidoro otu Communist pati a. O ji nwayọ nawyọ n'arigo tupu ọ bụrụ onyeisiala n'afọ 2013.

Kamgbe ahụ, akụnaụba China na-eto ebe mpụ na nrụrụaka na-ada, mana ihe ha anaghị emeta ọfụma bụ ikwado ugwu ruru onye.

Dị ka ndị ntaakụkọ Xinhua kwuru, ndị otu pati ahụ kwuputara na chọrọ ịwepụ iwu kwuru sị "onyeisiala na osote onyeisiala nke ndị China agaghị achị ihe karịrị ugboro abụọ sotere ibe ya"

China ọ na-ejije Afrịka?

Ọ bụrụ na Jinping nweta ihe ọ chọrọ, ọ ga-adị ka ụfọdụ mba dị n'Afrịka ebe ndị isiala ha notegoro aka n'ọchịchị.

N'afọ 2017, ndị Uganda boro onyeisiala ha bụ Yoweri Museveni ebubo na ọ nyere ndị omeiwu aka azụ iji kwudosie ike ka a gbanwee iwu ga-eme ka ebulie afọ ole onyeisila kwesịrị ịdị ma ọ nọrọ n'ọchịchị.

N'aka ọzọ, onyeisiala ndị Rwanda bụ Paul Kagame, zọrọ ọkwa ọchịchị nke atọ ya n'afọ 2017, ka ndị omeiwu gbanwechara iwu ka ọ nabata ịzọ ọchịchị ya.


Isiokwu: China na Amerika na-ama aka n'ihu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Xi Jinping, onyeisiala China na Donald Trump, onyeisiala Amerịka

 Ngwa ahịa ndị China na-atule itinye ụtụisi na ha gụnyere anụezi, mmanya, mkpụrụosisi, ọpapa, na paịpụ na-anaghị ata nchara na ndị ọzọ.

N'otu aka ahụ, China agwala Amerịka ka ọ gbara ihe ga-eme ka mekọrịta azụmaahịa dị na-etiti Amerịka na China 'gbajọ.'

Beijing kwuru na ha na-ele anya na Amerịka ga-adụ azụ, ma ghara idu banye mba abụọ ahụ n'ọgụ azụmaahịa.

Ndị China na-atụbata ezi na ihe ejiri anụ ya mepụta ebe ọ dị ukwuu

Ụbọchị Tọọsde, Amerịka kwuru na ha ga-amanye ụtụ ruru ijerị dola iri isii($60bn) na ahịa e si China tụbata ma belata ihe China na-etinye na Amerịka.

Nke a bụ iji kwụsị ozuzu n'ohi mmepụtachi nke China merela ọtụtụ afọ.

Mana n'ụbọchị Fraide, mịnịstrị nke China na-ahụ maka azụmaahịa kwuru na mmekọrịta azụmaahịa bụ 'ihe ziri ezi ma jaa Amerịka ka ọ họrọ iji mkparịtaụka dozie okwu iji gbanarị ịmebi ihe.

China kwuru na ha achọghị ọgụ azụmahịa mana egwu ọgụ anaghị atụ ha.

Ụkwụ mbụ ha ga-atụpụ bụ ma ọ bụrụ na Amerịka jụụ inwe nkwekọrịta, ebe nke abụọ ga-abụ ma ha tulecha ụtụ Amerịka tụkwasara na ngwa ahịa e si China bubata Amerịka.

Gịnị mere Amerịka jiri mee nke a

Amerịka na-atụbata ahịa ijeri kwuru ijeri karịa China kwa afọ karịa ka ọ na-ebubata nke mere ka ha nwe imefu ihe dịka ijeri dola narị atọ, iri asaa na ise($375bn) afọ gara aga- nke mere ka Trump kwugide ya.

China kwukwara na ha ga-agba Amerịka akwụkwọ n'otu azụmaahịa mba ụwa a kpọrọ, 'World Trade Association' na bekee, maka na Amerịka kwuru na ọnwa gara aga na ha ga-etinye ego ụtụ n'ahịa igwe stịl na alụminiọnụ.

Egwu na-atụ ndị ahịa na China na Amerịka na-achọ ibido ọgụ ahịa.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: China na Nọt Koriya ekwupụtala maka njem Kim Jong-un\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị ndu ahụ na nwunye ha gara nzụkọ ahụ

Mba China na Nọt Koriya bụ ndị kwupụtara maka njem ahụ bụ nke mbụ Kim na-aga mba ofesi kamgbe afọ 2011 ọ bidoro ọchịchị.

Kim na onyeisiala mba China Xi Jingpin nwere ezi mkparịtaụka na Beinjing bụ isi obodo mba China.

China bụ mba ha na Nọt Koriya kachasị enwe mmekọrịa azụmahịa ebe ndị mmadụ tụrụ anya na ha ga-achọ ịma ihe ndị CHina chere tupu ha na mba Sawụtụ Koriya na US enwe izu.

Kim kwesiri izute onyeisiala mba Sawụtụ Koriya Moon Jae-in n'ọnwa Apreel nakwa onyeisiala mba US Donald Trump na n'ọnwa Mee.

Njem ahụ o mere gaa Beinjing bụ ụzọ pụrụiche iji kwado maka izu na mkparịaụka ahụ.

Na njem ahụ, Kim kwere ndị mba China nkwa na ya na-etinye uchu iwezuga ngwọ agha nukiliya ya mana ya nwere ọnọdụ.

N'okwu ya; "Okwu iwezuga ngwoagha nukiliya nwere ike ibụ ihe gara aga ma ọ bụrụ na mba Swaụtụ Koriya na mba US ga-emeso ha ezi omume, mepe ohere ikpe udo nakwa inye aka weta udo na ịganihu."

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: China: E meela Xi Jinping onyeisiala ruo n'ọnwụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

China Xi Jinping nwere okike ka Chairman Mao

Ndị na-anọ ka ndị ome iwu ukwu na China bụ ndị akpọrọ "National People's Congress" n'asụsụ Bekee megharịri iwu ha na nzụko ha mere.

Ndị "National People's Congress" na eme nzụkọ otu ugboro n'afọ.

Mmadụ atọ n'ime mmadụ 2,964 bụ ndị National People's Congress ebinyeghi aka n'akwụkwọ eji gbanwe iwu a, mana mmadụ abụọ binyere aka ekweghịekwe.

Kemgbe 1990, iwu China kwuru na ọ bụ naanị ugbo abụọ ka onyeisiala China ga-anọ n'ọkwa.

Mana maazi Xi, bụ onye kwesiburu ịrịtụ n'afọ 2023, akpọpụtala onye ga-anọchị ya mgbe pati na-achị China nwere nnọkọ n'ọktoba 2017.

Kama, o haziri ọnọdụ ya ka pati ya weliri ọkwa ya ka ọdịrị ka nke onye muụara pati ha bụ Chairman Mao.

N'akwụkwọ, ndị kongress a bụ ndị kachasị nwe ikike na China mana a na-eche na ọ ga eme ihe a si ya mee.

Xi ọ ga-achị ebighebi?

Nkọwa Stephen McDonell, onye ntaakụkọ BBC na China nọ na Beijing

O siri ike ịhụ Xi Jinping ị nọ ka onye a na-atụ aka n'anya chacha.

O wetere ikike udiri nke ahụgbeghị kemgbe oge Chairman Mao Zedong.

Mr Xi kuru aka mgbe emeghariri iwu a

Naanị afo ise gara aga oge Hu Jintao, ndị otu a na-akpọ "Politburo Standing COmmitte" na-achịkọ Beijing, ị ga-anụ ka a na-arụ maka ndị mmadụ nwere oghere ikwu uche ha.

A na-eche na Maazị Hu chọrọ inye ndị ndọrọndọrọ na pati ya aṅụrị ka osikwa di kwa afọ iri ọbụla, onye onyeisiala ozọ ga-akpọrọ ndi nke ya bịa were ọchịchị n'udo.

Mana site taa, ihe a niile alaala.

Iwu a emegharịrị ga enye Xi Jinping ohere inọdu ka onyeisiala karịa ugboro abụọ okwesiri ịnọ, maka ha agaghị enye onwe ha udi nsogbu a ma ya bụrụ na obughị ihe ọ choro ime.

A kpaghị nkata onye kwuo ụche ya tupu eme mgbanwe iwu a.

Nwayo nwayọ, Xi Jinping agbanwela etu esi achi mba ya, wee tinye onwe ya na etiti ihe niile.


Isiokwu: Chineme Martins: Ihe i kwesịrị ịma maka Chineme onye nwụrụ mgbe ọ na-agba bọọlụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chineme Martins banyere Nasarawa United na 2015

Onyeisi ọrụ ndị LMC kasiri ndị be ha obi ma kwukwa na ha na-ama imi n'ala ịmata ihe butere ọnwụ ya bụ nwaamadị.

N'aka ọzọ, NFF sị na ọnwụ ya bụ nwaamadị wutere ha ebe ọ dị ukwuu.

Akụkọ kọrọ na Martins dara n'ala na nkeji iri anọ na atọ (43) na ya bụ asọmpi.

Ndị ọrụ ahụike ndị otu egwubọọlụ abụọ ahụ gbara mbọ ịzọ ya ndụ tupu ha ebụga ya ụlọọgwụ bụ ebe ha kwuru na ọ hapụla.

Ndị otu egwubọolụ ya bụ Nasarawa United mechere jiri ọkpụ goolu atọ (3) merie ya bụ egwuregwu bụ nke Chinedum Ohanachom nyechara.

Onye bụ Chineme Martins?

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Chioma Davido: Ị mana nwaada Igbo a bụ...\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ha abụọ malitere ịyị onwe ha mgbe ha zutere na Mahadum mana ugbua, ọ fọziri obere ka ha bụrụ di na nwunye.

N'afọ 2019, Davido depụtara na ọ gaala hụ ezinaụlọ Chiome nke Bekee kpọrọ "Introduction".

Mana ewezụga Davido, ị ma na o nwere ụfọdụ ihe ị maghị maka Chioma?Lee ya ebe a

1. Chioma bụ osite kajara akaja nke mere na "Chef chi" a na-etu ya abụghị na nkịtị.

Ị chọọ ịma maọbụ eziokwu gaa na peeji Instagram ya @Thechefchi

2. Ọ gụrụ akwụkwọ na Mahadum Babcock nke dị n'Ogun steeti ebe ọ gụrụ "Economics"

Ọ bụkwa ebe ahu ka o zutere Davido na-agụ "Music" n'otu Mahadum ahụ kwa.

3. Chioma, nne ya na nna ya nakwa ụmụ nwanne ya bụ ndị Imo steeti.

Ha ncha bụkwa ndị ụka "Seventh Day Adventist"

4 Onweghi onye ma oke ihe maka ezinaụlọ ya mana o nwere otu nwanne ya nwaanyị a na-akpọ Jennifer na-akwa akwa.

5. Chioma mụọrọ Davido nwa nke atọ ya na nwa nwoke mbụ n'ọnwa Ọktoba afọ 2019.

Ha gụrụ nwa ahụ David Ifeanyi Adeleke. Nke a mere ka ufọdụ mmadụ na-akpọ Chioma "Mama Ifeanyi".

6. N'ụbọchị 27 nke ọnwa Maaachị afọ 2020, Davido kwuru na Chioma butere ọrịa Coronavirus.

Akụkọ a pụtara ihe dịka ha si njem mba Amerịka bata Naịjirịa.

Mana n'ụbọchị 19 nke ọnwa Eprelu, Davido depụtakwara na ọ gbakeela n'ọrịa ahụ.

Akụkọ ndị ga-masị gị:


Isiokwu: Chizoba Rudeboy: Ihe mere m ji gụọ egwu a - Paul Okoye\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chizobia Rudeboy: Ihe mere m jiri ti egwu a - Paul Okoye

Maazi Okoye bụbụ onye nke abuọ n'ime PSquare, bụ aha otu egwu ya na ejima ha hibere.

Egwu ọhụrụ ya na-ewu ugbua na soshal media na ndị mmadụ na-eche ihe mere oji na-arịọ chukwu ka udo laghachị azụ n'ime ya bụ egwu.

Egwu a pụtara n'elu soshal media ụnyaahụ bụ Nọvemba 19.

Ka egwu a pụtara, ndị mmadụ bidoro na-ekwu na ọ bụ maka esemokwu dị n'etiti Maazi Okoye na ejima ya ka ọ ji agu egwu.

@OnyecheE rịorịọ Maazi Okoye n'akara Twitter na oge eruola ejima a ga-anabata onwe ha n'udo.

Mana n'uche @ItzArinze oge eruola Paul chefuru ihe niile gbasara ya na PSquare.

O kwuru na ihe kachasị mkpa ugbua bụ ka egwu ya n'eto ebe ọbụla.

BBC gbara mbọ ịga nụta n'ọnụ onye ji mma na ji na akuko a bụ Paul Okoye, maka okwu na-aka mma n'ọnụ onye nwe ya.

Maazi kwuru na akụkọ ọbụla di n'okwu a kwesiri ịtụgolo n'elu na ya bụ onye, nke pụtara na ya nwereike ịti egwu maka ihe ọbụla.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ya gụrụ egwu a kemgbe otu afọ gara aga, mana ọ bụ ugbua ka o weputara ya.

Maazi Okoye kwusiri ike na ọgaghị ekwe ka ihe ndị mmadụ na-eche maka ya maọbụ ezinaụlọ ya mee ya kwụsị ịbụ egwu ọbụla batara ya n'obi.

Okoye sị kwuru: "A bụ m onye egwu, e tiri m egwu a makana a chọrụ m ịkpalite mmụ ndị mmadụ ọbụghị maka ihe ọzọ ndị mmadụ na-eche".

Ọ gakwara n'ihu si ka onye ọbụla nwere egwu kesaa ndi ezinaụlọ maka ezigbote ozi dị n'ime ya.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Chris Kehinde Nwandu: Iwu m dara kpụgara m n'ụlọ mkpọrọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ kwuru na ndị mmadụ amaghị maka iwu a nke mere na ọ bụ ọnya na-amakarị ndị ntaakụkọ.

Nwandu kwuru na agbanyeghi na Naịjirịa nọ n'ọchịchị onye kwuo uche ya, ekwesiri ịnyocha iwu a iji nyere ndị ntaakụkọ aka ịrụ ọrụ ha n'atụghị egwu.


Isiokwu: Chris Ngige: A tụgharịrị ihe m kwuru maka ndị dọkịta\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ngige so na Kọmiti na-ahụ maka ibuli ụgwọọnwa

N'ozi nke onye nnyemaka n'ihe gbasara mgbasaozi bụ Nwachukwu Obidiwe wepụtara, ngige  kwuru ka ihe ya kwuru bụ na ndị dọkịta anaghị enwe ohere ọzụzụ na Naijiria nke mere ha ji aga alabekee maka ịgụwanye akwụkwọ iji bụrụ ọkaibe n'ọrụ ha.

Ọ gara n'ihu kwuo nke bụ ihe ọma nyere Naijiria dịka ha na-ezilata ego na ihe ha mụtara n'ala bekee.

"E wezuga okwu na Naijiria  emezughị ntuziaka WHO na e kwesiri iwe dọkita nye mmadụ nari isii ọbụla, ihe ọbụla m kwuru bụ eziokwu gba ọtọ nke onye ọbula kiri mkparitaụka ahụ n'uju ga-ekwenye na ya."

"Agbanyeghị na gọọmenti etiti agbaliala n'ebe ahụike, Naijiria erubeghị ebe ọ kwesịị ịnọ. Ugbua anyị enweghị ụlọọgwụ zuru ịnabata ndị dọkita chọrọ ọzụzụ pụrụ iche(residency) dịka naanị pasent 20 na enweta ohere."

"Nke a pụtara na nwere ikike ịga alabekee maka ọzụzụ,bụrụ ọkaibe,  na-arụ ọrụ ma na-ezilata ego ụlọ."

Cheta na mkparịtauka ya na ndị ụlọ ntaakụkọ Channels TV nwere na Wenezde, Ngige sị na obi anaghị amapụ ya maka akụkọ na ndị dọkịnta na-apụ aga mba ofesi n'ihi na ndị dọkinta enwere na Naịjirịa zuru ezu.

Ngige sị, "Ọnaghị amapụ m obi. I nwee ọtụtụ, izipu. Ha na-apụ, mụta ọrụ nke ọma, ma na-ezitekwa ego n'ụlọ."

Onyeisi ngalaba na-ahụ maka ndị dọkịnta bekee bụ "Nigeria Medical Association" bụ Francis Adedayo Faduyile tinyere ọnụ n'ihe mịnịsta na-ahụ maka ọrụ  kwuru maka ọnọdụ ndị dọkịta na Naịjirịa.

 Dọkịnta Faduyile sị na okwu a Ngige kwuru gosiri na ọ maghị etu ihe kwụụ ugbua.

Ọ sị, "Ọ bu eziokwu na Ngige bụ Dọkịnta, mana nke a apụtaghị na ọ ma ihe na-eme ugbua. Kedụ mgbe ọ rụrụ ọrụ dịka dọkinta? Ọrụ eji mara ya ugbua bụ Mịnịsta. Anyị nwereike kwuo na uche ya adịghịzị n'ihe a na-eme banyere ọgwụgwọ ahụ."

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụrụ na Ngige ma etu o si kwụrụ ugbua, ọ ga-ama na ihe kwesiri ị bụ omenala bụ na mmadụ 600 kwesiri ike otu dọkịnta, "Ihe anyi nwere na Naịjirịa bụ mmadụ 6000 n'otu dọkinta."

Faduyile sị; "Ọ dị ka ihe Ngige na-arụtụ aka bụ ohere gọọmentị steetị na nke etiti wepụtara iji wee ndị dọkịnta n'ọrụ....


Isiokwu: Christian Chukwu: Femi Otedola agbatala ọsọ enyemaka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chukwu bụbụ onye nchịkọta otu Super Eagles

Ụgwọ ahụ ruru puku dọla iri ise.

Ụlọọrụ mgbasa ozi "Cable" depụtara na Otedola mere nke a iji kwado onye o chere fere ala nna ya n'ụzọ dịmma.

Otu akpọrọ Nigeria Football Federation ekwela nkwa ịnyere Chukwu aka.

Christian Chukwu so na ndị mbụ butere iko mba ụwa Afrika

Chukwu onye dị afọ iri isii  na asatọ chịrị otu egwuregwu bọọlụ Naịjrịa bụ Super Eagles mgbe ha mabutere iko mba Afịrịka mbụ n'afọ 1980.

Cheta na gọọmenti Enugwu steeti gọrọ ụkwụ na aka na o nweghị mgbe ha gbahapụrụ Christian Chukwu bụ onye dara nnukwu ọrịa ugbua.

Udedi Joseph bụ Kọmishọna egwuruegwu na-ekwu na gọmentị Enugwu akwụọla ụgwọ ihe niile na onye ọbụla na-arịọ ego n'isi ya bụ onye nrụrụaka.

Ọkụ gbara n'ọdọụgbọelụ Sam Mbakwe dị nOwere

Ọdọụgbọelụ Sam Mbakwe dị na Owere gbara ọkụ n'ehihie Monde.

Ihe ọma dị ya bụ na emenyụọla ya bụ ọkụ ebe ebugharịrị nfeda ụgbọelụ.

Ụlọikpe Ukwu akwọpụla aka n'isi Magnus Abe

Ụlọikpe ụkwụ dị na Pọtakọt a tụfuola akwụkwọ Magnus Abe gbara ịgbagha onye meriri na ntụlịaka imeụlọ ndị APC mere na Rivas Steeti.

Nke a mere dịka otu akụkụ APC na Rivas họpụtara Tonye Cole, ebe nke ọzọ họpụtara Abe dịka onye ga-efe ọkọlọtọ pati ahụ na ntuliaka 2019.

Chief Justice Nigeria bụ Ibrahim Mohammed kpebiri ụbọchị Monde na ya bụ okwu enweghi isi na ọdụ.

Tanzania ga-eso mechie 'water proof'

Prime Minister mba Tanzanian bụ Mizengo K Pinda

Ụlọikpe ụkwụ dị na Pọtakọt a tụfuola akwụkwọ Magnus Abe gbara megide onye meriri na  ntụlịaka imeụlọ ndị APC mere na Rivas Steeti.

Chief Justice Nigeria bụ Ibrahim Mohammed kpebiri ụbọchị Monday na ya bụ okwu enweghi isi na ọdụ.

N'egwuruegwu,

Anyị na-echebiri asọmpi Chelsea na West Ham n'abalịa,

Ire na izu ahụ mmadụ

Emechiela ire na ịzụ anụ ahụ mmmadụ na mba ụfọdụ

Otu kpọrọ onwe ha International Organisation for Migration ekwuola na ọnweghị mgbe ha ji kwuo na iri na izu ahụ mmadụ juru eju na mba Middle East.

Onye kwuru nke bụ ọnye ọnụ na-eru n'okwu na otu ahụ bụ Ikechukwu Attah.

Gee nkeji anyị

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ...


Isiokwu: Christian Pulisic: Ị matala ego ole Chelsea zụrụ onye egwu bọọlụ a?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Chelsea ga-agbazinyeghachi ya otu egwu Dortmund ruo n'ọgwụgwụ oge 2018-19.

Nwa amala mba Amerịka kpara ike ka ọ wachara ka ọnwa n'oge 2015-2016. Site n'oge ahụ, ọgbaala ndị otu ya bụ Dortmund ugboro 115 na Bundesliga, ebe o nyere goolu 15 ma mepụta ohere inye goolu 24.

Mana ọ na-adọlị n'akụkụ otu Lucien Favre ndị gbaaliterela n'elu Bundesliga, ma ka Bayern Munich ghara ị na-ahụ azụ ha anya.

.


Isiokwu: Christmas Day: Kedụ ka ahịa Ekeresimesi si ada n'ogbe gị?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ahịa Ogbete dị n'Enugwu, ọtụtụ ndị mmadụ pụtara n'igwe ịzụkọrọ akwa ndị ha ga-eji gbaa ekeresimesi.

Ndị na-ere akwa ndị a sị n'agbanyeghi na ngwaahịa dalara ọnụ, na o gbochighi ha erela ahịa nkeọma.

Otu onye ọzọ sị na ahịa nke afọ dị mma nye ya karịa nke afọ gara aga.

Kirie ihe anyị chọpụtara n'uju ebe a;

Akụkọ ndị ga-amasị gị: