Isiokwu: Ọgba mbọ: Onye ọkaiwu na-ere ọkpa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ gwara BBC Igbo na ọ bụ mgbe onye dọkịta chọpụtara otu ọrịa n'ahụ nwa ya nwoke mere o ji kwụsị ọrụ iji nwee ohere ileta nwa ya anya.

Loveth sị na kama ọ ga-anọ na nkịtị na o bidoro na-esi nakwa na-ere ọkpa n'ụzọ pụrụiche nke mere ka amara ọkpa ya na Legọs.

Akụkọ ihe ndị ọzọ ọ gabigara dị n'ihe onyonyo a. Ọ ga-akpalite mmụọ gị ma mekwa ka ọkpa ya gụwa gị agụ.

Onye mere akụkọ a bụ Chiemela Peter Mgbahuru

Akụkọ ndị ga-amasị gị


Isiokwu: Ọgbaaghara APC: Oyegun asaala Tinubu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

John Odigie-Oyegun na Tinubu na-enwebu esemokwu n'ime pati ha

N' akwụkwọ ozi Tinubu degara Oyegun abalị ole na ọle gara aga, o kwuru na Oyegun na-etinye aka enwe n'ofe n'ihe gbasara ọrụ idozi esemokwu dị na pati ha nke onyeisiala Naijiria bụ Buhari nyere ya.

 Na ọsịsa ya, Oyegun kwuru na ya matara na ọrụ ahụ nke onyeisiala nyere Tinubu tara akpụ, ma kwe nkwa ị kwado ya.

Akwụkwọ ozi ahụ kwuru sị, "Ka m kelee gị ọzọ maka ọrụ ịkpa udo nke onyeisiala nyere gi.

"Ọ bụ ọrụ tara nnukwu akpụ mana ekwenyere m na obisike nke onyeisiala nwere na gị mere ojiri nye gị ọrụ ahụ. Aga m enye gị ezi nkwado ịrụ ya."

Oyegun zigakwara akwụkwọ ozi ahụ Buhari, osote ya bụ Yemi Osibanjo, onyeisi Sineti, bụ Bukola Saraki, onyeisi ụlọomeiwu nke nta, Yakubu Dogara, bụ ndị Tinubu nyere akwụkwọ ozi o degara Oyegun.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgbaaghara eriela ndụ mmadụ atọ na Saụt Afrịka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mmadụ atọ anwụọla na mba Saụt Afrịka taa dịka ndị mmadụ na-eme ngagharị iwe na Soweto maka ndị mbịara mbịara na-ere ngwa ahịa adịgboroja.

Ndị uweojii Saut Afrịka kwuru na ha anwụchiela mmadụ iri abụọ n'asaa ma na-eme nyocha ị chọta ihe malitere okwu a.

Akụkọ ọzọ na-ekwu na ọgbaghara bidoro mgbe onye na-azụ ahịa si mba Somalia gbagburu otu nwata nwoke chọrọ i zụ ya ohi.

Cheta na ude Saut Afrịka dere na mba Afịrka niile dịka ọgbaaghra yiri nke a mere n'afọ 2008.

Na Naịjirịa,

End of Twitter post, 1

Akụkọ na-eru anyị ntị ugbua na-ekwu na Onyeisi ụlọomeiwu ukwu bụ Bukola Saraki ekwupụtala na ya ga-azọ ọkwa onyeisiala na 2019.

O kwupụtara nke a n'Abuja n'ọgbakọ ya na ndị ntorobia chọrọ ịzọ ọchịchị nwere taa bụ Tọọsde.

Ọzọ,

Ọgbakọ otu ndọrọndọrọ ọchịchị dị ịcheịche bụ PACT n'ịchafụ ahọpụtala Fela Durotoye dịka onye ga-anọchịte anya ha n'ịzọ ọkwa onyeisiala na ntuliaka 2019.

Ha kwuputara aha ya taa dịka ha mechara ntụliaka imeụlọ. Fela ekelela mmadụ niile jịkọrọ aka họpụta ya.

N'egwuregwu,

Onye na-echere Naịjirịa bọolụ bụ Francis Uzoho ekuputala ka obi di ya dịka o bidoro ọrụ ọhụrụ ya n'otu egwuregwu Elche na Spain.

Cheta na ọ cheburụ Deportvio La Coruna bọolụ tupu Elche anata ya na mbimbi.

Gee nkeji nke mgbede a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Akukọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgbaghara Taraba: Ghọta nụ na m na-arụ ọrụ - Buhari\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwuru nke a ebe ọ gara ileta ndị Taraba steeti ebe ọtụtụ ndị mmadụ nwụrụ n'ihe ike mere n'etiti ndị ọchịehi na ndị obodo ahụ.

Ọ sị na-ọdịghị mfe ị ga-ebe niile ihe mere n'ala Naịjiria ebe ọ bụ na o nwere ndị na-ewetara ya akụkọ ihe na-aga n'ala.

Ọ sị kwa na ihe mere oji gaa Taraba steeti bụ na ọnụọgụgụ ndị nwụrụ ebe ahụ kacha ndị nke Benue na ndị Zamfara steeti.

Mambila bụ ebe ọhụrụ enwere mwakpo n'etiti ndị ọchịehi na ndị mmadụ

Onye enyemaka Gọvanọ na-achị Benue steeti gwara BBC n'elu ekwentị na ha amabeghị mgbe onyeisiala ga-abịara ha mgbaru ụlọakwa ka o sị kwuo.

Mana ọ sị kwa na ha nwere olileanya na ọ ga-abụ mgbe Buhari ga-esi Ghana lọta.

BBC gbalịrị ịnweta Lai Mohammed n'ekwentị mana ka-anyị na-ede akụkọ a, onwebeghị isi.

Cheta nụ na ihe karịrị mmadụ iri nwụrụ n'ihe a mere n'etiti ndị ọchịehi na ndị obodo Mambila n'ọtụtụ ụbọchị gara aga.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgbaghara obidola na Ohaneze ọzọ?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nnia Nwodo malitere dịka onye ndụ nke itolu (9) ndị Ohaneze ndị Igbo na 2017

 Nke a so n'ihe pụtara na nchopụta ha nwere nsonso a.

Na mkparịtaụka ya na BBC Odeeakwụkwọ kọmitii ahụ bụ Okpani Nkama kwuru na ọ bụ ntuliaka ndị ogbo (Youth Wing) na-erute bụ ihe bụtere anwụrụọkụ ahụ na-akwụ.

Ọ gara n'ihụ kọwa na ndị ọchịchị ogbo ntorobia na nke ụmụnwaanyị a ekwesirilarị ịrịda na-ochịchị dịka iwu Ohaneze siri kwuo.

"Mana ihe ọgụ na mgba na ebubo niile a ị na ahụ bụ ka ka agbara ị ya bụ ntụliaka na ọgụ mgbụrụ ụbọchị nke Epurelụ."

Cheta n'abalị ole na ole gara aga, onyeisi ndị otu ogbo nke Ohaneze bụ Okechukwu Isiguzoro  zigara ndị ntaakụkọ akwụkwọ ebe ha naọ kwuọ na ha na achụtu onyeisi Ọhanaeze n'ihi ihe ha kpọrọ "ọchịchị aka ike".

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ọgbambọ: "A na m e ji abalị abụọ arụpụta welding machine n'Aba'- Chinedu Ogboms\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ sị na ọ bụ n'aka nna ya ka ya na ụmụnne ya mụtara etu e si arụ igwe a.

Chinedu gara n'ihu kọwaa ihe mere ndị na-agba igwe ọkụ ji azụ nke ha na-arụ karịa nke si obodo oyibo.

O tinyekwara ọnụ n'ihe mere e ji asị na 'Aba bụ Japan' nke Afrịka.

Kirie ihe o kwuru n'uju:

Ndị mere akụkọ a: Ikechukwu Kalu na Nnamdi Agbanelo


Isiokwu: Ọgbambọ: 'O nweghi onye sị na ihe nwoke ga-eme nwaanyị agaghị emenwu ya' - Nwaagbaghọ na-ama 'tile'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ gụrụ "Chemical Engineering" na mahadum IMT dị n'Enugwu mana ọ sị na ya kpebiri ịrụ ọrụ dịka onye na-ama "tile" n'ụlọ.

N'ihe onyonyo a, o kwuru etu mmasi ọrụ a jiri mee ka ọ na-edi ntarama ahụhụ dị n'ọrụ a ọ na-arụ.

Ọ bụ Chiagozie Nwonwu na Nnamdi Agbanelo mere akụkọ


Isiokwu: Ọgbambọ: Etu m si hapụ ọrụ ọkaiwu kwawa akwa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a bụ akụkọ Prince Uche hapụrụ ọrụ ọkaiwu ya rụwa dụa dụa n'Aba.

Ị ga-amụta ọtụtụ ihe n'ime akụkọ a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọghọm karịrị uru dị n'ịṅụ mmanya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Egwu Eke nke atọ onye ka a na-akụrụ ya?

Ndị agha ka na-ebuso ndị agha iyi egwu dị iche iche agha n'ala Naịjiria

Ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo akatọọla amụmụa Egwu Eke nke atọ gọọmentị chọrọ ibido na mpaghara ahụ.

Ha sị na ewere ego a chọrọ iji gba ya bụ Egwu Eke tinye n'ọrụ n'akụkọ ebe ndị ọzọ a na-enwe ọgbaaghara na Naịjirịa na udo ga-alohachite.

Ehibela Kọmiti ga-ahụ maka ahụike na Ọwụwa Anyanwụ Naijiria

Ehiwela kọmiti ga-ahụ maka ahuike na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa  a kpọrọ South East Consultative Committee on Health.

Gọvano Ifeanyi Ugwuanyi bụ onye hibere n'aha ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ  ụnyaahụ Tọọsde kwuru na ọrụ ha gụnyere ikpokota na ịgbasa ozi ahụike n'ime obodo nakwa iwepụta ụzọ a ga esi mee ka ọrụ ahụike kwuru chim na mpaghara ahụ.

Na mba ofesi,

Onye nchikọta otu biafra a kpọrọ BIM akpọọla oku ka ụmụ Igbo dum bido ikwu ụtụisi na ụlọọrụ ha dị gị nso maka nwereonwe Biafra.

Ozị a dị na akwụkwọ Ralph Uwazuruike zigara ndị ntaaakụkọ na Tọọsde.

Ndí na-aṅụ mmaya

Ndị ọkamụta enyopụta na ọghọm dị na ịṅụ mmanya kariri uru ya.

Nke a dị n'akwụkwọ nchọpụta ha mewere kemgbe afọ iri abụọ na isii (26) bụ ebe ha chọpụtara na mmanya nwere ike ịbute ọrịa kansa.

N'egwuregwu,

Ọzọ dịka ibe ya anwuchiela ihe ruru  mmadụ puku bụ ndị asịrị ṅụrụ mmanya bịa ikiri egwuruegwu bọọlụ ndị Burnley na Olympico na Greece.

Amakanyere otu onye bịara ikiri asọmpi bụ otu n'ime onye kwadọ ndị Burnley mma n'asọmpi ahụ nke e meriri ndị Burnely.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Lee ndị natara N5000 gọọmenti etiti na-enye ndị ogbenye


Isiokwu: Ọgọ ukwu ndị Igbo nwere na mba\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ya mere anyị ji bido ngụkọ ọgọ ndị Igbo nwere na mba na-eme ha ihu ọma.

Akụkọ a ga-egosi ndị aha ha na-ada ụda na mba niile bịara ala Igbo maka ịlụ di maọbụ nwunye.

Lee ụfọdụ ndị ọgọ ndị Igbo ji eme ọnụ.

David Adeleke (Davido)

End of Instagram post, 1

David Adeleke maọbụ Davido bụ onye otiegwu si mba Naịjirịa ude ya n'ede n'ụwa niile.

Ọ bụ onye obodo Ede dị na Ọshụn steeti.

N'ọnwa sepụtemba afọ a ka ọ gbanyere enyi ya nwaanyị bụ Chioma Leonard mgbaaka alụmdịnanwunye mana ha agbabeghị akwụkwọ.

Kerry Washington

Kerry Washington na Nnamdi Asomugha

Kerry Washington bụ onye obodo Bronx dị na mba Amerịka.

Ọ bụ onye ome ihe onyonyo a ma ama na Hollywood nke mba Amerịka. Nke kachasị eji mara ya bụ "Scandal"

Ọ lụrụ Nnamdi Asọmụgha n'afọ 2013. Ha ji ụmụ abụọ

Rotimi Akeredolu

Rotimi Akeredolu bụ otu n'ime ndị ọkaiwu kachasị na Naịjirịa bụ SAN n'aha ịchafụ.

A mụrụ Akeredolu n'obodo Ese Odo dị na Ondo steeti.

Ọ lụrụ nwunye ya bu Betty Anyanwu-Akeredolu n'afọ 1990. Ha ji ụmụ anọ.

Fani Kayode

Femi Fani Kayode maọbụ FFK dịka aha a na-etu ya bụ onye Ile-Ife Oshụn steeti amụrụ na Legọs.

Ọ bụ onye ọkaiwu na onye ọma mbem rụburu Naịjirịa ọrụ dịka Minista na-ahụ maka njem ụgbọelu site n'afọ 2006 rue afọ 2007.

Ọ lụrụ Precious Chikwendu n'afọ 2014. Ha ji ụmụ nwoke anọ.

Paul Adefarasin

Paul Adefarasin bụ onye obodo Ijebu ode na steeti Ogun nke Naịjirịa.

Adefarasin bụ ụkọchukwu ụlọụka "House on the Rock" nke ọ wụlitere n'afọ 1994.

Ọ lụrụ nwunye ya bụ Ifeanyi Paul Adefarasin n'afọ 1995. Ha ji ụmụ atọ

Ibrahim Badamosi Babangida

Ibrahim Babangida na nwunye ya nakwa Okparaeze Charles na Lady Diana bụbu nwunye ya

Ibrahim Badamosi Babaginda bụ onye obodo Minna dị na Naịja steeti.

Ọ bụ ọchịagha chịrị ala Naịjirịa site n'afọ 1985 rue afọ 1993.

Ọ lụrụ Maryam King Okogwu n'afọ 1969. Ha mụrụ ụmụ anọ mana Maryam nwụrụ n'afọ 2009.

Ivara Esege

Ivara Esege bụ di ọdeeakwụkwọ a ma ama bụ Chimamanda Ngozi Adichie.

Esege bụ onye si mba atọ bụ Naịjirịa, Briten nakwa Amerịka

Ọ bụ dọkịta Bekee na'obodo Maryland na mba...


Isiokwu: Ọgụ 'ndị otu nzuzo' ataala isi mmadụ atọ n'Umudioka n'ime ọnwa ole ma ole\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ifeanyi Ikechukwu na Mmesoma nwunye ya ka ndị echere na ha bụ ndị otu nzuzo gbara ọkụ n'afọ gara aga.

Mana Mgbe a na-eli di na nwunye ahụ n'ubọ Fraịde nke bụ ụbọchị 19 nke ọnwa Epreelu, ọgbaghara dapụtara bụ nke tara isi otu nwaokoroọbia onye Umudioka.

Otu onye ọkanmụta bụ Harry Obi Nwosu, bụ onye Umudioka, gwara BBC Igbo na ọ bụ eziokwu na-egburu otu nwaokoroọbịa Umudioka n'oge olil Ifeanyichukwu Ikechukwu na nwunye ya.

Maazi Nwosu kwuru na ha adọọla ụmụokoroọbịa obodo ha aka na ntị ka ha ghara ịkpa ọgbaghara ga-ebute ọnwụ mmadụ ọzọ.

Otu nwoke na-ere ihe n'Akpom Umudioka kwuru na ọ bụ ihe nwute etu ụmụokorọbịa na-ala ndụ ha n'ịyị.

Mgbe BBC Igbo gara n'ụlọ onyeisi obodo ahụ bụ Ọkaiwu Ikebudu, enweteghị ya, ebe ndị nọ n'ụlọ ya ekweghi enye akara ekwe ntị ya.

Ọtụtụ ụmụokoroọbịa Umudioka a gbara ajụjụ ọnụ n'ahịa Afor Igwe Umudioka kwuru na ọ bụ ọgụ ndị otu nzuzo bidoro ịkwafu ọbara ahụ.

Emeka onye achọghị ịpụta n'onoyonyo boro ebubo na Emmanuel bụ onye akpọrọ ya na nwunye ya ọkụ nọ n'otu nzuzo "Senior Vikings".

O kwuru na "ọ bụ n'ihi esemokwu dị n'etiti ha na ndị otu "Ayes" mere eji gbaa ya na nwunye ya ọkụ n'ụlọ ha n'afọ gara aga".

Ọ bụ izuụka gara aga dịka a na-eme olili ya na nwunye ka agbagburu onye ọzọ".

Nwa okoroọbịa ọzọ bụkwa onye Umudioka akpọrọ Ugochukwu kwuru na egwu jizi onye ọbụla n'ihi na onweghi onye ma onye ọzọ ha ga-egbu.

Mana ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Anambra Steeti bụ Haruna Mohammed kwuru na ndị uweojii enweteghi akụkọ na-agbara Ifeanyi na nwunye ya ọkụ mgbe ihe a mere n'afọ gara aga.

Ọ si Kama na ọ bụ mgbe egbuchara nwokoroọbịa n'olili ka nyocha ha chọpụtara na ọ bụ ndị mmadụ gbara Ifeanyi na nwunye ya ọkụ.

O kwuru na ọ bụ otu n'ime ndị a na-eche na ha bụ ndi otu nzuzo bịara ibute ọgbaghara n'olili Ifeanyi na nwunye ji egbe gbagbuo onye otu ha na-amaghi ama.

Haruna kwuru na ndị uweojii anwụchiela onye ahụ gburu mmadụ dịka nyocha ka na-aga n'ihu ugbua.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgụ Izzi na Ukelle: Lee ihe onye ntaakụkọ BBC hụrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onye nta akụkọ BBC banyere na ọgbọ ọgụ ndị Izzi na Ukelle. kirie ihe ọ hụrụ

Ọtụtụ ahịa dị icheiche na ụlọakwụkwọ dị n'Ochafu, Amuzu, Eteguideigwe bụ nke ndị mmadụ hapụrụ gbaa ọsọ ndụ.

Ọtụtụ ụmụokoroọbịa na ya bụ Izzi zukọrọ ebe dị icheiche kwuru na ha agaghị ezu ike ganye na ha abọ ọbọ ndị e gburu.

Ndị mmadụ bu akpa ha agbapụ ọzọ agbaga obodo ndị ọzọ

Ahịa tọgbọrọ chakoo

Ha kwukwara na ha na-achọ ihe karịrị mmadụ otu narị ndị ahụbeghi ozu ha.

Onye Eze na-achị Izzi bụ Eze Michael Ukwa kọwara na nsogbu ahụ dị n'etịtị ha na ndị Ukelle dị na Kross 'Riva bụ ala dị n'ikpere mmiri dị n'oke ala ka a na-azọ.

Ọtụtụ ndị mmadụ agbafuola n'ụlọ ha maka ọgụ a

O kwuru na esemokwu ahụ malitere kamgbe afọ 2005.

Eze Ukwa kwara arịrị na ya onwe ya nọ na nsogbu maka na ya gwara ndị ntoroọbịa obodo ya agala ọgụ.

Ndị ọrụ agha na ndị uweojii anọchiela obodo abụọ ahụ na-alụ ọgụ.

N'okporouzọ awara awara si Abakaliki aga Ogoja, ndị ọrụ nchekwa ahụ ji oke osisi gbachisịa ụzọ iji gbochie ndị Ukelle ịbata n'Izzi ma kwụsịkwa ndị Izzi ibanye n'Ukelle.

E ji ihe gbochie okporoụzọ

Mgbe BBC batara n'ime obodo ahụ, ọgụ ahụ ka na-ada bụ na Ndịalobo dị n'Izzi, ụmụokorobịa karịrị mmadụ ịrị anọ gbachiri ụzọ n'ahịa eke Ndịalobo, ma jụ inye BBC ohere ibanye ebe ha gbara ụlọ ọkụ.

BBC Igbo laghachịrị azụ wee chọọ isi n'ụzọ awara awara banye, mana ụmụokorobịa obodo ahụ chụrụ ha ọsọ.

Ndị uweojii ahụ gbachiri ụzọ n'oke ala Krọs Riva na Ebonyi, bịazịrị nyere ndị ntaakụkọ BBC aka ịgba ọsọndụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgụ anyị na ndịagha n'aba bụ 'obele nsogbu' anyị na-ahazi - onyeisi uweojii Imo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Oteela ndị uweojii na ndị agha na-enwe mkpakpa di icheiche na Naịjirịa

Cheta an ọgbaghara banyere Osisiọma nke dị n'Aba n'Abia steeti ụnyaahụ mgbe ndịagha Naịjirịa na ndị ọgbọ ha bụ ndị uweojii kwara mgbọ.

Anya hụrụ mgbe ihe a mere kwuru na nsogbu bidoro mgbe ndị agha kparala onye uweojii aka ma chọ ịkpụba ya n'ụlọọrụ ha.

Ndị ntaakụkọ na-ekwu na mgbọ egbe gbụrụ mmadụ atọ n'ọgbaghara a ka ndị ọzọ ekwughị ole ha dị merụrụ ahụ.

Dapchi: Ndị agha na ndị uweojii enwela nghọtaghi

Ndịagha so n'ihe mere bụ ndị a na-eche na ha si ụlọakwụkwọ Ngwa High bụ ebe ha nwere ọgbọ akpọrọ "Forward Operation Base" ebe ndị uweojii aka ha dị na ya si "Mobile Police Force (pmf 55) Unit" nke dị n'Osisioma.

Ọbụghị mbụ ndịagha na ndi uweojii na-akwata ya.

Cheta n'ọnwa gara aga, ndị uweojii na ndịagha lụru ọgụ na Pọtacụt.

Maazi Anthony etinyeghi ọnụ ajụjụ BBC Igbo jụrụ ya banyere ọnwụ na mmerụ ahụ mana okwuru na ndị isi na ngalaba nchekwa ahu na-entinye ọnụ na ya bu oku.

BBC Igbo gbara mbọ inweta ọnụ na-ekwuru ndịagha bụ Texas Chukwu mana ọ zaghị ekwentị ya maọbụ saa ozi anyị degara ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgụ mba Kameruun bụ nsogbu ndị Krọs Riva nwere - Ayade\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwuru na ndị Ambazonia a na gọomentị mba Kameruun na-esi n'oke karịrị iri abụọ na asaa dị n'etiti Kameruun na Naịjirịa ebubata ngwaagha ndị a.

O kwuru nke a na ngwụcha mkparịta ụka nchekwa ha mere na Krọss Riva Steeti ebe ọ katọọrọ ndị ọrụ nchekwa maka nsogbu dị n'oke ha na ndị Kameruun.

 Mgbe BBC gbara ọnụ na-ekwuru gọvanọ Ben Ayade bụ Christain Ita ajụjụ, na nke a bụ eziokwu na oke dị n'etiti steeti ahụ na Kameruun enweghi ezigbo nchekwa ọbụla.

Kamgbe Ọktoba afọ 2017 ha ndị kwupụtara mnwereonwe bụ ebe nsogbu ha bidoro

O kwuru na nke a mere ndị a ji na-abata na Naịjirịa na-ewe ụmụ Naịjirịa n'ọrụ isonye ha lụọ agha dị na kameruun site n'ibunye ha egbe na ngwaagha.

Ihe gọọmentị etiti kwesiri ime;

O kwuru na gọvanọ Ayade edegarala onyeisiala bụ Muhammadu Buhari akwụkwọ ozi banyere nke a, na-arịọkwa ka gọọmentị etiti gbatara ha ọsọ n'ichekwa oke ndị a.

O kwuru na steet na-agba mbọ nke ya site n'ike ajị n'ume ịhụ na-ebelatara oke mpụ nke mbubata ngwaagha ndị a na-ebute.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọgụ na mgba aghasaala APC Congress n'Enugwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụfọdụ ndị na-akwado APC mere ngagharị iwe n'Enugwu

Tata bụ Mee 19 bụ ụbọchị APC hibere iji mee ya bụ nhọpụta na Nnamdi Azikiwe Stadium dị n'Enugwu.

N'ụtụtụ oge BBC Igbo rutere na ya bụ ogige egwuregwu, narị kwụrụ narị ndị mmadụ bucha akwụkwọ na-eme ngagharị iwe ma na-ekwuputa aha onye ha chọrọ ka ọ chịa ha.

Ozugbo oge ruru iji kpọpụta ndị aha ha dị n'akwụkwọ, ndị igwemmadụ juru ebe ahụ bidoro mewe ngagharị iwe sị na aha ha adịghị n'akwụkwọ INEC ji.

Tony Nwoye, onyeisi ndị APC n'Enugwu

Ndị uweojii nwara ike ha ịkwụsị ya bụ katakata na-ada mana ndị ndọrọndọrọ ọchịchị ahụ bara mebisịa akwụkwọ ma chụpụ ndị niile si APC Abuja nakwa INEC ezi.

Ndị uweojii jizi egbe na ọkụ oyibo nke a kpọrọ 'teargas' wee chụsaa ndị ahụ na-akpa aghara.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu na ya bụ pati, dịka onye bụbụ gọvanọ Enugwu bụ Sullivan Chime, Sinetọ Ken Nnamani, Emma Enukwu, Ben Nwoye, Juliet Ibekaku, Okey Ezea, Baywood Ibe, na ndị ọzọ, jizi ọsọ gbapụ na ya bụ ogige.

Ndị bịara ntuliaka APC n'Enugwu


Isiokwu: Ọja Festival 2018: Mgbe asụsụ Igbo turu ugo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Kirie ihe anyị hụru na ya bu emume eji akwalite asụsụ na omenala Igbo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọkaikpe enyela iwu ka a chọwa Innoson\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Innocent Chukwuma

Mkpebi a bụ maka na Maazị Chukwuma apụtaghị n'ụlọikpe ebe a na-ekpe ya ikpe ebubo ụfọdụ e boro ya.

Ọkaikpe ahụ mere mkpebi ahụ oge o kwetaghị ka e wetuo akwụkwọ ọkaiwu Chukwuma bụ George Uwechue dere ịnwale ikike ụlọikpe ahụ.

Mana onyeisi Innoson egosikwaghi n'ikpe a kpọrọ ya na mbụ n'ọnwa Jenuwarị 17, Feburuwarị 9, Maachị 14 na Epureel 25.

Nke a bụ nke ugbo ise Maazị Chukwuma na-egosibeghi onwe nye ụlọikpe ahụ.

Ndị EFCC kpụpụrụ Chukwuma n'ụlọikpe n'ebubo anọ gunyere iji aghụghọ nweta akụnaụba, izuohi na ime akwụkwọ n'ụzọ na-ezighiezi.

EFCC kwuru na Innoson site n'aghụghọ na ụzọ n'akwụghị ọtọ gbara izu ọjọọ jiri aghụghọ wee nara igbe ngwọ ahịa bu ngwọọrụ e ji arụ ọgba tum tum, na ihe ndị ọzọ e ji arụ ụgbọ nke ndị ụlọakụ Guaranty Trust site n'aka Mitsui OSK dị n'Apapa Legos.

Na mbụ, Innoson gọnarịrị ebubo ọbụla ma kwuo na ya na-ekpesa ikpe ahụ a na-ekpe kamgbe.

N'aka nkeọzọ, BBC Igbo gbalịrị inweta Innoson na ndị ọrụ ya ka ha tinye ọnụ n'okwu ọhụrụ a mana ha azaghị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọkaiwu Binta Nyako Adọtịala ikpe ndị Ipob\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị Ipob na-achọ ka ekwa Naịjirịa

Akụkọ sitere n'aka Emma Powerful bụ onye na-ekwuchitere ndị Ipob na-akọwa na ọ bụ onye ọkaikpe sinetọ na-anọchite anya ndị Abia Saụt Sinetọrịal bụ Enyinnaya Abaribe, tinyere akwụkwọ ka-adọtia ikpe a.

Mana onye ntaakụkọ nọ n'ụlọikpe a gwara BBC Igbo na ọ bụ ọkaikpe nke gọọmenti Naịjirịa sị ka ọkaiwu Nyako wepu okwu Nnamdi Kanu site n'ime nke ndị otu ya.

Onye ntaakụkọ gwara anyị na ọkaiwu kwetere, wee dọtịa ikpe a, weruo ya ụbọchi 20 na 22 n'onwa Maachị nke afọ a.

Cheta na Benjamin Madubugwu, David Nwawuisi, Bright Chimezie Ishinwa, Chidiebere Onwudiwe na ndị ọzọ na-aza azịza maka ebubo gọọmenti Naịjirịa boro ha maka nkewa ha sị ka-ekewa Naịjirịa wee nye ha mba Biafra.

Powerful na-atụ aka na ọ bụ gọọmentị Naịjirịa mere ihe e ji dọtịa ikpe a, ma na a na-asị na ọ bụ ha mere ka Sinetọ Abaribe chọọ ndọtị ikpe a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọkaiwu Trump agbarala ya ọnya ogwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Maazi Cohen kwuru mbu na ya nwereike nwuọrụ Trump, mana ugbua, onya ịgwe ka ọd oor o ya n'ụzọ

Cohen gakwara n'ihu kwuo na ọ bụ Onyeisiala Trump ziri ya ozi oji mee ya bụ mpụ banyere ịmetọ iwu metụtara ndọrọndọrọ ọchịchị.

Ihe Cohen kwuru na ya mere metụtara ụgwọ ọ kwụrụ otu nwaanyị na-eme ihe nkiri akwam iko.

Cohen, bụ aka ikenga Trump tupu aka kpara ya, kwetara na aka ya dị na nrụrụaka dịkwa n'ịghọgbu ụlọakụ, na ụtụ obodo nke Bekee kpọrọ tax.

Ụmụnwanyị abụọ a boro Trump ebubo na ọ kwara ha iko ma kwụọ ha ụgwọ ka ha mechie ọnụ

Onye ọzọ rụrụ Trump ọru na nkwado ntuliaka nke 2016 ahụ aha ya bụ Paul Manafort gara n'ihu ọkaikpe ebe a mara ya ikpe ọnụ asatọ n'ime ebubo iri na asatọ e boro ya.

Trump ekwughi ihe ọbụla maka Cohen, mana ọkatọrọ ikpe amara Manafort

Ụfọdụ n'ime ikpe ndị a mara Manafort gụnyere akwụghị ụtụisi ka o si kwesi na iji aghụghọ zuo egọ ndị ụlọakụ.

Cohen kwesiri ị ga mkpọrọ ruo afọ iri isii na ise mana arịrịọ ọ rịọrọ mgbe o kwuru eziokwu dị ya n'ọnụ ga-eme ka-enye ya afọ ise na ọnwa atọ.


Isiokwu: Ọkaiwu: Iwu akwadoghi ikpe mmadụ ikpe n'azụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Metuh na-agọ na aka ya adịghị na mpụ na aghụghọ

Cheta na Olisa Metuh dara n'ụlọikpe dịka ọ na-azara ọnụ ya maka ebubo mpụ ego dị nde narị naịra anọ n'ọma, nke a mere i ji buru ya gawa ụlọọgwụ.

Mana onye ọkaikpe Okon Abang ji ikpe kwuru na ịkpe a ga-aga n'ihu ma Metuh ọ nọ ya ma ọ nọghị ya.

Ọtụtụ ndị mmadụ na naịjirịa katọrọ Okon Abang maka mkpebi a site n'akara twitter ha dị icheiche.

End of Twitter post, 1

Ebe ndị ọzọ kwuru na onweghi ọrịa na-arịa Olisa Metuh na ọ kpachara anya daa n'ụlọ ikpe.

Mgbe BBC igbo gbara onye ọkaiwu bụ Chijioke Agbo ajụjụọnụ n'ekwentị maka nke a, o kwuru na Naịjirịa kwadoro ka e nye mmadụ ohere ịzara ọnụ ya n'ụlọikpe.

O kwuru na ọ bụrụ na ahụ adịghị onye ahụ ike, na a ga-enye ya ohere ịgbake n'ute ọrịa tupu ikpe ahụ a gaa n'ihu.

Agbo kwuru na mkpebi ọkaikpe Okon Abang ezighi ezi dịka akwụkwọ iwu Naịjirịa jiri kwuo.

Gere okwu ya ebe a;

Ọnye ọbụla nwere ohere ịzara ọnụ ya n'ụlọikpe.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọkọ ngada: Gịnị na-ebute 'Ọkọ Junction'?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O nwere ọtụtụ aha e ji mara ọkọ a nke gụnyere 'ọkọ Junction', 'Ọkọ tee', ' ọkọ achọrọ m ịma', dgz.

Ọrịa ọkọ ngada nke a na-akpọ Jock Itch n'okwu bekee bụ ọrịa ọkọ na-ebute ahụ mgbakasị.

Ọkọ a nwereike ọ bịa mgbe ha chọrọ ime ihe dị mkpa maọbụ mgbe ha nọ n'etiti ndi mmadụ.

Akụkọ a ga-gwa gị ihe na-akpata ọkọ ngada, mgbochi ya na ọgwụgwọ ya.

Lee ihe ụmụnwaanyị na-akpa n'azụ ụmụnwoke

BBC Igbo kpọtụrụ ọkammụta Uche Ojimma bụ ọkachamara maka ihe gbasara anụahụ mmadụ ma bụrụkwa onye isi Dermatologist Department nke University Of Nigeria Teaching Hospital.

O tinyere ọnụ n'okwu a ma kụwa akụoyibo nsugbe gbasara ya bụ ọrịa ngada.

Gịnị bụ ọrịa ọkọ ngada maọbụ Jock Itch?

Udiri nje fungus na-ebute ọrịa ọkọ ngada

Dọkịnta Uche Ojimma kọwara na ọ bụ nje a na-akpọ dermatophytes na-ebute ya.

Dermatophytes a sị n'ezinụlọ nje Bekee kpọrọ 'Fungus'.

Ojimma kọwara na aha bekee ya bụ Jock Itch sitere ma bido dịka ndị na-eji ịnyịnya eme asọmpị a na-akpọ Jockeys na-ebute karị ya site n'ahụ ịnyịnya.

Ya bụ ọkọ na-emekarị na ngada nwoke ma na-eme kwa ụfọdụ ụmunwaanyị.

Ọ kọwara na ihe na-amasị nje Dermatophytes n'ahụ mmadụ bụ ceratin nke na-adị n'anụ ahụ, mbọ aka na ntụntụ isi.

Ọ bụ ceratin a ka nje a na-eri.

Kedụ ihe na-ebute ọkọ ngada?

E nwere ọtụtụ ụzọ mmadụ si ebute ya bụ ọkọ ngada, kama otu ihe mmadụ kwesiri ịma bụ na ọdịda Afrịka ebe a na adịkarị ọkụ ma ikuku na-adị kwa mmiri mmiri nke a kpọrọ Humid na Bekee socha n'ihe na enyere aka ebute ọkọ ngada.

Ọ bụ Dkt Ojimma kwuru nke a ma kọwa kwaa na ebe dị etu a na-eme ka ngada mmadụ nwee ọsụsụ ma di ọkụ.

Ọ kọwara na ọ bụ ebe dị etu na-amasị nje Fungus nke na-ebute ọkọ ngada.

Ọkọ ngada na-eme ka ahụ mmadụ na ekpecha ekpecha, ọ ga-akpọ nkụ ma na-acha kwa uhie uhie n'etiti ngada.

Ojimma kwukwara na ọkọ a nwereike site na mbọ mmadụ ma fee na ebe ndị ọzo n'ahụ mmadụ.

Ọ na-ebute oke ịkọ ọkọ na ngada, o nwereike site na ngada gafee n'ike mmadụ.

Kedu etu esi egbochi ọkọ ngada

1) Ụgbọrọ ole ka ị na-eyi obante gị tupu ị saa ya?

E nwere ndị na-asa obanta ha nanị mgbe o si...


Isiokwu: Ọkụ Otedọla: Gọọmentị Lagos achụfeela ụgbọala tanka n'otu ụzọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ladi Lawanson bụ kọmishọna na-ahụ maka njem, kwuru sị na ihe ha chọpụtara bụ na tanka ahụ gbara ọkụ bu ibu karịrị ihe o kwesịrị ibu.

Lawanson kwuru sị "anyị chọpụtara na a rụrụ tanka ahụ n'afọ 1999 na mba Amerịka, mana ndị Naịjirịa rụgharịrị ya site n'ịbụ ihe bekee kpọrọ 'drilling rig' mezia ka ọ bụrụ ihe e ji ebu mmanụ ụgbọala.

A rụrụ ya ka ọ ghara ibu ibu karịrị tọn 15, mana ihe o bu bụ tọn 30."

O kwuru nke a site n'akwụkwọ ozi nke Habib Aruna bụ ọnụ na-ekwuchitere gọọmentị binyere aka.

Gọọmentị Legọs kwuru n'akwụkọ ozi ahụ sị na iwu bụ na ụgbọala gwongworo maọbụ tanka ọbụla na-abata Legọs ga-enwerịrị asambodo gosiri na ahụ dị ya mma, nke ga-esi n'aka mịnịstrị na-ahụ maka njem, n'ime ụbọchị iri atọ na-abịa.

Gọọmentị Legọs steeti kwuputakwara na site ugbua gawa n'ihu, na tanka niile na-ebu mmanụ ụgbọala ga-ebido ịga naanị n'okporoụzọ a rụrụ maka ha nke bụ Apapa-Oworonshoki, nke si Ogudu gafee okporoụzọ Legọs-Ibadan.

Lawanson kwukwara na a chọpụtara na tanka ahụ gbara ọkụ esila n'aka fere n'aka ugboro 13 kemgbe ọ batara Naịjirịa.

Akwụkwọ ozi ahụ kwukwara na otu onye n'ime mmadụ anọ so na ndị merụrụ ahụ ha zọpụtara n'ọkụ ahụ anwụọla.

Ndị ọnụ na-eru n'okwu bịara ọgbakọ a gụnyere ndị si otu 'Nigeria Union of Petroleum and Natural Gas Workers', otu 'Association of Maritime Truck Owners', nke 'Petroleum Tanker Drivers', nke 'National Association of Transport Operators', nakwa 'Container Truck Owners Association of Nigeria'.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọkụ agbagbuola ụmụaka atọ nne ha hapụrụ n'ụlọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkụ agbaala ụmụaka atọ nne hapụrụ n'ụlọ

Blessing Okafor hapụụ ụmụ ya atọ n'ime 'Container' gawa mkpa ya oge ọkụ gbara

Ọkụ gbara n'ọdọahịa nakwa ụlọ dị nso High Tension Road, Ugwuagba-Obosi n'Anambara steeti ụbọchị Tọọzde ataala isi ụmụaka atọ otu nne ji.

Ozi sị n' aka ndị uweojii na steeti ahụ kwuru na nne ha bụ Blessing Okafor anọghị n'ụlọ oge ọkụ bidoro ma gbagrie ụmụ ya ;Chimerie, nwa nwoke dị afọ ise; Onyedika nwa nwoke dị afọ anọ nakwa Esther, nwa nwaanyị dị afọ atọ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Haruna Mohammed onye kwuru na amabeghị ihe butere ọkụ ahụ kwuru na  e bugala ozu ndị ahụ gbariri agbari  ụlọozu Bex Hospital maka nyocha.

2019: Ohanaeze Ndigbo akwadobeghị onye ọbụla

Onyeisi ndị ntoroọbịa Ohanaeze Ndigbo bụ Kingsley Dozie ekwuola na onwebeghi onye ọbụla Ohanaeze Ndigbo dọnyere ukwu na ntuliaka afọ 2019.

Dozie kwuru na njem ha mere n'Aso Rock bụ ịza oku onyeisiala Muhammadu Buhari kpọrọ ha maka mkparịta ụka maka ọdị mma Ndigbo.

Ọ gara n'ihu kwuo na onye Ohanaeze ga-akwado bụ onye ga-enye ndị Igbo ọchịchị n'afọ 2023.

NAssarawa PDP Rally: Secondus agwaala Buhari ka ọ pụta bịa gwa ụmụ Naijiria ihe o mepụtara

Onyeisioche otu PDP na Naijiria bụ uche Secondus akọọla onyeisiala muhammadu Buhari oku ka ọpụta jiri ọnụ ya gwa ndị Naijiria ihe o mere ha.

Secondus kwuru nke n'ọgbakọ achumnta vootu pati ya mere na Lafia Square dị na Nassarawa steeti. Ọ dọọ Inec aka na ntị sị na inwogharị ebunobi ndị ụmụ Naijiria na ntuliaka na-abịa ga-ebute ọgbaghara.

Jamb: Etu ị ga-esi debanye aha gị

Ule Jamb ejidela ọtụtụ ndị mmadụ rue ọtụtụ afọ tupu ha abanye mahadum

Ụlọọrụ gọọmenti na-ahụ maka ule ịbanye mahadum ekwupụtala na oge ịgba akwụkwọ ule ahụ eruola.

Ha kọwapụtakwara ụzọ ụmụakwụkwọ ga-esi debanye aha n'akwụkwọ maka ule ahụ n'ozi ha wepụtara n'igwe okwu Twitter ha.

Dịka ozi ahụ siri kwuo, onye chọrọ so lee ule Jamb ga-ebu ụzọ ziga aha ya(aha nna gị ga-ebu ụzọ, aha gị na-eso na aha gị nke etiti ) na ekwenti n'akara  55019)

Ha ga- azachigha gị ma sitere gị akara  ị ga-eji gaa ụlọakụ ka...


Isiokwu: Ọkụ agbala ahịa Timbershed n'Enugwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ahịa Timbershade dị n'Enugwu agbala ọkụ

Mkpu akwa na ita ikikiri eze bụ nke na-ada na ya bụ ahịa n'ihi na ndị ahịa kwuru na ihe ha ji akpata ego agbapịala ghọrọ unyi na ntụ.

BBC Igbo rutere na ya bu Timbershade dị n'agbata Maryland dị n'Uwani, Enugwu, wee hụ na ya bụ ọkụ repịara Line 2 na Line 3 dị n'ahia ahụ nke ndị nwe ya ewepụtaghị ọbụladị otu ihe tupu ya bụ ọkụ erepịasịa ha.

Ahịa Timbershade dị n'Enugwu agbala ọkụ

Onye ode akwụkwọ otu ndị ahịa osisi bụ Enugwu Timber Union bụ Gilbert Nweke gwara BBC n'ebe ya onwe ya na-ere osisi gbapịakwara tọtọ nke na ya amaghịzị otu ya n'uwa ya ga-esi mee.

O tiri mkpu na ngalaba na-agbanyụ oku n'Enugwu steeti bụ Enugwu State Fire Service na bekee arụghị ọrụ ha ọfụma.

 Ọ sịrị na ha abịaghị n'oge wee gbanyuo ya bụ ọkụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ndị ọzọkwa na-azu ahịa na Timbershade ọdachi a dakwasara gụnyere Charles Eze, Tony Aja, Chukwunonso Nnamchi, Joseph Eze, Ifeanyi Eze, nakwa Tuface nwa Chineke kwuru na ha amaghị ihe kpatara ọkụ ahụ bụ nke ha kọwara na ọdịzị ka ọ bụ kwa afọ ka ọkụ ji emerụ ha ahụ nke ukwuu.

Ha rịọrọ gọọmenti ka o nyere ha aka ruo ụlọ ajaụpa esiri esi nke a kpọrọ 'bricks' n'ahia ahụ niile, ma tinye igwe na- agbanyụ ọkụ na transformer  iji wee gbochie ọdachi a n'ọdịnihu.

Azụmahịa dịzị ka a ga-asi na ọ kwụsịrị na Timbershade,ndị ọ metụtara na-ajụ ihe ha ga-eme. Ebe ndị ometụghị na- asi, 'ọ bụkwaranu m?'


Isiokwu: Ọkụ ereela Mgbuka Obosi tọọ tọọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ozi ha dere n'akara Facebook ha, ngalaba sị na ha mere ọsịsọ gbagawa Mgbuka Obosi oge ha nụru na ọkụ na-agba ebe ahụ.

Ha sị na amabeghi ihe kpatara ya bu ọkụ ma sịkwa na onweghi onye nwụru na ya kama ngwa ahịa o mebiri ka nkụ.

"Ọ bụ ihe na-ere ọkụ n'ike di n'ahịa ahụ mere ọku a jiri karịa mana anyi gbanyụru ya."

Jamb akagbuola atumatụ NIN maka ule 2020

Ngalaba na-ahụ maka ule mahadum na Naịjirịa bụ "Joint Admissions and Matriculation Board" (Jamb) akwụsịla atụmatu ha jiri si na ọ bụ iwu na ndi chọrọ ile ule mahadum ga-enwerịrị akara ọnụọgụ ejirimara Bekee kpọrọ "National Identification Number" (NIN) tupu ha edenye aha ule nke 2020.

Onyeisi Jamb bụ Ishaq Oloyede kwuru nke a ka ọ na-agwa ndị ntaakụkọ okwu n'Abuja ụbọchị Satọde.

Ọ sị na ha kagburu atụmatụ iji nye ụmụakwụkwọ ohere ịgbata akara njirimara NIN a.

Ọ sịkwa na nwezuga a ga-enye aka hụ na nsogbu ha nwere n'ụfọdụ ebe a na-agbata akwụkwọ ule bu ihe gara aga.

Maazị Oloyede sị na iji NIN denye aha ga-abụrụ usoro ule nke 2021.

Jamb sị na ọ bụ maka ịkwụsị  ndi mmadụ idenye aha karịa otu ugboro kpatara ha jiri wete atụmatụ.

Ọtụtụ ihe gọọmentị na-emekwa chọrọ akara NIN a tupu ọ gaa n'ihu.

Atụmatụ a Jamb weputara tinyere ọtụtụ ndi chọrị ide ule n'ezigbote ahụhụ dika BBC hụrụ n'ebe a.

Gọọmentị Buhari di Ọwụwa Anyanwụ mma na-alụ

Chris Ngige na-arụ dịka Minịsta na-ahu maka ọrụ

Onye kwuru nke bụ Minista na-ahụ maka ọrụ bụ Chris Ngige ka ọ na-etinye ọnụ na ọnọdụ ndị Igbo n'ọchịchị Muhammadu Buhari

Ngige sị na ihe Buhari rụrụ n'ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa n'afọ ise karịrị ihe PD rụru n'afọ iri na itoolu ha chịrị.

Delta steeti na ụgwọ opekete mpe

Delta steeti ekwuola na ha amaliteka ikwụ ụgwo opekete mpe

Gọọmentị Delta steeti etinyela aka n'akwụkwọ  were kwuo na ha ga-ebido ịkwụ ndị ọrụ gọọmentị ụgwọ obekete mpe dịka gọomenti etiti si hiwe .

Ha kwụrụ nke a dịka ha na ngalaba na-ahu maka ndị ọrụ nke Delta steeti  nwere nzụkọ ma kwuo na ndị ọrụ ga-erite elele a site n'ọnwa Nọvemba  2019 were gawa n'ihu.

N'Ofesi

Tsai Ing-wen emeriela

Tsai...


Isiokwu: Ọkụ latrik agaghị enwu ọfụma ruo afọ 2023 - Ndị ọrụ latrịk\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọtụtụ ebe n'ala Igbo enweghi ọkụ afọ ruo afọ

Ha kwuru na ọ bụghị na gọọmentị abanyeghị n'okwu a n'ike, nsogbu nwere ike iru afọ 2023 tupu o bie.

Ndị ọrụ a ha na-akpọ Discos n'ichafu kwuru na ugbua, ọtụtụ ndị ọrụ ha emechiela ụlọọrụ ha maka na ego ha-anata ndị mmadụ dịka ụgwọ ọkụ erughị ego eji azụ ọkụ a.

Ha kwuru na nsogbu a bụ ihe na-emetụta ha niile n'ala a.

BBC Igbo gbara ọnụ na-ekwuchitere ndị ụlọọrụ Ikeja Distribution Company bụ Felix Ofulue ajujụọnụ gbasara nsogbu a, o kwuru na ndị ọrụ ike ọkụ latrịk na Naịjirịa nọrọ n'etịtị ọkụ na osimiri.

Gịnị bụ nsọgbu ha?

Ofulue kọwara na iwu gọọmentị kpebiri na ha agaghị ewelite ụgwọ ọkụ cha cha na-egbu ụlọọrụ dị iche iche na-eke ọkụ latrik na Naịjirịa maka na ego ọrụ e ji emeputa ọkụ latrịk arịala elu.

Gainji Dam bụ ebe ama ama na-amipịta ọkụ na Naịjirịa

Ofulue kwuru: "Cheta na ego ịzụ mmanụ gaas arịala elu. Ebee ka anyị ga-ahụ ego ịrụ ọrụ ma ọ bụrụ na ndị mmadụ anaghị akwụ ụgwọ ọkụ?"

Onye ọzọ aha ya bụ Okey Okere bụ ọkachamara n'ihe gbasara ọkụ latrik kọwara BBC Igbo na ọ bụ eziokwu na ndị na-eke ọkụ na Naịjịrịa na-ata ahụhụ.

Mana o kwuru na ọ bụghị iwelite ụgwọ ọkụ ga-ebi nsogbu a.

 N'ọnụ okwu ya: "Oge eruola ka ndị Discos tinye ego na ngwa ọru ha."

Mana Naịjirịa ọ ga-echenwu afọ 2023?

Ihe a bu nke na-agbakasị ndị mmadụ isi.

Stephen Mbonu gwara BBC Igbo na ihe a pụtara na ite nsogbu ka na-asụ pụtụpụtụ n'ike Naịjirịa.

Okere kwuru na ọ bụrụ na gọọmenti emeghị ka ndị mmadụ nkiti tinye aka n'ọrụ ike ọkụ na Naijirịa, nsogbu a ga-adị ruo ebiebi.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ọkụ latrik, mmanụ agbịdị na ihe ndị ọzọ tinyere ego kemgbe Buhari batara ọchịchị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nwanyị na-azụrụ osikapa n'ahịa

Ọ kachasị ọtụtụ ihe o kwuru na ọ ga-ebelata ego dị na ya dịka o kwere nkwa ịweta "mgbanwe".

Mana ugbua, ọ bụghị etu akụ ilu si ada n'ụda ka o si atọ ụtọ, lee ihe ndị tinyesịrị ego kemgbe Buhari batara ọchịchị.

Ọkụ Latrik

Mgbe onyeisiala Buhari na-achụ nta vootu, o kwere nkwa ọkụ latrik ebighebi mana o nweghị ihe o kwuru maka itinye ego.

Ugbua, ngalaba na-elebanye anya n'ọnụ ọkụ latrik bụ NERC etinyela ego n'elu ụgwọ ọkụ latrik bido n'ụbọchị mbụ nke ọnwa Sepụtemba afọ 2020.

E si na Naira 30.23 maka otu kilowatị maka otu awa were pasent otu narị bulie ya rue naira 62.33 maka otu kilowatị.

Nke a na-abịa n'agbanyeghị na ha kwere nkwa na ha agaghị eweli ọnụ ya bụ ọkụ n'ezinaụlọ ndị dara ogbenye.

Ọnụ mmanụ ụgbọala

N'ọnwa Febụwarị afọ 2015 mgbe emere ntuliaka ọkwa onyeisiala Naịjirịa, ọnụ mmanụ agbịdị bụ N97 nke emechara butuo rue N87 n'afọ ahụ kwa.

Mana ọ gbanweela ụgboro ise kemgbe ahụ, otu mgbe n'afọ 2016, nakwa ugboro atọ n'afọ 2020.

O si 87 rue 145 si ya rue 125 si ya rịkwa 143 ma sizie ebe ahụ rue 151 ebe ọ kwụ taa.

Nke a na-eme n'ihi ihe Bekee kpọrọ 'Deregulation' emere na mmanụ agbịdị eji arụpụta mmanụ ụgbọala.

Gụọ nkọwa anyị mere maka 'Deregulation' n'uju ebe a.

Ọnụ nri

Ọ bụghị ihe ọhụrụ na ọnụ ego nri na-arị elu kemgbe Buhari banyere ọchịchị.

O bu ụzọ rịa elu n'afọ 2016 mgbe akụnaụba Naịjirịa banyere ọtanisi.

Mgbe ọzọ nke a mere bụ n'afọ 2019 mgbe onyeisiala Muhammadu Buhari nyere iwu ka a gbachie oke ala Naịjirịa na Benin Repọblik.

O kwuru na nke a bụ iji belata nzubata osikapa mana o mere ka nri ndị ọzọ a na-esi mba Afrịka ndị ọzọ ebubata rịa elu.

Nkwa asaa Buhari kwere n'afọ 2015 na ihe o mere

Dịka onyeisiala Naijiria bụ Muhammadu Buhari zọtara ọkwa ọchịchị na ntụlịka afọ 2019, ajụjụ ọtụtụ dị ndị mmadụ n'ọnụ.

Otu n'ime ha bụ o mezuru nkwa ya na otu pati ya bụ APC kwere ndị Naijiria nke ha gbadọrọ ukwu were tunyere ya votu n'afọ 2015?

Kedụ ihe o merela ha, iji nata ha nkwado ọzọ na agba nke abụọ?

BBC Igbo lenyere anya n'asaa n'ime nkwa o kwere...


Isiokwu: Ọkụ ọgbụgba anapụla nwaanyị gbara afọ 92 ụlọ ya n'Enugwu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkụ anapụla agadi nwaanyị ebe obibi

Ọkụ ọgbụgba anapụla nwaanyị gbara afọ 92 ụlọ ya n'Enugwu

Ezinaụlọ Benedett Okeze ndị Ezimo dị n'okpuru ọchịchị Udenu Enugwu steeti, nọ na nnukwu anyammiri na ịta nkịkịrị eze n'ihi nnukwu ọkụ gbapịara ụlọ ha kpamkpam.

Oge BBC Igbo gara ebe ihe mberede mere wee chọpụta na ọkụ ahụ malitere oge ọkụ latrik bịara n'uju gafee oke n'ime nderị, wee malite gbaba ọkụ.

Agadị nwaanyị Benedette onye nwere nsogbu n'akpịrị enweghị ike itinwu mkpu oge ọkụ ahụ malitere.

Ọ bụ nwa nwa ya dị afọ 13 gbapụrụ kpọta ndị agbataobi nyere ya aka dọpụta nne nna ya n'ọkụ.

Ọtụtụ ndị Amaogbele Ezimo kọwara na ngwangwa ọkụ latrik biafere one, ọtụtụ mmadụ gara wepụsịa ọkụ ha ebe ọtụtụ ngwongwo eji ebi n'ụlọ dịka TV, Fridge, Fan Bulb na ndị ọzọ gbakwara ọkụ.

Reuben Okeze bụ ọkpara agadi nwaanyị ahụ  onye kọwara na ọ bụ naanị nwa ya nwoke gbara afọ 13 na nne ya nọ n'ụlọ oge ọkụ ahụ malitere kwuru na ọ bụ ndị agbataobi bịara dọpụta.

Reuben, onye bị n'Abuja na-agba okada kwuru na kemgbe afọ 2018 bidoro ka ya jiri kpebie ịkpọrọ ndị be ya laghachi obodo ya bụ Amaogbele Ezimo ga birizie mana ọkụ ogbụgba atapịasịala ngwongwo ya bụlatara ụlọ.

Ka ọ dị ugbua, Reuben kọwara na ọ bụ enyị ya nwoke nyere ya ohere ka obirigodu n'ụlọ ya rue mgbe ọ ga ahụ ego ruọ ụlọ ọzọ.

Reuben Okeze na-ayọkwa enyemaka maka ịrụta ụlọ ọzọ n'ihi na ọbụ ịgba ọkada ka ọjị azụ ezi na ụlọ ya.

Ọkụ ụgbọmmanụ agbaala ọzọ na Legọs

 Ụgbọmmanụ bu mmanụ  nwuru ọkụ n'elu akwa dị n'Ifako Bridge dị n'Ogudu dị nso ọjọta.

O nweghị onye ma ihe mere ụgbọ ahụ jiri nwuru ọkụ mana ndị ọrụ okporoụzọ Legos ndị a ma dịka Lastma kọwara na e menyụọla oku ahụ ma bụkwa ụgbọ ahụ gbara ọkụ.

Oku ọgbụgba ahụ butere kpachi kpachi ụgbọala n'ụzọ si Third Mainland Bridge aga Berger.

Ndị ọrụ na mba Zimbabwe ajụla mbulite ụgwọọnwa ha

Ndị ọrụ bekee na mba Zimbabwe ajụla mbulite gọọmenti ha ji pasent iri bulite ụgwọọnwa ha.

Ha si n'orughị ihe ha chọrọ.

Ha chọrọ ka ụgwọ opekatempe ha bụrụ otu puku, narị  dọla asaa,irir atọ na atọ.

Ha kwuru na nke bụ iji belata...


Isiokwu: Ọkụ ụgbọala agbagbuola ndịuweojii ise nọ n'ọzụzụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkọrọtọ ndị uweojii Naịjirịa

Mmadụ ise a nwụrụ ka ụgbọala ha ji eme njem nwuuru ọkụ n'okporoụzọ Kano-Zaria ka ha nọ na-alaghachi ebe obibi ha.

Onye otu ha a kpọrọ @cadet_suhail mara ọkwa ọnwụ ha na Twitter ka o kwuru na ha chọrọ ịlaru ụlọ maka ọbere ezumike ha nwetara n'ụlọakwụkwọ tupu ihe mberede a emee.

O kwuru sị ka ndị mmadụ tinye ha n'ekpere.

End of Twitter post, 1

O mechara kwuo na otu n'ime ha bụ onye nke mezuru ha mmadụ ise, nwụrụ n'ụlọọgwụ.

O gosikwara ụgbọala ha gbara ọkụ.

Lee ihe otu n'ime ha dere tupu ọ nwụọ:

Ka mkpụrụ obi ha zuru ike na ndokwa


Isiokwu: Ọkụọgbụgba erefuola ego ruru nde naira 506 n'Anambara\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkụ ọgbụgba na-emebi ọtụtụ akụ na ụba maọbụrụ na ndị ọrụ mmenyụ ọkụ azaghị oku ọsịsọ

Onyeisi ụlọọrụ na-ahụ maka mpinyụ ọkụ n'Anambara steeti bụ Martin Agbili kwuru nke a  n'emume ncheta ndị ọrụ mmenyụ ọkụ na mbauwa niile n'Awka

Isiokwu emume a bụ:"Technology in Emergency Response and Support for Firefighters''.

Nke a pụtara n'asụsụ Igbo, iji Teknụzụ kwado ndị ọrụ mpinyụ ọkụ.

Ndị ọrụ mmenyụ ọkụ chọrọ ka enye ha ọtụtụ ngwọ ọrụ

Agbili kwukwara na ya na ndị otu ya zọpụtara akụ na ụba ruru ijeri naira 11.2 n'oge ahụ maka sọkwụ sọkwụ ha jiri bia zaa oku mpinyụ ọkụ.

O kwuru na emume na-enye oher iji wee kọwapụta mmeri nakwa nsogbu ndị ọrụ mpinyụ ọku na-enwe n'ọru.

Agbili jikwa ohere cheta ndị otu ya nwụrụ ebe ha na a pinyụ ọkụ ,na-arịọkwa ka enye ndị be ha ezigbo ego nkasiobi makana ego ha na-enye ndị na-arụ udiri ọrụ na-etinye ndụ ha nsogbu.

Ndị ọrụ mmenyụ ọkụ na-etinye ndụ ha na nsogbu ma ha na-arụ ọrụ

Ọ rịọkwara ka-enye kwuo ha ngwọ ọrụ ha ga-eji na-arụ ọrụ karia nke ha rugoro arụ.

Agbili kenekwara Gọvanọ Willie Obiano maka nkwado ọ na-enye ya na ndị otu ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọmụgwọ ọ bụ omenala ga-akwụsị n'ala Igbo?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọmụgwọ bụ ọmenaala Igbo bidoro kemgbe gboo nke ka na-eme ruo ugbua

Ụfọdụ oge, ọ bụrụ na nwaanyị enweghịzị nne (ọ bụrụ na nne mụrụ ya anwụọla), nwunye nna ya maọbụ nne di ya ga-abị nọrọ n'ụlọ ya lee ya ọmụgwọ.

Ihe mere o ji bụrụ nwaanyị na-ele ọmụgwọ kama nwoke, bụ maka na a na-ewe ya na ọ bụ nwaanyị kacha mara ihe gbasara ya maka na ọ gabigala ọnọdụ ahụ n'onwe ya.

Oge ọmụgwọ bụ oge nne na-akụziri nwa ya nwaanyị ihe niile ọ ma maka ilekọta nwa a mụrụ ọhụrụ.

Ụfọdụ oge, ọ na-abụ nne mụrụ nwa laa, nne di ya abịa bido lewe ya ọmụgwọ nke ya.

Nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ na-eji ohere ọmụgwọ zuru ike ma nne ya na-elekọta nwa ya.

Ihe nne na-eme n'ọmụgwọ

Uru ọmụgwọ bara

Ọmụgwọ bụ oge nne, nwa ya na nwa nwa ọhụrụ ya na-eji enwe ezigbo mmekọrịta nke bekee kpọrọ 'bonding'. Maka nke a ka ọtụtụ ndị nne na-eji aga ebe ọbụla nwa ha nọ mụọ nwa, ma n'ụlọ maọbụ na mba ofesi, ịga nọkọọ ihe ruru ọnwa atọ maọbụ karịa.

Ọ ga-akuzikiri nwa ya nwaanyị ihe ubeakwa nwa ya pụtara, maọbụ akwa agụrụ maọbụ akwa mmekpa ahụ.

'Ụmụnwaanyị anyị kajara akaja' - Charly Boy

Nri ekwesịrị iri n'ọmụgwọ

Nwaanyị a na-ele ọmụgwọ nwere nri ndị ọ na-eri. Ụfọdụ bụ iji asụchapụ ọbara kpụkọrọ ya n'afọ oge nwa nọ ya n'ime. Nri ndị a bụ ma mkpọrọgwụ ma ngwanri dị icheiche.

A na-ekwu na ụda na-egbochi afọ ime na ọrịa ndị ọzọ dịka agbaikpere

Nri nwaanyị ekwesịghị iri n'ọmụgwọ

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ngwụcha ọmụgwọ

Ọmụgwọ gwụ, nne bịara ọmụgwọ ga-enweta ihe buru ibu.

Ndị ọ bịara ileta ga-azụtara ya ihe onyinye dị icheiche dịka ego, akwa ọmụma, akpụkpọụkwụ, akpa, ihe nri dị icheiche, wee dịrị gawazie.

A ga-azụtara ya akpa nnu na akpa ncha nke ọ ga-eke ndị agbataobi ya ma ọ laruo ebe o bi.


Isiokwu: Ọnwụ akpọrọkwuola nwunye Ras Kimono ka ọnwa atọ gachara\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Akụkọ kwuru na Okedi bụ nwunye nke atọ Kimono nke ezigbo aha ya bụ Oseloke Augustine Onwubuya, nwụrụ n'isi ụtụtụ Septemba 23, 2018, n'ụlọ ya dị na Magodo, Isheri, na Legọs.

N'agbanyeghi na amabeghi ihe butere ọnwụ ya, akụkọ kwuru na o kwuputara na e nwere etu ahụ si n'eme ya tupu ọ nwụọ ka awa ole na ole gachara.

Oge ha abụọ dị ndụ, ha mụrụ otu nwa nwaanyị n'afọ 2013.

N'ihe ikpeazụ o dere n'elu soshal midia, Okedi chetara ọnwụ di ya ka izu abụọ gafere, ma kpọọ ya 'ọdụm'.

Okedi bụkwa onye na-achịkọta ndị otu egwu Kimono, ma bụrụkwa onye na-elekọta ihe gbasara ọrụ ya.

Ihe ndị mmadụ kwuru maka ọnwụ ya

Sososoberekon bụ onye ama ama gbasara ilekọta ndị na-eti egwu, kwuru na ọ bụ ihe mwute na Okedi anwụọla.

Otiegwu Sammie Okposo kwuru na ya na ya kpara nkata n'elu Whatsapp tupu ọ nụ na ọ nwụọla n'ụtụtụ a.

Ome ihe nkiri bụ Ejiro Okurame dere ụbọchị Kimono nwụrụ ma dee ụbọchị ezigbo enyi ya bụ Okedi nwụrụ, ma kwuo na ọ ga-aga ezumike maka ikpe nnukwu ekpere.

Cheta na e liri Ras Kimono n'ụbọchị 25 nke ọnwa Ọgọst, 2018.

Pretty Okafor bụ onyeisi otu ndị oti egwu akpọrọ "Performing Musicians Association of Nigeria" na Bekee gwara onye ntaakụkọ anyị na ọnwụ Ras Kimono na-eme ya ka nrọ.

Ọnwụ Ras Kimono na-eme m ka nrọ


Isiokwu: Ọnwụnwa ọzọ abịarala Dino?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

INEC na enyocha ndị denyere aha ntụliaka n'obodo Kogi West dịka iwu si kwuo

Onye na-anọchite anya INEC na Kogi steeti bụ Ọkachamara James Apam kwuputara nke a taa ebe ha bidoro ị nyocha ndị denyere aha ntụliaka n'obodo ya.

Cheta na ụlọikpe enyebula INEC ikike ị ga niru were bido nwepu a a ga-eme Melaye ga-ebido n'ezie n'ụbochi satọday na-abịa.

Dino Melaye bụ sinetọ ndị uweojii na-agba mgbo ị nwuchi ka ọ zaa ajụjụ maka okwu ụgha ọ gwara ndị uweojii na ndị omekome wakporo ụgbọala ya.

Ndị ụlọọrụ sineti sọnyere osote onyeisioche ha bụ Bala Na'Allah ị ga leta Dino Melaye ebe ọ nọ n'ụlọọgwụ anata ọgwụgwọ.

Akụkọ kwuru na ọ merụrụ ahụ ebe ọ na-achọ ị gbapụ ọsọ nwere onwe ya n'aka ndị uweojii mgbe ha kpụ ya a ga ụlọ mkpọrọ.

Melaye ebe ebu ya aga ụlọọgwụ

Minista ochie Naịjirịa bụ Femi Fani-Kayode akatọla emume Melaye na-eme n'elu igwe okwu soshal midia:

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọnọdụ anyị ebe a dị ka ọnọdụ ụmụnne anyị na South Africa - Ndị Naịjirịa na-azụ ahịa na Ghana\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ gwara BBC na o teela ndị Naịjirịa na-atụ mgbere na Gana na-ahụsị anya na njem ịtụ mgbere na mba ahụ.

Ọ kwuru na iwu mba Gana wepụtara maka ndị oji ego achụ ego si mba ọzọ bụ ihe mmekpa ahụ.

Mana, ndị Gana na-ekwu na ọ bụghị eziokwu.

Ha kọwara na ha anaghị achụ ndị Naịjirịa, na ọ bụ ihe iwu obodo ha kwuru ka ha na-eso.

Uche ha bụ ka ndị Naịjirịa ghara iso ha na-atụ mgbere nke ịrepụ obere obere dịka iwu kwuru.

Ndị Naịjirịa na onwe ha si na nke a ga-esiri ha ike maka etu ọnọdụ mgbere si dị na mba ahu.

Lee akụkọ a n'uju.

Ọrụ a si n'aka Chiemela Mgbeahuru na Chimamaka Ihenacho.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ọnụ na-ekwuchitere Buhari asabeghi ihe ọbụla gbasara akwụkwọ edemede Ọbasanjọ degaara Buhari\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'ime akwụkwọ Ọbasanjọ degaara Buhari, Ọbasanjọ kwuru na APC na PDP bụ otu ihe, wee kpọkuo otu pati ndọrọndọrọ ọchịchị ọhụrụ ka ọ malite.

Dịka ọtụtụ ndị n'ekwenye na akwụkwọ a Obasanjo degara onyeisiala bụ Mohammadu Buhari na ọ bụ ihe ziri ezi, ụfọdụ ndị akatọla ya, kwuo na Obasanjo bụ onye ama ama n'idegara ndị isiala akwụkwọ.

Ugbua ka anyị were ohere a nyocha ihe ndị pụtara ihe na akwụkwọ a nke Obasanjo zigara onyeisiala Buhari nke ọkpọrọ igwu dịna emeghị nkeọma Gọọmenti etiti,

Mana nke a akwụsịghị ndị mmadụ ikwu obi ha gbasara okwu a ọkachasị Gọvanọ Ekiti bụ Ayọ Fayọse na ụmụ Naịjirịa ndị ọzọ:

Akụkọ a ka ga-abịa.


Isiokwu: Ọnụọgụgụ ndị ebola na-egbu na Congo ka na-arigo\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ebola:

Na Congo, ebola egbuola ihe ruru mmadụ iri ise na ise dịka ndị ọrụ ahụike ha si kwuo,

Ebe ihe ruru mmadụ iri anwụọla na mba Italy ka idemmiri buuru ha na mpaghara Calabria.

Buhari

Onyeisiala Muhammadu Buhari mere ihe tụrụ ndị mmadụ n'anya ka o ji ụkwụ gaa ihe ruru kilomita narị asatọ taa.

O rituru sonye ndị ji ụkwụ na-aga maka na ndị na-akwado ya nọchichara ụzọ gbochiri ụgbọala ya igafe ka o si ebe ọ gara ekpere maka Sallah na-ala n'ụlọ ya na Daura.

Ọganiihu ndị Aba

Ndị na-arụ akpụkpọ ụkwu n'ahịa arịarịa dị n'Aba gwara BBC Igbo na ọ bụrụ na e nye ha ohere, na ha ga-arụ akpụkpọ ụkwụ ndị Naịjirịa niile ga na-eyi.

'Arịarịa ga-arụkarị China ma ha nwee ohere'

Ha kwukwara na ha chọrọ enyemaka gọọmentị inweta ngwaọrụ na ihe ndị ọzọ ha ji arụ ọrụ.

N'egwuregwu,

David Beckham wụsara akpụkpọ ụkwụ o ji agba bọọlụ n'afọ 2013, ga-enweta nturuugo n'aka otu UEFA.

David Beckham gbara bọọlụ ihe ruru afọ 21 tupu ọ laa ezumike nka

Beckham ga-enweta nturuugo onyeisi UEFA maka onyinye ọ nyere egwuregwu bọọlụ nakwa etu o si akwado bọọlụ n'akụkụ ụwa niile.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Na agbanyeghị nsogbu dị n'etịtị ndị obodo ọzọ dị na Naịjirịa na ndị Fulani na-achi ehi, Akwuke na ndi na-achị ehi na-ebi n'udo.

Akwuke na ndị na achị ehi na-ebi n’udo


Isiokwu: Ọpụpụ ndị omeiwu: 'Anyị kwụ chịm' - APC\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

O kwuru na n'izuụka ole na ole gara ka ha na-agbaghrị ị hazi ihe gbasara ndị bu iwe n'etiti ha n'ụzọ dị mma.

Mana ọpụpụ ọtụtụ mmadụ mere taa gosiri na ndị ahụ pụrụ apụ bu ihe ọzọ n'uche eso ha.

N'ọnụ ya "Nsọpụrụ anyị nwere n'ebe ndị Naịjirịa nọ mere n'anyị ga-aga n'ihu ị hazi pati anyị na ntuliaka nke 2019 n'abịa"

Cheta na elekere ole na ole gara na onyeisi ụlọomeiwu ukwu bụ Bukola Saraki kwupụtara na ndị omeiwu ruru mmadụ 15 ahapụla APC.

Saraki gụpụtara akwụkwọ ij maa ọkwa ahụ n'ụlọomeiwu, taa bụ Tuusde, Julaị 24.

Ka nke a na-eme, n'ụlọomeiwu nke nta (House of Representatives), ihe karịrị mmadụ 33 hapụkwara otu APC gafee PDP, ebe mmadụ anọ banyere ADC.

Ndị PDP na aṅụrị n'ime ụlọomeiwu mgbe ndị APC gafere n'otu ha

Ndị omeiwu gafere PDP gụnyere Dino Melaye, Rabiu Kwankwaso na Usman Nafida.

Lee aha ndị sinatọ pụrụ n'APC dịka ụlọọrụ sineeti si depụta ya n'Twitter.

Ebe Abdul-aziz Nyako na Monsurat gafere otu ADC.

Ọpụpụ ndị a mere ka ndị otu PDP bụrụ pati kacha n'ụlọomeiwu ukwu. Ugbua, ndị omeiwu si PDP dịzị 64 ebe ndị nke APC dị 45.

Ka ọ dị ugbua, ndị otu PDP nọ n'ụlọomeiwu na-enwe ọṅụ maka ihe a mere.

Ndị hapụrụ APC n'ụloomeiwu nke nta gụnyere Danburam Nuhu, Mark Gbilah, Razak Atunwa, Ahmed Garba Bichi, Abdulsamad Dasuk na Zakari Mohammed.

Ndị ọzọ bụ Sani Rano, Barry Mpigi, Ali madaki, Dickson Tackighir nakwa Hassan Saleh.

Cheta n'ụtụtụ, anyị wetaara unu akụkọ na ndị EFCC wakporo ma gbochie ụlọ Saraki na osote ya bụ Ike Ekweremadu.

Mgbe BBC na Yusuph Olaniyonu bụ ọnụ na-ekwuchitere Saraki kpara n'ekwentị, o kwuru na ọ maghị ebe Saraki nọ, mana e mechara hụ Saraki n'ụlọomeiwu ebe ọ nọ kwuputa ngafe ya na ụfọdụ ndị omeiwu ndị ọzọ.

Nke a sotere ọtụtụ ozi BBC zigara ekwenti ha mgbe akụkọ gbasara mkpochi ụzọ a pụtara ihe.

Onye enyemaka ya bụ Banks Omishore, tinyere na Twitter na ha ji ụgbọala ha nyachie ya ịpụ n'ezi.

Echefula na ndị uweojii kpọrọ Saraki oku ịza ọnụ ya maka etu ohi e zuru n'Offa si metụta ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọria yelo fiva na Naijiria: Ihe ị kwesiri ị ma maka ọgwụ mgbochi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Aedes albopictus bụ anwụnta na-ebute ọrịa yelo fiva

Otu na-ahụ maka ahụike na  uwa niile gba gburugburu bụ World Health Organistion  na bekee ga-eso kwa na nyemaka mmega ahụ nke a.

Mana cheta na oge gara aga, ọtụtụ ndị mmadụ bị n'ugwu Naijiria na-atụ egwu ịgba ọgwụ mgbochi maka akụkọ asịrị na-ekwu na ọ na-ebuta amụtaghị nwa.

Na Februwari na afọ 2013, agbagburu ndị ọrụ ahụike na-enyeọgwụ mgbochi ọrịa polio itoolu na Kano Steeti.

Gịnị bụ ihe pụrịche na mgbasa okwu a?

Ugbua, ọ dịzịka echiche ahụ na-echeharị.

Otu dọkịta bụ Anthony Mgbolu gwara BBC Igbo n'elu ekwentị na ọtụtụ mmadụ na-apụta mgbe niile a na-agba ọgwụ mgbochi.

Gọọmentị chọ ka ọgwụ mgbochi a metụta mmadụ nde abụọ n´ise

Mgbolu kwuru na "kemgbe meningitis na lasa fiva pụtagharịrị, ọtụtụ ndị mmadụ na-apụta ịgba ọgwụ mgbochi".

"Ugbua ndị na-achị obodo na ndị otu di ichiche na-enye aka igbasa ozi a," Mgbolu kwuru.

Onye n'onye ka a ga-agba ọgwụ mgbochi?

Gọọmentị Naijiria ekwuola na ọbụ mmadụ nde abụọ na ise ka ha ga-enye ọgwụ mgbochi nke a.

Na afọ 2026 gọọmentị chọrọ ikpochapu ọrịa yelo fiva

Ihe a ga eme ka ọgwụ mgbochi a bụrụ nke kachasi gọọmentị mee gbasara ọrịa yelo fiva.

Ọgwụ mgbochi a bụ maka ikpochapụ oria yelo fiva na afọ 2026.

Ịgba Ọgwụ mgbochi a ga ebido na steeti Kogi, Kwara na Zamfara.

Na Bornu Steeti, gọọmentị ga-enye ọgwụ mgbochi a n' ebe ndị na- agba ọsọ ndụ na-ebi (IDP camps).

Mgbasa ọria yelo fiva na Naijiria ugbua

Onye kwuru: WHO

Gịnị bụ yelo fiva?

Yelo fiva bụ ọrịa ahụụnta na-ebute.

Ugbua, otu WHO na-ekwu na ọrịa ahụ amalitela na obodo Ifelodun na Kwara Steeti.

Ha kwukwara na ihe dịka mmadụ nari atọ, ịrị ise na asatọ nwere ike ị nwe ọrịa yelo fiva na steeti ịrị na isi na ala Naijiria.

Nke a emeela ka mmadụ ịrị na isi nwụọ.

Gini ka akwusi oria yelo fiva?

Ọ bụlụ na ịgba bere ọgwụ mgbochi, ihe ị kwesịrị ịme bụ ị kwụsị ọtịta ahụhụ n'ebuta iba.

Ụlọ mgbochi anwụnta di mkpa ị kwusị ọrịa yelo fiva

"Anyị niile kwesịrị ị nwe ụlọ mgbochi ahụụnta. Naani ya ga kwụsị oria yelo fiva," Dọkịta Mgbolu kwuru.


Isiokwu: Ọrịa Kansa akpamamịrị egbuola karịa kansa ara\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

kansa akpamamịr na-aka egosi oge ụmụnwọke ruru afọ iri anọ

Ụmụnwoke na-aka nka pụtakwara na ọtụtụ ka na-enweta mana anwụ site n'ọrịa ahụ.

Ndị nyocha gbasara ọrịa kansa nọ na mba UK kwuru na nchọpụta na ọgwugwọ a na-eme maka kansa ara na-amịta mkpụrụ ebe itinye ego gbasara kansa akpamamịrị umụnwoke ga-enyekwa aka.

Nchọpụta ọnụọgụgụ pụtara site n'afọ 2015 gosiri na mmadụ 11,819 nwụrụ site na ọrịa kansa akpamamịrị ebe mmadụ 11,442 nwụrụ site na ọrịa kansa ara.

Kansa akpamamịrị kachasị n'ụmụnwoke nọ na UK

Ndị ọrụahụike ekwuola na nchọpụta n'oge kachasị mkpa iji gwọ akpụ kansa.

BBC Igbo gbara Dọkịnta akpọrọ Remi Ajekigbe ajụjụ ọnụ,o kwuru na ọrịa kansa ara ka egbu karịa ọrịa kansa akapamamịrị na Naijirịa.

O kwukwara na ebe nsogbu na dịkari bụ na ụmụnwoke anaghị bia nyocha ahụ n'oge.Ha na bia mgbe ihe ọ ka njọ.

"A na-agagharị na-akuziri ndị mmadụ n'ulọ akwukwọ,chọọchị,ulọakụ na ebe ndị ọzọ maka ọria Kansa nakwa ka esi egbochi ya".

Emume ndị a ka a ga-eji nabata ụbọchị nrụbama ibuso agha ọrịa kansa bụ Februwarị anọ.


Isiokwu: Ọrịa Kọlera esenyiela isi ọzọ na mpaghara Naịjirịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

A na-achọpụta ndị ohuru bu ya n'obodo Borno, Yobe na Adamawa ka ọnụọgụgụ ya na-arị elu n'ụbọchị ole na ole gara aga.

N'Adamawa, ihe ruru mmadụ narị anọ na iri asatọ n'abụọ bụ ihe bu orịa a ebe akụkọ na-ekwu na o gbuola mmadụ iri n'atọ rue ugbua.

Njem ọrịa a na Yobe steeti bidoro na ngwụcha ọnwa Maachị gburu mmadụ iri n'ise ebe mmadụ narị anọ n'anọ bu ya mgba agụrụ ọnụ n'ụbọchị 21 May.

A nụrụ akụkọ ya kemgbe ọnwa Febụwarị n'obodo Kukawa dị na Borno steeti ebe o fere mmadụ iri n'itoolu.

Onyeisi ngalaba na-ahụ maka mgbochi ọrịa na-efe kwuru na udu mmiri so n'ihe ofufe ọrịa kọlera a jiri rịa elu.

Mana na mbido ọnwa a, ọgbakọ mba ụwa niile akpọrọ UN na Bekee site n'usoro bụ Nigeria Humanitarian Fund' kewapụ nde dọlla abụọ iji kwado ọrụ ị gbochi ofufe ọrịa Kolera na mpaghara ugwu Naịjirịa nwere ike ị gbu puku mmadụ ole na ole.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọrụ MMM ebiela site n'ọnwụ Mavrodi bụ onyeisi\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị isi na-akwado MMM depụtara akwụkwọ na ọrụ ha ebiela n'ebighebi maka ọnwụ onye bidoro ya bụ Sergei Mavrodi.

Nkụchiobi gburu Mavrodi n'ụbọchị 26 nke ọnwa Maachị 2018, nke mere ndị otu ya ji kwụsị ọrụ.

Ka ọ nwụrụ, ndị mmadụ ezoghị ọnụ ha ka ha na-akwa akwa arịrị maka ego ha mefuru.

Sergei Mavrodi ruru afọ 62 tupu ọ nwụọ

Gịnị ga-eme ego ndị mmadụ?

Mmechi MMM pụtara na ego ndị mmadụ efuola etu ahụ.

Kedụ ka anyị si mara nke a?

N'ime ndepụta ha tinyere na websaịt ha, ha kwuru na ndị mmadụ ma maka 'ọghọm' dị n'ime ya tupu ha ebido itinye ego ha.

Ha kwukwara na ha dọrọ ndị mmadụ aka na ntị, gosi na o so n'ihe ndị ị ga-ebinye aka oge ị na-achọ idenye aha gị na websaịt ha tupu ibido inye ma nweta ego.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka mmechi MMM

Ihe ndị MMM tinyere na websaịt ha na Ghana

Ugbua Mavrodi nwụrụ, ndị mmadụ na-agba mbọ ichefu ego ha, n'agbanyeghị na ha nweburu ọbere olileanya na ego ha ga-emecha pụtara ha.

Ụfọdụ bụ ndị na-achọghị imetara ndị ego ha furu ebere

Ego m furu na MMM

Ndị mere MMM na-eru uju na ha enweghizi olileanya maka ọnwụ Mavrodi


Isiokwu: Ọrụ amalitela n'Ọdọ Ụgbọelu Enugu?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mgbe BBC Igbo gara ebe ahụ, ọ bụ naanị okwute bụ akara ụlọọrụ PW gosiri na onwere ihe nwereike ime ebe ahụ.

Ọ bụ PW ka gọọmentị nyere ikike ịrụ ọrụ okporoụzọ ụgbọelu si efepu na-efedata.

Ndị ọzọ ji ọrụ ebe ahụ bụ ụlọọrụ ndị Chaịna bụ ndị CCECC, bụ ndị asịka ga-enwete ụme ha ga-eji kwanye ọkụ n'ọrụ ha.

CCECC na-arụ ụlọ Bekee kpọrọ "International Terminal". Ya bụ ụlọ anọọla ọdụ kamgbe amalitere ịrụ ya.

Ebumnuche ndị mmadụ bụ na PW ga-awụchị ọdọ ụgbọelu ahụ maka mmalite ọrụ taa apụtaghị ihe maka onweghị onye ọbụla dịka onye ụlọọrụ ahụ ahụrụ maọbụ nụ olu ya.

Ndị ọrụ gọọmentị nọ ebe ahụ sị na nke a abụghị na ọrụ agaghi ịmalịte ọsọ ọsọ.

Otu onye achọghị ka ekwuo aha ya sị; "Ọ ka bụ ụnyaahụ ka Minista bịara ebe a sị ka ọrụ malite."

"Unu bịa ebe a Monday unu ga-ahụ ndị ọrụ ọfụma"

Tupu BBC Igbo zọpụ njem n'ụtụtụ taa, ozi batara bụ na PW malitere ịbụga akụrụmgwa ọrụ ha a ga ọdọ ụgbọelu ahụ kemgbe izuụka gara aga.

Onye ntakụkọ BBC enweteghị akwụkwọ Bekee kpọrọ "Temporary Pass" ga-enye ya ohere ịbanye n'ime ya bụ ọdọ ụgbọelu.

Ọtụ onye na-arụ ọrụ na ngalaba na-ahụ maka njem ụgbọelu bụ "Federal Airports Authority of Nigeria" (FAAN) achọghị ka e dee aha ya gwara BBC na ndị ọrụ abịara n'ezie.

"Ndị ọrụ PW na-abịa. Ngwa ọrụ ha dịka n'ime "runway". Ha si ụzọ Ọdọ ndịagha elu abata. Ya mere ndi mmadụ anaghị ahụ ha n'ebe a ("terminal building").

Ka ọ kwụ ugbua, BBC Igbo ga-eso akụkọ ịmata etu ọrụ si aga na etu o si kwụrụ.


Isiokwu: Ọsọ Nwamba o nyela aka na nchekwa obodo?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị agha malitere agha Ọsọ Nwamba n'ọnwa Feburuwari afọ 2018

Ọtụtụ anwụọla site n'ọgbaghara a tụmadụ na Benue, Taraba, Plateau n Enugwu steeti.

Ndị mmadụ na-ekwu na gọọmenti etiti anaghị etinye uche n'ihe gbasara ọgbaghara a nke gbugoro ọtụtụ ndị mmadụ.

Nke a kpatara gọọmenti eiti jiri nye ndị agha Naịjirịa iwu ma ziga ha na steeti ndị dị n'etiti Naịjirịa ka ha bido agha a kpọrọ "Ọsọ Nwamba" iji chụọ ndị na-akpa mkpamkpa ndị ahụ ọsọ ụkwụ eru ala.

Mana agbanyeghi na ndị agha nọ n'obodo ndị ahụ, mkpamkpa ka na-akpa ebe ndị ọchịehi ka na-egbu ndị mmadụ ma ọgbaghara ka na aga n'ihu.

Otu onye BBC gbara ajụjụọnụ bụ Gideon Nyom bi n'ọkpụrụ ọchịchị Guma na Benue steeti kwuru na ndị agha agbanweghị ọnọdụ ihe na-eme na steeti ahụ.

N'okwu ya; "Otu ihe anyị chọpụtara site n'agha a ndị ọchịehi a na-ebuso anyị bụ na o nwere ebe ha si abịa akpa mkpamkpa ahụ, ha mesịa ya, ha ala."

"Ọ bụrụ na ndị agha ebibighi ebe ahụ ha si abịa, anyị agaghị enwe udo."

Mana ihe na-agbagoju ndị mmadụ anya bụ na ndị agha na gọọmenti etiti na-ekwu na ha nọ n'elu nsogbu a mana ọ dịka enweghi agamnihu ọbụla.

Onye kọmishọna ndị uweojii na Benue bụ Fatai Owoseni kwuru na onweghi ihe ha nwere ike ime ebe ọ bụ na ndị agha Naịjirịa nọ na Benue steeti mana ndị ọchịehi ka na-ebuso ha agha.

N'okwu ya; "Naanị nwanne unyaa ka e gburu mmadụ iri abụọ na anọ n'Omusu dị n'okpuru ọchịchị Ọkpọkwu dị na steeti Benue."

"Otu ezinaụlọ gwụrụ agwụ n'ime mmadụ 24 a e gburu gunyere nwa ha a mụrụ ọhụrụ, gịnị ka mmadụ nwere ike i kwu n'udi ihe a?"

Owoseni kọwara na kemgbe ndị agha gara na steeti ahụ, e nwere ọtụtụ ndị ọchịehi bidoro ị bata na ya.

O kwuru na ọ bụ ezie na gọọmenti Benue kwụ ndị agha Naịjirịa na-azụ, ha agaghị ekwu na ndị agha na-akwado ndị ọchịehi mana naanị ihe ha chọrọ bụ ka ogbugbu a kwụsị.

Gọọmenti Benue Steeti ga-elikọta ndị nwụrụ na mwakpo ndị a na-eche na ha bụ ndị ọchịehi wakporo Omusu, nke dị n'Edumoga dị na gọọmentị obodo Okpokwu nke Steeti ahụ na mgbede Mọnde.


Isiokwu: Ọtụtụ mmadụ apụtaghị nyocha maka ịkpọghachi Dino Melaye\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

End of Twitter post, 1

Dịka INEC si kwuo n'oge mbụ, usoro nyocha ndị binyere aka n'akwụkwọ maka mkpọghachi ya bụ onye omeiwu bidoro taa.

Nyocha ahụ bụ maka ndị Kogi sentraal bụ ebe Melaye na-anọchị.

Ndị INEC gosiri nyocha ahụ ha na-eme n'akara twitter ha.

End of Twitter post, 2

Ọtụtụ ndị deburu akwụkwọ degara INEC n'afọ 2017 ka akpọghachi Dino dịka onye nnọchi anya mana usoro ahụ kpụrụ ukwu n'ala maka akwụkwọ dị icheiche a gbara n'ụlọikpe nke ruru ụlọikpe ukwu.

Mana ụlọikpe ukwuu enyebeghi ikpe ya gbasara okwu ahụ nke Melaye gbara akwụkwọ ka ha kwụsị INEC kpọghachi ya.

Agbanyeghi na ndị ụlọikpe ukwuu ekpebibeghi ikpe ahụ, INEC gara n'ihu n'usoro nkpọghachi Melaye.

Onye na-ahụ maka ikuzi maka ntuliaka n'ụlọọrụ Inec na Kogi steeti bụ Ahmed Bagudu Biambo gwara BBC Igbo na ya bụ usoro nyocha ahụ ebidola taa.

O kọwara na nyocha ahụ gbasara binyerela aka ha n'akwụkwọ iji kpọghachite Melaye.

N'okwu ya: "Ndị ọrụ anyị nọ n'ebe a nha-eme ntuliaka 552 na Kogi sentraal nime 560 ebe a na-eme ntuliaka n'oge ahụ"

"Ndị na-ebinyeghi aka enweghi ihe gbasara ha ịbịa ebe ahụ, naanị ndị binyere aka bụ ndị kwesiri ịbịa."

Biambo kọwara na ndị binyere aka ga-eweta kaadị ntuliaka aka iji gosi na ọ bụ ha binyere aka nakwa na ha tozuru etozu ibinye aka.

Ụfọdụ ndị mmaọ̄ụ ekwuola na e nwere mmerụaka dị na ya bụ usoro mana Biambo kọwara na ndị na-anọchite anya ndị gbara akwụkwọ mkpọghachite na ndị agbara akwụkwọ nọ ebe niile a na-eme nyocha ahụ ihụ na a na-eme ihe ziri ezi.

Cheta na Dino Melaye ka nọ n'ụlọọgwụ dịka o meruru ahụ oge ndị uweojii chọrọ ịkpọrọ ya gaa Lokoja ụbọchị Wednezde.

 Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ọṅụ juru Amerịka, Kanada na Mekziko obi taa - Iko Mbaụwa 2026\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ekbebiela ebe a ga-agba Iko Mbaụwa 2026

Nke a pụtara taa na Rọshịa ebe a na-eme asọmpi Iko Mbaụwa 2018.

Mba ndị ahụ meriri mba si Afrịka bụ Moroko, iwere ohere ahụ.

Mba atọ ndị a jikọrọ aka ji votu 134 merie ndị Moroko bụ ndị nwere votu 65.

Ya bụ Iko Mbaụwa nke 2026 ga-abụ ọkacha n'Iko Mbaụwa maka na mba 48 ga-etinye ọkpa na ya bụ otu ịba na mkpụrụ ụbọchị iri atọ na anọ (34).

Nke a ga-eweta asọmpị iri asatọ (80) zuru ezu.

N'ọṅụ ya onyeisi egwu asọmpị dị n'aka bụ Carlos Cordeiro, sị na obodo atọ a "bụ otu n'ime egwu bọọlụ".

O kelere ndị mbaụwa maka ugwu a kwanyeere ha site n'inye ha ohere ịkwa ọbịa Iko Mbaụwa a.

N'ime mba 211 so na Fifa, 200 mere ntuliaka n'ọgbakọ nke 68 ha nwere na Mekziko taa bụ Wenezde, ebe a chọrọ ihe dịka 104 votu iji nwee meri na ya bụ ntuliaka.

Mba Gana esoghị na ya bụ ntuliaka maka mmachi gọọmenti ha machiri ha maka ebubo mpụ eboro ndị ọrụ ha.

Ụmụ obere mba so Amerịka dịka Guam, US Vegin Islandị na Puerto Rico esokwaghị mee ya bụ ntụliaka.

Cheta na Mekziko (1970 na 1986) na mba US (1994) akwabuola mbaụwa ọbịa Iko Mbaụwa a.

Ndị mba atọ bụ US, Kanada na Meziko eritela ịkwa mbaụwa ọbịa


Isiokwu: Ụdị nri ise nwereike ịkwalite ọmụmụ na nwoke\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mkpụrụ osisi na azụ na-enye aka

Eke kere ụwa kere mmadụ ma nye ya ikike ọmụmụ nke pụtara na onye ọbụla (nwoke maọbụ nwaanyị) nwere onyinye ọmụmụ.

Mana otu ihe maọbụ nke ọzọ nwereike imetụta ọmụmụ ọkachasị nke nwoke, mana e nwekwara nri ndị ga-enye aka ịkwalite ya.

Otu dọkịta na-ahụ maka nnyocha ahụ mmadụ bụ Ugo Ezenyirioha sị na ụfọdụ nri ndị dịka azụ, mkpụrụosisi, mkpụrụ ụgụ, anụ, akwa na ndị ọzọ na-akwalite uhe (sperm) nwoke.

Ka anyị tulee ụfọdụ ihe nri ndị a bu nwereike ịkwalite ọmụmụ nwoke.

Azụ

Azụ nwere obere abụba ma nwekwaa Omega 3 nke na-enyere nwoke aka maka ọmụmụ

Ụfọdụ azụ nwere akụrụngwa a na-akpọ 'Omega 3 fatty acids' nke na-enye aka na ime ka ọbara na-eru na mkpụrụ amụ nwoke nke ọma.

Nnyocha egosikwala na Omega 3 na-enyekwa aka ime ka ọnọdụ uhe nwoke kawanye mma

Mkpụrụosisi

Mkpụrụosisi ndị dịka unere, karọt, oroma, beris na ndị ọzọ na-arụkwa ọrụ n'iwulite ọmụmụ na nwoke.

Unere (banana) jupụtara na vitamin B1, C, magnesium na bromelain bụ ndị na-arụ ọrụ n'ọmụmụ nwoke.

Karọt nwere beta-carotene nke na-echekwa ndụ uhe megide 'free radicals nwereike igbu ya.

Oroma nwekwara vitamin C

Akwụkwọ nri na-acha ndụ ndụ

Akwụkwọ nri na-acha ndụ ndụ dịka ụgụ na ndị ọzọ na-enyekwa aka

Akwụkwọ nrị na-acha ndụndụ nwere ihe a na-akpọ 'folate'.

Akụrụngwa a na-enyere ụmụnwaanyị aka ịtụrụ ime, ma na-enyekwa aka ichekwa uhe (sperm) nwoke.

Iji maa atụ, mkpụrụ ụgụ jupụtara n'akụrụngwa ndị dịka antioxidants, phytosterols na amino acid na-enye aka iwulite ọmụmụ nwoke.

Ọ na-enyekwa aka ịgbalite ọnụọgụgụ uhe (sperm count), nakwa njem uhe n'ahụ nwoke.

Akwa

Akwa bụ otu n'ihe nri nwere ezi mgbọrọgwụ na mmepụta uhe n'ahụ nwoke.

O nwere vitamin E, zinc na protein b ụ ndị na-enye aka ka uhe nwee ike gazuo ebe o kwesịrị n'ahụ nwoke.

Akwa nwereike ichekwa uhe megide 'free radicals' nke mere ka ohere ọmụmụ na nwoke dị elu.

Tomato

Tomato bụ kwa nri ọzọ na-agbali ọmụmụ na nwoke.

Ha nwere akụrụ ngwa a kpọrọ lycopene bụ antioxidant na-akwalite ụdịdị na etu uhe ji arụ ọrụ.

Ị na-eri tomato kwa mgbe na-ewulite...


Isiokwu: Ụdịrị ọchichị e nwere na Naịjirịa kpatara na ezi nchekwa adịghị - Charly Boy\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Na-ịza azịza banyere enweghi nchekwa na mpaghara Naịjirịa dị iche iche, Charly boy katọrọ ọchịchị nọ ugbua n'ebe ọdị ukwuu. Ọ hụtara ya dika ọchịchị nchigbu. Ọ sị na ọ dika ọchịchị ngwere na achị.

Okwenyere na ihe na-eme egbua n'ala Naịjirịa mekwara mgbe gboo gbanye na nke ugbua ka njọ.

Ọ sị na ọ bụ na ndị fọnfọnju akpa juru n'oche.

Kirie etu okwu ya siri kwụrụ n'ebe a:

N'itinye ọnụ n'okwu a banyere enwepụta Asari Dọkubọ dịka onyeisioche ọgbakọ ọhụrụ a kpọrọ "De Facto Biafra Customary Government", Charly Boy kwuru na okwu ahụ bụ akụkọ idunọba. Gbanye na ọtụtụ ihe na-eme n'ala Naịjirịa bụ nke eji egwu okwe ndọrọndọrọ ọchịchị.

N'okwu metutara IPOB na otu nchekwa mpagara southeast a kpọrọ "Eastern Security Network" (ESN), Charly Boy kwuru na onye ụlọ ya na agba ọkụ anaghị achụ oke.

Ọ sịkwa na ebe ndị Ọdịda Anyanwụ nwere otu a kpọrọ Amotekun, ndị Ugwu e nwee nke ha . Ọ sị na ọ bụghị ihe ọjọ ndị Ọwụwa Anyanwụ inwe otu nchekwa ESN.

Ojikwara ohere a dụọ ndị ntoroọbia ọdụ .

Ihe Charly Boy kwuru maka ndị ndọrọndọrọ na ndị ntoroọbịa


Isiokwu: Ụgbọ Oloko kopuru ma gbuo mmadu abuo na Milan nke mba Italy\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Amabeghi ihe mere ụgbọ oloko a jiri kopu

Ndi na agbanyụ ọkụ na agba mbọ ịzọpụta ọtụtụ mmadụ tọọrọ na ime ụgbọ oloko ahụ.

Ihe mberede a mere na ụzọ ụlọ ụgbọ oloko dị na mpahara Italy na-akpọ Treviliglio na Pioltello, dịka ụlọ nta akụkọ Rai news kọwara.

Mmadụ iri merụrụ nnụkwụ ahụ ebe ndị mmadụ karịrị otu narị nọ na ụgbọ oloko a mgbe ihe a mere.

Ụgbọ Trenorda a si Cremona, nọ na ụgwụ Italy, na-aga Milan.

A mabeghị ihe kpatara ụgbọ a jiri kopu. Mkopu a mere na elekere asatọ nke ụtụtụ taa.

Nkopu a mere na gbụrụgburu Milan


Isiokwu: Ụgbọelu DANA ọkaara igbu ndị mmadụ taa?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

N'afọ 2012, otu ụgbọelu DANA dapụrụ n'elu gbuo ihe ruru mmadụ otu narị na iri ise

N'agbanyeghi na ndị otu ụgbọelu DANA gọrọla aka ha na onweghi ihe dị otu ahụ mere ha, ndị nọ n'ime ụgbọelu ahụ kwuputara ọnụ ha ma wepụtakwa foto gosiri na n'eziokwu ọnụụzọ ha fekapụrụ ka ha ka nọ n'ime yabụ ụgbọelu.

DANA wepụtara akwụkwọ ndepụta sị "Ọdịrị ihe a enweghị ike ime maọbụrụ na onyeije ejighi aka ya chọọ imepe ya.

"Etu esi rụọ ọnụụzọ ụgbọelu anyị, onweghị ike ijiri aka ya dapụ ma ọ bụrụ na mmadụ akpaghị ya aka.

"Ndị injinia na ụfọdụ ndị otu Nigerian Civil Aviation Authority (NCAA) enyochaala ụgbọelu a akpọrọ aha ka o feturu n'Abuja, mana onweghi ihe ọjọọ ha hụrụ.

Onwekwaghị ihe ịtụ egwu mere n'oge ọbụla."

Akụkụ ụgbọelu ndị DANA AIR

O mere ka o meghị?

Lee ihe nkiri na-egosi na ọnụụzọ ahụ fekapụrụ

Ihe nkiri na-egosi ọnụụzọ ụgbọala DANA fekapụrụ n'Abuja

Otu onye nọ n'ụgbọelu ahụ oge ihe a mere bụ Ola Brown, gara n'igwe okwu Twitter sị

Onye ọzọ kwuputakwara na ọ nọ n'ime ụgbọelu ahụ bụ Dapo Sanwo kwuru sị:

Ndị ọdụ ụgbọelu Legọsị tinyere ọnụ n'okwu ahụ sị

Ihe onye ọbụla na-ajụ ugbu a bụ kedụ nke bụ eziokwu? Ebe ndị DANA na-ekwu na omeghị mana ndị ọmetụtara na-ekwu na o mere eme.


Isiokwu: Ụgbọelu danyere na Grand Canyon egbuola mmadụ atọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụgbọelu helicopter danyere n'ime Grand Canyon

Ndị nwe ụgbọelu a bụ Papillion Airways. Akpọrọ udịrị ụgbọelu a Eurocopter EC130.

Ndị na-ahụ maka Grand Canyon sị n'ụgbọelu a mebiri ọfụma mgbe ọ dara na nso ọdọ ụgbọelu.

Onyeisi ndị uweojii na Hualapai Nation bụ Chief Francis Bradley gwara ndị ntaakụkọ ABC na mmadụ isii na onye na-anya ya nọ n'ime ụgbọelu a.

Amabeghị ma onye nya ụgbọelu a o so na ndị nwụrụ anwụ.

N'elekere itoolu n'ụtụtụ n'Amerịka, mmadụ anọ ndị merụrụ ahụ ka nọ n'ebe ụgbọelu a dara, maka ọ rara ahụ ịrute ebe ahụ.

Nnukwu ikuku na ọchịchịrị so mee ka ọ raa ahụ, maka na ọ bụ helicopter ka eji ebupu ndị a merụrụ ahụ.


Isiokwu: Ụgbọelu dara n'ụzọ Russia egbuola ọtụtụ mmadụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Udiri ụgbọelu dara

Ụgbọelu a bụ nke ndị Saratov anụ bụ An - 148 safuru n'ikuku ka ọ nọ n'ụzọ obodo a na-akpọ Orsk.

Content is not available

End of Twitter post, 1

Akọkụ ndị Interfax kwụrụ n'ụgbọelụ a kuririakuri n'obodo Argunovo nke bụ na onweghị onye a na-atuanya ịpụta na ya.

Mmadụ isii ndị na-elekọta ya bụ ụgbọelụ anya so n'ime ya.

Anyi ka ga ewetara ụnụ ozi maka ihe ma anyi nweta ya.


Isiokwu: Ụgbọelu osote onyeisiala enweela nsogbu n'elu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Osinbajo jiri ụgbọala laa ka ọ kagburu njem ya.

Ụgbọelu a, bụ nke a na-akpọ "helicopter" ebuchịghị ya azụ n'Abuja.

Osinbajo gara ụlọakwụkwọ Customs ahụ bụ ebe a na-azụ ndị ọrụ ngalaba na hụ maka ụtụisi na ngwa ahịa na-abata Naịjirịa.

Osinbajo na ndị pụtara na-agụmakwụkwọ sere foto tupu ọ gawa ebe ụgbọelu ya dị, mana ka ụgbọelu ahu fepụrụ, achọpụtara na-ụme adịghịzị ya ị naru.

Osote onyeisiala mechara jiri ụgbọala lawa, ka ahapuru ụgbọelu ahu ebe ahụ.

Onye mgbasa ozi Osinbajo bụ Laolu Akande kwuru na ọ bu ihe mebiri na ya bụ ụgbọelu  mere osote onyeisiala jiri hapụ iji ụgbọelu ya la.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụgwo isi nwaaanyị o nwere uru ọ bara n'ala Igbo?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụgwọ isi nwaanyị ọ ga-anogide?

Ndị so anyị na peeji ahụ nwekwara ohere ịju ha ajụjụ ọbụla ha chọrọ. Ha kwuru maka ihe gbasara ụgwọ isi nwaanyị: ọ dị mkpa, ihe mere o ji ada ọnụ n'obodo ụfọdụ n'ala Igbo makwa okwu ndị ọzọ.

Kirie ya n'uju ebe a.

Content is not available

End of Facebook post, 1


Isiokwu: Ụgwọ akwụkwo Sepụtemba a na-anyịji gị aka?\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nke a mere na ụfọdụ nne na nna na-echekasị onwe ha tupu ọnwa e ruo iji hụ na ha kwụrụ ụgwọ akwụkwọ ụmụ ha.

BBC Igbo jụtara otu onye ọkachamara na ndekọ ego bụ Tosin Olaseinde etu ha ga-esi gbalahụ nsogbu a.

Lee ihe ndị ọ kọwara

Kwado ọfụma na mbido afọ ọbụla

Olaseinde kọwara na ọ ga-adị mfe ma ọ bụru onye ọbụla na-akwụ ụgwọ akwụkwọ gụkọọ ole ọ ga-apụta n'otu afọ ma malite ịdokọ ego kwa ọnwa maka ya.

Nke a ga-eme na mgbe ọnwa Sepụtemba ruru onye ahụ ga-enwe ike lekọta ihe gbasara ịlọghachi akwụkwọ ụmụ ya.

Bite ego

Ụlọakwaụkwọ nke gọọmentị

Ihe ọzọ Olaseninde gwara ndị nne na nna bụ na ha nwereike ịbite ego.

O nwere ụfọdụ ụlọọrụ, ọrụ ha bụ ịnyere ndị nne na nna kwụọ ụgwọ akwụkwọ nke ha ga-akwụghachi n'ọdịnịhu.

Nke a ga-ebute obi iru ala ma abanye n'ọwa sepụtemba.

Nweta ọrụ aka pụrụiche ga na-akwụ ya bụ ụgwọ

Ihe ịkpeazụ onye ọkachamara gwara BBC Igbo bụ ụzọ ọzọ dị ndị na-akwụ ụgwọ akwụkwọ ga-esi nwe ezunmike na sepụtemba.

"Ha nwereike ịchọ ọrụ aka ọzọ tinye aka nke mkpụrụ si na ya ga-abụ maka ụgwọ akwụkwọ ụmụ ha"

O kwuru nke a maka ndị ụgwọ ọnwa anaghị ezu iji lekọta ụgwọ akwụkwọ na ihe ndị ọzọ.

Olaseinde kwuru ka ndị nne na nna ghara ịda mba maka ụgwọ akwụkwọ kwa mgbe kwa mgbe.

"Agụmakwụkwọ zuru oke bụ ahịa ọma na-ere onwe ya" dịka ọ kọwara.

Ihe nkiri ga-amasị gị

Mmeri anyị ga-ebuli mmụta Teknụzụ - Ụmụakwụkwọ Regina Paecis


Isiokwu: Ụgwọ opekatampe nyere ndị mmadụ olileanya mana olileanya a tipiara etipia - Onye ọrụ Enugwu steeti\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mana dịka ụbọchị ahụ na-erute nso, Enugwu steeti na Anambra steeti so na ndị ebidobeghị ịkwụ ya.

N'otu aka ahụ, ka ndị ọrụ steeti ahụ sị na ha ji nwayọ eme emume ekeresimesi nke afọ a makana ego adịghị.

Onye nkuzi na mahadum Enwugwu steeti bụ Mazi Nnamdi Okenwa, kwuru na o cheghị na e nwere steeti na Naijirịa mezuru ihe gbasara ụgwọ opekatampe nke ga-erute ndị ọrụ gọọmentị ruo agba nke iri na isii.

O kwukwara na n'agbanyeghi na gọọmentị Enugwu steeti kwụrụ ụgwọ ọnwa nke ọnwa Disemba ma tụkwasịkwa ya ọnwa ọzọ nke e ji 'ụgwọ ọnwa iri na atọ' mara, na ha ekwubeghị okwu ịkwụ ụgwọ opekatampe.

Ọ kọwara na gọọmentị etiti emebeghị ihe ha kwesịrị ime iji hụ na gọọmentị steeti ahụ ga-akwụnwu ya bụ ụgwọ.

Ọ kọwakwara na a kwụọ ụgwọ opekatampe a, na o nwereike ime ka ego ihe dị n'ahịa laa elu nke ndị bekee na-akpọ 'Inflation'.

Nnamdi Okenwa kwukwara na ya alaghị obodo maka ekeresimesi n'ihi na ego adịghị.

O kwuru na ụgwọ opekatampe nyere ndị mmadụ olileanya kama olileanya a tipịara etipịa.

Ihe ndị 'NLC' Anambara nwere ikwu

Mgbe BBC kpọrọ onyeisioche ndị ngalaba 'NLC' nke Anambara steeti bụ Jerry Nnubia, o kwuru na mgbe ha na gọọmentị Anambara zutere, na ha anabataghị ihe gọọmentị kwuru maka ụgwọ opekatampe.

Nnubia sị na ha na-eche ka gọọmentị zaa ha dịka ha siri kwuo.

O kwukwara na ha ga-akpọtụrụ gọọmentị taa bụ ụbọchi 30 nke ọnwa Disemba 2019, ma ọ bụru na gọọmentị emeghị ihe ha kwesịrị ime na ha ga-ezute were kpebie ihe ha ga-eme echi bụ ụbọchị (31 nke Disemba) ikpeazụ ha nyere gọọmentị ikpebi ịkwụ ụgwọ opekatampe.

Ihe ndị 'NLC' nke Enugwu steeti nwere ikwu

Onyeisi ngalaba ndị NLC nke Enwugwu steeti bụ Nwobodo Virginus, kwuru na a ga-enwe ọgbakọ ngalaba e hiwere maka ịkwụ ụgwọ opekatampe n'Enugwu steeti nke gụnyere ndị ọrụ gọọmentị na ndị otu NLC na mgbede Disemba 30, 2019.

O kwuru na ọ bụ mgbe ha nwechara ọgbakọ a ka ndị otu NLC ga-ama ihe ha ga-eme.

Nwobodo sị na ọ nọghị na ngalaba a ehibere maka ikwụ ụgwọ opekatampe a.

Ọnọdụ gọọmentị Anambara steeti maka ịkwụ ụgwọ opekatampe

Onye kwuchitere gọọmentị...


Isiokwu: Ụka Anglịkan Aguata: Anyị agaghị agba nwaanyị dị ime akwụkwọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụlọụka CMS na diocese Aguata dị na Anambra steeti eburula bata 18

Ha kwuru na ha agaghị anabata nwaanyị dị ime ịgba akwụkwọ maọbụ ndị bikọrọ ọnụ tupu ha alụwa.

Naịjirịa

Iwe ji ndị Owere na-achọghị ka e wepu osote gọvanọ ha bụ Eze Madumere.

Ndị Owere wuchiri ụzọ na ngaghari iwe iji gosipụta na obo adịghị ha mma gbasara ya bụ ihe chọrọ ime na steeti ahụ.

Cheta na a chọrọ iwepụ Madumere nke ọtụtụ ndị mmadụ na Naịjirịa kwurula na ọ bụghị ihe ziri ezi.

Ebe ọzọ na Naịjirịa

Ị makwa aha a kpọrọ ụgbọelu ọhụrụ gọọmenti etiti na-amalite?

Gọọmenti etiti kpọrọ ya 'Nigeria Air' ma kwuo na ọ bụ njịkọ aka gọọmentị na ụlọọrụ ndị anọghị na gọomentị ka ugboelu a siri pụta.

Akụkọ mba ofesi

Ọgụegwu mba Briten bụ Cliff Richard emeriela BBC n'ikpe gbasara mwakpo ya bidoro n'afọ 2014.

Cliff Richard ekwughi ọtụtụ okwu oge e kpesiri ikpe ahụ

Ụlọikpe kpebiri ka BBC kwuo Cliff ego ruru nde naịra iri itoolu maka mmejọ e mejọrọ ya site n'akụkọ BBC dere na 2014 oge ndị uweojii na mba UK na-enyocha ya gbasara ebubo na ọ metọrọ nwa nwoke.

N'egwuregwu,

Roma ekwetela iresi otu Liverpool onye oche bọọlụ ha bụ Allison n'ọnụ ego ruru nde paụnds iri isii na isii.

A na-atụ anya na Liverpool na Allison ga-enwe mkparịta maka ego ole a ga-akwụ ya nakwa ihe ndị ọzọ.

Cheta na a wara ya isi nke gbata gbata maka ọbara na-agba ya n'ụbụrụ n'ụbọchị Satọde.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Nwagbọghọ ji otu ụkwụ agba egwu


Isiokwu: Ụka Metọdist: Kpọọ ndị ọchịehi 'ndị oyiegwu'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Onyeisiala Naịjirịa bụ onye ikpeazụ ga-ebinye aka n'akwụkwọ maka ịhazigharị ụsoro ntụliaka ndọrọndọrọ ọchịchị ụgbụa

N'ime ozi onyeisi( Prelate) ụlọụka ahụ bụ Eminensị Samuel Kanu Uche na odeeakwụkwọ ọgbakọ ha bụ Rev. Michael Akinwale wepụtara na ngwụcha ọgbakọ ndị isi ụlọụka ha mere na Yaba, Legọs Steeti.

Samuel Kanu kwuru na echiche na agwa ndị ọchịehi mere ka ha dịka ndị Boko Haram bụ ndị a kpọrọ otu na-eyi ndụ egwu kemgbe 2013.

Onyeisi ụka ahụ katọrọ ọchịchị Buhari maka ịkpọ otu Ipob ndị na-eyi egwu ma gbaa nkịtị n'okwu gbasara ndị ọchịehi.

Ọ katọkwara ogbugbu ndị ụka kraịst na ndị ụkọchukwu ụka Katọlik abụọ na Benue Steeti ma kpọkuo ọchịchị Buhari ka o cheekwa ndụ ndị Naịjirịa agbanyeghị okpukperechi ha.

O kelere gọọmentị na mkpebi ha igbochi ịchịgharị ehi ma hiwe ọdọ ebe a na-azụ ehi iji kwụsị ogbugbu ndị mmadụ.

" E kwesiri ime ihe niile iji kwado ịdịnotu n'etiti ndị Naịjiria agbanyeghị okpukpere chi ọbụla.

O kwukwara na ndị ọrụ nchekwa ala Naịjirịa anaghị arụkọ ọrụ ọnụ bụ nke mere e ji tọọrọ ụmụakwụkwọ Dapchi na Yobe Steeti.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụkwụ Neymar rọjiri akụpụla ya n'asọmpi na-abịa\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

PSG ji nde dọla nari abụọ zụ Neymar n'afọ 2017

Neymar dị afọ iri abụọ na isii merụrụ ahu n'ogweụkwụ n'ụbọchị ụka n'asọmpị Paris St-Germain na Marseille.

Ndị dokinta ekwubeghị oge Neymar ga-agbake.

Neymar ba otu PSG n'ọnwa August n'afọ 2017, o nyere goolu ruru iri abụọ na itoolu n'ime asọmpị iri atọ.

Ugbua PSG ji akara iri anọ karị Monaco.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụkọ mmanụ n'Anambara: Ndị na-ere mmanụ ụgbọala akwụsịla abụbọọrụ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Kọmishọna steeti ahụ na-ahụ maka mmiri na ihe eji enyere ndụ aka bụ Obi Nwankwo gwara ndị ntaakụkọ na ha "ekpeziela dịka ha kwekọrịtara ihiwe kọmịtị ga-eleba anya n'okwu ego iti aka n'obi na ihigharị ọdọmmanụ abụọ bụ isi sekpụ ntị na abụb ọrụ ahụ."

Ndị otu IPMAN  jụburu iresị ndị ọkwọ ụgbọala mmanụ nke mere e ji nwee ụkọ mmanụ na steeti ahụ abalị ole na ole gara aga.

Iwe ha bụ na gọọmentị akwụbeghị ndị otu ha a kuturu ụlọọrụ mmanụ ụgbọala ha ego iti aka n'obi dịka ha si kwe na nkwa.

Abụbọọrụ ha mere ọtụtụ ndị ji ịkwọ ụgbọala akpa ego ji busa ụgbọala ha, ma meekwa ndị mmadụ were ụkwụ na-aga ogologo njem ịga ọrụ maọbụ ahịa ka ha aghara ịnọrọ n'ụlọ.

Otu onye BBC Igbo gbara ajụjụọnụ na-achọghị ka a kpọpụta aha ya, kwuru na ya bụ nsogbu metụtara ya na ndị be ya maka na ha ahụghị mmanụ ụgboala ha ga-eji mụnye igwe na-enye ọkụ.

O kwuru na ha ga-aga n'Asaba gaa gbata mmanụ ụgbọala ha ga-eji mee ihe.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ụkọ ụgbọala Keke akpọwala ndị mmadụ n'ụzọ n'Abịa steeti ka iwu ọhụru malitere ọru\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Foto ezitere BBC Igbo na-egosi ndị mmadụ nọ a okporo ụzọ na-eche ụgbọala ga-eburu ha gawa ebe ha na-aga.

Kọmịshọna mgbasa ozi n'Abịa steeti bụ John Okeiyi gwara BBC Igbo na ihe kpatara ojiri di etu a bụ makana ụnyaahụ bụ ụbọchị mbido atumatu ọhụrụ gọọmentị Abịa wepụtara iji belata oke mpụ ntọọrị mmadu na-eme n'Abịa.

Ọ sị na: "Ọ bụ site elekere isii nke ụtụtụ ruo elekere itoolu nke abalị ka keke na-agba mbụ, mana gọọmentị Abịa welatara ya elekere asaa.

Ụnyaahụ bụ mbido ya, ya mere oji gbagwojuo ndị mmadụ anya."BBC jụrụ ma etinyekwere ahụhụ ndị mmadụ na-ata n'uche mgbe a na-ehibe iwu a.

Maazi Okeiyi sị na ihe a bu obele ahụhụ ndị mmadu ga-ata nwa mgbenta, makana "na o ga dị etu a ruo mgbe ahazichara nchewa, karịa iji ya bụ usoro na-atọọrị ma na-ezu ndị mmadụ ori.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ọgaghị adịghịde.

"Ahazicha usoro nchekwa, anyị ga-achọ ka ọbụrụ mgbe niile ka keke na-agba."

Lee ihe nkiri a

Iwe mpụtara ntuliaka Gọvanọ jị Alex Otti

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ụkọchukwu n'Enugu na-ahazị nzukọ mekọahụ n'ụlọụka ya\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Vincent Nzeakor bu ụkọchukwu na'ụlọuka Wordcity Assembly di n'Enugu.

Ụlọụka akpọrọ Wordcity Assembly, nke ụkọchukwu Vincent Nzeakọr bu onye ndụ ha na akwado ime nnukwu nzukọ ebe ha ga ekwu okwu banyere mekọrịta nwoke na nwaanyi.

Ihe mere ihe a jiri tụọ ndị mmadụ n'anya bụ maka okwu mmekorita nwoke na nwaanyi bụ ihe anaghị ekwusi ike. Ma na ụka, ma na ezinụlọ, okwu mmekọrịta nwoke na nwaanyi abughị ihe ndị ala anyị na ekwụsị ike.

BBC Igbo gbara Nzeakọr ajụjụ maka nke a, o kwuru si na ihe ha na-eme bụ ihe ziri ezi maka o si na akwụkwọ nso ndị ụka bia.

Gee nu ya ntị ebe a.

Vincent Nzeakor kwuru maka nzukọ mekọrịta nwoke na nwaanyị ọ ga eme

Nzeakor na-akọwa na ya mara iwu banyere nzukọ a ụka ya ga eme, sị na ọ bụ sọọnsọ ndị mebụrụ alụm di na nwụnye na ndị rụrụ afọ 25 ka a ga anabata.

 Nzeakor kwuru, "Ị ma, ndị mmadụ na ekwu na okenya na-ebido na afọ 18, mana ekweghị m na nke ahụ, ọkacha na ụdịrị nzụkọ a anyị ga-eme. Ya mere anyi jiri tinye ya etu a. Ka anyi mara na onye ọbụla na abịa abụrụla ezigbo okenya."

Ọ gara n'ihu gwa BBC na etu a na-asi na ụka ekwesịghị ịtinye ọnụ na ihe gbasara mekọrịta nwoke na nwaanyị so n'ihe bụ nsogbu uka sikwa na "ọ ya na ebute mpụ na ajọ ihe ndị ọzọ".

Ge ya ntị  ebe a.

Ụkọchukwu kwuru okwu maka mekọrịta

BBC Igbo gara n'iru jụọ ya ebe o si weta ikike o ji na eme ụrịri nzụkọ a, o wee sị na o na akwụkwọ nsọ.

Na Facebook, ndị mmadụ na eti mkpu maka ihe a.

O nwere ndị na-akọwakwa na-ọbụghị so Nzeakọr na eme ụdiri nzụkọ a, ma na enyekwa atụ, dika nke di na ala:

Nzeakor na onwe ya si na ya kwusi ike na ikike ọ sị n'akwụkwọ nsọ nyere ya.


Isiokwu: Ụkọrọ mmanụ ụgbọala na Naịjirịa: 'Iwe ji anynị'\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị nwe ụgbọala na-achọ ụzọ ọbụla inweta mmanụ ụgbọala

Ụkọ mmanụ ụgbọala alaghachiala na steeti dị iche iche na Naịjirịa ebe ụmụ Naịjirịa  na-eti mkpu na ọtụtụ ebe a na-ere mmanụ ụgbọ-ala anaghị ere ebe ndị na-ere anaghị ere n'ọnụ gọọmenti wepụtara.

Ha gara na igwe mgbasa ozi twitter we kwuputa ka ukọ mmanụ ụgbọala sị emekpa ha ahụ.

Ha katọkwara gọọmentị etiti.

Ụlọ ọrụ na-ere mmanụ na Naịjirịa bụ NNPC ekwuola na ụlọ mmanụ ha dị na steeti dị ichiche na Naịjirịa na-ere mmanụ n'ọnụ ego kwesiri nụ.

Gụrụ ihe ha na-ekwu na Twitter.

Kee mgbe ahụhụ a ga-ebi? Ajụjụ ndị Naịjirịa kpụ n'ọnụ

Ụfọdụ na-ajụ mgbe ahụhụ a ga-ebe:

N'izu gara aga, onye isi Sineeti bụ Bukola Saraki kwere na ọ bụrụ na etnye akwụkwọ PIGB ka ọ bụrụ iwu ọ ga-ebelata nsogbu ụkọ mmanụ site na- ịkwụsi  mmerụaka,izupu mmanụ petrolu:


Isiokwu: Ụloikpe jụrụ inye Shekarau akwụkwọ ifepụ gaa Hajj\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ibrahim Shekarau chịburu dịka Gọvanọ Kano steeti

Ngalaba gọọmenti na-alụ ọgụ megide mpụ na mmerụaka bụ EFCC n'aha ịchafụ gbara Shekarau na mmadụ abụọ ndị ọzọ; Aminu Bashir Wali na Mansur Ahmed, akwụkwọ maka ebubo na ha kere ego nde naịra 950 nke si n' ime ego nde dọla 115 bụ ego Deizani Alison-Madueke onye bụbu mịnịsta na-ahụ maka mmanụ agbidi mefuru maka ntuliaka 2015.

Shekarau rịrọrọ ụlọikpe n'akwụkwọ o degara ha n'abalị 28 ọnwa Mee ka e nye ya akwụkwọ iji nyere ya aka mee njem bido n'abali 30 ọnwa Mee rue Juun 23 maka hajj.

Mana oge ikpe ahụ ruru, Ọkaikpe Zainab Abubakar jụrụ imere ya ihe ọ rịọrọ.

Abụbakar kwuru: 'Ka m tulechara akwụkwọ ahụ nke o tinyere iji rịọ arịrịo ahụ, ma hụkwa ọsịsa nke e nyere n'okwu ahụ, ahụrụ m na ọdịghị mkpa inye onye rịọrọ arịrịọ a ihe ọ rịọrọ."

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọakụ mbaụwa agaghi ebinye steeti ọzọ ego -El-Rufai\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Nasir el-Rufai rụbụrụ ọrụ ka Minista ha ahụ maka Abuja

Kaduna Steeti so na steeti ndị rịọrọ World Bank arịrịọ ka ha binye ha ego ha ga eji rụọ ọrụ mmepe obodo, mana ụlọikpe ukwu kagbụrụ nke Kaduna ma gaa n'ihu kweta ka nke ndị ọzọ ga n'ihu.

Ka Nasir el-Rufai na emepe nzụkọ ndị ọkaipe na Steetị ya, bụ nke mere na Barnawa, bu obodo dị na isi obodo steeti ahụ, o kwuru na ọ bụ maka ndọrọndọrọ ọchịchị ka e jiri kagbuo ego ụlọakụ mbaụwa chọrọ ibinye steeti ya.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ọ bụ Kaduna kachasịri tozuo n'usoro eji enye ego n'ụlọakụ mbaụwa.

"Ndị ụlọakụ mbaụwa agaghị ebụnye steeti ọbụla ego ma ya bụrụ na Kaduna esoghị... ndị ụlọakụ mbaụwa nwere iwu ji ha. Kedụ etu anyị ga-esi gbachie ego steeti tozuru ma sị ka nke ndị ọzọ ga n'ihu? Ọ bụ nsogbu a di n'ihu ụlọakụ mbaụwa," El-Rufai kwuru.

BBC Igbo ezigala ụlọakụ mbaụwa ozi ka anyị nụ n'ọnụ ha mana ha asabeghi anyị ruo mgbe anyi dere akụkọ a.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọelu a rụrụ n'elu ụgbọala\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọ chọkwara ebe ọ ga-ebi.

Ọ chọpụtara etu ọ ga-eji gbuo mkpa. Ọ rụrụ ụlọelu nwere mkpuru atọ n'elu ụgbọala a.

Ya bu ihe na-ada ebube.

Ndị mere akụko a bụ Yadeta Berhanu, Firaol Belay na Habtamu Tibebu.

Akụkọ ga-amasị gị


Isiokwu: Ụlọikpe Kenya akwụsịla mmechi ụlọ ngosi TV\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Achụpụrụ ndị ntaakụkọ nọ n'ikuku mana ha ji igwe mgbasa ozi youtube na-agbasa ozi iyi ọrụ ahụ

Gọọmenti etiti mechiburu ụlọọrụ ngosi ndị ahụ maka na ha  gbasara ozi gosịrị Raila Odinga ebe ọ na-edu onwe ya iyi ọrụ ma kpọkwa onwe ya onyeisiala mba Kenya.

Odinga emerighị na ntuliaka emere n'afọ 2017, ebe a na-ahụta iyi ọrụ ahụ o duru onwe ya dịka ihe "agwụ".

Otu onye ọnụ na-eru n'okwu gbasara oke na ugwu ruru mmadụ bụ Okiya Omtata kpụpụrụ  gọọmenti Kenya ụlọikpe ka ha kwụọ ndị ụlọọrụ ngosi ahụ e mechiri ụgwọ maka mmechi ahụ.

Ego ndị ụlọọrụ ngosi TV furu ruru nde dola

Okiya gwara ụlọikpe ahụ ka ha kpebie na mmechi ahụ emechiri ụlọọrụ NTV, KTN na Citizen TV megidere iwu.

Onye ọrụ BBC nọ na Kenya bụ Ferdinand Omondi kwuru na ndị Kenya nọ na mwute maka ya bụ mmechi maka na ha anaghị enweta ihe ngosi masịrị ha.

Ndị ulọọrụ ihe a metụtara kwuru na ego ha ruru nde dollar efuola maka na ha ereghi ahịa mgbasa ozi.

Onyeisiala mba Kenya bụ Uhuru Kenyatta meriri na ntuliaka ha mere n'afọ 2017 mana e megharịrị ntuliaka ahụ n'ihi na ndị ụlọikpe kagburu nke mbụ.

Raila Odinga bụ onye ndu pati na-anọghị n'ọchịchị esonyeghị na ntuliaka mmegharị ahụ e mere n'ọnwa Ogostu afọ 2017.


Isiokwu: Ụlọikpe achụdala sinetọ Aidoko\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

E wepụtara Atai Aidoko dịka onye nnọchite PDP na ntuliaka imeụlọ PDP mere na ọnwa ikpeazụ nke afọ 2014

 Kolawole kwuru na mwepụta ewepụtara Aidoko dịka onye ga-anọchite PDP na ntụliaka imeụlọ PDP mere n'ọnwa ikpeazụ nke afọ 2014 adabaghị ma nye iwu ka Inec nara ya akwụkwọ mmerị ha nyeburu ya.

End of Twitter post, 1

Ọkaikpe nyekwara iwu ka e duo Air Marshall Isaac Alfa (rtd.) nke otu PDP n'iyi ọrụ.

 Ka e wepụtachara Aidoko dịka onye ga-anọchite PDP na ntuliaka imeụlọ PDP, ka Alfa gbara ya akwụkwọ n'ụlọikpe rịọ ka ụlọikpe kagbuo mwepụta ahụ.

Ụlọikpe nyere Inec iwu ka ha nye Alfa akwụkwọ mmeri ọhụrụ dịka onye meriri na ntuliaka imeụlọ nke PDP mere n'abalị asaa nke ọnwa Disemba afọ 2014

Ụlọikpe dakwara Aidoko nha n'otu PDP N750,000.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe achụpụla osote onyeisi omeiwu Delta steeti\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Friday Osanebi dị afọ iri atọ na asatọ bụ onye pekarịchara mpe n'afọ n'ụlọomeiwu ndị Delta steeti

Ha kwuru na ha chụpụrụ Osanebi na-anọchite anya ndị Ndokwa East, maka na ọ tụrụ asị banyere onye obodo ọ bụ.

Nchụpụ a na-abịa n'agbanyeghị na ọ nọọla n'ọnọdụ osote onyeisi omeiwu afọ atọ.

Ọkaikpe V. I Ofezi, gwara ndị Inec ka ha were ọsọ were ije napụta asambodo mmeri ha nyere Osanebi.

O kwuru ka ha nye Emeke Odegbe bụ onye otu Pdp ahọpụtara n'ụzọ ziri ezi na ntuliaka 2015 asambodo ahụ.

Osanebi nyere ọkaiwu ya ikike iji gbaghaa ikpe a.

Ọnụ na-ekwuchitere Osanebi bụ Agbanishi Obinne, gwara ndị ntaakụkọ na ụjọ atụla ha, na Osanebi gbadoro anya nakwa na-agba mbọ igbanwe ndụ ndị ọ na-anọchite.


Isiokwu: Ụlọikpe adọọla ndị omeiwu aka na ntị\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ipke nke a bụ maka usoro a ga-eji mee ntụliaka nke afọ 2019.

Okaiwu Ahmed Mohammed gwara ọnyeọbụla okwu nke a metụtara ka ha chere oge ụlọịkpe ga-ege ikpe nke a n'oge ọzọ.

Mohammed ji iwu ala dị iche iche were kwadọ nkpebi nke a.

Ụlọịkpe a ga-ege ikpe a ọzọ n'ụbọchị iri abụọ nke ọnwa a.

Akụkọ ka na-abịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe ajụla na-agaghị ahapụ Dino Melaye rue Juunu 11\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

E ji ụgbọala ọrịa buga Melaye Kogi steeti

Ndị uweojii jiri ụgbọala e ji ebu ozu na ndị ọrịa we buga ya ebe ha kpọgara ya n'ụlọikpe nta na steeti ahụ.

E buru ụzọ buga ya n'ụlọọrụ ndị uweojii na-ahụ maka ndị ohi a na-akpọ SARS n'aha ịchafụ.

Ndị uweojii kwuru na ha na-ebo Melaye ebubo mmehie akparakpa ya na ndị mmadụ mere, imebi ngwongwo gọọmenti, ịnwa igbu onwe ya nakwa ịgbapụ n'ebe e jidere ya.

Ụlọikpe a a na-akpụpụ ya taa na-eso ka ndị ụlọọgwụ hapụrụ ya dịka e gosiri na o nwereike ịgali ụlọikpe.

Dino Melaye

Cheta na Melaye nwetara onwe ya n'ụlọọgwụ ịka ọ siri n'ụgbọala ndị uweojii bu ya wụpụ ụbọchị 24 Epurel n'ụzọ Kogi.

E kwukwara na okweghi ka ndị uweojii nwụchigharịa ya ọzọ dịka ụfọdụ ndị nọ ya nsọ dị njikere imeru ndị uweojii ahụ ma ha chọọ ịnwuchu ya.

N'aka nke ọzọ, onye omeiwu ahụ gbanahụrịrị nkata ịkpọghachi ya dịka ndị Inec mere nyocha maka ndị binyere aka ka a kpọghachite ya mana ndị bịara erughi pasentị iwu kwuru.

Nyocha ahụ nke e mere ụbọchị satọde abalị 28 ọnwa Epurel nyere Melaye mmeri ebe ndị binyere aka ahụ egosighi onwe ha.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasi gị:


Isiokwu: Ụlọikpe akagbuola nkwụsịọrụnike Omo-Agege\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ndị sinetị kwụsịrị ya ọrụ ụbọchị iri itoolu

Ụlọikpe ukwu dị n'Abuja ajụla ịkagbu nkagbu o mere nkwụsịọrụnike nke ụlọimuwu mere Sineto Omo-Agege.

Omo-Agege kwubụrụ na ọ ga-ebido ọrụ ya n'ụlọomeiwu ụbọchị Tuusde mana anya ahụghị ya.

Omechara ga orụ taa, mana ọnọteghi aka tupu ọ pụọ.

N'otu aka ahụ, ndị ụlọomeiwu Sineti kwuburu na ha agaghị enye ya ohere ma meecha kwuo na ha egbochighị ya ibido ọrụ ọzọ.

Cheta na ndị ụlọomeiwu ukwu kwụsịrị Omo-Agege ọrụ n'ike n'ihi na ọ na-akwụnyere Buhari na nhazigharị atụmatụ etu ntuliaka 2019 ga-esi ga mana ọ gbara ha akwụkwọ n'ụlọikpe ma merie.

Ndị Sinetọ kwuburu na ha agaghị ekwe ka o bido oru mana ha mechara kwugharịa.

Nhazi atụmatụ ntuliaka 2019 nke ngalaba na-ahụ maka ntuliaka bụ Inec n'aha ịchafụ wepụtara buwere ntuliaka ọkwa onyeisiala ụzọ mana ụlọomeiwu ukwu tụgharịrị ya.

Onyeisiala Muhammadu Buhari jụkwara itinye aka na iwu ahụ oge Sineti mechara nke a.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe akagbuola ntuliaka imeụlọ APC mere n'Imo steeti.\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Rochas Okorocha na ndị pati APC na-akwata n'Imo steeti

Ọkaikpe Lewis Allagoa nyere iwu ka e megharia ya.

N'ikpe ya, Ọkaikpe ahụ kwuru  na mkparitaụka Okorocha na ndị ntaakụkọ nwere nakwa ihe Inec kwuru, APC eweghị ntuliaka imeụlọ n'abalị ise nke ọnwa Mee.

Ọ gwara APC ka ọ gbaa mbọ chekwa ọchịchị onyekwuoucheya site na i megharị ntuliaka ọhụrụ na steeti ahụ.

Na mkparịtaụka BBC na ọnụ na-ekwuchitere gọvanọ Rọchas Okorocha bụ Sam Onwuemedo nwere n'ekwenti, o kwuru na mkpebi ahụ bụ eziokwu.

"Akụkọ ahụ bụ eziokwu. Ụloikpe akagbuola ya ma nye iwu ka e megharịa ya. N'ezie emeghị ntuliaka ọbụla n'Imo steeti."

Cheta na otu nkewa APC na steeti ahụ ndị kwụnyere Okorocha gbara akwụkwọ n'ụlọikpe rịọ ya ka o kpebie na ntuliaka akwadoburu ime n'ọnwa Mee 5, afọ 2018, na akụghị ya isi n'ihi na o nweghị mpụtara ọbụla.

Akụkọ ka na-abịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe akpọchiela ụmụnwaanyị Ipob 114 n'ụlọ mkpọrọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụmụnwaanyị Biafra n'emume ncheta ụbọchị Biafra

Ndị uweojii nwụchiri ụmụnwaanyị ndị a na fraịde gara aga mgbe ha na-eme ngagharị iwe n'Owerri.

Ndị uweojii Imo Steeti kpọpụrụ ụmụnwaanyị ndị a n'ụlọikpe n'ebubo ịgba izu nkata megide iwu na-achị Naịjirịa.

N'ikpe ya, ọkaikpe S.K Kadurumba kwuru na onweghi ikikere ịtọhapụ ha n'ebubo eboro ha ma nye iwu ka-akpọchie ha n'ụlọikpe rue mgbe a ga-azagharị ọnụ ha ọzọ n'abalị atọ n'ọnwa Seputemba.

N'ozi Ọkaiwu ndị Ipob bụ Ifeanyi Ejiofor zitere BBC Igbo, o kwuru na ha bịara ịgbapụta ụmụnwaanyị Ipob n'ụlọ mkpọrọ ka ha si n'ụlọ na-abịa ikpe.

O kwuru na ọkaikpe a wepụrụ ebubo nke metụtara Ipob ị bụ otu akagburu akagbu na Naịjirịa site n'arụmaụka o mere banyere nke a.

O kwuru na ha ga-eburu ikpe a ga n'ụloikpe ukwu nke dị n'Imo steeti bụ nke nwere ikike ilebanye n'ebubo ndị dị aṅya e boro ụmụnwaanyị a.

Ejiofor gara n'ihu jụọ ajụjụ si kedụ etu gọọmenti ga-eji kwuo na ndị agadi nwaanyị na-atụmatụ i chutu gọọmentị na-achị Naịjirịa?

O kwuru na ndị nne a na-egosipụta ikike na ugwu ruru ha n'inwe ọgbakọ dị ka ngalaba iri anọ (Section 40) nke iwu Naịjirịa kwadoro ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe akwadola ndị sineti na ọjụjụ Magu\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Buhari họpụtara Magu ugboro abuọ ka ndị sineti were ya dịka onye isi EFCC

Onyeisi ala Naijiria bụ Muhammadụ Buhari họpụtara Magu ịbụ onyeisi EFCC ugboro abụọ mana ndị sineti jụrụ ya ugboro abụọ.

Dịka nkachi a si ga, ọkaikpe ukwu a kpọrọ John Tsoho kachiri na EFCC echeghị ọfụma mgbe ha na-eche na ndi sineti ga nabatarịrị nanị onye ndị isi ọchịchị họpụtara.

Tsoho kwuru na sineti nwere ikike i mgba mbọ hụ na sọsọ ndị tozuru etozu ka a ga họpụta maka ọrụ onyeisi ngalaba n'ahụ maka ibuso mpụ na nrụrụaka na Naijirịa.


Isiokwu: Ụlọikpe akwụsịla ịṅụ iyi ọrụ Ekenze dịka osote gọvanọ n'Imo steeti\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ekenze kwesiri ịnọchị Eze Madumere bụ onye akụkọ pụtara ụnyaahụ na a chuturu ya n'ọkwa ahụ ebe ọ bịaghị zara ọnụ ya maka akwụkwọ a gbara ya.

Ikpe ụlọikpe ahụ bịara taa dịka a chọrọ ibodo idu Ekenze iyi ọrụ ahụ.

Imo Steeti: Ọfọrọ ọnwa atọ ka achabie ikpe Madumere

Ọkaikpe steeti ahụ bụ Miletus Nlemadimgwara ndị gbakọrọ maka mmemme idu iyi ọrụ ahụ maka ya bụ ikpe nke mere e jiri kwụsị ya bụ mmemme.

Cheta na nchutu e mere Eze Madumere mejọrọ iwu ụlọikpe nyere n'ụtụtụ ụnyaahụ ịkwụsị usoro nchutu ya.

Ọkaikpe Ben Iheka nyere iwu ka a kwụsị usoro niile e ji maka nchutu Madumere rue mgbe a ga-eme mkpesa maka ikpe ahụ ma kpezie ya.

Mana ndị ụlọomeiwu steeti ahụ gara n'ihu chutuo ya ụnyaa.

Madumere kwuru na ya ga-aga ụlọikpe maka nchụda ya.

BBC Igbo gbara mbọ inweta ụlọomeiwu Imo ka a mara ihe ga-emezi mana onweghi ony zara oku.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe amaala Dariye ikpe imefu ijeri naira 1.6\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Joshua Dariye chịburu dịka Gọvanọ Plateau steeti si na otu PDP banye APC n'afọ 2016

Jọstis Adebukola Banjoko nke ụlọikpe a dị n'Abụja makwara Dariye ikpe maka mmerụaka dịka o siri metụta nde narị naira 250 nke e nyere ụlọọrụ Pinnacle Communications site n'ego maka idozi ihe mbize mebiri.

Ngalaba gọọmenti na-alụ ọgụ megide mpụ na mmerụaka bụ EFCC n'aha ịchafụ kwupụtara nke a na Twitter.

End of Twitter post, 1

Akụkọ ka na-abịa


Isiokwu: Ụlọikpe amachiela EFCC na DSS ịchọ ihe n'ụlọ Wike\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ọkaikpe Ahmed Mohammed bu onye nyere iwu a n'ụbọchị Wenesde mgbe okwuru na agaghị enye ha akwụkwọ ka ha ga chọọ ihe n'ụlọ ndị Wike nwere makana o nwere ikike machiri inyocha ya maka ọ bụ gọvanọ. Ihe bụ ihe iwu ala Naịjirịa kwuru.

N'afọ 2017, Wike gara ụlọikpe ka o nwete ikike ga-amachi onyeisi ndị uweojii, ndị EFCC na ndị DSS i nweta akwụkwọ ga-enye ha ikike ị ga n'ụlọ ya ga mee nyocha.

Mana ndị a akpọrọ aha kwuru na ha nwere ikike ị ga ụlọ Wike.

Ka Ọkaikpe Mohammed na nye ikpe ya, ọ tụrụ aka na ndị a akpọrọ aha kwenyere na ihe Wike kwuru na ihe iwu ala kwuru bụ na agaghị eme ya nyocha.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe atọhapụla Dino\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Dino Melaye na gọvanọ Kogi steeti were nnukwu esemokwu

Ọkaikpe Narisu kwuru na Melaye ga-akwụ nde 10 tupu ọ nawa maka "ahụ adịghị ya".

Cheta na Melaye nọ n'aka ndị uweojii maka ebubo eboro ya banyere ndị ntọọ a nwụchịkọrọ na Kogi steeti, bụ ebe ya n'aka na-achị steeti ahụ adịghị ya.

Akụkọ ka na-abịa.

Akụkọ ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe atụọla Jolly Nyame nga maka mmerụaka\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Jolly Nyame chịrị Taraba steeti dịka Gọvanọ bido n' ọnwa Mee 29, afọ 1999 rue Mee 29, afọ 2007.

Ọkaikpe Jọstis Adebukola Banjoko mara Nyame ikpe maka 'imefu of nde naira N165 n'ụzọ akwụghị ọtọ'.

Ngalaba gọọmentị na-ebu agha megide mpụ na mmerụaka bụ EFCC n'aha ịchafụ kwupụtara nke a n'igwe okwu Twitter taa.

End of Twitter post, 1

Jolly Nyame, onye otu PDP, chịrị Taraba steeti dịka Gọvanọ bido n' ọnwa Mee 29, afọ 1999 rue Mee 29, afọ 2007.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe atụọla ndị Boko Haram 113 mkpọrọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Boko Haram egbuola ihe karịrị mmadụ puku iri abụọ ebe ha chụpụrụ mmadụ ruru nde na mpaghara Naịjirịa, Chadị kamgbe ha malitere n'afọ 2009.

Ndị a amara ikpe nwetere oge dị icheiche mgbe akpụpụtara ha n'ụlọikpe pụrụiche dị n'ọdọ ndị agha Naịjirịa dị na Kaịnji, Naịja steeti.

Iwu a sịrị ndị a dara gunyere ị so n'otu Boko Haram, izo ozi ga-enyere ndị ọrụ nchekwa obodo aka, inyere ndị otu oyi egwu aka ma soro mee ihe ga-eyi obodo egwu, nke butere ogbugbu mmadụ.

Ndị ikpe a metụtara gụnyere Kabiru Mohammed, bu onye Kaban-Magadan, dị na Funtua, Katsina steeti. Eboro ya ebubo na azụru ya maka iji ogunigwe na ihe iyi egwu ndi ọzọ. Ndị nchekwa kwukwara na o so mkpa ike na Bama, Konduga, na Baga dị na Borno steetị nakwa Damaturu dị na Yobe steeti.

Mohammed kwuru na ya banyere Boko Haram n'afọ 2013 ma bụrụ onyeisi.

Ndị Boko Haram a nwụchiri n'afọ 2009

E kwuru na o du ndị ọzọ ga mwakpo mmadụ na obodo.

Mohammed gbakwara ama na ọbụghị mmadụ kwanyere ya ịba Boko Haram, mana onwere mgbe ike ụdịrị ndụ ha na-ebi gwụrụ ya ike, nke mere ojiri tụfọ egbe ya wee gbaje Katsina.

Anwụchịrị ya na 2015 n'ọdọ ụgbọala na Katsina. O kwenyere na ebubo asaa eboro ya nke mere eji tuọ ya mkpọrọ mkpụrụ ọka ruo afọ 30.

Ụfọdụ ndị ọzọ atụrụ mkpọrọ bụ Adamu Mohammed dị afọ 22, ma bụrụ onye Gombe steetị.

Eboro ya ebubo na o gburu mmadụ isi ma tụọ ogbunigwe n'ime ahịa. Mohemmed kwenyere na ya gburu mmadụ isi, ma kwuo na ọ bụ n'ime iyi ka ọ tụnyere ogbunigwe ahụ.

Ya na onwe ya nwetere afọ 25 na mkụrụ ọka.

Ihu foto ndị Boko Haram a na-achọ achọ

Banzana Yusuf, bu onye Kano, nwetere afọ 20 maka etu aka ya siri dị na ntọrọ umu Chibok n'afọ 2014.

Otu onye ndị DSS kpọrọ "ezigbote onye Boko Haram" bụ Sabo Kyari Mohammed, nwetere afọ isi na mkpọrọ. Ekwụrụ na Mohammed na-agbara ndị Boko Haram ama ma soro mee mwakpo akpọrọ "operation pointand kill" na Bekee na obodo ya bụ Misau di na Borno steeti. Ndi agha nwụchịri ya na nwụnye ya na umu ya na Platu steetị.

Zainab Idris, bụ nwunye onye isi agha Boko Haram akpọrọ Babawo, sọ na ndị a amara ikpe....


Isiokwu: Ụlọikpe atụọla ndị ekweghịekwe na Kameroon mkpọrọ\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Mancho Bibixy tupu anwụchịe ya

Ndị ihe a metụtara gụnyere Mancho Bibixy, bubu onye ntaakụkọ na radio na mpaghara Kameroon na-asụ Bekee, na mmadụ isii ọzọ.

Ndị a ga anọ mkpọrọ site afọ iri rue afọ iri na ise.

Ndị na-asụ Bekee na Kameroon bidoro emume ekweghịekwe n'afọ 2016 ka ha na-ekwu na ndị si na mpaghara Kameroon na-asụ Frenchị na-emekpa ha ahụ, ma na-egbọchịrị ha ụzọ ọganihu.

Ekweghịekwe a mechara bụrụ ihe yiri agha, bukwa nke butere ogbugbu mmadụ.

Mmadu puku na puku gbagara Naịjirịa ka ndị nchekwa Kameruun ji aka ike eso ndị a na-acho inwere onwe ya.


Isiokwu: Ụlọikpe dị n'Amerịka tupụrụ ikpe ndị IPOB n'ụlọikpe ha\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Ụlọikpe ahụ tupụrụ akwụkwọ ikpe a site n'aka Ọkaikpe Dabney Friedrich, maka na o kwuru na ha enweghị ụdịrị ikike ahụ maka na ndị gọọmentị Naịjirịa nwere iwu nnwereonwe na mba ofesi, nke Bekee kpọrọ 'foreign immunity'.

Ipob gbara akwụkwọ a site n'aka Ọkaiwu Godson M. Nnaka bi obodo Texas, nakwa ndị ọkaiwu ibe ya, ka ha kwuru na ha chọrọ pasentị 40 n'ime nde dọla 550 anatara n'ego Abacha zuru.

Ndị ha kpọrọ aha n'akwụkwọ a ha gbara gụnyere onyeisi ndị agha Naịjirịa bụ Lieutenant General Tukur Buratai, onyeisi ndị SSS bụ Lawal Daura, onye bụbu onyeisi ndị uweojii bụ Solomon Arase nakwa onye nọchitere ya bụ Ibrahim Idris.

Ndị ọzọ bụ gọvanọ Abịa bụ Okezie Ikpeazu na nke Anambara bụ Willie Obiano.

Ipob gbara akwụkwọ a n'Amerịka, ebe ha kwuru na a na-emegide ikike ha nwere dịka mmadụ, na-egburu ndị otu ha nakwa mekpaa ndị otu ha na-eme ngagharịiwe ahụ n'etiti 2016 na 2017.

Ọ bụghị ụlọikpe mbaụwa dịka anyị deburu na mbụ, kama ọ bụ ụlọikpe dị n'Amerịka.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:


Isiokwu: Ụlọikpe enyela iwu ka anwụchie Innoson\n Nyere aha a dị n'elu nke akụkọ ifo, chegodị akụkọ a.\n

Innocent Chukwuma

Cornel Osigwe bụ ọnụ n'ekwuru Innoson group kwuru nkea na-mkpakọrịta uka ya na ndị BBC.

A na-ebo Chukwuma na o hiri asaa na anya jụ ị za oku ụlọikpe kpọrọ ya tata bụ Afọ 9/2/18.

Mana Cornel Osigwe siri na ụlọikpe e nyeghị Chukwuma akwụkwọ ị bia za oku ahụ. Dika o siri kwuo, ọ bụ na-asịrị ka ndị ọkaikpe ya nuru ya bụ oku were si ka ha bia mara ma ọ bụ eziokwu.

Ndị ọkaikpe Chukwuma kọwatara ụlọikpe na ọ nweghị ha ji nwete akwụkwọ ya bụ oku. Mana Jọstis Mojisola Dada na-ahu maka ya be ikpe gara n'ihu si ka anọrọ n'ụlọike ahụ nye nay akwụkwọ oku ọzo.

Ndị ọkaikpe Chukwuma yọro ụlọike ka ha zitere ya akwụkwọ oku dika iwu obodo siri kwuo karia ị nye ya akwụkọ n'ihu ụlọikpe.

Dika Cornel Osigwe siri kwuo, ọ sịrị na ya na-enyo na aka enwe dị na ya bụ ofe.

Ka ọ dị ugbua, Ndị ọkaikpe Innoson Chukwuma a gala ị hụ ịkpesara ụlọikpe nke Appeal ka ọ nyere ha aka mee ka e zitara Chukwuma akwụkwọ oku dịka iwu obodo siri kwụo.

Na ọnụ okwu ya " Innoson bụ o ji ego acho ego a maama, ọ naghị atụegwu ị za ụloikpe oku".