Ifeanyi Ugwuanyi bụ Gọvanọ Enugwu steeti

Onye ode akwụkwọ ụkwụ nke steeti ahụ Festus Uzor gwara BBC nke a mgbe anyị kpọrọ ya n'ekwenti tata.

Ka ọ dị ugbua ndị ọnụ n'eru na-okwu n'ala Igbo bidolari ikele Gọvanọ Ugwuanyi.

Osote onyeisi nke ụlọomeiwu ukwu dị  n'Abụja bụ Ike Ekweremadụ kwuru na ya bụ mmeri abụghị nke Ugwuanyi sọsọ  mana ọ bụ " mmeri udo, ike oke nhatanha na mmepe obodo nke Engugwu steeti".

Ekweremadu kwuru na "mmeri a ga-agba Gọvanọ Ugwuanyi ume ma mee ka omee karịa ka ọ meburu na mbụ" ma nyekwa ya ike maka ịzọgharị ọchịchị nke afọ 2019.

Cheta na Gọvanọ Ugwuanyi na Ayaogu Eze na agbarita mgba n'ụlọike kemgbe ha mechere ndọrọndọrọ nke imeụnọ PDP n' Enugwu nke họpụtara Ugwuanyi.

Ayogu gbara akwọkwụ n'ụlọikpe n'arịọ ka ụlọikpe nyere ya aka kagbuo nhọpụta PDP họpụtara  Ugwuanyi maka ịzọ ọkwa Gọvanọ Steeti ahụ maka na usoro esiri họpụta ya ezighị ezi.

Mana ụlọikpe mbu ma nke abụọ wezụgara ya bụ arịrọ Ayogu rịọrọ maka na ha sị na ọkpa esịghị ya bụ arịrịọ ike n'ala.

Ụgbụa ụlọikpe ụkwu akwadola mkpebi nke mbụ na nke abụọ nke wetere ya bụ isi okwu na njedebe.

Akụkọ dị mkpa n'ịchafụ : Kpochapụ ndị nchekwa juru n'ụzọ ọwụwanyanụ Naịjirịa - Sineti

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ifeanyị Olumba bụ okwuru ọha gwara BBC Igbo gwara na ọ gbagojuru ya anya etu o si bụrụ naanị ndị nọ na mpaghara 'Ọwụwa anyanwụ ruru nde iri denyere aha n'akwụkwọ.

O kwuru na ọtụtụ Ndigbo si mba ofesi gara n'ala Igbo ga debanye aha mgbe a na-anata "PVC".

Olumba kwuru na ọ bụrụ na Ndigbo apụtaghị were PVC ha n'uju mgbe ahụ na ihe ọ pụtara bụ na ndị ọzọ ga-ahọpụtara ha onye ga-achị ha.

Onye ọzọ nwere echiche pụrụ iche bụ Ike Abonyi, onye bụ ọkachamara n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị kwuru na ọnụọgụgụ ahụ a gụnyeghị Ndigbo nọ na mba ọzọ dịka Legos.

O kwuru na Ndigbo bi na mba ndị ọzọ ka ndị bi n'ọwụwa anyanwụ ya mere n' ọnụọgụgụ ahụ enweghị ihe o mebiri.

Cheta na ụlọọrụ na-ahụ maka ntụlịaka na Naịjirịa bụ Independent National Electoral Commission(INEC) ekwuola na mmadụ nde asatọ na ọma debanyere aha maka ntụlịaka na-abịa.

Onyeisioche ha bụ Mahmood Yakubu kwuru nke a na nzukọ ndị isi ala n'Abuja.

Kedụ mmadụ ole bi n'ọwụwa anyanwụ ga-ebinye aka na ntuliaka a?

N'ime mmadụ nde iri asatọ ga-ebinye aka na ntụlịaka na-abia, ndị mpaghara ọwụwa anyanwụ(South east) pekarịchaa na mpe.

Ha dị mmadụ nde iri.

Ndị kachasị were denye aha maka ntụlịaka a bụ ndị ndịda ugwu(North West) dị nde iri-abụọ.

Ọnụọgụgụ a ji pasenti otu gafee nke afọ 2015 bụ 11 pasenti.

Ntụlịaka nke onyeisiala ga-amalite n'ụbọchị Satọde bụ 16 Febụwarị, tinyere ntụlịaka nke ndị gọvanọ na ụlọomeiwu obere bụ ụbọchị Satọde, 2 March, 2019.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria election 2019: Ọ bụrụ na Ndigbo ekweghị, e kwenyere anyị - Ifeanyi Olumba


Ifeoma Ofiah bụ nwatakịrị dị afọ itoolu mụtara ịgba egwu na nwata ma na-akuziri ụmụaka ibe ya etu e si agba egwu.

Ofiah gwara BBC Igbo na ịgba egwu na-enye ya ọṅụ.

O kwukwara na ọ chọrọ ịbụ nọọsụ mgbe o toro.

Lee ihe ndị ọzọ o kwuru ma mara ma e nwere otu nzọ egwu maọbụ abụọ ị ga-amụta n'aka ya.

Ndị mere akụkọ a bụ Chiemela Mgbeahuru Peter na Ikechukwu Kalu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Children's Day: "Ịgba egwu na-enye m ọṅụ"


Igbo culture: Egwuregwu ụmụaka Igbo jiri nwee aṅụrị oge gboo.

Ọ na-abụ nwantakịrị nụ olu nne ya, o jiri ọsọ jiri ije laruo ụlọ maka ụtarị.

Oge ahụ ka ụmụaka mara etu e si enwe aṅụrị na etu e si egwu egwuregwu.

Oge ahụ, ndị mmadụ anaghị achịrị obi ha n'aka maka onye agbataobi ha, kama nwa bụ nwa ọha, nwantakịrị ọbụla nwereike ịga n'ụlọ onye agbataobi ya ọbụla soro ụmụaka ibe ya gwurutu egwu.

Egwuregwu akarịka nụ, tupe e mee nke a, mee nke ọzọ, chi a na-achọ iji, ụfọdụ oge, ụmụaka anaghị echeta dị na ha eribeghi nri.

Ọ dịzị ka ụfọdụ egwuregwu ahụ alachala maka na o nweghizi onye nwere ohere ha ugbua, nakwa egwu abịala ọtụtụ mmadụ, e nweghizi ntụkwasi obi ebe agbataobi nọ.

Mana, ọ dị mma ka anyị laghachitu azụ chetara ihe ndụ dịka ya oge oge gboo.

Egwuregwu ụmụaka n'egwu mgbe gboo

1. Ịwụ ụdọ:

Ụmụaka na-awụ ụdọ ihe dị egwu. A na-eji ya eme nwale ọ ga-emeri ibe ya ọkachasị ụmụnwaanyị. Otu onye jide n'otu isi, onye ọzọ ejide n'isi nke ọzọ, ndị mmadụ e si n'ihu mana azụ na-abanye.

Ọ naghị adị mfe isi n'azụ banye mana ebe ahụ ka ọ na-aka mma maka ụfọdụ oge, iwu na-abụ na ị ga-esiriri n'azụ febanye, ị melighi ya, ị pụọ.

Ịwụ ụdọ bụkwazi otu ụzọ ndị mmadụ si emegharị ahụ iji taa ahụ ma gbasie ike ugbua

2. Ịkpọ ọga:

Ụmụnwaanyị kwenu! Ebe a ka ụmụaka ụmụnwaanyị na-egosi onwe ha nke ọma.

Ụfọdụ ụmụnwaanyị ga-akpọgide ọga kpọgide ọga, ha agaghịdị anụ oge nne ha kpọrọ ha ruo mgbe o jiri ụtarị bịa. Ịkpọ ọga ọkụ ọkụ bụ nụ egwu e ji, i juo oyii, a gafee gị ozugbo.

A na-akpọ ọga, a na-akpụ aka n'akwa ha, oge ụfọdụ na-egosi ụdị ịba ha yi ma ndị na-eyighi ịba cha cha. Ụfọọ̄ụ ụmụnwoke kpọkwara ọga n'onwe ha mana ọ bụ ọkacha ụmụnwaanyị bụ ndị kpọrọ ọga nke ọma.

3. Ife Kaịt(Kite):

"I fere kaị mgbe i pere mpe?" N'ọlụ onye egwu Zoro. Ife kaịt adịghị mfe cha cha maka ọtụtụ ndị amụtaghị ya rue taa. Ị ga-eji aka gị rụọ ya ma zuru eriri akwa nne gị jiri fee kaịa mana ekwela ka o jide gị.

Ife kaịt tara obere akpụ mana ndị mụtara ya na-efepụ ya, ụdị ọṅụ na mkpu a na-eti ma ị na-afụ ya n'igwe.

Mmadụ niile a na-agwa gị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ị nyara bọres ka ị kpọrọ ọga? Lee egwuregwu ụmụaka mgbe elu bụ ala ọsa


Igbo ekwuzila maka ịhazịgharị obodo Naịjirịa

Osita Okechukwu bụ onyeisi ndị Voice of Naịjirịa

Okechukwu kwuru na ị kwadọ onyeisiala Muhammed Buharị ga-enye Ndigbo ohere ị nwete ya bụ oche onyeisiala na 2023.

Akụkọ maka Codiene apụtala ọzọ

ụmụ ntorobia na aṅụbiga ogwu codiene oke

Ministri na ahụ maka ahụike sị na ha ekpochapụla ọgwu ụkwara kodin ruru nde abụọ na ụma dị na ahịa na Naịjirịa.

Okammuta Isaac Adewole bụ minista ahụike na Naijịrịa kwuputara nke a n'Abuja mgbe otu ehibere maka nyocha mkpamkpa ya bụ ogwu na-akpa bịara ị kọrọ ya ihe ha chọpụtara.

Ọkụ na agba na Califonia

Ọkụ na-agba ọzara na Califonia, US

Ọ bụrụ na ndị nke gị nọ na Califonia mba US biko kpọọ ha jụọ ma ha apụtakwa n'ụtụtụ a maka oke ọkụ na-agba ọzara nke batara n'ala ahụ.

Ihe dịka mmadụ atọ anwụọla n'aka ya bụ oke ọkụ nke ajọ ikuku mere ka onwusiwa ike kemgbe ụnyahụ.

Egwu ahọọla Nemanja Matic

Nemanja Matic bụ onye serbia na-agbara Manchester United

N'egwuruegwu, Nemanja Matic bụ onye otu Manchester United agaghị eso gbaa bọlụ mbụ nke ndị otu ha na ndị Leicester city ga-akwata na  mkpuru ụbọchị iri nke ọgọst.

A kana eleta Matic anya n'ụlọọgwụ maka ahụ o meruru mgbe ọ gbara iko mba ụwa.

Gee akụkọ anyị n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ kachasị n'ụtụtụ a: Okechukwu sị Ndigbo tinye uche na ịnweta ọkwa onyeisiala 2023


Igbo kpara ike mgbe gboo

Dị ka Igbo bụ ndị siri ike, mana enwere ufọdụ mba n'ala Igbo eji ihe ike mara.

Na agbanyeghi na enweghị mgbe ndị Igbo bịakọrọ ọnụ were lụọ agha, ndị Igbo lụritara ọgụ n'etiti onwe ha ma ha na ndị agbata obi ha lukwara ọgụ.

Gịnị na-akpata ọgụ n'ala Igbo mgbe ochie :

a) Izọọ ala okeala/ nsogbu okeala

b) Ahịa (ọ kachasị mgbere ohu)

ch) Ọgụ akwuru ugwọ

e) Amụma ndị nnanna

f) Iguzogide ndị ọcha.

Ugbua, ka anyị lee ufọdụ mba ikpara ike n'ala Igbo -

Umu Ekwumaenyi : Ezza, Ikwo na Izzii -

Osiri ndị Briten ike imeeri ndị Ezza n'agha

Ka ha siri Bido

Akụkọ mgbe ochie na akọwa na ọ bụ otu nwoke aha ya bụ Ekwumaenyi sịrị mba di anya were kwata Amuzu.

Akụkọ a kọrọ n'ọnu na-akọwa na Ekwumaenyi mutara Ezekuna, Noyo na Olodo.

Ezekunna mụtara Ezza, Noyo mutara Izzi ebe Olodo mụtara Ikwo.

Ihe mere Ebonyi ji bụrụ "elelịa nwa ite"

Ihe mere e ji alụ nwaanyị n'ozu n'ala Igbo

Njiri mara :

A na-akpọkarị ha ndị 'ọgụ ukwu' n'ihi na ọgụ ha ji akọ ugbo sara mbara karia ogu ndị ọzọ n'ala Igbo.

Umu Ekwumaenyi bụ ndị eji ikọ ji mara. Ha siri ike ma dịka  A. E, Afigbo dere n'akwụkwo ya bụ 'Ropes of Sand', ọ kọwara na ụmụ Ekwuymaenyi , ọkachasị Ezza bụ ndị eji ịkọpụta Ji were mara ma burukwa ndị ọkachamara n'ihe gbasara agha okpuru (gorilla warfare).

Ka ha sị gbasaa

Akụkọ ochie kwuru na Ekwumaenyi buru amuma na ụmụ ya ga-agbasa ruo mpaghara Cross River nke taa ma ruo kwa akụkụ mmiri Benue nke dị na Benue steeti nke taa.

Nsibidi: Akara ochie e jiri mara ndị Igbo

Lee 'ọgbanje’ Igbo ji eme ọnụ

Ohafia

Egwu Ikpirikpi ọgụ ndị Ohafia

Mgbe ochie n'ala Ohafia, nwoke tozuru etozu bụ onye gara agha ma gbụrụ isi mmadu lọta.

Onye lọtara ya bụ agha na apụta soro ibe ya gbaa egwu Ipirikpe ọgụ bụ egwu eji mara Ohafia rụo ubochị taa.

Ihe ise na-amasị Nnamdi Kanu ị maghị

Ihe mere ndị Naịjịria ji enye otu ụzọ n'ụzọ iri

Ka ha siri bido

Akụko mgbe ochie a kọrọ n'ọnụ na-ekwu na ndị Ohafia si na Andoli were gbapụ ọsọ mgbe ha nuru mkpọtu dị ka ndị agha a na-achọ iwakpo ha.

Akụkọ a kwuru na... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Igbo Ancient Warrior Tribes : Mba abụọ kpara ike mgbe ochie


Igbo kwenyere na otu ihe e ji a mara nwoke bụ ị nwe ike ịtụwa nwaanyi ime.

Nke a mere na ọtụtụ na-eme ihe niile iji hụ na ha lụrụ nwanyị ma mụọ nwa.

Kama e nwere ọtụtụ ihe ụmụnwoke na-eme na-ebute spam ha ịgba ọnyụpa n'ime ihe o kwesiri ịme.

Gịnị bụ Uze?

Uze nwoke

Uze bụ seelu sị n'ahụ nwoke nke nwereike ịtụwa nwaanyị ime.

Ọ bụ n'akpa amụ ka a ahụ nwoke si emepụta ya. Ọ bụ mkpụrụamụ nke bụ Testes na bekee na-emepụta uze.

Dịka e si gosi n'ihe onyonyio ndị BBC wepụtara, uze na-abanye n'ahụ nwaanyị mgbe ya na nwoke nwere mmekọ na-eru narị nde abụọ na iri ise.

Kama dịka etu aru nwaanyị si arụ ọrụ, ọ bụ nanị ihe dịka iri abụọ na-erute ebe akwa nwaanyị nọ.

Lee ihe ụmụ nwoke na-eme na ebute ọnwụ maọbụ ịgba ọnyụpa spam ha.

BBC Igbo na Dọkịnta bụ okaibe n'ihe gbasara nwoke ịtụwa nwaanyị ime bụ Uche Nwagha ebe ọ gwara anyị ụfọdụ ihe ụmunwoke na-eme na amaghị na ọ na-egbu uze ha.

Ịṅụ sịga ṅụfee ya oke.

Oke sịga adịghị mma maka uze nwoke

Dokịnta Uche Nwagha kwuru na ịnụ sịga ṅụfee ya oke na-ebute ka ọnụ ọgụgụ uze ha pee mpe.

Akụkọ a anaghị akọwa na ịnụ sịga na-egbu spam nwoke, kama ịṅụfee sịga oke, nwereike imetụta ọ dịmma uze gị.

N'aka nke ọzọ, nyocha ndị mahadum nke Sheffield na mahadum Manchester mere nnyocha ma nke a ọ bụ eziokwu.

Ha kwuru na o nweghi ihe siri ike gosiri na ịnụ siga na-ebute ogbugbu spam, kama dọkịnta Allan Pacey kwuru sị, "Na-agbanyeghị nyocha anyị, ọ dị mkpa ka ụmụnwoke soro ndụmodụ ndị ọrụ ahụike ma hapu ịṅụfe Sịga oke".

Ọbante nke emepụtara na naịlọn wee dụọ maọbu ọbante jisiri akpa amụ ike

Ịba eji Nylon mee

Dọkinta Nwagha kọwara na ụmụ nwoke iyi ịba eji nylon mee maọbụ nke kechisiri akpa amụ ike adịghị mma.

O kwuru na akpa amụ bụ ụlọ mkpụru amụ ebe na-emepụta spam ekwesịghị ị dị ọkụ.

Ekpe m ọkụ na spam adịghị na mma ma ncha.

Ịnya ụgbọala maọbụ gwongworo nke ijin ya dị n'okpuru oche ọkwọụgbọala

Ndị na-anya ụgbọala injin ya nọ n'okpuru oche ya na-enwe nsogbu uze.

Dkt. Uche Nwagha kọwara na ndị na-anya ụgbọala dịka bọsụ na gwongworo na-enwekarị nsogbu uze (sperm) adịghị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Igbo kwuru na ọ bụ iwe  na Buhari gbochiri ebe e si ebupụsị ego ji Obasanjo.

Na mkparịtaụka BBC na Obasanjo nwere na nsonso, o kwuru na Buhari amaghị ọrụ ma ncha, na ọ na-akpa oke nakwa na o nweghị ahụ ike  nke elu ahụ nakwa nke uche.

Mana Joe Igbokwe kwuru na okwu ahụ bụ 'okwu nkọgheri' n'ihi na " ihe Obasanjo arụnwughị n'afọ asatọ ọ nọrọ na ọchịchị na Buhari, onye o kwuru na ahụ adịghị rụrụ ya n' afọ abụọ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Muhammadu Buhari: Iwe Obasanjo bụ na Buhari gbochiri ebe e si ebupụsị ego


Igbo nwere Ebu nwe Nfụ

Ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo na-ekwu ọtụtụ mgbe n'obodo ọbụla ị gara ma ị na-ahụghị onye Igbo, mara na ya bụ ebe adịghị mma obibi.

N'agbanyeghị na ndị Igbo bụ ndị pekarịcharịsiri mpe n'agbụrụ atọ kachasị na Naịjirịa, ha nọcha n'akụkụ mba ụwa niile.

Mana ọ ga-adị mma ka anyị leba anya mara ihe na-aka ndị Igbo obi n'ebe nille ụwa soturu.

1.Okwukwe n'ime ụmụ ha

Chigozie Oguine bụ onye ji ego achụ ego na mba Amerịka kamgbe afọ iri abụọ kwuru na okwukwe ndị Igbo nwere n'ebe ụmụ ha nọ so ebunye ha iru ọma ebe ọbụla ha nwetere onwe ha.

O kwuru na onye Igbo ọbụla mụrụ nwa na-enwe okwukwe siri ike na nwa ahụ ga-emeriri ọfụma ebe ọbụla ọ gara, ya mere mmụọ ọma ji eso ndị Igbo.

2. Igba mbọ

I chetara mgbe anyị wetara ụnụ akụkọ onye Igbo na-azụ ahịa mgbuka na Johanesburg.

Johanesburg: "A chụrụm n'ọrụ mana a bụzịm onye na-enye ọrụ na South Africa"

Ezenwa Ozoigbo dị afọ 30, na-ekwu na mgbe ọ bịara na mba South Afrịka, na echiche na onweghị onye ga-enyere ya aka na mba ahụ mere ya ka ọ gbasie mbọ ike.

Mbọ ọ gbara bụ na ọ na-arụ ọrụ ma na-edowe ego ọ tụkọtara na kom kom rue mgbe o zuru ịmepe ụlọahịa nke ya.

N'ọnụ ya, "Onye Igbo na-eche maka echi makana ọ chọghị ịbụ ohu kwa mgbe mgbe."

3. Ha achọghị ịkụda obi nne na nna ha zipuru ha

Nneamaka bụ onye Ezinifite dị n'Anambra steeti bi mba Amerịka

Onye Igbo ọbụla nwere ezinụlọ o si wee pụta. Ebe ọbụla o mechara nwete onwe ya, ọ gaghị achọ ka ọkụda obi ndị bee ya tụmadị nne na nna ya zipuru ya.

Nke a mere ka Nneamaka Fidelis, onye bụrụla nọsụ na mba Amerịka gwa BBC Igbo na ọ ga-agbagide mbọ bụrụkwuo Dọkinta ahụike na mba ahụ.

4.Nwanne gosi m 'way'

Apprenticeship scheme: Etu Igbo si jiri ịgba bọyị enyere onwe ha aka

Ọ bụrụ na ị bụ nwafọ Igbo ma ihe a na-akọ, ị ga-anụtụgo okwu 'nwanne gosi m way'.

Ndị Igbo na-enwe anụrị pụrụiche ma ha hụ nwanne ha na mba ọzọ nke a na-emekwa ka ha nyere onwe ha aka.

Ọ bụ agwa hụ bụ ihe bidoro usoro ịgba boy n'ala Igbo nke na-euzi ewu n'ụwa niile.

5.Ha anaghị atụ egwu ilu nwaanyị maọbụ dị na mba ọzọ

Etu... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Igbo People: Ihe 10 mere ndị Igbo ji akpa ike n'akụkụ ụwa ọbụla ha nọ


Igbo nwere mmadụ n'ezie. Nke a gosiri onwe ya n'asọmpi a, dịka ha nọ na-atụtụ ọla n'akanri na akaekpe.

Naịjirịa nwetara mkpokọta ihe nrite 127 n'asọmpi a, mana lee ndị Igbo so tụkọta ihe nrite ndị ahụ.

Eze Joy Ogbonne

N'afọ naanị 15, o debanyela aha ya n'aha a gaghị echefu ọsịsọ n'ụwa asọmpi ibuli igwe Naịjirịa.

Ogbonne a mụrụ ụbọchị isii nke ọnwa Juun 2004, gara asọmpi ahụ bụrụ 'agụ'.

Nwaada a kpokọtara ọlaedo atọ.

Ọ bụ onye Ebonyi steeti.

Amalaha Joy Chika

A machiri ya isonye n'egwuregwu a afọ abụọ n'afọ 2014 iji taa ya ahụhụ maka ọgwụ ike a chọtara n'ahụ ya

Amalaha a mụrụ ụbọchị 28 nke ọnwa Ọktoba 1997, ji aka na-ekpokọ ọla n'asọmpi ibuli igwe e ji akpụ ụzụ.

O nwetara otu ọlaedo na ọlaọcha abụọ na nke afọ 2019 a.

N'afọ 2014, o nwetara ihe nrite ọlaedo n'asọmpi Commonwealth, mana a napụrụ ya mmeri ahụ makana a chọtara 'ọgwụ ike' n'ahụ ya.

Ọ bụ onye Abịa steeti.

Kalu King

A mụrụ ya n'Enugwu steeti

Kalu a mụrụ ụbọchị 11 nke ọnwa Nọvemba 1995, tụtụchara ọla atọ a na-enye n'asọmpi ibuli igwe.

O nwetara otu ọlaedo, otu ọlaọcha na otu ọlanchara.

Ọ nọchitekwara anya Naịjirịa n'asọmpi Commonwealth nke afọ 2014.

Eke Uche Devon

Ọ bụ onye Naịjirịa mbụ na-enweta ọlaedo na "gymnastics" n'asọmpi All African Games

Eke a mụrụ ụbọchị 12 nke ọnwa Ọgọstụ 1997, nwetara ọla abụọ n'imegharị na ịgbatị ahụ nke a kpọrọ 'Gymnastics'.

O nwetara otu ọlaedo na otu ọlanchara.

Ọ bụ onye Amaukwu, Imo steeti a mụrụ na mba Amerịka.

Akano Desmond

Akano a mụrụ ụbọchị 30 nke ọnwa Septemba 1997, nwetara ihe nrite abụọ n'asọmpi ibuli igwe.

O nwetara ọlaọcha abụọ.

Ọ bụ onye Imo steeti.

Nwaokolo Augustina Nkem

Nwaokolo a mụrụ ụbọchị 12 nke ọnwa Disemba 1992, nwetara ihe nrite atọ n'asọmpi ibuli igwe.

O nwetara ọlanchara atọ.

O ritekwara ọlaedo n'asọmpi Commonwealth nke afọ 2010.

Ukeh Uchechukwu Deborah

Ọ bụ onye Enugwu steeti

Ukeh a mụrụ ụbọchị 12 nke ọnwa Nọvemba 1996, nwetara ihe nrite abụọ n'asọmpi 'Badminton'.

O nwetara otu ọlaedo na otu ọlaọcha.

Ọlaọcha ya bụ nke ya na Dorcas Adesokan so pịata.

Ndị a niile... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Africa Games 2019: Ụmụ Igbo kpokọtara ọla n'asọmpi


Igbo nwere ụzọ dị iche iche e si edozi esemokwu maọbụ nghọtahie n'etiti  di na nwunye, nwanne na nwanne, ezinaụlo na ezinaụlọ,  ụmụnna na ụmụnna, otu na otu, maọbụ obodo na obodo.

Ofalla ala Igbo

Otu onye ihe omenala doro anya bụ Durueke Ngwangene bunyere anyị uche etu ndị nna ochie si eme ya.

Lee ụfọdụ ụzọ ndị gboo si edozi esemokwu dịka o siri rụtụ aka:

1. Ịṅụ iyi

Iyi bụ mmadụ iji ihe karịrị ya kwe nkwa maọbụ gọrọ onwe ya na aka ya dị ọcha maọbụ na ihe a na-ebo ya abụghị eziokwu maọbụ na ọ bụ.

A na-aṅụ iyi n'esemokwu dịka ịzọ ala maọbụ nnukwu ebubo. Nke a na-emekarị oge ndị ọzọ etinyechala ọnụ n'okwu ahụ mana edoziteghị ya.

A na-aṅụ iyi n'arụsị, obi, maọbụ n'ala ndị ichie. Nwangene kwuru na a na-ekwubi okwu ihe ga-eme onye aka ya adịghị ọcha ma a na-aṅụ iyi.

Ọ gara n'ihu gbaa akaebe maka ihe mere oge ọ dị na nwata sị, "Ahụla m onye e mere otu a, ala tigbuo ya."

 2.  Igba ndụ

Ịgba ndụ bụ ikwe nkwa na ịgaghị eme ibe gị ihe ọjọọ.  A na-eji ihe dị icheiche agba ndụ.

Ụfọdụ na-eji nri agba ndụ. Ụfọdụ, mmadụ abụọ hụrụ onwe ha n'anya na-eji ọbara agba ndụ iji hụ na otu onye agaghị agbahapụ ibe ya.

Mba na mba na-agba ndụ. Ndị nọ n'otu na-agbakwa ndụ.

Iji maa atụ, otu mmọnwụ iji chekwa ihe nzuzo dị n'etiti ha.

Otu dịga iche iche na-agba ndụ. Ọmụmaatụ, ndị nze na-agba ndụ na ị gaghị eme ụfọdụ ihe dịka; ị gaghị atụ asị, ị gaghị ezu ohi, ị gaghị awakpo nwaanyị n'ike wdg.

Nwangene kwuru sị, "A na-eji ihe dịka uriom ọkụkọ maọbụ okpete saa onye ahụ ire."

"Ịgbachaa ndụ ahụ, ị gaghị na-ekwu okwu etu ọbụla."

3.  Ilu na ụkabụilu

Ilu bụ mmanụ ndị Igbo ji eri okwu; nke a bụ ụkabụilu a ma ama.

Mana ị matara na ilu bụkwa mmiri na-amari esemokwu?

Ndị Igbo sị na ọ bụ ire ọma ka eju ji aga n'ogwu.

Igbo Culture: Usoro e ji echi nze n'ala Igbo

N'ala Igbo, a na-eji ilu akpọdata ndị obi ha lara elu n'ihi esemokwu site na ime ka ha chebaa echiche ime, ma kpee udo.

Lee ụfọdụ ilu ndị bụ igodo Igbo ji agbape ụzọ esemokwu gbachiri:

a. "Ọfọ ka ide ji awa ala."

b. "Ire Ọma ga-ejula ji aga n'ogwu."

ch. "Hapu ihe... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Igbo culture: Ụzọ isii ndị Igbo si ekpezi esemokwu oge gboo


Igbo sị na anaghị ekpuchi afọ ime aka nke mere ka anyị mee nyocha i ji mara nke bụ eziokwu na nke bụ akụkọ ndị omekome n'ihe gbasara ụmụnwaanyị na agụm akwụkwọ.

Kama tupu anyị azọpụ njem a, ụmụnwaanyị Igbo dịka Chimamanda Adichie, Ngozi Okonjo-Iweala, Oby Ezekwesili, Flora Nwampa, Buche Emecheta,Onyeka Onwenu, Dora Akunyili, Joy Uche Ogwu,dgz. Anyị bido taa anyị agaghị ede cha.

Ala Igbo nwere ọtụtụ ụmụnwaanyị meterela ihe e ji echeta ha ma na Naịjirịa ma n'ụwa gbaa gburugburu

Lee ụfọdụ ụmụnwaanyị Igbo bụ ijele n'ihe ha na-eme

Chimamanda Adichie

Adichie bụ onye odeeakwụkwọ a ma ama na mba ụwa niile

Adichie so n'otu ada ndị Anambara ji aba mba ma na Naịjirịa ma na mba ụwa gbaa gburugburu.

Ọ bụ site n'ihe o detere n'akwụkwọ dịka ode akwụkwọ pụrụiche? Ka ọ bụ site n'okwu o kwutere site na nkwenye o nwere na nwoke na nwaanyị ha nhatanha nke a kpọrọ "feminism" na Bekee?

A ga-ekwu ole ghara ole ebe ọ gbasara nwaada a? Ọ bụ otu onye ọ na-abụ o kwuo okwu ebe niile enwuru ọkụ.

O nwetala ọtụtụ nturuugo nakwa ihe nrite karịrị iri.

A mụrụ ya n'ụbọchị 15 nke ọnwa Septemba 1977.

Dora Akunyili

O nwetara nturuugo ruru narị itoolu n'ọrụ ọ rụrụ

Otu nwaanyị a na-asị "unu abịala"; nwaanyị a mere ihe e ji echeta ya ma n'ọnwụ.

Akunyili zọrọ ọtụtụ ndị mmadụ ndụ site n'ibuso ndị na-arụpụta ọgwụ adịgboroja agha, oge ọ rụrụ dịka onyeisi ngalaba na-ahụ maka nri na ọgwụ a kpọrọ National Agency for Food and Drug Administration and Control (NAFDAC).

Ọ rụrụ dịka minista na-ahụ maka mgbasa ozi site n'afọ 2008 ruo 2010, tupu ọ zọọ ọkwa onye omeiwu ukwu ga-anọchite anya ndị Anambra Sentralụ; mana Chris Ngige ekweghi ya zọta oche ahụ.

A mụrụ ya n'ụbọchị 14 nke ọnwa Julaị 1954, ọ nwụọ n'ụbọchị asaa nke ọnwa Juun 2014.

Ngozi Okonjo-Iweala

N'agbanyeghi na a mụrụ ya na Delta steeti, mana a ga-agụnye ya n'okpuru ụmụnwaanyị Abịa steeti makana ọ bụ ebe ahụ ka a na-alụ ya.

A ga-akọ ole ghara ole maka Okonjo-Iweala?

A bịa n'ihe gbasara nchekwa akụnaụba obodo, ọ nọ ya.

A bịa n'ihe gbasara mkpata na mmefu na mbaụwa, ọ kwụ chịm.

Ọ bụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

International Day of the Girl Child: Lee ihe gosiri na ụmụnwaanyị Igbo bụ ọkaibe


Igboho kpuhere nke a n'ụbọchi Wednesday mgbe o nwere mkparịtaụka n'etiti ndị ntakụkọ, kpọkuru ndị ntoroọbia ala Yoroba nille ikwado ọkammụta Banji Akintinye n'atụmatụ ya inweta obodo yoruba kwụrụ onwe ya n'ọnọdụ mba Oduduwa.

N'okwu ya,''Oke ruoro anyị ka anyị na-achọ, ndị ntorobia Yoroba niile nọ n'ala a, ga-adọnyeriri Baba Akintonye ukwu.''

Ọ sịkwa; "Mụọ onwe m bụ Sunday Adeyemo eji Sunday Igboho mara ga akwado nna anyị, nkea bụ onye doro anyị anya na achọ maka oke ruoro anyị. Anyi na arịọ amara chineke maka ogologo ndụ na arụ isiike n'isi ya. Enweghi udo, nchekwa adighịkwa.''

Anyị achọghi ndi Fulani na-achị ehi

Adeyemo sị: "Bido taa gawa anyị achọghị ndị Fulani na-achị ehi n'ala anyị ila akụkụ ubi anyị n'iyi, anyị echere ha aka mgba ma laa ha niyi.

''Ọ bụrụ na ndị uweoji wakpoo anyị n'ihi ya, anyị ekeelere ha nkwụcha, kpụọ isi chere mkpọrọ, anyị achọkwaghị Nigeria ọzọ, kama mba yoruba . onweghi ihe di na otu nigeria ebe imirikitimi akụrụngwa eji enyere ndụ aka na ala nigeria nọcha na aka ndi mpagara ugwu''.

Kedụ etu ndị Yoroba si nabata atụmatụ a?

Ụfọdụ ụmụ amala Yoroba e tinyela ọnụ n'okwu a n'eko achịcha maka ọkpụkpọ oku Sunday Idogho na akpọ ka enye yoruba mba nke aka ya;

Dọkịnta Yemi Farounbi - bụ a na-akwanyere ugwu n'ala Yoroba ma bụrụ kwa onye nọchiteburu anya ala Nigeria na mba Phillipines - n'itinye ọnụ na ya bụ okwu, kpuhere na ọ bụ eziokwu na ụmụ ala Yoroba na-akwa arịrị maka enweghi ezinchekwa.

Ọ sị; ''ọ bụ ihe doro ewu na ọkụkọ anya na ndị kwesiri ichekwa ha gbakụtara ha azụ.''

O rutukwuruaka na agbanyeghi na otu jikọrọ ụmụaamala yoruba Afanifere na-eti mkpu ka ahazigharia ala Nigeria, ihe ndị a niile kwesiri ka elebe ya anya.

Ọ gara n'ihu kwuo na nnwere onwe Sunday Idogho na akpọ ọkpụkpọoku ya kwesiri ịbụ nkwado ụmụanala Yoroba na abụghi nke otu onye.

Bar Stephen Ajibola James n'itinye ya ọnụ site na ngalaba ikpe, katọrọ agwa Sunday Idogho na ndi ọzọ dika Nnamdi Kanu na Asari Dokubo na-azọ ka enweha mba nke aka haa.

Ọ hụtara ya dika nke dara iwu n'ihi na okwesiri inwe nkwado ndị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Sunday Igboho: Ihe ndị Yoroba na-ekwu maka atumatụ nwereonwe


Igboho kwuru nke a oge ndị ntaakụkọ Punch gbara ya ajụjụ ọnụ, dịka ndị uweojii nakwa ndị DSS gbalịrị ịnwụchi ya n'ụbọchị Fraịde.

Cheta na Sunday Igboho bụ onye kwuru na ya na-alụ ọgụ iji kwụsị mkpamkpa ndị ọchịehi na-akpa na mpaghara Ọdịda Anyanwụ Naịjirịa.

Akụkọ kwuru na ndị ọrụ nchekwa chebiiri Sunday Igboho n'okporo ụzọ si Legọs aga Ibadan mana mbọ ha gbara ịnwụchi ya enweghị isi.

Igboho kwuru na "ndịọrụ nchekwa Naịjirịa ga-ebugodu ụzọ nwụchie onyeisi ndị Boko Haram bụ Abubakar Shekau nakwa Sheikh Ahmed Gumi tupu ha abịa nwuchie m".

O kwuru sị: "Gịnị ka m mere ha ga-eji chechie m n'ụzọ ka onye ohi?"

"Ndị uweojii agwabeghị m bịa n'ụlọọrụ ha mụ ajụ. Gịnị meziri ha ji bịa ichechi m n'ụzọ?"

Oge a jụrụ ya ma ọ ga-aza oku ma ndị uweojii kpọọ ya, Sunday Igboho kwuru sị: "Ha buru uzọ kpọọ Shekau na Gumi tupu ha akpọọ m.

Igboho gara n'ihu kwuo na ya agaaghị agba ọzọ, nke ya ga-ezo ezo, mana ndị uweojii agaghị enwe ike ịnwuchi ya n'ala Yoruba.

Sunday Igboho ekwuola na ebe ọzọ ya na-aga ebuso ndị Fulani na-achị ehi agha bụ n'Ogun Steeti.

Sunday Igboho bụ onye Yoruba na-ebuso ndị ọchịehi Fulani agha na mpaghara ọdịda anyanwụ Naịjirịa adọọla ndị otu ahụ aka na ntị ha chee aka ghọrọ ya n'Ogun steeti.

Ya bụ nwaamadị etuola ọnụ na ya ga-aga ịchụpụcha ndị Fulanị na-achị ehi niile na steeti ahụ mgbe adịghị anya agbanyeghị na a sị na ndị agha Naịjirịa na-esozị ha na-azụ.

N'ihe onyonyo na-efegharị na soshal midia, akwụkwọ akụkọ "The Nation" Igboho sị na ya anụla maka mkpamkpa ndị ọchị ehi ahụ na-akpa na ya bụ steeti.

Ya bụ akwụkwọ akụkọ akọbụọla ka ndị agha Naịjirịa siri edugharị ndị ọchị ehi ahụ n'ọhịa n'Ogun steeti bụ ebe eboro na ha na-eti ndị mmadụ gara ịkwụsị ha ka ha ghara ịba n'ugbo ha.

"The Nation" kwuru na Igboho sị na ọ bụ Chineke chọrọ ịzọpụta ndị Ibarapa na-aka ndị ọchị ehi mere ya bụ ihe na-eme ebe ahụ jiri pụta ihe sịte n'ọnwụ Dọkịnta Aborode.

Sunday Igboho ekwuola na ihe wutere ya maka ụlọ ya a gbara ọkụ bụ maka na ọ bụ ndị Yoruba ibe ya kpara arụ ahụ.

Igboho kwuru nke a oge ọ na-agwa ndị nta... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Sunday Igboho: Buru ụzọ nwuchie Shekau na Gumi tupu ụnụ bịa ịnwuchi m - Sunday Igboho


Igbuzo na-agba mgba a otu oge n’ime afọ niile.

Ndị na-eso na mgba a bụ ndị ruru  bido afọ iri ruo afọ iri anọ.

N’oge gboo, ha na-eji mgba a edozi esemokwu.

Ha na-ejikwa mgba a ama onye kachasị ike n’obodo ahụ.

Ha na-eji ohere emume ahụ ama onye ọrụugbo bụ ọkaibe n’ọrụ ya.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ignaz Semmelweis mere nchọpụta gosiri na ịkwọ aka tuppu a naa nwaanyị nwa na-ebelata ọnwụ ụmụnwaaanyị na-amụ nwa

Lee ihe ndị mere Ignaz Semmelweis oyoyo ị na-amaghị:

1.  Ọ bụ onye dọkịta chọpụtara na e nwereike site n'ịkwọ aka belata ọrịa ahụọkụ na-egbụkarị ụmụnwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ n'oge agba afọ 1800 na 1820, oge ụmụnwaanyị na-anwụ ka ọkụkọ n'ịmụ nwa.

2. Semmelweis gwara ndị dọkịta ka ha bido ịkwọ aka tupu ha a naa nwaanyị nwa. N'afọ 1847, wọọdụ ya mere ya, ọnụọgụgụ ụmụnwaanyị nwụrụ n'ịmụ nwa site na pasent 18.3 gbatuo rue pasent 2.2.

3. A mụrụ ya n'obodo Taban dị nso na Buda na Budapest n'afọ 1818.

4. Mana ndị dọkịta ibe ya kwara ya emo maka nchọpụta ya ma jụ ịgbaso nchọpụta ya n'ihi na ọ gbasoghi usoro ha na-esobu.

5. Ọ na-azubu ahịa tupu ọ lọgachị ụlọakwụkwọ gụọ maka ahụike.

6. Ọjụjụ a jụrụ nchọpụta ya mere ya butere ya obi ịda mba dịka ọ kpọrọ ndị dọkịta agbaso amụma ya 'ndị ọmụma egbu ọchụ', n'ihi na ha na-eji aka e ji naa otu nwaanyị nwa ga naa nwaanyị ọzọ.

7. A tụnyere ya n'ogige a na-elekọta ndị isi mgbaka  ebe ọ nọọ nwụọ  ka ọ gbachara afọ iri anọ na asaa (47) n'ihi abụ sochiri ihe ndị nche kụrụ ya.

8. Ọ bụ mgbe Semmelweis nwụchara ka ọha jiri were okwu ya kpọrọ ihe ma tinyekwa ya n'ọrụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ignaz Semmelweis: Ihe asaa ị maghị maka nwoke chọpụtara ịkwọ aka


Igwe

Onye a kpọrọ Igwe bụ eze na-achị obodo. Onye a ga-abụ onye chiri echichi dịka onye ọzọ maọbụ nze.

Ọ bụ ndị ọcha bụ ndị bidoro itunye ndị mmadụ ugo dịka Igwe na-ala Igbo.

 N'oge gboo, ọ bụ nzụkọ ụmụnwoke a kporọ 'Ndị Ichie' bụ ndị na-achị obodo dị iche iche n'ala Igbo.

Ebe ọ kachasị

Ndị obodo dị iche iche n'Imo, Anambara, Abia na Enugwu steeti kachasị echi ndị mmadụ Igwe.

Onye na-echi Igwe

Onye ga-abụ Igwe n'ala Igbo ọbụla ga-abụ Amadi. Ọ ga-abụkwa onye chiri echichi dịka onye ọzọ maọbụ nze n'obodo ya.

Obi

Obi dịka Igwe bụ aha onye na-achị obodo ahụ n'ala Igbo. Mana ọ bụghị ọtụtụ obodo n'ala Igbo na-echi ndị mmadụ dịka obi.

Ebe aha a pụtara

O nweghi onye ga-enwe ike ikwusi ike ebe aha a pụtara, O nwere akụkọ mgbe gboo na-akọwa na aha Obi sị ala Bini n'ime Edo steeti bata n'ala Igbo.

Ebe ọ kachasị

N'ala Igbo ugbua, ọ bụ obodo dị iche iche n'ime Delta steeti na-enwekarị ndị Obi dịka ndị na-achị ha, mana obodo dịka Onitsha n'ime Anambara steeti nwekwara Obi nke ha.

Onye ka a na-echi Obi

Ọtụtụ obodo na-echi Obi na-agba mbọ hụ na ọ bụ onye sị agbụrụ ezinaụlọ Obi puta. Mana o nwere ndị obodo ọzọ na-echi onye ọbụla bụ nwaamadi obodo ahụ.

Eze

Aha Eze pụtara n'aha ugo nke  a kpọrọ nze maọbụ ọzọ n'ala Igbo. A na-akpọkwa ya Ezedike, ihe aha a pụtara bụ na mmụọ ndị ichie obodo ahụ biri n'ime onye ahu bụ Eze.

Ebe ọ kachasị

Ochichi Eze bụ nke a kacha ahụ n'ala Igbo karị ochichi ndi ọzọ anyị kpọrọ aha n'ime akụkọ a.

N'ala Igbo, n'oge gboo ruo ugbua, obodo dịka Arochukwu n'ime Awka, Anambra steeti, Nri-Igbo n'ime Owere, Nsukka. Enugu-Ezike na Ovoko na Iheakpu n'ime Awka bụ ala dị iche iche ama ama ka na-echi Eze.

Dịọkpa

Ọ bụ sọọsọ ụfọdụ obodo n'ala Igbo ka na-enwe ndị Diokpa dịka ndị na-achị ha ruo ugbua. N'ime obodo dị iche iche na Delta steeti onya tokasịrị n'obodo ahụ bụ onye na-achị obodo ahu.

Ebe aha a pụtara

Ọ bụ ndị anịọma na Delta steeti kachasị echi ochichi a. Akụkọ ihe mere mgbe gboo kọwara na aha a pụtara na Akwukwu n'ime Delta Steeti, Odaigbo n'ime Ọgwashi-Uku... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Igwe Kelly nwụrụ n'ụlọọgwụ dị na Nnewi n'ụbọchi Tozde ka ọ rịachara ahụ obere oge.

Igwe Kelly so na ndị eze ọdinala iri na-abụọ Gọvanọ Anambara steeti bụ Willie Obiano kwụsịburu ọrụ maka iso Arthur Eze gaa n'obi Gọọmentị etiti n'Abuja ịhụ Onyeisiala Muhammadu Buhari.

Nke a bụ maka na ha anataghị ikike n'aka Gọvanọ Obiano mee njem ahụ n'ọnwa Ọgọstụ afọ 2020. Mana Obiano kpọghachiri ya n'ọkwa n'abalị mbụ nke afọ 2020.

Dịka o megidere omenala ụfọdụ ikwu na Igwe obodo nwụrụ na-emeghị omenala kwesịrị, otu n'ime ndị ichie obodo Igbariam bụ Chief Lawrence Anikpe, Ọnwa Igbarịam, gwara BBC Igbo na "Igwe Kelly jere ife."

Ichie Anikpe kwuru na "Igwe Kelly gbachaa ọfala nke e hiwere ka anyị ga-agwa ndị mmadụ ebe ọ jere."

Ọ kọwara na "ọ bụ n'abalị mbụ nke ọnwa jenụwarị ka o kwesiri ịgba ọfala mana anyị akwadoro ọfụma n'ihi na a kwụsitụrụ ya ọrụ."

Nke a mere ka e higharịa ya gawa n'ọnwa Maachị"

'Ihe dị iche na Ezeigbo na Igwe maọbụ Eze'

Ọ kọwara Igwe Kelly dịka "Odogwu nwoke Chukwu wepụtara n'Igbarịam."

Tupu ọ nwụọ , Igwe Kelly bụ ojiegoachụego a na-anụ aha ya.

Arthur Eze kwanyere Gọvanọ ugwu ruru ya - Chris Ngige

Anikpe kọwara na Igwe Kelly nwere ọtụtụ ụlọọrụ gụnyere Belinda Oil & Gas na Oguegbuna Transport.

Kemgbe akụkọ ọnwụ ya pụtara ihe, ụfọdụ na-ekwu na ọbụ obi nkoropụ n'ihi esemokwu dị n'etiti Igwe Kelly na Gọvanọ Obiano.

Mana Kọmishọna mgbasaozi Anambara steeti bụ Don Adinuba kwuru na ọ bughị eziokwu.

O kwuru na ọ bụ akụkọ nke ụgha ndị nkwado aka chiburu Anambra steeti na-agbasa na soshal midia.

Adinuba gara n'ihu kwuo na e liela Igwe Kelly nke obodo Igbariam a nwụrụ anwụ.

N'otu aka ahụ, Ichie Anikpe kwukwara na "ọ bụghị eziokwu" na e nwere esemokwu dị n'etiti Gọvanọ Obiano na Igwe Kelly.

Ọ kọwara na Gọvanọ kwụsịburu Igwe Kelly ọrụ maka ịga n'Abuja izute Buhari "mana ha ekpeziela nke mere ka akpọghachite ya n'ọkwa ya."

Na nchọpụta BBC Igbo mere gosiri na ọchịchị Gọvanọ Obiano, na-ahụta Igwe Kelly dịka onye na-akwado aka chiburu Peter Obi.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra State: Igwe Kelly Nzekwe nke Igbariam alakwurula ndị ichie


Igwe Sunday Orji na Nwunye ya

Cheta na ndị ekperima tọọrọ Eze ahụ na nwunye ya mgbe ha si ebe ha gara mmemme alọta na Sọnde, abalị anọ nke ọnwa Ọgọst.

Mazị Nwafor Chiedozie, onye e ji CNN mara, ziteere BBC Igbo ozi a n'uhuruchi taa bụ Wenezdee.

O dere sị: "Igwe na nwunye ya e nwerela onwe ha".

Chiedozie bụ onye jibu ọkwa "Councilor" n'Agbogugu ma bụrụkwa onye so zọọ ndọrọndọrọ maka onyeisioche okpuruọchịchị Awgu n'afọ 2017.

Ọ kọwaghị etu e si gbapụta Eze ahụ na nwunye ya.

Igwe Sunday Orji

Mana Ebere Amarizu, bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Enugwu steeti, gwara BBC Igbo na Igwe Orji na nwunye enwerela onwe ha n'ezie.

Mgbe anyị jụrụ ya ma a kwụrụ ndị ntọ ahụ ụgwọ tupu ha a tọhapụ ha, o kwuru na ndị uweojii anaghị akwụ onye maọbụ ndị ọbụla ụgwọ.

N'okwu ya, "anyị na-agbazị mbọ ugbua ịnwụchị ndị ekperima kpara arụ a."

Ndị a na-eche na ha bụ ndị Fulani ọchịehi gbagburu ụkọchukwu Paul Offu na Tọọzde gara aga

Chetakwa na ọ bụ n'okirikiri ebe a nọ tọrọ Eze ahụ ka ndị omekome nọ gbagbuo otu ụkọchukwu ụka Katọlik aha ya bụ Paul Offu n'izuuka gara aga.

Dịka Chiedozie siri kwuo mgbe ihe ka mechara, ndị uweojii gbalịrị nke ọma ịchọta Eze ọdinala ahụ.

Ụgbọelu ndị uweojii na-erugharị n'okirikiri Agbogugu dịka ha na-achọ Eze ndị obodo ahụ ndị ntọ ji.

O kwuru na ụgbọla ndị uweojii anọ na-akpagharị n'okirikiri obodo ha oge ahụ.

O kwukwara na ọ hụrụ otu ụgbọelu ndị uweojii ka ọ na-erughari.

"Nke a pụtara na ndị uweojii na-agba mbọ i ji hụ na eze anyị pụtara."

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Coach Supremo: Onye chọpụtara JJ Okocha na ndị ọzọ

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Enugu Kidnapping: A tọhapụla Eze ndị Agbogugu na nwunye ya


Igwe Ugwu kwuru na ọ nweghị onye Emene so na ndị e gburu na nsogbu ahụ.

Ọ dọkwara ndị mmadụ aka na ntị ka ha jiri nwayọ eso ihe nwere onwe maka ọ bụ ihe ejibu kwafuo ọtụtụ ọbala na gboo.

Ọ sị: "Ya bụrụ na ọ bụ uche Chukwu, anyị ga enweta nkewa Naịjirịa. Ya bụrụ na Chuwku ekweghị, anyị ka ga-anọkwa ebe anyi nọ."

Gee ihe o kwuru n'uju:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

DSS na Ipob: Anyị achọghị iji maka Biafra na-akwafu ọbara - Igwe Emene


Igwe e ji ere mmanụ

Ego mmanụ ụgbọala adaala N130

Atụgharịa ya na dọla ọbụrụ $0.35, ọ gaghịzị abụ $0.40.

Na nkwado ya bụ ntuziaka onyeisi ụlọọrụ Nigeria National Petroleum Corporation, Mele Kyari ebutukwoola ọnụahịa mmanụ ụgbụọal na stashon ndị NNPC niile bụ ebe ha ga na-erezị mmanụ $0.34.

Minista nke steeti nke mmanụ agbidi bụ Timipre Sylva sị na nke bụ maka imezu nkwa gọọmenti kwere n'afo 2015 mgbe ebuliri ọnụahịa mmanụ ụgbọala bụ nke dara okwu mgbe ahụ.

Nke a pụtara na ọnụahịa mmanụ agbidi gbagokwa ọzọ tupu afọ akwụ, ọnụahịa mmanụ ụgbọala ga-esokwa ya rigoo.

Cheta na ọnụahịa mmanụ agbidi si n'elu ọji ebe ọ nọ na $45 daa na $31.52 bụkwa ebe o si sụọ kwu n'ala n'ọnụ $27.46 n'izuụka gara aga bụ nke ndị mmadụ sị na-ahụbeghị ụdị ya kemgbe 1930.

Naịjirịa kwadoburu iji ego mbite dị ijeri dọla iri abụọ na abụọ na ụma asaa were mezuo ego akwadoro iji rụọ ọrụ n'afọ 2020 bụ nke ndị ụlọomeiwu nta zodoro ọkpa kemgbe.

Onwebeghị onye ma ebe ụsụahịa si na mmanụ agbidi ga-edowe akụ na ụba Naịjirịa ọkachasị ụgbụa ọrịa COVID-19 bịagoro mgba nke ya.

Gọọmenti amachiel ndị ọrụ ime njem

Gọọmentị Naịjrịa amachiela ndị orụ ha ịme njem ọbụla maka egwu Coronavirus.

N'otu aka ahụ ha dọrọ aka na ntị ka ndị ọbụla chọrọ ime njem chaara mba ndị ahụ ha machiri amachị dịka Chaịna, Italị, Amerika.

Mba ndị ọzọ ya bụ mmachị metutara bụ Iran, South Korea, Spain, Japan, France, Germany, Norway, UK, Netherlands na Switzerland.

Nke a bụ ihe pụtara na nzuko mbụ onyeisiala Naịjirịa bụ Mohammadu Buharị na ndị ọrụ ya nwere gbasara ọrịa COVID-19 nke ọdeakwụkwọ ya nọ n'isi ya.

Nnenne si n'ụlọelụ daa n'Anambra steeti

Otu agadị nwaanyị gbara afọ iri asatọ na ise esila n'ụlọelụ ogogo anọ matụọ n'Awada dị n'Onicha.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Anambra bụ Haruna Mohammed kọwara na ya bụ nwaanyị nwuru maka ada ahụ dị ka isi ezuchaghị ya oke.

Saụt Afrịka ajụla ndị so ụgbọmmiri ịritu be ha

N'Afrịka, mba Saụt Afrịka ekweghị ka ndị so ụgbọmmiri si Yurobe bata mba ahụ rituo  n'ikperemmiri n'ihi egwu ọrịa Coronavirus.

Ndị isi ọrụ ahụike na mba... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

COVID 19: Gọọmenti ewetuola mmanụ ụgbọala ruo N130


Igwe mmadụ apụtala maka Oriri Kristi bụ Eze n'Enugwu

Ihe nke a pụtara bụ na tata bụ ụka ikpeazụ tupu abanye oge Adventi.

N'Enugwu ya bụ mmemme na-ekpo ọkụ site na parish dị iche iche ịkwụ n' ahịrị n' ahịrị na-ekpe ekpere, agba egwu, were na eto Kristi bụ eze.

Ọtụtụ parishị dịka Holy Ghost Cathedral Enugwu, St Michael's Asata, Blessed Sacrament Parish, St Mulumba New Haven Enugwu na ọtụtụ ndị ọzọ pụtara n' igwe gagharịa n'okporoụzọ dịga n' Enugwu.Onye ọbụla kpọrọ onwe ya onye ụka Katọliki na-egosiputa otu ọ nọ n'ụka tata site na isoro ndị otu ya na- agbara Kraistị egwu.

Oriri Corpus Christi(Body of Christ/#Christtheking)  gbadoro ụkwụ na akwụkwọ nsọ oge Jesọs sara pilate ajụjụ sị " n' ezie a bụ m eze" Mmemme Kristi bụ Eze gasia tata, ụka na- abịa, ụka ga-amalite Adventi iji kwadebe maka ọmụmụ onye nzọpụta Jeso Christi.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Corpus Christi: Ka emume #Christtheking siri kpọtụọ n'Enugu


Igwe mmadụ gbakọrọ na nso ebe ọdachị ahụ mere

Ụmụaka ndị a dị agbata afọ iri na afọ iri abụọ na-arahụ ụra n'ụlọ dị nso n'ụlọụka Alakụba oge ọkụ ahụ bidoro n'ụzọ ụtụtụ taa bụ Wenezde.

Ndị uweojii mba ahụ gwara BBC na a ka na-achọ ozu ndị nwụrụ anwụ.

Naanị otu onye nkuzi nakwa ụmụakwụkwọ abụọ bụ ndị zọtara isi onwe ha n'ọdachị ahụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Moses Carter gwara ụlọọrụ ntaakụkọ  Reuters na ọ  bụ nsogbu metụtara ọkụ latrik butere ọdachi ahụ mana na ha na-aga n'ihu na nnyocha ha.

Ka ọ dị ugbua, onyeisiala mba Liberia bụ George Weah ezipụrụla ezinaụlọ ọdachi ahụ metụtara ozi iti aka n'obi n'akara Twitter ya.

O kwuru sị na "ekpere m na-agara ezinaụlọ ụmụaka nwụrụ oge ụlọakwụkwọ gbara ọkụ n'abalị n'obodo Paynesville."

Onye ntaakụkọ BBC bụ Jonathan Paye-Layleh, onye nọ si ebe ihe mere zite akụkọ kwuru na ụgbọ na-ebu ozu nke otu 'Red Cross abịala bupụ ozu ndị a.

A na-elekwa anya ili ozu ụmụaka ndị ahụ n'ehihie taa bụ Wenezde.

Akụkọ ka na-abịa.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

School building fire: Ọkụ agbagbuola ụmụaka ruru 26


Igwe mmadụ pụtara n'igwe n'okporoụzọ ụfọdụ na Legọs ikele Laycon onye ezi aha ya bụ Olamilekan Agbelesebioba dị ka ebe onye ndọrọndọrọ ọchịchị na-achụmnta vootu.

End of Twitter post, 1

ụfọdụ ụ̄ụụ ya n'ụzọ CMS gbara ama na ndị hụụ ya na-etu ya aha, ebe ụfọdụ kwara ya ụzọ ka o nwee ike gafere na enweghị mgbochi ọbụla.

Legọs na Ọgun na-azọ onye Laycon ga-akwụ ụtụisi n'ego o ritere

Ụlọọrụ na-anakọ ụtụisi na Legọs bụ 'Lagos State Internally Revenue Service' (LIRS) na nke Ogun steeti bụ Ogun State Internal Revenue Service(OGIRS) na-azọ Onye ego ụtụisi Laycon ga-aba n'akpa ya.

Ụlọọrụ na-anakọ ụtụisi na Legọs kpọburu Laycon nke 'Big Brother Naija' oku ka ọ kwụọ ụtụ isi na-ego o ritere n'asọmpi 'Big Brother Nigeria'.

N'ozi ha wepụtara n'akara Twitter ha, LIRS kelere nwa amadi ahụ maka imeri na 'Big Brother Naija.'

Ha gara n'ihu chetara Laycon, onye ritere nde Naịra iri asatọ na ise (N85m) n'ihe ejije ahụ na ọrụ dịrị ya dịka onye bi na Legọs, sị "Anyị na-ele anya ịhụ gị n'afọ 2020 dịka ị na-akwụ ụtụisi gị."

Ozi LIRS nke na-abịa abalị atọ Laycon merichara n'asọmpi ahụ gbadoro ụkwụ n' Iwu Naijiria nke mere ya iwu mmadụ ịkwụ pasent abụọ na ọkara ihe o ritere n'ọrụ ya kwa ọnwa.

Ụlọọrụ na-anakọ ụtụisi n'Ogun State bụ 'Ogun State Internal Revenue(OGIRS) ekweghị ka ozi nke LIRS jụọ oyi tupu ha zip u nke ha nke kwuru na ha na-eche Laycon maka ụtụisi n'afọ 2021.

Cheta na Laycon ritere ego dị nde iri atọ(bụ ego ahụrụ anya nakwa ihe onyinye ego ya dị N55m.

O ritekwara ụgbọala SUV si n'ụlọọrụ Innoson nakwa ụlọ ọnụ abụọ nakwa ihe ndị ọzọ.

Ozi ahụ si n'aka LIRS bulitere ndọrịtaụka na soshal midia.

Ihe ụmụ Naijiria na-ekwu maka ya

Ụfọdụ si na ihe Laycon nwetara abụghị site n'ọrụ na ọ bụ ihe onyinye.

@Mr_Olufemi_ kwuru na BBN abụghị ọrụ maọbụ azụmahịa gọọmenti ga-ele anya ịnara ụtụisi.

Mana ụfọdụ dị ka @ibi1shan sị na BBN bụ ọrụ nke pụtara na ego nrita ahụ dịka ụgwọ mmadụ ritere n'ọrụ.

N'ozi OGIRS mere, ọtụtụ ụmụ Naijiria katọrọ ya.

Gọvanọ Delta steeti ebunyela Dorathy ụkpa ekele pụrụiche

"Dorathy bụ ezi onye... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Mpụta Laycon akpanyela ọkụ n'ama na Legọs


Igwurube mmadụ pụtara maka ngagharị iwe ahụ na steeti dị iche iche na Naịjirịa

Ndị ụka katọlik n'Enugwu adịla njịkere isonye ndị ogbo ha na Naịjịrịa niile wee gosipụta iwe ha maka ogbugbu e gburu onye ụkọchukwu na Benue.

Ngagharị iwe nke ndị Enugwu ga-ebido n'ụlọụka Holy ghost Cathedral Enugwu ebe Bishop Callistus Onaga ga-ejị nnukwu nchụ aja wee malite ya tata.

Onye isi ụka katọlịk n'ụwa niile bụ Pope Francis ezugalarị ndị iche iche si Rome gas Benue ije chọpụta ihe kpatara ihe arụ ahụ jiri mee.

A na-enyo na ndị gburu onye ụkọchukwu ahụ bụ ndị ọchụehi na-akpa ike na ya bụ ebe.

Ha kara ụka tupu ha bido ya bụ ngagharị iew

Otu jịkọrọ ụka Kraịstị na Naịjirịa niile bụ CAN n'aha ịchafụ emebuola nke ha, ugbua bụ ndị ụka katọlik.

Nagharị iwe ahụ na-emekọta ọnụ na steeti dị icheiche na Naịjirịa.

Anyị ga na-ewetara gị ka ya bụ ngagharị iwe ka ọ si aga.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ndị ụka katọlik n'Enugwu na-esonye na ngagharị iwe taa


Igwurube mmadụ pụtara na kadụna maka ngagharịiwe ahụ na steeti dị iche iche na Naịjirịa

N' ọnwa Epreelụ, ndị e chere na ha bụ ndị Fulani ọchịehi  gburu ndị ụkọchukuw abụọ na ndị ụka Katọlik iri na asaa ndị Fulani ọchịehi gburu na Benue.

Ọgbakọ ndị Bishọp gwara ndị ha na-achịkọta ka ha mee ngagharịiwe taa dịka a na-eme emume akwamozu ndị ahụ nwụrụ taa bụ Tuusde na Benue.

End of Twitter post, 1

N' okwu ya oge o du ndị ụka kaolik na ngagharịiwe, Bishọp ụka Katolik na Port-Harcourt bụ Camilus Etokudoh kwuru oke mkpa ndụ mmadụ dị ma katọọ oke igbu mmadụ.

O kwuru na ngariiwe ahụ abụghị maka okwu ndọọndọrọ ọchịchị.

"Ndị ọchịehi ewegharala ọtụtụ ala anyị dịka anyị gara n'ihu na edegara onyeisiala Buhari akwụkwọ maka mkpamkpa ndị ọchịehi na-akpa."

Ndị Katọlik na Kadụna bucha ozi na-ekwu ka gọọmenti kwụsị oke ogbugbu mmadụ

N'Enugwu, ndị nne, nna, ụmụaka na ndị chiri echiche n'ụka pụtara n'igwe maka ngagharịiwe.

Ndị e chiri echi na Katolik sonyere na ngagharịiwe e mere n'Enugwu

Akụkọ ndị ga-amasi gi:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ihe Abaribe kwuru maka mbibi $22.7m

Kamgbe ahụ ndị mmadụ na-eto ya n'elu soshal midia.

Abaribe kwusiri ike na ụfọdụ ihe e depụtara bụ ihe kpatara gọọmenti ji ebi ego ahụ adabachaghị ọfụma ma na-ekwu na ọ karị dị mma ọ bụrụ na emere ntụliaka n'ụlọomeiwu gbasara ya.

Lee ụfọdụ ihe ndị mmadụ kwuru n'elu soshal midia

@mrintergrity kwuru na Enyinnaya Abaribe mere ọfụma n'etu o si kwupụta uche ya.

@frediecruze tokwara Abaribe.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Abaribe: 'O nweghị otu mkpụrụ ihe a ga-eji ego mbite a rụọ n'ala ndị Igbo'


Ihe Aisha Wakil kwuru na mkparịtaụka a mere ọnwa ole na ole gara aga kwụnyere n'ihe Lai Mohammed bụ mịnịsịta ọrụ mgbasaozi dị n'aka kwuru.

Na ọsịsa nyocha otu UN mere nsonso a nke kwuru na ego si aka fere aka, Mohammed sị o nweghị ego gọọmenti Naịjirịa kwụrụ maka mgbapụta ụmụ Dapchi.

Lee mkparịtaụka Mama Boko Haram na BBC Igbo nwere:

Akụkọ ga-amasị gị:

Ka amara

E megharịrị atụmatụ ajụju ihe nkịrị a n'ebe ọzọ abụghị ebe emere ya na mbụ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Mama Boko Haram: Naịjirịa akwụghị ụgwọ ọbụla iji gbapụta ụmụ Dapchi


Ihe Buhari kwuru na United Nation

Onyeisiala Muhammadu Buhari ekwuola ọzọ na ọ bụ ndị agha nnupuisi gbara ọsọ na Syria, Iraq na Libya butere oke iyi ndụ egwu na mpaghara Lake Chad.

Buhari kwuru nke a ụnyaahụ n'ọgbakọ ndị United Nation na-eme na New York.

Nfanyeaka n'ụkwụ NLC

Otu jikọtara ndị ọrụ bụ "Nigerian Labour Congress" enyela ndị otu niile iwu ka ha malite abụbọọrụ n'ime abalị taa.

Otu a kwuru na nke a bụ iji dọ gọọmentị aka na ntị ka ha leba anya n'okwu banyere ụgwọ opekatampa nke ndị ọrụ.

Akụkọ si mba ọzọ

Ihe ruru mmadụ iri na abụọ bụ ndị agbụrụ Taureg na Mali anwụrụ ụnyaahụ dịka ndị ji egbe wakpochara ha

Nke a bụ n'ihi ọgbaghara dị n'etiti ndị agbụrụ ahụ na ndị agha nnupuisi Jihad bụ nke tarala isi mmadụ narị abụọ kamgbe afọ a.

N'egwuregwu

Otu egwu Derby County ji ọkpụ asatọ asatara asaa na penariti merie Manchester United n'asọmpi iko Carabao

Nke a pụtara na Manchester United akwakọrọla pụọ n'asọmpi ahụ.

Gee akụkọ ndi ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri nke ụtụtụ a

Okporoụzọ ala Igbo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ dị mkpa taa: Ndị agha nnupuisi si Sịrịa na Ịraq bụ nsogbu anyị - Buhari


Ihe Enelamah kwuru maka African Continental Free Trade Area (AfCFTA)

Lee ihe ise mbinyeaka a ga-emere Naịjirịa.

1. Ọ ga-eme ka Naịjiria na obodo ndị nọ n'Africa Union na-azụ ahịa ruru ogo pasenti iri isii (60%) karịa iri na isii ha na-azụbụ.

2. AfCFTA ga-emepụta ebe azụmahịa kachasị na mba ụwa niile.

3. Ọ ga-enye ndị na-azụ ahịa na Najirịa ohere iso mmadụ ruru ijeri abụọ zụkọta ahịa.

4.Ọ ga-enye ndị Naịjirịa sonye na akụnaụba ruru ijeri dọla abụọ nke ka akụ na ụba Naịjirịa.

5. Ụmụ Naịjirịa na-azụta ahịa ga-erite uru na ndọkọrịta ga-adị n'etiti ọtụtụ ndị azụmahịa.

Onyeisiala Mohammadu Buhari gara na Niger Republic ụbọchị asaa nke ọnwa July binye aka n'akwụkwọ maka atụmatụ "African Continental Free Trade Area"(ACFTA) ga-ahụ na mba Afrika na-azụkọta ahịa na-enweghị nsogbu.

O bụghị taa ka ekwụwere okwu ya bụ atụmatụ nzụkọrịta ahịa na mba Afrika.

Kedu ihe o ji dị mkpa na Naịjirịa binyere aka na ya bụ akwụkwọ?

Atụmatụ mekọrịta azụmahịa nke mba Afrika kpụrụ afọ n'ala afọ gara aga mgbe Naịjrịa jụrụ na ha agaghị entinye aka na ya.

Naịjrịa bụ mba kachasị na mba Afrika ma nọrọkwa n'isi ihe a na-eme na ya bụ ọgbakọ.

Mgbe Naịjirịa sepụrụ aka na ya bụ ọgbakọ, ụwa che na ọgbakọ azụmahịa mba Afrika akpụọla afọ n'ala kpam kpam.

Onyeisiala Buhari sị ka enye ya nwobere oge ka ya chebere ya bụ atụmatụ echiche.

Kemgbe ahụ otu ehibere ilebe anya na azụmahịa Naiịjrịa akpọrọ "Nigerian Office for Trade Negotiation"  sị na ha na otu ruru iri abụọ na asaa etikọọla isi maka ya bụ okwụ mata iri dị na ya.

Uru dị na Naịjirịa ịnwete obosara ahịa na mba Afrika juru eju bara abara agbanyeghị na ọtụtụ na atụ egwu na ọrụ na ngwaahịa agaghịzị ezu ndị chọrọ ya.

Ugbua Naịjirịa tinyegoro aka na-akwụkwọ nkwekọrịta a, Afrika ịwete obosara ahịa buru ibu dịka Urop adịwala nso.

Ugbua Naịjrịa enweela ohere ịmekọrịta ha na mba ndị ọzọ nwere agba.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

AfCFTA: Uru atụmaatụ a ga-abara Naịjiria


Ihe Fada Festus Ezeamaka kwuru maka mwakpo awaporo ya.

Ụkọchukwu Ezeamaka nọ n'ụlọgwụ Nnamdị Adikiwe na Nnewi anata ọgwụgwọ si na ndị a wakporo ya jụrụ ya ihe mere ojiri pụta ubọchi amachiri ngagharị.

"Ha jụrụ ma m che na ha na-egwu egwu mgbe ha si ka ndị mmadụ apụtaghị."

Gee ihe o kwuru n'uju n'ihe onyonyo dị n'elu:

Okwu Ụkọchukwu Ezeamaka gwara BBC kwadoro okwu onyeisi ngalaba na-ahu maka nchekwa na "Diocese" Katọlịk nke Nnewi bụ Ụkọchukwu Christopher Nwobi gwara BBC Igbo.

Ụkọchukwu Nwobi sị na Ụkọchukwu Festus Ezeamaka nọ n'ụzọ ịga kpee ụka ụtụtụ mgbe o zutere ndị a na-eche na ha bụ Ipob na-agụ egwu na-akpagharị na mpaghara Ibeto Junction.

Ụkọchukwu Nwobi kwukwara na a maghị ihe kpalitere ndị a, dịka Ezeamaka yi uwe ndị ụkọchukwu ma nwekwa ihe ngosi na ọ bụ ukọchukwu n'ụgbọala ya.

A kuriri ụgbọala Ụkọchukwu Ezeamaka bu ma merụọ ya ezigbote ahụ.

Nwobi sị na Ezeamaka kara ahụ nyara ụgbọala ya ruo ụlọụka ya, ebe ndị ụka si buru ya gbagawa ụloọgwụ nkụzi nke Nnamdi Azikwe, bu ebe ọ nọ ugbua.

Gee onu Ụkọchukwu Nwobi n'ujuebe a:

Okwu Fada Nwobi

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na Anambra bụ Mohammed Haruna gwara BBC Igbo na onweghi nsogbu ọbụla so emume sit-at-home ya ma maka ya, ma ga n'ihu kwuo na nke a nwereike bụ maka eziteghị uweojii ozi.

Mana Ụkọchukwu Nwobi kwuru na ụlọụka Ezeamaka gbara ama ihe mere n'ụlọọrụ ndị uweojii dị n'Otolo Nnewi.

Ọ si na ndị uweojii sị ka ụkọchukwu ahụ awakporo bịa ma ọ natacha ọgwụgwọ.

Na soshal midia, ndị mmadụ wepụtara ihe onyonyo na-egosi ụgbọala ha kwuru bụ nke ụkọchukwu a awakporo.

Akụwasịrị ụgbọala a, dịka ọbara metọsịri ime ya.

Ụlọ ntaakụkọ Punch buburu akụkọ na a na-eche na mmadụ ise nwụrụ mgbe ndị ụka na ndị Ipob lụrụ ọgụ, mana Ụkọchukwu Nwobi sị na o nweghị ihe dị etu a mere.

Ubọchi Mee 30 bụ oge ọtụtụ ndị mmadụ ji echeta ụbọchi ahụ n'afọ 1967 Ọchịagha Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu hibere mba a kpọrọ, Biafra.

Ipob na ụfọdụ otu na-achọ ka ekepụta Biafra na Naịjirịa na-akpọkarị oku ka ndị mmadu nọdụ n'ụlọ n'ụbọchị ahụ.

Lee etu BBC Igbo si gbasa ozi banyere... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Fada Festus Ezeamaka ekwuola na ọ bụ ndị na-amanye 'sit-at-home' wakporo ya


Ihe Godson Ikeokwu kwuru maka ọdachị mere na Mbieri

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo steeti bụ Godson Orlando Ikeokwu, gwara BBC Igbo na ọ bụ ụnyaahụ bụ ụbọchị nke itoolu n'ọnwa Juun ka a gbara nkwụ nwaanyị ọdachị a sotere.

"Ọ bụ n'ụtụtụ a ka otu nwoke aha ya bu Herbert Uzoegbu bu onye Ụmụeze Mbieri, gara ụlọọrụ ndị uweojii dị na Mbieri gaa gwa ha na ya gara be nwanne ya nwoke ha nọ gbachaa nkwụ nwaanyị ụnyaahụ n'ụtụtụ mana ka ọ hụrụ na onwebeghi onye kuliri, o were lawa.

"Ka ọ kụrụ elekere asaa, ọ laghachị ma hụkwa na onwebeghi onye pụtara, nke mere o jiri kpọwa n'ekwentị. Ka mmadụ asaghị ya, o wee gbakaa ụzọ, hụ ka ndị niile nọ n'ụlọ ahụ tọgbọ ka ha anwụrụ anwụ."

Ikeokwu gara n'ihu gwa BBC Igbo na-eburu ndị nọ n'ime ya bụ ụlo ruru mmadụ iri abụọ n'itoolu gawa ụlọọgwụ, ebe ndị dọkịnta kpebiri na mmadụ isii anwụọla.

Ọ sị na mmadụ iri abụọ na atọ ka nọ na-agba mgba ọnwụ na ndụ.

Theresa Onyekaiheya bụ onye Mbieri gwara BBC Igbo na ọ bụ mmadụ iri ka ya ma nwụrụ n'ọdachị a, ma na-ekwukwa na akukọ na-ekwu na ndị nwụrụ karịrị.

Gee ọnụ Onyekaiheya ebe a.

Ihe anya hụrụ gwara BBC Igbo maka ọdachị Mbieri

Agbanyeghị na Ekeokwu kwuru na ha ka na-eme nchopụta maka ihe a mere, mana o kwukwara na ahụrụ igwe na-enye ọkụ latrik n'ime ụlọ ahụ.

Igwe na-enye ọkụ latrik na-emepụta anwụrụ Bekee kpọrọ "Carbon Monoxide" bụ ihe na-egbu mmadụ, ọkachasị ma ya bụrụ na ọ dị n'ime ụlọ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Etu anwụrụ igwe na-enye ọkụ siri gbuo mmadụ isii gara ịgbankwu n'Imo - Ndị uweojii


Ihe Kalu kwuru maka PDP

Orji ụzọ Kalu onye bụbu Gọvanọ Abia Steeti n'oge gara aga agọrọla aka ya n'akụkọ na-ekwu na o gburu ndị mmadụ mgbe ọ nọ n'otu PDP.

Kalu kwuru na ọ bụ nghọtaghe ka ndị mmadụ nwere n'azịza ọ zara n'ihe onyonyo ahụ na-agagharị.

Ebola Saraki ebubo mpụ na ohi ma kpọọ ya n'ụlọ ndị uweojii

Ndị uweojii akpọla onyeisi ndị Sịnetị bụ Bukola Saraki ka ọ bịa zara ọnụ ya n'ebubo mpụ na ohi karịasịa ohi ezuru n'ụlọakụ dị n'Offa kwara State

Ebe ọnụ kwuru Saraki bụ Yusuf Olaniyonu kwuru na ha ga-azaghachị nke a n'oge na-adịghị anya.

Akụkọ mba ofesi

Ụmụejima kpụkọtara ọnụ anwụọla na Tanzania

Na Tanzania, Ụmụejima abụọ kpụkọtara ọnụ akpọrọ Maria na Consolata anwụọla dịka ha gbara afọ iri abụọ n'otu.

Ejima abụọ ndịa bụ ndị nwere otu imeju na otu akpaume nwụrụ site n'ọrịa obi.

N'egwuregwu,

Onye nchịkọta otu Super Eagles bụ Gernot Rohr akpọpụtala aha mmadụ iri abụọ na atọ ga-agba asọmpi iko mba ụwa.

Ụmụafọ Igbo gbapụtara ihe na ndị a gụnyere Mikel Obi, Kelechi Iheanacho, Alex Iwobi, Ikechukwu Ezenwa na ndị ọzọ.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Super Eagles anaghị atụ onye ọbụla egwu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ kachasị n'abalị a: A bụghị m ogbu mmadụ


Ihe Lai Mohammed kwuru banyere ebubo nwunye Nnamdi Kanu boro gọọmenti etiti

Lai Mohammed kwuru nke a n'ụbọchị Wenezde, ma kwuo na ọtụtụ ihe Nnamdi Kanu na-ede, Twitter hapụrụ ya.

End of Twitter post, 1

O kwuru sị: "Anyị na-enyo Twitter enyo n'obodo a bụ Naịjirịa. Ọrụ ha na Naịjirịa edochabeghị anya."

"Ị hụtụla ebe Twitter wepụrụ ihe Nnamdi Kanu dere, n'agbanyeghị na okwu ya nwere ike ibute ọgbaaghara."

"N'oge End SARS, Twitter ji ego ha na-akwado ndị End Sars."

"Otu ihe mere n'oge End Sars bụkwa ihe mere na mba Amerịka mana Twitter ji ọsọ machie Donald Trump, mana enweghị ihe ha mere ndị End SARS."

"Anyị agaghị ekwe ka onye ọbụla ghọgbuo anyị, ọrụ anyị bụ ịchị obodo a, anyị ga-achịkwanụ ya etu ike kwere anyị."

"Twitter bụ ndị ihu abụọ. O nweghị ebe ọbụla n'ụwa mmadụ ga-anọ na abụghị Naijiria ebe mmadụ ga-enye ndị otu ya ikike imegide ikikere ọchịchị; uweojii, ndị agha, ọkachasị ọ bụrụ otu a machiri amachị."

Buhari Tweets: M.I, Ill Bliss, Johnny Drille na ndị ọzọ ama ama sị na "IamIgbotoo"

M.I Abaga, IllBliss, Johnny Drille

Ọtụtụ ndị otiegwu, ndị ome ejije, na ndị ọzọ a ma ama na Naịjirịa ka na-akatọkwa Onyeisiala Buhari maka okwu ya gbasara iji aka ike soro ndị ndị na-azọ nnwereonwe Biafra.

Ha gụnyere Jude Abaga, onye e ji M.I mara, Johnny Drille, Ill Bliss, na ndị ọzọ.

Okwu ha na-ekwu na Twitter mere ka #iamigbotoo malite iwu dịka ọtụtụ na-ekwu na mmegbu ndị Igbo na Naịjirịa akarịala

Gịnị bulitere nke a?

Ọ bụ M.I malitere ya bụ okwu dịka o mere onyonyo ebe ọ nọ katọọ ihe Onyeisiala Buhari kwuru ma kwuo na ya kwụ ndị Igbo n'azụ.

M.I kwuru sị: "Onweghị onye Igbo ọbụla nụrụ ihe Onyeisiala kwuru ka obi ghara ịlọ ya mmiri nke ukwuu."

"Ya mere o ji dị mkpa na anyị niile, ma ndị Igbo ma ndị abụghị ndị Igbo, ga-ejikọ aka ọnụ kwuo na anyị akwadoghị ihe ahụ Onyeisiala kwuru."

"Ọ ga-adị mma ka onye ọbụla tinye ọnụ ma gwa ndị Igbo na anyị niile bụ otu, anyị hụrụ ha n'anya, anyị agaghị ekwe ka ihe mere n'oge gara aga kewaa anyị.

Na nzaghachi ihe ahụ M.I kwuru, Kate Henshaw, onye na-eme ejije Nollywood,... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Lai Mohammed: Twitter na-eme ihụ abụọ, gịnị kpatara na ha ewepụbeghị ọtụtụ ihe Nnamdi Kanu na-ede?


Ihe Lai Mohammed kwuru banyere ebubo nwunye Nnamdi Kanu boro gọọmenti etiti

Mịnịsta na-ahụ maka mgbasaozi na Naijiria bụ Lai Mohammed ekwuola na Atiku Abubakar  bata mba Amerika ebe ọ gara njem, na o nwere ajụjụ ọ ga-asa gọọmenti maka ebubo na aka ya dị na ọdịda ụlọakụ PHB.

Mohammed kwuru na gọọmenti etiti na-enyocha 'akwụkwọ gosiri na o nwetara otu nari nde naira na iri ise na isii  (N156 million)."

N'okwu ala Amerịka Atiku gara, o kwuru na o nwere ohere ịnọ ebe ahụ oge ole masịrị ya mana ọ lọta, ọ bịa zara ọnụ ya.

Ụfọdụ ndị mmadụ etinyela ọnụ n'okwu ahụ Laị Mohammed kwuru.

Onye e ji okwu ya agba izu n'otu pati PDP nke steeti Imo bụ Maazi Ndụbụisi Williams, tiri obewu na nkata a gọọmenti etiti na-akpa pụtara "ịchụgharị onye na-enweghị ihe o mere."

Ọ gakwara n'ihu ma dụọ gọọmenti etiti ọdụ ka ha wepụ aka enwe n'ofe, ma kagbuo atụmatụ ahụ  nke o kwuru nwere ike iwetara ntụliaka ọnwa Febụwarị ihe mkpọbi ụkwụ.

Ụmụ Naijiria nọ n'igwe okwu Twitter na-ekwukwa nke ha banyere ihe Lai Mohammed kwuru.

@john_danfulani kwuru na ọ masị gọọmenti etiti ha tinye Atiku na mkpọrọ na o nweghị ihe ga-eme ka ha ghara ịtụnyere ya vootu.

@KeehNee kwuru na okwu Lai Mohammed na-egosi na gọọmenti nọ n'ọchịchị chọrọ ijidesi ọkwa ike n'ụzọ abụla ụzọ.

Ụlọikpe atọhapụla Sinetọ Dino Melaye onye ndị uweojii ji kemgbe izuụka abụọ o jiri nyefe onwe n'ebubo na ọ chọrọ igbu mmadụ.

BBC Igbo hiwere nrụrịtaụka ọkwa gọvanọ n'Imo steeti na Fraide

N'akụkọ metụtara ndọrọndọrọ ọchịchị, BBC Igbo ga-eme emume nrụrịta ụka nke ndi na-azọ ọkwa govanọ n'Imo steeti taa.

Ndị adọrịta ụka taa bụ Hope Uzodinma, Uche Nwosu, Ifeanyi Ararume na Emeka Ihedioha. Ọ ga-amalite n'elekere abuọ nke ehihe.

Ọzọ,

Atiku Abubakar bụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala Naịjirịa n'okpuru otu PDP nọ n'Amerịka ugbua.

Njem Atiku a bụ mbụ ọ ga-aga Amerịka kemgbe ihe ruru afọ iri n'abụọ. Ọ sị na ọ ga-eji ohere a leta ndị ọrụ gọọmentị Amerika nakwa ụmụ Naijiria bi mba ahụ

Gụọ ya n'uju ebe a

Na ofesi,

Ọgbakọ mba Afrịka bụ African Union arịọla ka mba Kongo DRC dọtịa aka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Lai Mohammed: Atiku ga-aza azịza maka ebubo na aka ya dị n' ọdịda ụlọakụ PHB


Ihe Miyetti Allah ji ewu na soshal midia

Otu Miyetti Allah akpala agụ aka n'ọdụ.

Ụmụ Naijiria na-ewere ha iwe maka okwu otu onyeisi ha na Benue steeti bụ Alhaji Garus Galolo kwuru ebe ọ kpọrọ oku ka Bukola Saraki tinye akwụkwọ arụkwaghịm dịka onyeisi ụlọomeiwu ma ọ bụghị otu ahụ, ha amanye ya ka ọ hapụ ọkwa ya dịka onyeisiala.

Otu PDP site n'ọụ ọnụ na-ekwuchitere ha bụ Kola Ologbondiyan katọrọ okwu ahụ ma kpọọ Onyeisiala Buhari oku ka ọ nwuchie ndị ndu otu  Miyetti Allah, ma ha ikpe maka 'atụmatụ

Igbo Ekulie kpọrọ oku ka gọọmenti hapụ ụmụnwaanyi a

Ụmụnwaanyị Biafra n'emume ncheta ụbọchị Biafra

Ọgbakọ ụmụafọ Igbo maara nke ekwe na akụ na ọrụ bụ Igbo Ekunie Initiative agbarụọla ihu kpọọ oku ka ndị uweojii tọhapụ ụmụnwaanyị Igbo ruru otu narị ha ji eji.

Ndị uweojii kpọchiri ụmụnwaanyị a maka na ha mere ngagharịiwe ka gọmentị etiti tọhapụ

Nnamdị Kanu bụ onye ndụ Ipob ejieji kemgbe afọ gara aga.

Ekweremadu akpọọla oku ọzọ maka ọchịchị onyeisiala

Ekweremadu anọọla ụlọomeiwu Naịjirịa afọ 11, nke mere ka ọ bụrụ onye omeiwu kachasị nọrọ ogologo oge n'ụlọ ọrụ ahụ

Osote onyeisi ụlọomeiwu Sineti bú  Ike Ekweremadụ akpọọla oku ọzọ ka ọnọdụ onyeisiala na nke ndị gọvanọ bụrụ otu ugboro afọ isi.

Ekweremadụ, bụ onye na arụ ndị ọrụ gọọmenti etiti aka maka ọgbaghara dị ,tụrụ ariri maka tigbuo zogbuo di na ndorondoro ọchịchị ugbua ebe ejighizi ezi ọchịchị kpọrọ ihe maka ntụlịaka 2019 na abịanu.

Na mba ofesi,

Gọọmenti mba US mechiri n'izu gara ga maka na ndị sineti akwadoghi bọjetị ha

N'ofesi, Mba Amerịka amanyela ego ruru ijeri dola iri na isii na ngwahịa si China.

Ngwahịa ndị a gunyere kemical, plastik nakwa ọgbatumtum. China ekwuola na-ga ga-emekgwara.

N'egwuregwu,

David Beckham wụsara akpụkpọ ụkwụ o ji agba bọọlụ n'afọ 2013, ga-enweta nturuugo n'aka otu UEFA.

Messi bụ onye mbụ nyerela goolu karịrị iri atọ n'ime afọ asaa nke asọmpi La Liga.

N'egwuruegwu, obi adịghị ndị na-agba bọólụ na Spain mma ebe ndị mkpokota ha bụ La Liga kwetere iburu asọmpi ha buga na mba Ameriika.

 Sergio Ramos na Sergio... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Miyetti Allah: Ihe mere ha ji bụrụ okwu akpụ n'ọnụ na soshal midia


Ihe Nwodo kwuru maka ntuliaka 2019 na okwu restructuring

Nwodo kwuru nke a mgbe BBC Igbo kpọro ya n'ekwenti maka mkpebi Ohaneze banyere ntuliaka 2019.

O kwuru na agbanyeghị na Ohaneze na ndị otu ọzọ dịka ha na mpaghara Naịjirịa ọzọ nwere nzukọ ebe ha kpebiri na onye ha ga-akwado na ntuliaka na-abịa bu onye kwenyere na ihe Bekee kpọrọ "Restructuring", o rubeghị mgbe a ga-akpo okwu ezigbo aha ya.

Nwodo si na ihe mere nke a bụ na ndị na-azọ ọchịchị onyeisiala Naịjirịa karịrị, nke ụfọdị n'ime ha bụ ụmụafọ Igbo.

"Oge erubeghi mgbe anyị ga-ekwu onye anyị ga-akwado, mgbe oruru, anyi ga-ekwu okwu."

Okwu Nwodo a pụtara n'azụ ụfọdụ ulo ntaakụkọ dere na Ohaneze ga-akwado onye ndọrọndọrọ kwadoro "Restructuring".

Atiku Abubakar, bụ onye na-azọ ọchịchị n'okpuru pati na-anoghi n'ọchịchi bụ Peoples Democratic Party (PDP), kwuru okwu ọfụma maka "Restructuring" a, bu atụmatu o sị na ya kwadoro ọfụma.

Onwekwara ndi na-ekweghi n'ihe Abubakar na-ekwu bụ ihe o ga emenwụ, makana mgbe ọ bụ osote onyeisiala n'ọchịchị Olusegun Obasanjo, ejiji nkwado mmegharịa obodo n'ụdị a mara ya.

Gee Nwodo ntị n'elu:

N'akụkọ yiri ibe ya, ndị otu IPOB kwukwara na he akwadoghi ka onye Igbo pụta ka osote onyeisiala n'okpuru PDP maka ha sị na ihe ha chọrọ bụ nkewa, maọbụ nke Bekee kpọrọ "Referendum", nke nkwereike ibute nkwekọrịta nkewa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2019 election: Ohaneze ekpebibeghi onye ha ga-akwado - Nnia Nwodo


Ihe Rev Peace Gwara BBC

Peace kwuru nke a mgbe BBC Igbo gbara ya ajụjụ ọnụ ka akụkọ pụtara na ụdiri kepukepu nọ n'ikuku.

O kwuru na nke bụ eziokwu bụ na ha na Ohaneze ka nọ n'ụzọ ịchọ udo, nke mere ha jiri nye Ohaneze izuụka abụọ ka ha were leba anya n'ihe niile na-esere ha okwu ma kpanye agwa ha n'ebe Ipob nọ.

Ọ sị na ọ bụ maka ọnọdụ a ka ha ji gwa ndị Ipob niile ka ha kwụsị ibuso Ohaneze agha.

Ọnọdụ a ga-anọ ruo izuụka abuọ, ọ bụrụ na ihe dị iche adịghị "anyị ga-ama ihe anyị ga-eme".

Gee olu Peace n'elu.

Ihe Ohaneze kwuru

BBC Igbo gbakwara mbọ inweta ndị Ọhaneze ka ha kwuo nke mere.

Otu onye gbagotere na ya bụ otu, na-achọghị ka anyị kwuo aha ya, gwara BBC Igbo na e nwere eziokwu dị na ya bụ okwu.

Cheta na ndị uweojii na-ekwu na ndị tụrụ ogbunigwe na be onyeisi Ohaneze ndị Igbo bụ Nnia Nwodo bụ ndị a na-eche na ha bụ ndị Ipob.

Ipob gọrọla aka na ụkwụ maka nke a, ma kwuo na ndị uweojii chọrọ inye ha ajọ aha.

Nnia Nwodo bụ onyeisi Ohaneze kwụkwara na ya echeghị na aka ndị Ipob nọ na ya bụ ogbunigwe a tụrụ na be ya.

Ohaneze na-ekwukarị na Ipob bụ nwa ha, mana Ipob na-akọwa na okwu nhazigharị Naịjirịa n'ụdị Bekee na-akpọ "Restructuring" Ohaneze chọrọ adabaghị n'ihe ha chọrọ bụ nkewa.

Ha hụrụ echiche Ohaneze ka mmegharị anya.

Lee etu otu onye na ndị ahụ uweojii kpara aka si zara ọnụ ya n'ihe nkiri a.

Onye eboro ebubo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ihe a bụ akụkọ Dominic Onyeka bụ onye mepụtara App akpọrọ Akiddie.

Akiddie nyere ụmụaka ohere ịgụ akụkọ dị iche iche n'asụsụ ha.

Lee ihe ngosi a.

Ndị hụrụ maka ihe nkiri a: Nnamdi Agbanelo na Chiemela Peters.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ihe a bụ foto ochie

Mana otu ihe pụtara ihe bụ na ọ bụ nsogbu ala butere ya bụ esemokwu.

Ndị mgbasaozi nke Anambara steeti kwuru na mmadụ iri ise bụ ndị a na-achọ achọ ebe ihe ruru mmadụ narị atọ bụ ndị e ji mgbọ egbe na obejiri merụọ ahụ.

BBC kpọtụrụ ndị uweojii na ndị Eze obodo abụọ a ka anyị mata ihe mere.

Ihe ndị uweojii kwuru

Ndị uweojii kwuru na ọ bụ otu onye nwụrụ ebe mmadụ anọ merụrụ ahụ.

Ha kwukwara na ha ejidele mmadụ asatọ aka ha dị n'ihe mere.

Ihe ndị Eze obodo ndị a kwuru.

Igwe Oranu Chidume

Igwe Oranu Chidume nke obodo Omor na Igwe Solomon Ikechukwu Chidubem nke ndị Umumbo kwuru na ha bụ ụmụnne na-emekọ nke ọma.

Ha kwuru na ọ bụ ndị na-akọ osikapa bụ ndị butere ya bụ okwu.

Gere ihe ha kwuru n'uju ya ebe a.

Esem okwu n'etiti obodo Ummbo na Omor

Dịka ọ dị ugbu a, ndị nchekwa nọ n'obodo abụọ ndị a.  Ugbụ a bụzị oge udo dịka ndị Eze abụọ siri kwụọ na ha na-agba mbọ ihu na udo batara n'obodo abụọ ndị a.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra state: Lee ihe Eze Umumbo na Omor kwuru maka ọgbaaghara dara n'etiti ha


Ihe a gbatara na Premier League n'ụbọchị Disemba 22, 2018, mere ndị Chelsea na Manchester City "vum n'anya".

Manchester United zuru Cardiff City ike n'ahụ:

Man Utd nyere goolu ise iji merie Cardiff City na be ndị Cardiff n'agbanyeghị na Victor Camarasa gbakpuru otu goolu ha si na penariti nweta.

Goolu Marcus Rashford nyere na nkeji atọ e ji bido bọọlụ, nke Ander Herrera nke Anthony Martial nyere na nkeji 41 na nke Jesse Lingard ji penariti gbakpuo na nkeji 57 nakwa nkeji 90, nyere Man Utd onyinye na-agụ ha n'ekeresimesi a.

Nke a bụ mmeri mbụ ha na-emeri ka Ole Gunnar Solskjaer bidoro ịchịkọta ha dịka onye ga-elekọta otu ha ruo oge a Man Utd ga-ahọpụta onye ga-anọchite Jose Mourinho ha chụrụ achụ.

@MxZVGx_ kwuru na Man Utd achakeela ka ọnwa.

Ọ bụkwa mbụ ha na-enye goolu ise n'ime otu egwuregwu Premier League kemgbe Alex Ferguson rituru n'oche nchịkọta ha na 2013.

@ebuka_akara kwuru sị na Man Utd kwesịrị ịga gbubiri oke ha n'ego a kwụrụ Mourinho oge ọ na-apụ.

Ajụjụ bụzị "Mourinho ọ bụbu agada gbachiri ụzọ nye ha?"

Chelsea zutere Leicester City:

Ebe Wilfred Ndidi na Kelechi Iheanachọ bụ nwaafọ Naịjirịa na-agbara Leicester City bọọlụ ga-arahụ ụra ọfụma n'abalị a, nwanne ha nwoke bụ Victor Moses ga-anọ n'echiche maọbụ buru ọnụ laba.

Ị na-ajụ ihe kpatara nke a?

Ọ bụ makana Leicester City ji otu ọkpụ goolu merie Chelsea na Stamford Bridge bụ be ha.

Chelsea na onwe ha riri ihe ruru goolu anọ, mana goolu Jamie Vardy nyere na nkeji 51, mere ka ndị na-akwado Leicester City hụ ihe ha ga-eji enwe aṅụrị.

@EnekemGreg kwuru na o cheghị na a ga-emeri Chelsea n'egwuregwu a:

@SirVee kwuru na oge eruola mgbe Sarri bụ onye nchịkọta Chelsea ga-agbanwe ndị ọ na-eji ebido bọọlụ.

Manchester City na Crystal Palace:

Mmeri e meriri Man City juru ndị mmadụ anya, makana ọ dịzị ka ha esi n'elu tebulu kụọ afọ n'ala.

Crystal Palace nọ n'ọkwa 14 ji goolu atọ a satara abụọ merie Man City n'ogige egwuregwu Etihad bụ be ha.

N'agbanyeghị na Ilkay Gundogan bu ụzọ nye goolu na nkeji 27, ụkwụ esighi Man City ike, ruo mgbe Kevin... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

EPL Results: Manchester United ezuola Cardiff City ike n'ahụ


Ihe a na ihe ndị ọzọ bụ ihe ndị nwe ụmụaka Regina Paecis kwuru mgbe BBC Igbo gara leta ụmụaka ahụ dịka ha natara njem mmeri ha.

Ụmụaka ahụ kwuputara ka obi siri dị ha aṅụrị n'ihi mmeri ha.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Technovation: Anyị meriri ka ụmụwaanyị nwee ike mụta teknụzụ


Ihe a na-eme na-erughi izuụka ole na ole Ọkaikpe Taiwo Taiwo sepụrụ aka na ya bụ ikpe.

Okorocha kpụpụrụ Inec ụlọikpe ka ọ mara ma nke ahụ ọ ga-eme ka ha nye ya asambodo e ji ama onye tozuru ịnọchite anya mpaghara Ọlụ zoonu n'ụlọomeiwu ukwu n'Abụja.

Cheta na Inec gbara isi akwara sị na ha agaghị enye Okorocha asambodo maka ebubo na ndị na-akwado ya manyere onye rụru ọrụ ka ihe Bekee kpọrọ "Returning Officer" nke ntuliaka e mere na mpaghara Ọlụ n'ọnwa Febụwarị ka a kpọpụta aha ya dịka onye meriri.

Mgbe ahụ, Ọkammụta Francis Ibeawuchi gwara BBC Igbo na e tiri ya ihe ma megide ikike dịrị ya.

Ibeawuchi

N'agbanyeghi na Okorocha gọrọla aka na ụkwu ya n'ihe mere Ibeawuchi, Inec sị na ya bụ ihe jọgburu udele sigbuo nkakwụ, nke mere ka ha foro ntutu taa n'isi Okorocha na ha agaghị enye ya ohere ịnata asambodo a nke a kpọrọ "Certificate of Return".

Ka ọ dị ugbua, Ọkaikpe Abang esorola ụkwụ Taiwo; amabeghi ma a ga-ekpechakwa ya bụ ikpe tupu o ruo ubọchị nke iri abụo na itoolu nke Mee, bụ oge a ga-edu ndị omeiwu na-abata ọhụrụ n'iyi ọrụ.

BBC Igbo kpọrọ ọnụ na-ekwuru Inec bụ Festus Okoye, ịjụ ya etu eke ha si anya anwụ.

Okoye sị na okwu ahụ bụ n'aka ndị ụlọikpe ka ọ dịzị.

Ọ sị; "Ihe Inec kpebiri bụ na anyị ga-eme ihe ọbụla ulọikpe sị ka anyị mee.

"Ha sị anyị nye ya asambodo, anyị ga-enye ya asambodo, ha sị ka anyị gaa megharịa ntuliaka ahụ, anyị ga-eme etu ahụ.

Ha sịkwanụ na ọ bụ ịga n'ọgbọ vootu dị iche iche gaa chịkọta ọnụọgụgụ vootu, ihe ahụ ka anyị ga-eme."

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Rochas Okorocha: Anyị ga-eso ihe ụlọikpe kwuru maka asambodo Okorocha - Inec


Ihe anyị jiri gwa Ndigbo na Legos tụnyere Sanwo-Olu- Ọhaneze Ndigbo Legọs

Solomon Ogbonna bụ onyeisi ha, kwuru na ndị Igbo bi na Legọs na-akwado ya makana ọ bụ onyendu ga-enye ha ihe ha chọrọ ma bụrụ onye ha nwere ike ịtụkwasị obi.

Sanwo-Olu mechara kelee ha maka ịnabata ya n'etiti ha.

Mnwereonwe Biafra abụghị ikwe ọnụ ahịa - Ipob

Otu na-achọ mnwereonwe Biafra na Naịjirịa bụ Ipob ekwuola na ọ gbasaghị ha onye ga-abụ onyeisiala Naịjirịa n'ọnwa Mee na ọgwụla mwereonwe Biafra bụ ihe ka ha mkpa.

Odeakwụkwọ mgbasaozi ha bụ Emma Powerful kwuputara nke a ma kọwaa na mwereonwe Biafra abụghị ihe a na-ekwe ọnụ ahịa.

N'ofesi

Mba China ebola mmadụ abụọ ndị Canada ha nwụchiri ebubo  inyocha ha n'ụzọ n'ezighi ezi nke a na-eche bụ ha imegwara na nwuchi Canada nwuchiri nwafọ ha bụ Meng Manzhou.

Nke a emeela ka mmekọrịta dị n'etiti mba ndị a bụrụ zie ihe na-akụ ilu.

N'egwuregwu

Onye nlekọta Gareth bale na-agbara Real Madrid bọọlụ akatọọla emo ndị nkwado Real Madrid kwara Bale ma kwuo na ọ bụ ihe ihere nye ha.

Nke a mere n'oge ewepuru Gareth Bale site n'asọmpi ha na Barcelona gbara na Satọde.

Nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Mmebi okpommanụ na Bayelsa

Ndị uweojii kwuru na enweghi onye nwụrụ mana ọtụtụ ndị mmadụ ahapụla ụlọ ha gbalaga ka okpommanụ agbịdị gbariri na mpaghara Nembe dị na Bayelsa steeti.

N'agbanyeghị na ihe a mere na Fraịde, ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na Bayelsa bụ Asinim Butswat, gwara ndị ntaakụkọ na ha amabeghi ma ọ bụ ndị omekome wakporo ya ka ọ bụ ihe mmebi butere ya.

N'ofesi,

Ndị agha mba Izrel gbagburu mmadụ abụọ a na-enyo na ha bụ ndị Palestịne ma merụọ otu ahụ ka ndị ahụ bu ụgbọala ha nyakpuo n'etiti ebe ha bụ ndị agha nọ.

Ha ekwubeghi maka ọnọdụ ndị otu ha ụgbọala ahụ suru.

N'egwuregwu,

Enweghi onye meriri ibe ya ka Liverpool na Everton zutere n'abalị.

Nke a mere ka Manchester City ka kwụrụ ọtọ dịka eze n'elu tebulu na Premier League.

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ndigbo bị n’Okota na Oshodi, Legos chi obi n’aka maka ogbaghara gbasara ntuliaka mere

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Sanwo-Olu ka anyị ma - Ohaneze Ndigbo Lagos


Ihe anyị ma maka ogbugbu ndị ugwu na Rivas

Onye ahụ na-achọghị ka akpọpụta aha ya kwuru na etu o si mara na nsogbu dị n'Oyigbo bụ na mgbe ọ na-edupu mmadụ n'elekere ise nke ụtụtụ, ọ hụrụ ọtụtụ ndị uweojii ka ha kwụcha na-echekwa ogbe ha.

O kwuru na mgbe ọ jụrụ ajụjụ ihe na-emenụ, a gwara ya na o nwere ndị akpọrọ si ha na ha gaa wakpo ogbe ndị Hausa dị n'Oyigbo.

Mana onyeisi okpuruọchịchị ahụ Gerald Oforji kwuru na ọ bụ nyocha ndị uweojii ga-enye ha ka ha ga-eji kọwanwụ ndị na etu mwakpo ahụ si gaa.

O tiri ndị Hausa bi n'Oyigbo aka n'obi maka ihe mberede a dakwasiri ha ma na-ekwu na ha ga-agba mbọ hụ na ndị mere ihe a agaghị a na n'efu.

O kwuru na ebe niile ajụọla oyi n'Oyigbo ugbua mana dịka onyeisi okpuruọchịchị ahụ, o kwụsitụla ndị ọgbatụmtum ị gba ma elekere asaa nke mgbede kụchaa.

Ihe kọmịshọna mgbasaozi gọọmenti Rivers steeti kwuru maka mwakpo a

Paulinus Nsirim bụ kọmịshọna mgbasaozi Rivers steeti kwukwara na ọ bụ mgbe ndị uweojii mechara nyocha ha ka ya ga-ekwu okwu gbasara mwakpo.

Ọ bụghị Ipob wakporo ma gbuo ndị ugwu bi n'ogbe ahụ

Ọkaiwu ndị Indigenous People of Biafra (Ipob) bụ Aloy Ejimako ekwuola na o nweghị mgbe Nnamdi Kanu ji kwuo ka ndị Ipob gbuo onye ọbụla tụmadị ndị Hausa.

O kwuru na ndị otu Ipob anaghị egbu ndị mmadụ makana ha na-akpọ ya ihe nsọ.

Ejimako kwuru na ihe Kanu kwuru bụ ka ndị Ipob chekwa ndụ ha ma a bịa igbu ha.

N'okwu ya, 'O nweghịkwa ndị Ipob na-egbu ndị Ugwu n'Oyigbo, ọ bụ mbochị ọnụ ka ha na-ebochi ha."

O kwuru na ihe abụ atụmaatụ a na-achị wepụta ka ndị ugwu wee gbuwe ndị Igbo bi na bee ha.

Alloy kwuru na Kanu akpọghị ndị Fulani maọbụ ndị Hausa asị kama na ndị ọ na-ewesara iwe bụ ndị na-emegbu ndị Igbo.

Ihe onyeisi ndị ugwu bị na Oyigbo gwara BBC Igbo

Foto a na-egosi ụmụakwụkwụ almajiri azọpụtara n'otu ụlọakwụkwọ Alakụba dị na Kaduna steeti n'afọ 2019

Onyeisi ndị ugwu bi n'ọdịda anyanwu Naịjirịa nakwa Oyigbo bụ Musa Saidu ekwuola na ọ bụ okwu ndị otu Ipob batara ebe ndị Hausa bi n'Oyigbo gbuo mmadụ anọ.

Mgbe anyị jụrụ ya, kedụ ka o si mata na ọ bụ ndị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ipob Oyigbo: Ihe m hụrụ maka mwakpo Oyigbo - Onye bi ebe ahụ


Ihe butere iwe nke mere ndị Amerịak jiri ịnụọ iyi #Nikeboycọtt bụ na ụlọrụ ahụ jiri  onye ọgba bọọlụ ama maka ikwugide ịkpa oke agbụrụ nakwa  mwakpo ndị uweojii bụ Colin Kaepernick mee ozi azụmaahịa.

Iwe nke a mere ka onyeisi obodo(Mayor) Louisiana machie ngwahịa egwuregwu ndị Nike n'ụlọ egwuregwu dị na mpaghara ahụ.

Mayor a bụ onye a kpọrọ Kenner Ben Zahn nke atọ gwara ndị otu booster clubs ka ha kwụsi ịzụ na iyi uwe ndị ụlọọrụ Nike mepụtara.

Ozi si n'akwụkwọ ozi ahụ, o kwuru na uwe ọbụla ndị otu a ga-eyi bụ nke onye Diretọ na-ahụ maka egwuregwu ga-etinye aka na ya.

ụfọdụ ụlọakwụkwọ machịkwara ihe ọbụla si n'aka Nike.

Mana dịka nke a na-eme, ngwahịa egwuregwu sị Nike bidoro rewe ka akara ọkụ n'elu intanet.

Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka mmachi a,

Onye a kpọrọ starttoday kwuru na ọ ga-amalite inwe mmekọ n'ebe Nike nọ.

Tish Peariman jụrụ na ọ bụ Mayor ga-ekpebi ihe ndị obodo chọrọ?

Dufu Rigamaroll kwuru ga-achụpụ onye Mayor ahụ tupu ọmachie ntuliaka.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

#Nike: Kaepernick akpanyela ọkụ n'ịntanet


Ihe dị otu a emeela n'opekata mpe, steeti atọ na mpaghara ahụ.

Ndị ekperima a na-akụri ụlọọrụ na ụgbọala ndị uweojii ma  tinye ha ọkụ.

Lee ebe ya bụ ihe mere:

Egbu - Owere, Imo steeti

Ụfọdụ ndị ekperima wakporo ndị uweojii n'Egbu, dị n'Owere, isi obodo Imo steeti.

Ha ji obejiri mma merụọ otu n'ime ndị uweojii a ahụ ma nara ya egbe ya.

Ndị mmadụ gbatara buru onye uweojii ahụ merụrụ ahụ gaa ụlọọgwụ.

Owere-Nkworji - Nkwere, Imo steeti

N'ụbọchị Mọnde, abalị asaa nke ọnwa Sepụtemba, ndị omekome wakporo ndị uweojii nọ n'Owere-Nkworji nke dị n'okpuru ọchịchị Nkwere, Imo steeti.

Dịka ndị ntaakụkọ Punch si kwuo, ndị ahụ ji mma obejiri gbukasịa otu n'ime ndị uweojii ahụ, nara ya egbe ya, ma mụnye ụgbọala ahụ ọkụ.

E bugara onye uweojii ahụ ụlọọgwụ dị n'Orlu mana o mechara nwụọ n'ụbọchị Tuzde.

Onyeisi ndị uweojii n'Imo Steeti bụ Isaac Akinmoyede kwuru na mwakpo ndị a mere eme, mana o nweghị onye nwụrụ na ya.

Ohafia - Abia steeti

Foto ochie na-egosi ụgbọala ndị uweojii na-agba ọkụ

Ndị ekperima wakpokwara ndị uweojii n'Ohafia, Abia steeti, n'ụbọchị Mọnde, abalị atọ nke ọnwa Sepụtemba.

Kọmishọna mgbasa ozi steeti ahụ bụ John Okiyi-Kalu kwuru na ya bụ ihe mere oge mmiri na-ezo n'ụtụ Mọnde, na mpaghara Okagwe.

N'ime ndị uweojii ise ya bụ ihe metụtara, mmadụ anọ merụrụ ahụ ebe otu onye nwụrụ.

Okiyi-Kalu kwuru na nnyocha amalitela ịmata ndị rụrụ ala ahụ.

Ogui - Enugwu

N'abalị iri abụọ na asatọ nke ọnwa Ọgọstụ ka ndị ekperima wakporo ụlọọrụ ndị uweojii a kpọrọ 'Unity Police Station'.

Ụlọọrụ a dị n'ụzọ awarawara si Enugwu gawa Opi-Nsukka.

Ya bụ mwakpo mere n'elekere iri nke abalị

Akụkọ kwuru na ndị ekperima ahụ buuru egbe dị n'ụlọọrụ ndị uweojii ahụ laa.

Ụfọdụ kwukwara na ndị uweojii abụọ nwụrụ na mwakpo ahụ.

Abakpa - Enugu

Ndị ekperima wakpokwara ụlọọrụ ndị uweojii dị n'Ogui, Enugwu.

Nke a mere n'abalị iri atọ nke ọnwa Ọgọstụ.

Akụkọ kwukwara na ọtụtụ egbe ndị uweojii ka ndị ekperima ahụ buuru laa.

Gọọmentị Enugwu kwuru na mwakpo ahụ mere n'eziokwu mana ha ekwughị ma o nwere onye nwụrụ.

Gịnị kpatara... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ugboro ise a wakporo ndị uweojii na mpaghara ọwụwa anyanwụ n'ọdịnso a


Ihe dịrị onye ahụ ime bụ ịṅụ ọgwụ dịka dọkịta si tụzie aka ma rie ezigbo nri dịka o kwesịrị.

N'emume iji cheta ụbọchị ọrịa HIV nke afọ 2019 a, BBC Igbo kpọtụrụ onye ọkachamara n'ihe banyere nri bụ Amaka Ezeoke ka ọ kụziere ndị mmadụ nri ndị ha kwesịrị ị na-eri.

Ezeoke onye nwe ụlọọrụ 'Nutrifit Wellness and Consult' sị na o nweghi nri pụrụiche ha kwesịrị iri kama na ọ bụ iri ezigbo nri na mgbe o kwesịrị.

Ọ gara n'ihu sị na ụdị nri dịka ndị a ga-enyere onye ahụ aka;

Mkpụrụosisi

Ọ sị na onye nwere ọrịa HIV kwesịrị ị na-aracha mkpụrụosisi nke ọma nakwa n'oge niile, na ọ na-enye aka ibulite vitamin na mineral dị n'ahụ onye ahụ iji buso nje ahụ agha.

Mkpụrụosisi ndị dịka oroma, ọkwụrụ Bekee, apụl, unere, ube, anyụ Bekee dgz, ndị dị mma na-abụghị ndị rere ere.

Akwụkwọ nri

O kwesịrị iri akwụkwọ nri nke ọma na-abụghị nke rere ere maọbụ nke e sigwọrọ esigwọ. Nke na-enyekwa vitamin na mineral n'ahụ.

Akwụkwọ nri ndị a gụnyere ụgụ, tomanto, ọha, onugbu, kukumba na ndị ọzọ.

Nrị ndị e siri n'ọkụ

E ji akpụ maọbụ ọka na nrị ndị ọzọ eri ofe egusi

Onye ahụ ga na-eri nri ndị e siri n'ọkụ nke ọma na-abụghị mgbe niile ọ na-eri nri eghere eghe.

Nri ndị a gụnyere osikapa, ji, akwa, nduku, ofe na garrị, akwa, mmiri ara ehi dgz.

Ọ gara n'ihu kwuo na onye ahụ kwesịrị ị na-eri nri e siri n'ụlọ ya na-agụkarịghị nke e siri n'ezi ọ zụrụ azụ.

Nke ọzọ bụ na ọ ga-asapụ aka ya ọcha tupu ọ na-eri nri ọbụla ọ chọrọ iri.

Ịṅụ ezigbo mmiri

Dịka ahụ onye ọbụla chọrọ mmiri, etu a ka ahụ onye nwere ọrịa HIV chọkwara mmiri.

Nke a pụtara na onye ahụ agaghị eji ịṅụ mmiri egwu egwu, o nwereike ịṅụkwa ihe ndị ọzọ nwere mmiri dịka mmiri a pịpụtara na mkpụrụosisi nke Bekee kpọrọ 'juice'.

Gbaara nri nwere oke nnu na ọtọbịrịbịrị (Sugar) ọsọ

Ọ bụghị nnu niile ka a na-eri eri

Ọ sị na onye nwere ọrịa HIV ekwesịghị iri nri nwere oke nnu na ọtọbịrịbịrị makana ọ na-egbu mkpụrụobi onye ahụ.

Belata oke abụba na mmanụ

N'agbanyeghi na abụba na-enye ike n'ahụ, ọ bụghị ya mere ka onye na-arịa ọrị HIV ga-eji rie ya nke ukwuu.

O kwesịrị ibelata etu... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

World Aids Day 2019: Nri ndị ga-edozi onye nwere nje HIV ahụ


Ihe e ji eme ya bụ mmemme Igwa Nshị bụ ịkụ nnukwu Igba nke a na-akpọ Abia Nshị.

Onye Eze na-achị obodo Eke bụ Igwe Harry Onuoha kọwara na oge ochie, ndi Eke na eji ọgwụ na iku egwu were na emenye ndị agbata obi ha dịka Ebe, Abor na Ngwo egwu.

Nrị e ji eme ya bụ Igwa Nshị bụ nanị Ọkpa. Ndị Eke na-esi ya bụ ọkpa n'ụdị pụrụiche, ha sichaa ya, ọ na acha ọcha.

Ha ewerezịa akwụkwọ nrị na ngwa ndị ọzọ gwọọ ya.

Ụzọ ọkpa atọ ndị Eke na-esi bụ "Ikpo Nkiịtị", "ite na-esi onwe ya" na "Emeghi eme"

Igwa Nshị ndị Eke na-ewe ụbọchi atọ: ụbọchị ịkụ abịa, ụmụnwoke na ụmụnwanyị na-ezukọ n'ọgbọ ịkụ Igba site n'ụtụtụ rule n'abalị.

Otụtụ ndị Eke dika Felix Mgbo kwuru na ịgwa nshị abụghịzị ihe igwọ ogwụ dika ndị mgbe ochie, kama na e jizi ya ekpokọ ndị Eke niile ọnu.

Lee ka mmemme Igwa Nshị nke afọ a siri mee n'Eke.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Oriri Ịgwa nshị n'Eke ejikọtala obodo niile ọnụ.


Ihe gbasara Isah na-amasị ọtụtụ ndị Naịjiria na-ahụta ya dịka onye na-enye ndị a na-emegide na ndị ogbenye ikpe ziri ezi.

Isah na-atụ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị nakwa ndị uweojii mmehie ha n'ihu ma ọ nọrọ n'igwe okwu, mana nke ahụ emeghi ka ha kpọọ ya asị.

BBC Africa Eye sogharịrị Isah na ndị otu ya n'izu ole na ole gara aga, ma chọpụta na ọ bụghị usoro ya niile dabara adaba n'agbanyeghi mmadụ ole o nyerela aka.

Ihe nọ n'akụkọ a nwereike irikasị gị ahụ:

Onye haziri akụkọ a bụ Nnamdi Agbanelo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

AFRICA EYE: Maka onye bụ "Ordinary President" nke 'Brekete Family' na Naịjiria


Ihe gọọmentị etiti kwuru na ọ bụ kpatara mmechi a bụ ka ha nwee ike rụọ ya ọrụ ka njem ndị mmadụ na-adị mfe.

Mmechi a abụrụla ihe oke echiche nye ndị njem ebe ọdọụgbọelu ndị ọzọ ha nwereike iji dị ezigbo anya dịka nke Owerri, Port Harcourt na Asaba.

Gụnyekwara na okporo ụzọ e si aga ebe ndị a adịchaghị mma nakwa ndị omekaome juru n'ụzọ.

Etu ụzọ si Enugwu gawa Owerre dị

N'ime akụkọ a BBC Igbo nyere ntuziaka etu onye njem si n'Enugwu ga-esi aga n'ọdọ ụgbọelu ndị ọzọ ahụ.

Nke bụ onye si ọdọ ugbọelu ndi ọzọ na Naịjirịa aga Igbo o mara nke ga-akarị ya mfe.

Ngwa, lezia ka o si kwụrụ:

A ka na-arụ ọrụ n'ọdọ ụgbọelu nke Enugwu

Ọdọụgbọelu Sam Mbakwe dị n'Owerri:

Onye ọbụla si ọdọụgbọelu Sam Mbakwe na-aga Enugwu ma ọ bụ si Enugwu na-aga ọdọ ụgbọelu a ga-agba okporoụzọ ndị gụnyere;

Ọdọụgbọelu Port Harcourt:

Ọdọ ụgbọelu a bụ nke esikwa mba ofesi efelata maọbụ fegaa.

Onye ọbụla si ọdọụgbọelu Port Harcourt na-aga Enugwu ma ọ bụ si Enugwu na-aga ọdọ ụgbọelu Port Harcourt ga-agba okporoụzọ ndị gụnyere;

Ọdọụgbọelu Asaba dị na Delta Steeti:

Onye ọbụla si ọdọụgbọelu Asaba na-aga Enugwu ma ọ bụ si Enugwu na-aga ọdọụgbọelu Asa ga-agba okporoụzọ ndị gụnyere;

Kedụ ka ọnọdụ nchekwa okporo ụzọ ndị dị?

Na nso nso ọtụtụ okporoụzọ ndị dị n'ọwụwa anyanwụ nwere nsogbu nchekwa n'ihi oke ohi na ntọrị ndị mmadu  site n'aka ndị omekaome.

Nke a mere ndị mmadụ na-achị obi ha n'aka oge ọbụla ha na-agba n'ụzọ ndị a ka ọfọdụzie ugbu e mechiri ọdọụgbọelu Akanu Ibiam dị n'Enugwu.

Mana gọvanọ Enugwu Steeti bụ Ifeanyi Ugwuanyi na ogbo ya nke Ebonyi Steeti bụ David Umahi ekwela nkwa ihiwe nchekwa nye njem si na Steeti dị iche iche.

N'okpro ụzọ dị gasi n'Enugwu, gọọmentị na-asụmị ọhịa iji gbochie ebe ndị omekome na-anọ.

N'otu aka ahụ, e hiwela ogige ndịagha ruru anọ n'okporoụzọ si Enugwu gawa Okigwe nakwa ndị uweojii n'okporoụzọ ndị ọzọ.

Dịka ọ dị ugbua amabeghi mgbe a ga-arụcha ọrụ n'ọdọụgbọelu Akanu Ibiam nke Enugwu.

Etụ ị ga-esi hazie njem gị

Nyocha njem gị, mata ọdọ ụgbọelu nke ga-akara gị mma, ijee mata ụgbọelu nke na-aga... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Enugu Airport Closure: Lee etụ ị ga-esi hazigharia njem gị tupu a gbapee ọdọụgbọelu Enugu


Ihe ise 'Igbo' na-eme n'ime ahụ

Achọpụtala ugbua na ọ na-enye aka ibelata ahụ mgbu nye ọtụtụ ndị mmadụ na-arịa ọrịa.

BBC Igbo gbara otu onye dibia bekee ajụjụ ọnụ n'okwu gbasara ise Igbo iji maata ihe ndị dị mma na ndị dị njọ maka ya.

Ọ dọọla aka na ntị kwuo na ọ ka mma na mmadụ ebidoghi ise ọgwụ n'ihi na ọ naghị ekwe nkwụsị gụnyere ihe ndị ọzọ ọ na-eme n'ime ahụ mmadụ.

O kwukwara na ụfọdụ mmadụ na-agbapụ ara n'ihi ọgwụike a.

Gee ihe ọ gwara BBC n'uju n'elu:

Lee ihe 'Igbo' nwere ike ime na ndụ mmadụ:

1. Ọ na akwụsị arụ mgbu

Agụnwa ekwuola ụfọdụ ihe ndị mmadụ na-ekwu na mbụ mgbe ọ gwara BBC na Igbo na-ebelata ahụ mgbu n'ihi n'ọnwere ike ị me ka ahụ maadụ daa juuu.

2. Ọ na-eme ka nwoke na-achọ nwaanyị nakwa nwaanyị na-achọ nwoke.

Ọ bụ ihe ọma diri ụfọdụ mmadụ ị ji Igbo dịka ọgwụ enyemaka na mmekọahụ, mana ụfọdụ oge kwa, ọ na-eme ka mmadụ ghara ị mekọahụ ma ọbụrụ na ha esghị Igbo.

3. Ọ naghị agwọ orịa ịkpa

Dịka ọgwụ na-enye aka ị belata ahụ mgbu, ọ naghị agwọ ọrịa ọbụla ọzọ kachasị ọrịa ịkpa bụ 'Cancer' na bekee. Sọsọ ihe o nwereike i me bụ ị belata ahụ mgbu ndị na-arịa ọrịa ahụ.

4. Ọ na-agbanwe ime ahụ mmadụ n'ụzọ adịghị mma

Ọ bụ n'ụbụrụ ka mgbanwe a kachasị na-egosi. Ọ na-eme ka onye na-emebu ihe ghara i nwe ike i me ihe ọ na-eme tupu o bido i see ya bu ọgwụike. Ya mere na ọ ga-eme ka ọ na-ese ya oge niile.

Ọ na-eme ka agwa mmadụ na-agbanwe agbanwe oge ọbụla dịka onye na-achọ ịgbapụ ara.

5. Ọ naghi ekwe nkwụsị

Ọ ka mma na mmadụ ebidoghi ise ọgwụ n'ihi na ọ naghị ekwe nkwụsị

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ị ma ihe ọzọ 'Igbo' na-eme n'ahụ mmadụ karịa ịkwụsị ahụ mgbu?


Ihe ise gbara ọkpụrụkpụ na ya bụ akwụkwọ ikpe bụ;

1. Na ndị okaiwu Hope Uzodinma gbara akwụkwọ gosipụtara akwụkwọ nke ha jiri gosi mpụta n'ọgbọ atụmvootu dị narị atọ iri isii na isii n'Imo steeti.

2. Ndị okaiwu Emeka Ihedioha egosighị ihe igba ama ga-egosi na akwụkwọ mpụta ntụliaka ndị okaiwu Hope Uzodinma ji bụ "adigboroja" dịka ha siri kwuo.

3. Akwụkwọ ndị uweojii nke gosiri mpụta ntụliaka na ọgbọ 366 ndịa gosiri na nke ndị Okaiwu Hope Uzodinma jị bụ eziokwu.

4. Ndị Inec eweteghị ihe igbaama ga-egosi na akwụkwọ ọkaiwu Uzodinma ji abụghị nke ezigbo ya.

5. Ụlọikpe Kachasi sitere n'ikike iwu Naijirịa nyere ha were nye Hope Uzodinma ọchịchị Gọvanọ Imo steeti n'ihi na Ọkaiwu Emeka Ihedioha na ndị Inec enweghị ihe Igba ama gosiri na ikpe Hope Uzodinma gbara enweghi isi.

Ọkaiwu bụ Ugo Egbujo kọwara BBC ihe mere ikpe jịrị gaa etu o siri gaa -

Akwụkwọ Hope Uzodinma gbara megide Emeka Ihedioha

Lee ihe ndị gbara ọkpụrụkpu Hope Uzodinma na ndị Okaiwu ya jiri bia ikpe

 Ihe Emeka Ihedioha na ndị Okaiwu ya jiri bịa ikpe

Ndị ọkaiwu Emeka Ihedioha kwuru sị na ihe mere INEC anabataghị mpụta ntụliaka ndịa bụ maka na enweghị ntụliaka ọbụla emere ebe ahụ.

Ihe INEC kwụrụ maka ikpe ndị okaiwu Hope Uzodinma gbara

Ndị ngalaba na-ahụ maka ntụliaka na Naijirịa bụ Independent NAtional Election Committee (INEC) sị na ha anabataghị akwụkwọ mpụta Hope Uzodinma jiri bia n'ihi na emeghị ntụlịaka ọbụla n'ebe ndị ahụ.

Etu ikpe siri gaa n'ụlọikpe mkpegharị

Hope ụzodinma na ndị okaiwu ya jị akwụkwo ha sị na ọ bụ mpụta ntụliaka emere n'ọgbọ ntụliaka 388.

Ulọikpe gwara ha ka ha kpota ndị ọrụ INEC ndị rụru ọrụ na ọgbo ntụliaka ndịa ahụ ka ha kwuo na ọ bụ eziokwu na emere ntụliaka n'ebe ndị ahụ.

Kama naanị mmadụ iri abụo na itolu n'ime narị atọ na iri asatọ na asato rụru ọrụ ebe ahụ.

Ma sịkwa na ndi uweojii ha kporo kwesịrị ịkpọ ndị uweojii niile no n'ebe ndi ahu ka ha bia kwuo ka ọ sịrị gaa.

Ụlọikpe ndịa sị na ọbụghị nanị Komishọna ndi uweojii Imo steeti ga-ekwuchitere ndi uweojii ahụ.

Ihe merziri ụlọikpe kachasị jiri... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Imo governorship Judgement : Ihe mere ụlọikpe kachasị jiri wụọ Ihedioha n'ala, mee Uzodinma Gọvanọ


Ihe izizi onye ọbụla bịara na mmiri Nvụna ahụ ga-achọpụta bụ na ya bụ nnukwu mmiri na achazị ọbara ọbara, ụfọdụ ebe na-acha oji oji, ọ na esi isi nke ukwuu, ebe anụmanụ niile nọ na ya dịka azụ na agụ iyi, nwụrụ anwụ.

Ndị Nomeh tiri nkpu gwa BBC na ha nọzị na nnukwu ụkọ mmiri, n'ihi na ya bụ mmiri Nvuna bụ ebe ha si aṅụ mmiri, asa akwa, esi nri, nakwa ihe niile eji mmiri eme n'ihi na ha enweghị mmiri tapụ na be ha.

Ụmụ nwoke na ụmụ nwaanyị gwara anyị okwu kwuru na ya bụ mkpa mkpa mere na ụbọchị tuzde 15th Marchị 2021 oge ha pụtara n'ụtụtụ ikuta mmiri were hụ na mmiri ha adịghịzị ọcha, kama ọ na achazị ọbara ọbara ma na esi ajọ isi.

Onye ọbụla jiri ọsọ gbapụ ebe ahụ. Ka ọ dị ugbua, ya bụ mmiri na achazị oji oji ma ka na esikwa isi.

Oti nwoke Nomeh kwuru na ha na eche ma onwere ka esiri wunye kemịkalụ adịghị mma na ya bụ mmiri. Ha kwukwara na ha ezipụla ọtụtụ mmadụ ka ha gaa n'obodo bụ agbata obi ha dịka Ituku iji mara ebe odachi ahụ siri bido.

Ha na-ayọkwa gọọmenti la ọhnatar ha ọsọ enyemaka makana ka mgbe mmiri Nvuna mebiri ha na azụzị 'pure water” nke otu akpa mmiri bụzị N20, nnukwu akpa N200.

BBC gakwara na ụlọ Igwe ndị Nomeh bụ Rtd.It. Col. ION Mbachukwu mana ọnọghị n'ụlọ ya. Anyị agbaala mbọ ịnweta ya bụ onye eze n'ekwe ntị ya mana ọmịtaghị mkpụrụ.

Onye mere akụkọ a bụ Ebere Ekeopara

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

World Water Day 2021: Ihe na-acha ọbara ọbara ma n'esi isi agbarụọla mmiri Nvụna na Nomeh, Enugwu Steeti


Ihe kacha ewute ya abụghị nkwarụ ọ nwere site na ya bụ ogwụ agbara ya, ka ọ bụ mkpu ndị ọzọ na-eti mgbe nwaanye ya nwaanyị na-agba ha ọkpụkpụ.

Nke a mere Remigius jiri gaa mahadum ga mụta ka esi agba ọkpụkpụ nke Bekee kpọrọ Physiotherapy.

Kemgbe ahụ Remigius meghere ụlọọrụ ebe ọ na-agba ndị mmadụ ọkpụkpụ ma nwekwa ezi na ụlọ bụ ndị ọ na-elọkata anya.

Ndị mere akụkọ a bu Chris Okereke na Chiemela Mgbeahụrụ

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Physiotherapy: Onye nwere nkwarụ na-agba ọkpụkpụ


Ihe kariri ọkara ụmụakwụkwọ Mahadum niile dere JAMB tupu ha banye Mahadum dị iche iche

Ndị ejidere bụ ndị Imo ruru mmadụ iri abụọ na asaa ebe Anambara ji mmadụ iri na isii soro ya n'azụ.

Steeti ndị ọzọ gụnyere: mmadụ iri na ise si Enugwu, Kaduna nakwa Kano steeti.

Ọnụ na-ekwuchitere ngalaba ahụ bụ Fabian Benjamin gwara ụlọ ntaakụkọ The Nation na akpụpụla ụfọdụ n'ime ndị ahụ ụlọikpe.

"Anyi na-eche ka ọrịa Coronavirus na ihe so ya laa tupu anyị amalite ị kpee ndị ahụ ikpe ọzọ" ka o kwuru.

Ndị ahụ niile e jidere ruru otu narị na iri itoolu na ise n'aha mmehie dị icheiche gụnyere: izobata Teknụzụ n'ime ule, i lere onye ọzọ ule, ịbute gbagharịa nakwa ịkpa nkata ịghọ aghụghọ n'ụlọ ule.

"Tọghapụnụ Leah Sharibu!"

A tọghapughị Leah Sharibu mgbe atọghapụrụ ibe ya

Ọtụtụ ndị mmadụ na Naijiria nakwa na mba ụwa akpọọla oku ka  gọọmenti mee ka Leah Sharibu, nwa ada ndị Boko Haram ji kemgbe afọ 2018 maka ịjụ ịghọlahu Kraisti.

Taa bụ abalị iri na anọ nke ọnwa Mee ka o mere afọ iri na asaa  a mụrụ  Leah mabụrụkwa afọ atọ ọ nọrọ n'aka ndị Boko Haram.

WHO akwadola ịkpọpụta ndị ọrụ ha na Burundi

Ngalaba ahụike mba ụwa bụ WHO ekwuola na o dobeghị ha anya ihe mere mba Burundi jiri chụpụ onye nnọchite anya ha ebe ahụ nakwa mmadụ atọ na-arụrụ ha ọrụ.

Cheta na n'ụbọchị Tọzde gọọmentị mba Burundi si Walter Kzadi Mulombo,onye ọrụ WHO na mba ahụ  na ndị ọzọ  na ha achọghịkwa ha n'ala ha.

Ndị mba Niger egbuola ndị Boko Haram 75

Ndị mba Niger ekwuola na ha egbuola ndị ogbu aṅụ ọbara bụ Boko Haram na Mpaghara Diffa  nke dị nnukwu ọdọ mmiri Chad.

Nke a bụ site na mbọ ha gbara nke gbara mkpị i ji megide ndị otu oyi egwu niile na mpaghara ahụ.

Nke a na-eme dịka ụbọchị atọ gachara ebe ndị otu oyi egwu ọzọ eche na ha na ndị otu IS gba gburu ihe karịrị mmadụ iri abụọ n'obodo dị n'ọke Niger na Mali.

Nwoke tụwara nwa ya ime

Ọnụ na-ekwuchitere ndị uwe ojii n'Imo steeti bụ Ikeokwu Godson Orlando kwuru na ha ejidela otu nwoke aha ya bụ Uchenna Egbuchulem onye obodo Ogwa ndị n'okpuru ọchịchị Mbaitolu maka ịdina nwa ya nwaanyị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Jamb Result: Ndị Imo steeti kachasị 'agba mgbọ' n'ule Jamb


Ihe karịrị mmadụ puku iri so mee ngaghari iwe maka "xenophobia" n'afọ 2015 na Durban

Mana Udeji Jonas Ezeali bụ Onowu Ndị Igbo bi na mba Saụt Afrịka, nke a na-akpọ ahụ ekwuola na o nweghị onye lekwasịrị ha anya maka ogbugbu na mba ahụ.

Maazị Ezeali si n'agbanyeghị na ogbugbu dị elu na Saụt Afrịka, na ọ bụghị na e bu ndị Naijiria n'obi kama na ndị Naijiria ọ metụtara bụ ihe ndakwasị dakwasịrị ha.

Okwu ya na-abịa dịka ụlọomeiwukwu gwara gọọmentị etiti ha manye ọkwa nye ndị Naịjirịa na-aga mba Saụt Afrịka.

Ọnọdụ a were bụrụ etu gọọmentị Naịjirịa siri saa okwu ọtụtụ mmadụ na-akpọ dịka ọnwụ erughi eru zutere nwa-afọ Naịjirịa bụ Elisabeth Ndubuisi Chukwu gara njem na mba ahụ.

Ha kwuru na nke a bụ iji mee ka ha chekwa onwe ha na mba ahụ maka oke ogbugbu mmadụ n'ebe ahụ.

Ụmụafọ Naịjirịa 116 anwụọla n'ihe banyere Xenophobia na Saụt Afịrịka

Ezeali dụrụ ndị Naịjrịa ndụmọdụ ha kwadosie ike tupu ha abịa mba ahụ iji gbalahụ enweghi ọrụ.

"Nsogbu enweghị ọrụ dị elu na Saụt Afrịka, o nweghi onye ga-ahapụ ha nye onye Naịjirịa ọrụ."

Ka Ezeali si kwuo, o nweghị onye ọbụla ya ma a na-ebu n'uche iwakpo makana ọ bụ onye Naịjirịa.

N'aka ọzọ, o kwuru na mpụ karịrị na mba Saụt Afrịka.

"Ọ bu ebe dị ka New Yọrk ka a gaeji maa atụ ogbugbu mmadụ na-ame na Saụt Afrịka."

 Ebe ọzọ ọ tinyere ọnụ bụ okwu banyere ire ọgwụ ike, bụ ihe ọ si butere ndị mba Saụt Afrịka jiri sị na-agba azụ inye ndị Naịjirịa akwụkwọ ịba mba ha.

Lee ihe o kwuru n'uju ebe a:

Elisabeth Ndubuisi Chukwu: 'Ogbugbu mmadụ dị elu na Sawụt Afrịka'

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

South Africa - Nigeria relations: 'Ogbugbu mmadụ dị elu na Saụt Afrịka' - Ezeali Jonas


Ihe karịrị nde mmadụ na-ekiri 'Netfilix' binyere aka n'akwụkwọ iji kwụsị ụlọọrụ ahụ iwepụta ihe nkiri ahụ makana ọ na-akparị ndị otu ụka kraisti.

Kedụ ihe dị n'ime ihe nkiri a?(Ihe mgbawa obi juru ya)

Ihe nkiri a bụ ihe ọkpaọchị nke otu nọ na Brazil a kpọrọ Porta dos Fundos (azụ ụnọ) wepụtara.

O ruru nkeji iri anọ na isii na-egosi ebe Joseph na nwunye ya Mary na-ezukọrịta na be ha.

Ọ malitere ebe ụmụnwoke atọ nwere amamihe na-achọ "Jesu" site na kpakpando.

Ka ha fuchara ụzọ, ha mechara rute n'ụlọ Mary na Joseph.

Ha abụọ nọ na-akwado emume ncheta ọmụmụ "Jesu" nọ n'Ọzara kamgbe afọ 40.

"Jesus" mechara bata njem ọ nọ n'ọzara kamgbe afọ iri anọ, ya na ọyị ya nwoke akpọrọ Orlando.

Ihe nkiri a na-akọwa na "Jesus" na Orlando na-enwe mmekọrịta nwoke na nwoke mana "Jesus" gọrọ ụkwụ na aka ya sị na ya na Orlando bụ naanị ọyị na ọyị.

Ọtụtụ ihe ndị ọzọ mere nke butere echiche a.

Mana n'ikpeazụ, Orlando gosipụtara onwe ya dịka ekwensu bịara ịnwa "Jesu" ọnwụnwa n'ọzara, ma na-achọ ka ọ dachapụ n'oku Chineke kpọrọ ya.

Ka o si dị ugbua, Netflix azachịghabeghị mkpesa ndị mmadụ na-eme maka ihe nkiri a.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu na soshal midia maka ihe nkiri a

@APOSTLESULEMAN rịọrọ ndị mmadụ ka ha kwụsị ikiri Netflix.

@elnathan_john kwuru na ebe ndị ụka Kraisti na-akatọ ndị ọzọ na-akpọ ha ndị ekweghị , ha na-ekwu ka aghara ịkatọ nke a?

@LawrenceOkoroTL  kwuru na ya ga-agbajọ Netflix.

@aspirin_n kwuru na ya bụ ihe nkiri akwanyeghị ụka Kraisti ugwu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

Ihe nkiri a ga-amasi gị

Buchi: Ihe ndị ị maghị maka otiegwu ụka a

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

The First Temptation of Christ: Netflix o mere Jesus arụ?


Ihe kpalitere okwu ahụ bụ na Charles Oputa, a ma dịka Charly Boy, jiri ihe ya na nwa ya jerela n'afọ anọ ọ chọpụtara na ọ bụ naanị nwaanyị na-amasị ya were dụọ ndị nne na nna ọdụ.

Ya bụ okwu  Charly Boy  kwuru gbara nwa ya nwaanyị iwe, o wee katọọ nna ya sị na ọ bụ "ọkaa mma n'ama'.

End of Twitter post, 1

Mgbe BBC  Igbo kpọrọ Charly Boy ịnụta olu ya banyere ihe nwa ya sara ya, o kwuru sị: "Ihe mere o ji ekwu otu a bụ na ọ bụ ụmụaka."

O kwukwara na ọ dị ya ka ọ gbaala ya n'anwụ."

Charly Boy kwusiri ike mkpa ọ dị nne na nna ịnabata nwa ha torola ogo ihe e ji mmadụ eme ibi ndụ ha etu masịrị ha.

Ihe bidoro ụka

N'ozi Charly Boy depụtara na Facebook ya n'ụbọịchị Fraide, ọ gbara ama ka Naijiria siri dị ya ka Gana oge nwa ya nwaanyị bụ Dewy gbuwara ya akụoyibo Nsugbe na ya bụ nwanwaanyị ihe naanị nwaanyị na-amasị na etu  ya sị nabata ya ka ogologo oge gachara.

Ọ sị na " Amaghị m ka ọbị m adị."

"Ọtụtụ ihe gbatara m n'uche:'Kedụ ihe mere mejọọ?' 'Nwa m m che na m ma ma ahụnanya anọghịzịkwa ya',' ọ bụ na ndị mmadụ agaghị ebido kpapụwa nwa m?' ' Ọ bụ na nwa agaghị ebi n'ọkụ ala mụọ?'.

O kwuru na dịka echiche ndị a na-aga njem n'ime obi ya, ya nọ na-atụ onwe ya mbọiji jide onwe ya aka.

O kwuru na ihe a bịara ya dịka ọnwụwa n'ihi na onwe ole na ole tupu nwa ya a kpọrọ okwu aha, na ya na-ekwuchitere ndị mmasị ha bụ nwoke maọbụ nwaanyị ibe ha.

O kwuru na ịnabata ọnọdụ nwa ya bụrụ ya "ịnabata eziokwu dịka ịwa afọ., Ọ na-afụ ụfụ mana ọ na-agwọ ọrịa. Asị dịka ọgwụ ahụ mkpu, ịṅụ ya, ei nweta onwe gị ozigbo mana ihe so ya na-adigide."

Ihe Dewy sara ya

Mana okwu ahụ Charly Boy  kusuru nwa ya nwaanyị onye  kpọrọ okwu nna ya kwuru, "mere mere n'ihu, gwọmpụtụ n'azụ".

Dewy sịrị na nke bụ eziokwu bụ na nna ya anaghị aza ekwentị ya ma ya fọkwa ya na ya ịdị na mma.

O boro nna ya ebubo ịgbawa ya aka ego oge ọ lọtara na Naijiria nke na ọ bụ site na amara enyi ya ka ya jiri laghachị ala Bekee.

Dewy kwuru sị: "N'afọ 2017, a chụpụrụ m n'ụlọ, enweghịkwa m ebe obibi ma ewezụga enyị akara m ịhụ nri maọbụ ebe ndokwasa isi."... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Gịnị na-esere Charly Boy na Dewy Oputa nwa ya?


Ihe mberede a  nke mere na nso ụlọogwụ Toronto Hospital dị n'Upper Iweka, merụrụ ọtụtụ ndị mmadụ gụnyere ndị na-agafe agafe, ndị nwe ụlọahịa na ndị ọzọ, ahụ, ma gbuo ọtụtụ ndị ọzọ.

A mabeghị mmadụ ọle nwụrụ mana otu onye nọ oge ya bụ ihe mere kwuru na ihe nwụrụ ruru iri.

O kwukwara na ọkwọụgbọala tanka ahụ hapụrụ ya gbalaga ozugbo ihe mberede a mere.

Onye ntaakụkọ ABS rutere ebe ahụ ka ihe a mere, kwuru na ebupula ụgbọala tanka ahụ ebe ahụ.

Ebe Uche Nwosu kwụ ugbua,

Uche Nwosu bụ onye a kpọpụtara aha ya dịka onye gbara onye abụọ na ntuliaka gọvanọ Imo steeti, ekwuola na ọ ga-aga ụlọikpe ịzọ mmeri ọ sị kwesịrị irute ya aka.

Ọ gwara BBC Igbo sị:

Aga m anabata mkpebi ụlọikpe mgbe m garuru - Uche Nwosu

N'akụkọ yiri ya,

Onye bụbu onyeisi otu APC n'Imo steeti bụ Dan Nwafor, gwara BBC Igbo na APC chụpụrụ Hope Uzodimma maka ime ihe bekee kpọro "anti-party activities".

Nwafor kwukwara sị na Emeka Ihedioha bụ onye Inec kpọpụtara aha ya dịka onye meriri na ntuliaka Imo steeti, ekwesịghị inweta mmeri makana o nwerughi opekatampe pasentị iri abụọ na ise n'ime vootu a tụrụ n'okpuruọchịchị iri na asatọ n'ime okpuruọchịchị iri abụọ na asaa dị n'Imo steeti.

Gụọ ihe ndị o kwuru n'uju ebe a: 'PDP enweghi mmeri n'Imo state' - Nwafor

Ụlọelu dara na Legọs,

Nke na-eme ugbua bụ na ihe ruru ụmụakwụkwọ asatọ anwụọla ebe ihe karịrị mmadụ narị ka tọrọ n'okpuru ala ka ụlọelu ruru ogogo atọ dara na Legọs taa.

Otu onye ụlọọrụ kwuru na a zọpụtala ihe ruru ụmụakwụkwọ iri anọ. Bịa na Facebook BBC News Igbo, ebe ị ga-ahụ ihe onyonyo na-egosi ka o si aga ugbua.

Akụkọ etu o si mee dị ebe a: Building collapse in Lagos; Ihe karịrị mmadụ itoolu anwụọla n'ime ụlọ dara na Legọs

Lee ihe nkiri na-egosi ka e si agbalị ịkpọpụta ndị mmadụ ebe a:

Nakwa

N'egwuregwu,

Ọ ga-akpọtụ taa mgbe Barcelona ga-ezute Lyon, ebe Bayern Munich ga-ezutekwa Liverpool ịzọ onye ga-abanye agba anọ-ikpeazụ.

Ọzọ,

Ogbonnia Nwodo bụ onyeisi otu Ohaneze Ndigbo agwaala ndị Igbo niile ma ndị bi na mba ofesi ha gbakọọ aka tinye ike n'iwulite ala Igbo.

Ọ gwara... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Tanker Accident: Buhari etiela ndị Anambara aka n'obi


Ihe mberede a mere n'elekere itoolu nke ụtụtụ a ka ndị mmadụ nọ n'ime ụlọụka ahụ na-ekpe ekpere.

Onyeisi ndị uweojii nke steeti ahụ bụ Mohammed Mustapha gwara BBC Igbo na ụlọụka kara ezigbo nka nakwa na ha eburola ndị pụtara na ndụ n'ihe mberede a gawa ụlọọgwụ.

O kwuru na ugbua ọnaghị enwe ike ikwu ihe mere ụlọ a jiri daa, mana ọ na-eche na ọ bụ maka oteela ha lụrụ ụlọụka a.

N'ọnụ okwu ya: "Ụlọụka a dị afọ 100. Ọ bụ ụlọụka a lụrụ oge ndị ọcha na-achị ala anyị. Ihe a bụ ihe m che mere ka ụlọụka daa mana anyị ka na-eleba anya na mberede a.

Onyeisi ndị sineti Naijirịa bụ Bukola Saraki etinyela ọnụ zigara ndị ihe mberede metụtara ozi itiakab'obi site n'akara soshal midia ya taa.

N'ime ozi ahụ o gwara aka n'achị Delta steeti bụ Ifeanyi Okowa ha dibe ma kwu kwa na ya jisike enweta enyemaka ebe ha nọ

N'ọnụ "anyị ga-agba mbọ ị hụ na ndị ji ndị ha pụta n'ihe a ga-enweta ọgwụgwọ kwesiri ha".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ụlọuka Katọlik daara na Delta akụgbụọla otu nwata


Ihe mberede ndị dịka ọrịa coronavirus, ọgbaghara ngagharịiwe End SARS na ihe ndi dakwasịrị ụwa ọkachasi Naịjirịa gbanwere ọtụtụ ihe dị iche iche.

Otu n'ime ihe ndị gbanwere bụ mbuli n'ọnụ ego ụfọdụ ngwa ndị e ji ebi ndụ na Naịjirịa.

Akụkọ a ga-atụle ụfọdụ ihe ndị ọnụ ego ya rịrị elu, ihe kpatara ya na etu o si metụta ndị mmadụ na Naịjirịa.

Ngwa nri

Nwanyị na-azụrụ osikapa n'ahịa

Nri bụ ihe dị oke mkpa na ndụ onye ọbụla, ọ bụ ihe a na-etinye n'ọnụ maọbụ n'ahụ iji chekwaa ndụ, nwete ikike, kwalite otuto dgz,

Ọnụego ọtụtụ ngwa nri dịka osikapa, agwa, garị,yabasị na ndị ọzọ rịrị elu site n'ihe ọnụ ego ọ nọ bu na mbido afọ 2020.

Akpa osikapa nọ bu n'ọnụego puku naịra 18 ruo puku naịra 25 mana ugbua ọ nọ zi na puku naịra 30 ruo puku naịra 40.

Otu akpa garị nọ bụ na puku naịra asatọ mana ugbua ọ nọ zi na puku naịra 17.

Mba ji iri nọ bụ n'ọnụego puku naịra atọ na ụma, ugbua mba ji iri abụọ nọ na puku naịra ise.

Na mbido afọ a, a na-ere mkpụrụ yabasị anọ n'ọnụego otu nari naịra mana ugbua yabasị anọ bụ zi narị naịra ise.

Mmanụ ugbọala

Igwe e ji ere mmanụ

Na mbido afọ 2020, ọnu ego otu lita mmanụ ụgbọala bụ N145 mana ọ gbaturu ala bụrụ N125 n'ọnwa Maachị maka ọdịda mmanụ agbịdị n'ụwa gbaa gburugburu.

N'ọnwa Eprelụ, ọgbatukwuru ala ma bụrụ N123 dịka ndị na-achikwa ọnụego mmanụ ụgbọala na Naịjirịa  bụ Petroleum Product Pricing  Regulatory Agency (PPPRA) si kwuo.

E ruru n'ọnwa Julaị, afọ 2020 gọọmentị ebulie ọnụego mmadụ ụgbọala ka ọ bụrụzie N143 otu litre maka ha sị na ha chọrọ isepu aka n'ụgwọ ha na-akwụ n'isi mmanụ agbịdị.

Mana e ruru n'ọnwa Sepụtemba, afọ 2020 gọọmentị bulikwara ọnụego mmanụ ụgbọala ka ọ bụrụ N151 kwa otu lita.

Naanị n'ime afọ 2020, ọnụego mmanụ ụgbọala agbanweela ugboro opekatampe ugboro atọ, dịka ọ na-agbanwe ka ọ na-emetụta ndụ ndị mmadụ.

Njem ụgbọala

Mgbe ọbụla mmanụ ụgbọala rịrị elu, ndị na-ata ahụhụ ya karịa bụ ndị na-agba ụgbọala eme njem dị iche iche.

Nke a bụ maka na ndị na-akwọ ụgbọala na-ebuli ego njem na-egbughi oge maka nke a.

N'afọ a, ọ bụghị naanị maka mbuli elu... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ngwa nri, mmanụ ụgbọala, ọkụ latrik na ihe ndị ọzọ ọnụego ha rịrị elu ọrji na 2020


Ihe mberede okporoụzọ emerụọla mmadụ ise ahụ n'ụzọ si Ibadan gawa Legọs

Ihe ruru mmadụ ise merụrụ ahu n'ụtụtụ taa ka gwongworo abụọ bu mmanụ ụgbọala kwakọrọ isi n'ụzọ si Legọs gawa Ibadan.

Ndi hụrụ mgbe o mere si na ọkụ si ihe mberede a gbara ụfọdụ ụgbọala ndi ọzọ nọ n'okporo ahụ.

Onyeisiala Buhari na ndi ọzọ anụọla iyi ọrụ

Njem ọchịchị onye kwuo uche ya nke ọzọ malitere taata na Naịjirịa dịka onyeisiala Muhammadu Buhari, osote ya na aka na-achịgasị steeti dị iche iche ọnụrụ iyi ọrụ.

Nke bụ agba nke atọ Buharị dịka onyeisiala Naịjirịa dịka ọchịbụrụ ka onye agha n'afọ 1984 tupu ọ rịa dịka onye nkiti n'afọ 2015.

Gọvano ndị ọwụwa anyanwụ ano sọkwa na ndị ṅụrụ iyi ọrụ taata.

Steeti ndị a bụ Ebonyi, Enugwu, Imo na Abịa.

Awụrụ Nusrat mmanụ ọkụ wee mụnye ha ọkụ

Anwụchiela mmadụ 16 maka iji ọkụ gbagbuo nwa agbọghọ

Na mba Bangladesh, a kpupula mmadụ iri na isii a na-eche n'aka ha di n'ihe mere nwa agbọghọ eji ọkụ kwagbuo ụlọikpe.

 Awụrụ Nusrat Jahan Rafi mmanụ ọkụ wee munye ya ọkụ ka ọ gbara ama na onye isis ọlụ akwụkwọ ha na awakpo ha n'ike.

'Ipob nyụọ anwu, ọ gbaa ha!' - Onyeisi ndị uweojii n'Enugwu

Ndi uwe oji n'Enugu steeti esitela n'ọnụ 'commissioner of police' bụ Suleiman Balarabe gwa ndị Enugu steeti na ha dị njikere maka iwu ndị Ipob mara gwa ndị mmadụ na ha aputa kwala ezi n'ụbọchi Mei 30.  Ha kwuru nkea na ọgbakọ ha na ndị otu na ngalaba dị iche iche n'Enugu steeti nwere.

Germany na France: Onye ga achị EU ?

Germany na France na-ama aka ọnye ga-achị European Union dịka emechara ntuliaka ịhọpụta onyeisi otu ahụ n'ụbọchị May iri abụọ na asatọ.

Nne ukwu ndị Germany bụ Angela Merkel chọrọ ka ọnye nke ya banye mana ọnyeisiala France bụ Emmanuel Macron akpọtaghị nwoke Germany aha dịka ọnye na-azọ oche onyeisi EU.

'Mmachi USA machiri anyị ga eri ọrụ igwe mmadụ n'Amerịka' - Huawei

Na mba US, ụlọọrụ Huawei na-empụta ekwentị ekwuola na mmachi a machiri ha  ga-emetụta ndị mba US n'ụzọ na-adịghị mma.

N'Egwuregwu,

Chelsea na Arsenal bụ otu egwuregwu na-ejighị anya ahu onwe ha ga-akwata ya n'agba... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Gwongworo abụọ bu mmanụ ụgbọala enwurula ọkụ ma gbapịa ụgbọala n'ụzọ Legọs


Ihe mberede okporoụzọ na-egbu puku kwuru puku mmadụ kwa afọ

NAN kwuru na ihe mberede ahụ mere na okpororụzọ Sokoto-Gusau road ụbọchị ụka tara isi ụmụụmụ ya anọ, ụmụnne nwaanyị ise na onyeọkwọ ụgbọala ya.

Ndị mmadụ na-egosi obi mwute ma na-ekpere ndị nwụrụ anwụ ekpere.

Fatima Mohammed Abbas, "Ka Allah gbaghara ha nabata mkpụrụobi ha"

End of Twitter post, 1

Nasiru Ahmed, bụ ọnụ na-ekwurụ ngalaba na-ahụ maka njem nke a kpọrọ FRSC gwara ụlọakụkọ News Agency of Nigeria na ihe mberede ahụ ụgbọala Volkswagen kụkọtara na gwongworo kụkọrọ isi.

"N'ime mmadụ iri nwụrụnụ n'ụgbọala bụ mmadụ iri na abụọ, itoolu bụ ụmụnwaanyị."

Ahmed, kwukwara na mmadụ abụọ ndị merụrụ na-anata nleta n'ụlọọgwụ,Yariman Bakura Special Hospital dị na Gusau.

Ọ rịrịọ ndị na-akwọ ụgbọala ka ha gbara njem abalị na ịgba oke ọsọ ọsọ.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.