N'abalị Wenezde, Uwazurike gbara ama na ndị DSS ziteere ya ozi n'ekwentị ya sị ka ọ bịa hụ onyeisi ha n'isi ụlọọrụ ha n'Owere, Imo steeti.

A na-eche na oku ahụ metụtara ozi Uwazuruike wepụtara n'ihe onyonyo ebe ọ kpọrọ Ndị Igbo oku ka ha gbakọta ọnụ jụ atụmatụ 'ruga settlement.'

Mgbe BBC Igbo kpọrọ Uwazuruike iji mata ije ya na ndị DSS, Ọ saghị ekwentị ya nke o ji asa ozi anyị zigara ya.

Mana ọnụ na-ekwuru otu BIM bụ Chris Muochia gwara BBC Igbo sị na Uwazuruike gara zaa oku a kpọrọ ya.

Mana o kweghị ekwu ihe Uwazurike na ndị DSS kpara.

"Ọ bụ Uwazuruike na onwe ya nwere ike ịgwa unu ihe ya na ndị DSS kpara."

"Ọ bụrụ ihe ndị ọzọ gbasara otu anyị, aga m azali gị ya."

2019: E ji Ndigbo eme akaje

Ihe asaa dị ọkpụrụkpụ Uwazuruike kwuru butere ụka

N'ihe onyonyo nke Uwazuruike wepụtara n'intanetị ọ sịrị na o teela ya ji ama ọkwa ihe ndị dabidoro Ndị Igbo na Naijiria ugbua.

Lee ihe ndị ọzọ o kwuru:

1.  "Mmiri na-achọ ịma Ndị Igbo."

2. Ọ rụtụrụ aka na "Nsogbu Ndigbo nwere bụ ndị na-achị ha - ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ na ndị ndu Ohaneze."

"Anyị ga-edulata nna mụrụ Nnamdi Kanu" - Ikpeazu

3. "Buhari pụtara sị na ya akwụsịla ruga, otu nwatakịrị ha zinyere pụtara nye iwu."

4. Onyeisi Ohaneze pụta sawa nwatakịrị okwu, onyeisi ndị ọhaneze na-asa ya, ọ maghị na o nwere ndị zigara nwata ahụ. Nwa nza nọ na-agba egwu, o nwere ihe na-etiri ya egwu."

Ihe Charly Boy kwuru maka ndị ndọrọndọrọ na ndị ntoroọbịa

5. Uwazuruike tara ndị ndu Ohaneze ụta sị "Nzụkọ ole ka ị kpọrọ Ndigbo tupu ị sị ha zọwa onwe ha."

6. "Naijiria ga-ekewa mana ọ bụghị site n'ọbara Ndigbo."

6. "O nweghị ihe dịka 'restructuring'. Mmezi okwu gbasara Naijiria bụ Naijiria ikewa, onye ọbụla agawara onwe ya."

7.  "Nsogbu Naijiria enweghị mmekwata."

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ruga Settlement: Ihe asaa dị ọkpụrụkpụ Ralph Uwazuruike kwuru butere ụka


N'afọ 1976, T Y Danjuma bụ onyeisi ndịagha Naịjirịa

Danjuma sị ka ndị Naịjirịa chekwaa onwe ha maka na ndịagha Naịjirịa na ndị omekome na-egbu mmadụ n'ebe dị icheiche na-arụkọ.

Ka okwu a yabụ okenye kwuru ka na-erugharị, ndịagha Naịjirịa tinyere ọnụ na ya, wee sị:

"Anyi nụrụ ihe okenye a a na-asọpụrụ kwuru, mana anyị achọghị ịsa ya okwu. Mana, onwere ebe anyị chọrọ ido ndị be anyị anya.

"Ọ bụ ndịagha Naịjirịa ka e nyere ikike ịchekwa Naịjirịa ma nyekwa ndị nkịtị aka ma-agwa ha mee etu a. Maka nke a, ehibere atụmatụ nchekwa anyị kpọrọ 'Ọsọ buusu' n'usoro iwu na-achị Naịjirịa.

"Ya mere eji zipu ndịagha ka ha gaa gbochie ike ndị ọchiehi na-akpa n'etiti Naịjirịa, na ebe ndị ọzọ. Kemgbe ebidoro "Ọsọ buusu", gọọmentị Taraba akwadoghị atụmatụ a, maọbụ nyere ndịagha aka etu okwesịrị.

"N'agbanyeghị agwa a, ndịagha Naịjirịa akwụsịghị ọrụ nchekwa ha na Taraba, nke butere ogbugbu e gburu otu n'ime ha n'ụbọchị 16 nke ọnwa Maachị n'afọ a."

Mmachị ọchị ehi

Ozi a ndịagha Naijiria zipuru gakwara n'ihu na-asị ka ndị Taraba nakwa ndị Naịjirịa niile na-aga n'ihu na-eme ihe ha na-eme ka o kwesịrị.

BBC Igbo gbara mbọ inụta n'ọnụ onye na-ekwuchitere gọvanọ Taraba Steetị nakwa onye na-ekwuchitere onyeisiala bụ Garba Shehu mana ha azaghị ekwenti ha.

Anyị ga-ewetere unu ozi ma anyị nweta ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ndịagha asaala TY Danjuma maka ndị ọchiehi


N'afọ 2012, otu ụgbọelu DANA dapụrụ n'elu gbuo ihe ruru mmadụ otu narị na iri ise

N'agbanyeghi na ndị otu ụgbọelu DANA gọrọla aka ha na onweghi ihe dị otu ahụ mere ha, ndị nọ n'ime ụgbọelu ahụ kwuputara ọnụ ha ma wepụtakwa foto gosiri na n'eziokwu ọnụụzọ ha fekapụrụ ka ha ka nọ n'ime yabụ ụgbọelu.

DANA wepụtara akwụkwọ ndepụta sị "Ọdịrị ihe a enweghị ike ime maọbụrụ na onyeije ejighi aka ya chọọ imepe ya.

"Etu esi rụọ ọnụụzọ ụgbọelu anyị, onweghị ike ijiri aka ya dapụ ma ọ bụrụ na mmadụ akpaghị ya aka.

"Ndị injinia na ụfọdụ ndị otu Nigerian Civil Aviation Authority (NCAA) enyochaala ụgbọelu a akpọrọ aha ka o feturu n'Abuja, mana onweghi ihe ọjọọ ha hụrụ.

Onwekwaghị ihe ịtụ egwu mere n'oge ọbụla."

Akụkụ ụgbọelu ndị DANA AIR

O mere ka o meghị?

Lee ihe nkiri na-egosi na ọnụụzọ ahụ fekapụrụ

Ihe nkiri na-egosi ọnụụzọ ụgbọala DANA fekapụrụ n'Abuja

Otu onye nọ n'ụgbọelu ahụ oge ihe a mere bụ Ola Brown, gara n'igwe okwu Twitter sị

Onye ọzọ kwuputakwara na ọ nọ n'ime ụgbọelu ahụ bụ Dapo Sanwo kwuru sị:

Ndị ọdụ ụgbọelu Legọsị tinyere ọnụ n'okwu ahụ sị

Ihe onye ọbụla na-ajụ ugbu a bụ kedụ nke bụ eziokwu? Ebe ndị DANA na-ekwu na omeghị mana ndị ọmetụtara na-ekwu na o mere eme.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'afọ 2014, ụfọdụ ndị otu pati PDP tiri mkpu na PDP anaghị achị ha nke ọma nakwa na a na-akpapụ ha akpapụ mana ọ dịka PDP egeghị ntị.

Nke mere ha ji nukoro baa pati ọhụrụ bidoro oge ahụ bụ APC, nke kpokobara iji chutuo onyeisiala oge ahụ bụ Goodluck Jonathan.

Otu ihe ahụ mere mbụ emeela ọzọ maka na ụfọdụ ndị mmadụ ọkachasị ndị nọ n'ụlọmeiwu nọ na pati APC etiela mkpu na a na-akpapụ ha akpapụ nakwa na pati ahụ anaghị achị ha nke ọma; ha anaghịkwa emezu nkwa ha kwere ụmụ Naịjirịa.

Mana ọ dịkwa ka ndị APC egeghị ntị, otu ihe ahụ PDP mere, nke kpatara mmadụ 15 n'ụlọ omeiwu sineti na mmadụ 36 si n'ụlọ omeiwu nta nọ APC jiri wụọ ọsọ 'Ben Johnson' gbaba na PDP nakwa pati ndị ọzọ.

Otu onye bụ ọkachamara na ndọrọndọrọ ọchịchị bụ Fidelis Edeh, gwara BBC Igbo na APC kpatara nkụ arụrụ mere ngwere ji pụtara ha ọrịrị.

O kwuru na ihe kacha ewute ya bụ na ndị ọchịchị anaghị achịta nke ọma.

O kwuru na ndị ọchịchị anaghị eleba anya n'ebe ndị ha na-achị nọ.

N'okwu ya; "Ihe mere taa gosiri na ọchịchị anyị ugbua, onye ọbụla ka na-azọ isi onwe ya.

"Kamgbe ọchịchị laghachitere n'aka ndị nkịtị, ọ dị ka ebe anyị nọbu ọ ka mma."

Fidelis Edeh

N'akụkụ nke ya, onye ọzọ ọnụ na-eru n'okwu gbasara ndọrọndọrọ bụ Sam Olisa, kwuru na ihe mere gosiri na otu pati APC amụtaghị ihe ọbụla n'ihe mere otu pati PDP n'afọ 2014.

N'okwu ya; "Ọtụtụ ndị mmadụ ga na-eche na ọ bụ maka onwe ha mana echeghị m na ọ bụ maka onwe ha maka na onye ọbụla ruru ọkwa omeiwu na Naịjirịa abụghị obere mmadụ ga na-eme ihe maka ihe ndị chere.

"Eche m na ọ bụ maka na ndị ndu pati ha egeghị ha ntị mana si akpafu n'ụzọ ha kwesiri ịnọ, ala anyị na onwe ya na-apụkwa n'ụzọ, ọkachasị ihe gbasara nchekwa.

"Ọ bụ ọrụ gọọmentị na mba niile ichekwa ndị ha na-achị mana oge gọọmentị otu pati na-agwa ndị ha na-achị otu ihe maọbụ ihe ọzọ na ha echekwanwughi ndụ ndị mmadụ, ị mara na ihe mere taa bụ maka na ndị nọ pati ahụ anọkwataghịzi.

"Eche m na ihe mere taa dị mma maka ọchịchị onye kwuo uche ya."

O kwukwara na agaghị ahụkwa mgbanwe ọbụla n'aka ndị pụrụ maọbụ ndị nọ maka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

APC na-akwụ ụgwọ ọchịchị nchịgbu ha na-achị - Ọkachamara


N'afọ a ka ụmụnwaanyị 100 na ajụ: Kedu ka echi ga-adị ma ụmụnwaanyị bụrụ ndị ndu?

Aha ndị a gụnyere onye na-ese ụlọ chọrọ irụgharị mba Syria, Onye na edu ndị na-arụ ụgbọelu ga aga ụwa Mars na Nasa, ọtụtụ ụmụnwaanyị ndi edeputara aha ha bụ ndị ọkamụta n'ọrụ ha, Ha ga-akọwara anyi etu ha chere n'ụwa ga adi n'afọ 2030.

Ndị ọzọ gụnyere onye ndọrọndọrọ ọchichị 'ana amaghi' na emegide ndi otu nzuzo 'Mafia', ma kwa ndị na-agba bọọlụ na alụso ikpa oke maka na ha bụ ụmụnwaanyị, ndi a niile ji ndu ha egosi ndị ọzọ ụzọ .

Ụmụnwaanyị bụ ndị Afrịka aha ha so bụ

9) Rida Al Tubuly - Onye na-achọ udo, Libya

Dịka ọgbaaghara di na mba Libya, otu nwaanyị bụ Rida Al Tubuly na-achọ ka enye ụmụnwaanyị ohere ka ha soro n'ọchịchị ya bụ obodo ka ha nwee ike dozie obodo Libya.

Otu ya bụ  'Together We Build It' na-achọ ụzọ i si dozie ma kwụsi ọgbaaghara na mba Libya.

N'afọ gara aga ka ọ gwara ndị na-ahụ maka ikike dịịri onye nke ndị UN na ha anaghị etinye ụmunwaanyị na nzụkọ gbasara ọdinihu Libya.

Tubuly bụ onye nkụzi na mahadum ma nwee kwa ntụrụụgo nke agụmakwụkwo ' International Human Rights Law'.

16) Judith Bakirya - Onye ọrụ ugbo, Uganda

Judith Bakirya bụ onye eji ọrụ ugbo zụọ bụ onye mbu n'ime ndị ebiri ya nwetara ntụrụugo ị ga-akwụkwọ sekọndịrị na-efu.

Mba Uganda nyere ya ntụrụụgo nke ọrụ ugbo.

O ji ohere a ekwusi okwu ike maka inye ụmụnwaanyị ikike ruru ha nke gụnyere inwe ala, ịgụ akwụkwọ na ikwusi imegbu ụmụnwaanyị n'ezinụlọ.

27) Salwa Eid Naser - Ọgba ọsọ, Nigeria/Bahrain

Salwa Eid Naser meriri  400 metres na Doha n'afọ a.

A mụru ya n'Anambra steeti kama ọ gara mba Bahrain dịka ọ na-achọ ebe ọ ga-enweta ohere ito dịka onye na-agba ọsọ.

28) Rana el Kaliouby-  Onye na-arụ kọmpụta na-eme ka mmadu, Egypt

Rana el Kaliouby so na ndị mbụ bidoro rụwa igwe kọmputa na-eme ka mmadu n'Egypt.

Ihe na-amasi ya bụ ihụ na ụmụnwaanyị nwetere ohere ụmụnwoke na-enweta na Teknụzụ.

30) Lucinda Evans - Onye na azọchitere ụmụnwaanyị oke ruru ha, South Africa.

Evans na-agba mbo ihu na ụmụnwaanyi South Africa nwetere ikike... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'afọ ndị gara aga, e nwela ụfọdụ ndị ọgba bọọlụ Afịrịka pụrụiche gbara n'ọgbọ ụwa niile.

Jiri atụmatụ anyị họpụta otu ndị ọgba bọọlụ Afịrịka kacha masị gị site n'aha ndị ọkachamara n'ihe gbasara bọọlụ nke BBC wepụtara.

Kekọrịta otu gi n'ime ndị enyi gi ma nweta kwa ozi gbasara akụkọ iko mba ụwa nke ndị ọgba bọọlụ gị.

Kesaa otu gị

Kesaa otu gị

Onye mere ihe a

Etu eji mere ihe a

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Iko mba ụwa 2018 fọrọ abalị asaa: Họrọ ndị ọgba bọọlụ Afrịka kacha masị gị


N'agba nke a nọ ugbua, ọ bụ nke ndị mmadu ga na-etinye asambodo ha n'akara ịntanetị ndị uweojii ji ahazi iwe ọrụ a.

Dịka ngalaba na-ahụ maka mmekọ ndị uweojii na ndị ọha siri dee na soshal midia n'ụbọchị 31 nke ọnwa Jụlaị, ndị na-achọ ọrụ ga-abanye n'ọba ịntanetị www.policerecruitment.gov.ng ma mee ihe ndị a:

Ihe ọzọ onye ahụ na-achọ ọrụ ga-eme iji hụ na a nabatara nke ya bụ:

Ọ bụ na Fraịde ka ndị uweojii Naijirịa kwuru na ha ga-abanye agba ọzọ n'atụmatụ iwe ndị mmadụ n'ọrụ nke afọ 2020.

Ha sị na onye nwere nsogbu kpọọ ekwentị ha bụ 08100004507, maọbụ zie ozi n'email ha bụ e-training@recruitment.gov.ng maọbụ support@policerecruitment.gov.ng.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria Police recruitment: Ị chọrọ ịbụ onye uweojii? Lekwa usoro ndenye aha ọhụrụ


N'agbanyeghi na ọtụtụ ndị mmadụ sonyerela n'ọsọ ịzọ ọkwa onyeisiala nke 2019, ọ ga-abụ otu ihe ahụ?

Chris Ewokor, onye ọrụ BBC gara n'okporoụzọ ịme nchopụta gbasara okwu ị maata ma onye meriri a dị ndị mmadụ mkpa?

Ọ chọpụtara na ụfọdụ ndị mmadụ kwụnyere Muhammadu Buhari na Atiku ebe ndị ọzọ kwadoro ndị ọgbara ọhụrụ dịka Kingsley Moghalu nakwa Fela Durotoye.

Ụfọdụ ụmụ nwaanyị kwụsị ike n'azụ Oby Ezekwesili na-ekwu na ọ bụ onye tozuru ime ihe dị na Naịjirịa.

2019 Elections: "Buru anyị n'uche" - Ndị ntorobia

Kemi Diego-Okenyodo kwuru na ọ dị mma ka onye ọhụrụ arụbeghi ya bụ ọrụ mbụ zọta ya n'afọ a.

Otive Igbuzor kwuru na n'agbanyeghi na ihe jisike agbanwe, na ntuliaka a ga-abụ njịkọ ihe metụtara mmadụ nakwa ụdị mmadụ onye bụ.

Onye ọzọ a jụrụ bụ Ernest Ereke kwuru na ezigbo ọrụ dịrị onye ọbụla ga-emeri ntuliaka a n'ihi na ihe niile site na nchekwa, akaụnaụba obodo, ọrụ, njịkọ obodo nakwa nwulite obodo adịghị n'ọnọdụ dị mma.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'agbanyeghị na ọtụtụ ụmụnwaanyị kwenyere n'ihe a kpọrọ 'feminist movement', e nwere ụfọdụ iwu dị na Naịjirịa bụ ọgbatughie nye ya.

Nnanna Emeka bụ onye ọkaiwu, so n'otu ndị bu okwu femịnisti a n'isi na Naịjirịa makana ọ gụrụ 'Feminist Jurisprudence' na mahadum.

O kwuru na ọ na-awụ ya akpataoyi ịhụ ndị na-aghọtaghị na e nwere ụfọdụ iwu na-ekpuchiteghị ụmụnwaanyị na Naịjirịa.

Lee ihe ndị o dere na soshal midia gbasara iwu ndị ahụ:

1. Nwoke nwere ike iti nwunye ya ihe

N'okpuru ọkara 55 (d) nke 'Nigeria Penal Code' nke metụtara di na nwunye lụrụ n'okpuru iwu omenala, nwoke nwere ike iti nwunye ya ihe ka ụmụaka ma ọ bụrụhaala na ọ gaghị emerụ ya ahụ ga-ebuga ya ụlọọgwụ.

N'agbanyeghị na iwu a ka dị rue ugbua, Naịjirịa wepụtara iwu a kpọrọ 'Violence Against Persons Prohibition Act' n'afọ 2015.

Iwu a megidere ụdịrị mwakpo dị iche iche; onye dara ya nwere ike inweta ntaramahụhụ tara akpụ.

2. Nwaanyị ekwesịghị ịrụ ọrụ n'abalị

Ọkara 55 nke iwu 'Nigerian Labour Act' anaghị ekwe ụmụnwaanyị rụọ ọrụ n'abalị belụsọ na ọ bụ nọọsụ.

Ọtụtụ ụmụnwaanyị na-agba akwụna n'abalị na Naịjirịa

Ụfọdụ ụmụnwaanyị na-ahụta ya na iwu a ga-eme ka ụmụnwaanyị ghara ịkpata ego etu kwesịrị ekwesị, mana Olamide Abe na-agụ maka iwu na mahadum, gwara BBC na iwu na-ekpuchite ụmụnwaanyị.

O kwuru na etighị iwu a ka e megide ụmụnwaanyị.

3. Iwakpo ụmụnwaanyị n'ike abụghị nnukwu mmehie

N'ime ọkara 353 nke iwu 'Nigerian Criminal Code', iwakpo nwoke ọbụla bụ ezigbote mpụ, e nwere ike ịtụ gị mkpọrọ afọ atọ.

Mana n'okpuru iwu a, iwakpo nwaanyị n'ike abụghị nnukwu mpụ, ntaramahụhụ ya akarịghị ịnọ afọ abụọ n'ụlọmkpọrọ.

4. Nwoke mba ọzọ enweghị ike ịbụ onye Naịjirịa site n'ịlụ nwaanyị Naịjirịa

Nwaanyị si mba ọzọ nwere ike ịbụ onye Naịjirịa site n'ịlụ nwoke Naịjirịa

N'okpuru ọkara 26 na 27 n'iwu Naịjirịa, naanị nwoke nwere ike isi n'alụmdinanwunye mee onye mba ọzọ onye Naịjirịa, nwaanyị enweghị ike ịnwa ya anwa.

5. Nwaanyị ekwesịghị ike nwa ya di maọbụ nwaanyị

Onye ọbụla na-erughị afọ 21 chọrọ ịbanye n'alụmdinanwunye ga-anata akwụkwọ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ị ma na iwu Naịjirịa machiri nwaanyị ịrụ ọrụ n'abalị?


N'ahịa Ogbete dị n'Enugwu, ọtụtụ ndị mmadụ pụtara n'igwe ịzụkọrọ akwa ndị ha ga-eji gbaa ekeresimesi.

Ndị na-ere akwa ndị a sị n'agbanyeghi na ngwaahịa dalara ọnụ, na o gbochighi ha erela ahịa nkeọma.

Otu onye ọzọ sị na ahịa nke afọ dị mma nye ya karịa nke afọ gara aga.

Kirie ihe anyị chọpụtara n'uju ebe a;

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Christmas Day: Kedụ ka ahịa Ekeresimesi si ada n'ogbe gị?


N'ajụjọọnụ BBC Igbo gbara ụfọdụ ndị mmadụ, ha gbarụrụ ihu kwuo na ụdị agwa jọgburu onwe ya.

Otu nwata akwụkwọ sị n'agbanyeghi na nna ya bụ onye nkuzi na ndị nkuzi ibe ya na-akpị ya anya ka ọfọdụzie ndị nne ha ma ọ bụ nna ha na-abụghị ndị nkuzi.

Onye nke ọzọ sị n'agbanyeghi na ụmụakwụkwọ na-achụ ndị nkuzi mgbe ụfọdụ, kama na ọ dị onye nkuzi ahụ n'aka ịgbọja ụmụakwụkwọ dị etu a.

Ihe niile ha kwuru nọ n'ime ihe onyonyo a:

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Sex for Grades: Ihe ndị mmadụ na-ekwu banyere ya


N'ajụjụ BBC Igbo gbara onyeisi ndu ndị ụlọomeiwu nke Imo steeti bụ Lugard Osuji n'ekwentị.

O kwuru na ọ bụ akwụkwọ mkpesa ka edere n'isi Madumere nke gụnyere ịgbanarị ọrụ ya, agaghị nzukọ nakwa ịtụ asị na ọ gaghị ụlọ mkpọrọ tupu eduo ya n'iyi ọrụ.

Osuji kwuru na ha chọpụtara na Madumere dara iwu mana okwu gbasara ịchutu ya dị n'aka ọkaikpe nke Imo steeti.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọkaikpe ga-eme nyocha banyere nke a n'ime ọnwa atọ ma kpebie ma a ga-achutu Madumere ma ọ bụ agaghị achutu ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Imo Steeti: Ọ fọrọ ọnwa atọ ka achabie ikpe Madumere


N'ajụjụ BBC Igbo gbara ya, O kwuru na onweghi ihe nke ahụ pụtara na ọ gaghị aza ajụjụ banyere ya.

Kalu Kwuru na okwu a abụghị ihe a na-etinye ọnụ na onweghi ihe dị etu ahụ.

Cheta na akụkọ kwuru na onyeisiala Buhari nyere iwu ka a machie ọtụtụ ndị site n'ime njem a ga mba ofesi bụ nke PDP, Afenifere na ndị ọzọ katọrọla.

Mana onye enyemaka pụrụiche nke onyeisiala na mgbasa ozi bụ Garba Shehu ekwuola na onweghi aha ndị amachiri ime njem ha wepụtara na ọ bụ nke ha ritere n'aka ọchịchị gara aga.

Gịnị bụ Ikike iwuOnyeisiala:

Onye ọkaiwu bụ Godwin Uwazuruike kọwaara BBC Igbo ihe bụ ikike iwu onyeisiala akpọrọ 'Executive Order' na bekee.

 O kwuru na iwu a na-enye onyeisiala ikike ịmachi njem onye ọbụla ha na-enyocha mere ihe ọjọọ ka ọ ghara ịgba ọsọ.

O kwuru na iwu esighi n'aka ndị ọkaiwu ma ọ bụ ndị ụlọomeiwu nke Naịjirịa pụta na onyeisiala enweghi ikike inye ụdị iwu dị etu a.

Uwazuruike kwuru na ọ bụ naanị ndị ụlọomeiwu nwere ikike ime iwu, ebe ndị ọkaiwu na-achabi iwu mana onyeisiala enweghi ụdị ikike ahụ.

O kwuru na mkpebi bụ imegide ikike ndị ụlọomeiwu na ndị ọkaiwu na ọ bụghi ihe ziri ezi dịka ọkaikpe nyere ha ikike ji dọọ ha aka na ntị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Orji Uzor Kalu: Onweghi ihe dịka mmachi njem


N'akwụkwọ ha wepụtara, ha kwuru na ndị mmadụ ruru nde asaa na-anwụ site n'ikuku ọjọọ kwa afọ.

Ụfọdụ ikuku ọjọọ ndị a na-esi n'igwe ọkụ, igwe eji esi nri, ebe a na-ekpofu ahịhịa nakwa ebe mposi dgz.

Agbanyeghị na ọtụtụ mmadụ anwụọla makana ha kubara anwụrụ sị n'igwe na-enye ọkụ, ọtụtụ mmadụ ka na-amụ igwe a n'ime ụlọ ha.

N'ime ọnwa Ọgọstụ nke afọ a, otu ezinaụlọ gụnyere di, nwunye na ụmụatọ nwụrụ na Port Harcourt makana a mụnyere igwe na-enye ọkụ n'ụlọ ha.

Ọtụtụ mmadu na-eji igwe ọkụ arụ ọrụ

Ọzọ mere n'Oshogbo Osun steeti Nọvemba 29, ebe mmadụ atọ n'ime otu ezinaụlọ nwụrụ maka anwụrụ a.

N'afọ 2014 ndị "Good Governance Initiative" dere na mmadụ ruru puku 100,000 anwụọla n'aka anwụrụ a.

Mana ọbụghị sọọsọ anwụrụ sị n'igwe na-enye ọkụ nwere ike imerụ gị nnukwu ahụ n'ime ụlọ gị.

Anthony Mgbolu bụ dọkinta gbatagbata n'ụlọọgwụ gọọmentị dị n'Abuja kọwara ikuku ọjọọ ndị ọzọ nwere ike igbu mmadụ

Anwụrụ sị ọgwụ anwụnta (Insecticide)

N'ọnwa Epurelu nke afọ a, ụmụaka atọ nwụrụ na Gana makana nne ha fere ọgwụ anwụnta ebe a na-ehi ura.

Dọkinta Anthony kọwara na ọgwụ anwụnta nwere kemikal dị iche iche mana nke akpọrọ "Organophosphate" na Bekee bụ nke kachasị njọ. Mgbolu kọwara na anwụrụ a akpọrọ "Organophosphate" jọrọ ezigbo njọ eji ya alụ agha kemikal.

"Otụtụ ọgwụ anwụnta a na-ere n'ahịa ekwesighị ibata n'imeụlọ makana ọ bụ ihe a na-eji egbu anwụnta na anụ ndị ọzọ n'ugbo"

Anwụrụ igwe na-enye ọkụ

Ọtụtụ mmadụ anwụọla maka ihe a

Mgbolu kọwara na Igwe na-enye ọkụ na-amịpụta anwụrụ akpọrọ 'Carbon Monoxide".

"Ọ bụ anwụrụ a na-egbu ndị mmadụ makana ọ na-ekupu "Oxygen" niile dị n'ebe ahụ.

"Ọ bụrụ na ụbụrụ mmadụ enweteghị 'Oxygen', ọnwụ na-abia n'ike n'ike", Mgbolu kọwara.

Anwụrụ eji esi nri (Cooking gas)

Anwụrụ na-agba nnukwu ọkụ

Nke a sokwa na ihe nwere ike ịgbu mmadụ.

Ọbụghị makana o naghị arịa ahụ ịgba ọkụ mana makana o nwere ike ikusa ikuku oxygen''.

Mgbolu kọwara na nwere ike ịnwụ na-erughị nkeji iri maọbụrụ na ụbụrụ enweteghị 'oxygen'.

Mmanụ eji ete ụlọ (Paint)

Ọtụtụ ndị mmadụ amaghị na mmanụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

World Environment Day: Ikuku ọjọọ ndị a nwere ike ibute ọnwụ


N'akwụkwọ ikpe Ezedioramma nke ise na Kano steeti bụ Ikechukwu Akpudo gbara n'ụlọikpe ahụ, ọ na-achọ ka Ibekwe na ndị otu ya kwụsị ịkpọ onwe ya Eze Ndigbo na Kano n'okpuru otu Igbo Community Association (ICA) n'aha ịchafụ.

Iwu ụlọikpe ahụ kwukwara ka Ibekwe kwụsị ibugharị maọbụ ibupu onyinye maọbụ ihe ọbụla nke otu ICA Kano nwee nke gụnyere ala, ụlọ, ụlọahịa na ngwongwo ndị ọzọ.

A ga-ekpe ikpe ahụ n'ọnwa Sepụtemba.

Mana nke a abụghị mbụ ndị Igbo na-azọ eze na mba ọzọ nke mere na ọtụtụ ndị Igbo akpọọla oku ka a kwụsị ichi echichi eze ndị Igbo na mba ọzọ na-abụghị ala Igbo.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Kedụ ka ndị Igbo ga-esi na-azọ Eze ndị Igbo n'ala ọzọ?


N'akwụkwọ mgbasaozi nke omeiwu ahụ binyere aka, o kwuru na ọ bụ ezie na ya wepụtara iwu mana o nweghị akụkụ  n'ime iwu ya wepụtara nwere ebe  o nyere gọvanọ ikike ijichi onye masiri ya mgbe ọ masịrị ya.

" Ihe a abụghị iwu m wepụtara ma kwado. "

" Ọ sịrị, "Iji doo onye ọ bụla anya, e wepụtara m iwu gbakọtara nwee akụkụ 372."

"Etu na ebe e si megharịa ya nwee tinye akụkụ 484 bụ ihe mgbagwoju anya."

Ugboma, onye bụ onye ọkaiwu gara n'ihu kwuo sị na oge ya kesara ndị omeiwu ibe ya akwụkwọ iwu ya webatara, oge a gụrụ ya nke mbụ na nke abụọ, n'akụkọ ahụ ' jọgburu onwe ya ma na-emekwa ihere bụ nke 484, adịghị ya.

O kwukwara na o nweghị onye kpara maka ya bụ akụkụ na kọmiti e hiwere n'ụlọomeiwu Imo steeti.

Ugboma kwuru na dịka ọkaiwu nakwa onye na-agba mbọ maka ikike dịrị onye, "o nweghị ka ụdị iwu a lafere n'ọgbakọ ụlọomeiwu nke Itoolu m so na ya."

Ọ gara n'ihu kpokuo ndị ogbo ya ndị omeiwu ka ha nyocha ebe mmiri siri banye opi ụgbọgụrụ ma hazigharịa iwu ahụ.

'Ọ bụ onye PDP wepụtara atụmatụ iwu nyere Ụzọdinma ikike nwuchi onye sọro ya'

Iwu Imo

Onye ndụmọdụ onyeisi ndị omieiwu n'Imo steeti banyere mgbasa ozi bụ Emeka Ahaneku gwara BBC n'iwu na-ese okwu na steeti ahụ abụghị iwu ọhụrụ.

Maazị Ahaneku sịrị na ọ bụ n'ọchịchị Emeka Ihedioha - bu onye ulọikpe ukwu na Naịjirịa chụtụrụ n'ọchịchị - ka iwu malitere njem.

'Hope Uzodimma ga-ewetere ndị Imo 400,000 ọrụ'

"Ọ bụ omeiwu na-anọchịte Oguta bụ Frank Uboma wetere atụmatụ iwu a dịka n'usoro a na-akpọ "Private Bill" n'oge Ihedioha na-achị."

N'ime iwu a nke Gọvanọ Hope Uzodinmma tinyere aka na ya, o nwere ngalaba nyere gọvanọ ikike inwuchi onye ọbụla ọ chọrọ mgbe ọbụla, n'etu ọ bụ o si masị ya.

Iwu ahụ nyekwara ya ikike idosa onye ahụ a nwuchiri n'ebe ọbụla maọbụ n'ọnọdụ ọbụla masịrị gọvanọ ahụ.

Maazị Ahaneku sị na iwu a gara njem niile o nwereike ịga n'ụlọ omeiwu tupu e were ya nye kọmịti mmadụ itoolu nke gụnyere ndị ọkanmụta abụọ tupu e were ya nye gọvanọ ka o binye aka.

N'ịza BBC azịza banyere iwu, ọnụ na-ekwuru Gọvanọ Uzodinma bụ Uguwike Nwachukwu sị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Gọọmenti Uzodinma sị azụ ụlọ mịbata ahịrị iwu a na-ese okwu - Frank Ugboma


N'akwụkwọ ozi ahụ odeakwụkwọ Boss Mustapha dere, o kwuru onyeisiala Muhammadu Buhari ga-enye ndị ahụ nturu ugo n'ọnwụ.

Iwu Naịjirịa akwadoghị ugo Buhari tụnyere Abiola - Belgore

Juun 12: FFK, Fayose na nwa Abiola kwadoro Buhari

Nturu ugo a ga-enye ha

Akwụkwọ odeakwụkwọ dere kwuru na a ga-eme nturu ugo ahụ ụbọchị ọhụrụ onyeisiala Buhari kwuru na a ga na-emezi ncheta ọchịchị onye kwuo uche ya bụ n'ụbọchị Juune 12.

Cheta na a na-ekwu na MKO Abiola meriri ntuliaka e mere ụbochị Juunu 12 afọ 1993, ntuliak mbụ e mere kamgbe ndị agha kwaturu ọchịchị n'afọ 1983.

Mana a kagburu ya bụ ntuiaka n'ọchịchị Ibrahim Babangida.

Nturu ugo a bụ agbanyeghi na ụfọdụ ndị ọkaiwu na-agbagha onyeisiala maka mkpebi inye ha nturu ugo ahụ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Buhari ewepụtala usoro a ga-eji nye Abiola nturu ugo


N'akwụkwọ ozi nke osote onyeisi NAWOJ na mpaghara ọwụwa-anyanwụ bụ Chibota Edozie tinyere aka, o kwuru na e nwela ọganihu na mbọ a na-agba ikwụsị omenaala na-emegide ụmụnwaanyị mana ọ dị mkpa ga-etinye uchu ime ka ọ kwụsị mkamkpam.

Ọ sịrị: "Kemgbe, ala anyị dịka omenaala Igbo siri di, anaghị enye ụmụnwaanyị oke dịrị ha na ohere iji zipụta osinachi ha nwere.

"Mana ọ bụ ihe na-akwalite ume na site na mbọ ọtụtụ otu dịka NAWOJ na-agba, ihe gbasara omenaala na-emegbu ụmụnwaanyị."

Ọ gara n'ihu kwuo, "Dịka anyị na-eme ncheta ụbọchị ụmụnwaanyị taa, ana m akpọ ụmụnwaanyị ndị ntaakụkọ nọ n' ọwụwa-anyanwụ oku ka ha kwusie ike n'ịgba mbọ ka ikike dịrị ụmụnwaanyị na ụmụnwoke hata nha."

Edozie kwere nkwa na otu ha-agaghị ezu ike rue mgbe iji omenaala emegbu ụmụnwanyị ga-abịa na njedebe.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

#IWD: NAWOJ ekwuola ka e buso omenaala na-akpagbu ụmụnwaanyị agha


N'akwụkwọ ozi o binyere aka ya nke o zigara ndị parish ụka nọ n'okpuru ya ụbọchị Tọzde, abalị isii nke ọnwa Mee afọ 2021, Bishọpụ Onaga kwuru na ọpịpịa bụ maka "iji kwụ ụgwọ maka mmerụ ndị na-eso Father Ejike Mbaka merụrụ alta ebe nchụaja nke Ụka."

Ọ sịrị: " N'abalị ise nke ọnwa Mee afọ 2021, ndị na-eso Fada Camillus Ejike Mbaka nke Adoration Ministry Enugwu ji tigbo zogbuo wakpoo Katidral ma merụọ ọlta nso nke nchụaja ma mebikwa ihe n'ụlọ Bishopụ nakwa ụlọrụ nke dayọsis."

Onaga kporo ndị ụka Katọlik oku sị, "Ya mere ana m akpo oku ekpere otu izuụka maka mmekwa na ịkwụ ụgwọ arụ e mere megide ebe ofufe nsọ nke ụka malite n'ụbọchị Fraide, abalị asaa nke ọnwa Mee rue abalị 14,2021."

Bishọp Callistus Onaga bụ Bishọp na-achịkọta Enugwu

Ekpere  e nyere ha  maka ọpịpịa gụnyere Abụọma 51 na 23, na roziri.

Cheta na ndị na-eso Fada Ejike Mbaka mere ngagharịiwe wakpo ụlọ Bishop nakwa Ụlọụka Holy Ghost Cathedral dịka ha mere ngagharịiwe na-achọ Mbaka bụ onye ndu Adoration Ministry Enugwu."

Ihe ndị mere ngagharịiwe mebiri n'ụlọ Bishop Onaga, Holy Ghost Cathedral

Ụgbọala e mebiri na Holy Ghost Cathedral,Enugwu

Aka na-achị Enugwu steeti bụ Ifeanyi Ugwuanyi gara n'ụlọ Bishọp Ụka Katọlik nke Dayọsịs bụ Calixtus Onaga ụbọchị Tọọzde ịhụ etu e si mebie ihe dịka e mere ngagharịiwe n'ihi Fada Ejike Mbaka na steeti ahụ ụnyaahụ.

Ndị mmadụ mere ngagharịiwe n'Enugwu ụbọchị Wenezde dịka akụkọ fegharịrị na a na-achọ Fada Ejike Mbaka nke Adoration Ministry achọ mana e mechara Fada Mbaka gbaa ka okwe ma gwa ọha ndị na-achọ ya okwu.

Ụka Katọlik na dayosis Enugwu nyeburu Mbaka ntụzịaka ya nọpụ n'ime ụlọ n'ime ekpere na ntụgharịuche, ma hapụ ikwu maasị maọbụ rụọ ọrụ ọzọ abalị iri atọ.

Ọ bụ ka ọ gachara abalị abụọ Mbaka nọ n'ọnọdụ nnọpụ ahụ ka ndị na-eso ya bịara ekpere 'Adọration', ndị ọrụ  ha gwa ha na anya ahụbeghị ya abalị abụọ kemgbe Ọnaga kpọchara ya n'ekwentị ka ha ji malite ngagharịiwe.

Onye ntaakụkọ anyị n'ụlọụka 'Holy Ghost Cathedral' dị n'Ogui na n'ụlọ Bishọpụ ụka Katọlik bụ Calixtus Onaga dị na Independent Layout,... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Father Mbaka: Bishop Onaga enyela ndị ụka Katọlik n'Enugu ọpịpịa abalị asaa maka ime ngagharịiwe


N'akwụkwọ ozi ụlọọrụ ahụ wepụtara n'igwe okwu Twitter ha, ụkwụ ahụ ha zọpụrụ bụ iji chekwa akụ na ikike dịrị ndị jịkọrọ aka nwere ụlọọrụ ahụ nke a na-akpọ shareholders na bekee.

Ụlọakụ etiti bụ CBN riri MTN iwu ego dị ijeri dọla 5.2 maka mbupu ego na Naijiria n'ụzọ ezighị ezi.

CBN boro MTN ebubo ibupụ ọkpụrụkpụ ego karịrị ijeri dọla 8 n'ụzọ akwụghị ọtọ ma nye ha iwu ka ha kwụghachi ya ma kwụọ ụgwọ iwu ijeri dọla 5.

Ha rikwara ụlọakụ anọ iwu maka inyere MTN aka n'ime nke a.

N'otu aka ahụ, ọkaiwu nke gọọment etiti (Attorney-General of the Federation) gwara MTN ka ha kwụọ ijeri dọla abụọ bụ ego ụtụisi ruru gọọmenti etiti.

Ha sịrị, "Nke bụ eziokwu bụ na MTN ebupughi ego ọbụla n'ụzọ megidere iwu. MTN na-agbaso iwu Naịjirịa n'ụzọ nille.

" N'ọnọdụ dịka nke a, ọ dị mkpa na agbara okwu niile n'anwụ ka o doo gọọmenti, ndị na ahazi ka ihe si aga na mgbasaozi nakwa ụlọọrụ anyị anya.

"Mana dịka ihe ndị a edoghị anya, ya mere ka anyị jiri chọ ka ụlọikpe tinye ọnụ na ya."

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

MTN: Anyị kpụpụrụ CBN ụlọikpe iji chekwa ego akụnaụba ndị tinyere ego na ụlọọrụ anyị


N'akwụkọ ozi nke ndị uiweojii ziputere, ọ bụ maka ọrụ otu nzuzo ka eji nwụchị ndị ahụ.

Ọ bụ mgbe ha na-achọ ịkpọbata ndị otu ọhụrụ na otu ha n'ịkpa Ukulu dị na Dunukọfịa ka anwụchiri ha.

Ụfọdụ ihe ndị a natara ha gụnyere ọtụmọkpọ dị icheiche, mma, ịgba na njirimara otu nzuzo Aye.

Ozuolara ndị abalịdịegwu

Ndị uweojii na Anambra steeti anwụchiela ụmụnwoke atọ eboro ebubo na ha bụ ndị abali dị egwu na mpaghara Nkpọr n'Anambra steeti.

Ndị ahụ anwụchiri bụ Friday Okpe, Peter Ochai na Chukwuebuka Okafor ma kwuo na ha amalitela nyocha banyere okwu ha.

Ndị uweojii anwụchiela ndị otu ọjọọ 25

IPOB a na-aba mba na gịnị mere?

30 Mee 1967 bụ ụbọchị agha Biafra na Naịjirịa bidoro

Otu Ipob apụtala ịkwu na onweghi onye pụrụ ịmegide iwu ha manyere na ndị mmadụ ga-anọ n'ụlọ iji cheta ndị nwụrụ n'agha Biafra.

Ọnụ na-ekwuchitere Emma Powerful kwuru na ọ bụ ihe mwute na ọ nwere ndị kwadoro n'ime onwe ha imebi ya bụ ihe.

Na mba ofesi

Otu meriri na ntuliaka e mere na mba SawỤt Afrịka bụ ANC ekweela ndị mba ahụ nkwa na ha ga-enye ha mbido ọhụrụ.

Cyril Ramaphosa na-efe ọkọlọtọ otu ahụ kwekwara nkwa na ọ ga-akpọbata ndị ntorobia n'ụsoro ọchịchị.

N'egwregwu,

Ohere imeri asọmpị Bundesliga nara Bayern Munich n'iyi dịka ha na otu Red Bull Leipzig gbara onwe ha onye laba onye laba.

Gee Nkeji ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra state: Orụ ndị otu nzuzo akụọla n'aka ndị uweojii


N'ala Bekee nwamba bụ anụmanụ a na-ahụ n'anya ọfụma ọfụma

Ọ kachasị njọ n'ala Igbo, maka na ọ bụrụ na ị gbaa ọtụtụ ndị Igbo ajụjụ gbasara nwamba, ha ga-agwa gị na nwamba bụ ajọ anụmanụ.

Anyị jụrụ ndị mmadụ dị iche iche ihe mere ha ahụghị nwamba n'anya ncha ncha, aziza ọtụtụ ha tụrụ anyị n'anya.

N'echiche ọtụtụ ndị anyị gbara ajụjụ:

Nwamba bụ amusu!

Nnamdi Nwosu kwukwara na ọ bụ nwamba jiri ojii bụ nke bụ amusu.

N'ọnụ okwu ya ''Nwamba bụ anụmanụ na-eme juu, na kwa na-aga kwa nwanyọọ, ihe a bụ ihe na-ebute egwu n'obi'm".

Egbuola ọtụtụ nwamba maka ebubo na a bụ amusu

Anya nwamba na-atụkwa ndị ọzọ egwu

Patrick Adigwe gwara anyị na mkpụrụanya nwamba bụ ihe na-atụ ya egwu.

"Anya a na-eke dịka ọkụ n'abalị, kedụ ụdị anụmanụ bụ nke ahụ?"

Nwamba na agwọ bụ anụmannụ abụọ na-ebute egwu

Nwamba nwere nsi

Otu nwoke aha ya bụ Peter Obiejesi kwuru na n'uche ya nwamba nwere nsi n'eze ya nakwa na mbọ ya, nke mere o ji atụ ya egwu.

Mana otu nwoke aha ya bụ Chika Jones bụ onye hụrụ nwamba n'anya kwuru na ihe a niile ndị mmadụ na-ekwu esighị n'aka nwamba.

Chika Jones na nwamba ya

Jones kwuru na "Nwamba bụ anụmanụ na-apụta n'abalị ịchọta ihe ọ ga-eri.

Ihe a mere ka ndị mmadụ kwubiri na ọ bụ amusu. N'echiche ha, ihe ọbụla na-aga n'abalị bụ amusu."

Jones kwukwara na ihe a mere ka ndị mmadụ na-eji ụdị anya a nke a na-elekwa agwọ, maka na agwọ na-aga n'abalị.

Gịnị ka omenala Igbo kwuru maka nwamba?

Chigozie Nnabuihe bụ onye okammụta n'omenala Igbo kwuru na Igbo enweghi iwu ọbụla kpebiri na nwamba bụ anụmanụ ọjọọ maọbụ amusu.

Nnabuihe kwukwara na o nwere ndị na-eri nwamba n'ala Igbo.

Patrick Adigwe kwetara n'okwu a makana o kwuru na o nwere ndị obodo  n'Ibusa n'ime Delta steeti na-eri nwamba.

Emume nwamba puruiche bu ihe na-ebute ụfọdụ egu

Ebee ka egwu nwamba sịrị bịa?

Ndị anyị gbara ajụjụ ọnụ n'akụkọ a kwuru na ọ dị ọrụ ikwu ebe egwu nwamba sịrị bịa.

Nnamdi Nwosu kwuru na ọ dị ka na ihe nkiri na-apụta na Nollywood tinyere aka n'ibute nnukwu egwu gbasara nwamba.

Peter Obiejesi kwekwara n'ihe Nwosu... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ginị mere nwamba na-ebute egwu n'ime ọtụtụ mmadụ?


N'ala Igbo, di na nwunye anaghị anọkata teta n'ụra sị na ha anaghị alụzị, maọbụ nwaanyị alụziri ọfụma akwara akpa ya pụọ n'ụlọ di ya na-echeghị ya eche ọfụma.

E nwere usoro a ga-eme n'omenaala tupu nwaanyị esi n'ụlọ di ya pụọ, makana Igbo kwenyere na onye lụrụ di ga-alụ ya ruo mgbe ebighiebi.

Ịgba alụkwaghịm

Alụkwaghịm n'ala Igbo pụtara na di na nwunye ahụ ekwenyela na enweghịzị ihe ga-ejikọ ha na ezinaụlọ ha karịa ụmụ ha.

Mgbe gboo, ịgba alụkwaghịm rara ezigbo ahụ, nke bụ na ezinaụlọ nwoke chọrọ ịchụpụ nwunye ya, ga-ebu ụzọ nwee ọgbakọ ebe ọ ga-akọwa ihe mere o ji chọọ ịkpọla ya.

Ha ga-ekpe ikpe dị na ya, tulee uche ịmata ma ihe o kwuru ozuru iji chụpụ nwaanyị na di.

Usoro alụkwaghịm

Ezinaụlọ abụọ ahụ (nke nwaanyị na nke nwoke) ga-agbakọta, tulee ọnọdụ ahụ ọzọ, jụọ ajụjụ ma gere ihe ha nwere ikwu, taa ha ụta, dụọ ha ọdụ, tupu ha ekpebie ma alụmdinanwunye ha a ga-ebi ka ọ gaghị ebi.

Ha kpebie, ezinaụlọ abụọ ahụ ga-agbakọta n'ụlọ nna nke nwaanyị dịka ọ dị oge ha gbara nkwụ; ezinaụlọ nke nwaannyị ga-akwa ezinaụlọ nke nwoke ọbịa (nye ha ọjị, mmanya na nri).

Ụfọdụ na-eme emume ahụ ka ọ dị ka ụbọchị di na nwunye ahụ gbara nkwụ.

Na ngwụcha, nna nwunye ya ga-enyeghachị ya ego ole e ji kwụọ ụgwọisi nwa ya. Bido mgbe ahụ gawa n'ihu, alụmdinanwunye ha akwụsịla.

Ihe nwereike ibute ịgba alụkwaghịm n'ala Igbo

1) Amụtaghị nwa:

Ndị Igbo anaghị eji nwa egwu egwu, ọkachasị nwa nwoke.

Ọ bụrụ na di na nwunye amụtaghị nwa, ọtụtụ oge ọ na-ebute alụkwaghịm, makana ezinaụlọ nwoke ga-ebido inye ya nsogbu gaa kpọta nwaanyị ga-amụtara ya nwa.

2) Ịgba n'ezi ọkachasị ma ọ bụrụ nwaanyị:

Ndị Igbo kwenyere na ịgba n'ezi bụ njọ nye ma Chukwu, ọha, ezinaụlọ onye nakwa di maọbụ nwunye onye gbara n'ezi.

N'ụfọdụ obodo, nwunye mmadụ gbaa n'ezi, di ya anwụọ maọbụ ihe ọjọọ emee. Nke a mere ụfọdụ na-eji ahapụ ka a gbaa alụkwaghịm ma otu onye gbaa n'ezi; ka ihe ọjọọ ghara ime.

3) Enweghị ike ịlekọta ezinaụlọ:

Nwoke na-enweghị ikike ịlekọta ezinaụlọ ya, nke a bụ mbido nsogbu ya.

Makana ọtụtụ oge, ọ na-ebute mkparị nke na-ebute... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'ala Igbo, ụfọdụ na-ahụ eju n'ọkụ, e nwekwara ike isi ya esi maọbụ ghee ya eghe

Ebe ụfọdụ ndị agbụrụ ndị ọzọ ọkachasị ndị Yoruba, amụtaghị etu e si etinye 'ngwa ofe dị icheiche', bụ ihe ndị na-atụ ndụ mmanụ, onye Igbo amụtaghị etu e si esi ofe ghara itinyeju ya ihe ndị 'na-anọchi ụzọ'.

Ndị si n'akụkụ Kalaba nakwa Akwa Ibom, makwa etu e si etinyeju ihe n'ofe dịka ndị Igbo, nke nwere ike ịgbawoju onye na-amaghị etu e si ahọpụta nri anya.

BBC Igbo ga-egosi gị ihe ndị e ji ama ofe ndị Igbo.

1) Okporoko

Okporoko so n'ihe ndị Igbo ejighi egwu egwu ọkachasị abịa n'isi ofe.

Onye Igbo enweghị ike isi ofe na-etinyeghị okporoko, nke mere na ndị ahịa na-ere ya n'ibe n'ibe dịka isi ya, ọdụ ya nakwa etiti maọbụ nke akwọrisiri akwọrisi.

Okporoko na-enwe isi nke ya na-eto mmadụ akpịrị. Ụfọdụ na-agwọ ya agwọ ma taa ya na ụgba maọbụ abacha.

Okporoko batara Igbo ọfụma mgbe a na-anụ agha Biafra.

2) Ịsam

Ụfọdụ na-aghụpụta ya n'okpokoro ya tupu e jiri ya sie ofe

Dịka ndị Igbo, ịsam na-amasị ndị mbammiri dịka ndị Rivas, Krọss Riva nakwa ndị Delta.

Ọ na-amasị ụfọdụ ịghụpụta ya n'okpokoro ya tupu e sie, ebe ndị ọzọ na-esi ya na okpokoro ya ma mịpụta ya ma ha na-esuru ofe.

3) Ede

E nwere ọtụtụ ofe ede na-amasị ndị Igbo

Abịa n'ala Igbo, naanị mkpụrụ ofe ole na ole bụ ndị anaghị eji ede esi.

Ọtụtụ ofe dịka ofe ọha, ofe onugbu, ofe ụgụ, na ndị ọzọ ga-enwerịrị ede maọbụ ji maọbụ achị maka ime ụrị (ya bụ ime ka ọ kpụkọta ọnụ).

4) Akwụkwọ nri

Ofe ndị Igbo niile na-enwe akwụkwọ nri

Ndị Igbo anaghị eji akwụkwọ nri dị iche iche egwu egwu ọkachasị ma ha na-esi ofe.

Ụfọdụ oge, ha na-eji ihe karịrị otu ụdịrị akwụkwọ nri esi otu ofe. Ofe ndị dịka 'ofe Owere' na-enwe ọkazị nakwa ụzịza

Ihe akwụkwọ nri ji dị mkpa n'ala Igbo bụ na ọ bụ ya na-enye ofe aha. Ị gaghị akpọ aha ofe na-akpọghị aha akwụkwọ nri ị tinyere ya.

Ọmụmaatụ bụ 'ofe ọha', 'ofe onugbu', 'ofe ụgụ', 'ofe ọkazị' na 'ofe ụzịza'.

5) Akwụ

Ọ na-amasị ụfọdụ ịzụta mmanụ nri kama iji mkpụrụ akwụ

Ọtụtụ ndị Igbo na-ekwu na isi akwụ ma were mmiri na mmanụ ị sụpụtara na ya... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ị ma ihe ole na ole e ji ama ofe ndị Igbo?


N'asọmpi Iko Mba Afrika a gbara n'ụbọchị 19 nke ọnwa Julaị bụ nke ikpeazụ e ji ama mbe abụọ nke bụ oke, Sinigal gbakachara Ọljiria ahụ, mana o zughi inye ha iko ha chọ bịa.

Egwu bọọlụ a biri n'otu ọkpụ, dịka Ọljiria butere Iko Mba Afrịka nke abụọ ha.

Sadio Mane nke mba Sịnịgal gbara ebibi ụwa iji hụ na ha nyetara goolu, mana otu abụghị n'ezi.

Sadio Mane so Liverpool bulie iko Champions League nke afn̄ọ 2018/2019

Dịka o si mee mgbe otu abụọ a zutere n'agba nke ndị otu n'asọmpi a ("Group Stage"), Ọljiria jikwa otu ọkpụ goolu a na-asataghị ihe merikwaa Sịnịgal ọzọ.

Ije Ọljiria gara wee ruo agba ikpeazụ

Ikpeazụ Ọljiria hụrụ iko a anya tupu ha ebulie ya n'afọ 2019 a, bụ n'afọ 1990; mgbe ahụ amụbeghi onye ndu so ha bịa ije a bụ Riyad Mahrez.

A mụrụ Mahrez n'afọ 1991; ka otu afọ Ọljiria ji metụ iko a aka gachara.

Lee etu e si gbaa egwuregwu a:

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

AFCON 2019: Senegal alụchaala ọgụ Algeria enwere akụkọ


N'edemede pụtara n'akwụkwọ akụkọ Punch ụbọchị Fraịde, Onye mgbasaozi MASSOB bụ Sundau Okereafor dọrọ Nnamdị Kanu aka na nti sị ya kwusi ịkparị onyeisi MASSOB bụ Ralph Uwazuruike.

Ọ sịrị Kanu na ọbụrụ na ike dị ya, ya lọta Naịjiria bịa zọwa mnwereonwe Biafra, karịa ị nọ n'ofesi na-eme ọnụ.

Okereafor kwuru na Kanu enweghi ike iweta Biafra ma ọ nọrọ n'ofesi.

Gee Ralph Uwazuruike ntị n'olu ebe a

'Nnamdi Kanu na-arụrụ gọọmenti Naịjirịa ọrụ' - Ralph Uwazuruike

Mgbe BBC kpọrọ Ralph Uwazuruike ịmata ma ya bụ okwu Okereafor kwuru ọ nọ n'izu ha.

Uwazuruike sị na ọnweghị mgbe ya ji zie Okerefor ya gbachitere ya n'aka Nnamdi kanu.

O kwukwara na Kanu abịaghị ịzọta Biafra n'ezie maka na ọ ịbịara ịkpasa ihe ha na-eme.

Mbọ niile BBC gbara ịnwete ndị otu Kanu maka ịzara ọnụ ha kpụrụ afọ n'ala.

Akụkọ ga-amasị gị

Coronavirus Update: Ihe mere m ji agụrụ ndị m na-agwọ covid 19 egwu- Dọkịta Igwe

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'egwuregwu,

Messi na Ronaldo apụọla n'Iko Mbaụwa

A mabeghị ma Ronaldo ọ ga-enwe ohere ịgbara Pọtugal boolu n'ọdịnihu

N'egwuruegwu Lionel Messi na ogbo ya n'egwubọọlụ bụ Cristiano Ronaldo na ndị otu ha akwakọrọla ngwongwo ha pụọ n'asọmpi Iko Mbaụwa dịka Fransị gbara Argentina ọkpụ anọ asatara atọ.

Uruguay gbakwara Portugal ọkpụ abụọ asatara otu.

Sinetọ na-anọchite ọdịda anyanwu Imo steeti akatọọla bọgeti 2018

Uwajumogu gwara ndị nta akụkọ na ụfọdụ n'ime ha ahụghị bọgeti tupu e binyeaka na ya.

Senatọ na-anọchite ọdịda anyanwu Imo steeti bụ Benjamin Uwajumogu, egosila iwe ya maka ọtụtụ ihe o kwuru ebechapụrụ na bọjeti nke 2018.

O kwuru na-ebechapụrụ ego edepụtara maka nhazi ọdọ ugbọelu dị na Akanu Ibiam nakwa ihe ndị ọzọ metụtara ndị Igbo.

Ụfọdụ ndị otu egwuregwu Nollywood akatọọla Gọvanọ Ambode

Gọvanọ Ambode gara na-ebe ihe mberede okporoụzọ a mere ụbọchị tọzde.

Ụfọdụ ndị egwuruegwu Nollywood ekwuola na achọghị nani ekpere na aka na-achị Legọsị steeti bụ Akinwunmi Ambode.

Ha kwuru na ihe ha chọrọ bụ ịkwusị ndị ọkwọ ụgbọala bu mmanu ụgbọala ịgba mgbe ndị mmadụ juputere n'ụzọ.

Ha sara Ambode asisa a ka o deputechara n'akara instagram ya etu obi si gbawa ya maka mberede okporo ụzọ lara ụgbọala iri ise na ano niyi ma gbuo mmadụ itoolu n'ụbochị tọzde gara aga.

N'akụkọ mba ofesi

Ndị nchekwa kwụ chịm n'akụkụ ebe ndị a na-eme mbinyeaka na Mexico

A ga-ebido mbinye aka n'akwụkwọ ị chọta onye ga-anọ n'ọkwa onyeisiala, ndị omeiwu nakwa okpuru ọchịchị na mba Mexico .

Cheta na-enwere ezigbo mwakpo mgbe a na-akwado mbinyeaka a ga-eme taa.

Egbuola ihe ruru mmadụ otu nari na iri atọ kamgbe e bidoro ya bụ mwakpo.

Gee nkeji nke ụtụtụ a ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa

Onye eboro ebubo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Lionel Messi na Cristiano Ronaldo 'akwakọrọla pụọ' n'asọmpi Iko Mbaụwa


N'egwuregwu, otu Flying Eagles emeriela Mauritania ọkpụ ise na-asataghi ihe n'ime asọmpi ga-ahọpụta ndị ga-agba n'asọmpị iko mpaghara Afirika n'afọ 2019.

Nkea pụtara na ha ga-eso n'ime ala dị iche iche ga-asọmpị AFCON n'afọ na-abịa.

Ọ bụ n'ala Niger ka asọmpị a ga-ebido n'ime ọnwa Febuwarị.

Miyetti Allah kwesiri ịza ajụjụ - Gowon

Onyechiburu Naịjirịa dịka onyeisiala n'oge garaaga bụ Yakubu Gowon ekwuola na obi gbariri ya agbari maka ọtụtụ mmadụ nwụrụ n'aka ndị na-achị ehi buru egbe na steeti di iche iche n'afọ a.

N'ime ogbakọ Gowon na gọvanọ Benue steeti bụ Samuel Ortom mere, o kwuru na oge eruola ndị ọrụ nche dị iche iche n'ala Naịjirịa gbara onyeisi ndị otu Miyetti Allah ajụjụ ọnụ ga-akọwa ihe mere udi ihea na-eme n'ala a.

O'diakpo Obire apụọla na APC

Akụkọ pụtara na Delta steeti ugbua na-ekwu na O'diakpo Obire bụbụ onye na-azọ ọkwa ọchịchị dịka gọvanọ Delta steeti n'okpuru otu ndọrọndọrọ ọchịchị APC ahapuọla patị APC gawa otu Progressive Peoples Alliance.

Obire kọwara na ọ hapụrụ APC Delta steeti maka ọtụtụ nsọgbu na-emebi ihe n'ime patị a na steeti ahụ.

Okpomọkụ na-egbu nmadụ na Japan

Gọọmentị ala Japan na-adọ ndị ala ha aka na ntị ka ha zọ ishi ha maka nnukwu okpomọkụ na-egbu mmadụ ugbua n'ala ahụ.

Akukọ pụtara n'ala ahụ ugbua na-ekwu na mmadụ ruru iri atọ anwụọla maka okpomọkụ a.

Gee nkeji anyị nke ụtụtụ a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

Nwagbọghọ ji otu ụkwụ agba egwu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

AFCON: Flying Eagles enweela nnukwu mmeri


N'egwuruegwu, Serena Williams bụ akajịakụ mbụ n'ụmụnwaanyị ndị egwuruegwu

Williams kwụsịrị ịsọmpi n'ọnwa isii gara aga ịga mụọ nwa

Akwụkwọ mgbasa ozi Forbes dere nke a ụnyahụ.

Ndị nzụkọ gọọvanọ ọwụwa anyanwụ ebeela akwa

Ndị nzụkọ gọọvanọ ọwụwa anyanwụ Naịjịrịa agbarụọla ihu maka etu ha che na gọọmenti etiti sị abado ọrụ mmepe na mpaghara ahụ.Ha kwuru nke a mgbe ha gara ịlebe anya na ihe ndepụtara maka otu gọọmenti etiti siri rụọ ọrụ mmepe na mpaghara n'afọ 2017 bụ nke ha sị na ojucheghị afọ.

Mana gọọmentị etiti sị na ha na-enweta oke ruru ha

A maala Paul Manafort  ikpe ịgba ọsọ ụtụisi

Manafort rituru dịka onye nchịkọta ndọrọndọrọ ọchịchị Trump n'ime ọnwa abụọ obidochara ọrụ

Nelson Chamisa bụ onye so zọọ ọkwa ọchịchị onyeisiala ndị Zimbabwe, ekwuola na aka enwe bara na ya bụ ndọrọdọro nke ya na Emmerson Mnangagwa zọrọ ụbọchị anọ gara aga.

Mnangagwa mechara merie na ya bụ ndọrọndọrọ dịka e si kpọpụta ụnyaahụ.

Enwere kepukepu na-achọrọ ibuki ụkwọ ọnwa ndị NYSC nsonso a

Minista na ahụ maka ọrụ na Naịjirịa bụ Chris Ngige ekwuola na ọnweghị mgbe gọọmenti etiti ji kweta maka ibuli ụkwọ ọnwa ndị ji otu afọ efe ala nna akpọrọ NYSC na Bekee

Na otu aka ahụ, onyeisiala Mohammadụ Buharị kwukwara n'uche ya ka dị na-ịkwado ụmụ amala ahụ ji otu afọ efe ala nna.

Gee nkeji anyị nke ụtụtụ a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

2019: E ji Ndigbo eme akaje

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ kachasị n'ụtụtụ a: Serena bụ akajiakụ mbụ ụmụnwaanyị


N'emume "Zik Lecture Series" e mere n'Ọka bụ nke asaa, Saraki bụ onyeisi ụlọomeiwu ukwu nke Naịjirịa, kwuru na Zik mere ọtụtụ ihe ọma e ji echeta ya.

O kwuru na Zik bụ "Owelle ndị Ọnịcha" bụ onye anaghị akpa oke ma bụrụ "ihe" nye ndị agbụrụ isi ojii.

Ihe ise Saraki kwuru

Ihe ị kwesịrị ịma maka Zik

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'emume iji mee nke a nke onyeisiala Buhari hiwere na Abuja,  o kwuru na ọchịchị ya emejupụtala nkwa o kwere na ntuliaka gara aga site na-ịtọ ntọala maka ọganihu ala Naijiria.

Lee ụfọdụ n'ime nkwa Buhari na APC na-ekwe ha ga-emere ụmụ Naijiria ma ọ bụrụ na ha tụnyere ya ọzọ n'afọ 2019.

1. Anyị ga-ahazigharị agụmakwụkwọ

Anyị ga-arụgharị ụlọakwụkwọ dị 10,000 kwa afọ ma zụgharịa ndị nkuzi n ikuzi sayensi, teknụzụ, nka,  mgbakọ na mwepụ

2. Rutọpụ akwa mmiri nakwa ọkporoụzọ

Ha kwere nkwa ịrụpọ akwammiri Naija nke abụọ

3. Anyị ga-aga n'ihu ibu agha megide nrụrụaka

N'agbanyeghị oko anyị nwara n'imechi ụzọ , ọrụ ka dị n'ịhụ na nrụrụaka n'ala anyị

4.

5. Anyị ga-ewepụta ohere ọrụọhụrụ rụrụ nde 15

N'ịganihu, ebe anyị ka etinye aka na ya bụ ọrụ site na ịmụba atụmatụ N-Power nakwa ọrụugbo na ndị ọrụaka.

I nye ndị ọrụugbo na ndị na-ere ihe ọrụ site na mbuli  ụmụakwụkwọ gọọmentị na-enye nri site na nde 9.2 rue nde 15

6. Inye ịntanet n'efu na ebe ụfọdụ

Ha na Google ga ejikọrịta aka ime ka enwe ịnaneti na efu n'ụlọakwụkwọ, ụlọọgwụ nakwa ahịa.

Mana nkwa ndị kpalitere iwe ụfọdụ ụmụ Naijiria.

7. A ga-enye ụmụnwaanyị ọkwa ruru pasent 35

A ga-enye kwa ndị ntorobịa ọkwa na gọọmentị

8. Atụmatụ ahụike maka mmadụ niile

9. 11,000 megawat ọkụ latrik

I welite ọkụ latrik megawat 1000 kwa afọ ganye na o rue megawati 11,000.

10.  I mepe ụlọakụ ọha

Ihiwe ụlọakọ ga na-agbazinye ndị ahịa na ndị ọrụaka obere ego mgbazinye ruru otu nde naira.

Ihe ndị mmadụ kwuru na soshal midia

Ha na-ajụ Buhari na APC ihe mere nkwa mbụ ha kweburu.

@Josiah_Madi jụrụ ebe ka Buhari dugara ndị Najiria na mbụ?

@Romeosreal1 kwuru na Nextlevel of ihe isika , ihe ịda oke ọnụ ahịa, oke ogbugbu mmadụ

Okwudili Michael jụụ ma ọ bụ mgbanwe ahụhụ o wetara ka ọ chọọ ibuli n'ogoogo ọhụrụ?

Mana ụfọdụ dịka Semiu Okanlawon kwụnyere Buhari

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'ezie, ahụghị aka ya bụ ụlọọrụ na-enye visa maọbụ ndị ọru ya na ya bụ nnyocha emere, mana EFCC na-ebo onye nwe ya bụ ụlọọrụ bụ Mahmood Ahmad na ụlọrụ ya bụ Drexel Tech ebubo ọnụ abụọ maka ibu ego ọha nakwa ebubo ọnụ atọ maka ibufe ya bụ ego mba ofesi.

Aha mmadụ atọ ndị ọzọ dịkwa na ya bụ ikpe, dịka Abba Moro, onye bụbu Minista na-ahụ maka nchekwa ime Naịjirịa Bekee kpọrọ 'Interior Minister' n'oge Goodluck Jonathan bụ onye EFCC boro ebubo ibuba ego ọha nakwa ịda iwu usoro eji egote ihe gọọmenti.

Ndị niile eboro ya bụ ebubo gụnyere Abba Moro na Ahmadu sị na aka ha dị ọcha.

Ahmadu so na ndị a na-akwanyere ugwu na Naịjirịa nke mere eji nye ya otu n'ime nturuugo kacha elu na Naịjịrịa akpọrọ "Order of the Niger" na Bekee na 2014 oge Jonathan na-achị.

Ndị ọkaiwu ya na-agọ na-ọnweghị mgbe Ahmadu ji nwee ajụjụ ọbụla ọ na-aza n'ụlọikpe ọbụla.

Ndị azọgburu na ọgbọ egwuregwu n'Abuja

Ndị na-acho ọrụ nwụrụ na ọdọ egwuregwu dị n'Abuja ka ha na-acho ọrụ 'Imigration'

Mana akwụkwọ EFCC na-egosi na aha Ahmadu so na ndị eboro ebubo maka ihe ha kpokobara maka iwee ọrụ nke ọtụtụ mmadụ nwuru n'ime ya na Naịjirịa.

Ụlọọrụ ya mbụ bụ Drexel Tech bụ ha kpokọbara emume iwee ya bụ ọrụ nke ha sị na "Nigeria Immigration Services" (NIS) chọrọ iwe ihe ruru mmadụ  puku anọ (4,000) n'ọrụ.

Mana ndị NIS gọrọ na ha amaghị maka ya bụ ọrụ Drexel chọrọ iwe.

Mmadụ dị puku isii, ịrị asaa na isii na narị iri isi, iri asaa na ise (676,675) tinyere akwụkwọ maka ya bụ ọrụ.

Ndị nchịpkọta ya bụ emume nara otu onye ndị chọrọ ya bụ ọrụ otu puku naịra.

Ndị mmadụ na-achọ ọrụ zogburu ibe ha n'ama egwuregwu nke Abuja bụ ebe ha mere ya bụ ihe nke ha sị na ọ bụ Ministrị "Interior" kpokobara ya.

Onyeisi ụlọọrụ ndị "Immigration" mgbe ahụ bụ David Paradang zara n'ụlọikpe ukwu n'Abuja,  "ya bụ ihe mere na ya bụ ama egwuregwu turu m n'anya maka na amaghị maka ya".

Akwụkwọ ebubo ndị EFCC sị na ya bụ nwaamadị a na-achọ achọ bụ Ahmadu nwetere ego ruru nde narị naira isii na iri asaa na asaa (N677m) site n'otu puku ha nara ndị bịara ịchọ ya bụ ọrụ.

Akwụkwọ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

A na-ebo onye nwe ụlọọrụ onye na-enyere ndị mmadụ aka enwete visa ebubo nrụrụaka na ohi


N'ihe inkiri a ọ kọwara etu ọchịchị ya siri dabanye n'ụwa ọhụrụ.

Ọ gakwara n'ihu kọwa etu Nnewi siri pụta ma kwụrụ ugbua.

Ndị mere akụkọ a: Chris Sanctus Okereke, Chiemela Peter Mgbeahuru na Nnamdi Agbanelo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'ihi etu ya bụ ọrịa si efe, onye ọbụla butere ya, ihe mbụ a na-eme bụ iwepụ onye ahụ n'akụkụ ebe mmadụ agaghị na-eru ya nso.

N'akụkụ ụwa niile, ndị mmadụ akọola akụkọ obi mgbawa etu ndị nke ha nwere ọrịa coronavirus si nwụọ na-enweghi onye ọbụla bịara ha nso.

N'ala Igbo n'oge ochie, ihe mere oge ahụ adịchakwaghị iche n'ihe na-eme ugbua.

Ụkọchukwu Katọlik aha ya bụ Tobe Nnamanị, onye mere nnyocha miri emi n'omenala ndị Igbo, gwara BBC na ndị Igbo na-elegara ọrịa na-efe efe anya n'ụzọ abụọ:

Nke mbụ bụ etu o si metụta mmekọrịta mmadụ na ibe ya.

Nke abụọ bụ etu o si metụta mmadụ na ndị mmụọ.

Ọrịa na-efe efe n'ala Igbo

'Chicken pox' so n'ọrịa na-efe efe nke ndị Igbo na-atụ egwu n'oge gboo

Fada Nnamani kwuru na ọrịa na-efe efe ndị Igbo ma gụnyere:

Ahụ ntukasị (Chicken pox, small pox)

Ekpenta

Ito afọ

Otoro

Akpata maọbụ Ịkpata (Measles)

Ihe nwere ike ịkpata ọrịa na-efe efe

N'oge gboo, ịṅụ iyi asị bụ otu ụzọ e kwenyere na mmadụ nwere ike isi bute ọrịa ọjọọ

N'ihi na ọrịa ndị a abụghị ihe a na-ahụ kwadaa, a na-ewekarị na onye bu ya bụ ọrịa mere arụ nke mere ala ji ata ya ahụhụ.

Oge ụfọdụ o nwere ike ọbụghị onye ahụ n'onwe ya, kama nnanna ya maọbụ onye lọrọ ya ụwa metere ihe ndị mmụọ ji ata ya ahụhụ.

Mana oge ụfọdụkwa ọ bụrụ ihe mmadụ mere mmadụ ibe ya, maọbụkwanụ ihe ọdachi dakwasara mmadụ.

Etu e si eme onye nwere ọrịa na-efe efe

N'oge ugbua, ndịọrụ ahụike na-eyichi ahụ ha niile tupu ha emetụ onye nwere ọrịa na-efe efe aka

Dịka Fada Nnamanị si kwuo, ọ bụrụ na a chọpụta na mmadụ nwere ọrịa nwere ike ikpochapụ obodo, a ga-eme ngwa ngwa wezụga onye ahụ iche ebe mmadụ na-agaghị na-eru ya nso.

Nke a ka bekee na-akpọ 'quarantine' n'oge ugbua.

Fada Nnamanị kwuru sị: "Ọ bụrụ onye kpara arụ, maọbụ onye ṅụrụ iyi asị, a ga-edopu ya n'ajọ ọhịa."

"Mana ọ bụrụ na ọbụ ihe mmadụ mere ibe ya, maọbụ ọdachi dakwasara mmadụ, a ga-edopu onye ahụ n'ime ụlọ ya."

"E bute nri, a dọwa ya n'ezi ma kụọ ogene maọbụ ekwe iji gwa onye ahụ na a dọwala nri ya."

"Onweghi onye na-eru ya nso. Nke a yitere 'social distancing'... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Infectious Disease: Etu ndị Igbo si eme ndị bu ọrịa na-efe efe n'oge gboo


N'ihi oke ogbugbu si n'ọrịa a pụta, gọọmentị mba dị icheiche gbachiri ụlọakwụkwọ, ụloụka nakwa ọgbakọ ọha mmadụ iji kwụsị mfesa ya.

Nke a pụtara na ezinaụlọ ọbụla na-anọkọtazi ọnụ ụgbua ka ọ bụ oge ezumike.

Mana ị ma etu ị ga-esi chekwa ụmụ gị n'ụdịrị oge a?

Anyị na Rejoice Olori na-ahụ maka ahụike ụbụrụ ụmụaka nwere mkparịtaụka.

Ọ kọwara na n'oge a, ndụ ụmụaka dịka ndụ gị agbanweela n'ihi ọnọdụ nọrọ n'ụlọ, nakwa na ọ dị oke mkpa na ndị nne na nna tinyere nke a n'uche ha.

O kwuru na ọ ga-enyere ha aka ị ma ụdịrị agwa ha na-akpaso ụmụaka.

Lee ndụmọdụ ndị o nyere maka nke a

1.Mee ụmụ gị enyi n'oge a

O kwuru na ihe mbụ ndị nne na nna na ndị na-elekota ụmụaka ga-eme bụ ị bịa ha nso

"Ọ bụrụ na ụmụ gị nwee nkwenye n'ebe ị nọ, ọ ga-adịrị ha mfe ị gwa gị uche ha ma ha nwee nsogbu ọbụla" ka o kwuru.

O kọwakwara na nke a ga-enye aka ka ụmụaka gee gị ntị mgbe ị gwara ha okwu.

2.Chọtara ha ihe ha ga na-eme

Ụmụaka nwere ndụ nke ha nakwa ihe ndị ha na-eme tupu ọnọdụ agbanwee

Ị nọ n'ụlọ n'enweghi ihe aka na-eme nwereike ịme ka ha dịba aghara(disorderly)

O kwuru na ị chọtara ha ihe ha ga-eme dịka ị ga ozi n'ụlọ ga-enye aka gbochi nke a.

Ị nwekwarị ịtinye ọtụtụ egwuregwu ezinaụlọ ga na-emekọta ọnụ.

3.Hie asaa n'anya

Oge a abụghị oge ụmụaka ji apụ igwuri egwu

O kwukwara na oge a bụ oge ụfọdụ ụmụaka ọ kachasị ndị na-abanye ntorobia ga-eji na-agbanwe

N'ọnụ ya "hie asaa n'anya, ị ga-achọpụta ọtụtụ ihe ma ị mee nke a"

Ya bụ tinye anya na ndị enyi ha, ekwentị ha nakwa ụdịrị agwa ha na-egosi mgbe o nweghi onye nọ nso

4.Chọpụta ihe ndị na-atụ ha egwu

Nke a gbasara ahụike ụbụrụ ụmụ gị, Rejoice kwuru na oge a ga-esi ike maka ụmụaka na-enwe nsogbu ụbụrụ.

Ọ sị gịnwa nne na nna nakwa ndị na-elekọta ụmụaka bịa ha nso ma na-akpalitekwa mmụọ ha maka ihe ọbula nwereike ị na-atụ ha ụjọ.

5.Kọwara ha maka ọrịa Coronavirus

Ụfọdụ ndị nwere ụmụaka pere mpe nwereike ha agaghị aghọta ihe butere mgbanwe na ndụ ha.

"Biko gbanụ mbọ kuziere ụmụ gị maka Coronavirus nakwa etu o si efesa"

O kwukwara ka a gba mbọ hụ na ụmụaka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus tips: Etu ị ga-esi chekwa ụmụ gị ịmerụ ahụ n'oge nnọrọ n'ụlọ a


N'iji ịcheta ụbọchị ọmụmụ ya, Ogbodo were foto o sere ebe ọ gba ọtọ tinye n'elu soshal midia.

End of Instagram post, 1

O jikwa ohere a depụta ihe niile ọ gabigagoro ma ja onwe ya ike na ọ bụ nwaanyị siri ajọ ike.

Ndị mmadụ agbaghị ya nkịtị maọlị. Lekwa ihe ha depụatara.

@Areafada1 jụrụ ihe ndị mmadụ ji etụfụ ụra maka ọtọ Uche, ọ bụ na ha amaghị na ọ bụ onye na-eme ihe nkiri?

@EsterOnyinye okwuru na aọ bụghị ihe mghbagọjụ anya makana o teela ọtụwara anya agwa a  n'aka Uche.

@dharmeelollar kwuru na ọ bụ ọrụ ise foto ka ọ ga na-arụzị.

Cheta na Ogbodo rịọrọ ka iwu Naịjirịa kwado ịgba akwụna n'oge gara aga.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'ikpe mbụ e kpere n'ọnwa Ọgọst sị na Naịjirịa ga-ahapụrụ ụlọọrụ a akụnaụba ndị ọnụ ego ya ruru ijeri dọla itoolu na ụma isii ($9.6bn).

Mana n'ikpe nke a ọkaikpe na UK kpere n'ụbọchị Tọọzde 26 Ọgọst, 2019, ọ sị na Naịjirịa ga-agbanyụ ọkụ inye ụlọọrụ a akụnaụba ndị ahụ.

Nke a nyere Naịjirịa ohere ikuru ume dịka ikpe a ga na-aga n'ihu n'etiti ha na ụlọọrụ P&ID.

Ọkaikpe nyere iwu ka Naịjirịa kwụọ ụlọikpe a ego dị nde narị dọla abụọ ($200m) n'ime ụbọchị iri isii iji gbochie nkpachi akụnaụba ha.

Cheta na Naịjirịa gara n'ụlọikpe dị na mba UK maka ime udo n'etiti ha na ụlọọrụ P&ID.

Ndị so mee njem a gụnyere Okaiwu ukwu nke gọọmentị etiti bụ Abubakar Malami, Mịnịsta mgbasa ozi bụ Lai Mohamed, na onyeisi ndị uweojii bụ Mohammed Adamu.

Anambra agọọla bọjet ha

Anambra steeti esorola na ndị mbụ wepụtara usoro mkpata na mmefu akụ bụ bọjet nke afọ 2020.

Willie Obiano bụ onye bupụtara bọjet a n'ihu ndị ụlọomeiwu nke steeti ahụ sị na otu ijeri narị naịra, iri atọ na asaa ka ha ga-etinye n'ọrụ n'ime afọ 2020.

Gọọmentị sị na isiokwu bọjet ahụ bụ maka nkwado ndị ntorobịa nakwa ịrụzi ihe eji enyere ndụ aka na steeti ahụ.

Ha sị na pesenti 43 bụ ijeri Naịra 58.69 ga-aba n'ụgwọ ọnwa nakwa ihe ndị ọzọ na-eme ka ọrụ na-aga werewere.

Ebe pesenti 57 bụ ijeri 78.3 ga-aba n'ọrụ ihe eji enyere ndụ aka dịka okporoụzọ, ụlọọgwụ, ụlọakwụkwọ na ihe ndị ọzọ.

Obiano sị usoro mkpata na mmefu akụ a ga-enye aka ịkpọbata ndị oji ego achụ ego na steeti ahụ.

Jacques Chirac a lala mmụọ

Jacques Chirac bụ onye ihe gbasara Yuropian Unionu masịrị nke ukwuu.

Onyeisiala mba France bụ Jacques Chirac alaala mmụọ mgbe ọ gbara afọ iri asatọ na isii.

Ọgọ ya nwoke bụ Frederic Salat-Baroux gwara ndị ntaakụkọ na Chirac lara n'udo.

Super Eagles na Brazil

N'egwuregwu, Super Eagles nke Naịjirịa ahọpụtala ndị ga-eso sọọ mpi enyi na enyi ha na mba Brazil n'ụbọchị 13 Ọktoba, 2019.

Onye nkuzi Super Eagles bụ Gernot Rohr kpọrọ ha Alex Iwobi, William Troost Ekong na Samuel Chukwueze.

Ndị ọzọ gụnyere Wilfred Ndidi na aha mmadụ iri abụọ ndị ọzọ ga-esọ ya... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria vs P&ID: Naịjirịa anatala ikike ikpegharị ikpe ya na ụlọọrụ P&ID


N'ikpe nke Busola Dakolo tinyere n'ụlọikpe ahụ o kwuru na mwakpo Biodun wakporo ya metụtara alụmdinanwunye na n'ụzọ adịghị mma.

O kwukwara na ọ chọrọ ka Fatoyinbo dere ya akwụkwọ edemede rịọ ya mgbaghara iji gosi nchegharị maka ihe o mere ya.

Ụlọikpe ukwu n'Abuja akpọọla Busola Dakolo na Onyeisi ụlọụka COZA bụ Biodun Fatoyibo oku ka ha bịa zara ọnụ ha.

Ụlọikpe ahụ nyere ha abụọ abalị iri na anọ iji gosi onwe ha ma kwuo uche ha gbasara okwu ahụ.

Dịka ụlọọrụ ntaakụkọ Punch siri kwuo, Dakolo kwuru na ọgụgọ niile Fatoyinbo na-agọ kemgbe o boro ya ebubo na-enyekwa ya oke nsogbu n'uche ya.

Cheta na Busola Dakolo boro Biodun Fatoyibo ebubo mmetọ n'ụzọ ezighi ezi mgbe ọ ka bụ nwa agbọghọ.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Busola Dakolo: 'Nyem N10m ma rịọ m mgbaghara'


N'ime afọ ole na ole gara aga, e nweela ụfọdụ ọmụmatụ ndị lọtara ekeresimesi lọkwute ọnwụ ha.

Nke mere n'Imo steeti n'ọnwa Jenụwarị nke afọ 2017, ebe a gbagburu Chuks Okebata bụ onye agha na mba Amerịka, so tinye ụjọ n'ahụ ụfọdụ ndị bi na mba ofesi.

E nwekwaala ndị nke a tọrọla iji napụta ndị nwe ha ego mgbapụta, ma nwee ndị nke e zuru ohi, nakọrọcha ha ihe niile ha ji lọta.

Gịnị ka ị ga-eme iji chekwa onwe gị?

A bịa na nchekwa, gọọmentị Anambara steeti kwuru na ha agbaala mbọ ịhụ na agaghị anụ akụkọ na-ada aja aja na ntị banyere ndụ ndị mmadụ n'oge ekeresimesi a.

Na websaịt ndị uweojii Naịjirịa, ha depụtara usoro ị ga-eji chekwa onwe gị na ezinaụlọ gị.

Ụzọ a na-akpọ "Abia Tower" n'Abịa steeti. Ndị Igbo na-ala ekeresimesi ọfụma n'agbanyeghị ma ego ụgbọala ọ nọ n'elu ọjị

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

National Security: Tupu ị gbara lawa Ekeresimesi, gụọ akụkọ a!


N'ime akwụkwọ mgbasaozi mahadum a zitere BBC, site n'aka ọnụ na-ekwuru ha bụ Joshua Suleiman sị na ihe a mere kamgbe ọnwa Epụrel.

O kwukwara na ọ bụghị n'ime ụlọakwụwkọ Babcock ka ha kwara iko a.

"A chụrụ nwoke ahụ nọ n'ime ihe onyonyo a n'ọnwa Febụwarị nke afọ a ka e mechara nyocha chọpụta na aka ya dị n'ime ajọ agwa a kpara n'ime ụlọakwụkwọ a."

Akwụkwọ mgbasa ozi ahụ kwukwara na a chụọla nwaada ahụ ya na nwoke ahụ kwara iko n'ime ihe onyonyo ahụ.

Ihe gbakara ụfọdụ mmadụ isi nke mere ha jiri na-ajụ ihe kpatara nke a.

Dịka o si kwụrụ ugbua, ụlọakwụkwọ a gbagidere ụkwụ n'iwu mahadum ha medidere ụdịrị agwa.

Babcock bụ mahadum ụlọụka e ji Sabat mara n'ala Igbo nwe - nke pụtara "Seventh Day Adventist Church" na Bekee.

Babcock university so n'ime mahadum ndị nkiti nwe na Naịjirịa malitere n'afọ 1999.

Lee ihe ị kwesịrị ịma maka Mahadum Babcock

Babcock University

1) Ha na-erube isi n'omume ndị Sabat na mahadum ahụ

Dịka anyị ekwuola na ọ bụ ndị Sabat nwe ya bụ mahadum nke mere ha ji erube isi n'emume ụka Sabat na-amlite namgbede Fraịde rue ehihe Satọde.

2) Iwu megidere iyi aka na-amakụ ahụ

Akwa ọbụla na-amakụ ahụ esoghi n'ụdịrị akwa a na-ekwe ka ụmụakwụkwọ yiri na mahadum a.

Mahadum a na-akpasị onye ọbụla yi ụdịrị akwa bịa akwụkwọ ka onye chọrọ iwakpo ndị mmadu n'ike.

3) Nwoke nanwaanyị ekwesighi iso na-aga ụfọdụ ebe n'ụfọdụ oge.

Mahadum a machiri ụmụnwoke na ụmụnwaanyị iso na-agagharị n'ụfọdụ ebe n'ụfọdụ oge.

Ha sị na o bụ ezigbote nsogbu ma ha hụ ndị mmadụ n'ụdịrị ọnọdụ a.

4) Anaghị anabata uwe jean na trawụza "pencil"

Uwe jean, bụ uwe ndị mmadụ kachasị eyi n'ụwa sokwa n'ihe a machiri na ya bụ mahadụm.

Uwe ụmụnwaanyi dịka "skirt" dị n'elu ikpere so kwa n'ihe a nabataghị.

trawụza agbadaghị ala nkeọma sọkwa n'ahịa iwu.

5) Adịghị eyi ọla na iyeri

Iyi iyeri ntị, iyeri imi, nke ire, nke ara na iyeri ọnụ so n'ihe ha machiri.

A machikwara ịkpụ ụfọdụ isi.

6) Ụmụakwụkwọ adịghi esi maọbu rie anụ

Mahadum a adịghị ekwe ka esie nri n'ebe obibi ha. Ha adịghi iri anụ, ihe ha na-eri bu ihe a... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Babcock sex video: Ebe ụmụakwụkwọ abụọ mahadum Babcock siri 'daa iwu'


N'ime akwụkwọ mgbasaozi o binyere aka, Ugwuoke dere na akụkọ mwakpo ahụ bụ "nkata a kpara iji metụọ aha Fada Ejike Mbaka".

Ọ sịkwa na obi ọma Mbaka agaghị ekwe ka ọ sị ka awakpo ndị ntaakụkọ BBC maọbụ onye ọbụla.

Cheta na ụkọchụkwụ ụka Katọlik n'Enugwu bụ Fada Ejike Mbaka na ndị ọrụ ya kụrụ ndị ntaakụkọ BBC Igbo mmadụ abụọ nakwa ọkwọụgbọala ha ihe tinka kụrụ pan ma nara ha ekwentị ha na ngwaọrụ ntaakụkọ ha n'ogige Adoroation Mbaka n'Enugwu.

Obianinwa, Agbanelo na ụkọchukwu du ha bụ Rev Fr Cajetan Obiekezie gara n'ogige 'Adoration Ministry Enugwu' ịgba Mbaka ajụjụọnụ oge a wakporo ha.

Ndị ọzọ so gaa njem a bụ Ndubuisi Nwafor, bu ọkwọụgbọala nakwa onye enyemaka Fada Obiekezie bụ Solomon Orakam. Ọ bụ n'Elekere iri nke ụtụtụ ka ndị ruru ụlọ ụka Mbaka.

Dịka Obianinwa bụ onye ntaakụkọ anyị duru ndị ọzọ gaa ya bụ ije si kọwaa, nke a mere dịka ha chere Mbaka ihe ruru awa atọ.

Ọ bụ n'Elekere ise nke ehihe ka ha niile si ụlọụka ahụ gawa be Mbaka ịgba ya ajụjụ ọnụ a.

'Hope Uzodimma ga-ewetere ndị Imo 400,000 ọrụ'

Obianinwa sịrị: "Anyị bịara ịgba Fada Mbaka ajụjụ ọnụ n'Adọration (oge ekpere na-aga), mana ọ gwara anyị ka anyị gaa n'ụlọ ya nke dịkwa n'ogige ahụ chere ya.

"Anyị chere ọtụtụ awa tupu ya abịakwụte anyị, ma gbanwe, bido na-egosi iwe, sị na anyị dere akụkọ ọjọọ banyere ya."

"Fada Mbaka nyere ndị okorobịa ya iwu ka ha nara anyị igwe e ji ese onyonyo na ekwenti anyị ma tie anyị ihe."

Obianinwa siri na ndị a Mbaka kpọtara yiri ha egwu ma sị na ha ga-egbu ha maka ide akụkọ megidere Mbaka.

Onye ntaakụkọ BBC sị na oge ndị a na-aba mba, Mbaka na Obiekezie si n'ime ụlọ ebe ha nọ pụta were tụwa ya aka n'ihu na-akpọ ya "satanic".

Ọ sị: "Ọ bụ mba Mbaka na-aba mere ka ndị okorobịa malite bawa oke mba ma majawa ha.

Ihe Fada Obiekezie kwuru maka Mbaka

"Ha sepuru "wig" m kpu n'isi ma tọdo Agbanelo n'olu. Fada Obiekezie bịara isi ka ha kwụsị mana ha wakporo ya ma nara ya ekwenti ya."

Obianinwa sị na ọ bụ oge ya malitere iti mkpu na "ụwa ga-anụ na ọ bn̄ụ na be Mbaka ka egburu ndị ntaakụkọ BBC" ka mwakpo a... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Etu Mbaka na ndị na-eso ya siri wakpoo ndị ntaakụkọ BBC n'Enugwu


N'ime akwụkwọ ozi ha biiputere nke BBC hụrụ anya ha kwuru na ya bụ mkpebi bụ ihe mwute.

"Mkpa mkpa IAAF kpara gosiri na ha ebughi ndịnotu ndị egwuregwu Sawut Afrịka n'uche"

Ihe ndị mmadụ na-ekwu n'elu soshal midia

@greenrascal_ kwuru na ọ pụtara na ọ ga-abịa soro ụmụnwoke na-ama aka?

@thamzozo11 kwuru na ihe a bụ ikpa oke n'etiti nwoke na nwaanyị.

@ziakpornho kwuru ka ahapụ Samenya  ka o mee ihe gụrụ ya agụụ maka na ya bụ 'Testosterone' esighị ya n'aka.

Ha gwakwara ihu kwuo na ha na ndị mba ahụ ruru nde ole na ole kwụ Semenya n'azụ.

Otu a a kpọrọ "Southeast For President 2023" gụnyere ụmụ Igbo si n'ebe dị iche iche wụchie n'Enugwu bụ ebe eduru ha n'iyi ọrụ.

Ụmụ Igbo ọnụ na-eru n'okwu ejikọtala aka hiwe otu ọtawaike ọrụ ya bụ ịhụ na Igbo nwetere ọkwa onyeisiala n'afọ 2023.

Otu a a kpọrọ "Southeast For President 2023" gụnyere ụmụ Igbo si n'ebe dị iche iche wụchie n'Enugwu bụ ebe eduru ha n'iyi ọrụ.

Onyeisi a bụ Rev. Okechukwu Obiora Kwuru na ihe mere eji hiwe otu a bụ iji bido n'oge kwado ndị Igbo maka iwere ọchịchị n'afọ 2023.

Rev. Obiora kọwara na ndị Igbo agaghị ekwezi ka a na-eme ha ka ndị mbịarambịa n'ala ha bụ Naịjirịa.

O kwuru na ibido n'oge kwado nke ọma ga-enye ndị Igbo mmeri.

Rev. Okechukwu Obiora bụ onyeisi otu "Southeast For President 2013"

Ọ gara n'ihu kwee nkwa na otu a abụghị maka ịchọ ego kama na ọ bụ maka ọdịmma ụmụ Igbo.

Onye nchikọba otu ahụ na mba Amerịka bụ nwada Nkoli rịọrọ ụmụ Igbo ka ha hụrịta onwe ha n'anya ma saa anya na mmiri họpụta onye ga achị Naijiria n'afọ 2023.

Onyeisi oche na emume idu n'iyi ọrụ otu "Southeast For President 2023" bụ Grant Ehiobuche kwuru na oge eruola mgbe ndị Igbo ga-eji atọpụ agbụ ekere ha.

Ehiobuche rịọrọ ndị Igbo arịrịọ ka ha ghara ịhapụ onye nke ha gaa na-akwado ndị ọzọ.

Onye bụbu mịnịsta na-ahụ maka ọkụ bụ Chinedu Nebo kwuru na ọ bụ ụmụ Igbo ga-ejị aka ha jụ ekwensu na ọrụ ya niile, "nke na onye ọbụla agwara ka eree nwanne ya ọsi mba."

Ndị ọzọ nyekwara ndụmaọdụ na emume a gụnyere ụmụ Igbo sị Anambra, Imo, Ebonyi, Abia nakwa... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Caster Semenya: Ụlọikpe akagbuola mkpesa ya megide iwu 'Testosterone'


N'ime akwụkwọ ozi na-efegharị na soshal midia, a sị ha kwụọ "Pandemic Prevention fee ruru puku iri na ise iji nwe ohere denye aha ha ma lee ule".

End of Twitter post, 1

Ha kwukwara na agụmakwụkwọ ga-ebido n'ụbọchị iri na isii nke ọnwa Nọvemba.

Onyebuchi Ememanka na-ekwuchitere Gọvanọ Okezie Ikpeazụ ọnụ gwara BBC Igbo na ego ahụ bubu naira puku iri abụọ na ise, mana mgbe ya na ndị isi ụlọakwụkwọ nwere nzụkọ n'ụbọchị Wenzde, o kpebie ịwedata ya bụ ego rue naira puku iri na ise.

Ememanka kwuru si: "ọ bụghị m ka ọ dịrị ịkọwa ihe ya bụ ụgwọ pụtara nakwa ihe a ga-eji ya mee, ọ bụ Mahadum ahụ ka ọ dịrị"

O kwukwara na gọọmentị agaghị enweike ịkwụrụ mmadụ niile ụgwọ ịme nyocha maka covid-19.

Ndị Mahadum ahụ nakwa ndị ntoroọbia ndị ọzọ ka na-akatọ ya bụ iwu.

Onye dị ka Benson Ibeabuchi na-ajụ ma ụgwọ ahụ a ga-echekwa ha n'ebe ọrịa ahụ dị

Onye ọzọ bụ Glory na-ekwu ka ndị Mahadum ahụ kwụsị ịkapụ mmadụ ego n'aka.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Pandemic Prevention Fee: Ihe anyị ma maka ụgwọ a sị ụmụakwụkwọ ABSU kwụọ


N'ime akwụkwọ Ọbasanjọ degaara Buhari, Ọbasanjọ kwuru na APC na PDP bụ otu ihe, wee kpọkuo otu pati ndọrọndọrọ ọchịchị ọhụrụ ka ọ malite.

Dịka ọtụtụ ndị n'ekwenye na akwụkwọ a Obasanjo degara onyeisiala bụ Mohammadu Buhari na ọ bụ ihe ziri ezi, ụfọdụ ndị akatọla ya, kwuo na Obasanjo bụ onye ama ama n'idegara ndị isiala akwụkwọ.

Ugbua ka anyị were ohere a nyocha ihe ndị pụtara ihe na akwụkwọ a nke Obasanjo zigara onyeisiala Buhari nke ọkpọrọ igwu dịna emeghị nkeọma Gọọmenti etiti,

Mana nke a akwụsịghị ndị mmadụ ikwu obi ha gbasara okwu a ọkachasị Gọvanọ Ekiti bụ Ayọ Fayọse na ụmụ Naịjirịa ndị ọzọ:

Akụkọ a ka ga-abịa.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọnụ na-ekwuchitere Buhari asabeghi ihe ọbụla gbasara akwụkwọ edemede Ọbasanjọ degaara Buhari


N'ime edemede a ha dọrọ Onyeisiala Muhammadu Buhari ọdụ maka ọchịchị ya.

Ka ọ dị, ọtụtụ mmadụ na-ajụ ma edemede ha ọ dabara n'ume ndị ntaakụkọ.

Ide atụmatụ 'editorial' so n'ihe ọpụrụiche ndị ntaakụkọ jiri gosi ebe ha kwụ n'okwu ọbụla.

O nwereike bụru ihe banyere ọchịchị, dịka nke Punch dere, maọbụ ihe ọzọ metụtara ha maọbụ obodo n'etu ọbụla.

N'ọnọdụ a, ihe Punch dere dabara na ejirimara ndị ntaakụkọ.

Mana, o nwere usoro ise dịka iwu ụlọ ntaakụkọ ọbụla kwụwara aka ya ọtọ kwesiri iso.

Lee ha ebe a:

1) Eziokwu

Agbanyeghi na o nweghị ka onye ntaakụkọ ga-amara nke bụ eziokwu oge niile, ịchụ ma chọpụta nke bụ eziokwu bụ otu n'ime ihe ntaakụkọ ji aga.

Mgbe niile, ụlọ ntaakụkọ kwesiri ịna-achọ eziokwu ma kwuo ihe niile dị n'akụkọ ha na-ebu.

Oge onye ntaakụkọ agaghị enwetanwụ nke bụ eziokwu n'okwu, o kwesiri ime ka ọha mara n'ime akụkọ ahụ.

2) Nkwụrụ onwe

Onye ntaakụkọ kwesiri ịkwụrụ onye ya n'ozi o na-agbasa.

O kwesighi ịna-arụ ọrụ ya n'ihi gọọmentị, onye ndọrọ ndọrọ maọbụ ulọ ọrụ ọbụla.

Igbo ji ọfo na ogu ama atụ ihe kwụ ọtọ. Akụkọ kwesiri ịkwụ ọtọ

3) Iji ọfọ

Akụkọ na-enwekarị ihu abụọ.

Nke bụ eziokwu bụ na ọ dịrị onye ntaakụkọ iwepụta ihu abụọ akụkọ siri mee.

Ihe niile ma ndị niile metụtara akụkọ ahụ kwesiri ịdị na ya.

Akụkọ kwesiri inwe ihu mmadụ

4) Inwe ịhụ mmadụ

Onye ntaakụkọ ekwesighi ịkpa arụ maọbụ me ihe ga-emerụ mmadụ maọbụ mụọ ahụ.

Ihe a na-ewepụta n'akụkọ nwereike mebie mmadụ ahụ, nke pụtara na onye ntaakụkọ kwesiri ibu n'uche ihe akụkọ ya nwereike imetụta ndị mmadụ.

5) Ịzara ọnụ n'ihu ọha

Otu ụzọ eji amata na onye ntaakụkọ kwụbara aka ya ọtọ bụ na ọha nwere ohere ịgba ya ajụjụ.

Ya bụrụ na onye ntaakụkọ daa mba, okwesiri ka o mesie ya ma kọwara ọha ihe mere ma rịọ mgbaghara.

Onye ntaakụkọ kwesiri ịge ọha ntị, ma dee ihe ọha kwuru na agbanweghi ihe ọbụla.

Ihe a dum bụ ihe eji ama ụlọ ọrụ ntaakụkọ na-eme ihe ha kwesiri ime.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Punch Editorial: Iwu ise ndị ọrụ ntaakụkọ kwesiri iso


N'ime ihe ndị ha rịọrọ ụlọịkpe, ha kwuru ka akagbuo ntuliaka ahụ ma megharịa ya ọzọ.

Ụlọikpe azabeghi ha iji kwu ụbọchị a ga-ebido ikpe a mana anyị chọrọ ịlebanye anya ndị zọtara ọchịchị n'aka ụlọikpe.

Peter Obi.

Otu ụlọikpe n'Enugwu kagburu mmeri Chris Ngige na ntuliaka emere n'afọ 2003 were nye Peter Obi ikike ọchịchị n'afọ 2006.

O meriri Ngige zọrọ ọkwa n'okpuru PDP ebe ọ zọrọ n'okpuru APGA.

Adams Oshiomhole

Ọ bụ ụlọikpe pụrụiche n'ihe ntuliaka nyere Oshiomhole mmeri n'afọ 2008 mgbe ọ zọrọ ọkwa Gọvanọ n'okpuru AC.

O meriri Oserheimen Osunbor nke PDP iji zọta ya bụ ọkwa.

Rauf Aregbesola

Rauf Aregbesola bụ aka chịbụru Ọsụn steeti zọtara ikike ọchịchị n'afọ 2007 mgbe ọ gara ụlọikpe ịgbagha mpụtara ntuliaka afọ ahụ.

Ụlọikpe ahụ kwukwara na Olagunsoye Oyinlola kwesiri ịpụ n'ụlọ gọọmentị ebe ọ nọ dịka gọvanọ.

Rotimi Amaechi

Okwu Rotimi Amaechi pụrụiche n'ihi na ọ zọghị ọkwa na ntuliaka nke afọ 2007 chacha.

Ebe o si nweta mmeri bụ mgbe ọ gara ụlọikpe ịgbagha mpụtara ntuliaka imeụlọ nke otu ya bụ PDP mere iji họpụta onye ga-azọrọ ha ọkwa Gọvanọ.

Mmeri ya bụ ihe ịtụ anya diri ndị mmadụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Election Tribunal: Gọvanọ ndị nwetara ikike ọchịchị n'aka ụlọikpe


N'ime ihe nkiri a egwuregwu boọlụ a wetere esemokwu n'etiti ụmụnne nakwa dị na nwunye.

Kirie ya n'uju ka ị chọpụta ka osi mee.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Russia 2018: Ọgụ 'rimotu' ebidola n'ezinaụlọ ndị a


N'ime ihe nkiri a, anyị na-echeta agha dị ukwu  Igbo lụrụ mgbe gboo.

Ha lụrụ agha a tụpụ ndị Briten jikọtara ala Naịjirịa nke ndị Bekee kpọrọ Colonialism.

Igbo busoro ndị Briten na ala ndị ọzọ agha n'ihi na ha chọrọ ịnapụrụ ha ikike ịchị onwe ha.

Chọpụta etu agha siri gaa n'ime ihe nkiri anyị.Ihe nkiri na-egosi agha Igbo na ndị agbataobi lụgara oge ochie na ka agha ndị siri metụta ha:

Igbu ichi, njimara ndị Umudioka

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ancient wars: Lee agha Igbo kpara ike na ya oge ochie


N'ime ihe onyonyo ndị Kani Pbc (Israeli Public Broadcasting Corporation) ebe a gbara Kanu ajụjụ ọnụ, ọ kọwara etu o si gbalahụ ndị agha Naịjirịa oge ha bịara ime Egwu Eke n'ụlọ nna ya n'Afaraukwu, Abịa steeti.

Kanu kwuru na ụfọdụ ndị na-akwado ya zopuru ya tupu ndịagha Naịjirịa abịarute n'ọnụụlọ ya, ma zopukwa ya na Naịjirịa ebe o si gaa mba Izrel ka o nwetachara onwe ya.

O kwuru na ọ gara Izrel maka na ọ ma na ọ bụ naanị ebe ahụ ka ọ ga-anọnwu na-enweghị mmekpahụ ọbụla, na ọ gaghị Briten maka na obi erubeghi ya ala ịga ebe ahụ.

Cheta na ndị agha Naịjirịa bịara gbaa Egwu Eke ahụ n'ụbọchị 14 nke ọnwa Septemba, 2017.

Ihe ise Nnamdi Kanu chọrọ n'aka gọọmentị Naịjirịa

A gụpụ mwereonwe Biafra n'akụkụ, Kanu kpọpụtara ihe ole na ole o kwuru sị na ọ gwara gọọmentị Naịjirịa ka o mee.

O kwuru na o degaara gọọmentị akwụkwọ ozi iji gwa ha mezuo ebumnobi ya.

Akukọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nnamdi Kanu: Etu m si gbalahụ ndị agha Naịjirịa


N'ime mkpụrụ ụbọchị ole na ole gara aga, ọtụtụ ndị mmadụ ọkachasị ụmụnwaanyị bidoro ikwu n'elu soshal midia etu ego ha na-atụkọ n'ime kom kom a na-akpọ 'kolo' si na-efu na-emetụghị ya aka.

Ụfọdụ ndị sị na ọ bụ ndị kapịnta rụrụ ya bụ kolo na-eji ọgwụ ewere ego ọbụla na-abanye n'ime ya.

Ụfọdụ kwuru na ha atụkọọla ego ahụ ebe ọ ga-amụtara ha ọkpụrụkpụ ego, mana ihe anya ha hụrụ ka ha meghere ebe ego ahụ dị gbara ha anyammiri.

Otu nwaanyị aha ya bụ Laila Ijeoma jụrụ na Twitter sị na ọ bụ 'ọgwụ ka ọ bụ nsị'?

Nke a malitere okwu ebe ụfọdụ kwenyere na ha na-ezu ego ndị na-atụkọ ego na kolo ha, ebe ndị ọzọ kwuru na ọ bụ 'ọgwụ' n'ezie, maka na ha agaghị akọnwanwu etu ego ahụ si efu.

'Ọ bụ 'ọgwụ'

@nkechiaj kwuru na o mere nne ya (ebe o tụkọchara ego o fuo).

@Ekiyokeyerin kwuru na ọ bụ ọgwụ, makana o mere nwanne ya nwoke.

O kwukwara na ndị na-ere ya na-eji ọgwụ amịpụ ego n'ime ya.

'Ọ bụ ohi'

@iamfia_A_Chris kwuru na o zuru nne ya ohi were zụọ 'Ps2'.

@MileyBrian2 kwuru na oge nke ya mere, na ọ bụ ụmụ nwanne ya zuru ya ohi.

@Adegboy23826114 kwuru na nwanne ya nwoke nọ na-ezuru nke ya.

A ga-eji ịga gbachị ya bụ ụlọakụ?

@nkechiaj kwuru sị na ọ ga-aga nwụchie kapịnta rụrụ nke ya ma ọ bụrụ na ọ hụghị ego nke ya ma o meghee ya, makana ọ bụ naanị ya bi n'ụlọ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Kolo ego: Ọ bụ ndị mmụọ ka ọ bụ oke yi akwa na-ezu ego ndị mmadụ?


N'ime mmadụ anọ a onye

Kyari so n'otu ndị ọnụ kachasị eru n'okwu n'ọchịchị Onyeisiala Buhari ya mere ọtụtụ na-eche na onye ọbụla  ga-anọchi ya ga-eritekwa ụdị ikike o nwere.

Otu onye ọkacha mara n'okwu ndọrọndọrọ ọchịchị si Mahadum Abụja bụ Abubakar Karị sị na Buhari nwere ọtụtụ ndị enyi o che nwereike ịnọchi Kyari.

"Eche m na Buhari nwereike ịhọrọ otu n'ime Babagana Kingibe, onyeisi ndị 'Custom' bụ Hameed Ali maọbụ mịnịsta agụmakwụkwọ bụ Adamu Adamu dịka onyeisi ọrụ ọhụrụ ya," Kari kwuru.

"Ọ gaghị abụ ihe itụnanya ma Buhari họrọ otu n'ime ndị a."

Kari sị na ọ ga-ara ahụ ị sị na gọvanọ Kaduna Steetị bu Nasir el-Rufai ga-abụ onye e nwereike ịhọrọ dịka ọtụtụ ndị mmadụ si na-eche.

Onyeisiala Buhari and Abba Kyari bụ enyi karịa afọ iri anọ

Ọ sị na ọkwa onyeisi ọrụ nke Onyeisiala dị ezigbo mkpa mana ị gaghị eji ya tụnyere ọkwa gọvanọ.

"Ụfọdụ na-eche na Onyeisiala Buhari ga-ahọrọ onye bụbu mịnịsta ihe na-eme n'obodo bụ AbdurRahman Dambazau mana echeghi m na ọ ga-eme ya maka na Buhari ahọrọghị ya n'ọchịchị ya nke abụọ."

Mgbe anyị kpọtụụrụ onye na-ahụ maka ọdịmma pati APC na Naịjirịa bụ Ibrahim Masari, ọ sị na ọ ka-abụ ụtụtụ ikwu okwu banyere nke a.

"Ebe ọ bụ na ọkwa a abụghị nke a na-emere ntuliaka, ọ ga-adị mma ka a hapụ Onyeisiala Buhari ka o ruchaa uju ọnwụ Kyari tupu o kwupụta onye ga-ewere ọkwa ahụ." Masari kwuru.

Babagana Kingibe

Onyeisiala Muhammadu Buhari na Babagana Kingiggbe

Kamgbe Buhari weere ọchịchị nke ugboro abụọ n'afọ 2019, Kingibe abụrụla ezi enyi nye ọchịchị a nke ka nke bụ maka na ọ bụ onye Borno Steeti dịka Abba Kyari.

Na-agbanyeghi na onye bụbu Onyeisiala bụ Umaru Yar'Adua chụpụrụ ya n'ọkwa odeakwụkwọ gọọmentị etiti, nke a nwereike imegide ohere o nwere.

Tinyekwara ọgbaghaara dapụtara mgbe a kagburu ntuliaka nyere MKO Abiola mmeri n'afọ 1993, Kingibe bụ osote Abiola mana ọchịagha Sani Abacha mechara mee ya mịnịsta ihe na-eme n'obodo.

N'ihi ihe ndị a, ụfọdụ ndị si mpaghaara ọdịda anyanwụ nwereike ha agaghị a nabatacha ya.

Mana Kingibe maara ihe egwu na-akụ n'ihe banyere ọrụ ọha... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


N'ime mmadụ anọ nke ndị BBC Igbo kpọrọ oku maka nrụrịtaụka ọkwa gọvanọ n'Imo steeti, sọsọ otu onye pụtara.

ihe ndi mmadu kwuru maka nrụrịta ụka BBC

N'otu aka ahụ, onyeisiala Muhammadu Buhari nakwa Atiku Abubakar nke na-azọ ọkwa onyeisiala gbahapụrụ nrụrịtaụka nke BON haziri maka ha na ibe ha.

Nrụtịtaụka bụ ohere ndị na-azọ ọchịchị kwesiri ị ji gosi ihe ha bụ n'uche banyere ndị ha na-achọ ịchị nakwa zaa ajụjụ ọbụla ha nwere.

Mana kedu ihe mere ụfọdụ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị ejighi ekwe egosi ihu ha n'ebe ọ dị mkpa?

Otu onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị bụ Nicholas Ibekwe akụwala akụoyibo nsugbe gbasara ya bụ owku.

Ọ sị na ụfọdụ oge, ndị ndọrọndọrọ akpọghị nrụrịtaụka ihe dị mkpa n'ihi na-onweghi ihe uru ha na-erite na ya.

Ihe ọzọ Ibekwe kwuru bụ na ọtụtụ ụmụ Naịjirịa enweghi akọ na uche ị ghọta ihe omimi dị na ndọrọndọrọ ọchịchị.

N'uche ya, nke a ga-eme ka ha ghara iji nrụrịtaụka ọbụla kpọrọ ihe ma mekwaa ka ndị ndọrọndọrọ gbalahụ ya n'ihi ahụghị mmadụ.

BBC gbara mbọ ịnụta n'ọnụ ndị a gbajoro nrụrịta ụka mana ha asaghị ekwenti ha.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2019 Elections: Gịnị mere ndị ndọrọndọrọ ji agbahapụ nrụrịta ụka


N'ime nke afọ a, ndị otiegwu Naịjirịa abụọ bụ Burna Boy nakwa Mr. Eazi ga-esonye na ndị ga-agụ egwu na ya bụ emume.

Ihe a mere na ụfọdụ ndị mmadụ na-egosi ọṅụ ha gbasara ya bụ okwu.

JAGS kwuru na ha abụọ bụ ndị Naịjirịa gara ya bụ emume.

End of Twitter post, 1

Tema_JayZ kwuru na ọ bụ ihe ọma mere Afrịka niile.

Gịnị butere eseomkwu dị n'ime ya?

Burna boy bụ otu n'ime ndị otiegwu ahụ bụ Burna Boy nọ na mmiriọkụ ugbua dịika ndị mmadụ na-akatọ ya maka okwu okwuru.

Ọ gwara ndị coachella na mkpụrụ edemede ejiri depụta aha ya na foto mgbasa ozi ha pere mpe ma sịkwa ha ha gbaa mbọ lebanye anya na ya.

SulAF jiri foto Mourinho gosi uche ya gbasara ya bụ okwu.

Ebe Timi kwuru na onweghị ihe ọjọọ ọ hụrụ Burna Boy mere maka okwu ya

Ụfọdụ mmadụ jiri aka ha dere Burna Boy aha ya n'akara edemede ukwu

Rue ugbua Coachella asabeghị Burna Boy okwu maọbụ gbanwee akara ha jiri dee aha ya na foto mgbasa ozi ha.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Burna Boy: Gịnị gbasara Coachella na ụmụ Naịjirịa?


N'ime nkeji iri abụọ na anọ, Alexis Sanchez nke Manchester United sara ọkpụ goolu ahụ, tutu ha ga-ezuike.

Onye nyere Tottenham goolu bụ Dele Alli n'ime nkeji iri na otu.

N'ime nkeji iri abụọ na anọ, Alexis Sanchez nke Manchester United sara ọkpụ goolu ahụ, tutu ha ga-ezuike.

N'ime agba nke abụọ ha lọtara ezumike, asọmpi ahụ bịara sie ike nke ukwuu.

Akụkọ ga-amasị gị:

Mgbe o ruru nkeji iri isii na abụọ, Ander Herrera nke Manchester United sụnyere ọkpụ goolu nke abụọ.

Alexis Sanchez bụ onye kacha apụta ihe n'asọmpi ahụ nke akpọrọ "Man of the match".

Manchester United kpachiri na-ekweghị ka enye ha goolu ọzọ rue mgbe asọmpi ahụ gụrụ.

Nke a pụtara na Manchester United etozuola oke ịgba asọmpi nke ịkpeazụ nke iko FA.

Ha na-atụ anya ezute onye ga-enweta mmeri n'etiti Chelsea na Southampton.

Lee ihe ụfọdụ ndị Man United na-ekwu n'akara tuwitta:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Man United agafela n'agba ikpeazụ asọmpi iko FA


N'ime nyocha BBC Igbo mere iji mata etu mmechi okeala a si metụta ha, ha kwuru na onweghi ahia ha na-azụta.

Na nke a mere ha ji erezi ngwaahịa ha oke ọnụ, nke ndị na-azụ ha ahịa na-eme mkpesa banyere ya.

Mana otu onye sị na nke a emetutaghị ya maka na ọ na-eji ụgbọelu ebubata ngwaahịa ya si na mba Chaịna.

Kirie ihe ha kwuru n'uju.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigerian Border Closure: 'Anyị ahụghị ngwaahịa zụta maka mmechi 'Border''


N'ime ozi ha ziputere ha kọwara na mmadụ iri abụọ na tọ enwetala ya bụ ọrịa ọhụrụ na steeti gụnyere Ebonyi Imo Enugu Edo na ndị ọzọ.

Mmadụ anọ nwụkwara na steeti Edo, Bauchi nakwa Benue site n'ọrịa a.

Ụzọ ị ga-eji gbochie ọrịa ịba lasa

Na ndọrọndọrọ ọchịchị,

Inec enyela elekere asatọ nke ụtụtụ ụbọcị ụka dịka oge a ga-amalite ngụko vootu na ntuliaka emegharịrị na Kano steeti.

Ebe ndị mmadụ na-etimkpu ka akagbuo ya bụ mmegharị ntuliaka n'ihi okwu mwakpo na nsogbu na-arị ibe ya elu.

Na mba ofesi,

Ndị wụnyụrụ anya n'ajọ ifufe mmiri nke Bekee kpọrọ 'Cyclone Idai' arịala elu.

Ka ọ dị ugbua ọ fọrọ obere ihe ka ndị ndụ fụnarịrị rue narị asaa na mba Mozambik, Malawi nakwa Zimbabwe.

N'egwuregwu,

Ahmed Musa

Onye ọgbaa bọolụ Naịjirịa bụ Ahmed Musa ekwela ndị otu Dream Team Naịjirịa otu nde naira kwa goolu ha gbabara n'ime neeti ndị Libya mgbe ha ga-ezute onwe ha n'ụbọchị Monde.

Cheta na Libya ji ọkpụ goolu abụọ merie Dream Team nke Naịjirịa mgbe ha zutere onwe ha na Tunishia.

Akụko BBC Igbo na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Lassa Fever Outbreak: Mkpamkpa Iba Lasa ataala isi mmadụ anọ


N'ime ọnwa ise a, ọtụtụ mmadụ anwụọla, ọtụtụ mba emechiela ebe okwu dị iche iche gbalitere eru ma bụrụ mbụ ụfọdụ ndị mmadụ na-anụ maka ha.

Ụfọdụ okwu "ọhụrụ" ndị a bịara dị ka ọgbara Igbo gharịị makana ọtụtụ ndị ọ bụ mbụ ha ị nụ ya aghọtaghị ihe ya bụ okwu na-akọwa.

Mana ugbua a ị batara n'akụkọ a, ụjọ atụla gị ma ọ bụrụ na okwu ndị a na-ada gị ka igwe na ntị, makana BBC Igbo ga-akọwara gị ya etu ị ga-esi ghọta ya ugbua.

Okwu ndị so coronavirus

Pandemic: Nke a bụ nke a na-akpọ ọrịa ozuru ụwa ọnụ n'Igbo.

Njirimara ya bụ na ọ bụ ọrịa na-efe efe site na mmadụ fere na mmadụ ma na-agazu ebe dị iche iche dịka n'obodo ruo obodo maọbụ site na mba fere na mba n'otu oge. Ụzọ ọzọ e nwereike isi akọwa ya dị ka ilu Igbo na-ekwu na "onye a na-agwọ ibi ọ na-eto afọ".

Index case: Nke a bụ ihe a na-akpọ onye mbụ butere ọrịa na-efe ọtụtụ mmadụ. Ọ bụ onye na-egosi na e nwere ọrịa na-efe efe. Marakwa na ọ bụghị iwu na ọ bụ onye ahụ butere ya bụ ọrịa, kama na o nwereike ịbụ onye ahụ ka e nyochara wee hụ na ọ bụ n'aka ya ka ọrịa a si gafee n'ahụ ndị ọzọ.

Herd immunity: Nke a pụtara nchekwa a na-enye ọha iji gbochie mfesa ọrịa ọkachasị ma ọ bụrụ na ọtụtụ mmadụ anatala ọgwụ mgbochi maka ya bụ ọrịa.

Nke a na-enyere aka ịhụ na ọrịa na-efe efe efesaghị ruo ndị na-ebutebeghi ya, n'ihi na ndị ihe dị n'ime ahụ mmadụ na-alụso nje ọgụ nke bụ "immunity" ha na-arụsi ọrụ ike nwereike inyere aka ikpuchite ndị nke dị n'ahụ ha akaghị aka.

Tupu ịpụọ n'ezi, gbaa mbọ jide ihe anọ ndị a

Community transmission: Nke a bụ mgbe mmadụ na onye bu ọrịa na-efe efe enweghi mmekọrịta mana o butekwa ya bụ ọrịa. Ụfọdụ oge ọ bụrụkwa na onye ahụ esighikwa mba ebe ọrịa ozuru ụwa ọnụ na-akpa ike, mana o burukwa ya bụ ọrịa.

Lockdown: Nke a ka a na-akpọ mmechi obodomaọbụ mmachibido ịpụta ezi. Ihe ọ pụtara bụ na ndị na-achị obodo ahụ na-etinye iwu ịkwụsị ndị mmadụ ịpụta ezi. Nke a bụ otu ụzọ e si egbochi mfesa ọrịa n'oge coronavirus a. Ọtụtụ mba gụnyere Naịjirịa kpọchiri mba ha makana ndị mmadụ nọrọ n'ime ụlọ ghara inwe mmekọ, o nyere aka ibelata etu ọrịa... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

'Asymptomatic', 'Lockdown' na okwu ndị ọzọ coronavirus gbara n'anwụ


N'ime ọnwa ole na ole gara aga, Onyeisiala Muhammadu Buhari binyere aka n'akwụkwọ kwuru na ndị ntorobịa nwere ike ịzọ ọkwa ọchịchị.

Nke a mere ka obi kaa ndị ntorobịa, mee ka ha bido ịpụta n'igwe kwupụta ebumnuche ha gbasara ịzọ ọkwa ọchịchị gọọmentị.

BBC Igbo jụrụ ma e nwere ndị dị afọ 18-40 chọrọ isonye ọchịchị n'afọ 2019, lee ndị nke si Imo steeti.

Ụlọomeiwu ukwu:

Precious Uwadikaechere Nwadike dị afọ 38, bụ onye ntaakụkọ nwekwara ụlọọrụ akwụkwọ akụkọ.

Ọ bụ onye Ọlụ chọrọ ịnọchite anya 'Imo West' n'ụlọomeiwu ukwu.

Ụlọomeiwu nta

1. Chinedu Nnawuihe Onyegbula dị afọ 36, bụ Injina.

Ọ bụ onye Nkwerre chọrọ ịzọ oche n'ụlọomeiwu nke nta.

2. Obinna Ebirim dị afọ 32, bụ dọkịta

Ọ chọrọ ịnọchite anya Mbaitoli/Ikeduru n'ụlọomeiwu nta

Gọvanọ

Dr Anthony Iroegbu Njoku dị afọ 37, bụ Injinia.

Ọ bụ onye Ogbe, Ahiazu Mbaise, chọrọ ịnọchi Rochas Okorocha n'oche gọvanọ.

Ụlọomeiwu nke steeti

1. Prince Ngozi Roosevelt Mbamara dị afọ 32, bụ onye ọkaiwu.

Ọ bụ onye Amato-Amaraku chọrọ ịnọchite anya ndị Isiala Mbano n'ụlọomeiwu nke steeti.

2. Osuji Kemas dị afọ 30, bụ ọkachamara n'ihe gbasara azụmahịa ka o si gbasa ọrụugbo, nke Bekee kpọrọ 'agribusiness consultant'.

Ọ chọrọ ịnọchite anya ndị Owerri North n'ụlọomeiwu nke steeti.

Kedụ onye ị ga-akwado?

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2019 Election: Lee ndị ntorobịa chọrọ ịzọ ọchịchị n'Imo steeti


N'izuụka a niile, ihe ụmụ Naịjirịa kpụ n'ọnụ bụ ka e gosi ha ime ụlọ ndopu ebe a na-edowe ndị na-arịa ọrịa coronavirus.

Ụfọdụ na-ajụ ajụjụ a kwuru na ha ekwenyeghi na e nwere ihe dị ka ọrịa a, nke ha ji ekwe na ọ batala na Naịjirịa, n'agbanyeghị na ngalaba Nigeria Centre for Disease Control (NCDC) na-ewepụta ọnụọgụgụ ndị butere ya ọhụrụ kwa ụbọchị.

Ụfọdụ ndị a gara n'ihu sị ka e gosi ha ihe onyonyo ndị bu ọrịa a ebe ha nọ n'ime ebe a na-elekọta ha bụ "isolation center" na Bekee, maọbụ ka e depụta aha ha.

N'ihi ekweghi ekwe a, BBC Igbo gbara mbọ jụọ ndị mmadụ na soshal midia ma ha a ga-achọ ka ebiputa aha ha ma ọ bụrụ na ha bu ọrịa a.

BBC Igbo gara n'ihu jụọ ndị kọmịshọna ahụike steeti dị iche iche na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ ihe mere ha ji ghara ị na-egosi ndị mmadụ ime "isolation centre" ndị a, lee ihe ha kwuru:

Dọkịta Vincent Okpala bụ kọmịshọna ahụike nke Anambrasteeti kwuru na ọ bụ ihe dị mma igosi ndị na-arụ ụka maka coronavirus.

O kwuru nke a na mkparịtaụka onye kwuo uche ya nke BBC Igbo kpọrọ ya.

O kwuru na tupu e mee nke a, a ga-enwe nkwekọrịta na mbinyeaka n'akwụkwọ si n'aka ndị na-arịa ọrịa, ma emeghị nke a, ndị ahụ nwere ike ịgba gọọmenti akwụkwọ.

O kwuru na ihe ọzọ ya bụ atụmatụ nwere ike ibute bụ akaja nye ndị na-arịa coronavirus.

Okpala kwuru na onye ọbụla na-achọsi ike ịhụ ime ụlọ ebe ndopu nwere ike ịkpọ ụlọọrụ NCDC ka ha kpọbaa ya ebe ahụ maọbụ kọwaara ya ihe niile ọ chọrọ ịma.

Ebonyi steeti

Kọmịshọna ahụike nke steeti ahụ kwuru na ha na-egosi "isolation center nke ha" kama na agaghị egosi ihu ndị mmadụ maka ihe so ya.

Ọ gwara anyị na ndị ntaakụkọ na-abata n'ime ụlọ ndopu dị n'Ebonyi steeti ahụ, wee na-ese ndị mmadụ onyonyo.

Abịa steeti

Kọmịshọna na-ahụ maka ahụike n'Abịa steeti a bụ Jonathan Osuji kwuru hohaa na ha agaghị emeli nke a n'ihi na ndị ọbụla na-arịa ahụ kwesịrị ka a ghara ịgba ha n'anwụ.

O kwuru na o cheghị na ya bụ atụmatụ dị mma.

N'okwu ya, "onye ọbụla chọrọ ịmata etu na ndị nọ n'ụlọ ndopu nọ nwekwara ike ịkpọ ụlọọrụ NCDC n'ekwentị ma gwa ha na ha chọrọ ịhụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus in Nigeria: Gịnị mere na adịghị egosi anyị ime 'isolation centre'?


N'izuụka Ọgọst 16, Osote Onyeisiala bụ Yemi Osinbajo were ebubo enweghị ọkụ latrik busa n'ụkwụ ụlọ ọrụ n'eke ọkụ latrik na Naịjirịa.

Osinbajọ kwụrụ nke a mgbe ọ gara igbape ọdọ ọkụ Latrik nke ndị Niger Delta Power Holding Company (NDPHC) rụrụ n'Abeokuta dị n'Ogun Steeti.

O kwuru na na-agbanyeghị na mkpurangwa gọọmentị nwere ugbua nwere ike imepụta ọkụ latrik nke ruru 8,000MW ma bupụ nke rụrụ 7,000MW, mana ihe na-ebe ka na-ebe.

Osinbajo kwuru na nsogbu sitere n'aka ndị ụlọ ọrụ na-ekasi ọkụ latrịk nye ọha mmadụ a na-akpọ Discos n'ihi na ngwa orụ ha agaghị ebulị ọkụ latrịk gọọmentị nwere ike ibupụta.

O kwuru na nke a mere ha na-ebupụta ọkụ latrik na-ebupụta nanị 4000MW nke ndị na-ekasa ya ga-ebunwu.

Emeka Eze sị gọọmentị welite ọkụ latrịk ha dị njikere ikesa ya.

BBC gbara ndị Enugu Electricity Distribution Company (EEDC) ajụjụ maka nkea, ha sitere n'ọnụ Emeka Eze bụ onye na ekwuchitere ha were sị:

Kirie ihe ndị EEDC kwuru mbụ

EEDC: Gọọmentị anaghị emezu nkwa ha kwere

Lee akuko ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Electricity Generation: 'Ọ bụghị anyị ka enweghị ọkụ latrik si n'aka' - EEDC


N'obi Lonzo Nzekwe ọ bụ ozu nwanne ya nwoke ndị uweojii gbara egbe ma jichie bụ ihe na-eche ga.

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo, ọ kọwara etu ofufu nwa nne ya nwoke bụ Chukwudi Nzekwe si metụta ezinaụlọ ya.

Gee ya n'uju ebe a:

Ndị mere akụkọ a: Chiemela Peters Mgbeahuru na Chris Sanctus Okereke

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

"Anyị ahụbeghị ozu nwanne m kemgbe ndị uweojii gbara ya egbe n'afọ 2015"


N'oge a, ọtụtụ enweghi ọkụ ne be ha, ha enweghị ihe oriri nakwa ihe ndị ọzọ e ji enyere ndụ aka.

Mana ndị Naịjirịa bi na mba Amerịka na-ekwu na gọọmentị obodo ahụ nyere ha ihe niile dị ha mkpa iji nọrọ n'ụlọ.

Lee ezinụlọ a gwara BBC Igbo etu ha si nọrọ n'Amerịka.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus Lockdown: 'Gọọmentị Amerịka nyere anyị ihe anyị ga-eji nọrọ n'ụlọ'


N'oge gara aga Pope Francis kwuru megide ịma mmadụ ikpe ọnwụ

Nkuzi ndị ụka ahụ n'oge gara aga kwadoro ịma mmadụ ikpe ọnwụ n'ụfọdụ ihe onye ahụ mere.

Mana ugbua onyeisi ụka ahụ bụ Pope Francis kwuru na "ọ bụ ime mmadụ ihe ike nakwa mmetọ ugwu ruru mmadụ".

Ụka Kraịst ga-agba mbọ ka akachapụ ịma mmadụ ikpe ọnwụ n'ụwa niile.

Pope kwuru na-ekwesiri inye mmadụ ohere nchegharị na Chineke bụ onye kere mmadụ dị njikere ị na-aba onye nwere nchegharị.

O kwuru na ụka Kraịst ga-agba mbọ ka akachapụ ịma mmadụ ikpe ọnwụ n'ụwa niile.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Pope: Ụka Katọlik akatọọla ịma mmadụ ikpe ọnwụ


N'oge ugbua, ndị ọkachamara na-ekwu na ọ dị mkpa ibido n'oge kuzibere ndị ntoroọbịa maka mmekọrịta nwoke na nwaanyị.

Nke a bụ iji mee ka ha mata ọghọm dị na okoro erughị eru wara ọgọdọ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nne gi na nna gị akuziiri gi maka mmekọrịta nwoke na nwaanyị?


N'oge ugbua, nsọ ụmụnwaanyị anaghị egbochi ha ime ihe ọbụla, mana ọ dịghị otu a n'oge gboo

Dọkịta Chukwudi Ufondu, Florence Igboayaka, Adaora Okoro, Maazị Chidi na Oriakụ Onyinye Obimdike na Munachi Okereke nọ na ya bụ mkparịtaụka taa.

Ihe ndị bụ ọkpụrụkpụ okwu sọ n'ihe ha kwuru.

Gaazịa na ya bụ ihe onyonyo maka ihe ndị ọzọ:

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Menstrual hygiene: Ihe nwoke na nwaanyị kwesiri ịma maka nsọ ụmụnwaanyị


N'oge ugbua, nsọ ụmụnwaanyị anaghị egbochi ha ime ihe ọbụla, mana ọ dịghị otu a n'oge gboo

Ọ dị ọtụtụ ihe kpatara nke a mana otu n'ime ha bụ maka ọmụmụ nwa na.

Ha kwenyere dịka ndị dibịa Bekee kwetere na ihe e ji asị na nwaanyị etozuola ihe e ji nwaanyị eme bụ mgbe o bidoro na-ahụ nsọ ya.

Dịka ọdịdị ahụ ha sị dị, ọbara na-apụ n'ahụ ụmụnwaanyị kwa ọnwa ọbụla.

Oge dị otu a ka a na-ekwu na nwaanyị nọ na nsọ ya.

Ihe osise iji gosipụta nwaanyị nọ na nsọ

Naanị nwaanyị di ime, nke mụrụ nwa ọhụrụ, nke erubeghị ihe e ji nwaanyị eme, maọbụ ndị afọ ha gbagotere bụ ndị anaghị ahụ nsọ ha.

N'oge ugbua, nwaanyị nwere ike ịnọ na nsọ ya ma na-akpagharị maọbụ eme ihe sọrọ ya.

Mana ọ dịghị otu a n'oge gboo.

N'oge gboo, nwaanyị nọ na nsọ anaghị e siri di ya chiri echichi nri

Ihe nwaanyị anaghị eme maọ nọrọ na nsọ

N'oge ahụ, nwaanyị nọrọ na nsọ, ọ bụghị ihe niile ka ọ na-eme, ọ bụghịkwa mmadụ niile ka ya na ya na-emekọrịta.

Iji maa atụ nwaanyị nọ na nsọ agaghị esiri di ya nrị ma ọ bụrụ na di ya chiri echichi.

Ọ bụrụkwa na di ya bụ dibịa, nwaanyị ahụ agaghị ahụ di ya anya ganye na oge nsọ ya agwụ.

Ụfọdụ ndị, dịka ndị dinta maọbụ ndị ọka mgba anaghị ekwe abịa nwaanyị nọ na nsọ nso n'ihi na a na-eche na ọ nwere ike iwetara ha chi ọjọọ.

N'oge ahụ, ọ bụ ihe arụ idina nwaanyị nọ na nsọ.

Gịnị kpatara nke a?

Dkt Mcginger Ibeneme

Ọkammụta Chigozie Nnabuihe, onye nkuzi asụsụ Igbo na Mahadum Legọs kọwara ihe kpatara nke a.

O kwuru na "Onye chiri echichi bụ onye dị nsọ.

"Ọ bụrụ na o rie nri nwaanyị nọ na nsọ o merụọ nsọ ya."

Joachim Obiejesi, onye okenye si Obodoukwu n'Imo steeti kwuru na "nsọ nwaanyị na-emebi ihe nwoke ji chekwara onwe ya."

Ọ kọwara na tupu ụka Kraịst abata n'ala Igbo, nwoke ọbụla nwere ọgwụ ọ na-eji echekwara onwe ya mgbe niile.

"Ndị oge ahụ na-eche na nsọ nwaanyị na-arụ ọgwụ, ya mere ha anaghị achọ ka nwanyị dị etu ahụ ruo ha nso."

Ụbọchị pụrụiche maka nsọ nwaanyị

Mana Dọkita Bekee bụ Mcginger Ibeneme kọwara na ọ bụghị maka ọgwụ, ọ bụghịkwanụ maka mmegbu ụmụnwaanyị.

Ibeneme kọwara na ọ bụ ugwu... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Menstrual Cycle: Ihe mere e ji akpaso ụmụnwaanyị nọ na nsọ agwa pụrụ iche n'ala Igbo


N'okwu ha gwara ndị ntaakụkọ na Lokoja, ha kwuru na ndị nwoke na-eji ụmụnwaanyị eme ndị mbinye aka na-enyeghi ha ohere ịzọ ọkwa  ọchịchị.

Nwada Kemi Oluyori bụ onye zọburu ọkwa ụlọomeiwu ndị Kogi steeti kwuru na enyeghi ya ohere dịka nwaanyị isonye na ntuliaka ime ụlọ nke pati ya mere.

"Mgbe m kwupụtara uche m ịzọ ọkwa n'afọ 2014, ndị ụmụokoroọbịa bịara n'ụlọ m n'ime abalị ahụ ị dọ m aka na ntị maka nke a. Ha ṅụrụ iyi imechu m ihe maka m chọrọ ịzọ ọkwa."

Oluyori kpọkuru ụmụnwaanyị ka ha gbaa mbọ tụnyere nwaanyị ibe ha n'otu ọkwa ọchịchị iji wee kwuchite ọnụ.

Otu nwaanyị akpọrọ Bisi Abejide kwuru n'ọtụtụ oge a na-akwagide ụmụnwaanyị n'ike ịtụnyere onye ọbụla di ha na-akwado n'ọchịchị.

Eunice Atuejide Feminist.

N'aka nke ọzọ, otu nwaanyị chọrọ izọ ọkwa ụlọomeiwu nta bụ Aderemi Adebowale kwuru na ụmụnwaanyị ka ndị nwoke mma n'ọchịchị.

O kwuru na ụmụnwaanyị ga-enye ndị Naịjirịa ntuziaka ọhụrụ tara ọchịchị.

N'ọkwụ ya "Ihe ọbụla nwoke na-eme, nwaanyị ga-eme ya karịa."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ndị nwoke na-akpagbu anyị na ndọrọndọrọ - Ụmụnwaanyị


N'omenala Igbo, ekele bụ ihe mbụ na-ebute ụzọ na mmekọrịta mmadụ na ibe ya, ma bụrụkwa ụzọ e ji egosi nkwanye ugwu.

Ikele na ikwe ekele bụ ihe zuru ụwa niile ọnụ. Ma ndị isiọcha, ndị isiojii, ndị Awụsa, Yoruba na ndị Igbo na-ekele ekele.

Mana akụkọ a na-eleba anya n'ekele dịka omenala na njirimara ndị Igbo.

Kedụ etu ndị Igbo si ahụta ekele?

Ekele so n'otu n'ime omenala ndị Igbo gbapụtara ihe nke mere na onye Igbo ọbụla na-akpụ ekele n'ọnụ mgbe niile.

Ekele n'ala Igbo dịrị nwoke ma nwaanyị, nwata nakwa okenye mana ọ bụ nwata na-ebu ụzọ a tụpụ ekele.

Ihe mbụ a na-akụziri nwata n'ala Igbo bụ etu o si ekele ekele karịsịa ndị tọrọ ya atọ na nzaghachị okenye ga e kelekwa ya.

Ụdịrị na usoro ekele e nwere n'ala Igbo

N'ala Igbo, e nwere ụdị ekele dị iche iche, nwee oge e ji ekele ha, nakwa ihe nke ọbụla na-egosipụta.

Ụfọdụ n'ime ha gụnyere;

Ekele njirimara ndị Igbo -Nke a bụ ekele e ji mara ndị Igbo, ha ji enwe mmekọrịta karịsịa ma ha nọkọrọ ọnụ n'ime ọgbakọ dị iche iche.

I ji maa atụ bụ Chaa! Chaa!! Chaaa!!! Igbo kwenu! -Heee!

Mụọnụ - Heee! Zụọnụ - Heee! Rienu! - Heee! Kachaanụ - Heee!

Ekele oge ụbọchị - Ekele oge ụbọchị bụ ndị a na-ekele n'oge dị iche iche n'ụbọchị dịka n'ụtụtụ, n'ehihie nakwa n'abalị.

Iji maa atụ,  "Ị bọọla chi?"; "Ị pụtala ụra?"; "Ụtụtụ ọma;" "Daalụ" Ehihe ọma, Ụhuruchi ọma, Ị batala ọrụ nke taa? Ka chi fo, Rahụ jụụ dgz.

Ekele ọrụ - Nke a bụ ekele ndị a na-ekele mgbe mmadụ na-arụ ọrụ, e nwekwara ike iji ya a gba mmadụ ume nke gụnyere Jisie ike, Ndewoo, Daalụ dgz.

Ekele ọrụ na-adịkwa iche site mpaghara Igbo dị iche iche. Ndị mpaghara Enugwu na-ekwu , 'Dejee', ndị Bende n'Abịa steeti na-ekele, "Jọkwa", ebe ndị Ngwa na-ekele , "Maazị".

Omu of Okpanam: Ị hụtụla Ezenwaanyị na-alụ nwaanyị ibe ya?

Ndị Abakaliki na-ekele, "Tọkwe ehụ" (well done), ebe ndị Afikpo na-ekele "Ị dị ike ọrụ," maọbụ "Ka."

Ekele njem - Ekele a bụ nke ndị Igbo na-atụpụrụ onye na-eme njem dịka "Ije ọma", "E jee a lọọ", "Ije awele", "ka ọ dị", "ka okporoụzọ rubere gị isi" dgz.

E nwekwara nke e ji a nabata onye... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Igbo Greetings: Uru ekele bara n'ala Igbo


N'omenala Igbo, ọ na-abụkarị nne nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ maọbụ nne di ya - ma ọ bụrụ na nne ya anọghị - na-ele ya ọmụgwọ.

N'ihi ọnọdụ a, ọtụtụ ụmụnwoke anaghị aghọta na e nwere ụzọ ole ha kwesịrị iji nyere nwunye ha aka.

Nwaanyị bịara ọmụgwọ na-anọkarị ihe dịka site n'izuụka abụọ ruo ihe ruru ọnwa atọ; oge ọ nọ ya, ọ na-ebukarị ihe niile gbasara inyere ya bụ nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ aka n'isi.

Mana gịnị ka nwaanyị a na-enyere aka ga-eme mgbe onye na-enyere ya aka lara?

Ebe a ka nna nwa ọhụrụ ahụ kwesịrị iwelite isi, gbaa ajụ ma buru nwunye ya n'isi.

Ị na-ajụ maka gịnị? Ọ bụ makana nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ na-achọ ohere ahụ ya ga-eji gbakee n'ihi ihe ọ gabigara n'ime ọnwa ole na ole o bu nwa n'afọ.

N'ihi na ọ ka bụrụ ọrụ ya ịhụkwa na nwa ọ mụpụtara dị ndụ ma nwee ezigbo ahụike, ọrụ ya anaghị ebi n'ịmụpụta ya; ọ na-atarakwa ahụhụ na-aga n'ihu ma ọ bụrụ na ọ hụghị onye enyemaka.

Mana dịka di ya, lee ihe ndị ị ga-emenwuru ya iji nyere ya aka:

Ị ga-akwadonwu nwunye gị site n'ime ihe ndị a:

1) Nye onwe gị nri

N'ọtụtụ ezinaụlọ, ọ bụkwa nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ na-esi nri enye ezinaụlọ ya, n'agbanyeghi na o nwereike ọ rahụghị ụra ọfụma n'abalị.

Mana ị chọọ imere ya ihe ọma, nwanne biko sie nri nye gị na ndị ọzọ nọ n'ụlọ, maọbụ ị kpọrọ nwunye gị pụọ apụ gaa rie nri.

Zụlatara ya nri maọbụ ị chọta onye ga na-esiri ya nri ruo mgbe ọ ga-enwekwa ike na-esi nri dịka o si emebu.

2) Lekọta nwa a mụrụ ọhụrụ

Ọ bụghị nwa niile na-arahụ ụra n'abalị, oge onye niile na-arahụ ụra.

Nke a na-eme ka ọ raa nwaanyị mụrụ nwa ọhụrụ ahụ ịrahụ ụra ihe ruru awa isii ruo asatọ dịka o kwesịrị.

Tinyekwuoro arahụghị ụra ahụ, ọ ga-enye nwa ara ma lekọtakwa ya ma n'ụtụtụ, ehihie, abalị, ọ na-esocha ebute ike ọgwụgwụ, ma nwekwaa ike ibute nsogbu ụbụrụ nke Bekee kpọrọ "post-natal depression".

Ya mere gị bụ di ya kwesịrị ịgba mbọ lekọta nwa gị ụfọdụ oge iji nye nwunye gị ohere izuru ike ma rahụ ụra.

3) Gaa ozi n'ụlọ

Nwa abụghị nke naanị ya, nyere ya aka kuru nwa unu mgbe ụfọdụ, nyere ya aka saa nwa ahụ, nye nwa nri ma ọ bụrụ na nwa malite... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe di kwesịrị imere nwunye ya mụrụ nwa ọhụrụ


N'otu aka ahụ Onyeisiala Buhari nyekwara iwu ka agbachie okeala jikọtara steeti niile, mana na ọtụtụ mmadụ ka na-esi n'otu steeti baa n'ọzọ.

Ọtụtụ mgbe ka a nụ akụkọ na ndị nchekwa nwuchiri ndị si mpaghara ugwu na-chọ ịbata na steeti dị n'ọwụwanyanwụ.

Mana i ji chọpụta nke bụ eziokwu, anyị kpọtụrụ ndị gọọmentị ụfọdụ steeti dị n'ọwụwanyanwụ.

N'Abia Steeti odeakwụkwọ mgbasaozi gọvanọ Okezie Ikpeazu bụ Onyebuchi Ememanka, ọ sị na nke a bụ eziokwu.

O kwuru na ọtụtụ mgbe ka ndị ọrụ nchekwa nwuchiri ụgbọala bu ndị mmadụ na-achọ ịbata Abia Steeti.

N'ịmaatụ, ọ sị na e jidere ụmụnwaanyị si Akwa Ibom nabata Aba, jidekwa ndị awụsa si ụzọ Enugwu nabata Aba na nso nso.

Ọ sị na nso nso na e jidekwara ụgbọala ukwu bu ndị ugwu si Akwa Ibom nabata Umuahia mana a chụghachịrị ndị niile ahụ azụ ebe ha si.

N'otu aka ahụ, kọmishịọna mgbasaozi n'Enugwu bụ Chidi Aroh sị na ọtụtụ mgbe ka ndị ọrụ nchekwa na-anwụchi ndị na-abata na steeti ha.

Ọ sị na na-esi na steeti dị iche iche gụnyere Legọs, Abuja, nakwa mpaghara ugwu ndị ọzọ.

Mana ọ sị na ọ bụ ndị ọrụ nchekwa ka ọ dị n'aka ịma kpọmkwem ebe ndị a si na-achọ ịbata Enugwu.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Enugwu Steeti bụ Daniel Ndukwe gwara BBC Igbo na ha na-achụghachị ndị ekwesịghị ịbata n'obodo ruru okeala nso.

Na kọmshịona uweojii bụ Ahmed Abdulrahman na-agarukwa ebe ahụ ịhụ etu ndị otu ya si echekwa okeala ndị ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus lockdown: Etu e si achụghachị ọtụtụ ndị na-achọ ịbata n'Abia na Enugwu Steeti


N'otu aka ahụ ọtụtụ ụmụafọ Naịjirịa ji akara a kpọrọ #NigeriaNeedsATravelBan na twitter na-ekwu ka gọọmentị mee nke a.

@DrOlufunmilayo sị ka Naịjirịa mee ka ndị ogbo ha Gana;

End of Twitter post, 1

@BhadmusAkeem sị na ọ bụ arịrịọ ka ọ na-arịọ onyeisiala Buhari ka o machie nke a;

Cheta na mba Afrịka ndị dịka Ghana, Kameruun, Saụt Afrịka adịla mbụ mmechie ụgbọelu si mba ofesi ụfọdụ ifebata na mba ha.

Ebe ọtụtụ n'ime ha emechiela ụlọakwụkwọ ha dị iche iche mana onwebeghi nke Naịjirịa mere n'agbanyeghi na mmadụ atọ ebutela coronavirus na Naịjirịa.

Ndị dọkịta n'Abuja amalitela abụbụọrụ

Ndị dọkịta n'Abuja amalitela abụbụọrụ maka akwụghị ha ụgwọ ruru ha n'agbanyeghi ọrịa coronavirus chere Naịjirịa n'ihu ugbua.

Onyeisi ha bụ Roland Osaigbovo sị na akwụbeghi ndị otu ha ụgwọ nakwa na ha enweghi nchekwa n'ụlọọrụ ha.

Ebe otu onye dọkịta n'Enugwu gwara BBC Igbo na ọ bụrụ na gọọmentị emeghi ihe ha chọrọ na ha ga-eso ibe ha malite abụbụọrụ nke ha.

N'Egwuregwu

Otu Uefa agbatịala oge asọmpi Euro 2020 site n'ọnwa Juun afọ a gawa n'ọnwa Juun nke afọ 2021 n'ihi ọrịa coronavirus.

N'aka nke ọzọ onye nchịkọta otu egwu bọọlụ Malaga ndị obere bụ Francisco Garcia nwụrụdịka a chọpụtachara na o bu coronavirus.

Nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

Ndị Igbo ji ekwurekwu ebutere onwe ha nsogbu na Naịjirịa - Onyeisi Ohaneze Legọs

Onye nke atọ ebutela coronavirus na Naịjirịa

Naịjirịa ewetela onye ọzọ bu nje coronavirus dika ngalaba na-ahụ maka ahụike na Legọs siri dee na akara Twitter ha.

Na nkọwa ha, onye bu nje a bụ nwaada dị afọ 30  sị mba Briten bata Naịjirịa n'ụbọchị 13 nke ọnwa Maachi.

Dịka ha siri dee, nwata nwaanyị nọ na be ya kemgbe ọ lọtara. ọ bụ ka ọ chọpụtara na ahụ adịghị ya ka e mere ya nyocha chọpụta na o nwere ya bụ nje.

Kọmịsọna na-ahụ maka ahụike na Legọs bụ Akin Abayomi sịkwa ka onye ọbụla ji ụgbọelu British Airways febata tinye onwe ha na ihe Bekee kpọrọ "quarantine" ruo abalị iri na anọ.

A malitela ịnwa ọgwụ mgbochi Coronavirus na mba Amerịka

A malitela ịnwa ọgwụ emepụtara maka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus Outbreak: A ga-agbachi okeala na ụgbọelu ifebata na Naịjirịa?


N'otu aka ahụ, nwoke na nwaanyị abụghị otu, ya kpatara na ọrịa ụfọdụ ka emetụta ụmụnwoke karịa ndị nwaanyị.

Oge niile ka ndị ọkachamara na ndị ọkammụta sayensị na-esi imi n'ala ịchọpụta ihe na-akpata ọrịa, mana ọtụtụ n'ime ha ekwekọrịtala na ụfọdụ ọrịa na-abịara mmadụ n'ihi na onye ahụ bụ nwoke maọbụ nwaanyị.

Akụkọ a ga-agbado ụkwụ n'ọrịa ndị kacha emetụta nwoke karịa nwaanyị.

Lee ụfọdụ n'ime ha ebe a:

1) Ọrịa Agede (Prostate ailments)

Agede nwoke (prostate)

Nwoke ọbụla katawarala ahụ kwesịrị ịga mee nnyocha mara ma agede ya akwụkwa chịm.

Agede bụ akụkụ ahụ nke Bekee kpọrọ 'prostate'.

Ọ bụ mkpụrụ dị n'etiti amụ na akpa mamịrị. Akwara si akpa mamịrị gafere n'ime ya.

Ọrụ agede, dịka ndị ọkammụta sayensị siri dee bụ imepụta mmiri na-enye miri utu aka.

Ọrịa na-emetụta agede nwoke gụnyere: Okuko Agede (Prostatis), Agede itofe oke (Prostate Hypertrophy) na Akpụ Agede (prostate cancer).

Ọ bụ ịṅụ ọgwụ maọbụ ịwa ahụ ka e ji agwọ ọrịa ndị a.

Ọ na-adịkwa mma ma onye bu ọrịa a chọpụta ya n'oge, ka o nwee ike malite ịnata ọgwụgwọ ọsịsọ.

2) Okwute akpa mamịrị (Bladder stones)

Ọrịa okwute akpa mamịrị na-eme ka ịnyụ mamịrị na-afụ ụfụ

Nke a bụ mgbe ihe dịka kịrịkịrị okwute malitere ịpụta n'akpa mamịrị mmadụ.

Ihe na-akpata nke a bụ mgbe ihe na-emepụta mamịrị gbakọrọ ọnụ ma kpọọ nkụ n'ime ahụ mmadụ.

Nnyocha gosiri na ọrịa a karịrị n'ụmụnwoke karịa ụmụnwaanyị.

Ndị ọkachamara kwukwara na ọrịa a na-aka njọ ma nwoke katawa ahụ, ihe dịka malite n'afọ iri ise gbagowe.

A na-eji ịwa ahụ nke "Transurethral cystolitholapaxy" bụ otu usoro n'ime ya were agwọ ya.

Mana ndị ọkachamara na-adụkwa ọdụ ka onye bu ọrịa a na-aṅụ mmiri iji kpochapụta ya.

3) Ọrịa akpụ (Cancer)

'Eji m ụkwụ bịa ụlọọgwụ mana ozigbo m nụrụ ihe na-eme, aganwụzịghị m ije'

E wepụ ọrịa akpụ nke ara bụ 'breast cancer' na Bekee, nnyocha gosiri na ọ bụ ụmụnwoke ka ọrịa akpụ ndị ọzọ kacha emetụta.

Ndị a gụnyere ọrịa akpụ nke ọnụ (oral cavity cancer), ọrịa akpụ nke mgbịrịafọ (colon cancer), ọrịa akpụ nke akịrị (kidney cancer), dgz.

Ndị ọkammụta sayensị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Men's Health: Ọrịa isii kacha emetụ ụmụnwoke karịa ụmụnwaanyị