Ebe a na-awụfụ ahịhịa n'Olushosun

Mgbe BBC Igbo gara ebe ahu ụnyaahụ, ha chọpụtara na ndị mmadụ bi gburugburu ebe ahụ nwere ike ịpụ akwapụsịala, ọkachasi ndị bi na Bello Folawiyo Cresent, bụ ebe dị na nkpọda ebe a na-awụfụ ahịhịa.

'Aga m akwapụ ta!'. Ndị mmadụ na-agba ọsọ na be ha

Ndị BBC Igbo gbara ajụjụọnu ebe ahu kwuru na ha amaghị ihe ha ga-eme maka na anwụrụ na-ekupụta site n'Olushosun bụ ezigbo nsogbu nye ha.

Ndị mmadu tiri mkpu ka gọọmentị gbatara ha ọsọ enyemaka.

Sọ ndị nọzị na ụfọdụ ụlọ bu ndị nchekwa

Ihe ọzọ mere ihe jiri dikarịa njo bụ na ụlọakwụkwọ na ụlọụka gbara Folawiyo Cresent okirikiri. Na mbata ya, ị ga-ahụ Ikosi High School, Ikosi Primary School, ụlọụka Anglican, ụlọakwụkwọ ndị nkịtị, ahịa Jakande nakwa ebe dị icheiche ọtụtụ ndị mmadụ na-agbakọ.

Onyeisi ndị nkụzị n'Ikosi High School ekweghi ka anyi gba ya ajụjụọnụ maọbu sete foto n'ụlọakwụkwọ ya maka na ha sị na ha achoghị nsogbu gọọmentị.

Mana onyeisi ndi nkuzi ụlọakwụkwọ na-abụghị gọọmentị nwe gwara anyị na nke a bụ mbụ ha na-ahụ ụdịrị ihe a. Ha kwukwara na ha kara ịgbachi ulọakwụkwọ ha, mana ụmụakwụkwọ na-eme ụle. Ha kwuru na ha na-agbachị ụlọakwụkwọ n'oge, ma na enye ụmụaka ha ihe eji emechi imi.

Ọfọdụ ndị mmadu BBC Igbo hụru n'ụzọ yikwa ihe eji agbachi imi.

Ọkụ Olushosun agbaala izuuka abụọ

BBC Igbo gakwara gba onyeisi ngalaba gọọmentị na-ahu maka gbụrụgbụrụ na Lagos Steeti bụ Babatunde Durosinmi Etti ajụjuọnụ maka ihe a na-eme, o kwuru na ha na-agba mbọ ịhụ na a gbanyụrụ ọkụ a.

Ọ gakwara n'ihu sị na ha na-akwado ka ndị mmadụ kwapụ na gburụgbụrụ ebe ihe a mere.

Cheta na ndị ọrụ na ahu maka gbụrụgbụrụ na Lagos Steetị wakporo onye ntaakụko BBC ebe ọ nọ na-achu nta akụkọ. Maazi Etti riọrọ ndị BBC ezigbote arịrịo maka nke, sikwa na ha ga eme nyocha maka ihe mere, makana ọgbughi etu ndi ọrụ ha siri eme.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anwụrụ ọkụ achụpụla ndị mmadụ na gburugburu ha na Lagos


Ebe a na-emepụta ngwaagha nuklia dị na Punggye-ri Nọt Koria dịka foto e siri n'igwe see n'afọ 2013 siri gosi ya

Punggye-ri nke dị na ugwu mba Not Koria bụ ebe kachasị n'ebe ndị mba ahụ hiwere maka mmepụta ngwaagha nuklia.

Ọnụ na-ekwuchitere gọọmentị mba ahụ bụ Yoon Young-Chan kwuru na a ga-emechi ụlọọrụ ahụ n'ihu ọha mmadụ nakwa ndị ọkacharamara n'ihe gbasara ngwaagha nuklia ndị mba Saụt Koria na mba Amerịka ndị ha ga-akpọ oku ka ha bịa hụ ka o si mee.

Young-Chan sịrị na onyeisiala Nọt Koria bụ Kim Jong-un kwuru na ya "ga-emechi ọdọ ngwagha nuklia n'ọnwa Mee".

Ọ gara n'ihu kwuo na onyeisiala Nọt Korịa kwụkwara na ya "ga-akpọ ndị ọkachamara si Saụt Koria na US oku ka ha bịa gba aka ebe ka ihe a siri gaa, iji gosi mba ụwa na ọ bụ ihe ha kwuru ka ha na-eme".

Ndị sayentistị kwuru na ụlọọrụ ahụ adakpọwala kemgbe ọnwa Septemba.

N'ụbọchị Fraide, onyeisiala Nọt Koria na ogbo ya nke Saụt Koria kwekọrịtara ikpochapụ ngwaagha nuklia na mpaghara ahụ.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nọt Koria kwuru na ha ga-emechi ụlọọrụ ngwaagha nuklịa na Mee


Ebe ndị mmadụ kwụ na-eche ka enyochaa ihe ha zụrụ tupu ha akwụọ ụgwọ, n'otu ụlọahịa dị n'Owere

Dịka gọọmenti steeti ụfọdụ na Naịjirịa na-akwado ịsị ndị mmadụ nọrọ n'ụlọ maka igbochi mfesa coronavirus, ọ ga-adị mma ka ị mara etu ị ga-esi kwado ka ihe ghara iribido gị na ndị be gị.

Onyeisi ngalaba na-ahụ maka ikuziri ndị mmadụ etu e si ebi ndụ zuruoke bụ Rajiv Sharma kọwara ihe anọ mmadụ ga-eme iji chebiri mgbe a ga-asị onye ọbụla nọrọ n'ụlọ.

1. Jide obi gị aka

Sharma kwuru na ọ dị mma ka ndị mmadụ kwụsị ige maọbụ ikesa akụkọ ụgha gbasara ọrịa coronavirus.

O kwuru na kama ime nke a, tinye uchu n'ime ihe ga-egbochi ya bụ ọrịa ịbata n'ahụ gị site n'iwepụ ụjọ.

Jide obi gị aka.

2. Na-eri mkpuru osisi ọfụma

Sharma dụrụ ọdụ ka ndị mmadụ rie mpkuru osisi dịka oroma,  , kiwi, oroma, nkịrịsị, guava, grapefruit, akwụkwọ nri dịka broccoli, cauliflower, Brussel sprouts na capsicums nke gụnyere vitamin C.

O kwuru na ọ dịmma iri nri Alkaline ya karịrị asidi ọrịa ahụ na-ebute. Ụfọdụ nri ndị a gunyere Lemon, Lime, Avocado, Garlic Mango, Tangerine, Pineapple, Dandelion, Oroma nkịrịsị.

3 Na-akwọsi aka ike akwụsị akwụsị

Lee etu nje ọrịa si ebufe onwe ha site n'aka atịtị

Sharma kwuru ka ndị mmadụ na-akwọ aka ha mgbe ọbụla ghara iji makana asị ka a nọdụ n'ụlọ kwụsị ime nke a.

Were kemikalụ na-egbu nje wee na-agbagasị na bee gị.

Kpuru akwa eji ekpuchi ihu maọbụrụ na ịgaghị ahapụ imetụ aka n'ihu.

 4. Kwupute maka onye na-egosi na o bu ọrịa ahụ

Kpesara ndị na-ahụ maka ịchọpụta onye ọrịa coronavirus ji ma ọ bụrụ na onye nọ n'akụkụ gị na-egosi na ha bu ọrịa ahụ.

Ịmaghị ndụ onye inwere ike ịzọ site n'ime nke a.

5. Gokọta ihe ndị ga-abara gị uru

Nwaane gbaa mbọ gote ihe nri ga-anọteturu gị na ndị be gị aka n'oge ahụ ịnọ n'ụlọ.

Gote mmiri ọṅụnụ, ncha na ihe ndị ọzọ eji ehicha ụlọ nakwa ihe nri.

Gote ụmụ ihe egwuregwu ga-enyere ụmụ gị aka izu ike ọfụma.

Ụfọdụ ihe ga-eme maọbụrụ na ịnọ n'ụlọ kwụsị

Akụkọ ga-amasị gị:

Abule Ado Explosion: Onye bụ Henrietta Alokhai nke Bethlehem Girls?

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus Lockdown: Etu ị ga-esi kwado dika a sị ka a nọdụ n'ụlọ


Ebe ọ bụ na ndụ dị, iwu bụ na a ga-eri nri.

Nri bụ ihe a na-enweghị ike ịkwụsị ire n'ụwa, makana onye ọbụla kwesịrị iri nri maka ịdị ndụ.

Ebe ọbụla a na-ere nri, a ga-enwerila ndị ga-azụ ya. Ọtụtụ ndị na-ere nri kwuru na ha ji ihe dịka puku naịra iri wee bido akaọrụ a.

Ọ bụrụgodu kpekere maọbụ chin-chin, ebe ọ bụ ihe na-abanye n'ọnụ, ị ga-ahụ ndị ga-azụta ya.

2: Mmanya

Mmanya ụtọ, mmanya nkwụ na ngwọ, nakwa nke e si na mkpụrụ osisi emepụta nke Bekee kpọrọ 'Smoothie' bụ ihe mmadụ nwere ike na-etinyeghị ego buru ibu.

Etu i si mezie ya ga-eme ka ndị mmadụ zụọ maọbụ ghara ịzụ ya.

3: Mkpụrụ osisi

Mkpụrụ osisi anaghị agwụ agwụ makana otu laa (kwụsị ịmị), mgbe ahụ ka ọzọ ga-apụta.

Makana e nwere mkpụrụ osisi nke na-apụta n'oge udummiri ma nwee nke na-apụta n'ọkọchị, akaọrụ a bụ nke ga na-eweta ego.

Ị na-ere ihe dịka oroma, ọ laa, ị bido rewe mangoro maọbụ ube na ndị ọzọ wdgz.

4: Ịsa akwa

Ibido akaọrụ a, ihe ị ga-achọta mmiri, gote ncha, efere ị ga-eji asa akwa na eriri ị ga-eji agbasa akwa ma ị saa ya.

Ihe ọzọ ị nwere ike ime bụ ịzụta igwe e ji ede akwa.

Ị nwere ike na-aga n'ụlọ ndị mmadụ na-asara ha akwa, ọkachasị ndị na-arụ ọrụ Bekee na-anaghị enwe ohere.

5: Ịkpa isi

Ọtụtụ ndị na-akpa isi nwere ike ịbịa n'ụlọ gị kpaa gị isi, ụdịrị ọbụla ị chọrọ.

Ị nwere ike gwa ha zụta ihe ndị ha chọrọ iji kpaa isi, ebe ị ga-eji naanị mbọ isi nakwa ude isi bịa.

Ị kpaa ọtụtụ ndị isi, ị nwee ike nweta ego.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ị ma na ị nwere ike iji N10,000 bido akaọrụ ndị a?


Ebe ọbụla ha gara ha na-agba ezigbo mgbọrọgwụ ebe ahụ.

Ndị Arochukwu bụ ndị mgbọrọgwụ ha malitere n'Abia Steeti ma nwee ogbe karịrị otu narị na iri na atọ (113) bụ ebe ndị obodo ha bigasị.

Gịnị mere ndị Aro ji gbasaa etu a?

Maazị Chima Dike bụ onye omenala ndị n'Arochukwu doro anya

Maazị Chima Dike kọwaara BBC Igbo ka ndị Arọ siri gbasaa ebe niile.

N'olu ya, "Ọ bụ ịzụahịa bugara ndị Aro ebe niile ha nọ n'ala Igbo nakwa mbaụwa gbaa gburugburu".

Ọ sị na ọ bụ ịgba ohu bụ ahịa ndị Aro jiri malite ịzụ ahịa n'agbata afọ 1500 ha na ndị Pọtugal, tupu ndị Briten abatazịa ebe 1901 na 1902.

O kwuru na ịgba ohu guzowere na nkwenye chi Ibini Ụkpabi bụ oke Arụsị Igbo niile tụkwasara obi maka nchekwa.

Lee emume iri ji ndị Arochukwu

Nke a mere e ji akwaneyere ndị Aro ugwu ebe ọbụla ha nọ.

Ụfọdọ na-akpọbata ndị Aro n'obodo ka ha nyeaka ichekwa obodo n'aka ndị na-agba ohu nakwa ndị na-ebuso ha agha.

Ebe ọbụla ndị Aro nọ ndị obodo ahụ na-akwanyere ha ugwu dịka ndị bụ ọnụ na-ekwuru Ibiniụkpabị, mere e ji enye ha ọnọdụ ka diala n'ebe ndị ahụ.

A na-atụkwasị ndị Aro obi dịka ndị eziokwu na ndị na-ekpe ikpe kwụ ọtọ, nke mere ha jiri bụrụ ndị ọkaikpe n'obodo ndị a.

Ha na-eburu ndị meruru ala nye Ibiniụkpabi dịka ohu ha na-ere n'ofesi ebe ndị nwe ha agaghịzi ahụ ha anya.

Nke a mere ndị Igbo jiri were gbasaa na mba niile n'ụwa.

Ọ bụ ya mekwara Igbo niile ji akwanyere ndị Arọ ugwu pụrụiche nke turu ndị ọcha n'anya mgbe ha batara n'ala Igbo.

Nke a mere ndị ọcha ji na-ebuso ndị Aro agha, iji kwatuo ọchịchị ha ma napụkwa ha ụfọdụ ike ha nwere.

Ụbọchị ọzọ ka a chụọ ntaakụkọ agha a n'owere nchi.

Mana mgbe nwabekee meriri ya bụ agha, ịgba ohu kwụsịrị, ndị Aro malitezie ire mkpụrụ nkwụ na mmanụ nri sitekwa n'otu ụzọ ahụ ha si zụọ ahịa ohu.

Lee ebe ndị Arọ nwechara obi

Biko buru n'obi na a ka na-ebepụtakwa ebe ndị ọzọ na-adịghị ebe a.

Aro nwekwere ọtụtụ ogbe n'ala Bekee.

Anyị ga-edepụtakwa ha ebe a mgbe anyị ga-enwete ha.

Ọtụtụ ndị a na-ahụtazị onwe ha dịka ndị obodo ahụ n'agbanyeghị na ọtụtụ n'ime ha ka na agakwa... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Lee ebe niile ndị Arochukwu gbara mgbọrọgwụ n'ụwa


Ebe ọhanaeze Igbo na-esi n'ụzọ gụnyere ịba mmọnwụ, ichi echichi, ịlụ nwaanyị wdgz egosipụta onye bụ dimkpa Igbo, akụkọ a na-egosipụta etu ị ga-esi amata dimkpa site n'akparamagwa.

Ihe ọzọ ga-eme ka i kwere n'ihe na-egosipụta onye bụ 'ezigbo nwoke Igbo' bụ ihe otiegwu a ma dịka Phyno gụrụ n'egwu ya sị "Ị narọ afụ dimkpa, ị nụ isi ego".

O gosiri na e nwere ụfọdụ agwa nwoke ga-akpa i jiri ya mara na ọ bụ nwoke 'tozuru etozu' ka gị na ya na-emekọ ihe.

Mana a bịa n'ala Igbo, kedụ akparamagwa ndị ị ga-eji sị na onye a bụ "dimkpa"?

Dimkpa Igbo nwere ogologo imi

1) Nganga

Ezigbo dimkpa Igbo nwere ogologo imi na-enwe nganga n'ihi na o kwenyere na onwe ya juru ya afọ.

N'ihi nganga a, kama ọ ga-adara gị n'ala ịrịọ gị arịrịọ ọkachasị ebe o kwetara na o mejọghị gị, ọ kara ya mma na ọ gbaara ọtọ pụọ ahịa. n'ihi na ọ na-akwụ na nkwenye ya.

Kama n'otu aka ahụ, ọ na-ara ahụ ịhụ ebe ọ na-eme "mere mere n'ihu gwọmpịtị n'azụ". Ọ ga-agwa gị eziokwu ma kwụrụ n'ihe o kwuru.

Ụzọ ọzọ ha na-esi egosiputa nganga a bụ site n'ọnọdụ nwunye na ụmụ ha.

Ọ bụrụgodu nwoke na-agaghị akwụkwọ, ọ ga-achọ ịlụta nwunye gụrụ akwụkwọ ma chọkwaa ka ụmụ ya gụọ akwụkwọ makana ọ ga-abụrụ ya ihe o ji anya isi.

Ka ọ bụzị etu ha nwereike na-efegharị n'elu ọgbatumtum ma zụọrọ nwunye ha ụgbọala chara chara?

2) Ịgba mbọ:

Dimkpa Igbo ma ihe ekwe na-akụ anaghị eche ka ị nyere aka tupu ọ gbawa mbọ.

Cosmas Maduka bụ dimkpa eji ịgba mbọ mara

Ọ na-ejiri aka ya achụta enyemaka nke ya.

Dimkpa Igbo nwere ogologo imi na-ekweta na ebe ndụ dị, olileanya ka dị.

Ị ga-ejiri ihe a mere n'ahịa ọchanja ebe ndị ahịa akwụghị n'akụkụ na-eche ka gọọmentị gbatara ha ọsọ enyemaka tupu ha ewulitewe ahịa ahụ gbara ọkụ, mara.

Ọzọ bụ etu ha si tụtụrụkwa ndụ ha ebe ọ kwụsịrị mgbe agha Biafra biri n'afọ 1970, gbawakwa mbọ ihazi onwe ha.

3) Ịsọ mmegbu:

Dimkpa Igbo nwere ogologo imi anaghị ekwe ekwe, ọkachasị ma ọ bụrụ onye chọrọ imegbu ya.

Ọ gaghị achọ ka ị ghọgbuo ya, makana ya na onwe ya ebughi n'obi ịghọgbu gị.

Ọ na-achọ ka ị nwee ntụkwasị obi n'ebe ọ nọ, makana o... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigerian men: Etu e si ama dimkpa Igbo nwere ogologo imi


Ebe ọnọdụ a bụ ihe mwute nye ọtụtụ, ụfọdụ ndị tinyere ego ha ebe Ajentina nọ na-amịcha aka.

Ụfọdụ gara na soshal midia ikwupụta etu obi dị ha gbasara asọmpi a.

Caristo Clear kwuru na ego ya dị n'Ajentina ebe obi ya dị n'ebe ndị Naịjirịa nọ.

End of Twitter post, 1

Mana The only Edward na-eru uju maka na ego ya alaala ka o tinyechara puku iri n'ebe Naịjirịa nọ.

Onye egwu a ma ama bụ Kizz Daniel kwuru na anyị ga-ekele Chukwu n'ihe niile n'ikpeazụ.

Nke a bụ n'agbanyeghi na Kizz Daniel kwuru na obi gbawara ya nke ukwuu.

Jesse Onemic kwuru na obi mwute ya na-enweta ụfụ asọmpi a na-afụ ya.

N'akụkụ nke ya, Tweet Oracle kwuru na onye nkuzi ndị bọọlụ Naịjirịa bụ Gernot Rohr ahọpụtaghị ndị ọ kpọ gaa agha bọọlụ a nke ọma.

Otu ihe dị mkpa bụ na ọtụtụ ụmụ Naịjirịa nọ na-ele anya na ndị Super Eagles kara imeri asọmpi a ka ha jiri ya hichaa ụmụ Naịjirịa anyammiri ọbara niile kwafuru n'izuụka gara aga.

A na-ele anya na ndị Super Eagles ga-alọta maka na a gbapụla ha n'asọmpi Iko mbaụwa afọ 2018.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

World Cup 2018: Ụmụ Naịjirịa ebee ka a gbaturu ugo Naịjirịa


Ebe ụfọdụ na-eche na Anthony Joshua ga-adọpụ Deontay Wilder akwa n'ukwu ọkachasị ka Tyson Fury kụpụchara ya kpakpando n'anya.

Ndị ọzọ na-eche na ọ bụ Deontay na-atụ Anthony egwu.

Wilder n'onwe ya gwaburu ndị ntaakụkọ na "ha enyela Joshua otito ntogbu na-egbu nwa nkita nke mere isi ji ebuzi ya".

Ndị nkwado ha na-ekwu dịka o si gbasa ha.

Ebe ndị nke Wilder na-asị na ọ bụ ezie na Joshua na atụ ya egwu ndị nke Joshua na-ekwu na nke ahụ be ọkpụrụkpụ asị.

Ụfọdụ n'ime ha na-ekwukwa na onweghị onye na-atụ ibe ya egwu kama na ha ekwetabeghị otu aga esi kee ego ha ga-akụta na ya bụ ọkpọ.

Ha na-ekwu na ọ bụ ndị nchikọta Wilder bụ Shelly Finkel na onye ntuziaka ya bụ Al Haymon ka ọ ka njọ n'isi.

Shelly Finkel mgbe ọ na-ekwu okwu mgbe Tyson Fury na Deontay Wilder kụrụ ọkpọ

Ndị a na-ekwu na anyaukwu mmadụ abụọ a ka njọ ebe ha na-achọ ka ekee ihe nrite ha nhata nha ma kụọ ya bụ ọkpọ na mba Amerika.

Lee ihe nke a pụtara:

Ọkpọ mbụ Wilder kuru bụ Pay Per View (PPV) bụ nke ya na Tyson Fury kụrụ.

Nke a pụtara na ndị otu Joshua na-eche na o rubeghị ogo ka ya na ha kee ego ọkara.

Ha sị na ha agaghị eji ya tunyere Anthony Joshua PPV ya rugoro otu nde kemgbe ya na Klitshchko kụchara ọkpọ na Apreelu 2017.

Onwebeghị ndị katara ahụ n'ọkpọ ha na Wilder kụgoro ọkpọ na-abụghị nke ya na Tyson Fury nakwa nke Luis Ortiz.

Ndị niile ha na Wilder kụbụru ọkpọ bụ ndị "Cruiserweights", dịka ndị a sị ekwu.

Anthony Joshua akụọla ọkpọ 24 e merie ya n'otu, nweta "knockout" 21, ebe Deontay Wilder kụgoro ọkpọ 44 e merie ya n'otu ọ nweta "knockout" 41.

Anthony Joshua ji nturuugo IBF, IBO nakwa nke WBA "Super" dịka ọ nụgoro ọgụ ụgboro iri abụọ omerichara.

Wilder jibu nturuugo ọkaibe nke mbaụwa n'ọkpọ ruo ụbọchị 22 nke ọnwa Febrụwarị mgbe Tryson Fury napụrụ ya.

Ọ bụ ihe ndị a kpatara ha ji kwusie ike na ọ bụghị ụjọ ka Joshua na-atụ.

Mana kedu onye Anthony Joshua na-ahụ dịka ọgbatauhie?

Ihe onyonyo ebe ajụrụ Athony Joshua onye ọ na-ahụ dịka ọgbatauhie n'ọkpọ, Joshua sị na ọ bụ Tyson Fury na-echu ya ụra.

O kwuru na eneweghị onye nwere... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

WBC: Anthony Joshua a na-atụ Wilder egwu?


Ebe ụfọdụ na-ekwu na ọ bụ maka na otu egwurewgu bọọlụ Algeria ka sie ike, ụfọdụ na-ebo ya uwe ndị 'Super Eagles' ji gbaa bọọlụ ahụ.

Ọtụtụ n'ime ha na-ekwu na mgbe ọ bụla ndị 'Super Eagles' yi uwe bọọlụ na-acha akwụkwọ ndụ, akwụkwọ ndụ(green), ha ga-adarịrị.

@OsasWrite kwuru ka amachie ya bụ uwe bọọlụ 'Super Eagles.

End of Twitter post, 1

@AlfFortune kwuru na a bụrụ ya bu uwe ọnụ.

Mana ndị dịka  @EuginhoCortez ekweteghị na ọ bụ uwe nwereike ime mmadụ ọ daa n'asọmpị.

@samCodeNg kwuru na ụta adịghịri uwe a eji agba bọolụ mana ọ chọrọ ka akpọ ya ọkụ.

Mana o nwekwala mgbe Naịjirịa yi uwe 'akwụkwọ ụgụ' merie?

Naịjirịa yi ya bụ uwe merie Libya site n'inye ha ọkpụ goolu atọ asatara abụọ n'asọmpị ntozu AFCON nke 2019.

Ha yikwa ya bụ uwe merie ndị otu egwu bọọlụ Egypt site n'inye ha otu gọọlụ asataghị asata n'asọmpị enyi na enyi ha gbara maka AFCON 2019

Lekwa ụfọdụ mgbe ha yi ya wee daa asọmpị

Ha yi uwe 'green' a mgbe Madagascar piara ha ọkpụ goolu otu asataghị asata n'AFCON 2019.

N'afọ 2018, Argentina meriri Naịjirịa n'asọmpị iko mbaụwa ebe Croatia chụpụrụ ha ajọ mmụọ n'asọmpị ahụ dịka ha yi uwe ahụ.

South Africa piara ha ọkpụ goolu abụọ asataghị otu mgbe ha yi uwe 'green' a zute ha n'asọmpị ntozu nke AFCON 2017.

Ọ dịkwazi ka mgbe ha yi uwe a wee daa egwuregwu ha karịrị mgbe ha ji ya wee nwe mmeri.

Anyị ga-ajụta onye ọnụ na-eru n'okwu ka ha kọwara anyị. Akụkọ na-abia.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Super Eagles Jersey: Gịnị jikọrọ uwe e ji agba bọọlụ na mmeri bọọlụ?


Ebe ụfọdụ ndị na-ahụta ya ka amansị ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-eme makana ha ma ụdịrị ikike ndị ụka nwere na ndụ ndị Naịjirịa, ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-ahụta ya dịka na ha chọrọ "ịnata ngọzị".

Ọtụtụ oge ka ndị ụkọchukwu na-anọ n'elu ebe ha na-aka ụka, ma na-ebukwa amụma maka ihe ga-eme na ntụliaka maọbụ n'ọchịchị Naịjirịa.

Ụfọdụ oge, ọ dabara ndị nọ n'ọchịchị, ụfọdụ oge amụma ahụ agaghị adaba, ọ kpọtụwa.

Ndị ụkọchukwu na-akpa ike:

1) Fada Ejike Mbaka

Mbaka bụ otu onye ọ na-abụ o kwuo sị wụlie elu, ndị ụka ya bụ Adoration Ministry Enugu, ajụọ ya, "kedụ ebe ị chọrọ ka anyị wụruo?"

Ndị ndọrọndọrọ ọchịchị ma nke a, ya mere ha na-eji akpọku ya, maọbụ agara ya njem nleta n'ụlọụka ya, ebe ha ga-ezute ndị "ụmụazụ" ya n'ihu n'ihu.

Kwa ntuliaka, Mbaka na-ebu amụma onye ga-enweta mmeri na ntuliaka na onye enweghị ebe o ji azụ aga.

N' afọ 2015, Mbaka buru amụma na Goodluck Jonathan agaghị emeri na ntuliaka ọkwa onyeisiala nke afọ ahụ n'ihi na Chineke ajụla ya, kama na Muhammadu Buhari ga-enweta mmeri.

Amụma ya ahụ adịghị ọtụtụ ndị mmadụ mma ọkachasị Ndigbo n'ihi ịhụnanya ha nwere n'ebe Jonathan nọ, mana Buhari mechara merie.

Fr.Mbaka zutere Buhari n'afọ 2016

N'ọnwa Julaị 2018, Mbaka wụgharịrị kwuo na ọchịchị Buhari bụ 'Demon-cracy', na ọ bụghị Democracy .

Ọmụmatụ ọzọ gosiri ụdị ike o nwere na ndọrọndọrọ ọchịchị bụ oge Hope Uzodimma nọchitere anya onyeisiala Buhari ka Mbaka na-eme ire ahịa owuwe ihe ubi (Bazaar) n'ọnwa Disemba.

Uzodimma kwuru na Buhari nyere ya nde naịra abụọ ka o jiri "waa ọjị" n'emume ahụ, ma kwekwa nkwa iwuru ụka ahụ ụlọọgwụ nke ha.

N'otu emume ahụ, o kwukwara na Atiku ịbụ onyeisiala nwere ike ịbụ ọnọdụ "ire enwe gote nkịta".

2) David Oyedepo

Ọ bụrụ na ị maghị Oyedepo maka inwe otu n'ime ụlọụka kachasị nwee ndị na-aga ya na Naịjirịa,Living Faith Church,  nke e ji 'Winners Chapel' mara, ị mara ya maka ugboro ole ọ na-emeta ihe e ji akpụ ya n'ọnụ.

Maka etu ụlọụka ya ha, ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-abịa njem nleta ebe ahụ, ọkachasị ma oge ntuliaka na-eru.

Ndị dịka Goodluck Jonathan bụ aka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria Election 2019: Mbaka, Oyedepo na ụkọchukwu ndị ọzọ okwu ha na-adị ire


Ebe ụfọdụ si na ụmụnwaanyị nwere ikike dị ebube n'ala Igbo, ndị ọzọ sị na agbaọhụrụ azapụchala oke ụmụnwaayị kpam kpam.

 Juliet Kaego na Ọzọ Mcginger Ibeneme tinyere ọnụ na ya bụ okwu ma gbaa ya n'anwụ ka ọ dị ụgbụa. Soro anyị lee ihe nkiri a.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ebe ụgbọelu Ethiopia Airlines bu Pius Adesanmi na ndị njem ndị ọzọ kpọkasịrị

Nwafọ Naijiria a  ama ama mabụrụkwa onye nkụzi mahadum 'Carleton University' dị na Kanada bụ Pius Adesanmi na Amina Ibrahim Odowa na nwa ya dị afọ ise so na mmadụ 149 nwụrụ n'ụgbọelu Ethiopian Airlines kpọkasịrị ụbọchịụka.

Ụgbọelu Ethiopian Airlines Boeing 737 ahụ bu ndị mmadụ si isiobodo Addis addis Ababa na-aga Nairobi dị na Kenya, kpọkasịrị n'obodo Bishoftu.

E nweghị otu onye rịpụtara n'ụgbọelu ahụ ka a chọtara ya ebe ọ dara.

Onye nwe Sahara Reporters bụ Omoyele Sowere gwara BBC na ya na nwunye Adesanmi kpara o were kwuo na akụkọ ahụ nke ọtụtụ ndị mmadụ na-ekpe ekpere ka ọ bụrụ ajọ nrọ bụ eziokwu.

N'ozi ha wepụtara n'igwe Twitter ha, ụlọakwụkwọ ahụ tụrụ arịrị  maka ọnwụ Adesanwmi bụ onyeisi ngalaba mmụta ihe gbasara Afrịka na mahadum ahụ.

@KadariaAhmed kwuru na ọnwụ ya riri ya ọnụ.

@realseunwilliam kwuru na Adesanmi bụ onye okwu gbasara ala nna ya na-anọ ọkụ n'obi

Onye bụ Pius Adesanmi?

Ọkammụta Adesanmi, onye Isanlu dị n' Okpuru Ọchịchị Yagba East na Kogi Steeti bụ onye na-ede akwụkwọ a ma ama.

Akwụkwọ derela gụnyere 'The Wayfarer and Other Poems', 'You're Not a Country, Africa' na 'Naija No Dey Carry Last.'

Onye ọnụ na-eru n'okwu, Adesanmi na-edere ụlọọrụ ntaakụkọ 'Premium Times' na 'Sahara Reporters' ụka n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị obodo.

Ọ gụrụ akwụkwọ na mahadum 'University of Ilorin,' mechaa gaa Mahadum 'University of Ibadan' nakwa 'University of British Columbia.'

Ndị ụlọorụ ahụ kwuru na ndị si mba 33 nọ n'ime ụgbọelu ahụ, gụnyere otu onye Naịjirịa.

Lee mba ndị nọ n'ụgbọelu ahụ si:

Otu ọnụ na-ekwuchitere ụlọorụ ahụ, kwuru sị na ụgbọelu ahụ kpọkasịrị ebe elekere asatọ nke ụtụtụ taa bụ Maachị 10, n'ime obere oge o ji fepụ n'Addis Ababa.

Onyeisiala mba ha bụ Abiy Ahmed kwuputara okwu nkasiobi ya n'elu Twitter.

Ethiopian Airlines so n'ụlọorụ ụgbọelu ndị mmadụ ji nwee ntụkwasịobi makana ọ naghị adanye n'ọdachi aghara agahara, n'agbanyeghi na otu ụgbọelu ha kpọkasịrị n'afọ 2010, gbuo mmadụ 90 ka o si Beirut... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ethiopian Airline Crash: Pius Adesanmi so na mmadụ 149 nọ n'ụgbọelu kpọkasịrị


Ebere Asonibe bụ asamma kwuru na ọgwụ ọ na-esi bụ ọnatarachi .

O kwuru na mgbe ọ malitere, nne na nna ya anatabaghị atụmatụ ahụ mana ugbua ndị mmadụ na-achọzi ya ka akara ọkụ.

Ọ gakwara n'ihu kwuo etu o sibu masị ya ịbụ dọkịta maọbụ nọọsụ oge ọ ka bụ nwata, mana ugbua ọ bụzị dibia na-esi ọgwụ.

Ọ kọwara etu ihe ọbụla nwereike ịbụ ọgwụ; ma aja, mmiri wdgz.

Gee olu ya n'uju.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ebere Asonibe: Achọburu m ịbụ dọkịta maọbụ nọọsụ mana abụzị m dibia


Ebidola ọrụ n'ụlọ ahia dị iri asaa na abụọ nke gbara ọkụ

BBC Igbo gara na ya bu ọgbọ ahia wee hụ na ofoziri ntakịrị ka a ruchaa ya bu ụlọ ahia dị iri asaa na abụọ nke gbara ọkụ pia pia.

Onye isi otu jịkọtara ndị ahịa Timbershade bu Levi Obi, kwuru na ọchịchị ya ga-eji ego ahụ dị nde naira iri na anọ na ụma, Gọvanọ Ifeanyi Ugwuanyi nyere ha wee rụzisia ya bụ ahia.

O kwere nkwa na o nweghi onye ọ bụla a ga-emegbu na ya bụ ọrụ.

Onye ode akwụkwọ ndị Timbershade Gilbert Nnaji onye ụlọ ahịa ya gbara ọkụ na-ekele gọọmentị Enugu

Friday Egbo na Moses Nwangwu kwuru na ha nwere olileanya na gọọmenti ga enye ndị Timbershade igwe na enye ọkụ transformer nke ha, ya na ụgbọala na agbanyụ ọkụ ka ewee chekwaa ọdachia na ọdinihu.

Levi Obi kwukwara na gọvanọ Ugwuanyi kwekwara onye ọ bụla ụlọ ahịa ya gbara ọkụ nkwa ị nye ha niile otu nari puku naira na otu otu ka ha were kwanye ngwa ahịa.

Ọrụ na-aga ọsọsọ na ya bụ Timbershade, nke na oge na adịghị anya ahịa ga amalite n'uju.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Gọọmentị Enugu ebidola ị rụzi ahịa Timbershade gbara ọkụ


Ebinyela aka n'akwụkwọ e ji arụ ọrụ a? Ọ bu asị ka ndị ndọrọndọrọ na-asịri ndị Igbo maka ụ akwa mmiri a?

Ajụjụ ndị a na ndi ọzọ bụ ajụjụ ndị mmadụ na-ajụ banyere akwa mmiri ahu kwesịrị isi Asaba gafee osimiri ruo Ọnịcha.

Ajụjụ ndị a mezịri ka ọ dịzị ka a ga-asị na akwa a na-ekwu okwu ya bụ nrọ ka a na-arọ ya.

 Mana eziokwu dị na ya bụ na ebe a ahazịrị a ga-arụ ya bu ọru dikwa na ihe, ọ dị n'Obosi di na Anambara steeti nakwa Asaba, bu isi obodo Delta steeti.

Ị nọrọ n'akwa nke ochie, ị ga-ahụ nke ọhụ a na-ese okwu, mana ihe mere bụ na akwa mmiri abụghị ihe a na-akọ akụkọ maka ya. Nke pụtara na ya kwụrụ, ndị mmadụ ga-agbara ya akaebe.

Etu ya bu akụko sịrị bido

Onye ọbula na-agba ụzọ Ọnicha (ma ọ na-aga aga, maọbụ ala ala) n'oge a na-eme nnukwu mmeme dịka Ekeresimesi maọbụ Ista ga-ama na akwa mmiri ahụ adịghi aba ụgbọala. Ndị mmadụ na-arahụ n'ụzọ ụfọdụ oge, mana ị nọọte aka n'ahịrị ụgbọla na-akwụ n'ọnụ akwa mmiri ahụ.

Nke a mere ndị mmadụ jiri na-eti mkpu na akwa ahụ adịghị mma, ọkachasị maka na ya bụ ụzọ bụ ụzọ e ji aba ala Igbo. Gọọmentị Naịjirịa kwuru na ọ dị mkpa ịrụ akwa mmiri ọzọ ma kwekwa nkwa na ọ ga-arụ ya.

Nkwa abughị ihe ekwere n'ọnụ. Nkwa sitere mgbe ndị agha ka nọ n'ọchịchị rute mgbe Olusegun Obasanjo, bu onye ndịagha nyere ọchịchị, kwukwara na akwa ọzọ ga-adị.

Gọọmentị Umaru Musa Yar'adua, bụ onye nọchịrị anya Obasanjo, tinyekwara ya ọnụ.

Mana, ọ bụ Goodluck Jonathan malitere ihe dị ka ọrụ n'ebe amapụtara a ga-arụ akwa mmiri a ka ndọrọndọrọ ọchịchi nke 2015 na-ekpo ọkụ.

Mgbe Jonathan gara ịhụ Obi Ọnịcha bụ Igwe Wilfred Achebe, ọ gwara ya na ọ ga-arụcha ọru n'akwa mmiri ahụ n'ime ọnwa iri na anọ.

Mana mgbe ọchịchị Muhammadu Buhari malitere, ha kwuru na onweghị ihe kwụ ọtọ na ya bụ ọgbọ ọrụ.

Ka oge gara, o mere ka ndị mmadụ echefụrụ maka ọrụ akwa, mana okwu ya bidokwara iwu ewu ka ndị ọrụ mgbasa ozi nke soshal midia nke gọọmentị zịpụrụ foto ha kwụrụ na-egosi ọrụ na-aga n'ihu n'akwa mmiri Naịja ke abụọ.

Soshal midia nwuru ọkụ ka ọtụtu ndị mmadụ na-ekwu na ọ bụ asị, na onweghị ihe ọbụla... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akwa mmiri Niger nke abụọ: Kedụ nke bụ eziokwu?


Ebola bịara na Naịjirịa na 2014 mana gọọmenti Naịjirịa jidere ya nkeọma

A chọpụtala mmadụ abụọ bu ọrịa ahụ ebe mmadụ 17 nwụrụla, dịka ndị ọrụ ahụike na mba ahụ kwuru ụbọchị Tuzde.

Ihe mberede ọhụrụ a mere n' obodo Bikoro na-abịa dịka ọ karịrị otu afọ ọrịa ahụ gburu ọtụtụ ndị mmadụ na mba ahụ.

N'afọ 2014, ihe karịrị mmadụ 11,000 nwuru na mba Gini, Siera Lionu na Liberia.

Cheta n'afọ 2014, onye mba Liberia, Patrick sawyer bu Ebola batara Legos we kesaa ya.

Ndị nwụrụ na ya bụ bụ ọrịa na Naịjirịa bụ mmadụ asatọ, anọ n'ime ha bụ ndị aọrụahụike letara Sawyer, ebe ndị ọzọ a kpọpụrụ maka na a na-enyocha mechara gbakee.

A chọpụtara maka ọrịa ahụ ọzọ oge mpụtara nyocha e mere gosipụtara ọrịa ahụ na mmadụ abụọ n'ime mmadụ ise a na-enyo enyo bu ọrịa ahụ dịka ndị ọrụ ahụike mbaụwa bụ World Health organisation( WHO) siri kwuo.

N'okwu onye ọrụ WHO bụ Peter Salama; "Ihe kachasị anyị mkpa bu inweta Bikoro ka ha soro gọọmenti ha rụkọọ ọrụ."

"Ndị mmadụ ịrụkọ ọrụ ma zaghachị ọrịa ahụ n'usoro ziri ezi ga-enye nnukwu aka ijide ọrịa ahụ otu ebe."

WHO kwuru na ha ewepụtala ego ruru otu nde dọla site n'ego gbatagbata ebe ha ziterela ihe ruru ndị ọrụ ahụike mmadụ 50 ka ha na ndị gọọmentị DR Kongo rụkọo ọrụ.

Mbaụwa toro Naịjirịa maka etu o siri hazie ọnọdụ oge Ebola batara

Nke a bụ ugbo itoolu a na-enwe Ebola na DR Kongo.

Ya bụ ọrịa bidoro mbụ n'afọ 1976 (oge a mara mba ahụ dịka Zaire). Aha ọrịa ahụ sitere n'otu mmiri dị n'obodo ahụ a na-akpọ Ebola.

A na-eche na ọ bụ ikwuikwui na-ata mkpụrụ osisi na-ekesa Ebola ahụ nke mmadụ na-ebute site n'iri anụ ọhịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ebola: DR Kongo ekwupụtala na ọrịa ahụ ebidola ọhụrụ a


Ebola bịara na Naịjirịa na 2014 mana gọọmenti Naịjirịa jidere ya nkeọma

World Health Organisation kwuru na nke a ga-enye aka iji hụ na ọrịa ọjọọ a kwụsịrị ịgbasa n'ọtụtụ mba Afịrịka dị icheiche ebe ya bụ ọrịa na-akpa mkpamkpa ugbua.

Nkọwa gbasara ọgwụ mgbochi Ebola a

WHO depụtara n'akara webusaitị ha na ọ bụ ụlọ ọrụ Merck na-emepụta ọgwụ na mba United States ama ama n´ụwa niile rụputara ya bụ ọgwụ mbochi na ọgwụgwọ.

Ha kọwara na a na-agba ọgwụ ahụ bụ Ervebo dịka ọgwụ ọgbụgba.

WHO kwuru na nke a bụ otu ụzọ n'ime ọgwụ ọzọ a ka na-enyocha ka ọgwụ ga-agwọ ma gbochie Ebola ba ụba n'ọdịnihu. Ha kwuru na a ga-ebido nwetawa ya bụ ọgwụ n'etiti afọ 2020.

Ebola emeela arụ!

Ka anyị chetara unụ ihe ụnụ kwesiri ma maka ọrịa a

Mana n'ime ihe niile a , ụmụ mmadụ g-ekutu ume na enwela ọgwụ ga-egbochinwu ma gwọkwa ya bụ ọrịa.

Akụkọ ga-masị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ebola Vaccine: Chukwu azaala ekpere Afịrịka


Ebola:

Na Congo, ebola egbuola ihe ruru mmadụ iri ise na ise dịka ndị ọrụ ahụike ha si kwuo,

Ebe ihe ruru mmadụ iri anwụọla na mba Italy ka idemmiri buuru ha na mpaghara Calabria.

Buhari

Onyeisiala Muhammadu Buhari mere ihe tụrụ ndị mmadụ n'anya ka o ji ụkwụ gaa ihe ruru kilomita narị asatọ taa.

O rituru sonye ndị ji ụkwụ na-aga maka na ndị na-akwado ya nọchichara ụzọ gbochiri ụgbọala ya igafe ka o si ebe ọ gara ekpere maka Sallah na-ala n'ụlọ ya na Daura.

Ọganiihu ndị Aba

Ndị na-arụ akpụkpọ ụkwu n'ahịa arịarịa dị n'Aba gwara BBC Igbo na ọ bụrụ na e nye ha ohere, na ha ga-arụ akpụkpọ ụkwụ ndị Naịjirịa niile ga na-eyi.

'Arịarịa ga-arụkarị China ma ha nwee ohere'

Ha kwukwara na ha chọrọ enyemaka gọọmentị inweta ngwaọrụ na ihe ndị ọzọ ha ji arụ ọrụ.

N'egwuregwu,

David Beckham wụsara akpụkpọ ụkwụ o ji agba bọọlụ n'afọ 2013, ga-enweta nturuugo n'aka otu UEFA.

David Beckham gbara bọọlụ ihe ruru afọ 21 tupu ọ laa ezumike nka

Beckham ga-enweta nturuugo onyeisi UEFA maka onyinye ọ nyere egwuregwu bọọlụ nakwa etu o si akwado bọọlụ n'akụkụ ụwa niile.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Na agbanyeghị nsogbu dị n'etịtị ndị obodo ọzọ dị na Naịjirịa na ndị Fulani na-achi ehi, Akwuke na ndi na-achị ehi na-ebi n'udo.

Akwuke na ndị na achị ehi na-ebi n’udo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọnụọgụgụ ndị ebola na-egbu na Congo ka na-arigo


Ebube Mụọnsọ kwuru nke a n'ọgbakọ ekpere pụrụ iche o nwere n'ụbọchị Mọnde iji kpee ekpere maka ọgbaaghara na-ada n'elu n'ala na Naịjirịa.

N'ihe onyonyo ekpere a nke Fada Ebube Mụọnsọ tinyere na soshal midia ya, o kwuru na Nnamdi Kanu bụ nnukwu mmadụ nke a na-ahụbeghị ụdị ya n'ụwa a.

O kwuru sị: "Gọọmentị etiti ma ihe ha kwesịrị ime ka ọgbaaghara ndị a kwụsị, mana ha ma ụma na-eme ka ha amaghị."

"Ọ bụrụ na nghọta adịghị, udo agaghị adị."

"Achọrọ m ịgwa ụwa niile na Nnamdi Kanu bu nnukwu mmadụ. Ndị dịka ya ebughị ibu n'ụwa a."

"Naanị otu mkpụrụ iwu o nyere sị onye ọbụla nọrọ n'ụlọ, onye ọbụla edere duu."

' Ọ bụrụ na Naịjiria dị mma echeghi m na a ga-enwe IPOB' - Fr. Ebube Mmụọnsọ

"I lee anya, ọtụtụ ndị otu anyị anọghị ebe a ... n'ihi iwu Nnamdi Kanu nyere sị onye ọbụla 'sit at home'."

"Ihe m chọrọ ịgwa ndị mmadụ bụ na enwere mmụọ na-akwado okwu nnwereonwe Biafra a."

"Ya mere m ji arịọ gọọmentị etiti ka ha na ya nwee mkparịtaụka ugbua tupu ihe akawanye njọ."

Ebube Mụọ nsọ

"Ọ bụghị oge niile ka ekwesịrị iji aka ike iji nweta udo."

"Gọọmentị etiti kwesịrị ịghọta nke a ma kpọghachi Nnamdi Kanu azụ iji nwee mkparịtaụka."

"Ọtụtụ mmadụ ejirila ndụ ha chụọ aja maka ndọrọndọrọ a, ya mere ọ gaghị adị mfe ịkwụsị."

"Ọtụtụ ka dịkwa njikere iji ndụ ha ghọrọ mgbọ iji chekwaa Nnamdi Kanu."

"Ike agwụla ndị mmadụ. Ọtụtụ enweghị ọrụ. Ọtụtụ ndị ntorobịa enweghizi olileanya."

Fada Ebube Mụọnsọ kwuru na ọ bụ otu a ka mba ụwa si gbachi Hitler nkịtị ruo oge o gburu ndị Juu karịrị nde isii.

Ọ gara n'ihu kwuo na ya na-ekpe ekpere ka udo na ịhụnanya chịa na Naịjirịa.

Ihe Ohaneze ndị Igbo kwuru maka 'sit-at-home' e mere n'ala Igbo ụnyahụ

Ndị Eze Igbo

Onyeisi ọhaneze ndị Igbo bụ George Obiozor site n'ọnụ okwu okwu otu ahụ bụ Alex Ogbonna ekwuola na sit-at-home unyahụ gosiri na obi adịghị ndị Igbo mma maka mmegbu gọọmenti etiti na-emegbu ha.

Ogbonna kwuru na etu ndị Igbo si rube isi maka iwu onye nọrọ n'ụlọ ụnyahụ(May 31, 2021) gosiri na ndị Igbo ga-ejinwu otu obi mepụta ihe.

O kwukwara na ndị Igbo ji ohere ahụ wee... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Fr Ebube Muonso: Gọọmentị kwesịrị iji 'sit-at-home' Nnamdi Kanu tinyere wee mụrụ akọ


Ebubo Kemi Adeosun

Ndị mmadụ echefuola maka ihe gbasara ebubo mmerụaka asambodo ndị NYSC e boro Kemi Adeosun bụ minista na-ahụ maka ego na akụnaụba Naịjirịa?

Adeosun ṅụrụ iyi ọrụ dịka minista n'afọ 2015

Ka ụbọchị ole na ole e boro ya ebubo a gachara, ndị uweojii ekwuola na ha agaghị enyochanwu ya bụ ebubo maka na enwebeghị onye bịara mee mkpesa n'aka ha.

Jimoh Moshood bụ onye na-arụ ka osote kọmishọna ndị uweojii gwara onye ntaakụkọ Punch na ndị uweojii amaghị maka ebubo a.

Ọ sị "Anyị ga-enwetarịrị mkpesa, nke e dere ede maọbụ jiri ọnụ kwuo. Ị ga-edegara ụlọọrụ ndị uweojii nke divishọnal maọbụ Kọmishọna uweojii maọbụ onyeisi ndị uweojii Naịjirịa niile akwụkwọ; anyị anatabeghị mkpesa ọbụla, ya mere anyị agaghị enyochanwu ya."

Ndị Ide mmiri metụtara

Osote onyeisiala Naịjirịa bụ Yemi Osinbajo agaruola Katsina ileta ndị oke ide mmiri mekpara ahụ.

Akụkọ kwuru na ihe ruru mmadụ iri ise nwụrụ ebe ụlọ ruru narị ise mebiri ma mee ka ihe ruru mmadụ puku ise ghara inwe ebe ha ga-edewe isi.

Gụọ akụkọ a n'uju ebe a: Osibanjo gara Kastina maka ide mmiri

Nelson Mandela

Ọ dị ndụ taa, Nelson Mandela bụ onye ji onwe ya chụọ aja maka nwere onwe ndị a na-akpa oke agbụrụ ma bụrụkwa aka chịbụrụ mba Saụt Afrịka, gaara adị afọ otu narị taa.

Mandela nwụrụ n'afọ 2013 oge ọ dị afọ 95

Mana ụfọdụ ndị ntorobịa Saụt Afrịka BBC gbara ajụjụọnụ maka ndụ ya na-akatọ ụfọdụ ihe ndị o mere oge ọ dị ndụ.

N'egwuregwu

Wayne Rooney dị afọ iri atọ na abụọ ekwuola na o kwetara ịgbara otu DC United nke Amerịka bọọlụ maka na ọ chọghị ịbụ ibu nyịrị danda nye otu Everton.

Rooney gbaara Everton afọ atọ, 2002-2004 na 2017-2018

Cheta na Rooney gbaara otu Manchester United bọọlụ afọ iri na atọ.

Gee akụkọ anyị n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri nke taa

Nwagbọghọ ji otu ụkwụ agba egwu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ kachasị n'ụtụtụ a: Enwebeghị onye mere mkpesa maka ebubo e boro Adeosun - Uweojii


Ebubo izu akara njirimara na-eso nwepụta nkwa Buhari maka achụnta vootu

Ihe na-akpọtụ na soshal midia nakwa intanet n'ụtụtụ Tuzde bụ ebubo na onyeisiala Muhammadu Buhari na otu APC kọpịrị akara njirimara ụlọakwụkwọ n'mahadum dị na mba Amerịka  were mee akara ozi ịchụnta vootu ya.

Ụbọchị Ụka, onyeisiala Buhari wepụtara nkwa ihe ọ ga-emere ụmụ Naijiria ma ọbụrụ na ha tụnyere ya n'afọ maka ntuliaka 2019.

Na mkparịtaụka ya na onye ntaakụkọ BBC nwere n'ekwenti  Keyamo kwuru  na ebubo ahụ sị n'aka otu PDP bụ nkata ndị iro kpara iji kwere ha ọnya.

"Ọ bụghị ezi okwu.  Anyị nwere nke bụ nke anyị. Nke a bụ mpụ nke ndị na-akwado PDP na-akpa. Njirimara nke ọzọ bụ akpụrụ akpụ nke ndị na-akwado otu PDP kpụrụ."

Mana dịka ndị otu APC na-agosikwa ike na nkata ahụ bụ aka ọrụ ndị iro ha, nyocha BBC Igbo mere gosiri na  onyeisiala Buhari na ọtụtụ  ndịọrụ ha tinyere akara ahụ n'igwe okwu ha na soshal midia.

Ojeozi mgbasaozi Buhari na soshal midia bụ Bashir Ahmad jiri akara ahụ nke ha kwuru n' ọbụghị nke ha zipu ozi.

Ndi kwe na ndị ekweghị

Ebubo etinyela ịkọ ọnụ na-etiti ndị na akwado APC nakwa ndị na-akwado PDP

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

#NextLevel: Ọ bụ ezie na APC kọpịrị ihe onye ọzọ mere?


Ebubo kwuru na nwunye Netanyahu zuru nrị na esi ebe obi di ya nwere onye osi nri

Ebubo a na-ebo nwunye Netanyahu gbasara iji dọla narị puku jiri zuo nrị n'obi onyeisiala Izrel etu o kwesịghị.

Nsogbu a Sara Netanyahu nwere bụ otu n'ime nsogbu ezinaụlọ ha na-enwe kemgbe ndị nyocha bidoro itinye anya n'etu ha jiri mefuo ego ọha.

Ngalaba na-ahụ maka ikpe n'Izrel kwuru na ọ bụ onye na-ahu maka ikpe ọha na Jerusalem tinyere akwụkwọ gbasara Netanyahu n'ụlọikpe.

Ngalaba ahụ kwuru na Sara, dị afọ 60, tụrụ asị mgbe o kwuru na ndị na-esi nrị anọghị n'obi Netanyahu, nke mere o jiri zụọ "nrị n'akpa ọha".

Ha kwuru na site n'afọ 2010 ruo afọ 2013 Netanyahu, na ndị be ya nakwa ndi ọbịa ha, jiri "aghụghọ nata nrị narị kwa narị a na-eche ruru dọla otu puku narị."

Nwunye Netanyahu, bụ onye a ma ama dika onye na-akwado di ya kemgbe ọ nọ n'ọchịchị, kwuru na onweghi ihe ekwesighi ekwesi ya mere.

Ndị okaiwu ya, n'ime ozi ha zipuru, katọrọ ebubo a, ma kwuo na o bụghị Netanyahu zụrụ nri ndị a, nke ha sị na ụfọdụ n'ime ha bụ nke e nyere ndị ọbịa pụrụiche.

Na nkọwa akwụkwọ e ji hazie ebubo a, a zụtara nrị ndị a na-ese okwu n'ụlọnrị aha ha na ada ụda ọfụma.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Gini mere Izrel ji kpụpụ nwunye Netanyahu ụlọikpe?


Ebuka Obi-Uchendu onye na-ekwu okwu n'onyonyo ewuwela ọzọ na soshal midia tta.

Ndị mmadụ na-ekwu ihe na-atọ ọchị maka ejiji ojiri iji du ndị mmadụ na nturugo ihe onyonyo n'Afrịka taa.

End of Twitter post, 1

Lee ihe o kwuru mgbe o wuru na agbamakwụkwọ Prince Harry na Meghan Markle.

Ihe mere m jiri wuo n'ụbọchị agbamakwụkwọ Harry na Meghan.

Ọzọ,

Gọọmentị etiti ekwuola na mba Naịjirịa na mba Chịna ga-ebinye aka n'akwụkwọ nkwekọrịta ga-ebute dọlla nde narị atọ n'ọma maka mmepe obodo.

Ebe ego a nke ụlọakụ China Exim ga-ewepụta ga-abanye kachasị nrụpụta ngalaba teknụzụ dị ịcheịche n'ala Naịjirịa.

Okwu PVC

Iwe ji ndị anatabeghị PVC n'Enugwu

Dịka Inec kwuru na ha agaghị adọtị oge ha nyere maka ịnata akwụkwọ PVC ndị mmadụ etiele mkpu enyemaka n'Enugu steeti

Ha kwuru na ndịọrụ ndenye aha ezughi nakwa na enwere sọsọ otu ụlọọrụ n'ụfọdụ okpuruọchịchị na steeti ahụ nke mere na ndị mmadụ na-emefu oge ebe ha na-eche ị denye aha.

Ihe mwute,

Ndịagha Naịjirịa ekwuola ugboro ugboro na ha-emeri Boko Haram

Onye nọ ebe akụkọ mere gwara ụlọọrụ ntaakụkọ afp na ndị oyindụegwu ji gwongoworo nakwa ngwa agha dị icheiche wakpo ọdọ ndị agha nke ndị na obodo Zari Borno steeti.

Ọ kọwara na ha na ndịagha Naịjirịa lụrụ ọgụ ruru otu elekere tupu ha alaghachi azụ

Zari bụ obod dị n'oke Niger na Naịjirịa.

Na mba ofesi,

Barack Obama agwaala ndị mmadụ ha ṅomie John McCain ebe ya na George Bush bụ ndị chịbụrụ mba Amerịka kwanyere John McCain ugwu ikpeazụ n'akwamozu ya.

John McCain nwụrụ n'ịzuụka gara aga dịka ọ rịachara ọrịa akpụ nke metụtara ya n'ụbụrụ.

N'egwuregwu,

Otu egwuregwu Liverpool aghọrọla odogwu dịka ha meriri otu Leicester city ọkpụ abụọ asatara otu mgbe ha zụkọrọ taa.

O nweghi onye meriri Liverpool n'etiti Brighton, Crystal Palace nakwa West Ham bụ ndị ha zuterela na mbụ.

N'ụtụtụ

Kemikal na-ebu ọrịa kansa nọrọ n'ime akwa akwụkwọ - SON

Ngalaba na-enyocha ihe a na-emepúta ma ọ dị ezi mma bụ Standards Organisation of Nigeria adọọla ndị na-atụbata akwa ụmụakwụkwọ n'ime Naijiria aka na ntị maka ịtụbatta aa... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ebuka: Ndị mmadụ akpụrụla odogwu n'ejiji n'ọnụ ọzọ


Ebuka laghachitara azụ dịka onye na-achịkwa ya bụ ihe ngosi

Agba nke atọ ya bụ ihe ngosi malitere taa dịka ndị so na ya banyere n'ụlọ ebe ha-anọ ọnwa atọ.

Ihe a kpọrọ ihe nkiri nke afọ a bụ "BBN: Double Wahala".

Ụmụ Naịjirịa ebidola ikwuokwu gbasara ya bụ ihe nkiri. Demola Expoze gosipụtara ndị mmadụ iri na abụọ buru ụzọ banye n'ụlọ

End of Twitter post, 1

Ọrụ ndị nọ n'ihe nkiri nke agba bidoro n'ọnụụzọ ka ha na-abanye.

Mmadụ iri na isii nọ n'ụlọ BBN afọ a

Mmadụ anọ bu ụzọ banye n'ụlọ bụ ndị a

1. Anto

2. Cee-c

3. Lolu

4. Tobi

Mmadụ anọ ndị soter ha bụ

1. Alex

2. Dee-one

3. Princess

4. Miracle

Ndị nke atọ bụ

1. Ahneeka

2. Rico Swavey

3. Bam Bam

4. Peto

Ndị nke ikpeazụ bụ ndị a

1. Leo

2. Khloe

3. Angel

4. Ifu

Otu ihe dị iche bụ na ndị niile so n'ihe nkiri a nke afọ nwere ezigbo aka ọrụ bụ ihe na-emepụta tupu ha abata n'ụlọ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Economic Advisory Council: Ugbua ka Buhari biara - Ezekwesili

Na mbido izu a, Buhari hiwere otu ndụmọdụ ọhụrụ maka akụnaụba a kpọrọ 'Economic Advisory Council' nke onye bụbu onyeisi ụlọakụ etiti bụ Charles Soludo na onyeisi 'Financial Derivatives Co. Ltd' bụ  Bismark Rewane, so na ya.

N'okwu o depụtara n'akara 'Twitter' ya, Ezekwesili, kwuru na ọ ga-adị mma ma ndị a ụbụrụ ha na-acha ọkụ Buhari họrọ n'ọrụ "hapụ ikpọ isi ala na ndị otimkpu, gwaa Buhari nke bụ eziokwu nke ọ ga-abụ a gbasoo ya, akụnaụba Naijiria agawa n'ihu".

Ezekwesili, onye rụburu ọrụ dịka onyeisi ngalaba nhazi mmefu ego na gọọmenti a kpọrọ 'Due Proces', kwuru na nhọpụta ọhụrụ a chịkọtara ihe atọ;

1. Ndị ọchịchị kachasị

2. Ndị ọkachamara imeụlọ

3. Nakwa ndị ụburu ha na-achọ ọkụ n'o n'ama, ọnụna ndị ụbụrụ

Ezekwesili gara n'ihu gwa ndị na-ata osote onyeisiala Yemi Osinajo ụta maka etu akụnaụba Naijiria siri kpụọ afọ n'ala na ọbụghị Osibanjo nyụrụ ihe na-esi.

Otu a bụ nke onye bụbu onyeisi ụlọakụ etiti bụ Charles Soludo so na ya ga-anọchi anya otu Economic Management Team nke osote onyeisiala Osinbajo bụbu onyeisioche ya.

Onyeisioche otu a bụ ọkammụta Doyin Salami, ndị ọzọ bụ Mohammed Sagagi osote onyeisioche, Shehu Yahaya, Iyabo Masha, Bismark Rewane, Mohammed Adaya Salisu.

Femi Adesina bụ onye ndụmọdụ pụrụiche Buhari na mgbasaozi sị na ndị a ga-enye onyeisiala ndụmọdụ banyere ime iwu akụnaụba Naịjirịa.

Ndị uweojii anwụchiela mmadụ abụọ

Ndị uweojii kwere nkwa na aka ha ga-akpara ndị na-arụ ala ahụ

Ndị uweojii na Port Hacourt anwụchiela mmadụ abụọ maka ogbugbu a na-egbu ụmụ agbọghọ n'ụlọ oriri na nkwari na Potakọt.

Na nsonso a, a tọgburu opekatampe ụmụagbọghọ asatọ na ndịda Naịjirịa kemgbe ọnwa Julai.

N'otu aka ahụ ndị uweojii kwukwara na akụkọ ụmụ nwaanyị abụọ ọzọ atọgburu n'ụlọoriri abụghị eziokwu

Ha kwuru nke a dịka ụmụnwaanyị mere ngagharị iwe gbasara oke ogbugbu  a na-egbu ụmụ agbọghọbịa n'ụlọoriri n'obodo ahụ.

Ọsọ Saụt Afrịka

Chairman /CEO, Nigerians In Diaspora Commission, Hon Abike Dabiri-Erewa

Ụgboelu Airpeace... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Economic Advisory Council: 'Ihe mbụ ha ga-eme bụ ịgwa Buhari ebe ọ dajọrọ - Ezekwesili


Ecowas - bụ otu nwere mba 15 n'ime ya - sị na aha ego ahụ ga-abụ "Eco".

Nkwekọrịta bịara ka afọ 30 gachara kemgbe amalitere okwu inwe otu ego na mpaghara ọdịda anyanwụ Afrịka tinyere ọkụ n'ite atụmatụ a ndị Ecowas na-esi.

Mana, ihe ọtụtụ mmadụ amaghị bụ ihe nwepụta ego ọhụru a ga-apụta n'ahịa nakwa na mmekọrịta obodo mba dị iche iche n'ọdịda anyanwụ Afrịka?

Ọ bụ n'afọ 2020 ka Ecowas sị na a ga-amalite rewe ego 'Eco' a, mana ọ dịghị ka ndị mmadụ ama maka nke a.

Otu onye achọghị ka a kpọọ aha ya gwara BBC Igbo na ya anụbeghị maka ihe a kpọrọ "Single currency".

Nke a pụtara na ọrụ karịrị nke ndị Ecowas ga-arụ maka atụmatụ a.

Mana ọbụghị naanị ime ka ndị mmadụ mata maka ego a dịrị ndị Ecowas.

Ọ bụ n'afọ 1975 ka Ecowas malitere. N'ime mba 15 sonyere n'Ecowas, asatọ - Benin, Burkina Faso, Guniea-Bissau, Ivory Coast, Mali, Niger, Senegal na Togo - na-erikọta ego akpọrọ CFA franc.

Atụmatụ 'Eco' a ga-eme ka mba ndị a kwụsị iri CFA franc.

Ọfọdụ ndị na-akwado atụmatụ a na-ere etu mba ndị a ji na-erikọ CFA france ka etu Eco ga-esi gaa.

Agbanyeghị nke a, onyeisi ndị na-enyocha ihe banyere akụnaụba ọha n'ụlọọrụ PwC West Africa bụ Andrew S. Nevin gwara ụlọ ntaakụkọ France 24 na "Atụmatụ inwekọ ego a erughi erụ, ọkachasị etinye uche na Naịjirịa ebinyegbeghi aka n'atụmatụ nchịkọta ọdịda nnywanwu Afrịka."

Maazị Nevin gakwara n'ihu sị na inwe otu ego abụghị oke mkpa ugbua.

"Ị ga-ebu ụzọ hazie etu esi eme nkwekọrịta ndị ọzọ e nwere banyere azụmaahịa na mpaghara ahụ, ga zie hazie ihe mmepe obodo."

Farida Adamu bụkwa onye ọkammụta n'ihe banyere akụnaụba kwenyere na Afrịka adịbeghi njikere maka ego nwekọrịta.

Adamu sị: "Ya bụrụ na a ga-eme ya, e kwesiri ịhazị etu e si ere ego bụ nke Bekee kpọrọ "Monetary Policy", ọkachasị etu o si metụta mpaghara ndị emepebeghi nke ọma."

Ihe Enelamah kwuru maka African Continental Free Trade Area (AfCFTA)

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ecowas Single Currency: Ihe i kwesiri ịma maka atụmatụ a


Edafe Bright bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii steeti ahụ kwuru na, abụọ n'ime ndị uweojii a nwụrụ dịka ha na ndị omekome ahụ na-akwakọrịta mgbọ, ebe ọbara mgbali elu gburu otu n'ụlọọgwụ.

Edafe kwukwara na mgbọ tụgburu ndị oji egbe abụọ ebe ndị ọzọ merụrụ ahụ riri mbombo ọsọ mgbe ha hụrụ na ndị uweojii abịaghị igwu egwu.

O kwukwara na ndị uweojii gbochiri ebumnobi ndị omekome ahụ ịmụnye ụlọọrụ ha ọkụ nakwa imaburu ngwaọgụ ha, dịka o kwukwara na ndị oji egbe ahụ burula ozu ndị nke ha dịka ha na-agba ọsọ.

Mana ndị hụrụ ka ihe mere, kwuru na a mụnyere ụfọdụ ụgbọala nọ n'ihu ụlọọrụ ahụ ọkụ.Ndị uweojii ekwuola na ha na-ama imi n'ala ịchọpụta ihe mere, dịka ha na-arịọ igwe mmadụ ka e zitere ha ozi bara uru gbasara ndị kpara mkpamkpa a.

Ebe ọzọ ndị oji egbe wakporola ụlọọrụ ndị uweojii na Delta steeti:

Ndị 'Unknown gunmen' gburu otu onye uweojii n'Akwukwuigbo.

Ndị uweojii Delta steeti kwuru na ha anwụchiela onyeisi ndị ekperima wakporo ndị uweojii nọ ọrụ n'ụtụtụ ụbọchị Wenezde.

Ndị ji egbe wakporo ndị uweojii nọ ọrụ na nso Otulu Junction, n' Akwukwuigbo dị n'Okpuru Ọchịchị Oshimili North, gbuo otu uweojii ma gbaa otu ụgbọala ha ọkụ .

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ DSP Bright Edafe kwuru na ọ bụ ndị amakekwu n'ogbe ihe ahụ mere bụ ndị kpara mkpamkpa ahụ.

Edafe sịrị: "Ọ bụ ndị agboro si Akwuku-Igbo mere ya. Ha gburu otu onye ọrụ anyị mana aka akparala onyeisis ha, ebe nnyocha n'aga n'ihu ugbua."

Ọdachi a na-abịa izu ole na ole ndị ekperima wakpochara isi ụlọ ọrụ ndị uweojii dị na Nsukwa, n'Okpuru Ọchịchị Aniocha South ebe ha gbagburu ndị uweojii atọ.

Nsukwa:

Ndị oji egbe wakporo ụlọorụ ndị uweojii dị n'obodo Nsukwa dị n'okpuruọchịchị Aniocha, ma gbuo ndị uweojii atọ n'ụbọchị 16 nke ọnwa Mee, 2021.

Ha mụnyekwara ụlọọrụ ndị uweojii ahụ ọkụ.

Lee ihe onye ntaakụkọ BBC Igbo hụrụ ka ọ garuru Nsukwa:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Delta state police attack: Umutu na ebe ndị ọzọ awakporola ụlọọrụ ndị uweojii na Delta steeti


Efe Ajagba nọchitere anya Naịjirịa n'asọmpi Olimpiks nke afọ 2016 e mere na Rio de Janeiro

Harper dị afọ 30 gwara Jordan Hardy bụ onye ntaakụkọ na ọ pụrụ ozugbo a kụrụ mgbịrịgba ka ọkpọ bido, makana ọ chọrọ ka a nụ olu ya mara ihe a ga-eme ego ole a na-akwụ ya (O kwuru na anaghị akwụlite ya ụgwọ).

Ya na Ajagba dị afọ 24 kwesịrị ịkụ ọkpọ nke 'heavyweight' n'abalị Ọgọst 24 nke 2018, mana ọpụpụ o si n'ogige ahụ dị na Minneapolis n'Amerịka pụọ mere ka Ajagba nweta mmeri na-atụpụghị otu mkpụrụ ọkpọ.

Ozugbo Ajagba pụtara ịkụ ọkpọ ka a kụchara mgbịrịgba, Harper ji ọsọ si ụzọ nke ọzọ gbapụ.

Onye na-azụ Harper bụ Nate Campbell, kwuru na omume ya emechuola ya ihu.

O dere na soshal midia sị "Nwoke a kparịrị onwe ya, nwunye ya, ndị na-akwado ya na mụ onwe m."

Ajụjụ ndị mmadụ kpụ n'ọnụ ugbua bụ "ebe ọ bụ na ọ chọghị, gịnị kpatara o ji kweta ịkụ ọkpọ ahụ ma kwere nara ego?"

Onye bụ Efe Ajagba?

Ihe ndị mmadụ na-ekwu

@Ryansongalia kwuru na ọ hụtubeghị ebe mmadụ meriri ọkpọ na-atụpụghị otu mkpụrụ ọkpọ.

@greyjohnson kwuru na mmeri Ajagba a emeela ya mmeri kacha bịa ọsịsọ kemgbe e bidoro ịkụ ọkpọ.

@kcad13 kwuru na ọ ga-agbafukwa ma ọ bụrụ ya ka onye dịka Ajagba bịara ịkụ ọkpọ.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọ bụ ụjọ Efe Ajagba 'chụpụrụ' onye America n'ogige ọkpọ?


Efe Ejeba banyere iti egwu dịka o siri kwuo mgbe ọ mechara BBNaija.

Ihe emume Big Brother Naija bụ ihe na-amasị ndi Naijiria ma ndị ntoroọbịa ma ndị okenye.

O bidoro n'afọ 2006 na Naijirịa ma bụru kwa emume na-ewu ewu mgbe ọbụla emere ya.

Gụo akụkọ a ka ị mata mbọ ụfọdụ ha na-agba ugbua.

Efe Ejeba

Efe Ejeba onye eji 'Based on Logistics" mara meriri emume BBNaija nke 2017. Efe bụ onye Delta steeti ma bụrụkwa otiegwu.

N'agbanyeghị na o nwere asambodo 'Economics', ọ bụ iti egwu masịrị ya.

Kemgbe ọ pụtara n'ụlo 'Big Brother', Efe na-enyere aka n'ihe gbasara agụmakwụkwọ ọkachasị na Jọs ebe o nyere ụmụakwụkwọ oche na ihe ndị ọzọ.

Efe na enyere aka n'ihe gbara agụmakwụkwọ

O tipụtala egwu dị iche iche ma nke ọhụru ya na Ice prince tiri na nso nso a.

Ejeba ka na-arụkwa ọrụ onye obi ọma ma o tinyekwara ego ya dịka onye ojiegoachụego n'ihe dịka Teknụzụ, Agụmakwụkwọ na Ime njem, ma na-agbape ebe esi enweta mmiri (Bore Hole) n'ebe dị iche iche.

Miracle Ikechukwu Igbokwe

Miracle bụzi ọkwọ ụgbọelu

Miracle bụ nwa afọ owerre Imo state bụ kwa onye ọkwọ ụgbọelu.

O meriri BBNaija (Double Wahala) n'afọ 2018.

Ihe o ritere bụ ego na ngwa rụrụ nde Naịra iri anọ na ise.

Miracle kwuru na ọ ga-alaghachị ọmụmụ ịbụ onye ọkwọ ụgbọelu.

Ka ọ dị ugbua, Igbokwe abụrụla nke ndị ọkwo ụgbọelu na-akpọ "Instrument Rated".

Katung Aduwak

Katung Aduwak bụ onye na-aghazị ihe ejiji.

Katung Aduwak bụ onye mbụ meriri Big Brother Nigeria nke mbụ emere n'afọ 2006.

O ritere ihe ga-abụ nde naịra iri atọ na isi, na puku narị abụọ ma agbanwe ya n'ọnụ ego ugbua.

Aduwak gara mba Amerịka ebe ọ mụrụ etu esi ahazị ihe ejiji.

Ọ mechara lọta Naijirịa mgbe ọ gụchara were hazie ụfodụ ihe ejiji nke gụnyere 'Unwanted Guests' na 'Heavens Hell'.

Uti Nwachukwu

Uti na eme ihe ejiji ụgbụ a.

Uti nwachukwu turu ugo na Big Brother Africa nke afọ 2010 nka akporo 'All Stars'.

O ritere ihe ga-abụ nde naịra iri asaa na abụọ na nari puku anọ ma agbanwe ya n'ọnu ego ugbua.

Nwachukwu bidoro ime ihe ejiji mgbe ọ mechara Big Brother Africa.

O bidoro ime... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Big Brother Naija: Kedu ihe ndị meriri 'Big Brother' mbụ ji ndu ha eme ụgbu a.


Egbuola ọtụtụ ndị otu uka Krist na mpaghara ugwu hausa

Cheta na CAN kwuru n'ụbọchị Fraide garaaga na ha ga-eme ngagharị iwe ahụ taa bụ ubọchị uka n'ụlọụka niile n'ala Naịjirịa.

Ngagharị iwe a bu maka ndị ụkọchukwu abụọ na mmadụ iri na isi ndị ọzọ ndị ọchịehi jiri egbe gbuo na Benue steeti ụbọchị 25 ọnwa Epureel.

Otu nwoke aha ya bụ Oluyemi Fasipe weputara ihe nkiri a na twitter gosi nghagharị iwe CAN mere n'Ondo steeti taa.

O kwuru na ha mere ngagharị iwe a n'ihu ụlọọrụ gọvanọ steeti ahụ.

Onye ọzọ aha yabụ Easy Akins weputara ihe nkiri nke ya gọsị ndị ụlọakwụkwọ so kwa na ngagharị iwe CAN taa. O kwuru na ogbugbu mmadụ a kwesịrị ịkwụsị kpam kpam.

Mana ọtụtụ ụlọụka na Naịjirịa esonyeghị na ngagharị iwe nke taa dịka CAN siri kwu.

Oge BBC Igbo kpọrọ onye ode akwụkwọ otu CAN aha ya bụ Musa Asaki maka ihe a, o kwuru na ọtụtụ ụlọụka esonyeghị na ngagharị iwe a maka na ekwughị maka ya bụ ngagharị iwe n'oge ya mere ọtụtụ.

N'okwu ya: "Anyị ga-eme ngagharị iwe ọzọ n'ụbọchị ụka n'abia. Anyị nwere olileanya na oge ahụ, ọtụtụ ụlọụka ga-eso anyị na ngagharị iwe anyị.

Uru ọ dị na ngagharị iwe a

Asaki kwuru na o nweghị ihe ọnye ọbụla nwere ike ịme n'oge ọchịchị gọọmentị a ga-adị iche maọbụ ga-amịta uru.

"Anyị na-eme nghagharị iwe a, makana sọọsọ ọlụ anyị bụ ike anyị ugbua. Ka chukwu nna mmere anyị ebere".

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Otu jikotara ndị ụka bụ CAN ebidola ngaghari iwe ha taa


Egusi na-arịarị n'ahụ osisi nke na-etopụta n'ime elili

Ndị Igbo na mpaghara etiti Sahara na-eri ya nke ukwu ma jiri ya eleta ndị ọbịa.

A na-esikwa ya ebe a na-eme mmemme dịka ịgbankwụ, ikupụtanwa maọbụ ebe a na-akwa ozu.

Ọ bụ ofe ndị Igbo ji eme ọnụ mana tupu ọ bụrụ ofe, ọ na-agafe ọnọdụ dị icheiche.

Egusi na-amikarị ebe mmiri dị

Egusi bụ mkpụrụ na-esi ike elili a na-ekpepụ okpokoro azụ ya tupu akwọọ ya maọbụ sie ya.

Ọbụghị sọ ofe ka eji egusi esi, ụfọdụ ndị mmadụ na-eye ya eye a taa dịka ahụekere.

Mana kedu ihe Egusi gị na-enye gị n'ahụ?

Proteni (Protein) nke na-edozi anụ ahụ ruru ihe dịka pasenti 30 rue 40

Abuba (fat) rukwara ihe dịka pasenti 30 rue 40

Nri na-enye ike n'ahụ (Carbohydrate) ruru  pasenti 10

Vitamin A, B1, B2, Ch na vitamin E, nke alfa-tokoferol so cha ihe no n'ime egusi.

Alfa-tokoferol na-enyekwa aka ime ka ahụ mmadụ dịka ọ kabeghi ma na-enyekwa aka maka ọmụmụ nwa.

Ihe dịka kalori 462 nọ n'ime otu efere ofe Egusi.

Egusi bụ ofe a na-eji ụtara dị icheiche eri.

E ji akpụ maọbụ ọka na nrị ndị ọzọ eri ofe egusi

A na-ejiụtara akpu, ụtara ji, garrị, ụtara ọka, ụtara osikapa na ndị ọzọ eri ofe egusi.

Ụfọdụ ndị mmadụ na-ejikwa ofe egusi eri osikapa.

Etu ọbụla ịchọrọ iri ya, racha aka gị nke ọma mgbe ị na-eri ofe egusi.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Egwu Eke nke atọ onye ka a na-akụrụ ya?

Ndị agha ka na-ebuso ndị agha iyi egwu dị iche iche agha n'ala Naịjiria

Ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ala Igbo akatọọla amụmụa Egwu Eke nke atọ gọọmentị chọrọ ibido na mpaghara ahụ.

Ha sị na ewere ego a chọrọ iji gba ya bụ Egwu Eke tinye n'ọrụ n'akụkọ ebe ndị ọzọ a na-enwe ọgbaaghara na Naịjirịa na udo ga-alohachite.

Ehibela Kọmiti ga-ahụ maka ahụike na Ọwụwa Anyanwụ Naijiria

Ehiwela kọmiti ga-ahụ maka ahuike na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ Naịjirịa  a kpọrọ South East Consultative Committee on Health.

Gọvano Ifeanyi Ugwuanyi bụ onye hibere n'aha ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ  ụnyaahụ Tọọsde kwuru na ọrụ ha gụnyere ikpokota na ịgbasa ozi ahụike n'ime obodo nakwa iwepụta ụzọ a ga esi mee ka ọrụ ahụike kwuru chim na mpaghara ahụ.

Na mba ofesi,

Onye nchikọta otu biafra a kpọrọ BIM akpọọla oku ka ụmụ Igbo dum bido ikwu ụtụisi na ụlọọrụ ha dị gị nso maka nwereonwe Biafra.

Ozị a dị na akwụkwọ Ralph Uwazuruike zigara ndị ntaaakụkọ na Tọọsde.

Ndí na-aṅụ mmaya

Ndị ọkamụta enyopụta na ọghọm dị na ịṅụ mmanya kariri uru ya.

Nke a dị n'akwụkwọ nchọpụta ha mewere kemgbe afọ iri abụọ na isii (26) bụ ebe ha chọpụtara na mmanya nwere ike ịbute ọrịa kansa.

N'egwuregwu,

Ọzọ dịka ibe ya anwuchiela ihe ruru  mmadụ puku bụ ndị asịrị ṅụrụ mmanya bịa ikiri egwuruegwu bọọlụ ndị Burnley na Olympico na Greece.

Amakanyere otu onye bịara ikiri asọmpi bụ otu n'ime onye kwadọ ndị Burnley mma n'asọmpi ahụ nke e meriri ndị Burnely.

Gere akụkọ mere na mgbede a n'otu nkeji:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri nke taa:

Lee ndị natara N5000 gọọmenti etiti na-enye ndị ogbenye

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Egwu dị maka ndị ohiụgbọmmiri nwereike iji ụgbọ Tanka a.

Anụbeghị olu ụgbọ ahụ edenyere aha na mba Panama kemgbe ụbọchị Tọọsday.

Nke a na-abịa ka akụkọ yiri ya mere n'ihe erughi otu ọnwa n'afọ Jenụwarị ebe ndịohiụgbọmmiri kpụụrụ otu ụgbọ ma hapụkwa ha ebe ndị nwe ya kwụrụ ụgwọ mgbapụta.

Ndị ụlọọrụ na-ahụ maka ụgbọmmiri kwuru na ndịagha mmiri mba Bini na-achọ ụgbọ ahụ bu mmanụ ụgbọala ruru puku iri na atọ n'ọnụ ọgụgụ 'tonne'.

Minista na-ahụ maka ihe gbasara India na mba ndị ọzọ kwuru nke a n'elu igwe okwu Twitter:

End of Twitter post, 1

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Tanka bu ndịọrụ mba India efuola na mpaghara Bini


Egwu e jiri mara ya nke wuru ewu n'afọ 70s na 80s gụnyere "Ụwa mgbede ka mma", "Ọfọ ma onye ji ya", "Gwọgwọgwọ Ngwọ", "Nwaanyị mma aghara egwu jịta laa"

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere, Ejeagha kọrọ akụkọ etu ya sị hapụ ọrụ ịkpụ isi, banye iti egwu.

Gee ya ihe o kwuru n'uju na nkiri a:

Ndị mere akụkọ a bụ Nnamdi Agbanelo na Chris Sanctus Okereke

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ Mike Ejeagha - Aghara m ihe egwu m gbaa ọsọ agha


Ehi ga-eberịrị 'moo' tupu e ree ya n'ahịa anyị

Kama dịka ha si gwa BBC Igbo, ọ bụghị anụ nwụrụ anwụ ha riri gburu ha.

Ha kwuru sị na ọtụtụ ndị mmadụ riri anụ ahụ, mana enweghi ihe ọbụla mere ha.

Otu onye Ihe gwara onye ntaakụkọ BBC na a na-enyo na o nwereike bụrụ na achịnyere ụtaba n'ime eriri afọ ehi e wepụtara n'ime ehi ahụ nwụrụ anwụ, nke udele ndị ahụ riri tupu ha anwụọ.

Onyeisi ndị na azụ ahịa n'Eke Ihe bụ Odinkemma Ebigbo, kwuru na o che na ọ bụ anụ nwụrụ anwụ ebe ọzọ tupu ebute ya n'ahịa Ihe butere ya bụ ọdachi.

Mgbe BBC rutere Eke Ihe, ọ tọgbọ chakoo n'ihi na taa bụ ụbọchị 22 nke ọnwa Julaị abụghị ụbọchị Eke bụ ụbọchị ahịa ahụ na-azụ.

Onye na-achụ nta n'Ihe bụ Fidelis Okeke, kwuru na ya adọọla ndị na-egbu anụ n'obodo ha aka na ntị n'oge gara aga banyere ire anụ amaghị ebe o si bịa.

Fidelis Okeke na-achụ nta n'obodo Ihe

Echiche mmadụ niile gbakọrọ n'ahịa ahụ ekwekọrịtaghi na ọ bụ anụ nwụrụ anwụ kpatara ọnwụ udele ndị ahụ.

Ọtụtụ ndị obodo kwuru na ha chere na ọ bụ nsị ka e tinyere na ya bụ anụ were bute na be ha, ndị a rịọrọ ka gọọmentị chọpụta na ya bụ anụ enwereike igbu ndị riri ya.

Ka akụkọ a pụtara na soshal midia, ụfọdụ ndị malitere ikwu na ọ bụ ndị Fulani na-achị ehi tinyere nsị n'anụ ehi ma bubata n'ahịa.

Mana ndị obodo ahụ gwara BBC Igbo na ọ bụghị ihe merenu, n'ihi na ọ bụ otu onye ehi nwụlahụrụ butere ya n'ahịa ka a bọọ ya ma ree ya.

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Lee ka e si achụ nta n'ala Igbo.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Dead vultures in Enugu: Ọ bụghị anụ ehi gburu udele nwụrụ n'Eke Ihe


Eide-El-Kabir bụ emume sọ na ndị dịkachara mkpa na ndụ ndị na-ekpe ụka Alakụba na-eme.

Emume nke ha na-egbukarị ebule bụ emume ha ji echeta nrubeisi Ibrahim(Abraham) rubere site n'ikwenye iji nwa ya chụọrọ Chineke aja.

Dambazau rịọrọ ụmụ Naijiria ka ha were ohere a makụọ ifunanya na ịchụ aja maka ịdịnotu na ọganihu Naijiria.

Ọ rịọkwara ndị Naijiria nọ n'ụlọ na ndị bị n'ọhịa ka ha kwado ọchịchị onyeisiala Muhammadu Buhari.

Dambazau kpere mmadụ niile ekpere ihe ọṅụ n'oge emume a.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Eid-El-Kabir: Gọọmenti abalị abụọ dịka ụbọchị ezumike


Eji Sheikh Ibrahim El-zakzaky kemgbe afọ 2015

Ụlọikpe ahu n'Abuja kpebiri na gọọmentị Naịjirịa nwere ikike itinye aha IMN n'ime akwụkwọ ndị na-eyi obodo egwu - Bu nke Bekee kpọrọ "Terrorists".

Ndị otu IMN - bụ otu ndị ofufe Shia - na-eme ngagharị iwe kemgbe afọ 2015 gọọmentị Buhari nwụchịkọrọ onyeisi ha bụ Ibrahim el-Zakzaky.

Gọọmentị ji el-Zazkzaky agbanyeghi na ulọikpe enyela iwu ka atụghapụ ya.

Dayo Akata bụ onyeisi ndị ọkaiwu Naịjirịa gwara ụlọ ntaakụkọ Reuters na ụlọikpe enyeal ha ikike imachị otu IMN.

Mana, ọnu na-ekwuru ndị IMN bụ Ibrahim Musa gwara BBC na ha amatabeghị maka atụmatụ a, mana ya bugoduru eziokwu, ọgaghị eme ka ha kwụsị ime ngagharị iwe maka onyeisi ya e ji.

Ọnụ na-ekwuru Onyeisiala Buhari bụ Garba Shehu gwara BBC na ọ bụ eziokwu na ha ga-esoro ihe ụlọikpe kwuru maka IMN, aman onweghi etu atumatu ahu ji metụta ndị ofufe Shia.

"Enwere nde kwa nde mmadu sonyere n'ofufe Shia na Naịjirịa achọghị nsogbu ma ncha. Gọọmentị na ha adịghị ese okwu. Onweghi onye ga anọchịrị ndị a n'ụzọ ime ofufe ha," bụ ihe Maazị Shehu kwuru.

O kwuru na ọ bụ "ịmachị ihe IMN na-eme ka gọọmneị chọrọ ime."

Abubakar Malami bụbụ Minista na-ahụ maka Ikpe na Onyeisiala Buhari

Ihe Ụlọikpe Kwuru

Akwụkwọ si ụlọikpe Ọkaikpe Tionye Maha kpebiri na "site ugbua gawa, onweghi ihe mere a ga-eji nye ụfọdụ mmadu ohere ịkpọ onwe ha Shia."

O kwuru na ụlọikpe nabata arịọrịo onwetere ịmachị otu ahụ si n'aka gọọmentị etiti Naịjirịa.

"N'iji machie otu a, ulọikpe na-enye Minista na-ahụ maka ikpe iwu ka edepute imachi a n'ime akwụkwọ mgbasa ozi abụọ dị na Naịjirịa."

Ndị IMN malitere ime ngagharị iwe n'afọ 2015 n'Abuja nakwa ebe ndi ọzọ na Naịjirịa.

N'izu gara aga, mmadụ 11 so n'otu ahụ nwụrụ mgbe hau na uweojii zutere.

Ndị uweojii na-ebokwe ha na ha gburu otu onyeisi ndị uweojii n'Abuja.

A na-ele anya na gọọmentị Naịjirịa maọbụ ngalaba na-ahụ maka ikpe ga-ekwupute mmachị IMN.

Nke a mee, IMN ga-abụru otu abụọ gọọmentị machịrị, dịka ha machiri otu "Indigenous Peoples of Biafra" nke eji Ipob mara n'afọ 2017.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anyị agaghị amachị ndị Shia ife ofufe ha - Buhari


Ejighị 'Incident Form' ga-akwụsị nrụrụaka na-aga na ntuliaka

O kwuru na INEC na-agba mbọ ị gbanwe 'card reader' ahụ ka onweike rụọ ọrụ zuru oke na ntuliaka n'abịa.

O ji kwa ohere ahụ na-adọ ndị mmadụ na ndị ndọrọndọrọ ọchịchị aka na ntị na-asị ha n'oge iji akwụkwọ ntụliaka aghọ aghụghọ a gaala.

 Ezeonu sị na a ga-ebido ndenye aha na ntụliaka otu mgbe iji mee ka ihe na-aga ọsọ ma hapụ igbu oge.

Ọ gwakwara ndị na-azọ ọkwa dị ịcheiche na ndị nkwado ha, sị ha gbaa mbọ gbasa ozi ha nkeọma maka na ohere ị me nrụrụaka agaghị adị ma ntuliaka bido.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

INEC: Igwe 'card reader' ga-arụ ọrụ nkeọma na 2019


Ejije 'New Masqurade', 'Things fall apart', na Jagua Jagua so n'ejije nyere ndị mmadụ ọṅụ n'afọ ndị gara aga

Mana e wepụ ejije, egwu na akụkọ ụwa, igwe TV ga-abụ akpati nkịtị.

Ọtụtụ ejije jupụtara na TV taa, nke e ji akụzi ihe, enwerị obi aṅụrị nakwa agbasa ozi dị mkpa dị icheiche.

Ị jụọ ndị ntorobịa ugbua aha ejije TV ha ma, ị ga-anụ ihe dịka 'The Johnsons', 'My flatmates', dịrị gawazie.

Mana ejije ndị a nwere ndị tọrọ ha, ndị a kpụ n'ọnụ na Naịjirịa malite n'afọ iri abụọ ruo afọ iri isii gara aga.

Akụkọ a bụ iji kọọrọ ndị ntorobịa ihe ejije TV dịka ya n'afọ ndị gara aga, ma chetakwara ndị okenye ụfọdụ ejije ndị kpara ha obi ọma.

1. Zebrudaya (New Masqurade)

Ndị so mee ejije 'New Masqurade

N'afọ 1974 ruo n'etiti afọ 1990 ga, ka ejije a bụ 'New Masqurade wuru ewu.

Ihe ọtụtụ ji mara ejije a n'oge ahụ bụ 'Zebrudaya', nke bụ aha onye a kacha mara na ya bụ ejije.

Otu egwu e ji mara ya bụ 'Eddie Kwansa bio bio, izu ka mma na nne ji o, bịa o bịa'.

Ọ bụ ụlọọrụ ntaakụkọ 'East Central State Broadcasting Corporation', nke mechara bụrụ 'Nigeria Television Authority' (NTA) Enugu, chịkọbara ejije a.

Ndị so n'ejije a gụnyere:

N'ime ndị niile so n'ejije New Masqurade, naanị Chika Okpala (Zebrudaya) bụ onye ka na-apụta n'onyonyo

N'ime ndị a niile, naanị Chika Okpala bụ onye ka na-apụta n'onyonyo n'ejije ndị e ji ere ahịa (adverts) ugbua.

2. Okonkwo (Things Fall Apart)

Ọ bụ odogwu Igbo bụ Chinua Achebe dere akwụkwọ ọ kpọrọ 'Things fall apart' n'afọ 1958.

Mana n'afọ 1987 ka ụlọọrụ NTA tinyere ya n'ejije nke na-egosi na TV kwa izuụka nke wuru ewu ma kpọtụọ akpọtụ n'oge ahụ.

Ejije a kọrọ akụkọ maka otu nwoke aha ya bụ Okonkwo nakwa etu o si gbaa mbọ ichekwa omenala obodo ya bụ Umuofia oge ndị ọcha batara.

Ndị so n'ejije a gụnyere:

Pete Edochie kpara agwa dịka Okonkwo n'ejije 'Things Fall Apart'

3. Village Headmaster

Ejije a so n'ejije nke mbụ nke ụlọọrụ NTA mepụtara, ma bụrụkwa nke kacha mee ogologo oge na TV.

Ya bụ ejije nke malitere n'afọ 1968 ruo afọ 1988, kọrọ akụkọ maka obodo a kpọrọ Oja, nke eze... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Zebrudaya, Okonkwo, Jagua na ejije TV ise nyere ndị mmadụ ọṅụ n'afọ olemole gara aga


Ejiji ndị ndị Igbo pụụ iche nke ụkwuu

N'ala Igbo, nwoke gara ịlụ nwaanyị ga-amara na ọ bụghị sọọsọ nwunye ya ka ọ na-alụ. Ọ na-alụkwa ndị be ya niile. N'otu aka ahụ, nwaanyị na-alụ di na-alụkwa ndị be ya. N'ihi nke a, onye ọbụla siri n'ezinụlọ ha abụọ na-etinyekọta aka ịhụ na mmemme gbasara ndị a na-achọ ịlụ onwe gara nke ọma.

Ihe ukwu nke dị n'alụm di na nwunye bụ uwe ha ga-eyi n'ahụ makwa nke ndị ga-abịanụ ga-eyi.

Ndị a bụ uwe dị icheiche ndị be anyị na-eyi n'ala Igbo.

Ejiji pụrụ iche

Uwe nwaanyị na-alụ dị na-adị iche maka ọ bụ ya ka onye ọbụla ga-ekiri ụbọchị ahụ. Nke nwoke na-apụkwa iche nke ya.

Ọ bụnwaanyị ka onye ọbụla ga-ekiri ụbọchị ahụ.

Ọtụtụ ụmụ nwaanyị na-eme ịgbankwu na-eyị uwe elu na nke mwụda. Ọbụghị iwu na uwe a ga-enwe otu agwa, mana agwa akwa nwaanyị ga-eyi ga-emejurịta ibe ya.

Aka uwe elu a nwere ike ịkwụsị ebe ọbụla. E nwere ike iji ọla akwa dị icheiche achọ ya mma. Uwe mwụda bụ ụdịrị akwa na-amasị ndị ibe nke nwunye na ndị agbọghọ bịara mmemme a. Ndị nwaanyị lụrụla di na-adị ama akwa n'ukwu.

Ndị nwoke na-eyi uwe elu na traụza. Ụfọdụ na-ama akwa n'ụkwu.

Uwe isi

Nke a bụkwa uwe ọzọ dị mkpa n'ejiji alụm dị na nwunye dịka omenaala Igbo sịrị dị.

Ọdụ ịnyịnya, okpu na ọla olu bụ ụfọdụ ihe eji achọ mma

Nwaanyị nwere ike ịsụ ịchafụ n'isi. E nwere ike itinye ola uwe n'ịchafụ nke nwaanyị ka ọma ezigbo mma. Nwoke na-ekpu okpu isi. O nwere ike ịbụ okpu na-acha uhie uhie, edo na ndị ọzọ.

Ọla, akpụkpọ ụkwụ na ihe ndị ọzọ

Uwe a na-eyi n'igba nkwụ nwaanyị anaghị ezu oke ma ọbụrụ na ola dị icheiche adịghị na ya. Ọla ọcha, ọla edo, kọral, ọdụ na ọla a na-etinye n'akwa. Ha juru eju. Nwaanyị na nwoke na-agba uwe olu na nke aka. Ọzọkwa, nwaanyị na nwoke nwere ike iji ọdụ ịnyịnya. Nwaanyị nwekwara ike iji akụpe n'aka ma ọ chọọ.

Abịa na akpụkpọ ụkwụ, ndị nwaanyị na-eyi akpụkpọ ụkwụ mara mma. Ufọdụ na-eyi nke dị elu maọbụ nke ala ka ha nwe ohere ịgba egwu. Nke ndị nwoke bụ nke e ji akpụkpọ anụ mee.

Mkpọrọ na-eme ka ejiji nwoke

N'ikpeazu, nwoke nwere ike jide mkpọrọ o ji aga ije.

Akụkọ ndị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ejiji ndị ndị Igbo pụụ iche nke ụkwuu

Ndị Afrịka ọkachasị ndị Igbo, na-ewere ya na ọ bụ ezigbo ihe ka nwaanyị gosi na ọ lụọla di ma o bido ịza aha di ya.

Naanị ọbere pasentị ndị mmadụ bụ ndị na-anaghị atụgharị aha e ji mara ha tupu ha alụọ di, ebe ọbere pasentị bụkwa ndị na-etinyekọta aha di ha na nke nna ha ọnụ.

Nwoke ọ ga-aza aha nna nwunye ya n'ala Igbo?

Ọ bụghị omenaala ndị Igbo na nwaanyị ga-aza aha di ya dịka usoro Bekee na-akpọ 'surname' mgbe gboo, mana ugbua, ndị Igbo anabatala usoro Bekee ji eme ya. Nwaanyị na azazị aha di ya, mere o ji bụrụzịa omenaala nke ọgbara ọhụrụ.

Ya mere, ọ ga-abụ ihe mgbawoju anya ma nwoke Igbo sị na ọ bụ aha nna nwunye ya ka ọ ga-aza.

Ndị ụmụnna ya nwere ike inyocha ya ka ha nwee ike ibo nwunye ya ebubo na o ji ọgwụ kechie ya. Ha nwekwara ike iwe ya na ọ gọpụla onwe ya n'ezinaụlọ ha, ma bụrụzịa onye ezinaụlọ nwunye ya.

Ajụjụ dị iche iche bụ ihe ụmụnna ya ga-akpụ n'ọnụ dị ka:

Mana, mgbe ochie, e nwereike jiri aha nwaanyị a ma ama, mara di ya. Ọmụmaatụ: Ọ bụru na "Nwaanyị Ọcha" bụ nwunye Okechukwu, ma bụrụkwa onye a ma ama, a ga amaatụ Okechukwu ka "Okechukwu Nwaanyị ọcha". Nke bụ etu Igbo ji akpọ aha.

Ya mere onye odee akwụkwọ a ma ama bụ Chimamanda Ngọzị Adichie jiri kwuo na "aha nna" adịghị oke mkpa n'ala Igbo na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere.

O kwuru nke a oge a jụrụ ya ihe kpatara o ji aza aha nna ya n'agbanyeghị na ọ lụọla di.

Ọ sị na ụfọdụ ndị na-ekwu na enweghị ihe o ji omenaala Igbo kpọrọ kpatara o ji ọnaghị aza aha di ya; mana "ha amaghị na n'ezie 'aha nna' adịbughi n'ala Igbo mgbe gboo, ọ bụ ndị Bekee wetere ya".

Ihe ndị mmadụ kwuru maka ịza aha nwunye ha

BBC Igbo jụrụ ndị mmadụ ọnọdụ nwere ike ime ka ha zaa aha nna nwunye ha, lee ihe ha kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Omenaala Igbo ọ ga-ekwe nwoke zaa aha nwunye ya?


Ekbebiela ebe a ga-agba Iko Mbaụwa 2026

Nke a pụtara taa na Rọshịa ebe a na-eme asọmpi Iko Mbaụwa 2018.

Mba ndị ahụ meriri mba si Afrịka bụ Moroko, iwere ohere ahụ.

Mba atọ ndị a jikọrọ aka ji votu 134 merie ndị Moroko bụ ndị nwere votu 65.

Ya bụ Iko Mbaụwa nke 2026 ga-abụ ọkacha n'Iko Mbaụwa maka na mba 48 ga-etinye ọkpa na ya bụ otu ịba na mkpụrụ ụbọchị iri atọ na anọ (34).

Nke a ga-eweta asọmpị iri asatọ (80) zuru ezu.

N'ọṅụ ya onyeisi egwu asọmpị dị n'aka bụ Carlos Cordeiro, sị na obodo atọ a "bụ otu n'ime egwu bọọlụ".

O kelere ndị mbaụwa maka ugwu a kwanyeere ha site n'inye ha ohere ịkwa ọbịa Iko Mbaụwa a.

N'ime mba 211 so na Fifa, 200 mere ntuliaka n'ọgbakọ nke 68 ha nwere na Mekziko taa bụ Wenezde, ebe a chọrọ ihe dịka 104 votu iji nwee meri na ya bụ ntuliaka.

Mba Gana esoghị na ya bụ ntuliaka maka mmachi gọọmenti ha machiri ha maka ebubo mpụ eboro ndị ọrụ ha.

Ụmụ obere mba so Amerịka dịka Guam, US Vegin Islandị na Puerto Rico esokwaghị mee ya bụ ntụliaka.

Cheta na Mekziko (1970 na 1986) na mba US (1994) akwabuola mbaụwa ọbịa Iko Mbaụwa a.

Ndị mba atọ bụ US, Kanada na Meziko eritela ịkwa mbaụwa ọbịa

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọṅụ juru Amerịka, Kanada na Mekziko obi taa - Iko Mbaụwa 2026


Ekenze kwesiri ịnọchị Eze Madumere bụ onye akụkọ pụtara ụnyaahụ na a chuturu ya n'ọkwa ahụ ebe ọ bịaghị zara ọnụ ya maka akwụkwọ a gbara ya.

Ikpe ụlọikpe ahụ bịara taa dịka a chọrọ ibodo idu Ekenze iyi ọrụ ahụ.

Imo Steeti: Ọfọrọ ọnwa atọ ka achabie ikpe Madumere

Ọkaikpe steeti ahụ bụ Miletus Nlemadimgwara ndị gbakọrọ maka mmemme idu iyi ọrụ ahụ maka ya bụ ikpe nke mere e jiri kwụsị ya bụ mmemme.

Cheta na nchutu e mere Eze Madumere mejọrọ iwu ụlọikpe nyere n'ụtụtụ ụnyaahụ ịkwụsị usoro nchutu ya.

Ọkaikpe Ben Iheka nyere iwu ka a kwụsị usoro niile e ji maka nchutu Madumere rue mgbe a ga-eme mkpesa maka ikpe ahụ ma kpezie ya.

Mana ndị ụlọomeiwu steeti ahụ gara n'ihu chutuo ya ụnyaa.

Madumere kwuru na ya ga-aga ụlọikpe maka nchụda ya.

BBC Igbo gbara mbọ inweta ụlọomeiwu Imo ka a mara ihe ga-emezi mana onweghi ony zara oku.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ụlọikpe akwụsịla ịṅụ iyi ọrụ Ekenze dịka osote gọvanọ n'Imo steeti


Ekpo si na ya ka kwu chim na PDP

Ya mere ndị mmadụ ji a sị ka ndị ndọrọndọrọ ọchịchị kwupụta pati ha kwụ n'azụ.

Nke na-eme ugbua bụ na osote gọvanọ Akwa Ibom steeti bụ Moses Ekpo, bụ onye a sị tichara aka na ọkpa wee tinye akwụkwọ arụkwaghịm ụnyaahụ.

Maazị Ekpo, onye ndị ntaakụkọ ụfọdụ kwuru na ọ ga-esoro onye bụbu gọvanọ steetị ahu bụ Godswill Akpabio gafe pati APC, bụkwa onye akụkọ na-ekwu na ọgọrọla ụkwụ na aka.

Ekpo kwukwara na ya ka nọ na pati Peoples Democratic Party (PDP).

Ọnu na-ekwuru Ekpo bụ Ekikere Umoh bu onye kwuru nke a.

Ọ si na njem Ekpo gara ugbua bụ ozi aka na-achị steeti ahụ bụ Udom Emmauel ziri ya. Ozi a metụtara nzụkọ ndị Ati Annang nwere na obodo New York dị na mba Amerịka.

Cheta na akụkọ nọ n'ikuku na-ekwu na Godswill Akpabio na-ejikere ị maba pati na-achi Naịjirịa bụ APC.

Unyaahụ, Akpabio na onyeisiala Muhammadu Buhari nwere mkparịtaụka na London. Mana, ka ndị mmadu ka na-eme ka ha ọghọta ihe nzụkọ ahụ pụtara, foto pụtara na Twitter na-egosi ya na onyeisi APC bụ Bola Tinubu.

Amabeghi etu okwu a ga-esi gaa, mana etu obụla asị gba ya bụ egwu, anya anyị ga-adị na ya, ịhu na unu nụrụ ya.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ekwensi bụ onye isiojii mbụ nwetara ọkwa 'director' na mịnịstrị mgbasaozi na Nịjirịa, mana ọ hapụrụ ọrụ ahụ sonyere Biafra

Ihe e jikarị mara Ekwensi bụ ide akwụkwọ, mana ọrụ ọ rụrụ oge a lụrụ agha Naịjirịa na Biafra sokwa n'ihe e ji mara ya.

Lee ihe ndị ị kwesịrị ịma maka Cyprian Ekwensi:

Cyprian Ekwensị bụ onye nkuzi, onye nlekọta ọhịa (forester), onye mmepụta ọgwụ (pharmacist), onye mgbasa ozi (broadcaster) nakwa onye mmepụta ejije (film maker)

Cyprian Ekwensi na agha Biafra

Cyprian Ekwensi bụ onyeisi mgbasa ozi mba Biafra n'oge ahụ

Oge ọgụ Biafra malitere, Ekwensi hapụrụ nnukwu ọkwa o ji na ngalaba mgbasaozi nke gọọmentị Naịjirịa, wee sonyere Biafra.

E nyere ya ọkwa onyeisi mgbasaozi nke Biafra n'oge ahụ.

Lee onyonyo gosiri nke a dị ka ụlọọrụ ntaakụkọ 'Africa Press' si wepụta:

Oge agha kwụsịrị, Ekwensi malitere ire komkom rọba iji chụta ihe ọ na-eri, n'ihi na ọrụ ya na ngalaba mgbasaozi Naịjirịa alaala.

Lee ihe o kwuru oge otu onye ntaakụkọ n'oge ahụ gbara ya ajụjụ ọnụ maka ya:

Akwụkwọ Cyprian Ekwensi degara

Ekwensi dere ọtụtụ akwụkwọ a nụrụ aha ha anụ n'ụwa niile.

Akwụkwọ mbụ o dere bụ n'afọ 1947, mana tupu ọ nwụọ, o bipụtara akwụkwọ karịrị iri anọ (40).

Malite n'afọ 1960 Naịjirịa nwetara nnwereonwe ya, Ekwensi na-ede opekatampe otu akwụkwọ kwa afọ.

Akwụkwọ ya bụ 'Jagua Nana' bụ nke a ga-asị kacha wuo ewuo.

Lee ụfọdụ akwụkwọ ndị o bipụtara:

Cyprian Ekwensi ji akwụkwọ ya bụ Jagua Nana wee rite nturuugo pụrụ iche a kpọrọ 'Dag Hammarskjöld International Prize in Literature', n'afọ 1968.

Ka afọ ya gbagotewere, Ekwensi sonyekwara ụlọọrụ ntaakụkọ 'Drum Magazine' dịka onye odee nke bekee kpọrọ 'columnist'.

Na 2001, Naịjirịa nyekwara ya nkwanye ugwu dịka 'Member of the Federal Republic' (MFR)

Nwa Cyprain Ekwensi bụ George Ekwensi bụ onyeisi otu 'Cyprain Ekwensi Foundation'

Nwa ya nwoke bụ George Ekwensi kwuru na nna ya abaghị oke ọgaranya.

Ọ bụ nwa ya nwoke a na-elekọta otu a kpọrọ 'Cyprain Ekwensi Foundation'.

Ọrụ ha bụ ime ka agụmakwụkwọ na-abawanye na Naịjirịa, nakwa inyere ndị nwunye... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Cyprian Ekwensi: Dike si n'ọkwa 'Director' malite ire komkom rọba n'ihi ịhụnanya Biafra


Ekweremadu anọọla ụlọomeiwu Naịjirịa afọ 11, nke mere ka ọ bụrụ onye omeiwu kachasị nọrọ ogologo oge n'ụlọ ọrụ ahụ

Ọgbakọ a nke e mere n'izu ụka mbụ n'ọnwa Julaị n'obodo Malta họpụtara Taullant Balla nke si ụlọomeiwu Albania dịka onyeisi mbu, ebe osote onyeisi ụlọomeiwu ukwu Naịjirịa bụ Ike Ekweremadu bụ onyeisi kọmiti na-ahụ maka imepụta iwu na ya.

Onyeisi ọgbakọ ukwu a mutara ọgbakọ nke nta (IPTP) a bụ Ahmed bin Mohammed Al-Jarwan, kwuru na dịka mbaụwa niile na-agabiga mkpasuiwe, esemokwu dị n'okpukpere, iyi egwu, ịhọ otu, oke ogbubgu nakwa ndị ọzọ, ọgbakọ a ga-enye aka iweta udo.

Al-jarwan kwuru na ọ bụghịzị sọsọ na mpaghara ndị omeiwu na-anochite ka ha ga na-anwa oke ha, na ha kwesiri ịgbasapụ aka udo nye mbaụwa niile.

Ihe ọkwa Ekweremadu pụtaara Obodo Naịjirịa

Onye ndụmọdụ n'ụlọọrụ Ike Ekweremadu bụ Uche Anichukwu gwara BBC Igbo na ọnọdụ ọhụrụ a bụ nnukwu ihe meere ndị Naịjiria nakwa ndị Igbo.

O kwuru na e ji iweta udo mara Ekweremadu mgbe ọ chịburu n'ụlọomeiwu nke 'Economic Community of West African States (Ecowas)'.

Anichukwu kwuru na Ekweremadu na ndị omeiwu ndị ọzọ si n'akụkụ mbaụwa niile n'ọgbakọ a ga na-atụgharị uche ma mepụta iwu dị iche iche ga-enyeaka iwebata udo na mbaụwa.

Gere ihe o kwuru n'uju ebe a:

Etinyela udo Naịjirịa n'aka Ekweremadu ọzọ

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ndị Igbo kwenyere n'ụkpụrụ 'nye anyị nke ruru anyị' - Onye ndụmọdụ Ekweremadu


Ekweremadu, nwụnye ya na nwa ya nọ n'ụlo ya mgbe ndị a ji egbe bata

Onye bụbu osote onyeisi ndị Sịnetị bụ Ike Ekweremadu sị na obi adịghị ndị Igbo n'ime ọnọdụ ha nọ na Naịjirịa, na e nwere ọtụtụ ihe kpatara nke a.

O kwuru nke a n'ọgbakọ ọmụmụ ihe nke ncheta ọnwụ Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu n'ụbọchị anọ nke Nọvemba, 2019 na Mahadum Ojukwu dị n'Anambra Steeti.

Ekweremadu bụ onyeisioche ọgbakọ a sị na ọ bụ ezughi oke dị n'obodo Naịjirịa butere mkpasu iwe niile a.

Ọ sị na o kwenyere na ndị Igbo ga-egosipụta ike ha n'uju maọbụrụ na a hazigharịa Naịjirịa.

N'aka nke ọzọ onye zọburu ọkwa onyeisiala n'aha pati Young Progressive Party bụ Kingsley Moghalu sị ka Yakubu Gowon bụbu onyeisiala Naịjirịa ka o kwuo eziokwu maka ogbugbu e gburu ndị Igbo n'oge agha.

Ọ sị na ọ bụ ihe ọjọọ ka Naịjirịa soro na-eme emume ncheta ogbugbu ndị mmadụ na Rwanda ebe e mere nke ka njọ na Naịjirịa na-ekwupụtaghị ya.

Bianca Ojukwu ekwuola obi ya

Bianca Ojukwu bụ onye meriri n'asọmpị 'nwaanyị kachasị maa mma' na Naịjirịa nke afọ 1988

"Obiano, ihe ncheta Ojukwu hapuru anyị na-anwụ n'ihu gi?"

Nke a bụ okwu Bianca, nwunye Odumegwu Ojukwu kwuru n'emume ncheta Dikeogu bụ Dim Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu n'Awka.

O kwuru na gọvanọ steeti ahụ anaghị etinye anya na mkpụrụ Ojukwu kụrụ maka ndị Igbo.

Bianca, onye bụbu onye nnọchite anya Naịjirịa na mba Spen, bere akwa a na ya bụ ọgbakọ emere na Igbariam, Anambra steeti.

O kwuru na All Progressives Grand Alliance (APGA) bụ pati nko Ojukwu hibere sọ na ya bụ ntọala.

Bianca kwara arịrị na Gọvanọ Obianọ abịaghị ya bụ emume dịka ọ mere na nke mbụ.

Ọ gwara osote gọvanọ steeti ahụ bụ onye nọchitere anya gọvanọ ahụ ya zie ya na "ọtụtụ ntọala Ezeigbo hibere na-anwụ n'ihu ya".

"Zie ya na enweghị ajọọ mmụọ nọ ebe a".

Bianca bokwara Obiano ebubo ịgbahapụ ndị niile nyeere ya aka ịrigote n'ọkwa gọvanọ.

O kwukwara na ọ dịka ka akpachapụru anya ịbịachi ahụhụ a tara n'agha Biafra nke ga-enyere ndị mmadụ aka ịmata ebe ha na-aga.

Anambra na Delta kee nkwụcha maka idemmiri

Edo, Anambra, Delta, Bayelsa na... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Odumegwu Ojukwu: Obi adịghị ndị Igbo mma n'ọnọdụ ha nọ na Naịjirịa


Ekwugbeghị mgbe a ga-emegharị ntuliaka a

O kwuru na ọnuọgụgụ vootu niile a tụrụ na ya bụ ntuliaka gosiri na ihe kewara pati abụọ nọ n'isi erụghị mmadụ ole nwereike ịtụ vootu na 'ward' ndị nke akagburu.

Ndị mmadụ nwereike ịtụ vootu ebe a ga-emegharị ntuliaka a dị mmadụ 3598. Ihe PDP jiri gaa APC na ntuliaka a bụ 353.

Nke a mere na agaghị ekwunwu na onwere onye meriri ntuliaka a.

Ya mere, a ga-emegharị ntuliaka na 'ward' abụọ dị n'okpuru ọchịchị abụọ n'Ọshụn steeti.

Ugbua, ọ pụtara na-amabeghị ụbọchị a ga-emegharị ya bụ ntuliaka.

Nchịkọta vootu ole PDP nwetara bụ 254,698, ebe APC nwetara 254, 345; SDP nwetara 128,049.

BBC gbara Minista na-ahu maka mgbasa ozi bụ Lai Mohammed ajụjụ ọnụ maka etu ntuliaka siri pụta.

Maazi Mohammed si na obi adịghị amapụ pati ya, ma kwukwa na etu a osi kwụru gosiri ndị otu ha na Oshun na PDP abụghị pati eji egwu egwu.

Mana, okweghi ịgwa BBC etu ha si akwado maka mmegharị ntuliaka a, makana ọ sị na ọ ga-abụ ịgbara PDP ama.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Osun State election result: A ga-emegharị ntuliaka


Ekwụeme bụ onyeamama na ndọrọndọrọ ọchịchị na ala Naịjirịa

E bidoro mmemme a ga eji kwa ozu ya n'ụbọchị orie bụ abalị 19 Jenụwarị.

A ga akwanyere Ekwụeme ugwu n'ebe a na-akpọ Ọkpara Square n'Enugu ebe elekere anọ ehihie taa tupu ebula ya n'obodo ya bụ Oko na Anambara steeti.

Ekwueme nwụrụ n'ụlọọgwụ na London n'ụbọchị eke 19 Novemba 2017 afọ gara-aga.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Electricity workers: Ha gbara abụbụ ọrụ n'Enugu nakwa steeti niile

N'ụlọọrụ TCN dị na Abuja, ndị ọrụ pụtara kwụsị ngagharịwe ndị ndị TUC na-eme ma kwuo na ha na-emebisiri ha ihe.

Na Rivers steeti, onyeisi ndị TCN bụ Austin Jonah kwuru na ha nweteghị ozi ngagharịwe a n'oge mana ha ga-ebido ụbọchị Tusde na-abịanụ.

Cheta na Otu jikọrọ ndị ọrụ na Naijiria bụ TUC nke Enugwu agbachiela ụlọ ọrụ n'enye ọkụ latrik bụ "Transmission Company of Naijiria" (TCN) n'aha ịchafụ.

Ndị ọru bukakwụkwọ edepụtara iwe ha, wee na-agagharị n'gburugburu.

Onye isi TUC Enugwu bụ Comrade Igbokwe Chukwuma Igbokwe du ndị ọrụ TCN were zọchịe n'ụlọ ọrụ ahụ ime ngagharị iwe maka mmegbu ha sịrị na onye isi kachasị ụlọ ọrụ ahụ na-emegbu ndị ọrụ.

Ndị ọrụ ahụ ji iwe mechie ụzọ esi aba na ya bụ ụlọ ọrụ, buru akwụkwọ ha depụtara iwe ha ma na-agụ egwu ka obi dị ha.

Igbokwe kwuru na GU Mohammed bụ onye isi ụlọ ọrụ ahụ na-ejị ndị ọrụ ụgwọ, na-enye ndị mmadụ akwụkwọ nkọwa ajọ agwa etu osiri masị ya.

Ndị otu TUC depụtara mkpa ha chọrọ ka ndị isi ụlọọrụ TCN mere ha

Ha kwukwara na o na-ebutu onye ọbụla gosiri iwe ya n'ọkwa na-eleghị anya n'azụ.

Otu onye ụlọ ọrụ TCN so na-eme ngagharị iwe bụ Ogbonna Hillary kwara arịrị na onye isi ha bụ UG Mohammed ga alarịrị n'ọrụ n'ihi na ọchịchị ya bụ Eze onye agwalam.

Ndị ọru bukakwụkwọ edepụtara iwe ha, wee na-agagharị n'gburugburu.

Ogbonna kwuru na orubere ha niile bụ nke akwụsịrị ịkwụ ha n'ịhị na ha jụrụ ndị isi ajụjụ.

Ndị ọrụ ahụ boro Mohammed ebubo na akụrụngwa latrik karịrị akpati puku asaa na ụma gọmenti tụlatata n'afọ gara aga bụ nke Mohammed agwaghị ha ka osiri gaa rue tata.

Ode akwụkwọ ndị TUC Enugwu bụ Ben Asogwa kwukwara na ha agaghị ekwe ka mmadụ banye ma ọ bụ pụọ na ụlọ ọrụ ahụ tata ganye na gọmentị emere ha ebum n'obi ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Elu 'control tower' n'ọdọụgbọelu Anambra

Dịka ha jri kwuo, ọdọụgbọelu a ga-abụ nke na-ahụ maka ntụbata nakwa mbupu ngwaahịa dị iche iche.

BBC Igbo gara njem nleta ya bụ ọdọụgbọelu.

Lekwa foto ndị si ebe ahụ pụta:

Ụlọọrụ ọdọugboelu Anambra

Ka 'control tower' ọdọ ụgbọelu Anambra sị dị

Ụlọ ebe a na-eche ụgbọelu n'ọdọụgbọelu Anambra

Ụlọ ebe a na-eche ụgbọelu n'ọdọụgbọelu Anambra

Okporoụzọ mfepụ ụgbọelu ọdọụgbọelu Anambra

Okporoụzọ mfepụ ụgbọelu ọdọụgbọelu Anambra

Okporoụzọ mfepụ ụgbọelu ọdọụgbọelu Anambra

Ọdọụgbọala n'ọdọụgbọelu Anambra

Ihu ụlọọrụ ọdọụgbọelu Anambra

Okporoụzọ mfepụ ụgbọelu ọdọụgbọelu Anambra

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra state airport photos: Lekwa ka ọdọụgbọelu ọhụrụ a na-arụ n'Anambara steeti dị n'ụbọchị Eprelu 21, 2021


Emechiri ụgbọala ịgba n'okporoụzọ ụfọdụ maka ọbịbịa onyeisiala Muhammadu Buhari na Lagos steeti

A na-ele anya na onyeisiala Muhammadu Buhari ga-abịa isi obodo Legọs maka mmepe ọdọụgbọala, ga-erute n'ọdọụgbọelu ahụ n'elekere nke iri na otu nke ụtụtụ a.

N'ihi mkpọchi akpochiri ọtụtụ ụzọ, ndị mmadụ ji kwu ga ihe karịrị nkeji iri atọ maọbụ otu elekere tupu ha eruo ebe ndị na-abanye ụgbọelụ na-anọ.

Mmechị a nke bidoro ụnyaahụ, dịka ndị njem siri kwuo, mekwara na ndị sị mba ọzọ febata n'ọdọụgboelu Legọs na-eji ụkwụ ga ogologo ije tupu ha erute ebe ha ga-abanye ụgbọ ga-akwọga ha ebe ha na-aga.

Ụfọdụ ndị mmadụ  na-egosi iwe ha na mkpọchị akpọchiri ezi na ụzọ na Lagos maka ọbịbia onyeisiala n'elu igwe okwu, Twitter.

Henry Okelue kwuru: "Aghọtaghị m ihe mere e jiri mechie Legos maka njem onyeisiala. O bi n'Abuja na-agagharị n'etiti anyị kwa oge ma onwebeghị oge emechiri ya ọbụladị otu ụbọchị."

Inibehie Effiong kwuru : "E mechie Legos maka njem Buhari. Ndị amala enweghị ike ịgagharị. Egbosara njem ụgbọelụ. E kweghị ka ụgbọala ga n'okporo ụzọ banyere ọdọ ụgbọelu. E mechiri ọrụ ndọ ọrụ boyibo. Ma gị asị na isi dị ndị ndu anyị mma?"

A na-ekwukwa na steeti Legọs ga-efu ihe ruru ijeri naịra 200 maka mmechi emechiri ahịa na ebe ndị ọzọ maka njem onyeisiala na-eme.

Onyeisiala ga-anọ mkpụrụ ụbọchị abụọ na Legọs dịka ọ ga-emepe ọdọụgbọala a rụrụ ọhụụ na Legọs.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Njem Buharị na Legọs: Ndị njem ụgbọelu tọrọ atọ na Legọs


Emeka Ihedioha

Akụkọ na-efegharị na-ekwu na Ihedioha nwere ike iwepụ Eze Ohiri n'ọkwa n'ihi ọkụ ọtụtụ ndị mmadụ na-acha ya.

Mana Steve Osuji, bụ ọnụ na-ekwuchitere Ihedioha, gwara BBC Igbo na akụkọ ndị ahụ bụ asi asi.

Osuji kọwara na ndị eze biara kelee gọvanọ abalị abụọ gara aga ma riọ ya ụfọdụ ihe.

"Gọvanọ gwara ha na ya ga-eleba arịrịọ ndị ahụ anya."

"Kedụzi nke bụ ikwanye ya ọkụ n'ike?"

Rochas Okorocha chuturu Eze Cletus Ilomuanya dịka onyeisi ndị Eze Imo Steeti n'ọnwa June 2011, ma họpụta Eze Sam Ohiri ka ọ nọchie ya

Osuji gara n'ihu kwuo na o nweghị mgbe ndị eze ahụ jiri buru akwụkwọ ngagharịiwe bịa ịhụ gọvanọ.

"Onwekwanụghị mgbe ndị mmadụ ji mee ngagharịiwe n'obodo maka ihe gbasara Eze Imo."

"Ya bụ na o nweghi mmanye ọbụla dị gọvanọ n'ahụ maka nke a."

Cheta na Rochas Okorocha chuturu Eze Cletus Ilomuanya bụbu onyeisi ndị Eze Imo Steeti n'ọnwa June 2011, ma họpụta Eze Sam Ohiri ka ọ nọchie ya.

Gbasara onyeisi ụlọakwụkwọ Imsu

Akụkọ kwukwara na ndị mmadụ na-amanye Ihedioha  ka ọ chutuo onyeisi ụlọakwụkwọ Mahadum Imo steeti bu ọkammụta Adaobi Obasi.

Mana Osuji kọwakwara na akụkọ ahụ bụ asị.

Rochas Okorocha

O kwuru na Obasi na ndị isi Imsu ndị ọzọ biakwara kelee Ihedioha abalị abụọ gara aga.

"Onweghi mgbe e ji kwute okwu maka ịchụ onye ọbụla n'ụlọakwụkwọ ahụ n'ọrụ."

Obasi na aka chịburu steeti Imo bụ Rochas Okorocha bụ otu ebe ka ha si.

Ha abụọ bụ ndị Ogboko n'okpuru ọchịchị Ideato South.

Akụkọ ga-amasị gị:

Prof Austin Nwagbara: A dụrụ ihe onyonyo ahụ tinyere m na nsogbu na mahadum Ghana adụ

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Eze Imo: O nweghị onye na-akwanye m ọkụ n'ike ka m chutuo Eze Ohiri - Ihedioha


Emeka Ihedioha na Rochas Okorocha na-arụ onwe ha aka n'ihu kemgbe e mechara ntuliaka 2019

Kedụ onye zitere ndị kuru akụkụ ụfọdụ akpụụ akụ 'Akachi' n'Imo?

Ndị a na amatabeghi ndị ha bụ buru igwe e ji akutu ụlọ were bia ikutu akpụrụakpụ Akachi.

Akpụrụakpụ Akachi

Cheta na ọ bu onye chiburu Imo steeti bụ Rochas Okorocha kpụrụ akpuruakpu a ebe osote onyeisiala Naịjirịa bụ Okammuta Yemi Osibanjo kpuhere na izu ụka abụọ gaara aga.

Ndị onye ntaakụkọ BBC gbara ajuju ọnụ kwuru na ọ bụ n'ehihie Monde  ka ndị  mmadu bịara kwụsi ndị  bịara ịkụda akụrụakpụ Akachi.

Ọgu bịara ida nke mere ka ndịagha ji ụgbọala na-agbafe bịara kwusi were chusaa ndị mmadụ.

Onye odibo pụrụ iche na mgbasaozi nke Gọvanọ Emeka Ihedioha bụ Steve Osuji gwara BBC na Gọọmenti ha amaghi ihe gbasara ikutu akpụrụakpụ Akachi.

Mazi Osuji kọwara na ha ka batara ọchịchị ọhụrụ,na ọ bụghị Gọọmentị nyere iwu ka a kwatuo akpụrụakpụ Akachi.

Gee ihe o kwuru n'uju ebe a:

'Gọọmenti zigara ndị ọrụ nchekwa ebe ahụ ka anyị nwetara ozi ihe na-eme'

Ka ọ si dị, onweghi onye ma ọ bụ ndị kwetere na ọ bụ ha biara ikwatu akpụrụakpụ Akachi.

Kama ụfọdụ ndị mmadụ na-ekwu na ọ bụ onye kpọpuru Govmenti ụlọikpe maka na ya na Govementi na-adọ ala ahụ kụturu Akachi.

BBC ga- ewetere gi akụkọ a n'uju ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Okorocha's monuments: Onye zitere ndị bịara ịkụda ‘Akachi'?


Emeka Ihedioha na Rochas Okorocha na-arụ onwe ha aka n'ihu maka okwu akpaego Imo steeti

Ụlọ ahịa a awakporo bụ nke nwa aka chịbụrụ steeti ahụ bụ Rochas Okorocha.

Ihe a mere ka omere otu ụbọchị ngalaba ahụ wepụtara ebubo na gọọmentị Rochas Okorochaa zuru ụgbọala 67 na akụnaụba ndị ọzọ mgbe ha na-ala.

Ọnụ na-ekwuru Rochas Okorocha bụ Sam Onwụemedo gwara BBC Igbo na ndị bịara ije n'ụlọ ahịa nwa Okorocha  ji ngwa ọgụ.

Ọ gakwara n'ihu sị na ndị bụkọrọ akụnaụba na ego nke ọ sị na ha ka na-enyocha ịmata ole ọ dị.

Mana, onye ntaakụkọ BBC gbara ajụjụ ọnụ sị na ya so ngalaba ahụ gaa ọrụ n'ulọ ọrụ akpọrọ "Ministry of Happiness" nke nwanne Okorocha bụbụ onyeisi ya.

Onyue ntaakụkọ ahụ achọghi ka ekwuo aha ya sị: "Onweghi ihe fọrọ ebe ahụ. Ma akwa mpio, ebukọrọ ha laa."

Maazị Onwuemedo sị na ọ bụ gọọmentị Imo ka ọdịrị edepụte ihe ha sị na-efu na ebe ọ na-efu.

Ọ sị na njem ngalaba nnakọta akụnaụba a gara bụ imegide ndị onweghị ihe ha mere.

Na sọcial media, ọtụtụ mmadụ na-etinye ọnụ n'okwu a.

Ugo Ebujo bụ onye ọkaiwu sị na gọọmentị Ihedioha si ka ekpe Okorochga ikpe ma ka agharị iji ndị akpụ obi ga ya bụ ije.

FCC Jones bụbụ ọnụ na-ekwuru Uche Nwosu - bụ onye ọ bu ụlọ ahịa nwunnye ya ka awakporo - sị na adabaghị ị na-emegide azụmahịa ma na-achọ ka ndị mmadu bubata ego na steeti ahụ.

Achiever Darlington Uchenna Onyelike nyere onyeisi ngalaba nnakọta a bụ Jasper Ndubaku ezigbote ekele.

BBC Igbo gbaliri ịnwete Jasper Ndubaku n'ekwenti mana nke ya gbanyụrụ agbanyụ.

Ọnụ na-ekwuru ndi uweojii na steeti ahụ bụ Godson Orlando Ikeokwu asaghị ekwentị ya oge BBC Igbo kpọrọ.

Akụkọ a ka dị n'ekwu. Anyị ka na-achọ ntụbịrịkọ ya.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihedioha vs Okorocha: Ọ gịnị n'afịọ n'Imo steeti?


Emeka Ihedioha: M ga-edozi ihe mebiri emebi n'Imo steeti

Otu n'ime ihe o kwuru na ọ ga-eme bụ imezi ihe mebiri emebi na steeti ahụ. Gere ihe ndị ọzọ o kwuru n'ihe nkiri a.

Ka ndị mmadụ ka na-enwe aṅụrị maka mmeri Emeka Ihedioha meriri na ntuliaka ọkwa gọvanọ Imo steeti, ndị ọzọ ekwuola ihe ha chọrọ n'aka ya.

Ebe ụfọdụ na-achọ ka ọ rụọ ụzọ, ụlọọgwụ na ihe ndị ọzo, ụfọdụ chọkwara ka ọ kụtuo akpụrakpụ Rochas Okorocha rụrụ.

@JerryWright4 dere na Twitter sị ka Ihedioha lebanye anya n'ihe gbasara ibutu ụgwọisi ụmụnwaanyị Mbaise, maọbụ ka gọọmentị nyeretu ha aka ịkwụ ya bụ ụgwọ mgbe ha chọrọ ịlụ nwaanyị.

Emeka Ihedioha kwere ndị Imo steeti nkwa na ọ gaghị awụ ha n'ala dịka ha si n'aka ntuliaka họpụta ya dịka onye ha chọrọ ka ha chịa.

O kwuru nke a site n'ihe o dere n'elu soshal midia, ebe o dere sị "Ndị Imo daalụ. Mmeri a bụ nke anyị niile! Agaghị m awụ unu n'ala! Okwu m bụ nkwa m na-ekwe!"

Cheta na Ihedioha nwetara vootu 273,404 iji merie ndị ọzọ ya na ha so zọo ọkwa.

Ihe ndị mmadụ chọrọ n'aka ya:

Charly boy si Imo steeti ma bụrụkwa onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị, kwuru sị na ọ na-atụ anya na ọchịchị Ihedioha ga-abụ olileanya nye ndị Imo. Ọ sịkwa ya "kwanyere onwe gị ugwu".

@MrStanleyNwabia kwuru na ihe mbụ Ihedioha kwesịrị ime ma ọ banye ọchịchị bụ ibugharị akpụrakpụ niile ahụ Rochas Okorocha kpụrụ, buga ya n'obodo Rochas.

@DuruchibuzorE kwuru na ugbua ka ọ ga na-alaruzi obodo ya makana Imo steeti esila n'aka "ndị na-akpụ" ihe pụta.

@DaChinagorom rịọrọ ya sị ya gbaa mbọ hụ na o mere ka Imo steeti bụrụ ebe a na-arụpụta ihe dịka Abịa na Anambara.

@iamLORDTM kwuru sị na ọ dị mma na a napụtara ọchịchị n'aka onye chọrọ ime ka ọ dịrị naanị n'ezinaụlọ ya.

@kingpado01 kwuru sị ka ọ gbaghachaa ala ndị "e zuru ezu".

@Buchyogba kwuru sị ya gbaa mbọ rụgharịa ụzọ ndị adịghị mma, kwụọ ndị ọrụ bekee e ji ụgwọ ọnwa, ma nyochaa ọchịchị Rochas.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Emeka Ihedioha: 'Ya nyere anyị aka butuo ụgwọisi ụmụnwaanyị Mbaise'


Emeka Ononamadu bụ onyeisioche Inec Enugwu steeti

Ononamadụ kwuru nke a mgbe ya na BBC nwere nkparịta ụka ụbọchị Monde, Disemba atọ, 2018.

Ọ sị na ọrụ mbụ dị ha n'aka iji mejuputa nkwa a bụ ịme ọnụ ọgụ ndị niile nwere nkwarụ na Enugwu steeti, mata ebe ha bị, ụdị nkwarụ ha nwere na ihe ha maa gbasara ntuliaka a na-abịa.

O kwukwara na nke a "ga-enyere ha aka ịmata udi ihe ndị dị otu a chọrọ iji nyere ha aka mejuputa ebum n'obi ha maka atụm vootu 2019"

Maka ndị nwere nkwarụ n'aka

Ononamadu sị na INEC nyere ohere ịhapụ onye nwere nkwarụ aka ka ọkpọrọ onye ọtụkwasara obi iji nyere ya aka mee mbinye aka ahụ.

"Onye ndụ ahụ agaghị abụ onye amanyere amanye. Ọ ga-abụ onye ike dị n'obi ahụ họpụtara," dịka Ononamadu sịri kwuo.

Ọ sị na INEC na ọgbakọ ndị nwere nkwarụ ka na-enwe nzukọ iji mata ụzọ dị iche iche aga esị nyere ha aka.

Ha na-akpọ ndị mmadụ bịa were PVC ha dịrị njikere maka ntuliaka

Ndị kpuruisi

Ononamadụ sị na INEC ewepụtala akwụkwọ ikike nke ga nyere ndị kpuruisi aka ịme ntuliaka.

Ọnyeisioche a sị na INEC dị njikere ịnye ndị ike ndị n'obi ọzụzụ nke ga-eme ka ha nwee ike mee ya bụ ntuliaka.

Ọ sị na "ndị  a nwere ọzụzụ ga-enyere ndị otu ha na-enweteghị ọzụzụ a aka."

INEC Enugwu na-akwado ọgbakọ pụrụiche iji gee ndị nwere nkwarụ dị iche iche ntị ka ha kwuo ụzọ ha che aga esi nyere ha aka n'atụm vootu 2019.

Ọgbakọ a ga-akpọtụ n'ụbọchị isii nke ọnwa Desemba n'Enugwu.

Ọ sị n'ọgbakọ a ga-eme ka ọnụ rụọ ndị ike dị n'obi n'okwu.

Ọnụ okwu ndị ike dị n'obi

N'aka ọzọ, David Obinna Anyaele bụ onyeisi ndị Centre for Citizens with Disability (CCWD) kwuru na agbanyeghị nkata ha ndị INEC kpara ihu na ndị nwere nkwarụ so mee ntuliaka, mana " ihe ha na ahụ anaghị eju ha afọ?

David sị n'uche ya "ọdịghịm ka ndị INEC ana agba mbọ ihu na ndị ike dị n'obi sọ mee ntuliaka 2019."

Ọmaraatụ na ihe mere na ntuliaka Osun steeti gosiri na ndị INEC ebughị ndị nwere nkwarụ na Naịjirịa n'obi, agbanyeghị ihe a kwere na-nkwa.

Ọ sịkwa na-agbanyeghị, na ndị ụlọọrụ ha bụ CCWD sọkwa INEC agbambọ ihụ na-emere ọnụọgụ isi ndị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2019 Election: Ndị nwere nkwarụ ga-esonye na ntuliaka - INEC


Emeka Rollas bụ onyeisi ngalaba jikọrọ ndị na-eme ejije na Nollywood, gwara BBC Igbo na ọ kubiri daa ma ghara ibilite ọzọ.

O kwuru na e buru ya gawa ụlọọgwụ mana ọ nwụrụ tupu a garuo ụlọọgwụ.

Rollas kwuru na ọ nọ na-arịabu ọrịa, mana ọ gbakere tupu ọdachi a emee.

O kọwaghị ya bụ ọrịa.

Onye ka Ernest Asuzu bụ?

Ernest Asuzu bụ onye na-eme ejije Nollywood, otiegwu, onye na-emepụta ihe nkiri nakwa onye a na-ekiri n'onyonyo kwa mgbe kwa mgbe.

A ma ya dịka onye na-akpakarị agwa dịka ogbu mmadụ n'ejije.

O bidoro wuwe mgbe o mechara ejije Nollywood akpọrọ "Another Campus Queen" n'afọ 90s.

Ọrụ ya ka dịcha ọhụrụ bụ egwu o tiputere ọhụrụ n'afọ 2020 akpọrọ "The Truth."

Asuzu bụ nwafọ Imo steeti mana o toro na Legos dị na Naịjirịa.

Ọkpụrụkpụ ihe maka Ernest Asuzu

Asịrị feghariburu na Ernest Asuzu anwụọla mana ọ pụtara n'oge ahụ kwuo na ọ ka dị ndụ

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ernest Asuzu: Ihe ise ị maghị maka nwa amadi a lara mmụọ


Emeriri otu egwuregwu Argentina na mmepe asọmpị Copa America 2019

Colombia yiri Argentina egwu dika Roger Martinez  na Duuvan Zapata nke columbia jiri goolu otu otu were sị ha "ka emesia".

Ndị madu banyere twitter ikwa Lionel Messi emu.

@Wenko_De_Welco kwuru na ọdịda esighị Messi n'aka.

End of Twitter post, 1

@llsteve20 kwuru na onye ụta dịrị bụ Ousmane Dembele.

@TheYBuhari na-ajụ onye a ga-ebo ọdịda Argentina n'isi?

@ahmerdrufai kwuru na Messi emereghị n'egwuregwu bọọlụ iri ọgbarala n'ime bọọlụ iri na atọ n'izu a

Ha mere nke a n'ihi na ha turu anya na dịka onye soro na otu bọọlụ Barcelona ndị buru Iko La Liga ma kwa dịka onye kacha nye Goolu na ya bu Messi kwesiri ime ka ndị otu ya merie.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Argetina vs Columbia: Ndị nso nso kpụ Lionel Messi n'ọnụ maka asọmpị a


Emir Muhammadu Sanusi rụrụ ọrụ dịka onyeisi ụlọakụ etiti nke Naịjirịa malite n'afọ 2009 rue 2014 tupu o were ọkwa Emir

Akụkọ banyere Ocheeze Kano malitere kamgbe narị afọ iri na ise, nke jupụtara n'agha jihad nakwa mmeri dị iche iche, kamgbe afọ 1903, Kano enweela udo n'obi ọchịchị. Mgbe ụfọdụ, a na-echi mmadụ Emir mgbe onye nke ji ọkwa ahụ nwụrụ.

Kano nwere okpuruọchịchị dị 44 nakwa ọnụọgụgụ mmadụ dị nde 9, nghazigharị ikike ocheeze Emir nwere ga-ahụta ga-eme ka okpuruọchịchị otu Emir nwere bụrụ zie iri. Nghazigharị nke ọtụtụ ndị mmadụ na-atụ ụjọ ga-emebi ikike ọchịchị Emir na steeti ahụ.

End of Twitter post, 1

Iwu a ụlọomeiwu Kano wepụtara nakwa aka gọvanọ ha bụ Abdullahi Umar Ganduje tinyere na ya n'ụbọchị Wednezde 8 Mee, ọchịchị Emir nke Kano nke kaịrị afọ narị abụọ, ahụtala mgbanwe ọhụrụ.

Iwu a ga-eme ka Emir nke Kano Muhammdu Sanusi bụ otu n'ime ndị eze kachasị pụta ihe na Naịjirịa nwere zie naanị otu n'ime ụzọ ise ekere obi ọchịchị ya. Ekewapụtala oche eze anọ ọhụrụ bụ nke ga-enwe ndị Emir nke ha.

"Ọchịchị nwa bekee emetụghị ọchịchị Kano aka etu e ji metụ ya aka n'ụbọchị a" dịka ọkanmụta Tijjani Naniya nke ngalaba akụkọ na Mahadum Bayero dị na Kano. Ọ kọwara nkewapụta obi ọchịchị ọhụrụ dịka mmetọ akụkọ ndị bụ nke e kwesighi ịnabata ka ọ kwụrụ.

Emir Ado Bayero nke nwụrụ anwụbụ nwanne nna Emir Muhammadu Sanusi II

Gọọmentị Kano Steeti na-ahụta ya n'ụzọ ọzọ. N'ozi ha wepụtara, ha kwuru "mkpebi ikesa ọchịchị eze bụ iji bute mmụta omenala bịa nso n'ebe ndị obodo nọ".

Ọkanmụta a kwuru na o kwere na atụmatụ ikewa ọchịchị eze ụzọ ise agaghị anọte aka dịka gọvanọ Abubakar Rimi chiburu Kano nwara ya n'afọ 1982 mana ọ mara afọ n'ala na-erughi otu afọ.

Kano bụ isi obodo azụmaahịa na mpaghara ugwu nke Naịjirịa

Abdullahi Sani bụ onye bi na Kano kwuru na ọ dị afọ iri anọ na ọ bụkwa ọchịchị eze Kano ka ọ mara ma hụkwa n'anya dịka ọ na-etolite.

Saifullah Mukhtar onye ọzọ bi na Kano na-anaghị ahụcha ụzọ kwuru na atụmatụ a dị mma dịka ihe gbasara ndị obodo ga-abụ ihe a ga-ekwu na gburugburu ebe ha na-abụghị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Kano Emirate: Ndị gọvanọ a na-etinye anya n'ịhọpụta eze ọdịnala?


Emir Sanusi kwuru okwu a n'emume mgbasaozi otu a kpọrọ League for Societal Protection Against Drug Abuse (LESPADA) haziri na Kano.

Ọ sị na ya na Obi nke Ọnịcha bụ Igwe Achebe ekwuola okwu maka ntọrị a ma kwukwa na ya na-eso etu o si aga kemgbe akụkọ banyere ntọrị a pụtara ihe.

Kemgbe achọtara ụmụaka itoolu ahụ n'Ọnịcha, ụfọdụ mmadụ n'ugwu Naịjirịa na-akatọ ndị si mpaghara Ọwụwa Anyanwụ, bụ ebe ndị ntọrị a kpọgara ha.

Emir Sanusi gbarụrụ ihu maka ụdịrị atụmatụ a ma sị na agwa ọjọọ enweghị agbụrụ.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na nne na nna nwere ebe ha si rie mperi na ntọrị ụmụaka ha.

"Ọ bụrụ na ị na-eche na ọ bụghị n'aka nne na nna ka o si, gaa Ọnịcha gaa nwaa ịtọrị nwata ka ị chọpụta na ị gaghị emenwu.

"Anyị kwesịrị ịgbanwe etụ anyị si eche uche ma kwụsị ịta ndị ọzọ ụta maka nsogbu dị na be anyị."

Sanusi sị na ha anaghị ekwu na ndị ntọrị emeghị ihe ọjọọ, kama na ihe ya na-ekwu bụ na nne na nna kwesịrị ịgba mbọ tinye anya n'ebe ụmụ ha nọ.

Ọkwu a Emir Sanusi kwuru mere ka ọtụtụ mmadụ gbarụọ ihu na Twitter.

Ndị sị na okwu ya adabaghị:

Nakwa ndị nke sị na ihe o kwuru dabara:

Ndị uweojii nwụchiri mmadu asatọ ha si aka ha dị na ntọrị ụmụaka itoolu ahụ dị afọ abụọ ruo iri.

Ha enyefela ụmụaka ahụ ndị nwee ha.

Onyesisi ndị uweojii na Kano steeti bụ Ahmed Iliyasu sị na atọrọ ụfọdụ n'ime ha n'afọ 2014.

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Kidnappers: Ndị ntọ asaala asịsa

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Emir Sanusi enyela iwu ka a nwụchie nne na nna ndị a tọrọ ụmụ ha


Emma Ugboaja ekwuola mgbe gọọmentị ga-ebuda ọkụ latrik

Ugboaja kwuru na NLC ebidobeghị gụwa ụbọchị ga-eru izu ụka abụọ maka mbụtụ ọnụ ego ọkụ latrịk gọọmenti weliri elu n'ihi na ha ahụbeghị akwụkwọ gosiri na ndị kwesiri ibutu ego a amatala maka mkpebi ahụ.

Lee ka o si kọwaa ya n'ihe nkiri dị n'elu.

Ndị ọrụ a nabatara nkagbu abụbụọrụ Sept. 28? Lee ihe ha gwara anyị

Ụfọdụ ndị ọrụ ekwuola na ha nabatara etu Nigeria Labour Congress si kagbuo abụbụọrụ ha kwadoburu ime taa bụ ụbọchị Sepụtemba 28 maka mbuli ụgwọ ọkụ latrịk na mmanụ ụgbọala.

Otu onye ọrụ na ministrị Tekịnụzụ nke Abia steeti bụ Chukwuma Igwe, kwuru na ọ gaghị adị mma ịfanye aka n'ụkwụ ebe a ka sicha nnọrọ n'ụlọ maka covid-19 wee pụta.

O kwuru na nke a agaghị enyere akụnaụba obodo aka. Igwe kwuru na o kwenyere na gọọmenti etiti ga-emezu ihe ha kwere na nkwa n'izuụka abụọ ha nyere.

Mana onyeisi otu NLC n'Enugu bụ Virginus Nwobodo, kwuru na ya nabatara mkpebi a kama na ọ bụrụ na gọọmenti etiti emezughi nkwa ha ma izuụka abụọ gafeecha, na ha ga-agbazị abụbụọrụ.

O kwuru na ọ bụrụ na ha ekwughi maka abụbụọrụ a, na o nwereike ma ha enwetala n'ihe niile a gọọmenti kwuru na ha ga-eme.

Nwobodo kwuru na o nweghị onye abụbụọrụ na-amasị makana ọ na-enye akụnaụba obodo nsogbu.

Akwụkwọ ozi NLC wepụtara maka ihe ha chọrọ ka gọọmenti mere ha n'izu ụka abụọ a

Ihe ise gbara ọkpụrụkpụ gọọmenti etiti na NLC kwekọrịtara kpatara nkagbu abụbụọrụ a

Ihe ndị mere NLC ji kagbuo abụbụọrụ ha yiri maka Sept. 28

Gọọmentị na otu jikọtara ndị ọrụ bụ Nigerian Labour Congress ekpebiela  ka ha kwụsịtụ abụbụọrụ ha chọrọ ịgba ruo izuụka abụọ.

Nke a na-abịa dịka gọọmentị kwụsịrị mbuli elu nke ọkụ latrik ma kwee nkwa inyere ndị ọrụ aka n'ụzọ dị iche iche.

Mịnista ọrụ nke steeti bụ Festus Keyamo depụtara n'akara twiter ya na NLC na gọọmenti etiti nwere nkwekọrịta n'elekere abụọ na ụma nke ụzụ ụtụtụ taa bụ ụbọchị iri abụọ na asatọ.

Keyamo kwuru na ọnụ ego mmanụ ụgbọala ka dị n'aka ndị na-ere ya mana gọọmenti dịka gọọmenti wepụtara enyemaka maka ndị otu ruo izu ụka abụọ.

O... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Mgbe a ga-eweda ego ọkụ larịk - Odeakwụkwọ NLC


Emmanuel Kanu gwara BBC Igbo na ozi ahụ pụtara na soshal midia kwuru na akwatuola Nnamdi Kanu dika onye isi IPOB bụ asi ọcha.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nnamdi Kanu ka bụ onyeisi IPOB - Emmanuel Kanu


Emmanuel Nwobosi bụbu onye fọrọ n'ime ndị so lụọ agha Biafra

Gọvanọ Anambra steeti bụ Willie Obiano, bụ otu onye n'ime ha, ọ gara njem iti aka n'obi na be Nwobosi n'ụbọchị Tuzde Novemba ụbọchị 24, 2020.

Gọvanọ Anambra steeti bụ Willie Obiano ka ọ gara njem iti aka n'obi n'ezinụlọ Nwobosi

Nwobosi gbara afọ iri asatọ na abụọ tupu ọ laa mmụọ mana ihe ndị mmadụ ji echeta ya bụ ịhụnanya ike ọ kpara n'oge agha.

Ị nụchaa akụkọ Nwobosi, ị ga-ekweta ihe Otiegwu bụ Oliver De Coque kwuru sị: "A na-enwe obodo enwe, obodo anaghị eko n'elu ka ụgbọgụrụ'.

Biafra: Gịnị nọ n'ime Bọnka Ojukwu

Emmanuel Nwobosi, oge ọ ka bụ okoroọbịa

Onye bụ Emmanuel Nwobosi?

Emmanuel Nwobosi ka onye agha

Nnamdi Kanu na Emmanuel Nwobosi

N'afọ 2016, Femi Fani-Kayode, jibu ọkwa Mịnịsta njem ụgbọelu na Naịjirịa, dere akụkọ etu Nwobosi si wakpo ụlọ nna ya oge ndị agha weghaara ọchịchị n'ike na 1966.

Fani-Kayode kọkwara etu Nwobosi na ndịagha ya si gbuo Samuel Akintola, onye ji ọkwa 'Premier' nke mpaghara Ọdịda Anyanwụ Naịjirịa oge ahụ.

O kwuru sị: "A katọrọ m ihe Nwobosi na ndị agha ya mere n'abalị ahụ. Ana m eru uju nwanne nna m bụ Akintola bụ onye ha gburu n'abalị ahụ."

"Mana anaghị m ama ya maọbụ ndị otu ya ikpe. Naanị Chukwu ka ikpe dịịrị".

"Ebughị m ihe ọbụla n'obi megide ha. A hapụla m ha n'aka Chineke."

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Emmanuel Nwobosi: Ihe ị maghị maka ọchịagha a so Ojukwu kwaa mgbọ n'agha Biafra


Emperor Ogbonna anọọla na mkpọrọ ihe karịrị ọnwa atọ n'ihi ihe o dere na Facebook na-akatọ gọọmentị Abia steeti

Onye kwuru nke a bụ ọnụ na-ekwuru Ikpeazu bụ Onyebuchi Ememanka oge BBC Igbo gbara ya ajụjụ ọnụ gbasara okwu ahụ.

Onye bụ Emperor Ogbonna?

Emperor Ogbonna bụ ọkaiwu onye na-akatọ ọchịchị gọvanọ Ikpeazu.

N'ọnwa Maachị afọ 2020 ka ndị uweojii nwuchiri ya n'ihi mkpesa Ikpeazu kpesara gbasara ya.

Ikpeazu kwuru na Ogbonna kọtọrọ aha ya na soshal midia ma tụgide ya asị.

Mana Ogbonna kwuru na ọbụghị ya dere edemede ahụ kọtọrọ aha gọvanọ, kama o kesara ya.

Ndị uweojii mechara kpụpụ Ogbonna ụlọikpe ebe ọkaikpe nọ nye iwu ka a kpọchie ya na mkpọrọ.

Ogbonna nọ na mkpọrọ tupu ọrịa coronavirus amalite nke mere ka a kpọchie elu na ala.

Oge e mechara kpọghee ụlọikpe, ọkaikpe ahụ nyekwara iwu ka a tọhapụ Ogbonna n'ụbọchị 28 nke ọnwa Eprel.

Mana ndị uweojii nzuzo bụ DSS gara n'ụlọikpe ahụ ma nwụchikwaa Ogbonna ọzọ, kpọrọ ya laa Abuja.

Ebe ahụ ka ọ ka nọ na mkpọrọ ndị DSS ruo taa.

Ihe gọọmentị Abia kwuru

Ọnụ na-ekwuru gọvanọ Ikpeazu bụ Onyebuchi Ememanka gwara BBC na aka ha adịghịzi na ihe ọbụla na-eme Ogbonna.

Ememanka kọwara sị: "Ọ bụ eziokwu na gọvanọ wegara mkpesa n'aka ndị uweojii oge Ogbonna dere ihe iji kọtọọ aha ya."

"Mana okwu ahụ apụọla n'ụlọikpe ebe ọkaikpọ nọkwa nye iwu ka a tọghapụ ya."

"Ngwa ngwa a tọhapụrụ ya, aka gọọmentị Abia apụọla na ya bụ okwu."

"Anyị amaghịzi ihe ndị DSS ji buru ya gawa Abuja."

Ememanka gara n'ihu kọwaa na Ogbonna dekwara ihe n'oge gara aga na-akọtọ ọchịchị onyeisiala Mohammadu Buhari.

"O nwere ike ịbụ maka nke a kpatara ndị DSS ji nwuchie ya, amaghị m."

"Mana aka gọvanọ Okezie Ikpeazu adịghị na ya."

Ihe ndị otu na-anọchite Ogbonna kwuru

Otu dị icheiche na-agba mbọ maka ikike dịịrị onye nke a kpọro 'Civil Society Organisations' nakwa 'Human Rights groups' akpọọla oku ka gọọmentị tọhapụ Ogbonna na-egbughi oge ọbụla.

Ha gunyere The Gavel NG, SERAP, 'Connected Development' (CODE) na ndị ọzọ.

Ọnụ na-ekwuru ndị 'Gavel' bụ Oluwafemi Ajibade, gwara BBC Igbo na... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

'Aka Governor Okezie Ikpeazu adịghị na nwuchi Emperor Ogbonna'


Emume ọkazị Emii: Ihe mere obodo a jiri akwanyere akwụkwọ nrị a ugwu

Obodo Emii dị n'Imo steeeti nwere oriri ha na-eri maka ọkazị.

Ka ha siri kụọ akụkọ ya, ha si na ọ bu nna mụrụ ha aha ya bụ Emii choputara akwụkwọ nrị a ma rie ya hu na ọ dị ya mma na-ahụ.

N'oge emume ọkazị a, ndị Emii adịghị ese okwu maọbu lụọ ọgu.

Ha sị na oge emume a, onye ọbụla nwereike ga rie nri ebe ọbụla ọ chọrọ.

Ọzọkwa bu na ọ bụ naanị ọkazi ka a na-esi n'obodo ahu n'oge emume ọkazị.

Ndị mere akụkọ a bụ Ikechukwu Kalu na Vining Ogu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Okazi Festival: Ihe mere ndị Emii jiri na-akwanyere Ọkazị ugwu