Ule ụlọ mkpọrọ

Mana ọtụtụ ndị na-eleta ndị mkpọrọ ekwuola na ụlọ mkpọrọ na Naịjirịa anọghị nso ịbụ ebe mmezi maka ụfọdụ ihe ha kpọpụtara.

Onyeisi otu na-eleta ndị mkpọrọ a na-akpọ Carmelite Prisoners Interest Organisation (CAPIO) na Bekee bụ Fr. Ambrose Ekeroku, gwara BBC na ọnọdụ ụlọ mkpọrọ na Naịjirịa bụ nke na-agba anya mmiri.

Fr. Ambrose kwuru na ihe ruru mmadụ 60 n'ime ụlọ mkpọrọ n'Enugwu bụ ndị isi na-adịghị mma.

O kwuru na ụdị ndị ahụ nọ n'ogige a rụpụtara ndị isi adịghị mma nọ n'ime ụlọ mkpọrọ nke a kpọrọ 'Asylum' na Bekee.

Fr. Ambrose kwuru na ihe dị mwute karịa bụ na ndị nọ n'ụlọ mkpọrọ enwetabeghi ezigbo nri ma ya fọdụ inweta ọgwụgwọ maka ndị isi mgbaka.

O kọwara na ọnọdụ ndị nọ na mkpọrọ nọ abụghị ihe dị mma cha cha nke anaghị aba uru ha chọrọ ka ọ baa maọbụ gbanwe ndị nọ n'ime ya.

Ụfọdụ ụlọ mkpọrọ na Naịjirịa dị njọ karịa etu a

N'okwu ya: "Ọtụtụ ụlọ mkpọrọ dị na Naịjirịa bụ nke ndị ọcha rụrụ nke kwesiri ibu mmadụ 600.

"Mana ugbua, ha na-ericha mmadị 30,000 nke bụ na ebe niile kpara mkpa karịa.

"Ị gaa ebe ahụ, ị hụ ka ebe niile na-esi isi, ọnọdụ mkpocha na nzacha adịghị mma, mmiri adịghị.

"Ọtụtụ ihe ga-eme ka mmadụ nwee isi mgbaka ebe ahụ."

Ihe nwereike ibutere ndị nọ na mkpọrọ isi mgbaka

Ọ kọwarana ụdị ndị a anaghị aga n'usoro ikpe maka na ndị nwe ya chọrọ ka ọ nọrọ ebe ahụ.

Dịka o si kwuo, ndị nọ na mkpọrọ nwere isi mgbaka na-anọ iche n'ebe ndị ọzọ nọ mana ajụjụ bụ kedụ ka ha si enweta ọgwụgwọ?

Kedụ ka ndị isi mgbaka si ebi n'ụlọ mkpọrọ?

Ndị nwere isi mgbaka nọ n'ụlọ mkpọrọ na-anọ n'ime ụlọ nke ha dị iche na mkpọrọ niile. Fr. Ambrose kwuru; "Ha nwere mgbidi nke ha, nwee mgbo nke ha dịka "mkpọrọ n'ime mkpọrọ".

O kwuru na ha anaghị enweta ọgwụgwọ ọbụla na-abụghị nke ndị otu ha bụ CAPIO na-arụ ọrụ enyemaka n'ụlọ mkpọrọ site na ndị dibia bekee ha na-akpọta na-enye.

O nweghizi ọgwụgwọ ha na-enweta maka na ha anaghị eri nri nke ọma, ya fọdụzie inweta ọgwụgwọ.

N'okwu Fr. Ambrose."Ọgwụ ndị isi mgbaka na-agara ọnụ nke ukwu, maa gọọmenti enyebeghị ha ezigbo nri, ma ya fọdụzie ọgwụ ndị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ị nwere ike ịgba ara ma ị nweta onwe gị n'ụlọ mkpọrọ


Uli bụ otu ihe ụmụagbọghọ ji achọ onwe ha mma n'oge mbụ, mana ọ dị ya bụ ihe a laala ugbua.

Mana nwaokorobịa a bụ Uchechukwu Ezeemo achọpụtala ihe ọzọ e ji ya eme.

Uchechukwu Ezeemo ji uli emepụta ụdị akwa dị iche iche bụ sọ mma.

O gosiri BBC Igbo etu o si eme nke a.

Ndị mere akụkọ a bụ Chiemela Mgbeahuru.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Igbo Arts: Etu m si eji uli Igbo emepụta akwa ọgbaraọhụrụ bụ sọ mma - Uchechukwu Ezeemo


Uloikpe akụpụla ikpe na Buhari agụrughị akwụkwọ ịbụ onyeisiala

Ụlọikpe Mkpegharị dị n'Abuja nọrọ n'ụbọchị Fraide kụpụ n'akụkụ, akwụkwọ a gbara na-ekwu na Buhari agụrughị akwụkwọ ịbụ onyeisiala na ntuliaka 2019.

Na mkpebi ụloikpe nke ọkaikpe atọ n'isi ya Jọstis Mohammed Idris kwuru na a gbara akwụkwọ ahụ mgbe ọ gaferela oge kwesịrị ka e weta ya bụ okwu n'ụlọikpe nke bụ abalị iri na anọ.

Kalu Kalu, Labaran Ismail and Hassy El-Kuris gbaburu akwụkwọ n'ụlọikpe ukwu dị n'Abuja iji gbaghaa na Buhari etozughị ịbụ onyeisiala. mana ụlọikpe ahụ kụpụrụ ya, ha were gbagharịa akwụkwọ ahụ n'ụlọikpe mgbegharị.

N'aka nke ọzọ,

"Ezipụrụm mpụtara ntuliaka gaa 'server'"

Ikpe nkwụmọọtọ bụ oke dịrị mmadụ niile

Onye ọrụ Inec ọzọ agbaala akaebe na ya zigara mpụtara ntuliaka 2019 na 'server' n'oge ntuliaka onyeisiala Naijiria e mere n'ọnwa Febuwari afọ 2019.

Olufemi Ogunride, onye so na ndị ọrụ ngo Inec jiri rụọ ọrụ kwuru na "Ihe m ma bụ na presiding Officer wetara akwụkwọ EC8C Form nke m lere anya were debanye akara site n'igwe 'card reader' banye na 'server'."

Cheta na otu pati PDP rịọrọ ụlọikpe arịrịọ ka e nye ha ikike inyocha 'server' dịka ha na-ebo ebubo na Inec nwogharịrị mpụtara ntuliaka 2019 iji nye Buhari mmeri.

'Nyeenu UNN nkwado imepụta ụgbọala latrik n'ụbara'

Otu jikọrọ ndị ntorobia n'Ọwụwa-Anya a kpọrọ 'Coalition Of South East Youth Leaders' akpọkuola gọọmenti etiti ka ha nye mahadum 'University of Nigeria Nsukka'  nkwado ego iji emepụta ụgbọala latrik na-enye ọkụ n'ụbara.

Mbeku a na-esote mmepụta ụgbọala latrik na-enye ọkụ nke Engineering Department  nke mahadum ahụ mepụta na nsonso a.

Electric Keke: Ụkọ mmanụ ụgbọala mere m ji arụ Keke - Ifeanyi

Mbeku ahụ dị n'akwụkwọ ozi otu ahụ zitere BBC Igbo ụbọchị Fraide nke onyeisi ha bụ Goodluck Egwu Ibem binyere aka.

Ha rụtụrụ aka mkpa ọ dị ka gọọmenti kwado mahadum na imepụta ụgbọala ahụ ka o juo eju bara abara na Naijiria nakwa maka mbupụ na mba ndị ọzọ.

Lee Alex Nwa-Ephraim Akwaiwu nwa afọ Igbo na-arụ ụgbọala

Ha kpọkwara oku ka gọọmenti etiti nye... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Presidential Elections: Ụlọikpe akụpụla ikpe na Buhari agụrughị akwụkwọ ịbụ onyeisiala


Ulọikpe kachasi na Naịjirịa nọrọ ụbọchị Tuzde kpebie na ikpe amaghị  Ihedioha n'akwụkwọ nke Senetọ Samuel Anyanwu gbara nke o boro ebubo na PDP Imo steeti họputa Ihedioha n'ụzọ ezighị ezi ịzọ oche gọvanọ Imo steeti.

Ihedioha egosiri obi ụtọ ya na mmeri nke Ụlọikpe Kachasị nyere ya ma rịọ ka ndị  Imo steeti niile, n' agbanyeghị otu ndorọndọro ọchichị  onye nọ na ya, gbakọta bia tinye aka ka ha dozie Imo steeti.

N'okwu ya site n'ọnụ onye nnyemaka pụrụ iche n'ihe gbasara mgbasaozi nke Gọvanọ Ihedioha bụ Steve Osuji, o kwuru na "na-agbanyeghị na ha nabatara ikpe a, na ihe mere bụ n'etiti umunne."

"Anyị bụ otu n'otu ndọrọndọrọ ọchịchị PDP."

Emeka Ihedioha: M ga-edozi ihe mebiri emebi n'Imo steeti

O kwukwara na ha nwere olileanya na ikpe agaghị ama ha na akwụkwọ niile a gbara ha ka dị n' ụloikpe.

Ebubo a bidoro dịka Ihedioha jiri votu 1,723 were merie Anyanwu onye nwetara 1,282 n'onwa Oktoba n'afọ 2018 mgbe ndị PDP nke Imo steeti mere nhọputa.

Imo state: 'A chọrọ m ka Ihedioha megharịa ihe niile Rochas mebiri '

Onye ọkaikpe John Okoro kara ikpe a were si "onye gbara akwụkwọ enweghị ike igosi na ebubo ya bụ eziokwu nke mere na ikpe ya esighị ike"

O kwukwara na "Onye gbara akwụkwọ ga akwụ kwa onye ọ gbara akụkwọ N200,000 "

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Emeka Ihedioha : Anyị niile bụ nwanne na PDP


Ulọọrụ 'Road Safety' ehiwela ụlọikpe mbugharị

Ụlọọrụ na-ahụ maka Ejealọ njem ụgbọala bụ Road Safety ekwuola na ụlọikpe mbugharị  dị narị abụọ na otu nke ha hiwere maka ndị nnupuisi n'iwu na-achị okporoụzọ  ga-amalite ọrụ na Monde.

Onyeisi ha bụ Boboye Oyeyemi kwuru na onye ọbụla nupuruisi n'iwe ndị a ga-agba ekeresimesi nke ya n'ụlọ mkpọrọ.

Mkparịtaụka ndị ndu Chad Basin

Ndị bịara ọgbakọ nke taa gụnyere Onyeisiala mba Chad bụ Idris Deby Itno, Onyeisiala Nijee bụ Mahamadou Issoufuo na Praịm Minista mba Kamerun bụ Philemon Yang.

Agha Boko Haram ga-agwụ site n'amara Chineke, Nke a bụ okwu onyeisiala Buhari gwara ndị ogbo ya si mba ndị ọzọ mejupụtara Chad Basin n'ọgbakọ ha nwere n'Abuja.

Ọgbakọ ha a bụ maka ịkpa nkata ụzọ ọhụrụ eji ebuso Boko Haram agha karịsịa n'oke ogbugbu ndị agha mba ndị a.

N'ofesi

Ndị yi uwe odo odo eme ngagharịiwe na mba Fransị e nupula isi na mmachị gọọmentị ma gaa n'ihu na ngagharịiwe nke werela izuụka ise.

Nke a malitere n'ihi ntinye ego n'ụtụisi mmanụ ụgbọala mana ọ baala n'okwu ndị ọzọ nke gụnyere inwogharị agụmaakwụkwọ.

N'egwuregwu

Nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkiri

BBC African Footballer of the Year 2018: Mohammed Salah atụrụla ugo

Ndị Uweojii adọọla ndị omekaome aka na ntị

Ndị ụweojii n'Anambra steeti akala ndị na anata oriri ekeresimesi obi, sị ha natawa na egwu adịghị.

Haruna Mohammed bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ sị na ndị otu ha na ndị ọrụ nchekwa ndị ọzọ ga-anọ ebe niile ma dọkwaa ndị na-agba egbe aṅụrị Bekee kpọrọ "Knockout" aka na ntị ha sepụ ya bụ aka enwe n'ofe n'izu a.

Ndị agha Naịjirịa eweliela mmachi UNICEF

Ndị agha Naịjirịa na-ebuso Boko Haram agha, mana ndị Boko Haram Kpọrọ ekwo nkụ

Ndị agha Naịjirịa eweliela mmachị ha machiri otu UN na-ahụ maka ọdịmma ụmụaka akpọrọ Unicef.

Cheta n'ụbọchị Fraịde na ndị agha Naịjirịa boro Unicef ebubo na ha na-agbara ndị omeketereihepụụjọ Boko Haram ama.

Ọ teela ndị Izrel mewere ka ụwa kwete na isiobodo ha bụ Jerusalem

N'ofesi, mba Australia esorola na mba nab atara West... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

FRSC ehiwela ụlọikpe mbugharị n'okporoụzọ


Ulọọrụ 'google' tinyere onyonyo Amaka Igwe n'ihu ọba ozi ha n'ụbọchị Tozde

Amaka bụ nwaada Igbo ji eme ọnụ, onye e ji ime ihe nkiri wee mara.

Vicky Nwogu

Ọ bụ otu onye n'ime ndị mere ka mmepụta ihe ejije na Naịjirịa kwụrụ chịm dịka ọ dị taa.

Ụlọọrụ 'Google' tinyere onyonyoo Amaka Igwe n'ihu ọba ozi ha na Naịjirịa n'ụbọchị Tọzde iji kwanyere ya ugwu.

Lee ihe ndị pụtara ihe maka ndụ ya bụ agbara nwaanyị:

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Lee emume mgba ndị Imerienwe

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Amaka Igwe: Ihe iri ị na-amaghị maka nwaada Igbo a larala mmuọ


Umahi kwuru na ndị gọvanọ ọwụwa-anyanwụ na-akwado maka nke PDP ga-eme na mpaghara ọwụwanyanwụ bụ ebe ha ga-apụta n'ebube ha.

Ugboro abụọ PDP mere mkpatụ achụnta vootu maka ọkwa onyeisiala n'aha Atiku Abubakar na Peter Obi ndị gọvanọ ọwụwa anyanwụ na ndị welitere isi na pati ahụ, agaghị ya.

Umahi kwuru nke a site n'ọnụ onye odeakwụkwọ mgbasaozi ya bụ Emmanuel Uzo bụ onye gwara BBC Igbo nke a.

Ọ gara n'ihu kwuo na ndị ndu PDP mpaghara ọwụwanyanwụ na-akwado Atiku na Obi n'ịzọ ọkwa onyeisiala na osote ya.

Ihe mere anyị agaghị ọsọ achụmnta vootu PDP

Uzo kwuru na ọ bụ n'Enugwu ka a ga-eme ọsọ achụmnta vootu ndị PDP nke mpaghara ọwụwaanyanwụ kama na e hibeghi ụbọchị ọ ga-abụ.

PDP agbara ọsọ nta vootu maka  mpaghara ugwu Naịjirịa na Sokoto Steeti n'ụbọchị Monde nakwa mpaghara ndịda anyanwụ n'Ibadan dị n'Oyo Steeti n'ụbọchị Tọsde.

N'ime ọsọ achụnta vootu abụọ ndị a, onweghi onye ndu PDP si na mpaghara ọwụwanyanwụ so n'ime ha n'agbanyeghi na Peter Obi bụ onye na-azọkwa osote onyeisiala.

Nke a ebutele oke arụmaụka n'etiti ndị mmadụ banyere ịdị n'otu ndị PDP na nkwado ndị ndu si mpaghara ọwụwanya n'ebe Atiku na Obi nọ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

PDP Rally: Ihe mere anyị agaghị ọsọ achụmnta vootu PDP - Umahi


Umejie bụ nwa eze Isu n’ime Anambra steeti, mana maka na o gburu mmadụ, nna ya achụọ ya na yabụ ala.

Mana nna Umejie bunyere ya otu ite ọgwụ, ọ gwara ya na ebe ọbụla ite a dara n’ala ka ọ ga-ebi.

Ọ bụ ala a ka ite a dara.

Ihe nkiri a gosiri ihe di iche iche onye ntaakukọ BBC Igbo hụrụ n'Igbuzo.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Delta state: Lee ka ndi Igbuzo si nwete ala ha


Umunwanyi na-egosi akwụkwọ ntuliaka ha na Ọka, Anambra Steeti

Ngalaba a akpọrọ EU Election Observation Mission (EU EOM) bịara leba anya na ntuliaka e mere na Naijiria na Febuwari nakwa Mach 2019 nyere ndụmọdụ a oge ha wepụtara akwụkwọ ozi ha iji gosi ihe ha nyochapụtara oge a na-eme ya bụ ntuliaka.

Ha kwuru na ntuliaka 2019 jupụtara n'ọgbaghara nke ọ bụ ndị otu ndọrọndọrọ ọchịchị abụọ kachasịnụ na Naijiria kpatara ya, kwukwaa na ebe ndị ụfọdụ, ndị orụ nchekwa ekweghi ha na ndị ntaakụkọ ndị ọzọ rụọ ọrụ ha otu okwesiri.

Onyeisi ndị uweojii na Anambra biara leta ụlọọrụ ndị INEC a gbara ọkụ n'Awka

Ha kwukwara na ngalaba na-ahụ maka nhazi ntuliaka na Naijiria bu INEC kwesoro ka gọọmenti kwadosie ya ike iji mee ka kwudoro onwe ya ma nwee ikike ihazi ntuliaka n'ọdịnihu n'ụzọ kwesiri ekwesi.

Maria Arena bu onye isi ndi otu EU  ahụ biara nyochaa ntuliaka 2019 kwuru na mgbanwe ndia kwesiri ka gọọmentị gbaa mbọ mee ha ngwa ngwa tupu oge ntuliaka ọzọ eruo na 2023.

 bu onye isi ndi otu EU

Maria Arena, onye isi ndi otu EU EOM na Naijiria na Adamu Mohammed, onye isi ndi uweojii na Naijiria

Lee ndụmọdụ asaa ndị EU EOM nyere gọọmentị Naijiria.

1. Ikwadosi INEC ike iji mee ka usoro mkpokọta mpụtara ntuliaka buru nke pụtara ihe nakwa nke ndị ọha obodo ga-atụkwasị obi.

2. Imeputa iwu ga-akwado ụzọ ịme ka mputara ntuliaka bụrụ nke ghe anya oghe nakwa nke na-agaghị ahịa ahụ nnweta.

3. Ikwadosi INEC ike n'usoro ha si eme ihe nakwa usoro mgbasa ozi n'ime onwe ha.

4. I me ka ngalaba na-ahu maka nchekwa oge a na-eme ntuliaka rụọ ọrụ ha otu okwesiri n'ụzọ pụtara ihe na-enweghi onye ọbụla ha gụpụrụ.

5. I me ka ọbụrụ iwu na ndị otu ndọrọndọrọ ọchịchị ga enwe ọnụọgụgụ ụmụnwanyi ha na-ewepụta i so zọọ ọchịchị.

6. I me ka ụlọikpe na-ahụ maka ntuliaka na-ekpebikwa ikpe n'ihe ndị meburu tupu amalite ntuliaka. Nkea ga-egbochi ndị mmadụ ibupu okwu n'ụlọikpe di iche iche n'otu oge.

7. Ị gbanwe usoro e si enye ikike mgbasa ozi i ji mee ka ndị ụlọọrụ ntaakụkọ nwee efe igbasa ozi ha nke ọma ma gosipụta ndịịche nile e nwere na... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

EU EOM Report: Ihe asaa ndị a kwuru gbasara ntuliaka 2019


Unicef kwuru sị na ihe ruru ọkara ụmụaka amụrụ n'ime afọ ọhụrụ a ga-anwụ

Ha kwuru na ụmụaka iri abụọ na itoolu na-anwụ n'ime otu puku amụrụ ọhụrụ na Naịjirịa kwa mgbe.

Ụfọdụ ihe ndị na-eme ka nwa amụrụ ọhụrụ nwụọ bụ ụbịam, ajọọ nlekọta n'ụlọọgwụ na agha.

Akụkọ ahụ gosiri na ọnụọgụgụ ụmụaka amụrụ ọhụrụ nwụrụ na Naịjirịa ebelatala mana a ka ga-agbasi mbọ ike ma ọ bụrụ na ha chọrọ imezu ihe ha kpọrọ Sustainable Development Goals.

Unicef kwukwara na mpaghara sub-saharan Afịrịka bụ ndị asatọ n'ime iri ebe ndị jọrọ njọ nne nwere ike ịmụ nwa ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Unicef ekwuola na Naịjirịa bụ 11 n'ụwa n'ọnwụ ụmụaka


Unyaahụ, Idris gwara ndị gọọmenti steeti ka ha bụrụ ụzọ mapụta ala maka ọdọ ehi tupu ha amabido ịchịgharị ehi.

Onye chịburu dịka onyeisi otu Aka Ikenga bụ Goddy Uwazuruike gwara onye ntaakụkọ BBC na okwu onyeisi uweojii kwuru bụ okwu  ịchọ okwu.

"Onyeisi ndị uwe ojii ekwuteghi ọfụma. O kwughị okwu ka onye nọ na nnụkwụ ọkwa."

Uwazuruike kwuru sị, "Ọ bụ steeti bụ ndị nwere ikike maka ala. Ihe ọbụla ha kwuru maka ala bụ ihe ga-eme. Ị bịa na-agbara ndị na-achị ehi, ihe ọ masịrị ha mee, onweghị ihe ga-enye ha ikike ịga n'ugbo mmadụ ebe mmadụ kọrọ akpụ, ji na ede ịga mebie ya. O kwuteghị ya. Ihe ọ na-ekwu bụ okwu e ji achọ okwu."

Ọ gara n'ihu kwuo na onyeisi ndị uweojii kwesịrị ịkwụsi ike na onye na-achị ehi mebiri ihe onye ugbo kwụ ụgwọ ihe o mebiri.

"Ihe o kwesiri ikwu bụ na onye na-achị ehi na anụ ndị ọzọ agakwala ebe ahụ. I bịa, dowe iwu obodo ahụ, ịda iwu ha, ha ga-ahakwa gị nha. Ọ bụ ihe ejiri mara onye eziokwu. Onye bụ onye eziokwu agaghị na-agba okwu okirikiri."

Ọ sịkwara, "Ị gaghị abịa na Enugwu na-atụrụ ndị Enugwu etu ha ga-ezi mee ala ha. Ichọ Izu ala ga-zuru ala. Ichọ ime ya ọgba ebe a na-azụ ehi, o nwere onye ga-akwusi gị? Obodo ọbụla. I ga Imo steeti, I mekwa otu ihe ahụ."

Onye osote onyeisi otu jịkọrọ ndị ọkaiwu na Naịjirịa bụ NBA n'aha ịchafụ bụ Barr. Monday Ubani kwụnyere Uwazurike n'ihe o kwuru.

N'okwu ya, ọ siri: "O nweghi iwu e nwere nke na-ekwu na ọ bụ iwu ịwapụta ọdọ ehi na steetị. Ebe ọ bụ na-onweghi, ọ bụ ihe dị mgbagwoju anya, dịkwa njọ na onyeisi ndị uweojii ga-amabido ndị steetị inwe iwu megide ịchịgharị ehi. Eleba anya n'iwu ala anyị, o nweghi ike a. Ọ bụ sọọsọ ụlọikpe nwere ikwu na iwu emegidere iwu Naịjirịa."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Okacharamara n'ihe gbasara nchekwa bụ Emeka Monye kwuru na ọ bụghị ọrụ dịrị onyeisi uweojii ikwu ihe ha ga-eji ala mee.

Dika Monye siri kwuo, "Ọ bụ okwu dịrị ndị gọvanọ na ọgbakọ ndị omeiwu nke steeti na nke gọọmenti etiti ikwu ihe gbasara ala ha. Okwu onyeisi uweojii bụ okwu aghụghọ. ọ dighị mkpa inwe ọgba ebe ana-azụ ehị tupu ị nwuchie ọnye... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ịchịgharị ehi: Ndigbo asaala onyeisi ndị uweojii


Uru nwaanyị abụghị sọ n'ụsọekwu - Ngozi Ugwu

Ha kwuru na ọtụtụ ihe na-emebi tata n'ala anyị  bụ maka na ọ bụ ụmụnwoke nọkarị n'ọchịchị.

Mgbe BBC Igbo gbara ha ajụjụ onu, ụmụnwaanyị si na mpaghara Enugwu steeti gbarụrụ ihu na ụfọdụ ụmụnwaanyị na-eche na ha adịghị ike.

Nke a mere na ha na-emechi ọnụ mgbe a na-emegbu ha n'ụlọọrụ, ụlọakwụkwọ,ezinaụlọ nakwa ebe dị icheiche.

Na ụbochị ole na ole na-abianụ, ụmụnwaanyị n'uwa nile gbaa gburu gburu ga-eme mmemme eji echeta ụmụnwaanyị.

0nyeisi otu jikọtara ụmụnwaanyị ndi nta akuko na mpaghara ọwụwa anyanwụ Nigeria bụ Chibota Edozie gwara ụmụnwaanyị ka ha were ohere mmemme ụbọchị ha nke afọ 2018 wee hụ onwe ha n'anya ma kwado nwaanyị ọbụla chọrọ ịzọ ndọrọndọrọ ọchịchị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Onye ode akwụkwọ ndị otu ọrụ n'Enugwu bụ NLC na bekee bụ Comfort Noel Ugomsi kọwara ụmụnwaanyị dịka onu na-ebu isi bụ ụmụnwoke, ọ bụrụ na olu gbajie, isi ga- ada.

N'ihi nke a ọ gwara ụmụnwoke ka ha nyochaa, hụ na ebe ọbụla nwaanyị nọ n'isi, mpụ na aghụghọ anaghị adị na ya.

Ugomsi jizi ohere a gwa ụmụnwaanyị ka ha hapụ itụ egwu ma teta n'ụra, bia dozie obodo Naijiria.

 Ọtụtụ ụmụnwaanyị ndị ọzọ gụnyere, Ify Ugwu, Comfort Meife, Ngozi Agbo nakwa Ifeoma Amuta,  kwuru na ụmụnwaanyị Naijiria adila nkwadebe ibu ndi isi n' ebe ọbụla dị elu n'ala Naijira dịka ndị ogbo ha na mba ụwa ndị mepere emepe.

Ha nyere ụmụnwoke ndụmọoụu ka ha mara na uru nwaanyị bara abụghị sọọsọ n'usọekwu, kama na nwaanyị bu nne, buru odozi ezinaụlọ, buru onye ọzụzụ na nlekọta ọbụladị n'ụlọ ya mana ebe ọbụla ọ nọ na akpata ihe afọ ga-eri.

Ụbọchị eji eme mmemme ụmụnwaanyị n'ụwa nile bụ ọnwa Maachị gba abalị asatọ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Usman Mbaekwe: Obi ka na-amapụ m ugbua n'ihi ihe m gabigara

Akụkọ kwuru na atọrọla ihe ruru mmadụ iri asatọ na asaa na Kaduna n'ụbọchị ụka, nke a kpalitere ọtụtụ mmadụ ikọwapụta ihe ha gabigara n'aka ndị ntọ mmadụ maọbụ ndị ekperima n'okporụzọ na Naịjirịa.

Mbaekwe bụ otu n'ime ndị atọọrọ n'okporoụzọ, gwara BBC Igbo na obi ka na-amapụ ya ugbua ma enwee ka mmadụ si nyachie ya ihu ma ọ na-anya ụgbọala ya, maka etu ndị tọọrọ ya si nyachie ya.

O kwuru na mmadụ asatọ tọọrọ ya n'ụbọchị iri na atọ (13) nke ọnwa Maachị 2017, jide ha ụbọchị anọ tupu a hapụ ha ka a kwụchara ha nde naịra abụọ na puku narị ise (N2.5m).

Gee ntị ka ị nụ ihe o kwuru maka ihe ọ gabigara:

Maazị Usman Chinedu Mbaekwe gwara BBC Igbo ihe ọ gabigara n'aka ndị ntọ.

Mbaekwe kwukwara na ọ bụ ndị nọ n'ụlọ na-akacha ata ahụhụ ma atọrọ mmadụ maka na onye atọọrọ ma ụdịrị nsogbu ọ nọ n'ime ya mana ndị nọ n'ụlọ ga-eche ihe ọjọ niile nwere ike imego onye ahụ.

Maazị Usman Chinedu Mbaekwe gwara BBC Igbo ihe ọ gabigara n'aka ndị ntọ.

Lee ihe nkiri a ịhụ ihe ome ihe nkiri bụ John 'Mr Ibu' Okafor gabigara n'aka ndị na-atọ mmadụ.

Mr Ibu: Ndị tọrọla m nyere m ego

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe m gabigara n'aka ndị ọchịehi - Mbaekwe


Usman kụpụrụ Covington mkpụrụ ụdara n'ọnụ

Usman na Colby Covington chịpụrụ ya n'isi ụtụtụ Sonde n'ọgụ UFC.

Ha na-azọ mgbanukwu nke 'welter weight' division.

Mana Usman ji ọkpọ kụwachaa Covington ọnụ ma maburu ya bụ mgbanukwu lawa.

End of Twitter post, 1

Nke a pụtara na ọbụ Usman bụ naanị Eze ga-akwụ ọtọ na ogogo 'welter weight' nke UFC.

Mana Covington depụtara n'akara 'Twitter' ya na nrụrụaka dị na mmeri Usman meriri ya.

Israel Adesanya na Kamaru Usman, ọkaibe abụọ Naijiria ji eme ọnụ

Chetakwa na ọbụ nwaafọ Naịjirịa bụ Isreal Adesanya bụkwa odogwu n'ogogo 'middleweight' nke UFC.

Mmeri a na-abịa naanị otu izuuka mgbe Anthony Joshua nwaafọ Naịjirịa tuuru ugo n'ogogo 'heavyweight' maka ndị na-akụ ọkpọ.

Joshua meriri Andy Ruiz na mba Saudi Arabia wee nara ya mgbanukwu ọkaibe nke IBF, WBA, WBO nakwa IBO.

Anthony Joshua bụ ọkaibe n'ogogo 'heavyweight' maka ndị na-akụ ọkpọ

Ruiz meriburu Joshua n'ọnwa Jun, mana n'izu gara aga, Joshua gosiri ya na ọkụ dara ibube anyụghị anyụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Omu of Okpanam: Ị hụtụla Ezenwaanyị na-alụ nwaanyị ibe ya?

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

The Nigerian Nightmare: Lee Kamaru Usman, dimkpa Naịjirịa nwere 'single bone'


Usman, bụ nwaafọ Naịjirịa, meriri nwaafọ Amerịka aha ya bụ Tyron Woodley na mgba nke ogige "Welterwaight".

Ndị chịkọrọ ya bụ mgba sị na Usman ji ọnụ ọgụgụ 50-44, 50-44 and 50-45 mekarịa Woodley bụ onye ji bụ ugo a.

End of Twitter post, 1

Ekele na-awụrụ Usman maka mmerị a.

Usman ga-ezụte Colby Covington iji mara ma o ga-ejidenwu ugo a ọ tụrụ mana ekwubeghị mgbe ọ ga-abụ.

Woodley n'onwe ya n'ekele Usman makana ọ sị na ọ gbara mgba ọfụma iji nweta mmeri a, mana ọ sịkwa na ya chọrọ ka ha gbagharịa ya bụ mgba.

 Ọdịda Woodley dara n'aka Usman bụ mbụ o nwetere kamgbe ọ banyere n'egwuregwu mgba UFC.

Usman n'onwe ya a gbala mgba ugboro iri na isii, ma daa naanị otu ugbo.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Kamaru Usman: Nwaafọ Naịjirịa tụrụ ugo n'egwuregwu mgba UFC


Uwa niile enweela nkpebi na udi agha agaghị amalite ọzọ

N'ime nyocha BBC mere achọpụtara na mmadụ nkịtị ruru nde iri (10m) bụ ndị nwụrụ n'agha.

Ha chọpụtakwa na ndị agha ruru nde 9.7 sị mba dị iche iche lụrụ agha a tọrọ n'agha a.

Ndị agha Naịjirịa ole nwụrụ n'agha a?

Ala dị iche iche lụrụ ebe ha na-echeta ndị nwụrụ n'agha a

Otu ode akwụkwọ gbasara ihe mere mgbe gboo aha ya bụ Vadim Erlikman dere n'ime akwụkwọ ya "Handbook of human losses in the 20th century" na ndị agha Naịjịrịa ruru puku 85 tọrọ n'agha a.

Ndị agha Naịjirịa so ndị mba Briten bata yabụ agha.

Ọ gụbeghị

Ndị mba UK kwuru na ndị ụmụafọ ha ruru puku 886, 342 nwụrụ na yabụ agha.

Ha kwukwara na mmadụ nkịtị n'ala ha ruru 109,000 nwụrụ na yabụ agha.

Ndị ji akụkọ agha a n'aka na-ekwusike na mmadụ karịrị nde 40 bu ndị nwụru n'agha a.

Ebe a ka Frans na-echeta ndị nke ha

Nyocha mere ka onyeọbụla na-ekwu na agha a bụ nke kachasị tọrọ isi mmadụ ka mgbe akụkọ ụwa bidoro.

Ruo ugbua, ha ka na-achọ mmadụ ruru nde 6 makana ha maghị ma ha nwụrụ anwụ maọbụ ha dị ndụ.

N'ime nyocha a BBC mere, a chọpụtakwara na ọ bụ ọrịa gburu ọtụtụ mmadụ n'agha a.

Mba dị iche iche so na yabụ agha

Ọstralia, Briten, Frans, Jamani, Russia, Austria-Hungary, Turkey, United states na ọtụtụ ala ndị ọzọ so n'agha.

Gịnị kpatara agha a?

Mba Austria-Hungary busoro Serbia agha n'afọ 1914.

Ihe a mere ka Rọshịa bụ mba na-akwado Serbia banye yabụ agha.

Jamani banyere na yabu agha maka ha na Rọshịa anaghi ahụ anya anya.

Tupu otu ntabi anya, Frans, Belgiom, Briten, Japan na ọtụtụ mba ndị ọzọ nwụbanyere na yabu agha makana a chọrọ ịkwado ndị nke ha na yabụ agha.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

World War 1: Etu agha a si metụta Afịrịka


Uwazuruike kwuru na onyeisiala chọrọ ime dịka onyeisiala ọ bụ na ọ ga-akwụsịnwụ oke ogbugbu ndị a.

Ọ na-arịọ ka  onyeisiala kwụba aka ya ọtọ ma mee ka ụwa mara ihe o na-eme gbasara oke ogbugbu na-eme n'akụkụ dị iche iche ugbua  na Naịjirịa.

Ifeanyi Olumba bụkwa oye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị kwuru na onyeisiala ọ bụla batara ọchịchị kwesiri i bu nchekwa n'obi dịka mkpa ọ ga-ebu ụzọ gbro ndị ọ na-achị.

Olumba kwuru na onyeisiala ọ bụla na-emelighị nke a adaala nakwa nke a ga-eme ka ndị oji ego achụ ego gbalaga.

Anyị gbara mbọ ịnụta n'ọnụ ndị lọọrụ onyeisiala mana onye dịka Femi Adesina bụ onye na-ahụ maka mgbasa ozi ya ebughị ekwenti ya.

Akụkọ ka na-abịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria Killings: Nlaghachị Buhari ọ ga-akwụsị oke ogbugbu na Naịjiria?


Uwazuruike kwuru na ọ bụ ya bụ onye abụọ malitere ọgụ nnwereonwe Biafra ma a gụpụ Odumegwu Ojukwu.

O kwuru na ọ bụ ntọala anọ bụ nke ọ hapụrụ ka Nnamdi Kanu na IPOB ji achụso nnwereonwe Biafra.

Ọ gara n'ihu kwuo ka ndị mmadụ jụọ Nnamdi Kanu etu o si gbapụ n'ụlọ ya n'oge egwueke ahụ nke e gburu ọtụtụ mmadụ.

N'okwu ya "Kedụ etu Nnamdi Kanu siri gbapụ n'obodo Naịjirịa, kedụ ọdọụgbọelu, ọdọụgbọmmiri nakwa agbataobi o si gafee"

Uwazuruike kwuru na ajụjụ ndị a bụ ihe Nnamdi Kanu ji pụọ n'ala Naịjirịa gawa Izrel.

Kirie ihe Uwazuruike kwuru n'uju n'olu Bekee:

N'ajụjụ BBC Igbo jụrụ ọkaiwu Nnamdi Kanu bụ Ifeanyi Ejiofor etu Nnamdi Kanu si hapụ ụlọ ya gbafuo n'oge ahụ.

O kwuru na ọ maghị etu Nnamdi si pụọ n'obodo Naịjirịa maka na ọ kọwabeghiri etu ahụ.

Ejiofor kwuru "Ihe dị mkpa bụ na Nnamdi Kanu dị ndụ ugbua, etu o si hapụ Naịjirịa pụọ, amaghị m"

Ọ gara n'ihu kwuo na mmadụ dịka Uwazuruike abụghị onye a na-asa okwu maka na onweghi aha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Nwanne Nnamdi Kanu ekwuola ihe mere o ji bụrụ ọpụrụiche

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nnamdi Kanu kọwaa etu ị si gbalarị Egwu eke - Uwazuruike


Uwazuruike, onye bụbu onye ndu Massob kwuru na ọ bụ atụmatụ a na-eme kwa afọ iji nweta nwereonwe Biafra n'ụzọ udo na-enweghi ọgbaghara ọbụla.

Ozi a si n'aka onye enyemaka ya na mgbasaozi bụ Chris Anierobi Mocha bụ o zigara ndị akwụkwọ akụkọ Vanguard n'Owere.

Uwazuruike gwara Ndigbo ka ha nwee mpako na ha si n'agbụrụ ndị Igbo nakwa ala Biafra pụta.

Ọ gara n'ihu gwa ndị Igbo ka ha gaa n'isi ụlọọrụ ndị BIM dị icheiche dị ha nso ga kwụọ ụgwọ ụtụisi ha, nke o kwuru na ọ bụ onye o metụrụ n'obi.

Uwazuruike kwuru na ọ na-ahụta mba ise ndị ọzọ ga-esi na Naịjirịa kewapụta, kwuo na ọ bụ nke a ga-akwụsị ntaramahụhụ na ọchịhchị ọjọo dị na Naịjirịa ugbua.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

BIM: Ndigbo bịa kwụọnụ ụtụisi n'ụlọọrụ anyị


Uzodinma , onye kwuru nke n'abalị Fraide dịka ya na ndị ntaakụkọ na-akparịta ụka n'Owere kwuru na ndị gọvanọ ekwekọrịtala  ma na-ahazi etu ha ga-esi mee ya bụ otu maka nchekwa Ọwụwa Anyanwụ, tupu Kanu weghara aha "Eastern Security Network."

Ọ gara n'ihu boo otu Ipob ebubo iji otu Eastern Security Network ebute ọgbaghara n'Alaigbo.

" Ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ gbaliri ihiwe, "Eastern Security Network" site na njikọ aka otu Ohaneze Ndigbo."

"Ndị Ọkaiwu steeti dị na steeti ewepụtara akwụkwọ maka atụmatụa, tupu anyị mara ihe na-eme, Ipob zuru aha ahụ  ma were ya bido na-eme mpụ."

Uzodinma gara n'ihu kwuo na ha ka na-elebanye anya n' iwepụta otu nchekwa ga-atọ atọ dịka ndị gọvanọ ga-ezuko n'Owere n'izu ole na ole na-abịa ịtụ alo maka nchekwa obodo n'Ọwụwa Anyanwụ.

 A kpọrọ ya ESN maọbụ Amọtekun, ha niile bụ maka nchekwa onwe - Enyinnaya Abaribe

Sịnetọ Enyinnaya Abaribe na-anọchiteanya Abia South n'ụlọomeiwu ukwu nke Naịjirịa etinyela ọnụ n'okwu banyere nhiwe Eastern Security Network.

Abaribe tinyere ọnụ ya mgbe ọ na-aza ajụjụ n'emume Focus nke ụlọ ntaakụkọ AIT n'ụbọchị Mọnde.

N'okwu ya "Ọ bụ naanị osisi ga-akwụrụ ka mmadụ were mma bịa gbuo ya".

Ọ sị iwu mbụ ị dịrị mmadụ n'ụwa bụ iwu ichekwa onwe ya, na a agaghị ewepụ ya ewepụ.

Ọ sị na ị agaghị achọ ịnwụ ebe ị na-eche ka otu nchekwa iwu kwadoro dịka uweojii, ndịagha bịara bịa zọpụta.

"Ndị mmadụ nwere ikike ichekwa onwe ha dịka iwu nchekwa onwe siri kwuo, ọ bụrụ n'aha AMOTEKUN maọbụ ESN".

"Iwu Naịjirịa sị na i nwere ikike ịdị ndụ, o nweghi onye ga-anara gị ya ebe ị na-eche ka ndị nchekwa na-anaghị arụ ọrụ ha bịa chekwaa gị."

Ọ gara n'ihu sị na ọ ga-ajụta ndị gọvanọ Ọwụwa Anyanwụ ma ha ọ ga-akwado Eastern Security Network n'ụzọ iwu.

Ihe ndị gọvanọ ọwụwa anyanwụ sara Elliot Uko maka ESN Nnamdi Kanu hibere

Ụfọdụ ndị gọvanọ ọwụwa anyanwu ekwuola na o nweghị ihe ha ga-asa onye chọpụtara Igbo Youth Movement, Elliot Ugochukwu-Uko maka ụta o buyere ha gbasara Nnamdi kanu hibere Eastern Security Network.

Don Adinuba bụ kọmịshọna mgbasozi gọọmenti Anambra... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Eastern Security Network bụ atụmatụ ndị gọvanọ Ọwụwa-Anyanwụ Nnamdi Kanu na Ipob zuuru-


Uzodinma: Tanko rituo dịka ọkaikpe Naijiria - PDP

PDP kpọrọ oku a ka ha nwechara ọgbakọ imeobi n'ụbọchị Tọzde n'ihi mkpebi Ụlọikpe kachasị nke napụrụ Emeka Ihedioha nke PDP ọkwa Gọvanọ Imo steeti ma nyefee Hope Uzodịnma nke APC.

End of Twitter post, 1

N'ozi nke Onyeisioche pati ahụ  bụ Uche Secondus ziri ndị ntaakụkọ, o sịrị na "Ụlọikpe kachasị  nke Tanko bụ onyeisis ya enwezighị ntụkwasịobi, kama ha na-emezi mbunuche gọọmenti APC."

Ha gara n'ihu sị na, "Mkpebi Ụlọikpe kachasị nke kposara mmerị Emeka Ihedioha (onye nwetara vootu 276,404) ma jiri vootu amaghị ebe o si kpọpụta Hope Uzodimma nke APC, onye nwetara vootu dị 96, 458 dịka gọvanọ Imo steeti bụ ihe jọgburu udele sigbuo nkapị, ma bụrụkwa ụzọ nwere ike ibute nsogbu. O kwesịrị ka e kpegharịa ya."

Ihe ndị i kwesịrị ịma maka  Kingsley Obiora, nwa afọ Igbo Buhari họpụtara dịka osote onyeisi CBN

Kingsley Obiora na Godwin Emefiele

Onyeisiala Muhammad Buhari ahọpụtala Kingsley Obiora maka ọkwa osote onyeisi ụlọakụ etiiti bụ CBN.

Ọnụ na-ekwuru Buhari bụ Femi Adesina onye gbara ama a kwuru n'ozi o zigara ụlọọrụ ntaakụkọ na "Onyeisiala Buhari wegara aha Kingsley Isitua Obiora ụlọomeiwu Ukwu maka nkwado maka ọkwa osote onyeisi ụlọakụ etiti."

A na-atụ anya na Obiora, onye welitere isi n'ụlọakụ mba ụwa bụ IMF ga-anọchi Joseph Nnanna, onye ga-ala ezumike nka n'abalị abụọ nke ọnwa Febụwarị afọ 2020.

Obiora, onye a na-agba ama na ụbụrụ ya na-achọ ọkụ dịka o jiri 'First Class pụta na mahadum  gụrụ 'Economics na mahadum 'University of Benin' nakwa Mahadum 'University of  Ibadan.'

Nwoke gbara afọ iri nanọ na-atọ na- arụ n'ụlọakụ mba.

Aka m adịghị na mwepu Ihedioha - Osinbajo

Osote onyeisiala Yemi Osinbajo agọrọla aka ya na ụkwụ ya n'asịrị na-efegharị nke na-ekwu na aka ya dị na mwepu ụlọikpe Supreme Court wepuru Emeka Ihedioha dịka gọvanọ Imo Steeti.

Laolu Akande ọnụ na-ekwuru Osinbajo, kọwara na akụkọ ahụ bụ fa fa fa - Fawul... maka na otu mkpụrụ eziokwu adịghị na ya.

Rochas Okorocha sị na ya adịghị atụ ụjọ nnyocha Hope Uzodinma

Onye chiburu Imo steeti... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Uzodinma: Mkpebi Ụlọikpe Kachasị enweghị ebe ọ gbadoro ụkwụ - PDP


VAR gụpụrụ goolu Sokratis nyere.

Mana ọbụ ndị Arsenal ka obi kacha gbawaa n'ihi ihe igwe 'Video Assisted Refree' (VAR) mere ha.

Arsenal na ndị Crystal Palace nyere onwe ha ọkpụ goolu abụọ abụọ.

Mana 'VAR' gụpụrụ goolu nke atọ Arsenal nyere.

Mana odochaghị anya ihe kpatara e ji gụpụ goolu ahụ.

Ọbụkwa 'VAR' nyere penariti ndị Crystal Palace ji nye goolu mbụ ha

Liverpool na Tottenham

Jurgen Klopp

Liverpool ji bọọlụ gbarie ndị Tottenham, mana goolu ekweghụ ha nnyete.

Ha mechara were o jisi ike merie ya bụ asọmpị site n'inye goolu abụọ a satara  otu.

Jordan Henderson na Mohammed Salah bụ ndị nyeere Liverpool goolu ebe Harry Kane nyere nke ndị Tottenham.

Manchester United na Norwich

Ekwensu ndị Man Utd chọrọ ịbụ ha ọnụ taa mana ha mechara lafere.

Ọkpụ goolu atọ asatara otu ka ha ji merie ndị Norwich.

Ndị nyere goolu ahụ bụ McTominay, Marcus Rashford na Anthony Martial.

Mana goolu ha gaara eru ise.

Rashford na Martial tara penariti abụọ na asọmpi ahụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

'Ndị ohi ezuchaala ọtụtụ ihe nka Igboukwu'

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

EPL Results: Etu okwe si gbaa na 'Premier League' taa


VP Debate: Ihe mere Peter Obi ji ewu

Peter Obi bụ onye na-azọ ọkwa osote onyeisiala n'aha ndị PDP gosiri na ihe dị iche dị n'egbe na egbe na ndọrịtaụka mere n'etiti ndị ogbo ya sị na pati ise soro dọrịta ụka n'abalị Fraide.

Nke a mere ka aha ya na-ada ka akị bekee na soshal midia dịka o ji okwu ihe mere, ọnụọgụgụ nakwa ụzọ mgbapụ were gbazie ụzọ Naijiria ga-esi gbalahụ ọtụtụ nsogbu na-anyịgbu ya.

Iji ma atụ, Obi sị, 'N'afọ 2015, ego si n'aka ndi ojiegoachụego mba ọzọ bata Naijiria dị ijeri dọla 41($41bn) mana n'afọ gara aga, anyị nwetara naanị ijeri dọla 12($12bn)"

End of Twitter post, 1

Aminu Tambuwal kwuru na etu Peter Obi ji ihe ndị merela, ọnụọgụgụ na -akọwa okwu ya gositrri naotozuru ịrụ ọrụ dịka osote onyeisiala.

@Jennysville kwuru na ihe gbasara mwulite akụnaụba doro Peter Obi anya.

@bolanle_cole kwuru na Obi ji ihe mere nakwa ọnụọgụgụ zaa ajụjụ n'ụzọ gosiri na ọ ma ihe ọ na-ekwu.

Ọ bụghịzị Donald Duke ga-efe ọkọrọtọ SDP

Otu ụlọikpe dị n'Abuja ekpebiela na ọ bụ Jerry Gana, onye bụbu mịnịsta na-ahụ maka mgbasa ozi, meriri ntuliaka imeụlọ ndị Social Democratic Party (SDP).

Nke a pụtara na ọ bụghịzị Donald Duke ndị SDP kpọpụtara aha ya dịka onye meriri, ga-anọchite anya pati a na ntuliaka 2019.

Na ntuliaka imeụlọ ha mere, e kwuru na Duke nwetara vootu 812 ebe Gana nwetara 611.

Mana Gana gbara akwụkwọ n'ụlọikpe kwuo na ọ bụ ya kwesịrị ife ọkọrọtọ pati ha maka ihe iwu pati ha kwuru maka ime ihe Bekee kpọrọ "zoning".

Mkpebi ọkaikpe Hussein Baba-Yusuf, kwuru na onye ọbụla nọ na pati kwesịrị iso usoro iwu pati ma rubere ya isi.

Nzukọ Buhari na ndị gọvanọ

Onyeisiala Muhammadu Buhari agwala ndị gọvanọ ka ha gbaa mbọ hụ na ha lebanyere anya n' ihe owuwu ndị na-adakpọ adakpọ iji kwalite akụnaụba steeti ha.

Abdulaziz Yari bụ onyeisi ndị ọgbakọ ndị gọvanọ gbaara ndị ntaakụkọ ama a ka ha na Buhari nwechara nzukọ.

Yari ekweghi asa ajụjụ banyere ihe ha kpebiri n'okwu ụgwọ opekatampe.

Chary Boy na nwunye ya agbasaala?

Charly Boy bụ otiegwu ama ama agwala BBC na ọ bụghị alụkwaghịm ka ọ na-agba nwunye... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Vice Presidential Debate: Ihe mere Peter Obi ji ewu


Val Obienyem bụ onye mgbasa ozi Peter Obi gwara BBC Igbo na-ọbụ eziokwu na onye ndu ya kwuru okwu na mkparịta ụka ya na ndị ntaaakụkọ nwere na ngwụcha izuụka.

N'okwu ya, Peter Obi sị na Naịjirịa ataala ahụhụ site na-enweghị ezigbote ọchịchị: "Onye ọchịchi kwesiri ịma ebe ọ na-aga. mana, anyị nwere ọtụtụ ndị adịgboroja na-eme ka ha abụ ndị ndu."

Ọ gakwar n'ihu si na oke mbụte na-etinye Naịjirịa na nsogbu.

"Gwa m, ọ gịnị na-arụ ọrụ na Naịjirịa ugbua? Obodo ebe eji ijiri kwa ijiri."

Peter Obi gara n'ihu katọ onyeisiala Muhammadu Buhari maka etu ojibeghi hoputa ndị ga-eso ya rụo ọrụ.

Ozi onye mgasaozi ya sị na o ji Cyril Ramaphosa nke Saụt Afịrịka na Narendra Modi nke India maa atụ, ọkachasị etu ọ sị na ha mere ngwa ngwa wepụta ndị ha na ha ga-arụ ọrụ.

Garba Shehu bụ ọnụ na-ekwuru Onyeisiala Buhari sị BBC Igbo na ya achọghị itinye ọnụ n'ihe Peter Obi kwuru ugbua.

Cheta na Peter Obi na onye ya na ya so zọọ ọkwa na ntuliaka emere ụbọchị 23 nke ọnwa Febụwarị 2019.

Ha nọ n'ụlọikpe ugbua na-arịọ ka akagbuo mmeri Buhari meriri ha makana ha sị na ọbụghị n'ezie.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Peter Obi: Enweghi ezigbote ọchịchị bụ ihe kachasị egbu Naịjirịa


Van Breda kwudosiri ike na-ekwu na ọ bụ otu onye kpu ihe n'ihu kpara mkpamkpa ahụ

Henri Van Breda,onye ji onike gbuo ndị ezinaụlọ ya n'ụlọ ha na Janụwarị afọ 2015 ga-agakwa mkpọrọ afọ iri abụọ na ise maka ịnwale igbu nwannne ya nwaanyị ọ tọrọ.

Oge a na-ekpe ya ikpe, Van Breda kwudosiri ike na-ekwu na ọ bụ otu onye kpu ihe n'ihu kpara mkpamkpa ahụ.

Na mkpebi o nyere n'ụlọikpe ukwu dị na Saụt-Afrịka ụbọchị Tọọsde, ọkaikpe Siraj Desai kwuru na mwakpo e mere ezinaụlọ Van Breda bụ 'ọchụ ka ọchụ.'

Ọkaikpe ahụ kwuru na nwoke ahụ egosighị nchegharị ọbụla oge niile ikpe ahụ na-aga nke o ji agwakwanụ onye ọbụla ihe mere o jiri gbuo ndị ezinaụlọ ya.

Mana ka o si dị, ụdị mwakpo a tụrụ ndị nyocha na ndị Saụt Afrịka n'anya.

Ọtụtụ na-eche na mkpebi a ụlọikpe nyere ga-abụ amamọkwa nye ndị ga-abụ ndị omekome.

Henri Van Breda, onye nke mara ihu akpụ oge ikpe na-aga, ga-agbagharị akwụkwọ mkpegharị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

A tụola nwoke nga maka igbu ndị mụrụ ya, nwanne ya


Victor Umeh, onye meriri ntuliaka Sineti ndị Anambra ebe mpaghara Etiti nke e mere n'ụbọchị 16 Jenụwarị, 2018

Victor Umeh meriri na mbinye aka e mere n' Anambra Steetị na Satọde nke izu ụka gara aga.

Onye na-achị Anambra Steetị bụ Willie Obianọ nọ n'ụlọ ome-iwu ukwu n' Abuja mgbe e chere Victor Umeh iyi ọrụ nke mere ya onye otu ndị ome-iwu na Naijirịa.

Ụlọ  ikpe mkpekwa nke a na-akpọ Appeal Court chụpụrụ onye nọbu na ọkwa a bụ Uche Ekwunife nke Peoples Democratic Party (PDP), na onwa Decemba 2015.

Ọ bụ Umeh wetara ikpe ejị maka ya chụọ Ekwunife, mana Ekwunife na-ekwu na ya anabatala mmeri o meriri ya ugbu a.

Ụlọ ikpe ahụ nyere iwu ka e megharia mbinye aka e jiri nye Ekwunife ikike.

A tụrụ votụ na local government asaa: Njikoka, Awka-North, Idemili-South, Dunukofia, Awka-South, Anaocha na Idemili-North.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Victor Umeh ebidola ọrụ dịka Sinatọ Anambara Sentralụ


Victor enwerela ọkụ bịa

Nwaafọ Naịjirịa na-agba bọọlụ na mba ofesi bụ Victor Moses jị ọkpụ goolu gwa ndị Turkey na ya abịara.

Moses si Chelsea gawa otu bọọlụ Fenerbache nyere goolu ya n'ime nkeji iri ọ batara ọgbo egwuregwu.

Ihe mere taa

Osote Onyseisiala Naịjirịọ bụ Ọkammụta  YemiOsibanjo jiri nwapem gbalahu onwu taa dịka ụgbọelụ helịkọpta bu ya ta dara n'ike n'ogbọ egwuregwu dị na Kabba Kogi steeti.

Osinbajo ezipụla ozi na ahụ dị ya mma site n'akara Twitter ya na-ekwa kwa na o kwenyere na Chinke ga-echekwa ha n'oge a.

Atiku Abubakra bụ onye na-azọ ọkwa onyeisiala n'okpuru otu PDP ezigarala Osinbajo ozi itiakanobi site n'akara Twitter ya.

Ndị Igbo kwanyere Ekueme ugwu

Igwe obodo Oko dị na Anambra steeti ekelela ndị mmadụ pụtara ị kwanyere nwanne ya Alex Ekwueme ugwu dịka a na-eme emume ncheta olili ya taa n'Oko.

Obi na-achị ọnịcha nakwa Mazi Solo nọchitere anya aka na-achị steeti ahụ bụ Willie Obiano gụnyere na ndị nnukwu mmadu bịara ya bụ emume.

Na mba ofesi

Ndị na-akwado onye kpọrọ onqw ya onyeisiala mba Venezuela bụ Juan Guaido ebidola ngagharịwe taa dịka ụfọdụ mba ndị Yurop na-akwanye Nicholas Maduro ọkụ n'ike ka ọ mee ntuliaka ọhụrụ.

Akụkọ BBC na nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ọgbaghara ọ daala n'Ohaneze?

Akụkọ na-eru BBC ntị bụ na nkwado Ohaneze Ndịgbo nyere onye na-azọ ọchịchị n'okpuru patị PDP bu Atiku Abubakar ebutela ogbaghara n'etiti ya bu ọtụ.

Ka ọkwụ ugbua, Uche Okwukwu bụ ode akwụkwọ Ohaneze na-akọwa na enyerela onyeisi Ohaneze bu Nnia Nwodo ezumike. Mana Uche Okpaga bụ bụ ode akwukwọ mgbasa ozi si na ọbụ Okwukwu ka enyere ya bụ ezumike.

Mwakpo Boko Haram

Ndị Boko Haram gburu ihe ruru mmadụ iri isi n'obodo Rann di na Borno steeti ụbọchị Monde nke isu a.

Nke bịara n'azụ ndị agha Naịjirịa hapụrụ ha bụ obodo ka Boko Haram wakpochara ya.

Eborogọvanọ Virginia oke agbụrụ

Aka na-achị steeti Virginia dị na mba AmerỊka bụ Ralph Northam na-arịọ mgbaghara maka foto otinyere n'akwụkwọ mgbe ọ nọ ụlọakwụkwọ n'afọ 1984.

Foto ndị na-ewe ụtụtụ mmadu iwe makana ha sị na... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Victor Moses enyeela goolu mbu ya na Turkey


Villa gbalịrị ịnyeghachi ha mana ha gbanyere naanị otu ọkpụ na ngwụcha asọmpị ahụ.

Mahrez nyere goolu abụọ mbụ na nkeji 18 na 24 ma Aguero so ya n'azụ site na nke o nyere na nkeji 28.

Na oge etinyesoro n'agba nke mbụ, Gabriel Jesus nyere otu ọkpụ na nkeji 46.

Dịka amalitere agba nke abụọ, Aguero nyekwara ọkpụ abụọ ọzọ na nkeji 57 nakwa 81.

Ndị uweojii anwụchiela ụmụ nwoke na-ezu ọbante ụmụnwaanyị

Ndị uweojii na Legọs anwụchiela ụmụ nwoke ise maka ị zuru ọbante ụmụ nwaanyị na gburgburu ebe ha bi n'Ọjọ.

Otu n'ime ha bụ Chukwujaekwu EzeIgbo kwuru na o ruola otu afọ kemgbe ọ na-akpa mkpa mkpa a.

Ndị ahụ a nwụchiri kwuru na ọ bụ ọgwụ ego ka ha ji ọbante ndị a agwọ.

N'aka ọzọ

Ndịagha Naịjirịa ekwuputaghị mmadụ ole nwụrụ na mwakpo a

Ndị agha Naịjirịa ekwuola na atụmatụ ha kpọrọ Handarin Daji ataala isi n dị ohi ruru otu narị na Zamfdara nakwa Katsina steeti.

Ha kwuru na agbagburu ndị a n'ogige ebe ha na-ezo site n'ọnwa Disemba rue ọnwa Jenụwarị afọ a.

Na mba ofesi,

Di Queen attend church service for Sandringham on Sunday morning

Ezenwaanyị mba Briten bụ Elizabeth akpọọla nzụkọ gbatagbata ezinaụlọ ya n'obieze Sandringham iji kpa maka okwu Ọkparaeze Harry na nwunye ya Meghan.

Cheta na ọ bụ abalị ole na ole gara aga ka Harry na nwunye ya Meghan kwuru na ha ga-akwụsitụ ọrụ dịka ndị ezinaụlọ Ezenwaanyị ma malite ịkpata ego nke ha.

N'egwuregwu,

Watford ejirila ọkpụ goolu atọ fọjuo otu Bournemouth ọnụ dịka Aston Villa na Man City na-akwata ya ugbua ịji ma mbe na abọ nke bụ oke n'asọmpị Premier Lig.

Gee nkeji ebe a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ndị nchekwa jichiri Rob Macaire ihe ruru awa atọ

Ndị nchekwa Iran nwụchirị onye nnọchite anya mba Briten bụ Rob Macaire na ebubo na ọ chọrọ ibido ọgba aghara mgbe ọ biara ọgbakọ ịmu anya maka ndị nwụrụ n'ụgbọelu Iran gbaturu.

Kama Macaire si na ọ bụ asị ma sị na ya apụọla tupu ọgbakọ ọha ahụ aghọrọ ngaghari iwe.

O kwuru na ya gara ya bụ imu anya mgbaru maka n'ọbụ ihe ziri ezi ma tinye kwa na ụfodụ ndị nwụru bụ ndị mba Briten.

Ndị mba... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Aston Villa v Man City: Man City ejirila nkata bunye Villa goolu na be ha


Vincent Nzeakor bu ụkọchukwu na'ụlọuka Wordcity Assembly di n'Enugu.

Ụlọụka akpọrọ Wordcity Assembly, nke ụkọchukwu Vincent Nzeakọr bu onye ndụ ha na akwado ime nnukwu nzukọ ebe ha ga ekwu okwu banyere mekọrịta nwoke na nwaanyi.

Ihe mere ihe a jiri tụọ ndị mmadụ n'anya bụ maka okwu mmekorita nwoke na nwaanyi bụ ihe anaghị ekwusi ike. Ma na ụka, ma na ezinụlọ, okwu mmekọrịta nwoke na nwaanyi abughị ihe ndị ala anyị na ekwụsị ike.

BBC Igbo gbara Nzeakọr ajụjụ maka nke a, o kwuru si na ihe ha na-eme bụ ihe ziri ezi maka o si na akwụkwọ nso ndị ụka bia.

Gee nu ya ntị ebe a.

Vincent Nzeakor kwuru maka nzukọ mekọrịta nwoke na nwaanyị ọ ga eme

Nzeakor na-akọwa na ya mara iwu banyere nzukọ a ụka ya ga eme, sị na ọ bụ sọọnsọ ndị mebụrụ alụm di na nwụnye na ndị rụrụ afọ 25 ka a ga anabata.

 Nzeakor kwuru, "Ị ma, ndị mmadụ na ekwu na okenya na-ebido na afọ 18, mana ekweghị m na nke ahụ, ọkacha na ụdịrị nzụkọ a anyị ga-eme. Ya mere anyi jiri tinye ya etu a. Ka anyi mara na onye ọbụla na abịa abụrụla ezigbo okenya."

Ọ gara n'ihu gwa BBC na etu a na-asi na ụka ekwesịghị ịtinye ọnụ na ihe gbasara mekọrịta nwoke na nwaanyị so n'ihe bụ nsogbu uka sikwa na "ọ ya na ebute mpụ na ajọ ihe ndị ọzọ".

Ge ya ntị  ebe a.

Ụkọchukwu kwuru okwu maka mekọrịta

BBC Igbo gara n'iru jụọ ya ebe o si weta ikike o ji na eme ụrịri nzụkọ a, o wee sị na o na akwụkwọ nsọ.

Na Facebook, ndị mmadụ na eti mkpu maka ihe a.

O nwere ndị na-akọwakwa na-ọbụghị so Nzeakọr na eme ụdiri nzụkọ a, ma na enyekwa atụ, dika nke di na ala:

Nzeakor na onwe ya si na ya kwusi ike na ikike ọ sị n'akwụkwọ nsọ nyere ya.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ụkọchukwu n'Enugu na-ahazị nzukọ mekọahụ n'ụlọụka ya


Vladimir Putin achịala mba Rọshịa n'ọkwa Praịm mịnịsta nakwa onyeisiala

Mmeri a o meriri pụtara na Putin ga-atụkwasị afọ isii n'elu afọ iri na itoolu ọ chịrịla.

Ọ nọrọla n'ọkwa Praịm Mịnịsta ma chịkwaa Rọshịa afọ 19, nke bụ site n'afọ 1999 ruo ugbu a.

Na ntuliaka e mere, Putin nwetara vootu 76 pasentị, karịrị 64 pasentị o nwetara n'afọ 2012.

Ebe Pavel Grudinin bụ onye na-achụsị Putin ike nwetara 12 pasentị, Ksenia Sobchak nwetara pasentị abụọ ebe Vladimir Zhirinovsky nwetara pasentị isii.

A kwụsịrị Alexei Navalny bu ndọrọndọrọ ọchịchị mmegide n'isi iso zọọ ndọrọndọrọ.

Ihe Putin kwuru

Ka o merichara, Putin gwara igwe mmadụ gbakọrọ na Mosko na ndị tunyeere ya vootu "hụrụ ihe ọma ndị o mepụtara n'afọ ole na ole gara aga".

Oge ọ na-aza ajụjụ ndị ntaakụkọ gbara ya gbasara ịzọ ndọrọndọrọ ọchịchị ma afọ isii nke a gachaa, O chịpụrụ ọchị ma sị "ihe ị na-ekwu na-atọ ọchị. Iche na aga m anọ ebe a ruo oge m gbara afọ 100? Mba!"

Ndị otu ya gwara Interfax nke Rọshịa na ọ bụ "ezigbote mmeri"

"Pasentị a anyị na-ahụ ugbua na-ekwuru onwe ya. Ọ bụ ihe Putin ga-eji mee mkpebi n'afọ ndị na-abịa n'ihu, o nwekwara ọtụtụ mkpebi ọ ga-eme."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Vladimir Putin bụ onyeisiala Rọshịa ga-achị afọ isii ọzọ


Volodymyr Zelensky bụ ọkaiwu dị afọ iri anọ na otu tọgbọrọ asambodo ya wee banye n'ịkpa ọchị, tupu ọ zọọ ọkwa ma merie dịka onyeisiala.

N'aka nke ọzọ Onye ọkpa ọchị ama ama na Naịjirịa bụ Basket Mouth ekwuola na ọ ga-achịnwu Naịjirịa nkeọma ma ọ bụrụ na e nye ya ohere.

O kwuru na ọ ga-emeli nke a maọbụrụ na ewepụ ụfọdụ ihe na-emebi ndọrọdọrọ ọchịchị na Naịjirịa dịka okpukpere chi, ikpa oke na ihe ndị ọzọ.

Basket Mouth mekwara ka anyị ghọta na ndị ọkpa ọchị bụ ndị nwere amamihe ma burukwa ọ dị mma Naịjirịa n'obi.

O kwuru na ha n'elezi anya n'ihe na-aga n'ododo ma were ya mee ihe ọchị dịka ụzọ iji kuziere ndị mmadụ etu obodo anyị siri dewe isi.

O kwuru si n'agbanyeghi aka ọrụ mmadụ, onye ghọtara ihe butere nsogbu Naịjirịa ga-achịnwu Naịjirịa nke ọma.

Basket Mouth, onye ezigbo aha ya bụ Bright Okpocha so n'otu n'ime ndị malitere ịkpa ọchị na Naịjirịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ukraine President: Enwere m ike ịchị Naịjirịa dịka onyeisiala - Basket Mouth


WHO gbara ama na  ya bụ ọrịa egbuola m mmadụ otu nari na iri asaa, ebe ya bụ ọrịa ji derela mmadụ.

N'ozi ha wepụtara n'abali Tọzde, WHO kwuru na ọtụtụ ndị ọrịa si mba China dịka ngụkọ gosiri na mmadụ 7736 nke pụtara mmpasent 99 ndị bu ya bụ na mba China.

Ha kwuru na ihe gara aka njọ ma ọ bụrụ n'ọbụghị na mba China bidoro n'ehihie chọwa ewu ojii.

Dọkịta Tedros Adhanom Ghebreyesus bụ onyeisi otu WHO

Ihe ndị a nile pụtara ihe na mkparitaụka nke Dọkịta Tedros Adhanom Ghebreyesus bụ onyeisi otu WHO na ndị ntakụkọ nwere .

"Aha a ga na-akpọgodị ọrịa coronavirus ọhụrụ a bụ  "2019-nCoV acute respiratory disease"

Orịa Coronavirus nke bidoro na China n'ọgw ụgwụ afọ 2019 abanyela na mba Japan, Vietnam nakwa Germany.

Gịnị bụ isiokwu nzuko Buhari na Jonathan nwere?

Onyeisiala Muhammdu Buhari lere onye bubụ Onyeisiala bụ Goodluck Jonathan ọbịa n'obi ọchịchị Aso Rock n'ụbọchị Tọzde.

Ndị isi abụọ a nwere obere mkparịtaụka ime ụlọ bụ nke na-ewere ihe dịka nkeji iri.

Jonathan mgbe ọ pụtara agwaghi ndị ntaakụkọ okwu mana kepukepu kwuru si n'akwụkwọ Punch sị na ọ bịara ikele Buhari maka nkwado o nyere ya mgbe a wakporo ụlọ ya.

Akụkọ kwukwara na Buhari kwere Jonathan nkwa na a ga-echekwa ya.

Cheta na Jonathan bịakwara ụdị njem a n'ụbọchị 10 nke ọnwa Ọktoba, 2019.

Bruno ọ ga-ebuputa Manchester United?

Otu egwuregwu Manchester United azụọla Bruno Fernandes na-agbara Sporting Lisbon bọọlụ n'ebe etiti.

Manchester United ji ọnụego dị nde paund iri anọ na asaa zụta Fernandes bụ onye ga-abara ha bọọlụ ruo afọ ise na ụma.

Dịka ọ na-etinye aka n'akwụkwọ nkwekọrịta, Fernandes sị na ọ ga-agba mbọ ịhụ na ọ mabutere iko na Manchester United.

Ọwụwanyanwụ ga-enwe ndị ọrụ nchekwa nke ha - Umahi

Ndị gọvanọ ọwụwa anyanwụ Naịjirịa

Gọvanọ Dave Umahi bụ onyeisi ọgbakọ gọvanọ ndị ọwụwa anywanwụ kwuru nke a n'Abakaliki n'ụbọchị Wenzde.

O kwuru na ọ bụ iji chekwa ndị Igbo n'aka ndị ọchịehi Fulani na nsogbu ndị ọzọ n'ebe ndụ na akụnaụba ha dị.

Ọ kpọpụta beghị aha ọbụla a ga-agụ otu ahụ mana a na-atụ anya na ọ ga-amalite n'oge... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus egbuola mmadụ 170, jide mmadụ 7834


Wadume bụ onye ndị uweojii na-ebo ebubo na ọ bụ onye ntọ a ma ama na-akpa ike na Taraba steeti nke ndị uweojii nwụchiri, mana ndị agha gbagburu ndị uweojii atọ ma tọghapụ ya n'okporoụzọ Ibi-Jalingo dị na Taraba Steeti.

Ndi uweojii ahụ e durala mmụọ bụ Usman Danzumi, Mark Ediale nakwa Dahiru Musa.

N'ozi nke dị uweojii wepụtara n'akara Facebook ha na mgbede Tọzde abalị asatọ nke ọnwa Ọgọst afọ 2019, ọnụ na-ekwuru ha bụ  Frank Mba kwuru na ozi ndị agha Naijiria wepụtara gbasara mgbagbu ha gbagburu ndị uweojii atọ akwụghị ọtọ.

Col Sagir Musa bụ ọnụ na-ekwuru ndịagha kwuburu na ndịagha gbagburu ndị uweojii ahụ na amaghị ama dịka ha nwetara ozi na ndị ntọ kpụ ndị mmadụ na-agafe.

Mana Mba sara sị, "Alhaji Hamisu Bala Wadume bụ onye ntọ nwere nnukwu ego nke ndị uweojii nwụchiri mana ndị agha were ya dịka onye a tọọrọ ma 'gbapụta ya."

"Ugbua, kedụ ebe ọ nọ? Kedụ ebe onye ahụ ha gbapụtara nọ?"

Ajụjụ ndị ọzọ ndị uweojii na-ajụ bụ : " Kedụ ka onye ntọ e ji ịga jichie gbalahụrụ ndị agha bịara gbapụta ya."

" Ọ bụrụ na  Alhaji Hamisu Bala Wadume bụ onye a tọọrọ atọrọ n'ezie, ndị agha gbapụta ya, gịnị mere na a kpụgaghị ya isi ụlọọrụ ndị aha iji dee ozi ihe mere ma gbaa ya ajụjụ dịka omenala ndị agha dị."

"Kedụ ihe mere na ndịagha gbara ha egbe na nsonso n'agbanyeghị na ha kọwara ha onwe ha dịka ihe onyonyo na-efegharị ugbu a na-egosi?"

N'ozi Mba wepụtaburu, o kwuru na ndịagha a gbagburu ndị uweojii ahụ na-agbanyeghị na ha ma na ha bụ ndị uweojii.

Ka ọ dị ugbua, a ka na-eme nyocha maka ihe a mere.

Lee akwụkwọ ndị uweojii deputara si na ndịagha gburu ndị uweojii atọ ma tụghapụ onye ntọ ama ama ha jidere.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Army and Police: 'Ebee ka Hamisu Bala Wadume nọ?'- Ndị uweojii ajụọla ndị agha


Watford ebee

Ngwa ngwa a malitechara bọọlụ, na nkeji iri, ka nwaamadị Arsenal ji eme ọnụ bụ Pierre-Emerick Aubameyang, sọkanyere goolu mechara bụrụ naanị aka ahịa a gbara n'egwuregwu a.

Ochegoolu ndị Watford bụ Ben Foster ji aka ya doziere Aubameyang nri chinyere a ka ọ nọ na-egbu oge ịnara bọọlụ a gbaalara ya azụ, mere ka Aubameyang fere ka egbe fekpuo ya na mpio.

Na-erughi otu nkeji e mewachara ndị Watford obi, Troy Deeney nke Watford ejiri aka ya ritere onwe ya mpempe akwụ uhie ka o ji aka kpọọ Lucas Torreira n'ihu, mere ka a chụpụ ya n'ọgbọegwuregwu.

Nchụpụ a mere ka Watford nwee naanị mmadụ iri n'ọgbọegwuregwu ahụ, nke belatara ike ha.

Watford gbara Arsenal jaajaa, mana taa abụghị ụbọchị ha.

Mana mmeri a Arsenal meriri nwereike inye ha ohere ịma ma ha a ga-eso zọọ "egwu ndị ọ kara obi" ga-eso agba asọmpi Champions League nke afọ na-abịa.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka mmeri a

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Watford vs Arsenal: Ihe a ọ bụ ụkwụ nnama ji aga Aba?


Weah bịara zute Buhari

Dịka onye nnyemaka na okwu gbasara soshal midia nke onye isiala siri kwụpụta n'igwe Twitter, onyeisiala mba abụọ ahụ nwere mkparịtaụka n'okwu gbasara mmekọịta mba abụọ ahụ dịka o siri gbasa nchekwa na akụnaụba.

End of Twitter post, 1

A họpụtala Chiji Collins dịka onyeisi ụlọomeiwu Imo steeti

Ndịomeiwu ọhụrụ na steeti Imo ahoputala Maazi Chiji Collins dịka olu na-ekwuru ha.Nwa amadi a, bụ onye na-anọchite anya okpuruọchịchị Isiala Mbano nke steeti ahụ. A họpụtara ya na-enweghị onye mara ya aka n'ihu.Nke a bụ nke ugboro abụọ ọ na-aga n'ụlọomeiwu ahụ dịka ahọpụtachara ya nke mbụ n'afọ 2015.

Uloomeiwu a họpụtakwara Okechukwu Onyekanma, bụ onye na-anọchite anya Mbaitoli nke steeti ahụ dịka osote ya.

Onye ọchịehi ebepụla isi nwaagbọghọ n'Ekiti

Obodo Ilasa Ekiti dị n'Ekiti Steeti nọ n'ọgbaghara ugbua n'ihi ọnwụ otu nwaagbọghọ onye ọchịehi bepuru isi maka na ọ jụrụ ịlụ ya.

Onye ọchịehi a a na-akpọbeghi aha ya chechiri nwaaghọghọ ahụ n'ụzọ ebe ọ gara ịkụte mmiri ma bepu ya isi na Tuzde.

Onyeisi obodo ahụ bụ Ajayi Omolagba sị na onye ọchịehi ahụ dị na mbụ kụchie nwaghọghọ site n'aka ezinaụlọ ya dịka iwu ndị Fulani si dị.

Mana ndị ezinaụlọ nwagbọghọ ahụ jụrụ ịlụnye ya nwoke ọchịehi ahụ nke mere o ji gbuo nwaagbọghọ ahụ.

Ndị uweojii Ekiti Steeti kwuru na nke a mere eme, na ha anwụchiela nwoke ahụ site na kepukepu ha nwetere.

Ọkụ gbara ụlọahịa na Port Harcourt

Gọmentị River steti etịnyela ọnụ na ya bụ ọkụ mgbara n'ụlọahịa Port Harcourt Shopping Mall.

Odeakwụkwọ steeti ahụ bụ Tammy Danagogo gwara ometutara dere jụụ na ha ga-emezị ya bụ ụlọahịa ka ndị mmadụ malite azụmahịa taa bụ tọzde.

Atọọrọ onyeisi obodo na Katsina

Ndị ọchịehi egbuola ọtụtụ mmadụ na Benue na steeti ndị ọzọ dị na Naịjirịa

Akụkọ na-eru anyị ntị na-ekwu na ndị ntọ atọrọla otu onyeeze na Garin Labo dị Kastina steeti.

onyeeze ahụ nọ na ugbo ya mgbe ndị ntọ ahụ jị ọgbatumtum  bịa ọgụ.

N'ofesi

Ụnụ anụla nee na onyeisiala mba Mexico bụ Andres Obrador ekwusiela ike na ya ga- ere ụgbọelu onyeisiala were buo agha... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Wenger kpọtara ma zụọ Weah oge ọ na-agba bọọlụ na Monaco, n'afọ 1988

N'emume ịnye nturuugo a mere n'isi obodo Monrovia, Weah bụ onye ọgba bọọlụ mbụ mechara bụrụ onyeisiala nakwa naanị onye Afrịka riterela 'ọkacha agba na mbaụwa n'otu afọ nke Fifa' kwuru sị:

"Ị gosiri onwe gị dịka onye nkuzi a na-agaghị echefu ọsịsọ oge ị gbanwere etu e si achọpụta ndị ntorobịa nwere ọnatarachi n'ịgba bọọlụ na gburugburu ụwa, ọkachasị mpaghara Afrịka."

John Kuffour bụbu onyeisiala mba Gana na Wenger na-akpa nkata

Claude Le Roy bụ onye nchịkọta bu ụzọ gwa Wenger maka Weah, nwetakwara nturuugo a.

Ọtụtụ ndị mmadụ ṅụrụ ọṅụ ka Weah nyere Wenger nturuugo ya na Samuel Kanyon Doe Sports Complex dị n'ọgbọ egwuregwu bọọlụ nke obodo ahụ.

Obi bụ Wenger sọ 'pọlịna pọlịna'

Onye ntaakụkọ BBC bụ Jonathan Paye-Layleh, kwuru sị na ụfọdụ ndị Liberia na-ewe iwe na-ekwu na ekwesịghị inye mmadụ nturuugo naanị maka ihe o meere onyeisiala n'onwe ya.

Mana Eugene Magbe bụ mịnịsta na-ahụ maka mgbasaozi na Liberia gwara BBC na nturuugo a abụghị maka ihe jikọrọ Weah na Wenger, kama na ọ bụ ụzọ e si aghọta na Wenger "gbaara egwuregwu ezigbo mbọ n'Afrịka ma nyekwa ọtụtụ ndị Afrịka ohere".

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

George Weah enyela Arsene Wenger nturuugo na Liberia


West Ham kpọbatara Man United n' ụlọ ma were ọkpụ goolu abụọ asataghị otu kụọ ha ihe okenye kụrụ nwata dịka ụmụaka.

Nke a malitere mgbe Andriy Yarmolenko nke West Ham ji goolu mba maa Man United aka ntị na nkeji 14.

Man United siri ọnwụ dịka nkịta a na-achọ igbu mana West Ham kelara aka n'azụ.

Nke a megidere ruo n'ọkara nke abụọ n'ime asọmpi a mana Onweghi onye nyere ibe ya goolu ọzọ.

N'ime nkeji 84 ka ọ fọrọ nkeji isii ka e gbuchie bọọlụ, West ham nyere goolu nke abụọ site n'aka Aaron Cresswell.

Site na mmeri a, West Ham United bụ ndị anọ n'ogogo tebụlụ ebe Man United bụ ndị asaa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

West Ham vs Man United: E tiela Man United ka ịgba udubọnch


West Ham kwuru na ha nyochara ya bụ okwu tupu ha chụọ Tony Henry.

N' akwụkwọ ozi ha, West Ham kwuru na ha ekwetaghị n'ikpaoke agbụrụ.

Mana onye nkuzi ha bụ David Moyes kwuru na tupu a chụọ Henry, ọ họpụtara ndị egwuregwu bọọlụ abụọ sị na mpaghara Afrịka.

West Ham kwuru na ugbua ha chọrọ ị zụ Islam Slimani bụ onye ala Algeria ya na Ibrahim Amadou, onye ala Kamerun.

Otu ndị na-agba bọọlụ akpọrọ 'The Professional Footballers Association' na olu bekee kwuru na okwu ọnụ Tony Henry jụrụ ha n'anya.

West Ham nwere mmadụ isii ndị Afrika ndị na-agbara ha bọọlụ.

Ha bụ; Cheikhou Kouyate, Pedro Obiang, Joao Mario, Angelo Ogbonna, Arthur Masuaku na Edimilson Fernandes.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


White House edepụtala akwụkwọ na-ekwu na onyeisiala mba Amerịka bụ Donald Trump ga-ezute ogbo ya nke Naịjiria bụ Muhammadu Buhari n'ụbọchị iri atọ nke epreelu.

Ọganiru, nchekwa, ịlụso ndị na-eyi ndụ egwu agha n'ezi ọchịchị so n'ihe ndị ha ga-akpa na nzụkọ ahụ.

Sọsọ onyeohi ga-achịnwu Naịjiria - Musa

Gọvanọ chịburu Kaduna steeti bu Balarabe Musa ekwuola n'onweghi onye ọbụla ga-abanye ọkwa onyeisiala Naịjiría na abụghị onyeohi maọbụ nwe nkwado ndịohi.

Ọ sị na ọ hiara ahụ ịchọta ego eji akwado ịzọ ọchịchị na-amaghị ụfọdụ ndị na-ezu ohi ga-akwado gi.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Ghana na-akwado ịkwụ ụgwọ ha ji Naịjiria

Gọọmentị mba Gbana ekwuola na ha na-ahazi atụmatụ ibido ịkwụghachi ego rụrụ nde otu narị dọla bụ ụgwọ ha ji Naịjiria maka mmanụ agbidi e nyere ha n'afọ ndị gara aga.

Ego ha ji Naijiria ruru nde narị dọla na iri isii n'ọnụọgụgụ.

N'egwuregwu

Rangers awụọla onwe ha n'ala dịka  ha enyeghị ọkpụ goolụ ọbụla n'asọmpị NPFL na Kwara United nwere ụbọchị ụka. Ha nọ n'ọkwa asaa ugbua na NPFL.

Nkeji ụtụtụ a:

Gere akụkọ nke ụtụtụ a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ihe nkịrị nke taa

Ihe onyonyo a gosiri ụmụ Igbo na-agba mbọ na Ladipo, Legos.

Gear technican advises Igbo to pay attention to handwork.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Buhari na Trump ga-enwe mkparita ụka n'ụbọchị iri atọ nke Epreelụ


Wike nke PDP onye nwetara 886,264 ma jiri vootu dị 712,405 merie Biokpomabo Awara nke AAC, onye nwetara 173,859 na mmeju ntuliaka e mere na steeti ahụ na nsonso a.

Etu Ndigbo si kwadoo PDP na Rivas nakwa na ntuliaka onyeisiala na nke ọkwa gọvanọ kpalitere okwu  ma Igbo a na-akọ n'ugbo onye ọzọ hapụ nke ha dịka pati e jiri mara ha bụ APGA na-asọ ngọngọ ka ọkụkọ udummiri.

Mpụtara ntuliaka e mere gosiri na Igbo gbagara n'okpuru ochendo PDP n' eleghị anya n'azụ, ma hapụ mmiri ka ọ maa APGA n'anya.

APGA gbara ọyụpa nke na APC bụ pati batara ọhụrụ n'ala Igbo kara ya nweta vootu.

Iji maa atụ, na ntuliaka ọkwa onyeisiala n' Anambara, PDP nwetara vootu dị 524,738, APC nwetara 33,298, ebe APGA nwetara vootu dị 30,034.

Lee tebulu mpụtara ntuliaka ọkwa onyeisiala na gọvanọ:

              Mpụtara Ntuliaka Ọkwa Onyeisiala n'Ọwụwa Anyanwụ

Mpụtara Ntuliaka Ọkwa Gọvanọ n'Ọwụwa Anyanwụ

Ndigbo ahụrụ PDP n'anya karia APGA?

Na nkọwa ya, onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị bụ Collins Okeke kọwara n'ihe mere Ndigbo jiri nye PDP nkwado pụrụ iche na ntulaiaka 2019 bụ maka na nwafọ ha bụ Peter Obi so Atiku Abubakar zọọ ọkwa onyeisiala n'aha pati ahụ.

Okere, onye bụkwa onye na-alụ ọgụ maka ikike dịịrị onye kwuru na nke a apụtaghị na ha ajụla APGA.

Rivers Election Result: Ndigbo ajụghị APGA- Onye ọnụ na-eru n'okwu

N'otu aka ahụ, Chukwunonye Okereke kwụkwara na ọ bụ n'ihi na PDP bụ pati ọha dịka o kwuru na ọ na amasị Ndigbo isonye ebe ọkụ na-enwe n'elu, nakwa ebe a naghị akpa oke.

"Ọchịchọ PDP na Ndigbo dịka nnu na mmanụ."

"Onye Igbo anaghị eme na nke a bụ nke anyị. Igbo bụ ihe bekee kpọrọ 'global citizen'.

"PDP bụ pati ndị mmadụ jịkọtara aka were bido. O nweghị onye nwe ya."

'Ihe mere ọtụtụ Ndigbo ji akwado PDP karia APGA'

Okereke, onye kwuru na ọ bụ Odumegwu Ojukwu ka Ndigbo soro banye APGA sị na ọ bụ 'mụ nwe pati' so na nsogbu na-amigbu APGA

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria election 2019: Ndigbo agbakpuru n'ochendo hapụ ka mmiri maa okeọkpa?


Wilder ji ọkpọ surie ogbo ya nke Amerịka n'ime agba nke mbụ, nke nyere ya mmeri iri anọ na otu na otu nhatanha n'ime asọmpi ọkpọ iri anọ na abụọ ọ kụrụla.

Aka esichaghị Breazeale ike na mbido ọkpọ ahụ dịka Wilder kpagidere n'akụkọ ụdọ ma na-esu ya ọkpọ dịka ebe a na-asụ ede.

N'ikpeazụ Wilder meriri n'ọkpọ ahụ dịka ọ ji otu ọnụ ọkpọ kunye Breazeale anya ajụ n'isi.

Tupu ọkpọ ahụ Wilder kwuru na ọ chọrọ igbu mmadụ n'ọgbọ ọkpọ

Dịka asọmpi ọkpọ a gụchara, Wilder kwuru "Onweghi ụzọ ga-egbochi m" ịkụso ndị ọkachasị na Briten bụ Tyson Fury na Anthony Joshua ọkpọ, O kwuru "na ha nọ na mkparịtaụka".

Nke a bụ ugboro iri anọ Wilder na-eji ịkụnye ndị mmadụ isi aba okpu merie n'asọmpi ọkpọ, ebe ọ bụ ọdịda nke abụọ Breazeale na-enweta.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Deontay Wilder akụpụtala kpakpando n'anya Breazeale


Wilfried Ndidi gburu ndí otu ya ma zọkwaa ha

Nke a mere dịka ha na ndị otu Leicester City nyere onwe ha otu ọkpụ goolụ otu ọkpụ goolu n'ụbọchị Sọnde.

Frank Lampard ka na-atụkwa anya mgbe ọ ga-enweta mmeri mbụ ya dịka onye nkuzi bọọlụ ndị Chelsea.

Mana ndị ma nke a na-akọ n'eguregwu bọọlụ na-ekwu na chi ka bụ ụtụtụ.

Ndị nkwado Chelsea sịrị Lampard nnọọ n'ụzọ pụrụ iche.

Nwaafọ Igbo bụ Wilfried Ndidi bụ ya gburu ndị Leicester ma zọọkwa ha.

Ọ bụ Ndịdị nyụrụ ihe na-esi mgbe Mason Mount nachaara ya bọọlụ were nye goolu mbụ ya na nkeji asaa.

Ị ga-eji Wilfred Ndidi tụnyere Ngolo Kante?

Mana nke ahụ emeghi ka obi daa Ndidi mba.

Nwa amadị a gbalịrị ma saa goolu ahụ na nkeji iri isii na asaa.

Otu abụọ a gbalịrị ike ha ịma onye ga-eturu ugo na asọmpị nke taa mana mbọ ha nịịle dị ka mmiri a na-agba n'okpokoro azụ mbe.

Otu ihe si gbata kwụrụ ugbua, Liverpool bụ ndị mbụ na tebulu EPL, ebe Arsenal na esote ha.

Ha abụọ enwetala akara isii akara isii dịka ha meriri asọmpi abụọ ha.

Manchester City na Tottenham nwere akara anọ anọ, ebe Chelsea nwere naanị otu.

Manchester United ga-ezute ndị Wolverhampton Wanderers na mgbede Mọnde.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Chelsea vs Leicester: Lampard ahụbeghịkwa ụkwụ ya


Williams Uchemba bidoro na nwata na-akpa ndị mmadụ obi anụrị site n'ihe nkiri ọ na-eme mgbe ahụ

Ya bụ okwu ruru ọtụtụ ndị ntị na akara Twitter na Instagram.

Ufọdụ ndị ekwuola na ihe onye mgba okpuru ahụ kwuru bụ eziokwu , ụfọdụ ndị kwukwara na ọbụghị ịhe Uchemba pụrụ ịme.

@Vickie92205767 kwuru na ndị aghụghọ juru n'akara soshal midia nke nwereike imetụta Uchemba

End of Twitter post, 1

@LodNod kwuru na etu ndị mmadụ si kweta akụkọ nrụrụaka a na-ewu na soshal midia gosiri na Naijiria nwere ọtụtụ ihe dị mma anaghị atụnanya  makana oteela Uchemba ji mewe ihe ọma ha ahụbeghị.

@Amchizzy kwuru na ọyị ya akọrọla ya maka Uchemba etu aka ya esighị dị ọcha.

@bimbo_cash kwuru na o kwetere na Uchemba mere udiri ihe di etu a.

Uchemba bụ onye ama ama n'enye ndị ogbenye onyinye di icheiche site na otu ọ kpọrọ #givechallange, na-emekwa ihe ọchị na akara instagram ya.

Ka akụkọ a kpụ ọkụ n'ọnụ, onye n'ekwuchite ọnụ ndị UN apụtala katọọ ndị ji aha ụlọ ọrụ ha anapụta ndị mmadụ ego.

Ha kwuru na ụlọọrụ ndị UN enweghị ike ịnara onye ọbụla ego were nabata ha na nzukọ ha.

Uchemba apụtala kwuo na ọ bụghị ya na anara ndị mmadụ ego, na ọ bụ ndị ohi ji aha ya anakọrọ ndị mmadụ ego.

O kwukwara na onweghi ịhe gbasara ya na ndị United Nations na agbanyeghị na aha ndị UN dị na akara soshal media ya.

Ọtụtụ ndị agaala na akara soshal media Uchemba, ebe o gọnarịrị okwu ndị a were n'ebo ya ebubo ohi.

Uchemba ekwubeghi okwu ọzọ gbasara ya, o wetubeghikwa aha ndị UN n'akara Instagram ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Williams Uchemba: "E ji aha m anapụ ndị mmadụ ego"


Williams adaala na agba ikpeazụ asọmpị anọ

Mmeri a napụrụ Williams ohere ọ kara iji mabuo iko 'Grand Slam' nke iri abụọ na anọ ya.

Iko a bụ 'Grand Slam' nke mbụ Andreescu bụ onye Canada mabuterela kamgbe ọ malitere ịkụ bọọlụ Tenisi.

Nke a bụ mbụ Andreescu na-amabute iko 'Grand Slam'

Williams onye dị afọ iri atọ na asaa emenwụghị ọtụtụ ihe Andreescu onye ọbara ya ka na-apụ ọkụ mere n'asọmpị ahụ.

"Afọ a abụrụla nrọ bịara na mmezu," bụ okwu pụrụ n'ọnụ Andreescu mgbe o merichara.

Andreescu onye gosiri obi ụtọ ya nke ukwu kwuru na ọ bụrụ ya nnukwu mbụlịelu na ya na Serena Williams sọkọtara mpi na US Open nke afọ 2019.

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Awgu Caves: Ọgba ndị a chere ndụ ndị Mmaku n'oge gboo

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Bianca Andreescu: Nwa dị afọ 19 anarala Serena Williams ụra rahụ


Williams kwụsịrị ịsọmpi n'ọnwa isii gara aga ịga mụọ nwa

Ha kwuru Williams pụrụ na-egwurewgu ka ọ pụtara na o nwere asọmpị ya na Maria Sharapova ka ga-agba.

Lee ebe ndị AP gbasara akụkọ a n'elu akara soshal midia Twitter ha:

End of Twitter post, 1

Serena dị afọ ịrị atọ n'isii gwara ndị ntaakụkọ n'obodo Roland-Garros nke mba France taa n'ọbụ n'ihi ahụ ọ merụrụ n'obi ka o ji pụọ n'asọmpị ahụ.

Serena na Maria Sharapova na-akwado ịgba asọmpị agba nke anọ taa bụ Mọnde.

Lee ihe BBC Sport dere na Serena kwuru:

Nke na-egosi na ọ bụ maka ezinaulo ha ka o jiri rapụ asọmpị a.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Willie Obiano bidoro chiwa Anambra na 2014

Onye nkwuchite ọnụ mịnịstrị ahụ bụ Bernadette Nwadike sịrị na-ahọpụtara ndị a taa bụ thọsde, orie.

Chude kwuru na ndị ahọpụtara bụ ụmụnwoke na nwaanyi na-enweghị ntụpọ n'agwa ha.

Ọyọkwara ha ka ha kpezie ụdọ ma chekwa ikike onwe ndị Anambara nwere.

O kwuru na ọrụ ha ga-abụ inara mmadụ n'aka ebe,idu iyi,iduga mmadụ ụlọ ndị uweojii nakwa ikpe udo n'obodo niile.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Gọọmentị Anambara aghọpụtala ndị okpe udo


Willie Obiano bụ Gọvanọ Anambra steeti bụ onye otu APGA

Pati ndị ọzọ so n'ime otu ọhụrụ a bụ SDP, NCP na ụfọdụ ndị ọzọ mana APGA esoghi n'ime ha.

Mgbe BBC gbara APGA ajụjụ ọnụ ihe mere ha ejighi sonye otu ọhụrụ a, Victor Ike Oye bụ onyeisi oche pati a kwuru na ọ bụghị iwu na pati niile ga-esonye na nke ọhụrụ ahụ.

N'ọnụ ya "ọ bụ iwu na APGA ga-esonye ihe ọbụla otu ndị ọzọ na-eme?"

Maka ọdịnihụ APGA, o kwuru na ha dị njikere maka ntuliaka ga-eme n'afọ 2019.

Oye kwuru na "ntuliaka bụ agha, onye na-eje agha anaghị egosi atụmatụ na nkwado ya niile tupu alụọ agha".

Victor Umeh, onye meriri ntuliaka Sineti ndị Anambra ebe mpaghara Etiti nke e mere n'ụbọchị 16 Jenụwarị, 2018

Kedu otu ndị sonyere n'otu ọhụrụ "CUPP"?

Ihe ruru otu ndọrọndọrọ ọchichị iri atọ bụ ndị pụtara ikwado nakwa isonye n'otu ndọrọndọrọ ọchịchị ọhụrụ n'Abuja ụnyaahụ.

Ndị a gụnyere:

Etu njịkọ a ga-esi rụ ọrụ

Ajụjụ dị ụfọdụ mmadụ n'ọnụ bụ etu otu ọhụrụ a a ga-esi rụọ ọrụ nakwa họpụta otu mmadụ ga-azọ ọkwa ọchịchị n'aha ha.

Otu ọkachamara n'ihe gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị bụ Japhet Omojuwa kọwaara BBC etu njịkọ pati ndị a ga-esi rụọ ọrụ.

N'ọnụ ya 'njịkọ ndọrọndọrọ adịghị emeri otu pati ji ọkwa ọchịchị mana o nwereike ime n'afọ'. O kwukwara na ha emeghị njikọ a n'oge.

Ọzọ, Omojuwa kwuru na n'ime njiko a, e nwere ụfọdụ ndị na-achọ ịzọ ya bụ ọkwa ọchịchị, ọ sị na nke a nwereike ibute esemokwu n'etiti ha.

Ọ dụrụ ha ndụmọdụ ha jiri nwaayọ chee echiche n'ime onwe ha ma ha nwereike imeri ntụliaka nke 2019 tupu ha emee ihe dị na ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Willie Obiano nọ agba nke abụọ ya dịka gọvanọ Anambara steeti

Ụnyaahụ ndị ntaakụkọ dere na gọvanọ Obiano sị ka ndị uweojii kwụsị ịnụ ọgwụ ike ọkachasị nke akpọrọ igbo maọbụ indian hemp.

Akụkọ sịbụ na ọ bụ Dọkịnta Simeon Onyemaechi - bụonye nọchịtere anya Ọbịanọ n'ọgbakọ nkuzi nke ngalaba gọọmenti na-ahụ maka ịkpachi ọgwụ ike bụ National Drug Law Enforcement Agency (NDLEA) hiwere n'Ọka, isiobodo Anambra steeti - kwuru ihe okwu.

Akụkọ sị na Dọkịnta Onyemaechi sị na "ọ ka mma ịgbasọ ọrụ nchekwa site atụmatụ nke ọgbara ọhụrụ, karịa ịji akpụobi sitere n'anya igbo arụ ọrụ ha."

Dọkinta Onyemaechi bụ onyeisi ngalaba na-ahụ maka nchedo ahụike nke Bekee kpọrọ Health Insurance Scheme.

Maazị Adinuba sị na ọ bụ eziokwu na Dọkịnta Onyemaechi gara nnọchite anya Obiano n'ọgbakọ a, ma kwukwa okwu banyere ọgwụ ike "dịka ọ bụ ihe eji mee ya bụ ọgbakọ" okwu ya abụghị ịkọ ndị uweojii ọnụ maọbụ bo ha ebubo.

Ọ sị; "Ọ bụ ka onyeisi ndị NDLEA n'Anambara bụ Sule Momoh kwuchara okwu we si ka ndị nchekwa nye aka lụsị ọgwụ ike ọgụ site n'ime ndị eji ama atụ ka Dọkịnta Onyemaechị tinyere ọnụ wee kwado okwu a.

"Nke a were buru makana ndị sị na ha na-anụ ọgwụ ike iji nye ha mụọ ịrụ ọrụ."

Maazị Adinuba gara n'ihu kọwa na onweghị oge okwu jiri bụru ohere iji katọ ndi uweojii dịka ụfọdụ mmadụ na-ekwu.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Haruna Mohammed na nzaghachị kwuru na anya doro ndị uweojii n'ọrụ ha, na ha anaghị akpa agwa ekwesịghị ekwesi.

Mohammed sị; "Ndị ọrụ anyị bụ ndị na akpa agwa kwesịrị ekwesị. O nweghị ihe aka ebe gọsịị na ha na-akpa agwa dị aṅa."

Akụkọ ga-amasị gị:

Don Adinuba maka ndị ọchịehi Fulani.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Drug Abuse: A tụgharịrị okwu banyere ndị uweojii ise igbo - Adinuba


Winifred Nwaanya bụ nwata Igbo si Anambara steeti gwara BBC Igbo etu o siri malite aka ọrụ ya n'ịntanetị nke bụ Zeelicious Food.

Nwada Nwaanya gwara BBC Igbo na ọ bụ oge ya na-arụ ọrụ n'ụlọọrụ na-emepụta mmanụ agbidi ka ya malitere aka ọrụ ya n'akụkụ.

Mana o ruru oge o ruru, ya hapụzie ọrụ ya kpam kpam maka ya.

Chọpụta etu o siri gaa.

Ndị mere ihe nkiri a: Chimezie Uche Agbo na Nnamdi Agbanelo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọgba mbọ: 'Akwụsịrị m ezigbo ọrụ m tinye isi kpam kpam n'isi nri n'ịntaneti'


Winnie mụtara ụmụ abụọ oge ya na Nelson Mandela bụ di na nwunye

A maara ya na Mandela (a na-etu Madiba) dịka ndị na-alụ ọgụ megide ịkpa oke agbụrụ n'ime ihe ruru afọ iri atọ.

Winnie ka bụ nwaagbọghọ nọ na mbido afọ 20 oge ọ pụtara ihe n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị, mana n'afọ ndị sotere ya, o mechara bụrụ onye a na-enyo enyo gbasara ya bụ ndọrọndọrọ ọchịchị.

Oge ọ dị ndụ, Winnie so n'otu ndị bidoro otu pati ọchịchị ndị Saụt Afrịka bụ ANC.

Akụkọ ga-amasị gị

Ọnụ na-ekwuchitere ezinaụlọ ya bụ Victor Dlamini kwuru na Oriakụ Mandela "nwụrụ n'udo ebe ezinaụlọ ya gbara ya gburugburu n'ehihie taa bụ Mọnde" ka ọ rịatechara ọrịa aka.

Ihe ndị ọzọ gbasara Winnie Mandela

A mụrụ Winnie n'afọ 1936 na mpaghara ọwụwa-anyanwụ Cape nke a mabu dịka Transkei.

Ọ mụrụ ọrụ dịka onye ọrụ ebere nke bekee kpọrọ social worker, ma zute Nelson Mandela mechara bụrụ di ya n'afọ 1950.

Ha biri dịka di na nwunye afọ iri atọ na asatọ (38).

Winnie so di ya buso ịkpa oke agbụrụ agha ihe ruru afọ iri atọ, n'agbanyeghị na ha abụọ anọkọghị ọnụ oge ọbụla maka na Mandela nọ n'ụlọmkpọrọ.

Ọ lụrụ agha a ọfụma mere e ji mara ya ọfụma na gburugburu ụwa dịka onye ọnụ siri ike gbasara ya.

Winnie Mandela n'ihu ụlọikpe ụbọchị amara Mandela ikpe nga mkpụrụ ọka

Dịka di ya bụ Nelson Mandela, Winnie mechara gaa ụlọmkpọrọ maka ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị n'etiti ha na ndị ọcha na-achị Saụt Afrịka mgbe ahụ.

Emechara kpọọ ya aha ọjọ maka ụfọdụ ihe ndị o mere, dịka oge ọ kwadoro ihe bekee kpọrọ "necklacing" bụ ka a na-anyanye ndị a na-enyo enyo ịbụ ndị mgbaama taịa moto n'olu, n'ebe afọ 1980.

Ha bokwara ya ebubo ịtọ mmadụ, ma maa ya ikpe ịga nga afọ isii oge a sị na aka ya dị n'ọnwụ otu nwata onye oyiegwu aha ya bụ Stompei Seipei dị afọ iri na anọ (14); ọ gọrọ ebubo ndị a.

N'agbanyeghị na Mandela kwudosiri ike n'akụkụ ya ka a na-ebo ya ebubo a, alụmdinanwunye ha mechara gbasaa ka afọ abụọ gachara ka o si na mkpọrọ pụta.

Ọ kwụsịghị ịza aha Mandela ma bụrụkwa ezigbo enyi ya, n'agbanyeghị na ọ gbara ya alụkwaghịm n'ụlọikpe n'afọ 1996.

Winnie na... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Winnie Madikizela-Mandela: Onye ka nwaanyị a bụ?


Wissam Ben Yedder e nyela golụ asatọ na Champions League na-agba nke a

Sevilla ji ọkpụ abụọ a satara otu merie ụmụ Mourinho.

Ọ tụrụ na anya ka mmeri ahụ sị bịa maka na ndị Manchester United ji ọgbọ mgbe amalitere ya bụ egwuruegwu ruo mgbe alọtachara ezumike.

Ndị Sevilla webetara otu nwaamadị ukwu na-aghọ nkọ bụ Wissam Ben Yedder.

Ya bụ onye a na-ekwu mere ihe eji kpọọ ya site na ịgbanye ọkpụ abụọ n'ọnụ goolu ndị Man U mgbe ọ dị nkeji 74 ebidochara ya bụ egwuruegwu.

A na-ekwu ka a na-ekwu, o mezụọ ya ọkpụ abụọ ihe erughị nkejị ise o tinyechara nke mbụ.

 Anwụrụ malitere ịpụ ndị Man United na anya mgbe ahụ.

Ha bidoro siwe ọnwụ, lụwa ọgụ ka nkịta ara.

Mana nke ahụ bụ ụlụọnwụ ka ha na-alụ.

Emerị mere ndị Man U unyahụ

Ha tara ahụhụ nke ukwuu ịhụ n'ihere emeghi ha na be ha, bụ ebe a na-agba asọmpi a.

Romelu Lukaku gbaara isi onwe ya site na-ịgbakpunye otu goolu n'ọnụ goolu ndị Sevilla na nkeji 84.

Nke ahụ mere ka asọmpị ahụ kụrụ ọnụ na 2-1 mere e ji chụpụ Manchester United n'egwuruegwu nke Champions League mgbe ha sọgoro mpi 16 n'agba nke a.

Manchester Unted na Tottenham  ga-ala ezumike ebe ndị Manchester City na Liverpool ga-abanye agba nke anọ na Champions league.

Chelsea nwere ike i soro ha maọbụrụ na ha merie asọmpị ha na ndị Barcelona n'ụbọchị taa.

N'aka ọzọ ndị Roma jị otu ọkpụ merie ndị Shakhtar Donetsk.

Dzeko tinyere ya bụ goolu ka anatachara ezumike.

Ka ndị Shakhtar na-esi onwu ịsa ya bụ goolu, Ordets, onye otu ha gbatara mpempe akwụkwọ'red card' ejiri chụpụ ya n'egwuruegwu ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Wole Soyinka ajụla Buhari, jụ Atiku

Onye na-ede akwụkwọ a mara amara bụ Wole Soyinka ajụla Buhari na Atiku maka ọkwa onyeisiala na na ntuliaka 2019.

Soyinka ,onye kwuru nke a n'ọgbakọ e 'Citizen forum' emere na Legọs ụbọchị Tọọzde sị na Naijiria chọrọ ọbara ọhụrụ.

"Oge ụzọ ọhụrụ were anya eruola. Oge onye ahụ pụtara anyị ga-enye ya nkwado."

"Adịghị ama ama, ka m gwa ụnụ ebe m kwụ ka odo onye ọbụla anya: Mụ bụ Wole Soyinka agaghị atụnyere pati abụọ ahụ na-azọ. Ha abụọ kwesịrị ka a jụ ha kpamkpam."

Transparency International: A ga-ekpoju ndịagha na ntuliaka na-abịa

Ndị agha Naịjirịa juru oge e mere ntuliaka gọvanọ n'Osun steeti

Ndị ọkachamara n'okwu ikike diri onye ekwuola na  ntuliaka e mere n'Ekiti na Osun steeti n'afọ 2018 nakwa okwu Onnoghen na-arụ aka na a ga-eji Ndiagha mee ntuliaka 2019.

Otu Transparency International kwuru  ụbọchị Tọọzde na obi na-eti ha na a ga-ekpoju ndịagha na ntuliaka na-abịa.

Ha kwuru na ntuliaka emerela n'afọ 2018 nakwa ike ndị ndọrọndọrọ ọchịchi ji achụ ka atụnyere ha butere obi otiti ahụ.

Na nkọwa ya otu onye na-alụ ọgụ maka ikike dịrị onye bụ Ọkaiwu Ifeanyịi Ulumma gwara BBC na ihe ụfọdụ na-eme na Naijiria ugbua ezuorola ndị mmadụ ịtụ uche na a ga-eji ndị agha mee ntuliaka na-abịa.

"Ọ bụ ihe mere na Osun na Ekiti mere egwu ba ndị mmadụ ahụ na-aga egbojupụta ndịagha."

Ulumma gara n'ihu kwuo na okwu Onnoghen nakwa na onyeisiala Muhammadu Buhari bụ ọchịagha sokwa azọ ọkwa ọchịchị soro bute egwu ahụ.

 O kọwara na ọghọm dị n'ikpoju ndị agha na oge ntuliaka bụ na ọ ga-eme ka egwu tụọ ụfọdụ ndị mmadụ mee ka ha ghara ịpụta mee ntuliaka.

 Ulumma kwuru na dịka e si eme ya n'ofesi,  ihe kwesiri bụ naanị ka ndị uweojii soro hụ na udo dị, na enweghị ọgbaghara.

A hụla ụgbọala onyeisioche otu pati APC Abia steeti ahụ a tọọrọ

Ndị uweojii na steeti Abịa ekwuola na ha enwetala ụgbọala Donatus Nwamkpa bụ  onyeisioche otu pati APC na steeti ahụ a tọọrọ atọrọ.

Ọnu na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Geoffery Ogbonna kọwara na ha hụrụ ụgbọala a n'okporo ụzọ si Osisioma gaa... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Wole Soyinka: Agaghị m atụnyere APC maọbụ PDP


Wolves ji ọkpụ goolu abụọ chara acha tie Man City mmọnwụ n'ụlọ ha bụ 'Etihad Stadium'.

Otu egwu bọọlụ abụọ ndị a siri ọnwụ na onweghi onye ga-enye ibe ha goolu ruo ngwụcha ọkara mbụ n'asọmpi a.

Mana n'ime ọkara nke abụọ dịka ọ fọrọ nkeji iri ka e gbuchie bọọlụ, Wolves nyụrụ nsị n'ụlọ Man City  site n'inye ha goolu.

Goolu mbụ a Wolves nyere si n'aka Adama Traore na nkeji 80.

Dịka Man City ka na-esi ọnwụ ịsa otu goolu a, Adama Traore wụchasịrị ha goolu ọzọ n'isi n'ime nkeji 90.

Ọdịda a Manchester City dara ji ọnụọgụgụ asatọ dọlaa ha azụ n'ịchukwute Liverpool bụ ndị mbụ na tebụlụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Man City vs Wolves: Wolves akwụọla ụgwọ isi Man City dịka nwunye nke abụọ


Wolves malitere ịkaji Arsenal nku na nkeji 28 mgbe Ruben Neves ji "Free kick" nye goolu mbụ ha.

Ka a na-ekwu nke a na-ekwu ndị Wolves nwetere bọọlụ n'akụkụ bụ nke Matt Doherty ji isii ya makpuo n'ime neetị na nkeji 37.

N'iji pịa Arsenal ụtalị, Diogo Jota nke Wolves ji oke ọsọ kpaa ndị otu Arsenal abụọ ma si n'okpuru aka oche goolu ndị Arsenal bụ Leno wụnye goolu ọzọ na nkeji 45.

N'ihe karịrị ọkara n'ime agba nke abụọ, ndị otu abụọ a kwechiri rue na nkeji 80 mgbe Sokratis Papastathopoulus nyere goolu nkasi obi ndị Arsenal.

Arsenal gbọrọ ụja niile ha nwereike mana Wolves gwara ha na obighi n'ịgbọ ụja ma were ọkpụ atọ asatara otu merie ha.

Mmeri a ndị Wolves meriri Arsenal bụ mbụ ha na-emeri ha kamgbe afọ 1979.

Dịka ọ dị ugbua Arsenal ji ọnụọgụgụ 66 nọrọ na ndị ise n'ogogo tebụlụ Premier League.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Kedu ebe Igbo si?

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Wolves vs Arsenal: Wolves arachala Arsenal ka ofe nkupu


Xi Jinping, onyeisiala China na Donald Trump, onyeisiala Amerịka

 Ngwa ahịa ndị China na-atule itinye ụtụisi na ha gụnyere anụezi, mmanya, mkpụrụosisi, ọpapa, na paịpụ na-anaghị ata nchara na ndị ọzọ.

N'otu aka ahụ, China agwala Amerịka ka ọ gbara ihe ga-eme ka mekọrịta azụmaahịa dị na-etiti Amerịka na China 'gbajọ.'

Beijing kwuru na ha na-ele anya na Amerịka ga-adụ azụ, ma ghara idu banye mba abụọ ahụ n'ọgụ azụmaahịa.

Ndị China na-atụbata ezi na ihe ejiri anụ ya mepụta ebe ọ dị ukwuu

Ụbọchị Tọọsde, Amerịka kwuru na ha ga-amanye ụtụ ruru ijerị dola iri isii($60bn) na ahịa e si China tụbata ma belata ihe China na-etinye na Amerịka.

Nke a bụ iji kwụsị ozuzu n'ohi mmepụtachi nke China merela ọtụtụ afọ.

Mana n'ụbọchị Fraide, mịnịstrị nke China na-ahụ maka azụmaahịa kwuru na mmekọrịta azụmaahịa bụ 'ihe ziri ezi ma jaa Amerịka ka ọ họrọ iji mkparịtaụka dozie okwu iji gbanarị ịmebi ihe.

China kwuru na ha achọghị ọgụ azụmahịa mana egwu ọgụ anaghị atụ ha.

Ụkwụ mbụ ha ga-atụpụ bụ ma ọ bụrụ na Amerịka jụụ inwe nkwekọrịta, ebe nke abụọ ga-abụ ma ha tulecha ụtụ Amerịka tụkwasara na ngwa ahịa e si China bubata Amerịka.

Gịnị mere Amerịka jiri mee nke a

Amerịka na-atụbata ahịa ijeri kwuru ijeri karịa China kwa afọ karịa ka ọ na-ebubata nke mere ka ha nwe imefu ihe dịka ijeri dola narị atọ, iri asaa na ise($375bn) afọ gara aga- nke mere ka Trump kwugide ya.

China kwukwara na ha ga-agba Amerịka akwụkwọ n'otu azụmaahịa mba ụwa a kpọrọ, 'World Trade Association' na bekee, maka na Amerịka kwuru na ọnwa gara aga na ha ga-etinye ego ụtụ n'ahịa igwe stịl na alụminiọnụ.

Egwu na-atụ ndị ahịa na China na Amerịka na-achọ ibido ọgụ ahịa.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Xi kwesiri iritu n'afọ 2023 mana nke agaghị emezi

Adesina kwuru na Buhari jiri aka binye aka n'akwụkwọ ozi ekele ahụ o zigara Xi.

O kwuru na Buhari toro onyeisiala mba China maka amamihe na ụdị ọdịnaihu o nwere maka China.

Ụlọọrụ onyeisiala Buhari depụtakwara ozi ekele ahụ n'igwe mgbasa ozi Twitter taa.

End of Twitter post, 1

N'akwụkwọ ozi ekele Buhari dere, o kwupụtara olileanya ya na Naịjiria na China ga-aga n'ihu na-enwe ezi mmekọrịta.

Cheta na otu pati Communist nke Xi nọ na ya gbanwere iwu China iji mee Xi onyeisiala mba ahụ rue n'ọnwụ.

Kemgbe 1990, iwu China kwuru na ọ bụ naanị ugbo abụọ ka onyeisiala China ga-anọ n'ọkwa.

Mana Xi, bụ onye kwesiburu ịrịtụ n'afọ 2023, akpọpụtala onye ga-anọchị ya mgbe pati na-achị China nwere nnọkọ a n'ọnwa Ọktoba 2017.

Iwu a emegharịrị ga-enye Xi Jinping ohere ịnọdu ka onyeisiala karịa ugboro abụọ o kwesịrị ịnọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Buhari ekelela Xi Jinping maka e megharịrị ya onyeisiala China


Ya bụ Mkpuru Uto dị iri n'ọgụ nke na-egosi obodo iri dị na gburugburu ebe ahụ bụ ndị na-efe chi ha ebe ahụ. Ugbua, naanị ndị na-eme omenala bi na Nsude na-achọ ịmekwata ya.

Anya ndị Enugwu steeti Tourism Board dịkwa na-ebe ahụ.

Ana atụ anya na ha nwereike iso ndị obodo mee ka ya bụ ebe yie ihe.

Lee ihe foro na ya bụ Ugwu Uto.

Ndị mere akụkọ a: Chiemela Peters Mgbeahuru na Chris Sanctus Okereke

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nsude Pyramid: Igbo nwere 'Pyramid' mgbe gboo


Ya bụ Pati ndị mgbagha bụ National Democratic Congress sị na-enwere ọtụtụ nrụrụaka na ya bụ ntuliaka mana ha ga-agwa ụwa ebum n'obi ha mgbe adịghị anya.

Ndị ụlọọrụ ntuliaka mba ahụ bụ nyere Nana Akufo-Addo mmerị ka ha mechere ntuliaka onyeisiala mba ahụ.

Ndị ọrụ nnyocha ya bụ ntuliaka mba Gana nakwa ndị mba ofesi sị na enweghị ihe nruruaka ha hụrụ na ya bụ ntuliaka.

Akufo-Addo nke otu 'New Patriotic Party' (NPP) ji voootu dị pasent 51.59 nke bụ  vootu dị ọnụọgụgụ 6,730,413 were merie.

Ihe meburu

Ngụkọ vootu a tụrụ na na ntuliaka mba ahụ ka na-aga n'ihu dịka a gụkọchabeghị vootu nile a tụrụ na ntụliaka ahụ mana onyeisi EC bụ Jean Mensa kwuru na nke a gụrụla ezuola ịma onye meriri.

Mensa kọwara na mpụtara ọ kpọpụtara enweghi vootu mpaghara ndida Techiman n'ihi na ngụkọ ka na-aga ihu ebe ahụ.

E mechaala ntuliaka ọkwa onyeisiala mba Gana dịka ndị ọrụ ntuliaka si kwuo

Ihe fọrọ ugbua bụ ka a gụkọọ mpụtara ntuliaka ndị a na mpaghara iri na isii ebe e mere mbinyeaka n'akwụkwọ ma kpọpụta onye meriri.

Ndị uweojii Gana nwuchiri ndị ọrụ ntuliaka abụọ aka ha dị na nrụrụaka n'Awutu Senya West na Bawka Central.

Onyeisi ndị uweojii Gana sị na a gbara mmadụ abụọ egbe na mpaghara Awutu Senya East.

Onyeisiala ha bụ Nana-Akufo-Addo arịọla ka udo chịa na mpaghara niile. Ọ bụ n'ime otu ụbọchị ka a ga-ama onye meriri.

Etu ntuliaka ọkwa onyeisiala mba Gana si gaa

Akụkọ a chịkọtara ka ntuliaka nke ọkwa onyeisiala mba Ghana si aga ugbua.

Onyeisiala mba , Nana Akufo Addo atụọla vootu ya na woodu Rock Ages preparatory school 1and 2 Kibi.

Ọ sị na obi dị ya ụtọ etu ntuliaka ahụ si aga nke ọma na mba ahụ.

John Dramani Mahama atụọla vootu ya

John Mahama bụ onye ji ọkọlọtọ pati NDC nakwa aka chiburu Ghana atụọla vootu ya.

O kwuru na oge ka pere mpe ikwu ka ya bụ ntuliaka si aga mana o ji nkeji atọ tụọ vootu ka ọ tụchara vootu na Bole.

Foto dị n'elu gosiri etu onye ụlọọrụ ntuliaka Ghana si wetu igbe ntuliaka ka onye olusi tụọ vootu

Ọ bụghị eziokwu na-afojuru igbe ntuliaka n'ọdịda anyanwụ Ghana

Ndị uweojii nọ na Ghana... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ghana Election 2020: Ndị pati mgbagha mba Gana ajụla mpụtara ntuliaka nyere Nana Akufo-Addo mmeri


Ya bụ afọ tara ata, ara buru ebu na ukwu dọnyere adọnye kpọmkwem.

I nwee nke a, ị mara na i chizugo, bụrụzie olu gbajie ihe ọbụla nwere olu.

Ụdị ahụ a abụghị taa ka ọ malitere iwuru ụmụnwaanyị, mana ụzọ e si aga Ọnịcha dịghịghịkwanụ nso cha cha.

Ngala ụmụnwaanyị na-akarị akarị ma ha nwee ụdịrị ahụ mere ọtụtụ ji eforo ntutu taa ime ihe ọbụla ọ ga-eri iji nweta ahụ iko mmanya.

Mana ya bụ okwu inwetakwanụ afọ tara ata abụghị ugbo a na-aga ma e bughi mmiri maka na ụdị ahụ ndị Afịrịka nwere na-echere ha aka dị egwu, ọ na-arịa ahụ nke ukwuu ọkachasị maọbụrụ na nwaanyị amụọla nwa.

Nke a kpatara ha jiri malite iṅomi ihe ụmụnwaanyị ndị ọcha na-eme na ihe ha na-eyi iji nweta afọ tara ata nke a kpọrọ "Corsets" na Bekee.

Ọtụtụ ụmụnwaanyị ndị a ma ama dịka Beyonce, Kim Kardashian na-eyikwa ya ma na-egosi ya na soshal midia.

Ya mere ọtụtụ ụmụnwaanyị ji na-eyikwa ya bụ ihe nakwa nke a na-akpọ "Waist Trainers" bụ nke ị ga-eyi ma ị na-emegharị ahụ iji hazie afọ gị mee ka ọ baa n'ime.

Mana ajụjụ dị mkpa ịjụ bụ, ọ bụ naanị inweta afọ tara ata, kedụkwanụ maka ahụike nwaanyị na-eyi ihe ndị a? O nwere ihe ọ na-eme n'ahụ ya ka ọ dị mma iyiri na-aga?

BBC Igbo buru ajụjụ ndị a bugara Dọkịnta na-ahụ maka ahụike ahụ ụmụnwaanyị bụ Chidiebele Ojukwu.

Ọ gwara BBC Igbo na  e nwere ọtụtụ ihe ndị na-eso iyi ya bụ ihe nke na-emegide ahụ nwaanyị n'ụzọ dị icheiche mana ụmụnwaanyị amaghị.

Ihe ise iyi 'corset' na 'waist trainer' na-eme n'ahụ nwaanyị.

1. Ọ na-afịkọ ihe dị n'ime ahụ nwaanyị dịka eriri afọ

Dịka dọkinta Ojukwu siri kwuo, etu "Corset" ebuba afọ mmadụ ime bụ na ọ na-afịkọ akwara afọ mmadụ ma jide ihe ndị dị n'ime afọ dịka  eriri afọ na ihe ndị ọzọ kekọsịa ma bụgharịa ya ebe ha kwesiri idị. Ya bụ o si ebe eriri afọ kwesiri ịdi, bụgharịa ya maka na ohere adịghịzi ịnabata ebe ọ ga-anọ. Nke a nwereike ibute nsogbu dị icheiche so egwerighi nri nke ọma n'afọ mmadụ ga-ebute nsogbu afọ dị icheiche.

2. O nwereike imetụta akụkụ ahụ dị n'ukwu nwaanyị nke a kpọrọ 'pelvic organ' na Bekee.

Ụfọdụ akụkụ ahụ ndị a bụ akpa nwa, akpa... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe i kwesiri ịma tupu i yiwe 'waist trainers'


Ya bụ aha diwara gboo dịka njirimara okeala niile dị n'ikpere mmiri oke osimiri Atlantic ebe ọ gafere mba ndị a: Naịjirịa, Kameroon, Ikwetoria Gini na Gabọn.

Ị gaa na mapụ Afrịka, i ga-ahụ na okeala ndị a gbagọrọ agbagọ, bata n'ime ala karịa ebe ndị ọzọ dị n'ugwu Afrịka.

Ọ bụ ya mere e jiri akpọ ebe ahụ niile "Bight of Baifra" bụ nke dị n'ime Gulf of Guinea.

Ndị ọkammụta sị na ya bụ "Bight of Biafra" malitere na "river Delta dị na Naịja, n'ugwu gbadaruo na Cape Loez dị na Gabọn.

Ha kwukwara na mapụ nke 1710 gosiri na ọ nwere ebe ana akpọ Biafra dị n'ime Kamaruun mgbe ahụ.

Nke a gosiri na ya bụ okwu bụ Biafra abụghị okwu Igbo, kama ọ bụ aha obosara ala dị n'akụkụ osimiri Atlantic nke gụnyere mba ndị a niile anyị gụpụtara na mbụ.

Ya bụ aha digidere ruo 1975 mgbe gọomentị Naịjirịa gụgharịrị ya bụ aha kpọwazịa ebe ahụ niile "Bight of Bonny".

Ụfọdụ na-ekwu na ọ bụ ka ha were ya wepụ aha Biafra na mapụ. Mana nke ahụ akụkọ ụbọchị ọzo.

Biafra at 50: 'Enweghi ezinaụlọ Igbo ọbụla na-enweghi onye a tufuru n'ihi agha Biafra'

Keduzia ka Igbo siri zawazia Biafra?

N'ọnụ okwu ya, Mbazuruike Amechi bụ onye bụbu Minista njem ụgbọelu n'ọchịchị onyekwuo uche ya nke mbụ na Naịjirịa na 1962 ma bụkwara onye nwere ọnụokwu mgbe a nụrụ agha Bịafra kwuru na ya bụ

 aha bụ Ojukwu na ndị otu ya wetere ya.

Mbazuruike sị na tupu ya bụ agha Biafra dapụta na Ojukwu bụ onye nọ n'isi ya bụ agha kpọchịrị ọtụtụ n'ime ha bụ ndị nwere agba n'Ọwụwa anyanwụ na nga mgbe ya na ndị otu ya zara aha ahụ.

O kwuru na "o bụ na okeala dị n'ikpere mmiri nke Atlantic ka ya bụ aha si pụta".

Ihe ụmụ Igbo ama ama kwuru maka ịnweta Biafra

Ụfọdu ekweghị na ha bụ Biafra

Onye ọkammụta nke politikal Sayensi na-achọghị ka a kpọọ aha ya kwuru na ọnweghị ihe dị njọ mmadụ ị sị na ya achọghị ịbụ Biafra maka na ọbụghị mmadụ niile kwenyere na ya.

Ọ sị na ihe butere nke a bụ agwa ndị mmadụ kpasara ibe ha mgbe agha.

Ọ sị na nke bụ eziokwu bụ na "Igbo dị n'ime Biafra otu ọtụtụ mba ndị ọzị sịkwa nọrọ n'ime okeala ahụ akpọrọ Biafra".

Onye ọzọ anyị jụkwara bụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Biafra: Akuko a siri imi n’ala ichoputa ebe aha a si pụta


Ya bụ egwuregwu malitere n'ike na ebube dịka Chelsea nyere goolu mbụ ha na nkeji nke ise site n'aka Pulisic.

Ọ dịka ya ha bụ oke iyi riru Pierre-Emerick Aubameyang nke bụ na ahụghị ụkwụ egwu ya anya n'ime nkeji iri abụọ n'isi amalitere bọọlụ ahụ.

Mana chi Arsenal zara ha oku dịka e nyere ha penariti na nkeji iri abụọ na isii bụ nke Aubameyang nyere, mere ya bụ egwu jiri kwụrụ na 1-1.

Ọ dịka Aubameyang o ji aghụghọ ghọta penariti ahụ maka na ahụ ya na nwoke ahụ emetuchaghị.

Mana Chi ya zara ya ekpere.

Ya bụ goolu mere ka Arsenal Kelie mezia ka Chelsea daa mba nwamgbe nta.

Mana mgbe abatara ezumike, Chelsea lọghachitere n'egwu.

Na nkeji nke iri anọ na itoolu Christain Pulisic meruru ahụ nke mere ejiri were Pedro gbawee ya.

Aubameyang zakwara aha ya ụzọ na nkeji iri isii na asaa site n'itinye goolu ọzọ nke mere ya Arsenal 2 - 1 Chelsea.

Ọkpa Aubameyang dị ọkụ na mgbe a.

Ọnwụ ndị Arsenal gburu ka arụrụ aka na nkeji iri asaa na anọ mgbe Mateo Kovacic nke Chelsea gbatara 'red card' site na 'yellow' abụọ ọ nwetere.

Mgbe ahụ, Chelsea ji mmadụ iri agba, Arsenal nwere mmadụ iri na otu.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Arsenal vs Chelsea: Egbe Arsenal agbakasiala Chelsea isi rie ha ka anụ Sallah


Ya bụ goolu malitere ịbata na nkeji iri abụọ na isii mgbe David Silva ji goolu mbụ gbaa akaahịa.

Ka a na-eme nke a, Raheem sterling zara aha ya na nkeji iri atọ na asatọ site n'imezu ya abụọ.

Ndị Manchester nyopuru na egwu ji Watford werezie goolu sawa ha ahụ.

Onye ọbụla malitere ịza "present" na ọnụ goolu ndị Watford.

Kevin Brunye mezuru ya atọ sịzịa Gabriel Jesus ya bịa gozie ha na nkeji iri isii na asatọ.

Ọ dị ka nke ahụ ezughị, Sterling mezuo nke ya atọ bụ nke mere ya ọkpụ isii.

Ka nke a na-eme, Wafford gosiri ike ha site n'ikpoko "yellow card" abụọ, ebe ndị Man. City ji otu.

Nke a mere ka asọmpị a bia na ngwucha mgbe Manchester City ji ọkpụ isii merie Watford were maburu iko FA afọ 2019.

Ihe a bu Iko nke ato Man City na-amabute n'afo a.

Akụkọ ga-amasị gị

Lee ihe nkiri a

Igbo Origin: Aguleri na Nri na-azọ ndị bụ isi Igbo - Nke Ikpeazụ

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Manchester City vs Watford: Man City eliela Watford na ndụ mee akwa ha


Ya bụ ihe mere n'afọ 1949. Afọ a mere ya afọ iri asaa o ji mee.

'Iva Valley Massacre'?

Nwaeze mba Ingland Philip, mgbe ọ bịara njem nleta n'Iva Valley na Febụwarị 1956.

N'oge ndị ọcha mba Briten na-achị Naịjirịa, 'Coal' so n'otu ihe na-enye Naịjirịa nnukwu ego.

Otu n'ime ebe a na-egwupụta coal n'Enugu oge ahụ bụ ebe a kpọrọ 'Iva Mines'.

Na Nọvemba 1, 1949, ndịọrụ gbara abụbụ ọrụ n'ihi ụgwọ ndị ọcha ji ha.

Kama ịkwụ ha ụgwọ ha, ndị ọcha nyere iwu ka e wepu ogbunigwe niile e ji arụ ọrụ ngwupụta coal na 'Iva Valley'.

Ndịọrụ ngwupụta 'coal' na Iva Valley

Mana ndịọrụ ahụ ekweghị ka e wepụ ihe ndị ahụ.

Ha ma na ndị ọcha ga-emechi ebe ahụ ma ha wepụchaa ogbunigwe ndị ahụ.

Mgbe nke a na-eme, onyeisi ndị uweojii aha ya bụ F.S Philip nyere ndị otu ya iwu ka ha were egbe chụsasịa ndịọrụ ahụ.

Ndịọrụ mmadụ iri abụọ na otu nakwa otu onye na-agara onwe ya nwụrụ na  ya bụ ọgbaaghara.

Ndị nwụrụ n'Ịva Valley

Aha ụfọdụ ndịọrụ 'coal' nwụrụ na Iva Valley

Aha ndịọrụ e gburu na ọgbaaghara 'Iva Valley' ka dị ruo taa.

Otu a kpọrọ 'Centre for Memories' nke dị n'Enugwu nyere BBC Igbo ụfọdụ aha ndị a.

Ha gunyere: Sunday Anyasodo, Livinus Okechukwuma, William Nwehu, Felix Nnaji, Ogbania Chime na Moses Ikegbu.

Ndị ọzọ bụ Okafor Ageni, Augustine Nwokoma, Onoh Onyia, James Ekeowa, Nwachukwu Ugwu, Ngwu Nwafor, Jonathan Ezeani, dgz.

Ọtụtụ ndị ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ikike dịịrị onye kwenyere na ọnwụ ndịọrụ 'coal' na Iva Valley bụ ihe nlegara anya nye ndị otu ndịọrụ niile.

Coal Camp Enugu enwelitala ọnọdụ njirimara ha

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Rice processing: Usoro e ji emepụta osikapa ọdịnala

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Iva Valley Massacre: Ihe mere ndị na-egwu coal n'Enugu afọ 70 gara aga


Ya bụ ihe mere na mpaghara ahịa 'New Tyre' ebutela ngagharịiwe dịka ndị ntorobịa na-egosipụta mwute ha.

Ọtụtụ ihe onyonyo ndị mmadụ tinyere na Twitter, Facebook nakwa Instagram gosiri ebe ozu ya bụ nwata nwoke tọgbọ n'ala ndị mmadụ gbaa okirikiri na-aba mba n'iwe.

Mana Haruna Mohammed bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Anambara azaghị oku ekwentị BBC Igbo kpọrọ ya ugboro ugboro iji mata ihe merenụ.

End of Twitter post, 1

O dochabeghị anya etu ya bụ ihe si mee mana BBC Igbo ka na-esi imi n'ala ịweta ya bụ akụkọ n'uju.

Cheta na gọọmentị Anambara steeti mechiri mkpagharị ndị mmadụ iji gbochie mfesa ọrịa coronavirus.

Mana akụkọ kwuru na ọ bụ ebe ụmụokorobịa na-agba bọọlụ ka ya bụ njinji nọrọ jie.

Ndị ọzọ kọkwara na ndị ntorobịa ji 'acid' wee chụọ ndị uweojii ahụ e boro ebubo igbu mmadụ ọsọ.

BBC Igbo ka na-agba mbọ ịnụ n'ọnụ Haruna Mohammed maọbụ onyeisi ndị uweojii n'Anambra.

N'aka nke ya, onyeisi ngalaba mkpesa nke ndị uweojii Naịjirịa aha ya bụ Markus Ishaku Basiran, kwuru na ha amalitela ileba ya bụ okwu anya.

Basiran depụtara nke a n'akara Twitter ya ma kwuo na Kọmishọna ndị uweojii nke Anambra steeti abanyela na ya bụ okwu

Mana Kọmishọna mgbasa ozi na Anambra bụ Don Adinuba kwuru na ya hụkwara ya bụ akụkọ na soshal midia, mana ndị uweojii agwabeghi gọọmentị maka ya.

Adinuba kwuru na "ọ bụ mgbe ndị uweojii gwara anyị maka ya ka m ga-ama ihe m ga-ekwu".

Onye ọrụ nchekwa agbagbuola mmadụ n'Aba

N'akụkọ dịka ibe ya, gọọmentị Abia steeti agbarụọla ihu maka ọnwụ otu nwaokorobịa a na-ekwu na ọ bụ otu onye ọrụ nchekwa ji egbe gbagbuo ya n'Aba.

John Okiyi bụ kọmishọna mgbasa ozi n'Abia steeti kwupụtara nke a n-ehihie Wenezde.

Okiyi kwuru na ya bụ ihe mere n'Ụmụịkaa 'junction' nke dị n'okpuru ọchịchị Isialangwa South.

Ọ gara n'ihu kwuo na Gọvanọ Okezie Ikpeazu enyela ntuziaka ka Kọmishọna ndị uweojii na steeti ahụ tinye anya na mmiri ma nwụchie omye kpara arụ ma kpee ya ikpe.

Dịka Okiyi si kwuo, nke a abụghị nke mbụ ndị ọrụ nchekwa na-egbu mmadụ n'Abịa steeti.

Ihe mere gọọmentị Uzodinma ji enyocha... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra State: Ogbugbu otu nwaokorobịa na Nkpor ebutela ngagharịiwe


Ya bụ ihe ịgba anya mmiri mere na mkpụrụ ụbọchị ole ma ole gara aga.

Dika BBC siri chọpụta, nwaanyị ahụ nwere ụlọ n'Abakpa enweghị di nke ọ na-enwe nwa ọbụla.

Ndị tenanti bi n'ụlọ ya kwuru na nwaanyị nwụrụ anwụ bụ Ada Young enweghị enyi nke ọ ma enwe onye ọbụla na-aba n'ụlọ ya.

Otu onye na-azụ ahịa eletrọnik n'ala ụlọ nwaanyị ahụ Buchi Michael kọwara na ọgbagwojuru ya anya ka ụmụ nkịta ahụ siri gbuo "land lady" ya n'ihi na ọ na-amụ nkịta ndị ahụ ụmụ ya.

Michael kọọrọ anyi na ọtụtụ mgbe ka nkịta na-ata ya bụ nwaanyị mana ọ naghị akọsara mmadụ ihe mere ya.

Ụbọchi ahụ mkpa mkpa kpara bụ na ihe karịrị shọp 30 nọ na-ala ụlọ ya kwuru na onwere ihe ma-esi na ụlọ ahụ, tinyekwara na ha ahụbeghị land lady ha ka mgbe week abụọ.

Nkea mere ha na ndị agbata obi ha jiri ga ikwu nne nwaanyi ahụ nụ Mile Enugwu kpọta ndị obodo ha ka akụwaa ya bụ ụlọ.

Ọtụtụ ndị agbataobi kwuru na ọbụzị ka akụwara ụlọ ka ahụrụ ozu nwaanyị ahụ ka ụmụ nkita ahụ na-eri ya.

Ka ọ dị ugbua, ndị Nike eburula ihe fọrọ n'ozu nwaanyị ahụ, nke ekwuru na ọbụ sọsọ isi ya fọrọ were laba na be ha.

Anyị ka na-agba mbọ ịnụta n'ọnụ ndị uweojii gbasara ya bụ akụkọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nkịta karịrị 50 nwaanyị na-azụ ewerela ya mere nri n'Abakpa Nike dị n'Enugwu


Ya bụ nwa ada nọ na nnukwu ọrịa ugbu, mana ọtụtụ kwenyere na ọrịa a bụ maka mkparị ọ kparịrị ụfọdụ ndị mmadụ na soshal midia.

Ihe na-ewu na'ebe niile bụ na ọ bụ ihe o kwutere n'ọnụ na-arịa ya.

BBC Igbo gbara Ada Jesus Comedy (Mercy Ada Jesus) ajụjụ ọnụ n'akwa ọrịa ya.

Leekwa ihe ọ sara anyị maka ya bụ ọrịa na ebubo sọ ya n'azụ.

Kirie ya.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ada Jesus Comedy: Ọrịa m na-arịa abụghị maka Odumeje maọbụ Pericoma


Ya bụ nwaada Igbo gụrụ akwụkwọ kọwaara BBC Igbo ka aka ya nwere nkwarụ bụ nke na-emebu ya ihere si mechaa bụrụzịa ihe zọrọ ya ndụ n'aka ndị ntọ chọrọ iji ya gwọọ ọgwụ ego.

Lee ka o siri mee.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Kidnapping in Nigeria: Nkwarụ aka m zọrọ m n'aka ndị ntọ - Juliet Okoloji


Ya bụ nwaamadị na-achọghị ka a kpọọ aha ya sị na anya ya hụrụ ntị ya ụbọchị ahụ.

Ọ sị na ya dugara nwanne ya nwaanyị ozi n'Amandugba mgbe ya zutere umuokorobia gbara agba bucha egbe nọchie ụzọ ya bụ ime obodo.

Ọ sị na ha kwụsiri ya jụwa ya ebe ha na-aga, "ka ọ bụ na ha amaghị na e nwere ọnọdụ onye apụla ezi taa?"

Ọ sị na mgbe ya kọwachaara ha, o chipuru n'ike gbapụ ọsọ.

Ọ nọzị ebe o zoro hu mgbe ndị omekome malitere ịkụka ụlọmkpọrọ dị na ya bụ ụlọọrụ ndị uweojii ahụ, chụpụchaa ndị mkpọrọ nọ ebe ahụ, mụnye ya ọkụ.

Mana ya bụ nwaamadị gwara BBC okwu sị na o nweghị ndị uweojii nọ ebe ahụ mgbe ha mụnyere ọkụ ebe ahụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'imo steeti bụ Bala Elkana kwetara na a wakpọrọ ya bụ ụlọọrụ ndị uweojii n'Amandugba mana ha chụpụrụ ndị omekome ahụ.

Bala Elkana sị na ndị mwakpo ahụ ji otu ụgbọala Sienna, Avalon na ọgbatumtum asatọ gaa ebe ahụ bụ ebe ha na ndị ọrụ ha kwakọtara mgbọ.

Ọ sị na ndị ahụ ji egbe ahụ amaghị ndị ha bụ jizi ohere ahụ tụba ọkụ n'ụlọ ebe ihe akaebe ndị uweojii na-adị mgbe ndị ọrụ ha na-akwa ha mgbo n'isi.

Ọ sị  ndị obodo nyeere ndị uweojii aka gbanyụọ ya bụ ọkụ ndị ahụ tinyere.

Elkana sị na o nweghị onye nwụrụ na ya bụ ọgbaaghara, ebe ha meruru ọtụtụ ndị omekome ahụ ahụ.

Gee olu ya bụ nwaamdị ebe a.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

'Agbalahụrụ m ọnwụ n'aka ndị gbara ụlọọrụ ndị uweojii ọkụ n'Amandugba, Imo steeti'


Ya bụ onye Resident Electoral Commissioner kwuru n'ụbọchị Ọgọstụ 17 afọ a ka ha ga-akwụsị idebanye aha n'akwụkwọ.

Mana ndị debanyegoro aha ha nwere ike ịga na-ewere PVC rue Febụwarị afọ 2019.

Ononammadu kwuputara nke a mgbe ya na BBC Igbo nwere mkparịtaụka n'Enugwu.

Ọ kọwara na ụlọọrụ ya na-agagharị n'okpuru ọchịchị 17 dị n'Enugwu iji kpokue ndị mmadụ ma nyochaa ka ha sị edenye aha n'akwụkwọ.

Akụkọ pụtara na Inec ga-akwụsị inye kaadị PVC mana Inec akọwaala na ọ bụ idenya aha ka ha ga-akwụsi, na ọ bụghị ikesa kaadị PVC.

Nke a pụtara na onye ọbụla edebenyeghị aha rue ụbọchị Ọgọstụ 17, agaghị edebanyelizi aha ọzọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Inec: Anyị ga na-eke PVC rue ọnwa Feburuwarị 2019


Ya bụrụ na Inec akpọ ya dịka onye meriri, David Lyon ga-anara Maazị Serike Dickson ọkwa dịka gọvanọ nke ise ga-achị steeti ahụ kemgbe ọchịchị onye kwuo uche ya laghchitere n'afọ 1999.

Maazị Duoye Diri nke PDP

Njem Maazị Lyon na ntuliaka a mere ka ihe bịara na njedebe tupu Ụlọikpe Mpesa pụtara n'ụbọchị nke 15 nke ọnwa Nọvemba sị ka Inec ghara ịnabata mkpebi Ụlọikpe Ukwu na Bayelsa sị ka Inec wepu aha ha.

Ka ọ kwụ ugbua, Inec kpebiri na aha pati APC ga-esonye na ya bụ ntuliaka makana adịghị enwe aha mmadu na akwụkwọ ntuliaka.

Dịka Ụlọikpe siri kwuo, na-agbanyeghi ihe ọbụla, Lyon ka bụ onye na-efere APC ọkọrọtọ na ntuliaka nke pụtara na o bụ ya ga-anara asambodo mmerị.

Ihe bụ mbụ a ga-anapụ ọchịchị n'aka PDP na Bayelsa kemgbe 1999.

Akụkọ ka na-abịa.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

David Lyon nke APC emeriela PDP n'okpuru ọchịchị 6 n'ime 8 dị na Bayelsa steeti


Ya ka Igbo ji ekwu na agụụ bụ otigbu nwata n'ihu nne ya.

Na mba Zimbabwe, oke agụụ na-anyụ ndị mmadụ ịkpakwụ ugbua n'ihi ụkọ mmiri ozuzo nakwa ụkọ ego dịka otu United Nations si maa n'ọkwa.

Nke a kpatara BBC Igbo ji jụọ ndị ọkachamara ihe obodo Naijiria ga-eme iji gbochie oke agụụ n'ọdịnihu.

Ha rụtụrụ aka ihe ole na ole nwereike ibute ụkọ nri na oke agụụ ma kwuo ka gọọmentị were ehihie chọwa ewu ojii tupu chi ejie.

1. Enweghị ezi nchekwa

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na ha ezutela ndị Fulani na-achị ehi bu egbe ukwu agagharị

Dịka ihe gbasara mwakpo ndị Boko Haram nakwa ndị ọchịehi bụzị okwu a kpụ n'ọnụ na Naijiria taa, ọtụtụ ndị mmadụ anaghị agakwa ịkọ ugbo n'ihi ize ndụ.

Ọtụtụ bụ ndị ehi bara n'ubi ha mebichaa ihe ha kọrọ, ebe ndị ọzọ ka ndị ọchịehi wakporo n'ubi ha ma tọrọ ha.

Marlene Udumka bụ onye na-eme nnyocha banyere ịkọpụta nri bụ nke Bekee kpọrọ "Crop Science" kwuru na ihe dị otu a mere gawa, egwu dị maka mmepụta ihe oriri na Naijiria.

2. Oke ire ala maka ịrụ ụlọ

Ọtụtụ ala e jibu akọ nri bụzị nke ndị mmadụ zụrụla were ha na-arụ "estate"

Udumka kwukwara na ọ dịghị mma otu e si ere ala e kwesịrị iji kọpụta nri, maka ịrụ ụlọ.

O kwuru sị, "ebe ọbụla ị gara ugbua, ihe na-ewu bụ ịrụ ụlọ.

"Ndị ọgaranya na-aga gbara ala buru ibu, were ya rụọ "Estate", e nweghikwa ubi maka ịkọ nri.

"O kwesịrị ka e nwee mpaghara ala a ga-ewepụta naanị maka iji kọpụta nri, ghara iji ebe niile arụ ụlọ."

3. Oke mmiri ozuzo

Oke mmiri ozuzo adịghị mma maka mmepụta nri

Ọ bụ eziokwu na mmiri ozuzu dị mma maka ihe a kụrụ n'ubi, mana oke mmiri adịghị mma.

Dịka Udumka siri kwuo, oke mmiri ozuzo nwere ike ịsachapụ ihe na-enye aka ka ihe a kụrụ n'ubi na-eto ọfụma.

Bekee kpọrọ nke a "Leeching".

Ọ bụrụ na nke a mee ogologo oge, ala ahụ agaghị na-amịtakwa ihe etu o si eme na mbụ.

Mana ndị ọkacha mara kwuru na e nwere ike igbochi nke a site n'ime nke a kpọrọ "mulching".

"Mulching" pụtara iji ahịhịa pụrụ iche maọbụ ịkụ ihe akụkụ nwere ike gbochie mmiri ịsachapụ aja ala.

4. Ume ngwu

Agriculture in Nigeria: 'Eji m ọrụ ugbo achụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Food Security: Ihe anọ nwereike ibute oke ụkọ nri na Naịjiria


Ya mere BBC Igbo ji ajụ ndị mmadụ ihe a na-akpọ ụfọdụ ihe n'Igbo.

Lee ihe ha kwuru gbasara nke Bekee kpọrọ 'Umbrella'.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Igbo Language: Gịnị bụ 'Umbrella' n'asụsụ Igbo?


Ya mere anyị ji bido ngụkọ ọgọ ndị Igbo nwere na mba na-eme ha ihu ọma.

Akụkọ a ga-egosi ndị aha ha na-ada ụda na mba niile bịara ala Igbo maka ịlụ di maọbụ nwunye.

Lee ụfọdụ ndị ọgọ ndị Igbo ji eme ọnụ.

David Adeleke (Davido)

End of Instagram post, 1

David Adeleke maọbụ Davido bụ onye otiegwu si mba Naịjirịa ude ya n'ede n'ụwa niile.

Ọ bụ onye obodo Ede dị na Ọshụn steeti.

N'ọnwa sepụtemba afọ a ka ọ gbanyere enyi ya nwaanyị bụ Chioma Leonard mgbaaka alụmdịnanwunye mana ha agbabeghị akwụkwọ.

Kerry Washington

Kerry Washington na Nnamdi Asomugha

Kerry Washington bụ onye obodo Bronx dị na mba Amerịka.

Ọ bụ onye ome ihe onyonyo a ma ama na Hollywood nke mba Amerịka. Nke kachasị eji mara ya bụ "Scandal"

Ọ lụrụ Nnamdi Asọmụgha n'afọ 2013. Ha ji ụmụ abụọ

Rotimi Akeredolu

Rotimi Akeredolu bụ otu n'ime ndị ọkaiwu kachasị na Naịjirịa bụ SAN n'aha ịchafụ.

A mụrụ Akeredolu n'obodo Ese Odo dị na Ondo steeti.

Ọ lụrụ nwunye ya bu Betty Anyanwu-Akeredolu n'afọ 1990. Ha ji ụmụ anọ.

Fani Kayode

Femi Fani Kayode maọbụ FFK dịka aha a na-etu ya bụ onye Ile-Ife Oshụn steeti amụrụ na Legọs.

Ọ bụ onye ọkaiwu na onye ọma mbem rụburu Naịjirịa ọrụ dịka Minista na-ahụ maka njem ụgbọelu site n'afọ 2006 rue afọ 2007.

Ọ lụrụ Precious Chikwendu n'afọ 2014. Ha ji ụmụ nwoke anọ.

Paul Adefarasin

Paul Adefarasin bụ onye obodo Ijebu ode na steeti Ogun nke Naịjirịa.

Adefarasin bụ ụkọchukwu ụlọụka "House on the Rock" nke ọ wụlitere n'afọ 1994.

Ọ lụrụ nwunye ya bụ Ifeanyi Paul Adefarasin n'afọ 1995. Ha ji ụmụ atọ

Ibrahim Badamosi Babangida

Ibrahim Babangida na nwunye ya nakwa Okparaeze Charles na Lady Diana bụbu nwunye ya

Ibrahim Badamosi Babaginda bụ onye obodo Minna dị na Naịja steeti.

Ọ bụ ọchịagha chịrị ala Naịjirịa site n'afọ 1985 rue afọ 1993.

Ọ lụrụ Maryam King Okogwu n'afọ 1969. Ha mụrụ ụmụ anọ mana Maryam nwụrụ n'afọ 2009.

Ivara Esege

Ivara Esege bụ di ọdeeakwụkwọ a ma ama bụ Chimamanda Ngozi Adichie.

Esege bụ onye si mba atọ bụ Naịjirịa, Briten nakwa Amerịka

Ọ bụ dọkịta Bekee na'obodo Maryland na mba... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.