Plateau: Nkwekọrịta Buhari, Saraki na Dogara nwere\nMkparịta ụka ha na-abịa n'ime abalị anọ awakpochara ụfọdụ dị mmadụ ma gbuo ihe ruru mmadụ iri asatọ na isii na Plateau Steeti

Onyeisiala kọwara ndị isi ụlọomeiwu ihe ndị ọ na-eme i ji gboo nsogbu nchekwa dị na Naịjirịa ugbua.

Na ngwụcha nzụkọ ha, onyeisi ụlọomeiwu ntaa bụ Yakubu Dogara gwara ndị ntaakụkọ na okwu nchekwa abụghị okwu a na-ekwuputa n'ihu ọha.

Ọ gara n'ihu kwuo na onyeisiala gwara ha na ọ ga-ekpogharị nchekwa ala Naịjirịa.

Onyeisiala Buhari na ndị isi ụlọimeiwu bụ Bukola Saraki na Yakubu Dogaran na-enwe mkparịta ụka

O kwuru na agbanyeghi na ugbu a bụ oge iri uju, na ndị Naịjirịa agaghị a na-abata ọnọdụ enweghị nchekwa.

Dọgara n'aha ndị ụlọomeiwu zigara ezinaụlọ ndị ihe a metụtara ozi iti aka n'obi.

Onyeisiala Mohammadu Buhari kwupụtara nzụkọ ahụ site n'akara twitter ya.

Mkparịta ụka ha na-abịa n'ime abalị anọ awakpochara ụfọdụ ndị mmadụ ma gbuo ihe ruru iri asatọ na isii na Plateau steeti.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Onyeisiala Buhari na ndị isi ụlọomeiwu bụ Bukola Saraki na Yakubu Dogara nwere mkparịta ụka taa.


Poisonous Tomato Paste: "Tomato a kwọrọ akwọ bụ ahia iwu na Naịjirịa" - Ndị Custom\nTomato akwọrọ akwọ bu ahia iwu na Naịjirịa

O kwuru nke a mgbe BBC gbara ya ajụjụ ọnụ gbasara kepukepu na-aga na Soshal Midia maka ngwa ahia tomato akwọrọ akwọ e si obodo Iran were bubata.

Akụkọ a na ekwu na ya bụ ahia sitere obodo Iran ma kwukwaa na aha ya bụ "Shirin Asal My Tomato Paste".

 Ayalogu kọwara na ụdị ngwa ahia di otua enweghi ike igafe nyocha ndị Kustọms n'ihi na amachiela ya kamgbe otu afọ.

BBC jukwara ya maka ụfọdụ tomato akwọrọ akwọ gbaa na mkpọ dị n'ahia nke o saara si na ya enweghị ike iza ajụjụ ahu.

O kwukwara na ọbụrụ na kepukepu a nwere aha ugbọ mmiri bubatara ya ma  ọ bụ ụbọchị ọ bataara na ha nwere ike inyọcha akụkọ a ka ha mara ma ọ bụ eziokwu.

Akụkọ ga-amasi gị :

Lee ihe nkiri ga-amasị gị.

SON: Anyị na-amachị ngwa ahịa adigboroja kwa ụbọchị

\n\ntl;dr:

Osote onyeisi  "Nigerian Customs Service" bụ Anthony Ayalogu ekwuola na enweghị otu tomato akwọrọ akwọ nke agbara na mkpọ ga-esi bata Naịjirịa n'ihi na ọ bụ ahia iwu.


Poju Oyemade arịọla ụmụ Naịjirịa mgbaghara\nEnd of Instagram post, 1

Oyemade kwuru ka ha gbara ndị ụka ọgbara ọhụrụ ụzọ ọbụla ụka ahụ si go meruo onye ọbụla n'ekpere Chukwu n'ụlọụka ha.

O mere nkeaa Biodun Fatoyinbo eboro ebubo ikwaso nwaanyi iko n'ike rịtuchara n'ọkwa ya dịka onyeisi nchuaja 'Common Wealth of Zion Assembly' akpọrọ COZA n'ịchafụ.

Cheta na Biodun Fatoyinbo rituru n'ọkwa dịka onyeisi nchuaja ụlọụka ya taa bụ ụbọchị July nke mbụ.

Fatoyinbo depụtara nkea n'akara instagram ya.

Fatoyinbo kwuru na ọwakpotubeghị nwaanyị na ndụ ya

Lee ihe o depụtara.

Nke a na-eme dịka otu akpọrọ #churchtoo nakwa ndị Naịjirịa mere ngagharịwe n'ụlọụka COZA dị na Naịjirịa ụnyahụ iji gwa Fatoyinbo ya rituo n'ọkwa ka ebochara ya ebubo ikwaso nwaanyị iko n'ike.

Onyeisi otu a bụ Bukky Shonibare kwuru na ya na ndị otu ya ga-akwụ n'ahịrị ga n'ụlọọrụ ndị uweojii nakwa ụlọ ebe a na-enweta ikpe kwụ ọtọ.

Cheta na nwunye ọgụ egwu ama ama bụ Timi Dakolo boro ya ebubo na ọ kwasoro ya iko n'ike ,mana Fatoyinbo kwuru na ọ kwasotubeghị onye ọbụla iko na ndụ ya.

Onyeisi 'Common Wealth of Zion Assembly' akpọrọ COZA n'ichafu bụ Biodun Fatoyinbo arịọla ndị otu ya ha tinye mma n'ọbọ gbasara ebubo ikwaso nwaanyi iko n'ike eboro ya.

Ụkọchukwu Fatoyinbo onye pụtara ka akachara ụka taa gwara ndị otu ya ha awakpola onye ọbụla.

Etu ọ dị ugbua akagbụola ọgbakọ "Seven nights of glory" nke ekwesiri ime n'ụbọchị ọnwa nke mbụ na-abịanụ.

Ndị ọrụ nchekwa na-egbochi ndị mmadụ ime ngagharị iwe n'ihu ụlọụka COZA dị n'Abuja maka ebubo eboro ukọchukwu Bidoun Fatoyinbo na o kwasoro Busola Dakolo iko n'ike.

Ọtụtụ mmadụ zukọkwara n'ihu ụlọụka COZA dị na Legos na-emekwa ngagharị iwe.

Ndị ntaakụkọ BBC kwuru na ndị agha, ndị uweojii, ndị ọrụ 'Civil Defence' nakwa ndị nke DSS kwụchiri ụzọ iji gbochie ndị mmadụ ibanye n'ime ụlọụka ahụ dị n'Abụja.

Na Abuja,  lee ụfọdụ foto ndị ntaakụkọ anyị setere na COZA

Ụmụnwaanyị pụtara n'uju.

Ihe Timi Dakolo gwara BBC Igbo

Dakolo kwuru na oge ruo, na ọ ga-ekwu okwu ụwa ga-anụ

Timi Dakolo bụ dị Busola na-ebo Fatoyinbo ebubo ikwaso iko n'ike  ekweghị agwa...\n\ntl;dr:

Onye nchịkọta ụka "Covenant Christian Centre" bụ Poju Oyemade arịọla ụmụ Naịjirịa mgbaghara.


Police killing: Onye uweojii gbagburu nwokorobia agbaala ọsọ\nỌnụ na-ekwuru ndi uweojii na Steeti Abịa bu Godfrey Ogbonna gwara BBC na ha ka na-achọ ya bụ onye uweojii achọ n'ihi na onweghi onye ma ebe ọ gbagara.

Aha onye uweojii ahụ bụ Collins Apugo onye ji ọkwa Sajenti.

Ogbonna kwuru na "ya bu ihe mere n'eziokwu mana ka ọ dị ugbua, onwebeghi onye ma etu o si mee ganye mgbe anwuchiri onye uweojii kpara aru ahu".

Akụkọ BBC nụrụ kwuru na ụmụokorobia nọ nso mgbe ihe ahụ mere jiiri iwe suo ugboala onye uweojii ahụ ọkụ.

Nkea abughi izizi ihe dị otua na eme. N'ọnwa Ọktoba afọ gara aga, ndị mmadị ji iwe kụgbuo otu onye uweojii ngalaba FSARS ji egbe gbagbuo onye ọrụ okporoụzọ bụ Lagos State Traffic Management Authority (LASTMA).

Ndị obodo malitere ịme ngagharị iwe nye ndị uweojii maka nke a.

Akuku ga-amazi gi:

\n\ntl;dr:

Onye uweojii gbagburu nwokorobia aha ya bụ Christian Chibuike Onuoha na Afaraukwu Ụmụahịa agbaala ọsọ.


Police: Ihe anọ ntị nụrụ chie mana iwu amachighi ya\nImohimi  kwuru na o nwere ike ịkpọga gị nga afọ abụọ na ụma ma i mee otu a.

N'otu aka, Ebere Amaraizu bụ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Imo steeti kwunyere n'ihi Imohimi kwuru.

O siri na nwoke na nwaanyị iiri onwe ha n'ọha bụ ajọ ihe nke iwu megidere.

Ọ gara n'ihu kwuo na ndị ọbụla e jidere mere ụdị ahụ, ndị uweojii ga-anwụchị ya kpụbụ ya ụlọikpe.

Nke a bụ iji kwugharia ihe ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Abayomi Shogunle kwuru n'igwe okwu Twitter butere okwu.

N'ihihie Monde soshal midia nwuru ọkụ maka ọsịsa Shogunle nyere ajụjụ otu nwoke jụru ndị uweojii na Twitter.

Nwoke  ahụ akara Twitter ya bụ @Stanley_Moses13 chọrọ ịma ma ndị uweojii enwere ike ijide nwoke na nwaanyị  na-emekọ n'ihu ọha.

 Abayomi Shogunle sara ya sị na "nwoke na nwaanyị imekọ n'ime ụgbọala n'ọha anọghị n'iwu ma ọ bụrụ na ha toruola afọ 18, nakwa ebe ahụ abụghị ebe okpukpere cchi."

Dịka ụfọdụ na-akọtọ ya bụ okwu, ụfọdụ kwenyere n'ihe onye uweojii ahụ kwuru.

Ya mere BBC jiri banye ahịa ịmata nke bụ eziokwu n'aka ndị ọkaiwu.

Mmekọ nwoke na nwaanyị n'ọha

Onye mbụ anyị jụru bụ okaikpe Chukwuemeka Eze bụ onye sị na "agbanyeghị na-ọdịghị na Konstitushọn Naịjịịa ọ dịghị mma nwoke na nwaanyị ịmekọ na ọha." Ọ sị na bekee kpọrọ ya "indecent and immoral conduct".

Police: Ihe anọ ntị nụrụ chie mana iwu amachighi ya

Ọ sị na ụdị agwa ahụ na-emebi anya ma bụrụ "ihe obodo na-asọ nsọ maọbụ n'iwu obodo maọbụ nke bekee".

Eze sị nakwa na ya bụ iwu dịkwa na nke bekee kpọro 'penal' maọbụ 'criminal code' nke dị na mpaghara ụfọdụ nke Naịjirịa.

Ọ sịkwa na ọ bụrụ na ndị ahụ gbara ọtọ kpam kpam bịa bụru ndị isi dị mma, na onye na-ekpe ya bụ ikpe kwesiri ịta ha ahụhụ nke ukwuu ruo ihe dịka afọ isii.

Okaiwu Patrick Okoro kwenyekwara Eze n'okwu ya.

Police: Ihe anọ ntị nụrụ chie mana iwu amachighi ya

 Okoro sịkwa na ụdị agwa ahụ bụ ihe bekee kpọrọ "Ponography" bụ nke omenala Igbo anabataghị.

Ọ sị na ụdị agwa a nwere ike ibute ọgbaghara na-ebe ụfọdụ nke bụ na ndị mmadụ nwere ike tụwa ha okwute.

Lee ihe ndị ọzọ gbasara okwu mekọrịta onye na onye  iwu...\n\ntl;dr:

N'agbanyeghị akụkọ na-efegharị nke na-ekwu na ọ dịghị n'iwu,  Kọmishọna ndị uweojii na Legọs bụ Edgal Imohimi ekwuola na iwu Naịjirịa machiri nwoke na nwaanyị idina onwe ha n'ọha.


Port Harcourt Airport: Ndị njem chọrọ ime ngagharịiwe na Port Harcourt\nHenrietta Yakubu kwuru na ọ bụ Ngalaba na-ahụ maka ụzọ njem ụgbọelu ka ọ dịrị ikwu mgbe a ga-amalite njem ọzọ.

Ndị njem ahụ kwuru na ha na-akwado ịme ngagharịwe gbasara ya bụ ọnọdụ.

Mmadụ abụọ emerụọla ahụ na Legọs

Ọzọ si Legọs apụta na-akọ na ụlọ elu dara na Oshodi ma merụọ mmadụ abụọ ahụ.

Ndị ọrụ gbata gbata depụtara n'akara Twitter ha na ndị agbatobi chọpụtara ma buga ndị ahụ ụlọọgwụ ebe ha na anata ọgwụgwọ ugbua.

Ha kwukwara na a na-alụgharị ya bụ ụloelu mgbe ọ dara.

Na mba ofesi,

Prime Minister Abiy appeared on TV wearing military fatigues

Mba Amerịka ezigarala mba Itiopia ozi itiakanobi maka ndị isi agha nwụrụ na mba ahụ mgbe otu onye ndu ndịagha nwara ịnara ọchịchị n'ike.

N'otu aka ahụ osote onye na-achịkọta okwu nchekwa n'ala ahụ bụ Gedebe Hailu gwara BBC na ha ka na-achọ onye ndu ahu malitere usoro ịnara ọchịchị n'ike.

N'egwuregwu

Ọnụ na-ekwuchitere otu bọọlụ ụmụ nwaanyị Naịjirịa bụ Jane Nwaeze akọwala na o nweghi mgbe Super Falcons mere ngosi iwe n'ụlọoriri ebe ha nọ na Fransị

Nke a bịara dịka a nụrụ kepu kepu na Super Falcons jụrụ ịhapụ ụlọoriri ha ruo mgbe a ga-akwụ ha ụgwọ eji ha na bọọlụ ha gbara.

Seare Mekonnen

Agbagbuola onyeisi ndị agha mba Etiopia bu Seare Mekonnen na Addis Ababa bu isi obodo mba ahụ.

Onyeisiala mba Etiopia bu Abiy Ahmed kwuru na a gbara Mekonnen egbe n'ọgbaaghara dapụtara na mpaghara Amhara.

Ọ bụ ebe Mekonnen gara ka o gbochie ndị chọrọ ịnapụ aka na-achị mpaghara Amhara ọchịchị n'ike ka agbagburu ya.

Agbagbukwara onye Gọvanọ mmpaghara ahụ bụ Ambachew Mekonnen nakwa otu onye ọrụ gọọmentị ọzọ n'ọgbaaghara ahụ.

Ngalaba na-ahụ maka ọpụpụ na mbata ndị mmadụ n'obodo bụ nke a kpọrọ Immigration Service na bekee ekwuola na akwụkwọ e ji eme njem (Passport) ọhụrụ ga-apụta n'izuka na-abịanụ.

Onyeisi ngalaba ahụ bụ Muhammad Babandede kwuru na onye na-enweghị akara njirimara onye bu ' National Identification Number' agaghị anatalị akwụkwọ njem ọhụrụ a.

Kpachị kpachị ụzọ Apapa

Osote Onyeisiala Yemi Osinbajo mgbe ọ gara Apapa ụbọchị Satọdee

Osote onyeisiala...\n\ntl;dr:

Ozi na-eru anyị ntị na-akọwa na ndị mmadụ ka tọrọ n'ime ọdọụgbọelu Pọtakọt n'ihi na amalitebeghi njem kemgbe ụgbọelu Aipeace febara n'ime ọhịa.


Port Harcourt: Lee ka esi zọpụta ndị tọrọ n'ụlọ elu dara ada\nAkụkọ dị mkpa:

Port Harcourt: Lee ka esi zọpụta ndị tọrọ n'ụlọ elu dara ada

Otu onye n'ime ha pụtara na ndụ gwara BBC na ya enweghị ego o ji aga ụlọ ọgwụ maka ọgwụgwọ.

Otu onye pụtara n'ụlọ a adara ada na ndụ

Ezinaụlọ ndị nke ha so n'ụlọ dara ada ekwuola na onye nke ha ka tọrọ n'ime ụlọ ahụ dara na Port Harcourt.

Ndị ọrụ gbata gbata kwuru na otu onye anwụọla mana ha gbapụtara mmadụ iri abụọ na abụọ wee zọpụtakwa otu nwoke aka ya bepuru ebepu na ya bụ ihe mberede.

Cheta na ụlọ elu nwere mpaghara asaa a ka na-arụ arụ dara ada na mgbede ọnwa November, nke afọ 2018.

Ihe a mere n'ụzọ Woji nke "New GRA" dị na Portharcourt.

Ndị ọchịchị steeti Portharcourt ekwuola na ha na-enyocha ihe a mere nụ.

Ha kwukwara  na ọtụtụ ndị ọrụ na ndị na-atụ obere mgbere ahịa ka tọọrọ n'ime ya bụ ụlọ dara nụ.

Onye ntaakụkọ BBC gara ebe ihe a mere kwuru na kamgbe elekere 8 nke mgbede November iri abụọ na atọ ebugala mmadụ ruru iri abụọ na abụọ meruru ahụ ụlọọgwụ ebe ha nọ na-anata ọgwụgwọ.

Ndị ọchịchị steeti Portharcourt ekwuola na ha na-enyocha ihe a mere nụ.

Ndị ọrụ gbata gbata nakwa ndị , ndị nchekwa , nọ ebe ahụ na-azọpụta ndị ka tọrọ n'ime ụlọ elu ahụ dara ada.

EFCC ga-ezipute Diezani site na mba UK

Diezani ka na-ago ebubo dị ya n'isi

Onyeisi ụlọ ọrụ na-ahụ maka ịbuso mpụ na nrụrụka agha na Naịjịrịa, EFCC bụ Ibrahim Magu ebidola usoro a ga-eji zipute onye bụbụ minista na-ahụ maka mmanụ agbidi na Naijirịa akpọrọ Diezani Alison-

Madueke site na mba UK ruo Naịjirịa ka ọ bịa zara ọnụ ya n'ụlọ ikpe. Magu na ngalaba na-ahụ maka ịbụsọ mpu agha na mba Uk ezutela ị bịdọ nke

N'egwuregwu,

Chikwelu Oparanozie bụ onye ndụ ndị Falcons na ya bụ egwụrụegwụ

Otu egwuregwu bọọlụ Naịjirịa ga-ezute Equitorial Guinea na asọmpi iko mba Afirịka ụmụnwaanyị na-agba.

Ha na-agba ka onye ọ bụla meriri nu nwete ohere ị banye asọmpi nke ga-esote agba ị nwete ebe atọ sotere agba nke ikpeazụ.

N'ofesi,

Ndị Taiwan pụtara n'igwe mee ngharị iwe maka ịkwado alụma nwoke na nwoke maọbụ nwaanyị na nwaanyị

Mba Taiwan na-eme ntulịaka iji mara ka ha...\n\ntl;dr:

Ndị ọrụ gbata gbata azọpụtala mmadụ ise n'ụlọ elu dara na Port Harcourt.


Premia Lig: Man City na Man United enweela mmeri\nMan City na Huddersfield ga-asọmpi na ngwụcha izuụka na-abịa

Onye nkuzị otu Manchester City bụ Pep Guardiola kelere ọgbabọọlụ ha maka mmeri nke ha taa. Guardiola kwuru na: "obi dị anyị ụtọ maka n'oge na-adịghị anya, anyị ga-aba n'akwụkwọ ihe mere eme"

Man City enyeela goolu ruru otu narị n'asọmpị Premia Lig afọ a.

Ọ bụ Leroy Sané nyere goolu nke mbụ na nkeji 13 Pablo Zabaleta, Gabriel Jesus na Fernandinho bụ ndị nyere goolu ndị ọzọ.

Aaron Cresswell onye otu West Ham bụ onye nyere goolu nke ha.

Maka mmeri a, ha nwere ike ịgbapụ West Ham n'asọmpị Premia Lig kpam kpam.

N'asọmpị Manchester United na Arsenal, Man U meriri ọkpụ abụọ a satara otu.

Marouane Fellaini ba otu Man United n'afọ 2013

Asọmpị nke a kporo ọkụ makana ka ha siri nye goolu a onweghị onye mara onye ga-emeri n'asọmpị a.

Paul Pogba onye otu Man U, bụ onye nyere goolu nke mbu na nkeji 16 tupu Henrikh Mkhitaryan onye otu Arsenal nyere goolu nke otu ha na nkeji 51.

Ọ bụ n'oge agbafere nkeji 90 ka Marouane Fellaini onye otu Man U nyere goolu nke abụọ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

\n\ntl;dr:

Man City gbara ndị West Ham ọkpụ anọ a satara otu n'asọmpi Premier League taa.


Premier League: Nke a bụ ọgụ ndị dimkpa\nIheanacho nwa afọ Naịjirịa bụ onye otu Leicester City

N'asọmpị iko Premier League, Leicester City na Stoke City ga-asọ mpi.

Newcastle na AFC Bournemouth ga-asọ mpi nke ya.

Ndị ọzọ bụ Liverpool na West Ham United, na Watford na Everton.

Nke a bụ nke mbu Arsenal so na asọmpị UEFA/Europa ke mgbe afọ 2000

N'egwuregwu nke ụnyaahụ, Ostersunds FK meriri Arsenal ọkpụ abụọ a satara otu.

Arsene Wenger bụ onye nkuzi Arsenal kwuru na mmeri ha meriri Ostersunds FK n'izuụka gara aga bara ha n'isi.

"Anyị amaghị ihe a ga-eji bọọlụ mere, ihe a bụtere anyị nnukwu nsogbu."

Newcastle na AFC Bournemouth

Newcastle ha ga-emerị na nke a?

N'asọmpị nke a na-abịa na ngwụcha izu a, onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara egwuregwu bọọlụ bụ Stehen Mbonu gwara BBC Igbo na asọmpị a nwere ike ị ga ụzọ abụọ.

"Bournemouth na Newscastle bụ otu bọọlụ nọ n'ime otu ọnọdụ. Onweghị onye mara onye ga-enwe mmeri."

Liverpool na-agbanị ịba ọkwa anọ nke mbu

Stehen Mbonu kwukwara n'asọmpị ole na ole gara aga, Liverpool ka na-agba ọfụma.

N'asọmpị Liverpool na West Ham United, Stephen nwere olileanya na ndị egwuregwu Mohamed Sala, Sadio Mane ga-eme ọfụma.

"Liverpool nwere nsogbu ndị na-agba bọọlụ na etiti na ndị azụ. Otu a kwesịrị ịzụ ndị egwuregwu ọhụrụ n'oge ahịa n'abịa."

Akụkọ ndị ga-amasị gị

\n\ntl;dr:

Asọmpị egwuregwu bọọlụ dị icheiche ga-eme na ngwụcha izu a ga-ekpo ọkụ.


President Muhammadu Buhari: Ihe iri gbara ọkpụrụkpụ Onyeisiala Muhammadụ Buhari kwuru maka Coronavirus\nNke mbụ bụ na:

1) Buhari kwuru sị na site na ndụmọdụ Ministri ahuike na Nigeria Centre for Disease Control (NCDC), ka o ji nye iwu ka amachie ngagharị na Legọs, Abuja na Ogun steeti site n'elekere iri na otu nke abali Mọnde ụbọchị iri ato nke ọnwa Maachi.

Mmachi a ga-eru izuụka abụo na mbido.

O kwukwara ka ndi bị na steeti ndị a nọrọ n'ụlo ha ebe ụlọọrụ niile dị na ebe ndị ahụ ga-emechi n'oge a.

Ọ kowara na mmachi a ga-enyere aka ịchọpụta ndị bu ya bụ ọrịa coronavirus ma nye kwa ha ọgwụ maka ọgwụgwọ.

Kama ọ sị na ụloorụ ndị a gunyere :

Na-agbanyeghị nke a, a ga-enyocha ma ha ekwesiri imepe.

O kwukwara na ndị ụlọọrụ mgbasa ozi, ntaakụko, ndị na-emepụta akwụkwọ ozi, na ndị ọzọ yiri ha ga-arụ ọru ma ha gosipụta na ha agaghị enwe ike isi n'ụlo arụ ọrụ ha.

Coronavirus amaghị onye dị ọcha maọbụ ojii.

2) Ihe ọzọ okwukwara bụ na ọdọ ụgbọmmiri dị na Legos ga-arụ ọru ma sịkwa na ụgboala gwongworo na-ebu nrị na ihe ndị ọzọ dị mkpa mmadụ ji ebi ga-aga n'okporoụzọ.

3) Nke abụọ bu na gọọmenti ewepụtala ijeri naira iri na ise maka ọgụ imeri coronavirus.

4) Ihe ọzọ gbara ọkpụrụkpu o kwuru bụ na ego niile gọomentị binyere ndị mmadụ site na-atụmatụ TraderMoni,MarketMoni na FarmMoni ya na ego ebinyere site n'aka Bank of Industry, Bank Of Agriculture na Nigeria Export and Import Bank agaghị enwe ego ọmụrụnwa n'ime ọnwa atọ na-abịa.

O kwukwara ka ụlọọrụ ndị ọzọ na-ebinye ego wepụta atụmatụ ka ndị ha binyere ego ghara ịta ahụhu maka mmachị a.

5) Nke anọ bụ na agaghị enwe mfepụ maobu mfebata ụgbọelu ọbụla n'ime izuụka abụọ a.

6) Ọzọ bụ na gọọmentị ga-enyere ndị niile mmachi a metụtara na Legọs nakwa Abuja aka site na inye ha nkwado iji nyere ha aka.

7) Atụmatụ inye ụmụakwukwọ nri ga-aga n'ihu dịka minista na-ahu maka ọdịmma mmadụ na gọomenti steeti ga-ewepụta atụmatụ inye ụmuakwụkwo nri nke na-agaghị etinye ha na nsogbu ibute coronavirus.

8) Buhari kwukwara na ndi enweghị etu oha ha ga-enweta ego nkwado ọnwa abụo nke a ga-akwụ ozugbo ma ndi nọ kwa na ogige gbatagbata ga-enwete kwa nrị ọnwa abụọ n'ime izuụka ndị...\n\ntl;dr:

Dịka mba ụwa na-aluso Coronavirus ọgụ, gee ihe iri gbara ọkpụrụkpụ Buharị gwara ndị Naijirịa.


Presidential Address: Ihe iri dị mkpa Buhari kwuru n'ụtụtụ Fraide'\nMuhammadu Buhari gwara ụmụ Naijiria ha ekwela ka onye ọbụla nagha ha ịtụ vootu echi

N'ozi ọ gbasara n'isi ụtụtụ Fraide, Buhari gwara ụmụ Naijiria ka ha pụta tuo vootu ha echi.

Na mkparịtaụka ha na BBC nwere n'Owere bụ isi obodo steeti Imo banyere nke a, ndị ọnụ na eru n'okwu n'ihe gbasara ọchịchị kọwara ozi a dịka nke kwesiri maka onyeisiala.

Onye bụbu onyeisi oche ndị ntaakụkọ na steeti Imo, Fidel Onyeneke, kọwara ozi onyeisi ala dịka nke kpalitere mmụọ ndị mmadụ ma nye ha obisike."Okwu onyeisi ala kwuru mara ezi mma n'ihi na ọ ga-enye ndị mmadụ obisike ị pụta mee ntụliaka".Onye e ji okwu ya agba izu n'ihe gbasara ọchịchị bụ Mma Olebara, kọwara ozi ahụ dịka nke gosiri ọchịchị onye kwuo uche ya.

"N'ime ozi ahụ, ị ga-ahụta na enweghị okwu dịka tigbuo zọgbuo dịka ọ dị na mbụ".

Ọkammụta Uche Ebeze kwuru na onyeisiala bụ Mohammadu Buhari nọ taa gwa ọha na eze ndị Naịjirịa okwu dịka ezigbo onye ndú na abughi onye ọchịchị aka ike, maọbụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị Pati APC, dịka ọ dị n'oge ndị gara aga.Ọkammụta Uche Ebeze gbakwunyere na onyeisiala mere ka ọ bụ onyeisiala n'okwu ya taa, dịka ọ gara n'ihu kwuo okwu banyere nchekwa, njikere maka ntuliaka ma rịọ ndị Naịjirịa ka ha pụta n'igwe tụọ vootu ha echi na-enweghị egwu ọbụla.

Lee ihe iri dịcha oke mkpa n'okwu Buhari kwuru n'ụtụtụ foro ntuliaka 2019:

1. Echi ka ntuliaka ga-ebido.

Echi ka anyị ga-ekwusi ike na o nweghị onye ga eweghazi Naijiria aka azụ dịka ụzọ ọchịchị onyekwuoucheya nke anyị hara onwe anyị

2. Ọchịchị onyekwuoucheya bụ ụzọ bakarrịchara uru iji họpụta ndị ndu obodo, ọ bụghị egwu achị ụkwa n'aka agba

3. O bu ihe a ga-eji ndidi, nnagide, ebere, uchu na amamihe na olileanya eme.

Ihe ndị a niile zuuru ezu n'ụmụ Naijiria. N'ihi ụdị mmadụ anyị bụ Ọchịchị onyekwuoucheya ga-atọ atọ n'ala anyị

4. Ekelere m ụmụ maka ndidi ụnụ nakwa ikpa udo oge niile a na akwado ntuliaka, ọkachasị dịka ehigharịrị ntulika ụbọchị Febuwarị 16

5. Ụfọdụ chị obi n'aka na-eche n'oke ihe kara ime, mana ụmụ gọsiri ha na ụnụ bụ ọpụrụiche na mmadụ site na ịbụ ndị ọkpa udo...\n\ntl;dr:

A kowaala ozi onyeisi ala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari zipụrụ taa maka ntụliaka a ga-eme echi dịka nke kacha mma na okwu ọ kwurula kamgbe ọ ji were ọkwa ọchịchị.


Presidential Election 2019: Ihe ndị anyị mụtara na ntuliaka Naịjirịa\nMr Buhari's victory was front-page news in Nigeria

Onye ya na ya na-azọ ihe bụ Atiku Abubakar akpọọla ntuliaka ahụ "wuruwuru" ma kwuo na ọ ga-agbagha ya n'ụlọikpe.

Lee ihe ise anyị mụtara na ntuliaka nwere ọtụtụ ntụpọ.

1. Ọ bụ ọpụrụiche...n'ihe adịghị mma

Naanị otu ụzọ n'ụzọ atọ n'ọnụọgụgụ ndị denyere aha (nde 73) ịtụ vootu, pụtara ya bụ ntuliaka.

Ọnụọgụgụ nke afọ 2019 kachasị pee mpe n'ime afọ iri abụọ kemgbe Naịjirịa bidoro ije ọchịchị onyekwuouche ya.

2. Buhari ka bụ ibu anyị danda na mpaghara ugwu Naịjirịa

Atiku Abubakar na-ekwu na nrụrụaka na-arị ibe ya elu na ngụkọ vootu si na ntuliaka ahụ.

O kwuru na o doghi anya na ọnụọgụgụ ndị pụtara ịtụ vootu n'Akwa Ibom bụ steeti PDP a ma ama erughi pasentị iri ise.

Mana Buhari nwere nkwado n'ugwu Naịjiria ebe a na-ahụ ya dịka mmadụ ọha aka ya kwụ ọtọ.

3. Okwu nchekwa akwụsịghị ndị na-eso Buhari ịpụta kwado ya.

Ihe ọzọ Maazị Abubakar tinyere ọnụ na ya bụ etu ụfọdụ ebe n'ugwu awụsa nwere nsogbu nchekwa siri nwee ọnụọgụgụ ka nkụ na ntuliaka a.

Borno na Yobe bụ steeti abụọ ndị APC nwereike ịkpọ nke ha nakwa n'agbanyeghi na okwu Boko Haram achụsasịala ihe ruru mmadụ nde abụọ, ha pụtara n'igwe mee ntuliaka.

Ngalaba Inec haziri ọnọdụ ka mmadụ narị puku anọ bụ ndị gbara ọsọndụ nwee ike tụọ vootu.

4. Ndọtị adọtịrị ntuliaka 2019 metụtara Atiku na Buhari nke ukwu

Cheta na Inec dọtịrị ntuliaka a otu izuụka ka ọ fọdụrụ elekere asatọ tupu ntuliaka ebido.

Nigeria Election 2019: 'Agaghị m atụ vootu makana atụọla ya atụọ'

Nke a mere na ọ bụghị mmadụ niile mere njem ịtụ vootu na mbụ mere njem ahụ ọzọ, nke nwereike ịmetụta ọnụọgụgụ ndị na-akwado Buhari na Atiku.

5. Ọ dịka igwe ntuliaka nke ọkụ latrik a ga-aka mma

Ụfọdụ ndị ọnụ na-eru n'okwu akọwaala na igwe ntuliaka nke ọkụ latrik emeela ka nrụrụaka raa ahụ.

Akụkọ kwuru na igwe ntuliaka ahụ arụghị ọrụ dịka e si tụọ anya, mana ụfọdụ kwenyere na ọ ga-enye aka ibelata nrụrụaka.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Onyeisiala Muhammadu Buhari abanyela agba afọ anọ ọzọ dịka onyeisiala.


Press Freedom: 'Ndị nchekwa ejichiela ndị ntaakụkọ 19 n'afo a' - Amnesty International\n'Ndị nchekwa na-eyi ndị ntaakụko egwu na Naijirịa' - Amnesty International

Ndị ngalaba a na-ekwukwa na ndị nchekwa Naijiria akpọchiela ihe ruru ndị ntaakụkọ iri na itolu kamgbe afọ 2019 bidoro.

End of Twitter post, 1

N'ime akwụkwọ nyocha ha depụtara ka ụfọdụ ndị ntaakụkọ kwuru na ndị nchekwa tiri ha ihe ma taa ha ahụhụ mgbe ha nwụchiri ha.

Ngalaba a na-ahụ maka ikike dịirị onye tụru ndị uweojii, ndịagha na ndị ọrụ ncekwa nzuzo bụ 'Department of State service' (DSS) aka dịka ndi kacha awakpo ndị ntaakụkọ.

Ngagharị maka ikike diiri onye

Ha kwuru maka Jones Abiri nke ụlọorụ ntaakụkọ 'Weekly Source Magazine' ndị DSS nwụchiri n'afọ 2016, ma jide ya afọ abụọ nọrọ n'elu ya, ha ekweghị ka ya na ndị ezinụlọ ya nwee mmekọ ọbụla.

'Amnesty International' (AI) kwuru na ndị DSS nwuchikwara Abiri ọzọkwa na nsonso a maka ebubo na-erijughị afọ.

Ha kwukwara na ndị nchekwa wakporo ụlọorụ ndị mgbasaozi nke 'Daily Trust' maka akụko ha depụtara maka mkpamkpa ndị Boko Haram na-akpa na mpaghara ugwu.

I jị maa atụ, AI kwuru maka onye ntaakụko aha ya bụ Dadiyata a biara tọro n'ihu ezinaụlọ ya.

Dịka ọ dị ugbiua, a na-ebo ndị nchekwa Naijiria ebubo imegide iwu gbasara ikike diri onye.

Kama ndị nchekwa Naijirịa na agọ ukwu na aka ha maka ebubo a.

N'aka nke ọzọ, ndị ngalaba ahụ na-ahụ maka ikike diiri onwe ebidola atụmatụ ha kporo "Freedom of Expression Brief" n'ụbọchị 14 nke Oktoba 2019.

Ndị ngalaba ikike diiri onwe dịka ha na-ebido "Freedom of Expression Brief"

Ebe a ka ha ka esi na-egosipụta mkpagbụ a na-akpagbu ndị ntaakụko na Naijiria.

Akụkọ ga-amasị gị

Ihe nkiri ga-amasị gị

King Jaja of Opoba: Ndị ntọ tọọrọ ya mgbe ọ gbar afọ 12

\n\ntl;dr:

Ngalaba na-ahụ maka ikike dịịrị onye bụ Amnesty International ekwuola na ha achọpụtala na ndị nchekwa Naijirịa na-emegide ndị ntaakụkọ, ọkachasị ndị na-akatọ atụmatụ gọọmentị.


Ramaphosa na-ekwusizi ka ọndụ Zuma ọ Kwapụkwapụ\nRamaphosa ga abụ onyeisiala ma Zuma rituo

Osote onyeisiala bụ Cyril Ramaphosa sịrị na ya bụ ihe bụ odudu bere na njọ, "a ga akpachapụ anya egbu ya".

"Ama m na unu chọrọ ka ọ bee nke taa n'echị". Ihe ka Ramaphosa zara ndị biara nchete ọmụmụ narị afọ Nelson Mandela.

Ebụbọ mpu na aghụghọ a na ebọ Zuma karịrịakarị kemgbe ọ rigoro ọkwa ọchịchị afọ itọlị garaaga.

African National Congerss sịrị na ndị isi ha ga ezukọ ụbọchị Monday (12-2-18) ị kpabị isiokwu gbasara Jacob Zuma.

Onye nta Akụkọ BBC bụ Andrew Harding na-eche na ndị isi ahụ ga a si Zuma rituo ngwangwa.

A na-atụ onyeisiala mba Saụt Afrịka bụ Jacob Zuma aka gbasara mpụ na nrụrụaka

\n\ntl;dr:

Uwa agbala ANC gharị maka ihe ha na Jacob Zuma ga eje maka nchụda ha chọrọ ị chụda ya n'oche ọchịchị mba South Africa.


Ras Kimono: Ihe ndị mmadụ na-ekwu\nA mara Ras dịka onye na-eti egwu Rege na-ekwu okwu banyere Naịjirịa na etu ihe si aga na ya

Ugbua, BBC Igbo enweghiike ikwu ma okwu a bụ ezi okwu maọbụ asị makana onweghị ihe ndị ezinaụlọ ya kwuru maka ihe a ugbua.

Onye oti egwu Sound Sultan dere n'elu twitter na Ras Kimono bụ nnukwu mmadụ bụkwara onye udo.

End of Twitter post, 1

Sinetọ Dino Melaye dere na twitter na ya chetere ụbọchị ya na Ras Kimono mere mmemme n'obodo ya n'ime afọ gara aga.

Ajayi Dami dere na Naịjirịa ka nọ na mgbanwe dịka Ras Kimono kwuru n'egwu ya.

Anyị ga na-ewetara gị akụkọ a ka o si aga.

\n\ntl;dr:

Nwafọ Naịjirịa a ma ama na-eti egwu Rege bụ Ukeleke Onwubuya nke e ji aha Ras Kimono anwụọla.


Real Madrid agbapụla PSG na Champions League nke 2018\nKamgbe ebidoro Champions League Cristiano Ronaldo bụ onye kachasị nye goolu

Onye egwu ha bụ Cristiano Ronaldo nyere goolu atọ n'ime egwuregwu abụọ ha gbara nke mere ka ha ji nchịkọta 5-2 merie.

Onye egwu ndị PSG bụ Neymar agbaghị bọọlụ maka ahụ ọ merụrụ, nke so mee ka ndị otu ya 'chọọ ya achọọ' maka ọdịrị egwu ọ na-eke na goolu ọ na-enyere ha.

Achụpụrụ onye egwu etiti ndị PSG bụ Marco Verratti ka egwuregwu ha na-eweta aka na nkeji 66, mere ndị otu ya ji fọrọ nanị mmadụ iri n'ọgbọ egwuregwu.

Ka ọ gbaliri Casemiro elu, enyere ya akwụkwọ edoedo, ma nye ya ọzọ ka ọ chụrụla ogbuopi gawa nke kpatara o ji nweta nke abụọ ọ ga-enweta n'ime egwuregwu ahụ, nke chịkọtara ọnụ pụta otu akwụkwọ ọbaraọbara.

Edison Cavani nyerela PSG otu goolu ebe Casemiro nyerela Real Madrid goolu ha nke abụọ.

Marco Verratti nwetara akwụkwọ ọbaraọbara nke abụọ ya n'ime afọ ya

Nke a ga-eme ya afọ abụọ n'usoro PSG bụ ndị nọ n'elu tebulu na Ligue 1 na-apụ n'ime agba nke 16 nke asọmpi a.

Oge ikpeazụ PSG ruru agba nke abụọ n'asọmpi a bụ n'afọ 1994/1995, ha enwegeghị ohere ịgafe agba nke anọ kamgbe ahụ.

N'aka ọzọ, nke a bụ afọ asatọ n'usoro Real Madrid na-abanye n'agba nke anọ, ebe ha ga-agba mbọ ịhụ ma ha a ga-ebulinwu iko Champions League nke atọ n'usoro.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Real Madrid bụ ndị buliri iko Champions League n'afọ garaaga (2016/2017) abanyela n'agba nke anọ ka ha merichara Paris St-Germain (PSG) na be ha.


Real Madrid vs Barcelona: Real Madrid tara Barcelona ka atụ ụtụtụ\nOchee goolu ndị Barcelona na-ele ka bọọlụ si aga ịdọri neetị ya

Goolu abụọ ahụ si n'aka Vinicius Junior na nkeji 71 na nke Mariano Diaz nyere na nkeji 90+2 zuru ịgbawa ndị Barcelona chere na ha ga-enweta mmeri gaara eme ya nke ise ha na-emeri ha n'ime nzukọ isii ikpeazụ ha.

Mmeri a Real meriri n'El Clasico a mere ka ha wụfere n'elu tebulu La Liga, ma bụrụ ndị mbụ na tebulu ahụ, dịka ha ji otu pọịntị aga Barcelona na-eso ha n'azụ.

Ndị mmadụ gara na Twitter na-ekwu etu egwuregwu a si gaa, ma kwuo na Lionel Messi bụ onye egwu aha ya na-ada ụda si fuo.

Ha kwuru etu Marcelo si kechie ya n'ime akpa ma ghara inye ya ohere ime ihe e ji mara ya.

Lee ụfọdụ ihe ha kwuru:

Ọzọ bụ na ha kwuru etu ọbịbịa Cristiano Ronaldo bịara ile bọọlụ n'ọgbọegwuregwu ahụ so gbaa ndị Real Madrid ume mere ha ji kara obi gwọọ Barcelona ara.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasịkwa gị:

Sports betting: Ihe ọghọm dị n'ịgba chaa chaa

\n\ntl;dr:

Real Madrid ji ọkpụ goolu abụọ a na-asaghị asa chaa chaa wee gwọọ Barcelona ịba ka ha zutere n'ọgbọegwuregwu Santiago Bernabeu.


Robert Mugabe: E liela odogwu Afrịka a n'obodo ya\nAkụkọ dị mkpa:

E liri Mugabe n'ime Obodo ebe a mụrụ ya bụ Kutama, nke dị kilomita iri itoolu na ise (95km) ma a gawa Harare bụ isi obodo Zimbabwe.

Cheta na gọọmentị Zimbabwe na ezinụlọ Mugabe nwere obere nghọtahie maka ebe a ga-eli ya.

Robert Mugabe: Ihe ndị i kwesiri ịma maka ya

Gọọmentị chọburu ka e lie Mugabe ebe a na-eli ndị dike obodo ji biri, mana ezinụlọ ya ekweghị.

Ha kwuru na Mugabe chọrọ ka ili ya na nke nne ya bụ Bona dịkọta nso.

Onweghị onye ọrụ gọọmentị gbalitere n'ọkwa bịara olili Mugabe.

Nwunye ya bụ Grace nakwa ụmụ ya socha duru akpati ya ruo mgbe a dọnyere ya n'ala.

Naịjiria eturula ugo na Montreal

Naijiria emeriela na ntuliaka e mere iji họpụta ndị ga abụ ndị isi otu 'International Civil Aviation Organization' nke bụ otu na-ahụ maka njem ụgbọelu n'ụwa niile.

Mmeri a Naijiria nwetara na ntuliaka a e mere na Montreal, Canada, ga-eme ka Naịjirịa nọgide na ndị isi otu a ruo afọ atọ na-abịa abịa.

Okwu 'Xenophobia'

Obasanjo chịrị Naịjirịa afọ asatọ na ọchịchị onye kwuo uche ya

Aka chịburu Naịjiria bụ Olusegun Obasanjo ekwuola na o nwere olileanaya na nzute nke onyeisiala Muhammadu Buharị ga-ezute onyeisiala mba Saụt Afrịka bụ Cyril Ramaphosa ga-eme ka okwu gbasara Xenophobia nyụo ka ọkụ.

Obasanjo kwuru nkea na mkparịtaụka ya na ndị ntaakụkọ nwere n'ogige ọba akwụkwọ ya nke dị na Abeokuta n'ụbọchị Satọdee.

Chi ndị Liverpool mụ anya

N'egwuregwu, otu egwu bọọlụ Liverpool ji agba ekpere chi merie ndị Sheffield United n'asọmpi 'English Premier League' nke taa.

Liverpool ji otu ọkpụ goolu asataghị asata wee nweta mmeri.

'Shot' Georginio Wijnaldum gbara si n'okpuru ụkwụ ochee goolu ndị Sheffield wee piofere wee lakpuo na neetị.

N'asọmpi ndị ọzọ, Chelsea ji goolu abụọ asataghị asata wee merie ndị Brighton.

Tottenham gbalịrị were goolu abụọ a satara otu merie Southampton, ebe Wolves gbara Watford 2-0.

Manchester City na Everton ka na-achịpụ ya ugbua.

Onye akparịkwala onyeisiala o

'A sị na onye keele Eze, Eze eruo ya aka' bụ nkọwa onye enyemaka mgbasa ozi Gọvanọ Dave Umahi nke Ebonyi...\n\ntl;dr:

E liela ozu Robert Mugabe, aka chịburu mba Zimbabwe, bụ onye lara mmụọ n'izuụka atọ gara aga ka ọ gbachara afọ iri itoolu na ise.


Robert Mugabe: Olee etu a ga-esi eke akụ Mugabe hapụrụ tupu ọ nwụọ?\nMugabe ji afọ iri anọ na otu wee tọ nwunye ya bụ Grace

Mugabe nwụrụ n'ọnwa Septemba afọ 2019 mana o keghị ekpe tupu ọ laa mmụọ.

Ụlọọrụ ntaakụkọ dị na Harare, isi obodo Zimbabwe kwuru na okwu gbasara etu a ga-esi kee akụnụba Mugabe apụọla n'ụlọ ikpe.

Nwa ya nwanyị bụ Bona Chikowore degaara ụlọikpe ukwu obodo ahụ akwụkwọ iji kọwaara ha ihe ndị nna ya nwere.

Robert Mugabe: Ihe ndị i kwesiri ịma maka ya

Ha gụnyere nde dọla iri ($10m), ụlọ anọ nke dị na Harare nakwa n'obodo ya, ala ubi abụọ na ụgbọala iri.

Mugabe nwere otu nwunye (Grace) na ụmụ anọ bụ ndị ga-eketa akụnụba ya dịka iwu Zimbabwe si dị.

Ya bu odogwu Afrịka chịrị Zimbabwe  bido afọ 1980 ruo afọ 2017.

Anwuchiela nwoke kpọrọ ụlọọrụ ugboro 24,000 n'Japan

Okamoto sị na o bu ọnodụ ya tinyere ya n'ụdịrị agwa a

Otu nwoke na Japan bụ Akitoshi OKamoto abanyela n'aka ndị uweojii maka iji oku ekwenti tinye otu ụloọrụ bụ KDDI na gbagharịa.

Okamoto kpọro ha ụgboro pukku iri abụọ na anọ iji gosipụta iwe ya maka na ekwe ntị ya enweghịzị ike ikpọ oku.

Nkea mere ka ojiri ekwenti ọha kpọwa ndị ụlọọrụ a na-enye ya ikike ikpo ọku ekwenti igosipụta iwe ya.

Ufodu ụlo mgbasa ozi n'akowa na nwoke kporo ya bụ ụlọrụ karịa ugboro pukku iri abụo na anọ.

Okamoto sị na o chọro ka ndị ụloorụ KDDI bia rịo ya mgbaghara maka ị dau iwu na nkwekọrịta azụmahia ha banyere n'ime ya.

Ndị ụloorụ KDDI kwuru na ha anaghị akpọpụ ndị ahị ha ụloikpe mana nke Okamoto tinyere ya aja na garri n'ihi na ha enweghị ike iza ndị ahia ha ndi ọzọ.

Ụfọdụ oge, ndị mmadụ na-aga ahịa maka na ndị na-ere n'intanetị na-etinye ego karịa

Ụlọikpe Japan nwere ike ima Okamoto ikpe ma ha kpee ya ikpe maka ida iwu ha kpọrọ " Obstruction of Business" n'okwu bekkee.

Kama Okamoto gwara ndị uweojii na o bụ ọnodụ ya tinyere ya na udiri agwa a.

Ndị DSS

Ndị DSS Naịjirịa

Ndi uweojii nzuzo Naijirịa a kpọrọ DSS n'aha ịchafụ ekwupụtala na ha achọpụta atụmatụ nzuzo ụfodụ ndi mmadị choro iji weta ọgbaaghara n'ime izuụka ndị na-abịa.

Ha kọwara na ha di njikere iru ọrụ nchekwa ha ma rịọ ndị mmadụ ka ha hapụ itu...\n\ntl;dr:

Akụkọ si mba Zimbabwe na-ekwu na aka chịburu mba ahụ bụ Robert Mugabe hapụrụ ihe ruru nde dọla iri n'ụlọakụ tupu ọ nwụọ.


Rochas Okorocha: Ihedioha enweghị ikike itinye ọnụ n'okwu ego Imo ruo May 29\nEmeka Ihedioha na Rochas Okorocha na-arụ onwe ha aka n'ihu maka okwu akpaego Imo steeti

Ihedioha dụrụ ndị ụlọakụ ọdụ ka ha mụrụ anya n'ụdị mmekọ ha na gọọmenti Imo steeti na-emekọ dịka ọchịchị Okorocha na-akụ kwapụ kwapụ.

Okwu ahụ kụsuru Okorocha, onye sara na Ihedioha sị na o nweghị ikike inye ndị ụlọakụ iwu ihe ha ga-eme maka ego steeti ahụ ganye mgbe ọ banyere n'ọchịchị n'ụbọchị 29 nke ọnwa Mee, afọ 2019.

Mana Ihedioha gbara isi akwara sị na ya nwere ikike dịka nwafo steeti ahụ ikwu ihe gbasara ọdịmma steeti ahụ.

N'okwu ya site n'ọnụ na-ekwuru ya bụ Chibuike Onyeukwu, Ihedioha kwuru sị "Anyị na-ama ya aka n'ihu dịka ụbọchị na-agwụ, ya wepụta ma gbasaa ozi n'ikuku, ego batara n'akpa Imo steeti na ka e siri mefuo ya."

"Nke a gụnyere "bailout fund" nke biara ugboro atọ, "Paris refund" bụ ego nketa site na gọọmenti etiti n'afọ asatọ; ego okpuru ọchịchị; ego ndị lara ezumike nka na ego ndị ọrụ bekee."

Ọ gọrọ na o nweghị mgbe ya nyere ndị ụlọakụ iwu ọbụla kama na ọ bụ ndụmọdụ ha tinye anya na mmiri n'ihe, n'ihi na dịka o siri kwuo, anya na-acha Okorocha ọkụ dịka o nwere naanị obere oge n'ụlọ gọọmenti.

Okorocha gwara Ihedioha ka o nwee ndidi chere oge ya.

N'okwu nke ya site n'ọnụ onye na-ekwuru ya bụ Samuel Onwuemedo, Okorocha sị, "Ọ gbagwojughị anyị anya na Ihedioha na-enye ụdị iwu a makana dịka onye PDP, anya ya na mbụ na mbụ dị n'akpaego steeti n'atụmatụ 'bute ka e rie'.

"Ya nwee ndịdị chere oge e duru ya iyiọrụ."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Onye meriri na ntuliaka ọkwa gọvanọ n'Imo steeti bụ Emeka Ihedioha, agwaala Gọvanọ Rochas Okorocha ka ọ gbaa mkpata na mmefu steeti ahụ n'anwụ ma ọ bụrụ n'aka ya dị ọcha.


SARS brutality: A gbajiela nwoke ụkwụ n'ọgụ ndị 'SARS' na ndị ahịa Onitsha Main Market\nA gbajiri otu nwoke ụkwụ, ebe mmadụ abụọ ndị ọzọ merụrụ ahụ n'ọgbaghara dapụtara n'etiti 'Our Lord Plaza' dị n'ụzọ Emeka Offor n'ahịa Main Market Onitsha na ndị uweojii pụrụiche a kpọrọ 'SARS.'

End of Twitter post, 1

Ndị nọ ebe ihe mere gwara BBC na ihe butere okwu bụ na ndị SARS bịara ị kpụrụ otu onye na-ere ahịa mana ọ nọghị n'ọdọahịa ya.

Onye na-achọghị ka a kpọ aha ya gwara BBC na "Onye ahụ na-ere ekwentị. Ha chọrọ i buru igbe ugegbe o ji akpọsa ahịa ya, mana onyeisi ahịa na ndị ahịa gwara ha ka ha hapụ ahịa maọbụ ha chere ka a gụọ ngwaahịa ọnụ tupu ha e buru ya."

Ọ gara n'ihu kọwaa na ndị uweojii ahụ gbara isi akwara ma sie ọnwụ na ha ga-ebu ahịa ahụ pụọ nke mere ka ndị ahịa ahụ gbakọọ ma jụ inye ha ohere.

O kwuru na otu n'ime ha gara n'ụgbọala ha bute egbe ma gbaa otu onye na ndị nche ahịa n'ụkwụ.

Ndị ntoroọbịa na ndị nche niile nọ n'ahịa  were iwe ma gbakọta mana "ndị SARS gbawara ọsọ."

Okwu Immanuel James Ibe-Anyanwu maka nwakpo SARS wakporo ya.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Anambra steeti bụ Haruna Mohammed gwara BBC Igbo na ebe niile ihe a mere ederela jụụ ugbua.

Mohammed kwukwara na "Kọmịshọna ndị uweojii John Abang enyeela iwu ka e nyocha ihe mere  ma kwe nkwa na a ga-ata ndị ikpe mara ahụhụ kwesịrị."

\n\ntl;dr:

Ndị uweojii Anambra steeti ekwuola na ha na-enyocha ọgbaghara dapụtara n'etiti ndị otu ha na ndị nche ahịa 'Onitsha Main Market' n'ehihie Wenezde.


Samuel Chukwueze: UEFA ahọpụtala ya n'ime ntoroọbịa 50 a ga-elebara anya n'Europe\nChukwueze dị afọ iri abụọ (20) na-agbara otu egwu Villarreal bọọlụ, ka ọba ozi ndị Uefa gbara afa na o so na ndị a na-atụ anya ga-eme nke ọma n'afọ egwuregwu nke 2019/2020.

Ya bụ nwaamadị so Super Eagles nke Naịjirịa gbaa asọmpi Africa Cup of Nations (Afcon) nke 2019 n'Ijipt, ebe o so ha nata ọlanchara ka ha gbara ndị nke atọ.

Ka ọ na-agbara Villarreal, Chukwueze enyerela ndị otu ha aka site na inye goolu ise n'asọmpi iri abụọ na isii ọ gbarala.

Uefa kwuru na ha tụrụ anya na Chukwueze ga-eme karịa ka ọ mere n'ọdịnihu.

Ndị ọzọ a gụpụtara aha ha na ya bụ ọbaozi gụnyere Yunus Akgün (TUR, 19 - Galatasaray), Benoît Badiashile (FRA, 18 - Monaco), Rhian Brewster (ENG, 19 - Liverpool) na ndị ọzọ.

Chukwueze bidoro egwu bọọlụ ya n'otu Diamond Academy ma sorokwa nye otu goolu n'ime goolu abụọ Super Eagles ji merie Saụt Afrịka n'asọmpi Afcon nke 2019.

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

International Women's Day: 'A naghị akwado bọọlụ ụmụnwaanyị ọfụma'

Akụkọ ga-amasị gị

\n\ntl;dr:

Otu na-elekọta egwu bọọlụ na Yurop bụ "Union of European Football Associations (Uefa)" ahọpụtala Samuel Chukwueze nke Super Eagles n'ime ndị na-etolite etolite ụwa niile kwesịrị ilebara anya.


Saraki: Danladi Umar ahụla nsi n'aka ndị EFCC\nA na-ekpe Sarakị ikpe maka ekwuputachaghị ihe niile o nwere

N'ọnụ ya,"ebere m na-emere onye n'ahụ maka ikpe m a akpọrọ Danladị Umar,onye ndị EFCC nọkatara kpụagharịwa ka ọ fọrọ abali anọ iji malite ikpem ọzọ."

"Lotanu na n'afọ 2016,mgbe ndị ome iwu gwara Umar ka o wepu onwe ya n'ikpe a maka nyocha mpu na nrụrụaka ana-eme gbasara ya na ndị EFCC si na aka ya dị ọcha.

O si na ọ na tọ ọchi ka EFCC si tugharịa kita si kwazia na Umar nwere mmetọ,"kedu ihe mebiri ka mgbe ọnwa Aprelu na arọ 2016"

Ọ bụ eziokwu na ndị Naijiria ka kwetere na ya bụ ikpe bụ maka aghụghọ gbasara ikọpụta ihe onye nwere mana aghụghọ sonye goro ya egosila na ya bu ikpe enweghị isi.

"A ka na-eche  ma ndị hụrụ gọọmentị aghọtakwara otu agwa ndị EFCC Kpara si emebesi agha megidere mpụ na nrụruaka."

"Mana n'ime ihe niile a ka m nwere okwukwe na ndị omeiwu Naijirịa na ikike ha nwere iji kpezi ikpe ọbụla.

\n\ntl;dr:

Onye isi sineti akpọrọ Bukola Saraki ekwuputala obi ya n'igwe okwu twita gbasara onye n'ahụ maka ikpe maka aghụghọ sonyere ikpọ ihe o nyewere aha.


Say no to rape: Ihe nwaanyị ga-eme iji nweta ikpe ziri ezi ma a kwaso ya iko n'ike\nUwavera na Bakarat Bello

Na nsonso, ndị amabeghị ndị ha bụ wakporo ma gbuo otu nwata akwụkwọ mahadum 'University of Benin' bụ Uwaila Uwavera n'ụlọụka ebe ọ gara ịgụ akwụkwọ n'abalị.

Ka a na-ekwu nke ahụ, a wakporo nwagbọghọ ọzọ a kpọrọ Barakat Bello n'Ibadan dị n'Oyo steeti.

Nsogbu ụfọdụ buteremgbalite eelu mpụ iwakpo ụmụnwaanyị bụ aghọtaghị iwu.

Gịnị bụ mwakpo?

Dịka iwu Naijiria Naijiria (Section 282,Cap 89 Penal code) nke gọọmenti etiti si kwuo "A na-asị na nwoke mere mwakpo ma ọ bụụ na ya na nwaanyị maọbụ nwa nwaanyị nwere mmekọrịta n'ọnọdụ ndị a; a- A manyere amanye b- O kwetaghị; c- O kwetetara mana i yiri ya egwu ọnwụ maọbụ mmerụ ahụ. d-O kwetara,mana nwoke ahụ abụghị di ya mana o kwetara chee maọbụ di ya e-O kwetara maọbụ na o kwetaghị mana ọ dị afọ iri na anọ maọbụ pekarịa maọbụ uche ya ezughị ezu

Ihe nwaanyị akwasoro iko n'ike ga-eme

Ọtụtụ mgbe a na-akwaso ọtụtụ ụmụnwaanyị iko n'ike mana ha anaghị enweta ikpe ziri ezi maka nke a.

Ụfọdụ n'ime ha amaghị usoro ha ga-eji gbasoo ya maka i nweta ikpe ziri ezi, ebe ụfọdụ na-eme ihere ikwupụta na a kwasoro ha iko n'ike.

Onye ọkaiwu na-ahụ maka mgbochi mwakpọ bụ Dorothy Chukwumezie Oleka na ọnụ na-ekwkuru ndị uweojii na Anambara steeti bụ Haruna Mohammed nyere ntuziaka ụzọ ndị a ga-eji nweta ikpe ziri ezi n'ụlọikpe.

1. Ihe mbụ nwaanyị akwasoro iko n'ike ga-eme bụ ị gaa mee mkpesa n'aka ndị uweojii ngwa ngwa awakpochara ya.

Mohammed kwuru sị, " Ngwangwa  mwakpo mere, wegara ndị uweojii mkpesa, ha ga-akpọ onye ahụ gaa ụlọọgwụ iji nata akwụkwọ nchọpụta ihe ha chọpụtara bụ ihe a ga-eji mee ihe akaebe n'ụlọikpe."O kwurukwara ka a ghara ịkpala akwa "onye a wakporo yi  maọbụ ebe ihe ahụ mere ganye na ndị uweojii emecha nchọpụta ha."

" Ime otu a ga-emetụta ihe akaebe ma nye onye mere ihe ahụ ohere ị nla n'efu."

2. Na nwaanyị a agaghị asapụ ahụ ya maọbụ uwe o yi mgbe awakporo ya tupu ọ gawa ime mgbesa ahụ.

Nke a bụ ka ọ gbara ihichapụ ihe akaebe a ga-eji nyocha ma maa onye wakporo ya ikpe.

3. Ndị uweojii ga-akpọ ya gaa n'ụlọọgwụ ebe onye dọkịta...\n\ntl;dr:

Akụkọ mwakpọ ụmụnwaanyị bụ ihe na-akpọtu ebe nile ugbua.


Second Niger Bridge: Ọgbanje na-ekulite n'ọnwụ kwa afọ anọ?\nỌrụ Akwa Naịja nke abụọ ka nọ n'isi mbido

Okwu a na-apụta dịka ọchịchị onyeisiala Muhammadu Buhari malitere ọrụ ọzọ n'akwa ahụ ma mekwa ya okwu akpụ n'ọnụ ugbua.

Na nso nso, kọmịti ụlọomeiwu Naịjirịa nke ihe gbasara nyocha ka esi arụ ọrụ n'okporoụzọ gọọmentị etiti gara leta ka ọrụ sị aga n' akwa Naija nke abụọ ma gwa ndị ọrụ ka ha rụcha ya ọsọ ọsọ.

'E ji akwa Naija nke abụọ egwu Ndigbo chandum'

Mana otu onye Igbo ọnụ na erụ na okwu bụ Harry Oguego si na "akwa Naija nke abụọ dịzị ka nkwa e kwere nwaanyị, anaghị emezụya emezu."

Oguego,onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị (political analyst), gara n'ihu kwuo na oge ọbụla oge ntuliaka ruru, ndị ọchịchị na-aga n'Akwa Naija nke Abụọ "kpọcha ala, bugharịe igwe e ji arụ ọrụ, mee mkpọtụ, ka ọ dị ka o nwere ihe a na-arụ."

"Ha asị anyị tinye akwụkwọ ka ha nwe ike ịrụtọpụ akwa Naija, a tụnyere ha akwụkwọ, ha banye n'ọchịchị, ha ala mewa ihe masịrị ha."

Mbọ BBC gbara inweta ọsịsa Mịnịstri gọọment etiti na-ahụ maka ọkụ,ọrụ na owuwu ụlọ amịtaghị mkpụrụ.

Ha asaghbeghị anyị ozi anyị zigara ha n'intanet

Ọchịchị metụtara ọnụ n'okwu Akwa Naija nke abụọ

Ọ bụghị Buhari bụ onye mbụ iji akwa Naija abụọ kwe ndị Igbo nkwa.

Onyeisiala Naijiria ochie bụ Olusegun Obasanjọ malitere okwu gbasara akwa Naija nke abụọ n'afọ 1999, oge ọchịchị ya na-abịa na njedebe.

Mgbe Goodluck Jonathan chọrọ ịbanye n'ọchịchị n'afọ 2011, akwa Naija so na nkwa o kwere Ndigbo ma ọ bụrụ na ha tụnyere ya vootu.

O mechara merie ma nye ụlọọrụ Julius Berger ọrụ akwa ahụ nke ọ mapụtara ijeri Naira 18 na ụma(N18.31 billion) nke gọọmentị kwụrụ ijeri asatọ n'ime ya.

O nweghị onye nụkwara maka ọrụ ahụ ọzọ ganye n'afọ 2015 mgbe Jonathan chọrọ ịzọ ọkwa onyeisiala agba nke abụọ, o bulitekwara nkwa ịrụ akwa Naija nke abụọ ọzọ.

Buhari meriri na ntuliaka ahụ ma kwụsị ọrụ n'aga n'akwammiri, si na ya ga-enyocha ka e siri nye ọrụ ngọ ya.

Mana dịka onwe ole na ole gara aga, ọchịchị Buhari malitekwara ọrụ n'akwammiri ahụ ma na-ekwe Ndigbo nkwa ịrụ ya ma ọ bụrụ na ha tụnyere ya n'afọ 2019.

Akụkọ...\n\ntl;dr:

Ndị ọnụ na-eru n'okwu n'alaigbo ekwuola na akwa Naija nke abụọ aghọọla ọnya ndị ndọrọndọrọ ọchịchị ji amata Ndigbo oge ntuliaka ọbụla tụnyere n'ụkwụ.


Second-hand cars: Ntụbata ụgbọala anyarala anya ga-emebi ahia anyị' - Innoson\nInnocent Chukwuma

Mba China dịka ha tetere n'ụra ọhụrụ wee sị ka ha soro mịta nnukwu akụ na ụba si na ya bụ ahịa apụta nke mere ka ha malite ịtụbata ụgbọala anyarala anya na mba Africa, Asia nakwa Europe.

Etu o si metụta Naịjirịa

Innoson na-arụpụta ụgbọala dị ịcheịche

Ngụkọ pụrụiche na-egosi na nani ụgbọala anyarala anya melitere n'ogo pasenti iri asatọ (80%) ego si na azụmahia ụgbọala pụta na Naịjiịa n'afọ 2016.

Ụfọdụ ụmụ Naịjirịa na-ekwu na atumaatụ a ga-amagbu onwe ya mana otu onye Igbo bụ naanị ụlọọru ya na-emepụta ụgbọala na-ekwu na ya bụ atụmaatu ga-emebiri ya ahịa.

Mana o kwuru na onweghị onye Naịjirịa ụta dịrị makana ego ụgbọala anyarala anya dị ọnụ ala.

Innoson kwuru na ọ bụrụ na onye na-emepụta ụgbọala na Naịjirịa ezi nkwado, ụgbọala ọhụrụ ga-eruteli onye ọbụla aka makana etu ihe si dị na Naịjịria ugbua anaghị enyecha ndị mmepụta ihe ohere irite uru dịrị ha.

Mbọ niile BBC Igbo gbara ịnụta n'ọnụ Garba Shehu bụ ọnụ na-ekwuru gọọmenti n'ekwenti kpụrụ n'ala.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Ụgbọala anyarala anya bụ ezigbo ahịa na-aga ahịa na Naịjirịa nakwa gburugburu Africa.


Senator Elisha Abbo: Ndị gburu nwanna nna m, tọọrọ nwunye nna m che na a bụ ide ego\nSinetọ Abbo bụ onye a ka kpụ n'ọnụ maka ihe nkiri pụtara ebe ọ mara nwata nwaanyị ọra n'ebe a na-ere utu rọba n'Abụja sị na ọ bụ n'ọnụ ụtụtụ taa ka ihe a mere.

"Ndị a bịara, gbaa nwanne nna m egbe n'afọ tupu ha akpụrụ nwunye nna m gbalaga."

O kwukwara na taa mere ya abalị iri na otu nwunye  nna ya ahụ mụchara nwa ọhụrụ.

Abbo sị na nwata ọhụrụ ahụ esoghi na ndị atọọrọ.

Maazị Abbo sị na ya achọghị ịsị na ọ bụ maka okwu ụra ahụ ọ mara nwaanyị butere ya bụ mnwakpo.

Ọ sị, "Ejighị m maka ego bata ndọrọndọrọ ọchịchị. A zọrọ m ọchịchị iji nyere ndị be anyi aka, ọ bụghị maka na m hụrụ ndọrọndọrọ n'anya.

"Onwereike ọ bụrụ na ha che na m nwere ego mere ha jiri bịa.

Mana enweghị m ego. Onwebeghi mgbe m rụru gọọmentị ọrụ."

Ndị uweojii si na ihe a mere na ogige Muchall dị na okpuru ọchịchị Mubi Nọt dị n'Adamawa steeti.

Elisha Abbo: Etiri m ya ihe iji bọọ ihe o tiri nwanne m nwaanyị

\n\ntl;dr:

Sineto Elisha Abbo gwara BBC na ndị ọmabeghi ndị ha bụ wakporo be nna ya, gbụọ nwanne nna ya ma tọọrọ nwunye nna ya.


Serena Williams chọrọ ibido asompi ụmụnwaanyị n'Afịrịka\nWilliams kwụsịrị ịsọmpi n'ọnwa isii gara aga ịga mụọ nwa

Ọ bụrụ na ọ gaa nkeọma, nke a ga-abụ bụ na mpaghara Afịrịka.

Ọ gwara BBC Sports na ọ bụ ihe dị ya n'uche.

N'okwu ya; "Ọ bụ ihe dị m n'obi, echekwala m ya ma a ga m aga n'ihu na-echkwa ya. Ọ na enye m obi aṅụrị maka na a na m eche na ọ ga-abụ ezi ihe ga-atọkwa ụtọ nke ukwu ebe ndị egwuregwu ga-esi na ya pụta site na mpaghara Afịrịka ga-adị nnukwu".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Asọmpi ahụ a na-akpọ WTA n'aha ịchafụ bụ nke ndị ọkacha mara n'egwuregwu tenis na-eme, ndị na-ekpokoba ya bụ otu Women's Tennis Association (WTA).

Williams kwuru na ya ga-achọ ka asọmpi ahụ mee na mba Kenya dịka o kwuru na Kenya bụ otu ebe na-amasị ya ịga nke ukwu.

O kwuru na ya ga-akwado ịlaghachi ngagharị WTA n'ọnwa isii gafee ka ya mụsịrị nwa.

Williams a tụrụla ugo tenis a kpọrọ Grand Slam Singles ugbo 23.

\n\ntl;dr:

Serena Williams, bụ onye mba ụwa ma ama n'egwuregwu tenis, ewepụtala atụmatụ na mkpali o nwere ibido asọmpị mba ụwa n'egwuregwu tenis maka ụmụnwaanyị n'Afịrịka.


Sex change: A ga-agbatara ndị bụ nwoke na nwaanyị ọsọ enyemaka?\nNdị mmadụ na-eche n'ihu Aminu Kano Teaching Hospital dị na Kano

BBC bu ụzọ mee akụkọ otu nwoke bi na Kano nwere ihe e ji abụ nwoke nakwa nke nwaanyị nke Bekee kpọrọ 'genitals', mere ka oriakụ Buhari kwe nkwa na ọ ga-akwụrụ ndị ọzọ nọ n'ọnọdụ ahụ ụgwọ ahụ.

Nkwa enyemaka ahụ o kwere mere ka ọtụtụ ndị mmadụ pụta ikwuputa ọnọdụ ha, ọtụtụ n'ime ha bụ ndị si steeti ndị tere aka bịa.

Abdullahi Gunduwawa bụ onyeisioche ọrụ na-aga n'ụlọọgwụ Aminu Kano ahụ, gwara BBC na e nweela ndị ha wara ahụ.

Mana Gunduwawa kwuru na ha anụbeghị ukwere n'ebe nwunye onyeisiala maọbụ ndị na-arụrụ ya ọrụ nọ, kemgbe ha zigachara aha mmadụ 10 n'izu ole gara aga.

Dahiru Sule bụ onye ihe a bidoro n'aka ya

"Aha ikpeazụ anyị zigara bụ maka mmadụ 10 mana anyị anụbeghị ihe ọbụla n'aka ha, ndị chọrọ ka a waa ha ahụ na-enye anyị nsogbu n'ụlọọgwụ na-ajụ anyị 'kedụ kwanu?".

Dahiru Sule bụ otu onye n'ime ndị na-eche, ma rịọ ka nwunye onyeisiala nyere ha aka etu o si nyere ndị bu ha ụzọ.

"Nye anyị niile pụtara, ihe a bụ ọnọdụ igbanwe ndụ nye anyị, ka Hajiya Aisha nyere anyị aka kwụọ ụgwọ etu o si nyere ndị bu anyị ụzọ. Oge ọbụla anyị gara ụlọọgwụ, ha ga-asị anyị laa ma bịaghachite maka na nwunye onyeisiala ezitebeghi ego ọbụla."

BBC Pidgin kpọrọ Sulaiman Haruna bụ ọnụ na-ekwuchitere oriakụ Buhari, iji nụ ihe ji ha akwụbeghị ụgwọ ndị e zitere aha ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Ụfọdụ ndị nwere ihe e ji a bụ nwoke na nwaanyị na-eche ka nwunye onyeisiala Aisha Buhari, mezuo nkwa o kwere ịkwụrụ ha ụgwọ ha ga-eji awa ahụ ga-agbanwe ọnọdụ ha.


Sexual Appetite: Ihe mere ndị mmadụ ji eze ihe nsori\nNchọpụta mba UK mere edepụtara n'akwụkwọ ozi 'British Medical Journal' ekwuola ihe mere mmekọrịta dị n'etiti nwoke na nwaanyị ji datụọ.

Mana gịnị kpatakwaranụ enweghị agụ mmekọrịta nwoke na nwaanyị a?

Anyị wedatara akụkọ a na Naịjirịa ka anyị mata ma agụ aramara agbalitere ka ọ gaturu agbatu nakwa ihe butere ya.

Ụkọchukwu Chukwudi Peace kwuru na nwoke na ihe na-eme maka etu obodo Naịjirịa si kwụrụ ugbua.

Nwaanyị ọzọ na-achọghị ka a kpọpụta aha ha kwuru na nwoke ịgba n'iro nakwa nke na anaghị egwu egwu ịhụnanya nwere ike imee ka nwaanyị mechie ụkwụ ya.

Nwaanyị ọzọ kwuru na o ruola otu afọ kemgbe o mere aramara kwuru na nwaanyị di ya gbawara obi agaghị ekwe nyetụ ya nchọnchọ.

Ihe ndị ọkammụta na-ekwu maka ya

Peter Saddington bụ ọkammụta n'ihe gbasara mmekọ nwoke na nwaanyị na-ekwu na ihe kachasị mkpa bụ mmekọ ezigbo karịa mmekọ kwamgbe kwamgbe.

O kwukwara na ọ bụrụ na mmekọ gị na onye nke gị na-amasị gị, ị ga na-eje n'ihe mgbe ọbụla.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:


Sexual abuse of minors: Ụfọdụ mmetọ ụmụaka e merela na nsonso a\nSaa anya gị mmiri n'ihi na ndị na-elekọta ụmụaka nwere ike imetọ ha

Kwa ụbọchị, ana-anụ akụkọ banyere etu ụfọdụ okenye ọkachasị ndị ezinaụlọ, agbataobi na ndị ọrụ ha bụ ichekwa ụmụaka ndị asi na-akpa agwụ achaghị acha.

Akụkọ mmetọ ụmụaka mere nsonso a

* Otu nwoke a kpọrọ Adamu Abdullahi dị afọ 65 bụ onye ndị ọrụ nchekwa 'Civil Defence' na Jigawa maka ịmetọ nwa dị afọ 11 matụwa ya ime.

* N'ọnwa Febụwarị 25, akwụkwọ akụkọ Punch kwupụtara na otu nwaanyị kpụrụ di ya bụ Gabriel ụlọikpe.

Akụko kwuru na o mere nke maka na e chere na di ya metọrọ ụmụ ha dị afọ iri abụọ na ise, afọ iri abụo nakwa afọ iri na atọ na Badagry, Legọs.

Ụzọ ị ga-esi chekwa nwa gị

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere, Dorothy Oleka bụ onye ọkaiwu nakwa ọkachamara n'ihe gbasara ikike dịrị ụmụaka kọwara ụzọ ndị mụrụ nwa ga- esi chekwa ụmụaka n'aka ndị osochiegbu a.

Lee ụzọ ụfọdụ ọ tụpụtara ndị nne na nna na gọọmentị ga-esi gbochie arụ a:

'Ụzọ ị ga-esi chekwa ụmụ gị n'aka ndị na-emetọ ụmụaka'

1.  Ikwela ka di gị, ụmụ gị nwoke maọbụ odibo gị nwoke saa nwa gị nwaanyị ahụ.

2. Ahapụrụla ọbịa nwoke nọ n'ụlọ gị nwa gị nwaanyị ka o leta ya

3. Kuziere nwa gị ihe a na-akpọ akụkụ ahụ dị iche ya ma gwa ya ka otie mkpu mgbe onye ọbụla metụrụ ya aka n'otele

4. Jiri nwayọọ jụọ nwa gị onye nyere ya ihe onyinye ọbụla ị hụrụ n'aka ya abụghị nke i nyere ya.

5. Ọ bụghị sọọsọ nwa nwaanyị ka ana-emetọ, saa anya mmiri ma nwa gị nwoke ga ịnọnyere nwanne nna nwoke maọbụ nwanne gị nwoke.

6. Gọọmenti kwesiri ịdegharị iwu gbasara mmetọ ụmụaka nke kwuru na a ga enwe onye akaebe kama ka e jiri okwu nwata ihe mere dịka okwu akaebe.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Iwakpọ maọbụ metọọ ụmụaka bụ arụ na-arị elu ugbua.


Sierra Leone na-emezu ntulịaka taa\nMmetọpụ ntuliaka a gburu oge n'ihi ebubo wuruwuru eboro na nke mbu e mere.

Mmetọpụ ntuliaka a gburu oge n'ihi ebubo wuruwuru eboro na nke mbu e mere.

 Maada Bio bụ onye kachasị nweta votu n'agba nke mbụ ha mere nwetara pasenti 43.3%.

Mana n' ala Sierra Leone, a na-ahọpụta onyeisiala site n'onye nwetakacharị votu doro anya.

Ọ bụrụ na onweghị onye nwetara pasent 55, e mee agba nke abụọ.

Onyeisiala ha bụ Ernest Bai Koroma ga-arịtu n'ọchịchị dịka ọ chịchara

Ọ họrọ Kamara bụ onye bụ ọkamuta n'ihe gbasara akụnaụba ka ọ zọ  n'aha pati ha bụ  All People's Congress (APC).

Koromo meribụrụ Maada Bio, bụ onye na-edu ndị otu anya ha dị n' ọchịchị ma ha anọghị n'ọchịchị bụ Sierra Leone People's Party (SLPP), oge e mere ntuliaka ikpeazụ na mba ahụ.

Maada Bio chịburu mba Sierra Leone nwa obere oge, mgbe ya na ndị agha otu ya weghara ọchịchị n'ike n'afọ 1992.

Ka afọ anọ gachara, o weghara ọchịchị ọzọ n'ike ma chịa Sierra Leone bido n'ọnwa Janụwarị rue Maachị afọ 1996.

Akụkọ ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Onye ndu ndị ijiburu egbe nara ọchịchị  mba ahụ bụ Julius Maada Bio na onye onyeisiala mba ahụ choro ka ọnọchie ya bụ Samura Kamara na-azọ ọkwa onyeisiala.


Sir LP Odumegwu Ojukwu: Odogwu Igbo kpara eriwe agwụ agwụ\nSir Odumegwu Ojukwu OBE, KBE

Ọ bụ onye ndị mmadụ kwuru na 'Igbo agaghị echefu makana o nweghị onye ga-anọchinwu ya'

Sir LP Odumegwu Ojukwu bụ ụzụ kpụrụ ya bụ egbe bụ Emeka Odumegwu Ojukwu a ma dịka Ikemba Nnewi.

Sir Odumegwu Ojukwu a bụ Odogwu nwoke Igbo ji eme ọnụ.

Ọ kpawara ego mgbe ụwa ka nọ n'ọchịchịri.

Amụrụ ya na Obodo ya bụ Obiuno Umudim Nnewi, nke dị n'Anambra steeti nke taa n'afọ 1909.

Sir LP Odumegwu bụ nwa Ojukwu Ezeokigbo na Nnewi.

Ọ gara ụlọakwụkwọ Government Primary School n'Asaba nke dị na Delta steeti taa.

Ebe ahụ ka o sị banye Hope Waddell training institute, Calabar n'afọ 1922.

Nnamdi Azikiwe na Sir Odumegwu Ojukwu

Hope Waddell training institute, Calabar bụ naani ụlọakwụkwọ Sekọndrị dị n'ọwụwa anyanwụ mgbe ahụ.

Ka ọ pụtara, ọ rụtụrụ ọrụ na Agricultural Department tupu ọ gaa Legọs n'afọ 1929 mgbe ọ gbara afọ 20 bido ọrụ n'ụlọọrụ John Holt dịka onye na-elekọta ebe ha na-ere taya.

Ka ọ nọ na ya bụ ọrụ, Sir Louis Odumegwu Ojukwu chọpụtara na ọtụtụ ndị Igbo na-abịa e go taya ebe ahụ na-egokwu akwa na-ebula Igbo.

Ngwa ngwa ọ chọpụtara nke a ọ gara mepee ụlọahịa n'Ọnịcha tinye otu nwanne ya ebe ahụ ka ọ lekọtawa ya anya.

Sir Louis Ojukwu malitere isi Legọs ịzịga akwa ka nwanne ya na-ere n'Onịcha.

Otu ahụ ka o si mepee ụlọahịa mbụ ya ọ kpọrọ "Ojukwu Stores".

Ka ya bụ ahịa malitere ito, o gotere otu ụgbọala ochie ga na enyere ya aka ebula akwa na 1930.

Otu ahụ ka Louis Ojukwu sị banye na-iji ụgbọala chuọ ntaego.

O sitere n'otu ụgbọala goo ọtụtụ ụgbụala, dịka akụkọ kọrọ.

Otu ahụ ka o si banye n'ịchụ ntaego ụgbọala bu nke ọ kpọrọ "Ojukwu Transport Company Ltd".

Tupu afọ 1930 abịa na ngwụcha, Sir Louis Ojukwu aghọọla ọkaibe na-iji ụgbọala chụọ ntaego site n'ọwụwa anyanwụ rụọ n'ọdịda ya.

Mgbe agha mbaụwa nke abụọ dara n'afọ 1939, mba Briten rịọrọ Sir Louis Ojukwu ka ọ biko nyere ha aka n'ụgbọala ya iji bụọ ngwo ngwo na mpaghara mba Afrịka.

Ojukwu meere ha otu ahụ.

Nke a mere ha jiri chie ya echichi Knight of the British Empire n'afọ 1945 mgbe ya bụ agha biri maka ya bụ aka ọ...\n\ntl;dr:

Ọtụtụ mmadụ na-anụ maka Chukwuemeka Odumegwu Ojukwu anaghị echeta na e nwere ụzụ kpụrụ egbe, egbe jiri gbagbuo egbe.


Soundcity MVP Awards: Burna Boy, Naira Marley na Rema nwetara ntụrụ ugo\nBruna Boy so na ndị oti egwu ama ama n'Afrịka

Ndị oti egwu Diamond Platnumz, Big Tril na Tiwa Savage sọ na ndị tiri egwu na ya bụ ihe emume emere na Eko Convention centre nke dị na Legos na abali ụbọchi iri na otu nke ọnwa Jenuarị afọ 2020.

Lee ndị niile nwetara ihe ntụrụugo n'emume a

Onye ọhụrụ kacha eti egwu

FireBoy DML (NG)

JoeBoy (NG)

Marioo (TZ)

Rema (NG) - Meriri ya

Simmy (SA)

Wendy Shay (GH)

Tiwa Savage tiri egwu na emume ntụrụugo a

Ndị tịkọrọ ewgu kacha mma

Blow My Mind - Davido [NG]

Daz How Star Do - Skibii [NG]

Gugulethu - Prince Kaybee [SA] -Meriri ya

Jama - DJ Mic Smith [GH]

Killin Dem - Burna Boy [NG]

Inama - Diamond PlatNumz [TZ]

Egwu 'Pop' kacha mma

Innos B [CG]

Nandy [TZ]

JoeBoy [NG] - Meriri ya

Otile Brown [KE]

Kizz Daniel [NG]

Teni [NG]

Mayorkun [NG]

Rayvanny [TZ]

Naira Marley [NG]

Egwu 'Hip Hop' kacha mma

BlaqBonez (NG)

Falz (NG)

KHALIGRAPH Jones (KE) - Meriri ya

Kwesta (SA)

Medikal (GH)

Shinski (KE)

Sarkodie (GH)

Reminisce (NG)

Ricky Rick (SA)

Zakwe (SA)

Oreintal Brothers: Maka na m bụ onyeisi, ha chere na m na-eri ego nanị m - Kabaka

Otu mmadụ abụọ kacha mma

Black Motion (SA)

Blaq diamond (SA)

DopeNation (GH) - Meriri ya

Ethic (KE)

Show Dem Camp (NG)

Toofan (TG)

Onye kacha emepụta egwu nke afọ a

Cracker (NG)

Prince Kaybee (SA)

Jay Synth (NG)

Kel P (NG)

MOG (GH)

Ozedikus (NG)

Pheelz (NG)

Rexxie (NG) - Meriri ya

S2Kizzy (TZ)

Nwaanyị kacha eti egwu nke afọ a

Betty G (ETH)

Daphne (CMR)

Nandy (TZ)

Sho Madjozi (SA)

Teni (NG) - Meriri ya

Tiwa Savage (NG)

Yemi Alade (NG)

Nwoke kacha eti egwu nke afọ a

Burna Boy (NG) - Meriri ya

Davido (NG)

Diamond Platnumz (TZ)

King Promise (GH)

Sjava (SA)

Wizkid (NG)

Zlatan (NG)

'DJ' kacha n'Afrịka nke afọ a

DJ Creme De La Creme (KE)

DJ Kaywise (NG)

DJ Neptune (NG)

DJ Spinall (NG) - Meriri ya

DJ Vyrusky (GH)

DJ Zinhle (SA)

'Digital Artiste' nke afọ a

Cassper Nyovest [SA]

Davido [NG] - Meriri ya

Diamond Platnumz [TZ]

Kizz Daniel [NG]

Mr Eazi [NG]

Yemi Alade [NG]

Wizkid...\n\ntl;dr:

Ndị ọzọ ritere nturuugo n'emume a bụ Teni, Tiwa Savage,Joeboi,Naira MArley,Rema,Davido na Dj Spinall.


South East in Nigeria: Usoro mmepe ala Igbo amalitela\nOnye isi ndị Gọvanọ ala Igbo bụ Gọvanọ Dave Umahi nke Ebonyi steeti gụpụtara ọtụtụ ọ natara chi dị na steeti ya dịka nnu Uburu, Osikapa Adani nke chọrọ nkwalite maka ọganịhu.

Onye kpọkọtara ọgbakọ "Economic Forum" ma bụrụkwa onyeisi SEREDEC bụ ọkankuzi Bartholomew Nnaji kọwara na ebumnobi ha bụ ka ọ dị mfe mmadụ ma ọ bụ gọọmenti itinye ego n'ọrụ.

Nnaji na ndị otu ya edepụtala ngalaba gụnyere 'Enyimba Industrial City', 'S/E gas pipeline', 'S/E finance Company SEFCO' dịka ebe gọọmenti na ndị nkịtị ga-etinye ego mmepe na mpaghaara ọwụwanyanwụ Naịjiria.

Ọkammụta Barth Nnaji bụ onyeisi SEREDEC

Ya bụ mmemme nkparịta ụka emere n'Enugu bụ nke gọvanọ ndị ọwụwa anyanwụ niile na ndị ọnụ na-erụ n'okwu maka mmepe obodo nọ na-ya.

Ụzọ ọjọọ egbuola anyị - Ndị ọkwọ ụgbọala

Dọkịta Pascal Dozie bụ onyeisi kọmitii

Pascal Dozie bụ onye isi kọmitii mbụ kwuru na oge eruola mgbe ndị ọwụwaanyanwụ ga ewepụ "nkem nkem " ma tinye "nke anyị nke anyị" ka ọganịhu wee bịa.

Akụkọ ga-amasị gị

\n\ntl;dr:

Ndị Gọvanọ South East na ndị otu na-ahụ maka mmepe obodo bụ SEREDEC ekwekọrịtala na ijikọ aka ọnụ na-akwadọ ọrụ bụ nke ga-eweta ọganihu na mmepe obodo.


South East: Ndị gọvanọ ji ndị ọrụ bekee ụgwọ na mpaghara ọwụwanyanwụ\nNke mere na ọtụtụ ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na-eji zi ya achụnta vootu ma oge ntuliaka ọbụla ruo.

N'ime akụkọ, anyị ga-atụle ịkwụ ụgwọọnwa si kwụrụ na steeti ise dị na mpaghaghara ọwụwanyanwụ.

Abia Steeti

Na Abia Steeti ụfọdụ ndị ọrụ bekee gwara BBC Igbo na gọọmentị gọvanọ Okezie Ikpeazu ejighi ha ụgwọọnwa.

Ọ bụrụ na ị biara Aba n’afọ 2014, ị ga-amata ịhe ndị anyị rụọla- Ikpeazu

Onye nke na-arụ n'otu Mịnịstrị nọ na 'State Secretariat' sị na a kwụọla ha ụgwọ n'ozuzu rute n'ọnwa Eprelu 2020 na oge eji.

Na oge eji akwụ ha ụgwọ na-abụkarị n'ụbọchị iri abụọ na asatọ n'ọnwa ọbụla na a malitekwara ịgwụ ha ụgwọ opekatampe puku naịra iri atọ n'ọnwa Jenụwarị afọ a.

Mana onye nke na-arụ n'ụlọọrụ mgbasaozi gọọmentị nwe sị na a naghị akwụzu ha ụgwọ ọnwa ka ọfọdụzie ego mgbakwụnye na-eso ya.

Ebe onye nkuzi na Steeti ahụ sị na gọọmentị ji ndị nkuzi ụgwọọnwa site na Jenụwari rute na Ọktoba afọ 2019.

Na ọ bụ n'ọnwa Nọvemba 2019 ka ha malitere riwe ụgwọọnwa rute na ọnwa Febụwarị 2020 na ha eribeghi nke ọnwa Maachị.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na enweghi ego mgbakwụnye maọbụ ụgwọ opekatampe a na-akwụ ndị nkuzi n'Abia Steeti.

Otu onye ọrụ ahụike sị na e ji ha ụgwọ ọnwa iri na anọ, na ọ ka bụ n'ọnwa Eprelụ 2020 ka a kwụrụ ha ụgwọ ọnwa Febụwarị 2019.

BBC Igbo kpọtụrụ odeakwụkwọ gọọmentị Abia Steeti bụ Onyebuchi Ememanka, ọ sị na gọọmentị ejighi ndị ọrụ mịnịstrị ụgwọ.

Kama na ọ bụ ụfọdụ ngalaba 'parastatals' dịka ahụike, ndị nkuzi bụ ndị e ji ụgwọ bụkwa nke ha na-agba mbọ ịkwụchapụ.

Ọ sị na gọvanọ Ikpeazu nwere atụmatụ ime nke a mana nsogbu ọrịa coronavirus emetụtala ya.

Ememanka kwere nkwa na oge na-adịghị anya na gọọmentị ga-akwụcha ụgwọ ndị a.

Anambra Steeti

Obiano meriri na ntuliaka ha mere n'afọ 2017 we bụrụkwa gọvanọ nke ugboro abụọ

N'Anambra steeti, otu nwoke na-arụ na mịnịstrị na-ahụ maka ikpe sị na gọọmentị gọvanọ Willie Obiano na-akwụ ndị ọrụ bekee ụgwọ mgbe o kwesịrị.

Ọ sị na ọ na-akwụkarị ha ụgwọ malite n'ụbọchị iri abụọ na ise nke ọnwa ọbụla ma ndị nkuzi ma ndị ọrụ bekee ọzọ.

O kwuru na akwụọla ha ụgwọ...\n\ntl;dr:

Gọọmentị iji ndị ọrụ bekee ụgwọọnwa na Naịjirịa abụrụla akụkọ a na-anụ mgbe ọbụla ọkachasị n'ogogo steeti.


Stew: Ị ga-erinwụ ofe tomato esi China wee tụbata?\nEji ofe tomato erikari osikapa na Naịjịrịa

Akụkọ pụtaburu na ndị uweojii Naịjirịa na-ahụ maka ịgbochị ngwaahịa ọjọọ ị bata na Naịjirịa anwụchiela ofe tomato (stew) eji ego ruru nde naira iri abụọ na asatọ esi China wee tụbata.

Ndị mmadụ kọwakwara  egwu ọhụrụ otiegwu ama ama bụ Wizkid tiputere ka stew ose juru n'ime ya mana ndị mmadụ ka nwee echiche puruiche gbasara stew nke esi China ebụbata.

Eji ofe tomato erikari osikapa na Naịjịrịa

Osote onyeisi ndị uweojii Naịjirịa na-ahụ maka ịgbochị ngwaahịa ọjọ ị bata na Naịjirịa bụ Abdullahi Kirawa kwuru na ya bụ atumaatu dị njọ makana o nwereike  merụ ahụike ahụ.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu na Soshal midia

@mr_phaisal kwuru na ọ ghọtaghị udiri ofe tomato ndị mmadụ na-atụbata na Naijiria

Eji ofe tomato eri ọtụtụ nrị

@Griffinstreaks kwuru na iwe na-ewe ya maka etu mmadụ sị kulite ga tụbatawa ofe tomato na mba ọzọ.

@smart33hypertek kwuru na ndị na-atụbata ofe Tomato na Naịjirịa chọrọ igbu ụmụ Naịjirịa.

@FutureRoyal kwuru na ọ ma na ọ ga-abụ onye Igbo tụbatara ya bụ ofe tomato.

@Ameer_SSani kwuru na ọ ga-ebido tụbatawa garri ebe ọ bụ na ana -atụbatazị ofe tomato na Naịjrịa.

@Duke4ril1 juru kedụ ka mmadụ ga-esi hapụcha ihe ndị ọzọ bara uru ga tụbawa ofe tomato.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Kamgbe ụbọchị ole na ole gagoro nụ, okwu 'Stew' ka na-ewu na soshal media.


Sunday Igboho: Ihe o kwuru maka mwakpo 'gọọmentị' n'Ọwuwa Anyanwụ\nIgboho kwuru na ha bụ ndị Yoruba ga-adọnyere ndị Ọwụwa Anyanwụ ukwu ma ndịagha na-awakpo ha, mana Egbujo kwuru na nke a dịkwa ka ikpalite okwu ọzọ.

Egbujo kwuru na kama Igboho na-adọnyere ndị Ọwụwa Anyanwụ ukwu, na ya gawa ala Yoruba gaa kpalite okwu nke ga-eme ka ndị agha wakpowe ha, n'ihi na ọ bụ naanị udo ka a chọrọ n'ala Igbo karịa nkwado ga-eme ka ọgbaghara bawanye.

O kwuru na ọ bụ eziokwu na Igboho nwere ihe ọma ndị o merela, mana ọ ga-adị mma ka ọ gbado anya n'ihe gbasara ndị Oduduwa (ndị Ndịda Anyanwụ) ma hapụ ihe gbasara Ọwụwa Anyanwụ.

"Sunday Igboho chọọ ka ọ baa ndị agha ọgụ, ya kpọta ha n'Ibadan ka ha lụtụwa ọgụ. Ya chọrọ ndị Unknown Gunmen nke ya ka ya na ndị agha lụtụwa ọgụ, ọ bụghị Ala Igbo ka a ge-eji eme ebe a na-alụ agha na ebe a na-aba ndị agha ọgụ."

"Ihe anyị chọrọ n'Ala Igbo bụ udo na ọganihu, ka onye ọbụla nwee ike ịpụ gaa kpata ihe ha na ụmụ ga-eri.

Anyị achọghị ka anyị na ndị agha nakwa ndị uweojii nwee nsogbu, anyị achọghị ndị ga-enyere anyị aka ịtụgharị Ala Igbo ka ọ bụrụ ebe a na-agba mgba, ma Sunday Igboho ma ndị otu ya."

'Gọọmentị iwakpo Ọwụwa Anyanwụ dịka ịwakpo ndị Yoruba, anyị ga-adọnyere ndị Igbo ukwu' - Sunday Igboho

Sunday 'Igboho' Adeyemo bụ onye bu ihe gbasara dọrọ gọọmentị etiti Naịjiria aka na ntị ka ha zere ihe ọbụla gbasara iwakpo mpaghara Ọwụwa Anyanwụ "n'ihi na iwakpo ha dị ka iwakpo ndị Yoruba".

Igboho kwuru na ndịagha Naịjiria na-awakpo ndị na-achọ nnwereonwe Biafra na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ, ma kwuo na ha bụ ndị Yoruba ga-adọnyere ha ukwu ma ndịagha wakpoo ha ọzọ.

Igboho si n'ọnụ Olayomi Koenke bụ onye nnọchiteanya ya kwupute nke a n'ihe nkiri o mere n'elu soshal midia, n'ụbọchị Mọnde, Mee 17, 2021.

\n\ntl;dr:

Dkt Ugo Egbujo bụ onye ọnụ na-eru n'okwu etinyela ọnụ n'ihe Sunday Igboho bụ onye bu ihe gbasara nnwereonwe ala Yoruba n'isi, kwuru gbasara ịdọnyere ndị Igbo ukwu.


Tekno Agege: 'Anyị ga-ezi Tekno ihe ọkụ ji ntị oke eme' - NCAC\nOnyeisi NCAC bụ Olusegun Runsewe kwuputara nke a maka ihe onyonyo gosiri Tekno na ụmụnwaanyị yi mbeleukwu na-agba egwu n'ime ụgbọala n'okporo ụzọ Lekki dị na Legọs steeti.

Maazị Runsewe kpọrọ ihe Tekno mere 'ihe megidere nchekwa obodo"

O na-akọwakwa sị "ịgba ọtọ abughị omenala anyị nke mere na anyị agaghi anabata ya ma ọlị".

Runsewe sị ka gọọmentị chọpụta ndi niile nwere ebe a na-agba ọtọ agba egwu ka enwee ike ijide ndị na akwado ha ma gbaa ha ikpe.

Cheta na ihe onyonyo wuru na soshal midia na-egosi ụmụnwaanyị yi bante agba egwu n'ime ụgbọala.

Tekno mechara kwuo na ọ bu ya na ụmụnwaanyị ahụ so, ma wepụtakwa ihe nkiri egwu ya ha na-eme mgbe ahụ.

Ọ bụ ndị na-agafe n'ụzọ sere ya bu ihe onyonyo ma tinye ha soshal midia.

Runsewe sị na ọ bụ ebele ka emere Tekno maka ahụ adịghị ya mma.

Na-ikwu na Tekno megidere usoro ejiri hapụ ha, ọ sị: " Anyi ga-eji ya gosi ndị ọzọ ihe ọkụ ji nti oke eme n'ihi na gọọmenti a agaghị anabata mpụ na agwa rere ure. Ihe bụ ihe gọọmentị kwesiri ịkwụsịike na ya."

Ọ bu n'ụbọchị atọ nke ọnwa Ọgọstụ 2019, ka ndị mmadụ hụrụ ụgbọala bu Tekno onye ezigbo aha ya bụ Augustine Kelechi na ụmụnwaanyị na-eyichighi ahụ na-agba egwu n'okporoụzọ Lekki, Legọs steeti.

Eboro ya ebubo ikwalite ọgbọ ebe a na agbaọtọ agba egwu, kama Tekno kwuru sị na ọ bụ ọrụ ka ya na ndị otu ya n'arụ.

Tekno na onwe ya rịọrọ mgbaghara n'igwe Instagram ya ma kwuo na ọ bụghị mgbasaozi maka ebe ụmụnwaanyị na-agba ọtọ agba oringo ka ha na-eme.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ihe a Runsewe kwuru

@Matilda_Duncan onye mgbasa ozi nke Redio jụrụ "kedụ ebe mkpa obodo anyị dị, kedụ ebe Hamisu Wadume nọ, Leah ọnwụrụ anwụ", dgz.

Onye oti egwu Peter Okoye mara njakịrị sị " I bụ nsogbu megide nchekwa Naịjirịa. Dika fufu na Garri kwuru (FG)...ngwa, anyị chọro anụ ewu".

@Oluomoofderby kwuru na kama gọomenti etiti ka amata ndị gburu ndị uweojii atọ ha na achụharị Tekno.

Onyekachi Okorie sị na okwu a enweghị ịsi, Tekno bụrụ nsogbu na nchekwa Naịjiria keduzie maka ndị ntọrị, ndị ohi, Nde ọchịehi na Boka Haram.

Akụkọ ka...\n\ntl;dr:

Ngalaba National Council of Arts and Culture (NCAC) ọrụ ha gụnyere ikwalite egwu na Naịjirịa eforola ntụntụ taa ma kwuo na ha ga-eji Tekno mara ndị oti egwu ọzọ chọrọ ikpa agwa ezeghiezi atụ.


Tekno Arrest: E nwere iwu megidere ekike mmadụ na Naịjirịa ?\nOkwu maka ekike ziri ezi bidoro rịwa ibe ya elu dịka ihe onyoonyoo gosịrị oti egwu Tekno na ụmụnwanyị yi mbenukwu na-agba egwu n'okporo ụzọ Legọs.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na uwe ụmụnwaanyị na eyi ugbua na atu n'anya, ọkachasị nke a na-egosi n'ihe onyonyo.

BBC gara njem imata mgbe uwe mmadu dara iwu.

Anyi gbara ndị ọkaiwu ajụjụ i mata nke bu eziokwu, ma lee ihe ha zara anyị -

Nwabufo Ikechukwu :

Ọdịịrị ọkaikpe ikpebi ma uwe mmadụ e megidere iwu.

Ọkaiwu Nwabufo Ikechukwu gwara BBC na n'ezie enwere iwu megidere mmadụ iyi akwa na ezighi ezi na iwu Legọs steeti nke dị na "Lagos state Public decency law".

Kama iwu a akọwaghị ụdị uwe na-adabaghị adaba.

Ndị uweojii nwere ikike nke si na "Section 4 of Police act" ime nyocha maka ihe gbasara ekike na ezighi ezi.

Ọ kọwara na ọ bụ onye ọkaikpe ga-ekpebị ma ihe mmadụ yi ọ dara iwu site n'ihe ndị uweojii nyochapụtara.

Ihuoma Ilobinso:

Okaiwu Ihuoma Ilobinso bụ onye nkụzi na Mahadum "University of Lagos" gwara BBC Igbo na onweghị iwu Naịjirịa megidere ekike mmadụ kpọmkwem.

Kama e nwere iwu megidere agwa ezighi ezi nakwa agwa ụfọdụ ruru unyi n'obodo nke Bekee kpọrọ "indecency".

"Ọmụma atụ bụ ngalaba 136 nke 'Criminal Act of Lagos State'".

Mana Ilobinso kwukwara na ọ na-esi ezigbo ike mmadụ imeri udiri ikpe a.

Lee Akụkọ ga-amasị gị :

Lee Ihe Nkịrị ga-amasị gị :

Fashion Designer: E bidoro m kwawa akwa mgbe m dị afọ 14 - Emeka Nwokocha

\n\ntl;dr:

Dika ngwa ekike na-agbanwe n'ike n'ike, uwe akpọrọ ihe ọjọọ mgbe gboo bụzị anya bia lere ugbu a .


Teodorin Nguema Obiang: Oringo atọwa ya isi\nNguema Obiang bụkwa osote onyeisiala ebe nna ya bụ onyeisiala nke mba Equatorial Guinea.

A natara ụgbọala ndị ahụ n'aka Obiang dịka e mechara ya nnyocha maka nrụrụaka.

Ụgbọala ndị ahụ bụcha ụgbọala ndị dara oke ọnụahịa dịka 'Lamborghini, Ferrari, Bentley nakwa Rolls Royces'.

Ebe a kpọsara ụgbọala ndị ahụ maka orire na obodo Cheserex nke mba Swizaland

Ihe ruru ụgbọala 25 nke ndị ọrụ nchekwa sị na a natara Teodorin ka a ga-ere n'obodo a kpọrọ Cheserex na mba Switzerland.

Ego e retere n'ụgbọala ndị ahụ ga-agara ndị ụwa na-atụ n'ọnụ na mba Equatorial Guinea.

Ihe e ji mara Teodorin Nguema Obiang bụ ịzụ ụgbọala na ihe ndị ọzọ dara oke ọnụahịa

Nna Nguema bụ Teodoro Nguema Obiang achịala Equatorial Guinea ihe ruru afọ iri anọ.

Nwa ya bụ Teodorin gbara afọ 51 bụbu mịnịsta na-ahụ maka ọrụ ubi.

Ụgbọala 'Lamborghini Veneno Roadster' a natara n'aka Teodorin Nguema Obiang

Mana n'afọ 2012, nna ya họọrọ ya dịka osote onyeisiala.

Ihe e ji mara Teodorin Nguema Obiang bụ ịgba oringo nakwa ikpori ndụ dịka akwụkwọ akụkọ 'New York Times' si depụta n'afọ 2004.

N'afọ 2017, Swizaland nwụchiri ụgbọala 11 ha sị na ọbụ Obiang nwe ya.

Gọọmentị Swizaland malitere inyocha ya maka nrụrụaka na imebi akụnụba obodo.

Mana e mechara kwụsị ya bụ Nnyocha.

Onyeisiala mba Equatorial Guinea, Teodoro Nguema Obiang.

N'afọ 2017, mba Fransị mara Teodorin ikpe maka nrụrụaka ma tụọ ya nga afọ atọ nke Bekee kpọrọ 'suspended jail term'.

Equatorial Guinea so na mba dakarịrị ogbenye n'ụwa.

Akụkọ ndị ọzọ ga-anasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ihe asatọ Allen Onyema sị na Igbo ga-ejide n’aka iji gaa n’ihu

\n\ntl;dr:

Gọọmentị mba Switzerland amalitela ire ọtụtụ ụgbọala ha natara n'aka Teodorin Nguema Obiang bụ nwa onyeisiala mba Equatorial Guinea.


Third Term Agenda: Falana sị na ihe niile ya hụrụ na-arụtụ aka na ọ bụ ebe Buhari na-aga\nOnyeisiala Muhammadu Buhari na osote ya bụ Yemi Osinbajo

O kwuru nke a na mkparịtaụka ekwentị nke ya na BBC nwere n'ehihie Satọdee.

Falana kọwara na ndị ọchịchị maliteburu atụmatụ ahụ ma mechaa wụsatụ ọwa n'ihi na ha ma na ụmụ Naịjirịa agaghị achọ iji ntị anụ ya.

Mana o kwuru na ihe niile na-eme ugbua na-arụtụ aka na ya bụ atụmatụ 'third term' ka na-aga n'ihu.

Gịnị kpatara Falana ji kwuo nke a?

Femi Falana

Falana kọwara na ọtụtụ ndị ọchịchị na mba Afrịka ndị ọzọ amalitela atụmatụ dị icheiche iji hụ na ha agaghị aritu n'ọchịchị.

Mana Naịjirịa bụ mba kachasị n'Afrịka gbachịrị nkịtị mee ka ha anaghị ahụ ihe na-eme.

Mba ndị a gunyere Bene Repọblik, Togo, Gini, Aịvrị Kost, dgz.

Ụfọdụ ndi isiala mba ndị mebere Ecowas

Ọzọkwa, Falana gụpụtara ihe ndị ọ sị ndị mmadụ ga-eji mata na atụmatụ 'third term' na-aga n'ihu.

Ha gunyere:

Falana kwuru na ihe ndị a abụghị na nkịtị.

O kwuru na ha bụ iji mee ka ụjọ baa onye ọbụla ahụ nke ga-eme na onweghị onye ụjọ ga-ekwe kwuo okwu mgbe ya bụ atụmatụ 'third term' malitere n'uju.

Gbasara Sowor

Falana kwuru na onweghị ihe ọbụla gọọmentị ji aka mere ha ji nwụchie Omoyele Sowore.

Ọ kọwara na ihe ha chọrọ bụ ka ha mechie ụlọntaakụkọ 'Sahara Reporters' nke Sowore bụ onyeisi ya.

Dịka Falana si kọwaa, 'Sahara Reporters' so na ndị mere ka atụmatụ 'third term' nke Olusegun Obasanjo kụọ afọ n'ala.

Ihe ụlọọrụ onyeisiala kwuru

O nwebeghi ihe ụlọọrụ onyeisiala Muhammadu Buhari kwuru maka okwu a Falana kwuru n'ụbọchị Satọdee.

Mana Buhari ekwubuola na onweghị mgbe ọbụla o ji buru n'uche ịzọ ọchịchị nke ugboro atọ.

Ọnụ na-ekwuru ya bụ Garba Shehu kwuru nke a n'abalị mbụ nke ọnwa Ọktoba bụ ụbọchị ncheta nnwereonwe Naịjirịa n'aka ndị mba Briten.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

'Agaghị m agbatịnwu aka m mana a ga m agbatịnwu ụbụrụ m'

\n\ntl;dr:

Ọkaiwu Femi Falana ekwuola na a na-akpa nkata ka Muhammadu Buhari lọghachite azụ dịka onyeisiala Naịjirịa nke ugboro atọ.


Tory Leadership: Ọ fọziri Jeremy Hunt na Boris Johnson\nNke a pụtara ihe dika Jeremy Hunt ji vootu abụọ merie Michael Gove nwetara vootu 75 n'ụlọomeiwu Briten.

Ọ pụtara na ya na Boris Johnson ga-akwata ya iji maata onye ga-achịrị ọwa Theresa May wụsara.

Cheta na ndị otu kọnzavetive pati na Briten kwadoro ịhọpụta mmadụ abụọ ịnọchị anya Theresa May.

Naanị mmadị atọ ka achọrọ n'ime mmadụ anọ pụtara na ya bụ ndọrọndọrọ bụ nke a ga-eji akpati nzuzo mee.

A na-atụ anya na ụwa ga-ama mpụtara ya bụ ntulika n'elekere nke mbụ taa.

Ka nke a mechere, a ga-eme ntuliaka ọzọ iji hotụpata mmadụ abụọ, nke otu n'ime ha ga-abụzị Praịm Minista Briten.

Onye vootu ya kachasi na nke emere mee bụ Boris Johnson bụ onye ji vote 143 merie Jeremy Hunt, Michael Gover na Sajid Javid.

A kụpụrụ Rory Stewart bụ odeakwụkwọ maka mmepe obodo ndị mba ọzọ maka na onwetere naanị vootu 27.

Ya bụ ọgụ ka dị mma Boris Johnson ebe ọ na-ejikere ị ga ya bụ ọgụ ntụkpọ osisi nke ndị pati ha ruru 160,000 ga-atụrụ ha vootu, bụ nke a ga-eji post ọfis ziga izuụka n'abịa.

Mana ọhịara ahụ ịgba afa mpụtara ya bụ ntuliaka ka ọ dị ugbua.

Ya bụ ka anyị dere duu mara ihe ga-eme.

Akụkọ ga-amasị gi

\n\ntl;dr:

Nke ọhụrụ na-eru anyị ntị ugbua na-ekwu na ọ ofọziri sọsọ Jeremy Hunt na Boris Johnson n'ọsọ ịchị mba Briten.


Tottenham Hotspur vs Chelsea: Lampard ji ọkpụ goolu abụọ mee Mourinho taa kpuchie ọnụ na be ya\nNke a erie Mourinho ọnụ

Chelsea sụkanyere ọkpụ abụọ tupu alaa ezumike na nkeji nke 12" nakwa nke 45".

Ndị otu Mourinho nwere olile anya na ha ga-asa ya bụ bọọlụ mgbe alọtara ya bụ ezumike mana Lampard sị na-ejighi ụtụtụ ama njọahịa erughị na nke a.

Tottenham mechere chere na ọ bụ ọgụ ọkpụkpụ aka ka eji emeta ya, mana ọgụ alụtaghị ya.

Mateo Kavacic nke Chelsea na Dele Ali nke Tottenham na-esi ogo

Dịka Hotspur na-esi ọnwụ ịzọta isi onwe ha ihe niile ọnwụ ahụ nwere ike ịmetere ha bụ penariti maka Son ịgba Rudiger ọkpa.

Mourinho mekwara ike ya sịte n'iji Christian Eriksen gbanwee Eric Dier ka anatara ezumike ịji mata ka isi aga apụta.

Mana otu 'awụghị' n'ezi.

Tottenham gbatara kadị ịdọ aka na ntị (card) ise nke otu n'ime ya bụ nke mmemme (red card) eji chụpụ Son Heung-Min.

Son Heung-Min nke Tottenham e bee ebe achụpụrụ ya maka itinyere Rudiger ọkpa

Ndị nkwado Tottenham Hotspur malitere isiọnwụ dịka ha bidoro ịtụ gooli ndị Chelsea bụ Arrizabalaga iche.

Mmadụ atọ bụ ndị isi ekweọnwụ (Defence) otu chelsea kpachiri ebe niile Hotspur chọrọ isi bata ha ime nke mere na ha agbaghị aka ahịa ma ọlị.

Ụfọdụ na-akọwa na ọ bụ Willian nke Chelsea ji okpueze nke asọmpị a, agbanyeghị na ọnwebụgị ihe eji ya kpọrọ ruo ka o gosichara ike ya taa.

Akụkọ ga-amasị gị

\n\ntl;dr:

Ụwa agbaa Jose Mourinho gharị taa ka ahụrụ anyụru n'elu gbara ijiji gharị dịka Frank Lampard ji ya siri osikapa ụbọchị ụka na be ha.


US mid-terms: Ihe ise anyị mụtara na ntuliaka Amerịka\nNtuliaka Amerịka

Nwaafọ Igbo bi Amerịka aha ya bụ Commander Ezu, ziteere BBC ihe onyonyo gosiri etu e si mee ya bụ ntuliaka n'ama ya.

Ihe nkiri a gosiri ma igwe e ji atunye aka nke Bekee kpọrọ 'electronic voting' - bụ usoro Amerịka ji eme ntuliaka ha.

Ntuliaka a mechara gaa etu e si tụọ anya ya - Pati Demokrat ritere erere ka ndị ga-achị ụlọomeiwu nke nta Bekee kpọrọ "Congress", nke bụ mbụ ha na-erite Kemgbe 2010.

Pati Repọblikan ka jikwa ụlọomeiwu nke ukwu Bekee kpọrọ "Senate".

Enweghị ihe ukwu ọbụla mere, mana akụkọ pụtara na ya bụ emume karịri, nke nyere kepu kepu ihe ga-eme na ntuliaka Amerịka ga-eme n'afọ abụọ na-abịa.

Lee ihe anyị hụrụ na ya bụ okwu.

1) Ụmụnwaanyị pụtara gaa tụọ vootu karịa etu ọ na-adị

Ndị mmadụ kwuburu na afọ a bụ nke ụmụnwaanyị tupu ntuliaka mid-term a eghe.

Ntuliaka a o gosiri etu ndị Demokrat nwere ike iji hazigharịa nke 2020?... o nwereike

Nke a mechara bụrụ eziokwu. Ugbua, ụmụnwaanyị nọ n'ụlọomeiwu nta karịchazịrị etu ọ dị na mbụ.

Ndị "mbụ" ga-eso ma a kpọwa aha ha, so nọrọ n'ọgbọ.

2) Ụzọ ndị Demokrat ga-esi soro Trump maa aka

Ndị Demokrat enweghị ọtụtụ ohere ịnapụ ndị Repọblikan ọchịchị sineti, mana ha mere etu e si tụọ anya na ndọrọndọrọ nke ụlọomeiwu nta - n'agbanyeghị na ha emeghi ihe ebube ọbụla.

3) Nke a ọ bụ "ezigbote mmeri" nye Trump?

Trump sị na etu ntuliaka a si gaa na-enye ya aṅụrị, na mmeri ha nwere na Sineti bụ ihe ha kwesịrị iji nwee ọṅụ.

4) Nkewa dị n'etiti ndị ime obodo na ndị bi n'obodo mepere emepe

Ndị Repọblikan achịtaghị aja ọfụma na ntuliaka e mere n'ime obodo. Ihe a mere na mba Amerịka niile.

Ihe a nwereike inye ha nsogbu n'ihu.

5) Ndị govanọ na-akwado Trump nwere ọsọndi owendị

O nwere ndị nwere akụkọ ọma, nwekwa ndị ọchị adịghị n'ọnụ n'ime ndị na-akwado Trump zọọrọ ọchịchị dịka gọvanọ na steeti dị iche iche.

Ntuliaka 2020 ga-adị kpọọkpọọ n'ezie.

Ilhan Omar bụ onye ụka alakụba ga-eso na Kongress, ya na onye ọzọ bu ndị ụka ha mbụ nwetere oche a

Akụkọ ga-amasị gị

\n\ntl;dr:

Mkpọtụ ntuliaka ndị mba Amerịka mere n'ụbọchị Nọvemba 6, 2018, ka na-ada jụụ maka ihe gbasara akụkọ ụlọomeiwu ha.


Uche anyị bụ na onye ọrụ Aisha Buharị emeghị ihe a sị na o mere - Nwanne ya\nAisha Buhari na onyeisiala Muhammadu Buhari nọ New Yọk ugbua

Na nkọwa Aisha Buhari n'ime akwụkwọ onye na ekwuchitere ya zipuru ụnyaahụ, Baban-Inna na-anapụ ndị mmadụ ego n'aha ya. Ego eboro Baban-Inna na ọ nara ndị mmadụ ruru ijiri naira iri abụọ na ise (25 billion), mana oriakụ Buhari kwuru na aka ya adịghị n'ihe a na-eme nwaamadị a.

Nyocha ndị uweoji sị na ha mere na be nwaamadị a chọpụtara na ọ bụ sọọsọ ego a na-akwụ ya dịka ụgwọ ọnwa dị n'akara ụlọakụ ya.

Faruk Baban-Inna, bụ nwanne nwaamadị a gwara BBC na agwa a abụghị ụdịrị ha jiri mara nwanne ha nwoke.

Faruk gara n'ihu kwuo na etu a okwu dị n'aka ndị DSS olilanya ha bụ na a ga-achọpụta na aka nwanne ha di ọcha. Okwukwara na nwunye nwanne ya agara ịhụ ya.

Sulaiman Haruna, bụ onyeisi mgbasa ozi Aisha Buhari kwuru na ọ bụ eziokwu na aka Buhari adịghị n'ihe nwoke a na agabịga, ma kwukwa na ọ bu onye ọrụ ha dere akwụkwọ gbara ama maka ihe a mere.

Dika ọ kwụ ugbua, Baban-Inna no n'aka ndị DSS, ka nchọpụta na-aga n'ihu.

Akụkọ ga-amasị gị

\n\ntl;dr:

Baban-Inna, bụ onye na-arụrụ nwunye onyeisiala Naịjirịa bụ Aisha Buhari ọrụ dịka onye enyemaka nọzị n'aka ndị DSS maka ebubo na o ji ọnụdụ ya wee gwuo ndị mmadụ chamdum.


Ugwuanyi chọrọ ka Enugwu bụrụ obodo kacha dị ọcha\nUgwuanyi bụ onye pati PDP, nke nọbụ n'ọchịchị na Naịjirịa

Imezu nkwa o kwere ime ka steeti ya dị ọcha nakwa bụrụ ebe nchekwa bụ ọkachamkpa nke ọ kpọrọ 'Enugu Clean Team Project', Ugwuanyi họpụtara ndị ntorobịa ole na ole a nke mkpocha na nzacha ga-abụ ọrụ ha gawa n'ihu.

Ugwuanyi kwuru na ebumnuche ya bụ na mkpocha na nzacha a ga-eme ka ọrịa ndị dị icheiche wetuo aka n'ịrịa ndị mmadụ.

O kwukwara na ọ ga-eme ka Enugwu maa mma n'anya. O kwukwara na ọ bụ ụzọ e si ekewapụtara ndị ntorobịa ọrụ.

Ugwuanyi kwuru "Ọ bụ olileanya anyị na ọrụ a ga-enyere anyị aka imezu ọchịchọ anyị bụ ka Enugwu bụrụ steeti kacha dị ọcha na mba anyị.

N'ihi ya, eweela otu puku (1000) ndị ntorobịa Enugu steeti n'ọrụ isonye n'ọrụ ngo a. Ọhụụ a bụ ihe butere nkewapụta ọrụ ndị na-enye ndị ntorobịa ọzụzụ nakwa ndị na-enye ha ọrụaka nke e bidorola na steeti a."

Ugwuanyi kwere nkwa na gọọmentị ya ga na-enye otu ahụ ngwaọrụ ọbụla bụ ihe ha chọrọ iji mee ka ọrụ ha nwee ike ịga ọfụma.

Ọ kpọkukwara ndị bi n'Enugwu, ụlọọrụ, nakwa ndị na-abụghị ndị ọrụ gọọmentị, sị na ọ bụghị naanị gọọmentị ka ọ dị n'aka ịhụ na obodo dị ọcha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Gọvanọ Enugwu steeti bụ Ifeanyi Ugwuanyi ahọpụtala ntorọbịa 1000 ọrụ ha ga-abụ ikpocha na ịzacha steeti ha.


Uloma Rochas: Anyị ji "search warrant" gaa ụlọahịa nwunye Rochas Okorocha\nEbubo na ụta na-aga n'ihu maka ihe mere na ụlọahịa nwunye Rochas Okorocha

Ọ bụ ebe ahụ ka Kọmiti na ahụ maka ịnapụta akụ na ụba Imo steeti ndị mmadụ buuru laa na mgbe gara aga.

Ada Rochas Okorocha bụ Uloma Rochas-Nwosu onye nọ n'ụlọahịa ahụ mgbe ihe a mere na ụbọchị Fraide kwuru na ndị ọrụ ahụ ejighị ezigbo akwụkwọ ụlọikpe nyere bịa.

O kwukwara na otu onye n'ime ndị ahụ bịara ya bụ njem mara ya akantị nke onyeisi ndị kọmitii ahụ bụ Jasper Ndubuaku gọrọ.

Ndubuaku kwukwara na ndị otu ha wetere akwụkwọ ikike na ụlọikpe magistrati nke dị n'Owerri were mee ya bụ njem.

Ụlọma sị na-okwu dawaara ha mgbe ọ sị ha weta akwụkwọ nyere ha ikike ịbịa na ya bụ ụlọahịa, mana akwụkwọ ha gosiri ya ejughị ya afọ.

BBC gbakwara onye ọkaiwu bụ Malachy Ugwumadu ajụjụ ka ọ gwa anyị ihe kwesiri ịdị na akwụkwọ ikike "search warrant".

Ugwumadu kwuru na ezigbo 'search warrant' kwesiri isi n'aka ezigbo ụlọikpe ma buru aha onye e ji maka ya nye ya nakwa ebe e ji maka ya nye ya.

Ọ bụrụ na edehie aka na otu n'ime ihe ndị a, ọ bụghị ya.

Gee ọnụ okwu Ugwumadu:

Onyeokikpe kọwara ihe bụ sachi waranti

Nke a bụ akwụkwọ ikike Uloma sị na ndị kọmitii ji bịa n'ụlọahịa ya

Lee ihe nkiri nwereike ịmasị gị

Etu esi ahazi Ji Kpacha

 Akụkọ ga-amasị gị

\n\ntl;dr:

Ebubo na ụta na-aga n'ihu maka ihe mere na ụlọahịa nwunye Rochas Okorocha bụ Nneoma Okorocha n'Owerri.


Umahi: Onye ahịa ọbụla na-emepeghị ọdọ ahịa ya echi chefuo ya\nN'ozi ya na ncheta ụbọchị ọchịchị onyekwuoucheya nke mere n'Abakaliki taa, Umahi gwara ndị ahịa na onye ahịa ọbụla hapụrụ imepe ọdọ ahịa ya na Mee 30, chezọọ ya n'ihi na gọọmenti ga-eweghara ya.

" Onye ahịa ọbụla mechiri ọdọahịa ya ga-emechị ya ebighebi. Onye ọbụla dara iwu a ga-ata ahụhụ. A na m agwa ndị Ebonyị ka onye ọbụla gawara onwe ya mkpa ya na-enweghị nsogbu ọbụla."

Umahị kwuru na ndị gọvanọ ọwụwa anyawụ kwuru ka amachie Ipob apụtaghị na mmegbu a na-emegbu ndị Igbo dị ha obi mma kama o kwuru n'ụzọ ndị Ipob si achụ ihe ha na-achụ megidere udo na ọganihu nke mpaghara ahụ.

Umahi onye bekuru gọọmenti etiti ka ha lebanye anya na mmegbu a na-emegbu ndị mpaghara ọwụwa anyanwụ, dọrọ ndị Ipob aka na ntị ka ha ghara ime ngagharịiwe ọbụla na steeti ahụ echị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Aka na-achị Ebonyi steeti bụ David Umahị agwala ndị Ebonyi ka ha ghara iso n'oku onyenọrọbeya nke otu Ipob kpọrọ echị maka ncheta Biafra na steeti ahụ.


Unity Bank: E menyụọla ọkụ gbara isi ụlọọrụ Unity Bank dị na Lagos\nNdị ụlọrụ ahụ kwuru na ya bụ ọkụ ọgbụgba bidoro n'ụtụtụ monde ,ebe ọrụ mmenyu ọkụ emeyụtụla ya dịka ha si depụta n'akara twitter ha.

Ha depụtara na onweghị onye nwụrụ na ọkụ ọgbụgba ahụ, nchọpụta ha mere na-egosi na onweghị ụlọahịa dị n'akụkọ o metụtarala.

End of Twitter post, 1

A mabeghị ihe kpatara ya bụ ọkụ.

Ihe onyonyo ọtụtụ ndị mmadụ na-egosi ka ụlọọrụ si na-agbaọkụ.

Lee ụfọdụ ihe ha gosiri na twitter.

@realsaintfamous narịọ ka enyemaka bịawa ozigbo maka mmenyu ọkụ.

Ihe onyonyo a na-egosi ndị ọrụ mmenyu ọkụ ebe ha na-agba mbọ ịmenyu ya bụ ọkụ.

Anyị ga na-ewetara ụnụ akụkọ a ka o si aga.

\n\ntl;dr:

Ọkụ ọgbụgba agbala isi ụlọọrụ Unity Bank nke dị na Victoria Island, Legọs taa bụ Monde.


Unity in Nigeria: Ihe ise na-ejikọta ndị Naịjirịa\nNdị Igbo ga-asị na ọ bụ ha, ndị Yoruba ga-asịkwa na ọ bụ ha, ndị Awụsa na-ekwukwa na ọ bụ ha, ebe ndị agbụrụ ndị ọzọ na-ekwu na ọ bụ ha.

Mana e nwere agbụrụ ka mma?

Ihe kacha mkpa bụ na n'agbanyeghị na e nwere agbụrụ dị iche iche na Naịjirịa, e nwere ihe ole na ole na-ejikọta agbụrụ niile ahụ.

Ihe ndị ahụ na-abụ o na-eme, ndị mmadụ echefuo agbụrụ nke ha, ma tinye uchu ha n'ikwado ya.

Ihe ndị na-ejikọta Naịjirịa

Ọtụtụ oge ka ndị Naịjirịa anaghị ekwekọrịta n'ụfọdụ ihe dịka ofufe na okwukwe ndị, ndọrọndọrọ ọchịchị nakwa ihe nkiri nke Bekee kpọrọ "movies".

Mana e nwere ihe ndị na-ejikọta Naịjirịa ọnụ dịka:

1) Egwuregwu bọọlụ

N'agbanyeghị na Naịjirịa na-esonye n'egwuregwu ndị ọzọ, enweghị ihe na-ejikọ onye ọbụla dịka mgbe ndị Super Eagles na-agba bọọlụ.

Ọ na-eme ụfọdụ ka ime ọ na-eme ha, nke bụ na ndị Naịjiria merie bọọlụ, anaghị asị "ọ bụ onye Igbo maọbụ Awụsa maọbụ Yoruba nyere goolu".

Mmeri otu egwu Naịjirịa bụ mmeri onye ọbụla, maka igwe mmadụ na-akwado ha n'ezinaụlọ ọbụla.

Ndị si agbụrụ dị icheiche mejuputara otu egwu bọọlụ Naịjirịa

Ị chọrọ ịma ma ihe a ọ bụ eziokwu, jụọ ndị mmadụ ese etu Iko Mbaụwa nke 2018 si gaa n'obodo ha.

Onye egwu Naịjirịa bụ Ahmed Musa tinyere ihe nkiri ebe o so ndị otu ya agụ egwu ụka (ọ bụ onye ụka alakụba), otu onye ụka alakụba ibe ya bịara gwa ya na o hikwara asaa n'anya tupu o mee ihe ahụ.

Musa sara ya sị ya mara onwe ya, nke mere ka ndị Naịjirịa si agbụrụ dị icheiche tinye ọnụ na-agba onye ahụ dere ihe ahụ ọnụ ọjọọ.

2) Egwu

Egwu na-amasị onye ọbụla, n'agbanyeghị ụdịrị egwu ọ sọrọ ya bụrụ.

Mana a bịa na Naịjirịa, kama egwu ga-ese okwu, ihe ọzọ esee okwu.

David Adeleke a ma dịka Davido bụ otiegwu na-ewu ewu na Naịjirịa

Ọtụtụ ndị Igbo na-ege egwu Davido, ndị Yoruba na ndị Awụsa na-achọ ịma ihe Phyno na Flavour ji Igbo gụọ n'egwu ha.

N'ihi na egwu na-ejikọta mmadụ niile, ndị otiegwu amụtala iji asụsụ ọbụla masịrị ha agụ egwu.

Ọkwa Davido gụrụ egwu aha ya bụ "nwa baby" nakwa "Biko", Flavour agụọ "ololufe", Patoranking agụọ "Alubarika".

3) Ihe ịkpa ọchị

Otu ihe e...\n\ntl;dr:

Ọtụtụ oge ka ndị Naịjirịa ọkachasị ndị ntorobịa na-akọ ọnụ n'etiti onwe ha banyere agbụrụ ka ibe ya mma na mba a.


Usoro INEC ji eme ntuliaka ugbua ga-emegide pati ụfọdụ\nNdị otu PDP na ndị patị ndị ọzọ nọ n' ụlọ nta omeiwu na-esi ọwụ ka emegharia usoro ntuliaka ọchịchị na Naịjirịa

Osote onye isi ụlọ nta omeiwu ahụ bụ Sulaimon Yussuff Lasun tinyere aka n'akwụkwọ maka ị megharị ya bụ usoro.

Ha sị na otu ọdị ugbua n'ọbụ ntuliaka nke Onyeisiala bu ụzọ.

Ndị omeiwu chọrọ ka ọbụrụ ntuliaka nke ha ga ebuzọ, nke n'esote ya buru nke di omeiwu nke steeti. Nke Ikpeazu bụrụ nke ndị gọvanọ na nke onyeisiala.

Ndị ụlọ omeiwu nta gbakọtara ọnụ ịkwado mmegharị usoro ntuliaka

Ọ bụ eziokwu na ọtụtụ n'ime ndị ọmeiwua kwenyere na-atumatua mana ọ bụ pati ndị ọzọ na abụghị APC bu ya n'isi.

Na megharia ha chọrọ ị me, ọ bụ INEC ga-aka ụbọchị a ga-eme ntuliaka ahụ.

Ka ọdị ụgbua, INEC eweputala usoro a ga e jị mee ntuliaka ndọrọndọrọ ọchịchị nke 2019.

Usoro ahụ dịkwa ka ha si eme ya mbụ.

Usoro ahụ sị na a ga ebu ụzọ mee ntuliaka onyeisiala na nke ndị nnọchịta anya nke omeiwu nke gọọmentị etiti mgbe onwe Febụwarị dị mkpụrụ ụbọchị iri an isii (16/2/19).

Ebe nke ndị Gọvanọ, ndị nọchite anya steetị na nke ndị okpuruọchịchị obodo ga a bụ na mkpuru ụbọchị nke abụọ n'onwa Maachị.

'Wepụnụ aka enwe n'ọfe'

Otu kwudoro onwe ha bụ Civil Society Situation Room akatọla agwa ndị ụlọ omeiwu nta bụ ndị House of Representative.

Nwankwo si na INEC nwere ikikere ị wepụta usoro mbinye na 2019 dịka ọ dị n'iwu

Onye na-ekwuchitere ha ọnụ bụ Clement Nwankwo sị na  ọ bụ n'ezie na ndị ụlọ omeiwu nke nta nwere ike igbanwe usoro a.

Mana ọ si ka mgbanwe nke a bido n'oge ntuliaka ọzọ karịa nke 2019 n'ihi na ewepụta la ụbọchị ndị a.

N'ọnụ ya, ndị ụlọ omeiwu nta gaa n'iru igbanwe usoro a, ọ ga-emebi ihe.

\n\ntl;dr:

Ụlọ omeiwu nke nta bụ House Rep amalitela i megharị usoro ntuliaka elekshọn na Naịjirịa.


Valentine's Day Meaning: Ihe mere ụfọdụ anaghị eji Valentine's Day kpọrọ ihe\nỌ bụghị onye ọbụla kwenyere na Valentine

Ebe ndị ọzọ na-enye onyinye gụnyere ego, ihe nracha chọkọleti, flawa, ịkpọ ndị ọ dị ha n'obi apụ nlegharị anya na ihe ndị ọzọ, ndị nke a anaghị achọ iji ntị anụ maka 'Valentine' cha cha.

Nye ndị ahụ, ịhụ ebe ndị mmadụ na-enye onwe ha onyinye etu a nakwa ịhụ ebe ndị mmadụ na-eyikarị uwe na-acha ọbara ọbara nakwa/maọbụ nke ọcha agagharị (Kedụ onye kwudiri na ọ bụ agwa a ka ndị mmadụ ga na-eyi ụbọchị ahụ?) agbasaghị ha.

Mana gịnị mere e ji nwee ụfọdụ ndị ọ naghị amasị isonye n'emume a?

1) N'ihi ụdịrị ụka ha na-aga:

Maka nkwenye na mkpebi ụfọdụ ndị na-aga ụka, ha anaghị ekwe enwe aṅụrị emume ụbọchị Valentine.

N'ụka ndị ahụ, ha na-ahụta ya dịka ụbọchị 'akwamiko'; nke ha na-akọwa na akwụkwọ nsọ na-ekwu sị gbanarị.

Ha na-ahụta ya na ndị mmadụ (ọkachasị ndị agbabeghi akwụkwọ) na-eji n'ihi onyinye ha nyere ibe ha emetọsị onwe ha.

Ọmụmaatụ ụdịrị ụka a bụ ndị Ama Jehovah, bụ ndị na-ekwu na emume ndị a gụnyere ma ụbọchị ncheta ọmụmụ Kraịst bụ emume ndị ọgọmmụọ.

2) N'ihi enweghi 'ọdị gị n'obi':

Ụfọdụ ndị achọghị ịma na e nwere ihe dị ka ụbọchị Valentine n'ihi na ha na-eche na ha enweghi onye ha ga-egosi ịhụnanya.

Ha dị ihe Bekee na-akpọ 'single' ụfọdụ dịkwa 'single and searching', mana ha amaghị na ị nwekwara ike igosi ma nne na nna gị na ndị ọzọ ị hụrụ n'anya ịhụnanya, na ọ bụghị naanị ọdị gị n'obi.

Ndị ahụ na-ahụta ụbọchị Valentine dịka ụbọchị nkịtị chi fotere ka ụbọchị ndị ọzọ; ha achọghị ịma ihe mere a ga-eji kewapụta otu ụbọchị maka ngosi ịhụnanya.

Ụfọdụ bụkwa ndi enwebeghi onye gositụrụla ha ịhụnanya n'ụbọchị Valentine ọbụla.

3) N'ihi ọzụzụ ha:

N'ihi etu e si zụlite ụfọdụ ndị, emume dị ka nke a e ji egosi ịhụnanya anaghị amasị ha.

Ụfọdụ bụ ndị a dọrọ aka na ntị oge ha na-etolite ịsị ha na 'mmekọrịta na nnọkọrịta nwoke na nwaanyị adịghị mma'.

Ụfọdụ bụ ndị a gwara na nwoke na nwaanyị anaghị abụ enyi.

Ụdịrị ndị dị etu a anaghị eji ụbọchị dị etu a kpọrọ ihe n'ihi na a zụnyeghị ha ụdịrị omume ahụ n'ahụ.

4) N'ihi na ịhụnanya agwọọla ha ara:

Ụfọdụ ndị 'adapụla...\n\ntl;dr:

Ụbọchị Valentine (Febrụwarị 14) nwere ndị ọ na-eme obi aṅụrị, mana ọ bụghị onye niile ka ọ na-amasị.


Victims of Torture Day: Ndị agha Naịjirịa na-eme ya mgbe niile - Amnesty International\nNdị Uweojii

Ha kwuputere nkea dịka a na-eme emume ncheta ụbọchị e ji akwado ndị a na-emegbu emegbu dabara na ụbọchị iri abụọ na ise nke ọnwa June.

N'agbanyeghi atụmatụ gọọmentị etiti weputara maka nkea, ndị Amnesty International kwuru na ha ka na-enweta mkpesa maka mmegbu ndị mmadụ n'aka ndị uweojii na ndi Agha.

Ndị otu a gbarụrụ ihu maka na ndị gọọmentị etiti anaghị ejide ndị nchekwa daara iwu a.

"Na agbanyeghị na Naijirịa agbaala mbọ maka mmegbu n'aka ndị nchekwa, site na iwu dịka 'Anti-Torture Act for December 2017' na  ngalaba onyeisiala hibere maka  ịmegharị ma chigharịa otu ndị uweojii

 pụrụ iche maka igbochi ohi (SARS), ndị uweojii na ndị nchekwa ndị ọzọ ka jikwa mmekpahụ na mmegide anya isi. "

"Nyocha anyi na egosi na kemgbe ehibere ngalaba a maka mmekpeahu na mmegide, e nwebehi onye Uwe ojii ma ọ bụ ọnye nchekwa e jidrer" Ojigho kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

\n\ntl;dr:

Ụlọọrụ Amnesty International na-ekwusi ike na ndị ọrụ nchekwa ka na-emekpa ndị mmadụ ahụ na Naịjirịa.


Victor Ezugwu: Onye bụ dike a rụpụtara ụgbọagha MRAP mbụ na Naịjirịa?\nGeneral Victor Okwudili Ezugwu bụ onye chepụtara ma lekọtakwa nrụpụta ụgbọagha a kpọrọ Ezugwu MRAP

Ezugwu bụ onye ọchịagha n'otu ndị agha Naịjirịa.

Ọ kpaala ike di egwu tụmadị n'ọgụ Naịjirịa na-aluso ndị otu oyiegwu Boko Haram.

Mana n'ọdị nso a ka o mere ihe nyịrị dike di icheche omume.

Ezugwu rụpụtara ụgbọala e ji aga ọgụ bụ nke a kpọrọ Ezeugwu MRAP (Mine-Resistant Ambush Protected).

Ụgbọala a bụ anwụ anwụ maka na mgbọ egbe maọbụ ogbunigwe agaghị emebinwu ya.

Onyeisiala Muhammadu Buhari mepere ụgbọagha Ezugwu MRAP

Nke a bụ nke mbụ a na-arụpụta ya bụ ụgbọala na Naịjirịa.

N'ụbọchị Wenezdee ka onyeisiala Muhammadu Buhari meghere ya bụ ụgbọala n'ogige ebe ndị agha na-arụpụta ihe nke dị na Kaduna.

Mana onye bu Ọchịagha Victor Ezeugwu?

Victor Okwudili Ezugwu bụ onyeisi ụlọọrụ 'Defence Industries Corporation of Nigeria" (DICON).

A mụrụ ya n'afọ 1964 n'ọnwa Jun ebe ọ banyere Nigeria Defence Academy n'afọ 1985.

Lee ihe ndị ọzọ i kwesịrị ịma maka ya:

Ndị a bụ nzere ndị o ji:

N'aka ọzọ, ọ nwere mgbe o wuru na ọ bụ otu nwoke a kpọrọ Emmanuel Ezugwu rụrụ MRAP ahụ.

Mana ndịagha Naịjirịa pụtara kọwa ya nke ọma.

Akụkọ ga-amasị gị

World Disability Day: Nwaanyị kpuru isi na-eme achịcha

\n\ntl;dr:

Dike Igbo aha ya bụ Victor Okwudili Ezugwu edebaala aha ya n'akwụkwọ akụkọ Naịjirịa ruo ụwatụwa.


Victor Olaiya: Lee ihe ndị a ga eji echeta otiegwu a larala mmụọ\nVictor Olaiya

Olaiya nwụrụ n'mgbede ụbọchị Wenezde bụ abalị iri na abụọ nke ọnwa Febrụwarị 2020.

Olaiya na Tuface Idibia tigharịrị 'Baby Jọwọ' na 2013

Ọ bụ n'ụlọọgwụ mahadum Legọs ka ọ nọrọ nwụọ ka ọ rịachara ọrịa nwa oge.

Ọ gbara afọ 89 tupu ọ wụsa ọwara.

Victor Olaiya - Onye egwu

Victor Olaiya

Akọwa akụkọ ndị mere ka a na-anụ aha Naịjirịa n'ihe gbasara iti egwu, a ga-akpọrịrị aha Victor Olaiya.

Ihe e ji mara ya bụ igbu opi Bekee na-akpọ "trumpet".

Olaiya bụ onye Ijesha-Ishu dị n'Ekiti steeti, mana ọ bụ na Calabar ka a mụrụ ya.

African Shine: Njem nleta onyeisiala mba Fransị

Ka ọ gụchara akwụkwọ sekọndịrị na Legọs, nna ya zipuru ya mba Amerịka ka ọ gaa ọzụzụ dịka Njinia, mana Olaiya ruru ebe ahụ mụwa maka iti egwu.

Nke a wutere nne na nna ya nke ukwu.

O hibere otu egwu ya nke ọ kpọrọ 'cool cats' n'afọ 1954.

Oge Ezenwanyị mba Briten bụ Elizabet bịara Naịjirịa na 1956, ọ bụ Olaiya na ndị egwu ya tiri egwu iji nabata ya.

Egwu ya gụnyere "Ọmọ Pụpa", "Baby Jọwọ", "Sisi Eko", na ọtụtụ ndị ọzọ.

Akụkọ kọrọ na Fela Kuti so na ndị otu egwu Victor Olaiya tupu o mechaa pụọ malite otu egwu nke aka ya.

Efere egwu Olaiya tipụtara karịrị 20.

Oge ikpeazu o tiri egwu dara ụda bụ na 2013 mgbe ya na Tuface Idibia tigharịrị 'Baby Jọwọ'

Victor Olaiya lụrụ ọtụtụ nwaanyị ma nwekwaa ọtụtụ ụmụ na ụmụ ụmụ bụ ndị na-eru ụjụ ọnwụ ya.

Gọọmentị Naịjiria kwanyekwara Olaiya ugwu ma nye ya nzere 'Officer of the Order of the Niger' (OON).

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ọgba mbọ: "Ihe niile nwoke na-eme nwaanyị ga-eme ya karịa"

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ihe ndị ị kwesịrị ime tupu ị nyapụ ụgbọala gị kwa ụbọchị

Morocco nwa Maduka:

\n\ntl;dr:

Chaị! Ala eriela ihe o! Otiegwu Victor Olaiya alaala mmụọ.


Walter Onnoghen: O nweghi ihe ghọrọ ya ahịa - Ọkaiwu\nBuhari kwuru na ọ nabatara akwụkwọ ezumike nka ya ma kelee ya na mgbalị niile ọ gbalịrị na Naịjirịa.

Mana o nweghi ahịa ihe ndị a ghọrọ Onnoghen n'ihi na ọ ga-erite oke niile ruru ya aka dịka ọkaikpe kachasị lara ezumike nka.

Onye kwuru nke a bụ onye ọkaiwu bụ Barrister Chijioke gwara BBC Igbo n'ekwentị.

"Ebe akwụkwọ ezumike nka ya ruru onyeisiala aka tupu o mee ihe otu CCT gwara ya mee, o nweghizi ihe ga-eme ya (Onnoghen)"

Chijioke kwuru na n'agbayeghị na NJC nyekwara ndụmọdụ ka e wepu Onnoghen, ọ gaghịzi enwe isi ugbua.

Cheta na a kwụsịrị Onnoghen ọrụ n'ike ka enwereike inyocha ebubo eboro ya maka ịzopu akụnaụba ya.

Onnoghen n'onwe ya mechara tinye akwụkwọ arụkwaghịm mgbe a ka na-enyocha okwu ya.

Onye bụ Onnoghen?

Akụkọ ga-amasị gị ịkọ taa niile.

\n\ntl;dr:

Ọ bụ ụnyaahụ ka onye na-ekwuchitere onyeisiala ọnụ bụ Garba Shehu dere n'akara twitter na Onnoghen alaala ezumike nka.


Water Drinking: I so na ndị na-akpụrụtụ mmiri akpụrụtụ, lekwa nsogbu so aṅụghị mmiri\nMmiri mejupụtara pasenti iri isii n'ahụ mmadụ nke bụ na ma mmiri ezughị oke n'ahụ mmadụ onye ahụ nwereike inwe nsọgbụ n'ahụ ya ma na ụbụrụ isi ya.

Eziokwu bụ na ụbụrụ isi, umeeju na obi mmadụ kwesiri inwe mmiri na nnuu ka ha were rụọ ọrụ nke ọma.

Mgbe ọsụsọ na-apụ mmadụ n'ahụ, mara na ọ bụ etu ahụ gị si ewetuo ekpemọkụ ahụ gị.

Kama echefukwala na ọ bụ mmiri ka ahụ gị ji arụ ọrụ a.

Ịnyụ mamiri, ịnyụ nsị na ịku ume sokwa n'ụzo mmiri ji esi n'ahụ mmadụ apụ.

Ihe ka mkpa bụ ka ị mara mgbe ahụ gị na-agwa gị "nye m mmiri, a chọrọ m mmiri".

Akụkọ a ga-ekuziri gị ihe na-egosi na mmịrị akọọla gị n'ahụ.

Ihe na-egosi na mmiri kọrọ gị n'ahụ

Dọkịta Uche Ogundele kọwara njirimara na ihe ịgba ama na-egosi na mmiri kọrọ mmadụ n'ahụ.

Egbugbere ọnụ ịkpọ nkụ

Dọkịta Ogundele kwuru sị "mgbe egbugbere ọnụ gị kpọrọ nkụ na-agbanyeghị na ọ bụghị oge ụgụrụ, nwanne gbalịa chọọ mmiri ṅụọ".

Ọ kọwara na mgbe mmiri kọrọ mmadụ n'ahụ, ọ na-ebute ka ụfọdụ ihe 'odozi ahụ' - nke Bekee na-akpọ "minerals" - kọọ n'ahụ mmadụ nke na-eme ka egbugbere ọnụ mmadụ kpọọ nkụ.

Anya ị ba n'ime

Anya gị baa n'ime, biko ṅụọ mmiri

Anya gị ọ bara n'ime?

Okirikiri anya gị ọ na-eji oji?

Ogundele kọwakwara na ọ bụrụ na ihe ndị a na-eme n'anya gị maọbụ onye ị ma, mara na mmiri kọrọ onye ahụ na-ahụ.

Ọrịa na-ebute afọ ọsịsa na ịgbọ agbọ n'ụmụaka na-eme ka mmiri kọọ ha n'ahụ.

Ọ bụrụ na njirimara ndị a na-eme nwa gị dịka ọrịara ọrịa butere ọgbụgbọ maọbụ afọ ọsịsa, were ọsọ were ije kpọga ya ụlọọgwụ.

Ahụ kpọrọ nkụ ma hịkọahịkọ

Ahụ kpọrọ nkụ na-egosi na mmiri kọrọ n'ahụ mmadụ

Dọkịta Uche Ogundele kwukwara na ihe ọzọ na-egosi na mmiri kọrọ mmadụ n'ahụ bụ etu anụ ahụ onye ahụ dị.

Ahụ kpọrọ nkụ sọkwa na otu ihe Ogundele kwuru na-egosi na mmiri kọrọ gị n'ahụ.

Njirimara ahụ ikpọ nkụ bụ mgbe ahụ mmadụ bidoro sewa alịghịlị dịka nke onye kara nka.

Kama chetakwa na-enwere ndị amụrụ ha ejiri ahụ kpọrọ nkụ pụta ụwa, kama nke ahụ dị iche na njirimara nke ya.

Nke mmadụ bu pụta ụwa na-egosi na mmanụ adịghị ndị ahụ n'ahụ, nke a dị iche na nke ọzọ na ezipụta na...\n\ntl;dr:

Dịka oti egwu a ma ama bụ Fela siri gụọ n'egwu ya a ma ama "Water e no get enemy" - mmiri enweghị onye iro - mmiri  bụ ihe ụwa dum ma dịka ihe dị ezigbote mkpa maka ndụ.


Water Scarcity: 'Anyị amaghị ihe bụ mmiri gọọmentị na ọwụwa anyanwụ'\nMmiri so n'ime ihe ndị kachasị mkpa n'ụwa nke mere ndị otu 'United Nations General Assembly' ji kpebie n'ọnwa Jụlaị nke afọ 2010 na ịnweta mmiri so n'ikike dịrị onye nke Bekee kpọrọ "human right".

A kpọrọ ikike a "Human Rights to Water and Sanitation" (HWS).

N'agbanyeghị na Naịjirịa so n'ime mba ndị binyere aka n'ikike a, na otụtụ steeti ọkachasị nke ọwụwa anyanwụ, ndị mmadụ amaghị ihe bụ na mmiri na-agba n'ụlọ nke ha ji a ma na ọ bụ gọọmentị ka ọdịịrị inye ha mmiri.

Na steeti Anambara, Enugwu, Ebonyị, Imo na Abịa, ndị ha na BBC Igbo kparịtara ụka sị na ha amaghịdị ihe bụ na mmiri na-agba na igwe mmiri gọọmentị.

Otu onye bi Enugwu sị na o ruola afọ iri mmiri gbadebere na mpaghara ya bi n'Enugwu.

Ọtụtụ mmadu ka na-echu mmiri n'iyi di ka nke a dị n'obodo Nkwe, n'okpuru ọchịchị Ọgwụ, Steeti Enugwu

N'Anambara

Ọ bụ n'ọchịchi Chinwoke Mbadinuju ka mmiri gbara na pọmpụ n'Ọka ikpeazu.

Uche Nwonwu bụ nwata akwụkwọ na Mahadum Nnamdi Azikiwe sị na ebe ha bi n'Ọka enweghị mmiri ma ncha.

Ọ sị na "ọ bụ mmiri ndị mmadụ gbapere na be ha ka ha na-aṅụkarị."

Mmiri gọọmentị kwa ụbọchị ụka

Nwaada Nwonwu sị na enwere nnukwu tankị mmiri gọọmentị tinyere n'Ifite Ọka na-agba sọsọ ụbọchị ụka.

Dịka o si kọwa; "Ọ bụ n'ụbọchị ụka, ma ọkụ larịk dị, ka a na-agbanye mmiri n'ebe ahụ.

"Ọ na-amalite n'elekere asatọ nke ụtụtụ, a gbachie ya n'elekere abụọ nke ehihe. O na-abụkwa sọsọ oge ọkụ dị ka nke a na-eme."

Mgbe ọzọ, ọ na-abu  site n'ihe Bekee na-akpọ "bore hole" ka ndị mmadụ si enwete mmiri.

Otu ihe a na-emekwa na mpaghara niile na steeti Anambara.

N'Enugwu

Ọ bụ sọsọ n'ụfọdụ mpaghara isi obodo Enugwu steeti ka ndị mmadụ na-ahụ mmiri si n'aka gọọmentị.

Emeka Ike bụ onye ọrụ Bekee gwara BBC Igbo na ọ na-ete ezigbote aka tupu mmiri si n'aka gọọmentị agbaa n'Enugwu nke mere ka ọtụtụ mmadụ na-echu mmiri n'awa mmiri, na 'bore hole' maọbu na tanka na-ere mmiri.

Ọ sị; "Ndị tanka a na-esi 9th mile egote mmiri ha na-eresi ndi mmadụ."

Iyiọcha Nkwe

Maazị Ike sị na mmiri so n'ihe kachasị enye nsogbu n'Enugwu.

Ka ọ kwụ ugbua, ọ...\n\ntl;dr:

Otu ihe ntaramahụhụ jikọrọ steeti niile dị na ọwụwa anyanwụ bụ ụkọ mmiri.


Watford anyụọla Chelsea ịkpakwụ\nOlivier Giroud dara ka a na-agba asọmpị a

Mmeri a nyekwara onye nkụzị ndị Chelsea bụ Antonio Conte nsogbụ maka a na sị bụ ya bụlịte ọkpa.

Chelsea ji mmadụ iri gba bọọlụ a ka a piarụ Tiemoue Bakayoko red card na ime nkeji iri atọ.

Babayoko sọọrọ sọmpị a ka onye ụkwụ jiri ma nyekwa Watford ohere enye goolu anọ n'ime ya.

Ndị Watford meriri sọ otu n'ime bọọlụ iri na abụọ ha gbabụrụ tupu ha na Chelsea kwakọ isi a.

Chelsea sara goolu mgbe Eden Hazard si ebe tere aka gbaka ọnụ goolu Watford.

Ka nkeji abụọ gara, Daryl Janmaat zara ọtụtụ ndi nche Chelsea tupu o ji ukwu ịcha ya nye goolu.

A gbachara 3:1, nke meziri Watford ji nọrọ okpa isi n'eru mpọda a na-kpọ relegation zone na asụsụ bekee.

\n\ntl;dr:

Watford ji ọkpụ goolu atọ nye Javi Gracia mmeri nke mbụ na be ha na sọmpị ha si ga-aburụ ya "abalị a ma chefu echefụ".


Winter Olympics 2018: Naijiria na ala asaa ndị ọzọ ga-eso\nNdi otu bobsled umunwanyi ala Naijiria bu otu nke mbu si na Afrika sokwa na Winta Olympics

Maka na ala Afrika dị ezigbo ọkụ, obodo si Afrịka anaghị eso n'egwuregwu dị ichiche dika Skiing, Bobsled na Snowboarding.

Mana ọtụtụ ndị egwuregwu sị na Naijiria, Eritrea, Ghana, Kenya, Madagascar, South Africa, Morocco na Togo ga-eso n'asọmpi nke a na Pyeongchang.

Ihe a bụ mbụ ala ndị dịka Nigeria na Eritrea, na-eso n'asọmpi nke a.

Lekwa anya ka ị hụ uzọ i ga-esi hụ ndị egwuregwu mba Afrika ga-eso na Winta Olimpiks. Metụ foto ha aka ka ị mara ihe dị icheiche gbasara ha niile:

Akwasi Frimpong

                                    Akwasi Frimpong malitere otu Bobsled na Skeleton Federation nke Ghana (BSF-Ghana) n’afọ 2016.

                                        Frimpong na-agbabu ọsọ mana ahụ ọmerụrụ n’ụkwụ mere ya ka o bido mewe egwuregwu ọzọ.

Sabrina Simader

                                    Simader onye ezinaụlọ ya kwagara mba Austrịa oge ọ dị nanị afọ atọ, bụ onye mbụ ga-anọchite anya Kenya na wịnta olimpiks.

                                        N’afọ 2016, ọnọchitere anya ndị mba East Africa na wịnta olimpiks nke ndị ntorobịa emere na Norway.

Mialitiana Clerc

                                    Mialitiana Clerc mụtara etu esi eme ski oge ọ dị afọ atọ, na mba France. Ọ gbara afọ iri na isii n’ụbọchị iri na isii nke ọnwa Nọvemba 2016, nke mere o ji bụrụ otu n’ime ndị kachasị na nwata n’asọmpi a.

Samir Azzimani

                                    Samir Azzimani asọbuola mpi alpine skiing tupu ọ gafee cross-country skiing.

Adam Lamhamedi

                                    Adam Lamhamedi bụ onye nwere agbụrụ na Morocco na Canada, mere ihe a na-agaghị echefu echefu oge ọ bụ onye Africa mbụ nwetere ihe nrite ọlaedo na wịnta olimpiks ndị ntorobịa emere na Austria n’afọ 2012.
   ...\n\ntl;dr:

Ala asatọ na mba Afrika ga-eso na egwuregwu Winter Olympics nke afọ 2018 ga-eme n'ime ala South Korea.