Tyson Fury na Deontay Wilder zuteburu onwe ha na Disemba afọ 2018.

Ọgụ a ga abụ n'obodo Las Vegas nke mba Amerịka ka ọ ga-adị mee, n'abalị iri abụọ na abụọ nke ọnwa Febụwarị afọ 2020.

Ọ bụ ọgụ nke a ka a ga-eji amata mbe abụọ nke bụ oke.

Cheta na Fury na Wilder zuteburu onwe ha n'ọnwa Disemba nke 2018.

N'ọgụ nke ahụ, ha abụọ enweghị onye meriri ibe ya.

Nke a mere ka ọtụtụ ndị mmadụ na-atụ anya ka a lụgharịa ya bụ ọgụ.

N'akara 'Twitter' ya, Wilder kwuru na "oge eruola mgbe m ga-emetọpụ ihe m malitere".

"A ga m agba mbọ hụ na m zara ajụjụ niile."

Wilder nwere ike itufu mgbanukwu WBC ya ma ọ bụrụ na Fury merie ya na Febrụwarị 22.

Fury n'onwe ya gwakwara ndị nkwado ya na ya "ga-akutu Wilder, kụpụ ya mkpụrụ ọkwụrụ n'anya".

Mgbe Fury na Wilder zutere n'afọ gara aga, Wilder kuturu ya n'ala ugboro abụọ mana o bilitere.

N'ọnwa June, Fury meriri Tom Schwartz nke mba Jamanị, ma merie Otto Wallin nke mba Sweden n'ọnwa Septemba.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Christmas Message: Lee ka ndị a ma ama sị agba Ekeresimesi

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Fury vs Wilder II: Tyson na Deontay ekwetela izute onwe ha ọzọ


Uche Jombo kwuru na ọ dịghị ka ụmụnwaanyị na-achịpụta ụmụ iri na abụọ maọbụ itoolu dịka nne ya si mee.

Jombo kwuru na ịmụta nwa na-ara ya ahụ; na afọ ime ya pụrụ ugboro atọ.

Ibukun Ogu ji ụmụ atọ kwuru na o bu ụzọ mụta ụmụnwaanyị abuọ tupu ọ mụta otu nwoke mezuru ha ụmụ atọ.

Mana o kwuru na ya na di ya kwetara ịmụta ụmụ abụọ sọsọ mgbe ha lụchara di na nwunye.

Otu nwaanyị na-achọghị ka a mata aha ya kwuru na ya mụrụ ụmụ anọ ebe ọ na-achọ ịmụta nwa nwaanyị.

O kwuru na o ji ịwa afọ mụọ ha niile nke mere ka di ya were ụjọ sị ya amụzịla ka ọ mụchara nke atọ bụkwa nwoke, mana o siri ọnwụ mụọ nke anọ mechara bụrụ nwa nwaanyị ọ na-achọ kamgbe.

Ihembosi dị afọ iri atọ na asaa mụrụ nke mbụ, ọ bụrụ nwoke, nke abụọ so ya bụrụ ejima nwoke abụọ, nke anọ abụrụzịa nwaanyị ọ na-achọ. Mana otu nwaanyị ahụ mechara nwụọ.

Kedụ ihe mere ụfọdụ ụmụnwaanyị ji achọkarị ka hamụtarịrị nwoke maọbụ nwaanyị?

N'agbanyeghị ihe ọdachi na-adakwasị ụmụnwaanyị na-agba mbọ ịmụta nwoke maọbụ nwaanyị mgbe ụfọdụ, ọtụtụ achọghị ikwụsị ya bụ atụmatụ.

Ihe mere Chinenye ji ụmụnwoke atọ ji chọọ ịmụtarịrị nwa nwaaanyị

Gịnị mere e ji achọkarị nwa nwoke?

Chinedu Balogun kwuru na otu n'ime ha bụ oke ịcha ọkụ ụmụ ụwa na-enye di na nwunye.

Ihe ndị ọzọ e ji achọ nwa nwoke gụnyere:

Ngalaba European Union na United Nations a kpọrọ "Spotlight Initiative" na-ekwu na atụmatụ ịmụtarịrị nwa nwoke ebutela mmegide dị iche iche nye ọtụtụ ụmụnwaanyị na Naịjirịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Di na nwunye mụrụ nwa ka afọ 17 gachara

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Maternal Mortality: Uche Jombo na ụmụnwaanyị ndị ọzọ kwuru ihe mere ha agaghị amụju ụlọ


Uche Ogbuagu na Collins Chiji, onyisi ụlọomeiwu Imo steeti

Ogbuagu bụkwa onyeisi ndị kacha n'ọnụọgụgụ n'ụlọomeiwu ahụ nke Bekee kpọrọ "Majority Leader", gwara BBC Igbo na ọ bụ asị ka ndị mmadụ na-efesasị n'ihe gbasara nchutu Hon. Chiji Collins bụ onyeisi ụlọomeiwu ahụ.

Ọ gara n'ihu rụọ ndị otu ya nọ na pati nke kacha pee mpe n'ụlọomeiwu ahụ aka, sị na ọ bụ ha na-akwanye ya bụ ọkụ.

Uche Ogbuagu kwuru na kama ndị pati ahụ ga-agbado anya n'ihe gbasara ụzọ a ga-esi jikọọ aka ọnụ mezie Imo steeti, ha a na-efesasị ọtụtụ asị.

N'ihe gbasara ego ụgwọ ọnwa e ji ha, Ogbuagu kwuru na ọ bụ maka nrụrụaka na-adụpatakarị gbasara etu e si akwụ ya bụ ụgwọ ọnwa.

Nke mere ka Gọvanọ Hope Uzodinma ji rịọ ha ka ha nweturu ya ndidi ka o hazie etu a ga-esi were akara "Bank Verification Number (BVN)" na-akwụ ha ụgwọ.

Uche Ogbuagu bụbu ọkpaọchị a ma ama tupu ọ banye ndọrọndọrọ ọchịchị

Iji sara ọnụ ebubo e boro ndị pati kacha pee mpe n'ụlọomeiwu ahụ, onyeisi ha bụ Anyadike Nwosu gwara BBC Igbo na ha na-agwa Hon. Chiji na ihe ọ na-eme adịghị mma n'ihi na ọ naghị achịta ha ọfụma.

Nwosu kwuru na ọ bụrụ na ọ chịtawa ha ọfụma na ha ga-akụrụ ya aka ma nye ya ezigbo nkwado.

N'okwu ya, "O nwere ihe dị iche na "ọ bụ pati m" na "ọ bụ ọchịchị anyị. A gafeela ihe pati People's Democratic Party (PDP) maọbụ All Progressives Congress (APC).

"Ihe a nọzị n'elu ya ugbua bụ ọchịchị a ga-eji chịa Imo steeti nke ọma, etu a ga-esi mee iwu ga-ada ụda ma nyere ndị Imo aka...

"Ọtụtụ ndị Imo na-ajụ ihe anyị bụ ndị omeiwu na-eme nakwa ekwu maka ihe mere e ji jide ọtụtụ ndị ụgwọ."

Nwosu gakwara n'ihu kwuo, na ọ bụ ma ndị nọ na pati onyeisi ụlọmeiwu ma ndị anọghị na-atamu ntamu a maka na ọchịchị ya amasịghị ha.

O kwuru na ihe Chiji na-eme na-amasịghị ha gụnyere na ọchịchị ya akwụghị ọtọ, na ọ na-ezoro ha bụ ndị omeiwu ọtụtụ ihe bụ ihe ha kwesịrị ịma maka ya, ọkachasị hanwa bụ ndị isi n'ụlọomeiwu ahụ.

'Naanị otu igwe okwu dị n'ime ụlọomeiwu anyị'

Anyadike Nwosu, onyeisi pati kacha nta n'ụlọ omeiwu Imo steeti

Nwosu kwuru na ọ bụ maka na emeghi ihe... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Imo State News: Anaghị akpa nkata ịchụpụ 'speaker' Imo steeti - Uche Ogbuagu


Ugwuanyi bụ onye pati PDP, nke nọbụ n'ọchịchị na Naịjirịa

Imezu nkwa o kwere ime ka steeti ya dị ọcha nakwa bụrụ ebe nchekwa bụ ọkachamkpa nke ọ kpọrọ 'Enugu Clean Team Project', Ugwuanyi họpụtara ndị ntorobịa ole na ole a nke mkpocha na nzacha ga-abụ ọrụ ha gawa n'ihu.

Ugwuanyi kwuru na ebumnuche ya bụ na mkpocha na nzacha a ga-eme ka ọrịa ndị dị icheiche wetuo aka n'ịrịa ndị mmadụ.

O kwukwara na ọ ga-eme ka Enugwu maa mma n'anya. O kwukwara na ọ bụ ụzọ e si ekewapụtara ndị ntorobịa ọrụ.

Ugwuanyi kwuru "Ọ bụ olileanya anyị na ọrụ a ga-enyere anyị aka imezu ọchịchọ anyị bụ ka Enugwu bụrụ steeti kacha dị ọcha na mba anyị.

N'ihi ya, eweela otu puku (1000) ndị ntorobịa Enugu steeti n'ọrụ isonye n'ọrụ ngo a. Ọhụụ a bụ ihe butere nkewapụta ọrụ ndị na-enye ndị ntorobịa ọzụzụ nakwa ndị na-enye ha ọrụaka nke e bidorola na steeti a."

Ugwuanyi kwere nkwa na gọọmentị ya ga na-enye otu ahụ ngwaọrụ ọbụla bụ ihe ha chọrọ iji mee ka ọrụ ha nwee ike ịga ọfụma.

Ọ kpọkukwara ndị bi n'Enugwu, ụlọọrụ, nakwa ndị na-abụghị ndị ọrụ gọọmentị, sị na ọ bụghị naanị gọọmentị ka ọ dị n'aka ịhụ na obodo dị ọcha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ugwuanyi chọrọ ka Enugwu bụrụ obodo kacha dị ọcha


Unicef kwuru sị na ihe ruru ọkara ụmụaka amụrụ n'ime afọ ọhụrụ a ga-anwụ

Dịka onye maara anya nyocha DNA si gwaa BBC na ihe ndị Afrịka ji emekaarị nyocha DNA bụ naanị ịmata nna nwe nwata mana ihe a bụ otu n'ime ihe ndị e ji ya eme.

Dọkịnta Ayodele Adeniyi bụ onyeisi ngalaba 'Paternity Test Nigeria' sị "Ndị mmadụ anaghị ekwe iwepụta ọtụtụ ego mee nyocha a ma ọ bụghị ịmata onye bụ nna nwe nwata".

Mana ọ bụghị naanị maka ịmata nna nwe nwata ka e ji eme nnyocha 'DNA'.

Ọ sị, "E nwere ọtụtụ ihe nnyocha 'DNA' na-ekpuhe maka nwata."

Nnyocha DNA na ihe ndị ọ na-ekpuhe

Gịnị bụ 'DNA'?

'DNA' pụtara 'Deoxyribonucleic acid' bụ mkpụrụ mọlekụl nwere ozi na akụrụngwa niile dị mkpa e ji akpụ mmadụ.

A na-eji 'DNA' amata nne na nna mụrụ mmadụ maọbụ agbụrụ mmadụ si.

Ihe niile dị ndụ ma mmadụ, anụmanụ na ahịa, osisi nwere 'DNA' n'ime ha. Ọ bụ akụrụngwa kachasị obere na-akọwa agbụrụ ihe ndị a.

Ọ pụtara na ọ bụrụ ihe nwere ndụ mụta nwa maọbụ mịta mkpụrụ, ọ ga-eji otu ọkara DNA o nwere nyefee nwa maọbụ mkpụrụ ahụ ọ mịtara, iji hụ na ọmụmụ na-aga n'ihu.

Uru nnyocha 'DNA'?

O na-enye aka inweta nwata n'ụzọ iwu si kwadoo, nakwa iketa oke n'ezinaụlọ.

A na-ejikwa ya achọpụta ọrịa dị n'agbụrụ nwereike imetụta ahụike ruo oge dị anya.

Ego ole ka e ji eme nnyocha 'DNA'?

Dọkịnta Ayodele Adeniyi nke ụlọọrụ 'Paternity test Nigeria' sị na e nwere nnyocha 'DNA' dị iche iche.

Nnyocha 'DNA' nke inwe udo mkpụrụobi a kpọrọ 'Peace of Mind DNA Test'.

Ọ sị na nke bụ ndị otu onye na-eme na ọ na-efu ego dịka otu puku narị (N100,000) gbakwụnyere ya puku iri ise (N50,000) maka onye ọzọ chọrọ ime.

Nke bụ na nna abụọ na otu nwata chọrọ ime nnyocha na ọ ga-efu ha otu puku narị na puku iri ise (N150,000).

Nnyocha maka iwu bụ 'Legal Testing' bụ maka inwe ikike ịkọrọ nwata, iketa oke maọbụ nnyocha ọzọ iwu kwadoro.

Dọkịnta Adeniyi sị na ụdị nnyocha a na-efu otu puku narị na puku iri isii (N160,000).

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

DNA Test: Ihe ise atụmatụ a nwereike gwa gị maka nwa gị


Uwavera na Bakarat Bello

Na nsonso, ndị amabeghị ndị ha bụ wakporo ma gbuo otu nwata akwụkwọ mahadum 'University of Benin' bụ Uwaila Uwavera n'ụlọụka ebe ọ gara ịgụ akwụkwọ n'abalị.

Ka a na-ekwu nke ahụ, a wakporo nwagbọghọ ọzọ a kpọrọ Barakat Bello n'Ibadan dị n'Oyo steeti.

Nsogbu ụfọdụ buteremgbalite eelu mpụ iwakpo ụmụnwaanyị bụ aghọtaghị iwu.

Gịnị bụ mwakpo?

Dịka iwu Naijiria Naijiria (Section 282,Cap 89 Penal code) nke gọọmenti etiti si kwuo "A na-asị na nwoke mere mwakpo ma ọ bụụ na ya na nwaanyị maọbụ nwa nwaanyị nwere mmekọrịta n'ọnọdụ ndị a; a- A manyere amanye b- O kwetaghị; c- O kwetetara mana i yiri ya egwu ọnwụ maọbụ mmerụ ahụ. d-O kwetara,mana nwoke ahụ abụghị di ya mana o kwetara chee maọbụ di ya e-O kwetara maọbụ na o kwetaghị mana ọ dị afọ iri na anọ maọbụ pekarịa maọbụ uche ya ezughị ezu

Ihe nwaanyị akwasoro iko n'ike ga-eme

Ọtụtụ mgbe a na-akwaso ọtụtụ ụmụnwaanyị iko n'ike mana ha anaghị enweta ikpe ziri ezi maka nke a.

Ụfọdụ n'ime ha amaghị usoro ha ga-eji gbasoo ya maka i nweta ikpe ziri ezi, ebe ụfọdụ na-eme ihere ikwupụta na a kwasoro ha iko n'ike.

Onye ọkaiwu na-ahụ maka mgbochi mwakpọ bụ Dorothy Chukwumezie Oleka na ọnụ na-ekwkuru ndị uweojii na Anambara steeti bụ Haruna Mohammed nyere ntuziaka ụzọ ndị a ga-eji nweta ikpe ziri ezi n'ụlọikpe.

1. Ihe mbụ nwaanyị akwasoro iko n'ike ga-eme bụ ị gaa mee mkpesa n'aka ndị uweojii ngwa ngwa awakpochara ya.

Mohammed kwuru sị, " Ngwangwa  mwakpo mere, wegara ndị uweojii mkpesa, ha ga-akpọ onye ahụ gaa ụlọọgwụ iji nata akwụkwọ nchọpụta ihe ha chọpụtara bụ ihe a ga-eji mee ihe akaebe n'ụlọikpe."O kwurukwara ka a ghara ịkpala akwa "onye a wakporo yi  maọbụ ebe ihe ahụ mere ganye na ndị uweojii emecha nchọpụta ha."

" Ime otu a ga-emetụta ihe akaebe ma nye onye mere ihe ahụ ohere ị nla n'efu."

2. Na nwaanyị a agaghị asapụ ahụ ya maọbụ uwe o yi mgbe awakporo ya tupu ọ gawa ime mgbesa ahụ.

Nke a bụ ka ọ gbara ihichapụ ihe akaebe a ga-eji nyocha ma maa onye wakporo ya ikpe.

3. Ndị uweojii ga-akpọ ya gaa n'ụlọọgwụ ebe onye dọkịta... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Say no to rape: Ihe nwaanyị ga-eme iji nweta ikpe ziri ezi ma a kwaso ya iko n'ike


Victor Olaiya

Olaiya nwụrụ n'mgbede ụbọchị Wenezde bụ abalị iri na abụọ nke ọnwa Febrụwarị 2020.

Olaiya na Tuface Idibia tigharịrị 'Baby Jọwọ' na 2013

Ọ bụ n'ụlọọgwụ mahadum Legọs ka ọ nọrọ nwụọ ka ọ rịachara ọrịa nwa oge.

Ọ gbara afọ 89 tupu ọ wụsa ọwara.

Victor Olaiya - Onye egwu

Victor Olaiya

Akọwa akụkọ ndị mere ka a na-anụ aha Naịjirịa n'ihe gbasara iti egwu, a ga-akpọrịrị aha Victor Olaiya.

Ihe e ji mara ya bụ igbu opi Bekee na-akpọ "trumpet".

Olaiya bụ onye Ijesha-Ishu dị n'Ekiti steeti, mana ọ bụ na Calabar ka a mụrụ ya.

African Shine: Njem nleta onyeisiala mba Fransị

Ka ọ gụchara akwụkwọ sekọndịrị na Legọs, nna ya zipuru ya mba Amerịka ka ọ gaa ọzụzụ dịka Njinia, mana Olaiya ruru ebe ahụ mụwa maka iti egwu.

Nke a wutere nne na nna ya nke ukwu.

O hibere otu egwu ya nke ọ kpọrọ 'cool cats' n'afọ 1954.

Oge Ezenwanyị mba Briten bụ Elizabet bịara Naịjirịa na 1956, ọ bụ Olaiya na ndị egwu ya tiri egwu iji nabata ya.

Egwu ya gụnyere "Ọmọ Pụpa", "Baby Jọwọ", "Sisi Eko", na ọtụtụ ndị ọzọ.

Akụkọ kọrọ na Fela Kuti so na ndị otu egwu Victor Olaiya tupu o mechaa pụọ malite otu egwu nke aka ya.

Efere egwu Olaiya tipụtara karịrị 20.

Oge ikpeazu o tiri egwu dara ụda bụ na 2013 mgbe ya na Tuface Idibia tigharịrị 'Baby Jọwọ'

Victor Olaiya lụrụ ọtụtụ nwaanyị ma nwekwaa ọtụtụ ụmụ na ụmụ ụmụ bụ ndị na-eru ụjụ ọnwụ ya.

Gọọmentị Naịjiria kwanyekwara Olaiya ugwu ma nye ya nzere 'Officer of the Order of the Niger' (OON).

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ọgba mbọ: "Ihe niile nwoke na-eme nwaanyị ga-eme ya karịa"

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Ihe ndị ị kwesịrị ime tupu ị nyapụ ụgbọala gị kwa ụbọchị

Morocco nwa Maduka:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Victor Olaiya: Lee ihe ndị a ga eji echeta otiegwu a larala mmụọ


Williams kwụsịrị ịsọmpi n'ọnwa isii gara aga ịga mụọ nwa

Ọ bụrụ na ọ gaa nkeọma, nke a ga-abụ bụ na mpaghara Afịrịka.

Ọ gwara BBC Sports na ọ bụ ihe dị ya n'uche.

N'okwu ya; "Ọ bụ ihe dị m n'obi, echekwala m ya ma a ga m aga n'ihu na-echkwa ya. Ọ na enye m obi aṅụrị maka na a na m eche na ọ ga-abụ ezi ihe ga-atọkwa ụtọ nke ukwu ebe ndị egwuregwu ga-esi na ya pụta site na mpaghara Afịrịka ga-adị nnukwu".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

Asọmpi ahụ a na-akpọ WTA n'aha ịchafụ bụ nke ndị ọkacha mara n'egwuregwu tenis na-eme, ndị na-ekpokoba ya bụ otu Women's Tennis Association (WTA).

Williams kwuru na ya ga-achọ ka asọmpi ahụ mee na mba Kenya dịka o kwuru na Kenya bụ otu ebe na-amasị ya ịga nke ukwu.

O kwuru na ya ga-akwado ịlaghachi ngagharị WTA n'ọnwa isii gafee ka ya mụsịrị nwa.

Williams a tụrụla ugo tenis a kpọrọ Grand Slam Singles ugbo 23.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Serena Williams chọrọ ibido asompi ụmụnwaanyị n'Afịrịka


Wizkid tiputara egwu ọhụrụ

Oti egwu bụ Wizkid mere 'Ogbara Igbo gharị' dịka otiputara egwu ọhụrụ mgbe ndị mmadu na-atụghị anya ya.

Ya bụ egwu ọ kpọrọ 'Soundman Ep' mere ka ndị na-akwado ya na ndị ọzọ kpupụrụ ya okpu.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

End of Twitter post, 1

Orji Uzo Kalu

A mara Kalu Ikpe ibuba ego dị ijeri asaa, iri isii na ise (7.65bn) bụ nke ha na Udeh Udeogu bụbu onye okwu ego dị n'aka na n'ụlọomeiwu Abia steeti mgbe Orji Uzo nọ na ọchịchị bubara mgbe ọ na-achị Abia steeti.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

Omoyole Sowore

Ndị uweojii Naịjirịa a kpọrọ "Department of State Security" (DSS) anwụchiela Omoyele Sowore ọzọ.

Nke a na-abịa na-erughi awa iri abụọ na anọ e ji tọghapụ ya n'ụlọmkpọrọ ka ụlọikpe nyechara iwu ka a hapụ ya.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

 Cardi B - #CardiBinLagos

Cardi B ga-egosi ihe eji mara ya na 'Livespot X Festival'

Oti egwu ama ama bụ 'Cardi B' si Mba Amerịka awụchiela Naijirịa ime ihe emume nke a kpọrọ 'Livespot X Festival' na Legos.

Ọ bụ n'ụbọchị 7 nke ọnwa Desemba 2019 ka ya bu ihe emume ga-akpọtu.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

Anthony Joshua - #RuizJoshua2 #ClashOnTheDunes

Joshua na Ruiz ga-ezute ọzọ n'ụbọchi 7 Desemba n'afọ 2019

Anthony Joshua ga enwe ohere ị nata Andy Ruiz ntụrụụgo nke itiọkpọ ọnapụrụ ya na ọnwa Jun 2019.

Ha ga-ezute kwa onwe ha ọzọ n'ụbọchi 7 nke ọnwa Desemba 2019 na mba Saudi Arabịa.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

Onyendu Everton - Marco Silva

Ndị otu egwu bọọlu Everton enyela Marco Silva ọsọ.

Ihe na-ewuzi na 'English PRemiership' dịka o bụzi ichu ndi ndu ha.

Dịka ndị Tottenham chụchara onye ndu ha ka ndị nke Everton chụrụ onye nke ha.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

David Oyedepo - 'Hate speech Bill'

Onye ndu ndị ofufe nke Kraịst nke "Winners Chapel' bụ David Oyedepo akagbuola iwu gọọmentị na-achọ imepụta a kpọrọ 'Hate Speech" n'okwu bekee.

Dịka ụlko mgbasa ozi na Naijiria siri dee; " Anyi a na-aga ihu ka anyi a na-aga azu n'obodo a" David Oyedepo.

Lee ihe ndị mmadụ n'ekwu maka ya

Amarachi Onyedilefu -... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Wizkid: Lee ka izu ụka a siri gara ndịa ama ama


Ya bụ ọgba aghara dapụtara izuụka gara aga n'Okpara square dị n'Enugwu ebe ndị otu ahụ gara ime ntuliaka iji họpụta onyeisi ọhụrụ.

Mmadụ abụọ na-azọ ọchịchị ahụ, bụ Dọkịnta James Akpeh na Dọkịnta Jude Onyia, gwara BBC ka ya bụ nsogbu meruru ụfọdụ ndị dọkịnta ahụ siri mee.

Dọkinta Jude Onyia kwuru na onye isi NMA pụrụ apụ chọrọ iji aka ike mee wuruwuru ma napụ ya votu.

Dịka Onyia si kwuo, onyeisi ahụ pụrụ apụ ekweghị na ụfọdụ ndị otu ahụ tozuru etozu ga-eso atụ akwụkwọ votu.

Mana onye ogbo ya na-azọkwa ọkwa Chairman NMA Enugwu bụ Dọkịnta James Akpeh kwuru na ya agaghị etinye ọnụ na ya bụ okwu ganye na kọmitii nke NMA national guzobere arụchaa ọrụ ha.

Ka ọ dị ugbua, akwụsịgodiri ya bụ ntuliaka ruo mgbe kọmitii nchọpụta ga-ekwu ihe mere ede jiri bee nwịị.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

NMA Enugu: Ihe mere ndị dọkịta ji lụọ ọgụ n'Enugwu.


Ya bụ ụzọ awara awara sitere n'Enugwu-Ọka were na-aga Ọnịcha, bụ nke mere nnukwu mmebi n'Ụmụnya.

Ngwa ngwa ị gafechara Ukpo na Dunukọfịa, ya bụ ajọ ụzọ bidoro n'Ọkụzụ wee kwụsị n'Ụmụnya.

Ndị anyị gbara ajụjụọnụ tiri mkpu sị na ọ dị ka gọọmentị echefuru ụzọ ahụ echefu kamgbe ihe karịrị afọ isii.

Otu onye na-agba ọgbatumtum kwuru sị "ha bịa rụọrọ anyị ụzọ. Ha bịa hụ ahụhụ anyị na-ata...Ọtụtụ ndị mmadụ anwụọla maka ụzọ a.

"Otebeghi aka ụgbọala bu ehi gburu mmadụ n'otu ụzọ a. Ihe ruru mmadụ 18 nwụrụ na ya bụ ihe mberede."

N'otu ebe ahụ ụzọ mebiri ka ụmụ akwụkwọ ji otu afọ efe ala nna ha bụ NYSC nwere ogige a kpọrọ "Orientation Camp".

Nchọpụta gosiri na ọtụtụ ihe mberede nke okporoụzọ ahụ alaala ọtụtụ ndụ na akụnaụba ndị mmadụ n'iyi.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Okporoụzọ Umunya n'Anambara enweghị oyiri n'ịjọ njọ


Yakubu Gowon chiri Naíjiría dịka ọchịagha site n'afọ 1966 ruo 1975

Aka chịbụrụ Naịjirịa mbụ bụ Yakubu Gowon akpọkuola Onyeisiala Buhari ka ọgbalịa jide, kpe ha ikpe ma taa ha ahụhụ bụ ndị niile aka ha dị n'ịwụfụ ọbara n'obodo dị iche iche na Naịjirịa.

Gowon kwuru nke a na ọgbakọ ndị ọdịda anyanwu nke ugwu Naịjirịa mere na Katsina steeti.

Ndị uweojii sị na ndị otu ha agbaghị abụbụ ọrụ ọbụla.

Amalitere polis ndị Naịjirịa n'afọ 1820

Ndị ụweojii ekwuola na onweghị abụbụ ọrụ ndị otu ha gbara na Maiduguri dika kepukepu anụrụ sị akọ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Jimoh O. Moshood kwuru na ndị otu ha ahụ bịara ịmata ihe ji nkita ọnwụ gbasara ụgwọ eji ha.  Mana ụfọdụ ndị bi ebe ahụ gwara BBC na ihe a mere eme

Otu nwaanyị eche na-ọnwọla etetela na Saụt Afrika

Onye eche na ọnwụru na SA

Na mba Saụt Afrika, otu nwaanyị eche na ọnwụọla ekuliela na Mọchụarị dị na Gauteng province.

Ndị ụlọọrụ ụlọọgwụ ebe nwaanyị ahụ nọ sị na ya bụ nwaanyị na-anata ọgwụgwọ ugbua.

N'egwuruegwu Iko mbaụwa

Mekziko akwarala lii ebe Brazil na aga n'ihu

Brazil ebuola Iko Mbaụwa ugboro ise

N'egwuruegwu, Brazil agbalara Meziko ụgbọ nwamkpi n'Iko Mbaụwa tata mgbe ha jiri ọkpụ abụọ duo ha ụlọ.

Belgium na Japan ga achịpụ ya na mgbede a mgbe ọkụrụ elekere asaa kpọmkwem.

Gee akụkọ anyị n'otu nkeji

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

Buhari ga-achịrịrị ọzọ -Wogu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ kachasị n'abalịa a: Yakubu Gowon eweela iwe maka ogbugbu mmadụ


Zuma chịrị Sawụtụ Afịrịka afọ itoolu

Onye ọkaiwu Shaun Abrahams kwupụtara nke a dịka ana-atụ aka na e nwere ike ịta Zuma ezigbo ahụhụ ma ikpe maa ya.

Abraham kwuru na e nwere ọkpụrụkpụ ihe a na-ejide aka eji ekpe ya ikpe ahụ.

Ụfọdụ ebubo ndị ahụ Trump gọnaghịrị gunyere - aghụhgọ, mpụ na ohi.

Zuma bụ onye dị afọ iri asaa na ise hapụrụ ọrụ n'ike n'ọnwa Feburuwarị maka otu pati ANC gwara ya rituo.

Ndị ụlọ omee iwu chọrọ ịchụpụ ya nke ugbo itoolu tupu ọ pụọ.

Ebubo ndị ahụ gunyere ego ijeri dọla  2.5 nke gọọmenti jiri zụta ngwọagha n'afọ 1991 tupu ọ bụrụ onyeisiala.

A na-ekwukwa na Zuma nara aka azụ n'aka ụlọ ndị mba France na-ere ngwọagha jirii ya na-ebi ndụ efulefu. Ndị ọkaikpe ekpegbubuola onye na-adụ Zuma ọdụ gbasara okwu ego maka na ọ chọtara aka azụ ndị ahụ n'afọ 2005 ebe a chụrụ Zuma n'ọrụ dịka osote onyeisiala.

Ugbua, a na-ebo ya otu ebubo aghụghọ, ebubo nrụrụaka abụọ na otu ebubo ohi ego na ebubo iri na abụọ mpụ na aghụghọ.

Shaun Abraham bụ onyeisi ndị ikpe National Prosecuting Authority na bekee kwuru na ụlọikpe bụ ebe kwesiri ka ekpebie ikpe a.

O kwuru na agaghị akwụsị ikpe ndị ahụ dịka Zuma siri chọọ.

Zuma na-agọnarị ebubo ndị a oge niile.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Jacob Zuma: A ga-ekpe aka chịburu South Afịrịka ikpe mpụ


Ị bụrụ onye Igbo maọbụ onye Naịjiria ma ị nụbeghị, hụ maọbụ gụọ akwụkwọ o dere bụ 'Things Fall Apart', gbara ọsọ gaa weghachị akwụkwọ ikike na-egosi na ị bụ onye Naịjirịa.

Achebe nwụrụ n'n'ụbọchị 21 nke ọnwa Maachị afọ 2013 oge ọ dị afọ 82, bụ otu onye ndị Igbo na akụkọ Igbo agaghị echefu echefu ma ọlị, ọkachasị maka ụdịrị mbọ ọ gbara oge agha Biafra.

Ọ bụ maka akụkọ ndị o dere maka agha Bịafra, ka ọ bụ maka akụkọ mmụta gbasara nkuzi ihe na-eme n'ala Igbo nakwa Naịjiria? Achebe ejighi ụjọ biri.

Achebe ekweghi anara nturuugo "Commander of the Federal Republic" nke gọọmentị Naịjiri na-enye ugboro abụọ, n'afọ 2004 na 2011

Mgbe ọ dị ndụ, Achebe a ma ama na mpaghara mbaụwa, a na-akpọ "mpa ide akụkọ Afrịka n'ụzọ ọgbara ọhụrụ", dere akwụkwọ karịrị iri nakwa ọtụtụ mbem.

Achebe ji akpa kpokọọ nturuugo karịrị iri atọ na mahadum dị iche iche dị na mbaụwa.

Ngwa lee ihe ị kwesịrị ịma maka ya:

Achebe zutere ọtụtụ ndị aha ha na-ada ụda na mbaụwa, ndị gụnyere Nelson Mandela nke chịburu Saụt Afrịka

Lee ndị Igbo ọzọ na-ede akwụkwọ ka Achebe:

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

'Dick Tiger tinyere ego ọ kụtara n'ọkpọ na nkwado agha Biafra' - Chijoke Ihetu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Chinua Achebe: Etu o si debanye aha ya n'obi ndị Naịjirịa


Ị hụla akụkụ Okporoụzọ awara awara si Enugwu gawa Pọtakọt nke gọọmenti na - ekwu na ha arụchala?

Cheta n'abali ole na ole gara aga, Mịnịsta mgbasaozi bụ Lai Mohammed kwuru na gọọment etiti ji ọrụ gbara ọkpụrụkpụ dị 69 n'aka n'Ọwụwa Anyanwụ, Naijiria.

 O kwere nkwa na ha ga-ewpụta aha ebe na ego ole e tinyere n'ọrụ ndị ahụ nke gụnyere Akwammiri Naija nke abụọ, Okporoụzọ sị Enugwu gawa Pọtakọt.

Lai Mohammed

Na mmezu ya bụ nkwa,  Lai Mohammed kwuru  n'akwụkwọ ozi nke mịnịstrị ya wepụtara n'ụbọchị Monde na websait Mịnịstrị ya, o kwuru na ọrụ n'okporoụzọ ndị ahụ kpụrụ ụkwụ n'ala n'ihi ewepụtaghị ezi ego maọbụ ahụghị ego cha cha dịka e nyere ọrụ ngo ọtụtụ ụzọ ndị a tupu ha abanye n'ọchịchị.

Mịnịsta kwuru na okporoụzọ na akwammiri ahụ dị 69 dị na steeti ise dị n'Ọwụwa Anyanwụ agbalitela ma nọrọ n'ọnọdụ dị iche iche , site na ego ọchịchị nọ ugbua mapụtara na bọjeti, mbibi Sukuk na ego mmapụta nke ụlọọrụ onyeisiala maka mmepe nke a kpọrọ Presidential Infrastructure Development Fund.

Okporoụzọ ndị ahụ gụnyere ; Okporoụzọ 9th Mile-Enugwu-Pọtakọt, Okporoụzọ Enugwu-Pọtakọt (nke e nyere CCC Construction Nig.

Limited ọrụ ngo ya), nakwa Okporoụzọ Onicha-Enugwu (nke e nyere Niger Construction Limited ọrụ ngo ya.)

O kwuru na gọọmenti na-ele anya itinye ụfọdụ n'ime ego a napụtara ndị zupuru ego Naijiria n'ọrụ ndị a.

Lee akwụkwọ ndepụta ahụ n'uju ya:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Gọọmenti etiti ewepụtala ndepụta ebe ha ji ọrụ n'ọwụwa-anyanwụ


Ị ma na akwụkwọ ndụ a kpọrọ 'akpụrụ', 'akukolo' maọbụ 'ahịhịaọbara' na-enye ọbara n'ahụ nke ọma?

Ndị ma anya ya ọkachasị mgbe gboo ma na ọ bụrụ na ọbara adịghị gị n'ahụ, na ọ ga-eme ka ọbara gị gbalite ma ọ bụrụ na ị ṅụọ ya, kama ịga ụlọọgwụ nara ọbara mmadụ gbanye n'ahụ.

Etu akpụrụ si 'agwọ ọrịa'

Mgbe gboo, ndị nne na nna na-eji ya emeju ọbara ezinaụlọ ha site n'isi ya esi ṅụọ mmiri ya.

Ebe ị ga-ahụ 'akpụrụ'

Ị nwere ike ifopute akpụrụ n'azụ ụlọ gị. O nwere ike ito n'etiti akwụkwọ nri ndị ọzọ. Naanị ndị ma anya ya ga-achọpụtanwu ya maka na ọ na-eyi ụfọdụ akwụkwọ nri ndị ọzọ.

A na-akpọ akwụkwọ 'akpụrụ' a 'fig leaves' na Bekee.

Lee ihe ndị mmadụ kwuru ka BBC Igbo gwara ha uru akwụkwọ nri a bara na Facebook.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ị ma na onye Igbo niile nwere ike ịbụ 'dibia' na-agwọ ọrịa?


Ị ma na ụfọdụ oge nri ị na-etinye n'ọnụ nwereike ịkpa mkpamkpa n'ahụ gị karịa ịfụ anwụrụ nakwa ịṅụ oke mmanya ọkụ?

Ihe ndị a na-etinye na nri dịka nnu, ụfọdụ mmanụ nakwa ihe ndị ọzọ adịchaghị mma n'ahụ dịka ndị nnyocha si chọpụta, nke bụ na iri ya ebe ọ dị nnukwu nwereike itinye gị na nsogbu.

Ngalaba Global Burden of Disease Study bụ ndị ọkachamara n'ihe gbasara etu ndị mmadụ si anwụ na mpaghara ụwa, kwuputara ụdịrị nri na-egbu ndị mmadụ na mmadụ ole ọ na-egbu.

Dịka ha si kwuo n'afọ 2019, mmadụ nde atọ nwụrụ site n'iri oke nnu, nde atọ ọzọ nwụkwara site n'iri obere nri akụkụ-ubi nke Bekee na-ackpọ "grain", ebe nde abụọ nwụrụ site na-erighi mkpụrụosisi maọbụ iri ya ebe ọ dị obere.

Ihe ndị ọzọ na-egbukwa mmadụ gụnyere: erighi nnukwu mkpụrụ akị dị iche iche, erighi akwụkwọ nri, ihe si n'oke osimiri na-enye nke a kpọrọ Omega-3 nakwa faịba, nakwa ịṅụ mmanya ndị bụ ọtọ bịrị bịrị a gbara na karama.

Kedụ etu o si egbu mmadụ?

Oke nnu na-ebute nsogbu gụnyere iwelite kọlesterọl, ọbara mgbalielu nke nwereike ibute ọrịa mkpọnwụ ahụ nakwa ọrịa obi (obi nkoropu).

O nwekwara ike ikochi obi nakwa okporo ebe ọbara si agafe, nke nwereike ime ka obi mmadụ daa mba.

Ụfọdụ nri na-emekwa ka ndị mmadụ nwee ọrịa akpụ nakwa ọrịa shuga.

A na-ejikarị nnu eghe azụ na ndukwu

Kedụ ihe i nwereike iri?

Mkpụrụosisi na akwụkwọ nri na nri akụkụ-ubi na-egbochi ọrịa obi maọbụ na-eme ka o nwee naanị obere ohere inye mmadụ nsogbu.

Ihe ndị ọzọ gụnyere mmiri ara ehi, ịṅụ mmiri ọtụtụ oge ka o nwee ike na-asachapụta akụrụ ahụ gị nke Bekee kpọrọ "kidney", nakwa ịta ihe mkpụrụ dịka kashu, almọndụ, pịstachio nakwa ndị ọzọ.

Mkpụrụ kashu

Iri ihe ndị nwere oke faịba dịka ụfọdụ mkpụrụosisi dịka apụlụ, agwa, karọt, nakwa nke Bekee kpọrọ oat, na-akwụsị oke ịchị nsị nke Bekee kpọrọ "constipation" ma mee ka ahụ mmadụ dị mma.

Faịba na-eme ka afọ ju mmadụ, nke ga-eme ka ị ghara iri oke nri ga-eme ka ị dọrọ ka ọdọkọ.

Ndị ọkachamara na-adụ ọdụ iwetu aka n'iri ihe e ghere eghe, iwetu aka na nnu, nakwa iwetu aka na shuga.

Ihe ndị a ga-eme ka ị dị ndụ,... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Diet and Nutrition: Ihe ndị a ị na-etinye n'ọnụ nwereike igbu gị


Ịwọbi dị afọ 62 mana ọ gara mba Itali dịka nwaakwụkwọ

Ya bụ Iwobi bụ onye mbịambịa n'ala Itali si Naịjirịa mana oge ọ na-azọ ọkwa ọ nọ ugbua, akaraokwu ya bụ "Kwụsị mwakpo" nke na-atụ ndị mbịambịa aka.

Iwobi kwuru na agaghị emepe ụzọ nye mmadụ niile, na e kwesiri ịkwanyere oke ala ugwu.

N'okwu ya: "Esi m Naịjirịa, ama m etu ihe dị, pasentị iri ndị pụrụ ịga mba Itali na-agba ọsọ agha, ndị ọzọ abụghị ya."

Nhọpụta ya kpalitere ọtụtụ ajụjụ n'ọnụ ndị mmadụ etu onye mbịambịa ga-esi nọrọ n'otu pati na-achụ ndị mbịambịa.

Nke a bụ ka onye ọgba bọọlụ na mba Itali bụ Balotelli gara n'igwe okwu ọgbara ọhụrụ instagram ya chetara Iwobi na-agbanyeghi na-ahọpụtara ya, na ọ ka bụ onye isiojii.

Balotelli kwuru na ọ bụ ihe ihere ka ọ bụ.

Mana Iwobi site namkparịtaụka ya na ndị mgbasaozi dị n'Italy nwere, ọ zaraọnụ ya kwuo na ọ bụ iji kwanyere iwu oke ala ugwu ka o ji nọrọ na pati ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Italy: Iwobi akọwala ihe o jiri nọrọ otu pati ya


Ọ bụ Eze Charles Iroegbu nwe ụlọọrụ ụgbọala 'All States Mass Transit'

Ọgọ ya nwoke bụ Chibuzo Ekenze bụ onye gwara BBC nke a na nso nso a.

Mana Ekenze ekwughị ma o nwere ụgwọ a kwụrụ tupu a gbapụta ha.

Obodo na-edebu jiji n'Umuezi Nguru, dị n'Aboh Mbaise, Imo steeti,  dika ndị ntọ tọọrọ Eze obodo ahụ bụ Eze Charles Ndụbuisi Iroegbu na mmadụ isii ndị ọzọ gụnyere ndị obi ya n'abalị n'abalị Tuzde(6/4/2021).

 Ndị ntọ atọọrọla  Eze, ndị nze ya na mmadụ anọ ndị ọzọ

A tọọrọ ndị a dịka ha si Mbanọ ebe ha gara agbamnkwụ na-alọta.

Ọgọ Eze Iroegbu bụ Maazị Chibuzo Ekenze gwara BBC Igbo na ọ bụ mmadụ asaa ka ndị omekome ahụ tọrọ gụnyere "Eze Iroegbu, ọkparanne ya, nwanne papa, ndị nze abụọ, na ndị ntoroọbịa na-eso eze abụọ."

Ekenze gbara ama na ọ bụ "Ha nọ n'ime ụgbọala abụọ (hummer bus nakwa obere ụgbọala ọzọ) si agbamakwụkwọ omenala enyi Eze na-ala, ka ndị bu egbe nọchiri ha, "ma yigharị ebe ha na-aga ka ọdachi ahụ mere.

"Ha kwapụrụ ọkwọụgbọala bu eze, ọkwọụgbọala ha nọchie, ha jirizie ụgbọala nke ha nwere duru ha gbawara."

Ekenze kwuru na kemgbe ya bụ ihe mere, o nwebeghị onye kpọrọ ezinaụlọ ha nye ha ozi ọbụla maka ndị atọọrọ.

O kwuru na mbọ niile ha gbara inweta ndị ahụ atọọrọ n'ekwentị amịtaghị mkpụrụ dịka akara ekwentị ha anaghị aga aga.

Ikenze kwuru na ha ewegharala ndị uweojii nakwa ndị ọnụ na-eru n'okwu mkpesa maka ihe mere.

Ọ gara n'ihu kwuo na ndị Umuezi Nguru Aboh Mbaise chị obi ha n'aka.

"Onye ọbụla nọpụrụ ka ebe ndị mmadụ nwuru."

Oge BBC Igbo kpọrọ ọnụ na-ekwuru ndị uweojii Imo steeti bụ Orlando Ikeokwu, ekwenti ya agaghị aga.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Imo state news: Ndị ntọ tọọrọ Eze, ndị nze ya na mmadụ anọ ndị ọzọ, atọhapụla ha


Ọ bụ ajụjụ a ka ọtụtụ mmadụ kpụ n'ọnụ dịka akụkọ sị na otu nwaanyị na nwanne ya nwoke na-azọ onye ga-eli nna ha.

Onyeisioche okpuruọchịchị Afikpo North bụ Obiageri Oko Enyim na nwanne ya nwoke bụ Ogbonnia Oko Enyim na-ama aka onye ga-eli nna ha nwụrụ.

Nna ha bụ Simon Oko Enyim nwụrụ n'ụbọchị 25 nke ọnwa Febụwarị afọ

Ọ bụghị otu nne mụrụ ha abụọ kama ọ bụ otu nna jikọtara ha abụọ.

Gịnị butere esemokwu a?

Ogbonnia Oko Enyim bụbu onyeisioche okpuruọchịchị Afikpo North nke Ebonyi Steetị

A maghị kpọmkwem ebe mmiri si baa n'opi ụgbọghọrọ mana Ogbonnia gwara BBC Igbo na kamgbe a na-apụrụ ya ikike ịzọ ọkwa okpuruọchịchị Afikpo North ma nye ya Obiageri na ha abụọ adịghịzi na mma.

Kama na nke ahụ apụtaghị na nwaanyị ga-abịa na-azọsị nwoke onye ga-eli nna ha na o nweghi ebe nke ahụ na-eme n'ala Igbo.

O boro gọọmentị Ebonyi Steetị ebubo maka ịkwado Obiageri bụ ihe nyere ya ikike dịka nwaanyị ịna-azọ onye ga-eli nna ha.

Ogbonnia sị na o mechara lie nna ha n'ụbọchị 8 nke ọnwa Eprelụ na-agbanyeghi esemokwu a dị n'olili ya.

Obiageri Oko Enyim bụ onyeisioche okpuruọchịchị Afikpo North ugbua

Mana nwada Obiageri gwara BBC Igbo na nwanne ya nwoke achọghị ịkpọkọta ezinaụlọ ha ọnụ dịka diọkpara ọ bụ.

Na Ogbonnia hiwere olili nna ha na-emeghi ka ụmụnne ndị nwoke kpaa maka ya ka ọfọdụzie ha nwa bụ ndị nwaanyị.

Mgbe a jụrụ ya ma ọ bụ eziokwu na ọ bụ ya tinyere ụbọchị olili nna ya, Obiageri sị na ọ bụghị hiwere ụbọchị kama na ọ bụ ndị nze nke nna bụ otu n'ime ha hiwere n'ụbọchị 8 nke ọnwa Mee, afọ 2021.

Obiageri sị na ọ rịọla nwanne nwoke ka ha meeudo iji hụ na e liri nna ha mana ọ jụrụ ịnabata arịrịọ ọ rịọrọ ya.

Ọ sị dịka ọ dị ugbua na e libeghi nna na ozu ya ka na n'ụlọozu rue ụbọchị 8 nke ọnwa Mee a ga-eli ya dịka ezinaụlọ na ndị obodo ji nwee nkwerịkọta.

Ọ sị na ebubo Ogbonnia na-ebo gọọmentị Ebonyi maka ịdọnyere ya ukwu bụ asị maka na gọọmentị gwara Ogbonnia ka ya na ezinaụlọ ya mee udo.

Kedụ ihe omenala Igbo kwuru banyere ya?

Maazị Chigozie Nnabuihe bụ ọkammụta n'asụsụ nakwa omenala Igbo sị na ọ bụghị omenala... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Igbo burial rites: Ihe mere nwaanyị anaghị eli ozu n'ala Igbo


Ọ bụ odekwụkwọ gọọmentị etiti bụ Boss Mustapha kwupụtara nke a dịka nzukọ ndịisi ọchịchị na-achọ ịmalite taa.

End of Twitter post, 1

Gambari ga-anọchi anya Abba Kyari bụ onye ji ọkwa a ruo mgba ọ nwụrụ n'ụbọchị 17 Eprelụ afọ 2020 n'ihi coronavirus.

Dịka ọ dị ugbua, Gambari amalitela ọrụ dịka ọ n'ime nzukọ ndịisi ọchịchị gọọmentị na-eme taa.

Ibrahim Gambari amalitela ọrụ dịka ọ nọ n'ime nzukọ ndịisi ọchịchị Naịjirịa

Gambari dịka ọ nọ n'ime nzukọ ndịisi ọchịchị Naịjirịa

Nke a mere ka aha nwoke a malite iwu na soshal midia gbaa gburugburu, ha na-ajụ onye bụ Gambari.

Ibrahim Gambari bụbụ Mịnịsta na-ahụ maka ijhhe na-eme na mba ndị ọzọ site n'afọ 1984 rue afọ 85

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ibrahim Gambari: Ihe i kwesịrị ịma maka onyeisi ọrụ Buhari ọhụrụ


Ọ bụghị nwoke kọrọ akụkọ a nọ n'ime foto a

Mana ọ bụghị ihe a ma ama ma nwoke kwuputa ihe ọ gabigara n'ihi mwakpo n'ụlọ.

Mwakpo maọbụ mmegbu n'ụlọ metụtara ụmụ nwoke dịka akụkọ anaghị eji ntị anụ nke mere na ụmụ nwoke na-agabiga ya anaghị ekwuputa ya.

Otu nwoke si mba Yukrane n'achọghị ka ekwuputa onye ọ bụ kọrọ BBC akụkọ ya.

Lee ihe ọ gwara anyị nakwa ndụmọdụ anyị na nwetara n'aka ndị ọkachamara n'etu ị ga-esi chọpụta njirimara mwakpo n'ụlọ.

Etu o si bido

A maghị m ma ndị enyi m aghọtara ihe na-eme. Ihe niile dị ka ọ dị mma: anyị na-atọ, anyị nwere ego, nwee enyi. Anyị gakọrọ ọtụtụ njem ọnụ.

Egwu anaghị atụ m mgbe anyị na-aga njem, o nweghi ihe ọ na-eme m. Ụjọ na-abịa mgbe sọsọ anyị nọrọ n'onwe anyị.

O tebeghi aka m chọpụtara na nwunye m ochie na-awakpo m n'ime afọ iri.

Ira bụ nwaanyị mbụ m. Anyị zutere onwe anyị mgbe anyị dị n'afọ iri abụọ, ọ bụ ya jụrụ m ọyị.

Nne m na nna m gwara m na m ga-apụ n'ụlọ ngwangwa ma ọ bụrụ na m mmalite ịyị onye ọbụla ọyị. N'ime otu ụbọchị ma ezinaụlọ ma ebe obibi efunarị m.

O mere ka ụjọ banye m. Sọsọ mgbe m dokọrọ ego ruru ọnụ tupu e nweem ike ịyị onye ọbụla.

'A tọrọ m atọ'

O nwere mgbe m chọrọ ị ga mba ofesi maka ọrụ m. Ụjọ Ira ịgbala hụ m ji m, m were si ya soro m.

Ọ jụrụ mana o mechara kweta. Mgbe ahụ ka o bidoro.

M na-arụsi ọrụ ike chọọ ezumike mana ọ chọrọ ka anyị nwee mmekọ ahụ. E kwere m ugboro abụọ ma sị ya n'achọrọ m ezumike mana ọ ga-asị m "achọrọ m ya, ị ga-enye m ya, o teela aka m ji eche gị".

Mgbe ahụ o tie m ihe, o nweghi ihe m ga-ekwu. Ọ ga-eji mbọ kawa m ahụ rue mgbe ọbara ga-agbapụta, kụọ m ọkpọ.

Ọ gaghị-akakasị m ihu, sọsọ ebe m nwereikpe ịkpuchi dịka azụ m, aka m nakwa obi m.

O nweghi ihe m menwuru n'ihi na ekwenyeghị m n'iti nwaanyị ihe.

'A nwara m ịpụ mana enweghị m ike ya'

A laghachiri m be nne m na nna m, achọzịghị m iji anya ahụ Ira. Mana mpụta na ya bụ ọyị riri m ọtụtụ afọ.

Mgbe anyị ga-alụ ọgụ, m ga-agbanyụ ekwentị m zoo; mana ọ ga-abịa nọrọ n'akụkụ ụzọ na-arịọ m na ihe niile ga-adị mma.

M mechaa lakwuru ya. A na m atụ ụjọ ị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nwunye m wakporo m n'ime afọ iri - Nwoke a wakporo


Ọ bụghị onye ọbụla kwenyere na Valentine

Ebe ndị ọzọ na-enye onyinye gụnyere ego, ihe nracha chọkọleti, flawa, ịkpọ ndị ọ dị ha n'obi apụ nlegharị anya na ihe ndị ọzọ, ndị nke a anaghị achọ iji ntị anụ maka 'Valentine' cha cha.

Nye ndị ahụ, ịhụ ebe ndị mmadụ na-enye onwe ha onyinye etu a nakwa ịhụ ebe ndị mmadụ na-eyikarị uwe na-acha ọbara ọbara nakwa/maọbụ nke ọcha agagharị (Kedụ onye kwudiri na ọ bụ agwa a ka ndị mmadụ ga na-eyi ụbọchị ahụ?) agbasaghị ha.

Mana gịnị mere e ji nwee ụfọdụ ndị ọ naghị amasị isonye n'emume a?

1) N'ihi ụdịrị ụka ha na-aga:

Maka nkwenye na mkpebi ụfọdụ ndị na-aga ụka, ha anaghị ekwe enwe aṅụrị emume ụbọchị Valentine.

N'ụka ndị ahụ, ha na-ahụta ya dịka ụbọchị 'akwamiko'; nke ha na-akọwa na akwụkwọ nsọ na-ekwu sị gbanarị.

Ha na-ahụta ya na ndị mmadụ (ọkachasị ndị agbabeghi akwụkwọ) na-eji n'ihi onyinye ha nyere ibe ha emetọsị onwe ha.

Ọmụmaatụ ụdịrị ụka a bụ ndị Ama Jehovah, bụ ndị na-ekwu na emume ndị a gụnyere ma ụbọchị ncheta ọmụmụ Kraịst bụ emume ndị ọgọmmụọ.

2) N'ihi enweghi 'ọdị gị n'obi':

Ụfọdụ ndị achọghị ịma na e nwere ihe dị ka ụbọchị Valentine n'ihi na ha na-eche na ha enweghi onye ha ga-egosi ịhụnanya.

Ha dị ihe Bekee na-akpọ 'single' ụfọdụ dịkwa 'single and searching', mana ha amaghị na ị nwekwara ike igosi ma nne na nna gị na ndị ọzọ ị hụrụ n'anya ịhụnanya, na ọ bụghị naanị ọdị gị n'obi.

Ndị ahụ na-ahụta ụbọchị Valentine dịka ụbọchị nkịtị chi fotere ka ụbọchị ndị ọzọ; ha achọghị ịma ihe mere a ga-eji kewapụta otu ụbọchị maka ngosi ịhụnanya.

Ụfọdụ bụkwa ndi enwebeghi onye gositụrụla ha ịhụnanya n'ụbọchị Valentine ọbụla.

3) N'ihi ọzụzụ ha:

N'ihi etu e si zụlite ụfọdụ ndị, emume dị ka nke a e ji egosi ịhụnanya anaghị amasị ha.

Ụfọdụ bụ ndị a dọrọ aka na ntị oge ha na-etolite ịsị ha na 'mmekọrịta na nnọkọrịta nwoke na nwaanyị adịghị mma'.

Ụfọdụ bụ ndị a gwara na nwoke na nwaanyị anaghị abụ enyi.

Ụdịrị ndị dị etu a anaghị eji ụbọchị dị etu a kpọrọ ihe n'ihi na a zụnyeghị ha ụdịrị omume ahụ n'ahụ.

4) N'ihi na ịhụnanya agwọọla ha ara:

Ụfọdụ ndị 'adapụla... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Valentine's Day Meaning: Ihe mere ụfọdụ anaghị eji Valentine's Day kpọrọ ihe


Ọ bụrụ na ọ dị ndụ taa, Florence Onyebuchi Emecheta bụ odeakwụkwọ ndị Igbo ji eme ọnụ gaara adị afọ 75 taa.

Nke a mere ka ndị Google see ya n'ihe ha kpọrọ "doodle", iji kwanyere ya ugwu ma chetara ndị mmadụ maka ya.

Emecheta dere akwụkwọ ndị na-ahụ maka agụmakwụkwọ Naịjirịa tinyere na Kụrikulum, mere ka e jiri ya na-agụ "Literature" n'ụlọakwụkwọ.

O kwuru etu o si na-ege akụkọ ndị mama nnukwu ya na-akọ mgbe ọ na-eto, ma kwuo na ọtụtụ akwụkwọ o dere bụ etu ihe si mee na ndụ ya.

Ụdịrị akwụkwọ o dere

Akwụkwọ mbụ ya bụ "In the Ditch" nke e biputere n'afọ 1972.

Ndị ọzọ gụnyere "Second Class Citizen" (Ị kwesịrị ịma nke a), ndị nke o dere maka ihe ụmụnwaanyị na-agabiga bụ "The Bride Price", "The Slave Girl", "The Joys of Motherhood" (ọzọ ị kwesịrị ịma).

O dekwara "Gwendolen", "Kehinde" nakwa "The New Tribe" bụ nke o biputere ikpeazụ n'afọ 2000.

O dere maka Biafra na "Destination Biafra"; o dere ya n'afọ 1982, ma dekwaa maka ọchịchị ndị Yurop si chịa mpaghara Afrịka nke ọ kpọrọ "The Rape of Shavi".

O dekwara nke ụmụaka gụnyere "Nowhere to Play" na "The Moonlight Bride".

Ihe ị kwesịrị ịma maka Buchi Emecheta

Ndị Igbo ọzọ Google serela n'ụbọchị ncheta ọmụmụ ha gụnyere Flora Nwapa, Chinua Achebe, Sam Okwaraji nakwa Stephen Okechukwu Keshi.

Ha mere nke Achebe n'ụbọchị 16 nke Nọvemba 2017, nke Nwapa n'ụbọchị 13 nke ọnwa Jenụwarị 2017, nke Okwaraji n'ụbọchị 19 nke ọnwa Mee 2019, ma mekwaa nke Keshi n'ụbọchị 23 nke ọnwa Jenụwarị 2018.

Cheta na ha mekwaara Christy Essien-Igbokwe nke ya ụbọchị 11 nke ọnwa Nọvemba 2018.

Ihe nkiri a gbasara Killiwee Nwachukwu bụ nwaafọ Igbo a na-anụ aha ya ga-amasị gị:

Killiwee Nwachukwu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Buchi Emecheta Books: Gịnị ka ị ma maka nwaafọ Igbo ji aba mba?


Ọ dị mma mmadụ inweta onwe ya n'ihi na ogbu opi na-ehicha imi, mana onye ara kwesịrị iji uche ya.

Ọtụtụ ihe ị na-eme kwa ụbọchị, izu, maọbụ ọnwa iji nweta onwe gị nwere ike ịbawa gị ọgaraanya maọbụ gpapeere gị ụzọ ime ihe na-atụ n'anya ma ọ bụrụ ma ị tụlee ya.

Ihe dị ka achịcha Bekee a na-efe anụ na ihe ndị ọzọ nke a na-akpọ "Pizza", so n'ọkụ na-eri ego

BBC Igbo jụrụ ndị mmadụ na-eso anyị na Facebook ajụjụ ihe ha na-atụnye ego iji mee onwe ha obiụtọ na ihe ọ na-eri ha n'izu.

Ọtụtụ kwuru na ihe na-amasị ha gụnyere ịṅụ manya 'beer', mmanya ọtọbịrịbịrị, nkwọbi, azụ ndụ amịrị amị, 'data' e ji aga n'ịntanetị nakwa ego e ji akpọ ekwentị.

Ndị ọzọ gụnyere mịchacha mịchacha jụrụ oyi (ice cream), 'pizza,' anụ ọkụkọ, abacha, ịgba chacha (sport betting) nakwa ịga sịnịma wdg.

Michacha michacha na-eri ụmụ ogoli ego

Ihe ndị ụmụnwoke kwuru gosiri na ọtụtụ n'ime ha na-etinye ego na nkwobi, mmanya na ihe oriri ndị ọzọ, ebe ụmụnwaanyị na-etinye ego n'akpụkpọụkwụ, akwa nakwa ịkpa isi.

Anyị gbakọrọ ihe mmadụ ole na ole n'ime ha na-atụnye n'ịtụ ndụ mmanụ n'otu izuụka inweta ihe ọ na-eri ha n'ọnwa, n'afọ nakwa ihe ọ ga-eri ha n'afọ iri.

Mịchacha mịchacha njụoyi nwere "grade" nke bụ na ị chọọ nke "ga-akpọfe gị", ị ga-akwụ ego gbalitere agbalite

Mazi Ezenwa Don kwuru na nkwọbi na ụgba na ihe ndị so ya na-efu ya puku naịra ise kwa izu.

Nke a pụtara puku naịra iri abụọ (N20,000) n'ọnwa, puku narị abụọ na puku iri anọ (N240,000) n'afọ nakwa nde naịra abụọ, puku narị anọ (N2,400,000) n'afọ iri.

Ezenwa mụbaa ego a ugboro abụọ, ọ ga-eji ya rụọ ụlọala nwere ọnụ ụlọ atọ ma ọ bụ anọ.

Lee etu ọ ga-esi mee nke a n'ime akụkọ a : I nwere ala? Lee ihe ọ ga-eri gị ịrụ ụlọ aka gị

Blessing Adannaya kwuru na "ana m eji ego m azụ data" ma kwukwa na ọ na-eri ya puku naịra atọ na narị ise (N3,500).

Anụ e ji ose na alibasa gwọọ na-atọwa ntị

Ihe nke a pụtara bụ na n'otu ọnwa, Adannaya na-atụnye puku iri na anọ (14,000) tụnye puku narị na puku iri isii na asatọ (N168,000) n'otu afọ, ebe ọ ga-eri ya otu nde naịra na puku narị isii na iri... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe iri ị ga-eme iji chekwatụ ego gị maka ọdịnihu


Ọ sị na ọ bụ Ahmed Bola Tinubu, onyendu ha n'All Progressives Congress (APC) bụ onye dowere ya na ya bụ ọnọdụ.

Kalu sị na ọ bụ makana Tinubu na-atụ egwu na ya ga-apụta ịzọsa ya ọkwa onyeisiala n'afọ 2023.

Ọ sị na ndị ajọ mmadụ na pati ha bụ APC jere mebie aha ya n'agbanyeghị ahụhụ niile na aja ọ chụụrụ ha.

Kalu bụ onye gwara ụlọntakụkọ AlJazeera Naịjirịa nke a n'ụlọmkpọrọ ebe ọ nọ nke dị na Kuje, n'Abuja, kpọrọ Tinubu aha hoo haa dịka onye bụ nsogbu ya.

Ọ sị na Tinubu ma na ya bụ "anya ndị ọwụwa anyanwụ" nke bụ na ọ na-atụ ya egwu maka imeri ya na ya bụ ntuliaka onyeisiala nke afọ 2023.

PDP amapụtala ezi n'iwe

Dịka otu PDP n'Imo steeti kpọrọ ekwo nkụ na ha ga na-eme ngagharịiwe ruo mgbe enyehachịrị ha ọchịchị, ndị otu ha n'Abuja eburula ngagharịiwe gaa ngalaba European Union na African Union ebe a nabatara ha.

Ya bụ ngagharịiwe malitere n'elekere iri nke ụtụtụ Tuesday.

Omar al-Bashir nwereike ịga mkpọrọ ọzọ

Ndịisi ọchịchị mba Sudan akpọfeela Omar al-Bashir bụbu onyeisiala ha n'aka ụlọikpe mbaụwa bụ International Criminal Court.

Ebe ahụ ka a ga-ekpe ya ikpe ọchụ, mkpagbu nakwa imebi iwu agha n'ọgbaghara dakwasịrị mba ahụ n'afọ 2003.

Ọkụ ọgbụgba n'akụkọ Ọdọugboelu Sam Mbakwe

Ndị ọrụ Federal Airport Authority nke Nigeria ekwuola maka ọkụ gbara n'ọhịa n'akụkụ ọdọugbọele Sam Mbakwe dị n'Owerri, Imo steeti.

Dịka ha kwuru na ya bụ ọkụ emetutaghị ọrụ ha, ha rịọrọ ndị bịketere ya bụ ọdọugboelu ka ha kpachara anya maka itinye ọkụ n'ọhịa ọkachasị n'ụgụrụ a.

Ọkaibe asọmpi ụmụnwaanyị

Echi bụ Wenezde ka a ga-akpọpụta aha ndị ga-azọ ọkwa nturuugo Ụmụnwaanyị ọkaibe n'egwu bọọlụ nke ndị BBC na-ahazi.

A ga-akpọpụta aha otu onye n'ime mmadụ ise ga-azọ ya bụ ọkwa n'ụbọchị abụọ nke ọnwa Maachị 2020.

Ndị Boko Haram atọhapụrụ

Ndịagha Naịjirịa tọhapụkwara ndị Boko Haram chegharịrị echegharị n'ọnwa Nọvemba 2019

Gọọmentị Borno steeti ekwuola na ndị agha Naijirịa atọhapụla ndị Boko Haram chegharịri echegharị ruru otu puku na narị anọ.

Kọmishona mgbasa ozi na Borno steeti bụ Babakura Jato sị kama na ọ bụghị ha niile... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Orji Uzor Kalu: 'Aka Tinubu dị na mkpọrọ a tụrụ m'


Ọchịagha Sanị Abacha chịrị Naịjirịa malite n'afọ 2003 ruo 2008

Mana ruo taa, mba dị icheiche na-ezitere Naịjirịa nde kwuru nde ego bụ nke a na-ekwu na Abacha zupuru oge ọ bụ onyeisiala.

Malite mgbe Olusegun Obasanjo bụ onyeisiala, ruo oge nke Umar Yar'Adua, ruo n'aka Goodluck Jonathan wee ruo n'oge ugbua, ego Abacha ka na-abatara Naịjirịa.

Ọtụtụ mmadụ na-ekwu, n'ụzọ ịkpa ọchị, na ọ bụ Abacha bụ otu onye larala mmụọ ma si n'ala mmụọ na-enyere Naịjirịa aka.

Gịnị mere ego Abacha a anaghị agwụ agwụ?

Atụmatụ 'Trader Moni' bụkwa otu ihe gọọmentị kwuru e ji ego Abacha mee

Ha dị ụzọ ihe atọ mere o ji dị ka ego Abacha zupụrụ na Naịjirịa anaghị agwụ agwụ.

Chidi Lemchi bụ onye ọkachamara n'okwu banyere akụnụba nke bekee kpọrọ 'economist'.

Ihe atọ ndị gụnyere:

1) Ego ka nkụ: Lemchi kwuru na ego Abacha zupụrụ na Naịjirịa bụ atụrụ taba.

Ọbụghị n'otu ụlọakụ nke ọ na-abụ n'otu mba ka o zoro ego ndị ahụ.

Ọ jụrụ sị, "a chọpụta nke o zoro n'ụlọakụ Sizaland, kedu maka nke dị na Briten?

"Ị chọta nke Briten, ị chọtala ndị o zoro n'Amerịka?"

Dịka ngalaba mba ụwa na-ahụ maka mgbochi nrụrụaka bụ 'Transparency International' si depụta n'oge gara aga, a na-ele anya na ego Abacha zupuru na Naịjirịa bụ ihe dịka otu ijeri dọla ruo ijeri dọla ise ($1b - $5b)

2) Usoro e si eweghachi ego a adịghị mfe: Dịka Igbo si atụ n'ilu, ikunye enwe mmiri dị mfe mana ịnata ya iko adịghị mfe.

Ọtụtụ ego ndị ahụ bụ n'ụlọakụ dị na mba ofesi ka ọ dị

Usoro a ga-agafe tupu mba ọbụla ekweta inyeghachi naịjirịa ụfọdụ ego ndị ahụ abụghị egwu a chị ụtaba n'aka agba.

Ọzọkwa bụ na o nwere ụfọdụ ihe ndị ọchịchị mba ndị ahụ na-atụ anya n'aka ndị ọchịchị Naịjirịa tupu ha ekwe inye ha ya bụ ego.

Ihe ndị a gụnyere: Etu e si asọpụrụ ikike dịịrị onye bụ nke Bekee kpọrọ 'human rights', ihe a ga-eji ego ndị ahụ mee, dịrị gawazie.

Akwa mmiri Naịja nke abụọ so na ihe gọọmentị kwuru a ga-eji ego Abacha nke a wee rụọ

3) Nrụrụaka: Lemchi kọwakwara na nrụrụaka bụ ihe ọzọ na-egbochi ego niile e kwuru na Abacha zupuru ịlọghachi Naịjirịa.

O kwuru sị: "Ndị ụlọakụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Abacha Loot: Ihe mere ego Abacha bupuru ji bụrụ agwụ agwụ


Ọgwụ mgbochi ịtụrụ ime mere nwaada Vanessa Centeno ịwa, obere ihe ka isi ya tọ na ya

Mana oge ndịọrụ ahụike gwara ya ihe kpatara ụdị ihe a, ọ gbagwojuru ya anya karịa.

N'afọ 2019, Vanessa bụ onye na-arụ ọrụ n'obodo Boston, malitere ịṅụ ọgwụ 'contraceptive' iji gbochie ịtụrụ ime.

Nde kwuru nde ụmụnwaanyị na-ṅụ ọgwụ a n'akụkụ ụwa niile.

Mana ọgwụ a kpatara ọbara mkpụkọ na ngụgụ Vanessa nke mere ka ndụ ya gbanwee kpamkpam.

Ụjọ jidere m, e che m na m na-enwe obi nkoropu

Obi ịcha ọkụ maọbụ igbu mgbu so n'ihe e ji ama onye nwere ọnọdụ ọbara mkpụkọ na ngụgụ

Vanessa kwuru sị: "Ka m na-agbago elu otu ụbọchị, enwekwaghị m ike ikute ume nke ọma."

"Ụdị ihe a emetubeghị m ebe m na-agba mbọ niile m nwere ike iji kute ume"

Mana Vanessa mechara gbalịa gaa ụlọọgwụ ebe e nyere ya ihe ga-enyere ya aka ikute ume.

"Echere m na m dị ime ejima anọ, mana ejima isii ka m mụrụ" - Thelma Chiaka

Nnyocha gosiri na e nwere ihe kpụkọrọ n'akụkụ ngụgụ ya, mana ha chere na ọ bụ 'pneumonia'.

Mana ka otu ọnwa gachara, iku ume Vanessa kawanyere njọ nke mere ka e ziga ya na nnukwu ụlọọgwụ.

Ebe ahụ ka nnyocha gosiri na ọbara kpụkọrọ na ngụgụ ya.

Vanessa kwuru na dọkịta gwara ya na "ihe kpatara ọbara mkpụkọ ahụ bụ ọgwụ 'contraceptive' m malitere ịṅụ n'ihi na onweghị ihe ọhụrụ ọzọ m tinyere n'ahụ m."

"Ha gwara m na ọ bụrụ na chekwuru ka otu ụbọchị gafee tupu m bịa ụlọọgwụ, ihe gaara akawanye njọ."

Kedụ etu ọbara mkpụkọ si emetụta ụmụnwaanyị na-aṅụ ọgwụ 'contraceptive'?

Na mpaghara Europe, Australia na New Zealand, ịṅụ ọgwụ bụ ụzọ ọtụtụ ụmụnwaanyị ji egbochi ịtụrụ ime.

Ọ na-ara ahụ tupu ihe dị otu a emee.

Nnyocha nke ngalaba 'National Health Service' mere na mba UK gosiri na ọ bụ naanị ụmụnwaanyị iri na abụọ n'ime puku iri na-aṅụ ọgwụ 'contraceptive' nwere ike inwe ọbara mkpụkọ n'ime otu afọ.

Ndị NHS nyere ndụmọdụ ka mmadụ jụọ dọkịta ya maka ihe ọbụla gbagwojuru ya anya.

Ihe ị kwesiri ị ma maka akpụ ori nwa.

N'ụwa niile, ihe karịrị ụmụnwaanyị otu narị nde na iri ise (150 million) na-aṅụ ọgwụ 'contraceptive' iji gbochie afọ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Birth Control: Etu ọgwụ 'contraceptives' si chọọ idula m mmụọ


Ọkammụta Nnenna Oti nwetara nzere 'First Class' na mahadum 'University of Nigeria Nsukka'

Oti, onye meriri na ntuliaka ahụ e mere na nsonso a ji akara 75.5 merie onye na-esote ya bụ ọkammutụta Ikechukwu, onye nwetara akara 69.7 na ntuliaka ahụ nke a dị mmadụ asaa were zọọ.

Pro-chancelor Mahadum ahụ Ọkammụta John Offem kwuru na mmadụ iri abụọ na ịdọlu debara aha ha maka ịzọ ọkwa ahụ, mana mmadụ asaa bụ ndị a họpụtara maka ịzọ ọkwa ahụ.

Oti ga-anọchie anya onye nke na apụapụ bụ ọkammụta Francis Eze.

Ihe i kwesiri ịma maka nwaanyị mbụ na-abụ onyeisi Mahadum 'Federal University of Technology'

Odoziakụ Oti bụ nwaanyi mbụ ruru ogogo onyeisi mahadum FUTO nwere ọtụtụ nzere nakwa nturu ugo, bụ ọkammụta na ngalaba agụmakwụkwọ  na-ahụ maka aja na nchekwa ogbe ọnatarachi(Soil and Environmental Science).

O nwetara nzere agụmakwụkwọ nke mbụ ya dika ọkaibe na ngalaba agụmakwụkwọ  'Soil Science' na Mahadum 'University of Nigeria Nsukka(UNN).

O nwekwara nzere nke abụọ ya na mahadum UNN.

Dika azụ eru ala na mmụta , ọ zọpụrụ njem agụmakwụkwọ n´ụlọakwụkwọ 'Catholic University Leuven', nke mba Belgium, ebe ọ nọrọ gụọ maka" irrigation engineering".Ọkammụta Oti amarala nke ekwe na-akụ na ngalaba agụmakwụkwọ,mmụta na ụkpụrụ ọchịchị ụlọakwụkwọ tinyekwara nke mba ofesi kemgbe afọ iri atọ na anọ.

O deela ihe karịrị akwụkwọ iri isi na ise, kuzie n' ọgbakọ pụrụ iche iri anọ na ọtụtụ ndị ọzọ.

A na-eto nwaanyi akịdị na nke ọ gwọrọ , ya agwọta ọzọ, ngwa lee ntuweugo dị iche iche e tuwere ya:

Dr Nnannaya Oti bụ di ya ebe chineke ji ụmụ atọ gozie ha.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

FUTO new VC: Ihe i kwesiri ịma maka Prof Nnenna Oti, nwaanyị mbụ e mere onyeisi Mahadum 'Federal University of Technology Owerri'


Ọkpụ goolu atọ chara acha ka ndị akwa ọbara ọbara ji pịwaa ndị akwa anụnụ anụnụ ọnụ ka ụdara.

Tupu asọmpi a ebido, onye ọbụla nọ na-ekwu na ọgụ ahụ ga-aka aka.

Mana ngwangwa egwu malitere Liverpool gosiri ihe ha ji bụrụ di na-alụ ndị Man City.

Naanị nkeji asaa ka o were Fabinho iji were 'shot' dịka egbeigwe gbawaa neetị ndị Man City.

O teghi aka Mohammed Salah mezuo ya abụọ na nkeji 13.

Mohammed Salah nyere goolu nke abụọ

Man City malitere ịgba lịkalịka ka ndi mmiri na-eri mana nke ahụ amịtaghị mkpụrụ.

Mkpu niile ha tiri ka igwe VAR nye ha penariti oge bọọlụ kụrụ Alexander-Arnold n'aka dara n'ala aja.

N'agba nke abụọ, Mane mezuru ya goolu atọ nke mere ka ndị Man City tọkịrị.

Ka ọ dị ugbua

Nke a pụtara na Liverpool jizi akara itoolu agafe Man City na tebulu EPL.

Man City bụzị ndị nke anọ.

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

'Agaghị m agbatịnwu aka m mana a ga m agbatịnwu ụbụrụ m'

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Liverpool vs Manchester City: Liverpool apịwaala Man City ọnụ ka ụdara ụgụrụ


Ọkụ a gbara bụ nke kachasị na South Korea kemgbe afọ iri

Ana eche na ọkụ ọgbụgba bidoro na ebe ana ahụ maka ndị aga enete anya ngwa ngwa a na-akpọ emergency room na Sejong Hospital, bụ ebe ọka mmụta maka ọrịa ọbi.

Ihe ruru mmadụ nari abụọ nọ na ime ụlọ ọgwụ a na ụlọ ebe ana enete ndị okenya n'nọdebe ya mgbe ọkụ a bidoro.

Ndị na gbanyụ ọkụ bupuru mmadụ a niile.

Ihe a bụ ọchachasị na ọkụ gbara na South Korea na afọ iri gra aga. Ana tụ anya na ọgụ mmadụ nwụrụ ga a ri enu.

Ndị na gbanyụ ọkụ gwara Yonhap news agency na ọ anwụrụ gbụrụ ndị a nwụrụ.

Ụtụtụ mmadụ meruru nnụkwụ ahụ.

Onyer isi ndị ọrụ ha bụ ịgbanyụ ọkụ Choi Man-woo gwara ndị nta akụkọ na amabeghi ihe kpatara ọkụ a.

"Ndị ihe metụtara si na ebe ana enete ndị okenya nakwa ụlọogwụ a. Onwere ndị na ime ha nwụrụ ka ebu ha eje ụlọọgwụ ọzọ," AFP si na Choi kwuru.

Ana eche na ọkụ ọgbụgba bidoro na ebe ana ahụ maka ndị aga enete anya ngwa ngwa

Pictures from the scene show the building engulfed by heavy grey smoke as well as patients being rescued.

Anwụrụ ọku gbụrụ ndị nwụrụ

Ọkụ a meturu ụlọ ebe ana enete ndị okenya n'nọdebe ụlọọgwụ ahụ

Ọkụ ogbugba mere ka ọ mere otu onwa mmadụ iri abụọ na itoolu nwụrụ na ọkụ gbara otu gym na mba ahụ

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọkụ bara na ụlọọgwụ agbagbuola mmadụ iri anọ na South Korea


Ọnwụ Igwe: Ihe kpatara ya

O kwetekwara na ndị a na-enyere ha aka na nyocha ha na-eme gbasara ya bụ mkpamkpa.

Amarizu kwuru na ha ezigala ndị ọrụ ha ka ha chekwa obodo ahụ maka igbochi ọdachi ọzọ.

N'ọnụ ya, ''Udo a dila na Ọgbozinne,ndị ọrụ anyị ka nọkwa ebe ahụ na-echekwa ndị mmadụ.

Gere ihe o kwuru n'uju ebe a:

Ọgbọzinne e derela dun - Ebere Amarizu

Na mbụ, Kọmishọna ndị uweojii n'Enugwu steeti bụ Danmallam Mohammed kwuru na a ka na-achọ ndị ọzọ e kwuru gburu Igwe ndị Ọgbọzinne.

Ndị ụweojii sị na ha jidere ndị a ekwuru gburu igwe site na nchọpụta ndị ụweojii nakwa otu nchekwa ndị ọzọ mere.

Kọmishọna Mohammed kpọputakwara aha onye ọzọ e kwuru so we gbuo ya bụ eze dika Emmanuel Ede si n'obodo Amede Ehamufu.

O kwuru na ha na-enyere ndị uweojii aka ịchọpụta ihe ndị ọzọ dị njọ ha na ndị otu ya na-eme.

N'ọnụ kọmishọna, ''Mmadụ abụọ a anyị nwuchiri agabuola nga maka mkpamkpa ha na-akpa n'obodo a mana kemgbe ha pụtara ha egbuola ihe ruru mmadụ ato ma meruo otu onye ahụ n'ọhia.''

Tupu anwụchie ndị a e kwuru gburu Igwe Ọgbọzinne, Mohammed kwere ndị igwe ndị ọzọ nkwa maka ịnye ezigbo nchekwa.

Ọ katọrọ ya bụ mkpamkpa ma rịọkwa ka ndị mmadụ ghara iji aka ha maa ndị mmadụ ma nsogbu pụta n'akụkụ ha.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ọnwụ bụ nnukwu ihe mgbawa obi

Mana olili nwaanyị anaghị abụcha otu ihe n'akụkụ dị icheiche n'ala Igbo.

Ọtụtụ oge, a na-enwekarị nrụrịtaụka gbasara ebe e kwesịrị ili nwaanyị; ọ bụ na be nna ya ka ọ bụ na be di ya.

Nrụrịtaụka a akawanyela njọ ọkachasị n'oge ugbua mgbe ndị ọgbara ọhụrụ na-ekwu na nwoke na nwaanyị bụ otu ihe.

Ha na-ekwu na ihe kwesịrị nwoke kwesịkwara nwaanyị, nke bụ na ọ bụrụ na a na-eli nwoke na be nna ya, o kwesịkwara ka e lie nwaanyị na be nna ya.

Mana kedụ etu ọ dị n'oge gboo?

N'oge gboo a na-ebula nwaanyị nwụrụ anwụ na be nna ya ga lie

Ọkammụta Chigozie Nnabuihe bụ onye nkuzi asụsụ na ọdịnala Igbo na Mahadum Legọs kọwara na oge gboo, ndị Igbo kwenyere na ebe e liri alọ mmadụ ka a ga-eli isi ya.

Alọ bụ ihe ndị Bekee na-akpọ 'placenta'. Ndị Igbo ụfọdụ na-akpọ ya uwo maọbụ ichi.

Cheta na a mụọ nwa ọhụrụ, a na-ewere alọ ya ga lie na mbara nna ya.

Nke a pụtara na a na-eli nwaanyị na be nna ya na-agbanyeghi na ọ lụọla di ma mụọ ụmụ.

Nnabuihe kwuru sị: "Mgbe nwaanyị gara ije di, ọpụtaghị na e rere ya ere dịka ohu. Ya mere na ọ nwụọ, a ga-ebulara ya ndị nwe ya."

Ụfọdụ kwenyere na e kwesịrị ili nwaanyị na be di ya, mana ndị ọzọ na-ekwu na ọ bụ na be nna ya ka e kwesịrị ili ya

"A na-eji ewu aga alụta nwaanyị, n'otu aka ahụ, a na-ejikwa ewu ebulara nwaanyị ndị nwe ya ma ọ nwụọ."

Oriaku Benedicta Nwokocha-Akuezi gwakwara anyị na oge gboo, "omenala ọtụtụ obodo n'ala Igbo bụ na isi nwaada anaghị atọ na mba, ọkachasị onye bụ isi ada na be nna ya."

Akuezi kwukwara na ebe ụfọdụ, ọ bụrụ na anaghị eme nwaanyị ọfụma na be di ya, ọ nwụọ, ndị mụrụ ya ga-abịa buru ozu ya laa.

Mgbe ụfọdụkwa, ọ bụrụ ajọ nwaanyị nke nyere ndị be di ya nnukwu nsogbu, oge ọ nwụrụ, ndị be di ya ga-akpọ ndị mụrụ ya ka ha bịa buru ya.

Ka ọ dị ugbua

Ọkammụta Nnabuihe kwuru na omenala ili nwaanyị ebe ọ lụrụ di bụ omenala bịara abịa, "ọbụghị omenala ọkpụ Igbo."

O kwuru sị: "Oge ụfọdụ, nwaanyị nwere ike rịọ ndị mụrụ ya ka ha kwe ka e lie ya na be di ya n'ihi na ya na ha na-ebi nke ọma."

"Mgbe ọ dị otu a, ọ dịịrị ndị mụrụ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Igbo Burial Rites: Ebee ka e kwesịrị ili nwunye mmadụ n'ala Igbo?


Ọnụ na-ekwuchitere gọvanọ Abia steeti bụ Onyebuchi Emenanka gwara BBC Igbo na ndị ọkwọụgbọala a buru nsogbu a ga-ekpesa n'aka onye nnọchiteanya okpuruọchịchị Umuahia-Sentalụ.

Electric Keke: Ụkọ mmanụ ụgbọala mere m ji arụ Keke - Ifeanyi

Emenanka kwuru na ya bụ ozi ga-esi n'aka onye ụlọomeiwu ahụ bụ Chinedum Orji ga-eruriri gọvanọ Okezie Ikpeazu ntị.

Mgbe anyị jụrụ ya maka mgbe ha ga-egbo mkpa ahụ, Emenanka kwuru na ọ gaghị ete aka.

Ụkọ ụgbọala Keke agwọwala ndị mmadụ n'ụzọ n'Abịa steeti

Otu nwaagbọghọ tụrụ arịrị ahụhụ ọ tara ụbọchị Mọnde maka ụkọ ndị na-anya ọgbatumtum 'Keke'.

O depụtara n'akara Twitter sị:

Ndị ọkwọ 'keke' kwuru na ndị agboro na-apụ ha ọtụtụ ego n'ike.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Keke operators: Ndị na-anya keke n'Umuahia na-eti mkpu maka oke nnapụ ego


Ọnụ na-ekwuru ndi uweojii na Steeti Abịa bu Godfrey Ogbonna gwara BBC na ha ka na-achọ ya bụ onye uweojii achọ n'ihi na onweghi onye ma ebe ọ gbagara.

Aha onye uweojii ahụ bụ Collins Apugo onye ji ọkwa Sajenti.

Ogbonna kwuru na "ya bu ihe mere n'eziokwu mana ka ọ dị ugbua, onwebeghi onye ma etu o si mee ganye mgbe anwuchiri onye uweojii kpara aru ahu".

Akụkọ BBC nụrụ kwuru na ụmụokorobia nọ nso mgbe ihe ahụ mere jiiri iwe suo ugboala onye uweojii ahụ ọkụ.

Nkea abughi izizi ihe dị otua na eme. N'ọnwa Ọktoba afọ gara aga, ndị mmadị ji iwe kụgbuo otu onye uweojii ngalaba FSARS ji egbe gbagbuo onye ọrụ okporoụzọ bụ Lagos State Traffic Management Authority (LASTMA).

Ndị obodo malitere ịme ngagharị iwe nye ndị uweojii maka nke a.

Akuku ga-amazi gi:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Police killing: Onye uweojii gbagburu nwokorobia agbaala ọsọ


Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii bụ Haruna Mohammed mere ka BBC Igbo mata nke a.

Ọ gara n'ihu kwuo na ọ bụghị nwakpo ndị obodo ọzọ mere dịka akụkọ na-efegharị na soshal midia.

Kama na nyocha ka na-aga n'ihu ịmata ndị mere arụ a ma chọpụta ihe bụ ebumnobi ha na mwakpo ahụ.

Ọ sị; "Onweghi onye ga-asị na ọ bụ mwakpo ndị obodo ọzọ mere kama nyocha ka na-aga n'ihu ịmata nke bụ eziokwu."

Mana onyeisi obodo bụ Hipo Onwuegbuke gwara ndi ntaakụkọ na mwakpo a akarịala naanị izu ohi.

O kwuru na ụdịrị ya emeela na nso nso bụ nke ndị nchekwa obodo gbochiri.

Ụlọ ụka abụghi nke awakporo

Akụkọ pụtara na ngwụcha izuụka na ndị omekaome wakporo ụlọụka St Peters Anglican dị n'Agụleri Anambra Steeti n'ụbọchị 2 ọnwa Julaị.

Na mwakpo a, ha merụrụ onye nkuzi ụlọụka bụ Christopher Chukwu, onye ụkọchụkwụ bụ Akachukwu Ikedilo na ọnye ọzọ bụ Mathew Nwude ahụ.

Ndị omekaome riri mbọmbọ ọsọ tupu ndị uweojii na ndị nchekwa obodo erute ebe ahụ.

Dịka ọ dị ugbua, ndị merụrụ ahụ nọ n'ụlọọgwụ anata ọgwụgwọ.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Anambra Church Invasion: A mabeghi ndị wakporo ụlọụka n'Aguleri - Uweojii


Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo Steeti bụ Godson Orlando Ikeokwu kwuru na ụmụnne a si Uborji dị n'obodo Okuku nke okpuruọchịchị Owerri West, Imo Steeti nọzị n'aka ndị uweojii ugbua.

Maazị Ikeokwu sị na nnyocha mbụ ha gosiri na esemokwu malitere dịka Chinonso na-agba isi akwara maka usoro e jiri chọọ ike akụnaụba nna ha hapụrụ nwụọ.

Ọ sị na Chinonso ji mma yie nne ha egwu, nke mere Chioma Emenyionu jiri kpọọ ụmụ nne ha nwoke bụ Chigbu, Mishark na Shedrack Emenyionu.

Maazị Ikeokwu dere na dịka ha bịara, ha malitere tiwe Chinonso ihe nke butere ibu ya gawa ụlọọgwụ ebe ndị ọrụ ahụike jiri kwuo na ọ nwụọla.

Ozu Chinonso nọzị n'ebe a na-edowe ndị nwụrụ anwụ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Etu ụmụnne abụọ si gbuo nwanne ha nwoke maka akụnaụba nna ha


Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Imo Steetị bụ Orlando Ikeokwu sị na nke a mere n'ụbọchị abụọ nke ọnwa Eprelụ 2021.

Nwoke a aha ya bụ Chidubem Mbamara gara n'ụlo ebe a na-agba chaachaa ma gbaa chaachaa ego dị narị naịra isii (N600).

Mana o jizughi ego, o nyere ekwentị ya sị ka ọ gaa wetezuo ego, mgbe ọ lọghachịrị o nyere ha narị naịra ise na iri ise (N550).

Nke a butere esemokwu n'etiti Chinedu Mbamara na Henry Obi bụ onye nwe ụlọ chaachaa ahụ.

Dịka nke a mechara, Mbamara pụrụ ma gaa buru egbe lọghachịte, o ji egbe ahụ gbaa Henry Obi na mmadụ abụọ ndị ọzọ; gụnyere Chibuike Iwunze na Ebuka.

Nke e mere ndị mmadụ nọ ebe ahụ ji malite ịkụ ya Chidubem Mbamara ihe ma kụgbuo ya.

Henry Obi na Ebuka nwụrụ n'ọgwụgwụ site n'egbe ahụ Mbamara gbara ha ebe Chibuike Iwunze ka dị ndụ na-anata ọgwụgwọ.

E tinyela ozu mmadụ atọ ndị a nwụrụ anwụ (Chidubem Mbamara, Henry Obi na Ebuka) n'ụlọozu.

Ndị uweojii Imo Steetị dọrọ ndị mmadụ aka na ntị ka ha ghara iji aka ikpeikpe na ịbọ ọbọ kama ka ha gbaara ndị uweojii ama.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ehime Mbano: Etu e si jiri ụtụaka kụgbuo otu nwoke gbagburu mmadụ abụọ n'obodo ahụ


Ọrịa a egbuola ihe karịrị mmadụ iri atọ na steeti ahụ, ebe ihe karịrị mmadụ narị asatọ ka bu ya.

Nke a mere gọọmentị ji kpọchie elu na ala ma tie iwu ka onye ọbụla nọrọ n'ime ụlọ ya.

Mana ka izuụka isii gachara, gọọmentị nyekwara iwu ka a kpọpee obodo ka ndị mmadụ malite kpagharịwa ntakịrị ntakịrị.

Ha mere nke a n'agbanyeghi na ọnụọgụgụ ndị bu ọrịa coronavirus ka na-agbali elu.

Aka na-achị Legọs bụ Gọvanọ Babajide Sanwo-Olu kọwara na ọ bụ n'ihi akwa agụụ ndị mmadụ na-ebegara gọọmentị so na ihe mere ha ji sị ka a kpọghetụ obodo obere.

Gere mkparịtaụka ya na BBC n'ihe nkiri dị n'elu.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus Lockdown: Ihe mere anyị ji kpọpee Legos - Gọvanọ Sanwo-Olu


Ọrụ Akwa Naịja nke abụọ ka nọ n'isi mbido

Okwu a na-apụta dịka ọchịchị onyeisiala Muhammadu Buhari malitere ọrụ ọzọ n'akwa ahụ ma mekwa ya okwu akpụ n'ọnụ ugbua.

Na nso nso, kọmịti ụlọomeiwu Naịjirịa nke ihe gbasara nyocha ka esi arụ ọrụ n'okporoụzọ gọọmentị etiti gara leta ka ọrụ sị aga n' akwa Naija nke abụọ ma gwa ndị ọrụ ka ha rụcha ya ọsọ ọsọ.

'E ji akwa Naija nke abụọ egwu Ndigbo chandum'

Mana otu onye Igbo ọnụ na erụ na okwu bụ Harry Oguego si na "akwa Naija nke abụọ dịzị ka nkwa e kwere nwaanyị, anaghị emezụya emezu."

Oguego,onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe gbasara ndọrọndọrọ ọchịchị (political analyst), gara n'ihu kwuo na oge ọbụla oge ntuliaka ruru, ndị ọchịchị na-aga n'Akwa Naija nke Abụọ "kpọcha ala, bugharịe igwe e ji arụ ọrụ, mee mkpọtụ, ka ọ dị ka o nwere ihe a na-arụ."

"Ha asị anyị tinye akwụkwọ ka ha nwe ike ịrụtọpụ akwa Naija, a tụnyere ha akwụkwọ, ha banye n'ọchịchị, ha ala mewa ihe masịrị ha."

Mbọ BBC gbara inweta ọsịsa Mịnịstri gọọment etiti na-ahụ maka ọkụ,ọrụ na owuwu ụlọ amịtaghị mkpụrụ.

Ha asaghbeghị anyị ozi anyị zigara ha n'intanet

Ọchịchị metụtara ọnụ n'okwu Akwa Naija nke abụọ

Ọ bụghị Buhari bụ onye mbụ iji akwa Naija abụọ kwe ndị Igbo nkwa.

Onyeisiala Naijiria ochie bụ Olusegun Obasanjọ malitere okwu gbasara akwa Naija nke abụọ n'afọ 1999, oge ọchịchị ya na-abịa na njedebe.

Mgbe Goodluck Jonathan chọrọ ịbanye n'ọchịchị n'afọ 2011, akwa Naija so na nkwa o kwere Ndigbo ma ọ bụrụ na ha tụnyere ya vootu.

O mechara merie ma nye ụlọọrụ Julius Berger ọrụ akwa ahụ nke ọ mapụtara ijeri Naira 18 na ụma(N18.31 billion) nke gọọmentị kwụrụ ijeri asatọ n'ime ya.

O nweghị onye nụkwara maka ọrụ ahụ ọzọ ganye n'afọ 2015 mgbe Jonathan chọrọ ịzọ ọkwa onyeisiala agba nke abụọ, o bulitekwara nkwa ịrụ akwa Naija nke abụọ ọzọ.

Buhari meriri na ntuliaka ahụ ma kwụsị ọrụ n'aga n'akwammiri, si na ya ga-enyocha ka e siri nye ọrụ ngọ ya.

Mana dịka onwe ole na ole gara aga, ọchịchị Buhari malitekwara ọrụ n'akwammiri ahụ ma na-ekwe Ndigbo nkwa ịrụ ya ma ọ bụrụ na ha tụnyere ya n'afọ 2019.

Akụkọ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Second Niger Bridge: Ọgbanje na-ekulite n'ọnwụ kwa afọ anọ?


Ọrụ Akwa Naịja nke abụọ ka nọ n'isi mbido

Onyeisi ya bụ kọmiti si na n'ụlọ omeiwu bụ onye na anọchite anya Oji River, Aninri na Awgu, bụ Toby Okechukwu.

Maazi Okechukwu du ndị otu ya wee malite njem nleta n'Enugwu wee sị ya banye Anambra steeti.

Ọrụ na-aga n'ihu kọmiti ahụ lelegasịrị gunyere: Akwa mmiri Trans Ekulu dị n'Enugwu, ụzọ awara awara si 9th Mile Corner wee gaba Orokam n'Ugwu Hausa.

Ndị nọ ọrụ n'okporoụzọ Enugwu-Ọnịcha ebe ọ gafere Ezeagụ dị n'Enugwu steeti.

Ya bụ ụzọ 9th mile-Orokam bụ nke dị 72km ma bụrụkwa okporo ụzọ abụo dịkọrọ ọnụ (dual cartiage way) ka aga arụ ya.

Ego ole ọga ewe ndị RCC ịrụ ya bụ ụzọ bụ ijeri naira iri atọ na isii (36 billion naira).

Ha sị na ya bụ ụzọ bata n'ụzọ awara awara sị Enugwu ga Onicha ebe ọbụkwa RCC ji ya bụ ọrụ ngo.

Toby okechukwu na ndị otu ya kwụsịkwara ma lele ka ọrụ sị aga na Ezeagu na Oji River.

Foto a na-egosi maapụ ebe a na-arụ ụzọ nakwa ụlọọrụ ndị na-arụ ya

Ebe ọzọ ha gbara ụkwụ na njem nleta ha bụ na Ụmụnya ebe okporo ụzọ Enugwu-Onitsha jọrọ nnukwu njọ.

Toby okechukwu nọrọ na ya bụ ajọ ụzọ Umunya were kwuo hoo haa na Obi adịghị ya na ndị kọmiti ya mma n'ihi na ọrụ anaghị aga dịka okwesiri na ebe niile ha hụrụ.

Ọ siri na ọtụtụ ndị etinyere ya bụ ọrụ n'aka kwuru na gọọmenti etiti akwuzubeghị ha ego ọrụ, nke a mere ọrụ adịghị aga ọsọ ọsọ etu okwesiri.

Okechukwu kwuru na nnukwu ọrụ dịrị ha ma ha laruo Abuja n'ihi na ha ga-aga chọpụta ihe mere na akwuzubeghị onye ọrụ ngo ọbụla ego ọrụ ya.

Ebe a bụ ụzọ Ugwuoba na mpaghara Oji River

Okwuru na kọmiti ya agwala ndị niile jị ọrụ ụzọ n'Enugwu-Ọnịcha ka ha gbaa mbọ rụchaa ya tupu ekeresimesi erue mgbe ndị mmadụ na alọta ụlọ.

Kọmiti ahụ sizi na ụmụnya wee gawa Ọnịcha iga hụrụ ebe ụlọọrụ Julius Berger malitere ịrụ akwa mmiri Naịja nke abụọ (2nd Niger Bridge).

Ndị ọrụ ahụ gosikwara Kọmiti ahụ bịara nleta ebe ha malite ịwụ kọnkịrị nakwa okporo igwe ha ga-ejị banye na mmiri rụpụta ụzọ ọhụrụ.

Okechukwu gwara ndị ji ọrụ 2nd Niger Bridge ahụ ka ha gbaa mbọ rụchaa ya bụ akwa mmiri oge ha na gọọmentị kwekọrịtara.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2nd Niger Bridge: Rụchaanụ akwa mmiri n'oge - Ụlọomeiwu


Ọtụtụ ji akara #ObianoHasFailed were na-ewepụta foto na-egosi ihe ndị Obiano na-emeteghị ọfụma.

Mana kọmishọna na-ahụ maka mgbasaozi na steeti ahụ  bụ Don Adinuba gwara BBC Igbo na ọ bụ aka chịburu steeti ahụ bụ Peter Obi na-akwanye ndị na-akatọ Obiano.

O kwuru na Obi fooro ntutu taa imebi aha Obianọ.

Nke ahụ mere o ji enye ụmụokorobia enweghị aka ọrụ ego ka ha na-ede ihe ọjọ dị ịcheiche gbasara Obiano.

Don Adinuba maka ndị ọchịehi Fulani.

Mgbe anyị jụrụ ya maka foto mbuze ndị mmadụ na-etinye na Twitter iji gosi na o nweghị ihe a na-eme gbasara ya, Adinuba kwuru na okwu mbụze karịrị gọọmenti steeti.

Adinuba na-ekwukwa na gọọmenti Obiano ezipụla ozi enyemaka nye gọọmenti etiti nakwa ndị ọnụ na-eru n'okwu maka mbuze na-eme n'akụkụ dị iche iche n'Anambra.

Anyị jụkwara ya maka foto akwa okporoụzọ nke dị na MCC Onitsha ndị mmadụ na-ekwu na ọ na-ada ada, mana ọ zara na akwa okporoụzọ ahụ bụ mgbe Peter Obi nọ n'ọchịchị ka a rụrụ ya.

O kwuru na ha ga eleba ya anya n'oge na-adịghị anya.

Lee ụfọdụ ihe ndị mmadụ na-ekwu na soshal midia maka ọchịchị Obiano

@UchePOkoye kwuru na gọọmentị Anambara anaghị ekwe ka ụlọọrụ ntaakụkọ tinye ọnụ n'ihe na-eme na steeti ahụ.

@Geraldcake kwuru na obi adịghị ndị Anambara mma maka ọchịchị Obiano.

@Baron_Uzzy na @AfamDeluxo na-ajụ ihe mere ọdọ ụgbọelu Obiano kwere nkwa ịrụ.

@Otis04676836 gosiri foto mbuze na-ekwu na ebe ahụ bụ Amaọbia dị n'Ọka.

Mana @Centokoh kwuru na Anambara abụghị steeti kacha njọ na mpaghara ọdịda anyanwụ.

@iamveju kwukwara na okporoụzọ ndị Obi rụrụ esighi ike nke mere ha ji mebisia.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

Toilet Posture:Lee ka ị ga-esi ga mposi ọfụma na-achịghị nsị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Obiano's Tenure: Peter Obi na-akwanye ndị na-akatọ ọchịchị Obiano - Gọọmenti Anambra


Ọtụtụ mberede ọkụ agbaala ahịa dị icheiche na Naịjirịa

Ahịa gbara okụ di na ebe a na-akpọ "Onicha industrial area". Ọ gbara ọkụ na-aka elekere 11 nke abalị na-ụbọchị 14 n'onwa Febụrụwarị.

Otu onye nọ mgbe ihe mberede a mere aha ya bụ Dubem gwara BBC Igbo n'elu ekwentị na ihe ha hụrụ bụ "nnukwu awụlụ ọkụ".

Ha si na onweghị onye mara ebe ọkụ a malitere. Mana ebe ọkụ a na-agbasị ike bụ na-ebe a na-edepụta akwụkwọ, bụ ebe nwere kemikal dị icheiche.

Ndị mmadụ na-ebọ ndị na-akwanyụ ọkụ na ha enweghị ihe ọrụ zuruezu (Ọbụghị ebe gosiri na foto a)

"Gọọmentị steetị anyị echefuola anyi, ihe niile na-eme anyi anaghị emetụta ha na-ahụ. N'afọ garaaga, ọkụ gbara ahịa nke a anyi na-ekwu maka ya," Dubem gwara BBC Igbo.

Dubem kwuru: "Ọkụ gbara ahịa nke a ruru nde naira iri na isi. Anyi dere ndị steeti gọọmentị akwụkwọ, rịọ kwa ha maka nyemaka, mana onweghị ihe amere, ruo ugbua."

O kwukwara na ndị na-azụ ahịa na-ebe ka nọ kwa na yabụ ahia.

"Ebe ka ha ga-eje?" Dubem juru.

"A ka nọ na ebe ahụ. Anyị na-arịọ gọọmentị ka ha mere anyị ebere. Onweghị onye ọzọ ga-enwe ike ị zọpụta anyị," Dubem kwuru.

Akụkọ ndị  ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọkụ n'Onicha: 'O! Gọọmentị echefuola anyị'


Ọtụtụ mmadụ amaghị na ndebanye aha ntuliaka ga-emechi na ngwụcha Jenụwarị afọ 2018

Anyị ahụghị ndị Inec ọbụla. Ndị ụlọ akwụkwọ gwara anyị na ọ bụ sọ n'elu igwe okwu radio ka ha nụrụ ya na ha ahụbeghị onye ọrụ Inec ọbụla."

 Mgbe onye ntaakụkọ BBC gara na Community Grammar School, Igando dị na Legọs, onweghị onye ọrụ Inec ọ hụrụ.

A A Lawani, onye ọrụ ndị otu ọkaudo a na-akpọ Nigeria Security and Civil Defence Corp na bekee, gwara BBC Igbo na ndị Inec anọghị ọrụ ebe ahụ.

O kwukwar: "Ọtụtụ ndị mmadụ na-abia ebe kemgbe izu ụka gara aga mana anyị ahụbeighị onye ọrụ Inec ọbụla."

Ọtu akụkọ bụkwa ihe mere na ...Falomo, Ikoyi ebe onye ntaakụkọ BBC gara.

ỌsịsaInec nyere

Onye Kọmishọna Inec bụ Obo Effanga, kọwara na ndebanye aha na-aga n'Inec nke dị n'isi ụlọ ọrụ gọọment ime obodo(Inec Local Government offices) na ọ bụghị n' ebe ndị edepụtara na websait Inec.

 Effanga sịrị, "Ebe ndị ahụ e dere na website bụ ebe ntụliaka, ọbụghị ebe ndebanye aha. Ndebanye aha na-aga n'ihu n' ụlọ-ọrụ Inec dị n' isi ụlọ ọrụ gọọment ime obodo(Local Government Areas)"

O kwuru ka ndị mmadụ gawa n' isi ụlọ ọrụ gọọment ime obodo dị ha nso.  Ọ gara n'ihu kwuo na ndị ọrụ Inec na agagharikwa n'ime ime obodo.

Ndị mmadụ karịrị ndị ọrụ Inec

Mana na St Greory Primary School, Falọmo, ndebanye aha na-aga n'ihu. Ndị mmadụ pụtakwara na igwe idebanye aha. Mana ọtụtụ na-atụ arịrị na ha eeguọla oge karia.

Ọtụtụ ndị mmadụ amaghị na idebanye aha na aga-nihu

Otu onye achọghị ịkpọ aha ya kwuru na ọ biara kemgbe otu izu, ma o nwebeghị ike ideba aha n'ihi ọtụtụ ndị mmadụ pụtara idenye aha ha.

Ụfọdụ kwụrụ na-aha mara ụzọ pụta kemgbe eleker isii nke ụtụtụ mana n' oge ehihie mgbe BBC bịara, azabeghị ha.

Onye ọrụ Inec nọ ọrụ ebe ahụ kwuru sị: "Ọtụtụ ndị mmadụ pụtara idebanye aha. Anyị enweghị ike ị na- aza onye ọbụla otu mgbe."

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Inec: Ebe ndị ahụ e dere na website abụghị ebe ndebanye aha


Ọtụtụ mmadụ katọrọ ihe El-Rufai depụtara n'akara Twitter ya

Ọ jụkwara ebe ụdịrị okwu akpọmasị nkea si banye echiche El-Rufai.

Peter Obi kwuru nke a mgbe ya na ụmụntorobia Nnewi na-enwe mkparịtaụka n'ụbọchị November 10, 2018, dịka onye ozi ya bụ Ọkaiwu Valentine Obienye siri gwa BBC Igbo.

N'ọnụ ya: "echere m na mmadụ na-agbagote n'afọ ọ taa okwu ya ata tupu o kwupute ya. Kedụ ka ihe mere mgbe ahụ siri yite ịkpa oke agbụrụ?

"Naanị ihe e nwereike imere ndị dị ka El-Rufai bụ ikpere ha ekpere ma tie ha aka n'obi ka ha tinye uchu n'ime ihe niile ga-abara ụmụ Naịjirịa uru karịa ma ị na-ekwu okwu ga-etisa obodo Naịjiria."

Obi kwuru na oge dịka nke a nọ n'ime ya ugbua na Naịjirịa, ndị ọchịchị kwesịrị ị na-eme ihe ga-akwalite ụmụ Naịjirịa mmụọ ma na-egbo ọtụtụ mkpa na-akpa ha.

Gbasara okwu El-Rufai kwuru na anwụchiri ya n'Anambra mgbe a na-eme ntụliaka n'obodo ahụ, Obi kwuru na ọ ma na ọ bụ ndị nche sị ya agagharịla na steeti ahụ makana o kwesịghị ịnọ n'Anambara oge ahụ.

Obi kwuru na ya onwe ya agaghị agawa Kaduna ụbọchị a na-eme ntụliaka.

Ọ rịọrịọ ndị Naịjirịa tụmadị ndị nọ n'ọchịchị ka ha kwe ka ịhụnanya karịa okwu akpọmasị n'ihe ọbụla ha na-eme.

Nasir El-Rufai depụtara n'akara Twitter ya na Peter Obi chịbụrụ Anambra steeti bụ onye na-akpa oke agbụrụ nke ọjọọ ya.

O kwuru na ndị mmadụ kwuru na Peter Obi sị na ndị SSS mere ọfụma ịnwụchị El-Rufai ruo abalị abụọ n'ụlọ oriri makana ya bụ El-Rufai enweghị ihe ọ bịara ịchọ n'Anambara.

El-Rufai kwuru na ọ kpọpụrụ ndị otu SSS n'ụlọikpe maka ihe mere oge ahụ, ma kwuo na ha ga-akwụ ya ego ruru nde naira anọ.

Ka ọ depụtachara ya bụ ihe n'akara Twitter ya, o mekwara ka ndị mmadụ hụ ihe otu akpọrọ @Cobom2019 na-ahụ na-eweghachitere Buhari na osote ya na ntuliaka na-abịanụ depụtara.

Mana kamgbe El-Rufai depụtachara ihe a n'akara Twitter ya, ndị mmadụ asaala ya ọtụtụ ihe

@realFFK kwuru na ọhụ onye na-akpa oke agbụrụ mana Peter Obi abụghị otu n'ime ha.

@dimas4real kwuru na El-Rufai ekwesịghị ị na-ekwu ụdịrị okwu a makana nke ọ na-eme ka njọ.

@Chidi kwuru na El-Rufai... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Peter Obi: El-Rufai gbaara okwu akpọmasị ọsọ


Ọtụtụ mmadụ na arụ ọrụ aka, mọ na azụ ahia

Okwu a Buhari kwuru na isi ndọrọndọrọ ọchịchị na 2015 bu ịhe eji kpụrụ ya na ọnụ ugbua, ọkachasị ka ụlọ ọrụ na-ahụ maka ọnụ ọgụgụ a na-akpọ National Bureau of Statistics (NBS) nwepụtara ozi n'akọwa na mmadụ ruru nde asaa na nari ise so na ndị enweghi ọrụ kemgbe afọ 2016.

NBS kwuru nke a na akwụkwọ ọ kpọrọ "Labour Force Statistics Vol. 2: Employment by Sector Report,".

E wepụtara akwụkwọ a na Abuja n'ụka a gara aga.

Ke ihe ozi a pụtara?

BBC Igbo jụrụ Cheta Nwanze, bụ onye na arụ na SB Morgen bụ ụlọ ọrụ aka ha dị na nkọwa otu ịhe sịrị dị. Cheta gwara anyị na ihe dị na ọrụ nkọwa ihe ọgụgụ na enwe otu ọ dị, mana ọ sị na nnụkwụ ịhe mere na ụlọ ọrụ dị ichiche na Naịjịra n'ime afọ abuo gara aga.

"Achụrụ nwunye m na ọrụ mgbe Naịjirịa na ndị MTN nwere nsogbụ ọ were metụta ebe o na aru ọrụ. Okwu MTN ahu metutakwara ọtụtụ ụlọ ọrụ ha na ha na arụkọ ọrụ ka MTN ekweghị inye ha contract. A mam ọtụtụ ndị mmadu na arụbụ ọrụ na Proctor and Gamble, mana achụkwara ha n'ọrụ mgbe ụlọ ọrụ ahụ chụrụ oke anọ ndi ọrụ ha. Yabu ịhe metutara ọtụtụ mmadu," Ka Cheta Nwanze siri kwu.

Ụfọdụ ụmụaka (ọ bụrọ ndị egosiri eba) anọghịzị na akwụkwọ maka nne na nna ha enweghị ọrụ

BBC Igbo juru Nwanze maka okwu ndị gọọmenti Naịjirịa na ekwu banyere imepụta ọrụ.

Ọ sị na "nchọpụta ndị NBS na-akowa na ọrụ mmepụta mmanụ agbịdị agaghị n'ihu ka ọ sị kwesi. Nke a na egosị na agbaneghi na ego batara na ọrụ gbasatara mmanụ agbịdị, madụ ole ka ana ewo na ọrụ na mpaghara a? Mgbe e mere mgbakọ, ị ga ahụ na ịhe sirị ike ọfụma"

BBC Igbo kpọrọ ndị na-ekwuchịtere gọọmenti Naịjirịa ka ha kwuo uche ha banyere ịhe a NBS wepụtara mana onweghị onye zara n'ime ha.

Mana, gọọmentị Buhari weputara N-POWER, School Feeding Programme na ndị ọzọ dị na ime ịhe ha kpọrọ 'Social Empowerment Programmes' ha sị na ha ga ejị nyere ndị mmadụ aka na Naịjirịa.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ọrụ adịghi: Mmadụ nde narị asaa na ọkara enweghị ọrụ kemgbe 2016


Ọtụtụ mmadụ na-eche na ụkọ na ego ya ịrị elu bụ ihe nwere ike soro ya bụ atụmatụ n'azụ.

Atụmatụ a mere ka ụfọdụ ndị na-aju sị: "Kedu nnọchịte anya mmiri ara ehi?"

N'ịsa ajụjụ a, matakwa na mgbe gboo, mmiri ara ehi abụghị ejirimara Igbo.

I lee anya, I ga-ahụ na enweghị nri Igbo eji mmiri ara ehi esi.

Kama ka obodo na-emepe, ndị Igbo bidoro jiri mmiri ara ehi esi ụfodụ erimeri.

Ngwa lee ụfọdụ nri enwere ike iji mepụta nnọchite mmiri ara ehi:

1) Mmiri agwa soya:

Ihe ọṅụṅụ eji Soya mee na a dị mma n'ahụ

Soya bụ udiri agwa nwere ike nọchịte anya mmiri ara ehi.

Ndị mmadu n'eji ya esi nri ma na apịpụtakwa mmiri ya maka iji mee ihe ọṅụṅụ a na akpọ "Soy Milk" na bekee.

Mmiri Soya bụ ezigbote nnọchite anya mmiri ara ehi n'ihi na ọ nwere ọtụtụ ihe dị na mmiri ara ehi ma karia.

Ngalaba nchọpụta a na-akpọ "Federal Institute of Industrial Research" (FIIRO) nke dị n'okpuru Mịnistirị nke Sayens na Technuzu ekwuola na mmiri soya nwere ọtụtụ ihe n'edozi ahụ.

2) Mmiri apịpụtara n'akịoyibo:

Igbo nwere akịoyibo

Akịoyibo juputara n'ala Igbo nille.

A na-ata ya ata ma na eji kwa ya eme ọtụtụ ihe.

Akịoyibo nwere otutu erimodo nke mere na mmiri apịpụtara na ya nwere ihe na-edozi ahu.

BBCgoodfood na-akọwa na e nwere ike iji mmiri apịpụtara n'akioyibo nọchite mmiri ara ehi ma kwuo kwa na o nwere abụba n'ime ya nke a na-akpọ "Lauric Acid" nke na-egbu otụtụ nje na ebute ọria n'ahụ mmadụ.

3) Mmiri apịpụtara n'osikapa :

Osikapa

Ebonyi steeti na Enugu steeti bụ steeti ndị nọ n'ọwụwa anyanwụ kacha akọpụta osịkapa.

Kama mmirri apịpụtara n'osikapa anaghị ewu ewu n'ala Igbo.

Mmịrị a na-atọ bịrịbịrị ma na onweghị ọtụtụ ihe n'edozi ahụ.

Mmiri apịpụtara n'osikapa nwere ike inọchite mmiri ara ehi maka ndị mmiri ara ehi anaghị amasị.

4) Mmiri apịpụtara na kashuu:

A na-ere Kashụụ n'okporo ụzọ Naịjịrịa

Abia, Enugu na Imo bụ steeti kachaa nwee Kashuu n'ala Igbo.

Mmiri apịpụtara na Kashuu na-adị mma maka ahụike anya, obi nakwa anụ ahụ mmadụ.

Ọ naghị atọcha ụtọ nke mere ka ụfọdụ mmadụ na-etinye ya... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Milk Importation Restriction: Lee ihe i ga-eji tichie mmiri ara ehi


Ọtụtụ mmadụ nwụrụ maka ịgbuichi a

Ịgbuichi dị ụzọ abụọ ama ama. Otu bụ ụdịrị ndị Nri na echi, nke ọzọ bu nke ndị Agbaja. Ichi Nrị na-ewu bu na gbụrụgbụrụ Ọka bu obodo di na Anambra steeti ugbua, nke Agbaja si na gbụrụgbụrụ Ọgwụ nke dịzị na Enugwu steetị.

N'ime akwụkwọ akpọrọ Journal of International African Institute na Bekee, ha kọwara na ndị Igbo anaghị egbu ichi maka ị gosi ebe onye gburu ya sịrị bia.

Ọ bụ maka igosi ogo, ọkwa maọbụ ugwu, na ị gosi na onye ahụ abaala otu ndị ọzọ.

Ha na-akpọ ndị gburu ichi ndịnze maọbụ ndịichie.

Naanị ndị dị ike ga-egbụ ichi

Dịka omenaala siri kwu, ọ bụ sọọsọ ndị gburu ichi ga-emeri ọnwụ.

N'oge ahụ, ha nwere nkwenye na ndị gburu ịchị ga-ebi ebeebe n'ala ndị mmụọ.

Ndị gburu ichi anaghị arụ ọrụ dịka ndị ọzọ, ha anagị ebu ihe ọbụla n'elu isi ha. Ọ bụ arụ ị chọ ha okwu obụla maọbụ kpaso ha iwe.

Igbuichi dị icheiche n'ala Igbo

Ọ dị ezigbo mkpa ka ọnwa na anyanwụ dị n'ichi ọbụla ha ga-echị.

Ọnwa na-ebụrụzọ, anyanwụ na-esote ya, nke atọ ga-abụ ichi ahụ.

Ogbanje

Otụtụ ndị igbo nwere nkwenye na Ogbanji ka dị ire

Igbuichi ọzọ ha na-egbu bụ maka ụmụaka ha chere na ha bụ ogbanje.

Dịka omenaala siri kwu, ha na-egbu ha ichi a ka mmụọ ogbanje naghị mata ha ma ọ bịa ọzọ.

Ọzọ bụ igbu ichi maka ntị fụrụafụ.

Ndị Igbo nwere nkwenye na igbuichi a ga-eme ka ntị ọbụla fụrụafụ gba mmee nakwa da ba n'ime.

Etu e siri egbuichi

Ọ bụ n'isi ụtụtụ ka onye chọrọ ị gbu ichi ga-ebilite, pụọ n'iro, dina n'ala cheli ihu ya elu.

Ha ga-eji mma toro ogologo dị nkọ gbuo ichi a.

Ọ bụ arụ ka onye ahụ bee akwa, maọbụ tie mkpu mgbe a na-egbu ya ichi a.

Onweghị ihe ọbụla ha ga-enye ya maka ị nye aka ịdị ụfụ maọbụ ị kwụsị ọbara ga-agba n'oge igbu iche a.

Igbuichi a bụ maka ị chọ mma

Onweele ndị nwụrụ mgbe a na-egbu ha ichi, otụtụ ndị ọzọ kpuru isii maka ihe a.

Ọ bụrụ na onye ha na-egbu ichi bee akwa, e nwere ike ị napụ ya akụnaụba ya.

Ebe anaghị egbuichi n'ahụ mmadụ

Anaghị egbu ichi na obi, uvu maọbụ n'ụkwụ, ọ bụ sọọsọ n'ihu na afọ ka ha na-egbu ichi.

Igbuichi bụ ihe ogo

Ihe... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ọtụtụ ndị ahụla aha nwoke a ma n'ụlọakwụkwọ nakwa ebe ndị ọzọ, mana ha amaghị maka nwoke a so n'otu okeosisi ndị Igbo.

A bịa n'ala Igbo kpọọ aha ndị tozuru etozu mgbe gboo ghara ịgụnye ya n'ime mmadụ iri mbụ a kpọpụtara, mara na a gụwabeghi.

Makana taa bụ ụbọchị 29 nke ọnwa Nọvemba 2019 gaara abụ ụbọchị ncheta ọmụmụ ya maọbụrụ na ọ ka dị ndụ, BBC Igbo ga-akọwara gị ihe ị kwesịrị ịma maka ya.

Akanu Ibiam Airport Enugwu

Ihe ị kwesịrị ịma maka Akanu Ibiam

Akụkọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri a ga-amasị gị:

Killiwee Nwachukwu

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ọtụtụ ndị buru ekele bunye nne ha n'ọnwa Maachi mgbe emere ncheta ndị nne pụtakwara taa bụrụ ụkpa ekele bunye Olisa maka Ngozi nne.

Mana kedụ ihe mere eji echetakwa ndị nne taa?

Ọ bụ ndị mba US na-echeta ndị nne taa gụnyekwara ụfọdụ mba ndị ọzọ dịka Japan.

Mana ndị Naịjirịa eburula emume ncheta nne nke ọnwa May bụ nke eji mara ndị mba US  n'isi na-ezipu ozi dị iche iche nye nne.

Cheta na a na-echeta ụmụnwaaanyị n'ọnwa Maachi na mbaụwa niile ebe ndị ụka Katọlik nakwa Anglikan na-eme nke ha n'otu ọnwa Maachi ahụ.

Mana ndị mmadụ na-ekwu na ọ bụ ndị ụka ọgbara ọhụrụ kacha buru ya bụ emume ncheta nke May n'isi.

Lekwa ụfọdụ ozi ndị ahụ ebe a:

@mercyjohnsonokojie gwara ndị nne ha mara nwa ọbụla bụ nne ha.

@chijenannzua kwuru na nne nwanne ya nwaanyị ọ na-enweghị

@eleven8  kwuru na ọ ga-akọ akụkọ etu nne ha si tọrọ ha gawa mba Naịjirịa.

Etu ọ dị ụgbua, ọdịka ndị mmadụ chọrọ ị na-echeta ndị nne mgbe ọbụla makana nne enweghị oyiri.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Mother's Day: Ndị nne Mama na US, mana iso kwa.


Ọtụtụ ụlọ gbara ọkụ

Jorge Sharp bụ Meyọ n'obodo Valparaiso bụ ebe ọkụ ahụ na-agba, na-akọwa na ọ dị ka mmadụ ma ụma mụnye ya bụ ọkụ si n'ọhịa gbakọta ụlọ ndị mmadụ.

Onyeisiala Buhari na-asị gị ekeresimesi ọma

Ndị Naịjirịa na-ekwu na onyeisiala Muhammadu Buhari na-awụ ha n'ala na mba ofesi oge ụfọdụ

Onyeisiala Muhammadu Buhari ekeleela ndị ụka Kraịst dịka a na-agba ekeresimesi n'ụbọchị taa.

N'ekele ya, o kwuru sị ka ndị mmadụ na-egosi ịhụnanya ma gbado anya n'ihe ndị ga-ejikọta obodo ọnụ.

Ọ rịọkwara ka ndị mmadụ chetakwa ndị ọrụ nchekwa na ezinaụlọ ha ka ha na-echekwa mba a.

Buhari sịkwa ka ndị mmadụ gbado anya n'ụzọ, ma kwuo ka ndị na-elekọta ụzọ gbaa mbọ hụ na ndị mmadụ so usoro izendụ, ka ihe mberede okporoụzọ nwee ike belata.

Ozi ekeresimesi Popu Francis

Popu Francis

Pope Francis chọrọ ka ị mara na Chineke hụrụ ma onye ukwu ma onye nta n'anya, makwa ndị anyị na-ahụta ka 'ndị ọjọo'.

O kwuru nke a ka ọ na-edo maasị n'ụlọụka St Peter's Basilica dị na Vatican.

N'okwuchukwu o kwuru na ya bụ maasị, Pope Francis rịọkwara ka udo Chineke dakwasị ndị Nigeria nakwa ndị  bi na mba Mali, Niger bụ ebe mkpagbu na ntọrị mmadụ na-arị ibe ya elu.

O kwuru na ọbụ mkpagbu dị otu a na-eme ka ọtụtụ ndị mmadụ na-achọ ụzọ ha si agbapụ n'obodo ha.

Ụfọdụ n'ime ha na-esi ụzọ osimiri maọbụ ịkpa ebe ọtụtụ n'ime ha na anwufu.

Ihe gọomentị chọrọ iwere gaasị ochie gị

Timipre Sylva bụ minista na-ahụ maka mmanụ agbịdị, ekwuola na gọomentị etiti ga-eji aka ha agbanwe mkpokoro gaasị ndị merela ochie maọbụ mebie n'afọ ọhụrụ na-abịa.

Ekwe ọ ga-akụ Arteta n'isi?

Mikel Arteta

Echi bụ ụbọchị iri abụọ na isii nke ọnwa Disemba ka Mikel Arteta ga-agba asọmpi nke mbụ ya dịka onye nchịkọta otu Arsenal.

Eddie Howe bụ onye nchịkọta Bournemouth bụ nke Arsenal ga-ezute echi, ekwuola na Arteta abụghị onye a ga-asị na ọ maghị nke o riri ma a bịa na nchịkọta.

Onye nnọchiteanya mba Amerịka gara hụ Buhari

Marybeth Leonard bụ onye ọhụrụ na-anọchite mba Amerịka na Naịjirịa ekwuola na ọ bụ maka ihe ndị mmadụ na-agabiga n'ihi okpukperechi ha... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Christmas day: Ọkụ agbakọtala ụlọ karịrị 120 ọkụ na Chile


Ụfọdụ ndị ụlọụka ya na di ya bụ Trinity House, so ezinaụlọ ya gbakọọ ịgwa ya okwu ikpeazụ tupu e lie ya.

Lee ka ya bụ emume si aga ebe a:

Content is not available

End of Facebook post, 1

Mara na a e mere emume ịmụanya abalị akwamozu n'ụbọchị 18 nke ọnwa Juun a.

Onye ose foto ama ama bụ TY Bello (Toyin Sokefum-Bello) gosipụtara site n'akara Instagram ya.

End of Instagram post, 1

Bello bụ enyi ya wepụtara ebumnobi ikpeazụ Ibidunni Ighodalo degara ya n'ozi nkata ha nwere tupu ọ nwụọ.

TY Bello were foto mparịtaụka ahụ Ighodalo degara ya tinye na instagram ya, nke mere ka ndị mmadụ gosiwe nwute ukwu maka ọnwụ ya.

Ighodalo dere si na ọ ga-agba afọ iri anọ n'ọnwa Julai na-abianụ, mana ihe kachasị ya mkpa bụ ime ka ezinụlọ iri anọ na-achọ nwa kuru nwa ha n'aka.

O dere na ọ chọghị oriri na nkwa so ncheta ụbọchị ọmụmụ ya kama ka ezinụlọ iri anọ nwebe aṅụrị.

Ndị mmadụ ka na-aga bee Ibidunni Ituah-Ighodalo bụ nwunye ụkọchukwu Ituah Ighodalo nwụrụ ụbọchị iri na anọ nke ọnwa Junu, iti ndị bee ya aka n'obi.

Ndị ntaakụkọ BBC gara bee ya dị n'Ikoyi were setee foto ka ebe ahụ dị n'ụtụtụ a.

Ha hụkwara na e dowere akwụkwọ nkwanye ugwu ikpeazu ebe ndị mmadụ na-edebanye aha na bee Ibidun nwụrụ anwụ.

Ihe iribama o mere mgbe ọ nụrụ maka ọnwụ nwunye ya

Ndị mmadụ nọ n'elu soshal midia eto di Ibidunni Ituah-Ighodalo bụ nwaanyị nwụrụ ụnyahụ bụ ụbọchị iri na anọ nke ọnwa Junu.

Ha na-ekwu na agbanyeghị na nwoke ahụ nụchara maka ọnwụ nwunye ya, ọ gara ebe akpọrọ ya ka ọ bịa ka ụka akwamozu ụbọchị ahụ.

Ibidunni Ituah-Ighodalo bụ nwaanyị turu ugo dịka onye kachasị maa mma, bụ nwunye ụkọchukwu Ituah Ighodalo, nwụrụ ụnyahụ bụ ụbọchị iri na anọ nke Junu.

Ighodalo nke di ya bụ ụkọchukwu nwe ụlọụka Trinity House dị na Legọs, nọ na-akwado ime ncheta ọmụmụ ya n'ọnwa Julaị, tupu ọ nwụọ.

Lawal Nurudeen bụ onye na-elekọta ụlọọrụ Ibidun bụ Elizabeth R, kwuru na Ibidunni nwụrụ n'ụtụtụ ụbọchị iri na anọ nke ọnwa Juun, n'ụlọoriri na nkwari dị na Pọtakọt, Rivas steeti, ebe ha gara ọrụ ndozi.

N'okwu Lawal gwara BBC, o kwuru sị "Ihe m ma... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ibidunni Ighodalo: Lee etu akwamozu ya si aga ugbua


Ụfọdụ oge ihe na-agụ ụmụnwaanyị bụ ka ndị bịara agbamakwụkwọ gbaa ha nkiri

Site n'oge ha dị obere, ọtụtụ ụmụnwaanyị nwere ebumnobi na 'nrọ' maka etu agbamakwụkwọ ha ga-adị.

Mana mgbe ụfọdụ tolitere, ebumnobi ha ahụ na-agbanwe ma ghara ịdị ka ihe ha chọburu; ụfọdụ oge ọ bụrụ na ihe ha chọzịrị akala mma.

Nke a na-eme ka ụmụnwaanyị, ọkachasị ndị na-achọghị ịkwụ ndị ọrụ ha bụ ihazi agbamakwụkwọ ụgwọ, jiri aka ha hazie usoro agbamakwụkwọ ha, ka ọ bụrụ okwu a kpụ n'ọnụ.

Nke bụ eziokwu bụ na i nweghi ike ịsị "lee ego ole agbamakwụkwọ m ga-eri m", mana ọ bụzị mgbe i bidoro ka ị ga-ama ma ị chọrọ ka agbamakwụkwọ gị bụrụ ọnụkwube kaọbụ ka ọ bụrụ obere agbamakwụkwọ.

Lee ihe ọ na-ewe ịchịkọta agbamakwụkwọ

*Mara na nke a abụghị n'usoro o kwesịrị isi gaa, mana ha niile so n'ihe nwaanyị na-ahazi.

1) Nhọpụta isi atụmatụ nke ụbọchị ahụ:

Ihazi ihe ndị Bekee kpọrọ 'theme' bụ otu ihe na-adị nwaanyị na-agba akwụkwọ mkpa.

Ọ na-adị nwaanyị mkpa n'ihi na ọ na-eso ekwu etu nwaanyị ga-esi echeta ụbọchị agbamakwụkwọ ya; nwaanyị na-eji atụmatụ a emepụta ebumnobi ya.

Atụmatụ a na-eso egosikwa etu ụbọchị ahụ ga-esi aga, ihe dịka ejiji ndị mmadụ ga-eyi, ụdịrị agwa (color) ha ga-eyi, ụdịrị egwu ọ chọrọ ka a gbaa maọbụ ka a kụọrọ ya, ụdịrị nri a ga-eri, ụdịrị achịcha Bekee, etu ọ chọrọ ka foto ha ga-ese dịrị wdgz.

Etu ọ chọrọ ka ụbọchị agbamakwụkwọ ya dịrị ga-enyere ya aka ịhọpụta ebe ọ ga-anọ eme ya bụ emume.

2) Nhọpụta ebe a ga-anọ agba akwụkwọ:

Di na nwunye gbara akwụkwọ n'elu ụgbọmmiri

Etu isi atụmatụ ụbọchị ahụ (lee anya n'okwu nke mbụ) ga-adị na-eme ka nwaanyị mara ebe ọ chọrọ ime mmemme ya.

Ọ chọrọ ka ọ bụrụ n'ime ụlọ? N'ezi? N'akụkọ mmiri? N'elu ụgbọelu (dịka ome ejije Nollywood bụ Omotola Jalade-Ekeinde mere)? N'obodo a maọbụ na mba ofesi?

Mmadụ ole ka ya na di ya ga-achọ ka ha bịa agbamakwụkwọ ha?

Ọ bụ eziokwu na ego ji ọrụ, mana ebe ọbụla ọ chọrọ ya ka a ga-anọ mee ya, ihe ọ nyịrị bụ ịgba di ya ọgwụ ka o mee ya obi aṅụrị site n'imezu ebumnobi ya.

3) Nhọpụta ndị ga-eduputa ya (Bekee kpọrọ ya Bridal... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigerian Wedding Budget: Ihe ọ ga-ewe nwaanyị ihazi agbamakwụkwọ ya


Ụgbọala ahụ kpọkasịrị ka ọ bere oge o ji felie elu gafere

Ha kwuru na ndị ahụ nwụrụ nọ n'ụgbọelu na-ebu ndị agha tupu ụgbọelu ahụ akpọkasịa taa.

Ọtụtụ ndị nwụrụ bụ ndị ọrụ agha na ezinaụlọ ha. Mmadụ iri bụ ndị na-arụ ọrụ n'ụgbọelu ahụ.

Amabeghị ihe butere ụgbọelu a ji kpọkasịa, mana onyeisi na-achịkọta ndị agha enyela iwu sị nyochapụta ihe butere mkpọkasị a.

Nke a bụ mkpọkasị ụgbọelu kacha gbuo mmadụ kamgbe Julaị 2014, oge mmadụ 298 nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu Malaysian Airlines nke MH17, oge agbaturu ya na mpaghara ọwụwa-anyanwụ Ukraine.

Ọ bụkwa mkpọkasị ụgbọelu nke abụọ kacha gbuo ndị mmadụ kamgbe afọ 2003.

Ndị ọrụ gọọmentị na-agba mbọ ịhụ na achọpụtara ndị nwụrụ.

A na-ahụ ka ahụrụọkụ si n'ụgbọelu ahụ apụta.

Ụgbọelu ahụ bụ nke Ilyushin Il-76, nọ na-aga obodo Bechar dị na mpaghara ọdịda-anyanwụ Algeria tupu ihe mberede a emee.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe ruru mmadụ 257 anwụọla na mberede ụgbọelu n'Algeria


Ụgbọala ndị a gụyere: Hilux narị nke Innoson rụpụtara maka ndị uweojii, ndị agha na ụlọọrụ nchekwa ndị ọzọ.

Nakwa ụgbọala narị abụọ na iri isii a ga-ebunye agba ntuliaka niile dị na steeti ahụ.

Gburugburu: Ihe anyị ji echeta Gọv Ugwuanyi na nke anyị chọrọ n'aka ya ugbua

Gọvanọ Ugwuanyị kọwara na ọ bụ ebe niile n'Enugwu ka a ga-ebuga ụgbọala ndị a iji rụọ ọrụ nchekwa.

O ji kwa ohere ahụ kwuo na ọ ga-amalite mkparịtaụka n'etiti ụlọomeiwu steeti ahụ na ndị Enugwu nọ n'ebe ọbụla n'ụwa.

N'uche ya mkparịtaụka a ga-ebute mkpebi ị mepe akpaego ọha niile pụrụiche ịhụ na nchekwa gara siriri werere n'Enugwu.

Na ngwụcha, Ugwuanyi kwuru na ọ na-akwado ịzụta ọgbatumtum nakwa ịnyịnya ịgwe ma kwuo na ndị ụka ga-eso na mkparịtaụka ọzọ ọ ga-ehibe.

Cheta na ogbugbu mmadụ, ntọrị mmadụ na arụ dị icheiche chakere ọkụ n'afọ n'Enugwu nke mere na ọtụtụ mmadụ gunyere ụkọchuwku abụọ alara mụọ n'im 2019 site n'aka ndi omekome na steeti ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Enugu Forest Guard na ndị ọrụ nchekwa na steeti ahụ enwetela ụgbọala pụrụiche


Ụgbọelu ahụ so na abụọ  ndị agha ji eme ọmụmụ maka ncheta ụbọchị Nnwereonwe Naijiria.

Otu ọnụ na-ekwuru ndị agha Naijiria bụ Ibikunle Daramola kwuru na o nweghị onye merụrụ ahụ.

Mana ihe onyonyo gbara na soshal midia na-egosi na otu n'ụgboelu ahụ dara n'ike.

End of Twitter post, 1

Ndị nọ ebe ihe mere kwuru na ha nụrụ ka ihe gbara, hụkwa ka otu onye nọ n'ime ụgbọelu ahụ ji 'parashout' fepụ.

Ka ọ dị ugbua, ahụbeghị onye ahụ ebe ụgboelu ndị agha atọ na-efegharị ebe ihe ahụ mere.

Cheta na ndị agha Naijiria kwuburu na ha ga mee ọmụmụ maka ncheta ụbọchị nnwereonwe naijiria.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Mmadụ anwụọla dịka ụgbọelu ndịagha Naijiria dara n'ike n'Abuja


Ụgbọelu ọhụrụ ga-ebido ọru na ọnwa Decemba nke 2018

Ihe adịghị atu n'anya n'ihi n'oruola afọ 15 "Nigeria Airways" nwụrụ maka ọtụtụ nsogbu metụtara mpu na awụwọ nkwa ọchịchi adịghị mma.

Agbanyeghi na onwere ndi ka ji akụkụ anya na-ala akụkọ a, onwere ndị ọzọ sị na atụmatụ gọọmentị a bu ihe eji enwe nchekube na echi ga-adi mma, mana gọọmentị kwesiri ịmụta na mmeghe nke ochie.

Onye ọnụ ya na-eru n'okwu maka ihe banyere ụgbọelu bụ Capt John Ojikutu gwara BBC na otu ihe gbụrụ Nigeria Airways bụ makana ọ bụ ihe gọọmentị nwe.

"Mmadụ niile nọdụ ala na ngalaba na-ahụ maka njem na-enye ndị ụgbọelu iwu, ọtụtụ na ezinaulọ ha na-aba ya n'efu dịka ihe ehiwere Dodan Baracks," Okwuru.

Ihe gọọmentị ga-eme

Na okwu Ojikutu, ụgbọelu ọhụrụ a ga arụ ọrụ ma gọọmentị wepụ ya aka kpam kpam. Mana okwukwara na nchịkọta ọnụ gọọmentị na ndị ojiegoachuego mere dị kwa mma.

"Ka anyị jiri usoro ha jiri mepụta Emirate, Qatar na Ethihad hazie Nigeria Air," Ojikuku kwuru.

Ọ gakwara n'ihu si ka akpọbata "ndị ojiegoachụego si mba ofesi", ka ha jiri mgwa ọru ha bịa.

Ọ si ka enye ha ihe ruru 40%.

"Nweta ihe ruru 20% ndị Naịjirịa na-emesi ihe ike dị ka Dangote, nye ha ohere, ọbughi ndị bịara ha richa ego a gbafuo ma afọ ise gachara," O kwuru.

"Ndị a bịara ugbua anyi nyere ha ijeri naira 300 n'afọ 2012, kedu ebe ego ahụ dị? Kedụ ebe ego ha kpatara n'elu orure akwụkwọ njem? Anyi ga-agbado anya, mana ka gọọmentị etinyerela ego n'ime ya, ka 5% ahụ a na-ekwu okwu ya nwere isi," Ojikutu kwuru.

Ihe ọzọ oti nyere ọnụ bụ na gọọmentị ga enye ngalaba na-ahụ maka ụgbọelu ohere ka ha rụọ ọrụ ha.

Ihe nrite diri Naịjirịa n'ime ihe a

Otu n'ime ihe mere ndi mmadụ nabata atụmatụ a bụ maka ego na ohere agamihu Naịjirịa ga-eweta n'ime ya.

Agbanyeghị ohere dịrị gọọmentị, ndị ntoroọbịa ga-enweta ohere ọrụ n'ime ihe a.

"Naịjirịa Airways nọbụ na-aga ọdọ ụgbọelu iri n'ime Naịjirịa, ọdọ niile na ọdịda anyanwụ Afịrịka, ma asaa nke mba ofesi tupu ọ daa, ugbua ole ka anyi na-eme?"

"Ka anyi gbaa mbọ nweta ụgbọelu nke anyị, nke abụghị nke nkpọrọ maọbụ nke... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria Air: Ihe atọ gọọmentị ga-eme ka ụgbọelụ ha rụọ ọrụ


Ụka Anglịkan na onyeisi ya bụ Peter Akinọla nwere ọtụtụ ndị na-esọ ya n'ọdịda anyanwụ Naijiria

Otu a kwuru ka e mee ngwangwa nye iwu ga-akwụsị iji akụ nke Steeti ahụ na-akwalite azụmaahịa nke mmadụ nwere dịka ịzụ ehi nakwa ịchịgharị ehi n'okporo ụzọ

Ndị tinyere aka n'akwụkwọ ozi a bụ Rt Rev David O C Onuoha bụ onyeisi oche Kọmiti, Archbishop Caleb Moduoma na onye Chansellọ bụ Michael Uzoma na ngụcha mkparịta ụka ha nwere n'Atta Ikeduru dị n' Imo Steeti n'abalị iri atọ nke ọnwa Jenụwarị.

Onyeisi ụka ahụ kwuru, "Otu a ahụtala ụdị ihe ike, ọgbaghara nakwa ịla ndụ  na ngwongwo ndị mmadụ n'iyi nke otu Jihad kpọrọ onwe ba ndị na-achị ehi na-eme. Karịsịa atụmatụ a na-eme ka mụba site na-ịmapụtara ha oke maka ịzụ ehi."

Ọ katọrọ nleda anya nke Gọọmenti etiti  na-eleda ihe gbasara mwakpo ndị a na-eme ma rịọkwa arịrịọ ka ha mabido ya tupu o bute nsogbu n'ala Naijiria gbaa gburugburu.

Nsogbu dị n'etiti ndị Fulani na-achị ehi bawanyere n'izu ole na ole gara aga

Otu a gwara ndị ụka Kraịst ka ha gbalịa nwete akwụkwọ ike eji e binye aka na ntụliaka ma soro otu ndọrọndọrọ ọchịchị.

Okwu ndị a bịara n'ime ụbọchị ole na ole Kọmishịọna ndị uweojii n'Imo Steeti, otu Myetti Allah, ndị eze ọdịnala nakwa ụfọdụ ndị ọrụụbị nwechara mkparịta ụka ebe ha mere mkpebi ụzọ a ga-eji mee ka ndị na-achị na ndị ọrụugbo biri n'udo na steeti ahụ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Angịlịkan: Anyị achọghị ndị ochị ehi n'Imo Steeti


Ụka nne bụ emume ndị ụka Katọlik ji akwanyere ndị nne ugwu n'ụzọ pụrụ iche

Ụkọchukwu na-elekọta St Michaels Parish Asata Enugwu bụ Fada Callistus Anih toro ndị Nne dịka ihe nke ezinaụlọ ha were gwa ha ka ha nọrọ chukwu nso oge ọbụla ka ụmụ ha ghara ịgahie ụzọ.

Fada Anih Kwuputara nke a n'ozioma ụka ọkara maka ndị nne tata.

E jiri ọtụtụ ụzọ sị ọṅụ na mmeme ndị nne

Ojikwa ohere ahụ rịọ ndị Nna na ụmụaka ka ha na-enye ndị nne nkwado n'ezinaụlọ ma na-enye ha ugwu kwesiri ekwesi.

Ndị nne yi uwe ejirimara ndị nne ụka katọlik were na-enwe aṅụrị n'uju tata.

Chimamanda bụ onye odeakwụkwọ a ma ama na mbaụwa

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Mother's Day 2019: Ihe mere n'Ụka Nne ndị ụka Katọlik na Anglikan


Ụlọ ndị Boko Haram gbara ọkụ

Mana akụkọ anyị ga-agbado ụkwụ na ugboro ole enwerela oke ogbugbu n'otu izuụka nso nso a.

Nke ka mere ọhụrụ a bụ na Katsina  ebe ndị a na-eche bụ ndị omekome wakporo ma gbuo mmadụ ruru iri atọ.

Mana gọọmenti etiti katọrọ ma kwuo ka ndị mmadụ ghara ịbọgwara ndị omekome. Nke a mere ka ụmụ Naịjirịa gbakaa n'elu soshal midia.

Ihe ọnu na-ekwuru onyeisiala zara.

@Suleima41681020 na-ajụ kedụ ihe ndị mmadụ kwesiri ime ebe ọ bụ na-achọghị ka ha bọgwara.

Na Delta steeti,

Akụkọ pụtara na Delta steeti na ndị a na-eche na ha bụ ọchị ehị wakporo obodo UWHERU dị n'okpuru ọchịchị Ughelli ma gbuo mmadụ iri na anọ.

Mana ndị agha na ndị uweojii gara ebe ihe a mere kwuru na ha ahụbeghị ozu ndị e kwuru na ndị ọchị ehi ahụ gburu.

Lekwa ihe gọọmenti Delta kwuru:

Ụwa ka na-ele anya ka ha hụ isi ogbugbu a merenu.

Maiduguri

N'izu ụka gara aga ka ndị a na-eche bụ ndị otu Islamic State in the West Africa Province (ISWAP) gburu ma gbaa ndị njem ruru iri atọ ọkụ n'obodo dị na Maiduguri.

Ndị omekome ahụ tọrọkwara ụmụnwaanyị na ụmụaka ha hụrụ n'obodo ahụ.

Onyeisiala Muhammadu Buhari gara tie ndị Maiduguri aka n'obi mana ka chi na-efoputa ụbọchị ọ latara njem ahụ, mwakpo ọzọ mekwara n'akụkụ ahụ.

Ruo ugbua ụmụ Naịjirịa ka na-agbagha ihe gbasara oke ogbugbu a, ebe ọtụtụ n'ime ha na-ekwu na gọọmenti anaghị eme ihe gosiri na mkpa mkpa ga-akwụsị oge dị nso.

Akụkọ ndị ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Herders/Farmers Clashes: Gịnị ka e mere ugboro atọ ndị omekome gburu ọtụtụ mmadụ nso nso a?


Ụlọ ndị Boko Haram gbara ọkụ

Nke a mere n'isi ụtụtụ taa n'ime ụlọ okpukperechi ndị alakụba dị ọchịchị obodo Konduga nke Borno Steeti.

Onyeisi ndị nchekwa ọdịnala na mpaghara ahụ bụ Malam Ali Kolo gwara ndị ntaakụkọ na mmadụ asaa ndụ gụnyere nwata merụrụ ahụ.

O kwuru na onye Boko Haram ahụ mịbatara n'ụlọ okpukperechi ndị alakụba dị na Mainari mgbe ha na-ekpe ekpere ma toghee uwe ogbunigwe ya.

Ndị agha Naịjirịa

N'okwu ya "Amaghị etu onye a siri bata n'ime obodo wakpoo ebe okpukperechi a."

"Ụlọ ahụ dakwara n'ihi mwakpo ahụ, mana ebupụla ozu ndị ahụ nwụrụ anwụ."

Onyeisi ụlọọrụ gbatagbata na Steeti ahụ bụ Bello Dambatta kwuru na nke a bụ eziokwu na ndị merụrụ ahụ nọ n'ụlọọgwụ Maiduguri na-anata ọgwụgwọ.

Cheta na izụụka abụọ gara aga ndị Boko Haram wakporo ndị agha Naịjirịa n'ụzọ ma gbuo ọtụtụ n'ime ha.

Ndị agha Naịjirịa depụtakwara akwụkwọ ozi kwuru na ndị Boko Haram wakporo ọdọ ha nke dị na Babbangida, Yobe steeti n'ụbọchị satọde.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ụlọikpe Kachasị nọrọ n'ehihie Tuzde n'Abuja, kụchapụ  akwụkwọ Emeka Ihedioha gbagharịrị Hope Uzodinma gbasara oche gọvanọ Imo steeti, si ka ha nyobanyegharịa anya na mkpebi ha nyere.

Mana ndị  ọkaipe Ụlọikpe Kachasị kwuru na ha enweghị ikike n'iwu Naijiria ịlaghachi azụ na mkpebi ọbụla ha nyerela.

N'akwụkwọ ozi PDP wepụtara nke odeakwụkwọ mgbasaozi ha bụ Kola Ologbondiyan binyere aka, ha kwuru na ya bụ mkpebi aghọọla ibu arọ nye ụlọikpe na ndị ọkaikpe kpere ya.

Emeka Ihedioha nọrọ n'oche gọvanọ Imo steeti ọnwa asaa tupu ụlọikpe kachasị chụdaa ya

" Ihe ụlọikpe kachasị mere bụ ịkwụdozike na mmadụ  ide mpụtara ntuliaka kama ebumnobi ndị mmadụ kwupụtara na atụmvootu."

Ha gakwara n'ihu jaa ọkaikpe Chima Nweze ike sị na ihe o kwuru bụ ihe mere eme.

Mana otu APC toro ụlọikpe maka mkpebi ha sị  na  ọ‘bụ ihe na-egosi na ụlọikpe bụ 'ebe a gbata obie ndị ọha mmadụ.'

Cheta na Ihedioha chọrọ ka ụlọikpe kachasị kpegharịa ikpe ha kpeburu nke chụturu ya dịka gọvanọ Imo steeti ma nye Hope Uzodinma mmeri.

Ọkaiwu Ihedioha bụ Kanu Agabi kwuru na ọ bụ nghọgbu ka Uzodinma na ndị ọkaiwu ya ghọgburu ndị ọkaikpe nke mere ha ji kwe na ọ bụ ya meriri na ntuliaka gọvanọ e mere n'Imo steeti n'afọ 2019.

Imo State Election: Agbawara ndị Imo Steeti aka napụ ha ọchịchị

Mana ọkaiwu Hope Uzodinma sị na arịrịọ Ihedioha na PDP ekwesighi ịbịa ụlọikpe makana mkpebi ụlọikpe kachasị bụ ejacha agwu.

Otu n'ime ndị ọkaikpe ahụ bụ Olukayode Ariwoola kwenyere na 'Supreme Court' agaghị ekwu ọnụ abụọ, ya bụ na ihe ha kwuru, ha ekwuchaala.

Ndị ọkaikpe ise ndị ọzọ kwenyekwara n'ihe Ariwoola kwuru.

Ọkaikpe Chima Nweze ekwenyeghị na ihe ndị ogbo ya kwuru

Mana otu onye n'ime ndị ọkaikpe ahụ aha ya bụ Chima Nweze ekwenyeghị n'ihe ndị otu ya kwuru.

Nweze kwuru na ha kwesịrị ilebagharị anya n'ikpe ahụ ma ọ bụrụ na nke ha kpere mbụ adabachaghị adaba.

Ihe ụmụ Naijiria na-ekwu maka mkpebi Ụlọikpe Kachasị

Onye ọkaiwu bụ Henry Ụlụmma ekwụọla na mkpebi Ụlọikpe Kachasị kpebiri n'akwụkwụọ Ihedioha gbara agbaghị ya gharịị n'ihi na Ụlọikpe Kachasị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Imo Supreme Court Review: Mkpebi Ụlọikpe Kachasị n'okwu Ihedioha bụ ịkwado ntuliaka wuruwuru


Ụlọọgwụ "University of Port Harcourt Teaching Hospital", (UPTH) kwuru sị na ọ bụ mmadụ 15 nwụrụ n'ọgbọegwuregwu Adokiye Amiesimaka, ka otu 'All Progressive Congress" (APC) mere achụmnta nke ọkwa onyeisiala n'ụbọchị 12 nke Febrụwarị, 2019.

Ọnụ na-ekwuchitere ụlọọgwụ ahụ bụ Kem Elebiga, kwuru sị na ndị nwụrụ na ngalaba ihe mberede, "Accident and Emergency" ha bụ mmadụ iri na ise; ụmụnwaanyị iri na abụọ na ụmụnwoke atọ.

Elebiga kwuru na ndị dọkịta ha lekọtara mmadụ iri na abụọ ndị merụrụ ahụ site na nzọgbu dapụtara n'ọgbakọ ahụ, ma kwuo na mmadụ atọ n'ime ha alaala ebe mmadụ ise nọ n'ọnọdụ amabeghi nke a ga-eme ya.

Akụkọ kwuru na nzọgbu a mere ka igwemmadụ ji ọsọ na-eleghi anya n'azụ na-ekwopu ka ọgbakọ ahụ bịara na ngwụcha.

Nnamdi Omoni bụ ọnụ na-ekwuchitere ndị uweojii na Rivas steeti kwuru sị na kọmishọna ndị uweojii bụ Usman Belel enyela iwu ka e nyochaa ihe butere nzọgbu a.

Ebe ndị ọzọ nzọgbu mere n'ọgbakọ achụmnta vootu 2019

Ihe jikọrọ nzọgbu ndị a bụ na ha mere n'ọgbakọ achụmnta vootu ndị APC.

N'akụkọ yiri ya, ebe mgbakwasị ụkwụ meghere, ndị PDP na-achụ nta vootu adaba n'ime ya na Kebbi steeti.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria Election 2019: Ụlọọgwụ sị na mmadụ 15 nwụrụ n'ọgbakọ APC mere na Rivas


Ụlọọrụ Uk Guardian wepụtara akụkọ mgbe Biodun kwuru na ndị ji egbe bịara n'ụlọ ya magide ya itinye aka n'akwụkwọ sị na ọ tụrụ asị megide Fatoyinbo n'ime ebubo ịwakpo ya.

Dakolo kwuru n'akụkọ a si n'aka UK Guardian na-efegharị mere n'izuụka abụọ gara aga.

Ọ gara n'ihu kwuo na nke ahụ abụghị eziokwu na akwụkwọ gbara megide Fatiyinbo ka na-aga n'ihu n'ụlọikpe nakwa ndị uweojii.

Fatoyinbo asaala Busola n'ebubo ịwakpo ya:

Ụkọchukwu ụka Commonwealth of Zion Assembly (COZA) bụ Biodun Fatoyinbo asaala Busola Dakoloa n'ebubo na ọ wakporo ya n'ike oge ọ bụ nwata nwaanyị.

N'akwụkwọ ozi Fatoyinbo wepụtara na Instagram ya, o kwuru na " Kemgbe ụwa m, awakpobeghị mmadụ ọbụladị mgbe  m ka bụ onye ekweghị ekwe."

Fatoyinbo gara n'ihu kwuo na ya agwala ndị ọkaiwu ya ka ha wepụ okwu ahụ n'ụlọikpe.

Igwe okwu ịntanet nwuru ọkụ dịka ọrịakụ Dakolo boro ebubo na mkparịtaụka ya na ụlọakụkọ YNaija nwere na Pastọ Biodun Fatoyinbo bụ onyeisi nchụaja a ma ama wakporo ya n'ike oge ọ bụ nwata nwaagbọghọ.

Ndị a na-anụ aha ha na-ezigara nwaanyị ahụ bụ onye na-ese photo ozi nkwado na itiaka n'obi dịka akụkọ ahụ kpalitere nnukwu ndọrịtaụka na soshal midia.

Ndị uweojii Naijira kwuburu na ha amaghị ihe ọbụla banyere ebubo nke nwunye Timi Dakolo bụ Busola Dakolo boro Pastọ Fatoyinbo.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii n'Abuja bụ Anjuguri Manza kwuru na  ọnwebeghị onye pụtara nye mkpesa maka ụdị ihe ahụ.

Ọ sị, "Anyị amaghị maka okwu ahụ. Ọ bụrụ na o nwere onye ọbụla nwere okwu, onye ahụ pụta nye mkpesa ka anyị were tinye anya na ya".

Manza gara n'ihu kwuo na ndị uweojii agaghị eme ihe ọbụla belụsọ ma agbasoro ụzọ kwesịrị ka agbaso.

Busola Dakolo bụ nwunye Timi Dakolo, onye otiegwu a ma ama

Onye Ntakụkọ BBC Pidgin gara n'ogige ụlọụka ahụ n'Abuja ebe elekere iri na otu ụbọchị Fraide iji nụta olu ha.

E kweghị ka onye ntaakụkọ anyị bata, kama a gwwara ya na ọ bụ naanị ụbọchị Tuuzde na ụbọchị ụka ka mmadụ nwere ike ịbata n'ogige ahụ.

Ndị ụlọụka ahụ gwara ya weta akwụkwọ ozi sitere n'aka ụlọọrụ BBC na ha ga-asa ya.

Akụkọ ga-amasị gi:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Busola Dakolo: "Etinyeghi m aka n'akwụkwọ isepu aka n'ikpe mụ na Fatoyinbo"