Okwu Buhari kwuru mgbe o mere mbinye aka mere ka ọtụtụ mmadụ na-eche na esemokwu ha akala njọ.

Onyeisiala gosipụtara n'okwu ya, na-ezoghị ọnụ ọbụla, na ihe adịchaghị mma mmekọrịta ụlọọrụ ya na ndị ụlọomeiwu.

Nke a pụtara ihe dịka Buhari boro ndị omeiwu ebubo ịmapụ ego na ọrụ ga emetụta ndị mmadụ ma tinye ego na nke metụtara ha.

Lee ụfọdụ ebubo ndị a dịka o siri wepụta ha n'igwe Twitter ya:

1 . Mbepụ n'ego maka ịrụ akwammiri Naịja nke abụọ, ụlọọrụ ọkụ Mambila, okporo ụgbọoloko Ajaokuta nakwa okporoụzọ Bonny-Bodo, Lagos-Ibadan nke o boro na ha bepụrụ ijeri N11.5bn.

2. Mbepụ n'ego maka ịrụ ụlọ ọdọugboelu n'Enugwu nke ndị ụlọomeiwu mere ka o si ijeri naira abụọ (2bn) gbadata na nde N500 nke onyeisiala kwuru ga-eme ka e nwee ndọghachi azụ na nrụcha ọrụ ahụ.

3. Mbepụ ijeri naira ise (N5bn) n'ego a mapụtara maka ịkwụ ụgwọ ezumike nka na nhazigharị ụgwọ ndị ọrụ bekee nke o kwuru ga-emetụta mkparịtaụka gọọmenti na ndị ọrụ Naijiria.

4. Mbepụ ego maka mmalite Maritime University na Delta steeti nke ndị ụlọomeiwu mere ka o si ijeri Naira ise (N5bn) gbada na ijeri atọ na ụma (N3.4bn).

5. Mbepụ ego ruru ijeri asaa na ụma (7.5bn) n'ego maka nhazigharị ụlọọgwu ukwu nakwa iwu ebe nleta ọrịa kansa na ịzụ ọrịa ọgwụ maka nleta ọrịa akịrị.

Mana dịka ha bepụchara ego n'ọrụ ga-emetụta ọha, ndị ụlọomeiwu tinyere ihe n'ọrụ nke gbasara ha .

6. Ha manyere ijeri 14 na ụma (N14.5bn) n'ego Bọjeti nke ụlọomeiwu naanị. O si ijeri N125 gbalite rue N139.5.

7.  Ha fanyere ọrụ 70 n'ọrụ Mịnịstri na-ahụmaka ọkụ, ọrụ na ụlọ obibi, iji nwee ohere tinye okporoụzọ ọhụrụ ha mapụrụ ego n'ọrụ ụzọ dịka oke mkpa.

Mana n'ọsịsa ha ndị sineti kwuru na ọ bụ ka Bọjeti ahụ dị oge o rutere ha aka mere ka ha kpa ya aka.

Osote onye ndu Sineti bụ Bala Na'allah, kwuru " Ọ bụ ọrụ ndị ụlọimeiwu ilebanye ma hazigharia bojeti."

Cheta na nke a abụghị mbụ Buhari boro ndị ụlọomeiwu ebubo ịmanye ihe nke a kpọrọ budget padding na bekee.

Na afọ 2016, gọọmenti etiti boro ụlọ omewiwu ebubo tinye ijeri N481 n'ego bọjetị afọ ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Bọjetị 2018: Ego akwa Naịja na ihe asaa ndị na-esere Buhari na ndị omeiwu


Okwu a kpụ n'ọnu bụ ihe gbasara ihe ndị dịka Agụmakwụkwo, nchekwa, ahụike, ịko ubi na ihe ndị ọzọ.

Otu onye ọnụ na-eru n'okwu n'ihe banyere akụnaụba bụ Davoe Okorie kọwara BBC ụfọdu ihe maka Bọjetị 2020.

Lee ihe na-egosi etu Bojetị 2019 na nke 2020 sị kwụrụ

Okorie kọwara na ọ bụru na ego gọomentị wepụtara maka agụmaakwụkwọ, ahụike, nchekwa na ọrụ ugbo dị obere karịa nke afọ 2019, kedụ zie ihe mere Bọjetị 2020 ji karịa nke 2019?

Ọ kọwara na ọ bụ ụgwọ gọọmentị Naịjirịa chọrọ ikwughachi mere ka ego 2020 ji karịa nke 2019.

Okorie gosikwara na Gọọmentị tụrụ anya na ha ga-akpata ego ga-eru puku nde naịra asatọ dịka ha dere na Bọjetị 2018 kama ọ bụ naanị puku ijeri naịra abụọ ka gọọmentị Naịjirịa kpatara.

Ọ gara n'ihu kọwaa na gọọmentị na-ebite ego iji kwụọ ụgwọ ọnwa na ihe ndị ọzo na-agaghị amịta mkpụrụ a ga-eji kwụghachị ụgwọ.

Ihe ọzọ o kwukwara bụ na ụgwọ "subsidy" gọọmentị na-akwụ na-anapụ ndị Naịjirịa ohere iji nweta ihe dị iche iche ga-eme ka ndụ dị ha mfe.

Kedụ Ihe gọomentị ga-eme ka ihe dị mma

Maazị Okorie sị na gọọmentị ga-eme ụfọdụ ihe ndị a iji mee ka ihe dị mma.

Na nchịkọta, Okorie sị na gọọmentị jisie ike tinye ego na akụnaụba Naịjirịa nke ga-eme ka ọrụ dị mma, were nwaayọ na-emefu ego ka Naịjịrịa nwee ike ikwụ ụgwọ ha ji.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2020 Budget: Etu o kwụ n'ihu nke 2019 nakwa etu ọ ga-esi metuta akụnaụba Naịjirịa


Okwu a si n'ọnụ onyeisi ndị ọrụ Imo steeti bụ Austin Chilakpo na-ekwusi ike na atụmaatụ a ga-emebiri ndị ọrụ Imo ọtụtụ ihe.

Chilakpo gwara BBC Igbo na atụmaatụ a butere ọtụtụ nsogbu mgbe eji ya nwalee ndị na-ala ezumike nka.

Ọ gbaruru ihu etu gọọmenti Rochas Okorocha si were ya bụ atụmaatụ tinye n'aka ndị ndụmọdụ na-abụghị ndị ọrụ gọọmenti.

NLC chọrọ ka gọọmentị na-akwụ N30,000 dịka ụgwọ ọnwa nke kachasị obere

O kwuru na ọ ga-aka mma ka ọchichi Rochas Okorochas na-apụ apụ nye gọọmenti ọhụrụ na-abata n'ọchịchị atụmaatụ a ka ha leba ya anya mara etu ha ga-esi mee ya.

Mana ọnụ na-ekwuchitere Okorocha bụ Sam Onwụemeodo kwuru na atụmaatụ a aghaghị emetụta ụgwọ ọnwa ndị Imo steeti.

Onwuemeodo kwuru na onyeisi ndị ọrụ Imo na-ekwu okwu enyemaka ka Emeka Ihedioha hụchata ya nye ya ọkwa na gọọmenti ya.

Anyị jụkwara ya ka ọ kọwa ihe atụmaatụ nyocha pụtara, o kwuo si chọba onye ọzọ nọ na gọọmenti Okorocha ga-akọwa ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Imo steeti: Atụmaatụ Biometric na-egbubi ụgwọ ọnwa anyị - Ndị ọrụ


Okwu banyere el-Rufai metụtara ihe o kwuru na mkparịtaụka ya ndị ndị ọzọ mere n'ụlọ ntaakụkọ gọọmentị bụ NTA ụbọchị Tuuzde.

Na mkparịtaụka ahụ bụ ohere el-Rufai na ndị ọzọ n'ihe banyere mwepụ ewepụrụ Ọkaịkpe Walter Onnoghen na itinye ọnụ ndị mba ofesi tinyere na ya bụ okwu, el-Rufai kọwara nghọta ya n'ihe banyere mba ọzọ itinye aka na ntuliaka Naịjirịa.

Ọ sị: "arịrịọ m bụ "Intervention" bụ ọkachasị na ụdị "interference," bụ ebe mba gasị na iji ndị agha abanye obodo.

"Anyi mere ya na Sierra Leone na Liberia, bụ ihe mba ndi ọzọ rịọrọ Naịjirịa mee ma hụ na etinyere udo a obodo ahụ. Anyi mefuru ego na njem ahu, mana onweghi ihe anyị nwetere na ya. Anyi mere ya maka ọdịnama agbatobi."

Mana ebe sere okwu n'okwu ya bụ nke a:

"Ndị na-akpọ mmadụ ka ha bịa manye aka na Naịjirịa, anyi na-eche ndị ahu ka ha bịa manye aka. Ha ga-eji akpa ozu laghachi be ha makana onweghi onye nwereike ịbịa Naịjirịa gwa anyị etu anyi ga-esi chịa obodo anyị. Anyi nozi onwe anyị. Anyị chọrọ ịchị obodo anyi etu okwesiri ọfụma."

Okwu nwuru ọkụ, nke mere ndị otu pati na-anoghị n'ọchịchị bụ PDP tinye ọnu na sị na onwereike mee ka ha pụọ na nkwekọrịta enwere maka ịhu na-emere ntuliaka 2019 n'udo.

Ndị mba ofesi akpọrọ aha, ọkachasị nzukọ mba Yurope bụ "European Union" sara okwu a si na ha adịghị aba mba ọbụla ịga leta etu ha si eme ntuliaka ma ya bụrụ akpọghị ha.

El-Rufai agọla aka n'ụkwụ na-ọbụghị igbu mmadụ ka ọ na-ekwu, mana Cynthia Mbamalu bụ onye nhazi emume na YIAGA Africa bụ otu na-abụghi nke gọọmentị gwara BBC na okwu el-rufai kọrọ ọkọ na ntị makana ọ bụ onye ndọrọndọrọ ọchịchị isi ya gbagotere ekwesighi ikwu okwu etu ọbụla ọchọrọ.

"Ikwu o ihe, ndị ga-anọ ya na mbụ nwereike ha agaghị anụ ya ma ekwuzie ya, ya bụ na onye nọ n'ọchịchị na-ekwu okwu, ọ ga-ewere nwanyọ kwuo ya etu onye ọbụla ga-aghọta ya. Y abụrụ na TV maọbụ redio, ya na-ekwu okwu etu ndi mmadụ ga-eji ghọta ya."

Onyeisi ndị uweojii na Naịjirịa bụ Abubakar Mohammed tinyekwara ọnụ na ya bụ okwu.

Ọ sị na onweghi ihe dị iche na-etu ha ji ahụ ajọ okwu Bekee kpọrọ "Hate... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nasir el-Rufai: Onye ka a ga-eji akpa ozu buru?


Okwu gbasara nchụtu Madumere

BBC Igbo gbara onye ndụ ndị ụlọomeiwu Imo Steeti bụ Lugard  Osuji ajụjụọnụ, o kwuru na Onye nọchiri anya ya bụ Calistus Okenze bụ onyeisiọrụ n'Imo Steeti dịka Rochas zigara aha ya.

O kwuru na mmadụ iri na itoolu n'ime mmadụ iri atọ na asaa ndị ụlọomeiwu tinyere aka chụtuo ya.

Osuji gara n'ihu kwuo na nke a mere mgbe kọmitti ehiwere maka inyocha ya webatara akwụkwọ, ebe ha kwuru na Madumere abịaghị zara ọnụ ya n'ihu ndị kọmitii ahụ.

Osuji kwuru na ndị ụlọomeiwu enwetaghị akwụkwọ ọbụla si n'aka ụlọikpe Imo Steeti maka ịkwụsị usoro ichutu Madumere rue oge ha chuturu ya.

BBC kpọrọ onye ọzọ n'ụlọomeiwu Imo steeti n'ekwentị, o kwuru na nke a bụ eziokwu mana o kweghị akọwa usoro ha jiri mee nke a.

Mana otu onyeisi ndị pati APC n'Imo steeti bụ Toe Ekechi gwara BBC na nke a bụ okwu asị.

O kwuru na ụlọikpe ukwu dị n'Imo steeti nke ọkaikpe Ben Iheka nọ n'isi ya gbochiri ndị kọmitii onyeisi ọkaikpe Imo steeti hiwere maka ichụtu ya rue abalị iri na atọ nke ọnwa Ọgọstụ.

Ekechi kwuru na "Ọ bụ ụfọdụ ndị ụlọomeiwu na gọvanọ Imo steeti bụ Rochas Okorocha kpara nkata gwa ndị ụwa na achụpụla osote gọvanọ Imo steeti bụ Eze Madumere.

"Ọnweghi onye ma ebe ha nọ mee nzụkọ ịchụpụ ya n'ọkwa, onweghị mgbe ha kpọrọ Eze Madumere ka ọ bịa zara ọnụ ya tupu achụpụ ya".

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Okenze anọchiela Madumere n'Imo Steeti - Osuji


Okwu maka ekike ziri ezi bidoro rịwa ibe ya elu dịka ihe onyoonyoo gosịrị oti egwu Tekno na ụmụnwanyị yi mbenukwu na-agba egwu n'okporo ụzọ Legọs.

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ekwu na uwe ụmụnwaanyị na eyi ugbua na atu n'anya, ọkachasị nke a na-egosi n'ihe onyonyo.

BBC gara njem imata mgbe uwe mmadu dara iwu.

Anyi gbara ndị ọkaiwu ajụjụ i mata nke bu eziokwu, ma lee ihe ha zara anyị -

Nwabufo Ikechukwu :

Ọdịịrị ọkaikpe ikpebi ma uwe mmadụ e megidere iwu.

Ọkaiwu Nwabufo Ikechukwu gwara BBC na n'ezie enwere iwu megidere mmadụ iyi akwa na ezighi ezi na iwu Legọs steeti nke dị na "Lagos state Public decency law".

Kama iwu a akọwaghị ụdị uwe na-adabaghị adaba.

Ndị uweojii nwere ikike nke si na "Section 4 of Police act" ime nyocha maka ihe gbasara ekike na ezighi ezi.

Ọ kọwara na ọ bụ onye ọkaikpe ga-ekpebị ma ihe mmadụ yi ọ dara iwu site n'ihe ndị uweojii nyochapụtara.

Ihuoma Ilobinso:

Okaiwu Ihuoma Ilobinso bụ onye nkụzi na Mahadum "University of Lagos" gwara BBC Igbo na onweghị iwu Naịjirịa megidere ekike mmadụ kpọmkwem.

Kama e nwere iwu megidere agwa ezighi ezi nakwa agwa ụfọdụ ruru unyi n'obodo nke Bekee kpọrọ "indecency".

"Ọmụma atụ bụ ngalaba 136 nke 'Criminal Act of Lagos State'".

Mana Ilobinso kwukwara na ọ na-esi ezigbo ike mmadụ imeri udiri ikpe a.

Lee Akụkọ ga-amasị gị :

Lee Ihe Nkịrị ga-amasị gị :

Fashion Designer: E bidoro m kwawa akwa mgbe m dị afọ 14 - Emeka Nwokocha

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Tekno Arrest: E nwere iwu megidere ekike mmadụ na Naịjirịa ?


Oliver Enwonwu, ọkpara Ben Enwonwu bụ onye nka ihe eserese dịka nna ya

Abalị atọ gara aga, e reela nka Ben Enwonwu sere n'afọ 1974 nke ọ kpọrọ 'Tutu,' otu ijeri dọla nke pụtara nde narị ise na asatọ.

 N'ajụjụọnụ onye ntaakụkọ BBC gbara ya n'ekwenti, Enwonwu kwuru na " Ọ bụ ihe mwute na ezinalụlọ ya agagị eketa ihe ọbụla na'egọ ahụ. Ugbua onweghị iwu kwadoro ka ndị nka Naijiria na-enweta ihe nketa ọrụ nka ha.

Ọ gara n'ihu kwuo na ndị nka Naijiria na-agba mbọ ha na ndị ogbo ha ndị mba ojikọ iji hụ na ndị nka ga na-enweta pacent n'ime ihe ere nka dị ka ntị na-eti egwụ ndị nwere ohere irite ihe na nka afọ iri asaa.

Ọ kọwakwara na ọgịga ya na London ebe a nọ re ihe nka ahụ bụ maka nkwanye ukwu e nyere nna ya na ọrụ ya.

Gee ihe ọkpara Ben Enwonwu kwuru na bekee:

'Anyị agaghị eketa na ego nka Ben Enwonwu'

Cheta na  Ben Enwonwu nwụrụ anwụ bụ onye nka eserese a ma ama.

Ọ gụrụ akwụkwọ na Goldsmiths, Ruskin College, Oxford na Slade art School London na 1940. Tupu Ben Enwonwu a laa mụọ na 1994, ọ bụ ya ka enyere ọrụ ịkpụ Queen Elizabeth  mgbe ọ biara Naịjirịa n'afọ 1956.

Ben Enwonwu sere 'Tutu' atọ

Akụkọ ndị ọzọ na-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nwa Ben Enwonwu: Anyị agaghị eketa n'ime ego 'Tutu'


Olivier Giroud dara ka a na-agba asọmpị a

Mmeri a nyekwara onye nkụzị ndị Chelsea bụ Antonio Conte nsogbụ maka a na sị bụ ya bụlịte ọkpa.

Chelsea ji mmadụ iri gba bọọlụ a ka a piarụ Tiemoue Bakayoko red card na ime nkeji iri atọ.

Babayoko sọọrọ sọmpị a ka onye ụkwụ jiri ma nyekwa Watford ohere enye goolu anọ n'ime ya.

Ndị Watford meriri sọ otu n'ime bọọlụ iri na abụọ ha gbabụrụ tupu ha na Chelsea kwakọ isi a.

Chelsea sara goolu mgbe Eden Hazard si ebe tere aka gbaka ọnụ goolu Watford.

Ka nkeji abụọ gara, Daryl Janmaat zara ọtụtụ ndi nche Chelsea tupu o ji ukwu ịcha ya nye goolu.

A gbachara 3:1, nke meziri Watford ji nọrọ okpa isi n'eru mpọda a na-kpọ relegation zone na asụsụ bekee.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Onweghi etu esi ama ma nwoke ọ na edina nwoke -Dr Ibeneme

Aka na-achị uweojii na Legọs bụ Imohimi Edgal gwara ndị ntaakụkọ mgbe ha kpọpụtara ndị a ha ji na ọ bụ ndị ọgbaama suru ndị ahụ imi, nke mere ndi isi uweojii na obodo Shasha na Idimu dị na Legọs jiri wụchie n'ulo nkwarị akụ ahụ n'ime ndeeri.

Edgal sị: "Ka ndi otu anyị ruru ebe ahụ, ha hụrụ okorobịa ruru iri asatọọ nọ ebe ahụ aṅụcharị manya dị iche iche na ọgwụike di n'iwu dịka Tramadol na guf,"

Ọ gakwara n'ihu kwuo na mgbe ụmụ okorobịa ahụ riri mbọmbọ ọsọ mgbe ha hụru ndị uweojii a.

"Anyị nwụdere mmadụ 57 n'ime ha," Edgal gwara ndị ntaakụkọ.

Mana, ụlọ ntaakụkọ Premium Times dere na otu onye n'ime ndi uweojii ji aha ya bụ Wealth Olasunkanmi ha gbara ajụjụ gwara ha na ọ bụ emume nchete ọmụmụ otu onye n'ime ha ka ha bịara n'ọdọ nkwarị ahụ ime ebe ahụ.

"Ha sị na anyi bụ ndị nwoke na-eri nwoke ibe anyị, esoghị m na nke ahụ. Ha si na o bụ emụme ịbanye otu ka anyị na-eme, mana onweghi ihe dị otu ahụ".

Okwu Olasunkanmi dara ka nke ọtụtụ ndị ọzọ aka jikwa kwuru.

Na mpaghara Afrịka dị ka ndịda Afrịka, iwu amachịghị nwoke maọbụ nwaanyị ịnụ onye ọbụla ọchọrọ.

Mana Edgal kwuru na a ga-akpọpụ ndị a ha ji ụlọ ikpe bụ ebe ha na iwu obodo ga-ezute.

Okwu a mere ka anyị jụọ onye ọkachamara n'ihe banyere ahuike bụ Dọkịnta Ginger Ibeneme.

Ibeneme gwara anyị na-onweghị etu esi amata ma mmadụ a bụ nwoke na-eri nwoke maka adịghị ede ya n'ihu.

Ọ gakwara n'ihu kwuo na ọbụghị na mmadụ na-eme ka nwaanyị bụ na onye ahụ na-eme udiri ihe a ndi uweojii na-ebo ha.

Onye ọzọ BBC Igbo gbara ajụjụ ọnụ bụ Ọkaiwu Uche Aja kwuru na agbanyeghi na uweojii nwere ikike nke ha ji anwụchịkọ ndị kpara arụ maọbụ ndị ha che na ha chọrọ imegide iwu obodo, mana etu esi agba ha n'anwụ tupu ikpe ama ha ezịghị ezi.

Gee ya ntị ebe a:

Okwu ọkaiwu Aja

Nke mere o jiri kwuo na ndị a nwere ikike ịgba uweojii  akwụkwọ na'ulọikpe maka na-emegidere ikike onwe dịrị ha dika ndị Naịjirịa.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Onweghị etu esi amata nwoke na-eri nwoke ibe ya - Dr Ibeneme


Onye isi ndị Gọvanọ ala Igbo bụ Gọvanọ Dave Umahi nke Ebonyi steeti gụpụtara ọtụtụ ọ natara chi dị na steeti ya dịka nnu Uburu, Osikapa Adani nke chọrọ nkwalite maka ọganịhu.

Onye kpọkọtara ọgbakọ "Economic Forum" ma bụrụkwa onyeisi SEREDEC bụ ọkankuzi Bartholomew Nnaji kọwara na ebumnobi ha bụ ka ọ dị mfe mmadụ ma ọ bụ gọọmenti itinye ego n'ọrụ.

Nnaji na ndị otu ya edepụtala ngalaba gụnyere 'Enyimba Industrial City', 'S/E gas pipeline', 'S/E finance Company SEFCO' dịka ebe gọọmenti na ndị nkịtị ga-etinye ego mmepe na mpaghaara ọwụwanyanwụ Naịjiria.

Ọkammụta Barth Nnaji bụ onyeisi SEREDEC

Ya bụ mmemme nkparịta ụka emere n'Enugu bụ nke gọvanọ ndị ọwụwa anyanwụ niile na ndị ọnụ na-erụ n'okwu maka mmepe obodo nọ na-ya.

Ụzọ ọjọọ egbuola anyị - Ndị ọkwọ ụgbọala

Dọkịta Pascal Dozie bụ onyeisi kọmitii

Pascal Dozie bụ onye isi kọmitii mbụ kwuru na oge eruola mgbe ndị ọwụwaanyanwụ ga ewepụ "nkem nkem " ma tinye "nke anyị nke anyị" ka ọganịhu wee bịa.

Akụkọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

South East in Nigeria: Usoro mmepe ala Igbo amalitela


Onye kwuru nke a bụ Tony Orilade bụ ọnụ na-ekwuchitere ndị EFCC dị na Legọs.

Ọ gụnyere ndị ha machịrị ka ọgụụ egwu Afeez Fashola (e jiri Naira Marley mara), Omoniyi Temidayo Raphael (aka Zlatan), Tiamiu Abdulrahman Kayode, Adewunmi Adeyanju Moses na Abubakar Musa.

Ndị EFCC machịrị ya site n'iwakpo ha n'ụbọchị Fraide Mee 10, 2019 na Ikate, Lekki na Legọọs.

A ga-echeta na Naira Marley gụrụ egwu metụtara iji wayo nata ndị mmadụ ego n'ịntaneti.

Ndị ntorobia Igbo: Belatanụ Ihe eji alụ nwaanyị

Ndị ntorobia Igbo akpola oku ka obodo dị n'Igbo wedata ihe ndị ọ na-eri iji lụọ nwaanyị n'ala igbo.

Ndị ntorobịa  kwuru a nke na mkparịtaụka BBC hiwere na Facebook ụbọchị Fraide rụtụ®ụaka  na ihe isi ike, ihe ilụnwaanyị na-erị  nakwa oke mgbuchi nne nna na Igbo na-egbuchi ụmụ ha ndị nwaanyị  so 'ihe na  akpata alụghhị di maọbụ nwaanyị n'oge.

ANC meriri na ntuliaka na Saụt-Afrika mana

ANC meriri na ntuliaka na Saụt-Afrika mana nke bụ mbụ pati ahụ banyere n'ọchịchị kemgbe 194 na enweta ihe pekarịrị 60%.

Ndị ma ihe a na-ekwu na ndọrọndọọ ọchịchị kwuru na ihe ha juiri merie bụ nkwa Cyril Ramaphosa kwere ibu agha megide nrụrụaka nakwa ikwalite akụnaụba ala ahụ nke na-akpụ afọ n'ala.

Mmiri riri mmadụ 50 ka ụgbọmmiri kpuru na Tunisia

Otu United Nation kwuru na ihe ruru mmadụ isii na-anwụ kwa ụbọchị n'afọ 2018 dịka ha na-agbalị ịgafe mba ofesi site na okeosimmiri 'Mediteranean'

Ụgbọmmiri kpuru n' okeosimmiri  Tunisia, mmiri rie ike karịrị mmadụ 50.

Ụlọakụkọ mba ahụ kwuru na mmadụ ruru 70 ndị e chere zọpụrụ ije ha na Libya nwụrụ n'ọdachi ahụ.

A na-arụ aka n'ọtụtụ ha sị mpaghara ọdịda anyanwụ Afrịka,

E kwuru na a zọpụtara mmadụ 16, ebe a hụkwarala ozu mmadụ atọ.

Iwe na-ewe ndị bọọlụ na-amasị

N'egwuregwu,

Ndị na-akwado otu Liverpool, Tottenham, Chelsea na ewela iwe maka na enyere ha naanị otu n'ime oke atọ akwụkwọ e ji aba n'ọgbọ egwuregwu maka ngwụcha asọmpi ndị Yurop.

Gee akụkọ n'otu nkeji ebe a:

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Ụlọikpe Anambra adaala Kọmịshọna ndị uweojii nha

Ụlọikpe n'Anambra... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Naira Marley na-agụrụ anyị egwu ka nwa nza - EFCC


Onye na-azọ oche onyeisiala Naịjirịa n'okpuru Peoples Democratic Party bụ Atiku Abubakar ekwuola na atụmatụ itinye ọnọdụ Bekee kpọrọ "State of Emergency" Na Zamfara na Katsina steeti ezighiezi.

Agbanyeghi na gọọmentị etiti ekwubeghi na ọ ga-etinye ọnụdụ a na steeti ndị a, aka na-achi Zamfara bụ Abdulaziz Yari ekwuola na ọgbaghara na-eme ebe ahụ karịri ike ya. Ebe ogbo ya na Katsina bụ Aminu Bello Masari sị na ndi omekome nweziri ọnọdụ na steeti ya.

Dina Melaye enyefela ndị uweojii onwe ya

Ndị uweojii na-enyocha Dino maka ebubo gbasara ogbugbu mmadụ na ohi

`Sineto Dino Melaye na-anọchite Kogi-West n'ụlọomeiwu enyefela onwe ya ndị uweojii ka abalị asaa gachara ha ji wakporo ụlọ ya n'Abuja.

Ndị uweojii na-achọ ya maka ebubo gbasara ogbugbu mmadụ nakwa ohi.

Mbọ Melaye gbaburu isiị n'ikike ụlọikpe chụpụ ha kpụrụ afọ n'ala dịka ụlọikpe jụrụ ịza ekpere ya.

Ndị uweojii chọrọ ka Melaye bịa zara ọnụ ya banyere

Ụmụ Naijiria akatọọla NANS maka ọgbakọ ha na Buhari

Ụmụ Naijiria akatọla otu jikọrọ ụmụakwụkwọ bụ NANS maka ịkpụ ụkwụ n'ala n'okwu gbara Abụbọọrụ ndị nkuzi imahadum nke a kpọrọ ASUU na bekee na-eme.

NANS na onyeisiala Muhammadu Buhari nwere ọgbakọ ụbọchị Tọsde mana ha kwuru na otu ahụ  hapụrụ okwu gbasara ọnọdụ agụmakwụkwọ , kwuwe maka nkwado ha ga-enye Buhari na ntuliaka 2019.

N'ofesi,

Angela Merkel bụ onyeisiala mba Germany

N'egwuregwu,

Leon Balogun, onye ọgba bọolụ Naijiria  si German League banye Premier League ekwuola na obi dị ya mma etu ịgba bọọlụ  n'asọmpị Premier league  si mara la ya ahụ ọfụma na egbughị oge.

Ụmụ nwaanyị ga-eso na "Direct Short Service" nke ndị agha Naịjirịa

Ndị agha Naịjirịa ga-amalite ịwe ụmụnwaanyị na otu ọzụzụ ndị agha akpọrọ Direct Short Service Course taa bụ ụbọchị anọ nke Jenụwarị agbanyeghị ndọrọndọrọ ya na ya so.

Chete na kemgbe 2017 na emechiri ịnye ụmụnwanyị ọzụzụ a maka ịgbọchị nwaanyị ị bụ onye ndụ ndị agha n'ihu agha.

Ndị Omeiwu obele n'Amerịka ebinyere aka n'iwu mgbaghe gọọmentị

Ndị omeiwu US ebiele nkwa n'ike ebe ha binyere aka n'akwụkwọ ka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ dị mkpa: Atiku akatọọla atụmatụ 'State of Emergency'


Onye ndụmọdụ ya na mgbasaozi bụ Francis Nwaeze mere ka BBC Igbo mata nke mgbe a kpọtụrụ ya n'ihe banyere okwu a.

Nwaeze sị na ọdịla anya gọvanọ Umahi kwere nkwa sị na ọ bụrụ na gọọmentị etiti tinye ya n'iwu na ọ bụ ihe ọ ga na-akwụ ndị ọrụ.

Ọ sị na gọvanọ hiwere kọmitii ga-elebanya n'usoro a ga-eji akwụ ụgwọ ọnwa opekatampe a.

Na mkpebi a si na mpụtara ihe ndị kọmitii ahụ chọpụtara bụ nke gosiri na ha ga-akwụli ya.

Nwaeze gara n'ihu kwuo na o nweghi onye ọbụla manyere gọvanọ Umahi ime mkpebi a n'ike, kama na ọ bụ nke o mere n'aka ya.

Buhari na ndị ECOWAS

Buhari gara ọgbakọ ndị Government of the Economic Community of West African States (ECOWAS)

Onyeisiala Muhammadu Buhari akwaala arịrị kọwaa na mkpamkpa ndị omekataraihepụọụjọ n'ọdịda anyanwụ Africa bụ ihe kacha adọchị ọganihụ azụ.

Ọ kwuru nke a n'ọgbakọ nke iri ise na isii nke ndị Economic Community of West African States (ECOWAS)  mere n'Abuja ụbochị Satọde.

Buharị kwara arịrị maka ndị agha ururu iri asaa ndị omekome a gburu na mba Nije.

O kwusikwara ike na gọọm̀enti ya kwadosiri azụmahịa na mekọrịta nke mba ECOWAS.

Ndị bịara ya bụ ọgbakọ bụ Onyeisi ọgbakọ ECOWAS bụ Jean-claude Kassi Brou, Onyeisiala mba Nji bụ Issoufou Mahamadou,

Ndị ọzọ bụ ọnye bụbu onyeisiala Naịjriịa bụ akubu Gowon, onye nnọchite anya odeakwụkwọ United Nations bụ Mohamed Ibn Chambas na ndị ọzọ.

Ọkụ na-agba ọzara n'Ọstralia

N'ofesi, ndị ọrụ gbata gbata mba Australia adọọla ndị na-eme njem ụgbọala na mba ahụ ha kpachara anya ha maka oke ọkụ na agba ọzara nke ndị na mba ahụ.

Ndị ọrụ ọkụ ruru puku iri nọ n' ọrụ ịgbanyụ ọkụ kariri narị nke oke ifufe na okpomọkụ ekweghị sị mata ebe ọkụ ọzọ ga ebido.

Everton na Arsenal

N'egwuregwu, n'asọmpị Premier League agbara n'ihihie, Everton and Arsenal achịtaghị aja ma ọlị.

Taa ka ndị nọchitere anya ndị nkuzi ndị Arsenal bụ  Freddie Ljungberg na ogbo ya nke Everton bụ Duncan Ferguson ga-agagodi n'ụsọ.

Carlo Ancelotti (akanri) na Bill Kenwright, onyeisioche ndí Everton ka ha na-enwe mkparíta úka

Carlo Ancelotti ga-abụzị onyenkuzi ndị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ebonyi Minimum Wage: 'Aga m akwụ ndị ọrụ N30,000 malite n'ọnwa Jenụwari 2020'


Onye nta akụkọ BBC kwuru sị na ndị si Imo steeti bidoro ịlụ ọgụ; ọgụ dị n'etiti ndị kwadoro Gọvanọ Rochas Okorocha na ndị kwadoro osote ya bụ Eze Madumere.

Ka ndị nchekwa tinyere aka igbosa ha, ndị si Delta bidoro ịlụ ọgụ nke ha.

Ndị na-akwado Otega Emerhor na Victor Ochei bidoro ịlụso ndị na-akwado Sinetọ Ovie Omo-Agege ọgụ, nke butere nkụwasị oche nakwa nkụwa isi mmadụ atọ.

Ka a jụrụ ha ihe kpatara ọgụ a, ha kwuru na Omo-Agege ji ọkwa ya na-akpọbata ndị na-abụghị ezigbo ndị nnọchiteanya.

Ndị uweojii mechara kwụsị ọgụ a.

Mbata Onyeisiala Muhammadu Buhari n'ọgbakọ APC n'Abuja

Cheta na-akpọpụtara onye bụbụ aka na-achị Edo steeti bụ Adams Oshiomhole dịka onyeisioche APC ka ndị ya na ya na-azọ oche rituru n'ụbọchị Juunu 23.

N'otu aka ahụ, Maimala Buni abụrụla onye odeakwụkwọ gburugburu nke APC.

Enweghị onye ya na ya zọrọ ọkwa a, nke bụ na ọ dị ihe bekee kpọrọ 'unopposed'.

Ndị APC mere ọgbakọ ndọrọndọrọ ọchịchị ebe ha mere ntuliaka iji họpụta ndị ga-achị ha n'ime afọ anọ na-abịa.

Nzukọ a mere n'Eagles Square dị n'Abuja, ebe ndị ọrụ nchekwa dị iche iche juru.

Onyeisiala Buhari so mee ntuliaka ịhọpụta ndị ga-achi APC

Onye ntakụkọ BBC nọ n'ọgbọ ahụ kwuru na ụzọ niile na-abata ogige ahụ kpọchichara akpọchi.

O kwukwara na ndị uweojii gwara ya na ha zipuru ihe ruru ndị ọrụ nchekwa puku ise (5000), ụgbọelu helịkọpta abụọ nakwa ụgbọala 'armoured personnel carriers' isii n'ebe ahụ.

Ndị isi APC zuru n'ebe emere ntuliaka a

Ndị mmadụ si mpaghara ọwụwa-anyanwụ bịa

Mana, na mbido, mmiri mere ka ọ ga-emebiri ndị APC ihe ka o bidoro n'ụtụtụ zogide ruo ehihe.

Ndị mmadụ nọdụ ala ebe mmiri agaghị ama ha, ma chere ka o zochaa tupu ha amalite ime ihe butere ha n'ọgbọ ahụ.

Ndị mmadụ nọ na-eche ka mmiri zochaa

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

APC National Convention: A kụwara mmadụ atọ isi


Onyeisi  WHO bụ Tedros Adhanom Ghebreyesus bụ onye kwupụtara nke a na mgbede Wenezde ka ọ na-agwa ndị ntakụkọ okwu,kwuru na nnu aghala ya bụ ofe dịka ọrịa ahụ.

End of Twitter post, 1

" WHO na-elebanye anya n'ọrịa kemgbe ọ gbakapụtara ma ihe kachasị echu anyị ụra bụ ka o si efesasị na-akpa ike nakwa ka ọtụtụ siri gba nkiti ghara ime ihe ọbụla."

"Puku kwuru puku nọ n'ụlọgwụ na-alụ ọgụ ọnwụ na ndụ. "Thousands more are fighting for their lives in hospitals.

N'abali ole na izuụka ole na-abịa, anyị na-atụ anya na ọnụọgụgụ ndị nwere #COVID19, nakwa ndị ga-anwụ site n'ọrịa nakwa mba ndị ọ ga-emetụta ga-agbali karịa."

Dr Tedros gara n'ihu kwuo na  n'izuụka abụọ gara aga, ndị burula ọrịa  ma agụpụ Chaina dị mmaji iri na atọ, ebe mba dị oferela dị mmaji atọ.

"Ugbua enweela mmadụ  118,000  na mba  114 countries, ebe mmadụ 4,291 tụnyerela ndụ. "

O kwuru na ụfọdụ mba enweghị ndị ọrụ doro anya , ụfọdụ obodo enweghị ihe ọ ga-eri, ebe mba ụfọdụ enweghị  mkpebi obi ime ihe kwesịrị."

Ihe mere na Mgbo, Ebonyi steeti

Nwa eze obodo Ngbo dị na Ebonyi steeti bụ Uche Ali ekwuola ọgbaghara tara isi ọtụtụ mmadụ n'obodo ha ụbọchi Tuzde bụ okwu ala dị n'etiti ha na ndị Agila dị na Benue steeti, na ọ bụghị nso ndị ọchịehi.

Igweokụ latrik na iwu ụlọomeiwu

Ị nụla na ụlọomeiwu ukwu Naịjirịa amalitela itinye anya n' iwu ga-amachi ịtụbata maọbụ ire igweọkụ latrik.

Sanusi na El-Rufai

Nke a bụ ọrụ nke abụọ Gọvanọ  Nasir El-Rufai na-enye Sanusi na abalị nabọ  a chuturu ya n'oche eze.

Atụọla Harvey Weinstein nga

 Ụlọikpe mba Amerika atụọla nwoke amama amam na Hollywood bụ Harvey Weinstein nga afọ iri abụọ na atọ maka ịwakpo ụmụnwaanyị.

E bughariri asompị Arsenal maka ụfọdụ ndị otu ahụ zutere onye bu Coronavirus

Ebugharịala asọmpị dị n'etiti otu Arsenal nakwa Manchester City n'ihi ọrịa Coronavirus.

Ozi otu Arsenal dere na peeji ha sị na ọtụtụ ndị ọgba bọọlụ ha na Evangelis Marianakis nwe otu Olympiakos enweela mmekọ mbụ.

Cheta na nje a abụghi akuko ifo. Gbado anya ma ga BBC Igbo dọt kọm gụọ akụkọ anyi nwere gbara ya.

Ụlọikpe... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Coronavirus aghọọla ọrịa 'o zuru-ụwa-ọnụ' - WHO


Onyeisi EFCC Ibrahim Magu si ka e keele ya maka na ụlọ a kwesiri ịbụ 100 ijeri naịra

N'emume a kwa, Onyeisiala Buhari bụ onye ji aka ya chabie eriri ejiri gosi na ebe ahụ bụ ụlọ ọhụrụ na obodo Wuse n'Abuja.

Lee ụfọdụ foto na-egosi mgbape a na soshal midia:

End of Twitter post, 1

Ndị mmadụ katọrọ akụkọ kwuru na ejiri nde naira iri abụọ na ano were rụọ ụlọọrụ ahụ na-ekwu na ego ahụ karịrị akarị.

Ebe onyeisi ha bụ Ibrahim Magu na-ekwu si kelee ya n'ihi na ezigbo ọnụ ụlọọrụ ọhụrụ ahụ kwesiri ị bụ naira ijeri narị.

N'akụkọ metụtarụ nke a, ndị mmadụ ebidola ị manye Magu ọzọ n'elu soshal midia.

Ihe bụ nke a bụ na ọ pụtara n'ime ihe onyonyo ebe o yi okoloto bu ihu onyeisiala Buhari.

Onye malitere itinye ọnụ n'okwu a bụ onye nwere akara @DemolaRewaju na Twitter, bu onye dere na ọ dịka Magu kwụnyere Buhari na ntụlịaka na-abịa.

@I_am_Anomeli na ekwu na nke a gosiri na ọ na ọ kwunyere onyeisiala Buhari na ndị otu ya tụmadụ ugbua ihe ntuliaka 2019 na-adị njikere dị ka onye a siri kwuo

@Itiroro kwukwara na EFCC na onye ndu ya kwesiri ị bụ ngalaba kwụrụ onwe ha

Ndị ọzọ si na o kwesiri ị kwụrụ onwe ya n'ihi ọkwa ọ nọ na ya iji gosi n'aka ya kwụ ọtọ.

Magụ kọwakwara n'ime ihe onyonyo ahụ e gosiri na Channels TV na ọ kwunyere onye ọ bụla na ọ sọsọ ihu Buhari dị n'okoloto ahụ o yi na ọ nweghị ihe ọzọ so ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Onyeisi EFCC Ibrahim Magu si ka e keele ya maka na ụlọ a kwesiri ịbụ 100 ijeri naịra

Ụlọ ahụ bụ ụlọelụ iri eruola pasenti 95 ka a rụchaa ya ma ọ ga-abụ isi ụlọrụ ndị EFCC ahụ.

Mana obi adịghị ndị Naịjirịa mma maka nnukwu ego ha ji rụọ ya bụ ụlọ.

Ụfọdụ ụmụ Naịjirịa akatọọla EFCC ma na-ajụ etu ndị achụ mpụ ga-eji ego ruru ole ahụ wee rụọ naanị ụlọọrụ.

Gịnị ka ndị mmadụ na-ekwu maka ụlọ ahụ?

Ndị mmadụ nọ n'akara ha na soshal midia na-ekwu ebumnobi ha na ihe ha chere gbasara ya bụ ụlọ na ego ole e jiri rụọ ya.

N'igwe twitter, Double Eph na-ajụ "Kedụ ka ndị ọrụ na-achụ mpụ ga-eji nde naịra 24 rụọ ụlọ ọrụ?"

N'akụkụ nke ya, Uncle Ajala na-ajụ ka nke a ọ pụtara na mpụ dị na EFCC?

N'aka nke ọzọ, Great Gracious kwuru na ya nwere ajụjụ, o kwuru na ajụjụ ya bụ ma ụlọọrụ ahụ ọ ga-enwetali ego niile ndị mmadụ zuru?

Onyeisi ndụ ụlọomeiwu sineti na onyeisi ụlọ ndị nnọchite anya gara hụ ụlọ ọhụrụ ahụ makwuo na ọ dị mma nke ukwuu.

EFCC n'onwe ha na-akwado sị ike maka mmepe ya bụ ulọọrụ.

Ndị EFCC na-akpachị ma na ejide ndị buru ego Naịjirịa n'ụzọ na-ezighi ezi ma kpọga ha ụlọ ikpe.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ụmụ Naịjirịa na-manye ndị EFCC maka ụlọ ha jiri ijeri naịra 24 we rụọ


Onyeisi INEC bụ Mahmood Yakubu

Ọ bụ n'ọgbakọ ha nwere n'ụbọchị Tọzde ka onyeisi INEC bụ Mahmood Yakubu nọrọ kwupụta na Pati nọ na Naịjiria ga-abụzị naanị 18.

Mana nke a edochaghị ndị mmadụ anya nke mere ọtụtụ ji ajụ ma INEC e nwere ikike ịkachapụ aha pati ọbụla.

Na oge mbụ, iwu obodo Naịjirịa enyeghị INEC ikike ịkachapụ aha pati ọbụla.

Mana n'ọnwa Julaị nke afọ 2017, ndị ụlọomeiwu ukwu megharịrị iwu Naịjirịa nke ugboro anọ nke bekee kpọrọ 'fourth alteration'.

N'ebe ahụ ka ha nyere INEC ikike ịkagbu otu ndọrọndọrọ ọchịchị ndị na-emezughi ihe dị iche iwu kwuru.

Gịnị ka iwu kwuru?

Iwu ahụ kwuru na INEC nwere ike ịkachapụ aha pati ọbụla:

Ọ bụkwa ihe ndị a ka INEC kwuru mere ha ji kachapụ aha pati 74 ahụ.

Otu n'ime pati ndị ahụ bụ Action Peoples Party (APP) agaala ụlọikpe iji gbochie nkachapụ aha ha.

Gịnị ka pati ndị a kachapụrụ na-ekwu?

Tope Fasua bụ onyeisi pati ANRP

Tope Fasua, onyeisi pati 'Abundant Nigeria Renewal Party' (ANRP) kwuru na ihe INEC mere adabaghị adaba.

Fasua sokwa zọọ ọkwa onyeisiala na ntuliaka gara aga.

O kwuru na INEC kpọrọ ha n'ọnwa Dịsemba 2019 ka ha gosi ihe niile gosiri na pati ha zuru oke.

"Anyị gosiri ndị isioche anyị na steeti dị icheiche, gosi akwụkwọ ọbaego anyị, gosi akwụkwọ ndị otu anyị, gosi akwụkwọ anyị ji kwụọ ụgwọ ụlọọrụ anyị, gosi ihe niile."

"Obi tọrọ anyị ụtọ makana anyị chere na anyị etozuola oke dịka iwu INEC si dị."

Fasua kwuru na ha ga-aga ụlọikpe ịgbagha ihe ahụ INEC mere.

Chekwas Okorie bụ onyeisi pati UPP

N'aka nke ọzọ, Chekwas Okorie, onyisi otu United Progressive Party (UPP) gwara ndị ntaakụkọ Punch na ha ahụbeghị akwụkwọ ndị INEC iji gosi na a kachapụla aha pati ha.

O kwuru na ha ga-ama ihe ha ga eme ma ha nweta ozi ndị INEC nke ọma.

Ka ọ kwụ ugbua, ọtụtụ patị ndị a ekwuola na ha ga-agba Inec akwụkwọ n'ụlọikpe maka atụmatụ a.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigerian Political Parties: INEC e nwere ikike imechi otu ndọrọndọrọ ọchịchị na Naịjirịa?


Onyeisi NCAC bụ Olusegun Runsewe kwuputara nke a maka ihe onyonyo gosiri Tekno na ụmụnwaanyị yi mbeleukwu na-agba egwu n'ime ụgbọala n'okporo ụzọ Lekki dị na Legọs steeti.

Maazị Runsewe kpọrọ ihe Tekno mere 'ihe megidere nchekwa obodo"

O na-akọwakwa sị "ịgba ọtọ abughị omenala anyị nke mere na anyị agaghi anabata ya ma ọlị".

Runsewe sị ka gọọmentị chọpụta ndi niile nwere ebe a na-agba ọtọ agba egwu ka enwee ike ijide ndị na akwado ha ma gbaa ha ikpe.

Cheta na ihe onyonyo wuru na soshal midia na-egosi ụmụnwaanyị yi bante agba egwu n'ime ụgbọala.

Tekno mechara kwuo na ọ bu ya na ụmụnwaanyị ahụ so, ma wepụtakwa ihe nkiri egwu ya ha na-eme mgbe ahụ.

Ọ bụ ndị na-agafe n'ụzọ sere ya bu ihe onyonyo ma tinye ha soshal midia.

Runsewe sị na ọ bụ ebele ka emere Tekno maka ahụ adịghị ya mma.

Na-ikwu na Tekno megidere usoro ejiri hapụ ha, ọ sị: " Anyi ga-eji ya gosi ndị ọzọ ihe ọkụ ji nti oke eme n'ihi na gọọmenti a agaghị anabata mpụ na agwa rere ure. Ihe bụ ihe gọọmentị kwesiri ịkwụsịike na ya."

Ọ bu n'ụbọchị atọ nke ọnwa Ọgọstụ 2019, ka ndị mmadụ hụrụ ụgbọala bu Tekno onye ezigbo aha ya bụ Augustine Kelechi na ụmụnwaanyị na-eyichighi ahụ na-agba egwu n'okporoụzọ Lekki, Legọs steeti.

Eboro ya ebubo ikwalite ọgbọ ebe a na agbaọtọ agba egwu, kama Tekno kwuru sị na ọ bụ ọrụ ka ya na ndị otu ya n'arụ.

Tekno na onwe ya rịọrọ mgbaghara n'igwe Instagram ya ma kwuo na ọ bụghị mgbasaozi maka ebe ụmụnwaanyị na-agba ọtọ agba oringo ka ha na-eme.

Ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ihe a Runsewe kwuru

@Matilda_Duncan onye mgbasa ozi nke Redio jụrụ "kedụ ebe mkpa obodo anyị dị, kedụ ebe Hamisu Wadume nọ, Leah ọnwụrụ anwụ", dgz.

Onye oti egwu Peter Okoye mara njakịrị sị " I bụ nsogbu megide nchekwa Naịjirịa. Dika fufu na Garri kwuru (FG)...ngwa, anyị chọro anụ ewu".

@Oluomoofderby kwuru na kama gọomenti etiti ka amata ndị gburu ndị uweojii atọ ha na achụharị Tekno.

Onyekachi Okorie sị na okwu a enweghị ịsi, Tekno bụrụ nsogbu na nchekwa Naịjiria keduzie maka ndị ntọrị, ndị ohi, Nde ọchịehi na Boka Haram.

Akụkọ ka... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Tekno Agege: 'Anyị ga-ezi Tekno ihe ọkụ ji ntị oke eme' - NCAC


Onyeisi ọgbakọ ndị gọvanọ ọwụwaanyanwụ bụ David Umahi kwuputere nke a mgbe ọ na-agwa ndị ntaakụkọ ka nzụkọ ha nwere n'elu intanet si gaa n'ụlọ gọọmenti dị na Abakaliki.

Lee ihe ndị ọzọ pụtara n'ọgbakọ ahụ:

1. Umahi kwuru na ha tulere etu ọrịa coronavirus si metụta mpaghara ọwụwaanyanwụ ma na--ekwu na ha ga-atụle ihe gbasara ụlọakwụkwọ iji kwado atụmaatụ nile Nigeria Centre for Disease Control (NCDC) wepụtara wee na-eche mgbe a ga-emepe ụlọakwụkwọ.

2. Mpaghara ọwụwaanyanwụ niile ga-amalite ime nyocha n'ụlọ n'ụlọ tụmadị ndị ruru ma gafee afọ iri isii na ise.

3. Ha rịọrọ ka onye bụbụ odeakwụkwọ gọọmenti Naịjiria, Anyim Pius Anyim na Arthur Eze bụ ide ji ego kwụsị esemokwu dị n'etiti ha ma kwe ka ndị gọvanọ ọwụwaanyanwụ dozie okwu na-esere ha. Ihe na-esere ha abụọ

4. Ha kelere onyeisiala Buhari ka o si wete ego eji arụ akwa mmiri Naịja nke abụọ nakwa ndozi ọdọ ụgbọelu Enugu.

5. Ha kwetere na a ga-emeperiri ọdọ ụgbọelu Enugu n'ụbọchị iri atọ nke ọnwa Ọgọstụ ma rụcha akwa mmiri abụọ nke Niger n'afọ 2022.

6. Ha kwetere na ha ga-akpọpụta aha ngalaba nchekwa ọhụru ga-echekwa mpaghara ọwụwaanyanwụ nile n'ọgbakọ ọzọ ha ga-enwe.

7. Ha kwetere na ha na gọọmenti etiti ga-etikọta aka wepụta ego a ga-eji rụ ụgbọ oloko ga-erute mpaghara ọwụwaanyanwụ.

Ihe pụtara na nzuko ndị gọvanọ ọwụwanyanwụ n'Enugwu n'ọnwa Febrụwarị

Ndị gọvanọ na-achị mpaghara ọwụwanyanwụ nke Naịjirịa nwere nzukọ n'Enugwu Steeti taa.

Ozi a si n'aka gọvanọ na-achị Enugwu Steeti bụ Ifeanyi Ugwuanyi bụ onye lere ha ọbịa n'obi ọchịchị ya dị n'Enugwu.

Ndị so n'ọgbakọ ha gụnyere gọvanọ Dave Umahi nke Ebonyi, gọvanọ Okezie Ikpeazu nke Abia na osote gọvanọ Anambra bụ Nkem Okeke.

Ndị ọzọ bụ ọkanmụta Barth Nnaji, onyeisi ọgbakọ ha bụ ọkanmụta Simon Ortuanya na ndị ọzọ.

Dịka ọ dị ugbua, amabeghi ihe ha kpatara na nzukọ a.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Nwada Igbo chọtara ihu ọma n'aka gọvanọ Borno Steeti

Gọvanọ Borno steeti na Obiageli Mazi mgbe ọ jere njem nleta mberede

Gọvanọ Borno steeti bụ Babagana Zulum ajaala Obiageli Mazi mma na ndụ maka uchu na... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe Umahi, Ikpeazu nakwa gọvanọ ndị ọwụwaanyanwụ ndị ọzọ kpebiri maka akwa 'Second Niger Bridge'


Onyeisi ọhụrụ nke otu CAF bụ Ahmad Ahmad, ekwuola na oge eruola ka ndị na-elekọta otu bọọlụ dị iche iche na mpaghara Afrịka zara ajụjụ ịchọpụta ihe mere otu dị iche iche si Afrịka agbaghị nke ọma n'asọmpi Iko Mbaụwa.

Ebe otu Everton ji nde pounds iri ise zụrụ ọgba bọọlụ Richarlison.

APC kwụsịrị ike - Buhari

Onyeisiala Naịjirịa bụ Muhammadu Buhari ekwuola na otu pati ha bụ APC kwụ chịm n'agbanyeghị na ọtụtụ ndị omeiwu apụọla gawa PDP na ADC.

Buhari kwukwara na onweghị ihe ọjọọ o bu n'obi gbasara ndị a pụrụ.

Titus Uba bụ onyeisi ọhụrụ ndị omeiwu Benue steeti

Ndị omeiwu Benue steeti ahọpụtala Titus Uba dịka onyeisi ọhụrụ ha.

Nke a mere dịka ndị omeiwu na steeti a ruru iri atọ binyere aka n'akwụkwọ ịchụtụ Terkimbi Ikyange dịka onyeisi ha.

Ha boro Ikyange ebubo isi ike nakwa iji ọkwa ya emegide ndị omeiwu ibe ya na steeti ahụ.

Ha ka na-achọ ndị mmadụ na Greece

Na mba ofesi, ndị gbatagbata ka na-achọ ndị dị ndụ n'ebe ọkụ gbagburu mmadụ ruru iri asaa na anọ na mba Greece.

Onyesisiala ahụ kwuru na ha ga-eji ụbọchị atọ wee ruo uju.

Gee nkeji anyị nke ụtụtụ a

Akụkọ ga-amasị gị ị ga-achọ ikọ taa niile

Lee ihe nkiri anyị

Nsọala n'obodo ụfọdụ n'Igbo

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Akụkọ kachasị n'ụtụtụ a: CAF na-ajụ ihe mere Afrịka emeghị nke ọma n'Iko Mbaụwa


Onyeisi ụlọọrụ FAAN bụ Hamisu Yadudu kwuputara nke a mgbe ọ na-agwa ndị nta akụkọ okwu na Kanọ ụbọchị ụka.

Dịka otu onye bụ Otto Orondam so eme ya bụ njem n'ụgbọelụ ahụ kwuru sị na ya bụ ụgbọelụ amalitelarị ịpụ nwanyọ nwanyọ mgbe ya hụrụ otu nwoke bụ akpa ya sị n'ọhịa na-agbakwute ha.

Orondam sị na ozugbo onye na akwọ ya bụ ụgbọelụ hụrụ nwaamadị ahụ ka ọ na-abịa, o jiri nwayọ kwụsịnata were gbanyụọ njin ya.

Yadudu sị na ha enyefeelarị ya bụ nwoke n'aka ndị uweojii maka ịgba ya ajụjụ ọnụ.

Ọ kwetere na ihe niile pụtara na ya bụ ọgbatauhie dị FAAN n'isi ma kwukwe na gọọmentị enyela ndị ọrụ ngo ọrụ maka ịgba ya bụ ọdọụgbọelụ ogige.

FAAN kwukwara na ha achụọlarị ndị ọrụ nchekwa niile nọ n'ọrụ ụbọchị ihe ahụ mere.

Akụkọ ga-amasị gị

Ihe nkiri na-egosi ọnụụzọ ụgbọala DANA fekapụrụ n'Abuja

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Lagos airport incident: FAAN enyopuola nwoke rịrị elu ụgbọelu


Onyeisiala Buhari kwuru nke a ụnyaahụ mgbe ọ na-etinye ọnụ n'ihe mgberede idemmiri butere n'obodo dị ichiiche na Naịjirịa, ọkachasị ndị no nso na ọwammiri.

Buhari gwara ndị ọrụ gbata gbata na ndị mpaghara gọọmentị ndị ọzọ ka ha 'jiri ikike ha na akụnụba ha nyere ndị ọdachị a metụtara aka."

Ikike a onyeisisala Naịjirịa nyere sitere n'aka onyeisi ngalaba ọrụ gbata gbata a kpọrọ National Emergency Management Agency (NEMA), bụ Mustapha Maihaja.

Onyeisiala, dika ọnụ na-ekwuchitere ya bụ Graba Shehu siri kwuo n'ozi o zitere ndị ntaakụkọ, gakwara n'ihu sị ka e wetere ya ozi maka ngalaba ọbụla ekweghi mee etu o si kwuo.

Dika akwukwọ ozị a siri kwuo, ka ọ kasiri ndị akụnụba ha na ndi ihe ha lara n'iyi obi ma si ha ndọ, Onyeisiala Buhari kwuru na agbanyeghị na e nweghị ike ịkwụ ụgwọ ndụ, ọchịchị ya ga-eme ihe niile ha ga-emenwu ịhu na ahụhụ ọdachị a butere dịtụ mfe.

Nkasiobi Onyeisiala Buhari na nkwa a o kwere na-abịa ka akukọ na-apụta na ide mmiri richiri ma chụpụ ndị mmadụ n'ụlọ akwụkwọ mahadụm nke a kpọrọ Federal Polytecnic na Bekee nke dị n'Ogbaru.

Ide mmiri na-emekwa n'Ebonyi nakwa ụfọdụ steeti ndị ọzọ na Naịjirịa

Ndị obodo ahụ jizi ya bu ụlọakwụkwọ mere ụzọ ụgbọ mmiri.

Ụmụ akwụkwọ n'onwe ha enwetala ezumike izu ụka, iji gbochie ọdachi.

N'aka nke ọzọ, Lokoja, bụ isi obodo Kogi steetị, bukwa ebe ọzọ idemmiri a ji n'ọrụ ka ọtụtụ ụlọ nọ n'okpuru mmiri ụgbụa.

Cheta na NEMA tiri mkpu na mbụ maka ide mmiri ma kwuo ka ndị bi nso na ọwammiri kwapụ tupu ide mmiri nke afọ a ebido.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Etu ndị ide mmiri metutara ga-esi nweta nkwado - Buhari


Onyeisiala Buhari na-ekwu na mkpamkpa ha ebelatala kemgbe ọ banyere n'ọchịchi n'afọ 2015.

Ndị na-azọsa ya ọkwa ekweghi na nke a, ma na-ekwu na ọnọdụ ebe ahụ agbarụọla ma site n'etu ndị a si atọrị mmadụ na etu ha si awakpo obodo.

Ka Naịjirịa na-akwado ntuliaka n'ubọchị 16 nke Febụwarị, BBC Reality Check na-enyocha asị na asị banyere ọnọdụ nchekwa na Naịjirịa.

Gini bụ Boko Haram?

E hibere otu a n'afọ 2002, dịka otu anaghị enye nsogbu chọrọ ka ahazigharịa ofufe Alakụba n'ugwu Naịjirịa, mana ha bidoro jiri aka ike sowe njem ha.

Mkpamkpa Boko Haram abụghị sọsọ na Naịjirịa ka ọ na-eme. Ha na-akpa ike na Cameroon, Chad na Nijey.

Egbuola ndị nkịtị puku kwụrụ puku na nsogbu a mekwara ka ihe karịrị mmadụ nde abụọ gbaa ọsọndụ n'ime afọ iri a mkpamkpa a na-akpa.

Itọrọ umụakwụkwọ so n'ime njirimara Boko Haram, bụkwa nke dọtara anya ndị mba ofesi n'afọ 2014, ka a tọrọla ụmụakwụkwọ ruru narị atọ n'ulọakwụkwọ dị n'obodo Chibok na Borno steeti, bụ steeti ha kachasi akpa ike.

N'afọ 2015, Boko Haram ritere ọkwa ka ndị omekome kachasị enye nsogbu n'ụwa bụ ugo ngalaba akpọrọ "Institute for Economics and Peace" na Bekee nyere ha.

Kemgbe ahụ, ala Boko Haram ji agbadaala. Ha kewakwara n'ụzọ n'ụzọ.

Mana, Boko Haram ka na-enyekwa nsogbu ebe ahụ, n'agbanyeghi ihe niile gọọmentị kwuru na ha na-eme ka a gbanyụọ ọkụ ha.

Igosipụta ọnọdu a, n'afọ 2018, ha tọọrọ ihe karịrị umụakwụkwọ narị n'obodo Dapchi. Emechara tọghapụ ha, ma ka jide otu ruo ugbua.

Asị na asị so ya

Onye bụbu onyeisiala Naịjirịa bụ Olusegun Obasanjo, na-akwado onye na-azọ ọchịchị n'okpuru pati na-anọghi n'ọchịchị bụ PDP bụ Atiku Abubakar, ji ike katọọ Onyeisiala Muhammadu Buhari maka etu o si ebuso Boko Haram agha.

Obasanjo sị; "Ọnọdụ nchekwa obodo na Naịjirịa adịla njọ, a na-atọrọ mmadu ebe niile."

Mana etu Onyeisiala Buhari ji ahụ ihe nbanyere ncheckwa dị ezigbote iche. Ọ sị na ememinaala Boko Haram n'obi ha na Borno steeti kemgbe afọ 2015.

Kedụ nke bụ eziokwu banyere mwakpo na ntọrọ mmadụ?

Ihe karịrị mmadụ nde abụọ bụ ndị bere ka ugo na-enweghị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigerian elections 2019: Naijirịa omeriela Boko Haram?


Onyeisiala Buhari onye chịburu dịka onye agha, banyere na ọkwa onyeisiala dịka onye ọchịchị onyekwuoucheya

Juun 12 ga-anochi Mee 29 bụ ụbọchi onye chịburu Naijiria bụ Olusegun Obasanjo hiwere maka ncheta ọchịchị onyekwuoucheya.

Onyeisiala Muhammadu Buhari onye kwupụtara nke a n'akwụkwọ o depụtara na Twitter kwuru na nhịgharịa ahụ gbanyere ụkwụ n' na Juun 12, afọ 1993 ụbọchị ndị Naijiria gosipụtara uche ha site na ntuliaka bụ nke e chere bụ nke kachasị gaa nke ọma n'ala Naijiria nke mgbe ala anyị jiri nwere onwe ya.

O gara n'ihu kwuo na a ga-enye MKO Abiola, onye meriri na ntuliaka ahụ nturuugo GCCFR, nyekwa onye ya na ya soro zọọ ọkwa onye isiala ahụ bụ Baba Kingibe ga-enweta nzere 'GCON, ebe ọkaiwu ama ama bụ Gani Fawehinmi nwụrụ anwụ ga-enwetakwa nzere 'GCON'.

"Dịka o kwesiri, Ka e mechara mkparịtaụka, Gọọmenti Etiti ekpebiela na bido taa gawa, Juun 12 ga-abụzi ụbọchị ncheta ọchịchị onyekwuoucheya.

"Ya mere, gọọmenti ekpebiela inye MKO Abiola nwụrụ anwụ bụ onye meriri na ntuliaka ahụ a kagburu akagbu nturuugo kachasị n'ala anyị bụ nturugo, 'GCFR'.

´Onye ya na ya soro zọọ dịka osote onyeisiala bụ Baba Kingibe ga-enweta nzere 'GCON'.

"Onye lụrụ ọgụ maka ikike dịịrị onye, Juun 12 nakwa ọchịchị onyekwuoucheya bụ Gani Fawehinmi nwụrụ anwụ ga-enwetakwa nzere "'GCON.'"

Ihe ụfọdụ ha kwuru na Twitter:

Mana dịka ụfọdụ ndị mmadụ na-eto Buhari maka ihighari ụbọchị ahụ, ndị ọzọ kwuru na ọ bụ mbọ iji mee ka obi ndị ndị Yoruba mma dịka ntuliaka 2019 na-abịa nso.

Kayode Ogundamisi kwuru na isi Olusegun Obasanjo ga-enwuru ọkụ ma  Juun ọ kpọrọ asị bụzị ụbọchị ncheta ọchịchị onyekwuoucheya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Juun 12: Lee ihe ndị mmadụ na-ekwu maka ụbọchị ncheta ọchịchị onyekwuoucheya


Onyeisiala Liberia bụ George Weah nakwa onyeisisoche CAF so wee bunye Salah ihe nrite CAF

O meriri ọgba bọọlụ dịka Sadio Mane si Senegal ma bụrụkwa onye otu egwuregwu klọb ya ma merikwa onye otu Arsenal bụ Pierre-Emerick Aubameyang si Gabon, iji turu ugo CAF.

Ọ natara nturugo a na Senegal ebe e hibere ọgbakọ a n'abalị Jenụwarị asatọ, 2019.

N'ọnụ ya, "Arọọla m nrọ ebe m nwetere nturugo a kamgbe m dị na nwata, mana ugbua eritele m ya ugboro abụọ na-enyeghi ohere."

Thembi Kgatlana si mba South Afirika ma bụrụkwa onye otu egwuregwu akporọ Houston Dash nwetere nturuugo CAF  dịka ọkaibe n'egwuregwu bọọlụ ụmụnwaanyị.

Otu egwuregwu ụmụnwaanyị Naịjirịa mechapụrụ obodo ha ihu site n'irite nturugo dịka mba bụ ọkaibe n'egwuregwu bọọlụ ụmụnwaanyị.

Mana ndị dika Asisat Oshoala enweteghị nturugo ọkaibe n'ogo ụmụnwaanyi.

Cheta na ọ tụrụ ugo ọkaibe n'ogo ụmụnwaanyị n'afọ 2014, 2016 nakwa 2017.

Fransisa Ordega so na ndị ahọpụtara, enweteghikwa ya.

Wilfred Ndidi so na ndị a họpụtara na ndị nwereike inweta nturugo "ndị kachasị dị obere bụ ọkaibe n'egwuregwu bọọlụ Afrịka", enweteghịkwa nturuugo nke agba ya.

BBC African Footballer of the Year 2018: Mohammed Salah atụrụla ugo

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

CAF Awards: Mo Salah atụrụla ugo nke ugboro abụọ


Onyeisiala Muhammadu Buhari kwuru na ọ maghị na Ibrahim Idris bụ onyeisi ndị uweojii nupuru isi ka ọ gwachara ya kwaga Benue steeti

Ụfọdụ oge, a na-akpụ ya n'ọnụ maka ihe dị mma, ebe ụfọdụ oge ọ bụ maka okwu na-edoghị ndị mmadụ anya ka eji akọ maka ya.

Ndị mmadụ kwuru na ọ na-ebutere ndị Naịjirịa mkparị ụfọdụ oge site n'ụfọdụ ihe ndị a ọ na-ekwu ma agbaa ya ajụjụ ọnụ maọbụ o kwuo okwu na nzukọ ndị mba ofesi.

BBC Igbo na-ewetara gị ugboro atọ Buhari kwuru ụdịrị okwu a.

Ndị ntorobịa Naijirịa gosiri iwe ha n'ihe onyeisiala bụ Muhammadu Buhari kwuru n'ọgbakọ Commonwealth e nwere na Westminister, Lọndọn, ụbọchị Wenesde ebe o kwuru na ndị ntorobịa Naijiria adịghị ike ọrụ.

Ihe ndị Buhari kwuru

Ka Buhari gara London maka nzukọ ndị ọchịchị mba ndị nọ n'okpuru Commonwealth, O kwuru na ndị ntorobịa Naịjirịa dị umengwụ.

O kwuru na "Pasentị iri isii n'ime mmadụ dị nde 180 n'ọnụọgụgụ, erubeghị afọ iri atọ ọtụtụ n'ime ha agabeghị akwụkwọ, mana ha na-ekwu na Naịjirịa bụ mba na-emeputa mmanụ, n'ihi ya, ha achọghị ime ihe ọbụla, mana ha chọrọ ịnweta ụlọ, nletaahụike na agụmakwụkwọ na-etufughi ego ọbụla."

         2.   Ọnọdụ nwunye m bụ n'usekwu

Ọtụtụ ndị mmadụ agaghị echefu oge Buhari kwuru na nwunye ya bụ Aisha enweghị ọnụ n'ime ihe na-eme n'otu pati APC.

O kwuru nke a oge ọ gara njem nleta na Germany n'afọ 2016.

O kwuru na "o nwere ọnụ naanị n'usekwu m, n'obi m na ọnụụlọ nke ọzọ"

        3.   Mpụ juru na Naịjirịa

Oge David Cameron bụ praịm minista ndị Britain n'afọ 2016, o kwuru na "mpụ na nrụrụaka juru na Naịjirịa nke ukwuu".

Ihe a kpasuru ndị Naịjirịa iwe, mana nke kacha wee ndị mmadụ iwe bụ na Buhari gwara ndị ntaakụkọ na o kwenyere n'ihe Cameron kwuru.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Okwu atọ Buhari ji 'wụọ Naịjirịa n'ala' na mba ofesi


Onyeisiala Muhammadu Buhari na osote ya bụ Yemi Osinbajo

O kwuru nke a na mkparịtaụka ekwentị nke ya na BBC nwere n'ehihie Satọdee.

Falana kọwara na ndị ọchịchị maliteburu atụmatụ ahụ ma mechaa wụsatụ ọwa n'ihi na ha ma na ụmụ Naịjirịa agaghị achọ iji ntị anụ ya.

Mana o kwuru na ihe niile na-eme ugbua na-arụtụ aka na ya bụ atụmatụ 'third term' ka na-aga n'ihu.

Gịnị kpatara Falana ji kwuo nke a?

Femi Falana

Falana kọwara na ọtụtụ ndị ọchịchị na mba Afrịka ndị ọzọ amalitela atụmatụ dị icheiche iji hụ na ha agaghị aritu n'ọchịchị.

Mana Naịjirịa bụ mba kachasị n'Afrịka gbachịrị nkịtị mee ka ha anaghị ahụ ihe na-eme.

Mba ndị a gunyere Bene Repọblik, Togo, Gini, Aịvrị Kost, dgz.

Ụfọdụ ndi isiala mba ndị mebere Ecowas

Ọzọkwa, Falana gụpụtara ihe ndị ọ sị ndị mmadụ ga-eji mata na atụmatụ 'third term' na-aga n'ihu.

Ha gunyere:

Falana kwuru na ihe ndị a abụghị na nkịtị.

O kwuru na ha bụ iji mee ka ụjọ baa onye ọbụla ahụ nke ga-eme na onweghị onye ụjọ ga-ekwe kwuo okwu mgbe ya bụ atụmatụ 'third term' malitere n'uju.

Gbasara Sowor

Falana kwuru na onweghị ihe ọbụla gọọmentị ji aka mere ha ji nwụchie Omoyele Sowore.

Ọ kọwara na ihe ha chọrọ bụ ka ha mechie ụlọntaakụkọ 'Sahara Reporters' nke Sowore bụ onyeisi ya.

Dịka Falana si kọwaa, 'Sahara Reporters' so na ndị mere ka atụmatụ 'third term' nke Olusegun Obasanjo kụọ afọ n'ala.

Ihe ụlọọrụ onyeisiala kwuru

O nwebeghi ihe ụlọọrụ onyeisiala Muhammadu Buhari kwuru maka okwu a Falana kwuru n'ụbọchị Satọdee.

Mana Buhari ekwubuola na onweghị mgbe ọbụla o ji buru n'uche ịzọ ọchịchị nke ugboro atọ.

Ọnụ na-ekwuru ya bụ Garba Shehu kwuru nke a n'abalị mbụ nke ọnwa Ọktoba bụ ụbọchị ncheta nnwereonwe Naịjirịa n'aka ndị mba Briten.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị:

Ihe nkiri ga-amasị gị:

'Agaghị m agbatịnwu aka m mana a ga m agbatịnwu ụbụrụ m'

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Third Term Agenda: Falana sị na ihe niile ya hụrụ na-arụtụ aka na ọ bụ ebe Buhari na-aga


Onyeisiala Naịjiria Muhammadu Buhari na onyeisiala mba Amerịka Donald Trump

Onye na-anọchite anya mba Amerịka na Naịjirịa bụ Mary Beth Leonard kwụpụtara nke a mgbe o zutere mịnịsta ndị ọrụ bụ Chris Ngige.

Nke a na-abịa dịka Amerịka tinyere aha Naịjirịa na mba ndị ha agaghị enye akwụkwọ njem bịa biri n'Amerịka.

Amerịka sị na ọ bụ maka ọnọdụ ọjọọ nchekwa dị na mba ndị a gụnyere Eritrea, Sudan, Tanzania, Kyrgyzstan and Myanmar.

Kedụ ihe ha chọrọ ka Naịjirịa mee?

1. Mary Beth Leonard bụ onye na-anọchiteanya Amerịka n'ime Naịjirịa kwuru ụfọdụ ihe gọọmenti ha sị ka Naịjirịa mee.

Ọ sị na ọ bụrụ na Naịjirịa wulite ọba ozi banyere njirimara ụmụafọ ya a kpọrọ 'data intelligence' nke ọma.

Amerịka sị na nke a ga-enyere mba ha aka inyocha nwafọ Naịjirịa ọbụla na-abata na mba ha.

2. Ha kwuru na Naịjirịa ga-agbalị hazie igwe nkekọrịta ozi ha na ndị Amerịka nke ọma.

Leonard sị na ọ bụrụ na Naịjirịa mee nke a na ha ga-elebanya iwepụ mmachi ahụ a machiri ha.

Kedụ ndị mmachi na-emetutaghị?

Mba Amerịka sị na mmachị a emetụtaghị ndị bi n'Amerịka ugbua, ndị na-aga ịgụ akwụkwọ, na ndị mere njem nlereanya.

Kama na ọ bụ naanị ndị na-achọ akwụkwọ ị ga biri n'Amerịka a kpọrọ 'Permanent visa'.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

America Visa: Ihe Naịjirịa ga-eme ka Amerịka gbapere ha ụzọ ime njem


Onyeisiala Naịjirịa bụ onye ikpeazụ ga-ebinye aka n'akwụkwọ maka ịhazigharị ụsoro ntụliaka ndọrọndọrọ ọchịchị ụgbụa

N'akwụkwọ ahụ a gụrụ n'ụlọ sineti taa, Buhari kọwapụtara mkpa ọ dị na o binyeghi aka n'akwụkwọ ahụ, o kwuru na ọ ga-emegide ikike ndị Independent National Electoral Commision (INEC) bụ ndị na-ekpokoba ntuliaka na Naịjirịa.

Nke a bụ dịka akwụkwọ iwu Naịjirịa si kwuo na sektshon 15(A).

N'akwụkwọ ahụ, Buhari kwuru na mmezi e mere na sekshon 138 nke akwụkwọ iwu ntuliaka mere maka iwepụ ohere dị mkpa nke pụtara na e nwere ike ịgbagharị ntuliaka emere ga-eme ka ndị na-azọ ọchịchị ghara inwe ohere inweta ntuliaka dị tọrọ atọ.

O gosipụtakwara ebe ọzọ o nwere nsogbu bụ n'akụkụ 152 na 325 bụ ebe o kwuru na ọ na-agbajọ ikike ụlọ omee iwu ime iwu maka ndị okpuruochịchị ime obodo.

Cheta na ndị sineti nọ ụbọchị Feburuwarị 14, hazie ndegharị edegharịrị ka ọkwa onyeisiala bụrụ ọkwa ikpeazụ a ga-eme ntuliaka ya na Naịjirịa ebe a ga-ebuụzọ mee nke ndị ụlọ omeeiwu, nke ndị gọvanọ esote ya.

Mana e mee nke a, ọ pụtara na ndị ga-azọ ọkwa onyeisiala ga-achịpụ ya na 2019.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

2019: Buhari ajụla ibinye aka n'iwu ntuliaka


Onyeisioche otu na-ahụ maka obodo ndị na-emepụta mmanụ na Naịjirịa sị na Anambra Steeti so

N'okwu ya, Emuh kwuru na gọọmenti etiti etinyela aka n'akwụkwọ banyere ịrụ ụlọọrụ na-esi mmanụ agbịdị iri na steeti iri na otu a na-egwupụta mmanụ.

O gara n'ihu kwuo na a ga-arụ otu n'ime ụlọọrụ ahụ na-esi mmanụ agbịdị na Anambara steeti.

O kwukwara na gọọmenti etiti ga-ewepụta ohere ọrụ 10,000, na steeti ndị na-egwupụta mmanụ nke ndị ntorobịa Anambara ga-enweta ọrụ dị  1,000 n'ime ha.

Obi Ọnịcha bụ Igwe Alfred Achebe kelere ya ma kwuo na ndị eze ọdịnaala ga-ewepụta kọmiti nke eze Aguleri, Igwe Christopher Idigo, nọ n'isi ya iji lebenye anya n'ebe a ga-amapụta maka iwu ụlọrụ ne-esi mmanụ agbidi ahụ yana etu a ga-esi họta ndị ntorobịa a ga-enye ọrụ.

Na-agbanyeghị, ndị ọrụ anyị gakwara n'ihụ kpọtụrụ ndị Anambra Steeti ụfọdụ ọnụ n'erụ na-okwu uche ha maka akụkọ a.

Onye mbụ anyị kpọtụrụ bụ ọdeakwụkwọ gọọmenti steeti ahụ bụ Solomon Chukwulobelu.

Chukwulobelu sị na ka ọdị mgbe ahụ na ya agaghị asawu okwu obula maka ya bụ akụkọ maka na ya anọghị na ụlọọrụ mgbe ahụ.

Okwere nkwa na ya ga gwa anyi nke bụ eziokwu n'izuuka ọzọ mgbe ya naruru.

Gọvanọ Willie Obiano nọ n'agba nke abụọ ya dịka onye mbụ na'Anambra Steeti

Asịsa Mitchell n'ihe Mike Emuh kwuru

Onye ọzo anyị kpọtụrụ bụ Mitchelle Onugbolu nke bụ onye ndụmọdụ pụrụiche maka mmekọrịta mmadụ na ibe ya na gọọmentị Willie Obianọ.

Odoziakụ Onụgbolụ sị na ya bụ okwu ga abụ ihe magburu onwe ya ma ọbụrụ na ọ bịa na mmezụ.

Okwuru na ọ teele aka atụwara anya ka gọọmenti etiti kpọ ya bụ okwụ aha.

Mana ọ kara ị da ụda ma ọbụrụ na ya bụ okwụ sị n'ọnụ gọọmenti etiti dapụta.

Mgbe ajụrụ ya ka ọchere na ọ bụghị maka ndọrọndọrọ ọchịchị nke 2019 ka eji pụta kwụọ ọkwụ a.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Mitchell: Ọ bụrụ maka ntụlịaka, ọ gaghị enwe isi


Osikapa bụ otu nri ọ na-abụ ego kọgodu gị elu kọọ gị ala, e nwee etu i si hụ obere ego jiri gote ya, ị ga-atụkwasịnwu ya ihe ọbụla were rie ya.

N'ihi etu o si amasị ndị mmadụ, a chọpụtala ọtụtụ ụzọ dị iche iche e si esi nakwa eri ya bụ nri ọ dị mma n'ọnụ, n'afọ nakwa n'anya.

Ụfọdụ ụzọ e si eri osikapa gụnyere ịsụ ya asụ dịka ndị Ugwu Awụsa si eme nke a kpọrọ 'tuwo shịnkafa" nakwa Sịnasịr (ha na-eghe ya eghe ma a kwọchaa ya), ndị Yoroba na-esi nke ha na-akpọ osikapa ọfada, ndị ọcha na-eji nke ha eme ihe a kpọrọ 'pudding', nke bụ osikapa e siri esi dere ede ma wụnye mmiri ara ehi na shuga ma sikọta ya n'ite ka akamụ.

Ụfọdụ ihe mere e ji na-eri osikapa bụ makana ọ na-eju afọ, ọzọ bụkwa na ọ bụ nri i nwereike isi o zuoro ọha.

Ụzọ dị iche iche i nwereike iji sie ya

Osikapa Jọlọf

Ị mewela emume ma ọ bụrụ na ị buputebeghị osikapa jọlọf n'emume gị?

Nri a so n'ihe mere ụfọdụ ndị mmadụ ji ekwe aga emume, n'ihi na ọ bụ mgbe ahụ ka ndị mmadụ na-ejikarị nkụ esi ya; mere ka a na-akpọ ya 'party jollof' na Bekee.

Ihe e ji esi ya gụnyere: nnu, ose, tomanto, mmanụ ọpụpa, mmiri anụ, anụ maọbụ azụ, yabasị, ngwanri na-eme ka nri tụ n'ọnụ dịka taịm na kọrị, osikapa e siri sọsọ ya.

Ụfọdụ na-aga n'ihu tinye ya ihe dị ka karọt, ose na-atọ ụtọ, agwa ndụ ndụ wdgz.

Etu ị ga-esi sie ya:

Osikapa e ghere eghe

Ị bụ onye Naịjirịa ma ọ bụrụ na ị maghị na osikapa e ghere eghe na nke jọlọf na-azọ 'nwunye di'?

Ọ bụkwa nri ọzọ a na-ahụ ma e mewe emume na Naịjirịa; ọ bụ agbamakwụkwọ o, ikupute nwa, maọbụ akwamozu.

A na-eri ya ọsịsọ makana a hapụ ya ka o tee aka, ọ na-agbakarị ụka ọsịsọ ụfọdụ oge.

Ihe e ji esi ya gụnyere: nnu, ose, mmanụ ọpụpa, mmiri anụ, yabasị, ngwanri na-eme ka nri tụ n'ọnụ dịka taịm na kọrị, osikapa e siri sọsọ ya, anụ maọbụ azụ.

Karọt na ose na-atọ ụtọ e biri ebi, agwa ndụ ndụ, kọrị na-adịrịrị ya; a na-etinyekwa ya ọka dị ụtọ, umeji anụ e biri ebi ma sie n'ọkụ, wdgz.

Etu ị ga-esi sie ya:

Osikapa na stu tomanto

Nke a mechara bụrụ ihe a na-akpọ 'osikapa ụbọchị ụka' maka etu e si esikarị ya ụbọchị ụka.

Tupu... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigerian foods: Ọkụ ngaji n'eze, lee ụzọ dị iche ị nwereike isi eri osikapa gị


Osote Onyeisiala Yemi Osinbajo

Garba Shehu bụ ọnụ na-ekwuru onyeisiala Muhammadu Buharị kọwara nke a na mgbede Fraịde.

End of Twitter post, 1

O meela abalị olemole akụkọ malaitere ifesa na a chụrụ ọtụtụ ndị na-enyere Osinbajo aka n'ọrụ.

Mana ụlọọrụ onyeisiala ekweghị ekwupụta ya ruo taa.

Garba Shehu kọwara na onweghị esemokwu dị n'etiti Buhari na Osinbajo

N'ozi ya n'ụbọchị Fraidee, Shehu kọwara na gọọmentị etiti na-ebelata aka na mmefu ego nke mere ka a chụọ ọtụtụ ndị mmadụ n'ọrụ.

O kwukwara na akụkọ na-ekwu na esemokwu dị n'etiti Osinbajo na Buhari bụ okpokoro asị.

Shehu kwuru na "Buhari na Osinbajo dị na mma nke ọma."

Cheta na ọnụ na-ekwuru Osinbajọ bụ Laolu Akande gọrọ agọ na onweghị onye enyemaka ọbụla a chụrụ n'ọrụ.

Mana ugbua Shehu kweterela na a chụrụ ndị mmadụ, Akande ekwubeghị ihe ọbụla.

Ọkụ agbapịala ahịa ọgbọ osisi n'Ebute Meta na Legọs

Ebe ọkụ a gbara bụ n'ahịa ndị ọgbọ osisi n'Ebute Meta; ebe a na-akpọ Okobaba, na Legọs, n'agbanyeghị na o nweghị onye nwụrụ, ndị hụrụ ihe mere sị na ndị ọrụ gbatagbata abịaghị n'oge.

 Ọkụ ọzọ agbala n'ahịa Legọs

Ndịagha na ndị uweojii awuchiela n'ahia Ketu n'ụbọchị Fraide dịka ọgbaaghara daara.

Ozi na-erute anyị na-ekwu na ndị omekome jiri iwe gaa ụlọ ndị uweojii were mebie ụgbọala nọ ebe ahụ.

Ụfọdụ mmadụ sịkwa na otu onye anwụọla n'ihi mgbọegbe tụrụ ya.

Dịka ọ dị ugbu a, onwebeghi onye ma ihe butere ọgbaaghara a.

Otu ụgbọelu atụgharịala maka anwụrụ 'incense'

Aka ndị uweojii akparala otu nwaada bara ụlọmposi n'ime ụgbọelu mụnye 'incense' ọkụ mere ka anwụrụ okụ pụtawa.

Dịka akụkọ si kwuo, nwaada a mụnyere ọkụ tupu ụgbọelu ahụ na-aga Abuja efelie.

Ndị ọrụ ụgbọelụ ahụ nwara ike ha ịkwụsị ya bụ anwụrụ ọkụ mana o nweghi isi, nke mere na ha kwụsịrị njem ha tụgharịa azụ.

Cheta na ụgbọelụ Airpeace tụgharịrị azụ na njem ya dịka ọkwọụgbọelụ chọpụtara na otu injin ya nwere nsogbu n'izu a.

Omole Sowore

Ihe ji nkíta ọnwụ banyere okwu Omoyele Sowore ka jikwa ya.

Ọkaiwu ya bụ Femi Falana sị na ọ ga-alagachị ulọikpe ịgwa ha na ndị ọrụ nchekwa DSS... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ụlọọrụ Onyeisiala akọọwaala ihe kpatara e ji chụọ ndị enyemaka osote onyeisiala


Otu Chelsea meriri Barcelona iji garuo na ngwụcha asọmpi champions league ebe ha meriri Bayern Munich wee bulie iko n'afọ 2012

Offor kwuru sị na a na-atụ anya na Barcelona a na-emeribeghị n'ime asọmpi 31 ha gbarala n'asọmpi La Liga, ga-eme ọfụma ma ha na Chelsea zukọọ n'abalị a.

O kwukwara na agaghị elelị Chelsea anya n'agbanyeghị na ha meriri nanị asọmpi anọ n'ime 12 ha gbarala n'izu ndị garaaga.

Offor sị na ọ bụ "nanị Chelsea bụ otu si n'England na-ara Barcelona nsogbu ma ha zukọọ n'ọgbọ egwuregwu.

"N'ọnwa Jenụwarị, otu abụọ a zụtachara ndị ma-agba bọọlụ ọfụma, Barcelona zụtara Coutinho mana ọgaghị eso ha asọmpi a. Hazard na Willian mere ọfụma n'asọmpi ha ka gbachara.

"Ihe m na-ekwu bụ sị elelịla Chelsea anya maka na ha nwere ike ịbụ ndị mmeri taa."

Onye egwu ndị Barcelona bụ Leo Messi enyebeghị goolu n'ime ugboro asatọ ha na Chelsea zukọrọ

Maka asọmpi Bayern Munich na Besiktas, Offor kwuru sị "Bayern Munich meriri asọmpi 13 ha gbarala n'izu ndị garaaga. Ha ji pọịntị 21 aga ndị ọzọ na Bundesliga. Ọ bụghị ihe ọtụtụ okwu, ha ga-emeri Besiktas."

Nanị otu Bayern Munich na Besiktas bụ otu abụọ nọ na-agba nke 16 bụ ndị buliri iko League ha n'afọ garaaga.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ihe ga-eme n'asọmpi Champions League taa


Otu NLC bụ otu na-agba mbọ maka ọdịmma ndị ọrụ

Onye na ahụ maka mgbasa ozi n'otu ahụ bụ Abdulrazaque Bello-Barkindo kwuru na isiokwu nzụkọ ahụ ga-abụ ịkwekọrịta n'ego olee a ga-akwụ dịka ụgwọ opekatampe na Naịjirịa.

Okwu a bịara dịka ndị gọvanọ nwechara nzụkọ n'ime onwe ha maka ya bụ okwu ma kwuo na ha nwere olileanya na ihe niile gbasara ya bụ okwu ga-ebi tupu ngwụcha afọ a.

Cheta na ndị ọrụ na-achọ N30,000 ebe gọọmentị na-achọ ịkwụ N24,000 na ndị gọvanọ N22,500.

Ihe onye NLC kwuru

Esemokwu gbasara ụgwọ opekatampe a butere abụbọ ọrụ nakwa ngaghrị iwe dị icheiche na mpaghara Naịjirịa niile.

N'otu aka ahụ, otu akpọrọ NECA  n'aha ịchafụ n'ahụ maka ndị na-enye ọrụ na-akwanye gọọmentị etiti ọkụ n'ike si ha kpebie maka ụgwọ opekatampe a tupu afọ agwụ.

Akụkọ ndị ọzọ ga-amasị gị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

New Minimum Wage: Ndị gọvanọ na Buhari ga-enwe nzụkọ taa


Otu egwuregwu bọọlụ ụmụnwaanyị nke Naịjirịa bụ naanị otu egwuregwu tozuru ịsonye n'asọmpị iko mbaụwa kamgbe afọ 1991 mana ha ka na-agabiga ọtụtụ ihe mgbochi.

Ụfọdụ ndị Naịjirịa anaghị ahụ ịgba bọọlụ dịka aka ọrụ nye ụmụnwaanyị.

Asisat Oshoala dị afọ iri abụọ na anọ kwuru na agwa a gụnyere Afrịka niile.

Mana o kwuru na ha na-agba mbọ ịgbanwe echiche a.

Naịjirịa nweterala pọinti atọ dịka ha na South Korea na Norway  gbachara n'egwuregwu mmepe.

Ha na France ga-achịpụ ya taa na mgbede .

Mana agbanyeghị  ihe niile a, otu egwuregwu bọọlụ Naịjirịa na-enwe mmeri.

'Onye chọkwaranụ ilụ nwaanyị na-arụ ọrụ'

Asisat Oshoala bụ onye Afrịka mbụ nyere goolu n'asọmpị ụmụnwaanyị champions League ebe Barcelona na Lyon gbakọrọ bọọlụ

 Egwuregwu bọọlụ n'Afịrịka anaghị ewu ewu etu o si ewu na mba Europe dịka Oshoala si kọwa ma na-ekwusi ike na o nyeghị ọnụ.

"N'Afịrịka, ọtụtụ nne na nna achọghị ka nwa ha gbaa bọọlụ. Ha chọrọ ka ha gaa ụlọ akwụkwọ"

Francisca Ordega dị afọ iri abụọ na ise n'agbara Shanghai Shengli kwuru na ndị Naịjịrịa anaghị esete iko mbaụwa a mana ọ bụrụ nke ụmụnwoke ihe dị iche ga-adị.

Ọtụtụ ndị gbara m okiri na-ekwu na agaghị m alụ dị makana m na-arụ ọrụ.

Agbara m isi akwara na-eme ihe na-enye m obi aṅụrị. Taa emerie m ha

O nwere ihe a ga-agbanwenwu maka agwa a?

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

World Cup 2019: Etu Naịjirịa si agbanwe etu esi ahụ bọọlụ ụmụnwaanyị


Otu kporo onwe ha National Consolidation Ambassadors Network (NCAN) bụ ndị gbatara ya akwụkwọ ahụ ma wegara ya n'ụlọ ya n'Abuja.

End of Twitter post, 1

Buhari natara ya bụ akwụkwọ ma katọọ ndị niile na-etinye ọchịchị nke ha tupu nke obodo nke mere ha jiri hapụ pati ha.

Buhari esorola ndị ga-azọ ikike ịzọ ọchịchị ọkwa onyeisiala na 2019 na ntuliaka imeụlọ nke ndị APC ga-eme n'ọnwa.

Cheta na Buhari kwupụtara ebumnobi ya ịzọ ọkwa onyeisiala ọzọ na ntuliaka 2019 na-abịa.

Buhari bara ọchịchị n'afọ 2015 oge ọ natara ọchịchị n'aka ndị pati PDP.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ntuliaka 2019: Buhari anatala akwụkwọ ịzọ ọchịchị n'APC


Otu ụlọọrụ nọrọ onwe ya na-eme nyocha DNA na Nairobi, na-ekwu na ọ bụ otu ụka Katọlik gwara ha mee nyocha ahụ.

Ndị ga-apụta maka nyocha ahụ ga-enwe ohere ka e belata ego ha ga-akwụ maka nyocha ndị ahụ.

E nyere ụlọọrụ ahụ abalị iri atọ iji mecha nyocha ahụ ma zigara ụka Katọlik ihe mpụtara nyocha ahụ ndị ga-ekwuzị ihe ha ga-eji ya me.

E nwela akụkọ ọtụtụ ndị ụkọchukwu Katọlik ndị mebiri nkwa ịnọrọ onwe ha na enweghị mmekọ ọbụla, tụwa nwaanyị ime, ma gbahapụ ha na nne ha.

Ụfọdụ n'ime ha agaala ụlọikpe, ebe ọtụtụ na-ekwu ya na nzuzo.

N'otu akụkọ, e nwere otu ụkọchukwu a na-ebo ebubo na o gburu ụmụaka abụọ ndị ọ mụtara iji gbochie ka a ghara ịmata arụ ọ kpara.

N'izu gara aga, onyeisi ụka Katọlik n'ụwa niile bụ Popu Francis kwuputara na ụka Katọlik emeghị ihe ọbụla maka mmetọ ndị ụkọchụkwụ ha  metọrọ ụmụaka ọtụtụ afọ gara aga.

Vatican ekwubeghị ma ụka aga enyere ndị ihe metụtara aka dịka inye nne na ụmụ ego maọbụ ihe iti aka n'obi karịa afọ gara aga oge ha hiwere kọmiti lebara anya na mmetọ na etu diayosisi si eme okwu gbasara ndị ụkọchụkwu imetọ ụmụaka.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

A ga-eme nyocha DNA iji mata ndị ụkọchukwu Katọlik mụụrụ nwa


Ozi ha gbasara maka ị hụ na-emere ihe niile a ga-eme ịhụ na ekomọku a na-ekwu okwu ya agafeghị 1.5 degrees C sị na ụwa a ekopula n'ụzọ ọma na-aga 3C.

Ekpomọku ịnọdụ na 1.5C a chọrọ ga-ewe "mgbanwe etu ụwa si ebi ugbua ọsịsọ ọsịsọ".

Ọ ga-ada ezigbote ọnụ - mana ohere a ga-eji mee ya ka dị.

Atụmatụ a pụtara n'azụ ndị ọkamụta mechara nchọputa maka ihe a, nke riri ha afọ atọ. Ka ha mechara nchọpụta a, ha gakwara Sawụt Kọrịa, ebe ha na ndị si ngalaba gọọmentị akpọrọ Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) sụtụrụ okwu a ọnu tupu ezipu ya bụ ozi.

Akwụkwo a bu ozi a gosiri na a nụrụ ezigbote ọgụ tupu enwe nkwekọrịta maka atụmatụ a.

Ụzọ ise a ga-eji ru 1.5

Ego ole ka ọ ga-eri?

Ọ gaghị eri obere ego.

Akwụkwọ pụtara na nyocha a kwuru na ịbelata okpomọkụ rue 1.5C ga-agụnye "ị tinye ego ruru tarị dọlla 2.4 site n'afọ 2016 rue 2035".

Dọkịta Stephen Cornelius bụ onyeọrụ WWF kwuru na "uru na ọghọm ekweisir ịnyocha dị na ya bụ ihe", ọ sị na ọ ka mma ka-ebelata ya ugbua karịa ị kwụ ụgwọ ịwepụ ya bụ okpomọkụ n'ọdịnịhụ.

Gịnị ga-eme ma anyị gbachi nkịtị?

Ndị na-eme nyocha na-ekwu na ọbụrụ na anyị ewedaghị okpompku na njụoyi n'okpuru 1.5C, ihe dị egwu ga-eme n'ụwa anyị.

Mmiri niile dị n'ụwa nwereike ịrị elu ma anyị kwe ka ọ rue 2C. Nke a ga-eme ka ide mmiri ghara ị metụta ihe ruru mmadụ nde iri.

Ọ ga-emetụtakwa ekpomọkụ na njụoyi osimiri dị ịcheịche ma me kwa ka ọ raa ahụ ị kọ nrị dịka osikapa na ọka.

Kaisa Kosonen bụ onyeọrụ Greenpeace bụ ndị so eme nyocha a kwuru na "Anyị abaala n'oge dị egwu n'ihe gbasara mgbanwe ihu eluigwe,". O kwukwara na osisi ndị ọchie bigoro afọ narị dị ole na ole jizi aka ha anwụ.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Oku ikpeazu maka ịzọpụta ụwa site 'mgbanwe ihu eligwe'


Ozi ndị dịka; ịga zụta ihe, ịsa efere na akwa, ịza ụlọ na gburugburu ebe obibi dgz.

Mana o nwere oge maọbụ etu ọ ga-abụ na e were zie ụmụaka ozi ndị a, ọ bụrụzie mmegbu nye nwata ahụ.

Osita Amakaeze: Ndị ntorobia chọrọ ndị ndu ga-ezi ha ụzọ ọma

Otu onye ọkaiwu na-ahụ maka ikike dịrị ụmụaka bụ Dorothy Oleka kọwaara BBC Igbo ụfọdụ ozi ndị a bụ mmegbu nye ụmụaka.

Ọ sị na ụmụaka dịka iwu Naịjirịa si dị, bụ ndị gbara otu afọ ruo afọ iri na asaa.

Na ozi a na-ezi ụmụaka sitere n'agbụrụ nakwa obodo nwata ahụ si na ya pụta, mana ozi ndị na-ekwesighi ị na-ezi ụmụaka gụnyere;

1) Ire ahịa mbugharị

Oleka sị na nne na nna maọbụ onye nlekọta nwata ekwesịghị ibunye nwata ahịa ka ọ gaa na-ere n'okporoụzọ.

Na nke ahụ nwereike itinye nwata ahụ n'ọnọdụ ihe izendụ dịka ịtọrọ ya, ịwakpo ya, imetọ ya maọbụ ụgbọala ikutu nwata ahụ.

O kwuru na nke a bụ mmegbu nye nwata ahụ, ma kwukwa na iwu Naịjirịa megidere ya.

Ọ sị kama na ọ bụghị ihe ọjọọ ma nwata ahụ nọrọ n'ụlọọahịa nne na nna ya maọbụ onye nlekọta ya na-erere ha ahịa.

2) Ịkpọte nwata n'isi nke ụtụtụ

Ọ sị na ọ dị mma ka nwata teta ụra n'ụtụtụ ma kwado maka agụmakwụkwọ na ozi ndị ọzọ.

Mana ụfọdụ nne na nna na-akpọte ụmụaka n'ihe dịka elekere anọ nke isi ụtụtụ, tụmadị na nwata ahụ ehighi ụra oge ebe ọ na-aga ozi e dinyere ya.

Free education: Nwoke na-azụ ụmụaka 1000 n'akwụkwọ n'efu n'Aba

O kwuru na ịkpọte nwata n'ụdị oge ahụ n'isi ụtụtụ bụ mmegbu nye nwata ahụ, na oge kachasị mma iji kpọte nwata n'ụra bụ ihe dịka o jiri ọkara gafee elekere ise maọbụ n'elekere isii nke ụtụtụ.

3) Ịkpọpụ nwata ka ọ gbaa odibo

Ọkaiwu Oleka sị na ọ bụ ihe dị njọ ịkpọpụ nwata ka ọ gaa biri n'ụlọ onye ọ na-amaghị, karịsịa mgbe ọ na-erubeghi afọ iri na abụọ.

Na o nwee ihe ọjọọ mere nwata ahụ, na o nwereike ọ gaghị akọwali n'ihi na ọ mabeghi ihe dịka iwu si kwuo.

Kamana e nwereike ịkpọpụ nwata ka ọ gaa biri n'ụlọ ndị nwanne ha, mana nwata ahụ kwesịrị iru ihe dịka afọ iri na abụọ, n'oge ahụ ọ matatụla ihe ma nwee ike ikwu okwu ma ihe ọbụla mee ya.

Ọ gara n'ihu kwuo na ịkpọpụ odibo n'ụdị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Children's Day 2020: Ụfọdụ ozi mmegbu nne na nna na-ezi ụmụaka ha


Ozi si ministri akụnaụba obodo na-egosi na ọnwa isii gara aga, e tinyere ijeri naịra itoolu na ụma iri anọ na atọ (₦943.12bn) n'ịkwụ ọmụrụ nwa a, ebe ego batara bụ ijeri narị naịra itoolu na ụma iri ise (₦950.56 bn).

Atiku sị na ya bụ ihe ya hụrụ n'akwụkwọ usoro mkpata na mmefu akụ nke agba nke mbụ nke 2020 gbagwojuru ya anya.

Ọ sị na ọmụrụnwa dị n'isi ego gọọmentị Naịjịria bitere ji pasentị iri itoolu na itoolu (99%) chụwa ego ha na-akpata.

Atiku sị "Onye arafula unu, nke a bụ ezigbo nsogbu. Ọmụrụnwa dị n'isi ego i bitere ekwesịghị ịkarị ego ị na-akpata".

Ọ dọrọ aka na ntị sị na "Ọ bụrụ na Naịjirịa achọtaghị ụzọ ọzọ ha ga-esi akpata ego, oge ga-eru mgbe ego anyị na-akpata agaghị akwụli ụgwọ anyị ji. Nke a pụtara na ndị anyị ji ụgwọ nwereike ịbịa wekọrọ akụnaụba anyị dịka mba Sri Lanka na Maldives".

Ọ kpọkuru gọọmenti etiti ka ha were ọsọ were ije wetuo aka n'ego ha na-etinye n'ọchịchị dịka ụgbọelu (nke na-ebu onyeisiala) ha kpojuru ebe niile karịdịa nke ndị ha na-ebite ego nwere, nakwa ụlọ ha na-arụgharị ebe niile ya na njem ala Bekee ndị ọrụ oyibo na-eme.

Atiku kwuru na onye ọkụ na-agba ụlọ ya anaghị achụ oke nke bụ na gọọmenti etiti kwesịrị ịchọwa ụzọ ha ga-esị akpata ego ọsịsọ, ma kwụsị ịghọ ndị mmadụ aghụghọ.

Sam Ohuabunwa sị na ọ dịka ike agwụla ndị ọchịchị Naịjirịa nke bụ na ha makwaghị ihe ha ga-eme ka akụ na ụba Naịjirịa gbagota

Mazị Sam Ohuabunwa bụ onye ihe gbasara mkpata na mmefu akụ doro anya kwenyere na ya bụ egwu Atiku na-atụ.

Ọ sị na n'ezie, ndị ebitere ego nwereike ịbịa were akụ na ụba Naịjirịa, mana na-enwere ụzọ ọzọ ha ga-esi gbata ụgwọ ego ha karịrị ịnwere akụ na ụba Naịjirịa.

Ọ sị na "ha nwereike ịme ka ego Naịjirịa tipie etipie nke bụ na-ọnweghịzị ihe ọ ga-egoteli na mba ụwa. Onweghịzịkwa ndị ga-atụkwasa Naịjirịa obi maka iresi ha ihe ma ha ejighị ego".

Ohuabunwa kwukwara na ibite ego adịghị njọ mana ihe na-agba anyammiri na nke a bụ na ndị ọchịchị Naịjirịa anaghị eji ego ha eme ihe ga-amitara ha mkpụrụ.

Ọ sị na ụta diiri ndị ọrụ gọọmenti nke ọ na-eche na ya bụ ọrụ edocheghị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigeria's debt burden: Atiku ebola aka n'isi tie mkpu maka oke mbibi ego Naijirịa na-ebite


Paul na Peter Okoye gwara ọha na ha ekwekọrịtala ịkwụsị ịkụkọta egwu dịka 'Psquare' n'afọ 2017

Ụmụejima a mụrụ n'ụbọchị 18 nke ọnwa Nọvemba 1981, kwụsịrị ịkụkọta egwu ọnụ n'afọ 2017, mana ha ka na-amasị ndị mmadụ.

Ụfọdụ ndị mmadụ kwuru na n'ihi na ha gụkọrọ egwu ihe karịrị afọ iri, na ha ekwesịghị ịgbasa, ọkachasị etu a ha bụ ụmụnne.

Mana ọ bụ naanị ha bụ ụmụnne nwere otu ụdịrị akaọrụ na-anaghị arụkọ ọnụ?

Lee ụmụnne ndị ọzọ na-akwụghị n'otu akụkụ:

1) Paul, Florentin na Mathias Pogba:

Pogba na ụmụnne ya anaghị ekwe ka otu ha nọ na bọolụ tisaa ha

Ụmụnne atọ a bụ ndị na-eji ihe ha gbatara n'ụkwụ ha akpata ego, mana otu n'ime ha ka ndị ọzọ baa ụba.

A bịa n'ime ha atọ, Paul bụ nke na-agbara Manchester United bụ onye bụ "baba udu ego".

Paul a gbaalara ọtụtụ nnukwu otu egwuregwu bọọlụ, mana nke ahụ anaghị eme ka ọ na-elelị ụmụnne ya anya.

Ebe Florentin na Mathias bụ ụmụejima na-agbara mba Gini bụ mba nna mụrụ ha si, Paul bụ onye ha abụọ tọrọ na-agbara mba Frans bụ ebe ha nọ too bọolụ (o so ha bulie Iko Mbaụwa n'afọ 2018).

2) Niniola na Teniola Akpata

Ụmụnne abụọ a  na-ewu ewu na Naịjiria maka ihe ha na-agụ n'egwu.

Ebe Niniola bụ onye nke tọrọ malitere iwu ihe ruru afọ atọ na anọ gara aga, Teniola nwanne ya selitere isi n'ime afọ 2017 mana ọ bụrụla onye a na-akpụ n'ọnụ kwa mgbe.

Ha abụọ eritela nturuugo maka egwu ha, mana ha agụkobeghị egwu ọnụ nke ha ji ese okwu n'ihu ọha mbụ

3) Kevin-Prince na Jerome Boateng:

Kevin-Prince na Jerome zutere n'ọgbọegwuregwu mgbe Jamini na Gana zutere n'asọmpi Iko Mbaụwa afọ 2014

Otu nna ji Kevin-Prince na Jerome ebe ọ na-abụghị otu nne mụrụ ha, mana ha abụọ anaghị agbakọrọ otu mba bọọlụ.

Ebe Jerome na-agbara mba Jamini bụ ebe a mụrụ ha bọọlụ, Kevin-Prince tọrọ ya na-agbara Gana.

N'afọ 2014 ha zutere n'Iko Mbaụwa, ha banyere n'akụkọ ụwa agaghị echefu dịka ụmụnne mbụ ga-ezute ma sukọta isi n'asọmpi Iko Mbaụwa.

4) Eden, Thorgan na Kylian Hazard:

Ụmụnne atọ a na-agbara mba Beljịọm bụ ebe ha si bọọlụ, mana otu n'ime ha bụ onye a kacha anụ aha ya.

Eden bụ onye gbarala... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Paul na Peter Okoye na ụmụnne ndị ọzọ na-eme otu ihe mana ha anọkọghị ọnụ


Pericoma Okoye bụ otiegwu Igbo e ji ọdịnala mara

Onye metere agụ Afrịka nọ n'ụra kemgbe afọ 2017 oge ọ lara mmụọ?

Ọ bụ otu ụkọchụkwụ Chukwuemeka Ohanaemere ama ama dịka 'Odumeje' nke Mountain of Holy Ghost Intervention Deliverance Ministry dị n'Ọnicha, Anambara steeti.

Odumeje 'kwuru okwu ọjọọ maka odogwu Izuọgụ n'ihe onyonyo fegharịrị n'ịntanetị na nsonso a nke butere ụka.

Ụfọdụ ji ihe onyonyo ahụ nke kọkwara ndị Arọndịizuọgụ ọnụ ịbụ ogbenye, mere ihe ọchị.

Mana ya bụ okwu akụkụ atọghị ndị Arọndiizuọgụ na ndị ihe Pericoma na-amasị gụnyere ọkpara Pericoma Okoye bụ Omor Perry na onye bụbu onyeisi Massob bụ Ralph Uwazuruike, ọchị.

Uwazuruike, onye katọrọ ihe Odumeje kwuru sị na "o wutere m na ala Igbo anaghị eji onye nwụrụ anwụ eme mkparị."

Omor Perry na onwe ya mara Odumeje aka sị ya pụta ka ha nwalee ike ka ike.

Mana dịka a na-eme tụmsara n'okwu ahụ, ndị ọgba ọhụrụ na-ajụ onye bụdị Pericoma Okoye?

Kedụ onye bụ Pericoma a na-ewu?

Pericoma Okoye bụ otiegwu Igbo ama ama n'Ala Igbo egwu ya wuru ewu n' agbata 80s na 90s.

Ọ bụrụ na ị na-anụ egwu ogene na udu  a kpọrọ "Omenana na-ese okwu" na-eche onye tiri ya, mara na  ị mara Pericoma site n'egwu ya.

Egwu ndị ọzọ o tiri gụnyere; "Ọgbaaghara" (1990);"High Tension"; "Ọ ga-atakụta ya aja", "Izu ka mma na nne ji"; Ị ghara Omenana mewe  omenaelu".

Egwu ya bụ egwu na-ejupụta n'ilu,  ịnya isi na okwu miri emi. Iji maa atụ, "Onye sị na ọ bụrụ ya, ọ bụrụ ya o mee gịnị?"; Ọ bịara egbu anyị, je egbu onwe ya"; Nne ewu tawa ahụ, akịrịka na mma atụ ya ọgụ"

Ọ na-ejikwa egwu ya etu ndị ọgaranya Igbo aha.

Onye Arondizuogu dị n'okpuru ọchịchị Ideatọ, Imo steeti, Pericoma bụ onye mmasị ya n'ọdịnala Igbo ka ewu ewu karịdịa egwu ya.

A ma ya dịka 'Mezuo Mbụ nke Arọndizuogu' maka nke a.

Omor Perry n'akwamozu nna ya bú Pericoma

Iji kọwaa  nke a, Nwaeze Onyekaba Emmanuel Odenigbo sị na, "Pericoma bụ nnukwu arụsị dị na ụdị mmadụ."

Odenigbo, onye ji Bob Marley tụnyere Pericoma  n'iti egwu sị na ọ bụ otiegwu Chineke nyere ike pụrụ iche.

"Chineke ya nyere ya ike, o... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Pericoma Okoye: Ihe mere odogwu Izuọgụ ji anyị ajọ arọ


Peter Uzokwe bụ onyeisi-gburugburu otu 'Ozubulu Development Union', kwuru nke a mgbe ndị NAN gbara ya ajụjụ ọnụ.

Otu afọ agafeela kamgbe ndị bu egbe batara n'ụlọụka a gbagbuo ndị bịara ikpe ekpere n'isi ụtụtụ.

Ihe ọjọọ a mere n'okpuru ọchịchị Ekwusigo dị n'Anambra steeti, mere ka ndị Naịjirịa jụọ na ọ pụtara na anaghị asọzị ụlọụka nsọ?

Ihe ị kwesịrị ịma

Mmadụ iri na atọ (13) nwụrụ ka ndị omekome a gbara ha egbe ebe ha gbakọrọ ịka ụka nke Bekee kpọrọ 'mass', ụbọchị Sụnde, Ọgọst 6, 2017.

Otu onye n'ime mmadụ 13 a bụ Cyprian Ikegwuonwu; nna Aloysius Ikegwuonwu bụ onye akụkọ kọrọ sị na ndị a chọ bịa n'ụlọụka ahụ bụkwa nke ọ rụrụ.

Ụmụnwaanyị Ozubulu mere ngosipụta iji kwuo na ha chọrọ ikpe ziri ezi.

Kọmishọna ndị Uweojii Anambra steeti bụ Garba Umar, kpọpụtara aha mmadụ abụọ a na-enyocha maka mwakpo a bụ Charles Obi a ma dịka Gozila na Dickson Nwodi.

Kama o kwuru na ha abụọ nọ n'ụlọmkpọrọ na mba Saụt Afrịka.

Ha kwukwara na a na-enyocha mmadụ anọ ndị ọzọ bụ Great Chinedu Akpunonu (44), Vincent Ike (57), Chukwudi Ugwu (30) na Onyebuchi Mbanefo (46).

A kpụpụrụ mmadụ anọ a (Akpunonu, Ike, Ugwu na Mbanefo) ụlọikpe Magistrate dị n'Ozubulu, ebe a na-ekpe ha ikpe maka igbu ọchụ nakwa ịkpa nkata.

Lee ozi eziputara gbasara emume a n'akwụwọ ntaakụkọ @b_4_bea tinyere na Twitter.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ozubulu Church Massacre: Gịnị ga-emezi ugbua otu afọ gafere?


Plateau: Anya m hụrụ ihe dị egwu

Ndị ụkọchukwu ụka dị icheiche, ndị ndọrọndọrọ ọchịchị na ndị Naịjirịa ama ama pụtara ị gosi iwe ha maka oke ogbugbu ụmụ mmadụ na Platu.

Lee ndị kwuru ihe nakwa ozi ha ziri gbasara okwu Platu a.

1. Ndị ụkọchukwu Kristi

Ndị ụka Kristi bụ ndị ọ kachasị metuta na nsogbu a, ya mere ndị ụkọchukwu dị icheiche jiri pụta ị katọ okwu a.

Poju Oyemade kwuru na nchekwa obodo kacha mkpa karịa ị hazi akụnaụba obodo ọbụla.

End of Twitter post, 1

Sam Adeyemi rịọrọ ndị agha na ndị gọọmentị ha chọpụta ndị mere ihe ma kpe ha ịkpe zuru oke.

2. Otu ndọrọndọrọ PDP

Otu ndọrọndọrọ PDP bụ ndị kachasị ama gọọmentị a aka n'ihu katọrọ ogbugbu ndị mmadụ na Platu.

Ha gwara ndị Platu ha gba mbọ kpụpụ gọọmentị ụlọịkpe mba ụwa akpọrọ International Criminal Court na bekee n'ihi na ọ bụ oke ruru ha.

Ha tinye kwara mba asaa ma wetuo ọkọlọtọ ha iji kwanyere ndị nwụrụ ugwu ruru ha.

3. Wole Soyinka

Onye ode akwụkwọ ama ama bụ Wole Soyinka kpọrọ gọọmentị etiti ha jiri aka ike soro ndị ọchịehi na-egbu ndị mmadụ.

O kwuru na ndị ahụ kara obi egbu ndị mmadụ maka na ọ dịka gọọmentị eji nwayọ esọ ha.

4. Ndị mba ofesi

Ọtụtụ mba ekwuola na oke ọgbugbu mmadụ na Naịjiria kachasị na Platu steeti na-emetụta ha.

Ndị mbụ bụ mba Amerịka ebe ụlọọrụ ha na Naịjiria depụtara ozi n'akwụkwọ nke Heather Nauert tinyere aka na ya.

Na-ekwu na "ogbugbu na mmebi ngwa ndị mmadụ na-eme na mpaghara etiti Naịjirịa bụ ihe na-eche anyị uche"

Ebe onye ozi mba Briten Paul Awkright ozi itiaka n'obi nyere Onyeisiala Naịjirịa Muhammadu Buhari.

Ihe o pụtara:

Ọ bụ n'ụbọchị Monday kaa onyeisi ndị uweojii nyere iwu na-ekwu si wepụ Kọmishona ndịuweojii na Plateau bụ Adie Undie n'ọkwa ya.

Anyị nụkwara na ka ọ dị ugbua, eweghchila ya n'ọrụ ya dịka kọmishona steeti ahụ.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ogbugbu Plateau: Ihe Soyinka na ndị ọzọ na-ekwu ugbua


Pope Francis anabatala akwụkwọ arụkwaghịm Bishop Okpaleke tinyere

Akwụkwọ arụkwaghịm a na-abia ka ọnwa ole na ole gachara mgbe Vatican ji nye iwu ka ndị ụkọchukwu nke Diocese Ahiara họrọ ịnabata Okpalaeke dịka Bishọp maọbụ ịhapụ ọrụ ha dịka ndị ụkọchụkwụ Katọlik.

A na-atụ uche na mkpebi Vatican nwere banyere ikwunye ka ndị mmadụ jụ ụkọchụkwụ ha-achọghị ga-ebute ọgbaghara ebe ndị ọzọ ụka Katolic gbanyere mgbọrọgwụ.

Na mkparitaụka ya na onye ntakụkọ BBC nwere, otu ụkọchụkwụ Katolik ọnụ na-eru n'okwu bụ Monsignor Bernard Okodua, kwetara na ọ bụ eziokwu.

Okodua onye bụ Dean Mainland Deanery nke Catholic Archidiocese nke Lagos sị: "Anyị nụrụ na Bishop Okpaleke tinyere akwụkwọ arụkwaghịm na nzukọ ndi Bishọp Naijirịa nke na-aga n'ihu ugbua. Anyị amaghị ihe ga-eso akwụkwọ ahụ o tinyere. Anyị na-eche ka anyị mara ihe ndị bishọp na-eme nzukọ ga-ekwụ maka ya."

Ndị ụkọchukwu ndị Catọlik na-anata okike site na Rome

Pope ochie bụ Pope Benedict XVI bụ onye họpụtara Okpaleke dịka Katolik Bishop nke Ahiara Diocese na afọ 2012, mana ndị ụkọchukwu nọ na mpaghara ahụ jụrụ ya ma kpalite ọgbaghara megide ya.

Ndị Ahiara Catholic Diocese ndị bụ ndị mpaghara Mbaise jụrụ ịnabata Okpaleke onye bụ onye Anambra steeti n'ihi na ọ bụghị onye be ha, ha gara n'ihu gbachie ụlọ kathedral ebe ekwesịrị ichi ya bishop nke mere ka anọrọ ebe ọzọ mee emume ahụ.

Kamgbe ahụ tigbuo-zogbuo so esemokwu ahụ ekeweghị ka ụkọchụkwụ ahụ rụọ ọrụ ya nke wetara iwu ahụ enyere ka ụkọchukwu niile tinye aka n'akwụkwọ kwe nkwa irubere Okpaleke isi maọbụ kwụsị ọrụ dịka ụkọchukwu.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ahiara Diocese: Okpalaeke etinyela akwụkwọ arụkwaghịm


Rabiu Ladodo bụ Kọmịsha ndị uweojii Imo steeti

E nwetara  mmadụ anọ nke ndị uweojii nyere aha ha dịka; Ugochukwyu  Kingsley, Aka Uche, Richard nakwa Onyinye Okafor n'ọnọdụ  ọdị-ndụ-ọkwụ-ka-mma n'otu ọnụmara n'ụlọobibi ahụ ụbọchị Tuzde.

E bugara ha ụlọọgwụ ebe ndị dọkịta kwuru na abụọ n'ime ha anwụọla.

E bugara ha abụọ n'ụlọọgwụ Federal Medical Centre dị n'Owere ebe ọzọ nwụrụ.

Ọnụ na-ekwuru ndị uweojii na steeti ahụ bụ Orlando Ikeokwu kọwara na ọ fọrọ ọtụ onye nke ka nọ n'ọnọdụ ọjọọ n'ụlọọgwụ mana o kweghị ekwu aha onye nke ka dị ndụ.

PPRO Imo Police Command: Anyị na-ele anya na ọ bụ ọgwụ ike gburu ha

Na nkọwa ya, Ikeokwu kwuru na  e nwetara ọgwụ tramadol, Igbo ma hụkwa ha ebe ha gba ọtọ nke na-arụtụ aka na ọnwụ ha metụtara ọgwụike iji mee ka ha dị ike nwee mmekọrịta nwoke na nwaanyị.

" Ọ bụ ndị ụlọokwụ ga-ekwute mana inye anyị na-ele anya bụ ọgwụ ike-Tramadol na igbo."

" Anyị na-ele anya na ha ṅụchara ihe ndị a ahụ, na-eme mmekọrịta nwoke na nwaanyị ka ọgwụ ike ahụ nye ha ikike ime ya n'uju."

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Imo Police Command: Anyị ga-enyocha ozu ụmụakwụkwọ e chere nwụrụ site n'ọgwụ ike


Ramaphosa ga abụ onyeisiala ma Zuma rituo

Osote onyeisiala bụ Cyril Ramaphosa sịrị na ya bụ ihe bụ odudu bere na njọ, "a ga akpachapụ anya egbu ya".

"Ama m na unu chọrọ ka ọ bee nke taa n'echị". Ihe ka Ramaphosa zara ndị biara nchete ọmụmụ narị afọ Nelson Mandela.

Ebụbọ mpu na aghụghọ a na ebọ Zuma karịrịakarị kemgbe ọ rigoro ọkwa ọchịchị afọ itọlị garaaga.

African National Congerss sịrị na ndị isi ha ga ezukọ ụbọchị Monday (12-2-18) ị kpabị isiokwu gbasara Jacob Zuma.

Onye nta Akụkọ BBC bụ Andrew Harding na-eche na ndị isi ahụ ga a si Zuma rituo ngwangwa.

A na-atụ onyeisiala mba Saụt Afrịka bụ Jacob Zuma aka gbasara mpụ na nrụrụaka

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Ramaphosa na-ekwusizi ka ọndụ Zuma ọ Kwapụkwapụ


Rangers buru iko NPFL n'afọ 2016

Ajani Ibrahim bụ onye nyere goolu abụọ, na nkeji iri ise na iri na iri anọ na atọ, Bright Silas nyere goolu nke atọ na nkeji iri asatọ na ise.

Onye nkuzi ha bụ Olugbenga Ogunbote kwuru na "ugbua, anyi na-eji nwayọ na-eru ebe anyi chọrọ iru n'asọmpi a."

Mohammed Baba Ganaru bu onye nkuzi Yobe Desert Stars kwuru na ha mere nnukwu mmehi n'asọmpị a.

N'akụkọ yiri ibe ya, Rivers United meriri Heartland FC nke Owere ọkpụ atọ na asataghị ihe.

Ugbua Heartland ka so n'otu a nwere ike ị gbapụ n'asọmpị NPFL

Emeka Ogbugh na Roland kofi bu ndị nyere goolu n'asọmpị a.

Onye nkuzi Heartland bụ Ezekiel Onyegbule kwuru na mmeri ha bụ maka na e wepuru obi ha na yabụ asọmpị.

Ugbua, Rivers United bụ ndị nke iri n'akara. Heartland na Aba Warriors ga-asọmpị n'ubọchị uka na Dan Anyiam Stadium n'ime Owere.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

NPFL: Rangers na Rivers United enweela mmeri


Reece James gosiri na ọ bu eze ama na-aga echi

Ọ bụ nwaokoroọbia nke Chelsea bụ Reece James ka ndị mmadụ kpụ n'ọnụ mgbe agbachara asọmpi a.

James dị afọ iri na itolu nyere aka were hazie bọọlụ nke mere ka Batshuayi ji nye goolu nke abụọ na nkeji asaa.

Ọ bụ James nyekwara goolu nke ise ma hazie kwa bọọlụ ndị otu ya jiri nye goolu abụọ.

Onyenkuzi ndị Chelsea bụ Frank Lampard kwuru maka nwaamadi a were si "James egosila ihe ọ pụru ime, ọ nyere otu goolu ma hazie abụọ. n'uche obi m, ọ ga-abụ nnukwu mmadụ na chelsea maka na nke a ka bụ mbido ya" .

Dika o siri gaa, Ross Barkley kpuhere ite goolu ndị chelsea na nkeji anọ ebidochara asompi a.

Michy Batshuayi sitere na nhazi Reece James were mee ya abụọ.

Ndị Grimsby Town nwere olileanya mgbe Matt Green nyere otu goolu na nkeji nke iri na itolu.

Kama nke a dịka ọkpalịrị mụọ ndị Chelsea nke mere ka ha jiri Penariti sitere n'ụkwụ Pedro were mee ya goolu atọ na nkeji iri anọ na atọ.

N'agba nke abụọ n'asọmpị ahụ ka Kurt Zouma, Reece James, Batshuayi na Callum Hudson-Odoi  jizi goolu otu otu were mezuo ya asaa zuru oke.

Dika ọ di ugbua, ha ga-ezute ndị otu bọọlụ Manchester United n'asọmpi ọzo n'iko EFL.

Kedụ ebe Sowore nọ?

Ngagharịiwe 'RevolutionNow' ka a na-atụ anya ịmalite n'ụbọchị ise nke ọnwa Ọgọstụ 2019

Ka chi na-efo, ndị ọkaiwu na ndị ezinaụlọ Omoyele Sowore nke akpọchiri  lahụrụ n'isiụlọọrụ ndị uweojii pụrụiche bụ DSS dịka ha na-eche ka atọhapụ ya ka ụlọikpe si kwuo.

DSS ka jichiri Sowore n'ụlọ mkpọrọ n'agbanyeghị na ụlọikpe enyela iwu ka atọghapụ ya.

Enyinnaya Abaribe na ndị ụlọomeiwu gụnyere Abba Moro, Gabriel Suswam, Ibikunle Amosun na Solomon Adeola agbarụọla ihu

Ha kwuru na mgbachi gọọmentị gbachiri oke Naịjirịa na mba Benin na-ebute ntaramahụhụ nye ụmụ Naịjirịa na-azụ ahịa n'ebe ahụ.

Ị za okporoụzọ abụzị mmehie?

Otu okpuruọchịchị na mba Italy eweghachila nha euro narị atọ n'ọma ha dara otu nwoke Naịjirịa maka ịzachapụ okporo ụzọ ha.

Nwoke ahụ aha ya bụ Monday kwuru na o họọrọ ịza okporoụzọ karịa ịrịọ arịrịọ.

N'egwuregwu,

Man Utd lara... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Chelsea vs Grimsby: Chelsea ejirila Grimsby kwụọ aka ka ha gbara ha 7-1


Rochas awaala n'oche ọchịchị Imo steeti

Ndị mmadụ putara n'igwe wee fere ya aka ijeoma.

Okorocha chịrị Imo afọ asatọ.

Abia na-akwadosi ike

Mmeme na ihe ndị ọzọ  soro na emume nnyefe aka ochịchị n'Abia steeti  e bidola.

Ndi Eze Abia Steeti

ọnye ozi anyị na eme ka anyi mara na ndị  mmadu putara  ikwado ndị  ọchịchị  Abia steeti na nnyefe aka ọchịchị.

Ndị eze ọdinala na ndị  ọzọ  Abia steeti ji biri pụtakwara i dọnyere ndị ọchịchị  govmenti  Abia steeti ukwu na emume a.

Mao Arukwe Ohuabunwa

 T.A Orji  biara mmemme a

Echi bụ May 29 ka a ga-eme mmemme kporo ọkụ

Osote Gọvanọ Abia steeti Ude Okochukwu tụrụ 'down'

Soro anyi ebea  ka inweta akụkọ ndị  ọzọ gbasara emume a di ka ọ si eme.

Na Legọs

Akinwunmi Ambode enyefeela Babajide Sanwoolu aka ọchịchị.

Onye gosipụtara foto emume a bụ Gọvanọ Akinwunmi Ambode n'igwe Facebook ya:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Ruo ugbua, amabeghi ihe ga-eme maọbụ mgbe a ga-akpụpụ ya ya bụ ụlọikpe.

Nke a na-abịa dịka aka ndị uweojii Anambra steeti kparala Onye eze Jesus nke ezigbo aha ya bụ Onyebuchi Okocha, maka ebubo ịghọgbu ndị mmadụ wdgz.

Ebubo ndị e boro ya gụnyere ịmetọ ego Naịjirịa nakwa ịgba ndị mmadụ o ji n'ọrụ n'anwụ.

Cheta na ọ bụ taa ụbọchị 28 Jenụwarị ka o kwuru o ga-eji kpọlitekwa ndị nwụburu n'ọnwụ.

Mana Gọọmentị Anambra dọrọ ụlọọgwụ nakwa ụlọ ozu dị icheiche na steeti ahụ aka na ntị ka ha na Onye eze Jesus ghara ịmekọ ihe ọbụla.

N'akwụkwọ ozi si n'aka Mazi Nwankwo Nwabueze, onye ji ọkwa 'Permanent Secretary' na ngalaba ahụike Anambra, gọọmentị kwuru na ụlọọgwụ ọbụla maọbụ ụlọ ozu ọbụla ha na Onye eze Jesus mekọrọ ihe, ga-anata ntaramahụhụ.

Cheta na Onye eze Jesus rịoburu mgbaghara n'ụbọchị ụka mgbe gọọmentị Anambra steeti wepụtara ozi katọrọ atụmatụ ya.

Ugbua, ọ bụ n'ụlọikpe dị n'Ogidi ka a ga-ekpe ya ikpe maọbụrụ na ọ ga-aga ụlọikpe.

Ihe anyị ma maka Onye eze Jesus

- Aha ya bụ Onyebuchi Okocha

- Ọ bụ onyeisi ụlọụka akpọrọ 'Children of Light Ministries' dị na Nkpor, n'Anambra steeti

- Ọ bụ onye obodo Amafor dịkwa na Nkpor

- Ọ gbara ihe dị ka afọ iri atọ na abụọ

- Ọ rụburu ọrụ dịka onye na-anakọ ego n'ụgbọala bus.

- O malitere iwu mgbe ọtụtụ ihe onyonyo gosiri ebe ọ na-agwa ndị mmadụ mee ihe dị icheiche maka ego pụtara

- Gọọmentị Anambra steeti dọrọ ya aka na ntị nke mere ka ọ pụta rịọ mgbaghara

- Ndị uweojii mechara nwuchie ya n'ụbọchị 27 n'ọnwa Jenụwarị afọ 2021.

- A ba-atụ anya na a ga-akpụpụ ya ụlọikpe taa bụ ụbọchị 28 n'ọnwa Jenụwarị.

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Onye eze Jesus: Ihe mere 'Onye eze Jesus' taa


Saa anya gị mmiri n'ihi na ndị na-elekọta ụmụaka nwere ike imetọ ha

Kwa ụbọchị, ana-anụ akụkọ banyere etu ụfọdụ okenye ọkachasị ndị ezinaụlọ, agbataobi na ndị ọrụ ha bụ ichekwa ụmụaka ndị asi na-akpa agwụ achaghị acha.

Akụkọ mmetọ ụmụaka mere nsonso a

* Otu nwoke a kpọrọ Adamu Abdullahi dị afọ 65 bụ onye ndị ọrụ nchekwa 'Civil Defence' na Jigawa maka ịmetọ nwa dị afọ 11 matụwa ya ime.

* N'ọnwa Febụwarị 25, akwụkwọ akụkọ Punch kwupụtara na otu nwaanyị kpụrụ di ya bụ Gabriel ụlọikpe.

Akụko kwuru na o mere nke maka na e chere na di ya metọrọ ụmụ ha dị afọ iri abụọ na ise, afọ iri abụo nakwa afọ iri na atọ na Badagry, Legọs.

Ụzọ ị ga-esi chekwa nwa gị

Na mkparịtaụka ya na BBC Igbo nwere, Dorothy Oleka bụ onye ọkaiwu nakwa ọkachamara n'ihe gbasara ikike dịrị ụmụaka kọwara ụzọ ndị mụrụ nwa ga- esi chekwa ụmụaka n'aka ndị osochiegbu a.

Lee ụzọ ụfọdụ ọ tụpụtara ndị nne na nna na gọọmentị ga-esi gbochie arụ a:

'Ụzọ ị ga-esi chekwa ụmụ gị n'aka ndị na-emetọ ụmụaka'

1.  Ikwela ka di gị, ụmụ gị nwoke maọbụ odibo gị nwoke saa nwa gị nwaanyị ahụ.

2. Ahapụrụla ọbịa nwoke nọ n'ụlọ gị nwa gị nwaanyị ka o leta ya

3. Kuziere nwa gị ihe a na-akpọ akụkụ ahụ dị iche ya ma gwa ya ka otie mkpu mgbe onye ọbụla metụrụ ya aka n'otele

4. Jiri nwayọọ jụọ nwa gị onye nyere ya ihe onyinye ọbụla ị hụrụ n'aka ya abụghị nke i nyere ya.

5. Ọ bụghị sọọsọ nwa nwaanyị ka ana-emetọ, saa anya mmiri ma nwa gị nwoke ga ịnọnyere nwanne nna nwoke maọbụ nwanne gị nwoke.

6. Gọọmenti kwesiri ịdegharị iwu gbasara mmetọ ụmụaka nke kwuru na a ga enwe onye akaebe kama ka e jiri okwu nwata ihe mere dịka okwu akaebe.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Sexual abuse of minors: Ụfọdụ mmetọ ụmụaka e merela na nsonso a


Saraki meriri n'ikpe ya dị n'aka ụlọikpe CCT

N'ihi nke a, BBC Igbo gbara onye ọkaiwu a kpọrọ Obele Chuka bụ onyeisi otu jikọrọ ndị ọkaiwu n'Onicha bụ NBA n'ịchafụ ajụjụọnụ ka ọ kọwa ma e nwereike ichutu Saraki n'ọkwa.

Okaiwu Chuka kwuru na dịka Saraki kwuru na ọ bụ maka nsogbu dị n'ime pati APC mere o jiri hapụ ya, na iwu Naịjirịa kwadoro ya nke bụ na a gaghị achutu ya.

End of Twitter post, 1

O kwuru na ọ ga-ara ahụ ichutu Saraki maka na o nwere nkwado ọtụtụ ndị pati APC nakwa nke ndị PDP na Sineti ha karịsịa ma ọ bụrụ na ọ baa na pati PDP dịka ha na-ekwuzi na ọ bụ ha kachasị n'ọnụ ọgụgụ ndị Sineti.

Ọkaiwu Chuka kwuru na tupu a chutuo Saraki n'ọkwa dịka onyeisi ndị Sineti, na mmadụ karịrị ọkara n'ime ndị Sineti ga-akwado ka e me nke a.

Ọ gara n'ihu kwuo na "Ọ ga-arakwa ezigbo ahụ ichutu ya kpamkpam dịka onye omeiwu maka na dịka onyeisi ụlọomeiwu, ọ bụ ya nwereike ikwupụta onye a ga-achụtu maka ịhapụ pati họpụtara ya n'ọkwa.

Nke a mere ọ ga e ji taara ndị pati APC ezigbo akpụ ichutu Saraki n'ọkwa ma ọ bụrụ ha chọrọ ime nke a."

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Opụpụ Sarakị n'APC: Ọ tara akpụ ichutu Saraki n'ọkwa onyeisi Sineti - Okaiwu


Sinetọ Abbo bụ onye a ka kpụ n'ọnụ maka ihe nkiri pụtara ebe ọ mara nwata nwaanyị ọra n'ebe a na-ere utu rọba n'Abụja sị na ọ bụ n'ọnụ ụtụtụ taa ka ihe a mere.

"Ndị a bịara, gbaa nwanne nna m egbe n'afọ tupu ha akpụrụ nwunye nna m gbalaga."

O kwukwara na taa mere ya abalị iri na otu nwunye  nna ya ahụ mụchara nwa ọhụrụ.

Abbo sị na nwata ọhụrụ ahụ esoghi na ndị atọọrọ.

Maazị Abbo sị na ya achọghị ịsị na ọ bụ maka okwu ụra ahụ ọ mara nwaanyị butere ya bụ mnwakpo.

Ọ sị, "Ejighị m maka ego bata ndọrọndọrọ ọchịchị. A zọrọ m ọchịchị iji nyere ndị be anyi aka, ọ bụghị maka na m hụrụ ndọrọndọrọ n'anya.

"Onwereike ọ bụrụ na ha che na m nwere ego mere ha jiri bịa.

Mana enweghị m ego. Onwebeghi mgbe m rụru gọọmentị ọrụ."

Ndị uweojii si na ihe a mere na ogige Muchall dị na okpuru ọchịchị Mubi Nọt dị n'Adamawa steeti.

Elisha Abbo: Etiri m ya ihe iji bọọ ihe o tiri nwanne m nwaanyị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Senator Elisha Abbo: Ndị gburu nwanna nna m, tọọrọ nwunye nna m che na a bụ ide ego


Sir Odumegwu Ojukwu OBE, KBE

Ọ bụ onye ndị mmadụ kwuru na 'Igbo agaghị echefu makana o nweghị onye ga-anọchinwu ya'

Sir LP Odumegwu Ojukwu bụ ụzụ kpụrụ ya bụ egbe bụ Emeka Odumegwu Ojukwu a ma dịka Ikemba Nnewi.

Sir Odumegwu Ojukwu a bụ Odogwu nwoke Igbo ji eme ọnụ.

Ọ kpawara ego mgbe ụwa ka nọ n'ọchịchịri.

Amụrụ ya na Obodo ya bụ Obiuno Umudim Nnewi, nke dị n'Anambra steeti nke taa n'afọ 1909.

Sir LP Odumegwu bụ nwa Ojukwu Ezeokigbo na Nnewi.

Ọ gara ụlọakwụkwọ Government Primary School n'Asaba nke dị na Delta steeti taa.

Ebe ahụ ka o sị banye Hope Waddell training institute, Calabar n'afọ 1922.

Nnamdi Azikiwe na Sir Odumegwu Ojukwu

Hope Waddell training institute, Calabar bụ naani ụlọakwụkwọ Sekọndrị dị n'ọwụwa anyanwụ mgbe ahụ.

Ka ọ pụtara, ọ rụtụrụ ọrụ na Agricultural Department tupu ọ gaa Legọs n'afọ 1929 mgbe ọ gbara afọ 20 bido ọrụ n'ụlọọrụ John Holt dịka onye na-elekọta ebe ha na-ere taya.

Ka ọ nọ na ya bụ ọrụ, Sir Louis Odumegwu Ojukwu chọpụtara na ọtụtụ ndị Igbo na-abịa e go taya ebe ahụ na-egokwu akwa na-ebula Igbo.

Ngwa ngwa ọ chọpụtara nke a ọ gara mepee ụlọahịa n'Ọnịcha tinye otu nwanne ya ebe ahụ ka ọ lekọtawa ya anya.

Sir Louis Ojukwu malitere isi Legọs ịzịga akwa ka nwanne ya na-ere n'Onịcha.

Otu ahụ ka o si mepee ụlọahịa mbụ ya ọ kpọrọ "Ojukwu Stores".

Ka ya bụ ahịa malitere ito, o gotere otu ụgbọala ochie ga na enyere ya aka ebula akwa na 1930.

Otu ahụ ka Louis Ojukwu sị banye na-iji ụgbọala chuọ ntaego.

O sitere n'otu ụgbọala goo ọtụtụ ụgbụala, dịka akụkọ kọrọ.

Otu ahụ ka o si banye n'ịchụ ntaego ụgbọala bu nke ọ kpọrọ "Ojukwu Transport Company Ltd".

Tupu afọ 1930 abịa na ngwụcha, Sir Louis Ojukwu aghọọla ọkaibe na-iji ụgbọala chụọ ntaego site n'ọwụwa anyanwụ rụọ n'ọdịda ya.

Mgbe agha mbaụwa nke abụọ dara n'afọ 1939, mba Briten rịọrọ Sir Louis Ojukwu ka ọ biko nyere ha aka n'ụgbọala ya iji bụọ ngwo ngwo na mpaghara mba Afrịka.

Ojukwu meere ha otu ahụ.

Nke a mere ha jiri chie ya echichi Knight of the British Empire n'afọ 1945 mgbe ya bụ agha biri maka ya bụ aka ọ... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Sir LP Odumegwu Ojukwu: Odogwu Igbo kpara eriwe agwụ agwụ


Sugabelly sị na Pete Edochie na-eme naanị otu ụdị ihe nkiri kamgbe ọ malitere ime ejije; na ihe nkiri "abụghị naanị ịtụ ilu".

Pete Edochie gọrọ BBC Igbo ọjị

Okwu ya a gbarụrụ ihu otụtụ mmadụ bụ ndị sị na ọ bụ mkparị ka nwagbọghọ a kparịrị 'odogwu n'ihe nkiri' bụ Pete Edochie.

@EdoFirstLady sị na ọ bụghị ihe ịtụnanya na ndị mmadụ na-atụnyere mmadụ na ibe ya dịka mgbe a sịrị na Beyonce ka Michael Jackson mma n'iti egwu.

@Adunni_Achebe sị na Pete Edochie na-emekarị ihe nkiri ebe ọ bụ Eze apụtaghị na ọ maghị eme ejije.

Ụfọdụ ndị kwenyere n'ihe Sugabelly kwuru;

@lollypeezle sị Pete Edochie metụkwanụ ụdịrị ihe nkiri ọzọ, na ọ bụghị oke ihe ka a na-achọ n'aka ya.

Dịka ịrụrịtaụka na-aga n'ihu, ka anyị lebanye anya na njem Pete Edochie n'ime ihe nkiri;

Ndụ Pete Edochie na njem ime ihe nkiri ya:

Ọtụtụ ndị mmadụ na-ahụ Pete Edochie dịka otu n'ime ndị kachasị eme ihe nkiri n'Afrịka.

Anaghị agụ aha ndị na-emete ọnụ ha n'ejije na Naịjiria nakwa Afrịka ghara ịkpọ aha ya.

Akụkọ ndị ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.


Tehran on January 8, 2020

Anyị ga-etinye anya mgbe ọzọ ụdịrị ihe a mere.

Ụgbọelu Malaysia Flight 17 July, 2014

MH17 si obodo Amstadam aga Kuala Lumpur, dị na Maleshia oge mgbọ kụpụrụ ya n'elu n'ọwụwa anyanwụ Yụkren. Mmadụ 298 nwụrụ na ya bụ mkpa mkpa.

Otu Kọmiti nyocha boro mmadụ anọ gunyere atọ ha na ndị uweojii nzuzo Rọshia nwere mmekọ ebubo na aka ha dị na mkpa mkpa a.

Rọshia gọrọ na aka ha adịghị mana ndị Mba ofesi ndi ọcha sị na ọ bụ ndị ekweghị ekwe na Yụkren ha na-akwado mere ya.

Ndị nwụrụ oge ụgbọelu Malaysia 17 dara

Ụgbọelu Siberia nke 1812, Oct 2001

Otu ụgbọelu Siberia Airlines plane si obodo Tel Aviv dị na Esrel aga obodo Novosibirsk, dị na Rọshia oge agbaturu ya. Ụgbọelu a dabara n'ime oshimiri ojii.

Mmadụ 78 nọ n'ime ya nwụrụ.

Ndị agha Ukren kwuburu na aka ha adịghị ya mana ha mechara kwenyere na ọ bụ ha.

Ha sị na ọ bụ ka a na-akuziri ndị agha ka ihe mere.

Akụrụ ndị nwe ndị nwụrụ ego iti aka n'obi.

Ụgbọelu Malaysia Airlines nwụrụ na Ọwụwa Anyanwụ Ukren

Ụgbọelu atọ nke Transair Georgia, Sep 1993

Mmadụ 136 nwụrụ mgbe ndị chọrọ nkewa na Gọọgịa gbatụrụ ụgbọelu atọ Transair oge ndị Abkhazia chọrọ isi mba ahụ pụọ.

A gbaturu ụgbọelu nke mbụ ka ọ chọrọ ifetu na ọdọụgbọelu Abkhazia Sukhumi n'ụbọchị 21 nke ọnwa Sepụtemba. MMadụ 24 nọ n'ime ya nwụrụ.

Ka chi foro, a gbatukwara ụgbọelu ọzọ nke gburu mmadụ 108 n'ime 132 nọ n'ime ya.

N'ụbọchị Sepụtemba 23 ka ndi mmadụ na-aba ụgbọelu ọzọ, agbara ya egbe nke butere ọkụ gbaburu otu onye.

Ụgbọelu Iran Air 655, July 1988

Ndị na-eu uju ndị nwụrụ oge agbaturu ụgbọelu Iran n'afọ 1988

Otu ụgbọelu Iran na-aga Dubai dara ka mgbọelu tụrụ ya n'ụbọchị atọ nke ọnwa July 1988.

Mba Amerịka gọrọ na ọbụghị ha, mana ha mechara kwenyere na aka ha dị na ya bụ mkpa mkpa.

Ọ bụ na ụgbọmmiri akpọrọ USS Vincennes ka mgbọ kpara ike a si pụta.

Mmadụ 290 nọ n'ime ụgbọelu a nwụrụ.

Amerịka mechara kwuo ndị nwe ndị a nwụrụ ugwo iti aka n'obi.

Ụgbọelu Korean Airlines nke 007, Sept 1983

Ọ bụ ụgbọelu agha nke Rọshia gbaturu ụgbọelu Koria si Neuw Yọk aga... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Iran Plane Crash: Ugboro asatọ a gbaturu ụgbọelu bu ndi njem


Tomato akwọrọ akwọ bu ahia iwu na Naịjirịa

O kwuru nke a mgbe BBC gbara ya ajụjụ ọnụ gbasara kepukepu na-aga na Soshal Midia maka ngwa ahia tomato akwọrọ akwọ e si obodo Iran were bubata.

Akụkọ a na ekwu na ya bụ ahia sitere obodo Iran ma kwukwaa na aha ya bụ "Shirin Asal My Tomato Paste".

 Ayalogu kọwara na ụdị ngwa ahia di otua enweghi ike igafe nyocha ndị Kustọms n'ihi na amachiela ya kamgbe otu afọ.

BBC jukwara ya maka ụfọdụ tomato akwọrọ akwọ gbaa na mkpọ dị n'ahia nke o saara si na ya enweghị ike iza ajụjụ ahu.

O kwukwara na ọbụrụ na kepukepu a nwere aha ugbọ mmiri bubatara ya ma  ọ bụ ụbọchị ọ bataara na ha nwere ike inyọcha akụkọ a ka ha mara ma ọ bụ eziokwu.

Akụkọ ga-amasi gị :

Lee ihe nkiri ga-amasị gị.

SON: Anyị na-amachị ngwa ahịa adigboroja kwa ụbọchị

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Poisonous Tomato Paste: "Tomato a kwọrọ akwọ bụ ahia iwu na Naịjirịa" - Ndị Custom


Tonto Dike na Oge Okoye bụ ndị na-eme ihe nkiri na Nollywood

Enweghị mgbe Igbo sọrọ nsọ nwaanyị ichi echichi, kama mgbe gboo naanị ụmụnwaanyị lụrụ di maọbụ nwere ezigbo ego ka ọ dịịrị ichi echichi, mana ugbua, afọ ole nwaanyị dị anaghị egbochi ya ichi echichi.

Ụmụnwaanyị na-eme ọfụma n'azụmaahịa maọbụ gụrụ akwụkwọ ọfụma chọrọ ichi echichi ga-echinwu ya ma ọ bụrụhaala na uche ya dị ya, ma bụrụkwa na ọ ga-emenwu ihe dị n'ime ya.

Gịnị dị na nwaanyị ichi echichi n'ala Igbo?

Tupu nwaanyị Igbo echie echichi, ego ji ọrụ. Ọ ga-eme ọtụtụ ihe e ji ego eme.

Akụkọ kwuru na ihe kpatara e ji eme ihe ego otu a bụ ịmata ma nwaanyị na-achọ ichi echichi onwere ikike ịbụ "omere ọha" ma ihe ndapụta dapụta.

Ụbọchị a ga-akpọpụta ya n'ihu ọha ugboro abụọ ebe ọ ga-eji egwu duputa ụmụnwaanyị ndị ọzọ chiri echichi n'ihu ọha.

Ihe nwaanyị Igbo chiri echichi agaghị emenwu

Na nwaanyị chiri echichi agaghị eme ya ka o nweta ohere ime ihe ụmụnwoke ibe ya nwere ike ime.

Ụmụnwaanyị Igbo na-ewuewu chiri echichi

Oge ụmụnwaanyị anọ a nwetara echichi ha, ha alụbeghị di.

1) Ome ihe nkiri bụ Genevieve Nnaji chiri echichi 'Eze Ada nke Amuzu Nweafọr' n'afọ 2014.

2) Chika Ike bụkwa onye na-eme ihe nkiri chikwara echichi 'Akwa Ugo mbụ nke Amoli' n'afọ 2013.

3) Oge Okoye nwetara echichi 'Igolo Nwaanyị mbụ nke Awgu' n'afọ 2013

4) Tonto Dike nwetara echichi 'Adadịọramma nke mbụ na Nollywood' ya n'afọ 2017

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Chieftaincy title: Ihe ọ na-ewe nwaanyị inweta echichi n'ala Igbo


Trade Fair: Ọ bụrụgodi na gọọmenti etiti chọrọ ire ọdọ ahịa a, ndị Igbo ga-egonwu ya'

@andybes50484929 setere ihe a ma tinye ya n'akara twitter ya.

End of Twitter post, 1

Kepukepu na gọọmenti chọrọ ịnaghara ha ọdọahịa a ma nyefee ya n'aka nna nnukwu ọzọ, na-efegharị.

A kpọchiri ọnụ ebe e si abanye ahịa ahụ ebe elekere asatọ nke ụtụtụ dịka ndị Igbo ahụ jụrụ na ha agaghị ekwe ka nkata gọọmentị etiti na-akpa iji weghara ọdọahịa ahụ nye onye ọzọ, mịta mkpụrụ.

N'okwu ya, onye nchikọta ndị ahịa ahụ bụ Tony Obih, kwuru na ihe mere ha ji gbachie ụlọahịa ha n'ụtụtụ a bụ maka kepukepu ha nụrụ na gọọmenti etiti chọrọ iwere ahịa "trade fair" nyefee n'aka ndị

gọọmenti Legọs steeti.

Cheta na gọọmentị etiti gbazinyere ala (lease) maka ahịa n'afọ 1994, ebe a malitere ịrụ ahịa ebe ahụ n'afọ 2000.

Ụfọdụ ndị ahịa gwara onye ntaakụkọ BBC na ihe mere maka ọnọdụ Ndigbo kwụ n'etu ha siri tụọ vootu na ntuliaka e mere na nso nso.

Oge BBC Igbo kpọrọ Kọmishọna mgbasaozi nke Legọs steeti bụ Kehinde Bamigbetan  iji nụta uche gọọmenti steeti ahụ maka okwu ahụ, o kwuru na ya amaghị maka ya.

Bamigbetan kwuru na ya enweghị ike ikwu banyere okwu ahụ a kpụ n'ọnụ ma ọ bụrụ na imeobi gọọmenti ezukọghị kpaa maka ya.

Akụkọ ga-amasị gị:

 \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Lagos International Trade Fair: Ụjọ atụla unụ makana gọọmenti etiti achọghị ire ahịa a


Tupu ndị ọcha eweta ụka n'ala Igbo, ọtụtụ ndị mmadụ na-efe arụsị maọbụ ikpere 'Chi' ọmenaala nke ụfọdụ na-akpọ "ịgọ mmụọ".

Mgbe gboo, oge ụka ka batachara ala Igbo, ndị ụka na-agbakọta n'otu ebe, ebe ha na-anọ aka ụka, pụtara na onye ọbụla na-ama ibe ya, mana ugbua, ọ rara ahụ ịhụ ụdịrị ụka ebe ndị mmadụ ga-ama onye bụ onye, maka na ụlọụka bidoro na-amụbanye nakwa na-ekesa onwe ha gburugburu.

Ọtụtụ ndị Igbo ugbua bidoro mepee ụlọụka nke ha, ma nwee igwemmadụ na-abịa aka ụka ebe ahụ, mana ihe a na-ekwu maka ya ugbua bụ ihe ụlọụka ndị Igbo na-aka aga na Naịjirịa.

Ọ bụghị ihe e zoro ezo na ndị Igbo anaghị eji ofufe egwu egwu, nke a malitere n'oge ha na-ekpere 'Chi' omenaala, nke bụ na ọtụtụ ndị mmadụ nwere 'Ikenga' nke ha n'ime ezinaụlọ ha.

Ịga ụka mere ka ha na-achọkwa ihu Chineke etu ha si mara.

Ụka ndị Igbo na-agakarị

1. The Lord's Chosen Charismatic Renewal Ministry:

Lazarus Muoka bụ onye hibere ụlọụka a n'ọnwa Disemba 2002. Ọtụtụ mmadụ ọkachasị ndị Igbo, na-aga ya, ma na-eme ihe ndị dị na ya (dịka ị bata Legọs n'igwe ma o nwee emume).

Ihe e ji mara ha bụ akwa na-enwuke enwuke, nke ha ji 'egbochi ihe ọjọọ'. Ụfọdụ nwere ike ịkpọ ha ụka ọgbara ọhụrụ.

Ha na-akpọ onwe ha 'Chosen army' maọbụ 'Chosen mopol' nke pụara ndị agha a họpụtara ahọpụta n'Igbo.

2. Christian Pentecostal Mission, CPM:

Obiora Ezekiel bụ onye hibere ụlọụka a n'afọ 1978. Nke a bụkwa ụlọụka ọzọ ndị Igbo na-agata ọnụ ha.

E ji 'Demon Bulldozer' maọbụ 'the Lord's General' mara ya.

3. Catholic:

E hibere ụlọụka katọlik nke mbụ na Naịjirịa bido n'oge 1840 gbadatawa, na Kaduna, Legọs nakwa Ọnịcha.

Ị jụọ ndị mmadụ, ọtụtụ ga-agwa gị na ọ bụ ndị Igbo kacha ekpe Katọlik na Naịjirịa. E ji "ndị ụka fada" nakwa ikpe 'rosary' maọbụ 'chaplet' nakwa iyi 'scapụla' mara ha.

Popu bụ onye na-achịkọta ha na gburugburu ụwa niile, ndị ụkọchukwu ha anaghị alụ nwaanyị.

Ị ma na ụlọakwụkwọ katọlik ebe a na-azụ ndị ga-echi fada (seminary) kacha n'ụwa niile dị n'Enugwu? A na-akpọ ya 'Bigard Memorial'.

4. Anglican:

Bishop Alex Ibezim bụ Bishọp ndị... \n\n Nye m aha ọma maka akụkọ dị n'elu.

Nigerian churches: Gịnị kpatara ndị Igbo ji agakarị ụlọụka ndị a?