... છે.

વાજપેયીની અંતિમયાત્રા શરૂ

વાજપેયીના પાર્થિવ દેહને દિલ્હી ખાતે ભાજપના મુખ્ય કાર્યાલયથી રાષ્ટ્રીય સ્મૃતિ સ્થળ લઈ જવામાં આવી રહ્યા છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહ અટલ બિહારી વાજપેયીની અંતિમ યાત્રામાં જોડાયા.

ભુતાનના રાજાએ કર્યાં અંતિમ દર્શન

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, વિદેશ મંત્રી સુષમા સ્વરાજની ઉપસ્થિતિમાં ભુતાનના રાજા જિગ્મે ખેશર નામગ્યેલ વાંગચુકે વાજપેયીના પાર્થિવ દેહનાં અંતિમ દર્શન કર્યા.

શ્રીલંકાના વિદેશ મંત્રી આવી પહોંચ્યા

શ્રીલંકાના કાર્યકારી વિદેશ મંત્રી લક્ષ્મણ કીરીએલ... બાકીનો લેખ લખો:

ું એવું કે તેમને કોઈનો ટેકો તો મળ્યો નહીં પરંતુ ટીકાનો વરસાદ થયો. વાજપેયી સામે અંગત આરોપ પણ થયા.

એ પછી વડા પ્રધાન વાજપેયીએ વિદાય લેતા પહેલાં જે ભાષણ કર્યું હતું એ આંખમાં ઝળઝળિયાં આવી જાય એવું હતું.

શું ખાનદાની! આપણે જોતા રહીએ. એ સરકાર ખોટી રીતે રચાઈ હતી એની ના નહીં, પરંતુ વાજપેયીને રાજીનામું આપવું પડ્યું એનું દુખ થયું હતું.

શિવરાજ સિંહ-હેમા માલિનીની શ્રદ્ધાંજલિ

મધ્ય પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ અને ભાજપના સંસદ સભ્ય હેમા માલિનીએ પણ વાજપેયીના પાર્થિવ દેહનાં અંતિમ દર્શન કરી શ્રદ્ધાંજલિ આપી.

નેપાળ-બાંગ્લાદેશના વિદેશ મંત્રીઓ દિલ્હી આવી પહોંચ્યા

દરમિયાન, નેપાળના વિદેશ મંત્રી પ્રદીપ કુમાર ગ્યાવલી અને બાંગ્લાદેશના વિદેશ મંત્રી અબ્દુલ હસન મહમૂદ અલી વાજપેયીના અંતિમ સંસ્કારમાં ઉપસ્થિત રહેવા દિલ્હી આવી પહોંચ્યા.

શિવ સેનાના ઉદ્ધવ ઠાકરે શ્રદ્ધાંજલિ આપવા પરિવાર સાથે ઉપસ્થિત

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા એલ. કે. અડવાણી અને તેમના દીકરી પ્રતિભા અડવાણી તથા શિવ સેનાના વડા ઉદ્ધવ ઠાકરે તેમના પરિવાર સાથે દિલ્હી ખાતે ભાજપના મુખ્ય કાર્યાલયે ઉપસ્થિત છે.

એલ. કે, અડવાણીએ કર્યાં અંતિમ દર્શન

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા એલ. કે, અડવાણી અને તેમના દીકરી પ્રતિભા અડવાણીએ વાજપેયીના પાર્થિવ દેહને શ્રદ્ધાંજલિ આપી. વાજપેયીના પાર્થિવ દેહને ભાજપના દિલ્હી ખાતેના મુખ્ય કાર્યાલય લાવવામાં આવ્યો છે. સાંજે ચાર વાગ્યાની આસપાસ તેમના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવે એવી શક્યતા છે.

મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રીએ આપી શ્રદ્ધાંજલિ

મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને છત્તીસગઢના મુખ્યમંત્રી રમણ સિંહે કર્યા પાર્થિવ દેહનાં અંતિમ દર્શન.

ભુતાનના રાજા દિલ્હી આવી પહોંચ્યા

ભુતાનના રાજા જિગ્મે ખેશર નામગ્યેલ વાંગચુક દિલ્હી આવી પહોંચ્યા છે. તેઓ વાજપેયીના અંતિમ સંસ્કારમાં ઉપસ્થિત રહેશે.

યોગી આદિત્યનાથ સહિતના નેતાઓએ આપી શ્રદ્ધાંજલિ

'ડીએમકે'ના નેતા એ. રાજા. આસામના મુખ્ય મંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલ અને મણિપુરના મુખ્યમંત્રી બિરેન સિંહે શ્રદ્ધાંજલિ આપી.

દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને રાજ્યપાલ રામ નાઈકે પણ પૂર્વ વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીને શ્રદ્ધાંજલિ આપી.

વડા પ્રધાન સહિતના વરિષ્ઠ નેતાઓએ શ્રદ્ધાંજલિ આપી

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહ, ગૃહ મંત્રી રાજનાથ સિંહ સહિતના નેતાઓએ વાજપેયીના પાર્થિવ દેહના આખરી દર્શન કરી શ્રદ્ધાંજલિ...


... છે. એવું લાગે છે કે તેમણે આ નિર્ણય સ્થિર સરકાર બનાવવા માટે લીધો છે."

વરિષ્ઠ પત્રકાર વિજય ચોરમારેનું માનવું છે કે અજિત પવાર વિરુદ્ધ EDની તપાસના પગલે તેમણે આ પગલું ઉઠાવ્યું છે.

બીબીસી સંવાદદાતા શ્રીકાંત બંગાલે સાથેની વાતચીત દરમિયાન વિજય ચોરમારેએ કહ્યું, "સ્ટેટ કો-ઑપરેટીવ બૅન્ક વિવાદમાં અજિત પવારનું નામ સંડોવાયેલું છે. સિંચાઈ કૌભાંડમાં અજિત પવાર વિરુદ્ધ તપાસ ચાલી રહી છે."

"આ દરમિયાન ED અજિત પવાર વિરુદ્ધ તપાસ કરી રહી છે. એટલે અજિત પવારે ભાજપને સમર્થન આપવા પગલું ભર્યું છે."

"જોકે, અજિત પવારે હવે... બાકીનો લેખ લખો:

. વીજળી નહીં હોય તો લોકો શું કરશે."

અજિત પવારના આ નિવેદનની ભાજપ અને શિવસેનાએ નિંદા કરી હતી.

રાજ ઠાકરેએ તો અજિત પવારની ટીકા કરતા કહ્યું હતું કે આગામી ચૂંટણીમાં જનતા તેમને પાઠ ભણાવશે.

વર્ષ 2014માં અજિત પવાર પોતાનાં પિતરાઈ બહેન સુપ્રિયા સુલે માટે બારામતીના એક ગામમાં ચૂંટણી પ્રચાર કરી રહ્યા હતા ત્યારે પણ તેમણે એક વિવાદાસ્પદ નિવેદન આપ્યું હતું.

તેમણે ગ્રામજનોને ધમકી આપી હતી કે જો તેઓ સૂલેને મત નહીં આપે, તો તેમનું પાણીનું કનેક્શન કાપી નાખવામાં આવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... છે. મે મહિનામાં બોર્ડની પરીક્ષાઓ છે અને જો શાળા ખૂલે તો વિદ્યાર્થીઓ સારી રીતે રિવિઝન કરી શકે છે."

"દેશના ઘણાં રાજ્યોમાં ધોરણ 9 - 12ના વર્ગો શરૂ થઈ ગયા છે અને એટલે ગુજરાતમાં પણ ખૂલવું જોઈએ. શાળામાં ધોરણ 9 -12નાં વિદ્યાર્થીઓ પાસે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ અને કોવિડ પ્રૉટોક઼ૉલનું સારી રીતે પાલન કરાવી શકાય છે."

"રાજ્યમાં શાળાઓએ નક્કી કર્યું છે કે અડધા વિદ્યાર્થીઓને સોમવાર, બુધવાર અને શુક્રવાર બોલાવવામાં આવશે અને બાકીના વિદ્યાર્થીઓને અન્ય દિવાસોમાં બોલાવવામાં આવશે. સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનો ભંગ ન થાય તે માટે ... બાકીનો લેખ લખો:

્ટિનમાં મોકલી આપવામાં આવ્યાં હતાં.

અહેવાલ અનુસાર ચિત્રાદુર્ગા જિલ્લામાં 6 શિક્ષકો કોરોના પૉઝિટિવ મળી આવતા સાત શાળાઓ બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. ચિલમંગલુરુમાં ચાર વિદ્યાર્થીઓ અને પાંચ શિક્ષકો કોરોના પૉઝિટિવ મળી આવતા વહીવટીતંત્ર દ્વારા શાળાઓ બંધ કરી દેવામાં આવી હતી.

નવેમ્બર 2020માં શાળા શરૂ કરવાનાં ત્રણ દિવસની અંદર આંધ્ર પ્રદેશમાં 829 શિક્ષકો અને 575 વિદ્યાથીઓ કોરોનાથી સંક્રમિત હોવાના મળી આવ્યા હતા. રાજ્ય સરકારના આદેશ બાદ 2 નવેમ્બરના રોજ ધોરણ 9 અને 10ના વર્ગો શરૂ થયા હતા.

હરિયાણામાં પણ રાજ્ય સરકારે 2 નવેમ્બર 2020ના રોજ ધોરણ 9 -12ના વર્ગો શરૂ કર્યા હતા. બે અઠવાડિયા બાદ 150 વિદ્યાર્થીઓ અને 12 શિક્ષકો કોરોના પૉઝિટિવ મળી આવતા રાજ્ય સરકારને જે-તે શાળા બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી.

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ અનુસાર રેવાડી જિલ્લાના 13 શાળાનાં 91 વિદ્યાર્થીઓ, જિંદ જિલ્લાનાં જુદી-જુદી શાળાના 30 વિદ્યાર્થીઓ અને 10 શિક્ષકો અને ઝજર જિલ્લાનાં 34 વિદ્યાર્થીઓ અને 2 શિક્ષકો કોરોના પૉઝિટિવ મળી આવ્યા હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... છે."

ઇંદ્રેશ કુમારે દાવો કર્યો કે ઇસ્લામ તથા ઈસાઈ ધર્મમાં ગોમાંસ ખાવાનું હરામ છે.

ઇંદ્રેશ કુમારે ઉમેર્યું, "મક્કા તથા મદિનામાં આજ દિવસ સુધી ગોહત્યા નથી થઈ. ત્યાં ગાયની હત્યા કરવી અને ગોમાંસના ખરીદ તથા વેચાણને ગુનો માનવામાં આવે છે."

મેં તેમને કહ્યું કે ત્યાં ગોમાંસ ખાવું ગુનો નથી. ત્યાં ગાયના બદલે ઊંટ તથા દુમ્બા (ભેંસ જેવા જાનવર)નું માંસ ખાવામાં આવે છે.

તેના જવાબમાં ઇંદ્રેશ કુમારે કહ્યું, "તમને ખબર નથી. કાંઈ હોય કે ન હોય, તેને ગુનો માનવામાં આવે છે."

"હું કહીશ કે અહીંથી જતાં રહો"

મેં પૂ... બાકીનો લેખ લખો:

ગાંધીનું નામ કેમ નથી લેતા?" ઇંદ્રેશ કુમારના મતે તેઓ ગોમાંસ ખાનારાઓને પ્રોત્સાહિત કરે છે.

લાગ્યું કે ધીમે-ધીમે તેમનો ગુસ્સો વધી રહ્યો છું અને ગમે ત્યારે મને રૂમ તથા ઇમારતમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવશે. હવે તેમની ધીરજ ખૂટી રહી હોય તેમ જણાતું હતું.

ઇંદ્રેશ કુમારે કહ્યું, "તમે સિલેક્ટિવ છો. ડૉન્ટ બી કૉમ્યુનલ. બીબીસીમાં નોકરી કરો છો. બીબીસી દેશને તોડવા માટે કંઈક કરતી હશે. મિત્ર, તમે તેની એજન્સી કેમ બનો છો?"

'છેલ્લે મેં તેમને પૂછ્યું'

છેલ્લે મેં તેમને પૂછ્યું કે ગાયની પવિત્રતા અંગે હજારો વર્ષોથી ચર્ચાઓ ચલાતી રહી છે, તો અગાઉ હિંસા કેમ નહોતી થતી?

તેના જવાબમાં ઇંદ્રેશ કુમારે કહ્યું, "અગાઉ લોકો દિલ દુભાવનારી હિંસા આચરતા ન હતા, વાતચીત તથા સંવાદ કરતા હતા. એટલે તમામ ધર્મના લોકોમાં સંવાદની પરંપરા હતી."

લગભગ અડધી કલાક ચાલેલા ઇન્ટર્વ્ય બાદ રા વિચાર હતા કે સંઘના વરિષ્ઠ નેતા ઇંદ્રેશ કુમારના મતે બીફ ખાવાનું છોડી દો, નહીંતર હિંસા ચાલુ રહેશે. ગોમાંસ ખાવું ગુનો છે અને તે મૉબ લિંચિંગ કરનારાઓને ઉશ્કેરવાનું કામ કરે છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... છે?

રજનીકાંતની કથનયગ અને કુસેલન જેવી ફિલ્મોના નિર્માતા અશ્વિન દત્ત જણાવે છે, ''રજનીકાંત એક બહુમુખી અભિનેતા છે. એમની અભિનય ક્ષમતા અને બૉડી લેન્ગવેજ અજોડ છે અને એ જ લોકોને તેમની સાથે સાંકળે છે."

"એ એક માત્ર અભિનેતા છે કે જે તમામ ઉંમરના લોકો સાથે લાગણીથી જોડાયેલા છે.''

તેઓ જણાવે છે કે એમની સ્ટાઇલ ભલે સ્ક્રીન પર હોય કે શૂટિંગ કરવાના સ્થળ પર લોકોને અવશ્ય આકર્ષિત કરે છે.

અશ્વિની જણાવે છે, ''સારી અભિનય ક્ષમતા ઉપરાંત રજનીકાંતની એક અન્ય ખાસ બાબત છે તેમનું સાધારણ હોવું."

"આ ખાસિયતોને કારણે જ એમને ... બાકીનો લેખ લખો:

ં રાખીને જ એમની ફિલ્મોમાં ડાયલૉગ લખવામાં આવે છે.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... છેઃ

હું તો બસ...

" હું તો બસ ફરવા આવ્યો છું!

હું ક્યાં એકે કામ તમારું કે મારું કરવા આવ્યો છું?

.....

જાદુ એવો જાય જડી

કે ચાહી શકું બે-ચાર ઘડી

ને ગાઈ શકું બે-ચાર કડી

તો ગીત પ્રેમનું આ પૃથ્વીના કર્ણપટે ધરવા આવ્યો છું !

હું તો બસ ફરવા આવ્યો છું !"

'કાળની કેડીએ આપણો ઘડીક સંગ' કહેતા આ મનીષીના આગવા વિચારો એમના એક લેખ 'યંત્રવિજ્ઞાન અને મંત્રકવિતા'માં વ્યકત થાય છે. એકવીસમી સદીના આરંભે 2001માં તે કહે છે:

"2001ના વર્ષમાં ગુજરાતી સાહિત્ય 21મી સદીમાં પ્રવેશ કરી રહ્યું છે ત્યારે મનુષ્યજા... બાકીનો લેખ લખો:

ંઠે? "

આપણી સમક્ષ ચિરંજીવ વારસો રચીને આ કવિ તો આ ચાલ્યા પણ તેમના જીવનની અગણિત સ્મૃતિઓ, તેમના સર્જનના પ્રત્યેક શબ્દ અને અપરંપાર પ્રેમ અને તેમની મનુષ્યમાત્રમાં શ્રદ્ધા, ક્યારેય આપણને છોડશે નહિ.

એમનું સર્જન અને એમનું જીવન, તો પડછાયાની જેમ જ રહેશે આપણી પૂંઠે પૂંઠે ને!

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જ ભેગા રહેતા હતા. સ્વતંત્ર જીવન અપવાદ હતું.

ડૉ. ઇવાન્સે મને જણાવ્યું, "પૂર્વ એશિયન પરિવારોમાં ભારતની જેમ જ મજબૂત પારિવારિક બંધન હતું. પણ 20મી સદી આવતાં બિન-પારિવારિક રોજગાર, ગ્રામીણ-શહેરી સ્થળાંતર અને મહિલાઓમાં રોજગાર જેવા કારણોસર તેઓ પણ વિભક્ત બની ગયા."

સંતાનો હજુ પણ તેમનાં માબાપને સહયોગ આપે છે, પણ સાથે રહીને નહીં, આર્થિક સહાય કરીને. પરિવારો વિભક્ત બની રહ્યા છે તેનું એક મુખ્ય કારણ મહિલાઓમાં રોજગાર પણ છે.

જોકે, પૂર્વ એશિયામાં મોટો વિરોધાભાસ છે. ગઈ સદીમાં જાપાન, કોરિયા, તાઇવાન અને ચીનમાં લ... બાકીનો લેખ લખો:

જણાવ્યું કે, "માબાપ વૃધ્ધાવસ્થામાં આવે ત્યારે પોતાના પૌત્રપૌત્રીઓને સાથ આપવા અને સંતાનો પોતાની દેખરેખ રાખે તે માટે એક પુત્રના ઘરેથી બીજા પુત્રના ઘરે જતાં હોય છે. જ્યારે સંતાનો વિદેશ જતા રહે ત્યારે તેઓ પુત્રીઓને અને તેમનાં સંતાનો (દોહિત્રો)ને ત્યાં રહેવા જતાં રહે છે. વારંવાર બદલાતા આવા સંયુક્ત પરિવારને તમે કઈ કૅટેગરીમાં મૂકશો?"

પ્રચલિત ખ્યાલથી વિપરીત એક બાબત અલગ તરી આવે છે કે ભારતમાં ધનિકોની સરખામણીમાં ગરીબોમાં વિભક્ત પરિવારમાં રહેવાનું પ્રમાણ ઊંચું છે.

ડૉ.બ્રૅટોને 21મી સદીના પ્રારંભથી 30થી 40ની વયના પરિણિત યુવાનો પર કરેલા સંશોધનમાં એવું તારણ નીકળ્યું કે શિક્ષિત અને પગારદાર કર્મચારીઓની સરખામણીમાં અશિક્ષિત ખેડૂતોમાં વિભક્ત પરિવારમાં રહેવાનું પ્રમાણ ઊંચું છે.

ગરીબોમાં વિભક્ત પરિવાર સ્થાપવાની સંભાવના વધુ છે કારણ કે તેઓ ઓછી મર્યાદાઓનો સામનો કરે છે.

માબાપ પાસે સંતાનને જોડે રાખવા મિલકત હોતી નથી, ગરીબ પરિવારો નાના મકાન ખરીદી શકે છે અને પારિવારિક ખેતી અથવા નાના વેપારધંધામાંથી ક્રમશઃ ઘટતી જતી આવકને કારણે સંયુક્ત પરિવારમાં રહેવા કરતાં અલગ રહેવાનું મુનાસબ માને છે.

ડૉ. બ્રૅટોન કહે છે, "અશિક્ષિત શ્રમિકોમાં વૃધ્ધાવસ્થામાં વિભક્ત પરિવારમાં રહેવાનું ચલણ જોવા મળે છે અને ખેડૂતોમાં આ ચલણમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.".

તેઓ કહે છે, "આ તારણ સૂચવે છે કે ભારતમાં વિભક્ત પરિવારમાં રહેવા પાછળનું મજબૂત ચાલક બળ આધુનિક ભદ્ર સમાજનો ઉદય નહીં, પણ આધુનિકીકરણની દોડમાં પાછળ રહી ગયેલા વંચિત અને શોષિત વર્ગની ગરીબાઈ અથવા આવકમાં સ્થિરતા છે."

ચોક્કસપણે કહી શકાય કે ભારતીય પરિવારો નિષ્ક્રિય નથી અને સતત બદલાઈ રહ્યા છે.

મહિલાઓ ક્રમશઃ સત્તા મેળવી રહ્યાં છે અને ઍરેન્જ્ડ મૅરેજ દ્વારા પતિની પસંદગી કરી રહ્યાં છે. આર્થિક રીતે સ્વનિર્ભર વૃધ્ધ માબાપોમાં અલગ રહેવાનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે.

ડૉ. બ્રૅટોન કહે છે કે સંતાનોની સંખ્યામાં ઘટાડો થવાથી (એક સંતાન અથવા કોઈ સંતાન નહીં) વસતિના માળખામાં મોટો ફેરફાર થઈ રહ્યો છે.

સંશોધકો કહે છે, "હવે એ જોવું રસપ્રદ રહેશે કે ઘડપણમાં ટેકા માટે અને સાથે રહેવા માટે માબાપ તેમની પરિણિત પુત્રીઓ તરફ વળે છે કે કેમ."

અતમાં, ડૉ. બ્રૅટોન કહે છે કે, "ભારતીય પરિવારોમાં શિક્ષીત ભદ્ર વર્ગ નહીં પણ ગરીબો વાસ્તવિક પરિવર્તન લાવી રહ્યા છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જઈ રહી હતી, તેના પર હુમલો થવાની આશંકા હતી.

ખુલ્લી જગ્યાએ ફસાવાના ડરથી બચવા માટે ટુકડીએ કોરેગાંવ પહોંચીને તેને પોતાના કિલ્લામાં પરિવર્તિત કરી દેવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

જો આ ટુકડી ખુલ્લી જગ્યાએ ગઈ હોત તો મરાઠાઓના હાથોમાં ખરાબમાં ખરાબ રીતે ફસાઈ શકતી હતી.

અલગઅલગ ઇતિહાસકારોના જણાવ્યા અનુસાર આ લડાઈમાં 834 કંપની સૈનિકોમાંથી 275નાં મૃત્યુ થયાં હતાં, ઘાયલ થયા હતા અથવા તો ગુમ થઈ ગયા હતા.

તેમાં બે અધિકારીઓનો પણ સમાવેશ થયો હતો. ઇન્ફન્ટ્રીનાં 50 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં અને 105 લોકો ઘાયલ થયા હતા.

બ્રિટિ... બાકીનો લેખ લખો:

ચાલવું પડતું હતું.

તેનાથી તેમના પ્રદૂષિત અને અપવિત્ર પગનાં નિશાન ઝાડુથી સાફ થતાં જાય.

તેમણે પોતાના ગળામાં વાસણ પણ લટકાવવા પડતા હતા જેથી તેઓ તેમાં થૂંકી શકે અને તેમના થૂંકથી કોઈ સવર્ણ પ્રદૂષિત અને અપવિત્ર ન થઈ જાય.

તેઓ સવર્ણોના કૂવા કે તળાવમાંથી પાણી લેવાનું વિચારી પણ શકતા નહોતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જણાવે છે કે હુમલા થવાનો તેમને કોઈ ભય નહોતો પણ તેઓ સાવચેત ચોક્કસ હતા.

ટી. એન. પંડિત

''અમારી વાતચીત દરમ્યાન ઘણી વખત એ લોકોએ અમને ડરાવ્યા હતા પણ અમારો વાર્તાલાપ મારવા કે ઇજા પહોંચાડવા સુધી ક્યારેય પહોંચ્યો નહોતો. જ્યારે પણ તેઓ ઉશ્કેરાઈ જતા અમે તરત જ પાછા વળી જતા.''

''સેન્ટિનેલી જનજાતિના લોકો ના તો લાંબા હોય છે ના તો ટૂંકા.''

''તેઓ સાથે હંમેશાં તીર કામઠાં રાખે છે. તેઓ અરસપરસ વાતો કરતા હતા પણ એમની ભાષા સમજવી અમારા માટે અશક્ય હતી.''

સાંભળવામાં તો આ એકદમ અન્ય સ્થાનિક જનજાતિના લોકો જેવી જણાતી હ... બાકીનો લેખ લખો:

ેઓ આસપાસના વિસ્તારોમાં જતાં પણ નથી. આ એક દુર્લભ ઘટના છે.''

ભારતીય નૌકાદળ અને તટના રક્ષક આ ક્ષેત્રની નિયમિત રીતે મુલાકાત લેતા રહે છે.

એવું ભાગ્યે જ થતું હોય છે કે મંજૂરી લીધા વગર અહીંયા કોઈ ઘૂસણખોર કે અન્ય વ્યક્તિ આવી શકે. અમેરિકન પ્રવાસીની વાત એક દુર્લભ બાબત છે.

પંડિત ફરી વખત ભેટ આપનારા અભિયાન અને સેન્ટિનેલ જનજાતિના લોકો સાથે મિત્રતાપૂર્વક સંપર્ક કરવાનું સમર્થન કરે છે.

''આપણે એમની સાથે મર્યાદિત વ્યવહાર રાખવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. પણ એમને હેરાન ના કરવા જોઈએ. એમની એકલા જીવન ગુજારવાની ઇચ્છાને આપણે માન આપવું જોઈએ.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જથ્થાબંધ અથવા ઑટોમૅટેડ મૅસેજિંગમાં સંડોવાયેલાં 20 લાખ અકાઉન્ટ્સ કંપનીએ એક મહિના માટે બંધ કરી દીધાં હતાં. એ ઉપરાંત કંપની જંગી જનજાગૃતિ ઝૂંબેશ પણ ચલાવી રહી છે, જે લાખો ભારતીયો સુધી પહોંચી છે.

દરમિયા, મૅસેજ વહેતો કરનાર પહેલી વ્યક્તિને ખોળી કાઢવાની માગણીથી સૌથી વધુ ચિંતિત પ્રાઇવસીના અધિકારતરફી લોકો છે.

સરકાર કહે છે કે હિંસા અને મોતનું કારણ બનતા મૅસેજીસને અમે શોધી કાઢવા ઇચ્છીએ છીએ, પણ ઍક્ટિવિસ્ટ્સને ભય છે કે સરકાર તેની ટીકા કરતા લોકો પર તૂટી પડશે અને અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્ય પર તેની ઘાતક અસર થશે.

... બાકીનો લેખ લખો:

ુ, કોઈ સમસ્યા સર્જાય ત્યારે જવાબદાર વ્યક્તિને શોધવાનો છે.

ભારતના ટૅક્નૉલૉજી કાયદામાં ઇન્ટરમીડિયરીઝની વ્યાખ્યા વ્યાપક સ્વરૂપની છે. તેમાં ઇન્ફૉર્મેશન શેર કરવા માટે વપરાતા કોઈ પણ પ્લૅટફૉર્મનો સમાવેશ થાય છે.

તેથી આ બધાની અસર અન્યોને પણ થશે. દાખલા તરીકે, વિકિપીડિયા આ પ્રકારનું પ્લૅટફૉર્મ હોવાથી તેણે, ઉક્ત કાયદાનો અમલ થશે તો, ભારતીયોને ઍક્સેસ આપવાનું બંધ કરી દેવું પડે એવું બને.

સિગ્નલ કે ટેલિગ્રામ જેવાં લોકપ્રિય બની રહેલાં મૅસેજિંગ પ્લૅટફૉર્મ્સ આ નિયમોનું પાલન નહીં કરે તો શું થશે એ બાબતે પણ કોઈ સ્પષ્ટતા મળતી નથી.

એ મૅસેજિંગ પ્લૅટફૉર્મ્સને ઍક્સેસ આપવાનું બંધ કરવાનો આદેશ ઇન્ટરનેટ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સને આપવામાં આવે એવું બની શકે.

મૉનિટરિંગ અને સંદેશો કે વીડિયો મોકલનાર મૂળ વ્યક્તિને શોધી કાઢવાની (ટ્રેસેબિલિટી) વિવાદાસ્પદ જોગવાઈઓ સામે પ્રાઇવસી ઍક્ટિવિસ્ટોએ આકરું વલણ લીધું છે ત્યારે જાહેર નીતિ ક્ષેત્રે કાર્યરત પ્રોફેશનલ્સ કહે છે કે મૅસેજિંગ પ્લૅટફૉર્મ્સને બંધ કરાવવા કે વિખેરાવી નાખવાને બદલે સરકાર આ સમસ્યાનું નિરાકરણ શોધવા વધારે ઉત્સુક છે.

એક વૈશ્વિક ટૅક્નૉલૉજી કંપનીના ઈન્ડિયા પૉલિસી વડાએ મને કહ્યું હતું કે "આપણે બધા વૉટ્સઍપનો ઉપયોગ કરી છીએ. સનદી અમલદારો, રાજકારણીઓ, પોલીસ અધિકારીઓ કોઈ નથી ઇચ્છતું કે વૉટ્સઍપ બંધ થાય. તેઓ માત્ર એટલું ઇચ્છે છે કે એક વાસ્તવિક, ગંભીર સમસ્યાના સામના માટે વૉટ્સએપ વધારે ગંભીર પગલાં લે."

જોકે, બીજા અનેક લોકોની માફક તેઓ પણ એ જણાવી શક્યા ન હતા કે એ પગલાં કયાં હોવાં જોઈએ.

(પ્રશાંતો કે. રૉય ટૅક્નૉલૉજી વિશેના લેખો લખે છે)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જનસંખ્યા અને સંપન્નતાને જોતાં મોદી સરકારે યોગ્ય કામગીરી કરી છે.

વિશ્વના મોટા દેશોની યાદીમાં વસતિની સામે કેસ તથા મૃત્યુની સરેરાશ ઉપર નજર કરવામાં આવે તો ભારતે ઘણું સારું પ્રદર્શન કર્યું છે.

આની એક અસર એ થઈ  કે ભારત પીપીઈ (પર્સનલ પ્રોટેક્શન ઇક્વિપમૅન્ટ કિટ) બનાવવા લાગ્યું.

દરરોજ હજારોની સંખ્યામાં એન-95 માસ્ક બનવા લાગ્યા, જે કોરોના સામેની લડાઈમાં મહત્ત્વપૂર્ણ હથિયાર માનવામાં આવે છે.

રશિયા, અમેરિકા, બ્રિટન અને ચીન સહિત વિશ્વના આંગળીના વેઢે ગણી શકાય તેટલા દેશ જ કોરોનાવિરોધી વૅક્સિન બનાવવામાં ... બાકીનો લેખ લખો:

થાની જટિલતા દૂર થશે અને સ્વદેશી-વિદેશી મૂડીરોકાણકારો માટે આકર્ષક સ્થિતિ ઊભી થશે એવો સરકારનો દાવો છે. એપ્રિલ-2021માં સરકારને રૂ. એક લાખ 41 હજારની આવક થઈ હતી, જે અત્યાર સુધીનો સર્વોચ્ચ આંકડો છે.

આ સિવાય ઇન્સૉલવન્સી અને બૅન્કરપ્ટસીના કાયદાને કારણે લૉન લઈને ઠાગાઠૈયા કરનારા નાણાં ચૂકવવા મજબૂર બની રહ્યા હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે.

જોકે, મોટાભાગના કેસોમાં બૅન્કો (અને અંતે સામાન્ય નાગરિકોએ) મોટાપાયા ઉપર મૂળ રકમ અને વ્યાજની રકમ ઉપર 'હૅરકટ' લેવા માટે મજબૂર બને છે.

તા. આઠમી નવેમ્બર 2016ના દિવસે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના રાષ્ટ્રજોગ સંબોધનમાં અચાનક જ રૂ. 500 તથા રૂ. એક હજારની નોટોને ચલણમાંથી દૂર કરી દેવાની જાહેરાત કરવામાં આવી. તેના કારણે રોજમદાર, નાનો વ્યવસાય ધરાવનારા, ગૃહિણીઓ, શ્રમિકો તથા ગરીબો મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયા.

'નોટબંધીથી દેશમાંથી કાળુંનાણું બહાર લાવવામાં મદદ મળશે, નક્સલવાદ નાથી શકાશે તથા ઉગ્રવાદને ડામી શકાશે' જેવા અનેક લક્ષ્યાંક ગણાવવામાં આવ્યા. જોકે, અનેક સરવે તથા અભ્યાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ લક્ષ્યાંક સિદ્ધ નથી થઈ શક્યા.

કલમ 370 અને માનવઅધિકાર

બંધારણમાંથી કલમ 370ની નાબૂદીનું પગલું

તા. 5મી ઑગસ્ટે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે બંધારણના અનુચ્છેદ 370 તથા 35-અ નાબૂદ કરતા ખરડા સંસદમાં રજૂ કર્યાં. ભાજપ તથા સંઘના કટ્ટરસમર્થકો માટે વર્ષો જૂનું સપનું ખરું થવા જેવું હતું.

લદાખને અલગથી કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો.

જોકે, તેની કિંમત લોકશાહીએ ચૂકવી હતી. જમ્મુ-કાશ્મીરની વિધાનસભાનો દરજ્જો છીનવાઈ ગયો. રાજ્યના પ્રમુખ રાજનેતાઓ લગભગ એક વર્ષ કરતાં વધુ સમય સુધી નજરબંધ રહ્યા.

વિધાનસભાને 'અનુકૂળ સમયે' પુનઃજીવિત કરવામાં આવશે, એવું આશ્વાસન આપવામાં આવ્યું છે, પરંતુ આ દિશામાં કોઈ પૂર્વયોજના જાહેર કરવામાં નથી આવી.

આના એક વર્ષ બાદ વધુ એક ઘટના ઘટી. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અયોધ્યાની મુલાકાત લીધી અને રામમંદિરનો શિલાન્યાસ કરાવ્યો.

જે ઉપરોક્ત તબક્કા માટે 'વધુ એક વિજય' સમાન હતો. જોકે, તેની તૈયારી 11 મહિના અગાઉ જ થઈ ગઈ હતી.

નવેમ્બર-2020માં દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે રામમંદિર મુદ્દે પોતાનો ચુકાદો આપ્યો, જેમાં વિવાદાસ્પદ સ્થળનો કબજો હિંદુઓને સોંપવામાં આવ્યો, અદાલતે મુસ્લિમોને પણ પાંચ એકરની વૈકલ્પિક જમીનની ફાળવણી કરી.

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જુલાઈ 2019માં 'અનલૉફૂલ ઍક્ટિવિટિઝ પ્રિવેન્શન ઍક્ટ'ની જોગવાઈઓને સુધારવામાં આવી....


... જયમ તેમની મદદ કરતી હતી.''

દિલ્હીથી આવેલી એક યુવતી પાસેથી મળેલા ઈ-મેઇલ આઈડી અને ફોન નંબરથી ખબર પડી કે તે કિશન મોડુગમુડીનાં છે.

તેમની પાસે વધારે એક ઈ-મેઇલ આઈડી પણ છે. વધુમાં ઈ-મેઇલ દ્વારા જ શિકાગો સ્થિત તેમના ઘરની ખબર પડી હતી.

નેવાર્ક ઍરપૉર્ટ પર અન્ય હીરોઇન

ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓએ નેવાર્ક ઍરપૉર્ટ પર એક અન્ય મહિલા સાથે પૂછપરછ કરી કે જે 26 નવેમ્બર 2017એ મુંબઈથી આવી હતી.

વિઝાના ડૉક્યુમેન્ટ્સથી ખબર પડી કે તે ઘણા સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોમાં સામેલ થઈ હતી અને ત્રણ મહિના સુધી અમેરિકામાં રહેવાની હતી.

વિઝા... બાકીનો લેખ લખો:

બંને સંસ્થાઓએ એ ચિઠ્ઠીઓને નકલી ગણાવી હતી.

તપાસમાં જાણ થઈ કે 2016થી 2017 દરમિયાન ઘણી યુવતીઓ કિશનની મદદથી અમેરિકા આવી હતી.

અરજીમાં તેમને પીડિત બી, સી, ડી, ઈ કહેવામાં આવી છે.

એક મહિલા(પીડિત બી) 24 ડિસેમ્બર 2017એ શિકાગો પહોંચી હતી અને 8 જાન્યુઆરી 2018એ પરત ફરી હતી.

વિઝા પૂર્ણ થવા છતાં કિશન અને વિભા અમેરિકામાં રહ્યાં

કિશન તેલુગૂ ફિલ્મોના પ્રોડ્યુસર નથી પરંતુ તેમણે કેટલીક ફિલ્મોને કો-પ્રોડ્યૂસ કરી છે. 2014માં તેમણે બે વખત વિઝા માટે અરજી કરી હતી.

પરંતુ બોગસ ડૉક્યુમેન્ટ્સ રજૂ કરતાં તેમને વિઝા ન મળ્યા. પછી 2015માં વિઝા મળતાં 6 એપ્રિલે તેઓ શિકાગો ગયા હતા.

તેમના વિઝા 5 ઑક્ટોબર 2015 સુધી જ માન્ય હતા. પરંતુ તેઓ પરત ન ફર્યાં.

આવી જ રીતે ચંદ્રકલા મોડુગમુડી 11 ઓગસ્ટે શિકાગો પહોંચ્યાં. તેમના વિઝા 10 ફેબ્રુઆરી 2016 સુધી માન્ય હતા, જેને તેઓએ 8 ઑગસ્ટ 2016 સુધી વધાર્યા.

ઑગસ્ટમાં જ્યારે તેઓ બીજી વખત વિઝા અવધિ વધારવા પહોંચ્યા, ત્યારે અધિકારીઓએ તેમની અરજી ફગાવી દીધી.

23 જાન્યુઆરીએ કિશન અને ચંદ્રકલાને ઓહાયોના ટિફિનમાંથી પકડવામાં આવ્યાં હતાં.

તેમને યૂએસ બોર્ડર પેટ્રોલના અધિકારીઓએ પકડ્યાં હતાં. 23 ફેબ્રુઆરીએ તેને જામીન પર છોડવામાં આવ્યાં, પરંતુ તેઓ તપાસમાં સામેલ ન થયાં.

ગ્રાહકો સાથે ફોનમાં સોદા

16 ફેબ્રુઆરી 2018એ અધિકારીઓએ કિશન અને ચંદ્રકલાના ઘરો પર દરોડા પાડ્યા હતા.

ત્યાંથી 70 કૉન્ડમ, બોગસ આવાસી કાર્ડ, અમેરિકન તેલુગૂ અસોસિયેશનોના લેટર હેડવાળી બોગસ ચિઠ્ઠી, વિઝિટિંગ કાર્ડ્સ, ડાયરી અને પુસ્તકો મળ્યાં હતાં.

ડાયરીઓ અને 4 મોબાઇલ ફોન દ્વારા સેક્સ રૅકેટની વાત સામે આવી હતી.

તેઓ ગ્રાહક સાથે એક વખતના 1 હજાર ડૉલર, બે વખતના 2 હજાર ડૉલર અને 100 ડૉલરની ટિપ અંગે વાત કરતાં હતાં.

તપાસ કરનાર અધિકારીઓએ કોર્ટમાં ગ્રાહકો સાથે વાતચીત કરી અને તે લોકો પાસેથી મળેલી માહિતી અનુસાર કિશન અને ચંદ્રકલા ભારતથી યુવતીઓને અમેરિકા લાવી વેશ્યાવૃત્તિ કરાવી રહ્યાં હતાં.

આરોપીઓને 29 એપ્રિલે ઇલિનોય કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. તપાસ હજુ પણ ચાલી રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જલદી મળીશું." સુખદેવે મહેતાને યાદ અપાવ્યું કે તેઓ તેમના મૃત્યુ પછી જેલર પાસેથી એ કૅરમ બોર્ડ લઈ લે, જે તેમને થોડા મહિના પહેલાં આપ્યું હતું.

ત્રણ ક્રાંતિકારી

ભગતસિંહનું ઘડિયાળ : આ ઘડિયાળ તેમને ક્રાંતિકારી સાથી જયદેવ કપૂરને ભેટમાં આપી હતી.

મહેતાના ગયા પછી થોડી વાર રહીને જેલ અધિકારીએ ત્રણેય ક્રાંતિકારીઓને જણાવી દીધું કે સમયથી 12 કલાક પહેલાં જ ફાંસી અપાઈ રહી છે. આગળના દિવસે સવારે છ વાગ્યાની જગ્યાએ તેમને એ જ સાંજે સાત વાગ્યે ફાંસી પર ચડાવી દેવાશે.

ભગતસિંહ મહેતા દ્વારા અપાયેલાં પુસ્તકનાં કેટલાંક પ... બાકીનો લેખ લખો:

્કલાબ ઝિંદાબાદ અને હિંદુસ્તાન આઝાદ હો'ના નારા સંભળાવા લાગ્યા. ફાંસીનો માંચડો જૂનો હતો, પણ ફાંસી આપનારો ઘણો તદુંરસ્ત હતો. ફાંસી આપવા માટે મસીહ જલ્લાદને લાહોર પાસેના શાહદરાથી બોલાવાયો હતો.

ભગતસિંહ આ ત્રણેયની વચ્ચે ઊભા હતા. ભગતસિંહ પોતાના માતાને આપેલું એ વચન પૂરું કરવા માગતા હતા કે તેઓ ફાંસીના માંચડેથી 'ઇન્કલાબ ઝિંદાબાદ'નો નારો પોકારશે.

લાહોર સેન્ટ્રલ જેલ

ભાગતસિંહના ક્રાંતિકારી સાથી સુખદેવની ટોપી

લાહોર જિલ્લા કૉંગ્રેસના સચિવ પિંડીદાસ સોંધીનું ઘર લાહોર સેન્ટ્રલ જેલની પાસે જ હતું. ભગતસિંહે એટલા જોરથી 'ઇન્કલાબ ઝિંદાબાદ'નો નારો પોકાર્યો કે તેનો અવાજ સોંધીના ઘર સુધી સંભળાયો હતો.

તેમનો અવાજ સાંભળીને જેલના અન્ય કેદીઓ પણ નારો પોકારવા લાગ્યા. ત્રણેય યુવા ક્રાંતિકારીઓના ગળામાં ફાંસીની રસ્સી નાખવામાં આવી. તેમના હાથ-પગ બાંધી દેવાયા. ત્યારે જલ્લાદે પૂછ્યું, સૌથી પહેલા કોણ આવશે?

સુખદેવે સૌથી પહેલા ફાંસી પર લટકવાની હા ભણી. જલ્લાદે એક-એક કરીને રસ્સી ખેંચી અને તેમના પગ તળેથી રાખેલો તખ્તો પાટુ મારીને ખસેડી દેવાયો. ઘણા સમય સુધી તેમના મૃતદેહો માંચડા પર લટકતા રહ્યા.

અંતમાં તેને નીચે ઉતારાયા અને ત્યાં હાજર ડૉક્ટરો લેફ્ટનન્ટ કર્નલ જે.જે. નેલ્સન અને લેફ્ટનન્ટ કર્નલ એન.એસ. સોધીએ તેમને મૃત જાહેર કર્યા.

અંતિમસંસ્કાર

ઍસેમ્બલી બૉમ્બ કેસમાં ભગતસિંહ વિરુદ્ધ ઉર્દૂમાં લખાયેલી ફરિયાદ

એક જેલના અધિકારી પર આ ફાંસીની એટલી અસર થઈ કે જ્યારે તેમને કહેવામાં આવ્યું કે તેઓ મૃતકોની ઓળખ કરે, તો તેઓએ આવું કરવાનો ઇન્કાર કરી દીધો. તેમને એ જગ્યાએ જ સસ્પેન્ડ કરી દેવાયા. એક જુનિયર અધિકારીએ આ કામ કર્યું.

પહેલાં યોજના હતી કે આ બધાના અંતિમસંસ્કાર જેલની અંદર જ કરાશે, પરંતુ પછી આ વિચાર પડતો મૂક્યો, કેમ કે અધિકારીઓને આભાસ થયો કે જેલમાં ધુમાડો થતો જોઈને બહાર ઊભેલી ભીડ જેલ પર હુમલો કરી શકતી હતી.

આથી જેલની પાછળની દીવાલ તોડવામાં આવી. એ રસ્તેથી એક ટ્રક જેલની અંદર લવાયો અને તેના પર બહુ અપમાનજનક રીતે એ મૃતદેહોને એક સામાનની જેમ નાખવામાં આવ્યા.

પહેલાં નક્કી થયું હતું કે તેમના અંતિમસંસ્કાર રાવીના તટે કરાશે, પણ રાવીમાં પાણી બહુ ઓછું હતું, આથી સતલજના કિનારે મૃતદેહોને બાળવાનો નિર્ણય કરાયો.

લાહોરમાં નોટિસ

ભગતસિંહના પિતા સરદાર કિશન સિંહ (તસવીર ચમન લાલે ઉપલબ્ધ કરાવી હતી)

તેમના પાર્થિવ શરીરને ફિરોઝપુર પાસે સતલજના કિનારે લવાયા. ત્યાં સુધી રાતના 10 વાગી ગયા હતા. દરમિયાન...


... જશે. લોકો તાઉજીને બહુ ટોણાં મારતા હતા, પણ તાઉજીની નજર માત્ર ઑલિમ્પિક્સ મેડલ પર હતી."

એ સમયે ગામમાં નાનકડી વિનેશ સહિતના કોઈને ખબર ન હતી કે ઑલિમ્પિક્સ આખરે શું હોય છે?

વિનેશ સ્મિત સાથે કહે છે, "અમે ટ્રેનિંગથી બહુ કંટાળી ગયાં હતાં. અમે વિચારતાં કે ભાઈ, આ ઑલિમ્પિક્સ કોણ છે? ક્યાં મળે છે?"

"કોઈ એ લાવીને તાઉજીને આપી દો એટલે તેઓ અમારો પીછો છોડે. માત્ર તાઉજીને જ ખબર હતી કે તેઓ કેટલું આગળનું વિચારી રહ્યા છે."

સફળતાનું શ્રેય તાઉજી અને મમ્મીને

વિનેશે પોતાનાં માતા માટે ગામમાં ભવ્ય બંગલો બંધાવ્યો છે

વ... બાકીનો લેખ લખો:

રે ઑલિમ્પિક્સનું સપનું તૂટી ગયું

કૉમનવેલ્થ ગેમ્સ બાદ 2016માં રિયો ઑલિમ્પિક્સ માટે ભારતીય ટીમ ગઈ ત્યારે 21 વર્ષની વયની વિનેશ મેડલ જીતશે જ એવું માનવામાં આવી રહ્યું હતું, પણ વિધાતાએ કંઈક બીજું વિચાર્યું હતું.

ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં વિનેશને ગંભીર ઈજા થઈ હતી. જોતજોતામાં ગેમ બદલાઈ ગઈ હતી. પીડાને કારણે ચિત્કારતી વિનેશને સ્ટ્રેચર પર હૉસ્પિટલમાં લવાયાં હતાં અને ઑલિમ્પિક્સનું સપનું તૂટી ગયું હતું.

વિનેશ જણાવે છે કે એ તેમની કારકિર્દીનો સૌથી મુશ્કેલ તબક્કો હતો. એ વખતે તેઓ તેમની પોતાની ક્ષમતા પર શંકા કરવા લાગ્યાં હતાં.

વિનેશ કહે છે, "કોઈ ખેલાડી ગંભીર રીતે ઘવાય તો તેની કારકિર્દી ખતમ થઈ ગઈ સમજો એવું કહેતા લોકોને મેં સાંભળ્યા હતા. મેં પોતે પણ અનુભવ્યું હતું. હું ઑલિમ્પિક્સમાં પાછી ફરી શકીશ કે કેમ તેની લડાઈ મારી જાત સાથે ત્રણ વર્ષ સુધી ચાલતી રહી હતી."

વિનેશની આંખમાં એક જ સેકન્ડ માટે આંસુ આવી જાય છે, પણ તેની ખબર અમને પડે એ પહેલાં તેઓ ખુદને સંભાળી લે છે અને આગળ વધે છે. તેમની ગેમમાં આગળ વધે છે એવી રીતે.

કોઈ સફળ ખેલાડી આ પ્રકારના દોર કે દબાણ કે નિષ્ફળતાના દોરમાંથી પસાર થાય છે ત્યારે તે ખુદને કઈ રીતે સંભાળતો હોય છે?

આ સવાલના જવાબમાં વિનેશનો એક અલગ જ અંદાજ જોવા મળ્યો.

હંમેશાં વાતો કરતાં વિનેશ કહે છે, "મને કોઈ સવાલનો જવાબ ન મળતો હોય ત્યારે હું મારી જાત સાથે અને ભગવાન સાથે વાત કરું છું. ત્રીજું કોઈ નહીં. કોઈ સાથે દિલની વાત કરવાનું મને ગમતું જ નથી. હકીકતમાં હું મારા મનની વાત કોઈને સમજાવી શકતી નથી."

"હું ખુદને જ સવાલ પૂછું છું અને જાત પાસેથી જ જવાબ મેળવું છું. મારા માટે આ પદ્ધતિ અસરકારક છે. સદનસીબે હજુ સુધી કોઈ નિર્ણય ખોટો સાબિત થયો નથી."

2018ની એશિયન ગેમ્સમાં ઐતિહાસિક સફળતા

રિયો ઑલિમ્પિક્સ બાદ સર્જરી થઈ અને વિનેશ આંતરરાષ્ટ્રીયસ્તરે પરત ફર્યાં. ક્યારેક સફળતા મળી અને ક્યારેક નિષ્ફળતા.

2018ની એશિયન ગેમ્સમાં તેઓ ગોલ્ડ મેડલ જીતનારાં પહેલાં ભારતીય પહેલવાન બન્યાં હતાં.

તેઓ અનેક મૅચ હાર્યાં હતાં. તેથી લોકો તેમની ખામી ગણાવવા લાગ્યા હતા. ખાસ કરીને મોટી મૅચોમાં સ્ટેમિના જાળવી રાખવાની બાબતમાં તેઓ માર ખાઈ જતાં હતાં.

અલબત્ત મહેનત, નવા કોચ અને ટ્રેનિંગની નવી ટેકનિકને લીધે વિનેશે ઝડપથી બધાને ખોટા સાબિત કર્યા હતા. વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપમાં હંમેશાં હારી જતાં વિનેશે 2019માં કાંસ્યચંદ્રક પ્રાપ્ત કર્યો હતો.

આજે વિનેશ વિશ્વનાં ટોચનાં ખેલાડી છે....


... જાણીતો કિસ્સો એ છે કે રાહુલ બજાજનો જન્મ થયો ત્યારે ઇંદિરા ગાંધી કમલનયન બજાજના ઘરે પહોંચ્યાં અને તેમને ફરિયાદ કરી કે તમે અમારી એક બહુ કિંમતી ચીજ લઈ લીધી છે.

એ હતું નવા બાળકનું 'રાહુલ' એવું નામ, જે જવાહરલાલ નહેરુએ ઇંદિરા ગાંધીના પુત્ર માટે વિચારી રાખ્યું હતું.

નહેરુએ આ નામ કમલનયન બજાજને તેમના પુત્ર માટે આપી દીધું હતું.

બાદમાં ઇંદિરા ગાંધીના મોટા પુત્રને ઘરે દીકરો જન્મ્યો ત્યારે તેનું નામ રાહુલ રાખવામાં આવ્યું, કેમ કે તે નામ નહેરુને બહુ ગમતું હતું.

જમનાલાલ બજાજ સ્વતંત્રતા સેનાની હતા અને તે... બાકીનો લેખ લખો:

ાઇસન્સરાજ'ને હંમેશાં ખોટી નીતિ ગણાવી ટીકા જ કરી હતી.

તેમનો દાવો છે કે બજાજ ચેતક (સ્કૂટર) અને બાદમાં બજાજ પલ્સર (મોટરસાયકલ)ને કારણે તેમની બ્રાન્ડની શાખ બની હતી.

તેના કારણે જ 1965માં કંપનીનું ટર્નઓવર ત્રણ કરોડ હતું, તે 2008 સુધીમાં વધીને 10,000 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયું હતું.

નિવેદનથી કોઈ અસર થશે?

મુકેશ અંબાણી અને રાહુલ બજાજ

રાહુલ બજાજ પોતાના જીવનની સફળતા માટે પત્ની રૂપા ઘોલપને શ્રેય આપે છે.

સિનિયર પત્રકાર કરણ થાપરને 2016માં આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં રાહુલ બજાજે કહ્યું હતું કે 1961માં તેમણે રૂપા સાથે લગ્ન કર્યાં તે એ વખતના સમગ્ર ભારતના મારવાડી-રાજસ્થાની ઉદ્યોગપતિ પરિવારોમાં પ્રથમ પ્રેમલગ્ન હતાં.

'રૂપા મહારાષ્ટ્રીય બ્રાહ્મણ હતાં. તેમના પિતા સિવિલ સરવન્ટ હતા, જ્યારે અમારો પરિવાર વેપારી પરિવાર હતો. અમારા પરિવારો વચ્ચે મેળ બેસાડવો મુશ્કેલ હતો, પણ હું રૂપાને બહુ માન આપું છું, કેમ કે મને તેમનામાંથી ઘણું બધું શીખવા મળ્યું હતું,' એમ તેમણે કહ્યું હતું.

રાહુલ ગાંધી રાજ્યસભાના સભ્ય બનવા ઉપરાંત કૉન્ફેડરેશન ઑફ ઈન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રીઝ (સીઆઈઆઈ)ના અને સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયન ઑટોમોબાઇલ મૅન્યુફૅક્ચરર્સ (સિઆમ)ના પ્રમુખપદે પણ રહી ચૂક્યા છે.

ઇન્ડિયન ઍરલાઇન્સના ચૅરમૅન પણ બન્યા હતા અને તેમને ભારતનું ત્રીજું સૌથી સર્વોચ્ચ સન્માન 'પદ્મભૂષણ' પણ મળેલું છે.

પ્રિન્સ ચાર્લ્સ સાથે રાહુલ બજાજ

રાહલુ બજાજના આ વ્યાપક અનુભવોનો ઉલ્લેખ કરીને જ સિનિયર પત્રકાર ટી. કે. અરુણ કહે છે કે રાહુલ બજાજની વાતોનું એક મહત્ત્વ છે અને તેની અવગણના ના કરી શકાય.

તેઓ કહે છે, "1992-94માં ઇન્ડસ્ટ્રી રિફોર્મ વખતે પણ રાહુલ બજાજે તેની ખુલ્લીને ટીકા કરી હતી. તેમનું કહેવું હતું કે તેના કારણે ભારતીય ઉદ્યોગોને નુકસાન થશે અને દેશી કંપનીઓ સ્પર્ધામાં ઊભી નહીં રહી શકે."

ભારતના ઉદ્યોગપતિઓ વતી રાહુલ બજાજે માગણી કરી હતી કે વિદેશી કંપનીઓને ભારતમાં મુક્તપણે વેપાર માટે મંજૂરી આપતા પહેલાં દેશી કંપનીઓને મજબૂત કરવી જોઈએ.

તેમને પણ એવી જ સુવિધાઓ અને માહોલ આપવો જોઈએ, જેથી વિદેશ કંપનીઓ ભારતીય કંપનીઓ માટે જોખમકારક ના બને.

જોકે ટી. કે. અરુણ કહે છે કે તે વખતે પણ સરકાર સાથે દુશ્મની ના વહોરી લેવા માટે ઉદ્યોગપતિઓ ભાગ્યે જ આ વિશે બોલતા હતા. આ વખતે પણ બજાજના નિવેદન પછીય બહુ થોડા ઉદ્યોગપતિઓ બોલવાની હિંમત કરશે.

વડા પ્રધાન મોદી પર હતી આશા

2014માં નરેન્દ્ર મોદીએ વડા પ્રધાન તરીકે શપથ લીધા...


... જાય છે. આ બાળકોનો ઘરમાં ઓછો સમય વીતે છે."

"બાળકો સવારે શાળાએ જાય છે, જ્યારે પ્રદૂષણની માત્રા વઘુ હોય છે, જેના લીધે આ ઉંમરમાં જ તેઓ બહારના પ્રદૂષણનો ભોગ બને છે."

"આજકાલ બાળકોને નાની ઉંમરે ચશ્મા આવી જાય છે જેનું કારણ પણ પ્રદૂષણ જ છે. "

ડૉ. ગુપ્તા કહે છે કે બાળકો મોટા થાય  એટલે તેમની રોગપ્રતિકારત શક્તિમાં વધારો થાય છે, પરંતુ પ્રદૂષણની અસર દરેક ઉંમરે થાય છે.

જે બાળકોને પહેલાંથી જ શ્વાસને લગતી તકલીફ હોય તેમની સ્થિતિ વધુ કથળી જાય છે.

રસ્તામાં પ્રદૂષણના કણ નીચેની તરફે વધારે એકઠા થયેલા હોય છે. ... બાકીનો લેખ લખો:

ી સ્થિતિમાં સમય પહેલાં જ ડિલીવરી થઈ જાય છે. "

ડૉક્ટર ચંદાનાના જણાવ્યા મુજબ, આ સમસ્યાના કારણે બાળકનું વજન ઘટી શકે છે. બાળક કોઈ પણ પ્રકારના માનસિક વિકારનો ભોગ બની શકે છે. બાળકને અસ્થમા, અથવા ફેફસાને લગતી બીમારી થઈ શકે છે. કેટલાક સંજોગોમાં બાળકનું મોત પણ થઈ શકે છે.

જોકે, આ બીમારીઓ અંગે ડૉ. છાબડા કહે છે કે દરેક સમસ્યા પ્રદૂષણના કારણે સર્જાતી નથી.

પ્રદૂષણ અન્ય કારણોમાનું એક છે પરંતુ ફક્ત એક જ કારણ નથી,  જેમ કે બાળકનું વજન ઓછું હોય તો તેનું કારણ કૂપોષણ હોઈ શકે છે.

અનેક કારણો ભેગા થઈ બીમારીને જન્મ આપી શકે છે. પ્રદૂષણ બીમારી સર્જાવાનું એક કારણ છે.

અહેવાલના અન્ય મુદ્દા

બચાવ

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જે એક મોટો પડકાર છે.”

તેમજ આ મામલાઓને લઈને કોર્ટોમાં વાદવિવાદ કરનાર વરિષ્ઠ વકીલ બદ્રીનાથ પણ કહે છે કે UAPA અંતર્ગત મામલો નોંધાય છે તો તે ખોટો જ હશે, એવું કહેવું ઠીક નથી.

તેઓ કહે છે કે, “જુદા જુદા આરોપીઓના મામલા જુદા જુદા પુરાવાઓ પર આધારિત હોય છે. કોઈ એક મામલાને લઈને કહેવું કે બધા મામલાઓમાં ખોટું થયું છે, એ યોગ્ય નથી. આ મામલાઓમાં ફરિયાદ પક્ષ માટે પણ કોર્ટમાં પુરાવાઓ અને સાક્ષીઓને લાંબા સમય સુધી મજબૂતી સાથે ઊભા રાખવાનું મુશ્કેલ હોય છે. આમ અત્યાર સુધી કોર્ટોએ આવા મામલાઓમાં ન્યાય જ કર્યો છે.”

વર... બાકીનો લેખ લખો:

ઉત્તર પ્રદેશ, કર્ણાટક અને ઝારખંડ છે.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જે કહેણ છે, એ ગાયકીમાં ડોકાવવું જોઈએ. જાણે આપણે કોઈને કહેતાં હોઈએ એવો ભાવ છલકાવો જોઈએ.

તેથી સંગીતમાં એક જ વાત તમે અલગ-અલગ આરોહ અવરોહથી રજૂ કરી શકો તો દર્શકોના દિલમાં રાજ કરી શકો એવું તેઓ કહેતાં હતાં.

તેમનું ગાયેલું વૃંદાવન વાટે સખી જાતાં ડર લાગે…સાંભળો તો તેમની ગાયકીમાં જે કથનશૈલી છે એની પ્રતિતિ થશે.

આ સાત વર્ષની ગુજરાતી બાળામાં છે દુહા લલકારવાનો કસબ

1966થી 69ની સાલમાં મુંબઈમાં આ માસનાં ગીતો એવો કાર્યક્રમ થતો. એ ખૂબ વખણાયેલો અને ઉત્કૃષ્ટ કાર્યક્રમ હતો.

આપણા જાણીતા સંગીકાર ક્ષેમુ દિવેટિયાએ... બાકીનો લેખ લખો:

ની નથી, તેથી સંગીત માટે પાત્રતા જોઈએ.

આજે ફલાણા ગાયક જેવું તમે ગાઈ લેવાનો કૉપીપેસ્ટ કવરવર્ઝનનો ટ્રૅન્ડ હોય ત્યારે કૌમુદીબહેન જેવાં કલાકારોનું મહત્ત્વ આગામી અનેક વર્ષો સુધી રહેવાનું છે.

કૌમુદીબહેનને સાચી શ્રદ્ધાંજલિ ત્યારે ગણાશે જ્યારે તેમનાં ગીતો નવાં વાદ્યવૃંદ સાથે નવા ગાયકો રજૂ કરતા રહે.

કૌમુદીબહેન જેવાં કલાકાર પોતાનામાં એક યુગ સંઘરીને બેઠાં હતાં અને તેમનું સંગીત આગામી પેઢીઓને માર્ગદર્શન પૂરું પાડતું રહેશે.

(સૌમિલ મુનશીની બીબીસી સંવાદદાતા તેજસ વૈદ્ય સાથે થયેલી વાતચીતના આધારે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જેટલી ટ્રેન તકેદારીના ભાગરૂપે રદ કરવામાં આવી હતી તે આંશિક રીત ચાલુ કરવામાં આવી છે.

સાચો ઉચ્ચાર શો?

વાવાઝોડાના ઉચ્ચારને લઈને અલગઅલગ નામો સામે આવી રહ્યા છે ત્યારે  મિનિસ્ટ્રી ઑફ અર્થ સાયન્સની પ્રેસ રિલીઝમાં વાવાઝોડાનો ઉચ્ચાર 'ફોની' કરવા જણાવાયું છે.

શુક્રવારે આઈએમડીના મૃત્યુંજય મહાપાત્રાએ જણાવ્યા મુજબ આંધ્ર પ્રદેશમાં ચેતવણી હળવી કરી દેવામાં આવી હતી. આંધ્ર પ્રદેશના 3 જિલ્લાઓને ફોની વાવાઝોડાની અસર પહોંચી છે.

આંધ્ર પ્રદેશમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે ચૂંટણીપંચે આચારસંહિતા હળવી કરવાની જાહેરાત ક... બાકીનો લેખ લખો:

આવ્યાં છે. જેમાં અડધાથી વધારે પૂર્વ તટ તરફ ટકરાયાં છે.

જેમાંથી 263 નાનાં-મોટાં વાવાઝોડાં ઓડિશાના દરિયાકિનારે ટકરાયાં છે.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જેમને હૉસ્પિટલમાં સારવાર લેવી પડી છે, પણ દાખલ કરવા પડ્યા હોય એવું નથી."

તેમના મતે સામાન્ય આડઅસર તો અન્ય રસીઓની જેમ આમાં પણ થવાની છે.

રસી લેવાથી જીવને કેટલું જોખમ હોઈ શકે એ સવાલના જવાબમાં તેઓ કહે છે, "એક જ આડઅસર એવી છે, જેમાં જીવને જોખમ હોઈ શકે છે અને એ છે એનાફાયલેક્સિસ. જો આવું થાય તો તાત્કાલિક સારવાર લેવી પડે છે. તેમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે, શ્વાસ રૂંધાય એવું થતું હોય છે."

આડઅસર અંગે તેઓ કહે છે, "જે જગ્યાએ ઇંજેક્શન લીધું હોય ત્યાં સામાન્ય દુખાવો થાય, થોડો થાક લાગે, ઝીણો તાવ આવે અને કેટલાક... બાકીનો લેખ લખો:

ગાવી તરફથી આવશે.

શું કોવિડ-19ની રસી સુરક્ષિત છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

મોટા ભાગના નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય છે કે કોરોના સામે લડવા માટે અત્યાર સુધીમાં તે રસીઓ તૈયાર થઈ તે બધાના સલામતીના રિપોર્ટ સારા છે.

ડૉક્ટરોનું કહેવું છે કે કોઈ રસી 50 ટકા સુધી પણ અસરકારક હોય તો તેને સફળ રસીની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવે છે.

ડૉક્ટરો જણાવે છે કે રસી અપાવ્યા પછી વ્યક્તિની તબિયતમાં થતા મામૂલી ફેરફાર પર પણ નજર રાખવી પડશે.

કોઈ પણ અસર દેખાય તો તરત ડૉક્ટરને તેની જાણ કરવાની રહેશે.

આરોગ્યમંત્રી હર્ષવર્ધને કૉવેક્સિનના નિર્માણને "રસીની સુરક્ષા માટે એક સમજી વિચારીને લેવાયેલું પગલું" ગણાવ્યું હતું.

તેમણે કહ્યું કે, "જે વ્યક્તિને આ રસી અપાશે તેને ટ્રેક અને મૉનિટર કરવામાં આવશે અને તેનું મેડિકલ ફૉલોઅપ પણ કરવામાં આવશે."

કોવિશિલ્ડ અને કૉવેક્સિન કેવી અસર કરશે?

ઑક્સફોર્ડ-એસ્ટ્રાજેનેકાની રસીને ભારત અગાઉ બ્રિટન, આર્જેન્ટિના અને અલ સાલ્વાડોરમાં ઇમરજન્સી ઉપયોગ માટે મંજૂરી મળી ગઈ છે.

આ રસી કૉમન કોલ્ડ એડેનેવાયરસમાંથી વિકસાવવામાં આવી છે. ચિમ્પાન્ઝીને સંક્રમિત કરતા આ વાઇરસમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે, જેથી તે માનવીને સંક્રમિત કરી ન શકે. સાથેસાથે આ રસીનું 18 વર્ષ અને તેનાથી વધુ ઉંમર ધરાવતા 23,745 લોકો પર પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે.

જ્યારે કૉવેક્સિનને ભારતીય ચિકિત્સા પરિષદ (આઈએમસીઆર) અને હૈદરાબાદસ્થિત ભારત બાયૉટેકે સંયુક્ત રીતે વિકસાવી છે.

તેને બનાવવા માટે મૃત કોરોના વાઇરસનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે, જેથી તે લોકોને નુકસાન ન પહોંચાડે.

નિષ્ણાતોએ જણાવ્યા પ્રમાણે આ રસી શરીરમાં પ્રવેશ્યા બાદ કોરોનાના ચેપ વિરુદ્ધ ઍન્ટીબોડી પેદા કરે છે. આ રસીની અસર થવા માટે તેના બે ડોઝ લેવા જરૂરી છે.

ભારતમાં કોવિડ-19ની કઈ રસીને માન્યતા મળી?

ભારતમાં ડ્રગ કન્ટ્રોલર જનરલ ઑફ ઇન્ડિયા (ડીસીજીઆઈ)એ કોવિડ-19ના ઇલાજ માટે બે રસીઓના ઇમરજન્સી ઉપયોગની મંજૂરી આપી છે. આ બે રસીઓ છેઃ કોવિશિલ્ડ અને કૉવેક્સિન.

કોવિશિલ્ડ એ અસલમાં ઑક્સફોર્ડ-એસ્ટ્રાજેનેકાની જ આવૃત્તિ છે, જ્યારે કૉવેક્સિન એ સંપૂર્ણપણે ભારતની પોતાની રસી છે અને તેને 'સ્વદેશી રસી' પણ કહેવામાં આવે છે.

કોવિશિલ્ડનું ઉત્પાદન ભારતમાં સિરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયા દ્વારા થઈ રહ્યું છે.

આરોગ્યમંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે અત્યારે કોવિશિલ્ડની રસીની 110 લાખ (1.1 કરોડ) શીશી ખરીદવામાં આવી રહી છે.

બીજી તરફ કૉવેક્સિનનું ઉત્પાદન હૈદરાબાદસ્થિત ભારત...


... જેમાં અઘોષિત 'એડિટોરિઅલ પેઇડ ન્યૂઝ' અને 'સ્પેશ્યલ ફીચર' છાપવા જેવા સૂચનો સમાવિષ્ટ હતાં.

કેટલાંક સમૂહોનું કહેવું છે કે તેઓ સ્પેશિયલ ટીમ બનાવશે જેના દ્વારા આશ્રમના ઉદ્દેશોને પૂરા કરી શકાય.

આ દરમિયાન વાઇરલ વીડિયો, જિંગલ, ક્વિઝ અને ઇવેન્ટ્સનો ઉપયોગ કરવાની પણ વાત થઈ હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કોબ્રાપોસ્ટે કેટલીક દિગ્ગજ મીડિયા સંસ્થાઓ પર ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે.

કોઈ અન્ય લોકશાહી દેશમાં જો આ પ્રકારનું સ્કેન્ડલ બહાર આવ્યું હોત તો તેને સમાચારોમાં જગ્યા મળી હોત અને લોકોએ વિરોધ-પ્રદર્શન પણ કર્યા હોત.... બાકીનો લેખ લખો:

અને ધર્મના નામે અલગ કરતી હોય.

ડૂબશે કે ઉગરી જશે

પણ ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે કહ્યું છે કે આ સમગ્ર ઘટનામાં એડિટોરિઅલ સમસ્યા નથી કારણ કે અંડરકવર રિપોર્ટર અને જાહેરખબર વિભાગના કર્મચારી વચ્ચે જાહેરાત અંગે જ વાતચીત થઈ હતી.

આ અખબારનું પણ એવું કહેવું છે કે, સાંપ્રદાયિક તણાવ ઊભા થાય એવી જાહેરાત ક્યારેય નહીં સ્વીકારે અને કર્મચારીઓએ પણ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે જાહેરાતને કાયદાકીય રીતે તપાસવામાં આવશે.

એમાં કોઈ શંકા નથી કે કોબ્રાપોસ્ટના આરોપોને શંકાની નજરે જોવા જોઈએ, પણ એમાં પણ કોઈ શંકા નથી કે ભારતમાં મીડિયાની સ્વતંત્રતા પર ગંભીર શંકા ઉપજાવે છે.

દુનિયાનું સૌથી મોટું લોકતંત્ર જો પ્રેસના સ્વાતંત્ર્યના રૅન્કિંગમાં નીચે જવા લાગશે તો આ રાષ્ટ્ર માટે શરમની વાત ગણાશે.

જો આ આરોપ સિદ્ધ થઈ જાય તો એમાં કોઈ શંકા નથી કે ભારત આ રેન્કિંગમાં હજું પાછળ જશે.

ન્યૂઝ વેબસાઇટ સ્ક્રોલની હેડલાઇન એ ચેલેન્જ દર્શાવે છે કે જેનો સામનો આખો દેશ કરી રહ્યો છે.

સ્ક્રોલની હેડલાઇન કહે છે કે, "કોબ્રાપોસ્ટ એક્સપોઝ દર્શાવે છે કે ભારતીય મીડિયા ડૂબી રહ્યું છે...હવે કાં તો ડૂબી જઈએ કાં તો સામનો કરીએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જેમાં આરોપી સરબજીતસિંઘ મોખાની ધરપકડ કરવામાં આવી છે."

"હાલમાં તેની પૂછપરછ ચાલી રહી છે અને બાદમાં તેને કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવશે. હાલમાં અમે જબલપુરમાં તપાસ હાથ ધરી છે અને જેમ-જેમ જરૂર પડશે તેમ તપાસને અન્ય શહેરોમાં પણ વિસ્તારીશું."

"અમે એક એફઆઈઆર (ફર્સ્ટ ઇન્ફર્મેશન રિપોર્ટ) દાખલ કરી છે. એક શખ્સની મોરબી પોલીસે ધરપકડ કરી છે, જ્યારે અમે બે શખ્સની ધરપકડ કરી છે."

આ શખ્સોએ સેંકડોની સંખ્યામાં નકલી રેમડેસિવિર ઇન્જેકશન વેચ્યા હોવાનો આરોપ છે.

આ મુદ્દે કાસવાનીનું કહેવું છે કે આ ટોળકીએ કેટલા ઇન્જેકશન વેચ... બાકીનો લેખ લખો:

ગુજરાત સહિત દેશનાં મોટાં શહેરોમાં લાઇનો લાગેલી જોવા મળી રહી હતી

નકલી ઇન્જેકશન મુદ્દે ભાજપ અને કૉંગ્રેસ વચ્ચે રાજકારણ શરૂ થઈ ગયું છે, મુખ્ય મંત્રીએ કોઈને પણ નહીં છોડવાની વાત કરી છે, તો કૉંગ્રેસે સમગ્ર પ્રકરણમાં સીબીઆઈ તપાસની માગ કરી છે.

મધ્ય પ્રદેશ કૉંગ્રેસના કાર્યકારી અધ્યક્ષ રામનિવાસ રાવતે આ મુદ્દે જણાવ્યું, "ભાજપશાસિત પ્રદેશ (ગુજરાત)માં નકલી ઇન્જેકશન બન્યા તથા ભાજપશાસિત બીજા રાજ્ય (મધ્ય પ્રદેશ)માં તેનું વેચાણ થયું."

"તેમના જ લોકો આ કૌભાંડમાં સંકળાયેલા છે, એવું બહાર આવ્યું છે. કોણે ઇન્જેકશન બનાવ્યા, કોણે મધ્ય પ્રદેશમાં મંગાવ્યા, કયા ડૉક્ટરે આપ્યાં તથા કયા-કયા દરદીને આપવામાં આવ્યા તેની ઊંડાણપૂર્વક તપાસ થવી જોઈએ."

"પોલીસ દ્વારા ત્વરિત તપાસ થશે, એમ કહેવામાં આવી રહ્યું છે, પરંતુ અમને નથી લાગતું કે તટસ્થ તપાસ થશે. આથી અમે સીબીઆઈ (સેન્ટ્રલ બ્યૂરો ઑફ ઇન્વેસ્ટિગેશન) દ્વારા તપાસની માગ કરીએ છીએ."

રાવત ઉમેરે છે, "જે લોકોને દવાની ઇન્ડેકશનની જરૂર હતી, તેમને બનાવટી ઇન્જેકશન આપવામાં આવ્યા અને તેમને મોતના મુખમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા. આ પ્રત્યક્ષ રીતે હત્યાનો મામલો છે."

ભારતીય જનતા પાર્ટીએ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સાથે સંકળાયેલી રાજકીય જ્યારે વિહિપએ ધાર્મિક પાંખ છે અને આ રીતે તેઓ ભગિની સંસ્થાઓ માનવામાં આવે છે.

મધ્ય પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી શિવરાજસિંહ ચૌહાણ સોમવારે જબલપુરમાં હતા.

અહીં તેમને પત્રકારપરિષદ દરમિયાન તીખા પ્રશ્નોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

ચૌહાણે કહ્યું , "દવા કે ઇન્જેકશનના મુદ્દે જેણે કોઈએ ગડબડ કરી છે, તે વ્યક્તિ નહીં 'નરપશુ' છે."

"તેને જાનવર કહેવીએ જાનવરોનું અપમાન છે. આવી વ્યક્તિ હેવાન છે. આવી કોઈપણ વ્યક્તિને છોડવામાં નહીં આવે."

"પ્રદેશમાં અનેક લોકોની સામે રાસુકા (રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદા) હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે અને તેમની સંપત્તિ જપ્ત કરવામાં આવશે."

"તેમને કડકમાં કડક સજા આપવામાં આવશે. તેઓ માણસાઈના દુશ્મન છે, તેમને કોઈપણ કિંમતે છોડવામાં આવે."

ગુજરાત અને રેમડેસિવિર કૌભાંડ

તા. ચોથી મેના દિવસે ગુજરાત પોલીસે ટ્વીટ કરીને દાવો કર્યો કે તેણે તાજેતરમાં રેમડેસિવિરની કાળાબજારી તથા નકલી ઇન્જેકશનનું ઉત્પાદન કરતાં 100થી વધુ શખ્સોની ધરપકડ કરી છે અને 32થી વધુ ગુના નોંધ્યા છે.

પરંતુ, એ પછી અમદાવાદ પોલીસે જે કેસ નોંધ્યો, તેણે તબીબી અલમને હચમચાવી નાખ્યું. બાતમીના આધારે સોલા પોલીસે જય શાહ નામના શખ્સની ધરપકડ કરી હતી....


... જેવીતેવી ખોપરી નહીં પણ મેં લખ્યો હતો અને દર વર્ષે મારા વિદ્યાર્થીઓને ભણાવતો હતો તે ઇતિહાસ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી ખોપરી."

જોકે, સૌપ્રથમ ડૉ. વેગનરે એ ખાતરી કરવાની હતી કે નોંધમાં જણાવ્યા પ્રમાણે ખોપરી ખરેખર ઇતિહાસ સાથે જોડાયેલી છે કે કેમ.

લંડનના નેચરલ હિસ્ટરી મ્યુઝિયમના એક નિષ્ણાતને ખોપરી તપાસવા અપાઈ. તેમણે જણાવ્યું કે તે 19મી સદીના મધ્યભાગની છે, એશિયન કુળની છે અને મોટાભાગે 30 વર્ષની ઉંમરના માણસની છે.

ખોપરી પર કોઈ ઘાના નિશાન નહોતા. તેનાથી નવાઈ ના લાગવી જોઈએ, કેમ કે તોપના મોઢે બાંધીને માણસને ... બાકીનો લેખ લખો:

ના એક સિપાહીની તે ખોપરી છે. અમે જોયું કે ખોપરીને સિગાર બોક્સમાં ફેરવી નખાયું છે.

અખબારમાં આગળ લખાયું હતું કે "એમ તે વખતના ત્રાસદાયક સમયની વાતોને - નેટિવ લોકોની ક્રૂરતા અને વળતા તેમના પર કરાયેલા અત્યાચારની વાતોને - સમજી શકીએ છીએ; પરંતુ આપણે લીધેલા બદલાનો એક મેમેન્ટો આવી રીતે સંસ્થામાં પ્રદર્શનમાં મૂકવો જોઈએ ખરો?"

આ સિવાઇ કોઈ પુરાવા મળતા નહોતા, પણ ડૉ. વેગનરે બેગ વિશે વધુ તપાસ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું.

તેમણે લંડન અને દિલ્હીની આર્કવાઇવ્ઝ તપાસ્યાં. જુલાઈ 1857માં ત્રીમુ ઘાટમાં ચાર દિવસ ચાલેલી લડાઈના સ્થળની જાતતપાસ માટે સિયાલકોટનો પ્રવાસ પણ કર્યો.

આ લડાઈમાં બાદમાં બેગ સહિતના સિયાલકોટના બળવાખોરો પકડાઈ ગયા હતા.

જનરલ જ્હોન નિકોલસને તેમને પકડ્યા હતા. બે મહિના પછી દિલ્હીને બળવાખોરોના કબજામાંથી છોડાવવા માટેના હુમલામાં તેઓ સામેલ હતા, જેમાં ઘાયલ થઈને તેઓ મોત પામ્યા હતા.

બળવા પછી નોંધાયેલાં નિવેદનો, પત્રો, અરજીઓ વગેરે તેમણે તપાસ્યા. 19મી સદીમાં પ્રગટ થતા અખબારોના અહેવાલો પણ જોઈ ગયા અને પુસ્તકોમાં પણ નજર દોડાવી. તેઓ જણાવે છે કે "યુકે અને ભારતમાં મેં આ રીતે લાંબો સમય તપાસ કરી તે પછી મને લાગ્યું કે આની પાછળ તો એક વધારે મોટી કહાની છે."

'ડિટેક્ટિવ નવલકથા'

તેમની આ લાંબી શોધખોળના અંતે તૈયાર થયું છે તેમનું નવું પુસ્તકઃ ધ સ્કલ ઓફ આલમ બેગ.

19મી સદીમાં ભારતમાં બ્રિટીશ શાસન વખતે થયેલા સામ્રાજ્ય વિરોધનો બહુ રસિક ઇતિહાસ તેમાં વર્ણવાયો છે.

ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસના એસોસિએટ પ્રોફેસર યાસ્મીન ખાન કહે છે, "પુસ્તક વાંચતા એવું લાગે જાણે કોઈ ડિટેક્ટિવ નવલકથા છે. સાથોસાથ બ્રિટીશ શાસન અને સામ્રાજ્ય વખતે થયેલી હિંસાને સમજવા માટે પણ તે બહુ ઉપયોગી છે".

ડૉ. વેગનરે પુસ્તકમાં લખ્યું છે તે પ્રમાણે "અસલમ બેગના અવશેષોની અવદશા કરીને તેમનું સન્માન જળવાયું નહોતું અને માનવતા પણ જળવાઈ નહોતી, તે સ્થિતિને કંઈક અંશે પુનઃસ્થાપિત કરવાનો એક પ્રયાસ થયો છે".

"મને આશા છે કે લગભગ 160 વર્ષો પછી આખરે આલમ બેગને શાંતિ પ્રાપ્ત થાય તેની ભૂમિકા હું તૈયાર કરી શક્યો છું."

ડૉ. વેગનરે તેમની કથા લખી છે, તેમાં મૂળ અંગ્રેજી સ્પેલિંગની જગ્યાએ યોગ્ય એવું આલમ બેગ નામ તેને મળ્યું. કથા પ્રમાણે ઉત્તર ભારતના સુન્ની મુસ્લિમિ હતા.

ઉત્તર પ્રદેશના કાનપુરમાં બેંગાલ રેજિમેન્ટ તૈયાર કરાઈ હતી. તેથી બેગ તે વિસ્તારના હોવાની શક્યતા છે. હિન્દુ બહુલ આ રેજિમેન્ટમાં લગભગ 20 ટકા...


... જો દિવાળી પછી પણ બાળકોને ઓનલાઇન જ ભણાવવાનું ચાલુ રહ્યું તો મારા બાળકને એક વર્ષનો ડ્રૉપ અપાવવાની દિશામાં હું ગંભીરતાપૂર્વક વિચારીશ."

‘પાંચથી સાત ટકા બાળકોના વાલીઓ ઇચ્છે અભ્યાસમાં ડ્રૉપ’

ગુજરાત સેલ્ફ ફાઇનાન્સ સ્કૂલ મૅનેજમેન્ટ ઍસોસિયેશનના પ્રમુખ ભરત ગાજીપરા જણાવે છે કે હાલ તેમના અનુમાન પ્રમાણે ખાનગી શાળાઓમાં ભણતાં બાળકો પૈકી પાંચથી સાત ટકા બાળકોના વાલીઓ તેમનાં બાળકોને અભ્યાસમાંથી ડ્રૉપ અપાવવા અંગે વિચારી રહ્યા છે.

તેઓ વાલીઓમાં દેખાઈ રહેલા આ વલણ અંગે વાત કરતાં કહે છે કે, "ઘણા વાલીઓ એવા છે જેમના... બાકીનો લેખ લખો:

ંગ કરીને તેમને સમજાવવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ."

‘જૂન-જુલાઈની સરખામણીએ પરિસ્થિતિ સુધરી’

રાજકોટની સર્વોદય સ્કૂલના ઍકેડેમિક હેડ કમલેશ ત્રિવેદી જણાવે છે, "લૉકડાઉનના શરૂઆતના તબક્કામાં ઓનલાઇન ભણતર અંગે વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને વાલીઓનાં મનમાં જે મૂંઝવણો હતી તેનું મોટા ભાગે નિરાકરણ થઈ ગયું છે."

"શરૂઆતમાં જે વાલીઓ ઓનલાઇન શિક્ષણમાં પોતાને કે બાળકોને ન ફાવતું હોવાની વાત કરી રહ્યા હતા તેઓ પણ હવે આ વ્યવસ્થાથી ટેવાઈ ગયા છે. શરૂઆતની સરખામણીએ ઓનલાઇન પ્લૅટફૉર્મોની સુવિધા પણ ઘણી સુધરી છે."

"હવે વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા અને તેમની વૃદ્ધિના આકલન અંગેની સુવિધાઓ પણ સુધરી છે. તેથી હવે મોટા ભાગના વાલીઓએ પોતાનાં બાળકોને અભ્યાસમાંથી ડ્રૉપ અપાવવાનો વિચાર માંડી વાળ્યો છે."

"ઉપરથી કેટલાક વાલીઓ તો શાળા શરૂ થાય તો પણ આ વર્ષ ઓનલાઇન માધ્યમથી પોતાના બાળકને ભણાવવાનો આગ્રહ રાખવાનો મત વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. હવે ઑનલાઇન શિક્ષણનાં મોટા ભાગની અડચણો દૂર કરી દેવાઈ  છે અને વ્યવસ્થા લાંબા ગાળા સુધી ટકી રહે તે રીતે ગોઠવાઈ ચૂકી છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જોઈ કે 14 વર્ષના એક બાળકીએ કોવિડમાં પોતાનાં માતાપિતા ગુમાવ્યાં છે અને તે પણ કોવિડ પોઝિટિવ હતી, ઘરે એકલી હતી, કોઈને ખબર ન હતી કે હવે તેમની સાથે શું કરવાનું છે, ત્યારે હું અંદરથી હચમચી ગઈ."

મેધાને લાગ્યું કે તેમણે તે બાળકને દત્તક લેવું જોઈએ. પરંતુ હરિએ સમજાવ્યું કે ભારતના કાયદામાં આ વાતની છૂટ નથી.

ગોધરા: 108ના ડ્રાઇવરના ઘરે કોરોનાને કારણે 5 મૃત્યુ, છતાં અન્યના જીવ બચાવવા કામ ન છોડ્‌યું

મદદ માટે આગળ આવતા લોકો

મદદની અપીલ જોઈને હરિશંકર અને મેધા મીનલે અનાથ બાળકને દત્તક લેવાનું વિચાર્યું

કાયદા પ્... બાકીનો લેખ લખો:

ે અને સમાજ કલ્યાણ વિભાગ, પોલીસ તથા એનજીઓ વચ્ચે તાલમેલ વધારવાના પગલાં લીધા છે.

તેમાંથી કેટલાક તસ્કરો સામે કાર્યવાહી પણ થઈ છે. પરંતુ શક્તિ, નાણાં અને જરૂરિયાતના ચક્રવ્યૂહને તોડવું મુશ્કેલ છે. મોટા ભાગના તસ્કરો દંડ ચૂકવીને છૂટી જાય છે.

મેધા અને હરિએ નક્કી કર્યું કે આવા અનાથ બાળકોની મદદ કરવાનો સૌથી શ્રેષ્ઠ રસ્તો એ છે કે તેમના ભણતરનો ખર્ચ ઉપાડવા માટે બાળગૃહને ડોનેશન આપવામાં આવે.

સોની કહે છે કે તેમનાં ભાઈ અને બહેનની મૂળ જવાબદારી તેમના પર જ છે

તેમના ઑનલાઈન કૅમ્પેઈન માટે તેમણે અત્યાર સુધીમાં વીસ લાખ રૂપિયાથી વધુ એકત્ર કર્યા છે.

મેધાએ જણાવ્યું, "એકદમ અજાણ્યા લોકોએ અમને આટલી ઉદારતા દેખાડી છે. જેમ કે એક માતાએ એક લાખ રૂપિયા દાનમાં આપ્યા હતા કારણ કે જ્યારે તેઓ અને તેમના પતિ હૉસ્પિટલમાં કોવિડ સામે લડી રહ્યા હતા ત્યારે તેમનું બાળક ઘરમાં એકલું હતું."

"તેમણે કહ્યું કે તેઓ વિચારી પણ નથી શકતા કે અનાથ બાળકોની જરૂરિયાત કેવી રીતે પૂરી થશે."

બાળકો અનાથ થાય ત્યારે તેમને કોઈ બાળગૃહમાં મૂકવામાં આવે તે પ્રથમ પગલું નથી હોતું.

ભારતમાં લાપતા થતા બાળકો

ભારતમાં દર આઠ મિનિટે એખ બાળક લાપતા થઈ જાય છે

દિલ્હીની એક બાળકલ્યાણ સમિતિના ચેરપર્સન વરુણ પાઠક જણાવે છે કે બાળકોના સ્વજનોને તેમનો કબજો સોંપવાનો પ્રથમ પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.

તેઓ કહે છે કે, "જ્યાં કુટુંબનું માળખું સંપૂર્ણપણે તૂટી ગયું હોય, ફેમિલી સ્ટ્રક્ચર અથવા કોઈ સપોર્ટ સિસ્ટમ ન હોય ત્યાં સરકાર આગળ આવીને જવાબદારી લે છે. બાળકોને શેલ્ટર હોમમાં સેટલ કરવામાં આવે છે. બાળકો બહુ નાના હોય તો સેન્ટ્રલ ઍડોપ્શન ઑથોરિટી હેઠળ તેમને દત્તક લેવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવે છે."

વરુણ પાઠકે જણાવ્યા પ્રમાણે સ્વજનો દ્વારા બાળકોને દત્તક લેવામાં આવે તો પણ સમિતિ દ્વારા બાળકોનું કાઉન્સેલિંગ, નાણાકીય સહાયતા અને ફૉલોઅપ કરવામાં આવે છે.

ઘણી રાજ્ય સરકારોએ કોરોના વાઈરસના કારણે અનાથ થયેલા બાળકો માટે વિશેષ નાણાકીય સહાયની જાહેરાત કરી છે.

સોની કુમારી અને તેમના ભાઈબહેનને હવે સરકાર તરફથી નાણાં અને રાશન આપવામાં આવ્યું છે. કેટલાક સમાજસેવકોએ પણ તેમની મદદ કરી છે.

હવે ત્રણેયની સામે એક લાંબું જીવન છે અને હાલમાં કમાણીનું કોઈ સાધન નથી.

સોની કહે છે, "અમે દરરોજ અમારા માતાપિતાને યાદ કરીએ છીએ. તેમના મનમાં અમારા માટે ઘણા સપના હતા. નાણાકીય અગવડ હોવા છતાં તેઓ અમારી માંગણીઓ પૂરી કરવા કોશિશ કરતા હતા."

સોનીના દાદી હવે તેમની સાથે...


... જોઈએ.

એમાં કોઈ બેમત નથી કે ભૂમંડલીકરણે વિકસિત દેશોના મધ્યમ વર્ગના જીવનમાં મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી દીધી છે.

પરંતુ એ પણ હકીકત છે કે આ ગ્લોબલાઇઝેશનને લીધે લાખો લોકો ગરીબી રેખાથી ઉપર આવી શક્યા છે. આ પ્રગતિનો એક મોટો હિસ્સો ભારત જેવા દક્ષિણ અને પૂર્વ એશિયાના દેશોમાં આવેલો છે.

2. બાળ મૃત્યુદર સતત ઘટી રહ્યો છે

એક સદી પહેલાની જ વાત કરીએ, તો અમેરિકા અને બ્રિટન જેવા દેશોમાં પણ 100માંથી દસ બાળકોનું મોત જન્મ સમયે થઈ જતું હતું.

પરંતુ, મેડિકલ સાયન્સની પ્રગતિ અને જનતા માટે ઉપલબ્ધ સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓના વિકાસન... બાકીનો લેખ લખો:

.

લાંબા ગાળા સુધી જો કોઈ દેશનો વિકાસ દર 10 ટકાની આસ-પાસ રહે તો સામાન્ય લોકોની આવક સાત વર્ષમાં બમણી થઈ જાય છે. હવે આ ઉપલબ્ધિ જો ગરીબ જનતાની સાથે વહેંચવામાં આવે, તો સારા સમાચાર જ છે.

5. વૈશ્વિક અસમાનતામાં ઘટાડો થયો છે

વૈશ્વિકરણના લીધે ઘણાં બધા દેશોમાં આર્થિક સમાનતા વધી છે. પરંતુ છેલ્લા સાત દાયકાઓમાં સરેરાશ જોઈએ, તો એમાં ઘટાડો થયો છે.

એનું કારણ છે, વિકાસશીલ દેશોમાં કરોડો લોકો ગરીબી રેખાની ઉપર આવ્યા છે. એમાં ચીન અને ભારતનું નામ સૌથી મોખરે છે.

ઘણાં વિકાસશીલ દેશોમાં રહેન-સહેનનું સ્તર સારું બન્યું છે. પાયાની સગવડો સુધી મોટા ભાગની વસતી પહોંચી શકી છે.

ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ પછી આપણે પહેલી વખત આ મુકામ ઉપર છીએ, જ્યાં દુનિયાની અડધી વસતીને મધ્યમ વર્ગ કહેવામાં આવે છે.

6. વધારે લોકો લોકતાંત્રિક દેશોમાં રહે છે

માનવતાના ઇતિહાસમાં લાંબો સમય એવો રહ્યો છે જ્યારે જનતાએ જુલમ કરનારી અલોકતાંત્રિક શાસન વ્યવસ્થામાં રહેવું પડ્યું છે. પરંતુ, આજે દુનિયાની અડધી વસતી લોકતાંત્રિક વ્યવસ્થામાં રહે છે.

આજે જેટલાં લોકો અલોકતાંત્રિક દેશોમાં રહે છે, એમાંથી 90 ટકા તો માત્ર ચીનમાં જ રહે છે.

7. દુનિયામાં યુદ્ધ ઓછાં થઈ રહ્યાં છે

માનવતાનો ઇતિહાસ લોહીયાળ સંઘર્ષનો રહ્યો છે.

વર્ષ 1500થી માંડીને અત્યાર સુધીની વાત કરીએ, તો દુનિયાની બે મોટી શક્તિઓ સતત એક-બીજા સાથે યુદ્ધમાં ગૂંચવાયેલી રહી છે.

20મી સદીએ તો મુખ્યત્વે અનહદ હિંસક દોર જોયો. જ્યારે બે દાયકાઓમાં બે-બે વિશ્વ યુદ્ધ થયાં, જેમાં કરોડો લોકો માર્યા ગયાં.

પરંતુ, બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછીથી દુનિયા સામાન્ય રીતે શાંતિના સમયમાં જીવી રહી છે.

પશ્ચિમ યુરોપમાં પાછલી ત્રણ પેઢીઓએ કોઈ પણ યુદ્ધ નથી જોયું.

યુરોપીયન યૂનિયન અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘ જેવા સંગઠનોની હાજરીથી વિશ્વમાં સ્થિરતા આવી છે.

તો, આમ કહીને ભાંડવાનું બંધ કરો કે જમાનો ખરાબ થઈ ગયો છે. સાચું એ છે કે આજે દુનિયા પહેલાં કરતાં વધુ બહેતર બની છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જોઈને દિલ દ્રવી ઉઠ્યું. કદાચ પ્લેગ જેવી મહામારીમાં પણ આવી ઘટનાઓ નહીં બની હોય.

સુરતનું ઉદાહરણ

ઓચિંતાનું લૉકડાઉન લાગુ પડતાં પ્રવાસી કામદારોને જે તકલીફ પડી તે અંગે આપણે સુરતના ઉદાહરણથી સમજીશું.

સુરતમાં ટૅક્સટાઇલઉદ્યોગ માટે કામ કરતા પ્રવાસી કામદારોની સંખ્યા આશરે 15 લાખ જેટલી થવા જાય છે જે દિવસે લૉકડાઉન જાહેર થયું તે દિવસથી જે સાધન મળ્યું તેમાં બેસી આ કામદારો પોતાના વતન તરફ પલાયન કરવા લાગ્યા.

અત્યારે જ્યારે લૉકડાઉન-5 કન્ટેન્મૅન્ટ ઝોન સિવાય ઓછા નિયંત્રણ સાથે લાગુ પડ્યું છે ત્યારે સુરતમાં માત... બાકીનો લેખ લખો:

લૅબર માટે ઇન્ટર સ્ટેટ લૅબર પૉલિસી હોવી જોઈએ જેથી કરીને માઇગ્રન્ટ વર્કર બીજા રાજ્યમાં કામ કરવા જાય તો તેને કોઈ મુશ્કેલી નડે નહીં અને જે તે રાજ્યની લૅબર પોલીસ અંતર્ગત તેણે નિયમોનું પાલન પણ કરવું પડે અને તેના ફાયદા પણ  મળે. પ્રવાસી મજૂરો કોઈ પણ રાજ્ય અને દેશની અર્થવ્યવસ્થાનો મજબૂત પાયો છે.

મોટા ભાગના પ્રવાસી મજૂરો શહેરમાં મકાન બાંધકામ, માર્ગો, તેમજ અન્ય સવલતો વિકસાવવામાં માટે દૈનિક રોજ ઉપર કોન્ટ્રાક્ટર દ્વારા કામ કરતા હોય છે એટલે આ મજૂરોને સામાજિક સુરક્ષા મળી રહેતી નથી.

જ્યારે દેશમાં આવી કટોકટીની સ્થિતિ આવી જાય છે ત્યારે આવા મજૂરોને દૈનિક ખર્ચા માટે કાલે શું કરીશું?  એવો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે અને આવા મજૂરો પોતાના ગામ તરફ જવા ઇચ્છે છે જે સ્વાભાવિક બાબત છે.

ગુજરાત જેવાં રાજ્યમાં તેમને ખાવા-પીવાની કોઈ તંગી પડી ન હોય પરંતુ કોરોના ક્યાં સુધી ચાલશે તે નક્કી ન હોવાની સ્થિતિમાં તેમણે વતનમાં  સુરક્ષિત રહીશું તેમ સમજી જે મળે તે સાધન દ્વારા કે છેવટે  ચાલતા પણ વતનની વાટ પકડી.

એ પછી ની ઘટનાઓનું ભવિષ્યમાં પુનરાવર્તન  ન થાય તે માટે દરેક રાજ્યમાં આવા કામદારોને સામાજિક સુરક્ષા અને આર્થિક સહાય મળી રહે તે માટે કોઈ નીતિ ઘડવાની જરૂર છે. જેથી કરીને તેમને વતન ભેગા થવું પડે નહીં.

સામાજિક-આર્થિક સુરક્ષાનો મુદ્દો

કેન્દ્ર સરકાર તરફથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાબ આપતાં સૉલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ  કહ્યું હતું કે અત્યાર સુધી એવું કહેવાય છે કે 41 લાખ લોકોને રોડ દ્વારા અને બાકીના 3,700 શ્રમિક ટ્રેનો દ્વારા દૈનિક 1.85 લાખની સંખ્યામાં,  1લી મેથી 27 મે સુધીમાં 50 લાખ, શ્રમિકો આમ કુલ મળીને 91 લાખ  લોકો જુદાં-જુદાં રાજ્યમાંથી ટ્રેન દ્વારા કે બસ દ્વારા પોતાના વતન પાછા ફર્યા છે.

પોતાની રીતે ચાલતા જનારાની સંખ્યા પણ ખાસ્સી હશે. તેઓ દિવાળી પછી પરત ફરે એવું લાગી રહ્યું છે.  સરકારે ઉદ્યોગો શરૂ કરવા માટે લીલીઝંડી આપી છે તે જોતાં ઉદ્યોગો કામદારોની ભયંકર ખેંચનો સામનો કરશે.

આ સંદર્ભમાં તેલંગણાના મુખ્ય મંત્રી દ્વારા પ્રવાસી શ્રમિકોને ટેલિવિઝન માધ્યમથી કરવામાં આવેલી અપીલ તેમજ વ્યવસ્થાઓ અંગેની ખાતરી રાજ્ય સરકારનો આ મુદ્દે અભિગમ કેવો હોય તેનું સ્પષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.

તેમણે આ શ્રમિકોને પોતાના રાજ્યના વિકાસમાં ભાગીદાર ગણાવ્યા હતા. આવા કપરા સમયે રાજ્ય તેમને કોઈ પણ મુશ્કેલી નહીં પડવા દે તેવા હુકમો જિલ્લા કલેકટરો અને અન્ય અધિકારીઓને કરવામાં...


... જોતાં ટ્રમ્પના પોતાના પક્ષમાં એને પડકારે તેવું કોઈ  નથી અને સામે પક્ષે પણ એવું કોઈ સબળ વ્યક્તિત્વ દેખાતું નથી.

આમ ટ્રમ્પ નવેમ્બરમાં ફરી એકવાર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાઈ આવે તેવી શક્યતાઓ બળવત્તર બનતી જાય છે. ઘરઆંગણે  ટ્રમ્પનું ઇકૉનૉમિક રેટિંગ 60 ટકા છે.

અમેરિકન અર્થવ્યવસ્થા સુધરી રહી છે. બેરોજગારી ઘટી રહી છે. ઇમિગ્રેશન અને તેમના થકી દેશ બહાર જતી આવક ઉપર નિયંત્રણો મુકાયાં છે.

ટ્રમ્પનું  ઍપ્રૂવલ રેટિંગ જાન્યુઆરી મહિનામાં 50 ટકા હતું પણ જે રીતે ટ્રમ્પે કડક વલણ અપનાવી પ્રતિસાદ આપ્યો તેના પ... બાકીનો લેખ લખો:

એ વાતમાં કોઈ માલ નથી.

રાજનીતિ ઘણીવાર શબ્દોની રમત કરી જતી હોય છે અને ટ્રમ્પ આ રમતમાં માહિર છે.

જો નિર્ધારિત સમયપત્રક મુજબ અમેરિકા પોતાના સૈનિકોને પાછુ ખેંચી લેશે તો એક અત્યંત ઘાતક પરિબળ તાલિબાન પાકિસ્તાનના કબજામાં રહેલા કાશ્મીર તેમજ ભારતની પાકિસ્તાન સાથેની સરહદ ઉપર પ્રવૃત્ત બનશે.

આ જોખમ ઘણું મોટું હશે એટલે ટ્રમ્પ ફરી ચૂંટાય ત્યાર સુધી આપણે આપણા વેપારને લગતી બાબતો સૂલટાવવાની રાહ જોવાની રહેશે.

અત્યારે ત્રણ અબજ અમેરિકન ડૉલરનાં મિલિટરી ઇક્વિપમૅન્ટ ખરીદવા માટે સમજૂતી થઈ તે આપણને ઘરઆંગણાની સંરક્ષણની બાબતોમાં ફાયદો ચોક્કસ કરાવી આપશે.

જોકે ટ્રમ્પે અમેરિકાની વોર મૅન્યુફૅક્ચરિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ માટે જંગી સોદો પાર પાડી આર્થિક તેમજ રોજગારી બંને ક્ષેત્રે અમેરિકાને લાભ કરાવ્યો.

કોઈ પણ બે દેશો વચ્ચેની રાજનીતિમાં એ બંને દેશોના વડા વચ્ચેની કૅમેસ્ટ્રી મહત્ત્વનો ભાગ ભજવતી હોય છે.

જો સ્વભાવમેળ જ ન હોય તો આગળ ઠંડુ-ઠંડુ ચાલે છે. મોટેરાનું સ્વાગત હોય કે પછી "હાઉડી મોદી" બંને નેતાઓ એકબીજા સાથે સાહજિકતાથી ભળી જતા દેખાય છે.

મોટેરાની મુલાકાત એ મહત્ત્વપૂર્ણ ઘટના

છેલ્લા આઠ મહિનામાં તો આ બંને પાંચમી વખત મળ્યા છે. સાઉદી અરેબિયા બાદ ટ્રમ્પ પોતાના કુટુંબ સાથે કોઈ દેશની મુલાકાતે ગયા હોય એવો આ બીજો પ્રસંગ છે.

મોટેરાના કાર્યક્રમમાં જે ઉષ્માભર્યા પ્રતિભાવ સાંપડ્યા એનાથી એ ખુશ છે. ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના શબ્દોમાં કહીએ તો અમેરિકા અને ભારત વચ્ચેના સંબંધો એ એકવીસમી સદીની સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ ઘટના છે.

સંબંધોને આ ઊંચાઈએ લઈ જવામાં ટ્રમ્પનું અમૂલ્ય યોગદાન રહ્યું છે એ બાબત પણ મોદી સ્વીકારે છે.

અમેરિકા સંતુલિત વ્યાપાર ઇચ્છે છે તેણે ભારત સાથે મળીને હિંદ પ્રશાંત ક્ષેત્ર સુરક્ષિત રાખવાની તેમજ ઇસ્લામિક આતંકવાદને ખતમ કરવાની પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી છે.

આમ તાત્કાલિક જોઈએ તો એને માત્ર GSP કે ટ્રૅડ બેરિયર્સના દાયરામાં મૂકીને જોવાની જરૂર નથી.

બન્ને નેતાઓને પોતપોતાનું કદ વધારવામાં આ મુલાકાત ફાયદો તો કરશે જ પણ સાથોસાથ ભારતની સામરિક ક્ષમતા વધારવામાં આ મુલાકાત વત્તે-ઓછે અંશે ફાયદો કરાવશે.

એક પેચીદો પ્રશ્ન એવો ઊભો થાય કે આમ થાય અને અમેરિકા ભારતને ઍર-ડિફેન્સ કવર પૂરું પાડે તે સ્થિતિમાં રશિયા પાસેથી આવી જ ઍડ્વાન્સ S-400  મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમ મેળવવા માટે અત્યાર સુધી ભારતે જે પ્રયાસો કર્યા છે, તે રોકાઈ જાય તો ભારતના રશિયા સાથેના સંબંધોનું શું...


... જોયું હોય એને હું સુખી કરું."

"તેમને મારા સંઘર્ષની ખબર હતી. એમણે પણ ઘણાં વર્ષ સવારે રેકૉર્ડિંગ માટે મુંબઈ જાય અને સાંજે આવીને પ્રોગ્રામ કરે એવું કર્યું, એમાં એમના જીવનમાં પણ લગ્ન અને છોકરી જોવા જાય એવા પ્રકરણો આવ્યાં જ નહોતાં."

"એમને પણ લાગણી થઈ અને લગ્નનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો, પણ તે વખતે આજથી 30 વર્ષ પહેલાં ગઢવીની દીકરી બ્રાહ્મણ સાથે લગ્ન કરે એવું શક્ય જ નહોતું."

"મેં મારા ભાઈઓને પરિવારમાં પૂછ્યું. ત્યારે એ લોકોએ કહ્યું કે તમને જો એવું લાગતું હોય કે તમે સુખી થશો, તો અમને એમાં જ રસ છે, અત્યાર સુધ... બાકીનો લેખ લખો:

માં મારો પણ સ્વાર્થ ગણી શકાય."

"આજે ઈશાનીને સ્ટેજ પર ગાતી જોઈને મને અદ્દભૂત આનંદ થાય છે. મને એમ થાય છે કે જાણે નાનપણની હું જ સ્ટેજ પર છું. હાર્દિક બિલકુલ એના પપ્પા જેવું ગાય છે. મને એને સાંભળીને એના પપ્પાની યુવાની યાદ આવે છે."

"મને મારાં બાળકોની સફળતા જેટલી ખુશી અને આનંદ બીજો કોઈ જ નથી કારણ કે એમને નવો રસ્તો બનાવવાનો છે."

તલવારની જેમ સૂરની પણ રોજ ધાર કાઢવી પડે

એક કલાકાર તરીકે યુવાનો માટે શું સલાહ હોઈ શકે, આ અંગે તેઓ કહે છે, "તમારી મહેનતના 100 ટકા આપો. હું ઈશાનીને એ જ સલાહ આપું, બસ તું રિયાજ કર."

"જે સૂર તમને નામ-દામ આપે છે, એની સાધના કરવી જોઈએ, જો સ્વરની સાધના કરી હશે તો બીજું કંઈ જ નહીં કરવું પડે. સંગીત જ બધું કરશે."

"પહેલો 'સા' લગાવો એ જ એટલો પાકો હોવો જોઈએ કે માણસનું તમારા તરફ ધ્યાન જાય. સફળતાની ઉતાવળ ન કરો પહેલાં મહેનત કરો. તલવારને જેમ રોજ ધાર કાઢવી પડે તેમ સૂરની પણ રોજ ધાર કાઢવી પડે. રિયાજ ન કરે તો મને બહુ દુઃખ થાય."

'દરેક કલાકારનો એક દસકો છે, કશું જ અવિરત નથી'

હાર્દિક દવે અને ઈશાની દવે

પોતાને જેમ ઘર અને પરિવારની જવાબદારીના કારણે સંગીત છોડવું પડ્યું એમ ક્યારેક એમનાં બાળકોના જીવનમાં પણ એવો તબક્કો આવી શકે છે.

એ બાબતે એક માતા તરીકે ભારતી જણાવે છે, "હું માનું છું કે જીવનમાં કંઈ જ કાયમી નથી. લોકપ્રિયતા અને આકર્ષણ યુવાની સુધી છે, એ સમયનો સદુપયોગ કરીને બસ તમારું કામ કરી લો."

"પછી જીવનમાં કોઈ અફસોસ ન રહેવો જોઈએ. દરેકનો એક દસકો હોય છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જોર્ડને ઇઝરાયલ સાથે પીસ એગ્રીમેન્ટ કરી લીધું પરંતુ કથિત ઇસ્લામિક સ્ટેટના કારણે દેશની અંદર તણાવ યથાવત રહ્યો.

2017માં જોર્ડને 1.939 અબજ ડોલર પોતાની સેના પર ખર્ચ કર્યા જે જીડીપીનો 4.8 ટકા ભાગ છે.

5. અલ્જિરીયા

અલ્જિરીયા એક સમયે ફ્રાન્સની વસાહત હતું. સ્વતંત્રતાની એક લાંબી લડાઈ બાદ 1962માં આ દેશ સ્વતંત્ર થયો પરંતુ દેશની અંદર હિંસાએ વિરામ ન લીધો.

ધાર્મિક અને સમાજની અંદર હાજર સ્વતંત્ર વિચાર ધરાવતા સમુદાયો વચ્ચેનો તણાવ એ હિંસાનું એક મોટું કારણ હતું.

1992માં સૈન્ય સરકાર વાળા અલ્જિરીયામાં બહુ-પાર... બાકીનો લેખ લખો:

્યો છે.

એ હવે દુનિયાનો એ દેશ બની ગયો છે જે પોતાની આવકનો સૌથી મોટો ભાગ પોતાની સેના માટે વાપરે છે.

2017માં તેણે 8.686 અબજ ડોલર પોતાની સેના માટે ખર્ચ્યા જે તેના જીડીપીનો 12 ટકા છે.

તો ભારત કયા નંબર પર છે?

ભારતે સેના માટે પોતાના જીડીપીનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ભાગ વર્ષ 1988માં ખર્ચ કર્યો હતો. આ આંકડો 3.7 ટકા હતો.

ત્યારબાદથી સતત ભારતે સૈન્ય સામાન પર થતા ખર્ચને ઘટાડ્યો છે. 2007માં ભારતે જીડીપીનો 2.3 ટકા ભાગ જ સેના માટે ખર્ચ કર્યો હતો.

વર્ષ 2015ને છોડી દેવામાં આવે તો 2012થી માંડીને 2017 સુધી ભારત સતત પોતાના જીડીપીનો 2.5 ટકા ભાગ સેના માટે ખર્ચ કરે છે.

2015માં આ ખર્ચ દેશના જીડીપીનો 2.4 ટકા ભાગ હતો.

(આ દેશોના કુલ જીડીપીના સૈન્ય ખર્ચની માત્ર ટકાવારી છે. આ યાદીમાં શીર્ષ પર રહેતો દેશ જરૂરી નથી કે મોટી સૈન્ય શક્તિ હોય પણ તે એ દેશ છે કે જે પોતાના જીડીપીનો મોટો ભાગ સૈન્ય સામાન પર ખર્ચે છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જોવા મળે છે.

શું છે CDV?

બીબીસી સંવાદદાતા રોક્સી ગાગડેકર છારાએ વન્યજીવોના બાયૉલૉજિસ્ટ અને નિષ્ણાંત ડૉ. ભરત જેઠવા સાથે વાતચીત કરી અને સીડીવી અંગે જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો.

જેઠવાએ જણાવ્યું, "કેનિન ડિસ્ટેમ્પર વાઇરસ ખૂબ જ ખતરનાક અને જીવલેણ છે. મુખ્યત્ત્વે આ વાઇરસ કૂતરાઓ અને બિલાડીઓમાં જોવા મળે છે. જે સિંહો જંગલની બહાર રખડતા રખડતા સ્થાનિક વિસ્તારમાં આવી જતા હોય અને કૂતરા-બિલાડીના સંપર્કમાં આવતા હોય, તેમનામાં આ વાઇરસ લાગુ પડવાની શક્યતાઓ વધી જાય છે."

આ મુદ્દે સ્થાનિક કાર્યકર્તા રાજન જોષીનું કહેવું છે ... બાકીનો લેખ લખો:

િયાઈ સિંહોને સુરક્ષિત રાખવાનો શ્રેય જૂનાગઢના નવાબ સાહેબ સર મહોમ્મદ મહાબતખાનજી ત્રીજાને જાય છે.

મુઘલો અને એમના પુરોગામી મુસ્લિમ સુલતાનો સિંહોના શિકારના શોખીન હતા, જેને કારણે જૂનાગઢમાં એશિયાઈ સિંહોની સંખ્યા ઘટવા લાગી હતી.

સિંહના અસ્તિત્વ પર તોળાઈ રહેલા જોખમનો ખ્યાલ આવતા તત્કાલિન જૂનાગઢ સ્ટેટે સિંહોને બચાવવા પગલાં લેવાનું શરૂ કરી દીધું.

1920માં જૂનાગઢની ગાદી સંભાળનારા મહાબતખાન ત્રીજાએ સિંહને જૂનાગઢની અસ્મિતા સાથે જોડ્યા. તેમણે સિંહને 'રાજ્યાશ્રય' આપ્યો અને સિંહનો શિકાર બંધ કરાવ્યો.

એમના શાસન દરમિયાન 13 વર્ષમાં માત્ર એક વખત જ સિંહનો શિકાર થયો. ત્યારબાદ એક સમયે જે ગીરમાં માત્ર 10થી 12 સિંહો જ બચ્યા હતા, ત્યાં ધીમેધીમે સિંહોની વસતી વધવા લાગી.

1950 આવતા સુધીમાં સિંહોની સંખ્યા 200નો આંકડો પાર કરી ગઈ.

સિંહોનાં મૃત્યુ પાછળ આ પાંચ કારણો જવાબદાર

20થી 30 સપ્ટેમ્બર 2018ના સમયગાળામાં 10 સિંહોનાં મોત થયાં.

સિંહોની આ વધતી વસતીમાંથી આશરે 32 ટકા સિંહો ગીર અભયારણ્યની બહાર રહે છે. અભયારણ્યની બહાર રહેવાથી આ સિંહોનાં આકસ્મિક મૃત્યુ પણ થતાં હોય છે.

અમરેલી જિલ્લાના સિંહોના વિસ્તારમાં સેક્શન એ, બી અને સી એમ ત્રણ રેલવે લાઇન પસાર થાય છે. પાંચ મુખ્ય કારણોસર સિંહોનાં મૃત્યુ થાય છે.

આ કારણોમાં ખુલ્લા કૂવામાં પડવાથી થતાં સિહોનાં મૃત્યુ, ખેતરોની ફરતે લાગેલા હાઈ વોલ્ટેજ વીજ કરંટથી થતાં મૃત્યુ, રેલવે અકસ્માત તેમજ રોડ અકસ્માત સિંહોનાં મૃત્યુના મુખ્ય કારણો છે.

સ્થળાંતરણમાં ઉપાય

સુપ્રીમ કોર્ટે વર્ષ 2013માં ગુજરાત સરકારને આદેશ આપ્યો હતો કે ગીરના સિંહોને મધ્ય પ્રદેશ ખસેડી દેવામાં આવે.

ગુજરાતની તત્કાલીન મોદી સરકારે સુપ્રીમમાં દલીલ કરી હતી કે સિંહો 'ગુજરાતનું ગૌરવ' છે તેને મધ્ય પ્રદેશ ખસેડવા યોગ્ય નથી.

ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે ગીરના સિંહોના જીવન પર જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. તમામ પ્રયાસો કર્યા બાદ પણ તેમને આ મુશ્કેલીમાંથી ઉગારવામાં સરકાર નિષ્ફળ રહી છે.

ગીરના સિંહોનું મધ્ય પ્રદેશમાં સ્થળાંતર કરવા મુદ્દે ચેલમ કહે છે, "વર્ષ 2013માં સુપ્રીમ કોર્ટે સિંહોના સ્થળાંતર મુદ્દે આદેશ આપ્યો હોવા છતાં ગુજરાત સરકાર તેમનું સ્થળાંતર શા માટે નથી કરી રહી?"

વર્ષ મુજબ સિંહોની વસતિ?

ગુજરાતમાં સિંહોની વસતિ અંગે રાજ્ય સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલાં આંકડા પર નજર કરીએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જોવા મળ્યો હતો.

સેપ્સિવેકને કારણે વૅન્ટિલેટર, આઈ.સી.યુ. અને હૉસ્પિટલમાં ઓછો સમય રહેવું પડે છે.”

ડૉક્ટર શેખર મંડે પણ કહે છે કે સેપ્સિસ ટ્રાયલમાં જોવા મળ્યું હતું કે કુલ મૃત્યુદરમાં 50 ટકા સુધીનો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. તેના કારણે વ્યક્તિની પ્રતિકારકશક્તિ મજબૂત બને છે. તેના કારણે જ કોવિડ-19 માટે તેની ક્લિનિકલ ટ્રાયલ કરવાનું વિચારવામાં આવ્યું છે.

સેપ્સિવેક કેવી રીતે કામ કરે છે?

ઍન્ટિ ગ્રામ સેપ્સિસ અને કોવિડ-19નાં કેટલાંક લક્ષણોમાં સમાનતા હોવાના કારણે સેપ્સિવેક દવા કોવિડ-19માં પણ ઉપયોગ થઈ શકે છે... બાકીનો લેખ લખો:

યારે શરીરનું પ્રતિકારક તંત્ર પણ બચાવ માટે અતિસક્રિય થઈ જાય છે. પ્રતિકારક તંત્ર ગૂંચમાં પડે છે અને તંદુરસ્ત કોષિકાઓને પણ મારવા લાગે છે.

તેના કારણે શરીરનાં અંગો બગડવાં લાગે છે.”

ડૉ. વિશ્વકર્મા જણાવે છે કે આવી તકલીફ થાય ત્યારે સેપ્સિવેક દવા શરીરની પ્રતિકારક શક્તિને વધારે છે. પ્રતિકારક તંત્રમાં ઘણા હિસ્સા હોય છે.

સૌથી ફાયદાકારક પ્રતિકારક શક્તિ દવાથી વધારવામાં આવે છે અને જે શક્તિ વધારે પડતી સક્રિય થઈ હોય તેને નિયંત્રણમાં લાવી શકાય છે.

પ્રતિકારક શક્તિ વિના મનુષ્ય જીવી ના શકે, પણ વધારે સક્રિય થાય તો પણ તે ઘાતક બને છે.

ડૉ. વિશ્વકર્મા કહે છે, “સારી વાત એ છે કે સેપ્સિવેક દવાને ગ્રામ નૅગેટિવ સેપ્સિસમાં ઉપયોગ માટેની મંજૂરી મળેલી છે.

કોઈ દવાને મંજૂરી આપવામાં આવે ત્યારે તેનો અર્થ એ થયો કે તે મનુષ્ય માટે સલામત છે.

હવે આપણે એ જોવાનું છે કે આ દવા કોવિડ-19 બીમારીમાં કોઈ સુધારો લાવે છે કે નહીં.

આને રિપર્પઝિંગ પણ કહે છે એટલે કે એક જ દવા એક જગ્યાએ ઉપયોગી થઈ હોય તેને અન્ય બીમારીમાં પણ ઉપયોગમાં લાવવા માટે પરીક્ષણ કરવું. નવી દવા બનાવવામાં વર્ષો લાગી જતા હોય છે.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... જ્યાં અર્થ વ્યવસ્થા પહેલેથી જ નબળી છે ત્યાં વિકસિત દેશોની સરખામણીએ વાઇરસને નાથવા માટે લૉકડાઉનને અમલમાં મૂકવું વધુ જોખમ ભરેલું છે.

ડૉક્ટર નબારો કહે છે કે હજુ પણ સંક્રમણના ફેલાવાને ધીમો કરવાની તક છે પરંતુ તાત્કાલિક આંતરરાષ્ટ્રીય મદદથી જ એ શક્ય છે. "હું નિરાશ કરતા સંદેશા આપવાનું પસંદ નથી કરતો પરંતુ જેમને એની જરૂર છે એવા લોકોને વસ્તુઓ અને નાણાની જરૂરિયાત વિશે હું ચિંતિત છું."

રાજકીય દૃષ્ટિકોણ

પરંતુ કેસોની સંખ્યામાં વધારવા માટે પાછળ માત્ર આ જ બાબતો નથી. ઘણા રાજનેતાઓએ તેમના પોતાના કારણસર ત... બાકીનો લેખ લખો:

પોતે નથી પરંતુ વૈશ્વિક નેતૃત્વ અને વૈશ્વિક એકજૂથતાનો અભાવ છે.

ક્યાં કેસ કાબૂમાં છે?

પ્રશાંત મહાસાગરમાં દૂરના ટાપુઓના સમૂહને કારણે ન્યૂઝીલૅન્ડ પોતાને સરળતાથી અલગ કરી શકે છે અને જેસિન્ડા આર્ડેનની સરકારને મહામારી સામે આકરા પગલાં લેવા બદલ સૌ તરફથી પ્રશંસા મળી છે. આ પગલાંઓને કારણે 24 કલાકના એક સમયગાળા માટે ત્યાં એક પણ નવો કેસ નહોતો નોંધાયો.

જોકે નાગરિકો વિદેશથી પરત આવવાનું શરૂ થતાં આ સ્થિતિનો અંત આવ્યો કારણ કે તેમાંથી ઘણા સંક્રમિત હતા અને આને કારણે આગંતુક નાગરિકોની તપાસ માટે વધુ પગલાં લેવાની ફરજ પડી. જોકે આને ન્યૂઝીલૅન્ડની મહામારીથી મુક્ત થવાની આશાને ઝટકાની જગ્યાએ ઘણા નિષ્ણાતો તેને અસરકારક રીતે કામ કરતી દેખરેખ વ્યવસ્થાના પુરાવા તરીકે જુએ છે.

એ જ પ્રમાણે દક્ષિણ કોરિયાની પણ ટેકનોલોજી અને કૉન્ટેક્ટ ટ્રૅસિંગના ઉપયોગ બદલ પ્રશંસા થઈ રહી છે જેને કારણે સંક્રમણને ખૂબ જ નીચા સ્તરે લાવવામાં સફળતા મળી અને સતત ત્રણ દિવસ માટે એક પણ નવો કેસ ન નોંધાયો.

તેના અધિકારીઓ હવે કહી રહ્યા છે કે તેમને સંક્રમણનો બીજો તબક્કો દેખાઈ રહ્યો છે. જેમાં રાજધાની સેઉલમા નાઇટ ક્લબ્સની આસપાસ ક્લસ્ટર બની રહ્યા છે. જોકે તેની સંખ્યા સરખામણીમાં ઘણી ઓછી છે

સેઉલના મેયરે ચેતવણી આપી છે કે જો ત્રણ દિવસો માટે કેસની સંખ્યા 30થી વધારે રહી તો સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનાં પગલાં ફરી અમલમાં મુકાશે. આનાથી વિરુદ્ધ યુકેમાં રોજના લગભગ 1000 નવા કેસ નોંધાય છે.

આમાં સૌથી વધુ ગર્વ લઈ શકે એવો દેશ વિયેતનામ છે. જેનો દાવો છે તેમને ત્યાં કોવિડ-19ની મહામારીને કારણે એક પણ મૃત્યુ નથી થયું. ત્વરિત લૉકડાઉન અને સરહદબંધીના કડક નિયમોના સહિયારા પગલાંથી સંક્રમણને ખૂબ જ નીચું રાખવામાં સફળતા મળી.

હવે પછી શું? આફ્રિકાના ઘણા ખરા દેશોમાં શું સ્થિતિ બનશે  એ એક મોટો પ્રશ્ન છે. જ્યાં ઘણા લોકો જેનો ડર રાખી રહ્યા હતા તે સ્તરે મહામારી ઘણી ખરી રીતે નથી પહોંચી.

એક મત એવો છે કે સામૂહિક પરીક્ષણ માટે જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓના અભાવને કારણે મહામારીનું સાચું સ્તર જાણી નથી શકાતું તો બીજા કેટલાક કહી રહ્યા છે કે પ્રમાણમાં યુવાન વસતી હોવાને કારણે સંક્રમણ વધુ ન ફેલાઈ શક્યું.

ત્રીજો દૃષ્ટિકોણ એ છે કે બહારના વિશ્વ સાથે ઓછો સંપર્કમાં રહેનાર સમુદાયોમાં આ મહામારી સૌથી અંતમાં સ્પર્શ કરશે.

એવા દેશો જેમણે વાઇરસ પર સૌથી સફળતાપૂર્વક અંકુશ મેળવ્યો છે ત્યાં સ્થિતિ સામાન્ય કરવાની પરવાનગી આપવા સાથે સતર્ક રહેવાનો પડકાર...


... જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પટના યુનિવર્સિટીને સો વર્ષ પૂર્ણ થવાના કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત રહ્યા ત્યારે પણ નીતિશની નારાજગી દેખાતી હતી.

નીતિશ કુમારે યુનિવર્સિટીને કેન્દ્રીય વિશ્વવિદ્યાલયનો દરજ્જો આપવાની માગ ઉઠાવી હતી જેની વડા પ્રધાને અવગણના કરી હતી.

નીતીશની ચમક પર પ્રશ્ન

એ જ દિવસે મોકામામાં એક જનસભાને સંબોધિત કરતા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દાવો કર્યો કે તેમના સાડા ત્રણ વર્ષના કાર્યકાળમાં એનડીએ સરકારે રેકર્ડ તોડે એટલા રસ્તા બનાવ્યા છે અને સ્વતંત્રતા પછીથી કોઈ સરકાર આવું કરી શકી નથી.

હજુ સુધી... બાકીનો લેખ લખો:

ો ઉઠાવ્યો છે.

તેઓ આવું કરી રહ્યા છે કેમકે તેમની પાસે વિકાસ, કાયદો વ્યવસ્થા કે મહિલા સુરક્ષાના નામ પર બોલવા માટે કંઈ જ બચ્યું નથી.

ગઈ વખતે જ્યારે ભાજપ સાથે સત્તામાં હતા તો આ જ વાતોનો શ્રેય લેતા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... ઝડપી બોલરે 2015માં આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્તિ લીધી હતી, પરંતુ આજે પણ આઈપીએલ રમે છે.

153 વનડેમાં તેણે 25ની એવરેજથી 239 વિકેટ લીધી છે.

2013માં, અત્યાર સુધીમાં, 50 આઈપીએલ મેચોએ 25ની એવરેજથી 61 વિકેટ લીધી છે. તેમનો ઇકોનોમી રેટ 8 છે.

અન્ય લીગ-જૉનસન ઓસ્ટ્રેલિયાની બિગ બેશ લીગમાં પણ રમે છે.

ક્રિસ ગેલ

38 વર્ષીય ક્રિસ ગેલ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્ત તો નથી થયા, પરંતુ ટીમ મેનેજમેન્ટ સાથેના ડખાઓના કારણે તેઓ વેસ્ટ ઇન્ડિઝની ટીમમાંથી અંદર-બહાર થતા રહ્યા છે.

2014થી, તેઓ ટેસ્ટ મેચ રમ્યા ન... બાકીનો લેખ લખો:

ાં રમતા રહ્યા. 55 આઈપીએલની મેચોમાં વૉર્ને 57 વિકેટ લીધી. આ વર્ષે, તેઓ રાજસ્થાન રૉયલ્સના મેન્ટર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... ટામેટાંની કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિગ કરનાર પંજાબના એક ખેડૂતોનો અનુભવ સારો રહ્યો હતો. પટનાયક એ દિવસોમાં પંજાબ એગ્રો ઇન્ડસ્ટ્રીઝ કૉર્પોરેશનના એમ. ડી. હતા.

ફર્નાંડીસ પ્રમાણે મૈક્કેને ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લામાં કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ શરૂ કરાવી, જેનો ફાયદો પણ ખેડૂતોને થયો.

“જો મહારા,ટ્ર આજે કેળાં ઉત્પાદન કરનાર ત્રીજું સૌથી મોટું રાજ્ય બની શક્યું છે તો તે શક્ય બન્યું છે માત્ર જલગાંવના કારણે. મહારાષ્ટ્રનાં કેળાંના કુલ ઉત્પાદનમાં એકલા જલગાંવની ભાગીદારી 70 ટકા છે. અને આ બધું જૈન ઇરિગેશનની કમાલ છે.”

“કંપની ... બાકીનો લેખ લખો:

પણ કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગની શરતો પાળતા નથી, ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે બજારમાં કિંમત વધુ મળી રહી હોય.

“કંપનીઓ કૉન્ટ્રેક્ટનું ઉલ્લ્ઘન નહીં કરવા માગે કારણ કે તેમને પોતાના પુરવઠા માટે સમગ્ર ગામના ખેડૂતો પાસેથી ખેતી કરાવવાની હશે. જુદાં-જુદાં ગામના ખેડૂતોને પસંદ કરીને તેમની પાસેથી ખેતી કરાવવાનૂં તેમના માટે શક્ય નહીં હોય. તેમને એકઠા કરવાનો ખર્ચ વધુ થશે.”

તેઓ કહે છે કે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ બંને તરફથી ભરોસા પર આધારિત છે. તેમાં કંપની અને ખેડૂત બંનેનો લાભ થવો જોઈએ.

શું છે નુકસાન?

કૃષિ મામલાના જાણકાર દેવેન્દ્ર શર્મા કૉન્ટ્રેક્ટ ખેતીના પક્ષમાં અપાઈ રહેલા તર્કોથી બિલકુલ સહમત નથી. તેઓ કહે છે કે એવું કહેવું ખોટું છે કે આનાથી પાકનું ઉત્પાદન વધશે અને ગુણવત્તા સુધરશે.

તેઓ આને અમેરિકા પાસેથી કૉપી કરાયેલ મૉડલ ગણાવે છે.

બીબીસી સાથે વતા કરતાં તેમણે જણાવ્યું કે, “જો આનાથી ખેડૂતોનો ફાયદો થાય છે. તો પછી અમેરિકાના ખેડૂતો હાલ દુ:ખી કેમ છે.”

તેઓ કહે છે કે, “જો આનાથી લાભ થતો હોતો તો મોટા ભાગના ખેડૂતો કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગની વાત કરી રહ્યા હોત.”

MSP જરૂરી છે

કૉન્ટ્રેક્ટ ખેતીના સમર્થનમાં એવા તર્ક અપાઈ રહ્યા છે કે કૉન્ટ્રેક્ટમાં ઉત્પાદનની કિંમત પેહલાંથી જ લખેલી હોય છથે અને તે એક પ્રકારે ગૅરંટી હોય છે. પરંતુ શર્મા માને છે કે MSP વિના ખેડૂતોને કોઈ પણ જાતની ગૅરંટી નથી મળી શકતી.

તેઓ કહે છે કે, “જો આવું જ હોય તો MSPની જોગવાઈ કૉન્ટ્રેક્ટ ખેતી માટે કેમ નથી કરાતી. જો આ જોગવાઈ કરવામાં આવે તો કંપનીઓ પોતાના હાથ પાછા ખેંચી લેશે.”

ઉદાહરણ આપતાં શર્મા જણાવે છે કે, “મગની દાળની MSP 72 રૂપિયા પ્રતિ કિલો છે, માર્કેટમાં 50 રૂપિયા છે, જો આપ કૉન્ટ્રેક્ટ 52 રૂપિયામાં કરી લેશો અને કહેશો કે આ તો 2 રૂપિયા વધુ છે, પંરતુ કિંમત તો 72 રૂપિયા મળવી જોઈતી હતી.”

સહકારી ખેતી અને કૉન્ટ્રેક્ટ ખેતી અલગ-અલગ છે

અમેરિકામાં થઈ રહેલી કૉન્ટ્રેક્ટ ખેતીનું ઉદાહરણ આપતાં શર્મા જણાવે છે કે, “100 ડૉલરમાં ખરીદાયેલ કોઈ પ્રોડ્કટના માત્ર આઠ ડૉલર ખેડૂતો સુધી પહોંચે છે. અમૂલની વાત કરીએ તો 100 રૂપિયાના દૂધના માત્ર 70 રૂપિયા ખેડૂતોને મળે છે. અમે સહકારી સિસ્ટમનું સમર્થન કરીએ છીએ, પરંતુ એવું કહેવું કે તે કૉન્ટ્રેક્ટ ખેતી જેવી જ છે તે બિલકુલ ખોટું છે.”

શર્મા પ્રમાણે અમૂલની જેમ ખેતી માટે પણ મૉડલ બનાવી શકાય છે, તેનાથી ખેડૂતોનો ફાયદો થશે.

તેઓ કહે છે કે, “જ્યારે આપણે દૂધમાં આવું કરી શકીએ છીએ,...


... ટિકિટ દેખાડ્યે ડ્રાઇવર તથા મુસાફરને ઘરથી સ્ટેશન કે સ્ટેશનથી ઘર સુધીની અવરજવર કરવા દેવાશે.

અમદાવાદ, હૉટસ્પૉટ અને ટ્રેન

આ ટ્રેનો દિલ્હીથી અમદાવાદ સહિતની વાપસી સફર ખેડશે, પરંતુ ગુજરાતના અમદાવાદ તથા મહારાષ્ટ્રના મુંબઈ-સેન્ટ્રલમાં કેસોની સંખ્યા ઉત્તરોત્તર વધી રહી છે અને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તેને 'હૉટસ્પૉટ' જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

આ સિવાય દિલ્હી પણ હૉટસ્પૉટ છે.

આ બંને સ્થળોએ ટ્રેન દ્વારા પહોંચેલા મુસાફરો પોત-પોતાના ઘરે સલામત રીતે પહોંચે, તેમનું રેગ્યુલર ચેક-અપ કરવામાં આવે તે જરૂરી છે. આ કવાય... બાકીનો લેખ લખો:

ે છે કે આપણે કોરોના સાથે જીવવાની આદત કેળવવી પડશે. કારણ કે કાયમને માટે ટ્રેન તથા ફ્લાઇટને બંધ ન રાખી શકાય તથા કોઈ ને કોઈ તબક્કે તેની શરૂઆત કરવી જ રહી.

શ્રમિક ટ્રેનો પર સવાલ

કેટલાક શ્રમિકોએ પાટા પર ચાલીને જ વતનની વાટ પકડી

શ્રમિક સ્પેશિયલ ટ્રેનોમાં 1200ને બદલ 1700 મુસાફરોને લઈ જવાની ચર્ચા શરૂ થઈ છે. નવા નિયમો મુજબ :

ટ્રેનોનું ટાઇમટેબલ

સેન્ટ્રલાઇઝ એ.સી. અંગે કેન્દ્ર સરકારે સર્ક્યુલર બહાર પાડેલો

ટૂંકા અંદરની ટ્રેનો દરરોજ દોડશે અથવા તો ઑવરનાઇટ મુસાફરીની ટ્રેનો હશે.

લાંબા અંતરની ટ્રેનોને અઠવાડિયામાં બેથી ત્રણ વખત દોડાવાશે. ટ્રેનમાં સ્ટૉપ નિયમિત ટ્રેન કરતાં ઓછા હશે.

લૉકડાઉન પહેલાં ટ્રેનો જે રીતે દોડતી હતી, તે રીતે જ મહદંશે દોડશે.

શ્રમિક સ્પેશિયલ ટ્રેન

રેલવે મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી છે કે અન્ય રાજ્યોમાં અટવાયેલા પરપ્રાંતીયોને પોતાના રાજ્યમાં પરત લઈ જવા માટેની ખાસ ટ્રેનો આગામી સમયમાં પણ ચલાવાશે.

રેલવેતંત્ર દ્વારા જણાવ્યા મુજબ, સોમવાર (11મી મે) સવાર સુધીમાં 468 શ્રમિક ટ્રેન દોડાવવામાં આવી, જેના દ્વારા લગભગ ચાર લાખ શ્રમિકોની હેરફેર કરવામાં આવી.

રેલવેપ્રધાન પીયૂષ ગોયલે રવિવારે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું હતું કે આગામી સમયમાં રાજ્ય સરકારોની માગને આધારે વધુ 300 શ્રમિક સ્પેશિયલ ટ્રેન દોડાવાશે.

કેન્દ્રીય ગૃહસચિવ અજય ભલ્લાએ સોમવારે સવારે તમામ રાજ્યોના ગૃહસચિવોને પત્ર લખીને રાજ્ય સરકારોને શ્રમિક સ્પેશિયલ ટ્રેનના સુવ્યવસ્થિત સંચાલન માટે રેલવે મંત્રાલયને સહયોગ આપવાની વાત કહી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... ટીમમાં ઇચ્છતો હોય છે.

વન-ડે હોય કે ટી-20, અંતિમ ઑવર્સમાં બુમરાહ વધારે ખતરનાક બૉલિંગ નાખતો હોય છે. તેના યૉર્કર ઘાતક પુરવાર થતા હોય છે.

આ વર્લ્ડ કપમાં કૅપ્ટન કોહલીનું હુકમનું પત્તું કોઈ હોય તો તે રોહિત શર્મા, શિખર ધવન કે મહેન્દ્ર સિંહ ધોની નહીં પરંતુ જસપ્રીત બુમરાહ છે.

બુમરાહ ઉપરાંત હાર્દિક પંડ્યા પર સૌની નજર રહેશે. 2017માં ઇંગ્લૅન્ડમાં જ યોજાયેલી આઈસીસી ચૅમ્પિયન્સ ટ્રૉફીમાં હાર્દિક પંડ્યાએ શાનદાર ફૉર્મ દાખવ્યું હતું. હાર્દિક પંડ્યાની સરખામણી કપિલ દેવ જેવા સર્વકાલીન મહાન ઑલરાઉન્ડર સાથે થતી હતી... બાકીનો લેખ લખો:

લોકેશ રાહુલ ટીમની બેટિંગ સંભાળશે. સ્પિનમાં ચહલ અને કુલદીપ યાદવ એટલા જ મહત્વના છે જેટલા ભુવનેશ્વર અને બુમરાહ ઝડપી બૉલિંગમાં છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... ટીમે ઝેરી કેમિકલના ઉપયોગ વિશે તપાસ કરી હતી.

આ તપાસ ટુકડીનું કહેવું છે કે સપ્ટેમ્બર 2013થી એપ્રિલ 2018 સુધીમાં કેમિકલ અને કેમિકલ શસ્ત્રોનો ઉપયોગ થયો હોવાના પુરાવા મળ્યા છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના માનવાધિકારના સ્વતંત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય આયોગ તથા યુએન સાથે જોડાયેલી અન્ય ટીમોએ પણ પોતાની રીતે તપાસ કરી હતી.

તેમનું કહેવું હતું કે 18 અન્ય કિસ્સાઓમાં પણ રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

BBC પેનોરમા અને BBC અરબીની ટીમે પણ સીરિયામાં થયેલા 164 રાસાયણિક હુમલાના અહેવાલોની ચકાસણી પોતાની રીતે કરી હ... બાકીનો લેખ લખો:

જરે જોનારા સાક્ષીઓના નિવેદનો તથા હુમલાની તસવીરો અને વિડિયોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

સીરિયામાંથી સ્થળાંતર કરનાર લોકો પરત કેમ ફરી રહ્યા છે?

બીબીસીએ જે રીતે ઇન્વેસ્ટિગેશન કર્યું તેની પ્રક્રિયાની ખરાઈ પણ નિષ્ણાત લોકો પાસે કરાવાઈ હતી.

બીબીસીના સંશોધકોએ એક માત્ર સ્રોત તરફથી મળેલી હુમલાની માહિતીને ધ્યાનમાં લીધી નહોતી.

મતલબ કે કોઈ હુમલા વિશે પુરતા પુરાવા મળ્યા હોય તો જ તેને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યો હતો. આ તપાસ પછી સ્પષ્ટ થયું હતું કે 106 હુમલામાં રાસાયણિક શસ્ત્રોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

બીબીસીની ટીમે સીરિયામાં સ્થળ પર જઈને ફિલ્મ બનાવવાની મંજૂરી માગી હતી, પણ તે મળી નહોતી.

સીરિયાની મુલાકાત લેવાની પણ મંજૂરી મળી નહોતી. તેના કારણે અમે એકદમ સ્પષ્ટ રીતે આ પુરાવાની ખાતરી આપી શકતા નથી.

જોકે, દરેક હુમલા વિશે પૂરતા પ્રમાણમાં પુરાવા ઉપલબ્ધ છે. પુરાવા તરીકે વિડિયો, તસવીરો અને સ્થળની વિસ્તૃત માહિતી તથા હુમલાનો સમય પણ ઉપલબ્ધ છે.

બીબીસી ડેટાના જણાવ્યા અનુસાર સીરિયાના વાયવ્ય (ઉત્તર પશ્ચિમ) પ્રાંત ઇદલિબમાં કેમિકલ હુમલા સૌથી વધુ થયા છે. તે પછી સૌથી વધુ હુમલા પડોશી પ્રાંત હામા, એલેપ્પો અને રાજધાની દમાસ્કસની નજીકના પૂર્વી ગૂટા વિસ્તારોમાં થયા છે.

આ બધા જ વિસ્તારો વિપક્ષી જૂથોના કબજામાં છે અને ત્યાં ગૃહયુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે.

રાસાયણિક હુમલા પછી હામા પ્રાંતના કફ્ર જિતામાં સૌથી વધુ લોકોનાં મોત થયાં હતાં. ત્યારબાદ પૂર્વી ગૂટાના ડૂમા વિસ્તારમાં સૌથી વધુ લોકો માર્યા ગયાં હતાં. આ બંને શહેરોમાં વિદ્રોહીઓ અને સરકારી સેના વચ્ચે યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે.

અહેવાલો અનુસાર ચોથી એપ્રિલ 2017ના રોજ ઇદલિબ પ્રાંતના ખાન શેઇખોન શહેરમાં એક જ હુમલામાં 80 લોકો માર્યા ગયાં હતાં. આવા રાસાયણિક હુમલા જીવલેણ સાબિત થતા હતા.

યુએનના હ્મુમન રાઇટ્સના જણાવ્યા અનુસાર હુમલામાં સૌથી વધુ નાગરિકો માર્યા જાય છે અથવા ઘાયલ થાય છે. આવા હુમલામાં પ્રતિબંધિત શસ્ત્રોનો ઉપયોગ થયો હતો. ગીચ વસતિ હોય તેવા વિસ્તારોમાં આવા હુમલા કરવામાં આવે છે.

પુરાવા સીરિયા સરકારની વિરુદ્ધમાં

ઓપીસીડબ્લ્યૂ અને યુએનની સંયુક્ત ટીમના અધિકારીઓએ જૂન 2014માં સીરિયામાં રહેલા બધા જ રાસાયણિક શસ્ત્રો નાબૂદ કર્યાની જાહેરાત કરી હતી. સીરિયાના રાસાયણિક શસ્ત્રોના નાશ માટેની સહમતી રશિયા અને અમેરિકા વચ્ચે 2013માં થઈ હતી.

ઓપીસીડબ્લ્યૂના અધિકારીઓમાંના એક ઇન્સ્પેક્ટર ટેગાઇરનું કહેવું છે, ''જે શસ્ત્રોના...


... ટ્રાયલમાં ભાગ લેનાર એક હજાર લોકોમાંથી 50 ટકા લોકોને રસી આપવામાં આવશે અને બાકી 50 ટકા લોકોને પ્લેસીબો (ડમી ઇંજેક્ષન) આપવામાં આવશે.

તેમણે કહ્યું, "ભારતમાં બનેલી રસી ફેસ-1 અને ફેસ-2ની સફળતા પછી ફેસ-3 સુધી પહોંચી છે. ત્યારે પ્રથમ તબક્કામાં ચકાસવામાં આવ્યું કે રસી માનવ માટે સુરક્ષિત છે કે નહીં. બીજા તબક્કામાં ઇમ્યુનોજેનેસિટી ચકાસવામાં આવી. ત્રીજા તબક્કાની ટ્રાયલ અગત્યની છે, જેથી જાણી શકાશે કે તે કેટલી અસરકારક છે."

ભારતમાં કોરોનાના છેલ્લા 24 કલાકમાં 44 હજાર કરતાં વધુ કેસ નોંધાયા

ભારતમાં કોરોનાના... બાકીનો લેખ લખો:

ીર

એનડીટીવીના અહેવાલ અનુસાર સેન્ટ્રલ કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયન મેડિસિને(સીસીઆઈએમ) પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ આયુર્વેદ પ્રૅક્ટિસનરને પણ જનરલ સર્જિકલ પ્રોસિજર માટે ટ્રેઇન કરવાનું નોટિફિકેશન બહાર પાડ્યું છે.

ઇન્ડિયન મેડિકલ ઍસોસિયેશને મંગળવારે આ પગલાને "ખીચડીફિકેશન" ગણાવીને તેને પરત લેવાની માગ કરી હતી.

20 નવેમ્બરે આયુષમંત્રાલયની અંદર આવતી સમિતિ સીસીઆઈએમએ એક નૉટિફિશન બહાર પાડીને જનરલ સર્જરીની પ્રોસીજરમાં સુધારો કર્યો હતો.

ઇન્ડિયન મેડિકલ ઍસોસિયેશને કહ્યું હતું કે આ બીજું કંઈ નહીં પરંતુ મેડિકલ એજ્યુકેશન અને પ્રેક્ટિસની 'મિક્ષોપાથી' અને 'ખીચડીફિકેશન' કરવાનો સીધો પ્રયત્ન છે. સીસીઆઈએમના સુધારાને આઇસોલેશનમાંથી જોઈ શકાય નહીં.

ઉત્તર પ્રદેશની કૅબિનેટે ખોટા ધર્મપરિવર્તનની સામે વટહુકમને મંજૂરી આપી

યોગી આદિત્યનાથ

ઉત્તર પ્રદેશમાં જબરદસ્તી ધર્મપરિવર્તન પર અંકુશ મુકવા માટે વટહુકમને યોગી કૅબિનેટે મંજૂરી આપી દીધી છે.

કૅબિનેટની બેઠકમાં વટહુકમનો મુસદ્દો રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો જેને કૅબિનેટે સ્વીકૃતિ આપી હતી. રાજ્યના અપર મુખ્ય ગૃહ  સચિવ અવનીશકુમાર અવસ્થીએ આની પુષ્ટિ કરી છે.

આ કાયદા પ્રમાણે, આંતર-ધાર્મિક કેસમાં લગ્ન પહેલાં બે મહિનાની નોટિસ આપવી પડશે અને એના માટે સંબંધિત જિલ્લાના ડીએમની પરવાનગી લેવી પડશે.

બિલના મુસદ્દા પ્રમાણે છુપાવીને લગ્ન કરવા અથવા ખોટી જાણકારી આપવા બદલ વધારેમાં વધારે દસ વર્ષની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં જબરજસ્તી લગ્ન (જેને ભાજપ લવ જેહાદકહે છે)ને રોકવા માટે પ્રદેશના ગૃહવિભાગે ન્યાયવિભાગને પ્રસ્તાવ મોકલ્યો હતો.

કાયદો બન્યા પછી આવા કેસમાં બિન-જામીનપાત્ર કલમ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવશે અને પાંચ વર્ષની આકરી સજા આપવામાં આવશે. સગીર છોકરી અને અનુસૂચિત જાતિ-જનજાતિના કેસમાં દસ વર્ષની સજાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

લગ્ન માટે ખોટી રીતે ધર્મપરિવર્તન કરાવવું અથવા ધર્મપરિવર્તન માટે કરવામાં આવી રહેલાં લગ્ન પણ નવા નિયમમાં ધર્મપરિવર્તનના કાયદા હેઠળ આવશે.

કચ્છ જિલ્લામાં ઓછી સંખ્યા હોવાના કારણે 179 શાળાઓ બંધ કરાશે

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર કચ્છ જિલ્લાના 179 સરકારી પ્રાથમિક શાળાના વિદ્યાર્થીઓને બીજી શાળાઓમાં શિફ્ટ કરી દેવામાં આવશે.

રાજ્યના શિક્ષણ વિભાગે ઉચ્ચ પ્રાથમિક શાળાઓમાં 20થી ઓછી સંખ્યા હતી તે શાળાઓને બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

જિલ્લા પ્રાથમિક શિક્ષણઅધિકારી જેપી પ્રજાપતિએ કહ્યું, "અમે 179 શાળાઓને શોધી...


... ટ્વિટ્સને 'સૈન્ય ધમકી' ગણી જેના કારણે ટ્વિટરની નીતિઓનો ભંગ થયો ન હતો.

રિપબ્લિકન પાર્ટીના સૅનેટર ટેડ ક્રૂઝે ન્યૂયૉર્ક પોસ્ટ (કન્ઝર્વેટિવ તરફ ઝુકાવ ધરાવતું અખબાર)ની હંટર બાઇડન વિશે છાપવામાં આવેલી અપ્રમાણિત સ્ટોરીને પ્રતિબંધિત કરવા અંગે પણ ડોર્સીને સવાલ કર્યા હતા.

તેમણે પૂછ્યું, "મિસ્ટર ડોર્સી, મીડિયા કયો અહેવાલ આપી શકે છે અને અમેરિકન પ્રજાને શું સાંભળવાની છૂટ છે તે નક્કી કરવા માટે તમને કોણે પસંદ કર્યા છે? અને તમે સતત ડૅમોક્રેટિક પાર્ટીના સુપર પીએસી (કેમ્પેઇન ગ્રૂપ)ની જેમ વ્યવહાર શા માટે કરી રહ્... બાકીનો લેખ લખો:

વચ્ચે રિપબ્લિકન પાર્ટીના સમર્થકો એક આરોપ લગાવે છે કે સોશિયલ મીડિયા અલ્ગોરિધમ સંરક્ષણવાદી સામગ્રીને લોકો સુધી પહોંચાડવામાં અવરોધ પેદા કરે છે.

પરંતુ ફેસબુકનો ડેટા જોવાથી આ આરોપની પુષ્ટિ થઈ શકતી નથી.

ફેસબુકના સામ્રાજ્યનું જ એક પબ્લિક ઇનસાઇટ ટૂલ ક્રાઉડ ટેંગલ દરરોજ સૌથી વધારે લોકપ્રિય પોસ્ટ્સની યાદી તૈયાર કરે છે.

સામાન્ય રીતે કોઈ પણ દિવસે 10 સૌથી વધારે લોકપ્રિય રાજકીય પોસ્ટ્સમાં જમણેરી ઝોક ધરાવતા ટિપ્પણીકાર જેમ કે ડોન બોનગિનો અને બેન શેપિરોની સાથે સાથે ફોક્સ ન્યૂઝ અને રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની પોસ્ટ્સની બોલબાલા હોય છે.

ફેસબુક પર રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના 3.2 કરોડ ફૉલોઅર્સ છે જે તેમના હરીફ ડૅમોક્રેટિક પાર્ટીના જો બાઇડનના ફેસબુક ફૉલોઅર્સની સરખામણીમાં દશ ગણા વધારે છે.

ફેસબુક જમણેરી સામગ્રીને દબાવે છે તેવો આરોપ હોય તો એવું લાગે છે કે ફેસબુક આવું યોગ્ય રીતે નથી કરી રહી.

આવી સ્થિતિમાં સવાલ પેદા થાય છે કે શું ડાબેરી સામગ્રીની તુલનામાં જમણેરી સામગ્રીને વધારે પ્રાથમિકતા અપાઈ રહી છે કે કેમ.

આ તારણ સુધી પહોંચવું પણ એટલું સરળ નથી.

યુનિવર્સિટી ઑફ વર્જિનિયામાં મીડિયા સ્ટડીઝના પ્રોફેસર સિવા વૈદ્યનાથન જણાવે છે કે, "મને લાગે છે કે આને જમણેરી વિરુદ્ધ ડાબેરી પંથના સ્વરૂપમાં જોવું એક ભૂલ ગણાશે. ઝુકાવ એવી સામગ્રી પ્રત્યે છે જે તીવ્ર લાગણીઓ પેદા કરે છે."

તેઓ કહે છે કે અમેરિકામાં "કેટલીક અત્યંત જમણેરી પોસ્ટ્સ" વાઇરલ થઈ છે. પરંતુ તેનો અર્થ એવો નથી કે તે પ્લૅટફૉર્મ માળખાકીય સ્તરે પક્ષપાતી વલણ સામે ઝૂઝી રહ્યું છે.

તેઓ જણાવે છે, "મેક્સિકોમાં તમે એક અલગ જ તસવીર જોશો કે કઈ ચીજને પ્રાથમિકતા મળી રહી છે."

પરંતુ તમે એ જોશો કે કઈ સામગ્રી દૂર કરવામાં આવી રહી છે, તો તમે સમજી જશો કે જમણેરી લોકોએ ડાબેરી વિચારધારા ધરાવતા લોકોની તુલનામાં મૉડરેશનને લગતા પ્રશ્નોનો વધારો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

ઉદાહરણ તરીકે ડૅમોક્રેટિક પાર્ટીના કેટલાક સમર્થકો દાવો કરે છે કે પોસ્ટલ વોટિંગમાં ગોટાળા થયા છે.

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ અને રિપબ્લિકન પાર્ટીના ઘણા સમર્થકો આવો દાવો કરે છે.

ફેસબુક વોટર ફ્રોડ સાથે સંકળાયેલા દાવાને લેબલ કરવાની નીતિ અપનાવે છે. ફેસબુકનો તર્ક એવો છે કે તે અમેરિકન ચૂંટણીપ્રક્રિયામાં લોકોનો ભરોસો ઓછો કરી શકે એવા દુષ્પ્રચારને અટકાવવાની કોશિશ કરી રહી છે.

આમ છતાં રિપબ્લિકન પાર્ટીના લોકો તેનાથી અસંગત રીતે પ્રભાવિત થાય છે.

અમેરિકા વિશ્વનું 'સુપર પાવર' કેવી રીતે...


... ડિલીટ ન કર્યા હોય તો.

તપાસ એજન્સીઓ પર ચેટીંગ-લિકને લઈને કાયદાકીય કાર્યવાહી થઈ શકે છે?

ઇન્ફર્મેશન ટેક્નૉલૉજી ઍક્ટ, 2000નો સેક્શન 72 કહે છે કે આ કાયદા હેઠળ વ્યક્તિને કોઈ ઇલેક્ટ્રોનિક રેકર્ડ, પુસ્તક, દસ્તાવેજ રાખવાની જાણકારી આપવામાં આવે છે અને તેઓ તેની સહમતિ વિના કોઈ બીજાને આ તમામ વસ્તુ આપી દે તો તેમને બે વર્ષની સજા અથવા એક લાખ રૂપિયાનો દંડ બંનેમાંથી એક થઈ શકે છે.

વિરાગ કહે છે કે તમામ ચેટીંગ મીડિયામાં પ્રસારિત કરવામાં આવી રહી છે, તે એ વ્યક્તિની પ્રાઇવસીનું ઉલ્લંઘન તો છે, સાથે બીજા લોકોની સુરક્ષ... બાકીનો લેખ લખો:

ડશે કે તમે જે કાંઈ પણ માહિતી આપી રહ્યા છો, તે પબ્લિક જાણકારી છે અને તેના પર કોઈ પ્રાઇવસીનો અધિકાર લાગુ નથી થતો."

તેઓ કહે છે કે વૉટ્સઍપને હેક કરવું પણ મુશ્કેલ નથી.

જ્યારે મુંબઈના સાયબર બાબતોના જાણકાર પ્રશાંત માળી કહે છે કે જો કોઈ સરકારી એજન્સી યુઝર પર ધ્યાન રાખી રહી છે તો વૉટ્સઍપ યુઝરને કોઈ ઍલર્ટ અથવા ચેતવણી નથી આપતાં. જો કોઈ જાસૂસી કંપની પણ યુઝરના વૉટ્સઍપમાં સ્પાઈવેર નાખી દે તો યુઝરને ખબર પડતી નથી.

ગત વર્ષે સમાચાર આવ્યા હતા કે ઇઝરાયલની કંપનીએ પેગાસસ નામના સ્પાઈવેરને અનેક વૉટ્સઍપ ઍકાઉન્ટમાં ઇન્સ્ટોલ કર્યું હતું અને દુનિયાભરમાં તેની ચર્ચા થઈ હતી.

પ્રશાંત કહે છે, "પ્રાઇવસીને લઈને વૉટ્સઍપની એક ખાસ વાત એ છે કે મૅસેજ ઇનક્રિપ્ટેડ હોય છે પરંતુ આજકાલ અનેક કંપનીઓ આપી રહી છે. એટીએમ કાર્ડ પણ આવાં જ હોય છે."

સાથે જ વૉટ્સઍપ તમારો મેટાડેટા જેમ કે વૉટ્સઍપમાં તમે શું કરો છો, કોને શું મોકલો છો, તમારી શું પસંદ છે, ક્યા ગ્રૂપના સભ્ય છો, આ તમામ વૉટ્સઍપ અનેક દિવસો સુધી રાખે છે અને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ સાથે પણ શૅર કરે છે. તો એક પ્રકારની યુઝર પ્રોફાઇલિંગ કરે છે.

પવન કહે છે કે જ્યારે-જ્યારે તપાસ એજન્સી કોઈ માહિતી માગે અને વૉટ્સઍપની પાસે હોય, તો તે હંમેશાં આપે પણ છે. પરંતુ કોઈ યુઝરની પોતાની પ્રાઇવસીના ઉલ્લંઘનને લઈને કોઈ કાયદાકીય કાર્યવાહી પણ કરવા ઇચ્છે તો વૉટ્સઍપ કેલિફોર્નિયાની અદાલતના દાયરામાં આવે છે, ભારતની નહીં. આના નિયમ અને શરતો પણ વિશાળ છે કે તે પડકાર ઊભો કરે છે.

તેઓ કહે છે, "જો તમે કોઈ ગુપ્ત માહિતી શૅર કરવા માગો છો તો વૉટ્સઍપ એક સારું પ્લેટફૉર્મ નથી. તે એક ગુપ્ત જાણકારીને પણ સાર્વજનિક જાણકારી માને છે. "

વિરાગ ગુપ્તા એક મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દો ઉઠાવતાં કહે છે, "વૉટ્સઍપ કોઈ પૈસા લીધા વિના ગ્રાહકોને સર્વિસ આપી રહ્યું છે, તો જે વૉટ્સઍપનું અરબો ડૉલરનું મૂલ્યાંકન છે તે હંમેશાં ડેટા આધારિત છે."

"અર્થ કે તેમની પાસે વેચવા માટે ડેટા જ છે અને તેનાથી જ તેને ફાયદો થાય છે. તો એવી કંપનીઓ જે થર્ડ પાર્ટીની સાથે ડેટા શૅર કરે છે, તેમને તમે સંપૂર્ણ રીતે સુરક્ષિત માની શકતા નથી. વૉટ્સઍપની ફેસબુક જેવી એપની સાથે ભાગીદાર છે, આમાં શક્યતા છે કે લોકોની માહિતી લિક થઈ રહી હોય."

શું વૉટ્સઍપથી લોકોનો ભરોસો ડગમગી જશે?

પવન કહે છે કે ભરોસો તો હાલ નહીં ડગે કારણ કે ભારતમાં લોકો એક ક્રાંતિના સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે કે દરેક ભારતીય પોતાની માહિતી...


... ડોઝ જરૂરી છે.

અત્યાર સુધીમાં પોતાની અસર કરી ચૂકેલી ચાર રસી છે, જેના બે ડોઝની જરૂર પડશે. આ છે- ફાઇઝર, મૉડર્ના, ઑક્સફોર્ડ/એસ્ટ્રાજેનેકા અને સ્પૂતનિક વી. આ કોરોનાવૈક પર પણ લાગુ થાય છે, જેને બુટાંટન ઇન્સ્ટિટ્યૂટની સાથે મળીને ફાર્મા કંપની સિનોવૈક બનાવી રહી છે.

જ્યૉર્જ કલીલ કહે છે, "સંકેત એવા છે કે પહેલો ડોઝ મળ્યા પછી એક મહિના સુધી રાહ જોવી પડે. બીજો ડોઝ લીધા પછી કમસે કમ 15 દિવસ સુધી મહામારીથી બચવા માટે જરૂરી સાવધાની રાખો, જેમ કે સેલ્ફ આઇસોલેશન અને માસ્કનો ઉપયોગ કરો. દરેક રસીની અસર જોતાં એ કહી શકાય... બાકીનો લેખ લખો:

મ પર અસર કરતી કોઈ બીમારી હોય, તેમને પણ રસી ન આપી શકાય.

ડૉ. કલીલ અનુસાર, "ઓછી વસતીમાં રસીકરણ થશે તો બાકી લોકોનો બચાવ હર્ડ ઇમ્યુનિટીથી હશે."

કોરોના વાઇરસના મામલામાં વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO)નું અનુમાન છે કે મહામારી રોકવા માટે 80 ટકા વસતીનું રસીકરણ જરૂરી છે. આદર્શ રીતે 90 ટકા.

એટલા માટે જરૂરી છે કે જેને રસી મળી ગઈ છે અને જે લોકોએ એકથી દોઢ મહિનાનો સમય પૂરો કરી લીધો હોય તેઓ મહામારીથી બચવાના ઉપાયો ન છોડે.

કોરોનાના કેસમાં એવું છે કે રસીને વધુ વસતી સુધી પહોંચવા માટે કેટલોક સમય લાગશે.

રસીના કરોડો ડોઝ બનાવવા એક રાતનું કામ નથી. સરકાર અને ફાર્મા કંપનીઓ વચ્ચે કરાર, ઘણા દેશોનું વેઇટિંગ લિસ્ટ, વહેંચણી અને સ્ટોરેજની સમસ્યાઓ (કેટલીક રસીને શૂન્ય તાપમાનથી નીચે રાખવાની જરૂર છે) જેવા ઘણા મુદ્દાઓ છે.

બાયૉલૉજિસ્ટ નતાલિયા પસ્ટર્નક કહે છે, "આ મહત્ત્વનું છે કે જેને પણ પહેલા રસી મળે એ મહામારીથી લડવાનો ઉપાય ચાલુ રાખે. રસી મળ્યાના એકથી દોઢ મહિના પછી પણ. જો તેમની ઇમ્યુનિટી સારી થઈ ગઈ તો પણ તેની કોઈ ગૅરંટી નથી કે તેઓ આ બીમારીને ફેલાવાનું કામ નહીં કરે."

વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે અત્યાર સુધી જે રસી ટેસ્ટ કરાઈ છે, તે શરીરમાં વાઇરસને ફરીથી ફેલાતા રોકશે અને લોકોને બીમાર થતા બચાવશે. પણ તેનું કોઈ પ્રમાણ નથી કે જેને શખ્સને રસી અપાઈ છે, તેનાથી અન્ય લોકોને કોરાના સંક્રમણ નહીં થાય.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... તંગદિલી વધતી જતી હતી."

"મકાનો અને દુકાનો આગમાં લપેટાઈ રહી  હતી. બધા પોલીસ અધિકારીઓ ત્યાં હાજર હતાં. મને "આપા ડોસી" ના ફોન આવતા હતા કે, અમે ઘણા માણસો ફસાયા છીએ."

"અમને બચાવો. હું અને મારા અધિકારી લાચાર હતા. બહારનાં તોફાનો શાંત કરવામાં પડ્યા હતા. તોફાનો પર કાબૂમાં મેળવતા મેળવતા સાંજના છ વાગી ગયા."

"બંને તરફથી ઉશ્કેરાયેલાં ટોળાં ફાયર બ્રિગેડને પણ આગ બુઝાવવા દેતાં નહોતાં. બપોરે બારથી સાંજે છ વાગ્યા સુધી સતત તોફાનીઓને કાબૂમાં લીધા પછી અમે નરોડા પાટિયાની ગલીઓમાં ઘુસ્યા જ્યાં સળગેલી લાશો હતી." ... બાકીનો લેખ લખો:

વચ્ચે કામ કરવાથી શ્વાસ પણ લેવાતો ન હતો."

 "મારા વિસ્તારના લોકોને હું બચાવી ના શક્યો"

પ્રદીપસિંહ વાઘેલાએ કહ્યું, "મને સતત એમ થયા કરતું કે, મારા વિસ્તારના લોકોને હું બચાવી ના શક્યો. એ હિંદુ હોય કે, મુસ્લિમ આખરે તો એ મારા પોલીસ સ્ટેશનની હદમાં હતા."

"મારા પિતા પણ પોલીસમેન હતા. તેમણે મને શીખવ્યું હતું કે, માણસનો જીવ બચાવવો કાયદાથી ઉપર છે. મને રાત્રે ઊંઘ આવવાની બંધ થઈ ગઈ."

"થોડી વાર પણ જો ઊંઘ આવે તો સપનાંમાં સળગતાં મકાનો અને લોકોની ચીસો સંભળાતી, રાત્રે ચમકીને જાગી જતો, હું ઊંઘી જ નહોતો શકતો."

"મારો સ્વભાવ ચિડિયો થઈ ગયો હતો. વાત વાતમાં ગુસ્સે થઈ જતો હતો. કોઈની સાથે વાત કરવાનું મન નહોતું થતું. ઘરમાં કોઈની સાથે વાત નહોતો કરતો."

"અમદાવાદમાં હિંસા ચાલુ હતી. કર્ફ્યુ રહેતો હતો, પણ મને સતત મનમાં રહ્યા કરતું હતું કે, હું પોલીસ હોવા છતાં લોકોને બચાવી ના શક્યો. મારા પર લોકોના ફોન આવ્યા અને હું મદદે જઈ ના શક્યો."

"હું બોલી પણ નહોતો શકતો."

પ્રદીપસિંહ વાઘેલા પરિવાર સાથે

"મારી  ખાવામાંથી રુચિ ઓછી થઈ ગઈ. ખાવાનું ગમતું જ નહોતું. ખોરાક બંધ થઈ ગયો. કોઈ ખાવાની વાત કરે તો ગુસ્સો આવતો, ધીરે ધીરે શરીર ઓગળવા માંડ્યું."

"મને સિગારેટ, દારૂ કે તમાકુનું વ્યસન નહોતું પણ ખોરાક ન લેવાય અને સતત બળેલાં મકાનો અને  દુકાનોમાં જવાનું થાય એટલે વારંવાર બધું યાદ આવ્યા કરતું."

"મને કોઈક ચેપ લાગ્યો અને ઝાડામાંથી સતત લોહી પડવા માંડ્યું. વજન 70 કિલોથી ઘટીને 52 કિલો થઈ ગયું. ઊંઘ આવતી નહોતી. મારા ઉપરી અધિકારીએ મારી હાલત જોઈ તાત્કાલિક સિક-લીવ આપીને બૉડી ચેક-અપ માટે મોકલ્યો."

"બૉડી ચેક-અપમાં હીમોગ્લોબિન સાત ટકા થઈ ગયું હતું. ખોરાક ન લઈ શકવાને કારણે આ ઘટાડો થઈ ગયો હતો. હું ઊભો રહી શકતો ન હતો. માત્ર આંખો જ ફરકતી હતી."

"મારી પત્ની અને બાળકો ગભરાઈ ગયાં હતાં. મારી પત્ની સતત મારી સેવા કરતી, હોસ્પિટલમાં રહેતી એને ખબર નહીં કે 'સીક લીવ'નો રિપોર્ટ મૂકવો પડે. હું બોલી પણ નહોતો શકતો."

તસવીર સૌજન્ય : કોન્સ્ટેબલ પ્રદીપસિંહ વાઘેલા

"સિવિલ હોસ્પિટલનાં બિછાને પડ્યો હતો. પગાર આવતો બંધ થઈ ગયો. મારી પત્નીએ ધીમે ધીમે દાગીના ગીરવે મૂકી મારી સારવાર કરાવવાનું શરૂ કર્યું."

"દેવું વધતું ગયું. પત્નીનાં હાથની સોનાની બે બંગડીઓ પણ ગીરવે મૂકાઈ હતી."

"કોઈને મારી હાલત ખબર નહોતી. મારા સાથીઓએ જ્યારે મારા ઉપરી અધિકારીઓને વાત કરી ત્યારે મારો રોકાયેલો પગાર આવ્યો. દવા ચાલુ...


... તક આપ્યા છતાંય વૉટ્સઍપે અદાલતમાં જવાનો નિર્ણય કર્યો છે તે ધારાધોરણોને અસરકારક રીતે લાગુ થતા અટકાવવા માટેનો કમનસીબ પ્રયાસ છે.

'લોકહિતમાં નિયમ'

સરકારે એવું પણ કહ્યું કે વૉટ્સઅપ એક અપવાદ ઊભો કરીને ધારાધોરણો લાગુ કરવા માટે ઇનકાર કરે છે.

મૂળ સંદેશ ક્યાંથી શરૂ થયો તે જાણવાની જોગવાઈ અંગે સરકારનું કહેવું છે કે, "એ લોકહિતમાં છે કે આ પ્રકારના અપરાધ માટે પ્રેરનારી હરકતની શરૂઆત કોણે કરી તે શોધી કાઢવામાં આવે અને તેને સજા કરવામાં આવે."

સાથે જ એમ પણ જણાવ્યું કે એ વાતનો ઇનકાર ના થઈ શકે કે "કઈ રીતે મૉબ લિન્... બાકીનો લેખ લખો:

ા નિયમો શું છે?

25 ફેબ્રુઆરીએ ભારત સરકારના આઈટી મંત્રાલયે ઇન્ફર્મેશન ટેક્નોલૉજી (ઇન્ટરમિડિયરી ગાઇડલાઇન્સ ઍન્ડ ડિજિટલ મીડિયા એથિક્સ કોડ) રુલ્સ, 2021 જાહેર કર્યા હતા.

મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે નાગરિકો અને હિત ધરાવનારા લોકો સાથે વિસ્તૃત ચર્ચા કર્યા બાદ નિયમો તૈયાર કરાયા હતા.

આ નવા નિયમો અનુસાર સોશ્યલ મીડિયા સહિત બધા માધ્યમોએ યોગ્ય સાવચેતી માટેના નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે. આવું કરવામાં નહીં આવે તો તેમને કાયદા હેઠળ આપવામાં આપેલી સુરક્ષા નહીં મળે.

સાથે આ નિયમો હેઠળ મધ્યસ્થ કંપનીઓએ ફરિયાદોના નિવારણ માટે એક વ્યવસ્થા ઊભી કરવી જરૂરી છે. યુઝર્સ અને ખાસ કરીને મહિલા ઉપયોગકર્તાઓની ઑનલાઇન સુરક્ષા અને સન્માન જાળવી રાખવા માટેની જવાબદારી લેવી જરૂરી છે.

આ નિયમો અનુસાર ગેરકાયદે સાહિત્ય મૂકાયું હોય તેને હઠાવવાની જવાબદારી પ્લૅટફોર્મની રહેશે. યુઝર્સને રજૂઆત કરવા માટેની તક આપવાની રહેશે અને એક સ્વૈચ્છિક યુઝર્સ સત્યાપન તંત્ર ઊભું કરવું જરૂરી ગણાશે.

50 લાખથી વધુ સબસ્ક્રાઇબર્સ ધરાવતી સોશિયલ મીડિયા ઇન્ટમિડિયરીએ એક મુખ્ય નિયમપાલન અધિકારી નિમવો જરૂરી છે. ધારાધોરણો અને નિયમોનું પાલન થાય તે માટેની જવાબદારી તે અધિકારીની રહેશે.

આ ઉપરાંત આ કંપનીઓએ 24 કલાક દરમિયાન ગમે ત્યારે સંપર્ક કરી શકાય તે માટે એક નૉડલ અધિકારીની નિમણૂક કરવાની રહેશે, જેથી તેની સાથે કોઈ પણ કાયદાપાલન સંસ્થા સંપર્ક કરી શકે.

ઉપરાંત એક ફરિયાદ નિવારણ અધિકારીની નિમણૂક કરવાની રહેશે, જેણે ફરિયાદ નિવારણ તંત્ર હેઠળ કામ કરવાનું રહેશે. આ હોદ્દા પર ભારતના નાગરિકો હોય તેમની નિમણૂક કરવાની રહેશે. સાથે જ ફરિયાદ મળી હોય તેની માહિતી અને તેના પર કરવામાં આવેલી કાર્યવાહી, કઈ કઈ સામગ્રી હઠાવવામાં આવી તેની માહિતી સહિતનો એક અહેવાલ દર મહિને જાહેર કરવાનો રહેશે.

આવા નિયમો લાગુ કરવા શું કારણો અપાયા છે?

સરકારનું કહેવું છે કે આ નિયમો ડિજિટલ પ્લૅટફોર્મનો ઉપયોગ કરનારા લોકો તથા તેમની ફરિયાદોના નિવારણ માટે ખૂબ ઉપયોગી થાય તેવા છે. તેમના અધિકારોનો ભંગ થાય ત્યારે જવાબ માગવા માટે આનાથી ગ્રાહકોને મજબૂત આધાર મળશે.

સરકારે એમ પણ કહ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફોર્મ્સનો વિકાસ એવી રીતે થયો છે કે તે હવે માત્ર મધ્યસ્થી રહી ગયા નથી. તેઓ પોતે જ ઘણી વાર પ્રકાશક બની જાય છે.

સરકારનું કહેવું છે કે સોશ્યલ મીડિયાનો વ્યાપ એક તરફ નાગરિકોને સશક્ત બનાવે છે, પરંતુ બીજી બાજુ કેટલીક ગંભીર ચિંતાઓ અને પરિણામો પણ આવે...


... તમારી આટલી હિંમત કે મારાથી સારું નાટક લખો અને એ પણ લોકોને ગમે તેવું?"

"પછી તો એવું થયું કે દર અઠવાડિયે તેઓ અમારે ત્યાં આવે અને મેં જે લખ્યું હોય એને ચકાશે. ગ્રૅડ આપે. મને નાટ્યશૈલી એમણે જ શીખવી છે. અમે બન્નેએ સાથે મળીને બે નાટકો પણ લખ્યાં છે."

સુરેશ દલાલના પડકારને ઝીલવા કવિતાઓ લખી

ધીરુબહેનના કવિતા સંગ્રહ 'કિચન પૉએટ્રી'નો જર્મન અને મરાઠી ભાષામાં અનુવાદ થયો છે. ધીરુબહેને આ કવિતાઓ સુરેશ દલાલના પડકારના પ્રતિભાવના રૂપે લખી હતી.

આ અંગે વાત કરતા તેઓ જણાવે છે, "એક દિવસ સુરેશભાઈનો મારા પર ફોન આવ્યો.... બાકીનો લેખ લખો:

ં હતી. બીજા દિવસે એમણે મને ફોન કર્યો અને પૂછ્યું આ વખતે તું મારા માટે ગુલાબ કેમ ના લાવી?"

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

લેખક અને 'ગુજરાત વિશ્વકોશ' નામની સંસ્થાના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર કુમારપાળ દેસાઈ એક કિસ્સો વાગોળે છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં તેઓ જણાવે છે, "એક કાર્યક્રમમાં હું, વર્ષા અડાલજા અને ધીરુબહેન વક્તાઓ હતાં, મને વર્ષા બહેને કહ્યું કે મેં આ જે સાડી પહેરી એ મને ધીરુબહેને ભેટમાં આપી છે."

"તેથી મેં સામાન્ય મજાક કરી કે ધીરુબહેન અમને આવી ભેટ નથી આપતાં. અને બીજા દિવસે હું જ્યાં ઊતર્યો હતો ત્યાં મારા માટે તેમણે સફારીનું કાપડ મોકલ્યું હતું."

આજે ૯૩ વર્ષની ઉંમરે ધીરુબહેન એક નાટક લખી રહ્યાં છે, એક સિરીયલના એપિસોડ્સ લખે છે.

તેમના નાટક 'મમ્મી તું આવી કેવી?' પરથી ગુજરાતી ફિલ્મ 'મિશન મમ્મી' બની ચૂકી છે.

ધીરુબહેન યુવાનો માટે લેખન શિબિરોનું આયોજન કરે છે તેમજ વિશ્વકોશ ખાતે ભાષાદોષ ચકાસે છે. તેઓ ભાષાશુદ્ધિના વર્ગો પણ લે છે.

ભવની ભવાઈ કે લેખકની?

ધીરુબહેન જણાવે છે, "આમ તો આપણને આનંદ જ કરવો ગમે છે, છતાં 'ભવની ભવાઈ' માટે લડત કરવી પડી. કારણ કે એ એક લેખકના હકની સૈદ્ધાંતિક લડત હતી."

રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ઍવૉર્ડ્ઝમાં વિવિધ કૅટેગરીના ઍવૉર્ડ્ઝ મળ્યા તેઓ ખુશ હતાં, પણ આ ખુશી લાંબી ન ટકી શકી.

ધીરુબહેને પ્રકાશિત કરેલાં 'ભવની ભવાઈ' પુસ્તકની પ્રસ્તાવનામાં તેઓ લખે છે કે, મને નહોતી ખબર આ લેખકના 'ભવની ભવાઈ' થવાની છે.

"૨૨-૧૦-૮૭ના રોજ સવારે મિત્ર ડૉ. સુરેશ દલાલના ફોનની ઘંટડી રણકી. એમણે સીધી વાત કરી, ધીરુબહેન, સ્ટ્રેન્ડબુક સ્ટોરમાં તમારું પુસ્તક જોયું, પણ ખૂબીની વાત એ છે કે ક્યાંય તમારું નામ ન જડ્યું...મને અત્યંત આશ્ચર્ય થયું...ફિલ્મ -કેતન મહેતા, સ્ક્રીપ્ટનું પુનર્નિર્માણ અને અનુવાદ - શંપા બેનરજી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ વિશ્વાસઘાતનો તેમને વધુ આઘાત ત્યારે લાગ્યો જ્યારે કેતન મહેતાએ ફરી એક વખત એક લેખકના હકની અવગણના કરી. તેઓ લખે છે, "૨૩-૧૨-૮૭ના રોજ કેતન મહેતા મળવા આવ્યા. કહ્યું કે, હું દિલગીર છું, રૉયલ્ટી પણ તમે લઈ લો અને લેખક તરીકે પણ તમારું નામ મુકાવી દઉં."

"…પંદર દિવસમાં કાગળ તો તૈયાર થઈને આવ્યો પણ રૉયલ્ટી અને કૉપીરાઈટની વાત અંતરથી ગુલ. આવા કાગળનો શો અર્થ?..."

"ગુજરાતી લેખકોની આંખ ઉઘાડવા અને કૉપીરાઇટ બાબતે સજાગ કરવા માટે આ પુસ્તક પ્રકાશિત કરું છું. આ અન્યાય સામેનો મારો મારી રીતનો પ્રતિકાર છે."

ધીરુબહેનનાં માતા ગંગાબહેન અને પિતા...


... તરત પારખી લેવામાં આવી બે દિવસમાં ઉકેલી દેવામાં આવી."

ઓક્સિજનની અછત સાથે એનો બગાડ પણ એક મહત્ત્વની બાબત ગણાય છે. મુંબઈ મહાનગરપાલિકાએ હૉસ્પિટલના ઓક્સિજન વપરાશનું મોનિટરિંગ નર્સ દ્વારા કરવામાં આવે એમ જણાવ્યું હતું. ઓક્સિજનનો ફ્લૉ ટાસ્ક ફોર્સે 93થી 95 રાખવાનું કહ્યું હતું.

મુંબઈમાં 200 સિલિન્ડર છ અલગઅલગ સ્થળોએ રાખવામાં આવ્યા

કોરોના એકદમ વધવા માંડ્યો અને નાની હૉસ્પિટલોમાં ઓક્સિજનની કમીની શરૂઆત થઈ ગઈ. જોકે, મુંબઈની વ્યવસ્થા આને માટે તૈયાર હતી.

મુંબઈ મહાનગરપાલિકાએ શહેરમાં અલગઅલગ છ સ્થળોએ 200 જેટલા... બાકીનો લેખ લખો:

્વિની ભીડેને આપવામાં આવ્યો છે.

એડિશનલ કમિશનર સુરેશ કાકાણી કહે છે કે:

"ગત ડિસેમ્બરમાં દરદીઓની સંખ્યા ઘટવા લાગી હતી પણ પથારીઓની સંખ્યા વધારતા રહેવામાં આવી. જમ્બો સેન્ટરમાં પથારીઓની સંખ્યા પણ જાળવી રાખવામાં આવી. આને કારણે એપ્રિલમાં કેસમાં મોટો વધારો છતાં પથારીઓ પૂરતી રહી."

હાલ મુંબઈમાં 30 હજાર પથારીઓની સગવડ છે જેમાં 12 હજાર પથારીઓ ઓક્સિજન સાથેની છે.

પથારીઓ પૂરી પાડવા માટેનો વૉર રૂમ

બીજી લહેર વખતે મુંબઈમાં દરદીઓને પથારીની સગવડ માટે વૉર્ડ મુજબ વૉરરૂમ ઊભાં કરવામાં આવ્યાં.

મુંબઈમાં કોરોનાની પહેલી લહેર વખતે એક કંટ્રોલરૂમ હતો જેના કારણે અસમંજસની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. સોશિયલ મીડિયામાં પણ લોકોએ ફરિયાદ કરી કે કંટ્રોલરૂમ સરખી રીતે કાર્ય નથી કરી રહ્યો.

બીજી લહેર વખતે કેસોની સંખ્યા ઘણી હતી અને એક કંટ્રોલરૂમથી કામ ચાલી શકે એમ જ ન હતું. એટલે દરદીઓને પથારીની સગવડ માટે વૉર્ડ મુજબ વૉરરૂમ ઊભાં કરવામાં આવ્યાં.

કાકાણી કહે છે કે, "દરેક વૉર્ડનો વૉરરૂમ દરરોજ 500 જેટલા કૉલ રિસીવ કરે છે. લોકો પથારી માટે અને અન્ય મદદ માગે છે. આનો લાભ એ થયો કે દરદીને તેમના વિસ્તારમાં જ પથારી આપવામાં આવે છે."

"દરેક વૉર્ડમાં વૉરરૂમ બનવાનો લોકોને ફાયદો થયો. એમને આસપાસની મદદ પણ મળી રહી. ઘણી વાર પથારી આપવામાં મોડું થયું પંરતુ પથારી નહીં મળવાને કારણે કોઈ મૃત્યુ ન થયું."

દવાઓનું મૅનેજમૅન્ટ

કોરોનાની બીજી લહેરમાં દવાઓની માગમાં પણ મોટો વધારો થયો. ખાસ કરીને, રેમડિસિવર, તોસિલોઝુબની માગ અચાનક વધી. આને લઈને અસમજંસ ભરી સ્થિતિ સર્જાઈ.

ગુજરાતમાં રેમડિસિવિરની માગને લઈને ઘણી અફરાતફરી મચી હતી.

મુંબઈમાં રેમડિસિવરનું આયોજન કેવી રીતે કર્યું એ અંગે સુરેશ કાકાણી કહે છે કે, "બે લાખ રેમડિસિવર માટેનું ટૅન્ડર આપી દેવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે અઠવાડિયાની માગ 15થી 20 હજારની હતી ત્યારે દર અઠવાડિયે 50 હજાર રેમડિસિવિર મળે એ રીતે આયોજન કર્યું હતું."

ધારાવી મૉડલ

મુંબઈ મહાનગરપાલિકાના ધારાવી મૉડલની વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠને પણ પ્રશંસા કરી છે. એશિયાના સૌથી મોટા સ્લમ વિસ્તારમાં કોરોનાને કાબૂમાં કરવામાં આવ્યો હતો.

ધારાવીમાં ઘરમાં આઇસોલેશન શક્ય જ ન હતું અને મહાનગરપાલિકાએ સંદિગ્ધ અને પૉઝિટિવ દરદીઓને ક્વૉરેન્ટીન સેન્ટરમાં શિફ્ટ કર્યાં હતા.

આશાવર્કરો, આંગણવાડી વર્કરો અને આરોગ્યકર્મીઓ દ્વારા ધારાવીના 10 લાખ લોકોનો ઘરેઘરે જઈને સરવે કરવામાં આવ્યો જે હજી પણ ચાલે છે.

તમે અમનેફેસબુક,...


... તલાક સામે કાનૂન હોવો જ જોઈએ'

ઝાકિયા સોમન અને કાર્યકર્તા મહિલાઓ

બીબીસીએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં ટ્રિપલ તલાક પ્રથાને નાબૂદ કરવા પિટિશન કરનારા સંગઠનના સંસ્થાપક સાથે વાતચીત કરી.

ટ્રિપલ તલાક બિલ પર સંસદમાં ચર્ચા અને શાહબાનો કેસ મામલે વાત કરતા ભારતીય મુસ્લિમ મહિલા આંદોલનના સંસ્થાપક ઝકિયા સોમનેકહ્યું,"અમે ઇચ્છીએ છીએ કે દરેક રાજકીય પક્ષ એકજૂટ થઈને આ બિલને પસાર કરે."

"પિતૃસત્તાક સમાજની ઉપજ આ પ્રથા મહિલાઓના અધિકારોનું હનન છે. વળી કુરાનમાં તત્કાળ ટ્રિપલ તલાકની વ્યવસ્થા જ નથી. માત્ર પિતૃસત્તાક વિચારધારાને પગલ... બાકીનો લેખ લખો:

માં આવ્યા હતા. આ મામલા જાન્યુઆરી-2017 અને સપ્ટેમ્બર 13 -2018 વચ્ચે નોંધાયા હતા.

શું છે ટ્રિપલ તલાક બિલ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ પ્રથાથી તલાક આપનારને 'ટ્રિપલ તલાક બિલ'માં ત્રણ વર્ષની જેલની સજા ઉપરાંત તેને નોંધપાત્ર ગુનો ગણવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

તેમાં ટ્રિપલ તલાક પ્રથાને નાબૂદ કરવાનું લક્ષ્ય છે. કેન્દ્ર સરકાર સુપ્રીમના ચુકાદા બાદ ટ્રિપલ તલાક મુદ્દેનું બિલ રાજ્યસભામાં પસાર નહીં થતા વટહુકમ બહાર પાડ્યો હતો.

રાજ્યસભામાં એનડીએ (નૅશનલ ડમૉક્રેટિક ઍલાયન્સ) પાસે બહુમત નહીં હોવાથી તે પસાર નહોતો થઈ શક્યો. જ્યારે લોકસભામાં તે પસાર થઈ ગયો હતો.

વિપક્ષોએ વિરોધ કરતા તેમાં કેટલાક સુધારા સાથે તેને ફરીથી ગૃહમાં રજૂ કરી હવે તેના પર ચર્ચા કરવામાં આવી રહી છે.

નવું બિલ છેલ્લા વટહુકમની જગ્યા લેશે. અત્રે એ પણ નોંધવું કે વટહુકમની સમયાવધિ છ મહિનાની હોય છે.

શું છે તત્કાળ ટ્રિપલ તલાક?

તત્કાળ ટ્રિપલ તલાક અથવા તો 'તલાક-ઉલ-બિદ્દત' છૂટાછેડાની ઇસ્લામી પ્રથા છે. તેમાં પતિ તેની પત્નીને એકસાથે ત્રણ વખત 'તલાક' બોલીને તેમના લગ્નજીવનનો અંત આણી શકે છે.

'તલાક' શબ્દ ઉચ્ચારીને કે ટેક્સ્ટ મેસેજ કે ઈ-મેલ મારફત એમ કોઈ પણ રીતે સંદેશો મોકલીને મુસ્લિમ પતિ તેની પત્નીને છૂટાછેડા આપી શકે છે.

સંખ્યાબંધ મુસ્લિમ મહિલાઓએ ટ્રિપલ તલાક પર પ્રતિબંધ મૂકવાની માગણી કરતી અરજીઓ સુપ્રીમ કોર્ટમાં કરી હતી.

તેના અનુસંધાને સુપ્રીમ કોર્ટે આ વર્ષના ઓગસ્ટમાં ટ્રિપલ તલાકની પ્રથાને ગેરબંધારણીય ગણાવી હતી.

મુસ્લિમો ટ્રિપલ તલાકની પ્રથાને અનુસરે છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારતભરના સુન્ની મુસ્લિમોમાં ટ્રિપલ તલાકની વિવાદાસ્પદ પ્રથાને અનુસરવામાં આવે છે.

અલબત, સુન્ની ઈસ્લામના ત્રણ પંથ આ પ્રથાને હવે પ્રમાણભૂત ગણતા નથી.

સુન્ની ઈસ્લામનો ચોથો દેવબંદ એકમાત્ર એવો પંથ છે, જે ટ્રિપલ તલાકની પ્રથા સાથે સહમત છે.

ભારતમાં કેટલા મુસ્લિમો ટ્રિપલ તલાકનો ઉપયોગ કરે છે, તેના સત્તાવાર આંકડા ઉપલબ્ધ નથી.

આ સંબંધે એક ઑનલાઇન સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો. તેના તારણ અનુસાર, સર્વેક્ષણ હેઠળ આવરી લેવામાં આવેલા મુસ્લિમો પૈકીના એક ટકાથી પણ ઓછા મુસ્લિમોએ ટ્રિપલ તલાકનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

કઈ રીતે ટ્રિપલ તલાક?

મુસ્લિમ પતિ છૂટાછેડાની શરૂઆત કરે તેને 'તલાક-ઉલ-અહસાન' કહેવામાં આવે છે.

આ પ્રક્રિયા ત્રણ મહિના સુધી ચાલવી જોઇએ, જેથી સંબંધમાં સુધારાનો અને પતિ-પત્ની વચ્ચેના મતભેદના નિવારણનો પૂરતો સમય મળી રહે.

મુસ્લિમ મહિલા...


... તાબડતોબ ઘણી રેલીઓ કરી હતી.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપના ચૂંટણીપ્રચારની શરૂઆત 7 માર્ચે કોલકાતામાં એક વિશાળ રેલી સાથે કરી હતી.

એક મહિના સુધી તમામ પાર્ટીઓના નેતાઓ રેલીઓ, રોડ શો, સભાઓ કરતા રહ્યા, ત્રણ તબક્કાનું મતદાન થઈ ગયું.

એ પછી 9 એપ્રિલે ચૂંટણી પંચે પહેલી વાર ચેતવણી આપી કે કોરોના સંક્રમણને રોકવા માટે નક્કી કરવામાં આવેલા નિયમોનું પાલન નહીં થાય તો રેલીઓ પર રોક લગાવવામાં આવી શકે છે.

ત્યાં સુધી દૈનિક કોરોના કેસની સંખ્યા 200થી વધીને 2000 સુધી પહોંચી ગઈ હતી.

આખરે ચોથા તબક્કા... બાકીનો લેખ લખો:

ં અગાઉ કદી નથી જોયો."

એ જ દિવસે ચૂંટણી પંચે સાંજે સાત વાગ્યાથી સવારના 10 વાગ્યા સુધી રેલીઓ પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો હતો અને મતદાન અગાઉના સાયલન્સ પિરિયડને 48 કલાકથી 72 કલાક કરી દીધો હતો.

આ પગલાઓને મામૂલી ગણાવવામાં આવ્યાં અને મોટી રેલીઓ નિયમાનુસાર ચાલુ જ રહી હતી.

20 એપ્રિલે ફરી તૃણમૂલ કૉંગ્રેસે ચૂંટણી પંચને પત્ર લખીને બાકી ત્રણ તબક્કાનું મતદાન એક સાથે કરાવવાની માગણી કરી હતી. પરંતુ ચૂંટણી એમ જ ચાલતી રહી અને 22 એપ્રિલના રોજ છઠ્ઠા તબક્કાનું મતદાન થયું.

22 એપ્રિલની સાંજે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ટ્વીટ કરીને પોતાની આગલા દિવસે થનારી રેલી રદ કરવાનું એલાન કર્યું હતું.

એમણે કહ્યું, "એમને એના બદલે કોરોના સંક્રમણ અટકાવવા માટેની એક બેઠકની અધ્યક્ષતા કરવાની છે."

"એ દિવસે પશ્ચિમ બંગાળમાં એક જ દિવસમાં 10 હજારથી વધારે લોકો કોરોના પૉઝિટિવ મળી આવ્યાં હતા."

વડા પ્રધાનની જાહેરાતના એક કલાક પછી ચૂંટણી પંચે પશ્ચિમ બંગાળમાં રેલીઓ, પદયાત્રાઓ, રોડ શો પર પ્રતિબંધ લાદ્યો અને સભાઓમાં સંખ્યાને 500 સુધી નક્કી કરી.

આ આદેશ 23 એપ્રિલની સાંજથી લાગુ થયો. 26 એપ્રિલની સાંજે 6.30 વાગે ચૂંટણીપ્રચારનો સમય આમ પણ પૂરો થવાનો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... તે અગાઉ તેમની પાસે બહુ ઓછી માહિતી હતી અથવા તેમની સાથે કોઈ વિચારવિમર્શ કરાયો ન હતો.

તો પછી ભારતે આટલો મોટો નિર્ણય કેવી રીતે લીધો જેને ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના 'કોવિડ-19 ગવર્નમેન્ટ રિસ્પોન્સ ટ્રેકર'માં વિશ્વનું સૌથી ચુસ્ત લૉકડાઉન જાહેર કરાયું હતું?

આવી અભૂતપૂર્વ પરિસ્થિતિમાં જ્યારે સરકારના મહત્ત્વના વિભાગો લૉકડાઉન અંગે બિલકુલ અંધારામાં હતા ત્યારે સરકારી મશીનરી નાગરિકોને કઈ રીતે મદદ કરવાની હતી?

આરોગ્ય સેક્ટર

WHOએ 12 માર્ચ 2020ના રોજ કોરોનાને વૈશ્વિક મહામારી જાહેર કરી ત્યારે ભારતે પોતાની તૈયારી ... બાકીનો લેખ લખો:

આમ છતાં 12 દિવસમાં જ્યારે કુલ 600થી ઓછા કેસ અને નવથી ઓછાં મૃત્યુ હતાં ત્યારે અચાનક સખત લૉકડાઉન લાદવામાં આવ્યું.

અમે રાષ્ટ્રવ્યાપી લૉકડાઉન અંગે તૈયારી કરવામાં MoHFW પાસેથી તેની ભૂમિકા વિશે માહિતી માગી હતી. મોટા ભાગની માંગણીઓ ગૃહ મંત્રાલય અથવા બીજા મંત્રાલયોને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી હતી.

બીબીસીના પ્રતિનિધિએ માહિતીના અધિકાર અંતર્ગત માહિતી માગી હતી

ત્યારબાદ અમે MoHFWમાં મહત્ત્વના વિભાગો અને સંસ્થાઓનો સંપર્ક કર્યો.

સૌથી પહેલા ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ હેલ્થ સર્વિસિસ (DGHS)નો વારો હતો જે "તમામ તબીબી અને જાહેર આરોગ્યની બાબતોમાં ટેકનિકલ સલાહ" આપે છે અને વિવિધ આરોગ્ય સેવાઓ લાગુ કરવા સાથે સંકળાયેલ છે.

24 માર્ચ, 2020 અગાઉ લૉકડાઉનના કોઈ પણ પાસા વિશે વિચારવિમર્શ કરવામાં આવ્યો ન હતો.

એટલું જ નહીં, તેમને લૉકડાઉનની યોજના વિશે જાણકારી હતી તેવી પણ કોઈ માહિતી નથી તેમ DGHSના ઇમર્જન્સી મેડિકલ રિલીફ (ઇએમઆર) ડિવિઝને જણાવ્યું હતું. ઇએમઆર ડિવિઝનની કામગીરીની યાદી પ્રમાણે તે આરોગ્ય સેક્ટરમાં ડિઝાસ્ટર મૅનેટમૅન્ટ ઑથોરિટી છે.

બીબીસીના પ્રતિનિધિએ માહિતીના અધિકારી અંતર્ગત પૂછેલા પ્રશ્નનોઉત્તર

MoHFW હેઠળ આવતું નેશનલ સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કન્ટ્રોલ (NCDC) એ ચેપી રોગોની સર્વેલન્સ કામગીરી અને નિયંત્રણ માટેની નોડલ એજન્સી છે.

તેણે અમને એ પણ જણાવ્યું કે તેમની પાસે કોઈ માહિતી નથી.

 ગયા વર્ષના પ્રારંભથી જ MoHFW હેઠળ આવતું ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ફોર મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) ભારતની કોરોનાવિરોધી કામગીરીમાં અગ્રેસર રહ્યું છે.

RTI હેઠળ બીબીસીના પ્રતિનિધિએ માહિતી માગી હતી

ટેસ્ટિંગ, પ્રોટોકોલ તૈયાર કરવા, વાઇરસનો અભ્યાસ અને રસી વિકસાવવાની ભાગીદારીને લગતા પ્રશ્નો પણ આ સંસ્થાને કરવામાં આવ્યા હતા.

રોગચાળો ફાટી નીકળ્યો ત્યારે ICMRના એપિડેમિયોલૉજી અને કૉમ્યુનિકેબલ ડિસિઝ (ચેપી રોગ)  વિભાગનું અધ્યક્ષપદ સંભાળતા ડૉ. આર. આર. ગંગાખેડકરે જણાવ્યું, કોઈને પૂછ્યા વગર કે કોઈની સાથે વાત કર્યા વગર લૉકડાઉન લાદવામાં આવ્યું હતું તેમ કહેવું ખોટું ગણાશે. હા, તે બેઠકોમાં બધા લોકો હાજર ન હતા. તેની બેઠકોમાં કેટલાક ચુનંદા લોકો ઉપસ્થિત હતા જેમાં અમે સ્ટ્રેટેજીની ચર્ચા કરી હતી. હું સ્વીકારું છું કે તે અચાનક યોજાઈ હતી. અમે વધુ લોકોને જાણ કરી હોત તો સારું હતું. હા, હું સહમત છું. પરંતુ જાણ કરવામાં જોખમ પણ હતું."

અમે ICMRનો સંપર્ક કર્યો ત્યારે આ સંસ્થાએ કોઈ માહિતી આપી ન હતી. તેના બદલે તેણે અમારી...


... તે તમામે સાથે મળીને વોલોફ, જે સ્થાનીય ભાષા છે, તેમાં દાન કોરોના ગીત લૉન્ચ કર્યું. જેનો અર્થ થાય છે કોરોના વાઇરસને માત આપો.

આ ગીતમાં સેનેગલના વિખ્યાત સંગીતકાર યુસુ ન્દૂર લોકોને ઘરમાં રહેવા અને હાથ ધોતા રહેવા જણાવે છે.

સેનેગલની સૌથી જૂની યુનિવર્સિટીમાં વિદ્યાર્થીઓને કોરોના વાઇરસના ફેલાવાને રોકવા માટે રંગીન ભીંતચિત્રો પણ દોરવામાં આવ્યાં છે.

તેમજ આ વિસ્તારોમાં લોકો હાથ ધોઈ શકે તે માટે પણ વ્યવસ્થા કરાઈ છે.

મહામારીની શરૂઆતના સમયમાં રોકથામ માટે કટોકરીની પરિસ્થિતિની જાહેરાત, સ્કૂલો બંધ કરવાનો નિર... બાકીનો લેખ લખો:

ેસોમાં વધારો થવાની ચિંતા હતી.

આફ્રિકાના ઘણા અન્ય દેશોની માફક સેનેગલે પણ મુસાફરોને એક અઠવાડિયા કરતાં વધુ જૂનાં ન હોય તેવાં કોરોના નૅગેટિવ પ્રમાણપત્રો રજૂ કરવાનું કહ્યું હતું.

તેમજ આગમન બાદ મુસાફરોનું તાપમાન નોંધવામાં આવતું.

આ તમામ પગલાં સેનેગલ માટે કામ કરી ગયાં તેવું લાગી રહ્યું છે. કારણ કે બહારથી આવતી વ્યક્તિઓ પૈકી પૉઝિટિવ મળી આવનાર દર્દીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો નોંધાયો છે.

આ અઠવાડિયે દેશના સૌથી મોટા તહેવાર ગ્રાંડ મગલ દે તોબામાં ચાળીસ લાખ લોકોની હાજર રહેશે તેવું અનુમાન છે.

પાટનગર ડકરથી 190 કિલોમિટર દૂર આવેલ તોબા માઉરિડ મુસ્લિમોનું પવિત્ર યાત્રાધામ છે.

યાત્રાળુઓ મસ્જિદ અને સંપ્રદાયના સ્થાપકની સમાધિ સુધી પહોંચવા માટે કલાકો સુધી શહેરમાં લાઇનમાં ઊભા રહે છે.

શહેરમાં ઠેરઠેર લગાવાયેલાં પોસ્ટરો થકી લોકોને માસ્ક પહેરી રાખવાની અપીલ કરાઈ રહી છે. જોકે, આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકો ભેગા થશે ત્યારે દેશની સામે પોતે કોરોના સામે મેળવેલી સરસાઈ ટકાવી રાખવાનો પડકાર હશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો