...બારી પાસે બેઠો હતો. પ્રોફેસરે લખેલા સવાલોનો અર્થ હું જાણતો ન હતો.

મેં મારા દોસ્તને પહેલેથી જ બારી બહાર ઊભો રાખ્યો હતો. એ સ્કૂલનો સૌથી હોંશિયાર વિદ્યાર્થી હતો. મારી પાસે આન્સર બૂક હતી. એ મેં તેને આપી હતી, જેથી એ જવાબ લખી શકે.

બીજી આન્સર બૂક મારા શર્ટમાં છૂપાવેલી હતી. હું તેને કાઢીને લખવાનું નાટક કરવા લાગ્યો હતો. પાસ થવા માટે હું એટલો આકળો થયો હતો.

એ પછી એક રાતે મેં પ્રોફેસરની ઓફિસમાં ઘૂસીને ક્વેશ્ચન પેપરની ચોરી પણ કરી હતી.

ચોરી પછી એ વિચારીને ખુશ થયો હતો કે આટલું મુશ્કેલ કામ કર્યું એટલે હું ક... બાકીનો લેખ લખો:

હતી, પણ તેણે મને કંઈ કહ્યું ન હતું અને મારી મદદ કરતી રહી હતી.

હું ખુદને નાલાયક માનતો હતો, બનાવટી લાગતો હતો. હું છેતરપીંડી કરતો હતો. હું મારાં બાળકોને સચ્ચાઈના રસ્તે ચાલવાનું શીખવતો હતો, પણ ક્લાસમાં સૌથી વધુ જુઠ્ઠો હું જ હતો.

આખરે વાંચતા શીખ્યો

અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ જ્યોર્જ બુશ અને તેમનાં પત્ની બાર્બરા સાથે જોન કોર્કોરન

1961થી 1978 સુધી મેં હાઇસ્કૂલમાં ભણાવ્યું હતું. નોકરી છોડ્યાનાં આઠ વર્ષ પછી મારા જીવનમાં પરિવર્તન આવ્યું હતું.

હું 47 વર્ષનો હતો ત્યારે અમેરિકાના તત્કાલીન વાઇસ પ્રેસિડેન્ટનાં પત્ની બાર્બરા બુશને વયસ્કોનાં શિક્ષણ વિશે ટીવી પર બોલતાં સાંભળ્યાં હતાં.

આ વિષય પર વાત કરતા કોઈને અગાઉ સાંભળ્યા ન હતા અને મને લાગતું હતું કે એ પરિસ્થિતિનો હું એકમાત્ર શિકાર છું.

એક દિવસ એક સ્ટોરમાં બે મહિલાઓ તેમના વયસ્ક ભાઈના ભણતર બાબતે વાત કરતી હતી. તેમનો ભાઈ લાયબ્રેરીમાં જતો હતો અને વાંચવાનું શીખતો હતો.

એક શુક્રવારની સાંજે હું પણ લાયબ્રેરીમાં પહોંચી ગયો હતો અને સાક્ષરતા કાર્યક્રમના ડિરેક્ટરને મળ્યો હતો. મેં તેમને જણાવ્યું હતું કે હું વાંચી શકતો નથી.

તેઓ મારી જિંદગીમાં બીજી એવી વ્યક્તિ હતા, જેને મેં આ રહસ્ય જણાવ્યું હતું.

મને ત્યાં 65 વર્ષનાં એક ટ્યૂટર મળ્યાં હતાં. તેઓ ટીચર ન હતાં, પણ તેમને વાંચવું ગમતું હતું.

શરૂઆતમાં તેમણે મને મારા દિલમાં હોય તે વિશે લખવા કહ્યું હતું. હું જે અનુભવતો હતો એ વિશે મેં સૌથી પહેલાં એક કવિતા લખી હતી.

કવિતામાં ખાસ વાત એ હોય છે કે તેમાં આખું વાક્ય લખવું પડતું નથી.

48 વર્ષ અંધારામાં રહ્યો

જોન કોર્કોરન તેમની પૌત્રી કાયલા માર્ટેસ સાથે

મારાં ટ્યૂટરે મને છઠ્ઠા ધોરણનાં સ્તર સુધીનું વાંચતા શીખવ્યું હતું, પણ હું સાક્ષર હોવાની અનુભૂતિ થતાં મને સાત વર્ષ લાગ્યાં હતાં.

વાંચતાં શીખ્યો પછી હું બહુ રડ્યો હતો. વાંચતાં શીખવાની યાત્રામાં બહુ હતાશાનો સામનો કર્યો હતો, પીડા થઈ હતી, પણ મારા આત્મામાં પડેલા એક મોટા ખાડાને મેં પૂરી નાખ્યો હતો.

48 વર્ષ સુધી હું જાણે કે અંધારામાં રહ્યો હતો, પણ આખરે હું મારા 'ભૂત'ના સંકજામાંથી મુક્ત થઈ શક્યો હતો."

(બીબીસીનાં સંવાદદાતા સારાહ મેક્ડરમટ સાથેની વાતચીતના આધારે)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બાળકનો સમય કરતાં વહેલો જન્મ થયો હોય અથવા જન્મસમયે ઓછું વજન હોય તેમને પણ આ ચેપ લાગવાનો ભય રહે છે.

નસકોરાં મારફત ફૂગના બીજકણ; ચામડી પરના ઘા, ઈજા, વાઢિયા, દાઝેલા ભાગ કે અલસર મારફત શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે.

ઇન્જેકશન દ્વારા નશાકારક પદાર્થો લેવાના વ્યસની, HIV (હ્યુમન ઇમ્યુનો ડેફિસન્સી વાઇરસ) કે AIDS (ઍક્વાયર્ડ ઇમ્યુનોડેફિસન્સી સિન્ડ્રૉમ)ની સારવાર ચાલતી હોય, તેઓ ચેપગ્રસ્ત થાય તેની શક્યતા વધી જતી હોય છે.

આ રોગની પ્રમાણમાં એક રાહતજનક બાબત એ છે કે તે ચેપી નથી અને માણસથી માણસમાં કે માણસથી પ્રાણીમાં ફેલાતો... બાકીનો લેખ લખો:

શરીરની સંરક્ષણપ્રણાલી નબળી હોય (કે તેને વિપરીત અસર કરે તેવી કોઈ દવાઓ આપવામાં આવતી હોય), સર્જરી થઈ હોય તો આ બીમારી થઈ શકે છે.

તેમાં આંતરિક રક્તસ્રાવ, ઊલટી જેવું થવું, ઊલટી થવી કે પેટમાં દુખાવો જેવાં લક્ષણ જોવાં મળી શકે છે.

ક્યુટેનસ મ્યુકરમાઇકૉસિસ

સામાન્ય રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવનારી વ્યક્તિને પણ તે વિપરીત અસર કરી શકે છે. ઘા, ઈજા, ચીરા, વાઢિયા, કાપા વગેરે માર્ગે તે શરીરમાં પ્રવેશી શકે છે.

ડિસેમિનેટેડ મ્યુકરમાઇકૉસિસ

આ પ્રકારમાં બીમારી લોહી મારફત શરીરમાં ફેલાઈ શકે છે. તે મગજ ઉપરાંત ચામડી, હૃદય કે બરોળને અસર કરી શકે છે.

મ્યુકરમાઇકૉસિસનાં લક્ષણ શું છે?

ડૉ. શાહના કહેવા પ્રમાણે, "કોરોનામાંથી તાજેતરમાં બેઠા થયેલા દરદીને માથામાં દુખાવો થાય, તાવ વારંવાર આવે, દાંતમાં દુખાવો થતો હોય, સુગંધ જતી રહી હોય, ગળામાં દુખે, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે, નાકમાંથી લોહી પડે અથવા તો નાકમાંથી સ્રાવ ઝરે, વાસ આવતી હોય, અવાજ બદલી જાય એટલે સતર્ક થઈ જવું હોય અને નિષ્ણાત તબીબને દેખાડવું જોઈએ."

ડૉ. શાહ ઉમેરે છે કે આ બીમારીનું આર્થિક-શારીરિક અને માનસિક ભારણ ખૂબ જ મોટું હોય છે. તેની સારવાર મહિનાઓ સુધી ચાલી શકે છે અને તેમાં હૉસ્પિટલાઇઝેશન પણ જરૂરી બને છે.

કેટલાક સંજોગોમાં પાછળથી ચહેરાને થયેલા નુકસાનને ઢાંકવા માટે પ્લાસ્ટિક સર્જરીની જરૂર પડે છે, જે ખર્ચાળ બની રહે છે.

એટલે કોરોના બાદ કોઈ પણ નાની બીમારીની અવગણના ન કરવી અને તેનું તાત્કાલિક નિદાન કરાવવું જોઈએ, કારણ અને 'સારવાર કરતાં સાવધાની' યોગ્ય છે, એવી નીતિ રાખવી જોઈએ.

મોરબીના ઑપ્થેમૉલૉજિસ્ટ (આંખના નિષ્ણાત) ડૉ. શૈલેશ પટેલના કહેવા પ્રમાણે, "દરદીમાં આંખો લાલ થઈ જવી, ડોળા બહાર આવી જતાં લાગે, આંખની ઉપર કે આસપાસના ભાગમાં અસહ્ય દુખાવો થવો, માથામાં સખત દુખાવો થવો, આંખની પાંપણ ખોલબંધ કરવામાં મુશ્કેલી થવી, એકના બદલે બે-બે દેખાવું જેવાં લક્ષણ દેખાય અને જો તેની કોવિડ-19ની હિસ્ટ્રી હોય તો તરત જ મ્યુકરમાઇકૉસિસની દિશામાં પરીક્ષણ હાથ ધરાવવામાં આવે છે."

"જો સમયસર સારવાર લેવામાં આવે અને જરૂરી સર્જરી કરાવી લેવામાં આવે તો આ બીમારીથી થતાં મોટા નુકસાનથી બચી શકાય છે."

ડૉ. પટેલ ઉમેરે છે કે અગાઉ ન જોવા મળ્યા હોય, એટલી સંખ્યામાં મ્યુકરમાઇકૉસિસના કેસ તાજેતરના સમયમાં જોવા મળ્યા છે. દૈનિક સરેરાશ એક કેસ ઓપીડીમાં આવે છે.

આ સિવાય ચહેરાનો એક ભાગ ફૂલી જાય, નાક કે ચામડી પર કાળાં ચકામાં થઈ જાય, જેવાં લક્ષણ પણ જોવાં મળે...


...બાળકો આવ્યાં છે.'

તેઓ આ વિશે આગળ જણાવે છે કે, "આમ તો દર વર્ષે ખાનગી શાળાઓમાંથી સરકારી શાળાઓમાં બાળકો આવતાં હોય છે, પરંતુ આ વર્ષે ખાસ વાત એ છે કે આટલા મોટા પ્રમાણમાં માઇગ્રેશન થયા છતાં પણ ખાનગી શાળામાંથી સરકારી શાળામાં આટલા બધા વિદ્યાર્થીઓ આવ્યા છે."

સરકારી શાળા જ કેમ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ધીરેન્દ્રસિંહ તોમર સરકારી શાળાની પસંદગી માટે વાલીઓની આર્થિક સંકડામણ સિવાય ખાનગી શિક્ષણસંસ્થાઓથી વાલીઓને થયેલા મોહભંગને પણ કારણ ગણાવે છે.

તેઓ કહે છે કે, "ખાનગી સંસ્થાઓની સામાન્ય માણસને પરવડે નહીં એવી ઊંચી ફી ... બાકીનો લેખ લખો:

્ષણ બાબતે ઘણું ધ્યાન પણ આપવામાં આવે છે."

તેમજ અન્ય એક વાલી વિજય ચૌધરી જણાવે છે કે , "હાલ કોરોનાની મહામારીને કારણે સર્જાયેલી પરિસ્થિતિમાં સરકારી શાળાઓમાં વૉટ્સઍપના માધ્યમથી બાળકોને અભ્યાસસામગ્રી મોલવામાં આવી રહી છે તેમજ શાળાની તમામ પ્રવૃત્તિઓની જાણ પણ કરાઈ રહી છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બિહારના ખેડૂતોને અંદાજિત 85 કરોડ રૂપિયા સુધીનો વ્યવસાય આપી જાય છે."

"ત્યાારે લીચીની થઈ રહેલી બદનામીથી અહીંના ખેડૂતોની આજીવિકા ઉપર તરાપ પડી રહી છે. તેનાથી આગામી પાકને ઘણું નુકસાન થશે."

કેરી Vs લીચી

મુઝફ્ફરપુરમાં લીચી સંશોધન કેન્દ્ર

લીચીનો પાક લેતા સ્થાનિક ખેડૂત ભોલા ઝાને લાગે છે કે લીચીને બદનામ કરવા પાછળ 'કેરી'ના વેપારીઓની લોબીનો હાથ છે.

બીબીસી સાથે વાતચીતમાં તેઓ કહે છે, "બાળકોનું મરવું અમારાં બધા માટે ખૂબ દુઃખદ છે, પરંતુ તેના સાચાં કારણને શોધવું જોઈએ. લીચી અહીંનાં બાળકો સદીઓથી ખાઈ રહ્યાં છ... બાકીનો લેખ લખો:

લો ભાગ બીજ કે છાલમાં, તેને લઈને અત્યાર સુધી કોઈ નિર્ણાયક સંશોધન નથી થયું."

"એ માટે લીચીને ઇંસેફેલાઇટિસનું મૂળ કારણ બતાવતા તર્કનો ન તો સાતત્યપૂર્ણ છે તથા ન તો તેના કોઈ નિર્ણાયક પુરાવા છે."

ડૉક્ટર નાથ ઉમેરે છે કે સેંકડો વર્ષોથી લીચી ઉગાવીને ખાતા ભારતમાં ઇન્સેફેલાઇટિસ વિવાદ બાદ આ પાક પર હંમેશા માટે ખતમ થવાનો ખતરો મંડરાઈ રહ્યો છે.

"જો આગામી બે વર્ષ સુધી આવું ચાલતું રહ્યું તો લીચી માટે પ્રખ્યાત મુઝફ્ફરપુરના ખેડૂત નુકસાન ભોગવશે અને આખરે લીચીની ખેતી છોડવા મજબૂર થઈ જશે."

"એ દુખદ એ માટે છે કેમ કે અત્યાર સુધી એ સાબિત જ થયું નથી કે ઇંસેફેલાઇટિસની પાછળ લીચીનો હાથ છે."

"અમે પણ લીચીના 20 પ્રકારો પર બે વર્ષ સુધી સંશોધન કર્યું છે અને તેના પરિણામ અમે જલદી પ્રકાશિત કરાવીશું. અમારા સંશોધન પ્રમાણે લીચીને સીધી જ ઇંસેફેલાઇટિસ માટે જવાબદા ગણાવી શકાતી નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બી, બોટાદની ગઢડા અને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાની લીમડી બેઠક.

રાજકીય નિષ્ણાતોના મતે સૌરાષ્ટ્રમાં કોઈ પણ ચૂંટણીમાં પાટીદાર મતદારોની ભૂમિકા મહત્ત્વની ભાગ ભજવતી હોય છે.

રાજકીય નિષ્ણાતો અનુસાર, 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સૌરાષ્ટ્રની બેઠકો પર પાટીદારોએ મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.

સૌરાષ્ટ્રની પાંચ બેઠકો પર ચૂંટણી થઈ રહી છે, એ અગાઉ કૉંગ્રેસ પાસે હતી અને એ બેઠકો પર પાટીદારોએ પણ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

જગદીશ આચાર્ય કહે છે, "સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છની પાંચ બેઠકો પર પાટીદાર મતોની સંખ્યા બહુ મોટી છે. ધારી એ સંપૂર્ણ પાટી... બાકીનો લેખ લખો:

ી બેઠક પરથી ભાજપે જે.વી. કાકડિયાને ટિકિટ આપી છે, તો કૉંગ્રેસે અહીં સુરેશ કોટડિયાને ટિકિટ આપી છે.

બોટાદ જિલ્લાની ગઢડા (એસ.સી.) બેઠક પર ભાજપે પૂર્વ કૅબિનેટમંત્રી આત્મરામ પરમારને ટિકિટ આપી છે. તો સામા પક્ષે કૉંગ્રેસ મોહનભાઈ સોલંકીને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.

ગઢડા આમ તો અનુસૂચિત જાતિ માટે અનામત છે, તેમ છતાં અહીં પાટીદારો મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે તેવો નિષ્ણાતોનો મત છે.

જગદીશ આચાર્ય અનુસાર, 2017ની ચૂંટણીમાં સરકાર સામે જે રોષ હતો એ હવે ઘટ્યો છે, પણ એનો અર્થ એ નથી કે પાટીદારો ભાજપને ચાહવા લાગ્યા છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેઓ કહે છે, "તમે સોશિયલ મીડિયામાં પાટીદારોનાં જે ગ્રૂપ છે, તેમની કૉમેન્ટ જુઓ તો હજુ પણ પાટીદારોને ભાજપ પ્રત્યે પ્રેમ હોય એવું લાગતું નથી."

"ખેડૂતોને જે મોટો વર્ગ છે એ પાટીદારો છે, એટલે ખેડૂતોની જે વર્ષો જૂની સમસ્યા હતી એ આજે પણ ઊભી છે. એટલે સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છની બેઠકોમાં પાટીદારો મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે."

હાર્દિક પટેલ અંગે તેઓ કહે છે, "ગામડાંઓમાં હજુ પણ હાર્દિકને સાંભળવા-મળવા માટે લોકો ભેગા થાય છે. હાર્દિક હાલમાં તો કૉંગ્રેસમાં જોડાઈ ગયા છે, પણ જ્યારે તેઓ ભાજપની વિરુદ્ધમાં કામ કરતાં હતા અને કૉંગ્રેસમાં નહોતા જોડાયા ત્યારે પણ લાભ તો કૉંગ્રેસને જ થતો હતો."

તો મનોજ મિસ્ત્રી કહે છે કે સૌરાષ્ટ્રમાં થોડી ઘણી અસર થઈ શકે છે, પણ અહીં દક્ષિણ ગુજરાતમાં એવું નથી. અહીંના લોકો સામાન્ય રીતે બળવો કરતા નથી હોતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બીઆઈ હોય, આરબીઆઈ(રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા) હોય. યુનિવર્સિટી હોય કે કોર્ટ હોય, સરકારે દખલઅંદાજી કરી જ છે."

સીબીઆઈનો ઉપયોગ?

આ અંગે પત્રકાર અને લેખિકા શબા નકવીનું માનવું છે, "સીબીઆઈની વિશ્વનિયતા તળીયે પહોંચી ગઈ છે. હાલની સરકારન એજન્સીને રાજકીય હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કરી રહી છે."

"સૌને લાગે છે કે કેન્દ્ર સરકાર સીબીઆઈ કે અન્ય સંસ્થાનો રાજકીય વિરોધી વિરુદ્ધ રાજકીય હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કરી રહી છે."

સદનમાં તૃણમૂલ કૉંગ્રેસના નેતા સોગત રૉયે પણ કહ્યું છે, "મોદી સરકાર લગાતાર સીબીઆઈનો ઉપયોગ વિપક્ષને ડરાવવા અને... બાકીનો લેખ લખો:

ી શકું છું કે મને સીબીઆઈનો ભય ના બતાવે"

નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હતા ત્યારે 24 જૂન 2013ના રોજ તેમણે સીબીઆઈને લઈને સંબંધિત મત વ્યક્ત કર્યો હતો.

જેના લગભગ સાડા પાંચ વર્ષ બાદ રાહુલ ગાંધીએ 25 ઑક્ટોબર 2018ના રોજ ટ્વીટર પર સીબીઆઈને નષ્ઠ કરવાનો વડા પ્રધાન પર આરોપ લગાવ્યો હતો.

રાહુલ ગાંધીએ ટ્વિટર પર લખ્યું હતું, "રફાલ કૌભાંડની તપાસ ના થઈ શકે એ માટે વડા પ્રધાને સીબીઆઈના વડાને ગેરબંધારણીય રીતે હટાવી દીધા. સીબીઆઈને સંપૂર્ણ રીતે નષ્ટ કરવામાં આવી રહી છે."

પૂર્વ વડા પ્રધાન ડૉ. મનમોહનસિંઘ પર આ મામલે વર્તમાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર આરોપ લગાવી ચૂક્યા છે.

એક કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમણે કહ્યું હતું, "મોદી જ્યારથી વડા પ્રધાન બન્યા છે, ત્યારથી સીબીઆઈ જેવી સંસ્થાઓની શાખ ઘટી છે."

જોકે, સીબીઆઈ સરકારના નિયંત્રણમાં હોવાનો આરોપ માત્ર રાજકારણીઓએ જ નથી લગાવ્યો.

સુપ્રીમ કૉર્ટના પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટીસ લોધા સીબીઆઈને 'પાંજરે પૂરાયેલો પોપટ' ગણાવી ચૂક્યા છે.

8 મે, 2013ના રોજ કોસલા કૌભાંડના કેસની સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ લોધાએ સીબીઆઈને 'પાંજરે પૂરાયેલો પોપટ' ગણાવી હતી.

2014માં દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ બનનારા જસ્ટીસ લોધાએ જણાવ્યું હતું, "પોપટ હજુય પાંજરે પૂરાયેલો છે. સીબીઆઈ સ્વતંત્ર નથી. એ સમસ્યા હજુય ચાલુ જ છે. રાજકારણીઓ સતત તેનાં કામમાં દખલ કર્યા કરે છે."

જોકે, ભાજપના પ્રવક્તા ગોપાલ કૃષ્ણ આ મામલે જણાવે છે, "યૂપીએ સરકાર વખતે જ સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે સીબીઆઈ પાંજરે પૂરાયેલો પોપટ છે. પણ સંસ્થાઓનું નબળું પડવાનું તો ઇંદિરા ગાંધીના સમયથી જ શરૂ થઈ ગયું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બીજી કોઈ ભાષામાં નહીં, પણ ગુજરાતીમાં રેપ સૉંગ લખ્યું જેની ખૂબ પ્રશંસા પણ થઈ.

સ્વપનીલ શાહ કહે છે, "જ્યારે લોકો સામે તેમની માતૃભાષાનો ઉપયોગ નવીન રીતે કરવામાં આવે તો લોકો તેની તરફ વધારે ધ્યાન આપે છે અને લોકો તેને પસંદ પણ કરે છે."

"લોકોને અનુભવ કરાવવો જોઈએ કે તમે રેપના માધ્યમથી જે કહેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, તેઓ પણ તેનો એક ભાગ છે."

"અમે જોયું હતું કે તેવું પહેલા કોઈએ પણ કર્યું ન હતું."

તેઓ માને છે કે રેપ સંગીતમાં તમારા જીવનનો પડછાયો હોવો જરુરી છે. રેપ સંગીત સાથે વ્યક્તિને પોતાની કહાણી કહેવાની... બાકીનો લેખ લખો:

ગુજરાતીઓ આ ક્ષેત્રે ખૂબ આગળ આવી શકે છે કેમ કે તેઓ ખૂબ સ્માર્ટ હોય છે."

તેઓ ઉમેરે છે, "રેપ સૉંગની અલગ મજા છે. ભારતીયો ખૂબ મ્યુઝિકલ હોય છે. અને તેમણે આ ક્ષેત્રે વધારે આગળ આવવું જોઈએ કે સંગીત આપણા બધાના લોહીમાં છે."

રેપ અને હિપ હોપ વચ્ચે કેટલી સમાનતા?

આ સવાલ પર RaOolનું કહેવું છે, "હિપ હોપ અને રેપ બન્ને એકબીજાથી ઘણી દૃષ્ટિએ અલગ છે. રેપમાં કવિતાનું માત્ર એક જ એલિમેન્ટ હોય છે, જ્યારે હિપ હોપમાં બ્રેક ડાન્સ, ગ્રાફીટી, સ્ટ્રીટ આર્ટ જેવા એલિમેન્ટનો ઉમેરો થાય છે."

તેઓ કહે છે, "હિપ હોપ એક સંસ્કૃતિ છે."

RaOolની આ વાત સાથે સ્વપનીલ શાહ પણ સહમતી ધરાવે છે. તેઓ કહે છે કે હિપ હોપ એક સંસ્કૃતિ છે જ્યારે રેપ હિપ હોપનું એક પ્રકાર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બીજી જગ્યાએ વસવાટ કરવા માટે લાચાર છે.

ટ્રમ્પે એવા લોકોની સંખ્યા પણ ઘટાડી છે જેઓ અમેરિકામાં ફરીથી વસવાટ કરી શકે છે. 2016માં આ આંકડો 85,000નો હતો જે ત્યાર પછીના વર્ષમાં ઘટીને 54,000 થઈ ગયો. 2021માં આ સંખ્યા ઘટીને માત્ર 15,000 રહી જશે જે 1980માં શરૂ થયેલા આ પ્રોગ્રામમાં સૌથી નીચો સ્તર હશે.

ફેક ન્યૂઝમાં વધારો

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે 2017માં એક ઇન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું હતું કે, "મને લાગે છે કે હું જે શબ્દોથી વાકેફ થયો છું તેમાંથી સૌથી મોટો શબ્દ 'ફેક' છે." જોકે, ફેક ન્યૂઝની શોધ ચોક્કસપણે ટ્રમ્પે નથી કરી, છતાં... બાકીનો લેખ લખો:

અને સીરિયામાં પણ કરવામાં આવ્યું છે. પરંતુ અમેરિકન સૈન્ય હજુ એ દરેક જગ્યાએ હાજર છે જ્યાં તેઓ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા તે સમયે હાજર હતું.

સૈન્ય વગર પણ મધ્ય પૂર્વના દેશોમાં ચોક્કસપણે પ્રભાવ પાડી શકાય છે. ટ્રમ્પે 2018માં અમેરિકન દુતાવાસને ઇઝરાયલના તેલ અવીવથી ખસેડીને જેરૂસલેમ શિફ્ટ કરી દીધું હતું અને આ રીતે તેમની અગાઉના રાષ્ટ્રપતિઓના તમામ વાંધાની ઉપેક્ષા કરી હતી.

ગયા મહિને તેમણે ઇઝરાયલ સાથે સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને બહેરિનના સંબંધ સ્થાપિત કરવાની સમજૂતીને "મધ્ય પૂર્વમાં એક નવી સવાર" ગણાવી હતી. આ સમજૂતીઓ અમેરિકાની મદદથી શક્ય બની હતી અને તેને ટ્રમ્પ વહીવટી તંત્રની સૌથી મોટી રાજદ્વારી સિદ્ધિ કહી શકાય છે.

વ્યાપાર સંધિઓની કળા

ટ્રમ્પ એવી સંધિઓને કચરાપેટીમાં નાખવા માટે જાણીતા છે જે સંધિઓ તેમણે કરી ન હોય. સત્તા સંભાળ્યાના પ્રથમ દિવસે જ તેમણે ટ્રાન્સ-પેસિફિક પાર્ટનરશિપને રદ કરી દીધી. આ 12 દેશો વચ્ચેની વ્યાપાર સંધિ હતી જેને બરાક ઓબામાએ મંજૂરી આપી હતી.

આ સંધિમાંથી બહાર નીકળવાના કારણે સૌથી વધુ ફાયદો ચીનને થયો. પરંતુ અમેરિકામાં જે લોકોને લાગતું હતું કે આ સંધિથી અમેરિકામાં નોકરીઓ જતી રહેશે, તેમણે આ સંધિમાંથી પીછેહઠની ઉજવણી કરી હતી.

ટ્રમ્પે કૅનેડા અને મેક્સિકોની સાથે નોર્થ અમેરિકન ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ અંગે ફરીથી સોદાબાજી કરી. તેઓ આને "સૌથી ખરાબ સંધિ" ગણાવતા હતા. નવી સંધિમાં ખાસ કંઇ બદલાયું ન હતું. જોકે, લેબર અંગેના નિયમો સખત બની ગયા હતા.

ટ્રમ્પની કોશિશ હંમેશા એ રહી છે કે દુનિયાભરમાં વ્યાપાર સંધિઓથી અમેરિકાને ફાયદો કઈ રીતે પહોંચાડવો. આ નીતિના કારણે ચીન સાથે એક કડવાશભર્યું વ્યાપાર યુદ્ધ શરૂ થયું. તેના કારણે બંને દેશોને નુકસાન થયું.

2 ડિસેમ્બર 2016ના રોજ ટ્રમ્પે એક મોટું અણધાર્યું પગલું લીધું અને તાઇવાનના રાષ્ટ્રપતિ સાથે સીધી વાતચીત કરી. આ રીતે તેમણે 1979માં તાઇવાન સાથે ઔપચારિક સંબંધો તોડવાની પરંપરાને ખતમ કરી દીધી.

સાઉથ ચાઇના સી પર ચીનના દાવાને પણ અમેરિકાએ ગેરકાયદે જાહેર કર્યો. ચીનની ટિકટોક અને વીચેટ જેવી ઍપ્સ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો અને ટેલિકોમ ક્ષેત્રની અગ્રણી ચાઇનીઝ કંપની ખ્વાવેને બ્લૅકલિસ્ટ કરી દેવામાં આવી.

પરંતુ ચીન સાથેના સંબંધો બગડવાની શરૂઆત ટ્રમ્પના કાર્યકાળમાં નહોતી થઈ, ચીનના પોતાના કેટલાક કામો પણ તેના માટે જવાબદાર છે.

ઇરાન સાથે લગભગ યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ

2019માં નવા વર્ષે ટ્રમ્પે ટ્વિટ કરી હતી કે, "અમારા કોઈ પણ એકમને થનારા...


...બીબીસી સાથે વાત કરતા વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રદીપ સિંઘ કહે છે, "લોકસભા ચૂંટણીની દૃષ્ટિએ ભાજપને લાગે છે કે એનઆરસીના મુદ્દા પર મત પ્રાપ્ત કરી શકાય છે. કેમ કે તે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના મુદ્દાને સામે લાવે છે અને સાથે જ તેમાં એક પ્રકારનો ધાર્મિક મુદ્દો પણ છૂપાયેલો છે."

"જોકે, ધર્મની વાત ભાજપે બોલવાની જરુર જ પડતી નથી. બહારના ઘૂસણખોરોના મુદ્દાને ભાવનાત્મક રૂપે રજૂ કરી ભાજપ તેનો ફાયદો ઉઠાવી શકે છે."

ટ્રિપલ તલાકનો મુદ્દો

ટ્રિપલ તલાકના મુદ્દા પર અધ્યાદેશ લાવી ચૂકેલી ભાજપ સરકાર સતત કહેતી આવી છે કે લૈંગિક ન્યાય અન... બાકીનો લેખ લખો:

સબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બુમરાહ ઘાયલ થતાં માત્ર બે ટેસ્ટનો અનુભવ ધરાવનાર સિરાજ ઉપર અચાનક જ ભારતીય બૉલિંગ આક્રમણમાં 'સિનિર બૉલર' તરીકેની જવાબદારી આવી પડી. સિરાજે ગાબા ખાતે પાંચ વિકેટ ખેરવીને સૌને પ્રભાવિત કરી દીધા હતા.

બે વર્ષ અગાઉ ભારતીય ટીમ ઑસ્ટ્રેલિયા ગઈ ત્યારે સિરાઝે વન-ડેમાં પદાર્પણ કર્યું હતું. જોકે ભારતના મહત્ત્વના બૉલર શમી અને ઉમેશ યાદવ ઘાયલ થયા ન હોત તો કદાચ સિરાજને ટેસ્ટ રમવાની તક સાંપડી ન હોત. પરંતુ અત્યારે તે ટીમના સ્ટ્રાઇક બૉલર બની ગયા છે.

ટી. નટરાજન

તામિલનાડુના આ બૉલર પાસે તો ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટનો પણ પૂ... બાકીનો લેખ લખો:

એમ લાગે કે તે નિયમિત બૅટ્સમૅન છે. એ દિવસે તેમણે 67 રન ફટકાર્યા ત્યારે તેના પિતાનું રીઍક્શન એ હતું કે 'તેણે સદી સુધી પહોંચવાની જરૂર હતી.'

ગમે તે હોય પણ ભારતને વૉશિંગ્ટન સુંદરના રૂપમાં એક એવા ઑલરાઉન્ડર ખેલાડી મળ્યા છે જેઓ ટીમનો ધબડકો અટકાવી શકે છે.

નવદીપ સૈની

ભારતની ટી-20 ટીમમાં સૈનીનું નામ નવું નથી, પરંતુ ટેસ્ટ ટીમમાં તેઓ નવા જરૂર છે.

ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડ કે પસંદગીકારો જે નવી ફોજ તૈયાર કરી રહ્યા છે, તેમાં એક જવાન તરીકે નવદીપ સૈની પણ સામેલ છે.

સૈની કદાચ અન્ય નવોદિતો જેટલા ઝંઝાવાતી દેખાતા નથી, પરંતુ તેમનામાં અદભુત સ્કીલ છે. બૉલને સ્વિંગ કરવામાં તેઓ અન્ય તમામને પાછળ રાખી દે છે.

જસપ્રિત બુમરાહ બાદ સૌથી ઘાતક કોઈ બની શકે તેમ હોય તો તે નવદીપ સૈની છે. તેમણે આઈ.પી.એલ.માં ઘણી વાર આ પ્રકારના ચમકારા દાખવેલા છે.

હનુમા  વિહારી

હનુમા વિહારી અને અશ્વિન

વિરાટ કોહલીની ગેરહાજરીમાં ભારતની મિડલ ઑર્ડર બૅટિંગ નબળી પડી જણાતી હતી. સિડની ખાતે 2021ના વર્ષની પહેલી જ ટેસ્ટમાં ભારતનો પરાજય નિશ્ચિત જ લાગતો હતો.

ઋષભ પંતે આક્રમક બેટિંગ કરીને ટીમને ટાર્ગેટથી નજીક પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેમની વિકેટ પડ્યા બાદ ભારત હારની અણી પર હતું, ત્યારે હનુમા વિહારી અને રવિચંદ્રન અશ્વિને મળીને ટીમને પરાજયમાંથી ઉગારી હતી.

2018માં ઇંગ્લૅન્ડના પ્રવાસ દરમિયાન વિહારીએ તેમની કારકિર્દીનો પ્રારંભ કર્યો હતો એટલે વર્તમાન ટીમના નવદિતોની માફક તેમને સાવ બિનઅનુભવી કહી શકાય નહીં, પરંતુ સિડની ટેસ્ટમાં સાડા ચાર કલાક સુધી બેટિંગ કરીને ઑસ્ટ્રેલિયન બૉલિંગ આક્રમણનો સામનો કરીને વિહારીએ પોતાની હાજરીની નોંધ લેવડાવી છે.

તેમણે આ પ્રદર્શન દ્વારા એ વાતની ખાતરી કરાવી દીધી છે કે ભારતીય ક્રિકેટનું ભવિષ્યમાં યુવાન પેઢીના હાથમાં સુરક્ષિત છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બૅંડ ‘રેજ અગેંસ્ટ ધ મશીન’ના ફૅન ગણાવ્યાં હતાં. તેમણે આ પોસ્ટને લાઇક કરીને તેની ઘણા અર્થમાં પુષ્ટિ કરી હતી.

ત્યારે કંઈક આ પ્રકારના શીર્ષક લખાયાં હતાં.

“ફિનલૅન્ડમાં મહિલાવાદ વયસ્ક થઈ ચૂક્યો છે.”

“ફિનલૅન્ડની સંસદ: લૈંગિક સમાનતા માટે અગ્રણી”

“મહિલાઓનું શાસન: જેની આપણે રાહ જોઈ રહ્યા હતા.”

ફિનલૅન્ડ અને લૈંગિક સમાનતા

વર્ષ 1906માં ફિનલૅન્ડ વિશ્વનો પ્રથમ એવો દેશ બન્યો જ્યાં મહિલાઓને પૂર્ણ મતદાન અને સંસદીય અધિકાર અપાયા. આ એક એવી ઉપલબ્ધિ હતી જે ઘણા પશ્ચિમી દેશોએ દ્વિતિય વિશ્વયુદ્ધ બાદ પણ હાંસલ નહોતી ... બાકીનો લેખ લખો:

રાઈ. કેટલાક લોકોએ એ પણ પ્રશ્ન કર્યા કે શું મહિલા નેતાઓ સંકટની સ્થિતિ સારી રીતે સંભાળે છે.

‘આપણે શીખવા પર ધ્યાન આપવાનું છે’

સના મરીન બીબીસીને જણાવે છે, “ઘણા દેશોમાં પુરુષોના નેતૃત્વમાં સારી કામગીરી થઈ છે. તેથી મને નથી લાગતું કે આ બાબત લૈંગિક છે. મને લાગે છે કે આપણે સારું પ્રદર્શન કરનાર દેશો પાસેથી શીખવાની વાત પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.”

55 લાખની વસતીવાળ ફિનલૅન્ડમાં માત્ર 370 મૃત્યુ થયાં છે. જેનો દર પ્રતિ દસ લાખની વસતીએ 60 મૃત્યુનો છે.

બ્રિટનમાં આના કરતાં 10 ગણાં મૃત્યુ થયાં છે.

સના મરીન જણાવે છે કે, “મને લાગે છે કે ફિનલૅન્ડમાં જે આપણે શીખ્યું, તે એ છે કે સંપૂર્ણ જાણકારીના ઉપયોગ માટે વૈજ્ઞાનિકોની વાત સાંભળવી અને અનિશ્ચિતતાની સ્થિતિમાં કઠોર નિર્ણય લેવાનું કામ ખૂબ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.”

“આપણે ત્યાં વિશ્વાસ પર આધારિત સમાજ છે. લોકો સરકાર પર ભરોસો કરે છે, તેઓ લોકતાંત્રિક આદેશ પર ભરોસો કરે છે.”

ઇમરજન્સી ઍક્ટના પ્રતિબંધો જૂનમાં નક્કી કરેલ મર્યાદા પહેલાં જ હઠાવી લેવાયા. પરંતુ ગઠબંધન સરકારને વધુ એક ફટકો ત્યારે પડ્યો જ્યારે ઉપ વડાં પ્રધાન અને સેન્ટર પાર્ટી લીડર કટ્રી કૂલમૂનીને એક ગોટાળાના આરોપસર રાજીનામું આપવું પડ્યું. તેઓ સના મરીની કૅબિનેટમાં 33 વર્ષનાં સૌથી યુવાન નેતા હતાં. સપ્ટેમ્બરમાં તેમના સ્થાને અન્ય મહિલાને લઈ લેવાયાં.

ગઠબંધનમાં અસહમતી

બહારથી આ ગઠબંધનમાં એકતા ભલે દેખાતી હોય પરંતુ તેમાં પણ કેટલીક અંગત અસહમતીઓ છે.

શિક્ષણમં6 અને લેફ્ટ ગઠબંધનાં નેતા 33 વર્ષનાં લી એન્ડરસન જણાવે છે કે, “કોઈ પણ પાર્ટી આને પોતાની મનગમતી રીતે નહીં ચલાવી શકે.”

“ઘણી વખત એવા તણાવ હોય છે જેના કારણે બંધબારણે સમજૂતીઓ કરવી પડે છે. મને લાગે છે કે ઘણા લોકોને એવું કહેવાની ટેવ હોય છે કે તમે મહિલા હોવાના કારણે અમુક ખાસ પ્રકારની નીતીઓ બનાવશો કે એ મુદ્દે સહમત થવું તમારા માટે સરળ હશે કારણ કે તમે બધાં મહિલાઓ છો. પરંતુ આ વાત સત્ય નથી.”

રાજનેતા બન્યાં એ પહેલાંની દુ:ખભરી કહાણી

સના મરીન

સના મરીને પહેલાં ક્યારેય વિચાર્યું પણ નહીં હોય કે તેઓ કૅસેરાંટા (ફિનલૅન્ડમાં વડા પ્રધાન આવાસ)માં પોતાનાં પતિ અને દીકરી સાથે રહેશે.

તેઓ કહે છે કે, “રાજકારણ અને રાજનેતા મને ઘણા દૂર દેખાતા હતા. હું જ્યાં રહેતી હતી તે આ દુનિયાથી ઘણી અલગ દુનિયા હતી.”

તેમણે વર્ષ 2016માં એક ખાનગી બ્લૉગમાં લખ્યું હતું, “ફિનલૅન્ડના અન્ય લોકોની જેમ મારા પરિવારની પણ કહાણી દુ:ખભરી છે.”

સના મરીન...


...બે ફાઇટર જેટ ગુમાવ્યાં

બીબીસીના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે,  તા. 26મી મેના દિવસે સવારે સાડા છ કલાકે ભારતીય વાયુદળનાં વિમાનો તથા ફાઇટર હેલિકૉપ્ટરોએ છ ઉડ્ડાણ ભરી અને એલ.ઓ.સી.ની ભારતની બાજુએ ઘૂસણખોરોના ત્રણ ઠેકાણાં ઉપર હુમલા કર્યા.

ભારતે પાકિસ્તાનસમર્થિત ઘૂસણખોરો બહાર ન નીકળી જાય ત્યાં સુધી બૉમ્બમારો ચાલુ રાખવાનું એલાન કર્યું, તો બીજી બાજુ, પાકિસ્તાને પણ ખુદની રક્ષા માટે દરેક પગલાં લેવાની વાત કહી.

વાયુદળના હુમલાને કારણે ધરાતલ ઉપર સૈનિકોનું તથા અધિકારીઓનું મનોબળ વધ્યું, પરંતુ બીજા જ દિવસે બેવડો ફટકો પ... બાકીનો લેખ લખો:

આપવા માટે ડિઝાઇન થયેલાં નથી. હવાનું તાપમાન, ઘનતા ઊંચાઈ જેવાં પરિબળોને નિર્માતા દ્વારા ધ્યાને લેવામાં નથી આવતાં. જેના કારણે કૉમ્પ્યુટરાઇઝ્ડ વિમાન નોંધપાત્ર પરિણામ મેળવી શકતાં નહોતાં.

સામાન્ય રીતે સપાટ જમીન ઉપર એક હજાર પાઉન્ડ વજનનો બૉમ્બ 25 યાર્ડ જેટલો આઘોપાછો પડે, તો તે 'ટાર્ગેટ'ને તોડી ન પાડે તો પણ તેની કમર તો તોડી જ નાખે, પરંતુ પહાડી વિસ્તારમાં અન્ય પરિમાણ બદલી જતાં હોવાથી બૉમ્બ તેના નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક કરતાં અમુક મીટર દૂર પડે તો પણ તે જાણે કિલોમીટર દૂર પડ્યો હોય તેટલી નિશ્ચિંતતાનો અનુભવ કરાવે છે.

આથી પાહાડી વિસ્તારમાં એકદમ પાક્કું નિશાન જ હથિયાર તથા તેની ઘાતકતાને અસરકારક બનાવે.

આથી ટ્રાન્સપૉર્ટ ઍરક્રાફ્ટ, ફાઇટર જેટ, હેલિકૉપ્ટર વગેરે કામે લગાડાયાં, જેણે ઍટેક મિશન, ઍરડિફેન્સ કૉમ્બેટ પેટ્રોલ (દુશ્મનનું વિમાન આવે તો તેને આંતરવાનું કામ કરવાના મિશન ઉપરનું વિમાન), રેકી મિશન (દુશ્મનોની સ્થિતિ, સાધન, હથિયાર તથા સ્થળ વગેરેની આગોતરી માહિતી એકઠી કરવા માટેનું અભિયાન), બેટલ ડૅમેજ ઍસેસમૅન્ટ મિશન વગેરે હાથ ધર્યાં.

જુગાડનો જલવો

બોફોર્સ તોપ તથા વાયુદળે મળીને ઘૂસણખોરો ઉપર કાળો કર વર્તાવ્યો

પાકિસ્તાનની સેના તથા ઘૂસણખોરોની પાસે સ્ટ્રિંગર મિસાઇલો હતી, જે 'ગરમ ચીજ'ની પાછળ જઈને તોડી પાડે છે. તેનો તોડ કાઉન્ટર મેઝર ડિસ્પેન્સિંગ સિસ્ટમ (CMDS)માં હતો. જ્યારે CMDS દ્વારા ઝબકારો છોડવામાં આવે છે અને સ્ટ્રિંગર મિસાઇલ તેનો માર્ગ ભૂલીને તેની પાછળ પડી જાય છે, જેના કારણે હેલિકૉપ્ટર સલામત રહી શકે છે.

આ સિવાય આર્મર પ્લેટ (મજબૂત બખ્તર) હેલિકૉપ્ટર ઉપર બેસાડીને તેનો તોડ શોધવામાં આવ્યો હતો.

ઍર વાઇસ માર્શલ (રિટાયર્ડ) મનમોહન બહાદુરના કહેવા પ્રમાણે, "હેલિકૉપ્ટર એમ.આઈ.-17ની ગતિ 180 કિલોમીટર આજુબાજુ હોય છે, જ્યારે જેટની ગતિ આઠસોથી 960 કિલોમીટર જેટલી હોય છે."

"જેટ આટલી ગતિએ નિશાન ન બની શકે, જ્યારે હેલિકૉપ્ટર સરળતાથી સ્ટ્રિંગર મિસાઇલનો ભોગ બની શકે છે. આથી એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું કે જેટ વિમાન પહેલાં જાય અને હજાર-હજાર રતલના બૉમ્બ ફેંકે."

"જેના કારણે ઘૂસણખોરો માથું ઊંચકી ન શકે. તેની પાછળ પાંચ-પાંચ હેલિકૉપ્ટરનો કાફલો જાય, જે 57 મિલિમીટરના 128-128 રૉકેટ ફેંકે અને કેર વર્તાવે."

જોકે, સમસ્યા અહીં પણ હતી. ભારતીય વાયુદળ પાસે હેલિકૉપ્ટરની ઉપર બેસાડી શકાય તેવી CMDS સિસ્ટમ અને તેનાં બખ્તર ચાર-પાંચ જ હતાં. આથી એવું નક્કી કરવામાં આવ્યું કે...


...બે વર્ષ દરમિયાન 51 વન ડેમાં 15 સદી સાથે 3273 રન બનાવ્યા છે તો આ તરફ 10 વખત 'મૅન ઑફ ધ મૅચ' પણ બન્યા છે.

ધોની- બસ નામ હી કાફી હૈ...

ધોનીએ વિકેટની પાછળથી અત્યાર સુધી 443 ખેલાડીઓને આઉટ કર્યા છે

એ સાથે જ ટીમ પાસે મહેન્દ્ર ધોની જેવા ખૂબ જ અનુભવી ક્રિકેટર છે, જેઓ વન ડેના બેસ્ટ ફિનિશર તરીકે ઓળખાય છે.

જોકે વધતી ઉંમર સાથે તેમની આ સ્કિલ્સની ધાર થોડી ઓછી થઈ છે, પરંતુ આ દરમિયાન તેમણે વિકેટ પાછળ કીપર તરીકે દાખવેલી ચપળતાથી ઘણી મૅચ પલટાઈ ગઈ છે.

ધોનીએ વિકેટની પાછળથી 443 ખેલાડીઓને આઉટ કર્યા છે એટલું જ નહીં, ... બાકીનો લેખ લખો:

28 જીત આવી છે.

27 મૅચ ડ્રૉ રહી જ્યારે એક મૅચ ટાઈ થઈ હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બે હૅન્ડલૂમ ચાલુ હતાં.

75 વર્ષની ઉંમરે આજે પણ વજાહત પોતાના દીકરાની સાથે હૅન્ડલૂમ ચલાવે છે, તેમજ તેમનાં પત્ની દોરની ગૂંચ ઉકેલવાનું કામ કરે છે.

જીએસટી બાદ

વજાહતના પુત્ર કહે છે કે, "અમે ચાર ભાઈ છીએ. બધાને આ કામ કરતા આવડે છે, પરંતુ કામ હોય તો કરે ને! હવે બધા લોકો બહાર રહે છે. અબ્બુ-અમ્મી વૃદ્ધ થઈ ચૂક્યાં છે."

"તેથી કોઈ એક જણે તો તેમની પાસે રહેવું જ પડશે. બસ, એટલે જ હું અહીં છું. અમને લોકોને કામ મળે કે ન મળે, પરંતુ અમે ક્યારેય નવરા નથી બેસી રહેતા."

"જાતે જ દોરા ખરીદીને ચલાવતા રહીએ છીએ. જ્યારે... બાકીનો લેખ લખો:

વા લાગ્યા.

ટૅક્સટાઇલ વિભાગનો સર્વે

એવું નથી કે વણાટકામ કામ માત્ર મુસ્લિમ સમુદાયના લોકો જ કરે છે, હિન્દુ સમુદાયના તાંતી કે તતવા જાતિના લોકો પણ આ જ કામ કરે છે.

ભાગલપુરના ફતેહપુર વિસ્તારના અંગારી ગામમાં પણ પહેલાં દરેક ઘરમાં હૅન્ડલૂમ હતું.

ત્યાં મોટા ભાગે તાંતી સમુદાયના લોકો જ રહે છે, પરંતુ હવે કોઈના ઘરે આ કામ નથી થતું. અમે જે ઘરમાં ગયા એ ઘરના લોકો અમને તેમનાં હૅન્ડલૂમના તૂટેલા-ફૂટેલા ભાગો અમને બતાવવા લાગતા.

મુકેશ્વર તાંતીના ઘરે હૅન્ડલૂમ લાગેલું તો દેખાઈ રહ્યું હતું પરંતુ તેનો ઢાંચો સલામત નહોતો રહ્યો.

તેઓ જણાવે છે કે ટૅક્સટાઇલ વિભાગના લોકો સર્વે કરવા માટે આવતા રહે છે. તેમણે એટલા માટે તેમનું લૂમ લાગેલું રહેવા દીધું છે જેથી આ સર્વે કરવા આવનાર લોકોને ખબર પડે કે આ ઘરમાં હૅન્ડલૂમ ચાલે છે.

તાડનાં પાનથી બનેલી છત અને ભૂંસાં અને વાંસથી ઘેરીને બનાવાયેલા ઘરને પહેલી વાર જોઈને અમને પણ વિશ્વાસ નહોતો થયો.

ભાગલપુર મેગા ક્લસ્ટર યોજના

મુકેશ્વરનાં પત્ની મનિયા દેવી ગાંધીજીના રેંટિયા જેવો એક માટી ચોંટેલો રેંટિયો અમને બતાવવા માટે લઈ આવે છે.

તેઓ કહે છે કે, "આ જ રેંટિયો ચલાવીને જીવન પસાર કરી દીધું. મારા પતિ લૂમ ચલાવતા હતા. હું દોરાની ગૂંચ ઉકેલતી. અમારાં બાળકો પણ બહાર જતાં રહ્યાં. જેઓ અહીં રહે છે એ પણ અમારાથી અલગ જ રહે છે. તેમને ઉછેરવામાં ઘર ન બનાવી શક્યા."

ભાગલપુર મેગા ક્લસ્ટર યોજનાવાળા પ્રોજેક્ટ હેઠળ વણકરો માટે ઘણી યોજનાઓ ચલાવાઈ રહી છે, શું આ યોજનાઓમાંથી કોઈ યોજનાનો લાભ તેમને નથી મળી શક્યો?

મુકેશ્વર તાંતી પોતાનું વણકર કાર્ડ બતાવતાં કહે છે કે, "આ કાર્ડ બનાવડવવા માટે 200 રૂ. આપ્યા હતા, પરંતુ આનો કોઈ લાભ નથી મળી શક્યો."

ભાગલપુર મેગા ક્લસ્ટર પ્રોજેક્ટ અંતર્ગત 5084 હૅન્ડલૂમ અને 20,000 વણકરો પર 17.15 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થવાનો છે.

વણકરોને લૉન આપવા માટે, તેમના માટે વેપારને સુગમ બનાવવા માટે તેમજ બીજી ઘણી નાણાકીય સહાયો માટે લગભગ એક ડઝન યોજનાઓ ચલાવાઈ રહી છે.

વડા પ્રધાન મોદીએ મહિલા વણકરોને રીલિંગ મશીન આપવાની વાત કરી હતી. શું આવી કોઈ યોજનાનો લાભ તેમને નથી મળ્યો?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં મનિયાદેવી કહે છે કે, "જો આવો કોઈ લાભ મળ્યો હોત તો મારે છુપાવવાની કોઈ જરૂર નહોતી. બધું તો બતાવી જ દીધું છે. આમતેમ ખેતરોમાં મજૂરી કરીને પેટ ભરી લઈએ છીએ."

ભાગલપુર મેગા ક્લસ્ટર અંતર્ગત હૅન્ડલૂમના કામ સાથે સંબંધિત તમામ જવાબદારીઓ વણકર સેવા કેન્દ્ર ભાગલપુરની...


...બેઠકો મેળવનાર એનસીપી છે.

જોકે, એનસીપીના પ્રમુખ શરદ પવારે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તેઓ વિપક્ષમાં બેસશે અને સરકારમાં સામેલ થશે નહીં.

રાજકીય વિશ્લેષક હેમંત દેસાઈના કહેવા પ્રમાણે શિવસેનાએ ચૂંટણીમાં સતત શરદ પવારની ટીકા કરી છે એટલે તેના સાથે જઈ શકે નહીં.

તેમના કહેવા પ્રમાણે, "ભાજપ અને શિવસેના સાથે મળીને ચૂંટણી લડ્યા હતા એવામાં બંને પક્ષને ખબર છે કે સરકાર મહાયુતિની જ બનશે."

"શરદ પવાર પર સતત હુમલા કરનારી શિવસેના તેમની સાથે જાય તો તેમની સ્થિતિ હાસ્યાસ્પદ થઈ જાય."

"પોતાના સિદ્ધાંતોથી વિરુદ્ધ જવું શિવ... બાકીનો લેખ લખો:

સ અને એનસીપીના નેતાઓનાં આવાં નિવેદનો શિવસેના અને ભાજપ વચ્ચે અંતર ઊભું કરવાનું રાજકારણ છે.

તેઓ કહે છે, "ગત વિધાનસભાની ચૂંટણી બાદ એનસીપીએ ભાજપને બહારથી સમર્થન આપ્યું હતું. શપથવિધિ બાદ કેટલાક દિવસ પછી શિવસેના સરકારમાં સામેલ થઈ હતી."

"જે બાદ શરદ પવારે કહ્યું હતું કે તેમણે સેના અને ભાજપ વચ્ચે ભાગલા પડાવવા માટે આવું કર્યું હતું. આ વખતે એનસીપી અને કૉંગ્રેસ એ જ રાજકારણ શિવસેના સાથે રમી રહી છે."

"આ પણ રાજકારણ કરવાની એક પદ્ધતિ છે. શરદ પવારની દૃષ્ટિએ રાજ્યમાં એનસીપીને મજબૂત કરવાની આ એક કવાયત હોઈ શકે છે."

ભાજપ અને શિવસેના બંને મુખ્ય મંત્રીપદને લઈને અડગ છે અને બંને ઢીલું મૂકવાના મૂડમાં નથી. એવામાં અમિત શાહ સામે આ મામલાનો ઉકેલ લાવવો મોટો પડકાર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બ્રુઆરીથી વાહણ નાંગરેલું છે અને અમારા માટે અનાજ છેક માર્ચ મહિનામાં પહોંચાડાયું."

"મારો એકનો એક દીકરો ત્યાં છે, એને પાછો લાવો"

બંટી ટંડેલ, જે હાલ ઈરાનમાં છે તેમના માતા રીટાબેન (ઉમરગામ)

ઉમરગામમાં રહેતાં રીટાબહેનના દીકરા બંટી ઈરાનમાં માછીમારી માટે ગયા હતાં, જે હવે લૉકડાઉનના કારણે ત્યાં ફસાયા છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં રીટાબહેને જણાવ્યું,"મારો 20 વર્ષનો દીકરો બંટી ઈરાનમાં છે. આઠ મહિના થયા. મારો એકનો એક દીકરો છે."

"વીડિયો કૉલિંગથી મોઢું જોઉં પણ ચિંતા થાય છે. એ બે દિવસે એકાદ વાર ફોન કર... બાકીનો લેખ લખો:

કૉન્સ્યુલેટ્સ અને તહેરાન દૂતાવાસના કૉન્સ્યુલેટ્સ છેલ્લા બે મહિનાથી આ માછીમારોના સતત સંપર્કમાં છે.

બંદર અબ્બાસ પર ફરજ બજાવતા અધિકારી કિશ આઇલૅન્ડ પર માછીમારોને મળ્યા હોવાનો દાવો દૂતાવાસ કરી રહ્યું છે. ઈરાનમાં ચાલી રહેલા લૉકડાઉન અને મુસાફરી પર પ્રતિબંધોને કારણે તેઓ બીજી કોઈ જગ્યાની મુલાકાત નથી લઈ શક્યા તેમ જણાવ્યું છે.

માછીમારો માટે રૅશન અને અનાજ-પાણીની વ્યવસ્થા અંગે જવાબ આપતાં એસ. બી. સરોહાએ જણાવ્યું કે, નવરોઝની રજાઓ, લૉકડાઉનના પડકારો વચ્ચે 20-21 માર્ચ દરમિયાન આ તમામ માછીમારોને જરૂરી રૅશન અને પાણી પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું.

ત્રીજી મે સુધી, એટલે કે જ્યાં સુધી ભારતમાં  લૉકડાઉન છે અને કૉમર્શિયલ ફ્લાઇટ ઑપરેશન બંધ છે, ત્યાર સુધી અને આ માછીમારોને અહીંની ગાઇડલાઇન્સ મુજબ સ્વાસ્થ્યને લગતી સૂચનાઓનો અમલ કરવાની સલાહ આપી છે.

દૂતાવાસનો દાવો છે કે માછીમારો સાથેના સતત સંપર્કથી અને સ્થાનિક સરકારના સૂચનોના અમલથી હજી સુધી એક પણ માછીમાર કોવિડ-19થી સંક્રમિત થયા નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ભત્સ ચેનચાળા બદલ હજારોની ધરપકડ થતી હતી.

કેટલાકનાં નામ અખબારોમાં જાહેર થઈ જતાં હતાં અને તેના કારણે તેમની નોકરી જતી રહેતી હતી.

વસ્ત્રો બરાબર નાં પહેર્યાં હોય તો પણ મુશ્કેલીમાં મુકાવું પડતું હતું. થ્રી પીસથી ઓછાં વસ્ત્રો હોય તો તેને અયોગ્ય ગણીને હાથકડી પહેરાવી દેવાતી હતી.

આવો ત્રાસ અટકાવવા માટે ગે લોકો પાસે કોઈ રાજકીય તાકાત નહોતી.

આવા ત્રાસને કારણે ભારે આક્રોશ ઊકળવા લાગ્યો હતો, એમ યેલ લૉ સ્કૂલના પ્રોફેસર વિલિયમ એસ્કબ્રીજ કહે છે. "આ એક ઊકળતો ડાયનેમાઇટનો ચરુ હતો, જે ગમે ત્યારે ફાટી પડે તેમ હતો.... બાકીનો લેખ લખો:

નામે તેમના પર થયેલા હુમલાઓને કારણે પણ આક્રોશ જાગવા લાગ્યો હતો.

ઉનાળાની ગરમ રાત્રે આ આક્રોશ ફાટી નીકળે તે માટે એક ચિનગારીની જ જરૂર હતી.

'અમે વળતી લડત આપી રહ્યા છીએ'

પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓને ફટકાર્યા પછી લોકો ગુસ્સે થયા

ન્યૂયોર્ક પોલીસના જાહેર નીતિમત્તા વિભાગના અધિકારીઓ સહિત છ જેટલા પોલીસ ઑફિસર ક્રિસ્ટોફર સ્ટ્રીટ પગપાળા પસાર કરીને બારમાં પહોંચ્યા.

અંદર અંડરકવર પોલીસ સાદા ડ્રેસમાં પહેલેથી જ હાજર હતા. લાઇટ ચાલુ કરી દેવાઈ, સંગીત બંધ કરી દેવાયું અને પોલીસે બહાર નીકળી રહેલા લોકોને પોતાના આઇડી બતાવવાનું જણાવ્યું.

તે વખતે 23 વર્ષના હતા તે રોબર્ટ બ્રાયન કહે છે કે અંદરથી બહાર કઢાયેલા ગ્રાહકો શેરીમાં એકઠા થવા લાગ્યા. પહેલાં ઉત્સવ જેવો માહોલ હતો. દરોડો પડ્યો તેની થોડી વાર પછી તેઓ ત્યાં પહોંચ્યા હતા.

તેઓ કહે છે, "લોકો હસી રહ્યા હતા અને મજાકો કરી રહ્યા હતા. બારમાંથી બહાર નીકળતી વખતે લોકો અદાઓ કરી રહ્યા હતા અને નમન કરીને બહાર નીકળી રહ્યા હતા."

"સ્ત્રી વેશધારી એક યુવકે પોતાની પર્સ એક પોલીસને ફટકારી તે પછી પોલીસે તેમને ફટકારવાનું શરૂ કર્યું તે પછી મૂડ બદલાયો. લોકોએ પોલીસ પર સિક્કાઓ ફેંકવાનું શરૂ કર્યું."

"મામલો વધારે વીફર્યો, જ્યારે એક લેસ્બિયન બારમાંથી બહાર આવી અને પોલીસે તેમને પરાણે કારમાં બેસાડવા કોશિશ કરી. સિક્કાઓની જગ્યાએ હવે પથ્થરો અને બૉટલો ફેંકવાં લાગ્યાં."

"પોલીસે અંદરની તરફ પીછેહઠ કરી અને અંદર રહેલા લોકોને પકડીને ફટકારવાનું શરૂ કર્યું".

બ્રાયને એક પોલીસને લાત મારવાની કોશિશ કરી હતી, પણ બીજા એક પોલીસ તેમની પાછળ પડ્યા એટલે તેઓ ત્યાંથી ભાગ્યા.

થોડી વારે તેઓ પાછા આવ્યા ત્યારે જોયું તો પોલીસ અંદર ભરાઈ ગઈ હતી.

બાદમાં તેમણે જણાવ્યું તે પ્રમાણે તેઓ જીવ બચાવવા માટે અંદર જતા રહ્યા હતા.

બ્રાયન કહે છે, "પોલીસની સંખ્યા થોડી જ હતી અને બહાર હવે સેંકડો દેખાવકારો એકઠા થઈ ગયા હતા. પોલીસ ફસાઈ ગઈ હતી."

"એક કચરાપેટીને ઊંચકીને બારી પર ફેંકવામાં આવી. લાઇટરના પ્રવાહીનો ઉપયોગ કરીને સળગતા કાકડા અંદર ફેંકવામાં આવી રહ્યા હતા. પાર્કિંગનું મિટર ઉખાડીને આગળના દરવાજા પર તેનાથી હથોડાની જેમ વાર થવા લાગ્યો હતો."

તેઓ કહે છે, "લાગણીના આવેશમાં આવી ગયેલી એ ઘડી હતી અને કોઈ જાતની સમજણ વિના ધમાલ થઈ રહી હતી,"

"સૌ પર ટોળાંનો મિજાજ સવાર થઈ ગયો હતો એમ તેઓ કહે છે. પોતે નિર્બાધ રીતે વર્તી રહ્યા હોય અને આ કોઈ સપનું હોય એમ તેમને લાગી રહ્યું...


...ભરતા પણ છે. બંને દેશોની એકબીજા પર આર્થિક નિર્ભરતા વધી છે જેને કારણે તેઓ મોટા ટકરાવથી બચવા માગે છે.

પ્રોફેસર સ્વર્ણ સિંહ કહે છે, “1962 પછી એક દાયકા સુધી બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત નહોતી થઈ. 1990માં ભારતમાં વેપાર વધ્યો અને આર્થિક સુધાર પણ થયા. બંને દેશોમાં જે આર્થિક વૃદ્ધિ થઈ અને સંભાવનાઓ વધી, તેનાથી એકબીજા પ્રત્યે તેમનું વલણ પણ બદલાયું. હવે ટકરાવ કરતા આર્થિક લાભ પર વધારે ભાર મૂકવામાં આવે છે. બંને દેશો એકબીજામાં આર્થિક સંભાવના શોધે છે જેથી પરસ્પર સહાયથી વિશ્વમાં પોતાનો પ્રભાવ વધારી શકે.”

તેઓ કહે છે,... બાકીનો લેખ લખો:

ંતુ ભારતે આ વિશે બહુ સંયમિત વલણ અપનાવ્યું છે.

આ વિશે સ્વર્ણ સિંહનું કહેવું છે કે અમેરિકાની પરિસ્થિતિ અલગ છે. તેની સરહદ ચીન સાથે નથી મળતી એટલે તેને યુદ્ધનું સીધું જોખમ નથી. અમેરિકા ચીનને પોતાનું પ્રતિદ્વન્દ્વી માને છે. તેને લાગે  કે ચીન થોડા દાયકાઓમાં તેના કરતાં આગળ નીકળી જશે. ચીનની સુપરપાવર બનવાની મહત્ત્વાકાંક્ષા પણ છુપાયેલી નથી. એવામાં અમેરિકા ચીન પર જાહેરમાં દોષારોપણ કરી શકે છે.

જોકે નિષ્ણાતો માને છે કે ભારત બધા મુદ્દાઓની અવગણના નથી કરતું. આ મુદ્દા ભારતના હાથમાં કાર્ડની જેમ છે, તે જ્યારે ચાહે કાર્ડ ચલાવી શકે છે.

ગીતા કોચર કહે છે કે વ્યક્તિગત રીતે આ પાર્ટીના સ્તર પર કોઈ નિવેદન આપે એ અલગ વાત છે. તમે સરકારની બહાર રહીને એમ કહો કે ચીનના આંતરિક મુદ્દા ઉઠાવીને તેના પર દબાણ કરવું જોઈએ. પરંતુ બંને દેશોની સરકારો વાત કરે ત્યારે સમજૂતીને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે.

જો ભારત આ સમજૂતીને તોડશે તો ચીન તેને આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર લઈ જશે અને તેને બીજી સમજૂતીઓ તોડવાનો મોકો મળી જશે. ચીનની સાથે સિક્કિમને લઈને સમજૂતી થઈ છે જેમાં તેણે સિક્કિમને ભારતના ભાગ તરીકે માન્યતા આપી છે. એટલે કોઈ પણ નિર્ણય લેતા પહેલા અનેક પક્ષોને ધ્યાનમાં રાખવા જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ભાઈ ક્રાઇસ્ટચર્ચની એક ફૅકટરીમાં કામ કરતા હતા.

જ્યારે આરીફભાઈ વડોદરામાં વીમા એજન્ટ તરીકે કામ કરતા હતા.

મોહસિનભાઈ ઉમેરે છે, "મારા ભત્રીજાને ઘરે પુત્રીનો જન્મ થયો હોવાને કારણે આરીફભાઈ પત્ની સાથે 14મી ફેબ્રુઆરીએ ન્યૂઝીલૅન્ડ ગયા હતા."

"ગોળીબારની ઘટનાબાદ આરીફભાઈ અને રમીઝભાઈ બન્ને ગુમ હતા."

મોહસિનભાઈ જણાવે છે, "અમારા જે જવાના હતા એ જતા રહ્યા. હવે દોષિતને સરકાર ફાંસીએ લટકાવી દે તો પણ અમારા સ્વજન થોડાં પરત આવવાના!"

"એમણે કોઈનું શું બગાડ્યું હતું કે એમની સાથે આવું થયું? કોઈએ કોઈને પણ નુકસાન ના પહોં... બાકીનો લેખ લખો:

ત કરતા હાફિઝ મૂસા પટેલના ભાઈ હાજી અલી પટેલે જણાવ્યું હતુ કે તેમના ભાઈ અને ભાભી બંને મસ્જિદમાં ગયાં હતાં.

તેમના કહેવા પ્રમાણે તેમના ભાઈને પીઠના ભાગમાં ગોળી વાગી હતી અને ત્યારબાદ તેમને હૉસ્પિટલ લઈ જવાયા હતા.

'આતંકવાદનો કોઈ ધર્મ નથી'

આ ઘટનામાં મૂળ નવસારી અને ન્યૂઝીલૅન્ડમાં સ્થાયી થયેલા જુનૈદ કારાનું પણ મૃત્યુ થયું છે.

જુનૈદભાઈના સંબંધી સુલેમાનભાઈ સાથે પણ બીબીસી ગુજરાતીએ ઘટના અંગે વાત કરી.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં સુલેમાનભાઈએ જણાવ્યું, "જુનૈદભાઈ ન્યૂઝીલૅન્ડમાં દુકાન ચલાવતા હતા. એમનો જન્મ પણ ન્યૂઝીલૅન્ડમાં થયો હતો."

"જુનૈદભાઈએ લગ્ન સુરતમાં કર્યાં હતા અને તેઓ ભારતને બહુ પ્રેમ કરતા હતા. ન્યૂઝીલૅન્ડ ખાતેના એમના ઘરમાં એમણે બહુ મોટો તિરંગો લગાવ્યો છે."

સુલેમાનભાઈ જણાવે છે કે "આતંકવાદનો કોઈ ધર્મ નથી. આતંકવાદી ક્યારેય નથી જોતો કે મરનારી વ્યક્તિ હિંદુ છે કે મુસલમાન."

જૂનૈદભાઈના મૂળ નવસારી જિલ્લાના અળદા ગામમાં હતા. અળદા ગામના સરપંચ સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ આ અંગે વાત કરી.

જુનૈદભાઈ અને તેમનો મોટાભાગનો પરિવાર વર્ષોથી વિદેશમાં સ્થાયી થયો હોવાનું અળદા ગામના સરપંચ કિશોરભાઈએ બીબીસીને જણાવ્યું છે.

કિશોરભાઈએ ઉમેર્યું, "જુનૈદ બહુ સારી વ્યક્તિ હતા. અમારાં ગામમાં આવતાજતા હતાં. લગ્ન પણ અહીં જ કર્યાં. ગામમાં હોય ત્યારે નિયમિત નઝામ પઢતા હતા."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ભાઈ મહેશ કનોડિયાની 'મહેશકુમાર ઍન્ડ પાર્ટી'માં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

તેઓ મહેશકુમાર ઍન્ડ પાર્ટીમાં અલગઅલગ અભિનેતાઓની મિમિક્રી કરતા અને ગીતો ગાતાં હતા.

તેમજ સ્ટેજ પર આગવી છટાથી ડાન્સ કરીને લોકોનું મનોરંજન પૂરું પાડતા હતા.

તેમની સાથે કામ કરનારા કલાકારોનું માનવું છે કે નાની ઉંમરથી સ્ટેજ પર પર્ફોર્મ કરવાને કારણે તેમનો અનુભવ ગુજરાતી ફિલ્મોને મળ્યો.

ગુજરાતી ફિલ્મના એ સમયનાં હિરોઇન સ્નેહાએ નરેશ કનોડિયા સાથે પહેલી ફિલ્મ 'લાડી લાખની સાયબો સવા લાખનો' કરી હતી.

અભિનેત્રી સ્નેહા

તેઓએ ટહુકે સાંજણ સ... બાકીનો લેખ લખો:

્રી પિન્કી પરીખે પણ નરેશ કનોડિયા સાથે કામ કર્યું હતું. તેઓએ નરેશ કનોડિયાની ફિલ્મ 'રાજરાજવણ'માં તેમનાં હિરોઇનના રૂપમાં કામ કર્યું હતું.

તેઓ કહે છે કે ગુજરાતી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં નરેશ કનોડિયા એક મોટું નામ છે, તેમણે ઘણી હિટ ફિલ્મો આપી છે. નરેશભાઈનો એક જમાનો હતો.

ઉલ્લેખનીય છે કે નરેશ કનોડિયા વડોદરાની કરજણ બેઠક પરથી ધારાસભ્ય બન્યા હતા.

નરેશ કનોડિયાના પુત્ર હિતુ કનોડિયા પણ ગુજરાતી ફિલ્મ સાથે સંકળાયેલા અને ભાજપના ઈડરના ધારાસભ્ય છે.

તો નરેશ કનોડિયાનાં પુત્રવધૂ મોના થીબા પણ ફિલ્મ સાથે સંકળાયેલાં છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ભાઈ રાઠોડનું કહેવું છે કે શરૂઆતમાં અહમ્ સંતોષવા આદિવાસીઓ પોતાની સબકાસ્ટ નહોતા રજૂ કરતા અને તેને લીધે આવા ગૂંચવાડા થયા છે.

પંચમહાલ જિલ્લામાં આનંદી સંસ્થા સાથે સંકળાયેલા નીતા હર્ડિકર વર્ષોથી આદિવાસી સમુદાય સાથે કામ કર્યું છે.

રાઠવા અને કોળી વિવાદને તેઓ જૂનો ગણાવતાં કહે છે, "શરૂઆતમાં કોળી પોતાને આદિવાસી નહોતા ગણતા અને સામાજિક દરજ્જાની રીતે ઊંચા ગણતા હતા."

નીતાનું કહેવું છે, "આ ઓળખનો પ્રશ્ન છે. જાતિ પ્રમાણપત્રમાં ત્રીજી પેઢી સુધી આ સવાલો છે અને આ સવાલ આદિવાસીઓના અનેક ફાંટામાં દેખાય છે."

અગાઉન... બાકીનો લેખ લખો:

ેવાનોની બેઠક મળી હતી.

આ બેઠકમાં મોટા પાયે વિરોધ કરવાનું નક્કી થયું છે.

આ વિવાદ મામલે બીબીસી ગુજરાતીએ આદિજાતિ વિકાસવિભાગના મંત્રી ગણપત વસાવા સાથે વાત કરી.

ગણપત વસાવાએ કહ્યું, "સરકાર આ વિવાદનો અભ્યાસ કરી રહી છે અને ટૂંક સમયમાં પોતાની વાત ગુજરાત હાઈકોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરશે."

જોકે આ અંગે વધારે વાતચીત કરવાનો કે ટિપ્પણી કરવાનો એમણે ઇન્કાર કર્યો.

સંખ્યાબળ અને લાભ લેવાનો સવાલ

છોટુભાઈ વસાવા (ડાબેથી બીજા) શરદ યાદવ સાથે

આ વિવાદ બાબતે સમસ્ત આદિવાસી સમાજસંગઠનના પ્રદીપ ગરાસિયાએ કહ્યું, "જો રાષ્ટ્રપતિના જાહેરનામામાં રાઠવા-કોળીનો સમાવેશ નથી તો તેનો સીધો અર્થ છે કે રાઠવા-કોળી આદિવાસી નથી. પણ સરકાર જો એમને આદિવાસી ગણતી હોય તો સરકારે રાષ્ટ્રપતિના જાહેરનામામાં ફેરફાર કરવા માટે રજૂઆતો કરવી જોઈએ."

આદિવાસી સમાજના અન્ય આગેવાન અને સંગઠનના સચિવ અરુણ ચૌધરી બીબીસી ગુજરાતીને કહે છે, "જો બહારના સમાજ આદિવાસી સમાજમાં ઉમેરાય તો જે અધિકારો આદિવાસી સમાજને મળતા હોય તેનું હનન ન થવું જોઈએ."

ડેડિયાપાડા વિધાનસભાથી ચૂંટાયેલા ધારાસભ્ય અને આદિવાસી નેતા છોટુભાઈ વસાવાએ બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું, "રાઠવા-કોળી અને રાઠવા એક જ છે કે અલગ તે વ્યવસ્થિત પુરાવાને આધારે નક્કી કરવું જોઈએ."

આદિવાસી કર્મશીલ ગોવાભાઈ રાઠોડ આ વિવાદને નિરર્થક ગણાવી રાઠવા અને રાઠવા-કોળી બન્નેને આદિવાસી ગણાવે છે.

જોકે તેઓ માને છે કે કેટલીય કોમ આદિવાસી બનીને આદિવાસીઓને મળતા અધિકારોનો લાભ લે છે અને આ સવાલ આવનારા સમયમાં મોટો થશે.

ગોવાભાઈ ઉમેરે છે, "જન્મ, મરણ અને લગ્નની પરંપરાને આધારે આદિવાસીપણું નક્કી થાય છે."

"એક તરફ સંસ્કૃતિ પર આક્રમણ થઈ રહ્યું છે અને બીજી તરફ વિકાસયોજનાઓને નામે આદિવાસીઓનું વિસ્થાપન થાય છે. તેથી આદિવાસીઓ પોતાની ઓળખ ગુમાવી રહ્યા છે."

"આ સંજોગમાં 'કોણ આદિવાસી અને કોણ નહીં' તે મોટો સવાલ છે."

ગોવાભાઈ આને સંખ્યાની રાજનીતિ તરીકે પણ જુએ છે.

તેઓ કહે છે કે સ્થાપિત હિતો અને આદિવાસી નેતાઓ એમ બન્ને તરફથી રાજકારણ થઈ રહ્યું છે અને તેને લીધે આદિવાસી ઓળખનો સવાલ પેચીદો બની ગયો છે.

ગોવાભાઈ કહે છે કે આદિવાસીઓનું નેતૃત્વ બિનઆદિવાસી કરે એટલે સાધનસંપન્નને આદિવાસીમાં ખપાવી દેવાય છે. તો સામે આદિવાસી નેતાઓ સંખ્યાબળના વધારા તરીકે તેને જોઈ રાજનીતિ કરે છે. આમાં જે ખરેખર વંચિત આદિવાસીઓ છે તેમને અન્યાય થાય છે.

કોળી અને રાઠવા-કોળીનો આ વિવાદ આગળ કઈ દિશામાં જશે તે હાઈકોર્ટની આગામી...


...ભાગે તેનો આધાર હોય છે. જ્યારે પ્લાન બજેટમાં ઉપલબ્ધ સ્રોતોના આધારે થનારી વિકાસની યોજનાઓને સમાવી લેવામાં આવે છે.

પ્લાન અને નૉન-પ્લાનને અલગ રાખવા પાછળનો હેતુ વિકાસના હેતુઓ અને ખર્ચને જોડવાનો છે. પરંતુ હવે જે રીતે પ્લાન ખર્ચને ગણવામાં આવે છે તેના કારણે તે હેતુ પાર પડતો નથી.

પંચવર્ષીય યોજનાના પ્રારંભિક વર્ષોમાં પ્લાન ખર્ચ વિકાસ કાર્યોના (પ્રોજેક્ટ્સના) મૂડી ખર્ચ તરીકે થતો હતો.

તેના કારણે એક યોજના પૂરી થાય ત્યારે તેના માટેના સ્રોતો બીજી યોજનાઓને ફાળવી શકાતા હતા.

જોકે, હાલના સમયમાં પ્લાન ખર્ચ નવ... બાકીનો લેખ લખો:

છે તેના આધારે ગામોની યાદી તૈયાર કરવી અને ત્યાં વિકાસના કાર્યોને અગ્રતા આપવી.

જે ગામમાં એસસીની વસતિ વધારે હોય ત્યાં સૌથી વધુ વિકાસ થાય.

આવા વિકાસ કાર્યોના લાભ સાચા અર્થમાં વંચિત અને છેવાડાના સમૂહો સુધી પહોંચે તે માટે 1970માં ભારત સરકારે પાંચમી અને છઠ્ઠી પંચવર્ષીય યોજનામાં બે વિશેષ કાર્યક્રમો દાખલ કર્યા હતા.

દલિત અને આદિવાસી સમૂહોના વિકાસ માટે વિશેષ પ્રયાસો કરવાની જરૂર છે તે સમજાયું હતું.

1974માં પાંચમી પંચવર્ષીય યોજનામાં ટ્રાઇબલ સબ પ્લાન (TSP)ની શરૂઆત થઈ અને આગળ જતા છઠ્ઠી પંચવર્ષીય યોજનામાં 1978-80માં શિડ્યુલ્ડ કૉમ્પોનન્ટ પ્લાન (SCP-2) શરૂ કરાયો હતો.

એસસી અને એસટીના વિકાસ માટેની જુદી જુદી યોજનાઓને આ બંને પ્લાનની નીચે આવરી લેવામાં આવે છે.

વસતિના પ્રમાણમાં ભંડોળની ફાળવણી થતી હતી. અનુસૂચિત જાતિઓ માટે સ્પેશિયલ કૉમ્પોનન્ટ પ્લાન છેક સાતમી પંચવર્ષીય યોજનામાં શરૂ થયો હતો.

પ્રથમવાર અનુસૂચિત જાતિઓના સામાજિક-આર્થિક અને શૈક્ષણિક વિકાસ માટેના કાર્યક્રમો એકસમાન રીતે ચલાવવાનું નક્કી થયું હતું. જુદા જુદા વ્યવસાયોને ઉત્તેજન આપવા પર તથા વ્યાપક રીતે લાભપ્રાપ્તિ કરાવવા અને વસતિના ધોરણે તેને ચલાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરાયું હતું.

પાંચ વર્ષના ટ્રૅન્ડ

શિડ્યુલ્ડ કાસ્ટ કૉમ્પોનન્ટ પ્લાનના પાંચ વર્ષના ટ્રૅન્ડ પર નજર નાખીએ તો જણાય છે કે માર્ગદર્શિકા પ્રમાણેની કુલ ફાળવણી 5,05,015 કરોડ રૂપિયામાંથી માત્ર 2,29,243 કરોડ રૂપિયાની જ ફાળવણી કરાઈ છે.

તેમાંથી માત્ર 81,155 કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી એવી હતી, જેનો સીધો ફાયદો દલિતોને થાય.

તે સિવાયની 1,48,088 કરોડની જંગી રકમ નૉન-ટાર્ગેટેડ યોજનાઓમાં વપરાઈ હતી, જેનો સીધો ફાયદો દલિતોને થયો નહોતો.

મોટા પાયે ભંડોળોને અન્યત્ર ફેરવી દેવાયાં હતાં અને માળખાકીય સુવિધા ઊભી કરવા, જાળવણી કરવા તથા અન્ય એવા કાર્યો પાછળ ખર્ચ કરાયો હતો, જેને માર્ગદર્શિકા પ્રમાણે અનુસૂચિત જાતિઓ સાથે સીધો સંબંધ ના હોય.

શિડ્યુલ્ડ ટ્રાઇબ કૉમ્પોનન્ટ પ્લાનના પાંચ વર્ષના ટ્રૅન્ડ જોઈએ તો તેમાં સ્પેશિયલ કૉમ્પોનન્ટ પ્લાન પ્રમાણે, 2,61,634 કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી થવી જોઈતી હતી, પરંતુ માત્ર 1,47,407 કરોડ રૂપિયાની જ ફાળવણી થઈ હતી. તેમાંથી પણ 87,385 કરોડ રૂપિયાની ફાળવણી નૉન-ટાર્ગેટેડ યોજનાઓ પાછળ થઈ હતી, જે સૂચિત માર્ગદર્શિકાઓનું ઉલ્લંઘન છે.

એસસી માટેની ફાળવણીમા 1,14,717 કરોડ રૂપિયાની અને ST માટેની ફાળવણીમાં 54,676 કરોડ રૂપિયાની ખાધ...


...ભારત ઉપર જે નવો રિપોર્ટ જાહેર કરશે એમાં ઘટાડો એનાથી ઘણો વધારે બતાવશે.

ભારત સરકાર તરફથી જીડીપીનો આંકડો 31 ઑગસ્ટે જાહેર થવાનો છે. એમાંથી જાણવા મળવું જોઈએ કે કોરોનાના પહેલા ઝટકાની ભારતની આર્થિક સ્થિતિ પર શું અસર પડી.

ક્રેડિટ રૅટિંગ એજન્સી ક્રિસિલ તો ચેતવણી આપી ચૂકી છે કે એપ્રિલથી જૂન વચ્ચે દેશના જીડીપીમાં 45 ટકા ઘટાડો જોવાશે. સમગ્ર વર્ષ માટે એમણે પણ પાંચ ટકા ઘટાડાની ભવિષ્યવાણી કરેલી છે. બીજી પણ ઘણી એજન્સીઓએ ભારતના જીડીપી પર અલગ-અલગ અનુમાન જાહેર કરેલા છે.

પરંતુ ખરી અસર કેટલી થશે એનો નિર્ણય તો ત... બાકીનો લેખ લખો:

ેત છે કે દેશમાં કોઈને પણ પોતાનું ભવિષ્ય સારું નથી દેખાઈ રહ્યું.

એટલા માટે લોકો લોન લેવાથી બચી રહ્યા છે. કારણ કે એમને ભરોસો નથી કે તેઓ ભવિષ્યમાં સારી કમાણી કરીને આ દેવું સરળતાથી ચૂકવી શકશે. બિલકુલ એવી જ હાલત એ લોકોની પણ છે જેઓ કંપનીઓ ચલાવી રહ્યા છે.

પાછલા કેટલાક સમયમાં તમામ મોટી કંપનીઓએ બજારમાંથી નાણાં ઉપાડી અથવા પોતાનો હિસ્સો વેચી દેવું ચૂકતે કર્યું છે.

દેશની સૌથી મોટી ખાનગી કંપની રિલાયન્સ આનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ છે જેણે આ જ દરમિયાન દોઢ લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુનું દેવું ચૂકવી પોતાને દેવામુક્ત કરી લીધી છે.

આવી સ્થિતિમાં 5 ટ્રિલિયન ડૉલરનું સપનું કેવી રીતે પૂરું થશે? આ સવાલ પૂછવો નિરર્થક લાગે છે. પરંતુ માણસ જો હારીને બેસી ગયો તો પછી કોઈ પણ મુસીબતમાંથી પાર નહીં પડી શકે.

શું કરી શકાય?

વડા પ્રધાને આપત્તિમાં અવસરની વાત કરી છે. અવસર પણ દેખાઈ રહ્યો છે. પરંતુ આ અવસર તો પહેલાં પણ હાજર હતો. ચીન સાથે સરખામણી અથવા ચીન ગયેલા ઉદ્યોગોને ભારત લાવવાની વાત પહેલી વાર નથી થઈ રહી.

સવાલ એ છે કે શું ભારત સરકાર એવું કંઈ કરી શકશે જેમાં વિદેશી રોકાણકારોને ભારતમાં વેપાર કરવો ખરેખર સરળ અને ફાયદાનો સોદો લાગવા લાગશે. એવું થયું તો મોટા પાયે રોજગારીની તકો ઊભી થઈ શકે. ત્યારે ચોક્કસ આ મુશ્કેલીને ટક્કર આપવી સરળ બનશે.

પરંતુ કોઈ પણ સ્થિતિમાં હાલ ઊંચા સપનાં જોવાનો સમય નથી આવ્યો. અને એ ધ્યાન રાખવું પણ જરૂરી છે કે વિદેશી રોકાણને આકર્ષવાના ચક્કરમાં ક્યાંક ભારતના શ્રમિકો અથવા કર્મચારીઓના અધિકાર સંપૂર્ણ રીતે હોમી ન દેવાય.

રસ્તાઓ ઓછા નથી, નિષ્ણાતો સૂઝવી પણ રહ્યા છે. પરંતુ પડકાર એ છે કે કયો ઉપાય ક્યારે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે જેથી તે કારગર સાબિત થઈ શકે.

સરકાર તરફથી એ વાતના સંકેત મળ્યા છે કે અર્થવ્યવસ્થામાં પ્રાણ પુરવા માટે વધુ એક સ્ટિમ્યુલસ અથવા આર્થિક પૅકેજ આવવાની તૈયારી છે.

પરંતુ સરકાર રાહ જોઈ રહી છે કે કોરોનાની બલા ટળવાના સંકેત મળે ત્યારે આ પૅકેજ આપવામાં આવે નહીં તો આ દવા નિષ્ફળ પણ જઈ શકે છે. એટલા માટે મોટાભાગના સવાલના જવાબ તો કોરોના સંકટ પૂરું થયા પછી જ મળી શકશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ભારતના આયાત બિલમાં 28.7 ટકા જેટલા સૌથી મોટા ઘટાડા સાથે આયાત બિલ 31.2 અબજ ડૉલર થયું છે.

ક્રૂડઑઈલની આયાતમાં 15 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે નૉન-ઑઇલ આયાતમાં 33.8 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.

ફેડરેશન ઑફ ઈન્ડિયન ઍક્સ્પૉર્ટર્સે વડા પ્રધાનને લખેલા પત્રમાં કહ્યું છે કે લાખો ભારતીયોને રોજગાર આપતા ક્ષેત્રને નિકાસ ઑર્ડર 50 ટકાથી વધુ રદ થવાથી મુશ્કેલીનો સામનો કરવા પડી રહ્યા છે.

સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત ઉદ્યોગો ચામડાં, કાર્પેટ, હસ્તકલા, અને એપરલ્સ છે. જ્યાં લગભગ 75 ટકા ઑર્ડર રદ કરવામાં આવ્યા છે.

નિકાસમાં કાશ

... બાકીનો લેખ લખો:

ફૅશન બદલતાં કાપડ ઉદ્યોગના ઑર્ડર રદ થવાની આશંકા

ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયન ઍક્સ્પૉર્ટ ઑર્ગેનાઇઝેશન (FIEO)નું કહેવું છે કે, કોરોનાને  કારણે દેશમાં નિકાસ ક્ષેત્રે કામ કરતા  દોઢ કરોડ લોકો બેકાર બનશે તેમજ બૅન્ક ડિફોલ્ટર્સ ની સંખ્યા પણ વધશે.

નિકાસ ક્ષેત્રે અડધાથી વધુ ઑર્ડરો કૅન્સલ થવાથી નિકાસ ઉપર અસર થતાં એકમો જ્યાં સુધી નવા ઓર્ડર્સ ન મળે ત્યાં સુધી ભયંકર નાણાં ખેચનો સામનો કરી રહ્યાં છે, જેમાં પગાર, વિજળી જેવા દૈનિક ખર્ચા તેમજ ઑર્ડર કૅન્સલ થતાં તૈયાર માલનો ભરવો જેવી બાબતો મુખ્ય છે.

વૈશ્વિક વ્યાપારના સંદર્ભમાં જોતાં આજે અમેરિકામાં પણ આયાત અને નિકાસના ઑર્ડર્સમાં  છથી સાત ટકાનો ઘટાડો આવ્યો છે.

આમ નિકાસક્ષેત્રે આજે વિશ્વના બધાજ દેશો સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે.

ચીનનું નુકસાન, ભારતનો લાભ?

પરંતુ આ બધી નિરાશાઓમાં એક આશાનું કિરણ સામે આવ્યું છે, જેમાં અમેરિકન વિદેશવિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારી અને ભારતમાં કાર્યરત મોટી અમેરિકન કંપનીઓના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે યોજાયેલી બેઠકમાં, ચાઇનાથી સ્થળાંતર થનારા ધંધા માટે સંભવિત સ્થળ તરીકે ભારતનું મહત્વ  સૂચવવામાં આવ્યું હતું.

દક્ષિણ એશિયાના રાજ્યના સહાયક સચિવ થૉમસ વાજડાએ જણાવ્યું હતું, "હાલમાં ચીનમાં જે ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ થઈ રહી છે તેના માટે ભારત ઝડપથી એક અનુકૂળ અધિકારક્ષેત્ર બની શકે છે."

આમ ચીનમાંથી ઘણી બધી કંપનીઓ ભારત આવવા આતુર છે આને આ બધી કંપનીઓ મુખ્યત્વે નિકાસ વ્યાપાર સાથે સંકળાયેલી હશે, જેનો ફાયદો રોજગારીથી લઈ વિદેશી હૂંડિયામણ કમાવી આપવામાં દેશને થશે.

જોકે ભારત સરકારના આ અધિકારીનો આશાવાદ તાજેતરમાં મળતા સમાચારો ખોટો પાડે છે. મે મહિને અપેક્ષા મુજબ ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ વેગ ન પકડે તો નિકાસના 20 ટકા ઑર્ડર અન્ય દેશોમાં શિફ્ટ થઈ જવાનો ભય ઊભો થયો છે.

ગાર્મેન્ટ, હીરા-રતન, જ્વેલરી, લેધરની વસ્તુઓ, કાર્પેટ, એન્જિનિયરિંગ માલસામાન, વિગેરે વસ્તુઓના નિકાસના ઑર્ડરને અસર થશે.

ફૅશનની સિઝનમાં ફટકો

તૈયાર કપડાં એટલે કે ગાર્મેન્ટ્સના નિકાસકારોના જણાવ્યા મુજબ, વિદેશી બજારોમાં સિઝન મુજબ ફૅશન ઝડપથી બદલાતી હોવાથી ડિલિવરીમાં વધારે વિલંબ થાય, તો જે-તે દેશમાં આયાત કરનાર વ્યાપારી પોતે ઑર્ડર મૂકેલો હોય તે માલ લેવાનો ઇન્કાર કરી દે.

ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયન ઍક્સ્પૉર્ટેર્સ ઑર્ગેનાઇઝેશન (FIEO)ના પ્રમુખ શરદ કુમાર શરાફનું એવું માનવું છે કે જો મે મહિના માં નિકાસ ફરી શરૂ થાય તો 20થી 25 ટકા નિકાસ બીજા દેશોમાં ચાલી જાય તેવું...


...ભિન્ન અંગ છે અને તે પોતાની સમસ્યાઓનું સમાધાન કરવામાં પોતે સક્ષમ છે.

ભારતે પાકિસ્તાનને કહ્યું કે તે તેની સાથે સામાન્ય પાડોશીવાળા સંબંધ રાખવા માગે છે અને તેના માટે આતંક અને હિંસાથી મુક્ત માહોલની જરૂર છે.

ભારતે કહ્યું હતું કે આવો માહોલ તૈયાર કરવાની જવાબદારી પાકિસ્તાનની છે.

PNB ફ્રોડ કેસના આરોપી મેહુલ ચોકસી 'રોમૅન્ટિક ટ્રિપ પર ડૉમિનિકા આવ્યા ત્યારે પકડાયા' : એંટિગાના વડા પ્રધાન

મેહુલ ચોકસીની ડોમિનિકામાં ધરપકડ બાદની તસવીર

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ મુજબ એંટિગાના વડા પ્રધાન ગેસ્ટૉન બ્રાઉને કહ્યું કે હી... બાકીનો લેખ લખો:

ુરા સંભાળ્યે સાત વર્ષ પૂરાં થયાં છે.

આ પ્રસંગે ભાજપ જ્યાં ઉજવણી સાથે ઉપલબ્ધિઓ ગણાવી રહ્યો છે. ત્યાં જ બીજી બાજું વિપક્ષ, તેમાં પણ ખાસ કરીને કૉંગ્રેસ તેમના પર શાબ્દિક હુમલા કરી રહી છે.

કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા રણદીપ સુરજેવાલાએ રવિવારે એક પત્રકારપરિષદ કરીને મોદી સરકાને 'દેશ માટે હાનિકારક' ગણાવી.

તેમણે મોંઘવારી અને બેરોજગારીનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે મોદી સરકાર પાછલાં 73 વર્ષોમાં ભારતની 'સૌથી નબળી સરકાર' છે.

સુરજેવાલાએ કહ્યું, "દેશને એક નક્કામી અને નાસમજુ સરકારનો બોજ માથે લઈને ચાલતાં સાત વર્ષ થઈ ગયાં. દેશ ભોગવી રહ્યો છે કારણ કે સાત વર્ષમાં બેરોજગારી 11.3 ટકા થઈ ગઈ. ઘણા પ્રાંતોમાં પેટ્રોલ 100 અને સરસવનું તેલ 200 રૂપિયાની સપાટી વટાવી ચુક્યાં છે. આ 73 વર્ષમાં દેશની સૌથી કમજોર સરકાર સાબિત થઈ છે."

સોશિયલ મીડિયા પર પણ તે અંગે જોરદાર ચર્ચા છે અને ટ્વિટર પર મોદી સરકારના સમર્થન અને વિરોધ બંનેમાં હૅશટૅગ જોવા મળી રહ્યાં છે.

એક તરફ #7yearsOfSeva ટ્રેન્ડ કરી રહ્યું છે તો બીજી તરફ #7YearsOfModiMadeDisaster.

રવિશંકર પ્રસાદ, પ્રકાશ જાવડેકર, વિપ્લવ દેવ, સર્વાનંદ સોનોવાલ અને પ્રમોદ રાવત સહિત ઘણા ભાજપના નેતા ટ્વીટ કરીને અલગ-અલગ ક્ષેત્રોમાં મોદી સરકારની ઉપલબ્ધિઓ ગણાવી રહી છે.

બીજી તરફ કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ પોતાના ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી ટ્વીટ કર્યું છે, "નફરત કમજોરોનું હથિયાર છે અને વડા પ્રદાન મોદી પાછલાં સાત વર્ષથી તેનો જ ઉપયોગ કરી રહ્યા છે."

ગુજરાત કોરોનાની ત્રીજી લહેર આવશે જ? શું બોલ્યા CM રૂપાણી?

વિજય રૂપાણીએ કોરોનાની ત્રીજી લહેરની તૈયારીઓ બાબતે શું કહ્યું?

શનિવારે ગાંધીનગરના મહાત્મામંદિર ખાતે બનેલ કોવિડ-19 હૉસ્પિટલની મુલાકાત બાદ મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ કહ્યું હતું કે ગુજરાત સરકાર કોરોનાની ત્રીજી લહેર માટેની તૈયારી કરી રહી છે.

તેમણે વાતચીત દરમિયાન  જણાવ્યું હતું કે સરકાર આ મામલે જલદી જ ઍક્શન પ્લાન તૈયાર કરશે.

ઇન્ડ઼િયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ અનુસાર જ્યાારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું ગુજરાતમાં ત્રીજી લહેર આવવાનું નિશ્ચિત છે? તો તેના જવાબમાં તેમણે કહેલું કે, "કોઈ પણ વરતારો સંપૂર્ણપણે સચોટ હોતો નથી. પરંતુ સરકાર એવું વિચારીને આગળ વધી રહી છે કે ત્રીજી લહેર આવશે."

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ કહ્યું કે તેમની સરકાર પ્રથમ અને બીજી લહેરના અનુભવોને આધારે વિગતવાર ઍક્શન પ્લાન ઘડી રહી છે.

તેમણે કહ્યું કે, "ત્રીજી...


...ભ્યો રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી ચૂંટાય છે જ્યારે 12 સભ્યોની રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા નિમણૂક કરવામાં આવે છે.

કોણ મતદાન કરી શકે?

રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં મતદાર તરીકે રાજ્યની વિધાનસભાના ચૂંટાયેલા ધારાસભ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મતદારમંડળના સભ્યો હોય છે.

નોંધનીય છે કે રાજ્યની વિધાનપરિષદના સભ્યો રાજ્યસભાના સભ્યોની ચૂંટણીમાં મતદાન કરી શકતા નથી.

રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં પોતાની ઉમેદવારી દાખલ કરવા માટે ઓછામાં ઓછા 10 સભ્યોની સંમતિ જરૂરી હોય છે.

તેમજ રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી નોંધાવવા માટે લઘુતમ વ... બાકીનો લેખ લખો:

ઊભી થઈ હતી.

કૉંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા પોતાના સમર્થક ધારાસભ્યો સાથે ભાજપમાં જોડાયા છે, જેના કારણે મધ્ય પ્રદેશમાં ફરી એક વખત શિવરાજસિંહના નેતૃત્વમાં ભાજપની સરકાર બની છે.

ભાજપે સિંધિયાને તેમના ગૃહરાજ્યમાંથી રાજ્યસભાના ઉમેદવાર બનાવ્યા છે, જેના કારણે મધ્ય પ્રદેશમાં કૉંગ્રેસના ગણિતને અસર પહોંચી શકે છે.

પૂર્વ નિર્ધારિત કાર્યક્રમ મુજબ 26મી માર્ચે ચૂંટણી યોજાનાર હતી, પરંતુ કોરોના વાઇરસને કારણે ઊભી થયેલી પરિસ્થિતિને પગલે ચૂંટણી પંચે બંધારણીય અધિકારોનો ઉપયોગ કરીને ચૂંટણી પ્રક્રિયાને મોકૂફ રાખવાની જાહેરાત કરી હતી.

ચૂંટણી પંચની જાહેરાત મુજબ ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભાના ચાર સભ્યો ચૂંટણી માટે તા. 19મી જૂને મતદાન યોજાશે અને એજ દિવસે સાંજે પાંચ કલાકે મતગણતરી હાથ ધરાશે. તા. 22મી જૂન સુધીમાં સમગ્ર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી દેવાની રહેશે.

ચૂંટણી પંચ દ્વારા રાજ્યના મુખ્ય સચિવોને સૂચના આપવામાં આવી છે કે ચૂંટણી પ્રક્રિયાને પૂર્ણ કરવા માટે વરિષ્ઠ અધિકારીની નિમણૂક કરવામાં આવે, જે કોરોના વાઇરસના પ્રસારને અટકાવવા સંબંધિત માર્ગદર્શિકાને આધિન રહેને ચૂંટણીપ્રક્રિયા પૂર્ણ કરાવે.

અગાઉની રાજ્યસભા ચૂંટણી અને વિવાદ

ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભાની ખાલી પડેલી બે બેઠક પર ભાજપના ઉમેદવાર એસ. જયશંકર અને જુગલજી ઠાકોરનો બહુમતી સાથે વિજય થયો છે.

કૉંગ્રેસના કહેવા પ્રમાણે, અલ્પેશ ઠાકોર સહિતના બે ધારાસભ્યોએ ક્રૉસ-વોટિંગ કર્યું હતું.

વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસના નેતા પરેશ ધાનાણીએ આ ચૂંટણીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારી હતી, પરંતુ સર્વોચ્ચ અદાલતે આ મુદ્દે દખલ દેવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

એ ચૂંટણી દરમિયાન ધારાસભ્યો બળવો કે ક્રૉસ વોટિંગ ન કરે તે માટે તેમને પાલનપુર નજીક એક રિસૉર્ટમાં મોકલી દેવાયા હતા.

2020ની ચૂંટણી પૂર્વે પણ કૉંગ્રેસ દ્વારા આવી કોઈ વ્યૂહરચના અપનાવવામાં આવે તેવી વકી છે.

ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહ ગુજરાતના પાટનગર ગાંધીનગરની બેઠક ઉપરથી લોકસભામાં ચૂંટાયા હતા. જ્યારે કેન્દ્રીયમંત્રી સ્મૃતિ ઈરાની અમેઠીની બેઠક ઉપરથી ચૂંટાઈ આવ્યાં હતાં.

આથી બંનેએ રાજીનામાં આપ્યાં હતાં અને ફરી રાજ્યસભાની ચૂંટણી યોજાઈ હતી.

નરહરિ અમીન

કૉંગ્રેસમાંથી ભાજપમાં આવેલા નેતા નરહરિ અમીનને ભાજપે રાજ્યસભાના ત્રીજા ઉમેદવાર તરીકે મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.

કહેવાય છે કે નરહરિ અમીન રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશના કૂર્મી પાટીદારો સાથે ઘરોબો ધરાવે છે.

ઉમેદવાર જાહેર થયા બાદ...


...મ 370ને હઠાવવાનો પ્રચારનો મુખ્ય મુદ્દો હતો. આવું કરીને ભાજપ એ દર્શાવવાની કોશિશ કરતો હતો કે પ્રચાર દરમિયાન તેને આર્થિક સુસ્તીને લઈને બૅકફૂટ પર આવવું ન પડે.

પરંતુ એ વાત પર કોઈ બેમત નથી કે આર્થિક મુદ્દો પણ ચૂંટણીમાં મહત્ત્વનો છે. મોદીના સત્તામાં આવ્યા બાદ આર્થિક સ્થિતિ કથળતી રહી છે.

આજની તારીખે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા 2013-14 બાદ સૌથી ખરાબ સમયમાંથી પસાર થઈ રહી છે.

આ એ વર્ષ હતું જ્યારે ખરાબ આર્થિક સ્થિતિનો ફાયદો ઉઠાવીને નરેન્દ્ર મોદી 1984 બાદ પૂર્ણ બહુમતી સાથે સત્તામાં આવનારા પ્રથમ વડા પ્રધાન બન્યા હ... બાકીનો લેખ લખો:

નોકરી જઈ રહી છે.

લોકોનો પગાર ઘટી રહ્યો છે અથવા તેમાં કોઈ વૃદ્ધિ થતી નથી. મોંઘવારીનો દર ઓછો હોવા છતાં લોકો મોંઘવારીનો બોજ વેઠી રહ્યા છે. સ્થિતિ એવી છે કે બિસ્કિટ અને અન્ડરવેર જેવી જરૂરી વસ્તુઓના વેચાણમાં પણ ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.

કૉંગ્રેસે ચૂંટણી જીતવાની કોશિશ ન કરી

આવી સ્થિતિમાં કૉંગ્રેસ પાસે એ અપેક્ષા હતી કે તે હરિયાણા અને મહારાષ્ટ્રમાં સત્તાધારી પાર્ટી સામે મોટા પાયે પ્રચાર કરે. કૉંગ્રેસે સરકાર સામે દેશવ્યાપી અભિયાન ચલાવવાની જરૂર હતી.

કૉંગ્રેસે સપ્ટેમ્બરમાં એલાન કર્યું હતું કે તે ઑક્ટોબર મહિનામાં આર્થિક સુસ્તીને લઈને દેશભરમાં અભિયાન શરૂ કરશે. પરંતુ ઑક્ટોબર મહિનામાં પાર્ટીએ કહ્યું કે તે આ અભિયાન નવેમ્બરમાં શરૂ કરશે.

હરિયાણામાં કૉંગ્રેસે મતદારોને વાયદો કર્યો હતો કે તે તેમને બેરોજગારી ભથ્થું આપશે, પરંતુ પાર્ટીએ સ્થાનિક સ્તરે તેનો પ્રચાર ન કર્યો. હરિયાણામાં કૉંગ્રેસ પાસે નેતૃત્વનું સંકટ હતું.

લોકપ્રિય અને તાકાતવર નેતા ભૂપિન્દરસિંહ હુડ્ડાને ચૂંટણીના થોડા દિવસો પહેલાં જ પાર્ટીએ પ્રચારનું સુકાન સોંપ્યું હતું. સોનિયા અને પ્રિયંકા ગાંધીએ હરિયાણામાં ચૂંટણીપ્રચાર ન કર્યો. રાહુલ ગાંધીએ પણ હરિયાણામાં બહુ ઓછી રેલીઓ કરી. આ રેલીઓમાં રાહુલ ગાંધીએ બેરોજગારીનો મુદ્દાનો પણ બહુ ઓછો ઉલ્લેખ કર્યો.

મુંબઈની એક જનસભામાં રાહુલ ગાંધીએ કો-ઑપરેટિવ બૅન્કમાં થયેલા ગોટાળાનો ઉલ્લેખ પણ ન કર્યો. ન તો તેણે લોકોના પૈસા ડૂબ્યા એ મુદ્દો ઉઠાવ્યો. બીજી શબ્દોમાં કહીએ તો કૉંગ્રેસે આ રાજ્યોમાં ચૂંટણી જીતવાની કોશિશ જ કરી નહીં.

આવી સ્થિતિમાં ભાજપે આર્થિક સુસ્તી હોવા છતાં મહારાષ્ટ્ર અને હરિયાણા વિધાનસભામાં જીત મેળવી છે. એનો મતલબ કે કૉંગ્રેસને એ ખબર નહોતી કે તે આ મુદ્દાઓને કઈ રીતે ઉઠાવે.

પરંતુ હવે ચૂંટણીનાં પરિણામો સ્પષ્ટ છે કે મતદારોને ભાજપનો મોહભંગ થયો છે. તેનાથી કદાચ વિપક્ષને સરકાર સામે અભિયાન ચલાવવાનું બળ મળે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મ આ વિસ્તારમાં કર્યું છે."

"અહીં આદિવાસીઓનાં 70થી વધારે ગામ છે અને ત્યાં ફરીને તેમણે બાળકોને સ્કૂલે મોકલવા અને શાળામાં પ્રવેશ માટે બાળકોને થોડુંઘણું શિક્ષણ મળી રહે તે માટે શનિવાર અને રવિવારે વર્ગો ચલાવવાનું કામ પણ કર્યું. અમારા જેવા શિક્ષકોને વિનંતી કરે કે ગામમાં વર્ગ લો."

"તેઓ શિક્ષકોને પૈસા આપવા પણ તૈયાર થાય. લખનભાઈના કારણે અનેક આદિવાસી છોકરાઓ ગામમાં શાળાએ જતા થયા છે."

કેવડિયા અને તેની આસપાસના વિસ્તારમાં આદિવાસી બહેનો સાથે કામ કરતાં શોભાબહેન મલબારી કહે છે, "લખનભાઈએ એવાં ખેતઓજારો વિકસાવ્યાં ... બાકીનો લેખ લખો:

દ્ધતિઓ સમજાવી. તેઓના અહીંથી આ રીતે જવાથી અમને ઘણું દુ:ખ થયું છે."

"આદિવાસી સમાજ માટે સારું ઇચ્છનાર અને આદિવાસી લોકોનું હિત જળવાઈ રહે તે રીતે પાયાનું કામ કરતા માણસને સરકારે હદપાર કર્યા છે."

તેઓ કહે છે, "લખનભાઈનું એક રૂમના ઝૂંપડામાં રહેતા હતા, તેમની પાસે એક બૅગ હતી જેમાં બે જોડી કપડાં હોય, એક ચપ્પલ હોય, આવો માણસ હિંસક હોય? એમની પાસે એક વધારે કપડું ના હોય. આતો ખૂબ જ શાંત અને સારા માણસ છે તેમની પર લગાવેલા તમામ આરોપો ખોટા છે. આદિવાસી વિસ્તારોમાં કામ કોણ કરશે હવે?"

સામાજિક કાર્યકર મુદિતા વિદ્રોહી કહે છે, "હું મારી માતા સિવાય કોઈની સાથે રહી શકતી ન હતી પરંતુ લખનભાઈ એવી વ્યક્તિ હતી જેમની પાસે હું બાળપણમાં એકલી રહેલી છું. પુરુષ હોવા છતાં મા જેવું તેમનામાં વાત્સલ્ય જોયું છે. એ માણસ રેઇનકૉટ કે છત્રી એટલે ન રાખે કે તેમાં પ્લાસ્ટિક છે અને પ્લાસ્ટિક પર્યાવરણ માટે હાનિકારક છે."

સ્વાતિ દેસાઈ કહે છે, "લખનભાઈ બાળકને શાળાએ મોકલે તે માટે વાલીઓ સાથે ઝઘડે છે, આદિવાસી વિસ્તારોમાં લોકોનો દારૂ છોડાવા માટે તે જેતે વ્યક્તિ સાથે ઝઘડે છે. આ વ્યક્તિ પર સરકાર દારૂનો ધંધો કરે છે જેવા સાવ વાહિયાત આક્ષેપ કરે છે."

પર્યાવરણ સુરક્ષા સમિતિના નેજા હેઠળ ભરૂચ જિલ્લામાં ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણને કારણે થતાં નુકસાન અંગે લોકજાગૃતિનાં કામોમાં પણ તેમણે મહત્ત્વની ભૂમિકા નિભાવી.

અમારી પણ ધરપકડ કરો

LAKHAN BHAI

ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી સુરેશ મહેતા લખન મુસાફિરને તડિપાર કરવાના હુકમ અંગે કહે છે, "આ તદ્દન  હકીકતથી વેગળું છે. લખન જેવો માણસ વિનોબા સાથે રહ્યો છે, રેકૉર્ડ પર વાત જ ખોટી મૂકવામાં આવી છે."

"લખનનો બચાવ લેવામાં આવ્યો નથી. સાક્ષીઓના નિવેદન લેવાયા નથી. બંધારણે આપેલાં અધિકારને ભંગ કરતો આ ચુકાદો છે."

સુરેશ મહેતા ગુજરાતના વિવિધ ક્ષેત્રના 200 લોકોએ હદપાર કરવાની કાર્યવાહી સામે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી, ગૃહમંત્રી અને ગૃહસચિવને લખેલા પત્રનો ઉલ્લેખ કરતાં કહે છે, "અમે લખ્યું હતું કે જો લખન ગુંડો હોય અને તેને હદપાર કરતા હોવ તો અમે પણ ગુંડા છીએ અમારી પણ ધરપકડ કરો."

સ્વાતિ દેસાઈ કહે છે, "સરકાર ટૂરિઝમ માટે હાલ લોકોની જમીન લઈ રહી છે. અહીંના લોકોની પહેલાં જમીન લીધી. હવે એમનાં ઢોરઢાંખર પણ જમીનમાં જઈ ચરી ન શકે તેમ વાડાબંધી કરી રહી છે. આ અન્યાય સામે સ્થાનિક લોકો અવાજ ઉઠાવે છે. આ અવાજ ઉઠાવવો કયા કાયદા પ્રમાણે ગુનો બને છે. સરકાર જણાવે તો સારું થશે."

મુદિતા વિદ્રોહી કહે છે,...


...મ આફ્રિકાના સૂકા સાહેલ વિસ્તારમાં તે માત્ર 60થી 70 દિવસમાં તૈયાર થઈ જાય છે.

ફોનિયાના દાણા રેતી જેટલા નાના હોય છે. તેના પર અખાદ્ય પદાર્થ લાગ્યો હોય છે તેને પહેલાં દૂર કરવો પડે છે.

મોટા ભાગે તેને હાથેથી સાફ કરવામાં આવે છે, પણ હવે સેનેગલમાં મીલ પણ તૈયાર થઈ છે.

આયર્ન, ઝિન્ક અને મૅગ્નેશિયમથી ભરપુર ફોનિયોનો ઉપયોગ ભાતની જગ્યાએ થઈ શકે છે. તેમાંથી બિયર પણ બની શકે છે.

પ્રિયા ટ્યૂ કહે છે, "આ કઠોળનો સ્વાદ ચાખવાની મને ઘણી ઇચ્છા છે. મને લાગે છે કે તે લોકોને પસંદ પડશે, કેમ કે તે ગ્લુટેન ફ્રી છે... બાકીનો લેખ લખો:

શેકી શકાય છે અને દળીને તેનો લોટ પણ બનાવી શકાય છે.

પૂર્વ આફ્રિકામાં તેનો રસ કાઢીને તેમાંથી સૂપ બનાવાય છે. તેને સંપૂર્ણ ખોરાક ગણવામાં આવે છે, કેમ કે તેમાં પ્રોટીન મોટા પ્રમાણમાં છે.

નવી રક્તવાહિનીઓને બનાવવા માટે ઉપયોગી એવા અગત્યના એમીનો એસિડ મેથિઓનાનઇન તૈયાર કરવામાં તે મદદરૂપ થાય છે.

શરીરની પ્રતિકારકશક્તિ માટે ઝિન્કનું પાચન થાય તે જરૂરી છે અને બામ્બરા તેમાં સહાયરૂપ છે.

તેમાં સેલિયમ પણ છે, જે થાઇરોઇડને કાબૂમાં રાખે છે અને રોગપ્રતિકારક શક્તિને પણ વધારે છે.

ટ્યૂ કહે છે, "શાકાહારી અથવા વનસ્પત્યાહારી લોકો માટે આ કઠોળ બહુ ઉપયોગી એવું લાગે છે. વનસ્પતિ આધારિત પ્રોટીન તેમાંથી મળે છે અને તેનો પાક લેવો સહેલો છે તેનાથી પર્યાવરણને ફાયદો છે."

"ભવિષ્યમાં મનુષ્ય માટેના આહારની શું સ્થિતિ હશે તેની સમસ્યા હાલમાં આપણી સામે આવીને ઊભી છે. તે વખતે વધારે સહેલાઈથી ઉગાડી શકાય એવા આ પ્રકારના બહુપયોગી ખાદ્યપદાર્થોની આપણને વધારે જરૂર છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મ કરતા હતા. તેમની ઑફિસ બોરિંગ લોકોની ભરેલી છે, જે વર્ક ફ્રૉમ હોમ કરી રહ્યા છે. હું વિચારતી હતી કે જ્યારે તેઓ જરૂરી ટેલિફૉન્ફરન્સ પર હશે, ત્યારે મજાકમાં મારું ટૉપ ઉઠાવીને મારાં સ્તન દેખાડીશ.

અને આવું થોડી વાર માટે નહીં પણ ઘણો સમય સુધી મેં મારું ટૉપ ઉપર કરીને રાખ્યું. પરંતુ પછી સ્થિતિ અસહજ થઈ ગઈ.

મને અહેસાસ થયો કે તેમના માથા પાછળ એક મોટો અરિસો છે અને હું મારા પતિ સામે ઊભી હતી, બિલકુલ તેમની કમ્પ્યુટર સ્ક્રીનની પાછળ. અને આ બધું કરી રહી હતી.

જેટલા પણ લોકો તેમની કૉન્ફરન્સ કૉલમાં હશે, તેઓ તેમના માથા... બાકીનો લેખ લખો:

ે.

ચિત્રાંકન : આઇરીન ડે લા ટોર

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મ કે શીલા બ્રાહ્મણ નહોતાં.

વિનોદે 'IAS'ની પરીક્ષા આપી અને ભારતમાં નવમું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું. તેમને ઉત્તર પ્રદેશ કૅડરમાં સ્થાન મળ્યું.

એક દિવસ લખનૌથી અલીગઢ આવતા સમયે વિનોદની ટ્રેન છૂટી ગઈ.

તેમણે શીલાને વિનંતી કરી કે તેઓ તેમને ડ્રાઇવ કરીને કાનપુર લઈ જાય જેથી તેઓ ત્યાંથી પોતાની ટ્રેન પકડી લે.

શીલાએ આગળ જણાવ્યું હતું, "હું રાત્રે ભારે વરસાદ વચ્ચે વિનોદને મારી કારમાં બેસાડીને 80 કિલોમિટર દૂર કાનપુર લઈ ગઈ. તેઓ અલીગઢવાળી ટ્રેનમાં ચઢી ગયા. જ્યારે હું સ્ટેશનની બહાર આવી તો મને કાનપુરના રસ્તાઓ અંગે ક... બાકીનો લેખ લખો:

ા. તેઓ એ વખતે પશ્ચિમ બંગાળના રાજ્યપાલ હતા. વિન્સેન્ટ જ્યૉર્જના ફોન થકી એમને આ અંગે જાણકારી મળી તો તેમણે મને એક બાથરૂમમાં લઈ જઈને દરવાજો બંધ કરી દીધો અને કહ્યું કે હું આ અંગે કોઈને ન જણાવું."

જ્યારે શીલા દિલ્હી જવા માટે વિમાનમાં બેઠાં ત્યારે રાજીવ ગાંધીને પણ આ અંગે કોઈ જાણકારી નહોતી.  અઢી વાગ્યે તેઓ કૉકપિટમાં ગયા અને પછી બહાર આવીને બોલ્યા કે 'ઇંદિરાજી નથી રહ્યાં.'

શીલા દીક્ષિતે આગળ જણાવ્યું હતું, "અમે લોકો વિમાનના પાછળના ભાગમાં જતાં રહ્યાં. રાજીવે પૂછ્યું કે આવી પરિસ્થિતિમાં શું કરવાની જોગવાઈ છે? પ્રણવ મુખરજીએ કહ્યું કે પહેલાં પણ આવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ત્યારે વરિષ્ઠ મંત્રીને કાર્યકારી વડા પ્રધાન બનાવાયા બાદ વડા પ્રધાનની વિધિવત્ ચૂંટણી કરાઈ હતી."

પ્રણવ મુખરજીને વડા પ્રધાન બનવું હતું?

મેં શીલા દીક્ષિતને પૂછ્યું કે શું પ્રણવ મુખરજીએ આપેલી આ સલાહ તેમના જ વિરુદ્ધમાં ગઈ?

તેમણે જવાબ આપ્યો, "પ્રણવ જ એ વખતે સૌથી વરિષ્ઠ મંત્રી હતા. બની શકે કે તેમની આ સલાહનો એવો અર્થ કાઢવામાં આવ્યો કે તેઓ પોતે જ વડા પ્રધાન બનવા માગે છે. જ્યારે રાજીવ ગાંધી જીતીને આવ્યા તો તેમણે મુખરજીને પોતાના મંત્રીમંડળમાં પણ સામેલ ન કર્યા અને બાદમાં પક્ષમાંથી પણ હાકી કાઢ્યા."

મુખ્ય મંત્રી બનીને શું કર્યું?

રાજીવ ગાંધી સાથે શીલા દીક્ષિત

જ્યારે રાજીવ ગાંધી વડા પ્રધાન બન્યા તો તેમણે શીલા દીક્ષિતને પોતાના મંત્રીમંડળમાં લીધાં અને પહેલાં સંસદીય કાર્ય મંત્રી અને બાદમાં વડા પ્રધાન કાર્યાલયમાં રાજ્ય મંત્રીની જવાબદારી સોંપી.

1998માં સોનિયા ગાંધીએ તેમને દિલ્હી પ્રદેશ કૉંગ્રેસનાં વડાં બનાવ્યાં. તેઓ ત્રણ-ત્રણ વખત દિલ્હીનાં મુખ્ય મંત્રી પણ બન્યાં.

15 વર્ષના એમના કાર્યકાળની સૌથી મોટી સિદ્ધિ અંગે પૂછ્યું તો તેમણે કહ્યું હતું, "પહેલી 'મેટ્રો', બીજી 'સીએનજી' અને ત્રીજી દિલ્હીની હરિયાળી, શાળાઓ અને હૉસ્પિટલો માટે કામ કરવું."

તેમણે ઉમેર્યું હતું, "આ તમામ બાબતોએ દિલ્હીના લોકોની અંગત જિંદગી પર ભારે પ્રભાવ પાડ્યો. મેં સૌ પ્રથમ વખત બાળકીઓને શાળામાં જતી કરવા 'સેનિટરી નૅપ્કિન' વહેંચ્યાં. મેં દિલ્હીમાં કેટલીય વિશ્વવિદ્યાલયો બનાવડાવી અને 'આઈઆઈટી' પણ ખોલી."

જ્યારે ફ્લૅટની તપાસ કરાઈ

દિલ્હી મેટ્રોમાં શીલા દીક્ષિત

રસપ્રદ વાત એ છે કે ત્રણ વખત ચૂંટણી જીતવા છતાં કૉંગ્રેસના સ્થાનિક નેતાઓએ તેમનો વિરોધ ચાલુ રાખ્યો.

સ્થિતિ એવી બની કે દિલ્હી પ્રદેશ કૉંગ્રેસના એ વખતના અધ્યક્ષ...


...મ કોર્ટમાં અનેક અરજી દાખલ કરવામાં આવી.

સુપ્રીમ કોર્ટ હાલ એ અરજીઓની સુનાવણી કરી રહી છે અને આગામી વર્ષની શરૂઆતમાં આ મામલાને સાત ન્યાયમૂર્તિઓની એક ખંડપીઠને મોકલવામાં આવે એવી શક્યતા છે.

એ અરજીઓમાં આવ-જા પર પ્રતિબંધ, ઇન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધ અને અખબારી સ્વાતંત્ર્ય તથા જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સંચાર સુવિધા પર બંધી જેવા અનેક મુદ્દાઓ સામેલ છે.

સરકારની દલીલ એવી છે કે તમામ પગલાં આ ક્ષેત્રના વિકાસ તથા વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓના નિરાકરણના હેતુસર લેવામાં આવ્યાં છે.

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે કાશ્મીર આઝાદીથી અત્યાર સુધી શ... બાકીનો લેખ લખો:

રી તપાસ કરશે. અદાલત વ્યાપક દૃશ્ય જોવાનો પ્રયાસ કરશે, કારણ કે આ કેસ જેવા જ બીજા મામલાઓ કોર્ટમાં વિચારણામાં છે.

એ મામલાઓમાં મસ્જિદોમાં મહિલાઓને પ્રવેશ, બિન-પારસી યુવકો સાથે પરણતી પારસી મહિલાઓને પારસીઓના પવિત્ર અગ્નિસ્થળ અગિયારીમાં પ્રવેશ તથા મુસ્લિમ મહિલાઓનાં ખતના જેવા મામલાઓ સામેલ છે.

મહારાષ્ટ્રનો રાજકીય ડ્રામા

2019માં સુપ્રીમ કોર્ટ સામે મહારાષ્ટ્ર સરકારની રચનાનો રાજકીય નાટકીય મામલો પણ આવ્યો હતો.

મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણી પછી સ્પષ્ટ બહુમતીના અભાવે તમામ રાજકીય પક્ષો સરકાર બનાવવા તમામ પ્રકારના તરકીબો અજમાવતા જોવા મળ્યા હતા.

બીજેપી અને શિવસેના સાથે મળીને ચૂંટણી લડ્યા હતા, પણ ચૂંટણી પછી શિવસેનાએ અઢી વર્ષ માટે મુખ્ય પ્રધાનપદ આપવાની માગણી કરી હતી, પણ બેઠકો બીજેપીને વધુ મળી હતી.

મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણી પછી સ્પષ્ટ બહુમતીના અભાવે તમામ રાજકીય પક્ષો સરકાર બનાવવા તમામ પ્રકારની તરકીબો અજમાવતા જોવા મળ્યા હતા.

આ પરિસ્થિતિમાં બીજેપી શિવસેનાની શરત માનવા તૈયાર ન થઈ, પરંતુ મહારાષ્ટ્રમાં સરકાર બનાવી શકાય એટલું સંખ્યાબળ બીજેપી પાસે ન હતું. એ સ્થિતિમાં મહારાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિશાસન લાદવામાં આવ્યું હતું.

એ પછી શિવસેના, નેશનલિસ્ટ કૉંગ્રેસ પાર્ટી (એનસીપી) અને કૉંગ્રેસ વચ્ચે સરકાર રચવા સહમતી સધાઈ હોવાના સંકેત મળવા શરૂ થયા હતા, પણ એ ત્રણેય પક્ષો સરકાર રચવાનો દાવો કરવાના હતા તેના એક દિવસ અગાઉ જ વહેલી સવારે રાષ્ટ્રપતિશાસન હઠાવી લેવાયું હતું અને બીજેપીને એનસીપીના કેટલાક વિધાનસભ્યોને ટેકા વડે સરકાર રચવાનું આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું.

જે કાયદાની મદદ વડે વડાપ્રધાન કટોકટીની સ્થિતિમાં રાષ્ટ્રપતિશાસન હઠાવી શકાય એ કાયદાનો સહારો મહારાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિશાસન હઠાવવા માટે લેવામાં આવ્યો હતો.

એ સંજોગોમાં એક સવાલ ઉભો થયો હતો કે શું આ એવી પરિસ્થિતિ હતી કે જેમાં કટોકટીના સમયના ઉપાયનો સહારો લઈને બીજેપીની સરકાર રચવામાં આવે?

આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો અને અદાલતે આદેશ આપ્યો હતો કે વિધાનસભામાં બહુમતનું પરીક્ષણ થવું જોઈએ અને તેમાં ગુપ્ત મતદાનની વ્યવસ્થા ન હોવી જોઈએ.

કોર્ટના આ નિર્ણય પછી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને તેમની સાથે નાયબ મુખ્યપ્રધાન તરીકે જેમણે સોગંદ લીધા હતા એ અજિત પવારે રાજીનામાં આપ્યાં હતાં.

કોર્ટે બહુમતના પરીક્ષણ માટે વધુ સમય આપ્યો હોત તો કર્ણાટકની માફક મહારાષ્ટ્રમાં પણ વિધાનસભ્યોનું ખરીદ-વેચાણ થવાનું નિશ્ચિત હતું....


...મ ક્વોરૅન્ટિન રહીને પરીક્ષા આપવાનું લગભગ અશક્ય બની જાય.'

જોકે, નોંધનીય છે કે એમ. એસ. યુનિવર્સિટી દ્વારા વિદ્યાર્થીઓની માગણીઓ સ્વીકારીને પરીક્ષાની તારીખ 20 જુલાઈ રાખવાનું નક્કી કર્યું છે, તેમજ આ દરમિયાન પરીક્ષા ન આપી શકનાર વિદ્યાર્થીઓ માટે ઑક્ટોબર માસમાં પરીક્ષા આપવાનો વિકલ્પ ખુલ્લો રખાયો છે.

કોરોના વાઇરસના પ્રસાર અને પરીક્ષાના આયોજન બાબતે વાત કરતાં એમ. એસ. યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થી સંઘના જનરલ સૅક્રેટરી રાકેશ પંજાબી જણાવે છે કે, 'એમ. એસ. યુનિવર્સિટી દ્વારા વિદ્યાર્થીઓની માગણીને ધ્યાનમાં રાખીને ય... બાકીનો લેખ લખો:

ર અટકાવવા માટે પરીક્ષાકેન્દ્રોમાં સૅનિટાઇઝિંગ, સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ અને સ્ક્રીનિંગની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.'

'તેમજ વિદ્યાર્થીઓને માસ્ક પહેરવાની ફરજ પાડવામાં આવશે. જેથી કોરોનાના પ્રસારની કોઈ સંભાવના ન રહે.'

આ સિવાય એમ. એસ. યુનિવર્સિટીના કુલપતિ પ્રો. પરિમલ વ્યાસે આ અંગે જણાવ્યું હતું કે, 'પરીક્ષાનું આયોજન અને તેની તારીખો મામલે તમામ નિર્ણય ગુજરાત સરકારના પરિપત્ર પ્રમાણે જ કરાયા છે.'

'વર્તમાન સ્થિતિને ધ્યાને રાખીને તકેદારીનાં પૂરતાં પગલાં લેવાશે.'

'ત્રણ શિફ્ટમાં પરીક્ષા હોવાથી દરેક શિફ્ટ પછી ક્લાસરૂમ સૅનિટાઇઝ કરાશે, આ ઉપરાંત એમ. એસ. યુનિવર્સિટીમાં ગુજરાત સિવાયનાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાંથી વિદ્યાર્થીઓ ભણવા આવે છે, જો કોઈ વિદ્યાર્થી અહીં પહોંચીને પરીક્ષા ન આપી શકે તો તેમની માટે ઑક્ટોબર-નવેમ્બરમાં ફરીથી પરીક્ષા યોજવામાં આવશે.'

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મ બન્નેની યાદીમાં ટોચનાં 20 રાષ્ટ્રોમાં ચીન ક્યાંય નથી.

ભારતનાં રાજ્યોમાં કોરોના વાઇરસની શું સ્થિતિ છે?

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના ચેપગ્રસ્ત દરદીઓનો કુલ આંક 47,476 થઈ ગયો છે. જ્યારે મૃતકોની કુલ સંખ્યા 2127 થઈ ગઈ છે.

મહારાષ્ટ્રમાં કોરોના વાઇરસના ચેપગ્રસ્ત દરદીની સંખ્યા સંખ્યા ત્રણ લાખને પાર થઈ ગઈ છે. સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈ પ્રમાણે રાજ્યના આરોગ્યવિભાગે આ માહિતી આપતા કહ્યું કે રાજ્યમાં પાછલા 24 કલાકમાં 8,348 નવા કેસ નોંધાયા અને 144 સંક્રમિતોનાં મૃત્યુ થયાં છે

દિલ્હીમાં પાછલા 24 કલાકમાં સંક્રમણના ... બાકીનો લેખ લખો:

યો છે.

ANIએ આપેલા ICMRના આંકડા અનુસાર ગઈકાલે દેશમાં ત્રણ લાખ 58 હજાર 123 પરીક્ષણ કરાયાં, જે સાથે અત્યાર સુધીમાં દેશમાં કોરોના સંક્રમણની તપાસ માટે થયેલાં પરીક્ષણની કુલ સંખ્યા એક કરોડ 37 લાખ 91 હજાર 869 થઈ છે.

દુનિયાભરમાં 24 કલાકમાં અઢી લાખ નવા કેસ

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન પ્રમાણે છેલ્લા 24 કલાકમાં દુનિયાભરમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના બે લાખ 60 હજાર કેસ નોંધાયા છે, જે એક દિવસમાં નોંધાયેલા સૌથી વધારે કેસ છે.

સંક્રમણના સૌથી વધારે કેસ અમેરિકા, બ્રાઝિલ, ભારત અને દક્ષિણ આફ્રિકામાં નોંધાયા છે.

સંગઠન પ્રમાણે અમેરિકામાં છેલ્લા 24 કલાકમાં સંક્રમણના 71,484 નવા કેસ નોંધાયા છે. જ્યારે બ્રાઝિલમાં 45,403 અને ભારતમાં 34,884 કેસ નોંધાયા છે.

રવિવાર, 19 જુલાઈ, 2020

નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

24 કલાકમાં રેકર્ડ 960 કેસ

ગુજરાતમાં ગત 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના રેકર્ડ 960 કેસો નોંધાયા છે. જ્યારે વધુ 19 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આ સાથે જ રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસના ચેપગ્રસ્ત દરદીઓનો કુલ આંક 47,476 થઈ ગયો છે. જ્યારે મૃતકોની કુલ સંખ્યા 2127 થઈ ગઈ છે.

જે નવા કેસો નોંધાયા એમાંથી અમદાવાદમાં 199 કેસો સામે આવ્યા અને આ સાથે જ શહેરમાં ચેપગ્રસ્ત દરદીઓનો કુલ આંક 24,163 થઈ ગયો.

જ્યારે વધુ ચારનાં મૃત્યુ થતાં કુલ મૃતાંક 1,541 થયો છે.

કોરોના વાઇરસ : મચ્છર કરડવાથી ચેપ લાગે? WHO આપ્યો જવાબ

મચ્છરોથી SARS-CoV-2નો ચેપ ફેલાતો નથી. આ વિષય પર હાથ ધરાયેલા પ્રથમ અભ્યાસમાં આ વાત સામે આવી છે. 'સાયન્ટિફિક રિપોર્ટ જનરલ'માં આ અભ્યાસ છપાયો છે.

અભ્યાસમાં જણાવાયું છે કે વાઇરસ મચ્છરોની ત્રણ મુખ્ય પ્રજાતિઓમાં પોતાની સંખ્યા વધારી શકતો નથી. એટલે જો કોઈ મચ્છર કોઈ ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિને કરડે તો પણ માણસોમાં તે ચેપ ફેલાવી શકે નહીં.

આ સ્ટડીના લેખકે કહ્યું, "સૌથી મુશ્કેલ સ્થિતિમાં પણ સાર્સ CoV-2 મચ્છરો થકી નથી ફેલાતો. આવું ત્યારે પણ શક્ય નથી કે જ્યારે કોઈ ચેપગ્રસ્ત દરદીને કરડ્યા બાદ એ જ મચ્છર કોઈ બીજાને કરડે. આ અભ્યાસની પુષ્ટિ વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠને પણ કરી છે. WHOએ પણ અભ્યાસને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે મચ્છર કોવિડ-19ના સંક્રમણના વાહક ન બની શકે. આમ છતાં પણ એ સ્પષ્ટ નથી થઈ શક્યું કે કોરોના વાઇરસ અને પ્રાણીઓ વચ્ચે શો સંબંધ છે."

કોરોના વાઇરસ :...


...મ લખતા હતા ત્યારે એનો પદચ્છેદ કરવા માટેના નિયમો આપણે શીખવા પડતા હતા.

હવે આપણે બે શબ્દો વચ્ચે જગ્યા રાખીએ છીએ એટલે આપણે એ પદચ્છેદના નિયમો શીખવા પડતા નથી. કેમ કે આપણે જે ચિત્તમાં હતું એ હવે ચિત્તની બહાર લઈ આવ્યા! એ સાથે જ જે invisible હતું, એ visible બન્યું!

ઘણાને ખબર નહીં હોય પણ આ ઘટનાએ ગુજરાતી લેખન વ્યવસ્થાની એક નવી જ ભાત ઊભી કરી. પણ, એ ભાત હજી સ્થાયી થઈ નથી.

તમે 'રમેશજ' લખશો કે 'રમેશ જ'. એ જ રીતે, 'રમેશય' લખશો કે 'રમેશ ય'? આટલાં વરસો પછી પણ આપણે હજી આ બાબતે એકમત નથી.

જુઓ અહીં લખ્યું છ... બાકીનો લેખ લખો:

ય છે ને છેલ્લા અક્ષર પર પણ.

આ '-એ'ને વિભક્તિનો પ્રત્યય કહેવાય છે. વળી આ એક જ વિભક્તિનો પ્રત્યય એવો છે જે 'ઘર' શબ્દમાં બન્ને જગ્યાએ વાપરી શકાય!

તમને નથી લાગતું કે આપણે સોગન ખાવા હોય તો આ '-એ'ના સોગન ખાવા જોઈએ. કેમ કે એ આ અર્થમાં અનેરો પ્રત્યય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મ લાગુ થવાનું હજુ મુશ્કેલ લાગી રહ્યું છે.

પ્રવાસીઓ માટે સુવિધા

આયુષ્માન ભારત યોજનામાં દિલ્હીના સામેલ થવાના સમાચાર અન્ય લાભાર્થીઓ માટે સારા સમાચાર સાબિત થશે.

ખરેખર તો આ યોજનાની એક ખાસિયત છે. જો આયુષ્માન યોજના હેઠળ આપનું કાર્ડ ઉત્તર પ્રદેશમાં બનાવાયું છે અને આપ મુંબઈમાં કામ કરો છો. તો આવી પરિસ્થિતિમાં આપ મુંબઈમાં પણ આ યોજનાનો લાભ મેળવી શકો છો, તમારા ઇલાજનો ખર્ચ રાજ્ય સરકાર ભોગવશે.

આ હિસાબે આ યોજના પ્રવાસી મજૂરો માટે અત્યંત ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

આટલું જ નહીં જો આપ સારવાર માટે દિલ્હી જાઓ છ... બાકીનો લેખ લખો:

યા છે.

બીબીસીએ મેઘાલયમાં પૂજા સાથે વાત કરી. તેમના અનુસાર, 'તેઓ ક્યારેય આર્મી હૉસ્પિટલમાં ગયાં જ નથી. તેમના પતિ હાલ મણિપુરમાં તહેનાત છે. તેથી જ્યારે તેમને પેટમાં દુખાવાની સમસ્યા થઈ ત્યારે તેઓ તેમનાં પાડોશી સાથે હૉસ્પિટલ આવી ગયાં.'

પૂજા પ્રમાણે, 'તેમની જ્યાં સારવાર થઈ રહી છે એ હૉસ્પિટલ તેમના ઘરથી 30-35 કિલોમિટરના અંતરે છે.'

આયુષ્માન ભારતમાં આ એક અન્ય સમસ્યા છે.

ઇંદૂ ભૂષણ આ સમસ્યા સ્વીકારે છે. પરંતુ આ યોજના શરૂ થયા બાદ દોઢ વર્ષમાં તેમાં ઘણા ફેરફાર થયા છે. હવે વધુને વધુ ખાનગી હૉસ્પિટલો પણ આ યોજના સાથે જોડાવા લાગી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મ સાચું બોલતા શીખો.

તેમણે એવું પણ કહ્યું હતું કે આંદોલન સમયે યુવાઓ એવું કહેતા હતા કે તેઓ રાજનીતિમાં નહીં જોડાય આ શબ્દો જનતાના કાનમાં ગૂંજી રહ્યા છે.

હાર્દિકને સવાલ કરતા તેમણે કહ્યું હતું, "તમે પટેલ સમાજ માટે 10 ટકા સવર્ણ અનામતની માગ કરી તો શું આ દેશ કોઈ એક જ સમાજથી બનેલો છે?"

રોજગારી મુદ્દે તેમણે કહ્યું હતું કે દેશના આયોજન પંચને જે પણ રોજગારીના આંકડા આવે છે તે માત્રને માત્ર સંગઠિત ક્ષેત્રના હોય છે.

ધર્મ અને રાજકારણ

આ સત્ર બાદ બીજું સત્ર શરૂ થયું હતું જેનો વિષય હતો રાજકારણ અને ધર્મ.

આ વિષય... બાકીનો લેખ લખો:

ે અને ખેતીનો વિકાસ થાય એવા મુદ્દાઓ પર તેઓ ચૂંટણી લડવા માગે છે.

દલિતો પર અત્યાચાર

આ સત્ર બાદ ત્રીજા સત્રમાં ભાજપના સાંસદ કિરીટ સોલંકી અને ભાજપના નેતા રાજુ પરમાર વચ્ચે હાલના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ હતી.

રાજુ પરમારે કહ્યું, "દલિતોના કેસમાં કૉંગ્રેસ હંમેશાં સક્રિય રહી છે. અમે ઉનાના સહિત અનેક કેસમાં સક્રિય ભૂમિકા નિભાવી છે. સમગ્ર તંત્ર ખોરવાયેલું છે. જે તે લોકો સત્તામાં બેઠા છે તેઓ આના માટે જવાબદાર છે."

તેના જવાબમાં કિરીટ સોલંકીએ કહ્યું, "દલિતો પર અત્યાચાર મામલે જે તે સરકારે નિષ્ફળતા સ્વીકારવી જોઈએ. જેની પણ સરકાર હોય પરંતુ કૉંગ્રેસના સમયમાં પણ દલિતોના અત્યાચાર થયા હતા."

તેમણે ઉમેર્યું કે દલિતોને ન્યાય આપવા માટેનું કામ તેમની સરકારે કર્યું. દલિતો પર અત્યાચાર મામલે જે તે સરકારે નિષ્ફળતા સ્વીકારવી જોઈએ.

જ્યારે કિરીટ સોલંકીએ કહ્યું કે ગુજરાતનો વિકાસ એ ભાજપ સરકારની સૌથી મોટી સફળતા છે. જેને અન્ય રાજ્યો પણ અનુસર્યાં હતાં.

એસ.સી.એસ.ટી અધિકાર કાયદાને મજબૂત કરવાનું કામ ભાજપે કર્યું હોવાનું કહીને તેમણે ઉમેર્યું "તેમણે દલિત-આદિવાસીઓ પ્રત્યેનું આપણું વલણ બદલવું જોઈએ."

રાજુ પરમારે જણાવ્યું કે એસ.સી.એસ.ટી સંબંધિત કાયદામાં સુધારો લાવવા ભાજપે મોડું કર્યું છે. ગુજરાતના ગામડાઓમાં આજે પણ ભેદભાવ જોવા મળે છે.

તેમણે જણાવ્યું કે ગુજરાતમાં વિકાસ સૌએ કર્યો છે અને વિકાસ માટે કોઈ એક પક્ષ જવાબદાર નથી.

દલિતોના કેસમાં કૉંગ્રેસ હંમેશાં સક્રિય રહી હોવાનું જણાવી તેમણે ઉમેર્યું, "અમે ઉના સહિત અનેક કેસમાં સક્રિય ભૂમિકા નિભાવી છે. સમગ્ર તંત્ર ખોરવાયેલું છે. જે તે લોકો સત્તામાં બેઠા છે તેઓ આના માટે જવાબદાર છે."

તેમણે દલિતોને લઈને આખું તંત્ર ખોરવાયેલું હોવાની વાત કરી.

મંદિર-મસ્જિદ v/s રોજગાર

ચોથા સત્રમાં મંદિર, મસ્જિદ v/s રોજગારમાં રામદત્ત ત્રિપાઠી, મહમૂદ મદની, વિષ્ણુ પંડ્યા, ઇંદિરા હિરવે અને મુદિતા વિદ્રોહી સામેલ થયાં હતાં.

ચોથા સેશનમાં રામમંદિર મુદ્દે વરિષ્ઠ પત્રકાર રામદત્ત ત્રિપાઠીએ કહ્યું, "ચૂંટણી સમયે આ મુદ્દો મતોના ધ્રુવીકરણ માટે ઉપયોગમાં લેવાતો રહ્યો છે."

અર્થશાસ્ત્રી ઇંદિરા હિરવેએ કહ્યું, "મંદિર-મસ્જિદનો મુદ્દો મહત્ત્વનો નથી. આ એક વ્યક્તિગત મુદ્દો છે."

"રાજકીય પક્ષો આ મુદ્દાનો ઉપયોગ ચૂંટણી સમયે જ કરે છે. ચૂંટણી પૂરી થાય ત્યારે આ મુદ્દો પણ ખતમ થઈ જાય છે."

વિષ્ણુ પંડ્યાએ કહ્યું કે આજે દેશને રામમંદિરની જરૂરિયાત છે. આ દેશમાં અનેક...


...મ હતું.

ડરબનના પોલીસ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઍલેક્ઝેન્ડર અંગ્રેજ હતા, પણ તેઓ ગાંધીજીના શુભચિંતક હતા. તેમણે ગાંધીજીનો જીવ બચાવવા માટે એક તરકીબ અજમાવી.

તેમણે ગાંધીજીને હિન્દુસ્તાની સિપાહીની વર્ધી પહેરાવી દીધી. એ રીતે તેમને ત્યાંથી બહાર કાઢીને પોલીસ સ્ટેશને લઈ જવાયા.

બીજું બાજુ તેમણે જાતે ટોળાંનું ધ્યાન બીજે ખેંચવા માટે હિંસક પ્રકારનું ગીત ગવરાવવાનું શરૂ કર્યું હતું.

તે ગીતના શબ્દો નીચે પ્રમાણેના હતા, જેનો અર્થ એવો થતો હતો કે બુઢ્ઢા ગાંધીને ફાંસી આપો, આમલીના ઝાડે લટકાવી દોઃ

'હેન્ગ ઓલ્ડ ગાંધી

ઑન ... બાકીનો લેખ લખો:

નાને કારણે ગાંધીજીએ ટોળાંની માનસિકતાને વધારે તટસ્થ રીતે સમજવાની કોશિશ કરી હતી. જાહેર પ્રદર્શનો થાય ત્યારે સ્વયંસેવકો હુલ્લડ કરી બેસતા હોય છે તે પણ ગાંધીજીએ જોયું હતું.

તેમની સભામાં કાબૂ બહારની ભીડ એકઠી થઈ જાય ત્યારે ધમાલ મચી જતી હતી. આના કારણે જ તેમણે 8 સપ્ટેમ્બર, 1920ના રોજ 'યંગ ઇન્ડિયા'માં એક લેખ લખ્યો હતો, જેનું મથાળું હતું 'લોકશાહી વિરુદ્ધ ટોળાશાહી'.

લેખમાં તેમણે લખ્યું હતું, "આજે ભારતમાં બહુ ઝડપથી ટોળાશાહીની સ્થિતિ સર્જાવા લાગી છે. આપણી કમનસીબી એવી પણ હોઈ શકે કે આ સ્થિતિમાંથી આપણે બહુ ધીમેધીમે છૂટી શકીશું. પણ સમજદારી એમાં જ છે કે આપણે બધા પ્રકારના પ્રયાસો કરીને આ સ્થિતિમાંથી ઝડપથી છૂટીએ."

ભીડની મનમાની રાષ્ટ્રીય બીમારીનું લક્ષણ

મહાત્મા ગાંધીએ સામૂહિક હિંસાનાં બે સ્વરૂપને ઓળખી બતાવ્યાં હતાં -  એક સરકાર દ્વારા થતી હિંસા અને બીજી ટોળાં દ્વારા થતી હિંસા.

23 ફેબ્રુઆરી, 1921ના રોજ તેમણે 'યંગ ઇન્ડિયા'માં લખ્યું હતું, "સરકારી આતંકવાદની સરખામણીએ જનતાનો આતંકવાદ લોકતંત્રની ભાવનાના ફેલાવામાં વધારે બાધક બને છે. કેમ કે સરકારી આતંકવાદ (જેમ કે ડાયરવાદ)ને કારણે લોકતંત્રની ભાવનાને બળ મળે છે, જ્યારે જનતાનો આતંકવાદ લોકતંત્રને જ ખતમ કરે છે."

આ પહેલાં 28 જુલાઈ, 1920ના રોજ પણ તેમણે યંગ ઇન્ડિયામાં લખ્યું હતું કે, "હું પોતે પણ સરકારના ઉન્માદ અને નારાજગીની એટલી પરવા નથી કરતો જેટલી પરવા ટોળાના આક્રોશની કરું છું."

"ટોળું મનફાવે તેમ વર્તે તે રાષ્ટ્રીય બીમારીનું લક્ષણ છે. સરકાર આખરે એક નાનું તંત્ર છે. સરકાર પોતાને શાસન કરવા માટે અયોગ્ય સાબિત કરે ત્યારે તેને ઉખાડીને ફેંકી દેવી આસાન છે. પરંતુ ટોળાંમાં સામેલ થઈ ગયેલા અજાણ લોકોના પાગલપણાનો ઇલાજ કરવો વધારે મુશ્કેલ છે."

જોકે, બાદમાં સપ્ટેમ્બર 1920માં તેમણે આ જ વિષય પર લખ્યું ત્યારે નવેસરથી વિચારીને લખ્યું હતું.

તેમણે લખ્યું, "મને સંતોષ એટલા માટે છે કે ટોળાંને સમજાવાનું કામ કરવું આસાન છે. તેનું કારણ એટલું જ કે ટોળું પોતે વિચાર કરી શકવા સક્ષમ હોતું નથી. તે તો આવેશમાં આવીને કશું પણ કરી બેસે છે. તરત જ પશ્ચાતાપ પણ કરવા લાગે છે."

"પરંતુ અમારી સુવ્યવસ્થિત સરકાર પશ્ચાતાપ નથી કરતી - જલિયાંવાલા, લાહોર, કસૂર, અકાલગઢ, રામનગર વગેરે સ્થળે પોતે કરેલા ક્રૂરતાપૂર્ણ અપરાધો બદલ સરકારે ખેદ વ્યક્ત કર્યો નથી."

"પણ મેં ગુજરાંવાલામાં લોકોનાં ટોળાંમાં પશ્ચાતાપ કરીને આંસુ વહાવતાં લોકોને જોયા છે. આ...


...મંજૂર નથી."

ગાંધીએ કહ્યું, "આ તો મારી આત્મા વિરુદ્ધ હશે કે હું કોઈ ધર્મવિશેષ કે સંપ્રદાયવિશેષનું પ્રતિનિધિ બનીને કરાર કરું. એ ભૂમિકામાં હું કોઈ સાથે વાતચીત કરવા તૈયાર નથી."

ત્યાંથી પરત ફર્યા બાદ ગાંધીએ ક્યારેય ઝીણા સાથે વાત કરી ન હતી.

પુણે કરાર બાદ જ્યારે દરેકે પીછેહઠ કરી ત્યારે એકલા ગાંધી જ હતા કે જેઓ ઉપવાસ અને ઉંમરથી નબળી પોતાની કાયા સમેટીને દેશવ્યાપી હરિજન યાત્રા પર નીકળી પડ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું હતું કે "હું તો પોતાને એ કરાર સાથે બાંધેલો માનું છું, એ કારણે જ હું શાંત કેવી રીતે બેસી શકું ... બાકીનો લેખ લખો:

્ય છે."

પછી તેઓ એ પરિણામ પર પહોંચ્યા, "પોત-પોતાના ઇશ્વરને સર્વોચ્ચ પ્રતિષ્ઠિત કરવાના દ્વંદે તો કોહરામ મચાવીને રાખ્યો છે.

"મનુષ્યને મારીનેસ અપમાનિત કરીને, તેને હિનતાના અંતિમ કિનારા સુધી પહોંચાડીને જે પ્રતિષ્ઠિત થાય છે, તે બધું ઇશ્વરના નામે જ તો થાય છે."

દુનિયાને ગાંધીની જરૂર

એ માટે જ ગાંધીએ એક અલગ જ સત્ય સાર આપણી સામે ઉપસ્થિત કર્યો કે 'ઇશ્વર જ સત્ય છે'. એમ નહીં કે, 'સત્ય જ ઇશ્વર છે.'

"ધર્મ નહીં, ગ્રંથ નહીં, માન્યતાઓ- પરંપરાઓ નહીં, સ્વામી-ગુરુ-મહંત-મહાત્મા નહીં, સત્ય અને માત્ર સત્ય!"

સત્યની શોધ, સત્યની ઓળખ, સત્યને લોક-સંભવ બનાવવાની સાધના કરવી અને પછી સત્યને લોકમાનસમાં પ્રતિષ્ઠિત કરવું- એ છે ગાંધીનો ધર્મ.

એ થયો દુનિયાનો ધર્મ, માનવતાનો ધર્મ.

એવા ગાંધીની આજે દુનિયામાં જેટલી જરૂર છે, તેવી કદાચ અગાઉ ક્યારેય ન હતી.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મક તસવીર

આ વર્ષે જૂન મહિનામાં લૉકડાઉન દરમિયાન એક ન્યૂઝ વેબસાઇટના કાર્યકારી સંપાદક સુપ્રિયા શર્મા અને વેબસાઇટના મુખ્ય સંપાદકની સામે વારાણસી પોલીસે એક મહિલાની ફરિયાદને આધારે એફઆઈઆર નોંધી.

સુપ્રિયા શર્માએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દત્તક લીધેલા ગામ ડોમરીમાં લૉકડાઉન દરમિયાન લોકોની સ્થિતિ વિશે વાત કરતો એક રિપોર્ટ પોતાની વેબસાઇટમાં પ્રકાશિત કર્યો હતો.

આ દરમિયાન તેમણે લોકોનો ઇન્ટરવ્યૂ કર્યો હતો જેમાં માલા દેવી નામના એક મહિલા સામેલ હતાં.

વેબસાઇટ પ્રમાણે, ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન માલા દેવીએ રિપોર્ટરને કહ્યુ... બાકીનો લેખ લખો:

જોકે 'ધ વાયર'એ જવાબમાં કહ્યું છે કે આ કાર્યક્રમમાં મુખ્ય મંત્રીનું જવું સાર્વજનિક રેકર્ડ અને જાણકારીનો વિષય છે, એટલા માટે અફવા ફેલાવવા જેવી વાત લાગુ થતી નથી.

રાજ્ય સરકારની આ કાર્યવાહીનો દેશ આખામાં બુદ્ધિજીવીઓએ વિરોધ કર્યો અને આ અંગે એક નિવેદન પણ જાહેર કર્યું, જેમાં અનેક જાણીતા કાયદાશાસ્ત્રી, શિક્ષણશાસ્ત્રી, અભિનેતા, કલાકાર અને લેખક હાજર રહ્યા હતા.

આ લોકોએ પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે આ પ્રેસની આઝાદી પર સીધો હુમલો છે. આ કેસમાં સિદ્ધાર્થ વર્ધરાજનને અગોતરા જામીન મળી ગયા હતા.

કેટલાક અન્ય પત્રકારો પર પણ એફઆઈઆર

પવન જયસ્વાલ

આ પહેલાં પણ ઉત્તર પ્રદેશમાં અનેક સ્થાનિક પત્રકારોની સામે સરકારવિરોધી સમાચાર છાપવાના આરોપ હેઠળ એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી છે.

લૉકડાઉન દરમિયાન જ ઉત્તર પ્રદેશના ફતેહપુર જિલ્લાના પત્રકાર અજય ભદોરિયા પર સ્થાનિક વહીવટીતંત્રએ એફઆઈઆર નોંધી હતી.

વહીવટીતંત્રના આ ચુકાદાના વિરોધમાં જિલ્લાના પત્રકારોએ સત્યાગ્રહની શરૂઆત કરી હતી .

ગત વર્ષે મિરઝાપુરમાં મિડ ડે મીલમાં કથિત ગરબડના સમાચાર દેખાડનારા પત્રકાર પર એફઆઈઆર પછી સરકારની આકરી ટીકા થઈ હતી.

આ ઘટનાની રસપ્રદ બાબત એ છે કે જિલ્લા ક્લેક્ટરનું એ નિવેદન હતું કે જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે 'પ્રિન્ટ મીડિયાના પત્રકાર કેવી રીતે વીડિયો બનાવી શકે છે?' આ કેસમાં પ્રેસ કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયાને હસ્તક્ષેપ કરવો પડ્યો હતો.

શું સમાચાર લખવા બદલ પત્રકારોની સામે કાર્યવાહી થવી જોઈએ?

31 ઑગસ્ટ, 2019ના મિરઝાપુરમાં પંકજ જયસ્વાલની સામે એફઆઈઆર નોંધાઈ. પંકજ જયસ્વાલે સરકારી શાળામાં ફેલાયેલી અનિયમિતતા અને મિડ ડે મીલમાં બાળકોને મીઠું અને રોટી ખવડાવવાને લઈને સમાચાર છાપ્યા હતા.

જોકે હંગામો થયા પછી પંકજ જયસ્વાલનું નામ એફઆઈઆરમાંથી હઠાવી દેવામાં આવ્યું અને તેમને આ કેસમાં ક્લીનચિટ આપી દેવામાં આવી.

મિરઝાપુરમાં મિડ ડે મીલમાં કથિત અનિયમિતતાના સમાચાર દેખાડનારા પત્રકારની સામે નોંધાયેલા કેસનો મુદ્દો હાલ પણ ઠંડો પડ્યો નથી. તે સમયે બિજનૌરમાં કથિત રીતે ખોટા સમાચાર દેખાડવાનો આરોપ લગાવીને પાંચ પત્રકારોની સામે એફઆઈઆર નોંધાઈ હતી. ત્યાં જ આઝમગઢમાં એક પત્રકાર પર વહીવટીતંત્રએ ખંડણી માગવાનો આરોપ મૂકીને એફઆઈઆર નોંધાવી અને તેમની ધરપકડ કરી.

બિજનૌરમાં જે પત્રકારોની સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો તે લોકોએ એક રિપોર્ટ છાપ્યો હતો કે એક ગામમાં વાલ્મીકિ પરિવાના લોકોને સાર્વજનિક નળથી પાણી ભરવાથી રોકવામાં આવ્યા હતા.

આ...


...મગીરીનો વ્યાપ વધી જવાથી ધિરાણ અને રોકાણ માટે બૅન્ક પાસે વધારે વિકલ્પો ઊભા થશે, જેનો ફાયદો થઈ શકે છે.

સાથે જ ટ્રેઝરી ઑપરેશનમાં પણ વિકલ્પો અને વ્યાપ વધશે, જેના કારણે વધુ ધિરાણ અને રોકાણ માટે બૅન્કોને પ્રેરણા મળી શકે છે.

જોકે બૅન્ક બહુ મોટી બને તેથી તેની કામગીરીમાં કાર્યદક્ષતા આવી જાય તેવું જરૂરી નથી. જરૂરી નવી કુશળતા ઊભી ન થાય ત્યાં સુધી કામગીરીમાં સુધારો થઈ શકતો નથી.

બૅન્કિંગ સંકટના નિવારણના મુદ્દા

બૅન્કિંગમાં હાલમાં ઊભા થયેલા સંકટના નિવારણ માટે ચાર મહત્ત્વના મુદ્દા પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે ... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રમાણે રોજગારીનું પ્રમાણ વધતું નહી રહે તો જીડીપીનો 8% જેટલો ઊંચો દર જાળવી રાખવો સહેલો નહીં હોય.

ટૂંકમાં વિશાળ કદની બૅન્કો તૈયાર કરવાથી જ ભારતીય બૅન્કિંગની અને ભારતીય અર્થતંત્રની વર્તમાન સમસ્યાઓનો ઉકેલ આવી જવાનો નથી.

સાથે જ બૅન્કોમાં નવી મૂડી ઠાલવવા માટેની જે જાહેરાત સરકાર અને નાણામંત્રી સીતારમણે કરી છે તેના કારણે પણ સમસ્યાનો ઉકેલ આવે તેમ લાગતું નથી.

(ગાર્ગી સંતાની પૂણેની નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ બૅન્ક મૅનેજમૅન્ટમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર છે. અહીં વ્યક્ત થયેલા વિચારો લેખકના છે, બીબીસીના નથી.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મગ્રી ખપમાં લેવાઈ છે.

ખરેખર કોઈએ તેમનાં અંગ્રેજી અને ગુજરાતી લખાણોની સરખામણી કરીને તેમનું જીવનચરિત્ર લખવું જોઈએ (જેથી તે ખુલ્લા પડી જાય.)

1955માં આ આરોપ મુકાયો ત્યાર પછી બીજું ઘણું બન્યું છે.

28 જુલાઈ 1950માં ઓરંગાબાદની એક કોર્ટમાં બાર એસોસિએશનના નિમંત્રણ બદલ ઉપસ્થિત રહેલા આંબેડકર

ગાંધીજીનાં તમામ ભાષામાં લખેલાં બધાં લખાણ (મૂળ અથવા અનુવાદ થઈને) 'ધ કલૅક્ટેડ વર્કસ ઑફ મહાત્મા ગાંધી' (CWMG)ના સો ખંડમાં સંઘરાયાં છે.

આ ખંડોના હિંદી અને ગુજરાતી અનુવાદો પણ ઉપલબ્ધ છે. માટે ગાંધીજીએ કોઈ લખાણ ગુજરાતી ... બાકીનો લેખ લખો:

તા કે ભારતને ટુકડે ટુકડે સ્વતંત્રતા આપવી જોઈતી હતી જેથી લોકોને દરેક તબક્કે તૈયાર થવાનો સમય મળે.

ગાંધીજીની ચળવળે નહીં પણ એ સમયનાં પરિબળોએ અંગ્રેજોને ભારત છોડવાની ફરજ પાડી એવું ડૉ. આંબેડકરનું નિરીક્ષણ સાચું હતું.

દલિત ઉમેદવાર ફક્ત દલિતોના મતથી જ ચૂંટાય એવી અલગ મતદાર મંડળની જોગવાઈના વિરોધમાં ગાંધીજીએ આમરણ ઉપવાસ કર્યા.

એ મુદ્દે બંને વચ્ચે તીવ્ર મતભેદ હતા. આવી રીતે હિંદુ સમાજ વહેંચાઈ જશે અને અસ્પૃશ્યો કદી મુખ્યધારામાં ભળી નહીં શકે એવું ગાંધીજીને લાગતું હતું.

ડૉ. આંબેડકરની દલીલ હતી કે હિંદુઓ બધો વખત અસ્પૃશ્યોને જુદા જ ગણતા હોય ત્યારે એક દિવસ સાથે મત આપવાથી શો ફરક પડવાનો?

ઇન્ટરવ્યૂમાં ડૉ. આંબેડકરે કહ્યું હતું કે સમાજને માંડ મળેલું પ્રતિનિધિત્વ કુરબાન કરવા તે તૈયાર ન હતા.

છેવટે એવો રસ્તો કાઢવામાં આવ્યો કે પહેલાં દરેક અનામત બેઠક માટે ચાર દલિત ઉમેદવારો ફક્ત દલિતોના મતથી પસંદ થાય અને એ ચાર ઉમેદવારો સામાન્ય ચૂંટણીમાં ઉભા રહે.

મતલબ, ચારમાંથી જે જીતે તે દલિત સમાજની પસંદગીના જ હોય.

ડૉ. આંબેડકરે કહ્યું હતું કે આ જોગવાઈનો લાભ એક જ વાર 1937ની ચૂંટણીમાં મળ્યો અને તેમાં તેમના રાજકીય પક્ષે કૉંગ્રેસનાં સૂપડાં સાફ કરી નાખ્યાં. ગાંધીના પક્ષના એકેય ઉમેદવાર જીત્યા નહીં. તેમનો આ દાવો સાચો હતો.

મુંબઈ પ્રાંતની વિધાનસભાની 17 અનામત બેઠકોમાંથી 15 બેઠકો પર આંબેડકરના પક્ષે ઉભા રાખેલા ઉમેદવાર જીત્યા હતા. (ડૉ. આંબેડકર : જીવન અને કાર્ય,  પૃ.349) પરંતુ ફક્ત મુંબઈને બદલે ભારતભરના પ્રાંતોની વાત કરીએ તો કુલ 151 દલિત અનામત બેઠકોમાંથી 78 બેઠકો કૉંગ્રેસને મળી હતી. ('પૂના કરારની એક ઓર વરસી વેળાએ',ચંદુ મહેરિયા, દલિત અધિકાર, 20 સપ્ટેમ્બર, 2012, પૃ.3)

જીવનના અંતિમ તબક્કે, રાજકીય કારકિર્દી સમાપ્ત થયા પછી ડૉ. આંબેડકરના આ ઇન્ટરવ્યૂમાં હકીકતોની સાથોસાથ કટુતા, હતાશા અને આક્રમકતાનું મિશ્રણ જોવા મળે છે.

તે માનવસહજ, આંબેડકરસહજ છે. તેને યથાતથ અને તે પણ અત્યારે ગાંધીને ઝૂડવાના ધોકા તરીકે વાપરવામાં નથી વિવેક કે નથી પૂરી સચ્ચાઈ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મજબૂત વ્યવસ્થા ઊભી કરી. અહીં સુરક્ષા દળોને પણ મૂકવામાં આવ્યા હતા."

વસાહતો માટે એક સમયે ઇઝરાયલમાં સહમતી હતી, પણ હવે કેટલાક રાજકીય પક્ષો તેનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. ડાબેરી પક્ષોનું માનવું છે કે સરકાર આ વિસ્તારો પાછળ વધારે પડતો ખર્ચ કરી રહી છે.

વસાહતો વિશે વર્ષ 2010માં અહેવાલ પ્રગટ થયો હતો, જેમાં જણાવાયું હતું કે વેસ્ટ બૅન્કના માત્ર બે ટકા હિસ્સામાં જ વસાહતો થઈ શકી છે. ટીકાકારો કહે છે કે વસતિ લાવવાના બદલે તે વિસ્તારમાં ખેતી અને રસ્તાઓ બનાવવા પર જ વધારે ધ્યાન અપાયું છે. તેના કારણે સમગ્ર વિસ્તારની સુર... બાકીનો લેખ લખો:

ત્વે સુરક્ષા માટે જ ઇઝરાયલે આ નીતિ અપનાવી હતી."

તેમાં મળેલી નિષ્ફળતા વિશે વાત કરતા મિશ્ર કહે છે, "એક ઉદાહરણ ગાઝાનું છે, જ્યાં ફક્ત 8,000 યહૂદીઓ વસ્યા છે."

"આ વિસ્તાર બહુ મોટો હતો અને ઇઝરાયલનો કબજો હતો. આનાથી ઊલટ ગાઝાનો એ વિસ્તાર કે જ્યાં આરબ વસતિ છે, તે આજે પણ પેલેસ્ટાઇનની સાથે છે."

"આ વિસ્તાર દુનિયાના સૌથી ગીચ વિસ્તારોમાં સ્થાન પામે છે. આ નાનકડા વિસ્તારમાં 20 લાખની વસતિ છે અને અનેક નિરાશ્રિત છાવણીઓ બનેલી છે."

"અહીં વસી ગયેલા 8,000 યહૂદીઓની સુરક્ષા પાછળ બહુ મહેનત કરવી પડતી હતી. તેના કારણે આખરે વર્ષ 2005માં ઇઝરાયલે નક્કી કર્યું હતું કે ગાઝાની વસાહત ખાલી કરી દેવી."

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ઉપરાંત આંતરરાષ્ટ્રીય અદાલતે પણ ઇઝરાયલની આ વસાહતોને ગેરકાયદે ગણાવી છે. તેના માટે વર્ષ 1949માં થયેલા જીનિવા કરારનો આધાર લેવાયો છે, જે અનુસાર કબજે કરેલા વિસ્તારમાં સત્તાધીશ પોતાના લોકોને વસાવી શકે નહીં.

જોકે ઇઝરાયલ એવું કહે છે કે જીનિવા કરાર તેને લાગુ પડતો નથી, કેમ કે વેસ્ટ બૅન્ક પર તેણે ટેકનિકલી કબજો કર્યો નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો


...મજી વિચારીને કરેલા નિર્ણય (કૉન્શિયસ ડિસિઝન) હેઠળ ભાજપના સાંસદો અને નેતાઓ કપિલ મિશ્રા, પરવેશ વર્મા, અનુરાગ ઠાકુરની વિરુદ્ધ એફઆઈઆર દાખલ કરવાના આદેશ આપ્યા હતા. આમાંથી એક પણ નેતા વિરુદ્ધ એકપણ એફઆઈઆર દાખલ નથી કરવામાં આવી.

જુલાઈમાં બીબીસી સંવાદદાતા દિવ્યા આર્યાને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં લઘુમતી મામલાના મંત્રી મુખ્તાર અબ્બાસ નકવીએ માન્યું હતું કે "ઉશ્કેરણીજનક ભાષણ આપવું બરાબર નથી, અમે બધા પ્રકારનાં નિવેદનોની વિરુદ્ધ છીએ જે ઉશ્કેરણીજનક છે, દેશને બદનામ કરનાર છે અને તેના ધર્મનિરપેક્ષતાને નુકસાન કરે છે. અમે... બાકીનો લેખ લખો:

દનશીલ વલણ ધરાવતા કહે છે કે તેમના રસ્તામાં તોફાની તત્ત્વો રસ્તો રોકીને ઊભા હતા એટલે એ લોકો મદદ માટે ન આવી શક્યા.

સેન્ટર ફૉર જસ્ટિસનો એક રિપોર્ટ જેમાં તોફાનોને હિંદુ-વિરોધી કહેવામાં આવ્યાં, એ ગૃહમંત્રી અમિત શાહને સોંપવામાં આવ્યો હતો.

આ રિપોર્ટ  'દિલ્હી રાયટ્સ કૉન્સિપિરેસી અનરિવેલ્ડ 'માં પણ પોલીસ પ્રત્યે આવું ઉદારવાદી વલણ દેખાય છે.

તોફાન પછી પોલીસની ભૂમિકા

તોફાન પર પહેલાં આવેલા રિપોર્ટ્સથી અલગ ઍમનેસ્ટી ઇન્ટરનૅશનલની તપાસમાં તોફાન પછી પોલીસની ભૂમિકાની તપાસ પણ કરવામાં આવી છે અને તેના પર રમખાણો બાદ વધારે સંખ્યામાં મુસ્લિમોની ધરપકડ અને તેમના પર કાર્યવાહીના આરોપ લાગ્યા છે.

માનવાધિકાર કાર્યકર્તા ખાલિદ સૈફીની ધરપકડનો આ રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ છે. આમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે પોલીસ અટકાયતમાં તેમની સાથે જે પ્રકારનું વર્તન થયું તેના કારણે માર્ચ મહિનામાં થયેલી સુનાવણીમાં તેમણે વ્હીલચૅર પર હાજરી આપી હતી.

સૈફી છ મહિનાથી જેલમાં છે, તેમની ધરપકડ યુએપીએ કાયદા હેઠળ કરવામાં આવી હતી.

રિપોર્ટમાં તોફાન પીડિતોના નિવેદન છે જેમાં તેઓ પોલીસના હાથે શોષણ અને જબરદસ્તીથી ખોટા નિવેદન લેવા, દબાણ કરવા, કોરા કાગળ પર હસ્તાક્ષર કરવાના આરોપ છે.

એક બિન-સરકારી સંગઠન, 'હ્યૂમન રાઇટ્સ લૉ નેટવર્ક'ન વકીલના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમને તેમના ક્લાયન્ટ સાથે વાત કરવાથી રોકવામાં આવ્યા, પોલીસના ખરાબ વર્તન અને લાઠીચાર્જનો પણ આરોપ આ નિવેદનમાં લગાવવામાં આવ્યો હતો.

'હિંદુ ભાવનાઓને ઠેસ ન લાગે'

દિલ્હી પોલીસનો આઠ જુલાઈનો એક રિપોર્ટ પણ સામે આવ્યો હતો જેમાં લખવામાં આવ્યું હતું કે દિલ્હીના તોફાન અંગેની ધરપકડમાં "એ ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે કે ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે કે આનાથી હિંદુ ભાવનાઓને ઠેસ ન પહોંચે", પરંતુ દિલ્હી હાઈકોર્ટે પોલીસને આ બાબતે ફટકાર લગાડી હતી.

કોર્ટે ઑર્ડર તો રદ ન કર્યો પરંતુ પોલીસને તાકીદ કરી હતી, "તપાસ એજન્સીને એ ધ્યાન રાખવું પડશે કે વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલાં સુચનથી એવો કોઈ ભેદભાવ ન થાય જે કાયદા હેઠળ ખોટો હોય."

ઍમનેસ્ટી ઇન્ટરનૅશનલે રિપોર્ટમાં છેલ્લા મહિનાની પરિસ્થિતિનો ઉલ્લેખ કર્યો છે અને માગ કરી છે કે દિલ્હી પોલીસની કાર્યવાહીની તપાસ અને જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ ને પોલીસ વિભાગને તણાવ અને હિંસાની પરિસ્થિમાં કામ કરવાનું પ્રશિક્ષણ આપવું જોઈએ.

આ રિપોર્ટમાં લગાવવામાં આવેલા આરોપ પર દિલ્હી પોલીસની પ્રતિક્રિયાની રાહ જોવાઈ રહી છે....


...મજૂરી કરવા આવેલા અથવા નોકરી કરતાં ઍસિમ્પ્ટોટિક લક્ષણો ધરાવતા લોકો ગામડામાં પહોંચી જાય ત્યારે કોરોના વધુ ફેલાય છે. આના માટે આવા પછાત વિસ્તારોમાં બહારથી આવેલા લોકોને ક્વૉરેન્ટીન કરી દેવા જોઈએ, વધુ કોવિડ સેન્ટર ઊભાં કરવાં જોઈએ."

તેઓ કહે છે, "અલબત્ત, આ આદિવાસી વિસ્તાર હોવાથી લોકો છૂટાછવાયા વધુ રહે છે એટલે અહીં કોરોનાના કેસ વધવા છતાં મરણનો આંકડો વધ્યો નથી એ એક સારી નિશાની છે."

અરવલ્લીના મુખ્ય આરોગ્ય અધિકારી કમલનાથ વર્માએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે અરવલ્લીમાં કોરોનાના કેસ વધવાના કારણે અમે તાત... બાકીનો લેખ લખો:

અને બ્લડપ્રેશર જેવા રોગોનું એમના ઘરે જઈને ચેકિંગ કરવામાં આવે છે."

"આ સ્ટાફ ટેમ્પરેચર ગન, પલ્સ ઓક્સિમીટર સાથે હોય છે. જેથી પ્રાથમિક તબક્કામાં પણ પછાત વિસ્તારમાં સામાન્ય લક્ષણ દેખાય તો તે વ્યક્તિને તુરંત કોવિડ સેન્ટરમાં લઈ જઈ શકાય. ઉપરાંત આદિવાસી અંતરિયાળ વિસ્તારમાં લોકોની ઇમ્યુનિટી વધારવાની દવાઓ આપી રહ્યા છીએ. જેથી કોરોનાને કાબૂમાં લઈ શકાય."

તો રાજેન્દ્રસિંહ ઠાકોર કહે, "અમારો વિસ્તાર ગરીબ અને પછાત હોવાથી અહીં કોઈ ધ્યાન આપતું નથી. પીએચસી સેન્ટર સરખાં ચાલતાં નથી. બહારગામથી આવતા લોકોને ક્વૉરેન્ટીન કરાતા નથી. અરવલ્લી જેવા નાના વિસ્તારમાં હૉસ્પિટલનો અભાવ અને પછાત વિસ્તારમાં જાગૃતિના અભાવે કોરોના વકરી ગયો છે."

કેસ ઘટી રહ્યા હોવાનો દાવો

અરવલ્લી જિલ્લા કલેક્ટર અમૃતેશ ઔરંગાબાદકરે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "આ વિસ્તારમાં લોકોને કોરોનાની ગંભીરતા સમજાવવા ઉપરાંત જ્યારે સંક્રમિતોનો આંકડો 200 પર પહોંચી ગયો એટલે અમે નછૂટકે કેટલાક વિસ્તારોમાં માસ્ક માટેની સ્પેશિયલ ડ્રાઇવ કરી."

"સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ નહીં પાળનાર તથા માસ્ક નહીં પહેરનારને દંડ કરવામાં આવ્યો છે. પોલીસની મદદ લઈને માત્ર જૂન મહિનામાં જ 631 લોકોને માસ્ક નહીં પહેરવા અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના ભંગ બદલ 1,26,200 લાખનો દંડ કરાયો છે."

"જ્યારે છેલ્લા છ દિવસની અંદર 213 લોકોની પાસેથી 42,600નો દંડ વસૂલાતા હવે લોકોમાં જાગૃતિ આવી રહી છે. માસ્ક અને સેનેટાઇઝર અનો સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું કામ થઈ રહ્યું છે. જેના કારણે અરવલ્લીમાં કોરોનાના કેસ ઘટી રહ્યા છે."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "અંતરિયાળ વિસ્તારમાં જે પ્રકારે અમે મોટું અભિયાન કર્યું છે તેના કારણે પછાત વિસ્તારમાં જાગૃતિ પણ આવી છે. એટલું જ નહીં આ વિસ્તારમાં બે કોવિડ સેન્ટર હોવાથી ક્રિટિકલ દર્દીઓની તાત્કાલિક સારવાર માટે અમદાવાદ અને હિંમતનગર મોકલવામાં સ્ટેન્ડ બાય વ્યવસ્થા પણ ઊભી કરી રાખી છે. જેથી લોકોને ઝડપથી સારવાર મળી રહે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મણે કમ સે કમ એક એવા પ્રાણીની સારવાર કરી છે, જેની સાથે મનુષ્યે દુષ્કર્મ આચર્યું હોય.

શું તે મનોવિકાર છે?

એનસીબીના અહેવાલ પ્રમાણે, જે લોકોના જીવનમાં ઉથલપાથલ મચી હોય, તેઓ આ પ્રકારની સમસ્યાથી પીડિત હોય છે.

જેમનું બાળપણ ઘરેલું હિંસા અને તણાવ વચ્ચે પસાર થયું હોય, અથવા તો નાનપણમાં જાતીય દુષ્કર્મનો ભોગ બન્યા હોય, તેઓ બેસ્ટિએલિટી તરફ વળે તેની શક્યતા વધી જાય છે.

સાઇકૉલૉજિસ્ટ ડૉ. પ્રવીણના કહેવા પ્રમાણે, અસામાન્ય જાતીય પ્રવૃત્તિઓને 'પેરીફિલિયા' કહેવાય છે. જે અનેક પ્રકારે થઈ શકે છે, બેસ્ટિએલિટી તેમાંથ... બાકીનો લેખ લખો:

તેઓ પશુઓના જાતીય સમાગમ  સમયે વધારે જ ઉત્તેજીત થઈ જાય છે.

ક્રૂર કામુકતા:તેઓ પશુઓ સાથે બર્બરતા પૂર્વક દુર્વ્યવહાર કરે છે અને તેમને પીડા આપે છે.

તકવાદી: જાતીય સંબંધોની બાબતમાં આવા લોકો સામાન્ય હોય છે, પરંતુ જો તક મળે તો તેઓ પશુઓ સાથે પણ જાતીય સંબંધ બાંધતા ખચકાતા નથી.

નિયમિત પશુ પ્રેમી: આ પ્રકારના લોકોને પશુઓ સાથે સેક્સ માણવું પસંદ હોય છે, તેઓ માનવી કરતાં પશુ સાથે સેક્સ કરવું પસંદ કરે છે.

હિંસક: આવા લોકો સેક્સ દરમિયાન પશુને મારી નાખે છે, એટલે સુધી કે તેઓ પશુના મૃત્યુ બાદ પણ તેના મૃતદેહ સાથે સેક્સ કરે છે.

એક્સક્લુઝિવ પશુ પ્રેમી:આવા લોકો માત્ર પશુઓ સાથે જ સેક્સ કરે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મણે કહ્યું, "રાજ્યસભાની બેઠકો માટે બે બૅલેટથી મતદાન થવાનું છે, બંને બેઠકો માટે ભાજપ પાસે પૂરતા પ્રેફરેન્શિયલ છે. આ મામલે કૉંગ્રેસ, ભાજપ પર ખોટા આરોપો લગાવી રહી છે."

"ભાજપ પાસે પૂરતા સભ્યો છે અને સભ્ય સંખ્યા વધારવાની કોઈ જરૂર નથી. વાસ્તવમાં કૉંગ્રેસમાં આંતરિક જ આક્રોશ છે અને દોષનો ટોપલો ભાજપ પર ઢોળી રહી છે."

"રાજ્યસભાની ચૂંટણી રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહની નજર અને માર્ગદર્શન હેઠળ જ લડવામાં આવી રહી છે."

"જોકે, તેમનો બે દિવસનો પ્રવાસ રથયાત્રા અને કાર્યકર્તા સંમેલનને ધ્યાનમાં રાખીને ગોઠવવામાં આવ્... બાકીનો લેખ લખો:

તેવા ડરથી કૉંગ્રેસ પોતાના ધારાસભ્યોને બેંગલૂરુ લઈ ગઈ હતી.

એ સમયે રાજ્યસભાની કુલ 3 બેઠકો પર અમિત શાહ, સ્મૃતિ ઈરાની અને કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અહમદ પટેલ વચ્ચે ટક્કર હતી.

કૉંગ્રેસનું માનવું હતું કે અહમદ પટેલને હરાવવા માટે તેમના ધારાસભ્યોને ભાજપમાં લઈ જવામાં આવી રહ્યા છે.

જોકે, અહમદ પટેલ આ ચૂંટણી જીતી ગયા હતા. જે બાદ 2019ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં પણ કૉંગ્રેસના મજબૂત ગણાતા કેટલાક ધારાસભ્યોએ ભાજપનો હાથ થામ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મતદાન કરે છે.

જોકે, શિક્ષણનું પ્રમાણે ધીમે-ધીમે જ વધી રહ્યું છે, પણ છેલ્લા એક દાયકામાં સ્ત્રીઓના મતદાનમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.

વ્યક્તિગત કારણો તથા સરકારના પ્રયત્નોને કારણે પણ મતદાન વધ્યું છે.

મહિલાઓ સામેની હિંસાના કેટલાક કેસો બહુ ચગ્યા તે પછી સ્ત્રી મતદારો પોતાના અધિકારો અને સલામતી બાબતમાં વધારે જાગૃત થઈ છે તે પણ હકીકત છે.

ઉત્તર પ્રદેશ, જમ્મુ-કાશ્મીર તથા અન્ય કેટલાંક રાજ્યોમાં બળાત્કારના કિસ્સા ચગ્યા તે પછી દેશભરમાં તેની સામે વિરોધ પ્રદર્શનો થયાં હતાં.

એ જ રીતે ભારતમાં #MeToo ઝુંબેશે પણ... બાકીનો લેખ લખો:

ારોમાંથી માત્ર 11.5 ટકા જ જીતે છે.

આ સ્થિતિમાં પણ પરિવર્તન આવી શકે છે. સ્ત્રી આંદોલનોને કારણે રાજકીય પક્ષો પર દબાણ વધી રહ્યું છે કે તેઓ ચૂંટણીમાં મહિલા અનામત બેઠકો માટેનો કાયદો લાવે.

ધારાગૃહોમાં ત્રીજા ભાગની બેઠકો મહિલાઓ માટે અનામત રાખવા માટેનો કાયદો પસાર કરવાની માગણી થઈ રહી છે.

પંચાયતોમાં મહિલા અનામત બેઠકો દાખલ થઈ છે અને તેના કારણે ભવિષ્યમાં ઉપલી કક્ષાના રાજકારણમાં સ્ત્રીઓને પ્રવેશ માટેનો માર્ગ તૈયાર થઈ ગયો છે.

રાજકારણમાં વધારે સ્ત્રીઓની હાજરી સાથે ભારતના રાજકારણમાં વસતિના પ્રમાણ પ્રમાણે સ્ત્રીઓનું પ્રતિનિધિત્વ વધી શકે છે.

વધારે મહિલા પ્રતિનિધિઓ જીતીને આવે તેના કારણે દેશને અણધાર્યા ફાયદા પણ થઈ શકે છે. હાલમાં થયેલા સંશોધનોમાં જોવા મળ્યું છે કે વધારે સ્ત્રી રાજકારણીઓ હોય ત્યાં વિકાસ ઝડપી બને છે અને ભ્રષ્ટાચારમાં ઘટાડો થાય છે.

વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી ભારતમાં સ્ત્રીઓને સંપૂર્ણ સમાનતા મળે તેને હજી સમય લાગશે, પણ મત પેટીઓ અને સત્તાના કોરિડોરમાં સ્ત્રીઓની હાજરી અને પ્રભાવ સ્પષ્ટપણે વધારે દેખાવા લાગ્યા છે.

આ લેખ અંગે

બીબીસીએ અન્ય સંસ્થા સાથે કામ કરતા વિષય નિષ્ણાતો પાસે આ લેખ તૈયાર કરાવ્યો છે.

મિલન વૈષ્ણવ કાર્નેગી એન્ડોવમેન્ટ ફૉર ઇન્ટરનેશનલ પીસ ખાતેના સાઉથ એશિયા પ્રોગ્રામમાં ડિરેક્ટર તરીકે કામ કરે છે. આ સંસ્થા આંતરરાષ્ટ્રીય લોકતંત્રના મુદ્દાઓ પર કામ કરે છે.

જેમી હિન્ટસન કાર્નેગી ખાતે જેમ્સ સી ગેધર જુનિયર ફેલો તરીકે કામ કરે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મતદાન મથક પર તો મતદાન પણ ચાલું થઈ શક્યું નહોતું.

દક્ષિણ ગુજરાતમાં સુરતનાં ગ્રામ્ય અને શહેર વિસ્તારોમાં 70 ઈવીએમમાં ખામીની ફરિયાદો હોવાનું સુરતના સ્થાનિક પત્રકાર મનીષ પાનવાલાએ જણાવ્યું છે.

કચ્છમાં કુલ 9, (ભૂજમાં 5, મુંદ્રામાં 2, રાપર અને અબડાસામાં 1-1) રાજકોટ જિલ્લામાં 16, પોરબંદરમાં 8 અને અમરેલીમાં 3, રાજુલા અને સાવરકુંડલા તાલુકામાં એક-એક મતદાન મથકોએ ઈવીએમમાં ખામી હોવાનું ચૂંટણી કર્મચારીઓ પાસેથી જાણવા મળ્યું છે.

જોકે, આ મથકો પર મતદાન ન અટકે તે માટે તાત્કાલિક ઈવીએમ બદલવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આ... બાકીનો લેખ લખો:

ીઓ વચ્ચે ખરાખરીનો જંગ જામ્યો છે

આ સમગ્ર સ્થિતિ કોંગ્રેસ માટે લાભકારક સાબિત થઈ રહી છે. લોકોની ભાજપ સામેની નારાજગીનો ફાયદો કોંગ્રેસને થયો છે.

એક તરફ ભાજપના સ્ટાર પ્રચારક નરેન્દ્ર મોદી તેમણે પોતાના મુખ્યમંત્રીના સમયકાળમાં ગુજરાતે કરેલી પ્રગતિ અને વિકાસના મુદ્દે લોકોના મત માગ્યા.

તેમણે નહેરુ-ગાંધી પરિવારના સભ્યો અને કોંગ્રેસની ઉદાહરણો આપીને ટીકા કરવાની કોશિશ કરી. જેમાંથી કેટલાક મુદ્દા વિવાદસ્પદ પણ રહ્યા.

જ્યારે બીજી તરફ કોંગ્રેસના એકમાત્ર સ્ટાર પ્રચારક રાહુલ ગાંધીએ આક્રમકતાપૂર્વક ભાજપને સવાલો પૂછ્યાં, જેનો જવાબ આપવો ભાજપને અઘરો પડ્યો.

રાહુલે સોમનાથ મંદિરમાં તેમના પ્રવેશની નોંધ વિશે તે શિવ ભક્ત હોવાની સ્પષ્ટતા કરવી પડી.

એટલું જ નહીં નરેન્દ્ર મોદી વિશે અભદ્ર ટિપ્પણી કરનારા મણિશંકર ઐયરને કારણે બચાવની સ્થિતિમાં આવવું પડ્યું અને તેમને પાર્ટીમાંથી સસ્પેન્ડ કરવા પડ્યા.

નોંધપાત્ર બાબત

પટેલની સાથે સાથે ઓબીસી વોટ બેન્કનું કોકટેલ આ ચૂંટણીમાં જીતનું નવું સમીકરણ બની રહ્યું છે

આ ચૂંટણીની મહત્ત્વની બાબત એ રહી છે કે, બન્ને પક્ષોએ સોફ્ટ હિંદુત્વથી બહુમતી મતદારોને રિઝવવાની કોશિશ કરી છે.

મુખ્યમંત્રીમાંથી વડાપ્રધાન બનેલા નરેન્દ્ર મોદી અને દેશમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી સત્તા ભોગવી ચૂકેલા પરિવારના રાહુલ ગાંધી બન્ને દિલ્હીથી ઊડીને ગુજરાતના મતદારોને રિઝવવા છેલ્લાં બે મહિનામાં અસંખ્ય સભાઓ કરી ચૂક્યા છે.

હવે જોવાનું એ રહે છે કે, ગુજરાતનાં મતદારો તેમનો અસંતોષ કે અનુકૂળતામાંથી કોને વધુ મહત્ત્વ આપીને મતદાન કરે છે.

આ ચૂંટણીના પરિણામો બાદ ગુજરાતમાં કોઈની પણ સરકાર આવે, પણ આજે તો ગુજરાતના છેવાડાનો નાગરિક રાજા છે, કારણ કે તેની પાસે મત છે. જે બધા જ ઉમેદવારોને જોઇએ છે.

પ્રથમ તબક્કાની ચૂંટણીમાં છવાયેલા વિવાદો

શું હતી 2012ની સ્થિતિ?

વર્ષ 2012માં થયેલી વિધાન સભાની ચૂંટણીઓમાં ભાજપને 115, કોંગ્રેસને 61, ગુજરાત પરિવર્તન પાર્ટીને બે, રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટીને બે, અપક્ષને એક, જનતા દળ યુનાઇટેડને એક બેઠકો મળી હતી.

જે વર્ષ 2017નાં અંત સુધીમાં ભાજપની કુલ બેઠકો 120, કોંગ્રેસની 43, કોંગ્રેસનાં ધારાસભ્યો અને ભાજપના અમિત શાહે આપેલા રાજીનામાને કારણે 15 બેઠકો ખાલી અને ચાર બેઠકો અન્ય પાસે હોવાની સ્થિતિ હતી.

કોંગ્રેસને વર્ષ 2012ની ચૂંટણીમાં 40.59 ટકા મત મળ્યા હતા. જ્યારે ભાજપને 48.30 ટકા મળ્યા હતા. જ્યારે વર્ષ 2007ની વિધાન સભા ચૂંટણીમાં...


...મતા) વેસલ્સની ક્ષમતા 4.6 બિલિયન બૅરલ છે.

વિશ્વની આ ક્રૂડઑઈલ ક્ષમતાઓ અત્યારે ઉભરાઈ રહી છે એમ કહીએ તો અતિશયોક્તિ નથી.

ક્રૂડઑઈલનો સંગ્રહ કરતા દેશોની સંગ્રહક્ષમતામાં સૌથી વધુ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (635.0 મિલિયન બૅરલ), ચીન (550.0 મિલિયન બૅરલ), યુરોપના 28 દેશો (585.0 મિલિયન બૅરલ), જાપાન (528 મિલિયન બૅરલ) અને દક્ષિણ કોરિયા(214 મિલિયન બૅરલ)નો સમાવેશ થાય છે.

તેલ અને તેલની ધાર

આઈ.ડી.બી. બેંકના મુખ્ય રોકાણ અધિકારી અને વૈશ્વિક વેલ્થ મૅનેજમૅન્ટના વડા, ગ્રૅગરી લિઓએ જણાવ્યું હતું કે, વિશ્વવ્યાપી શટડાઉનથ... બાકીનો લેખ લખો:

યન બૅરલ તેલ સંગ્રહિત છે.

આમ WTI માં બોલાયેલો ઐતિહાસિક કડાકાએ વેપારીઓને તેલનો સંગ્રહ કરવા તરફ દોર્યા છે.

કોરોનાની અસરથી ચીન પછી હવે ઇટાલી બહાર આવી રહ્યું છે અને હજુ બીજા દેશો પણ ધીરે-ધીરે બહાર આવશે તેની રાહ ઑઈલ ટ્રૅડર્સ જોઈ રહ્યા છે અને બજારો ખુલતાં ઑઈલ માર્કેટ સુધરશે તેવી આશા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મતે જીન ઍટિડિંગ વર્ડ ફાઇલ પર થતી પ્રક્રિયા જેમ કાર્ય કરે છે. જેમ તમે ફાઇલમાં ખોટા શબ્દોને સુધારવા માટે કમ્પ્યુટર પર કર્સરનો ઉપયોગ કરીને ખોટો અક્ષર સુધારો છો, ખોટો અક્ષર હઠાવીને સાચો અક્ષર લખો છો, એ જ રીતે, જીન ઍડિટિંગ તકનીક જિનોમ અક્ષરને હઠાવી કે મૂકી શકે છે.

સામાન્ય રીતે આ તકનીકનો ઉપયોગ કોષો સાથે સંકળાયેલ રોગોની સારવારમાં થાય છે.

ક્રિસ્પર તકનીક પણ કર્સરની જેમ કામ કરે છે જે કોરોના વાઇરસના 'સિગ્નૅચર લેટર' માં જાય છે અને તેમને હાઇલાઇટ કરે છે. તેના પરિણામો કાગળ પર દેખાય છે.

કાગળ પર ફક્ત એક વાદળી... બાકીનો લેખ લખો:

ે તેના મૂળથી દૂર કરતી નથી, પરંતુ તેની કાર્યક્ષમતામાં ઘટાડો કરે છે. તેથી પરીક્ષણની ભૂમિકા હંમેશા મહત્વપૂર્ણ રહેશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મદદ કરતો રહ્યો હતો.

એ પછી મને પકડી પાડવામાં આવ્યો અને 17 મહિના સુધી જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યો હતો. એ કારાવાસ મારા જીવનમાં ટર્નિંગ પોઈન્ટ સાબિત થયો.

કારાવાસ દરમ્યાન સાથી કેદીઓ તથા વરિષ્ઠ નેતાઓ સાથેના સંવાદને કારણે મને લોકો, સત્તા, રાજકારણ અને દેશ પ્રત્યેની સ્પષ્ટ સમજ સાંપડી હતી.

સૌથી મહત્ત્વની વાત એ કે કારાવાસને કારણે લોકશાહીના રક્ષણનો અને ચોક્કસ મૂળભૂત સ્વાતંત્ર્યના સંદર્ભમાં નાગરિકોની ઇચ્છા તથા અધિકારને આદર આપવાનો મારો નિર્ધાર દૃઢ થયો હતો.

કારણ અને પરિણામ

અલાહાબાદ હાઈ કોર્ટમાં સુનાવણી મ... બાકીનો લેખ લખો:

ામાં આવ્યા હતા.

વર્તમાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી કટોકટી વિરુદ્ધ જન-સમર્થન મેળવવા માટે ભૂગર્ભમાં ચાલ્યા ગયા હતા.

પુનરાવર્તન ન થાય તેવો નિર્ધાર

બીબીસી રિપોર્ટર માર્ક ટલ્લી સાથે જયપ્રકાશ નારાયણ

કટોકટીને કારણે રાષ્ટ્રનો લોકશાહી આત્મા ખળભળી ઉઠ્યો હતો. તેનું પુનરાવર્તન ક્યારેય ન થાય તેવો નિર્ધાર દેશે કર્યો હતો.

દેશ અંધકારભર્યા દિવસોના પાઠ સમયાંતરે ખુદને યાદ અપાવતો રહેશે તો જ એ નિર્ધાર ટકી રહેશે.

ખાસ કરીને યુવા લોકોએ સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસના એ અંધકારભર્યા પાનાંઓ વિશે જાણવું જોઈએ અને તેમાંથી પાઠ ભણવા જોઈએ.

રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીએ કહ્યું હતું, "હું નિરાશ હોઉં ત્યારે હંમેશા યાદ રાખું છું કે સત્ય અને પ્રેમનો હંમેશા વિજય થાય છે.

"ઘણા અત્યાચારીઓ તથા હત્યારાઓ આવ્યા હતા, તેઓ અજેય લાગતા હતા, પણ આખરે તેમનો પરાજય થાય જ છે...એ હંમેશા યાદ રાખવું જોઈએ."

નવું ભારત તેનું આગવું સ્થાન બનાવી રહ્યું છે ત્યારે અંધકારભર્યા દિવસોની સ્મૃતિ આપણને પ્રકાશ ભણી પ્રગતિનું માર્ગદર્શન આપશે.

(મૂળ લેખ 25 જૂન 2018ના રોજ છપાયો હતો )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મનનું મળવું કે લિંગનું પેનેટ્રેશન થવું રેપ નથી કહેવાતો, તેનો પ્રયત્ન કરવો પણ રેપ છે, શરમ કરો.”

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં પીડિતાના ભાઈએ કહ્યું, “પોલીસ અમને કાગળ આપ્યા નથી. અમારાં બહેનના મેડિકલ રિપોર્ટ્સ અમને આપવામાં નથી આવ્યા.”

બીબીસી સંવાદદાતા દિલનવાઝ પાશા સાથેની વાતચીતમાં હાથરસના એસપી વિક્રાંત વીરે કહ્યું, “આ જાણકારી ગુપ્ત છે. તપાસનો ભાગ છે. આ ઘટના સાથેના પુરાવાઓ એકઠા કરી રહ્યા છે. ફૉરેન્સિક પુરાવા એકઠા કરવામાં આવ્યા છે.”

હાથરસના ડીએમએ પરિવારને ધમકાવ્યો?

ઇન્ડિયા ટડે ચેનલે બતાવેલા વીડિયોમાં હા... બાકીનો લેખ લખો:

યા અને રેપ જેવી ઘટનાઓને પૈસામાં જ તોલો છો.

નિશા રાય લખે છે, “તમે લીધેલાં વહીવટી પગલાઓને શૅર કરો નહીં કે વળતરની રકમ. તેનાથી અમારી લાગણીઓને હાનિ પહોંચી છે. ડિસ્ટ્રિક્ટ મૅજિસ્ટ્રેટ તરીકે તમારી પાસે યોગ્ય જવાબદારીઓ છે પણ મહિલાઓને સુરક્ષિત રાખવી એ તમારી પ્રાથમિક્તા છે. મહેરબાની કરીને આરોપીઓ પર લીધેલાં પગલાંને શૅર કરો.”

મી. મંજુર નામની વ્યક્તિ લખે છે, “#JusticeForManisha#Hathras કોઈની જિંદગીને પૈસાથી તોલો છો, મારું માનવું છે, પૈસા નહીં ફાંસી આપો.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મના જીવનમાં પડકારો આવતા રહ્યા છે. તેમનું કુટુંબ ગરીબ હતું, એટલું ગરીબ કે રોજ ત્રણવારને બદલે એક જ વાર સરખું ભોજન મળતું હતું.

ઘરકામ કરવાનું પણ મેરી પર આવતું હતું અને તેમ છતાં તે વધુ સારા જીવન માટે મથતી રહ્યાં. પોતાની દુનિયા કેવી રીતે બદલી શકાય તેના જ વિચારો તે કર્યા કરતાં હતાં.

ભણવામાં તેઓ બહુ હોંશિયાર નહોતાં, પણ કોઈ પણ રમતમાં ભાગ લેતી તેમાં જોરદાર દેખાવ કરતી હતી.

તે વખતે ગામનો કિશોર અને બૉક્સર ડિન્ગકો સિંહ એશિયન ગેમ્સમાં બૅંગકોકથી ગોલ્ડ મેડલ જીતીને આવ્યો હતો. તેની સફળતાને કારણે મેરી કોમને પણ... બાકીનો લેખ લખો:

જ્ય મણીપુરના સ્થાનિક મુદ્દાઓની રજૂઆત પણ કરી છે.

ગરીબ પરિવારનાં મેરી કોમે બધા જ અવરોધોને હઠાવીને ઑલિમ્પિક સુધી પહોંચવાની સિદ્ધિ મેળવી છે. હવે ત્રણ દીકરાનાં માતા મેરી હજીય પોતાનાં સ્વપ્નો માટે સંઘર્ષ કરતાં રહે છે.

સાતમું વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપ ટાઇટલ મેળવવા ઉપરાંત મેરી કોમ 2020ના ટોકિયો ઑલિમ્પિકમાં પણ સફળતા ઝંખી રહ્યાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મના પિતાએ નાની ઉંમરમાં ચેસની રમત શીખવી હતી. 2002માં તેમણે 15 વર્ષથી પણ ઓછી વયે સૌથી નાની ઉંમરના ગ્રાન્ડ માસ્ટર બનીને નામના મેળવી હતી.

આ રેકર્ડને ચીનની હૌઉ યિફાને 2008માં તોડ્યો હતો. કોનેરુ બે વર્ષની પ્રસૂતિની રજાઓ બાદ ગેમમાં પરત ફર્યા હતા અને 2019માં વુમન રેપિડ વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનનું ટાઇટલ જીત્યું હતું.

જે હાલ સુધી યથાવત છે. પુનરાગમન પછી તેમની જીતનો સિલસિલો ચાલુ રહ્યો છે અને તેમણે 2020માં કૈર્નસ કપમાં જીત મેળવી. ભારતનો સર્વોચ્ચ સ્પૉર્ટ્સ પુરસ્કાર અર્જુન ઍવૉર્ડ 2003 તેમને મળ્યો હતો પછી તેમને ભારત... બાકીનો લેખ લખો:

હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો