...પરાષ્ટ્રપતિ વૈંકયા નાયડૂએ કોંગ્રેસ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટીસ દીપક મિશ્રા સામે આપવામાં આવેલા મહાભિયોગના પ્રસ્તાવને ફગાવી દીધો છે.

કોંગ્રેસ આપેલી નોટિસ બાદ નાયડૂ પોતાની હૈદરાબાદની મુલાકાત ટૂંકાવીને પરત દિલ્હી આવી ગયા હતા. જેથી આ મામલે કાયદાકીય નિષ્ણાતોની સલાહ લઈ શકાય.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એનડીટીવીના અહેવાલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે નાયડૂએ આ મામલે એટર્ની જનરલ કે. કે. વેણુગોપાલ, સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ બી સુદર્શન રેડ્ડી, સુભાષ કશ્યપ, લોકસભાના પૂર્વ સેક્રેટરી જનરલ, પૂર્વ લો સેક્રેટરી પી. કે... બાકીનો લેખ લખો:

કે તેઓ સોમવારથી ચીફ જસ્ટીસની કોર્ટમાં જશે નહીં.

તેમણે કહ્યું કે તેમના ઘણા કેસો ચીફ જસ્ટીસની કોર્ટમાં છે. પરંતુ તેઓ ત્યાં સુધી તેમની કોર્ટમાં નહીં જાય.

કોંગ્રસ સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટીસ દીપક મિશ્રા સામે રાજ્યસભામાં મહાભિયોગ લાવવા માગે છે અને આ માટેની અરજી તેમણે ઉપરાષ્ટ્રપતિને આપી દીધી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પાણીની ટ્રીટમેન્ટ પણ અશક્ય લાગે છે. પ્રશ્ન એ પણ છે કે શું અધિકારીઓએ આ પાણીની તપાસ કરી?"

તો આરોગ્ય નિષ્ણાત અને આઈએમએ બિહારના સિનિયર વાઇરસ પ્રૅસિડન્ટ ડૉક્ટર અજય કુમાર કહે છે, "અત્યારે નદીના પાણીનો વપરાશ કોઈ પણ કામ માટે ન કરવો જોઈએ. ન લોકો માટે કે ન પશુઓ માટે. મોઢું, નાક, કાનથી કોવિડનો વાઇરસ અંદર જાય છે. જો લોકો આ પાણી વાપરશે તો લોકોને બૅક્ટેરિયાથી થનાર રોગો સહિત કોરોના સંક્રમણ પણ થઈ શકે છે. આ ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે."

સવાલ : પ્રશાસને હવે શું કરવું જોઈએ?

અંતિમ સંસ્કાર માટેની સામગ્રી ખૂબ મોંઘી થઈ ... બાકીનો લેખ લખો:

જ જોવા મળશે."

"બાકીની જગ્યાએ યુપીમાં પણ બિહાર જેવી સ્થિતિ છે. આ બંને રાજ્યોમાં શિક્ષણ-સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થાની સાથેસાથે આખા સરકારી તંત્રના ખાનગીકરણને કારણે સરકારી નિયંત્રણ લગભગ ખતમ થઈ ગયું છે."

"એટલા માટે જ હૉસ્પિટલો, સ્કૂલોથી લઈને સ્મશાનગૃહો સુધી લૂંટ થતી જોવા મળી રહી છે."

તેઓ કહે છે, "કોરોનાના સમયમાં બંને રાજ્યોમાં ગ્રામીણ સ્તરે ટેસ્ટિંગની સ્થિતિ ખરાબ છે."

"એવા સમયે લોકો યોગ્ય સારવાર કે તપાસ કરાવતા નથી અને મૃત્યુ થતા તેમના મૃતદેહોને કોવિડના ડર અને નબળી આર્થિકને કારણે એમ જ ફેંકી દે છે."

"બંને રાજ્યોએ પોતાની કલ્યાણકારી ભૂમિકા નિભાવવી જરૂર છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પાત્ર બનેલા મુસ્લિમો ઓછા ગીચ વિસ્તારમાં રહેવા ઇચ્છે છે. તેઓ મોટા ભાગે નવરંગપુરા અને પાલડીમાં રહેવા જવાનું પસંદ કરે છે,"

દાનિશ કુરેશી અને ગુલઝાર મોમિન

અમદાવાદમાં મુસ્લિમો અમુક જ મહોલ્લામાં સિમિત થઈ ગયા છે (ઘેટ્ટોમાં રહેવા લાગ્યા છે) તેના વિશે લાલીવાલાએ સંશોધન કરીને અહેવાલ તૈયાર કર્યો છે.

2011ની વસતિ ગણતરી પ્રમાણે રાજ્યમાં 58.46 લાખ મુસ્લિમો છે. રાજ્યની કુલ વસતિ 6 કરોડ ચાર લાખ જેટલી છે, તેમાંથી 5.35 કરોડ હિંદુઓ છે.

લાલીવાલાએ અભ્યાસ કરીને ઘણા લેખો ક્રિસ્ટોફર જૅફરલૉટ સાથે મળીને લખ્યા છે. અગ્રણી... બાકીનો લેખ લખો:

લે તો પણ કલેક્ટર સોદો અટકાવી શકે છે.

મોમિન કહે છે, "આ જોગવાઈનો ઉપયોગ કરીને મારા જેવા લોકોને મકાન વેચતા અટકાવવામાં આવે છે."

બીજી બાજુ વિહિપના મહામંત્રી અશ્વિન પટેલ કહે છે, "એક મુસ્લિમ વિસ્તારમાં આવી જાય, પછી બીજા પણ આવી જાય છે. અમે નથી ઇચ્છતા કે તેવું થાય. પ્રોપર્ટી હિંદુને વેચી દેવામાં આવે તો અમને વાંધો નથી."

અશ્વિન પટેલ કહે છે કે મુસ્લિમોની ખાણીપીણી અને જીવનશૈલી હિંદુઓ કરતાં જુદી છે.

પટેલ કહે છે, "તે લોકો હિંદુ વસતિ માટે પરેશાની ઊભી કરે છે. સોસાયટીમાં એક મુસ્લિમને મકાન આપો એટલે બીજા મુસ્લિમો પણ ખરીદવા લાગે છે. છેવટે હિંદુઓએ સોસાયટી ખાલી કરીને બીજે રહેવા જતું રહેવું પડે છે,"

વિહિપના ભૂતપૂર્વ નેતા પ્રવીણ તોગડિયા માને છે કે ગુજરાતમાં આવા કાયદાની જરૂર છે.

તેઓ કહે છે, "આ કાયદાનું પાલન થવું જોઈએ. પણ ઘણાં હિંદુઓની ફરિયાદ છે કે રાજ્ય સરકાર તેનો બરાબર અમલ કરતી નથી. તેના કારણે ઘણા વિસ્તારોમાં મુસ્લિમોની વસતિ વધી રહી છે."

છુપા ખરીદદાર

એવા પણ દાખલા છે કે મુશ્કેલીમાં રહેલા મુસ્લિમોએ પોતાનાં હિંદુ મિત્રની મદદથી મિલકત ખરીદી હોય.

ઈમરાન નાગોરીના કુટુંબમાં તેઓ ચાર ભાઈઓ હતા. કુટુંબ મોટું થયું તે પછી તેમને પોતાનું મકાન ખરીદવું હતું.

તેઓ કહે છે, "મારા નામે મિલકત ખરીદવી મુશ્કેલ હતી. તેથી મેં મારા હિંદુ મિત્રના નામે મિલકત ખરીદી હતી."

નાગોરીએ હિંદુ મિત્રના નામે 32 લાખ રૂપિયામાં અવનિકા સોસાયટીમાં મકાન ખરીદ્યું હતું.

નાગોરી કહે છે, "પડોશીઓને જ્યારે ખબર પડી કે મકાનના પૈસા મેં ચૂકવ્યા છે, ત્યારે વિવાદ થયો હતો. મને પોલીસે પણ હેરાન કર્યો હતો."

32 લાખ રૂપિયા ચૂકવ્યા પછીય નાગોરીને મકાનમાં રહેવા મળ્યું નથી. બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે જણાવ્યું, "પડોશીઓના દબાણના કારણે હું મારી મિલકત મુસ્લિમને વેચી શકતો નથી. જોકે, હું હિંદુને મકાન વેચી શકું છું, પણ તે માટે મને સાવ મામૂલી રકમ ઑફર થઈ રહી છે."

આ વિસ્તારના અન્ય એક મુસ્લિમ યુવાને પોતાનું નામ નહીં આપવાની શરતે અમારી સાથે વાત કરી હતી. તેમણે પણ હિંદુ મિત્રના નામે મિલકત ખરીદવાની કોશિશ કરી હતી. વિહિપના કાર્યકરોને તેની જાણ થઈ, ત્યારે તેઓએ હુમલો કર્યો હતો.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે જણાવ્યું, "મેં પોલીસ ફરિયાદ નહોતી કરી. જોકે, આ હુમલા પછી મેં આ વિસ્તારમાં મકાન ખરીદવાનું માંડી વાળ્યું."

કોમ વચ્ચે સંવાદનો અભાવ

ગુલઝાર મોમિન

આવી સ્થિતિમાં અશાંત ધારાને કારણે હિંદુ અને મુસ્લિમો...


...પાસેથી માણસ તરીકેનો હક પણ છીનવી લેવાયો હોય ત્યારે તેમને સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં લાવવા માટે અનામતની જોગવાઈ ઘણી જ જરૂરી બની જાય છે.”

અનામત કેમ જરૂરી?

પ્રોફેસર શાહ કહે છે, ''અનામત પછાત વર્ગના લોકોના હકોનું રક્ષણ કરે છે. એ માટે એમને શિક્ષણ અને સરકારી નોકરીઓમાં અનામત અપાય છે.”

“અનામત એટલા માટે પણ જરૂરી બની જાય છે કે સરકારમાં નીતિ વિષયક નિર્ણયો લેનારાઓ સામાન્ય રીતે કહેવાતી ઊંચી જ્ઞાતિના લોકો હોય છે.”

“જેને કારણે પણ પછાત લોકોના પ્રશ્નો સમજી એમના માટે નિર્ણય લેવાય એ માટે પણ તેમના કોઈ માણસની હાજરી અનિ... બાકીનો લેખ લખો:

ીઓને જે સવલતો મળે છે શું એ સુવિધાઓ દલિત કે અન્ય વર્ગોને મળે છે?''

શું અનામત માત્ર દસ વર્ષ માટે જ હતી?

આ મામલે મોટી ગેરમાન્યતા પ્રવર્તે છે. ડૉ બાબાસાહેબ આંબેડકરે જે દસ વર્ષ માટે અનામતની વાત કરી હતી એ રાજકીય પ્રતિનિધિત્વની વાત હતી.

એટલે કે રાજ્યસભા અને લોકસભામાં દલિતોના પ્રતિનિધિત્વ અંગે. એમાં પણ દસ વર્ષ બાદ રાજકીય સમીક્ષા કરવાની વાત હતી.

એ જ કારણ છે કે દર દસ વર્ષે રાજકીય અનામતની મર્યાદા વધારવામાં આવે છે. જ્યારે શિક્ષણ અને નોકરીમાં પછાત વર્ગને મળનારી અનામતની કોઈ જ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી નહોતી.

આરક્ષણનો આધાર

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 15 અને 16માં સામાજિક અને શૈક્ષણિક રીતે પછાત વર્ગોને અનામત આપવાની જોગવાઈ છે.

એવું સ્વીકારાયું છે કે આ વર્ગો સાથે ભૂતકાળમાં અન્યાય થયો છે. જેને કારણે તેઓ સામાજિક વિકાસમાં પાછળ રહી ગયા છે.

તેમને મુખ્ય ધારામાં લાવવા માટે આરક્ષણની જરૂર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પિંડી જ પાછા જઈએ, કેમ કે હવે શું થશે તેની અમને કશી ખબર નહોતી."

મહત્ત્વની વ્યક્તિનું મોત

આ તરફ ઇસ્લામાબાદમાં અફવા ફેલાવા લાગી કે કોઈ મહત્ત્વની વ્યક્તિનું મોત થઈ ગયું છે. તે વખતે ઇસ્લામાબાદમાં ભારતના ડેપ્યુટી હાઇ-કમિશનર હતા ટી. સી. એ. રંગાચારી.

બીસીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું, "બપોરે વિમાન ક્રેશ થયું હતું. તે પછી તરત મને ખબર મળી હતી કે શું થયું છે. તે દિવસે ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રીય દિવસનું રિસેપ્શન હતું.

"ઇન્ડોનેશિયાની ઍમ્બેસીમાં અમે ભેગા થયા હતા, ત્યારે જોયું કે અમેરિકન ઍમ્બેસીમાંથી કોઈ... બાકીનો લેખ લખો:

ર ખતરો છે.

"અમને એવા અણસાર મળી રહ્યા હતા કે કેટલાક શક્તિશાળી જૂથો તેમનાથી નારાજ છે.

"તેમણે જૂનેજોની સરકારને હટાવી અને તે પછી શરિયત કાનૂન લાગુ કરવાની વાતો કરવા લાગ્યા હતા. તેના કારણે પશ્ચિમના દેશો ચોંકી ગયા હતા.

"તેના કારણે લાગતું હતું કે તેમના તરફથી કોઈ મોટો ફટકો જરૂર મારવામાં આવશે કે પછી આવું કશુંક કરવાની કોશિશ થશે."

અમેરિકાના રાજદૂત પણ હતા વિમાનમાં

આનંદ કુમાર વર્મા

જોકે ભારતની ગુપ્તચર સંસ્થા રૉના તે વખતના વડા આનંદ કુમાર વર્માનું માનવું છે કે અમેરિકાની સીઆઈ (સેન્ટ્રલ ઇન્ટેલિજન્સ એજન્સી)એ પાસે ઝિયાની હત્યા કરવાનું કોઈ કારણ નહોતું.

એ પણ ના ભૂલવું જોઈએ કે વિમાનમાં અમેરિકાના રાજદૂત પણ સવાર હતા.

વર્માએ બીબીસીને જણાવ્યું, "સીઆઈએને ઝિયાને હટાવવામાં કોઈ રસ નહોતો. હકીકતમાં અફઘાનિસ્તાનમાં તેઓ સીઆઈએને મદદ કરી રહ્યા હતા. આવું કોઈ પગલું લેવાની તેને જરૂર નહોતી.

બીજું, સીઆઈએ હવે આ પ્રકારની ભાંગફોડ નથી કરતું, કેમ કે તેને હવે અમેરિકાના પ્રમુખ પાસેથી આના માટે મંજૂરી લેવી પડતી હોય છે."

ઝિયાના સાથી જનરલો પર શંકા

મોરારજી દેસાઈ સાથે જનરલ જિયા ઉલ હક

કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે જનરલ ઝિયાથી નારાજ સાથી અફસરોએ પણ હત્યા કરાવી હોઈ શકે છે.

જનરલ મિર્ઝા અસલમ બેગ અલગ વિમાનમાં બહાવલપુરથી ઉડ્યા અને દુર્ઘટનાની જાણ થતા જ બહાવલપુર પરત જવાના બદલે ઇસ્લામાબાદ જતા રહ્યા તેની સામે પણ આંગળી ચિંધાઈ હતી.

જનરલ ઝિયાના પુત્ર એજાજ ઉલ હકે બીબીસીને કહ્યું હતું કે, "આટલી મોટી દુર્ઘટના પછીય તમે ટેક ઓફ કર્યું અને ત્યાંથી જતા રહ્યા.

"બીજાને તપાસ કરવાનું કહ્યું. તમારા પાકિસ્તાનના પ્રમુખ, ચીફ ઑફ સ્ટાફ અને તમારા 29 સાથી સાથે આવડી મોટી દુર્ઘટના થઈ ત્યારે નોર્મ્સ પણ એવું કહે છે તમે ત્યાં જઈને તપાસ કરો.

"તમે એટલી પણ પરવા ના કરી કે ત્યાં ઉતરાણ કરીને જાતે તપાસ માટે પહોંચો.

"તમે તરત જ ઇસ્લામાબાદ પહોંચી જવાની કોશિશ કરી કે જેથી સત્તા ટેક ઓવર કરી શકાય. જોકે તે વખતે ગુલામ ઇસાક ખાં અને સાથેસાથે એર ચીફે પણ કહ્યું કે હવે લોકતાંત્રિક રીતે જ સત્તા પરિવર્તન થશે."

ઝિયાએ કર્યું નિયમોનું ઉલ્લંઘન

મેં આ વાત જનરલ અસલમ બેગને પૂછી ત્યારે તેમણે તદ્દન નકારી કાઢી હતી. તેમનું કહેવું હતું કે જનરલ ઝિયાએ જ કહ્યું હતું કે તમે તમારું વિમાન લઈને આવ્યા છો તો પછી તેમાં જ આવો.

જનરલ બેગ કહે છે, "રીત એવી હોય છે કે 'ચીફ' આવી રહ્યા હોય, ત્યારે મારે તેમનું સ્વાગત કરવાનું હોય...


...પિટલોમાં સારવાર લઈ રહેલા દર્દીઓની દિવસરાત સેવા કરવામાં આવી રહી છે. પણ દુર્ભાગ્યની વાત છે કે મોટાભાગનાં નર્સ પાસે ટ્રિપલ લૅયર માસ્ક, એન95 માસ્ક, ગ્લવ્ઝ અને સૅનિટાઇઝર ઉપલબ્ધ નથી."

અશોક કુમારે આ મામલે ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથને પત્ર પણ લખ્યો છે.

 જોકે ઉત્તર પ્રદેશના સ્વાસ્થ્યમંત્રી જય પ્રતાપે પત્રકાર સમીરાત્મજ મિશ્ર સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "શરૂઆતમાં એવું હતું અને એવું લાગે છે કે દેશભરમાં ચીજોની અછત હતી. જોકે હવે અમે સ્થિતિને સુધારી છે."

"હવે અછત નથી. જ્યાં પણ જરૂર પડી રહી છે, ... બાકીનો લેખ લખો:

િલા ડૉક્ટરે નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું કે કોરોના સામે લડવાની તૈયારી અપૂરતી છે.

તેઓ કહે છે, "માસ્ક પૂરતા પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ નથી. સ્ક્રીનિંગ કિટ્સ પૂરતી નથી. હમણાં અમારી તમામ રજાઓ રદ કરવામાં આવી છે અને તમામ વિભાગોમાંથી 25 ટકા રૅસિડેન્ટ ડૉક્ટરો માગવામાં આવ્યા છે, જેથી જરૂર પ્રમાણે તેમને ડ્યૂટી પર લગાવી શકાય."

"એટલે સ્પષ્ટ છે કે હમણાં સ્થિતિ સામાન્ય નથી. ડૉક્ટર્સને અન્ય શહેરોની હૉસ્પિટલોમાં પોસ્ટિંગ માટે મોકલવામાં આવશે. પણ ડૉક્ટર્સની સુરક્ષા માટે પૂરતાં સાધનો ઉપલબ્ધ નથી."

તેઓ કહે છે, "ઇમર્જન્સી વૉર્ડમાં કામ કરતાં ડૉક્ટર્સની સ્થિતિ બહું ખરાબ છે. કેટલાકમાં કોરોનાનાં લક્ષણો સામે આવી રહ્યાં છે. કેટલાક પોતે આઇસોલેશનમાં છે તો કેટલાક ક્વોરૅન્ટીન વૉર્ડમાં છે."

"હજી સુધી તેમનો કોરોનાનો ટેસ્ટ પણ થઈ નથી શક્યો. તમે આ વાતને સમજી શકો છો કે જે લોકો બીજાના માટે કામ કરી રહ્યા છે, એમનું પોતાનું પરીક્ષણ નથી થઈ શક્યું."

ઍઇમ્સના રૅસિડેન્ટ ડૉક્ટર ઍસોસિયેશને આ સમસ્યા દિલ્હી ઍઇમ્સના ડાયરેક્ટર રણદીપ ગુલેરિયા સમક્ષ પણ રજૂ કરી.

ઍસોસિયેશનના ઉપપ્રમુખ પી. ચંદનના પ્રમાણે આ મામલે સોમવારે એક બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં ડાયરેક્ટરે એક લાખ માસ્ક ઉપલબ્ધ કરાવવાનો વાયદો કર્યો હતો.

ઍઇમ્સની આ સ્થિતિને લઈને બીબીસી દ્વારા ઍઇમ્સનો મીડિયા વિભાગ સંભાળતાં બી. એન. આચાર્યનો પણ સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો. આમ છતાં તેમના તરફથી હજી રાહ જોવાઈ રહી છે.

આ મામલે બીબીસીએ કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્યમંત્રાલયના જૉઇન્ટ સેક્રેટરી લવ અગ્રવાલ સહિતના અધિકારીઓને ફોન કરીને તેમની પાસેથી પીપીઈ સંસાધનોની અછત મામલે સરકારનો પક્ષ જાણવાના પ્રયાસો કર્યા.

જોકે સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય તરફથી પણ આ મામલે કોઈ પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પીડોનો ઉપયોગ કરવાની હતી. પરંતુ રાજકુમારી પાસે સહેલો પ્લાન હતો

ગત વર્ષે ઉનાળામાં રાજકુમારીએ ફ્રાંસની જાસૂસી સેવાના પૂર્વ અધિકારી સાથે સંપર્ક સાધ્યો.

અર્વે ઝબેયર નામના આ એજન્ટ પોતે પણ ઘણા વર્ષો પહેલા વેશ બદલીને દુબઈથી ભાગ્યા હતા. ત્યારે દુબઈમાં ઝબેયર પર ઉચાપત કરવાનો આરોપ લાગ્યો હતો.

ઝબેયરે બીબીસીને જણાવ્યું, "શરૂઆતમાં તેઓ પણ એ જ રસ્તો અપનાવવાના હતા જે મેં અપનાવ્યો હતો. મેં કહ્યું પહેલાં તમારે અંડરવૉટર ટૉરપીડો અને નેવી સીલ જેવા કપડાંનો ઉપયોગ કરતાં શીખવું પડશે. ત્યારબાદ લાતિફાએ આશરે 30 હજાર ડોલ... બાકીનો લેખ લખો:

ીચે પોતાની કેબિનમાં હતાં.

ટીના જણાવે છે, "મેં કંઈક અવાજ સાંભળ્યો. જહાજના ડેકમાંથી ગોળી ચાલવાનો અવાજ આવવા લાગ્યો. ત્યારબાદ મને ખબર પડી કે અવાજ સ્ટન ગ્રેનેડ્સનો હતો."

આગળની કહાણી ઝબેયરના શબ્દોમાં, "હું બહાર ઊભો હતો. મને લાગ્યું કે કંઈક તો ગડબડ છે. ત્યાં જ મેં જોયું કે એક બોટ હાઈ સ્પીડમાં અમારી તરફ આગળ વધી રહી છે. એ બોટ પર સવાર સૈનિકોએ અમારી તરફ બંદૂકો તાકીને રાખી હતી. તેમના ચહેરા પર સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે તેઓ અમને મારી નાખવાના છે."

હેલિકોપ્ટરનો અવાજ અને સ્ટન ગ્રેનેડ

ટીના કહે છે કે નીચેની કેબિનમાં રાજકુમારી અને તેઓ એક બાથરૂમમાં છૂપાઈ ગયાં અને એ બન્ને એકબીજાને વળગી પડ્યાં. તેઓ કહી રહ્યાં હતાં કે મને કોઈ પરત લઈ જવા આવ્યું છે.

"ત્યારબાદ અમે કેબિનમાંથી બહાર આવ્યા. બહાર આવતા જ મને ધક્કો મારીને જમીન પર પછાડી દેવાઈ. અને મારા હાથ મારી પીઠ પર બાંધી દેવાયા."

ત્યારબાદ ફ્રાંસીસી જાસૂસે લાતિફાની બૂમોનો અવાજ સાંભળ્યો. તેમણે સાંભળ્યું કે લાતિફા કહી રહ્યા હતા કે તેઓ પરત જવાને બદલે, આ જ જહાજ પર મરવાનું પસંદ કરશે.

પાંચ મિનિટ બાદ હેલિકોપ્ટર આવ્યું અને રાજકુમારીને લઇને ઊડી ગયું.

અહીં કહાણીમાં એક નવો વળાંક આવે છે.

'કમૉન લાતિફા, લેટ્સ ગો હોમ'

જહાજ પર બધી વાત અરેબિકમાં નહીં પણ અંગ્રેજીમાં થઈ રહી હતી.

ઝબેયરનું કહેવું છે કે નોસ્ટ્રોમો પર આવનારા નાવિકો અમીરાતી નહીં પણ ભારતીય હતા.

"પહેલા મને ખબર ન પડી કે તેઓ ભારતીય છે. પરંતુ ત્યારબાદ મેં જોયું કે તેમની બોટ પર ઇન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડ લખ્યું છે."

અને તેઓ રાજકુમારીને કહી રહ્યા હતા- 'કમૉન લાતિફા, લેટ્સ ગો હોમ'

ઝબેયરે લાતિફાને એ કહેતા પણ સાંભળ્યા કે તેઓ રાજકીય શરણું લેવા માગે છે. ભારત સરકારે આ વિશે બીબીસીના સવાલ પર કોઈ ટિપ્પણી કરી નથી.

જ્યારે હેલિકોપ્ટર નાસ્ટ્રોમો પરથી લાતિફાને લઈને ઊડ્યું તો જહાજ પર અમીરાતી સૈનિક આવ્યા અને તેને લઈને દુબઈ તરફ નીકળી પડ્યા.

ટીના અને ઝબેયર પણ સાથે જ હતા. એક અઠવાડિયા સુધી ધમકીઓ અને પૂછપરછ બાદ બન્નેને છોડી દેવાયાં.

તે દિવસથી લાતિફા ગુમ છે. તેમને કોઈએ જોયાં નથી અને ન તો કોઈએ તેમના વિશે વાત કરી છે.

તેમના મિત્રોએ વીડિયો જાહેર કર્યો છે અને અંતે લાતિફાને એ કહેતા સાંભળી શકાય છે, "મને આશા છે કે આ મારા જીવનનું નવું ચેપ્ટર હશે જ્યાં મારે ચૂપ નથી રહેવાનું. જો હું છૂટી ન શકી તો પણ હું ઇચ્છીશ કે કોઈ સકારાત્મક બદલાવ આવે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ...


...પીના સાંસદોનો સંપર્ક સાધીને તેમને લલચાવ્યા કે તમે સહયોગ આપશો તો સાંજ સુધીમાં માયાવતીને ઉત્તર પ્રદેશનાં મુખ્ય મંત્રી બનાવી દેવાશે.

સરકારી તંત્રમાં હલચલ તેજ થઈ ગઈ હતી, તે જોઈને શરદ પવાર માયાવતીને મળવા પહોંચ્યા હતા. માયાવતીએ તેમને સીધો જ સવાલ પૂછ્યો, 'શું અમે સરકારની વિરુદ્ધમાં મતદાન કરીએ તો સરકાર પડી જશે?' પવારનો જવાબ હતો 'હાં'.

સંસદમાં ચર્ચા પૂરી થઈ અને મતદાનનો સમય આવ્યો તે સાથે જ સન્નાટો છવાઈ ગયો હતો. માયાવતીએ આરિફ મોહમ્મદ ખાન અને ડમ્પીની સામે જોઈને બૂમ મારી, 'લાલ બટન દબાવો.'

એ જમાનાની તે ... બાકીનો લેખ લખો:

ં ભવિષ્ય કઈ દિશામાં છે. જોકે તેમના પિતા આ વાતની વિરુદ્ધમાં હતા.'

આ મુલાકાત બાદ માયાવતી કાંશીરામના આંદોલનમાં જોડાઈ ગયાં હતાં.

માયાવતીએ પોતાની આત્મકથા 'બહુજન આંદોલન કી રાહ મેં મેરી જીવન સંઘર્ષ ગાથા'માં લખ્યું છે - એક દિવસ તેમના પિતા તેમના પર ગુસ્સે ભરાયા હતા કે કાંશીરામ પાછળ ફરવાનું બંધ કરીને આઈએસએસની તૈયારી ફરી શરૂ કરી દે અને નહીં તો મારું ઘર છોડીને જતી રહે.'

ઘર છોડીને કાંશીરામ પાસે આવ્યાં

માયાવતીએ પિતાની વાત ના માની અને પોતાનું ઘર છોડીને પક્ષના કાર્યાલયમાં રહેવાં માટે આવી ગયાં.

માયાવતીની જીવનકથા લખનારા અજય બોઝે પોતાના પુસ્તકમાં લખ્યું છે, "માયાવતી સ્કૂલમાં શિક્ષિકા તરીકે કામ કરતાં હતાં. તે પગારમાંથી થયેલી બચતનાં નાણાં લીધાં, એક સૂટકેસમાં કપડાં ભર્યાં અને જે ઘરમાં પોતે મોટી થઈ હતી તેમાંથી બહાર નીકળી ગયાં."

કાંશીરામની જીવનકથાના લેખક બદ્રીનારાયણ કહે છે, માયાવતીએ તે વખતે તેમની સામે કેવા પડકારો હતો, લોકો તેમના વિશે શું વિચારતા હતા અને એક યુવતી પોતાનું ઘર છોડીને એકલી રહે તે બહુ મોટી વાત ગણાતી હતી- તે બધા વિશે વિગતે વર્ણન કર્યું છે.

માયાવતી રૂમ ભાડે રાખીને રહેવાં માગતાં હતાં, પરંતુ તે માટે પૂરતાં નાણાં નહોતાં. તેના કારણે મજબૂરીથી પક્ષના કાર્યાલયમાં રહેવું પડ્યું હતું. તેમની અને કાંશીરામ વચ્ચે બહુ સારી 'કેમિસ્ટ્રી' હતી.

કાંશીરામ માટે 'પઝેસિવ' હતાં માયાવતી

બંને વચ્ચે શરૂઆતમાં સ્નેહના સંબંધો રહ્યા હતા, પણ સાથે જ ઝઘડા પણ થતા હતા.

અજય બોઝ લખે છે, 'કાંશીરામ ઉગ્ર મિજાજના માણસ હતા. તેમની ભાષા બહુ આકરી હતી. નારાજ થાય ત્યારે હાથ ઉપાડી લેતા પણ અચકાતા નહોતા. જોકે, માયાવતી પણ કોઈનાથી દબાઈને રહે તેવાં નહોતાં. તેઓ પણ કાંશીરામને એવા જ શબ્દોમાં સામે સંભળાવી દેતાં હતાં. માયાવતી કાંશીરામ માટે બહુ પઝેસિવ હતાં. કોઈ વ્યક્તિ તેમની સાથે પાંચ મિનિટથી વધારે બેસે તો તેઓ કોઈ ને કોઈ બહાને રૂમમાં આવી જતાં હતાં.'

તે વખતના માયાવતી અને કાંશીરામના સંબંધોનો ઉલ્લેખ નેહા દીક્ષિતે પણ 'કારવાં' મૅગેઝિનના લખેલા પોતાના લેખમાં કર્યો હતો.

દીક્ષિતે લખ્યું હતું કે, "કાંશીરામ હુમાયુ રોડ પરના ઘરમાં રહેવા આવ્યા ત્યારે ત્યાં માયાવતી માટે કોઈ રૂમ નહોતો. કાંશીરામ ભારતીય રાજકારણના દિગ્ગજ નેતાઓ સાથે દીવાનખાનામાં ચર્ચા કરી રહ્યા હોય ત્યારે માયાવતી ઘરની પાછળના વરંડામાં સાદડી પાથરીને બેઠાં હોય.

"ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવેલા કાર્યકરો સાથે તેઓ ત્યાં બેસીને...


...પુલવામા જેવા મુદ્દાના કારણે જનતા પાસેથી ભાજપને ભાવનાત્મક મદદ મળી છે. પણ તેમના કામકાજને કારણે મત મળ્યા છે એવું નથી." શારીક લાલીવાલાએ કહ્યું, "ડિસેમ્બર 2018માં કૉંગ્રેસ 3 રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણી જીતી અને હવે લોકસભામાં મોટા માર્જિનથી હાર મેળવવી એ દર્શાવે છે કે મતદાતા લોકસભા અને વિધાનસભા ચૂંટણીને અલગઅલગ રીતે જુએ છે."

"હાલ લોકસભા ચૂંટણીમાં લોકોએ ચહેરાને મત આપ્યો છે, પાર્ટીને નહીં."

ભાજપનાં પૂર્વ સાંસદ ભાવનાબહેન દવેએ કહ્યું, "પાંચ વર્ષમાં એ પ્રકારનો વહીવટ કરાયો કે લોકોએ ફરીથી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મ... બાકીનો લેખ લખો:

છે. ચોકીદાર ચોર હૈ જેવા નારા આપે છે પણ જનતા જાણે છે કે ચોકીદાર પ્યૉર છે.  ચૂંટણી પંચે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કોઈ નિવેદન પર વાંધો નથી ઉઠાવ્યો."

"તેમની કોઈ રેલી રોકી નથી. પાંચ વર્ષમાં વડા પ્રધાને જે કામ કર્યું છે તેને દેશની જનતાએ ચૂકાદો આપ્યો છે. ગુજરાતમાં કાયદો-વ્યવસ્થાના વખાણ થાય છે. આરોપીને સજા હંમેશાં થાય જ છે.  કૉંગ્રેસે પુલવામા હુમલા દરમિયાન સેનાની ક્ષમતા પર સવાલ ઊભા કર્યા."

કૉંગ્રેસના સોશિયલ મીડિયા સંયોજક હેમાંગ રાવલે કહ્યુ, "પ્રજાના મુદ્દા જે માધ્યમથી પ્રજા સુધી પહોંચાડવાના હતા તેમાં કદાચ અમે નિષ્ફળ રહ્યા છીએ. પણ આ પરિણામ જોઈને અમે જરા પણ વિચલિત થયા નથી. પ્રજાનો આક્રોશ હતો તે મતપેટી સુધી કેમ ન પહોંચી શક્યો તે એક વિચારવાનો વિષય છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "ચોકીદાર પ્યૉર છે તે હજુ સુપ્રીમ કોર્ટે સ્વીકાર્યુ નથી અને કેસ ફીથી ઓપન કરાયો છે.  દેશમાં છેલ્લાં 45 વર્ષમાં બેરોજગારી વધી છે,  10 કરોડ લોકોને રોજગાર આપવાની વાત કરી હતી તે લક્ષ્યાંક ક્યાંય સિદ્ધ થતો નથી."

"હવે એ અપેક્ષા છે કે પેટ્રોલના ભાવ ન વધે, દલિતોને માર ન પડે, ફરી પુલવામા ન થાય, ફરી ગઢચિરૌલી ન થાય."

તેમણે એવું પણ ઉમેર્યું કે પુલવામા હુમલો થયો હતો ત્યારે રાહુલ ગાંધીએ સભાઓ રદ કરી, પ્રિયંકા ગાંધીએ પહેલી પત્રકાર પરિષદે રદ કરી હતી જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી પુલવામા હુમલા બાદ ડિસકવરી માટે શૂટિંગ કરી રહ્યા હતા.

અમિત શાહ સામે અપક્ષ ઉમેદવારી નોંધાવનારા વાલજીભાઈ રાઠોડે કહ્યું, "બહુમતીથી જીતવું હોત તો હું મારા જિલ્લામાં લડી શક્યો હોત. પરંતુ અમિત શાહ વિરુદ્ધ લડ્યો કેમ કે હું અમિત શાહના મત તોડવા માગતો હતો."

BJP IT સેલથી પંકજ શુક્લા, કૉંગ્રેસનાં નેતા મેઘના દેસાઈ, ગોપાલ ઈટાલિયા, દર્શિનીમહાદેવીયા સાથે બીબીસીની વાતચીત

ચૂંટણીનાં પરિણામ આવી રહ્યાં છે ત્યારે બીબીસી ગુજરાતીના સંવાદદાતા રોક્સી ગાગડેકર છારા સાથે લાઇવ વાતચીતમાં ભાજપના આઇટી સેલના હેડ પંકજ શુક્લ, પ્રદેશ કૉંગ્રેસ કમિટીના ઉપપ્રમુખ મેઘનાબહેન પટેલ, સોશિયલ મીડિયા ઍક્ટિવિસ્ટ ગોપાલ ઈટાલીયા અને દર્શિની મહાદેવીયા જોડાયાં.

પ્રદેશ કૉંગ્રેસ કમિટીનાં ઉપપ્રમુખ મેઘનાબહેન પટેલ જણાવે છે, "આ માત્ર પ્રાથમિક વલણ છે. પરિણામ હજુ જાહેર થયાં નથી.  2014 અને 2019નો ભાજપનો ચૂંટણીઢંઢેરો એકદમ અલગ છે. ઘણા મુદ્દાઓ છે જેના કારણે લોકોમાં ભાજપ પ્રત્યે રોષ છે."

પંકજ શુક્લ કહે છે, "સોશિયલ મીડિયા પ્રચારનું એક માધ્યમ છે જે લોકો દ્વારા ચાલે...


...પૂર્ણ નહીં થાય જ્યાં સુધી નીતિમાં પરિવર્તન સંભવ નથી. અમારી ઉપર પહેલાં અમેરિકાના નાગરિકોની જવાબદારી છે. કોઈપણ દેશની સરખામણીમાં અમેરિકામાં વધારે મૃત્યુ થયા છે. પાંચ લાખ, 50 હજારથી વધારે લોકોના જીવ ગયા છે અને હાલ સુધીમાં લાખો લોકો સંક્રમિત થયા છે."

ગુજરાતમાં કોરોનાનો કેર : દર કલાકે છનાં મોત, 55 દિવસમાં 35 ગણા કેસો વધ્યા

ગુજરાતમાં કોરોનાના કેસોમાં સતત થઈ રહ્યો છે વધારો

ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા આંકડાઓ અનુસાર શનિવારે ફરી એક વાર રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસના નવા... બાકીનો લેખ લખો:

માં મૃતદેહોની લાંબી લાઇનો રાજ્યમાં કોરોનાની ભયાનકતાની તસવીર રજૂ કરી રહી છે.

જોકે, અહીં નોંધનીય છે કે ગુજરાત અને કેન્દ્ર સરકાર વારંવાર કહી ચૂકી છે કે ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં ઓક્સિજનની કોઈ અછત નથી અને જરૂરિયાતમંદોને તાત્કાલિક ઓક્સિજન પહોંચાડાઈ રહ્યા છીએ.

જોકે બીજી બાજુ સ્થાનિક અને રાષ્ટ્રીય મીડિયામાં ઓક્સિજનની અછતના કારણે ઘણી હૉસ્પિટલોમાં દાખલ દર્દીઓનાં કરુણ મોત નીપજ્યાના સમાચારો જોવા મળી રહ્યા છે. તો ઘણી હૉસ્પિટલોએ દાખલા બંધ કરી દીધા હોવાના અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે.

કોરોના : જરૂરિયાતમંદ ક્ષેત્રોમાં જલદી ઓક્સિજન પહોંચાડવા ઍરફોર્સ મેદાને

કોરોનાની પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા ભારતીય વાયુસેના મેદાને

બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ ડોટકૉમના એક અહેવાલ પ્રમાણે ઇન્ડિયન ઍરફોર્સે શનિવારે પુણેથી ગુજરાતના જામનગર સુધી બે લિક્વિડ ઓક્સિજન ભરેલા કન્ટેઇનર પહોંચાડ્યા હતા.

નોંધનીય છે કે ગુજરાત સહિત ઘણાં રાજ્યોમાં ઓક્સિજનની અછતના કારણે દર્દીઓ જીવ ગુમાવી રહ્યા હોવાના અહેવાલો જોવા મળી રહ્યા છે. ઓક્સિજનની ભારે અછતના કારણે સર્જાયેલી પરિસ્થિતિના કારણે રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારોની ટીકા પણ થઈ રહી છે.

આ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા અને જરૂરિયાતમંદ સ્થળોએ ઝડપથી ઓક્સિજન પ્રાપ્ય બનાવવા માટે ઇન્ડિયન ઍરફોર્સને મેદાને ઉતારાઈ હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે.

સ્થાનિક અને રાષ્ટ્રીય મીડિયામાં ઓક્સિજનની અછતના કારણે ઘણા દર્દીઓને બચાવી શકાય તેવી પરિસ્થિતિ હોવા છતાં જીવ ગુમાવવો પડ્યો હોવાના અહેવાલો જોવા મળી રહ્યા છે.

નાની હોય કે મોટી દરેક હૉસ્પિટલમાં અમુક દિવસ કે કલાકો સુધી ચાલે તેટલો જ ઓક્સિજન પ્રાપ્ય હોવાની ફરિયાદો વ્યાપક બની હતી.

હવે જ્યારે ઇન્ડિયન ઍરફોર્સને આ પરિસ્થિતિ પર અંકુશ મેળવવા માટે કામે લગાવાઈ છે ત્યારે એ જોવું રહ્યું કે શું આ પગલાથી ઓક્સિજનની સપ્લાય સાથે સંકળાયેલી મુશ્કેલીઓ દૂર થશે?

કોરોનાને કારણે રાજ્યમાં એપ્રિલ-મેમાં યોજાનાર 80% લગ્નો પાછળ ઠેલાયાં

કોરોનાના કારણે લગ્નો પાછાં ઠેલાયાં

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ અનુસાર ગુજરાતમાં એપ્રિલ-મે માસમાં યોજાનાર 80 ટકા લગ્નો કોરોનાની વકરતી પરિસ્થિતિને જોતાં પાછાં ઠેલવામાં આવ્યાં છે.

નોંધનીય છે કે હાલ ગુજરાત સરકારની ગાઇડલાઇન પ્રમાણે રાજ્યમાં લગ્નોમાં માત્ર 50 વ્યક્તિઓને જ બોલાવવાની પરવાનીગ આપવામાં આવી છે. તેમજ નાઇટ કર્ફ્યુ દરમિયાન કોઈ પણ પ્રકારના સમારોહો યોજવાની મનાઈ ફરમાવવામાં આવી છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં ઘણા...


...પૂર્વ વકીલ માઇકલ કૉહેનને 'ઉંદર' કહ્યા હતા.

આ ઉપરાંત તેમણે ચૂંટણીનાં પરિણામો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો ત્યારે વિવેચકો જેને ધીમેધીમે વધતું જતું આપખુદવલણ ગણાવતા હતા તે પણ જોવા મળ્યું.

આ ચૂંટણીપ્રચાર વખતે મારા માટે સૌથી મહત્ત્વની ઘડી ત્યારે આવી જ્યારે પિટ્સબર્ગમાં હું ચક હૉવેન્સેટન સાથે તેમના ઘરમાં વાતો કરતો હતો.

તેઓ 2016માં ટ્રમ્પના ટેકેદાર હતા અને આ વખતે બાઇડનને મત આપ્યો હતો.

તેમણે મને કહ્યું, "લોકો કંટાળી ગયા છે. તેઓ આ દેશમાં સામાન્ય સ્થિતિ પાછી લાવવા માગે છે. તેઓ સભ્ય વર્તન ઇચ્છે છે."

"તેઓ ... બાકીનો લેખ લખો:

થી જ ડેમૉક્રેટિક પાર્ટી તેમને રાષ્ટ્રપતિપદના ઉમેદવાર તરીકે મેદાનમાં ઉતારવા માટે આટલી ઉત્સુક હતી.

77 વર્ષના મધ્યમાર્ગી નેતા બાઇડને જે કામ કરવાનું હતું તે કરી બતાવ્યું. તેમનું કામ 'રસ્ટ બેલ્ટ' (અમેરિકાનાં એવાં રાજ્યો જ્યાં ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિ ઘટી છે)ના કામદાર વર્ગના મતદારોને આકર્ષવાનું હતું.

ટ્રમ્પ શા માટે રાષ્ટ્રપતિપદ હારી ગયા તે સવાલ એક રસપ્રદ અને દલીલને પાત્ર સવાલ પણ પેદા કરે છે - તેમણે રાષ્ટ્રપતિપદ ક્યારે ગુમાવ્યું?

શું તેમણે 2016માં પોતાની જીત પછી જ રાષ્ટ્રપતિપદ ગુમાવ્યું હતું જ્યારે અમેરિકાના રાજકીય તંત્ર સામે વિરોધ તરીકે ટ્રમ્પને મત આપનારા લોકોને પોતાના નિર્ણય અંગે શંકા થવા લાગી હતી?

તેમાંથી ઘણા મતદારો તે ટ્રમ્પના વિજયની અપેક્ષા પણ નહોતા રાખતા.

શું તેમની પ્રૅસિડેન્સીના 24 કલાકની અંદર જ આમ થયું હતું જ્યારે તેમણે પોતાનું પ્રથમ વક્તવ્ય 'અમેરિકન કાર્નેજ' આપ્યું હતું અને જેમાં દેશની ભયંકર હાલત ચીતરી હતી જ્યાં ફેકટરરીઓ બંધ હોય, કામદારો બહુ ખરાબ સ્થિતિમાં હોય અને મધ્યમ વર્ગનાં ઘરોમાંથી સંપત્તિ આંચકી લેવાઈ હોય?

એ બાદ તેમણે હાજર લોકોની સંખ્યા વિશે બડાશ હાંકી અને ટ્વિટરનો ઉપયોગ ચાલુ રાખવાનું એલાન કર્યું હતું.

તેમણે સત્તા સંભાળી તેના પ્રથમ દિવસની સાંજ સુધીમાં એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે રાષ્ટ્રપતિપદ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને બદલી નાખે તેના કરતા ટ્રમ્પ રાષ્ટ્રપતિપદને બદલવાનો વધુ પ્રયાસ કરશે.

કટોકટી અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ

શું આ ધીમેધીમે વધ્યું હતું, જેમાં અનેક કૌભાંડો, અનેક અપશબ્દો અને આટલી બધી અવ્યવસ્થાની સામુહિક અસર પડી હોય?

કે પછી તે કોરોનાવાઇરસના કારણે હતું જે તેમના રાષ્ટ્રપતિપદ પર હાવી થઈ જનાર સૌથી મોટી કટોકટી હતી?

અમેરિકામાં કોરોના વાઇરસ આવ્યો તે પહેલાં ટ્રમ્પના મહત્વનાં રાજકીય લક્ષણો મજબૂત હતાં.

તેઓ ઇમ્પિચમેન્ટની કાર્યવાહીમાંથી બચી ગયા હતા. તેમનું ઍપ્રુવલ રેટિંગ 49 ટકાની ટોચ પર પહોંચી ગયું હતું.

તેઓ મજબૂત અર્થતંત્ર અને પોતાના શાસનના ફાયદા ગણાવી શકે તેમ હતા.

આ બે પરિબળોના આધારે જ સામાન્ય રીતે કોઈ રાષ્ટ્રપતિ બીજી ટર્મ માટે ચૂંટાતા હોય છે. રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણીમાં ઘણી વખત એક સરળ સવાલ પેદા થતો હોય છે:

શું ચાર વર્ષ અગાઉની સરખામણીમાં દેશની હાલત અત્યારે વધુ સારી છે?

કોરોના વાઇરસ અને ત્યાર પછી આર્થિક સંકટના કારણે આ મામલે વાત કરવી જ અશક્ય હતી.

પરંતુ કોરોના વાઇરસના કારણે ટ્રમ્પ રાષ્ટ્રપતિપદ ગુમાવવાના જ હતા...


...પેક્ષાથી વિપરીત વામણું પુરવાર થયું.

ટ્રમ્પ અને તકરાર

પત્રકાર પરિષદમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કરેલાં નિવેદનોને કારણે અનેક વખત વિવાદ ઊભા થયા હતા

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખોમાં  શબ્દેશબ્દ તોળીને બોલવાની અને લાગણીઓની અભિવ્યક્તિમાં સંયમની પરંપરા રહી છે, પરંતુ ટ્રમ્પ અલગ તરી આવે છે. કોરોનાની કટોકટી સમયે આ બાબત અનેક વખત વર્તાઈ છે.

અમેરિકાના ઇતિહાસમાં પહેલી વાર બેકારી ભથ્થાંના જે ચેક અપાશે તેના ઉપર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું નામ છપાશે. ટ્રમ્પ તો ચેક પર પોતાની સહી હોય તેવું ઇચ્છતા હતા, પરંતુ ત... બાકીનો લેખ લખો:

-19 પછીની દુનિયા અંગે અનેક સવાલ અને સંભાવના

કોરોના મુદ્દે ચીન દ્વારા જે માહિતી આપવામાં આવી અને પછી તેમાં સુધાર કરવામાં આવ્યો, તેનાથી ચીનની વિશ્વસનીયતા ઉપર સવાલ ઊભા થયા. આગામી સમય દરમિયાન ચીન પ્રત્યે વિશ્વ સમુદાય પ્રત્યેનું તેનું વલણ શંકાના દાયરામાં રહેશે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચીન સામે તપાસ કરાવવાની વાત કરે છે. આમ કોરોનાની મહામારી પતશે, ત્યારબાદ પણ ચીન સામે આ વિવાદ ચાલુ રહેશે.

વૈશ્વિક જાણકારો કોરોના સામેની લડાઈમાં વૈશ્વિક મહાસત્તા તરીકે અમેરિકા નેતૃત્વ લે, તેવી અપેક્ષા રાખે છે. જો બીજી ટર્મ દરમિયાન ટ્રમ્પ ચૂંટાઈ આવે તો WHO પ્રત્યેનું તેમનું વલણ વધુ ઉગ્ર બને તેવી શક્યતાને નકારી ન શકાય.

કોવિડ: ટ્રમ્પના નિર્ગમનનું નિમિત્ત?

કોરોનાની વૅક્સિન ઉપર વિશ્વની મીટ

અમેરિકાનો મતદાર ફરી પાછા ટ્રમ્પને રાષ્ટ્રપ્રમુખ તરીકે ચૂંટશે? કોવિડ-19ની આ કટોકટી શરૂ થઈ તે પહેલાં ટ્રમ્પનું ઍપ્રૂવલ રેટિંગ ઉપર ઊઠ્યું હતું, જેને કારણે  બીજી ટર્મ માટે અમેરિકન રાષ્ટ્રપ્રમુખ બનશે એવી તકો ઉજળી બની હતી.

પરંતુ કોવિડ-19 પછીની ટ્રમ્પ માટે સ્થિતિ કદાચ અગાઉ જેવી ન પણ હોય.

જો ટ્રમ્પ બીજી વખત માટે ચૂંટાઈ ન આવે તો ક્યાંક ને ક્યાંક કોવિડ-19 તેમને નડી ગયો અને અમેરિકામાં ફરી પાછું ડેમૉક્રેટ પ્રમુખનું શાસન આવ્યું એમ કહેવાશે.

સવાલો અને સંભાવનાઓ

જો ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવ વધે તો રશિયાની ભૂમિકા કેવી રહેશે?

જોઈએ ભાવિના ગર્ભમાં શું છુપાયું છે, પણ એક વાત નક્કી કિસિન્જર ખોટા નહીં પડે. The post Covid-19 world will not be the same again!

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પેનમાં કાર્યરત એક નર્સ મારિયા મોરેનો ઝિમેનેઝે કહ્યું હતું કે "વાઇરસનો ચેપ એટલો આક્રમક રીતે અને ઝડપથી ફેલાયો છે કે અમારી પાસે તેની સામે લડવાની તૈયારી કરવાનો તથા આયોજન કરવાનો સમય જ ન હતો."

32 વર્ષીય મારિયા બાર્સિલોનાની એક હૉસ્પિટલના ઇન્ટેન્સિવ કૅર યુનિટમાં કામ કરે છે.

માર્ચમાં કોરોનાનો પ્રકોપ વધવાની સાથે જ મારિયા અને તેમની ટીમે પર્સનલ પ્રોટેક્ટિવ ઇક્વિપમેન્ટ બાબતે બે કલાકની તાલીમ લીધી હતી અને મેદાનમાં કૂદી પડ્યાં હતાં.

મારિયાએ બીબીસીને કહ્યું હતું કે "માર્ચના મધ્યમાં મેં કોરોનાના પહેલા દર્દીન... બાકીનો લેખ લખો:

અમારા કામને સમજી શકે છે, પણ હવે દરેક લોકોને અમારા કામ વિશે ખબર પડી રહી છે."

"લોકો અમારા કામનાં વખાણ કરતાં થશે ત્યારે ખરેખર સારું લાગશે. હું માનું છું કે અમારા કામને આદર આપવા માટે લોકોએ અમને યાદ રાખવા જોઈએ અને અમારું નામ લેવું જોઈએ."

'બીજું કોઈ નહીં, માત્ર હું જ તેમની સાથે હતી'

ગેબ્રિયેલા સેરાનો અમેરિકામાં નર્સ તરીકે કામ કરે છે. કોરોના સંક્રમિત પહેલા દર્દીને હૉસ્પિટલમાંથી રજા આપવામાં આવી એ દિવસને તેઓ યાદ કરે છે.

ગેબ્રિયેલાએ કહ્યું હતું કે "એ મહિલા બહુ ખુશ હતાં. હું વ્હિલચૅરમાં તેમને બહાર લાવી હતી. સૂર્યનો પ્રકાશ જોવામાં અને તાજી હવામાં શ્વાસ લેવામાં કેટલી મજા આવી રહી છે એની વાત તેમણે કરી હતી."

ગેબ્રિયેલા સાત વર્ષથી નર્સનું કામ કરી રહ્યાં છે. કોરોના મહામારી દરમિયાન તેમણે સાન ફ્રાન્સિસ્કોની બહારના વિસ્તારમાં આવેલી એક હૉસ્પિટલમાં કામ કર્યું હતું.

ગેબ્રિયેલાએ કહ્યું હતું કે "હું કોરોનાના જે બે દર્દીઓની સારવાર કરી રહી હતી, તેમની હાલત બહુ સારી નહોતી. બન્નેની વય 70 વર્ષથી વધુ હતી. બન્ને સાજા થઈ ગયા એ વાતથી મારી હિંમત વધી હતી."

જોકે, કોરોનાના દર્દી ન હોય એવા બે લોકોના પાછલા ત્રણ મહિનામાં થયેલા મૃત્યુના સાક્ષી ગેબ્રિયેલા બન્યાં છે.

છેલ્લા કેટલાક કલાક

ગેબ્રિયેલા સેરાનો

મોતની અણી પર પહોંચેલા એક મહિલાની સારવારની વાત ગેબ્રિયેલાએ કહી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું કે "પહેલા દિવસે તેઓ થોડું હલનચલન કરતાં હતાં, પણ બોલી શકતાં ન હતાં. હું શું-શું કરી રહી છું એ મેં તેમને જણાવ્યું હતું, પણ તેઓ મારી વાતનો જવાબ આપતાં ન હતાં. બીજા દિવસે તેઓ આંખ ખોલી શકતાં નહોતાં."

એ મહિલાને મળવાની પરવાનગી હૉસ્પિટલના વહીવટી તંત્રે તેમના પરિવારજનોને આપી હતી, પણ તેમના નજીકના પરિવારમાં કમનસીબે કોઈ નહોતું અને તેમના સૌથી ગાઢ મિત્રે હૉસ્પિટલથી દૂર રહેવાનું જ ઉત્તમ ગણ્યું હતું.

ગેબ્રિયેલાએ કહ્યું હતું કે "હું તેમની પાસે બેઠી હતી, તેમનો હાથ પકડીને. મેં તેમને કહેલું કે બધું ઠીક થઈ જશે.. એ પળે તેમની સાથે માત્ર હું જ હતી. તેઓ મારી વાત સાંભળી શકતા હતાં કે નહીં એ મને ખબર નથી, પણ મારાથી જે થઈ શક્યું એ મેં તેમના માટે કર્યું હતું."

વાઇરસના ચેપનો ભય

દર્દીની આટલી કાળજીપૂર્વક સારવાર કરવા છતાં ગેબ્રિયેલાની નોકરી બચી શકી નહોતી. તેઓ સમયાંતરે હૉસ્પિટલ સાથે કૉન્ટ્રાક્ટ પર કામ કરતાં રહ્યાં હતાં.

હૉસ્પિટલમાં બીજા રોગના દર્દીઓ ઓછા આવી રહ્યા છે, કેમ કે તેમને...


...પેન્ટિંગ અને પોટ્સ તથા ગ્લાસ જેવાં ઓબ્જેક્ટ્સના ડ્રોઈંગ શિખવાડવાનું જણાવવામાં આવે છે.''

પ્રેરણા ભારતમાં રહેતાં હતાં ત્યાં સુધી માનવીય લાગણીઓને દર્શાવતાં પેન્ટિંગ બનાવતાં હતાં.

સાઉદી અરેબિયામાં તેમનું એ અભિવ્યક્તિ સ્વાતંત્ર્ય મર્યાદિત થઈ ગયું છે.

પ્રેરણાએ કહ્યું હતું, ''પેન્ટિંગમાં બંધન તો છે. હું જે ઈચ્છું એ બનાવી શકતી નથી.

અલબત, સાઉદી અરેબિયામાં કેટલાંક અમેરિકન, કેનેડિયન અને ઓસ્ટ્રેલિયન કમ્પાઉન્ડ છે, જ્યાં એ પ્રકારનાં પેન્ટિંગ બનાવી શકાય છે.

કોઈ વ્યક્તિગત રીતે એવું પેન્ટિંગ બનાવવા ઈચ્છત... બાકીનો લેખ લખો:

હવે ધીમેધીમે જાગૃત થતું જાય છે.

મહિલાઓને ડ્રાઈવિંગ અને સ્ટેડિયમમાં મેચ નિહાળવાની છૂટ મળ્યા બાદ કળાના ક્ષેત્રમાંના નિયંત્રણો પણ ઉઠાવી લેવામાં આવશે, એવી પ્રેરણાને આશા છે.

પ્રેરણાએ જણાવ્યું હતું કે ભારતીય સમૂહ ઉપરાંત સ્થાનિક લોકોમાં પણ તેમનાં પેન્ટિંગ વિખ્યાત છે.

તેમનાં ઘણાં પેન્ટિંગ સાઉદી અરેબિયાના શાહના મહેલોમાં લગાવવામાં આવ્યાં છે.

(કળાકારની ઓળખ ગુપ્ત રાખવા માટે તેમનું નામ બદલવામાં આવ્યું છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પેરિસ ક્લાઇમેન્ટ એગ્રીમેન્ટમાંથી અમેરિકાના હઠવાની જાહેરાત કરી હતી

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ફરી એક વખત વિદેશમાં તહેનાત અમેરિકન સૈનિક ટુકડીઓને પરત લાવવાનો વાયદો કર્યો છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આંતરરાષ્ટ્રીય ગઠબંધનને તેઓ પડકારતા રહેશે અને ચીન પર લાદવામાં આવેલા ટ્રેડ ટૅરિફ યથાવત રખાશે.

ત્યારે જૉ બાઇડને દુનિયાના દેશો સાથે અમેરિકાના સંબંધોમાં સુધારનો વાયદો કર્યો છે.

તેઓ કહે છે કે તેઓ ચીન પર એકતરફી ટૅરિફને હઠાવશે તેમજ એક આંતરરાષ્ટ્રીય ગઠબંધન તૈયાર કરીને ચીનની જવાબદારી નક્કી કરશે અને ચીન તેની અવગણના નહી... બાકીનો લેખ લખો:

વિરોધ કરી ચૂક્યાં છે.

બાઇડન ઇચ્છે છે કે સુપ્રીમ કોર્ટના જજની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી પછી થાય.

તેઓ કહે છે કે જો સુપ્રીમ કોર્ટ ગર્ભપાતના અધિકારને ગેરકાયદે ઠેરવે તો તેઓ મહિલાઓના આ અધિકાર માટે તેઓ એક કાયદો પસાર કરશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પેસેન્જરો અને ડ્રાઇવરની સમસ્યાના સમાધાન માટે ઉબર મનોવૈજ્ઞાનિક વિષયના સ્નાતકોની ભરતી કરી રહ્યું હતું. ઓપન ટેબલ રેસ્ટોરાં માલિકોને ડેટાનું મહત્ત્વ સમજાવવા માટે અંગ્રેજીના સ્નાતકોની ભરતી કરાતી."

"મને અહેસાસ થયો કે લોકો સાથે સંવાદ કરવા અને બીજાના મનમાં શું ચાલી રહ્યું છે એ સમજવાનું કૌશલ્ય પણ અન્ય આવડતની જેમ મહત્વનું છે. મીડિયા સિવાયની અન્ય જગ્યાઓ પર તેની પ્રશંસા થાય છે."

આ અહેસાસ પછી એન્ડર્સે એક પુસ્તક લખ્યું- "યૂ કેન ડૂ એનીથિંગ: ધ સરપ્રાઈસિંગ પાવર ઑફ અ યૂઝલેસ લિબરલ આર્ટ્સ એજ્યુકેશન."

કંપનીઓ કર્મ... બાકીનો લેખ લખો:

ા અને તાર્કિક વિચારના કૌશલ્યને વધારે છે.

સેમિનારમાં વાદ-વિવાદ, થીસિસ લેખન અથવા કોઈ કવિતાના વિશ્લેષણ થકી આ કૌશલ્ય આવે છે.

રચનાત્મક, જિજ્ઞાસા અને સંવેદના

આર્ટ્સના સ્નાતકને ઇજનેર અને તબીબની જેમ સારી નોકરીઓ નહીં મળે તેવી ધારણા સાચી નથી

રોજગાર માટે તૈયાર માનવતા સ્નાતકમાં કયા ત્રણ ગુણ હોવા જોઈએ, તેને કહેવામાં એન્ડર્સ સંકોચ નથી કરતા. તેઓ કહે છે કે- "રચનાત્મકતા, જિજ્ઞાસા અને સંવેદના."

આમાંથી સંવેદના સૌથી મોટો ગુણ છે. તેનો મતલબ ફક્ત લોકોની તકલીફ જાણીને દુઃખી થવું નથી થતું. તે વિવિધતાથી ભરપૂર સમૂહની જરૂરિયાતો અને ઇચ્છાઓને સમજવાની ક્ષમતા છે.

"એવા લોકો વિશે વિચારો જે દવાઓના ક્લિનિક ટેસ્ટની દેખરેખ રાખે છે. તેમને તબીબ, પરિચારિકા, નિયામક અધિકારી બધાની જ જરૂર હોય છે. "

"સાથે જ તેમને એ 72 વર્ષની મહિલા વિશે પણ વિચારવાનું છે જેના પર લાંબા સમય સુધી દવાઓનું પરીક્ષણ થઈ રહ્યું છે. આ સંવેદનાનું કામ છે."

સામાન્ય રીતે આવી ડિગ્રીનો ફાયદો એ રહે છે કે તે વિદ્યાર્થીઓની સમજવાની, ટીકા કરવાની અને રાજી કરવાની ક્ષમતા વધારવા પર ભાર મૂકે છે.

એ આશ્ચર્યની વાત છે કે આવો અભ્યાસ કરનારા વિદ્યાર્થીઓ બધા જ ક્ષેત્રમાં જાય છે.

અમેરિકામાં આર્ટ્સના સ્નાતક સૌથી વધારે (15%) પ્રબંધન પર કામ કરે છે. 14% આર્ટ્સ સ્નાતક ઑફિસ અને પ્રશાસનિક પદ પર કામ કરી રહ્યા છે.

13% વેચાણક્ષેત્રમાં અને 12% શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં છે. અન્ય 10% વેપાર અને આર્થિક ક્ષેત્રમાં છે.

આર્ટ્સના સ્નાતકને ઇજનેર અને તબીબની જેમ સારી નોકરીઓ નહીં મળે તેવી ધારણા સાચી નથી.

ઑસ્ટ્રેલિયામાં 10 સૌથી ઝડપથી વિકસિત થતા વ્યવસાયમાંના ત્રણ છે- સેલ્સ આસિસ્ટન્ટ ક્લર્ક, જાહેરાત અને જનસંપર્ક અને વેચાણ વ્યવસ્થાપક. આ બધાં ક્ષેત્રોમાં આર્ટ્સના સ્નાતક છે.

ગ્લાસડૉરના નવા સર્વેક્ષણમાં ખ્યાલ આવ્યો કે બ્રિટનમાં 10 સૌથી સારી નોકરીઓમાં 8 નોકરીઓ વ્યવસ્થાપક પદની છે.

તેમાં સંચારકૌશલ અને ભાવનાત્મક બુદ્ધિક્ષમતાની જરૂર હોય છે. આ પદ પર STEM આધારિત ઉદ્યોગોથી બહારના લોકો છે.

ત્રીજી સૌથી સારી નોકરી માર્કેટિંગ મૅનેજરની છે, ચોથી પ્રોડક્ટ મૅનેજરની અને પાંચમી સેલ્સ મૅનેજરની છે.

ઇજનેરનું સ્થાન આ સૂચિમાં 18મા ક્રમાંક પર છે- સંચાર, એચ.આર. અને પ્રોડક્ટ મૅનેજમૅન્ટથી પણ નીચે.

હાલમાં જ 30 દેશના 1,700 લોકો પર કરાયેલા અધ્યયનમાં સામે આવ્યું કે નેતૃત્વના પદ પર બેઠેલા લોકો પાસે સમાજવિજ્ઞાન અથવા આર્ટ્સની ડિગ્રી છે.

45...


...પોલીસના સંયુક્ત કમિશનર (ઉત્તર રેન્જ) એસ.એસ. યાદવે સિંઘુ બૉર્ડર પર ચુસ્ત સુરક્ષા વ્યવસ્થાની પુષ્ટિ કરી છે.

જોકે, સંવેદનશીલ હોવાનું જણાવી તેમણે તહેનાત કરવામાં આવેલા સુરક્ષાકર્મીઓની સંખ્યા જાહેર કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું કે સુરક્ષા માટે જે કંઈ પણ  જરૂરી હોય એ વ્યવસ્થા કરાઈ રહી છે.

બીબીસી સંવાદદાતા ખુશહાલ લાલી, સિંઘુ બૉર્ડરથી

સિંઘુ બૉર્ડર પર પોલીસ પ્રશાસન દ્વારા બૅરિકેડિંગ કરવામાં આવ્યું છે. દિલ્હીથી સિંઘુ બૉર્ડર તરફ જતા સિંઘુ બૉર્ડરથી બે કિલોમીટર દૂર બૅરિકેડિંગ કરવામાં આવ્યું છે.

... બાકીનો લેખ લખો:

રકાર આ રીતે ખેડૂતોનાં મનોબળને તોડવાનો પ્રયત્ન કરી રહી છે પરંતુ ખેડૂત પૂરજોશમાં છે અને ત્રણેય કાયદાઓને રદ કરાવીને પરત જશે."

સિંઘુ બૉર્ડર પર એક સ્થાનિક યુવા સાગરે કહ્યું કે બે મહિનાથી ખેડૂતોના પ્રદર્શનથી સ્થાનિક લોકોને કોઈ તકલીફ નથી થઈ રહી, પરંતુ 26 જાન્યુઆરી પછી સરકારના બૅરિકેડિંગ અને સખ્તાઈને કારણે લોકોની તકલીફ વધી ગઈ છે.

સિંઘુ બૉર્ડર પર સોનીપતથી સો મહિલાઓનું એક જૂથ ટ્રૅક્ટર ટ્રૉલીમાં પહોંચ્યું છે.

આ મહિલાઓએ બીબીસીને કહ્યું કે મોદી સરકાર ખેડૂતોને ડગાવી નહીં શકે અને કોઈ પણ સંજોગમાં ખેડૂતવિરોધી કાયદાઓને પરત લેવડાવીને જઈશું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પોલીસનું કહેવું છે, "અમે આ બાબતે પૂછપરછ કરી રહ્યા છીએ. અમને લાગે છે કે ઇરફાને નાવીદ અને આસિફને સરહદ પાર કરવામાં મદદ કરી હશે."

ગત સપ્ટેમ્બરમાં પશ્ચિમ બંગાળના મજૂરો અને અમુક ટ્રક ડ્રાઇવરોની હત્યાના કેસમાં પોલીસ નાવીદને શોધી રહી હતી.

દેવિંદર સિંહ ચરમપંથ વિરુદ્ધના ઑપરેશનમાં ઘણા સક્રિય હતા અને એક ઍન્કાઉન્ટરમાં તેઓ માંડ-માંડ બચ્યા હતા અને તેમના પગમાં ગોળી વાગી હતી.

જોકે દેવિંદર સિંહના ક્રિમિનલ રૅકર્ડ અને તેમના પર ઊભા થયેલા પ્રશ્નો પર કોઈ ખુલીને બોલવા તૈયાર નથી.

એક જુનિયર પોલીસ અધિકારી જે તપાસન... બાકીનો લેખ લખો:

્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પ્રચારનું કામ આ મંડળીએ જોવાનું હોય છે. જનમિત્ર, સંયોજકનું જે માળખું છે એને અમે પ્રદેશાધ્યક્ષ તેમજ વિવિધ સમિતિઓની સાથે સાંકળી રહ્યા છીએ.”

જનસંપર્ક અંગેની કૉંગ્રેસ પક્ષની રણનીતિ અંગે વાત કરતાં તેઓ કહે છે, “ચૂંટણી આયોજન સમિતિ, પ્રચાર ઝુંબેશ સમિતિ, રણનીતિ સમિતિ એવી સાત સમિતિ બનાવી છે. આગામી સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને અમે દરેક મહાનગરોમાં ત્રણ-ત્રણ વરિષ્ઠ આગેવાનોને ચૂંટણી સંચાલન માટે મૂક્યા છે."

"સુધરાઈમાં ઇન્ચાર્જ બનાવ્યા છે. જિલ્લા પંચાયત માટે અમે ઝોન મુજબ પ્રભારી બનાવ્યા છે. તેઓ પણ... બાકીનો લેખ લખો:

ય તો પેજપ્રમુખ અને પેજસમિતિનું તંત્ર ઝડપી કામ આપે છે.”

વિજય રૂપાણી પણ પેજપ્રમુખ

નવસારીના સાંસદ તેમજ ગુજરાત ભાજપના પ્રદેશાધ્યક્ષ સી. આર. પાટીલ દેશમાં સૌથી વધારે મતથી ચૂંટણી જીત્યા હતા.

હાલમાં જ 27 ડિસેમ્બરે તેમની વેબસાઇટ પર તસવીર સાથે સી. આર. પાટીલે જણાવ્યું હતું કે “મારા બૂથ નંબર 94ના પેજનંબર 36ના પેજપ્રમુખ તરીકે મેં પેજ પર આવતા પ્રત્યેક ઘરમાંથી એક સદસ્યને સમાવિષ્ટ કરી પેજકમિટીની રચના સંપૂર્ણ કરી, સુરત મહાનગર ભાજપ અધ્યક્ષ શ્રી નિરંજનભાઈ ઝાંઝમેરાને સુપરત કરી છે."

"ભારતીય જનતા પાર્ટીના પ્રત્યેક કાર્યકર્તાશ્રીઓને મારી નમ્ર અપીલ છે કે આપ સૌ પણ આપની પેજકમિટીની રચના શીઘ્ર પૂર્ણ કરશો.”

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી રાજકોટ વિધાનસભાના વોર્ડ નંબર 10ના બૂથ નંબર 2ના પેજ નંબર 22ના પ્રમુખ બન્યા છે. વિજય રૂપાણીને પેજપ્રમુખ તરીકેનું કાર્ડ પણ પ્રદેશપ્રમુખ સી. આર. પાટીલે ગત ડિસેમ્બર માસમાં આપ્યું હતું.

એવી જ રીતે અમદાવાદની નારણપુરા વિધાનસભાના બૂથ નંબર 10ના એક પેજના પ્રમુખ અમિત શાહ બન્યા છે.

એ વખતે વિજય રૂપાણીએ મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે “પ્રમુખ સી. આર. પાટીલે ગુજરાતમાં તમામ બૂથ પર પેજપ્રમુખ બનાવવાનો અભિગમ દાખવ્યો છે. ભાજપની એ પદ્ધતિ રહી છે કે પાર્ટી કોઈ યોજના નક્કી કરે તો એ બધા કાર્યકર્તાને લાગુ પડે છે."

"પછી તે મુખ્યપ્રધાન હોય કે બૂથનો કાર્યકર્તા હોય. મારા વિસ્તારમાં હું પહેલાં કાર્યકર્તા છું પછી મુખ્ય મંત્રી છું. મારા વિસ્તારમાં એક પેજની જવાબદારી મારી પણ છે. એ પેજપ્રમુખ તરીકે મેં પણ મારી સમિતિ સબમિટ કરી છે. મારાં પત્ની પણ પેજપ્રમુખ બન્યાં છે.”

'પેજપ્રમુખ અને સમિતિનું મૉડલ દરેક વિસ્તારમાં વિકસાવવું અઘરૂં'

કૉંગ્રેસી કાર્યકર્તા સાથે હાર્દિક પટેલ

પેજપ્રમુખ જે પેજસમિતિના સભ્યોની યાદી તૈયાર કરે છે. એમાં તેમનાં નામ, સરનામાં ઉપરાંત મોબાઇલ નંબર, આધાર નંબર, મતદારયાદી નંબર, બ્લડગ્રૂપ, જન્મતારીખ તેમજ લગ્નતારીખ નોંધવામાં આવે છે.

લગ્નની તારીખ પણ નોંધવામાં આવે છે, એનું શું કારણ છે?

આ વિશે ભરત પંડ્યા કહે છે, “લગ્નતિથિની શુભેચ્છા પાઠવી શકાય. બ્લડગ્રૂપ હોય તો તેમને કે એ બ્લડજૂથ ધરાવતી અન્ય કોઈ વ્યક્તિને બ્લડની જરૂર હોય તો એ સંપર્ક પણ રહે છે."

"મોબાઇલ નંબર હોવાથી નવા વર્ષની શુભેચ્છા કે વર્ષગાંઠની શુભેચ્છા પાઠવી શકાય છે. સરકારની વિવિધ યોજનાઓની માહિતી તેમને પહોંચાડી શકાય છે. ટૂંકમાં, પેજસમિતિના સભ્યો સાથે પેજપ્રમુખનો જે સંબંધ રચાય, એ...


...પ્રજાને રાજી કરવા માટે કે પોતાની જે ભૂમિકા હતી એને આગળ વધારવા માટે આવું નિવેદન આપી રહ્યા છે.

"કેમ કે રાજ ઠાકરે અને ઉદ્ધવ ઠાકરે અગાઉથી જ બુલેટ ટ્રેનનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. આથી હવે ઉદ્ધવ ઠાકરે મુખ્ય મંત્રી બન્યા છે તો એનો વિરોધ કરે એ સ્વાભાવિક છે."

બુલેટ ટ્રેનનો વિરોધ કેમ?

ગુજરાતના ખેડૂતોની જેમ મહારાષ્ટ્રના પણ ખેડૂતો બુલેટ ટ્રેનનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.

આ યોજનાની વિરુદ્ધ મહારાષ્ટ્ર, દાદરાનગર હવેલી અને ગુજરાતના આદિવાસી સમુદાયો અને ખેડૂતો પણ અગાઉ વિરોધ કરી ચૂક્યા છે અને ઘણાં સ્થળોએ વિરોધપ્રદર્શન કર્... બાકીનો લેખ લખો:

્ટ નહીં થવા દે, એના પર જતીન દેસાઈ કહે છે, "પ્રોજેક્ટ મામલે મહારાષ્ટ્ર સરકાર જ આગળ ન વધે તો કેન્દ્ર સરકાર શું કરી શકે. એટલે અત્યારની સ્થિતિ જોતાં બુલેટ ટ્રેન કોઈ પણ સંજોગોમાં શરૂ થાય એવી શક્યતા નથી."

અમદાવાદ-મુંબઈને જોડતો બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ શું છે?

બુલેટ ટ્રેનની યોજનાને વાસ્તવિક સ્વરૂપ આપવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક કંપની બનાવી છે.

નેશનલ હાઈ-સ્પીડ રેલ કૉર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) નામે ઓળખાતી આ કંપની ભારત સરકાર અને જે રાજ્યોમાં વિવિધ હાઈ-સ્પીડ રેલવેના પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરાઈ રહ્યા છે, ત્યાંની રાજ્ય સરકારોનું સંયુક્ત સાહસ છે.

મુંબઈથી અમદાવાદ વચ્ચે 508.17 કિલોમિટરનો હાઈ-સ્પીડ રેલ કૉરિડૉર બનશે, જેના પર હાઈ-સ્પીડ ટ્રેન દોડાવવામાં આવશે.

તેમાં મુંબઈ-અમદાવાદ વચ્ચે 12 સ્ટેશન બનાવવામાં આવશે, જ્યાં આ ટ્રેન ઊભી રહેશે.

કુલ 508.17 કિલોમિટરના અંતરમાંથી માત્ર 21 કિલોમિટરનો ટ્રૅક જ જમીનમાં રહેશે અને બાકીનો ટ્રૅક એલિવેટેડ હશે.

આ માટે જાપાન સરકાર સાથે ભારત સરકારે કરાર કર્યા છે. જાપાન સરકાર ભારતને 50 વર્ષ માટે 0.01 ટકાના દરે રૂપિયા 88 હજાર કરોડનું ધિરાણ આપશે.

બાકીના પૈસા ભારતીય રેલવે બજાર કે સરકારની ગ્રાન્ટમાંથી ઊભા કરાશે.

2014-15ના અંદાજ પ્રમાણે પ્રોજેકટ ખર્ચ રૂપિયા 98 હજાર કરોડ થતો હતો. હવે આ પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ રૂપિયા 1 લાખ 10 હજાર કરોડનો થઈ ગયો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પ્રથમ ઇનિંગમાં 329 રન બનાવ્યા.

રમતના પ્રથમ દિવસે જ ભારતીય ટીમે 88 ઓવરમાં છ વિકેટના નુકસાને 300 રન બનાવ્યા હતા.

રિષભ પંત 33 રન અને અક્ષર પટેલ પાંચ રન બનાવીને અણનમ પેવેલિયન પાછા ફર્યા હતા, જેમણે બીજા દિસે રમતની શરૂઆત કરી.

પરંતુ અક્ષર પટેલ એક પણ રન ઉમેરી ન શક્યા અને 90મી ઓવરમાં મોઈન અલીના બૉલ પર આઉટ થઈ ગયા.

એ જ ઓવરમાં ઈશાંત શર્મા પણ આઉટ થઈ ગયા. ઈશાંત પણ પોતાનું ખાતું ન ખોલી શકાય. રોરી બર્ન્સે ઈશાંતનો કૅચ પકડ્યો.

ત્યાર બાદ કુલદીપ યાદવ અને મોહમ્મદ સિરાજ, બંને 96મી ઓવરમાં આઉટ થઈ ગયા. સિરાજે ચાર ર... બાકીનો લેખ લખો:

એ સારા ફોર્મનો પુરાવો આપવાની સાથે 130 બૉલમાં પોતાની ટેસ્ટ ક્રિકેટની કારકિર્દીની સાતમી સદી નોંધાવી. તેઓ 161 રન બનાવી જેક લીએડના બૉલ પર આઉટ થઈ ગયા.

ત્યાર પાછી ક્રીઝ પર ઊતર્યા ઑસ્ટ્રેલિયામાં જીતના હીરો રહેલા ઋષભ પંત. ઋષભ પંત અને અજિંક્ય રહાણેની ભાગીદારી ચાલી રહી હતી તેમાં વચ્ચે મોઇન અલીના બૉલ પર અજિંક્ય રહાણે 67 રનના વ્યક્તિગત સ્કોરે આઉટ થઈ ગયા હતા.

એ પછી રવિચંદ્રન અશ્વિન પણ રુટની બૉલિંગમાં 13 રને આઉટ થઈ ગયા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

https://youtu.be/bWCAWJv-u58


...પ્રદ વાત છે.

હું એમની ઘણી વસ્તુઓ સાચવવાનો પ્રયત્ન કરતો, ખ્યાલ રાખતો.

પણ મારી એક આદત કે હોટલના રૂમમાં હું કંઈકને કંઈક ભૂલી જ જઉં અને જલન સાહેબ છેલ્લે એ વસ્તુ લઈને આવે.

એ પ્રેમથી વઢતા હોય એવા અવાજમાં મને કહે, યે સાલા તુ ફીર સે ભૂલ ગયા.

એક સમય પછી તો હું આ ચલાવવા માટે પણ વસ્તુ હાથે કરીને ભૂલી જતો કે જેથી તે લાવીને મને આવું કહે. મને કોઈના નિધને આટલો બધો ઢીલો નથી પાડ્યો જેટલો હું આજે છું.

મુશાયરા ગજાવનાર કવિને ઊજવી ન શક્યા

થોડા સમયા પહેલા અમારી ફોન પર વાત થઈ ત્યારે મેં એમને કહ્યું હતું કે ... બાકીનો લેખ લખો:

ૂતર ઉડાડી તો જો!

એટલે ગઝલોમાં જે આવા મોર્ડન મેટાફર (તુલનાઓ)- કબૂતર, ગધેડો આવે એટલે જલન અકળાતા.

મારી એકદમ શરૂઆતની કવિતા 'કૂતરાં' કે જે પછી ઘણી લોકપ્રિય થઈ. તેની પહેલી ત્રણ-ચાર લાઈનમાં જ જલન તેનાથી દૂર થઈ ગયા હતાં.

એમણે આખી સાંભળી પણ નહીં હોય અને અકળાઈ ગયા હશે. એટલે એ મને કહે, 'યે ક્યા તુ કુત્તા ઔર ગધા સબ લિખતા રહેતા હૈ?' એટલે મેં એમને કહ્યું કે આ કવિતામાં એક વિચાર છે.

પછી જ્યારે બીજી વાર તેમણે મુશાયરામાં સાંભળી ત્યારે મને લાગે છે આખી સાંભળી હશે. પછી મને કહે, 'યે અચ્છી કવિતા હૈ.'

થોડા સમય પહેલા આત્મા હાઉસ (અમદાવાદ)માં એક મુશાયરો હતો. તેમાં મારે વાંચવાનું હતું.

તેમણે મને કહ્યું હતું કે, 'મેં ખાસ તેરેકો સુનને આઉંગા.' અને જલન માતરી આવ્યા. ત્યાં એક પિલર નીચે આવીને જમીન પર બેઠા.

ત્યારે મેં કહ્યું હતું કે, 'આનંદની વાત છે કે ગુજરાતી ગઝલનો જે પિલર છે, એ પિલરની નીચે અત્યારે બિરાજમાન છે.'

મેં કવિતાઓ વાંચવાનું પૂરું કર્યું ત્યારે જલન મંચ પર આવ્યા. તેમણે મને ફરમાઈશ કરી કે પેલી કૂતરાવાળી કવિતા વાંચ. એટલે મારા માટે આ એક સર્કલ પૂરું થયું હતું.

તે એક પ્રામાણિક અને સહજ વ્યક્તિ હતા.

હવે કોઈ એવું રહ્યું નથી જે અમારી અને મરીઝની પેઢીની વચ્ચે હોય. જલન, ચીનુ મોદી બધાં અમારી બે પેઢીઓની વચ્ચે હતાં. અને દુર્ભાગ્યે હવે અમે આ સેતુ ખોઈ ચૂક્યા છીએ.

પેલું કહે છે ને કે ખુદા ઉન્હે જન્નત બક્ષે, પણ મને એવું લાગે છે કે ખુદાને જન્નત કો જલન બક્ષા હૈ.

(સૌમ્ય જોશી ગુજરાતી ભાષાના કવિ અને નાટ્યકાર છે. શૈલી ભટ્ટ સાથે વાતચીતનાં આધારે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પ્રદર્શન કરીને કરી, તે પહેલાં તે ગીચ વસતિ તરીકે જાણીતું હતું.

સાંકડી ગલીમાં થોડું આકાશ દેખાતું હોય તેની આડે પણ આડેધડ ફેલાયેલા વાયરો આવી ગયા હોય.

એક એવી અજાણી જગ્યા જ્યાં ગરીબો વસતા હોય, બહારથી આવેલા લોકોને સસ્તામાં ભાડે મકાન મળતું હોય અને એવી કૉલોની જેને હાલમાં જ કાયદેસર કરવામાં આવી હોય.

ઘણા બધા લોકો માટે શાહીન બાગ તેમના નકશામાં ક્યારેય હતું જ નહીં.

25 વર્ષ પહેલાં અહીં જંગલ જેવું જ હતું.

તેની વચ્ચે કેટલાક લોકો પતરાંના ઝૂંપડાં બનાવીને રહેવા લાગ્યા.

લાંબા સમય સુધી ત્યાંના લોકોને વીજળીન... બાકીનો લેખ લખો:

્રવધુ રેશ્મા ઘરે જ છે.

નૂરુનિસ્સા અને તેમના પતિ ભોંયતળિયે રહે છે. ઘરની બહાર ખુરશીમાં બેસીને શેરીમાં થતી ગતિવિધિ નિહાળતાં રહેતાં હોય છે.

લોકોને અને જિંદગીને જોતાં રહે. વિરોધપ્રદર્શનો શરૂ થયાં તે પહેલાં 15 ડિસેમ્બર સુધી શાહીન બાગ પણ બીજા કોઈ પણ વિસ્તાર જેવો જ વિસ્તાર હતો.

દિવાલો પર ડાર્ક પિન્ક અને ગ્રીન પેઇન્ટ કરેલો છે. નાનકડું ટીવી પણ છે.

દિવાલને અઢેલીને સોફા છે અને નીચે સાદડી પાથરેલી છે. શહેરના મધ્યમ વર્ગમાં સામેલ થાય એવા કુટુંબનું આ ઘર છે.

ઘર હજી પૂરું બન્યું નથી, પણ પૈસા આવતા જાય છે તેમ બાંધકામ આગળ વધતું જાય છે.

"અમારી જવાબદારી રસોઈની અને ઘર સંભાળવાની હતી," એમ તેઓ કહે છે.

"પણ અમે હવે બહાર નીકળ્યા છીએ. એનઆરસી (નેશનલ રજિસ્ટર ઑફ સિટીઝન્સ) અને સીએએ (સિટીઝનશિપ ઍમેન્ડમૅન્ટ ઍક્ટ) લાગુ નહીં કરાય તેવું લેખિતમાં ના આપે ત્યાં સુધી અમે હઠવાના નથી."

તેઓ ક્યારેય શાળામાં ભણવા ગયાં નથી, પણ 'ક્રૉનૉલૉજી' સમજવા માટે તમારે ભણતરની જરૂર હોતી નથી.

"મારા હૈયામાં હવે હામ છે. તમારે મને ગોળી મારવી હોય તો મારો. હું ગભરાતી નથી," એમ તેઓ કહે છે.

તેમનું હૃદય આટલું કઠોર નહોતું. તેમણે 1980માં મોરાદાબાદમાં પોલીસના ગોળીબારની ક્રૂરતા જોયેલી છે.

13 ઑગસ્ટ 1980ના રોજ મુસ્લિમો ઈદ મનાવી રહ્યા હતા ત્યારે પોલીસ અને પ્રૉવિન્શિયલ આર્મ્ડ કૉન્સ્ટેબ્યુલરીએ મોરાદાબાદ ઈદગાહ પર ગોળીબાર કર્યો હતો.

તે વખતે નમાજ પઢવા માટે 40,000 મુસ્લિમો એકઠા થયા હતા. તે દિવસે 300 મુસ્લિમોનાં મોત થયાં હતાં.

"હું આખી રાત રડ્યા કરતી હતી. મને કાયમ ચિંતા રહેતી કે મારાં બાળકો ઘરે પાછાં ફરશે કે નહીં," એમ તેઓ કહે છે.

15 ડિસેમ્બરે તેમણે સમાચાર જોયા કે જામિયામાં વિદ્યાર્થીઓ એકઠા થયા છે. તે જોઈને તેઓ ચિંતિત થઈ ગયાં હતાં.

"કોઈ સરકારો ક્યારેય મુસ્લિમોની થઈ નથી," એમ તેઓ કહે છે.

"આ ઉંમરે મેં હવે લડવાનું નક્કી કર્યું છે. મેં બહુ જોઈ લીધું. તેમણે આપણામાં ભાગલા પાડ્યા છે. અબ શાહીન મેં પરવાઝ કી હૈ."

તેમની પૌત્રીએ દિલ્હી યુનિવર્સિટીમાં હિન્દી સાહિત્યનો અભ્યાસ કર્યો છે. તેઓ કહે છે કે તેમના બિન-મુસ્લિમ મિત્રોને ખ્યાલ આવે કે ક્યાં રહે છે, ત્યારે તેને 'છોટા પાકિસ્તાન'માં રહેનારાં ગણી લે છે.

"પણ અમારા માટે આ જ ઘર છે," એમ તેઓ કહે છે. "મારા માટે શાહીન બાગ જ સર્વસ્વ છે. હું અહીં જ મોટી થઈ છું. અહીંની ગલીઓને હું જાણું છું. અહીં સલામતી અનુભવું છું."

રોજ સાંજે તે પણ...


...પ્રદૂષણ અને રાજકીય ગરમીથી 300 કિલોમીટર દૂર ભારતીય સરહદ સાથે જોડાયેલા કપિલવસ્તુમાં ઘરની છત નીચે બેઠેલા દીપ કુમાર ઉપાધ્યાયની ફરિયાદ છે કે સોશિયલ મીડિયા પર એક્ટિવ નરેન્દ્ર મોદીએ ક્યારેય નેપાળના લોકોની મુશ્કેલીઓ અંગે એક લાઇન પણ લખી નથી.

તેઓ કહે છે કે તેમને ભારત સરકાર તરફથી આશ્વાસન છતાં જમીન પર કોઈ ફેરફાર જોવા મળ્યા નથી.

તેઓ કહે છે, "ઘણી વખત સુષમાજીએ મારી સામે નિર્દેશ આપ્યા. (અજીત) ડોભાલ સાહેબ પણ નિર્દેશ આપતા હતા પરંતુ સમાધાન મળવામાં સમય લાગતો હતો."

નેપાળના પૂર્વ નાણાંમંત્રી પ્રકાશ ચંદ્ર લોહનીએ ... બાકીનો લેખ લખો:

મયે ઓલીને તેમની પાર્ટીમાં ભારતના પક્ષધર ગણાવવામાં આવતા હતા.

તેઓ કહે છે, "ઓલીની પાર્ટી ભારત સાથે મહાકાલી પ્રોજેક્ટ સમજૂતી વિરુદ્ધ હતી પરંતુ ઓલીએ ભારતનું સમર્થન કર્યું હતું. પાર્ટીની અંદર તેમની છબી પ્રો-ઇન્ડિયાની હતી. પરંતુ હવે તેમણે નાકાબંદી દરમિયાન નેપાળના સામાન્ય સેંટિમેંટનો સાથ આપ્યો તો ભારતમાં તેમને એન્ટી ઇન્ડિયા ગણાવવામાં આવ્યા."

જોકે, યુવરાજ એ પણ કહે છે કે જ્યારે નેપાળના નેતાઓને પોતાના ફાયદા માટે ભારતની જરૂર પડે છે તો તેઓ તેનો ઉપયોગ કરવાથી ચૂકતા નથી.

વર્ષ 1996ની મહાકાળી સમજૂતીનો મુખ્ય ભાગ પંચેશ્વર પ્રોજેક્ટ હતો જેનો ઉદ્દેશ પાણીની મદદથી 6400 મેગાવોટ વીજળી ઉત્પન્ન કરવાનો હતો જેનો ઉપયોગ બન્ને દેશ કરે પરંતુ બે દાયકા બાદ પણ કામ કાગળ પર વધારે જમીન પર ઓછું થયું.

નેપાળમાં લોકોની પાસે ભારતના અધૂરા વાયદાની એક યાદી છે.

મહાકાળી સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કરનારા પૂર્વ વિદેશ અને નાણાંમંત્રી પ્રકાશ ચંદ્ર લોહની પૂછે છે, "જ્યારે ભારતને મહાકાળી સમજૂતીમાં રુચિ જ ન હતી તો તમે તેના પર હસ્તાક્ષર કેમ કર્યા? મધેસ માટે ખૂબ જ જરૂરી પોસ્ટલ હાઈવે પર કામ મને લાગે છે કે મારા નવાસા અને પૌત્રાના જમાનામાં જ થશે."

ચીને કાઠમાંડૂમાં બનેલી નેશનલ આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સ એકેડમી પર વર્ષ 2015માં કામ શરૂ કર્યું અને 2017માં તેને નેપાળના હવાલે કરી દીધી.

ભારતે પણ એવી જ એક એકેડમી બનાવવાનો વાયદો કર્યો હતો. વીસ વર્ષ બાદ પણ એ એક વાયદો જ છે, જોકે કામમાં મોડું થયું તેની પાછળ સ્થાનિક કારણોને જવાબદાર માનવામાં આવે છે.

નેશનલ આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સ એકેડમીના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું કે કેવી રીતે તેમણે બેથી અઢી વર્ષ સુધી ચીનની કંપની તરફથી 24 કલાક સતત કામ થતા જોયું અને આજે પણ દેખરેખ માટે કંપની પાસેથી તેમને પૂરતો સહયોગ મળે છે જ્યારે ભારતની પોલીસ એકેડમીનો પ્રોજેક્ટ 25 વર્ષોથી લટકી રહ્યો છે.

ભારત પાસેથી આ ફરિયાદ કોઈ નવી વાત નથી. શ્રીલંકા, આફ્રિકા, તમે ગમે ત્યાં જાઓ, સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર અને સરકારો તમને જણાવશે કે ભારત તરફથી વાયદા ખૂબ થાય છે પરંતુ જમીન પર કામની ગતિ ખૂબ સુસ્ત રહે છે.

સૂત્ર જણાવે છે કે વડાપ્રધાન ઓલીએ એપ્રિલની દિલ્હી યાત્રામાં નવી પરિયોજનાઓની ઘોષણા પર ભારતીય નેતાઓને કહ્યું હતું કે તેઓ પહેલા વર્ષોોથી લટકી પડેલી જૂની યોજનાઓને પૂર્ણ કરવા પર ધ્યાન આપે.

આ અધૂરા વાયદા પર નેપાળમાં ભારતના રાજદૂત મંજીવ સિંહ પુરી કહે છે, "નેપાળ પોલીસ એકેડમીના કન્સલટન્ટ...


...પ્રિન્ટ નહોતી.

દુર્લભ મામલો

ભારત સમેત દુનિયાના ઘણા દેશોમાં મતદાન પહેલાં આંગળીઓનાં નિશાન લેવામાં આવે છે

તપાસ કરતા પ્રોફેસર ઇતિને જાણ્યું કે મહિલા અને તેમન પરિવારના આઠ સભ્યોમાં સમાન સમસ્યાઓ હતી- આંગળીઓનાં ટેરવાંના સપાટ ભાગ અને પરસેવાવાળી ગ્રંથિઓની ઓછી સંખ્યા.

પ્રોફેસર ઇતિને અન્ય એક ચામડી વિશેષજ્ઞ ઍલાઈ સ્પ્રેકર અને એક વિદ્યાર્થી જાના નૌસબેક સાથે પરિવારના 16 સભ્યોના ડીએનએનું અધ્યયન કર્યું. તેમાં સાતનાં આંગળીઓનાં નિશાન હતાં અને નવનાં નહીં.

પ્રોફેસર ઇતિને બીબીસીને જણાવ્યું કે "આવા કેસ બહુ દુર્લભ ... બાકીનો લેખ લખો:

ટ્રીય ઓળખપત્ર

દુનિયામાં ત્રણ પ્રકારની ફિંગરપ્રિન્ટ જોવા મળે છે (પ્રતીકાત્મક તસવીર)

સરકાર પરિવાર માટે સમાજ ધીમેધીમે વધુ જટિલ થતો જાય છે. અમલ સરકારે પોતાની મોટા ભાગની જિંદગી કોઈ સમસ્યા વિના વિતાવી છે, પણ હવે તેઓ તેમનાં બાળકો માટે ચિંતિત છે.

તેઓએ કહ્યું, "આ મારા હાથની વાત નથી. આ મારી જન્મજાત સ્થિતિ છે. પણ જે રીતે મારો પુત્ર અને હું અલગઅલગ પીડામાંથી પસાર થઈ રહ્યા છીએ, એ મારા માટે તકલીફદાયક છે."

ચિકિત્સા પ્રમાણપત્ર રજૂ કર્યા બાદ અમલ અને અપુને હાલમાં એક નવા પ્રકારનું રાષ્ટ્રીય ઓળખપત્ર મળ્યું છે. જેમાં અન્ય બાયોમેટ્રિક ડેટા, જેમ કે આંખ રેટિના સ્કૅન અને ચહેરાની તસવીરો સામેલ છે.

તેમ છતાં તેઓ ન તો સીમકાર્ડ ખરીદી શક્યા છે, ન તો તેમને ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ મળ્યું છે.

પાસપોર્ટ મેળવવો એક લાંબું અને થકવી નાખનારું કામ બની ગયું છે.

અપુ કહે છે, "હું મારી વિશેષ સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અંગે જાણીને હેરાન છું. મેં કેટલીક સલાહ માગી છે, પણ કોઈ રસ્તો મળ્યો નથી. કેટલાકે એ પણ સલાહ આપી છે કે મારે કોર્ટ જવું જોઈએ. જો બધા વિકલ્પ સમાપ્ત થઈ જશે, તો હું એ જ કરવાનો છું."

અપુને આશા છે કે તેમને પાસપોર્ટ મળી જશે. તેઓ બાંગ્લાદેશથી બહાર મુસાફરી કરવાનું પસંદ કરે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પ્રિયંકાએ કહ્યું હતું: "હું 2022 માટે કૉંગ્રેસને તૈયાર કરવા માગું છું, જેથી કરીને એ સમયે કૉંગ્રેસ સારી રીતે ટક્કર આપી શકે."

પ્રિયંકાએ આસામ, કેરળ તથા ગુજરાતમાં ચૂંટણીપ્રવાસ ખેડ્યા છે, પરંતુ તેમણે પોતાનું કાર્યક્ષેત્ર હજુ પણ મર્યાદિત જ રાખ્યું છે.

પ્રિયંકાએ અલાહાબાદથી વારાણસીની વચ્ચે હોડીયાત્રા કરી હતી, પરંતુ આ યાત્રાને કારણે કૉંગ્રેસને કેટલા મત મળશે, તે કહેવું મુશ્કેલ છે, કારણ કે ત્રણ દાયકાથી કૉંગ્રેસ ઉત્તર પ્રદેશમાં સત્તાથી દૂર છે.

ખુદ કૉંગ્રેસના સમર્થકો પણ સ્વીકારે છે કે એકાદ દિવસમાં કોઈ સં... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રિયંકા ગાંધીએ સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું, "મેં કહ્યું હતું કે આ ચૂંટણી કૉંગ્રેસ આપબળે લડી રહી છે."

"અનેક સ્થળો ઉપર અમારા ઉમેદવાર મજબૂત છે."

"મને એમ પૂછવામાં આવ્યું હતું કે 'શું અમે ભાજપને લાભ પહોંચાડી રહ્યાં છીએ?' તેના જવાબમાં મેં કહ્યું હતું કે ભાજપને લાભ પહોંચાડવા કરતાં હું મરવાનું પસંદ કરીશ."

લોકસભા ચૂંટણીના હજુ ત્રણ તબક્કા બાકી છે, જેમાં ઉત્તર પ્રદેશની 41 બેઠક ઉપર પણ મતદાન યોજાશે.

નાદુરસ્ત તબિયતને કારણે સોનિયા ગાંધીએ હજુ સુધી ચૂંટણીપ્રચાર અભિયાનની શરૂઆત કરી નથી.

આથી પ્રિયંકાએ અમેઠી તથા રાયબરેલીનો પ્રભાર પણ સંભાળવો પડ્યો છે.

હાલ તો પ્રિયંકા ચર્ચામાં છે, પરંતુ એટલું પૂરતું નથી.

એ ખરું કે પ્રિયંકા ગાંધીની રેલીઓમાં ભીડ ઊમટી પડે છે, પરંતુ શું તે વોટમાં રૂપાંતરિત થશે?

જ્ઞાતિ આધારિત સમીકરણ, મતદારોની આશા, વોટિંગ, પાર્ટીનું પ્રદર્શન તથા ગઠબંધન સાથે સુમેળ જેવી અનેક સમસ્યાઓ પ્રિયંકા ગાંધી સામે ઊભી છે.

પ્રિયંકા ગાંધીનો જાદુ ચાલ્યો છે કે નહીં એ તો ચૂંટણી પરિણામના દિવસે જ જાણ થશે.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પ્લાન્ટ કરી શકાય છે."

કેટલી કલાક ચાલે ઓપરેશન?

કેન્દ્રના નાણા પ્રધાન અરુણ જેટલી

ડૉ. રાણાએ કહ્યું હતું, "ઓપરેશનમાં બેથી ચાર કલાક લાગે છે. કિડની કામ કરતી થવાની સાથે દર્દીની રિકવરી શરૂ થઈ જાય છે.

"સામાન્ય રીતે કિડનીદાતાને પણ ચાર-પાંચ દિવસમાં હોસ્પિટલમાંથી રજા આપવામાં આવે છે."

કિડની બદલ્યા પછી દર્દીનું જીવન કેવું?

ડૉ. રાણાના જણાવ્યા મુજબ, "કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટની પ્રક્રિયા સામાન્ય નથી. તેમાં અન્ય વ્યક્તિની શરીરમાંથી મહત્ત્વનું  એક અંગ કાઢીને બીજી વ્યક્તિના શરીરમાં પ્રત્યારોપિત કરવામાં આવે છે.

... બાકીનો લેખ લખો:

કિડની મળે તેણે તબિયતને બહુ સંભાળવી પડે છે.

દર્દી ધૂમ્રપાન કરતો હોય તો એ તેણે છોડવું પડે છે. સ્વસ્થ ડાયેટ લેવું પડે છે. વજન વધારે હોય તો ઘટાડવું પડે છે અને ઇન્ફેક્શનથી બચવાના પ્રયાસ કરવા પડે છે.

કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી દર્દી કેટલો સમય જીવતો રહી શકે છે?

તેનો આધાર ઘણી બાબતો પર હોય છે. તેમાં કિડની કોની પાસેથી મળી છે, બ્લડ ગ્રૂપ, ટિશ્યૂ ટાઇપ શું છે અને જેના શરીરમાં કિડનીનું આરોપણ કરવાનું છે તેની તબીયત કેવી છે તેનો સમાવેશ થાય છે.

કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ પછી સરેરાશ જીવનકાળનું પ્રમાણ આ મુજબ છેઃ

• એક વર્ષ - 95 ટકા

• પાંચ વર્ષ - 85થી 90 ટકા

• દસ વર્ષ - 75 ટકા.

કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ નિષ્ફળ રહે તો બીજા ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માટે તૈયારી કરવી પડે છે અને ત્યાં સુધી દર્દીને ડાયાલિસીસ પર રાખવામાં આવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પ્લાસ્ટિકમાં પૅક થઈને આવે છે.

સિવાય અમે જે અનાજનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, તે પણ પ્લાસ્ટિકનાડબ્બામાં પેક થઈને આવે છે.

પ્લાસ્ટિક વગર જીવન જીવવાના પ્રયાસના ભાગરૂપે મેં બ્રેડ બહારથી મંગાવવાને બદલે ઘરમાં જ બનાવવાની શરુઆત કરી.

હાં,જોવામાં બ્રેડ એટલી સુંદર નહોતી, જેટલી બજારની હોય છે.

હવે રહી વાત અનાજની તો એ પ્લાસ્ટિકના પૅકેટમાં આવે છે.

મેં મારા કુટુંબને કહ્યું કે તેઓ અનાજના પૅકેટને બદલે શીરા વડે કામ ચલાવે. બધાનાં મોઢાં આ વાતે ચઢી ગયાં.

પછી મેં નજીક એક દુકાન શોધી કાઢી. જેમાં પ્લાસ્ટિકના પૅકિંગ વગર અનાજ... બાકીનો લેખ લખો:

થી કૉર્નવાલ જવાનો નિર્ણય કર્યો.

હું રસ્તામાં મારા કપ અને બૉટલ મૂકવાનું ભૂલી ગઈ.પરિણામે આખા રસ્તે અમારે પ્લાસ્ટિકમાં પૅકિંગ થયેલો હોય એવો સામાન લેવો પડ્યો.

બ્રિટનમાં દરરોજ 2 કરોડ દસ લાખ પાણીની બૉટલો અને 68 લાખ કૉફીના કપ એક વખત વાપરી ફેંકી દેવામાં આવે છે.

મેં સોશિયલ મીડિયાની મદદ લીધી અને પ્લાસ્ટિકમુક્ત જીવનનું મારું અભિયાન પાછું માર્ગ પર આવ્યું.

આજે સોશિયલ મીડિયા પર તમામ હૅશટૅગ સાથે પ્લાસ્ટિક મુક્તિનું અભિયાન ચલાવાઈ રહ્યું છે.

2014માં બ્રિટનનાં સમુદ્રી વ્યૂડરિજૉર્ટમાં પ્લાસ્ટિક પ્રદૂષણથી મુક્તિ માટે #2minutesbeachclean હૅશટૅગ સાથે અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું.

અભિયાન સાથે સાથે જોડાયેલાં એવરિલ સૈન્સબરી જણાવે છે, "આજે લોકો ઘણા જાગૃત થયા છે. પહેલાં ઘરોમાં પ્લાસ્ટિકનો સામાન ભરેલો રહેતો, અત્યારે એની સંખ્યા ઘણી ઘટી ગઈ છે. લોકો પ્લાસ્ટિકને આમ તેમ ફેંકવામાં પણ અચકાય છે."

પરંતુ વ્યૂડરિજૉર્ટની એક ખાસિયત છે. ત્યાં તમે કોઈ પણ દુકાનમાં પહોંચી જાવ, તો લોકો તમારી પાણીની બૉટલ  ભરી આપશે.

આનાથી પ્લાસ્ટિકની બૉટલમાં પાણી ખરીદવાનું ચલણ ઘટ્યું છે. દરિયા કિનારા પર કચરાનું પ્રમાણ પણ ઓછું થયું છે.

આજે સમગ્ર બ્રિટનમાં પાણી ભરવાના 7800 નળ લગાડવામાં આવ્યા છે.

ચોથું અઠવાડિયું- નિર્ણયની પળ

મારા પ્રયાસના અંતિમ તબક્કામાં મેં જોયું કે હજી પણ પ્લાસ્ટિકના પૅકમાં ટૉઇલેટની વસ્તુઓ મારા ઘરમાં આવતી હતી.

જોકે, મેં વાંસનાં બ્રશ ખરીદ્યાં હતાં પણ મને ખબર હતી કે એના રેસાં પ્લાસ્ટિકનાં હતાં.

હાં,પ્લાસ્ટિકની શૅમ્પૂની બૉટલને બદલે મેં શૅમ્પૂ બાર ખરીદ્યો હતો.

મહિનાના અંતમાં મેં જોયું કે ભલે અમારા જીવનમાંથી પ્લાસ્ટિકનું અસ્તિત્વ સંપૂર્ણપણે નાબૂદ થયું નહોતું છતાં પણ એનું પ્રમાણ ઘટાડવામાં અમે ઘણે અંશે સફળ થયાં હતાં.

હાં,આમ કરવામાં સમય ઘણો વપરાતો છતાં પણ આ ફાયદાનો સોદો હતો.

આમ જોતા ઘણો સામાન હજુ પણ અમારે ઘરે આવતો હતો જે પ્લાસ્ટિકમાં બંધ હોય. એમાં ખાવા-પીવાની વસ્તુઓ વધુ હતી.

એ 48 પ્લાસ્ટિકની વસ્તુઓ જે અમારે એક મહિના દરમિયાન વપરાય છે.

આજે તો અમારી ઑફિસમાં ફરી વાપરી શકાતા કૉફીના મગ અને પાણીના ગ્લાસ વાપરવામાં આવે છે.

બધું મળીને, આજે મને લાગે છે કે પ્લાસ્ટિક મુક્ત જીવન અશક્ય અને બિન વ્યવહારિક છે.

હાં,પરિવર્તન જરૂર આવી રહ્યું છે. તમામ કંપનીઓ પોતાનો સામાન એવા પૅકિંગમાં લાવી રહી છે જેમાં પ્લાસ્ટિક વપરાયું ના હોય.

દુકાનોમાં લોકો ફરીથી થેલીઓ સાથે...


...ફઘાનિસ્તાનમાં પાકિસ્તાન અને અમેરિકા વચ્ચે સાર્થક સહયોગ, આતંકવાદની પરિભાષામાં બન્ને રાષ્ટ્રો વચ્ચે ઘટી રહેલું અંતર, કાશ્મીર માટે પાકિસ્તાનના કાનમાં મીઠી વાતો કરવી(ભલે થોડા સમય માટે જ કેમ ન હોય?), આર્થિક સહયોગ, પાકિસ્તાન અને અમેરિકા વચ્ચેના વેપારી સંબંધો અને રાજકીય સપાટી પર બન્ને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષી સંબંધોના નવા સંકેત જન્માવે છે. આ બધી જ હાલના પ્રવાસની મુખ્ય વાતો છે.

અસલ મુદ્દા ગાયબ?

જોકે, મૂળભૂત અને વ્યૂહાત્મક બાબતો વિશે બંને દેશોએ કંઈ કહેવાનું ટાળ્યું છે.

પાકિસ્તાને પરમાણુ સમૂહમાં સામેલ થ... બાકીનો લેખ લખો:

ગત કરવામાં આવ્યું હતું.

પરંતુ કૅપિટલ ઍરેના વન અને વ્હાઇટ હાઉસમાં 'સફળતા' મેળવ્યા બાદ પાકિસ્તાન પરત વખતી વખતે તેમણે રાજનૈતિક શબ્દો અને વ્યૂહાત્મક અંદાજમાં વાત કરવાને બદલે પોતાની સફળતાને આંકડાઓમાં દર્શાવવી પડશે.

તેમણે જણાવવું પડશે કે અમેરિકા સાથે સંબંધ પરત મજબૂત કરવા જતા પાકિસ્તાનના ચીન સાથેના સંબંધો પર કેવી અસર પડશે?

અફઘાનિસ્તાનમાં પાકિસ્તાન અમેરિકાની કટેલી હદે મદદ કરવા માટે તૈયાર છે? શું અમેરિકા ઈરાન અને મધ્યપૂર્વમાં પાકિસ્તાન પાસેથી એવી કોઈ મદદ ઇચ્છે છે કે જે પાકિસ્તાનની પોતાની સુરક્ષા માટે હિતાવહ ન હોય?

ભારતનું મહત્ત્વ યથાવત

આ પરિસ્થિતિમાં જો પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનની અમેરિકાની મુલાકાત જોવામાં આવે તો આર્થિક રીતે નબળા પાકિસ્તાનની સ્થિતિ સુધરે તેમાં વાર લાગશે.

તો બીજી બાજુ, ચીનના પ્રભુત્વને કારણે અમેરિકા માટે ભારતનું મહત્ત્વ યથાવત રહેશે.

અમેરિકાએ અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસમાં પાકિસ્તાનને સામેલ કર્યું છે પણ એક વાતનો બંનેને આભાસ છે કે આ 'શીત યુદ્ધ'નો સમય નથી.

એટલે કદાચ પાકિસ્તાન અને અમેરિકા વચ્ચે બહુ સારા સંબંધનો ઇતિહાસ જોતાં આજના સમયમાં ઇમરાન ખાનનું અયુબ ખાન બનવાનું સપનું પૂરું થઈ શકે એમ નથી.

પાકિસ્તાનના અમેરિકા સાથે સંબંધ કેટલા સારા થયા તેનો અંદાજ મેળવવા માટે જોવુ રહ્યું કે પાકિસ્તાની સૈન્ય અમેરિકાને કેઈ હદ સુધી અને કયા સ્તરની સેવા આપે છે.

ઇમરાન ખાનની સફળતાની ઉજવણી કદાય પાકિસ્તાની માટે વધારે સાંપ્રત છે, જોકે એ પણ એટલું જ પ્રાસંગિક છે કે આ દરમિયાન વિપક્ષ તેમને સતત ઘેરી રહ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ફાર્માસ્યૂટિકલ કંપનીઓ આ પ્રકારનું ઝેર લાઇસન્સધારકો પાસેથી ખરીદતી હોય છે, જેમાંથી ઍન્ટિ-ડૉટ્સ તૈયાર કરવામાં આવે છે.

આ સિવાય આર્થરાઇટિસ અને સોજા ઉતારવાની દવાઓમાં પણ સાપના ઝેરનો ઉપયોગ થાય છે.

ઘણી વખત આ કંપનીઓ ગેરકાયદેસર રીતે પણ સાપનું ઝેર મેળવવા પ્રયાસ કરતી હોય છે.

મુખ્ય ઝેરી સાપો

આરોપીઓના તાર મુંબઈ સુધી જોડાયેલા

રેન્જ ફોરેસ્ટ ઑફિસર મકવાણાના જણાવ્યા પ્રમાણે, "નદીના કોતરમાં, ઝાડી-ઝાંખરાવાળા વિસ્તારમાં કૉબ્રા તથા રસ્લસ વાઇપર સાપ જોવા મળે છે."

"આ સાપો સૂકાભઠ્ઠ વિસ્તારની સરખામણીએ, જ્યાં હરિય... બાકીનો લેખ લખો:

િતિમાં શું કરવું તે અંગે બ્રિટનની નેશનલ હેલ્થ સર્વિસ કેટલાંક સૂચન આપે છે.

જેમ કે, સાપના કરડવાથી ગભરાટ ન અનુભવો અને સ્વસ્થ રહો. શરીરના જે ભાગ ઉપર ડંખ લાગ્યો હોય તેને બને તેટલો સ્થિર રાખો.

શરીર પરના દાગીના અને ઘડિયાલ વગેરે ઉતારી નાખો.

જો તમે તંગ કપડાં પહેર્યાં હોય તો તેને ઢીલાં કરી દો, પરંતુ સંપૂર્ણપણે ન કાઢો.

ચૂસીને ઝેરને કાઢી નાખવાનો પ્રયાસ ન કરો. જ્યાં ડંખ લાગ્યો હોય ત્યાં કાપો મૂકવાનો કે લોહી કાઢવાનો પ્રયાસ ન કરો.

ઘાવ ઉપર બરફ કે કેમિકલ સહિત કોઈપણ ચીજ ન લગાવો. જે વ્યક્તિને ડંખ લાગ્યો હોય તેને એકલી ન મૂકો અને તેને હિંમત અપાવો.

જે ઝેરી સાપે ડંખ માર્યો હોય તેને પકડવાનો કે તેનો પ્રતિકાર કરવાનો પ્રયાસ ન કરો. એટલે સુધી કે મૃત સાપને પણ સાવચેતીપૂર્વક પકડવો જોઈએ.

જો થોડા સમય પહેલાં જ સાપનું મૃત્યુ થયું હોય તો પણ તેના ફેણમાં ઝેર હોય શકે છે, જે પ્રાણઘાતક નીવડી શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ફિલ્મી હસ્તીઓ, ગાયિકાઓએ પણ સરકારના સમર્થનમાં ટ્વીટ કર્યાં.

નેતા બોલ્યા, ફિલ્મ સ્ટાર સરકારના સમર્થનમાં ઊતર્યા

લતા મંગેશકર, સચીન તેંડુલકર અને વિરાટ કોહલી સરકારના સમર્થનમાં ઊતર્યાં

ગૃહમંત્રી અમિત શાહે વિદેશમંત્રાલયના નિવેદન સાથે ટ્વીટ કરતાં લખ્યું – “કોઈ પણ પ્રકારનો દુષ્પ્રચાર ભારતની એકતાને તોડી શકતો નથી. કોઈ પણ દુષ્પ્રચાર ભારતને નવી ઊંચાઈ પર પહોંચવાથી નહીં રોકી શકે. ભારતનું ભવિષ્ય દુષ્પ્રચારથી નહીં પ્રગતિથી નક્કી થશે. ભારત પ્રગતિ માટ એક થઈને ખડું છે.”

ત્યાર બાદ ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જગત પ્ર... બાકીનો લેખ લખો:

પર શીખ સમુદાયનો કેસર ધ્વજ પણ ફરકાવ્યો હતો.

આ ઘટના બાદથી જ દિલ્હીની સીમાઓ પર (સિંઘુ, ગાઝીપુર અને ટિકરી બૉર્ડર) પર સુરક્ષા વ્યવસ્થા અત્યંત કડક બનાવી દેવાઈ છે. ત્યાં બૅરિકેડિંગ અને કૉન્ક્રીટ બ્લૉક્સ સિવાયા કાંટાળા તાર પાથરવામાં આવ્યા છે.

ખેડૂત આંદોલનમાં આવી રહેલ અપડેટ સતત રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સમાચાર બની રહી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ફોરેન્સિક રિપોર્ટનો હવાલો આપી અમુક દિવસ અગાઉ કાયદો અને વ્યવસ્થાના ADG પ્રશાંત કુમારે કહ્યું હતું કે, “FSL રિપોર્ટમાં વિસરા સૅમ્પલમાં વીર્ય મળી આવ્યું નહોતું. પોસ્ટમૉર્ટમ રિપોર્ટ અનુસાર હુમલાના કારણે થયેલી ઈજાના કારણે પીડિતાનું મૃત્યુ નીપજ્યું હતું. આધિકારીક નિવેદનો છતાં મીડિયામાં ખોટી માહિતી પ્રસારિત કરાઈ રહી છે.”

આ વાતની ટીકાત્મક નોંધ લેતા હાઈકોર્ટે કહ્યું હતું કે, “શું કેસ સાથે પ્રત્યક્ષપણે જોડાયેલી ન હોય તેવી વ્યક્તિ દ્વારા કેસના પુરાવા અંગે નિવેદન આપવું યોગ્ય છે? જ્યારે ઘટનાની તપાસ બાકી છે... બાકીનો લેખ લખો:

.

શહેરમાં વધી રહેલા ચીકનગુનિયાના કેસોના વધારા અંગે અધિકારીઓ હજુ કારણોની તપાસ કરશે.

આ અંગે વાત કરતાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના મેડિકલ ઑફિસર ભાવિન સોલંકીએ કહ્યું હતું કે, “ડેન્ગ્યુ અને ચીકનગુનિયા બંને એડિસ મચ્છરના કારણે થતી બીમારીઓ છે. જો મચ્છરોનું પ્રમાણ વધ્યું હોય તો બંને રોગોના કેસોમાં વધારો જોવા મળ્યો હોઈ શકે. અમે આ અંગે તપાસ કરી રહ્યા છીએ. તેમજ જે વિસ્તારોમાં ચીકનગુનિયાના કેસો વધુ નોંધાયો છે તેમની સ્કૅનિંગની કામગીરી ચાલુ છે.”

નોંધનીય છે કે ઑગસ્ટ મહિનાથી મચ્છરજન્ય રોગોની સંખ્યામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ઑક્ટોબર માસની શરૂઆતના દસ દિવસોમાં દરરોજ સરેરાશ દસ છ કેસો નોંધાયા હતા. જ્યારે સપ્ટેમ્બર માસમાં સરેરાશ ચાર દર્દીઓ સામે આવ્યા હતા.

અધિકારીઓના મત પ્રમાણે ડેન્ગ્યુના કુલ કેસોમાં ભલે ઘટાડો નોંધાયો હોય પરંતુ હાલ તેમાં ઉત્તરોત્તર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

સંસદ પર સાયબર હુમલા માટે નોર્વેએ રશિયાને જવાબદાર ઠેરવ્યું

ઑગસ્ટ માસમાં નોર્વેની સંસદની ઈમેઇલ સિસ્ટમ પર થયેલા સાયબર હુમલા માટે તેમણે રશિયાને જવાબદાર ઠેરવ્યું છે.

નોર્વેનાં વિદેશમંત્રી એરિક્સન સોરિડે આ ઘટનાને દેશની ‘સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ લોકતાંત્રિક સંસ્થા’ પર અસર કરતી ગંભીર ઘટના ગણાવી હતી.

જોકે, રશિયાએ આરોપોને ‘ગંભીર અને જાણીજોઈને ઉશ્કેરણી કરનાર’ ગણાવી નકારી કાઢ્યા હતા.

નોર્વેનાં વિદેશમંત્રીએ એક નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે, “નોર્વેની સિક્યૉરિટી અને ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ રાષ્ટ્રીય સ્તરે આ બાબત અંગે પગલાં લઈ રહી છે.”

તેના જવાબમાં ઓસ્લો ખાતેના રશિયાના દૂતાવાસે નોર્વેની આ જાહેરાતને ‘અસ્વીકાર્ય’ ગણાવી હતી અને કહ્યું હતું કે તેના સમર્થનમાં કોઈ પુરાવા રજૂ નથી કરાયા.

રશિયાના દૂતાવાસે નિવેદન જારી કરી જણાવ્યું હતું કે, “રશિયાના ઇન્ટરનેટ રિસોર્સિસ વિરુદ્ધ પણ દર વર્ષે લાખોની સંખ્યામાં સાયબર હુમલા થાય છે. પરંતુ આ હુમલાઓને કારણે જે દેશમાંથી આ હુમલાઓ થઈ રહ્યા છે ત્યાંના તંત્રને જવાબદાર ઠેરવવાનો હક અમને હાંસલ થઈ જતો નથી.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ફ્સ અને વીડિઓ મૂકવાનાં જ હોય તો, આવી પોસ્ટની એક 'ડિજિટલ વૉલ' કેમ તૈયાર ન કરી શકાય?

આ વિચાર સાથે એમ્સ્ટરડેમનાં બે ઉદ્યોગસાહસિકો  યુસેફ અલ-દાર્દિરી અને પિમ સ્ટૂરમને 2014 માં વેડિંગહેશટેગવોલ (WeddingHashtagWall) કંપનીની સ્થાપના કરી હતી.

ગ્રાહકો 4990 રૂપિયાના ખર્ચે માટે એક વર્ચ્યુઅલ "વૉલ" ઓર્ડર કરી શકે છે.

જેમાં તેમને એક નવું વેબ એડ્રેસ મળે છે, જ્યાં લગ્ન દરમિયાન મહેમાનોએ ઓનલાઇન મૂકેલા અને હેશટેગ્સથી એકબીજા સાથે જોડાયેલાં ફોટોગ્રાફ્સ, વીડિયો જેવી વિગતો સતત અપલોડ થતી જોવા મળે છે.

બધું પરફેક્ટ... બાકીનો લેખ લખો:

શું આ જરા વધારે પડતું છે?

લગ્ન જેવા યાદગાર પ્રસંગમાં ફોટોગ્રાફ માટે પોઝ આપવો એ કંઈ નવું નથી, પણ ફોટો લેતી વખતે પાઉટિંગ કરવું અને સોશિઅલ મીડિયામાં પોસ્ટિંગ કરવું એ તેમાં ઉમેરાયેલું એક નવું પરિમાણ છે.

જે સોશિઅલ મીડિયાનો વધારે ઉપયોગ નથી કરતા, તેમને આ બધું જરા અતિશયોક્તિભર્યું લાગે.

પણ જે લોકો સોશિઅલ મીડિયા પર વધારે સક્રિય છે, તેમને માટે આ માટે તેમનાં વ્યક્તિગત જીવન, તેમની ઓળખને વિસ્તારે છે.

આ ઉપરાંત તેમને તેમના વ્યાવસાયિક કે સર્જનાત્મક કાર્યોના પ્રચાર કરવાની તક પણ પૂરી પાડે છે.

'જનરેશન મી' અને આગામી 'આઇજેન' પુસ્તકોનાં લેખિકા જીન ટ્વેંગી કહે છે, "જે લોકો નિયમિત રીતે સોશિઅલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરે છે, તેમના માટે આ લાલ જાજમ જેવું છે.”

તેમણે કહ્યું, “21મી સદીનાં લોકો ખૂબ જ સ્વકેન્દ્રી છે. તેમને લોકોનું ધ્યાન પોતાની તરફ આકર્ષવાનું તેમને ગમે છે. ખાસ કરીને લગ્ન એક એવો પ્રસંગ છે, જેમાં તમે લોકોનું ધ્યાન તમારી તરફ આકર્ષો તે સહજ સ્વીકૃત છે. આ પહેલાની પેઢીમાં તેમની જ ઉંમરના લોકોમાં આ વલણ જોવા નહોતું મળતું."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બ, દેશભરમાં સૌથી વધુ મૃત્યુદર ગુજરાતમાં (6.25 ટકા) નોંધાયો છે. મહારાષ્ટ્ર જેવાં રાજ્યોમાં દેશમાં સૌથી વધુ કેસ નોંધાયા છે, ત્યાં મૃત્યુનો દર 4.88 ટકા જેટલો છે.

દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં મૃત્યુદર 4.11 ટકા તથા તામિલનાડુમાં આ દર 1.1 ટકા જેટલો છે. મતલબ કે અન્ય રાજ્યની સરખામણીએ ગુજરાતમાં દાખલ થયેલા દરદીનું કોરોનાને કારણે મૃત્યુ થવાની શક્યતા વધુ છે.

રાજ્ય સરકારે નિમેલી નિષ્ણાતોની કમિટીનું કહેવું છે કે 'રાજ્યમાં મૃત્યુનો દર શા માટે વધારે છે, તે સમય માગી લે તેવો મુદ્દો છે. પ્રાથમિક તારણમાં પેશન્ટ કૉ-મૉર... બાકીનો લેખ લખો:

ની સંખ્યા 100ને પાર નથી પહોંચી.

'વૅન્ટિલેટર' પર વ્યવસ્થા

રસી કે દવા ન હોવાથી સમગ્ર વિશ્વમાં કરોના વાઇરસ વધુ જોખમી બન્યો

અમદાવાદ હૉસ્પિટલ્સ ઍન્ડ નર્સિંગ હોમ ઍસોસિયેશન (AHNHA) અને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન (AMC) મળીને સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે સંઘર્ષરત છે.

AMCએ શહેરની 49 ખાનગી હૉસ્પિટલ સાથે એમ. ઓ. યુ. (મેમૉરેન્ડમ ઑફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ, સમજૂતિ કરાર) કર્યાં છે, જેના કારણે પ્રાઇવેટ હૉસ્પિટલમાં પણ શહેરના કોરોનાના દરદીને સારવાર મળી શકે છે.

આ સિવાય ટ્રસ્ટ સંચાલિત હૉસ્પિટલોમાં પણ કોરોનાના દરદી સારવાર મેળવી શકે છે.

AHNHA દ્વારા દરરોજ સવારે તથા સાંજે એક યાદી બહાર પાડવામાં આવે છે, જેમાં શહેરની ખાનગી હૉસ્પિટલોમાં ઉપલબ્ધ બેડની સંખ્યા વિશેની માહિતી આપવામાં આવે છે.

17મી જૂનના સવારે 9.30 કલાકની યાદી મુજબ અમદાવાદમાં 988 ખાટલા ઉપલબ્ધ છે, જેમાંથી માત્ર ચાર વૅન્ટિલેટર સાથેના આઈ. સી. યુ. (ઇન્ટૅન્સિવ કૅર યુનિટ) બેડ છે.

મતલબ કે વૅન્ટિલેટરની તાતી જરૂર હોય તેવા માત્ર ચાર જ દરદીને ખાનગી હૉસ્પિટલમાં સારવાર મળી શકે અને તેમણે સરકારી વ્યવસ્થા ઉપર જ આધાર રાખવો પડે.

તેના એક દિવસ પહેલાં 49 ખાનગી હૉસ્પિટલ વચ્ચે માત્ર 10 વૅન્ટિલેટર બેડ પ્રાપ્ય હતા અને 15મી જૂને આવા 14 બેડ ઉપલબ્ધ હતા.

સરકારી બેડ વ્યવસ્થા

અમદાવાદ મ્યુનિસિપાલિટી પાસે હાલમાં લગભગ 3500 જેટલા બેડ ઉપલબ્ધ છે, જેમાં  એસ. વી. પી. તથા પ્રાઇવેટ હૉસ્પિટલના બેડ પણ સમાવિષ્ટ છે.

ઉપરાંત અમદાવાદ સિવિલ હૉસ્પિટલના 1500 જેટલા અને ખાનગી હૉસ્પિટલના એક હજાર જેટલા બેડ પ્રાપ્ય છે. આમ અમદાવાદ શહેર પાસે કોવિડ-19ની ટ્રીટમેન્ટ માટે લગભગ છ હજાર બેડ ઉપલબ્ધ છે.

અમદાવાદ શહેરમાં લગભગ ત્રણ હજાર જેટલા ઍક્ટિવ કેસ છે. રાજ્યમાં જૂન મહિના દરમિયાન દૈનિક સરેરાશ 400 જેટલા કેસ નોંધાયા છે, જેમાંથી મોટાભાગના અમદાવાદના હોય છે.

કોરોના વાઇરસ સામે શહેરની તૈયારીઓ વિશે એ.એમ.સી.ના ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર ડૉ. મનીષ કુમારે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું :

"પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતા ટૂંક સમયમાં વધુ 25 પ્રાઇવેટ હૉસ્પિટલને હસ્તગત કરવાની કામગીરી હાથ ધરાશે. ખાનગી હૉસ્પિટલો પાસેથી વૅન્ટિલેટરની જરૂરિયાતની વિગતો માગવામાં આવી છે."

"આ વિગતો મળ્યે રાજ્ય સરકાર સમક્ષ પ્રાઇવેટ હૉસ્પિટલો તરફથી વૅન્ટિલેટરની માગ મૂકવામાં આવશે."

ડૉ.મનીષે વધુમાં જણાવ્યું કે જરૂર પડતા નવી પ્રાઈવેટ હૉસ્પીટલને આવાનારા સમયમાં...


...બંગાળના હતા.

બચાવ કામગીરી ચાલી રહી છે અને ગંભીર રીતે ઘવાયેલા લોકોને નજીકની મેડિકલ કૉલેજમાં દાખલ કરવાાં આવ્યા છે.

'અમેરિકા ભારતને વૅન્ટિલેટર્સ આપશે'

અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતને વૅન્ટિલેટર આપવાની જાહેરાત કરી છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે કે "મને એ કહેતાં આનંદ થાય છે કે અમેરિકા મિત્ર-રાષ્ટ્ર ભારતને વૅન્ટિલેટર્સ ડોનેટ કરશે."

"આ મહામારીના વખતમાં અમે ભારત અને નરેન્દ્ર મોદીની સાથે છીએ. અમે વૅક્સિન બનાવવાની દીશામાં પણ સહયોગ આપીએ છીએ."

"સાથે મળીને અદૃશ્ય દુશ્મનને હરાવીશું.... બાકીનો લેખ લખો:

ય શાખાના ડાયરેક્ટર જુનૈદ અહમદે કહ્યું કે આરોગ્ય સામાજિક સંરક્ષણ અને એમએસએમઈ ઉદ્યોગ ક્ષેત્રમાં વિશ્વ બૅન્ક ભારત સરકાર સાથે કામ કરશે.

અમેરિકામાં ઐતિહાસિક સંકટ

અમેરિકામાં ભૂતપૂર્વ આરોગ્ય અધિકારી રિક બ્રાઇટે કહ્યું છે કે કોરોના વાઇરસને કારણે આધુનિક ઇતિહાસમાં સૌથી કપરા સમયનો સામનો કરવા જઈ રહ્યું છે.

અમેરિકાની કૉંગ્રેસમાં નિવેદન આપતા તેમણે આ વાત કહી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું કે "કોરોના વાઇરસ સામેની લડતમાં જે તક હતી અમેરિકા તેને ગુમાવી રહ્યું છે."

તેમણે કહ્યું, "કોરોના સામે વિજ્ઞાન પર આધારિત આપણો પ્રતિભાવ જો હજી પણ નહીં સુધરે તો મને ડર છે કે મહામારી લંબાશે અને પરિસ્થિતિ વધારે બગડશે."

તેમણે કહ્યું કે "જો યોજનાબદ્ધ રીતે કામ ન થયું તો 2020 આધુનિક ઇતિહાસમાં સૌથી મુશ્કેલી ભરેલો સમય બનશે."

રિક બ્રાઇટ કોરોના વાઇરસ માટે વૅક્સિન તૈયાર કરી રહેલી સરકારી એજન્સીના પ્રમુખ પદે કામ કરી રહ્યા  હતા પરંતુ તેમને છેલ્લા મહિને તેમના પદ પરથી હઠાવી દેવામાં આવ્યા હતા.

આ પહેલા તેમણે કહ્યું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા કોરોના વાઇરસની સારવાર વિશે આપવામાં આવેલા નિવેદનો બાબતે ચિંતા વ્યક્ત કરવાને કારણે તેમને પદ પરથી હઠાવવામાં આવ્યા હતા.

તેમણે અમેરિકામાં હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સની આરોગ્ય સંબંધી એક કમેટીને કહ્યું હું કે કોરોના સંક્રમણના શરૂઆતી તબક્કામાં સરકારની નિષ્ક્રિયતાને કારણે કેટલાક લોકોના જીવ ગયા હતા.

જાન્યુઆરીમાં તેમણે મેડિકલ ઉપકરણોની કમી વિશે પણ વાત કરી હતી. તેમણે આરોગ્યઅને માનવ સેવા વિભાગમાં આ ફરિયાદ ઉચ્ચ સ્તરે કરી હતી પરંતુ તેમને કોઈ પ્રતિભાવ ન મળ્યો હતો.

ટ્રમ્પે કહ્યું ચીન સાથે વાત નથી કરવી

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગુરુવારે કહ્યું કે તેઓ ચીનથી બહુ નારાજ છે કારણકે તેણે કોરોના વાઇરસને પોતાના દેશ સુધી સીમિત ન રાખ્યું.

કોરોના વાઇરસને કારણે બંને દેશો વચ્ચે વધેલા ઘર્ષણને કારણે ટ્રેડ ડીલ પણ અદ્ધરમાં લટકી ગઈ છે.

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણની શરૂઆત 2019માં ડિસેમ્બર મહિનામાં ચીનના વુહાન શહેરથી થઈ હતી.

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે જાન્યુઆરી મહિનામાં પ્રથમ તબક્કાની ટ્રેડ ડીલ પર હસ્તાક્ષર થયા હતા. ટ્રમ્પે આ ડીલના વખાણ કર્યા હતા. પરંતુ હવે તેમણે ફૉક્સ બિઝનેસ નેટવર્કને આપેલા એક સાક્ષાત્કારમાં કહ્યું કે, "હું ચીનથી બહુ નારાજ છું. અત્યારે જે થયું છે તે ક્યારેય નહોતું થવું જોઈતું. ત્યારે અમે એક સારી સમજૂતી કરી હતી પરંતુ...


...બંધારણનો ઇતિહાસ અને કલમ 370નો છેલ્લાં 70 વર્ષનો ઇતિહાસ જોઈને બંધારણના જાણકારો એકમત હતા કે બંધારણીય પ્રક્રિયાથી તેને હટાવવી અસંભવ છે."

"તેથી તેને નાબૂદ કરી દેવા માટે દેશની સંસદમાં તદ્દન ગેરબંધારણીય પદ્ધતિ અપનાવીને, બંધારણની હત્યા કરી દેવામાં આવી."

'સાંસદોએ બહુમતીનો અવાજ બનવું જોઈએ નહીં'

કલમ 370ની નાબૂદી અને જમ્મુ-કાશ્મીર પુનર્ગઠન ખરડો રાજ્યસભા અને લોકસભામાં બહુમતીથી પસાર થયા છે તે વિશેના સવાલના જવાબમાં તેમણે કહ્યું:

"ભારતમાં અનોખી વિવિધતા છે. દેશની સંસદમાં 130 કરોડ લોકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવામ... બાકીનો લેખ લખો:

છે તેવો વિશ્વાસ રાખનારા મારા સહિતના બધા લોકોનો વિશ્વાસ તૂટી ગયો છે."

"જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં રાજકારણ કરવાનો હવે એક જ અર્થ થાય છે, કાં તો કઠપૂતળી બની જાવ અથવા અલગતાવાદી બની જાવ."

"રાજનીતિની રીત હવે બદલાઈ જશે. અને હું કઠપૂતળી બનવાનો નથી. પહેલાં અમારા દાદા-પરદાદાને છેતરવામાં આવ્યા, આજે અમને ઠગવામાં આવી રહ્યા છે."

'પાંચ ઑગસ્ટે અપમાન કર્યું'

તમે સિવિલ સર્વિસ પરીક્ષામાં પાસ થયા પછી ઘણાં વર્ષો સરકારમાં રહ્યા અને અલગતાવાદનો વિરોધ કરતા રહ્યા.

'શુદ્ધ પાણી, માળખાકીય સુવિધા અને વિકાસની તમે વાતો કરતા હતા, તો તમને હવે લાગે છે કે તમે ખોટા હતા?'

"હું દુનિયા સામે કબૂલ કરવા માગું છું કે આટલા દિવસો અમે લોકોને ખોટી પ્રોડક્ટ વેચવાની કોશિશ કરી રહ્યા હતા."

"કાશ્મીરી લોકોને વિશ્વાસમાં લીધા વિના બંધારણમાં સુધારો કરીને પાંચમી ઑગસ્ટે અમને નીચા દેખાડાયાં છે."

"સેનાને ગોઠવીને લોકોને ઘરમાં બંધ કરી દેવાયા અને તેમના અવાજને દબાવી દેવાયો. કાશ્મીરીઓનો અભિપ્રાય જાણ્યા વિના મોદીએ તેમના પર પોતાનો ઍજન્ડા થોપી દીધો છે."

અલગતાવાદ કે ઉગ્રવાદ

શાહ ફૈઝલને પૂછવામાં આવ્યું કે તેઓ શું ઉગ્રવાદને સાથ આપશે?

તેમણે કહ્યું, "હું અહિંસામાં વિશ્વાસ રાખું છું. કાશ્મીરમાં અહિંસક રાજકીય વિરોધપ્રદર્શન કરવામાં આવશે."

"તેમાં ઘણો સમય લાગશે, પણ હું માનું છું કે દુનિયાભરમાં અહિંસક વિરોધ જ સફળ થયો છે. હું પણ તે જ માર્ગે ચાલીશ."

તેમને ફરીથી પૂછાયું કે પણ તમારી ભાષા તો અલગતાવાદીઓ જેવી છે?

જવાબમાં શાહ ફૈઝલે કહ્યું, "એ તો ભારત સરકારનું નૅરેટિવ છે કે કોણ મુખ્યધારાની રાજનીતિમાં છે અને કોણ અલગતાવાદી છે."

"વાજબીપણાની વાત કરતા હો તો અલગતાવાદી તો એ લોકો છે જેઓ ભારતીય બંધારણને નથી માનતા. તેમની સાથે મોટી સંખ્યામાં લોકો છે."

"એક રીતે જુઓ તો તેઓ ત્યાં મુખ્યધારાની રાજનીતિ કરી રહ્યા હતા, પણ તે મુખ્યધારાની રાજનીતિમાં અમારી તરફેણના લોકો નહોતા."

"હવે કાશ્મીરની રાજનીતિમાં આ બધા શબ્દપ્રયોગો બદલાઈ જશે. હું સમાધાનના પક્ષમાં છું અને કાશ્મીરમાં શાંતિ ઇચ્છું છું."

તમારા પિતાની હત્યા ઉગ્રવાદીઓએ કરી હતી, ત્યારે તમને લાગે છે કે કાશ્મીરમાં ફરીથી હિંસાનો માહોલ ઊભો થશે?

ફૈઝલ કહે છે, "છેલ્લાં 30 વર્ષોમાં ઉગ્રવાદી હુમલામાં હજારો લોકો માર્યા ગયા છે. ત્રણ પેઢી ઉગ્રવાદમાં તબાહ થઈ ગઈ છે."

"હું ભાવિ પેઢીને ઉગ્રવાદનો ભોગ બનવા દેવા માગતો નથી."

"મારું માનવું છે કે કાશ્મીરીઓએ જાપાનીઓની જેમ...


...બક્કામાં છે, પરંતુ  'સર્વસમાવેશક' રસી શોધાવામાં કમ સે કમ બેએક વર્ષનો સમય લાગી શકે છે એ પછી તેનાં પરીક્ષણ, ઉત્પદાન અને વૅક્સિનેશનમાં વર્ષોનો સમય લાગશે.

ગ્લોબલ વાઇરસ નેટવર્સના સહ-સ્થાપક ડૉ. રૉબર્ટ સી. ગેલોના કહેવા પ્રમાણે, 'વૅક્સિન ન લેવા કરતાં મળે તે વૅક્સિન લઈ લેવી વધુ સારી બાબત છે. વૅક્સિન લીધા પછી બીમારી થવાની શક્યતા ખૂબ જ ઘટી જાય છે એ વાત આપણે ન ભૂલવી જોઈએ.'

'નપુસંકતા આવી શકે છે'

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વૅક્સિન મુદ્દે અફવા ફેલાવનારા સામે કડક ફોજદારી કાર્યવાહી હાથ ધરવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા ... બાકીનો લેખ લખો:

ાવટી હૉસ્પિટલના ગાયનેકૉલૉજી વિભાગના સિનિયર કન્સલ્ટન્ટ ગાયત્રી દેશપાંડેનો સંપર્ક કરાયો હતો.

દેશપાંડેએ કહ્યું, "પિરિયડ એક નેચરલ પ્રક્રિયા છે. એટલા માટે આનાથી કોઈ પ્રકારની રુકાવટ થતી નથી, જ્યારે પણ તમને સમય મળે ત્યારે વૅક્સિન લઈ લેવી જોઈએ."

"અનેક મહિલાઓ ઘરેથી કામ નથી શકતી નથી, તેમને બહાર નીકળવું પડે છે. અનેક મહિલાઓ આવશ્યક સેવાઓ કામ કરી રહી છે, તેમને પિરિયડ કોઈ પણ તારીખે આવી શકે છે. જો તેમણે રજિસ્ટર કરાવ્યું હોય, તો વૅક્સિન લઈ જ લેવી જોઈએ."

એક વાર થઈ ગયો, એટલે ચિંતા નથી

દેશના લગભગ 70 લોકોને વૅક્સિન મળી જાય તો 'હર્ડ ઇમ્યુનિટી' (સામૂહિક રોગપ્રતિકારક શક્તિ) વિકસી શકે છે.

કેટલાક લોકો એવું માને છે કે એક વખત કોરોના થઈ ગયો એટલે શરીરમાં ઍન્ટિબોડી ઉત્પન્ન થઈ જાય છે, જેથી ભવિષ્યમાં વૅક્સિન પણ લેવાની જરૂર નથી.

એ ખરું કે કોરોનાની બીમારીમાંથી મુક્ત થયા બાદ શરીરમાં તેની સામેની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વિકસે છે. સરકાર દ્વારા પણ બીમારીમાંથી મુક્ત થનારને ત્રણ મહિના બાદ વૅક્સિન લેવા માટે કહેવામાં આવે છે.

પરંતુ જાણકારોના કહેવા પ્રમાણે, આ રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા કેટલા સમય માટે આવે છે તે નક્કરપણ કહી નથી શકાતું.

આ દિશામાં વધુ અભ્યાસ કરવાની જરૂર છે. કેટલાક લોકોને બીજી વખત કોરોના થયો હોવાના દાખલા ભારતમાં તથા વિદેશમાં પણ નોંધાયા છે એટલે લોકોએ ગાફેલ ન રહેવું જોઈએ અને વૅક્સિન લઈ લેવી જોઈએ.

દેશના લગભગ 70 લોકોને વૅક્સિન મળી જાય તો 'હર્ડ ઇમ્યુનિટી' (સામૂહિક રોગપ્રતિકારક શક્તિ) વિકસી શકે છે.

'ઉતાવળમાં રસી બની'

દેશમાં રસીના ટ્રાયલને લઈને કેટલાક પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા.

કેટલાક લોકોને લાગે છે કે કોરોનાની રસીને ખૂબ જ ઉતાવળે વિકસાવવામાં આવ છે, તેના માટે પૂરતો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ કે પરીક્ષણ કરવામાં નથી આવ્યાં, આથી તે સલામત નહીં હોય.

એ ખરું કે સામાન્ય રીતે કોઈ રસીને વિકસાવવા માટે પાંચથી 10 વર્ષ સુધીનો સમય લાગી શકે છે. પરંતુ, વાસ્તવમાં કોવિડ મુદ્દે રાજકીય, ધંધાકીય અને વૈજ્ઞાનિક મજબૂરીને કારણે અને મોટી ફાર્મા કંપનીઓ, સંશોધકો, વૈજ્ઞાનિકો સાથે આવ્યાં.

સરકારોએ પણ પોતાની શક્ય તમામ તાકત (જ્ઞાન,ધન, સંસાધન વગેરે) આ કામ માટે લગાડી દીધી એટલે સામાન્ય રીતે જેટલો સમય લાગે તેના કરતાં રસી વહેલી બની શકી.

આ સિવાય Sars-COV-2ના પૂરોગામીના અભ્યાસે પણ તેમાં મદદ કરી છે. આ મુદ્દે કામ ચાલી રહ્યું હતું, પરંતુ ઇબોલા તથા ઝીકા જેવા વાઇરસે દેખા દેતાં વિજ્ઞાનીઓની પ્રાથમિક્તા...


...બજેટ' કહી ન શકાય.'

જમિયત-એ-ઇસ્લામી હિન્દના સેક્રેટરી વાસિફ હુસૈનના કહેવા પ્રમાણે, "આ બજેટ સરકારના 'સબકા સાથ, સબકા વિકાસ'ના નારાની પોલ ખોલી દે છે."

તેમનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી લઘુમતી સમુદાયો માટે જે પ્રકારે બજેટ ફાળવવામાં આવે છે, તેનાથી સ્પષ્ટ છે કે અમારી સાથે ભેદભાવ થઈ રહ્યો છે.

કેન્દ્ર સરકારની પોસ્ટ-મૅટ્રિક તથા પ્રિ-મૅટ્રિક સ્કૉલરશિપ યોજનામાં કેન્દ્ર સરકાર 75 ટકા તથા રાજ્ય સરકાર 25 ટકા રકમ ફાળવે છે. જોકે રાજ્ય સરકાર દ્વારા 25 ટકા રકમની ફાળવણી કરવામાં ન આવતી હોવાથી હુસૈને ગુ... બાકીનો લેખ લખો:

ક્યાંથી આવે છે અને ક્યાં જાય છે, તે જોવાનું હોય છે. અહીં રૂપિયો લોકોના સર્વાંગી વિકાસ માટે જ ખર્ચવામાં આવી રહ્યો છે. નવા રોડ, શિક્ષણનીતિ અને આરોગ્યસેવાનો લાભ લઘુમતી સમાજને પણ મળશે."

"તેમના માટે કેટલી રકમ અલગથી ફાળવવામાં આવી છે, તે જોવાને બદલે રાજ્યના વિકાસ માટે કેટલી રકમ ફાળવવામાં આવી છે, તેને ધ્યાન લેવામાં આવે તે જરૂરી છે."

જૈનિકનું કહેવું છે કે તેઓ પણ લઘુમતી સમાજના જ છે અને તેમને આ બજેટમાં કોઈ વાંધો દેખાતો નથી.

મુસ્લિમોમાં બેરોજગારી વધારે?

ભારત સરકારનાં Ministry of Statistics and Programme Implementationનાં જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2020ના Periodic Labour Force Surveyના આંકડા જોવામાં આવે તો જાણવા મળે છે કે દેશમાં તે સમયે બેરોજગારીનો દર 9.1 ટકા હતો અને એજ અરસામાં એક વર્ષ અગાઉ (2019માં) બેકારીનો રાષ્ટ્રીયદર 9.3 ટકા હતો.

જો ગુજરાતની વાત કરવામાં આવે તો જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2020માં બેરોજગારીનો દર 3.6 ટકાનો હતો, જે જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2019 દરમિયાન 4.3 ટકાનો હતો.

આંકડાને ટાંકતા મુજાહીદ નફિસ દાવો કરે છે કે આંકડાને વધુ ઊંડાણપૂર્વક જોવામાં આવે તો જાણવા મળશે કે તેમાં સૌથી વધુ સંખ્યા મુસ્લિમ સમુદાયની છે.

જોકે અત્રે એ નોંધવું કે સરકારે જાહેર કરેલા આ આંકડાઓમાં સમુદાય કે જાતિ કે ધર્મના આધારે વર્ગીકૃત આંકડાકીય બાબતો ઉપલબ્ધ નથી કરાવી. પરંતુ મુજાહીદ લઘુમતી અને મુસ્લિમ સમુદાય સંબંધિત આર્થિક-સામાજિક બાબતો પર અભ્યાસ અને કામગીરી કરતા હોવાથી તેમનું માનવું છે કે બેરોજગારી મામલે મુસ્લિમ સમુદાયની સંખ્યા વધુ છે.

"આ આંકડા જાહેર થયા, તે પછી કોવિડ-19ને કારણે દેશ અને ગુજરાતમાં લૉકડાઉન આવ્યું. ત્યારબાદ અનેક લોકોની નોકરીઓ ગઈ છે અને કામ પણ નથી. આ સંજોગોમાં લઘુમતીઓ પાસે સરકાર સિવાય કોનો સહારો છે?"

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બતો હાંસલ કરવા તેઓ અનામતની માગ કરી રહ્યા છે.

આગામી દિવસોમાં દેશમાં પાટીદાર, જાટ અને કપૂ જેવા ખેડૂત સમુદાયોના અનામત આંદોલન વધતા જોવા મળી શકે છે. તેમાં રેડ્ડી અને કમ્મા (આંધ્ર પ્રદેશ અને તેલંગણાની ખેતી પર આધાર રાખતી જાતિઓ) જેવી જાતિઓ સામેલ થઈ શકે છે.

સરકારે આ આંદોલનોને લઈને વ્યવસ્થિત રણનીતિ ના બનાવી તો દેશમાં ઘણો હોબાળો મચી શકે છે. મરાઠાઓએ જેવી રીતે સરકારને અનામત માટે મજબૂર કરી તેવી રીતે અન્ય સમુદાયો પણ આંદોલનનો રસ્તો અપનાવી શકે છે.

અનામતની બંધારણીય વ્યવસ્થા

એસસી અને એસટીની અનામત બંધારણ લાગુ થ... બાકીનો લેખ લખો:

રોતનું ઘરથી અંતર અને કરજનો બોજ વગેરે સામેલ છે.

અનામતના વિવાદના મૂળમાં શું છે?

અનામતને લઈને તમામ વિવાદોના મૂળમાં તથ્યો અને આંકડાનો અભાવ છે. ઉદાહરણ તરીકે મરાઠા અનામતનો મુદ્દો છે કે મરાઠાઓનું કહેવું છે કે તેઓ શિક્ષણ, નોકરીઓ, વેપાર-ઉદ્યોગ જેવા ક્ષેત્રોમાં નથી.

જ્યારે બીજો પક્ષ કહી રહ્યો છે કે મરાઠા ખૂબ સમૃદ્ધ છે અને તેમને અનામત શા માટે મળવી જોઈએ?

ભારતમાં લગભગ 1931 બાદ જાતિઓના આંકડાઓ નથી. મરાઠા વસતિના આંકડાઓ પણ એક અનુમાન છે.

કાકા કાલેલકર આયોગ અને મંડલ કમિશન બન્નેએ ભલામણ કરી હતી કે આગામી વસતિ ગણતરી થાય તેમાં જાતિઓના આંકડા એકઠા કરવામાં આવે.

પરંતુ કોંગ્રેસ અને ભાજપની સરકારે વસતિ ગણતરીમાં જાતિના આંકડાઓને સામેલ કર્યા નહીં.

2011થી 2015 વચ્ચે એક અજીબ પ્રકારની આર્થિક-સામાજિક અને જાતિ આધારિત જનગણના થઈ, જેમાં 4893 કરોડ રૂપિયા ખર્ચ થયા, પરંતુ જાતિનો એક આંકડો પણ બહાર ના આવ્યો.

એટલા માટે અમુક જાતિઓ કાયદે કે ગેરકાયદે અનામતની માગણી કરી રહી છે. સરકાર એ કહેવાની સ્થિતિમાં નથી કે આંકડાના આધારે કઈ જાતિ પછાત છે અને કઈ નહીં.

શું આ વિવાદોને હંમેશાં સમાપ્ત કરવા માટે સરકાર 2021ની વસતિ ગણતરીમાં તમામ જાતિઓના આંકડાઓનું સંકલન કરશે?

હવે સરકારે નક્કી કરવાનું છે કે તેઓ જાતિના આંકડા ભેગા કરે અથવા તો જાતિઓને આંદોલનના માર્ગે ધકેલે.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે. તેમાં સામેલ તથ્યો તથા વિચાર બીબીસીના નથી તથા બીબીસી તેની કોઈ જવાબદારી નથી લેતું.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બદલાઈ જશે પણ આથી વિપરીત તે વધુ મુશ્કેલ થઈ ગયું.

આ વાતને યાદ કરતા તે કહે છે, "તે વ્યક્તિ દિવસ-રાત દારૂનું સેવન કરતી અને ડ્રગ્ઝના નશામાં ધૂત રહેતી હતી.

"મારી સાથે મારપીટ પણ કરવામાં આવતી હતી. મેં આ બધું સહન કર્યું પણ પછીથી બાળકો પર પણ હાથ ઉઠાવવાનું શરૂ કર્યું"

આથી આખરે રીમાએ કંટાળીને તેનાથી અલગ થવાનો નિર્ણય કર્યો અને વેશ્યાગૃહમાં પરત આવી ગઈ.

એ જગ્યા જ્યાંથી હંમેશાં માટે તેને બહાર કાઢવાના વાયદા થયા હતા.

અમારી વાતચીત ચાલુ હતી, પણ ત્યાં એક મહિલાએ મને ઉપરના કેટલાક રૂમમાં જવા માટે કહ્યું.

તેમણે કહ... બાકીનો લેખ લખો:

ે સતત બોલતી રહી,"એક વ્યક્તિ હતી જે મારી સાથે પ્રેમની વાતો કરતી હતી અને પછી પ્રેમના બહાને નાણાં ઉસેટવા લાગી હતી. શું આવી રીતે કોઈ પ્રેમ કરે?"

નજીકમાં ઊભેલી અન્ય યુવતીએ કહ્યું,"મારો એક પુત્ર છે. હું તેને ઘણો પ્રેમ કરું છું. હું તો સલમાન ખાનને પણ પ્રેમ કરું છું. તેની કોઈ નવી ફિલ્મ આવી રહી છે કે નહીં."

આટલું કહેતા કહેતા તે જોરથી બોલી,"ઉપર..ઉપર..ઉપર! મેં ગભરાઈને જોયું. તે હસી અને બોલી, અરે કશું નહીં મેડમ, કદાચ કોઈ ગ્રાહક હતો. તેને ઉપર બોલાવી રહી હતી. "

"આ જ અમારું જીવન છે. તમે અમને સવાલ જ ખોટો પૂછ્યો."

હવે હું ખૂણામાં ઊભી રહેલી એક અન્ય યુવતી સાથે વાત કરવા માંગતી હતી. તે મને ચૂપચાપ સાંભળી રહી હતી.

હું તેની તરફ આગળ વધી પણ તેણે પીછેહઠ કરી અને કહ્યું, "બાથરૂમ ખાલી થઈ ગયું છે. હું નાહવા જઈ રહી છું. મારે શિવરાત્રીનું વ્રત છે." આટલું કહીને તે જતી રહી.

વાતો વાતોમાં ઘણો સમય વીતી ગયો હતો. હું ભારે મન સાથે દાદર ઊતરવા લાગી.

મને એવી કોઈ પણ મહિલા ન મળી જેના જીવનમાં પ્રેમ હોય.

આ વિચારોમાં હું ભીડભાડવાળા રસ્તા પર આવી ગઈ. નજીકની કોઈ દુકાનમાં ગીત વાગતું હતું- બન જા તૂ મેરી રાની, તેનું મહેલ દીલા દૂંગા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બદાર છે, કારણ કે તેમનાં મમ્મીએ તેમને ખતનાની પીડા સહન કરવામાંથી બચાવી લીધાં હતાં.

ઈંસિયા કહે છે, "મારી મમ્મીએ મને બચાવી લીધી હતી, પણ મારાં મોટાંબહેનને બચાવી શક્યાં ન હતાં."

"અમારા પરિવારનાં એક મહિલા મારાં મોટાંબહેનને ફિલ્મ દેખાડવાના બહાને લઈ ગયાં હતાં અને તેમના પર ખતનાં કરાવ્યું હતું."

ઈંસિયાનાં મમ્મી ખ્રિસ્તી સમુદાયનાં છે. તેથી તેઓ ખતના બાબતે કશું જાણતાં ન હતાં.

પોતાની મોટી દીકરીનું ખતના છેતરામણીથી કરાવવામાં આવ્યું હોવાની ખબર પડી અને દીકરીને પારાવાર પીડા સહન કરતી જોઈ ત્યારે તેમણે નાની દીકર... બાકીનો લેખ લખો:

બ માગ્યો હતો.

મંત્રાલયે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે દેશના નેશનલ ક્રાઈમ રેકોર્ડ્ઝ બ્યૂરો (એનસીઆરબી)માં એફજીએમ સંબંધી કોઇ સત્તાવાર આંકડા ઉપલબ્ધ નથી. તેથી સરકાર એ બાબતે કોઈ નિર્ણય લઈ શકે નહીં.

'વી સ્પીક આઉટ'નાં સ્થાપક માસૂમા રાનાલવી કહે છે, "દેશમાં એફજીએમને ગુનો નહીં ગણવામાં આવે ત્યાં સુધી એનસીઆરબી પાસે તેના આંકડા ક્યાંથી આવે, એ સરકાર સમજતી નથી."

માસૂમા ઉમેરે છે, "બીજી વાત, છોકરીઓ નાની હોય ત્યારે જ તેમના પર ખતના કરવામાં આવે છે. એ વયમાં પોલીસને એફજીએમ બાબતે કઈ રીતે જણાવવું એ છોકરીઓ ખબર હોતી નથી."

"એ ઉપરાંત છોકરીઓ પર ખતના તેમના ઘરવાળા જ કરાવતા હોય છે ત્યારે તેની વાત બહાર કઈ રીતે આવશે?"

ઈંસિયા સૂચવે છે કે સરકારે વોહરા સમુદાય અને એફજીએમ સંબંધે કરવામાં આવેલા સંશોધનનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ. એ કામ કરનારાઓ સાથે વાત કરવી જોઈએ અને ફેંસલો કરવો જોઈએ.

ડોક્ટરો પણ સામેલ

સાંકેતિક તસ્વીર

ઈંસિયા કહે છે, "સરકારે વોહરા સમુદાયના ધાર્મિક નેતાઓ સાથે પણ વાત કરવી જોઈએ. આ અમાનવીય પરંપરા પર પૂર્ણવિરામ મૂકવાનું ધાર્મિક નેતાઓની દરમ્યાનગીરી વિના અશક્ય છે."

માસૂમાના જણાવ્યા અનુસાર, ખતના સંબંધે હવે નવી રીત જોવા મળી રહી છે.

શિક્ષિત અને હાઈ પ્રોફાઈલ વોહરા પરિવારો તેમની દીકરીઓ પર ખતના કરાવવા માટે ડોક્ટરો પાસે લઈ જાય છે.

માસૂમા કહે છે, "ખતના મેડિકલ પ્રેક્ટિસ નથી. તેથી ડોક્ટરો એ વિશે કશું જાણતા હોતા નથી. તેમ છતાં પૈસા માટે તેઓ ખતના કરી આપતા હોય છે."

"આ બધું ગૂપચૂપ કરવામાં આવે છે અને એ વિશે કોઈ વાત કરતું નથી."

માસૂમાએ આ સંબંધે મેડિકલ કાઉન્સિલ ઓફ ઇન્ડિયાને પત્ર લખ્યો છે, પણ તેનો કોઈ પ્રત્યુતર મળ્યો નથી.

માસૂમા કહે છે, "એફજીએમ રોકવા માટે આપણે ડોક્ટરોની મદદ લેવી પડશે."

"જે રીતે બાળકના જન્મ પહેલાં લીંગ પરીક્ષણને ગેરકાયદે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે એ રીતે ખતનાને પણ ગેરકાયદે જાહેર કરવું જોઈએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બધા વધાવીએ છીએ. આ નવા સુધારા પણ હરિયાળી ક્રાંતિનો બીજો તબક્કો જ છે.”

નવા કૃષિકાયદાઓના વિરોધ અંગે તેઓ કહે છે કે, “દરેક પ્રકારના પરિવર્તનનો હંમેશાં વિરોધ થતો જ હોય છે. કારણ કે માણસને કમ્ફર્ટ ઝોન છોડવો નથી હોતો. નવા કૃષિકાયદામાં સરકારનો હઠાગ્રહ નથી દેખાતો. બંને પક્ષો એકબીજા સાથે વાટાઘાટ કરીને જ આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવી શકશે.”

‘એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત અને એક બજારના સૂત્રને યથાર્થ કરે છે નવા કાયદા’

દિલ્હીની સરહદો પર ઘણા સમયથી ખેડૂતો આંદોલન કરી રહ્યા છે.

રાજકીય વિશ્લેષક વિષ્ણુ પંડ્યા નવા કૃષિકાયદાઓને સમ... બાકીનો લેખ લખો:

સામે આવી રહ્યા છે. તેઓ પોતાની પોસ્ટ અને લખાણમાં આંદોલનકારી ખેડૂતો પર વિવિધ સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.

નોંધનીય છે કે આંદોલન કરી રહેલા ખેડૂતોને મળી રહેલ ફંડિંગ, ડાબેરી પક્ષો અને ખાલિસ્તાની સમર્થકોના ટેકા સહિત અનેક આરોપો આંદોલનકારી ખેડૂતો પર લગાવાઈ રહ્યા છે. ઘણી પોસ્ટોમાં આંદોલનકારી ખેડૂતોને દેશદ્રોહી અને ખાલિસ્તાની ગણાવાઈ રહ્યા છે.

વિવિધ પ્લૅટફૉર્મો પર ચાલી રહેલી આવી ચર્ચાઓ વિશે પ્રોફેસર હેમંતકુમાર શાહ કહે છે કે, “કહેવાતા દેશભક્તો દિલ્હીની ભાગોળે આંદોલન કરનારા ખેડૂતોને દેશદ્રોહી અને ખાલિસ્તાની ચીતરવામાં કશું બાકી રાખી રહ્યા નથી. ત્યારે જરા વિચારીએ કે દેશદ્રોહી કોણ છે? ભારતમાં ખેડૂતોને બહુ સબસિડી અપાય છે, બહુ રાહતો અપાય છે, તેમનાં દેવાં માફ કરવામાં આવે છે તો તેમને મફતનું ખાવાની ટેવ પડી જાય છે વગેરે જેવી કાગારોળ કેટલાક અર્થશાસ્ત્રીઓ અને દેશની 35 ટકા વસ્તીના શહેરીજનો વારંવાર મચાવી મૂકતા હોય છે."

" ‘વિશ્વ વ્યાપાર સંગઠન’ (WTO)માં ભારત સરકારના પ્રતિનિધિ તરીકે રહેલા એક નિવૃત્ત આઈએએસ અધિકારી જે. એસ. દીપક દ્વારા ફાઇનાન્સિયલ એક્સપ્રેસમાં તા. 06-01-2021ના રોજના એક લેખમાં એમ કહેવાયું છે કે અમેરિકામાં એક ખેડૂતને 62,000 ડૉલર એટલે કે રૂ. 46 લાખની સબસિડી દર વર્ષે મળે છે. બીજી તરફ, ભારતના એક ખેડૂતને 282 ડૉલર એટલે કે રૂ. 21,000ની સબસિડી મળે છે. છતાં અમેરિકા અને યુરોપની સરકારો એમ કહે છે કે ભારતમાં ખેડૂતોને આપવામાં આવતી સબસિડી ઘટાડવી જોઈએ તથા બંધ કરવી જોઈએ. અને ભારતમાં બધા રાજકીય પક્ષોની રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્ર સરકારો એમની વાત માને તો સરકારો જ દેશદ્રોહી કહેવાય કે નહિ?”

‘ખેડૂતોની આવક બમણી કરવા માટે નવા કાયદા જરૂરી’

બીબીસી હિંદીનાં સંવાદદાતા સરોજ સિંહના એક અહેવાલ અનુસાર કેન્દ્રની ભાજપ સરકારના નેતાઓ અવારનવાર નવા કૃષિકાયદાઓને ખેડૂતોની આવક બમણી કરવા માટે જરૂરી હોવાની વાત કરી ચૂક્યા છે.

અહેવાલ પ્રમાણે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના વારાણસી પ્રવાસ પર ખેડૂતો માટે કહ્યું હતું કે, “મને વિશ્વાસ છે, આજે જે ખેડૂતોને કૃષિસુધારાને લઈને અમુક શંકા છે. તેઓ પણ ભવિષ્યમાં આ કૃષિસુધારોનો લાભ લઈને, પોતાની આવક વધારશે.”

આ જ છે આ નવા કાયદાઓ પાછા ન ખેંચવા પાછળ કેન્દ્ર સરકારના અહમ્નું એક કારણ.

'આઉટલુક' મૅગેઝિનનાં રાજકીય સંપાદક ભાવના વિજ અરોરા કહે છે કે, "મારી ભાજપના ઘણા નેતાઓ સાથે આ વિશે વાત થઈ છે. સરકાર એ વાતને માને છે કે આ સુધારા ઐતિહાસિક...


...બન ડાયોક્સાઇડનું પ્રમાણ વધતાં શરીરના સ્નાયુ નબળા પડી જવાથી દર્દીને વૅન્ટિલેટર પર રાખવાની ફરજ પડે છે.”

કોરોનાના દર્દીને ગુલિયન બેરે સિન્ડ્રોમ કેવી રીતે થાય?

કોરોના વાઇરસ

ડૉ. મુકેશ કોરોનાના દર્દીને ગુલિયન બેરે સિન્ડ્રોમ કેવી રીતે થાય છે તે અંગે સમજાવતાં કહે છે, “કોરોના વાઇરસ સામે માનવશરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે ત્યારે શરીરમાં ઍન્ટિબૉડી વિકસતી વખતે શરીરમાં ઘણાં કૅમિકલ બને છે, જે પૈકી કેટલાંક આપણા શરીરનાં સારાં કોષો અને ચેતાતંત્રને અસર કરે છે અને ઘણી વાર સ્નાયુઓને નુકસાન પહોંચાડવાનું શરૂ ક... બાકીનો લેખ લખો:

ના બાદ જે દર્દીઓને ફિઝિયૉથૅરપીની જરૂર પડી હોય, અમે તેમની પણ કાળજી રાખવાનું શરૂ કર્યું છે. જેથી આ રોગ પ્રસરતો અટકાવી શકાય.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બનાવવામાં આવ્યા હતા.

1984માં ઇંદિરા ગાંધીની હત્યા થઈ અને એ પછી તરત જ લોકસભાની ચૂંટણી યોજાઈ એમાં વિપક્ષો સાફ થઈ ગયા હતા.

બીજેપીને કુલ મળીને લોકસભાની બે બેઠક મળી હતી અને ખુદ અટલ બિહારી વાજપેયી હારી ગયા હતા.

આગામી એક દાયકા દરમિયાન ભાજપ હિંદુવાદ તરફ વળ્યો. વાજપેયી માટે એક દાયકાનો અરણ્યવાસ હતો.

તેમની સલાહ લેવામાં પણ નહોતી આવી. 'જાએ તો કહાં જાએ...' એ તેમની જાણીતી કવિતામાં તેમણે એ સમયની તેમની વેદના પ્રગટ કરી છે.

1995માં બીજેપીના મુંબઈમાં મળેલા અધિવેશનમાં અટલ બિહારી વાજપેયીને વડા પ્રધાનપદના ઉમે... બાકીનો લેખ લખો:

ટલી ધ્રુષ્ટતા અડવાણી કરી શક્યા નહોતા એટલા વાજપેયી કોમળ હતા.

આજે બીજેપી લોકસભામાં સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી શકનાર પક્ષ બની શક્યો છે તો એમાં હિંદુત્વના રાજકારણ કરતાં અટલજીની બીજેપીને સ્વીકાર્ય બનાવવાની જહેમતનો વધારે મોટો ફાળો છે.

24 પક્ષો સાથેની સરકાર

વર્ષ 2003માં અમદાવાદ વડોદરા એક્સપ્રેસ હાઈવેનું ઉદ્દઘાટન કરતા વાજપેયી

1996માં 13 દિવસની સરકારે રાજીનામું આપવું પડ્યું એ પછી અટલ બિહારી વાજપેયીએ નેશનલ ડેમોક્રેટિક ઍલાયન્સ નામનો મોરચો રચ્યો હતો. એનડીએમાં એક સમયે 24 પક્ષો હતા.

આ 24 પક્ષોએ રાજકારણમાં અછૂત તરીકે ગણતા બીજેપીને સાથ આપ્યો એનું કારણ વાજપેયીની ઉદારતા હતું.

દરેકને એમ લાગતું હતું કે વાજપેયી મર્યાદા નહીં ઓળંગે. એનડીએની રચના પછી વાજપેયીની સરકારે પૂરી મુદત ભોગવી હતી.

આ રીતે અટલ બિહારી વાજપેયી ભારતના પહેલા વડા બન્યા જે ક્યારેય કોંગ્રેસમાં નહોતા.

તેમની પહેલાંના બધા જ ગેર-કોંગ્રેસી વડા પ્રધાનો ક્યારેકને ક્યારેક કોંગ્રેસમાં હતા.

આ સિવાય વાજપેયીની સરકાર પહેલી બિન કોંગ્રેસી સરકાર હતી, જેણે મુદત પૂરી કરી હતી. (એ સમયે ચૂંટણી વહેલી યોજવા ભલામણ કરાઈ હતી.)

એનડીએના જવાબરૂપે કોંગ્રેસે યુનાઇટેડ પ્રોગ્રેસીવ ઍલાયન્સની રચના કરી હતી અને એ રીતે દેશને સ્થિર મિશ્ર સરકારો મળવા લાગી હતી.

આમ દેશમાં મિશ્ર સરકારોને સ્થિરતા આપવાનો શ્રેય પણ વાજપેયીને જાય છે.

2009થી અટલ બિહારી વાજપેયી સ્મૃતિભ્રંશનો શિકાર બન્યા હતા. જગતમાં શું બની રહ્યું છે તેની તેમને જાણ સુદ્ધા નહોતી.

જો વાજપેયી આજે હયાત તો અત્યારે બીજેપીનું સમાજમાં આડી-ઊભી તિરાડો પાડનારું રાજકારણ જોઈને શું અનુભવતા હશે એની તો કલ્પના જ કરવી રહી.

(અટલ બિહારી વાજપેયીનું અવસાન થયું ત્યારે આ લેખ બીબીસી ગુજરાતી પર સૌપ્રથમ પ્રકાશિત થયો હતો.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બનેલી હોય તો ખાવામાં કોઈ સમસ્યા નથી. પાણીપૂરીમાં સંતુલિત પોષકતત્ત્વો રહેલાં છે.”

કમળો પણ થઈ શકે છે

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાણીપૂરી ખાવાથી પેટમાં અને શરીરમાં શું અસર થઈ શકે છે તે અંગે બીબીસીએ ગૅસ્ટ્રો-ઍન્ટેરોલૉજીસ્ટ ડૉ. પંકજ જૈન સાથે વાત કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું, " પાણીપૂરી સ્વચ્છ જગ્યામાં બનેલી હોય તો જોખમી નથી પરંતુ જો તે અસ્વચ્છ જગ્યાએ કે એવી પરિસ્થિતિમાં બની હોય તો ચેપ ફેલાવવાનો ભય રહે છે."

"આ ચેપના કારણે હૅપટાઇટિસ-એ અને હૅપટાઇટિસ-ઈ થઈ શકે છે. આ સ્થિતિ જો ગંભીર બને તો વ્યક્તિને કમળો કે ઝાડા થવ... બાકીનો લેખ લખો:

્રચલિત ન હતું.”

“તેનો આકાર ગોળાકાર કપ જેવો હતો અને એક જ વારમાં ખવાઈ શકતી હોવાના કારણે તેનું નામ ગોલગપ્પા પડ્યું હતું.”

“પાણીપૂરીમાં જગ્યા ભરીને તેના ફૂચકા બનાવવામાં આવતા હતા તેથી બંગાળમાં તેનું નામ ફૂચકા તરીકે જાણીતું બન્યું."

"પાણીપૂરીનાં ત્રણ નામ છે જેને પાણીપૂરી, ગોલગપ્પા અને ફૂચકા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે."

"તેનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારમાં ચાટની સાથે જ થયો હતો.”

“ત્યાંથી દેશનાં બાકી રાજ્યોમાં પહોચી હતી. બાદમાં તેનો અલગઅલગ જગ્યાએ સ્વભાવ બદલાયો અને તે મુજબ નામ પણ બદલાયું."

"કેટલીક જગ્યાએ તેમાં ફક્ત બાફેલાં બટેટા, ચણા, મીઠી ચટણી, ફુદીનાની ચટણી વગેરે મિક્સ થાય છે. તો કેટલીક જગ્યાએ ફુદીનાનું પાણી મિક્સ થાય છે."

કેવો છે પાણીપૂરીનો બિઝનેસ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

 પાણીપૂરીનો વેપાર રાજ્યમાં અને દેશમાં મોટાભાગે અસંગઠિત ક્ષેત્ર દ્વારા સંચાલિત છે.

 પાણીપૂરી લારી પર વેચાતી હોવાથી તેના વેપારનો કોઈ ચોક્કસ અંદાજ મેળવી શકતો નથી.

જોકે, આ ક્ષેત્રનું ઇકનૉમિક્સ સમજવા બીબીસી ગુજરાતીએ જાણીતા માર્કેટિંગ એડ્વાઇઝર સંજય ચક્રવર્તી સાથે વાતચીત કરી હતી.

તેઓ આ ક્ષેત્રના સંગઠિત બિઝનેસમાં સલાહકાર તરીકે કામ કરે છે.

તેમણે જણાવ્યું, "પાણીપૂરીના વેપારનો કોઈ ચોક્કસ આંકડો મેળવી શકાય નહીં, પરંતુ જો વિક્રેતા પાણીપૂરી, અને મસાલો જાતે જ તૈયાર કરીને વેચે તો તેમને 65 ટકા સુધીનો નફો થઈ શકે છે."

"જ્યારે બ્રાન્ડેડ દુકાનોમાં મળતી પાણીપૂરીમાં પૂરી તૈયાર ખરીદવામાં આવે છે. આ સ્થિતિમાં 50 ટકા જેટલો નફો થઈ શકે છે."

"લારી પરની પાણીપૂરી સામે સર્જાયેલા પ્રશ્નના કારણે વર્તમાન સમયમાં મોટી દુકાનોમાં મળતી પાણીપૂરી વધુ ખવાશે અને તેનો લાભ મોટા વેપારીઓને મળી શકે છે."

પાણીપૂરીનાં અનેક નામ

પાણીપૂરીને દેશના અલગઅલગ પ્રદેશમાં અલગઅલગ નામથી ઓળખવામાં આવે છે.

દેશના ઉત્તર ભાગમાં ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, દિલ્હી, હરિયાણા, જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશમાં ગોલગપ્પા નામથી પ્રચલિત છે.

જ્યારે ઝારખંડ, અને પશ્ચિમ બંગાળમાં પાણીપૂરીનું નામ ફૂચકા તરીકે જાણીતું છે.

ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ, કર્ણાટક, તામિલનાડુમાં પાણીપૂરીને પકોડી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બપોરનું હોય કે રાતનું ભોજન.

એક બાજુ કેદીની જેમ રેહવું અને બીજી બાજુ, છાવણીમાં વાગતું આ ગીત - ગુંજ રહા હૈ ચારો ઓર હિંદી-ચીની ભાઈ-ભાઈ.

એક સમયે ભારત અને ચીન વચ્ચેની મિત્રતાનું પ્રતિક સમું આ ગીત તે સમયે બહલ માટે સમસ્યાનું કારણ બની ગયું હતું.

તેઓ કહે છે, "ગુંજ રહા હૈ ચારો ઓર હિંદી-ચીની ભાઈ-ભાઈ- આ ગીત હંમેશાં વાગતું રહેતું હતું. આ સાંભળીને અમારા કાન પાકી ગયા હતા. કારણ કે આનાથી સંબંધોમાં કોઈ સુધારો આવી રહ્યો નહોતો."

યુદ્ધકેદી તરીકે સૈનિકો સાથે કડકાઈ થાય છે અને મારપીટ પણ બ્રિગેડિયર બહલ અને તેના સાથી... બાકીનો લેખ લખો:

ા આવે છે ત્યારે સઘન પૂછપરછ કરવામાં આવે છે).

બહલને ત્યાં ત્રણ દિવસ રાખવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ આ પછી તેમને 'ઑલ ક્લિયર' આપવામાં આવ્યું. આ પછી તેઓ રજા પર ઊતરી ગયા અને પછી પોતાની રેજિમૅન્ટમાં પરત ફર્યા.

નિવૃત્ત બ્રિગેડિયર બહલ યુદ્ધકેદી બનવાથી નિરાશ નથી, પરંતુ માને છે કે આ અનુભવ તેમના માટે સારો પણ હતો અને  ખરાબ પણ. સારો એવા માટે કે એક યુવા અધિકારી તરીકે તેઓ યુદ્ધમાં સામેલ થયા. ઘાયલ પણ થયા અને યુદ્ધકેદી પણ બન્યા.

ખરાબ એવા માટે કે જો તેઓ યુદ્ધકેદી ન બન્યા હોત તો તેમણે વધુ એક લડાઈ લડી હોત.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બળજબરીપૂર્વક ભળવાની વિરુદ્ધમાં મહારાજા હરિ સિંહે 26 ઑક્ટોબર, 1947ના રોજ 'ધ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઑફ ઍક્સેશન' પર સહી કરી.

'ધ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઑફ ઍક્સેશન'માં ઉલ્લેખ છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર ભારતનો ભાગ હશે પરંતુ તેને ખાસ સ્વાયત્તા મળશે.

તેમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારત સરકાર તેના માટે માત્ર રક્ષા, વિદેશી મામલા અને સંચાર માધ્યમોને લઈને જ નિયમ બનાવી શકે છે.

વર્ષ 1954માં રાષ્ટ્રપતિના આદેશ બાદ અનુચ્છેદ 35-A આવ્યો. આ 'ધ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઑફ ઍક્સેશન'ની આગળની કડી હતી.

'ધ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ ઑફ ઍક્સેશન'ને કારણે ભારત ... બાકીનો લેખ લખો:

35-A સામેલ કરવા માટે સંસદમાં કાયદો પસાર કરી સંવિધાન સંશોધન કરવામાં આવ્યું નહતું.

બંધારણના અનુચ્છેદ 368(i) અનુસાર સંવિધાન સંશોધનનો અધિકાર માત્ર સંસદને છે.

તો શું ડૉ. રાજેન્દ્ર પ્રસાદનો આ આદેશ અધિકાર ક્ષેત્રની બહાર હતો?

ભૂપેન્દ્ર યાદવ માને છે કે રાષ્ટ્રપતિનો આ નિર્ણય વિવાદિત હતો.

તો શું અનુચ્છેદ 35-Aને રદ કરી શકાય કારણકે નહેરુ સરકારે સંસદના અધિકારોની ઉપેક્ષા કરી હતી?

1961માં પાંચ ન્યાયાધીશોની બૅન્ચે પુરાનલાલ લખનપાલ વિરુદ્ધ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ મામલે અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત રાષ્ટ્રપતિના અધિકારો પર ચર્ચા કરી હતી.

કોર્ટનું આકલન હતું કે રાષ્ટ્રપતિ અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત તેમની જોગવાઈઓમાં પરિવર્તન કરી શકે છે. જોકે, આ નિર્ણયમાં એવું સ્પષ્ટ કરવામાં નથી આવ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ સંસદને બાયપાસ કરી શકે છે. આ સવાલ હજુ પણ ઊભો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બસનું ભાડું ન વસૂલવું. રેલવેભાડું બંને રાજ્ય સરકારો મળીને ભોગવે.

રાજ્ય સરકારો માગ કરે ત્યારે ટ્રેન ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે રેલવે વિભાગને નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

મુસાફરી દરમિયાન રેલવે તંત્ર દ્વારા ભોજનપાણીની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે અને બસોમાં પણ મુસાફરને ભોજન મળે તે જોવું.

પરપ્રાંતીય શ્રમિકોના પરિવહન માટે શું યોજના છે, રજિસ્ટ્રેશન કેવી રીતે થઈ રહ્યું છે હજુ કેટલી સંખ્યામાં શ્રમિકો વતન પરત ફરવા માગે છે અને તેઓ કેટલા સમયથી રાહ જોઈ રહ્યા છે, જેવી વિગતો જણાવો.

તમામ સરકારોને તા. પાંચમી જૂન સુધીમાં... બાકીનો લેખ લખો:

છે કે નિઃશુલ્ક અથવા રાહતદરે સારવાર કરી શકે તેવી હૉસ્પિટલોની ઓળખ કરવામાં આવે અને સારવારના ખર્ચના સંદર્ભે માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવામાં આવે.

સચિન જૈન નામના અરજદારે સર્વોચ્ચ અદાલતમાં આ મતલબની અરજી દાખલ કરી હતી.

ચીફ જસ્ટિસ એસ. એ. બોબડેની અધ્યક્ષતામાં ત્રણ જજોની ખંડપીઠે આ મુદ્દે સુનાવણી  કરી અને અને સૉલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા પાસેથી એક અઠવાડિયાની અંદર વિસ્તૃત જવાબ માગ્યો છે.

અદાલતે કેન્દ્રને પૂછ્યું, "જે હૉસ્પિટલોને મફતમાં કે સસ્તી કિંમતે જમીન આપવામાં આવી છે તેવી ચેરિટેબલ હૉસ્પિટલોએ ઇલાજ મફતમાં કે ઓછા ભાવે કરવો જોઇએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બાકીનાં બધાં બાળકો તેમનાં બહેનોનાં છે, જેઓ નોકરી કરવા વિદેશ જતાં રહ્યાં છે.

હસતાં હસતાં તેઓ કહે છે, "મને બધા મોટી મા કહેતા હોય છે."

50 વર્ષનાં થઈ ગયેલા નૂરજહાં કહે છે, "હું બધાને એક સરખી રીતે રાખું છું. તે બધાં ભાઈબહેનોની જેમ જ રહે છે અને કોઈ માંદું પડે કે બીજી કોઈ જરૂર પડે તો હું હાજર જ હોઉં છું."

ઇન્ડોનેશિયાના આ વિસ્તારમાંથી મહિલાઓ વિદેશમાં કમાણી કરવા માટે જવા લાગ્યાં તે પ્રવાહ 1980ના દાયકાથી શરૂ થયો હતો.

બાળકોના મોબાઇલ વપરાશનો સમય નક્કી કરવો જોઈએ

તેમની પાસે પૂરતી કાયદાકીય સુરક્ષા નથી ... બાકીનો લેખ લખો:

ેઓ રડતાં રડતાં આગળ કહે છે: "મારાં માતા સાઉદી અરેબિયા ના ગયાં હોત તો અમારી પાસે જીવવા માટે નાણાં જ ન હોત."

સાંજની નમાજ પૂરી થાય તે પછી બાળકો મસ્જિદમાંથી નજીકના એક મોટા મકાનમાં પહોંચી જાય છે

સાંજની નમાજ પૂરી થાય તે પછી બાળકો મસ્જિદમાંથી બહાર નીકળીને નજીક આવેલા એક મોટા મકાનમાં પહોંચી જાય છે.

ઇન્ડોનેશિયા પર ડચ લોકોનું શાસન હતું તે વખતનું આ મકાન બનેલું છે. બાળકો અંદર જાય ત્યારે બહાર પગથિયાં પર રંગબેરંગી પગરખાંની હાર ગોઠવાઈ ગઈ હોય.

આ બાળકોમાંથી કોઈનાં માતા કે કોઈના પિતા વિદેશમાં કામ કરવા ગયા છે.

બાળકો અહીં શાળા પછીના સમયમાં ચાલતી ક્લબમાં ભેગાં થયાં છે.

વિદેશ કામ કરતા લોકોના હક માટે લડતી સંસ્થા અને સ્થાનિક મહિલાઓ આ સાંજની ક્લબ ચલાવે છે.

બાળકો અંદર આવી જાય તે પછી શિક્ષક બાળકોના વાલીઓ કયા દેશમાં છે તે જણાવે છે.

શિક્ષક કહે છે, "મલેશિયા, સાઉદી અરેબિયા, સિંગાપોર, આ અરબ છે અને આ મલેશિયા છે."

આ મકાન સુપ્રીહતીની માલિકીનું છે. તેમના બે દીકરા નાના હતા, ત્યારે તેમને મૂકીને સુપ્રીહતી સાઉદી અરેબિયામાં કામ કરવા ગયાં હતાં.

તેઓ કહે છે કે તેમના માટે લાગણીને કોરાણે રાખીને આ કામ કરવું પડે તેમ હતું, પણ તેનાથી ફાયદો થયો.

"મારે પણ મુશ્કેલીઓ સહન કરવી પડી હતી, પણ આખરે તેનાથી ફાયદો જ થયો."

તેમણે નોકરી કરતાં કરતાં ઘણાં નાણાં બચાવ્યાં અને તેમાંથી પોતાના દીકરાઓને હાઇસ્કૂલ સુધી ભણાવ્યા.

આજે પણ બચતમાંથી આરામની જિંદગી વિતાવે છે. તેમના દીકરા હવે કામ કરે છે એટલે તેમણે હવે કમાવાની જરૂર નથી.

જોકે, વિદેશમાં કામ કરવું કેટલું મુશ્કેલ હોય છે તેનો અનુભવ હોવાથી તેમણે આવું મંડળ ઊભું કર્યું છે.

પાછળ રહી ગયેલાં બાળકોને કુટુંબ જેવો અનુભવ થાય તે માટેનો આ પ્રયાસ છે.

તેઓ કહે છે, "પોતાનાં માતા હાજર હોય તેના કરતાં સગાંની પાસે ઉછરવું તે અલગ જ હોય છે. બાળકો એકાકી થઈ જતાં હોય છે અને તેમનો આત્મવિશ્વાસ જતો રહેતો હોય છે."

તેઓ કહે છે કે પોતાના આ ઘરમાં શાળા પછી તેઓ વર્ગો ચલાવે છે તેના કારણે ઘણો ફરક પડી ગયો છે.

"અમે તેમને ઘરકામમાં મદદ કરીએ છીએ. અમે જોઈએ છીએ કે તેમને ખરેખર ભણવું હોય છે. અમે તેને સ્માર્ટ ક્લાસ કહીએ છીએ અને આ બાળકો હવે તેમના ક્લાસના બીજાં બાળકો જેટલાં જ હોશિયાર થઈ ગયાં છે. અમે જોઈએ છીએ કે તેઓ ખરેખર ખીલી રહ્યાં છે."

યુલી આફ્રિઆના સાફિત્રી ક્લાસમાં આજે મોડાં પહોંચ્યાં હતાં. તેમનાં પાંચ ભાઈ-બહેન છે, તેમના માટે રાતનું રાંધવાનું...


...બાદ આપાતસ્થિતિ હઠાવીને એપ્રિલમાં સ્કૂલ પણ ખોલવામાં આવ્યા હતા.

પરંતુ સંક્રમણની બીજી લહેર ફરી આવતા એક મહિનાથી પણ ઓછા સમયમાં આપાતકાલીન ઉપાય ફરી લાગુ કરવા પડ્યા હતા.

ડૉક્ટર રૉનનું કહેવું છે કે આ કોઈ આશ્ચર્યની વાત નથી.

તેઓ કહે છે, “ જે દેશોમાં મહામારી નિયંત્રણમાં આવી ગઈ હતી ત્યાં લૉકડાઉનમાં ઢીલ આપ્યા પછી સંક્રમણ ઝડપથી વધ્યું છે. સમગ્ર વિશ્વમાં આવું થઈ રહ્યું છે.”

એક વખત નહીં, બે વખત ટેસ્ટિંગ

ગુજરાત સહિત અનેક રાજ્યો કોરોના સામે લડવા માટે 108 ઉપર આધાર રાખી રહ્યા છે

આરોગ્ય ઍક્સ્પર્ટ એક સીધો સંદે... બાકીનો લેખ લખો:

હૉંગકૉંગે વિદેશથી આવનારા લોકોને ઇલૅક્ટ્રૉનિક બ્રેસલેટ લગાવ્યું હતું.

નિષ્ણાતોની ચેતવણી છે કે જે દેશો મોટા પાયે ટેસ્ટિંગ અને ટ્રેસિંગ નથી કરી રહ્યા ત્યાં જ્યારે સંક્રમણની બીજી લહેર આવશે ત્યારે તેમની પાસે જરૂરી આંકડાનો અભાવ હશે.

પ્રોફેસર મૅકગુઇરસ કહે છે, “ખરેખર આ એક મોટો સંક્રામક રોગ છે.”

જાહેર આરોગ્ય વ્યવસ્થા પર નવેસરથી ફોકસ

બાર્સેલોના યુનિવર્સિટીના સ્કૂલ ઑફ ઇકૉનૉમિક્સની પ્રોફેસર જુડિટ વૅલ કહે છે એ પણ જોવું રહ્યું કે જાહેર આરોગ્ય સેવા પોતાના અનુભવથી શું બોધપાઠ લેશે.

તેઓ કહે છે, “આ મહામારીએ સાબિત કર્યું છે કે હૅલ્થ સૅક્ટર નવેસરથી પોતાને ઊભું કરી શકે છે અને ઝડપથી અનુકૂલન પેદા કરી શકે છે.”

ચીનના વુહાનમાં 1,000 બેડ વાળી હૉસ્પટિલ માત્રા આઠ દિવસમાં તૈયાર કરવામાં આવી હતી. વુહાને બતાવ્યું કે કેવી રીતે યોજના તૈયાર કરીને આપાતકાલીન પરિસ્થિતિમાં હૉસ્પિટલ ઊભી કરી શકાય.

પ્રોફેસર વૉલ કહે છે, “સમગ્ર વિશ્વની હૉસ્પિટલો અને પ્રાથમિકતા કૅર સેન્ટર્સે અન્યો પાસેથી ઘણું શીખ્યું હતું, તેમણે પોતાના કાર્યથી પણ ઘણું શીખ્યું હતું.”

“એટલે સંક્રમણની બીજી લહેર આવે તો તેઓ વધુ સારી પરિસ્થિતિમાં હશે.”

વૉલ કહે છે,“ એશિયામાં અધ્યયનથી જાણવા મળ્યું છે કે આ પ્રકારના અનુભવથી પસાર થનાર આરોગ્ય કર્મીઓને પોસ્ટ ટ્રૉમેટિક સ્ટ્રેસ ડિસઑર્ડરનો ભોગ બનવું પડે છે.”

તેઓ જણાવે છે, “છેલ્લા આંકડા પ્રમાણે સાર્સ ફેલાયા બાદ લગભગ ત્રણ વર્ષ પછી પણ આશરે દસ ટકા સ્ટાફમાં અવસાદના લક્ષણ દેખાતા રહ્યા.”

મહિનાઓ સુધી એક પછી એક લહેર

મહામારી વૈજ્ઞાનિક કહે છે કે વાઇરસ લહેરોમાં ચાલે છે.

ડૉક્ટર રૉન કહે છે, “પરંતુ આ કેવલ એક લહેર છે જેના માટે આપણે લૉકડાઉન કરી રહ્યા છીએ નહીં , તબાહીનો એક વ્યાપક તબક્કો જોવા મળશે.”

ડૉ. રૉન કહે છે, “સંક્રમણ ત્યારે પાછા ફરે છે જ્યારે પાબંદી હઠાવી લેવામાં આવે છે.”  “જ્યારે તમારો સામનો એક નવા વાઇરસ સાથે થાય છે અને લોકોમાં ઇમ્યુનિટી નથી હોતી, ત્યારે એવું થાય છે.”

એલ.એસ.ઈ.માં આરોગ્ય નીતિ વિભાગનાં ડૉક્ટર લાઇયા મેનોઉ કહે છે, “આપણે માત્ર બીજા દેશોથી નહીં, પરંતુ ઇતિહાસમાંથી પણ શીખી શકીએ. 1918માં ફેલાયેલા સ્પૅનિશ ફ્લૂ એક માત્ર એવો અનુભવ હતો જેનો રૅકર્ડ છે અને તેની સરખામણી આજના વાઇરસ સાથે કરી શકાય છે.”

ડૉક્ટર મેનોઉ કહે છે, “ત્યારે ઘણો ડેટા ભેગો કરવામાં આવ્યો હતો કે કેવી રીતે લૉકડાઉનમાં ઢીલ આપવામાં આવી હતી. છેલ્લા આંકડાઓના આધાર પર નવા અધ્યયન...


...બાદશાહ બનવાનું સ્વપ્ન જોઈ રહ્યા હતા જેઓ શાસન કરવાની સાથે સાથે ફિલસૂફી, સુફીવાદ અને આધ્યાત્મિકતાના પણ જાણકાર હોય.

તેમના વિશે ઉપલબ્ધ માહિતી પ્રમાણે તેઓ પોતાના સમયના અગ્રણી હિંદુઓ, બૌદ્ધો, જૈનો, ખ્રિસ્તીઓ અને મુસ્લિમ સુફી સંતો સાથે ધાર્મિક ચર્ચા કરતા હતા. ઇસ્લામ ઉપરાંત તેઓ હિંદુ ધર્મમાં પણ ઊંડો રસ ધરાવતા હતા અને તેઓ બધા ધર્મોને સમાનતાની નજરે જોતા હતા.

તેમણે બનારસના પંડિતોને બોલાવ્યા હતા અને તેમની મદદથી હિંદુ ધર્મના ઉપનિષદોનો ફારસી ભાષામાં અનુવાદ કરાવ્યો હતો.

ઉપનિષદોનો ફારસી અનુવાદ યુરોપ સુધી પહ... બાકીનો લેખ લખો:

આવે તેવી શક્યતા છે.

સત્તાધારી ભાજપના નેતા સૈયદ ઝફર ઇસ્લામ કહે છે કે, "દારા શિકોહ એક એવી વ્યક્તિ હતી જેમણે તમામ ધર્મોનો અભ્યાસ કર્યો અને એક શાંતિ અભિયાન ચલાવ્યું હતું. તેઓ બધા ધર્મોને સાથે રાખીને ચાલવામાં માનતા હતા. તેમણે તેનું પરિણામ ભોગવવું પડ્યું હતું. આજના મુસ્લિમ સમાજમાં પણ દારા શિકોહ જેવા વિચારો અને સમજણની ખાસ આવશ્યકતા છે."

દારા શિકોહને મુસ્લિમો માટે એક આદર્શના રૂપમાં રજૂ કરવાનો વિચાર એ ધારણા પર આધારિત છે કે મુસલમાનો ભારતના ધર્મો અને અહીંનાં રીત-રિવાજોમાં સંપૂર્ણપણે ભળી શક્યા નથી, તથા તેઓ તેને અપનાવી શક્યા નથી.

જોકે, કેટલાક વિવેચકો એવો સવાલ પણ પૂછે છે કે દારા શિકોહને તેમની ઉદારતા અને ધાર્મિક એકતાના વિચારો બદલ માત્ર મુસ્લિમોના જ રોલ મૉડેલ શા માટે બનાવવા? તેમને આખા દેશ માટે રોલ મૉડેલ શા માટે ન બનાવવા જોઈએ?

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...બાબતમાં હોંશિયાર લોકો કાયમ માટે ભાષાને જાળવી રાખે છે, ભલે ગમે તેટલો લાંબો સમય તેઓ વતનથી દૂર રહ્યા હોય.

જોકે, આપણે આપણા મગજમાં જુદી જુદી ભાષાને કઈ રીતે જોડીએ છીએ તેના આધારે પણ માતૃભાષાની પ્રવાહિતા જળવાઈ રહે છે.

શ્મીડ કહે છે, "તમે એકથી વધારે ભાષા જાણતા થાવ ત્યારે તમારે મનમાં એવાં નિયંત્રણ કેન્દ્રો તૈયાર કરવા પડે છે, જે તમને એકથી બીજી ભાષા પર લઈ જાય."

તેઓ ઉદાહરણ આપતા કહે છે કે પોતાની સામે વસ્તુ પડી હોય ત્યારે તેમના નામ માટે તેમનું મગજ અંગ્રેજી અને જર્મન બંને ભાષામાંથી કોઈ એક ભાષાને પસંદ કરશે. ... બાકીનો લેખ લખો:

મોટા ભાગે અંગ્રેજી બોલતા હતા.

ક્યુબન્સ બધા જ મિયામી શહેરમાં વસ્યા હતા, જ્યાં મોટા પ્રમાણમાં લેટિન અમેરિકન વસતિ છે. તે લોકો સ્પેનિશ જ બોલાતા હતા.

યુકેમાં વસતા સ્પેનિયાર્ડ્સ હંમેશા કહેતા કે અરે મને શબ્દ ભૂલાઈ ગયો.

એમ ડોમિંગીઝ કહે છે "જોબ માટે જે ભાષા શીખી હોય તેમાં મને શબ્દ યાદ કરવામાં મુશ્કેલી પડે છે એવો જવાબ પણ લોકો આપતા હોય છે."

તેઓ પોતે પણ સ્પેનિયાર્ડ છે અને તેઓ જોબ માટે વર્ષોથી વિદેશમાં છે. આ મુશ્કેલીનો તેમને જાત અનુભવ છે.

તેઓ કહે છે: "જો મારે આ વાતચીત સ્પેનિશમાં કોઈ સ્પેનિશ વ્યક્તિ સાથે જ કરવાની હોત તો મને નથી લાગતું કે હું કરી શકી હોત."

જોકે, તેમણે પોતાના અભ્યાસમાં જોડાયેલા લોકોનો વધારે અભ્યાસ કર્યો ત્યારે તેમને એક ધ્યાન ખેંચતો વિરોધાભાસ દેખાયો.

અલગ પડી ગયેલા સ્પેનિયાર્ડ્સ પોતાની ભાષાનું ગ્રામર બરાબર જાળવી શક્યા હતા, પરંતુ ક્યુબન્સ જે સતત સ્પેનિશ બોલતા હતા, તેઓ કેટલાક દેશી શબ્દો અને બોલવાની રીતે ભૂલી ચૂક્યા હતા.

તેનું મુખ્ય કારણ અંગ્રેજીની અસર નહોતી પરંતુ મિયામીમાં અનેક પ્રકારની સ્પેનિશ બોલાતી હતી તેના કારણે આવું થયું હતું. ક્યુબન લોકો કોલંબિયન કે મેક્સિકનની બોલી વધારે બોલવા લાગ્યા હતા.

ડોમિંગીઝ અમેરિકામાં રહ્યા ત્યારે તેમના મિત્રોમાં મેક્સિકન વધારે હતા.

તેઓ વર્ષો પછી સ્પેન પાછા ફર્યા ત્યારે જૂના મિત્રો કહેવા લાગ્યા કે તમે હવે મેક્સિકનની જેમ બોલો છો.

આપણી ભાષાને કે બોલીને મળતી આવતી અન્ય ભાષા કે બોલીની અસર વધારે થતી હોય છે એવી તેમની થિયરી છે.

તેઓ માને છે કે આ રીતે આપણે બીજી ભાષા અને બોલીને સ્વીકારીએ છીએ તે સારી બાબત છે. નવું શોધવાની આપણા મનુષ્યોની ક્ષમતાનો તે પુરાવો છે.

તેઓ કહે છે, "ભાષા ભૂલાતી જાય તે ખરાબ બાબત નથી. આ એક સહજ પ્રક્રીયા છે. નવા માહોલમાં અનુકૂળ થાય તે રીતે આ લોકોએ પોતાનું ગ્રામર બદલ્યું છે."

એ વાત ખાસ યાદ કરાવવાની કે ભાષાશાસ્ત્રીઓની વ્યાખ્યા પ્રમાણે કોઈ વ્યક્તિની માતૃભાષા કદી ટેરિબલ (ઢંગધડા વિનાની) હોતી નથી.

માતૃભાષા ભૂલાતી જતી હોય તેને ગમે ત્યારે અટકાવીને શકાય છે. વતનમાં એકવાર આંટો મારીએ એટલે બધું ફરી યાદ આવી જાય.

આજે પણ આપણામાંના ઘણા માટે માતૃભાષા સાથેનો લગાવ પોતાની ઓળખ સાથે જોડાયેલો હોય છે, જૂની યાદો સાથે તે જોડાયેલી રહે છે.

તેના કારણે જ મારા ભાઈએ મને લખેલો શબ્દ અજાણ્યો લાગ્યો ત્યારે તેનો અર્થ શોધી કાઢવા માટે હું લાગી પડી હતી.

મને હાશ થઈ કે હું બહુ ઝડપથી...