...ારા પણ આપવામાં આવી છે.

સરકારી બૅન્કોની સંખ્યાને 28થી ઘટાડીને 12 કરી દેવામાં આવી. આમ સ્પષ્ટ છે કે સરકાર લાંબાગાળાથી આ યોજના ઉપર કામ કરી રહી હતી ને તે પોતાની મંછા સ્પષ્ટ હતી.

સરકાર આ સંખ્યાને પણ ઘટાડવા માગે છે. નબળી બૅન્કોને મોટી બૅન્કો સાથે જોડી દેવામાં આવે તથા અન્ય બૅન્કોને વેચી નાખવાની ફૉર્મ્યુલા ઉપર સરકાર કામ કરી રહી હોય તેમ જણાય છે.

વિચાર, આચાર અને વેપાર

ખાનગીકરણ કરવાથી વારંવાર બૅન્કોને મૂડી આપીને તેમની સ્થિતિ સુધારવાની ઝંઝટમાંથી સરકારને મુક્તિ મળી જશે.

જોકે આવો વિચાર પહેલી વખત આવ્યો છ... બાકીનો લેખ લખો:

કોના માથે જ થોપી દેવામાં આવે છે.

સરકારી બૅન્કોને કારણે જ આઝાદીથી અત્યારસુધી એક પણ શિડ્યુલ્ડ કૉમર્શિયલ બૅન્ક ડૂબી નથી.

સરકારી બૅન્કોના યુનિયનોએ ખાનગીકરણના વિરોધમાં કાર્યક્રમો ઘડી કાઢ્યા છે. તેમનો આરોપ છેકે ડૂબી ગયેલું દેવું વસૂલવા માટે કડક કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવાને બદલે ઇન્ડિયન બૅન્કરપ્સી કોડ જેવા કાયદા લાવવા એ કાવતરાનો ભાગ છે.

કારણ કે તેમાં સરકારી બૅન્કોએ આપેલી લૉનમાં હેયરકટ એટલે કે લૉન માટે આપેલી મૂળ રકમ કરતાં પણ ઓછી રકમ લઈને કેસને બંધ કરવા માટે સહમત થવું પડે છે.

બે દિવસની હડતાલ, પાંચ દિવસની રજા

યુનાઇટેડ ફોરમમાં સામેલ સંઘોના તમામ અધિકારીઓ તથા કર્મચારીઓએ સોમવાર તથા મંગળવારે હડતાલ રાખવાની જાહેરાત કરી છે.

આ પહેલાં શુક્રવારે મહાશિવરાત્રિ, શનિવારે બીજો શનિવાર હોવાને કારણે તથા રવિવારે નિયમિત રજા હતી. આમ સરકારી બૅન્કોની કામગીરી કુલ પાંચ દિવસ માટે બંધ રહેશે.

ખાનગી બૅન્કો આ હડતાલમાં સામેલ નથી થઈ. અત્યારસુધી કુલ બૅન્કિંગનો ત્રીજો ભાગ  તેમની પાસે છે. મતલબ કે બે-તૃતીયાંશ કામગીરી ઉપર નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.

બૅન્કના એ.ટી.એમ. ચાલુ રહેશે. આ સિવાય મોબાઇલ અને ઇન્ટરનેટ બૅન્કિંગ પણ ચાલુ રહેશે. જોકે, પૈસા જમા કરવા, પૈસા ઉપાડવા, ચેક ક્લિયરન્સ, નવા ખાતા ખોલવાની કામગીરી, ડ્રાફ્ટ કઢાવવા તથા લૉનની કામગીરી ઉપર માઠી અસર પડી શકે છે.

સ્ટેટ બૅન્કનું કહેવું છે કે તેની શાખાઓમાં કામગીરી ચાલુ રહે તેવી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, આમ છતાં હડતાલની અસર થશે તેમ લાગે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ારાઓની પૂજા કરે છે."

તેમણે કહ્યું, "આ વર્ષે મે મહિનામાં તેમના પક્ષનાં સાંસદ પ્રજ્ઞા ઠાકુરે ગાંધીના હત્યારા નાથુરામ ગોડસેને એક સાચા દેશભક્તનો દરજ્જો આપ્યો હતો અને તેમની સામે કોઈ જ પગલાં લેવામાં આવ્યાં ન હતાં."

ગુજરાત વિદ્યાપીઠના ટ્રસ્ટી અને ગાંધીવાદી ઉત્તમભાઈ પરમાર બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહે છે, "મારો અનુભવ છે કે તમામ ગાંધીની સંસ્થાઓમાં ધીરેધીરે એક સમયે તેમનો વિરોધ કરતા પક્ષના લોકો મહત્ત્વની જગ્યાઓ પર આવી રહ્યા છે."

"મને ડર છે કે ક્યાંક ગાંધીઆશ્રમ સાથે પણ આવું કંઈ ન થઈ જાય."

"વિકાસ મ... બાકીનો લેખ લખો:

કરતા રહીશું.

માટે આ પ્રકારના આરોપો પાયાવિહોણા છે. જૂની સરકારો જે કામ ન કરી શકી તે કામ અમે કરી રહ્યા છીએ."

ભાજપ, આરએસએસ અને ગાંધીજી

લેખક રામચંદ્ર ગુહા પોતાના લેખમાં કહે છે કે આરએસએસ માટે ગાંધી અસ્પષ્ટ હતા પરંતુ બીજી બાજુ આરએસએસને ગાંધી પર વિશ્વાસ નહોતો.

તેઓ લખે છે કે તેમણે આરએસએસની ઘણી મિટિંગોના કાગળો મેળવ્યા છે જેમાં મહાત્મા ગાંધીનું અપમાન કરાયું છે.

ગુહાએ લખ્યું છે કે ગાંધીએ એક મિટિંગમાં કહ્યું હતું કે (આઝાદી પછીનાં કોમી તોફાનો)માં આરએસએસનો હાથ છે, આપણે એ ન ભૂલવું જોઈએ કે હિંદુ ધર્મ લોકોને મારવાથી નહીં બચી શકે અને હવે તમારે આ આઝાદીને બચાવીને રાખવાની છે.

જોકે, ગાંધી અને આરએસએસ વચ્ચેના સંબંધો વિશે વાત કરતા પ્રકાશ ન. શાહ કહે છે કે દિલ્હીમાં એક વખત જ્યારે મહાત્મા ગાંધીએ આરએસએસના સ્થાપક એમ. એસ. ગોલવેલકરને કોમી તોફાનોને શાંત કરવા માટે એક સહિયારી અપીલના કાગળ ઉપર સહી કરવાનું કહ્યું હતું તો તેમને ઇન્કાર કરી દીધો હતો.

ગાંધીઆશ્રમ અને તેનાં ટ્રસ્ટ

ખાદી ગ્રામોદ્યોગ પ્રયોગ સમિતિ સાબરમતી હરિજન આશ્રમ ટ્રસ્ટથી અલગ પડીને એક અલગ ટ્રસ્ટ બની ગયું હતું.

સાબરમતી હરિજન આશ્રમના સ્થાપક મહાત્મા ગાંધી હતા.

તેમાંથી સાબરમતી પ્રિઝર્વેશન ઍન્ડ મેમોરિયલ ટ્રસ્ટ, સાબરમતી આશ્રમ ગૌશાળા ટ્રસ્ટ, ગુજરાત ખાદી ગ્રામોદ્યોગ મંડળ અને ખાદી ગ્રામોદ્યોગ પ્રયોગ સમિતિ એમ પાંચ અલગઅલગ ટ્રસ્ટ બન્યાં હતાં.

ગાંધીજી અહીંયાં 13 વર્ષ સુધી રહ્યા હતા.

એ સમય દરમિયાન આશ્રમમાં ચાલતી વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ ટ્રસ્ટમાં ફેરવાઈ ગઈ છે.

આશ્રમના રહેવાસીઓનો વિરોધ

સાબરમતી હરિજન આશ્રમ ટ્રસ્ટની જમીન પર આશરે 90થી વધુ પરિવારો રહે છે.

તેમાંથી ઘણા પરિવારોના પૂર્વજો ગાંધીઆશ્રમની સ્થાપના થઈ ત્યારથી ગાંધીજી સાથે અહીંયાં રહેવા આવ્યા હતા.

જોકે, અત્યારે તેમની ત્રીજી પેઢી અહીં રહે છે. તેમનાં મકાનોની માલિકી તેમની નથી પણ ટ્રસ્ટની છે.

આ વિશે વાત કરતાં અહીંના રહેવાસી શૈલેશ રાઠોડ કહે છે કે તેઓ પોતાની જમીનો ખાલી નહીં કરે અને જો જરૂર પડશે તો ગુજરાત હાઈકોર્ટના દરવાજા ખખડાવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ારાઓની સંખ્યા ઉત્તર ભારતમાં ઘણી વધારે છે.

ગત મહિને કાઠમાંડુથી દિલ્હી આવી રહેલી ઍર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટમાં મારી સાથે બેઠેલા એક ભારતીય મુસાફરે જ્યારે બીયર માગી તો ફ્લાઇટ ઍટન્ડન્ટે એક પહોળું પ્લાસ્ટિક હાસ્ય રેલાવીને જવાબ આપ્યો, "સર, આ ડૉમેસ્ટિક ફ્લાઇટ છે, આમાં અમે બીયર સર્વ નથી કરતા."

એ ઍટન્ડન્ટને મારે પૂછવું હતું કે નેપાળ જનારી ફ્લાઇટ ક્યારથી ડૉમેસ્ટિક ફ્લાઇટ બની ગઈ? તમે નેપાળને ક્યારથી ભારતમાં સામેલ કરી લીધું, ડૂડ?"

નેપાળ એક સ્વતંત્ર દેશ છે, જ્યાં એક અલાયદું બંધારણ, અલાયદા વડા પ્રધાન, અલાયદી સંસ... બાકીનો લેખ લખો:

ભારતીયો નેપાળના સ્વતંત્ર અસ્તિત્વનો સ્વીકાર નથી કરતા પણ તેને પોતાની છત્રછાયામાં રાખવા ઇચ્છે છે.

સ્વતંત્ર સ્વભાવના નેપાળીઓને ભારતનો આવો પ્રેમ બિલકુલ પંસદ નથી આવતો. આમાં તેમને 'સાંસ્કૃતિક વિસ્તારવાદ'ની ગંધ આવે છે.

ત્રણ મહિના સુધી કાઠમાંડુમાં રહીને કામ કરી તેમજ નેપાળનાં કેટલાય શહેરો અને ગામડાં ફરીને મને એક વખત નહીં, કેટલીય વાર આવા સવાલોનો સામનો કરવો પડ્યો.

બસમાં, દુકાનોમાં, હોટલોમાં, રસ્તા પર વાતચીત કરતા લોકોએ મને વારંવાર એક જ સવાલ કર્યો, -મોદીજી અમને લોહીના આંસુએ રડાવ્યા પણ કેમ?

નેપાળના લોકો, ખાસ કરીને પહાડીઓ વર્ષ 2015ના એ દિવસોને ભૂલ્યા નથી જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી સરકારે નેપાળની 'બિનજાહેર આર્થિક નાકાબંધી' કરી દીધી હતી અને લોકો પેટ્રોલ, ડીઝલ, ગૅસ જેવી વસ્તુના મોહતાજ બની ગયા હતા.

કેટલાય લોકો પોતાની ગાડીઓ અને મોટરસાઇકલને તાળું મારીને સાઇકલ ખરીદવા માટે મજબૂર થઈ ગયા હતા.

જોકે, નેપાળની નાકાબંધી પ્રથમ વખત નથી થઈ. રાજીવ ગાંધી જ્યારે વડા પ્રધાન હતા ત્યારે પણ ભારતે નેપાળનો ઘેરો ઘાલ્યો હતો.

કાઠમાંડુથી થોડી દૂર આવેલા ચિતલાંગ ગામમાં પોખરામાંથી પોતાનાં વિદ્યાર્થી-વિદ્યાર્થિનીઓ સાથે આવેલા એક અધ્યાપકે મને પછૂયું હતું, "નાકાબંધી કરીને શું મોદી જાણીજોઈને અમને ચીન તરફ નથી ધકેલી રહ્યા?"

હું શું જવાબ આપતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ારિહા હાઉસ. ઓગણીસમી સદીમાં બનેલી આ ઇમારત પર્શિયન સ્થાપત્યનો ઉત્તમ નમૂનો છે.

તેની વચ્ચે લંબચોરસ આંગણું છે. ઇમારતમાં ગરમી અને ઠંડીની મોસમના હિસાબે અલગઅલગ ભાગ બનેલા છે.

ઇમારતને બે ભાગમાં વહેંચવાનો હેતુ ઠંડીમાં સૂરજનાં તાપનો વધુમાં વધુ ઉપયોગ કરવાનો અને ગરમીમાં સૂરજથી દૂર રહેવાનો છે.

આ ઇમારતના ગરમીવાળા ભાગમાં 'બાદગીર' બનાવવામાં આવ્યું છે.

બાદગીરમાં થઈને આવતી હવા એક કમાનમાં થઈને પસાર થાય  છે, જે ભોંયરા સુધી જાય છે.

ભોંયરામાં ગરમીને લીધે જલ્દી બગડી જતી વસ્તુઓ મૂકવામાં આવે છે, આ ઇમારતનાં 38 પગથિયાં... બાકીનો લેખ લખો:

છે.

તેનાથી જૂનાં મકાન સાચવી શકાય છે. પરંતુ સ્થાનિક ટૂર એજન્સી ચલાવતા ફરસાદ ઓસ્તાદાન કહે છે કે, હવે ભંડોળ મળવુ મુશ્કેલ થઇ ગયુ છે.

સરકાર પાસે જૂના વારસાને સાચવવા માટે પૈસા નથી.

છતા ઓસ્તાદાનને આશા છે કે, યઝ્દની ઐતિહાસિક ઇમારતોને બચાવી શકાશે, ખાસ કરીને બાદગીરને.

તેઓ બાળપણના દિવસોને યાદ કરીને કહે છે કે તેઓ એક સમયે પોતાના દાદાનાં ઘરમાં બાદગીર નીચે સૂઈને ઉનાળાની બપોર વિતાવતા હતા.

ઓસ્તાદાન કહે છે, એ દિવસો જ અલગ હતા. બાદગીરમાંથી આવતી હવા આજના એસી જેવો અહેસાસ કરાવતી. અમને તો એ દિવસોમાં ખબર જ નહોતી કે એસી શું ચીજ છે.

તેઓ કહે છે, જ્યાં સુધી પ્રવાસીઓ આવતા રહેશે,ત્યાં સુધી સ્થિતિ સારી રહેશે. પ્રવાસીઓમાંથી આવતા પૈસા જ આ ઇમારતોની જાળવણીમાં કામ આવે છે.

અહીં આવતા પ્રવાસીઓને જૂની ઇમારતો અને બાદગીરની ચિંતા હોય છે. અમારે પણ તેનું ધ્યાન રાખવાનું છે. આશા છે કે અમે તેમાં સફળ થઈશું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ારીની જરૂરિયાત છે, 240ના લક્ષ્યને પહોંચી વળતા બૅટ્સમૅનોએ ધીરજપૂર્વક બેટિંગ કરવી પડશે.

16:41 ભારતના 15 ઓવરમાં 43 રન

ભારતે 15 ઓવરમાં 43 રન બનાવી લીધા છે પરંતુ આ સાથે જ ભારતે 4 વિકેટ ગુમાવી દીધી છે. હાલ ક્રીઝ પર હાર્દિક પંડ્યા અને રિષભ પંત રમી રહ્યા છે. ન્યૂઝીલૅન્ડના હેનરીએ 3 વિકેટ લીધી હતી. ભારત નાના સ્કોરને ચેઝ કરવા જતા શરૂઆતમાં વિકેટ ગુમાવીને દબાવમાં આવી ગયું છે.

16: 23 ભારતનો સ્કોર 10 ઓવરના અંતે 24/4

રિષભ પંત અને દિનેશ કાર્તિક હાલ બેટિંગ કરી રહ્યા છે. ભારતે 10 ઓવરના અંતે રન કરી લીધા છે... બાકીનો લેખ લખો:

ફરી શરૂ થઈ હતી. ન્યૂઝીલૅન્ડે બાકી રહેલી 3 ઓવર અને 5 બૉલની રમત રમી હતી.

આજના દિવસે રમાયેલી મૅચમાં ન્યૂઝીલૅન્ડે 23 બૉલમાં 28 રન પોતાના સ્કોરમાં ઉમેર્યા હતા. જાડેજાએ પોતાની શાનદાર ફિલ્ડિંગને કારણએ ભારતને બે વિકેટ ઝડપવામાં મદદ કરી હતી.

15:15 ન્યૂઝીલૅન્ડને આઠમો ઝટકો

આજે મૅચ શરૂ થયા બાદ ન્યૂઝીલૅન્ડની એક બાદ એક ત્રણ વિકેટ પડી છે. મેટ હેનરીના રૂપમાં ન્યૂઝીલૅન્ડને આઠમો ઝટકો લાગ્યો છે. સ્કોર 232/8

15:10 ન્યૂઝીલૅન્ડની સાતમી વિકેટ પડી

ન્યૂઝીલૅન્ડની સાતમી વિકેટ પડી છે. ભૂવનેશ્વરના બૉલમાં જાડેજાએ બાઉન્ડ્રી પર કૅચત કરીને લાથમને આઉટ કર્યા હતા.

15:08 ન્યૂઝીલૅન્ડની છઠ્ઠી વિકેટ પડી

રવીન્દ્ર જાડેજાએ રોસ ટેલરને રન આઉટ કર્યા છે. ટેલરે 90 બૉલમાં 74 રન કર્યા હતા.

15:03 ન્યૂઝીલૅન્ડની 48મી ઓવર

ન્યૂઝીલૅન્ડ તરફથી ટેલર અને લાથમ બેટિંગ કરી રહ્યા છે. હાલ 48મી ઓવરમાં તેનો સ્કોર 128/5 છે.

15:00 ભારત અને ન્યૂઝીલૅન્ડ વચ્ચે મૅચ શરૂ

ભારત અને ન્યૂઝીલૅન્ડ વચ્ચે મંગળવારે વરસાદને કારણે અટકેલી સેમિફાઇનલ આજે ફરી શરૂ થઈ છે. આજે વાતાવરણ ચોખ્ખું છે અને હાલ વરસાદ પડે તેવા કોઈ સંજોગો દેખાતા નથી. આ પહેલાં બંને ટીમોએ મેદાનમાં વૉર્મ અપ કર્યું હતું.

આજે બુધવારે ફરીથી મૅચ અટકી હતી ત્યાંથી શરૂ થઈ..

22:53 આવતીકાલે ફરીથી મૅચ રમાશે

માન્ચેસ્ટરમાં ભારે વરસાદને કારણે હવે બુધવારે મૅચ રમાશે, એટલે કે બુધવારે મૅચ જ્યાંથી અટકી હતી ત્યાંથી જ ફરી શરૂ થશે. ન્યૂઝીલૅન્ડનો સ્કોર 46.1 ઓવરમાં 211/5 છે.

22:30 શું છે ભારતની મૅચની સ્થિતિ?

થોડીવાર માટે વરસાદ બંધ રહ્યા બાદ ફરી સમાચાર સારા નથી, વરસાદ ફરી શરૂ થયો છે. ગ્રાઉન્ટ સ્ટાફે મેદાન પર કવર લગાવ્યાં છે. તમને જણાવી દઈએ કે વરસાદને કારણે અટકી પડેલી મૅચમાં ન્યૂઝીલૅન્ડે 46.1 ઓવરમાં 5 વિકેટના ભોગે 211 રન કર્યા છે. જો વરસાદ આજે બંધ ના થયો તો મૅચ આવતીકાલે રમાશે. હજી મૅચ ક્યારે શરૂ થશે તે અંગે કોઈ સમાચાર આવ્યા નથી.

22:02 ફરીથી ભારે વરસાદ શરૂ

માન્ચેસ્ટરમાં પ્રેક્ષકો મૅચ શરૂ થવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે પરંતુ હાલ મૅચ શરૂ થાય તેવા કોઈ અણસાર દેખાતા નથી. એનડીટીવીના અહેવાલ અનુસાર ફરીથી ભારે વરસાદ શરૂ થયો છે. જો વરસાદ એકાદ કલાકમાં બંધ ના થયો તો આવતીકાલે મૅચ શરૂ થાય તેવા સંજોગો છે.

21:15 મૅચ ક્યારે શરૂ થશે?

મેદાનમાં હજી કવર લાગેલાં જ છે, ગ્રાઉન્ટ સ્ટાફ પણ ત્યાં હાજર છે. હજી હળવો વરસાદ પડી રહ્યો છે. અમ્પાયર તરફથી હજી...


...ારીની સામે મૃત્યુનો દર જેટલો હતો, મહદંશે તેટલો જ અત્યારે પણ છે."ડૉ. ભાર્ગવ ઉમેરે છે કે આ વચગાળાનું તારણ છે અને આ મુદ્દે વધુ અભ્યાસ કરવાની જરૂર છે.

બદલાતું સ્વરૂપ

ભારતમાં પાછલા અમુક સમયથી સતત વધી રહ્યા છે કોરોનાના નવા કેસ

અન્ય કોઈ વાઇરસની જેમ જ કોરોના વાઇરસ પણ એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં પ્રવેશે ત્યારે તેનું સ્વરૂપ બદલે છે, જેને મ્યુટેશન (રૂપપરિવર્તન) કહેવામાં આવે છે. મોટાભાગના મ્યુટેશન અસામાન્ય ફેરફાર ધરાવતા હોય છે અને વાઇરસસંબંધિત મૂળભૂત લક્ષણ યથાવત્ રહે છે, પરંતુ ક્યારેક તે બહુ મોટું પર... બાકીનો લેખ લખો:

લીધા પછી એક પ્રકારની નિશ્ચિંતતા પ્રવર્તે છે, જે અનિચ્છનીય છે.

લોકોએ પોતાની સાવચેતી રાખવાનું ઘટાડી દીધું. નિષ્ણાતો હજુ પણ સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ, હાથ ધોવા તથા માસ્ક જેવી મૂળભૂત કાળજી રાખવાની હિમાયત કરે છે.

વાઇરસના મ્યુટેન્ટમાં કેટલો ફેરફાર થયો છે, તેની માહિતી જિનૉમ સિક્વન્સિંગ મારફત મળે છે. ભારતે આ અભ્યાસની દિશામાં 'બહુ થોડું અને બહુ મોડું' કર્યું છે.  ભારતમાં આ મુદ્દે બહુ થોડું કામ થયું છે, જેથી કરીને ભારતમાં જોવા મળતું નવું સ્વરૂપ વધુ ઘાતક તથા વધુ ચેપી છે એવું વૈજ્ઞાનિકઢબે નક્કર રીતે કહેવું મુશ્કેલ છે.

દરમિયાન ઓક્સિજનના વેપારક્ષેત્રે સંકળાયેલી એક વ્યક્તિના કહેવા પ્રમાણે, "યુપી-બિહારમાં કેસોની સંખ્યામાં ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. પ્રાર્થના કરો કે ત્યાં સંખ્યા વધે તે પહેલાં મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને દિલ્હીમાં સ્થિતિ કાબૂમાં આવી જાય, અન્યથા શું થશે તે કહી ન શકાય."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ારીરિક ઉત્પીડન કર્યું.

જોકે આદિત્ય પંચોલીએ કંગનાની સ્ટ્રગલમાં તેમનો સાથ આપ્યો હતો. તે દિવસો મીડિયાની ચર્ચાઓમાં હતા.

2010માં ફિલ્મ ‘કાઇટ્સ’ જ્યારે ફ્લૉપ થઈ તો કંગના અનુરાગ બાસુ સાથે લડ્યાં. અનુરાગ બાસુ તેમની પહેલી ફિલ્મ ગેંગસ્ટરના ડિરેક્ટર હતા.

કંગનાએ તેમની પર આરોપ મૂક્યો કે કાઇટ્સમાં તેમને જેટલો મોટો રોલ દેખાડવામાં આવ્યો તેટલો મોટો રોલ હતો નહીં.

ફિલ્મ રાઝ-3ની સફળતા પછી અધ્યયન સુમન સાથે બ્રેકઅપ થયું અને કંગના ઘણા વિવાદમાં રહ્યાં.

રિતિક રોશનની સાથે ઝઘડાના સમાચારની દુનિયા ચર્ચામાં થઈ. કંગના... બાકીનો લેખ લખો:

આવવાનું છે. કેવી રીતે તેઓ ચર્ચામાં બની રહેશે.

જ્યારે ફિલ્મ ગેંગસ્ટરના રિલીઝ પછી હું પહેલીવાર તેમનો ઇન્ટરવ્યૂ કરવા ગયો હતો તો તે સમયે તેઓ ફિલ્મ ‘વો લમ્હે’નું શૂટિંગ કરી રહ્યાં હતાં.

મને સારી રીતે યાદ છે કે ઘણી સારી ફ્રેમ બનાવીને કૅમેરો લગાવવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ તેમણે કૅમેરાનો સેટઅપ બદલાવી નાખ્યો હતો કારણ કે તેમને રાઇટ સાઇડની પ્રોફાઇલ નહોતી આપવી.

ફિલ્મ મણિકર્ણિકાનું મૂહુર્ત બનારસના 80 ઘાટ પર થયું હતું જ્યાં મણિકર્ણિકાનું બાળપણ પસાર થયું હતું.

તે સમયે ઘાટ પર માત્ર ગંગા આરતી દેખવાની હતી પરંતુ કંગના અચાનક કોઈ પ્રોગ્રામ વિના પાણીમાં ઊતરી ગયાં અને ગંગામાં ડૂબકી લગાવી દીધી.

તેઓ જાણતાં હતાં કે ગંગામાં ડૂબકી લગાવનારા વિઝ્યુઅલ મીડિયામાં ઘણા ચાલશે અને એવું જ થયું કે તે ડૂબકી હેડલાઇન બની.

અનેક વખતે મેં વિવાદો અંગે સવાલ પૂછ્યા તો એમાં કોઈ શંકા નહીં કે કોઈ આનાકાની વિના તેમણે કહ્યું, “મારું જે કાંઈ થયું છે, પોતાના દમ પર બનેલી છું એટલા માટે કોઈ ચિંતા કરતી નથી.”

સુશાંતસિંહ રાજપૂતના મૃત્યુ પછી કંગના રનૌતનું વલણ વધારે મજબૂત અને સખત થયું.

તેમણે આખી ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીને આડા હાથે લીધી. એકવખત ફરીથી કંગનાએ નેપૉટિઝમ અને મૂવી માફિયાના મુદ્દાને ઉછાળ્યો.

કરણ જોહર હોય અથવા સલમાન ખાન, શાહરૂખ ખાન અને આમિર ખાન, તમામ પર નિશાન તાક્યું.

એટલું જ નહીં, તેમણે મહેશ ભટ્ટ સાથે પણ ઝઘડો કર્યો જેમણે કંગનાને પહેલી તક આપી અને ગેંગસ્ટર, વો લમ્હે અને રાઝ-3 જેવી સફળ ફિલ્મોનો ભાગ બનાવ્યાં.

સુશાંતની ડેથ મિસ્ટ્રીમાં જ્યારે ડ્રગ આવ્યું તો કંગનાએ કહ્યું કે બોલીવૂડમાં 99 ટકા લોકો નશો કરે છે. જોકે કંગના કથિત રીતે ખુદને ડ્રગ્સથી દૂર રાખી શક્યાં નથી.

ગત કેટલાક સમયથી કંગના ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીના દરેક મુદ્દે સામે આવે છે, સાથે દેશના મુદ્દા પર પણ સોશિયલ મીડિયામાં પોતાના વિચારો વ્યકત કરતાં જોવા મળે છે. કંગનાના આ નિવેદન મોદી સરકારના સમર્થનમાં સંપૂર્ણપણે જોવા મળે છે.

અનેક વખતે કંગના ભાષાની મર્યાદાને તોડતાં નજર આવે છે. દિલ્હી હિંસા પર કંગનાનાં બહેન રંગોલીના ટ્વિટર હૅન્ડલ દ્વારા ટ્વીટ કરીને કહ્યું હતું કે દિલ્હીને સીરિયા બનાવી દીધું. આ બૉલિવૂડ જેહાદીઓની છાતીમાં ઠંડક થઈ ગઈ. કીડાઓની જેમ મસળી નાખો આમને.

સુશાંતસિંહ રાજપૂતના કેસમાં પણ કંગના ન માત્ર કૂદ્યાં પરંતુ મહારાષ્ટ્ર સરકારને આડે હાથ લીધી જે કૉંગ્રેસ, એનસીપી અને શિવસેનાની સરકાર છે.

કંગનાએ મુંબઈને...


...ારે એ ખતરો પણ રહેશે કે અન્ય સંક્રમિત કે પ્રભાવિત વિસ્તારના લોકો ત્યાં ન જતા રહે.

સરકારે આવા વિસ્તારમાં લોકોની અવરજવર પર ધ્યાન રાખવું પડશે. આથી તેઓ માને છે કે સરકારે હૉટસ્પૉટને અલગ રીતે અને નૉનહૉટસ્પૉટને અલગ રીતે ડીલ કરવા પડશે.

'હૉટસ્પૉટ' એટલે દેશના એવા વિસ્તારો જ્યાં અન્ય વિસ્તાર કરતાં વધુ કેસ સામે આવ્યા હોય.

સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે આ હૉટસ્પૉટની ઓળખ કરી છે અને સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માટે એક ખાસ રણનીતિ બનાવી છે, જેથી અહીં કૉમ્યુનિટી ટ્રાન્સમિશનની આશંકા ટાળી શકાય.

હૉટસ્પૉટનો વ્યાપ અને વિસ્તાર

કે... બાકીનો લેખ લખો:

કે લૉકડાઉનની કેટલી અસર થઈ છે અને કયા વિસ્તારમાં થઈ છે.

આ સમયે સરકાર એ નક્કી કરવાની સ્થિતિમાં હશે કે કોરોનાનો ગ્રાફ હજુ પણ વધી રહ્યો છે કે પછી થોડો 'ફ્લેટ' થયો છે. આથી કેન્દ્ર સરકાર 10-12 એપ્રિલ વચ્ચે પોતાના આગામી પગલાની જાહેરાત કરી શકે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ારે ચૂંટણી લડવાની વાત આવે છે ત્યારે ઉમેદવારની જીતવાની ક્ષમતા જોવામાં આવે છે."

"જો પક્ષને લાગે કે જે-તે ઉમેદવારમાં જીતવાની ક્ષમતા નથી તો તેને ટિકિટ ન પણ આપે. તેમાં ક્યાંય વ્યક્તિ હિંદુ છે કે મુસ્લિમ તે સવાલ આવીને ઊભો રહેતો નથી."

આ સિવાય તેઓ અમદાવાદમાં મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની ચૂંટણીમાં એક પણ મુસ્લિમ ઉમેદવારને ચૂંટણી લડવા માટેની ટિકિટ નથી ફાળવાઈ, તેનું કારણ સ્પષ્ટ કરતાં કહે છે કે, "હાલમાં મુસ્લિમ સમાજના ઘણા ઓછા લોકો ભારતીય જનતા પાર્ટીને મત આપે છે. એવા સંજોગોમાં પક્ષ મુસ્લિમ ઉમેદવારને ચૂંટણી મેદાન... બાકીનો લેખ લખો:

સ્લિમ કાર્યકર કફોડી સ્થિતિમાં મુકાય છે."

"અને આવું બધું ભૂતકાળમાં બની ચૂક્યું છે. તેથી આ વખત પક્ષે અમદાવાદમાં એક પણ મુસ્લિમ ઉમેદવાર નહીં ઉતારવાની રણનીતિ અપનાવી છે."

પરંતુ ભાજપના મોવડીમંડળના આ નિર્ણયથી પક્ષના મુસ્લિમ કાર્યકરની લાગણી નહીં દુભાઈ હોય?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં અનવર હુસૈન કહે છે કે, "અત્યારે તો પક્ષે પોતાની નીતિઓને કારણે પાછલી ટર્મમાં કૉર્પોરેટર રહી ચૂક્યા હોય તેવા ઉમેદવારોને પણ ટિકિટ નથી આપી તો શું તેમની લાગણી નહીં દુભાઈ હોય?"

"અહીં પ્રશ્ન લાગણીનો નહીં પરંતુ પક્ષના સમજી-વિચારીને લેવાયેલા નિર્ણયને અનુસરવાનો છે. અને પાર્ટીના એક કાર્યકર તરીકે અમને આ વાતનું કોઈ દુ:ખ નથી."

તેઓ પણ ભાજપના આ નિર્ણયથી મુસ્લિમ સમાજની અવગણના ન કરાઈ હોવાનો મત વ્યક્ત કરે છે.

તેઓ કહે છે કે, "મુસ્લિમ સમાજમાં ભાજપનો મુસ્લિમ કાર્યકર અમદાવાદ જેવાં શહેરોમાં હજુ પણ લઘુમતીમાં છે. તેમને પોતાના જ સમાજના મત નથી મળતા."

"આ બિલકુલ સ્પષ્ટ વાત છે. તેથી જેમ કોઈ પણ પક્ષનું લક્ષ્ય વિનિંગ કૉમ્બિનેશનને મેદાને ઉતારવાનું હોય તેમ ભાજપે પણ સમજી-વિચારીને મુસ્લિમોને આ વિસ્તારોમાં તક નથી આપી."

"માત્ર અમદાવાદની બેઠક ફાળવણીને આધારે ભાજપની વિચારધારા સમજવાની જરૂર નથી. પાર્ટીને જ્યાં લાગ્યું છે કે મુસ્લિમ ઉમેદવાર જીતી શકશે ત્યાં, એટલે કે જામનગરમાં મુસ્લિમ સમાજના પાંચ લોકોને ટિકિટ ફાળવી જ છે."

"આગળ પણ જિલ્લા-તાલુકા પંચાયતની ચૂંટણીઓમાં મુસ્લિમ સમાજના ઉમેદવારોને પૂરતું પ્રતિનિધિત્વ આપવામાં આવશે."

'હિંદુ વોટબૅંક મજબૂત કરવા માગે છે ભાજપ'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારતીય જનતા પાર્ટી દ્વારા અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની ચૂંટણીમાં એક પણ બેઠક પર મુસ્લિમ ઉમેદવાર ન ઉતારવા પાછળનો તર્ક સમજવા માટે અમે વરિષ્ઠ પત્રકાર અને રાજકીય વિશ્લેષક ડૉ. હરિ દેસાઈનો સંપર્ક સાધ્યો.

તેમણે આ મુદ્દા અંગે પોતાનો મત રજૂ કરતાં કહ્યું કે, "ભાજપની ભૂમિકા બહુ સ્પષ્ટ છે, તેઓ હિંદુ વોટબૅંક મજબૂત કરવા માગે છે. તે એ ભૂમિકા પર જ ચાલે છે."

"ભલે તે ‘સબકા સાથ સબકા વિકાસ’ની વાત કરે, પણ જ્યારે ચૂંટણીમાં ટિકિટ આપવાની વાત આવે છે ત્યારે તેઓ મુસ્લિમ ઉમેદવારોને ટિકિટ નથી ફાળવતા. જોકે, તેમની પાર્ટીમાં મુસ્લિમ કાર્યકર્તાઓ પણ છે જ."

ચોર્યાસી વિધાનસભા વિસ્તારમાં પેજ કમિટીનાં ઓળખકાર્ડ વિતરણ કાર્યક્રમમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીના કાર્યકરો

શું AIMIM અને AAPના ચૂંટણીમેદાનમાં ઝંપલાવવાને કારણે ભાજપે આમ કર્યું?

આ...


...ારે જ પોલીસે તેમને ઇંજેક્ષન સાથે પકડ્યા હતા.

ઇંજેક્ષનની કિંમત 5,400 રૂપિયા હતી, જેને ડૉક્ટર સાત હજાર રૂપિયામાં વેચી રહ્યા હતા. તેમણે દર્દીને 21 હજાર રૂપિયા લઈને ત્રણ ઇંજેક્ષન આપ્યાં હતાં.

પોલીસે કહ્યું કે ડૉક્ટર એમબીબીએસ કે એમડીની ડિગ્રીની જગ્યાએ બીએએમએસની ડિગ્રી ધરાવે છે, જે સારવાર માટે માન્ય નથી.

પૂછપરછમાં ખ્યાલ આવ્યો કે આ ઇંજેક્ષન તેમણે રાજકોટની નીલકંઠ હૉસ્પિટલના જ એક સુપરવાઇઝર પાસેથી ખરીદ્યાં હતાં. હૉસ્પિટલના સુપરવાઇઝરે ત્રીજી વ્યક્તિનું નામ આપ્યું જેમણે હૉસ્પિટલની ફાર્મસીમાંથી આ ઇંજેક્ષ... બાકીનો લેખ લખો:

ખોટા બિલ બનાવીને આ પ્રકારે વેચાણ કરવામાં આવતું હતું.

ડીસીબી બ્રાન્ચે જ્યારે તપાસ કરી ત્યારે અનેક ખોટા બિલ મળ્યાં હતાં, જેમાં રાજકોટ-જામનગર હાઈવે પર આવેલા એક આયુર્વેદિક ડૉક્ટરના દવાખાનાનાં બિલ મળ્યાં હતાં.

પોલીસે ડૉક્ટરને પૂછપરછ માટે બોલાવ્યા ત્યારે તેઓ પોતે બી.એ.એમ.એસ હોવાથી પ્રાથમિક સારવાર કરે છે અને કોરોના વાઇરસની સારવાર માટે તેઓ કામ કરતા નથી, એવું જણાવ્યું હતું.

આ ડૉક્ટરે ન્યૂ આઇડલ ઍજન્સી સામે ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

આયુર્વેદિક ડૉક્ટરના દવાખાનાના નામે 24 નંગ ઇંજેક્ષન ખરીદવામાં આવ્યાં હતાં.

ડૉ. કોશિયાએ જણાવ્યું કે આ બંને ઍજન્સીઓએ સાથે મુખ્ય કંપનીના મેડિકલ રિપ્રેઝન્ટેટિવ જ ભળી ગયા હતા. જે આ પ્રકારે દવાખાનાનાં ખોટા બિલ રજૂ કરતા હતા અને વેચાણમાં પણ મદદ કરતા હતા.

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "સ્થાનિક ઍજન્સીઓનાં લાઇસન્સ તાત્કાલિક ધોરણે રદ કરી દેવામાં આવ્યાં છે."

ઇન્સ્પેક્ટર ગઢવી કહે છે કે આ તમામ આરોપીઓએ પૈસાની લાલચમાં આ કામ કર્યું હોવાનું પૂછપરછમાં કબૂલ્યું છે. હજુ અમે તપાસ અટકાવી નથી અને તપાસ ચાલુ છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે આ ઇંજેક્ષન કોને વેચવામાં આવ્યાં છે, તેની તપાસ પોલીસ કરી રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ારે તેમણે જોયું કે અમે લોકો એક ટંકના ભોજન વગર રહી શકીએ છીએ ત્યારે તેમણે દેશવાસીઓને પણ આવું કરવાનું કહ્યું.”

જ્યારે અખબારોમાં લખીને ખર્ચ ચલાવ્યો

વર્ષ 1963માં કામરાજ યોજના હેઠળ શાસ્ત્રીને નહેરુ મંત્રિમંડળમાંથી રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું. તે સમયે તેઓ ભારતના ગૃહમંત્રી હતા. કુલદીપ નૈયર યાદ કરે છે, “એ સાંજે હું શાસ્ત્રીના ઘરે ગયો. આખા ઘરમાં ડ્રૉઇંગ રૂમને બાદ કરતાં અંધકાર છવાયેલો હતો. શાસ્ત્રી ત્યાં એકલા બેસીને અખબાર વાચી રહ્યા હતા. મેં તેમને પૂછ્યું કે બહારની લાઇટ કેમ ચાલુ નથી?”

“હવેથી મારે ઘરનું ... બાકીનો લેખ લખો:

કે આ કોટથી તાશકંદની ઠંડીનો સામનો નહીં કરી શકાય. બીજા દિવસે તેમણે શાસ્ત્રીને એવું વિચારીને એક ઓવરકોટ ભેટ કર્યો કે તેઓ તાશકંદની ઠંડીમાં તે પહેરશે.

અનિલ શાસ્ત્રી જણાવે છે કે બીજા દિવસે કોસિગિને જોયું કે શાસ્ત્રીના શરીર પર એ જ જૂનો ખાદીનો કોટ હતો. તેમણે ખચકાતાં ખચકાતાં પૂછ્યું કે શું આપને તે કોટ ન ગમ્યો?

શાસ્ત્રીએ જવાબ આપ્યો કે એ કોટ ખરેખર ઘણો ગરમ છે પરંતુ મેં તે મારા દળના એક સભ્યને અમુક દિવસ સુધી પહેરવા માટે આપી દીધો છે. કારણ કે તેઓ આ ઋતુમાં પહેરવા માટે પોતાના માટે કોટ નથી લાવ્યા.

કોસિગિને ભારતીય વડા પ્રધાન અને પાકિસ્તાની રાષ્ટ્રપતિના સન્માનમાં આયોજિત કરાયેલા એક સાંસ્કૃતિક સમારોહમાં આ ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે અમે લોકો તો કૉમ્યુનિસ્ટ છીએ પરંતુ વડા પ્રધાન શાસ્ત્રી ‘સુપર કૉમ્યુનિસ્ટ’ છે.

સરકારી કારનું ભાડું ભરવાનો કિસ્સો

લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીના બીજા પુત્ર સુનીલ શાસ્ત્રી પણ તેમની સાથે જોડાયેલી એક ઘટના જણાવે છે.

તેઓ યાદ કરે છે, “જ્યારે શાસ્ત્રી વડા પ્રધાન બન્યા ત્યારે તેમને ઉપયોગ માટે એક સરકારી શેવરોલે ઇંપાલા કાર આપવામાં આવી. એક દિવસ મેં બાપુજીના અંગત સચિવને કહ્યું કે તેઓ ડ્રાઇવરને ઇંપાલા સાથે ઘરે મોકલી દે. અમે ડ્રાઇવર પાસેથી કારની ચાવી લીધી અને મિત્રો સાથે ડ્રાઇવ પર નીકળી ગયા.”

“મોડી રાત્રે જ્યારે અમે ઘરે પાછા ફર્યા ત્યારે અમે કાર ગેટ પર મૂકી દીધી અને ઘરના પાછળના ભાગથી કિચનના રસ્તા મારફતે ઘરમાં પ્રવેશ્યા. હું જઈને મારી રૂમમાં સૂઈ ગયો. બીજા દિવસે સવારે સાડા છ વાગ્યે મારી રૂમના દરવાજા પર દસ્તક થઈ. મને લાગ્યું કે કોઈ નોકર દરવાજો ખખડાવી રહ્યો છે. મેં બૂમ પાડીને કહ્યું કે હું રાત્રે મોડેથી સૂતો છું તેથી મને હેરાન ન કરો.”

“ફરી વખત દરવાજો ખખડ્યો અને મેં જોયું ત્યારે દરવાજા પર બાપુજી ઊભા હતા. તેમણે મને મેઝ સુધી આવવા માટે કહ્યું, જ્યાં બધા લોકો ચા પી રહ્યા હતા. ત્યાં માએ મને પૂછ્યું કે તું કાલે રાત્રે ક્યાં ગયો હતો અને આટલા મોડેથી કેમ ઘરે પરત ફર્યો? બાપુજીએ પૂછ્યું કે તું કેવી રીતે ગયો હતો? જ્યારે હું પાછો ફર્યો ત્યારે અમારી ફિએટ કાર તો ઝાડ નીચે ઊભી હતી.”

“મારે સત્ય જણાવવું પડ્યું કે અમે તેમની સરકારી ઇંપાલા કાર લઈને ફરવા નીકળ્યા હતા. બાપુજી આ કારનો ઉપયોગ ત્યારે જ કરતા હતા જ્યારે કોઈ વિદેશી મહેમાન દિલ્હી આવતા. ચા પીધા બાદ તેમણે મને કારના ડ્રાઇવરને બોલાવવા જણાવ્યું. તેમણે તેને પૂછ્યું કે શું આપ પોતાની કારમાં કોઈ...


...ારે દૂઝણી ભેંસ છ ટકા અને દૂઝણી ગાય ચાર ટકામાં વેચાતી હતી.

ઘઉં, ચોખા, જુવાર વગેરેના ભાવ પણ નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા.

નક્કી કરેલા ભાવથી ઉંચા દામે ચીજવસ્તુ વેચનાર સામે આકરાં પગલાં લેવામાં આવતાં હતાં.

એ જમાનાના ઇતિહાસકાર ઝિયાઉદ્દિન બર્ની(1235-1357)ના જણાવ્યા અનુસાર ખિલજીએ દિલ્હીમાં વિવિધ બજારોનું માળખું રચ્યું હતું.

તેમાં અલગઅલગ ચીજો માટે અલગઅલગ બજાર હતાં.

દાખલા તરીકે, ખાદ્યાન્ન માટે અલગ બજાર અને કપડાં, તેલ તથા ઘી જેવી મોંઘી વસ્તુઓ માટે અલગ બજાર હતાં.

જાનવરોની લે-વેચ માટે પણ અલગ બજાર હતું... બાકીનો લેખ લખો:

્રામજનો વચ્ચેના સરપંચો અને મુકાદમોના અધિકાર મર્યાદિત કરી નાખવામાં આવ્યા હતા.

ખિલજીએ ખેડૂતો અને સરકાર વચ્ચેથી વચેટિયાઓને હટાવી દીધા હતા.

કૃષિસંબંધી સુધારાઓ ઉપરાંત ખિલજીએ ઇમાનદાર વહીવટની વ્યવસ્થા કરી હતી. એ કારણે ગામડાંઓ સરકારની વધુ નજીક આવ્યાં હતાં.

''ખેતરોમાં કયા અનાજનું વાવેતર કરવું જોઇએ અને ક્યો પાક કેટલો થશે એ સ્થાનિક લોકો વધારે સારી રીતે જાણતા હતા."

''ખેડૂતો અને મજૂરોની વાત કરી હોય તથા તેમને ધ્યાનમાં રાખીને સુધારા કર્યા હોય તેવા પહેલા બાદશાહ ખિલજી હતા.''

મોંગોલો સામે સુરક્ષા

મોંગોલોના આક્રમણ સામે ભારતની રક્ષા કરવા માટે પણ ખિલજી જાણીતા છે.

તેમણે દિલ્હી સલ્તનતની સીમાને સલામત બનાવી હતી અને મોંગોલોના હુમલાઓને નિષ્ફળ બનાવ્યા હતા.

પ્રોફેસર હૈદરે કહ્યું હતું ''ભારત બહાર સૌથી મોટા હુમલા મોંગોલોએ કર્યા હતા."

મોંગોલોએ મધ્ય એશિયા અને ઈરાનમાં પગદંડો જમાવ્યો હતો તથા ભારત પર વારંવાર આક્રમણ કરતા હતા.

ખિલજી અનેક લડાઈ લડ્યા હતા, જીત્યા હતા અને મોંગોલોને દૂર રાખવામાં સફળ રહ્યા હતા. એ ખિલજીનું મોટું યોગદાન છે.

જોકે, અનેક મોંગોલ સૈનિકોને તેમણે દિલ્હીમાં આશરો પણ આપ્યો હતો. ઘણા આક્રમણકર્તા મોંગોલ સૈનિકો અહીંના રહેવાસી બની ગયા હતા.

ખિલજીએ સીરી નામનું નવું શહેર વિકસાવ્યું હતું અને કુતુબ-મહેરૌલીના જૂના શહેરની કિલ્લેબંધી કરી હતી.

સરહદથી શરૂ કરીને દિલ્હી સુધી સુરક્ષા ચોકીઓ બનાવી હતી, જેથી મોંગોલોને આક્રમણને ખાળી શકાય.

એટલું જ નહીં, હંમેશા તૈયાર રહેતું એક મોટું સૈન્ય પણ તેમણે બનાવ્યું હતું.

શક્તિશાળી સુલતાન

અલાઉદ્દીન ખિલજી

પ્રોફેસર હૈદરે કહ્યું હતું ''ખિલજી શક્તિશાળી સુલતાન હતા. દરેક મોટા શાસક સામે બે મુખ્ય પડકાર હતા."

''તેમણે બહારના આક્રમણ સામે પોતાના રાજ્યનું રક્ષણ કરવાનું હતું અને આંતરિક તાકાત વડે પોતાના રાજ્યને મજબૂત બનાવવાનું તથા વિસ્તારવાનું હતું."

''નવા-નવાં રાજ્યોને પોતાના શાસનમાં જોડીને પોતાનું સામ્રાજ્ય સ્થાપિત થઈ જાય પછી તેની તાકાત જાળવીને વહીવટને છેક નીચેના સ્તરે પહોંચાડવાનો હોય છે.''

પ્રોફેસર હૈદરે ઉમેર્યું હતું કે પૂર્વ આધુનિક યુગના એ બે મોટા પડકારો હતા અને ખિલજી એ બન્નેમાં સફળ રહ્યા હતા.

 ''તેમણે માત્ર તેમની સલ્તનતને સલામત રાખી ન હતી, તેનો મોટાપાયે વિસ્તાર પણ કર્યો હતો.''

તમામ સુધારાઓ છતાં ખિલજીને મોટી લડાઈઓ લડી ચૂકેલા અને વિજેતા બનેલા સુલતાન તરીકે જ યાદ કરવામાં આવે છે.

પ્રોફેસર રઝાવીએ...


...ારે બન્ને એકબીજાને પસંદ કરતાં હોય. પરંતુ મારા મામલે છોકરીને હું એ નજરે પ્રેમ કરતો ન હતો. તેને હું મિત્ર માનતો હતો, પરંતુ તે ઇચ્છતી હતી કે હું પ્રોપર બૉયફ્રેન્ડ બની જઉં."

"હું તેના માટે તૈયાર ન હતો. તે જબરદસ્તી મારી સાથે સંબંધ બનાવવા પ્રયાસ કરતી હતી. આ હરકતોના કારણે હું મારું શોષણ થતું હોવાનું નહોતો અનુભવતો, પણ પરેશાન રહેતો હતો."

"મુશ્કેલી એ પણ છે કે સ્ટૉકિંગ ક્યાંથી શરૂ થાય છે અને ક્યાં સમાપ્ત થાય છે તેને લઈને લોકો પાસે યોગ્ય માહિતી નથી."

'પુરુષો માટે નથી રાષ્ટ્રીય પુરુષ આયોગ'

પંકજ દિલ્હીમાં... બાકીનો લેખ લખો:

ે એરિયા છે. સ્ટૉકિંગના કાયદા તો સ્પષ્ટરૂપે કહે છે કે પુરુષ જ સ્ટૉકિંગ કરે છે. જો બળાત્કાર સંબંધિત IPCની ધારા 375ની વાત કરીએ તો તેમાં પણ બળાત્કારીને પુરુષ કહીને જ પરિભાષિત કરાયા છે."

"જો IPCની આ ધારાઓની વાત કરીએ તો એક મહિલાની સ્ટૉકિંગ અથવા તો બળાત્કાર માટે ધરપકડ નથી કરી શકાતી."

સ્ટૉકિંગ થવા પર છોકરાઓ શું કરી શકે છે. તેનો જવાબ આપતા ઋષિ મલ્હોત્રા કહે છે, "છોકરાઓ સ્ટૉકિંગનો કેસ દાખલ નથી કરાવી શકતા. કાયદામાં આરોપી માત્ર પુરુષ છે અને પીડિત માત્ર મહિલા છે."

"આ ભેદભાવ કરતો કાયદો છે. આજની તારીખમાં જો કોઈ યુવક કહે કે તેના પર બળાત્કાર થયો છે તો એ જાણી લો કે તેના પક્ષમાં કોઈ કાયદો નથી."

"શારીરિક શોષણને લઈને 354-A છે, તેની પરિભાષા અનુસાર શોષણ કરનારી વ્યક્તિ માત્ર પુરુષ જ છે."

આ તરફ રેખા અગ્રવાલ કહે છે, "મહિલાઓ જો સ્ટૉકિંગ પણ કરે છે તો તેઓ સામે નથી આવી શકતી. એક પ્રકારનો ડર મહિલાઓની અંદર પણ રહે છે. મહિલાઓ માટે ભલે કોઈ કાયદો નથી પરંતુ સ્ટૉકિંગ મહિલાઓ પણ કરે છે."

વાતચીતના અંતે વકીલ ઋષિ મલ્હોત્રા કહે છે, "બધા કાયદામાં પુરુષને જ આરોપી બતાવવામાં આવ્યા છે. કંઈ થયું તો હું જાતે આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જાહેરહિતની અરજી દાખલ કરીશ."

જો કે એ વાતથી ઇન્કાર નથી કરી શકતા કે સ્ટૉકિંગની વધારે પડતી ઘટનાઓ મહિલાઓ સાથે થાય છે.

'નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્સ બ્યૂરો'ના આધારે, વર્ષ 2015માં સ્ટૉકિંગના 6,266 કેસ નોંધાયા થયા હતા.

સ્પષ્ટ છે કે આ બધા મામલે મહિલાઓ સાથે સ્ટૉકિંગ થયું હતું, પુરુષો સાથે નહીં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ારે વર્લ્ડ કપ માટે ટીમ જાહેર થઈ ત્યારે ખોટી પસંદગી કેમ થઈ?

શું તેઓ માને છે કે હાર માટે ટીમના કોચ પર એટલા જ જવાબદાર હતા?

આ સવાલ કરતા એન્જિનિયરે કહ્યું, "આપણે તેના માટે માત્ર રવિ શાસ્ત્રીને દોષ ન આપી શકીએ. આ હાર ટીમની છે અને એ એક ખરાબ દિવસ હતો, પરંતુ ટીમ પસંદગી એક મુદ્દો છે અને તેનું સમાધાન થવું જોઈએ."

અનુભવને નજરઅંદાજ કેમ કરાયો?

એવું માનવામાં આવતું કે રવિ શાસ્ત્રી અને વિરાટ કોહલીની પસંદગીમાં ઘણી દખલ હતી

ગત બે વર્ષમાં રવિ શાસ્ત્રી અને વિરાટ કોહલીની પસંદગીમાં ઘણી દખલ હતી અને તેને લઈને વધુ એક સ... બાકીનો લેખ લખો:

ે દિનેશ કાર્તિક બાદ સાતમા નંબરે બેટિંગ માટે મોકલવામાં આવ્યા. આ એ દિવસની સૌથી મોટી ભૂલ હતી.

એવા સમયે જ્યારે ભારતને બેટિંગમાં મજબૂતી આપી શકે એવા એક અનુભવી બૅટ્સમૅનની જરૂર હતી. પણ તેઓએ ધોનીને સાતમા નંબરે બેટિંગ માટે મોકલ્યા.

હાર્દિક પંડ્યા અને દિનેશ કાર્તિક જેવા પીચહિટર ધોની પહેલાં બેટિંગમાં આવ્યા અને જ્યારે છેલ્લે ભારતને પીચહિટરની જરૂર પડી ત્યારે તેઓ ડ્રેસિંગ રૂમમાં બેસીને નિઃસહાય ભાવથી મૅચ જોઈ રહ્યા હતા.

સૌરવ ગાંગુલી અને વીવીએસ લક્ષ્મણ જેવા ભારતના પૂર્વ ક્રિકેટરોએ ધોનીને મોડે મોકલવાના નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

ટુર્નામેન્ટના સત્તાવાર બ્રૉન્ડકાસ્ટર માટે કૉમેન્ટરી કરતી વખતે લક્ષ્મણે કહ્યું, "ધોનીને આટલા નીચે મોકલવા મોટી ભૂલ હતી. તેઓ દિનેશ કાર્તિક અને હાર્દિક પંડ્યાની વિકેટ બચાવી શકતા હતા અને ધોનીને રિષભ પંત સાથે ભાગીદારી કરવાનો મોકો આપી શકતા હતા."

સૌરવ ગાંગુલીએ પણ આ મુદ્દે લક્ષ્મણ સાથે સહમતી દર્શાવી.

તેમણે કહ્યું, "ધોની બેટિંગ માટે વહેલા આવી શકતા હતા અને છેલ્લે સુધી રમી શકતા હતા. તેમના પછી આપણી પાસે જાડેજા, પંડ્યા અને કાર્તિક તો હતા જ, જેમનું અગાઉ ચાર કે પાંચ ઓવરમાં ખાસ યોગદાન રહ્યું છે.

પીચને સમજવામાં થાપ?

છેલ્લે એક મોટો સવાલ એ છે કે શું ટીમ મૅનેજમૅન્ટે પીચને યોગ્ય રીતે પારખી હતી?

કોચે પોતાના સ્ટાફના વરિષ્ઠ સભ્યો અને ખેલાડીઓ સાથે એક દિવસ પહેલાં નેટ પ્રૅક્ટિસ દરમિયાન ઓલ્ડ ટ્રૈફર્ડની પીચનું જાતે નિરીક્ષણ કર્યું હતું.

જો આ પીચ ફાસ્ટ બૉલર માટે અનુકૂળ હોય તેવા અણસાર હતા તો સ્પિનર યુજવેન્દ્ર ચહલની જગ્યાએ મોહમ્મદ શમીને સામેલ કરીને ફાસ્ટ બૉલિંગ આક્રમણને તેજ કરી શકાતું હતું.

સેમિફાઇનલમાં જાડેજાએ સ્પિનરની ભૂમિકા નિભાવી. 10 ઓવરમાં માત્ર 34 રન આપ્યા અને ખતરનાક દેખાઈ રહેલા ન્યૂઝીલૅન્ડના ઓપનર હેનરી નિકોલસની મહત્ત્વની વિકેટ લીધી.

તો, યુજવેન્દ્ર ચહલે 10 ઓવરમાં 63 રન આપ્યા અને માત્ર એક વિકેટ લીધી.

નવાઈની વાત એ છે કે ટુર્નામેન્ટમાં માત્ર ચાર મૅચ રમનાર અને 14 વિકેટ લેનાર મોહમ્મદ શમીને ઓલ્ડ ટ્રૈફર્ડમાં અંતિમ 11માં સ્થાન ન અપાયું.

એમાં કોઈ શંકા નથી કે ક્રિકેટ એક ગેમ છે અને તેમાં હાર કે ખોટા નિર્ણય માટે એક-બે વ્યક્તિને દોષી ઠેરવવી યોગ્ય નથી.

પરંતુ કપ્તાન અને ખેલાડીઓના દરેક નિર્ણય, રન, બૉલ અને કૅચ માટે સમીક્ષા થઈ રહી હોય ત્યારે આ મોટા જહાજના કૅપ્ટન ગણાતા કોચને પણ મુશ્કેલ સવાલો પુછાવા જોઈએ.

અને જેમ ફારુક એન્જિનિયર કહે...


...ાર્મર્સ (એમ્પાવરમૅન્ટ ઍન્ડ પ્રોટેક્શન) ઍગ્રિમૅન્ટ ઑન પ્રાઇસ એશ્યોરન્સ ઍન્ડ ફાર્મ સર્વિસ કાયદો 2020. આ અનુસાર ખેડૂત અનુબંધવાળી ખેતી કરી શકે છે અને સીધું તેનું માર્કેટિંગ કરી શકે છે.

ત્રીજો કાયદો છે- એસેન્શિયલ કૉમોડિટીઝ (ઍમૅન્ડમૅન્ટ) કાયદો 2020. તેમાં ઉત્પાદન, સ્ટોરેજ સહિત અનાજ, દાળ, ખાવાનું તેલ, ડુંગળીના વેચાણને અસાધારણ પરિસ્થિતિઓને છોડીને નિયંત્રણ-મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યું છે.

સરકારનો તર્ક છે કે નવા કાયદાથી ખેડૂતોને વધુ વિકલ્પ મળશે અને કિંમતને લઈને પણ સારી સ્પર્ધા થશે. આ સાથે જ કૃષિબજાર, પ્રોસે... બાકીનો લેખ લખો:

ે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગમાં સુરક્ષા આપનારો કાયદો જોઈએ છે.

જ્યારે સરકાર કહે છે કે ખરાબ માર્કેટિંગના કારણે ખેડૂતોને સારા ભાવ મળતા નથી, આથી ખાનગી કંપનીઓ અને સ્ટોરેજ વેયરહાઉસ લાવવાથી વેલ્યૂ ચેનમાં ખેડૂતોનું કદ વધશે.

મેખલા કૃષ્ણમૂર્તિ કહે છે કે "છેલ્લા છ મહિનાથી જ્યારથી આ કૃષિકાયદો લાવવામાં આવ્યો છે, પહેલાં ઑર્ડિનન્સના રૂપમાં અને હવે આ કાયદો બની ગયો છે. છ મહિનાથી આપણે સાંભળીએ છીએ કે ભારતીય ખેડૂત હવે આઝાદ થઈ ગયા, હવે તે બજારમાં, મંડીમાં સ્વતંત્ર છે."

તેઓ કહે છે, "હું જ્યારે 12 વર્ષ પહેલાં મધ્ય પ્રદેશની મંડીઓમાં શોધ કરતી હતી, જ્યારે પણ મંડીઓમાં જતી ત્યારે ખેડૂતો સમજાવતા કે જુઓ આખી વ્યવસ્થામાં ખેડૂત એક એવો ઉત્પાદક છે, જે પોતાના માલનો ભાવ ક્યારેય નક્કી નથી કરી શકતો, એ બીજાએ નક્કી કરેલો ભાવ સ્વીકારે છે."

દરમિયાન કમસે કમ ઉત્તર ભારતના ખેડૂતો સરકારી મંડીઓ વચ્ચે દલાલો બની રહેવાના પક્ષમાં છે, નવો કાયદો આ સિસ્ટમથી આગળની વાત કરી રહ્યો છે.

આગળનો રસ્તો શું હોઈ શકે છે?

મોરબીના નળિયાંઉદ્યોગ પર વિલુપ્તિનું જોખમ કેમ તોળાઈ રહ્યું છે?

ભારતીય કૃષિક્ષેત્રમાં માગ કરતાં પુરવઠાના પડકારો સતત વધી રહ્યા છે. ખેડૂતોને પોતાની ઊપજ માટે નવું બજાર જોઈએ છે.

નવા કાયદામાં મંડીઓનો પ્રભાવ ઓછો કરવા પાછળ સરકારની કદાચ આ જ ઇચ્છા છે. જોકે જાણકારોનું માનવું છે કે આ પ્રક્રિયામાં એક બાબતનો અભાવ રહ્યો છે.

પ્રોફેસર આર. રામકુમાર કહે છે, "ખેડૂત સંગઠન અને સરકાર વચ્ચે સારી રીતે ચર્ચા થાય, તો એકબીજાની મુશ્કેલીઓ અને એકબીજાના વલણને સમજવાની શક્યતા રહેલી છે."

તેમના અનુસાર, "સરકારે એ સમજવું પડશે કે તેમની નીતિઓને કારણે કૃષિનું સંકટ વધી રહ્યું છે. સરકારની જે સબસિડી પૉલિસી છે, જે ફર્ટિલાઇઝર પૉલિસી છે, આ બધી નીતિઓને કારણે ખેડૂતોને ખેતીમાં ખર્ચ વધી રહ્યો છે અને સરકારનું તેના પર ધ્યાન જતું નથી."

ખેડૂત સંગઠનોનું કહેવું છે કે નવા કાયદાઓ બાદ તેમની ઊપજના ઓછા ભાવ મળશે, જેનાથી ખેતીનો ખર્ચ પણ નહીં નીકળે.

તેમને શંકા છે કે હાલમાં સરકાર તરફથી મળતી લઘુતમ સમર્થન મૂલ્ય એટલે કે એમએસપીની ગૅરંટી પણ ખતમ થઈ જશે.

જોકે સરકારનો દાવો છે કે નવા કાયદાથી ખેડૂતોને કિંમતના વધુ વિકલ્પ મળશે અને ખાનગી રોકાણને પ્રોત્સાહન મળશે.

જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી ગુરચરણ દાસ માને છે કે "હવે ઝઘડો થોડો પેચીદો થઈ ગયો છે."

તેમના અનુસાર, "ધ વર્સ્ટ સોલ્યુશન વિલ બી ટૂ રોલબૅક. પછી તો જે ત્રીસ વર્ષમાં કામ થયું છે, એ પૂરું...


...ાર્યક્રમ યોજ્યો હતો.

દાદાભાઈએ વડોદરાના મહારાજા મલ્હારરાવ ગાયકવાડને બ્રિટિશ એજન્ટ સાથેના પ્રશ્નો હલ કરવામાં મદદ કરી જેનાથી ખુશ થઈને મહારાજાએ 1874માં તેમને વડોદરાના દીવાન નિમ્યા હતા.

પણ દાદાભાઈના દિલમાં તો લોકસેવા કરવાની ભાવના વસી હતી તેથી તેઓ વડોદરાનું મોભાદાર દીવાનપદ છોડી મુંબઈ ગયા અને 1885થી 1888 સુધીના સમયમાં 'બૉમ્બે લૅજિસ્લેટીવ કાઉન્સિલ'ના સભ્ય તરીકે પણ ચૂંટાયા.

1886માં તેઓ બ્રિટિશ પાર્લમેન્ટમાં ચૂંટાવાની ઇચ્છાથી ફરી ઇંગ્લૅન્ડ ગયા.

1892માં તેઓ લિબરલ પક્ષના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટાયા. તેઓ ઇં... બાકીનો લેખ લખો:

્ર્યની લડતમાં રાહબર બની રહે.

1857નો પ્રથમ વિપ્લવ નિષ્ફળ ગયો અને સમગ્ર દેશમાં નિરાશાનું વાતાવરણ હતું ત્યારે દાદાભાઈ નવરોજીએ દેશ માટે એક ઉદ્દીપક બની સમગ્ર દેશમાં ચેતનાનું વાતાવરણ ઊભું કર્યું હતું. બ્રિટિશ પાર્લમેન્ટમાં ભારતને સ્વતંત્રતા મળે તેના તેઓ સૌ પ્રથમ હિમાયતી હતા.

દાદાભાઈએ પ્રચાર અને પ્રસાર થકી રાજકીય ચેતના જાગૃત કરવા માટે 'મુંબઈ ઍસોસિયેશન' નામની સંસ્થાની સ્થાપના કરી જેનો ઉદ્દેશ લોકોના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો હતો.

દાદાભાઈ કન્યાકેળવણીના હિમાયતી હતા. તેઓ સાથીઓ સાથે ઘરેઘરે જઈને માતા-પિતાને દીકરીઓને ભણવા મોકલવા વિનંતી કરતા. તેમની મહેનતથી કન્યાશાળાઓ શરૂ થવા લાગી. જનતાએ માગ્યા વિના જ ધનની મદદ કરીને આ નવી ક્રાંતિનું સ્વાગત કર્યું.

મુંબઈના તે વખતના ગવર્નર લૉર્ડ ફૉક્લૅન્ડે તેમની સરકાર તરફથી તેમને અને તેમના સાથીદારોને અભિનંદન આપ્યાં એટલું જ નહીં, પરંતુ એમનાં કાર્યોને યુગપરિવર્તક પણ ગણાવ્યાં. આમ ભારતમાં મુંબઈથી કન્યાશિક્ષણનો દીપ પ્રગટી ઉઠ્યો જેનો પ્રકાશ સમગ્ર ભારતમાં ફેલાયો.

એ જ રીતે દાદભાઈએ પ્રૌઢશિક્ષણ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા નેતૃત્વ લઈ 'જ્ઞાનપ્રસારક' કાર્યકર્તાઓની ટોળી ઊભી કરી હતી.

દાદાભાઈ કોઈ પણ જાતના ભેદભાવ રાખતા નહોતા. તેઓ બધાજ ભારતીયોને એક સમાન ગણતા. તેથી તેમણે દરેકનો વિશ્વાસ સંપાદિત કર્યો હતો. આથી તો તેઓ ભારતના રત્ન સમાન 'દાદા' તરીકે ઓળખાયા હતા.

કન્યાકેળવણીના પ્રખર હિમાયતી અને કોઈ પણ ભેદભાવ રાખ્યા વગર બધાને સરખા ગણતા 'હિંદના દાદા'નું 1917માં 91 વર્ષની જૈફ વયે અવસાન થયું.

ગરીબીથી આપબળે આગળ આવનાર મેઘાવી પ્રતિભા એવા દાદાભાઈ નવરોજીએ ભારતીયોને તેમના અધિકારો અને ફરજો અંગે જાગૃત કરવામાં ખૂબ મોટો ફાળો આપ્યો હતો.

ભારતીય રાષ્ટ્રીય કૉંગ્રેસના તેઓ ત્રણ-ત્રણ વખત પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા એવા એક મુઠ્ઠી ઉંચેરા માનવી, સવાયા ભારતીય, રૂઢિચુસ્ત વિચારસરણીથી ઉપર ઊઠીને વિચારનાર દાદાભાઈ નવરોજીને આખો દેશ 'હિંદના દાદા'ના હુલામણા નામે આજે પણ યાદ કરે છે.

ભારતીય ટપાલ ખાતાએ દાદાભાઈ નવરોજીની પહેલી ટપાલટિકિટ 1963માં જ્યારે બીજી 1997માં અને ત્રીજી 2017માં બહાર પાડી.

સંદર્ભ :

૧. The Longest August: The Unflinching Rivalry Between India and Pakistan. Nation Books. 2015. p. ૯. ISBN 1568585039. Retrieved 9 ડિસેમ્બર 2015.

૨. Poverty and Un-British Rule in India by Dadabhai Naoroji (Author), Publisher: Ministry of Information and...


...ાર્યક્રમને કારણે ગરીબી પહેલાં ઘટી ગઈ પરંતુ ત્યારબાદ ફરી વધી ગઈ.

1990માં 21.6 ટકા હતી, 2014માં 2.8 ટકા થઈ ગઈ પરંતુ 2017માં 4.8 ટકા થઈ ગઈ.

4. સંઘર્ષ

કેટલાક દેશોએ પહેલાં જે સફળતા હાંસલ કરી હતી, તે હાલના રાજકીય અને હિંસક સંઘર્ષોને કારણે ફરી ખતમ થઈ ગઈ.

કેરોલિનાના મત મુજબ, "આ સમયે, જે દેશોમાં સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે ત્યાં ગરીબી વધી રહી છે. જ્યારે અન્ય દેશો પ્રગતિ કરી રહી છે."

2015માં દુનિયામાં અડધા ગરીબો પાંચ જ દેશોમાં હતા, ભારત, નાઇજિરિયા, ડેમૉક્રેટ રિપબ્લિક ઑફ કોંગો, ઇથિયોપિયા અને બાંગ્લાદેશ. ... બાકીનો લેખ લખો:

અસમાનતા સૌથી ગરીબ લોકોને ગરીબીમાંથી બહાર કાઢવા માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી દે છે.

તેઓ કહે છે, "આપણે 1.90 ડૉલર પ્રતિદિન કે તેનાથી ઓછા ખર્ચવાળા વૈશ્વિક માપદંડના આધારે ગરીબોની સંખ્યા ઘટતી જોઈ રહ્યાં છીએ પરંતુ પોતાના દેશના માપદંડના આધારે તેઓ ગરીબ જ રહે છે."

સાંચેઝ પરામો કહે છે કે અસમાનતાનો મતલબ માત્ર આવકમાં અસમાનતા નથી.

તેઓ કહે છે, "સૌથી વધારે મહત્ત્વપૂર્ણ છે સમાન તક મળવી. એટલે કે ગરીબ હોય કે ન હોય, નવી નોકરીઓ અને રોકાણનો લાભ ઉઠાવવાની તક તમને પણ મળવી જોઈએ."

તેઓ કહે છે, "અમારું માનવું છે કે સમાન તક ન મળવાના કારણે જ ગરીબી ઘટાડવાના પ્રયાસોને ઝટકો લાગી રહ્યો છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાલ ઈટાલિયા : પ્રદીપસિંહ જાડેજા પર ચંપલ ફેંકવાથી AAPના ગુજરાત અધ્યક્ષ સુધી

એ પછી જયારે શંકરસિંહ વાઘેલાની સરકાર બની ત્યારે એમને ગૃહમંત્રીપદ મળ્યું. એમણે સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ શીખી લીધું હતું. જોકે, એ પછી શંકરસિંહના રાજપમાંથી એ ચૂંટણી લડ્યા અને હારી  ગયા.

શંકરસિંહની સરકારના સમાજકલ્યાણમંત્રી તરીકે કામ કરી ચૂકેલા ગિરીશ પરમારે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે "આ ગાળામાં વિપુલ ચૌધરી શંકરસિંહ વાઘેલાની ઘણા નજીક આવી ગયા હતા."

"ખજૂરાહો સમયે થયેલા ખર્ચની જયારે તપાસ થઈ ત્યારે ખર્ચનો મોટો હિસ્સો પોતે આપ્યો... બાકીનો લેખ લખો:

જાહેરમાં પગે લાગ્યા પછી એમણે રાહુલ ગાંધી સાથે બંધ બારણે મુલાકાત કરી અને 2014થી વિપુલ ચૌધરીની મુસીબતોની શરૂઆત થઈ.

વિપુલ ચૌધરી પર ભ્રષ્ટાચારનો આરોપ

શરદ પવાર સાથે વિપુલ ચૌધરી એક મંચ પર

એ સમયે સહકારી આગેવાન પારથી ભટોળે આરોપ મૂક્યો હતો કે "વિપુલ ચૌધરીએ 7000 ટન મિલ્ક પાવડર સસ્તામાં વેચીને ભ્રષ્ટાચાર કર્યો છે."

આ ઉપરાંત વિપુલ ચૌધરી પર ખાંડ અને મૉલાસિસની ખરીદીમાં ગેરરીતિ થઈ હોવાનો આરોપ પણ થયો.

એ પછી 'સાગર દાણ'નું કથિત 22 કરોડનું કૌભાંડ સામે આવ્યું. આ અંગે સહકારી રજિસ્ટ્રાર પ્રતીક ઉપાધ્યાયે તપાસ કરી હતી.

ચૅરમૅનપદ ગુમાવ્યું

'સાગર દાણ'ના કૌભાંડના આરોપ બાદ રજિસ્ટ્રાર ઑફ કૉ-ઑપરેટિવ સોસાયટીના ચૅરમૅને ડેરીમાંથી એમનું સભ્યપદ રદ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

આ આદેશને વિપુલ ચૌધરીએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો અને જસ્ટિસ એસ. એચ. વોરાએ આદેશ સામે સપ્ટેમ્બર 2018માં સ્ટે આપ્યો હતો.

અગાઉ વિપુલ ચૌધરીને ગેરરીતિના મામલે દૂધસાગર ડેરીના ચૅરમૅનપદેથી દૂર કરવાના અને ત્રણ વર્ષ સુધી ચૂંટણી નહીં લડવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ 31 જુલાઈ 2019માં સ્ટેટ કૉ-ઑપરેટિવ ટ્રિબ્યુનલે વિપુલ ચૌધરીને 'સાગર દાણ'ના 22.5 કરોડના કેસમાં 40% રકમ એટલે કે 9 કરોડ રૂપિયા જમા કરાવવાનું કહ્યું.

આ નવ કરોડની રકમનો હાલ થયેલી ધરપકડ સાથે નાતો છે.

વિપુલ ચૌધરી સામે નવ કરોડના ગોટાળાની ફરિયાદ કરનારા દૂધસાગર ડેરીના ડિરેક્ટર અશોક ચૌધરીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું :

"વિપુલ ચૌધરીએ ડિરેક્ટર નહીં હોવા છતાં કર્મચારીઓને બમણું બોનસ આપવાની એમના સાગરિતો મારફતે જાહેરાત કરી અને આ નાણાં ડેરીમાંથી એમનાં ખાતાંમાં જમા કરાવ્યાં. ત્યારબાદ આ પૈસાના બળજબરીથી કોરા ચેક લખાવી વિપુલ ચૌધરી એ નવ કરોડ જમા કરાવ્યા છે."

જોકે, વિપુલ ચૌધરીએ લેખિત નિવેદન જાહેર કરીને કહ્યું છે કે "આ આરોપ ખોટો છે અને તેમણે જમીન વેચીને પૈસા જમા કરાવ્યા છે, કોઈ ઉચાપત કરી નથી."

વિપુલ ચૌધરી સામેની આ ફરિયાદને આધારે સી.આઈ.ડી. ક્રાઇમ બ્રાન્ચે એમની ધરપકડ કરી કોર્ટેમાંથી ચાર દિવસના રિમાન્ડ મેળવ્યા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાલ સુધીની તપાસમાં એ વાત સ્પષ્ટ થઈ છે કે આ ટ્રિપલ હત્યાકાંડનું કારણ રાજકીય અથવા ધાર્મિક નથી, જેવો કે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રચાર-પ્રસાર કરવામાં આવી રહ્યો છે."

મૃત્યુ પામેલા બંધુપ્રકાશ પાલ વ્યવસાયે શિક્ષક હતા. તે ઇન્સ્યૉરન્સ અને ચેઇન માર્કેટિંગનું કામ પણ કરતા હતા.

પોલીસને લાગતું હતું કે તેમની હત્યાનું કારણ ફાઇનાન્સિયલ અથવા પારિવારિક હોઈ શકે છે. પોલીસ હાલ તમામ વિષયોની તપાસ કરી રહી છે.

સીઆઈડી પણ સહયોગ કરી રહી છે

હત્યાકાંડના આરોપીઓને પકડવાની માગ કરતું એક પોસ્ટર

સીઆઈડીની એક ટીમે રવિવારે સાગરદિધી પોલી... બાકીનો લેખ લખો:

્લાના પ્રમુખ સમર રાયે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં દાવો કર્યો છે કે બંધુપ્રકાશ પાલ સંઘના સ્વયંસેવક હતા અને જિયાગંજવાળા તેમના ઘરમાં સંઘની કેટલીક બેઠકો પણ યોજાઈ હતી. પરંતુ તેમની બંધુપ્રકાશ સાથે કોઈ મુલાકાત થઈ નહોતી.

સમર રાયે બીબીસીને કહ્યું, "તેમણે મારી સાથે સંઘની કોઈ મિટિંગમાં અથવા શાખામાં ભાગ લીધો ન હતો. પરંતુ મને સંઘના કેટલાક સ્વયંસેવકોએ કહ્યું કે બંધુપ્રકાશ પાલ અમારી શાખામાં આવતા હતા."

"આ આધારે અમે લોકો તેમની સ્વયંસેવક હોવાની વાત કરી રહ્યા છીએ, પરંતુ અમારી પાસે તેમની કોઈ તસવીર કે દસ્તાવેજીકરણ નથી."

મૃતક બંધુપ્રકાશ પાલનાં માતા માયા પાલના એકમાત્ર પુત્ર હતા. તેમનાં માતા હાલ 70 વર્ષનાં છે.

માયા પાલ પોતાના સાત ભાઈબહેનોમાં સૌથી મોટાં છે. લગ્નનાં કેટલાંક વર્ષો પછી જ તેમણે પોતાના પતિનો સાથ છોડી દીધો હતો.

આ પછી તેઓ પોતાના પિયર શાહપુર-બરલા આવી ગયાં અને પોતાના ભાઈના ઘરે રહેવાં લાગ્યાં.

અહીં રહેતાં તેમણે પોતાના દીકરા બંધુપ્રકાશ, તેમનાં જોડિયા બહેન બંધુ પ્રિયા અને મોટાં દીકરી બંધુ પ્રીતિને ઉછેર્યાં. હવે આ બંનેનાં લગ્ન થઈ ગયાં છે.

તેમનાં નાનાં દીકરી બંધુ પ્રિયાનું ઘર પણ જિયાગંજના આ મહોલ્લામાં છે, જ્યાં બંધુપ્રકાશે નવું ઘર બનાવીને રહેવાનું શરૂ કર્યું હતું.

જોકે પછીનાં વર્ષોમાં તેમણે પોતાના ભાઈના ઘરથી થોડે દૂર એક મકાન ખરીદી લીધું હતું. ત્યારથી તેઓ પોતાના દીકરા, વહુ અને ભત્રીજાની સાથે ઘરમાં રહેતાં હતાં.

દોઢ વર્ષ પહેલાં જ્યારે બંધુપ્રકાશ ગામ છોડીને જિયાગંજ ચાલ્યા ગયા, ત્યારથી તેઓ ત્યાં એકલા રહેતાં હતાં.

"મારો દીકરો કોઈ પાર્ટીમાં નહોતો"

મૃતકનાં માતાનું કહેવું છે કે તેમનો દીકરો આરએસએસ સાથે જોડાયેલો નહોતો

માયા પાલે બીબીસીને કહ્યું, "બંધુપ્રકાશનો બીજેપી, આરએસએસ કે કોઈ પાર્ટી સાથે સંબંધ નહોતો. તેમની પાસે જે પણ ફંડ માગવા આવતા હતા, તેમને આપતા હતા."

"પરંતુ તેઓ માત્ર પોતાનું કામ કરતા હતા. રાજકારણ સાથે તેમનો દૂર-દૂર સુધી કોઈ સંબંધ ન હતો. મને સમજાતું નથી કે લોકો ખોટું કેમ બોલી રહ્યા છે અને ટીવી-સમાચારમાં ખોટાખોટા સમાચાર કેમ છાપી રહ્યા છે."

માયા પાલે એ પણ કહ્યું, "પોલીસ જો ઇચ્છે તો એ જ દિવસે હત્યારાને પકડી શકતી હતી, પરંતુ હવે છ દિવસ પછી કોઈ પકડાયું નથી. એવામાં પોલીસ પર કેવી રીતે વિશ્વાસ કરાય?"

પ્રકાશના પિતાએ કર્યાં છે બે લગ્ન

બંધુપ્રકાશ પાલનું ઘર

પહેલાં પત્ની માયા પાલ દ્વારા જન્મેલાં ત્રણ બાળકો પછી બંધુપ્રકાશ પાલના પિતા અમર...


...ાલી થતી હોવાને કારણે પોતાનાં પત્નીએ જીવ ગુમાવ્યો હોવાનું ગોપાલ નકુમ માનતા હતા.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા આ વાતની પુષ્ટિ કરાઈ નથી.

અમદાવાદમાં સગા ભાઈઓ દ્વારા બહેનની હત્યા મામલે સ્થાનિક અખબારોમાં પ્રસિદ્ધ થયેલ અહેવાલો અનુસાર, 'બંને સગા ભાઈઓએ રક્ષાબંધનના દિવસે રાખડી બંધાવ્યા બાદ પોતાનાં બહેનનું છરીના ઘા ઝીંકી મૃત્યુ નિપજાવ્યું હતું.'

'બહેને હિંદુ વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કર્યાંની વાતથી બંને ભાઈ પોતાની ઇજ્જત ઘટી હોવાનું માનતા હતા.'

'બહેને અન્ય ધર્મમાં લગ્ન કર્યા હોવાને કારણે જ મોટા ... બાકીનો લેખ લખો:

ને કારણે બાળકોનાં મનમાં પોતાના સમાજ કે ધર્મ માટે એક ગર્વની લાગણી જન્મે છે અને અન્ય જ્ઞાતિ કે ધર્મ પ્રત્યે તેમનાં મનમાં તિરસ્કાર ભરાઈ જાય છે."

"જે એટલી હદ સુધી વધી જાય છે કે તેના માટે આગળ જઈને આવાં લોકો મરવા-મારવા પણ તૈયાર થઈ જતા હોય છે."

દેસાઈ જણાવે છે, "જેમની સાથે ક્યારેય રહ્યા ન હોય એવા સમાજમાં પોતાનો દીકરો કે દીકરી લગ્ન કરે એ વાત ઘણાં માતાપિતા નથી પચાવી શકતાં, ઘણા માટે તો તે પ્રતિષ્ઠાનો સવાલ બની જાય છે."

"જે કારણે આંતરધર્મીય લગ્નોમાં તકલીફ પડે છે. જોકે, આ માતાપિતાનો આ વિરોધ હિંદુ અને મુસ્લિમ ધર્મના યુવક-યુવતીઓ દ્વારા કરાતાં લગ્ન તરફ વધુ હોય છે. જ્યારે અન્ય ધર્મોમાં આ વિરોધનું પ્રમાણ થોડું ઓછું હોય છે."

ગુજરાતમાં આંતરધર્મ લગ્નોમાં આ કારણે પડે છે મુશ્કેલી?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતમાં આંતરધર્મ લગ્નો બાબતે પડતી મુશ્કેલીઓ અંગેનાં કારણો વિશે વાત કરતાં સમાજશાસ્ત્રી ડૉ. ગૌરાંગ જાની જણાવે છે, "જો ગુજરાતનો પાછલાં 40 વર્ષનો ઇતિહાસ જોવામાં આવે તો આપણે ત્યાં આ સમય દરમિયાન લઘુમતિવિરોધી અને મુસ્લિમવિરોધી માનસ તૈયાર થયું છે."

"ગુજરાતના સમાજમાં મુસ્લિમોને પ્રભાવહીન બનાવવા માટે 'લવ-જેહાદ' જેવી વાતોને આપણે ત્યાં ખૂબ જ મહત્ત્વ અપાયું, જેથી મુસ્લિમો અને લઘુમતીઓ પ્રત્યે પહેલાંથી સમાજમાં પ્રવર્તી રહેલી ખોટી ધારણાઓ વધુ મજબૂત બને."

"આ માનસિકતા વધુ પ્રબળ બની જેના કારણે આવા અલગ-અલગ ધર્મોના લોકોનાં ન માત્ર પાડોશ અને શાળાઓ બદલાયાં, પરંતુ આ વ્યવસ્થાના કારણે ગુજરાતમાં આંતરધર્મ લગ્નો ખૂબ જ મુશ્કેલ બની ગયાં. હાલમાં રાજકોટ ખાતે બનેલી ઘટના પણ સમાજમાં પડેલી આ પ્રકારની ફાટ અને ભયને પ્રતિબિંબિત કરે છે."

તેઓ કહે છે કે, "સર્વ ધર્મ સમભાવના આદર્શ પર જે રાજકારણનો પાયો નખાયેલો હોવો જોઈએ, હાલ તેનાથી સાવ વિપરીતપણે આપણે ભારતને હિંદુ રાષ્ટ્ર બનાવવા તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ."

"જેના કારણે લઘુમતી સમાજના લોકોને બીજા ક્રમના નાગરિક તરીકેનો અનુભવ થવા લાગ્યો છે. જેના કારણે સમાજમાં ભેદભાવના વાતાવરણનું સર્જન થયું છે."

"આ કારણે માતાપિતા પણ ધર્મને નામે પોતાનાં સંતાનોને મારવાનું કૃત્ય કરવા લાગ્યાં છે. આ સિવાય ઘણાં માતાપિતાનાં મનમાં પોતાનાં સંતાનો જો અન્ય ધર્મમાં લગ્ન કરશે તો પોતાનો સામાજિક બહિષ્કાર થશે તેવી બીક પણ ઘર કરી ગઈ હોય છે, જે કારણે પણ આવા પ્રકારના બનાવો બને તે શક્ય છે."

આ વાત સાથે સંમત થતાં દેવ દેસાઈ જણાવે છે, "હાલમાં સમાજના જુદા-જુદા વર્ગો વચ્ચે...


...ાલી રહ્યું હતું. ઘરમાં બધા સાથે રહેતા હતા તો કોઈ પારિવારિક વિવાદ પણ ન હતો."

ગલીની બહાર રોલની રેકડી લઈને ઊભા રહેતા મોહમ્મદ યૂનુસ જણાવે છે કે તેમની પૌત્રીઓ આ ઘરમાં ટ્યૂશન લેતી હતી.

ભુપ્પીની બન્ને દીકરીઓ વિદ્યાર્થીઓને ટ્યૂશન કરાવતી હતી.

યૂનુસ કહે છે, "હું મારી પૌત્રીઓને આ ઘરમાં છોડીને જતો હતો અને મને હંમેશાં અહીં આદર સત્કાર જ મળતો હતો. ઘરને જોઈને ક્યારેય એવું લાગ્યું નથી કે અહીં કોઈ સમસ્યા હશે."

આ પરિવારના ખૂબ ધાર્મિક હોવાની વાત પણ કહેવામાં આવી રહી છે.

આ વિસ્તારના એક પુજારી મૂલચંદ શર્મા કહે... બાકીનો લેખ લખો:

દ જ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાલો આપવામાં આવ્યો છે તે બૉમ્બે સ્ટેટનો ઍક્ટ હતો."

તેઓ કહે છે, "ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્ર અલગ નહોતાં થયાં ત્યારનો એ ઍક્ટ હતો. આ ઍક્ટ કહે છે કે જે ખેડૂત નથી તે જમીન ન લઈ શકે. એ વખતે એ ઍક્ટ બનવા પાછળનો ઉદ્દેશ એ હતો કે જે બિનખેડૂત છે એ ખેતીલાયક જમીન લે તો યોગ્ય રીતે ખેતી અને ઉત્પાદન ન કરી શકે. તેથી માત્ર ખેડૂતો જ જમીન લઈ શકે."

હિમ્મતસિંહના મતે મહારાષ્ટ્ર તેમજ ગુજરાત બંને રાજ્યો અલગ થયાં છતાં એ કાયદો આજે પણ બંને રાજ્યોમાં લાગુ છે.

તેઓ કહે છે, "ગુજરાતમાં નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હતા ત્યારે ત... બાકીનો લેખ લખો:

ાલીન મુખ્ય મંત્રી પ્રકાશસિંહ બાદલને મળ્યા હતા અને ઉકેલ માટે આજીજી કરી હતી.

23 ફેબ્રુઆરી, 2014ના રોજ નરેન્દ્ર મોદીએ પંજાબના લુધિયાણામાં સભા સંબોધતાં કહ્યું હતું કે, "હું વિશ્વાસ અપાવવા માગું છે કે કચ્છ અને ગુજરાતની ધરતી પર ખેતીવાડી કરી રહેલા મારા કોઈ પણ શીખ ખેડૂતને ક્યારેય પણ ગુજરાત છોડવાની નોબત નહીં આવે. જો કોઈ અફસર ભૂલ કરશે તો તે અફસર જશે પણ મારા શીખ ખેડૂતો નહીં જાય."

હિમ્મતસિંહ શેરગીલનું કહેવું છે કે, "નરેન્દ્ર મોદીએ જે વાત કહી છે તે સભામાં કહી છે. તે વાત પર ભરોસો કઈ રીતે મૂકવો? એ વાતની અધિકૃતતા કેટલી? એમ તો તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે દરેકનાં ખાતાંમાં પંદર લાખ આવશે."

કચ્છમાં જન્મીને મોટા થયેલા મૂળ પંજાબના મોહિન્દરસિંહ ધનોઆ કહે છે કે "અમારો પરિવાર અહીં પિતાના વખતથી આવીને વસ્યો છે. અમે ખેતી તેમજ વાહનવ્યવહારના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા છીએ."

મોહિન્દરસિંહ ધનોઆ કહે છે કે અમે પંજાબીઓ અને કચ્છીઓ એકબીજાનાં લગ્ન વગેરે પ્રસંગમાં જઈએ છીએ. સાથે તહેવારો ઊજવીએ છીએ.

"કોરોના થયો ત્યારે ગાંધીધામમાં અમે લંગર લગાવ્યાં હતાં અને જરૂરિયાતમંદોને ભોજન પહોંચાડ્યાં હતાં. મારું એટલું જ કહેવું છે કે જે શીખ લોકો વર્ષોથી કચ્છને કર્મભૂમિ બનાવીને ખેતી વગેરે વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા છે, તેઓ જમીનથી બેદખલ ન થવા જોઈએ."

શીખ ખેડૂતોની રાવ

ગુરમિલ સિંહ કચ્છના કોઠારામાં રહે છે અને ખેતીવાડી કરે છે.

બીબીસીને તેઓ કહે છે, "અમારી એટલી અરજ છે કે અમને કચ્છમાંથી ખસેડવામાં ન આવે. જે લોકો પંજાબથી કચ્છ આવ્યા હતા તેઓ ત્યાં પોતાની જમીન વેચીને અહીં વસ્યા હતા."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "હવે સ્થિતિ એવી ઊભી થઈ છે કે આ વિવાદને લીધે અમારી જમીનના ભાવ મળતા નથી. કોઈ શીખ પાસે કચ્છમાં જમીન હોય અને તેને વેચવી હોય તો એનો સરખો ભાવ મળતો નથી. જો કોર્ટમાં ચુકાદો આવે તો કંઈક નીવેડો આવે."

ગુરમિલ સિંહ કહે છે કે મેં 2009માં કચ્છના કોઠારામાં જમીન ખરીદી હતી. અમે પણ પંજાબમાં જમીન વેચીને કચ્છમાં જમીન ખરીદી હતી.

"2010 પહેલાં દસ્તાવેજ અને ઍન્ટ્રી થઈ જતી હતી. 2010 પછી એ નથી થઈ રહ્યું. 2010 પછી જે લોકો પંજાબ-હરિયાણાથી કચ્છ આવતા હતા તે બંધ થઈ ગયા છે."

વકીલ હિમ્મતસિંહ શેરગીલ વધુમાં કહે છે, "પંજાબના જે લોકો કચ્છમાં વસે છે તેઓ ખેડૂત છે. લાલબહાદુર શાસ્ત્રીના આગ્રહથી તેઓ કચ્છ આવ્યા હતા."

"પંજાબમાં પોતાની જમીન વેચીને આવ્યા હતા. 1965થી તેઓ કચ્છ આવતા રહ્યા છે અને ત્યાંની બિનઉપજાઉ જમીન પર ખેતી...


...ાળાઓને ધ્વસ્ત કરી નાખી છે. તે પૈકી અડધી કરતાં વધારે પ્રયોગશાળાઓ દક્ષિણી હેલમંડ વિસ્તારમાં હતી.

આ સાથે એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે હવાઈ હુમલાએ તાલિબાનની અફીણના વેપારથી થતી કુલ કમાણીનો એક ચતુર્થાંશ ભાગ ખતમ કરી દીધો છે. પરંતુ આ હવાઈ હુમલાના લાંબા ગાળાનો પ્રભાવ હજુ બાકી છે.

જો પ્રયોગશાળાઓને નષ્ટ કરી દેવામાં આવી છે તો પણ તેમને બીજી વખત ઊભી કરવામાં વધારે સમય કે ખર્ચ થતો નથી.

તાલિબાન સામાન્યપણે નશાના ગોરખધંધામાં સામેલ હોવાનું ખંડન કરે છે. એટલું જ નહીં, પોતાના શાસનકાળમાં અફીણની ખેતી પર પ્રતિબંધ ... બાકીનો લેખ લખો:

નનથી થતી કમાણીનો અડધો ભાગ તાલિબાનને જાય છે અથવા તો ઇસ્લામિક સ્ટેટને જાય છે.

તેમણે અનુમાન લગાવ્યું હતું કે આ સંગઠન અહીંથી નીકળતાં ટ્રક પાસેથી આશરે 35 હજાર રૂપિયા લે છે અને આ વિસ્તારમાંથી નીકળતાં ટ્રકોની સંખ્યા ખૂબ વધારે હોય છે.

સ્થાનિક વેપારીઓ અને અફઘાન સરકારના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર તાલિબાન હવે દર વર્ષે સમગ્ર દેશના ખનન ક્ષેત્રથી 350 કરોડ રૂપિયા પ્રાપ્ત કરે છે.

વિદેશી સ્રોતો પાસેથી આવક

ઘણા અફઘાન અને અમેરિકી અધિકારી જણાવે છે કે ઘણી સરકારો, જેમાં પાકિસ્તાન, ઈરાન અને રશિયા સામેલ છે, અફઘાન તાલિબાનને આર્થિક મદદ આપે છે. પરંતુ આ દેશો તે વાતને નકારે છે.

ઘણા મધ્ય-પૂર્વી દેશોમાં ઉદાહરણ તરીકે સાઉદી અરેબિયા, યૂએઈ, પાકિસ્તાન અને કતારમાં રહેતા ઘણા લોકો વ્યક્તિગત સ્તરે તાલિબાનના મોટા ધનદાતા મનાય છે.

જોકે, એ તો શક્ય નથી કે તાલિબાનની કમાણીનું સટીક આકલન કરી શકાય. પરંતુ વિશેષજ્ઞો માને છે કે તાલિબાનની વાર્ષિક કમાણી 35 અબજ રુપિયા સુધી હોઈ શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાવ થઈ રહ્યું છે.

પ્રો. પાંડે માને છે કે માલદીવનું જેટલું દેવું છે તેમાંથી 70 ટકા દેવુ ચીનનું છે, એટલે માલદીવનું ચીન તરફી વલણ સહજ છે.

સંબંધો બગડવાની શરૂઆત

ભારત અને માલદીવના સંબંધો આ વર્ષે વધારે બગડ્યાં છે. જેની શરૂઆત માલદીવ સુપ્રીમ કોર્ટના ફેબ્રુઆરીમાં આવેલા નિર્ણયથી જ થઈ ગઈ હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે રાષ્ટ્રપતિ અબ્દુલ્લા યામીને વિપક્ષના નેતાઓને કેદ કરાવીને બંધારણ અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે.

કોર્ટે એવો આદેશ પણ કર્યો હતો કે સરકાર પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ મહંમદ નાશીદ સ... બાકીનો લેખ લખો:

લીઝ પર ફક્ત 40 લાખ ડૉલરમાં આપ્યો હતો.

બીજી તરફ ભારત માટે માલદીવનું મહત્ત્વનું ઓછું નથી. માલદીવ ભારતથી ઘણું નજીક છે અને જો ત્યાં ચીન પોતાનો પગ જમાવે છે તો તે ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે.

ભારતના લક્ષદ્વીપથી માલદીવ 700 કિલોમીટર અને ભરાતના મુખ્ય ભૂમિ ભાગથી 1200 કિલોમીટર જેટલું દૂર છે.

વિપરીત પરિસ્થિતિઓમાં પણ ચીન માટે દિલ્હી પહોંચી જવું સરળ થઈ જશે. માલદીવે ચીન સાથે ફ્રી ટ્રેડ કરાર કર્યો છે.

આ પગલું પણ ભારત માટે ચિંતાજનક બાબત છે. જેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે માલદીવ ભારતથી કેટલું દૂર થયું છે અને ચીનની નજીક ગયું છે.

ચીન અને પાકિસ્તાનની મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજના વન બેલ્ટ વન રોડને પણ જાહેરમાં સમર્થન આપે છે.

જો માલદીવ સાથે સંબંધો સુધારવામાં ભારત નિષ્ફળ થયું તો દક્ષિણ એશિયાના અન્ય નાના દેશોમાં પણ ચીનનું પ્રભુત્વ વધી જશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાવ સહિતની જરૂરી જાણકારી ભરવી પડશે.

તેના પર હૉસ્પિટલના ઇન્ચાર્જે સહી  કરવી પડશે અને ત્યારે જ રેમડેસિવિર આપવામા આવશે.

દવાની કાળાબજારી ન થાય એ માટે મહારાષ્ટ્ર સરકારે રેમડેસિવિરની કિંમતો પણ નક્કી કરી છે. હૉસ્પિટલમાં અત્યારે 100 એમજીની શીશીની કિંમત 2,240 રૂપિયા હશે. તો કૅમિસ્ટની દુકાન પર આ કિંમત 2,360 રૂપિયા હશે.

રસીની અછત અને 'ટીકા ઉત્સવ'

આ દરમિયાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવાર 11 એપ્રિલે દેશમાં 'ટીકા ઉત્સવ'નો પ્રારંભ કર્યો, જે 14 એપ્રિલ સુધી ચાલશે. આ અંતર્ગત 45 વર્ષથી વધારે ઉંમરના લોકોને ... બાકીનો લેખ લખો:

આ મામલે બ્રાઝિલ પણ ભારત કરતાં આગળ છે. અહીં 8.87 ટકા લોકોને રસી આપવામાં આવી છે. ભુટાન કે જ્યાં ભારતે રસી મોકલી છે ત્યાં 61.04 ટકા લોકોનું રસીકરણ થઈ ગયું છે.

આવી સ્થિતિ કેમ?

ઝડપથી વધી રહેલા કોરોના કેસને જોતાં રસીની આયાત કેમ નથી કરાઈ રહી? આખરે પરિસ્થિતિ આટલી ખરાબ કઈ રીતે થઈ ગઈ?

સવાલોના જવાબમાં ડૉક્ટર વાનખેડકર કહે છે, "સરકારના નિર્ણયો માત્ર વિશેષજ્ઞો જ નહીં બ્યુરોક્રેટ લઈ રહ્યા છે. પણ બ્યુરોક્રેટનું પ્લાનિંગ ખોટું પડ્યું."

ડૉક્ટર રવિનું માનવું છે કે ભારત સરકારને જે દેશો સાથે સારા સંબંધો છે ત્યાંનાં તમામ સંશાધનોનો ઉપયોગ કરીને રસીની આયાત કરવી જોઈએ.

તેમણે કહ્યું, "આપણે બાકીના પ્રાઇવેટ પ્લેયરોને કેમ રસી બનાવવાની મંજૂરી નથી આપતા? હાલમાં જ મહારાષ્ટ્રે રાજ્યમાં કોવૅક્સિનના ઉત્પાદનની મંજૂરી માગી હતી પણ ન અપાઈ. "

ડૉક્ટર રવિનું માનવું છે કે સરકારે રસીકરણની યોજનાનું એટલું કેન્દ્રીયકરણ કરી નાખ્યું છે કે રાજ્ય અને સ્થાનિક અધિકારીઓ પોતાની મેળે પગલાં લઈ શકે એમ નથી.

તેઓ કહે છે, "સ્વાસ્થ્ય વિભાગ રાજ્યની અંતર્ગત આવે છે. જોકે, અહીં તમામ નીતિ કેન્દ્ર સરકાર જ ઘડી રહ્યું છે. રાજ્ય અને સ્થાનિક તંત્રને બહુ સારી રીતે જાણ હોય છે કે કેવી રીતે રસીનું અભિયાન ચલાવાય તો વધુને વધુ લોકો સુધી રસી પહોંચાડી શકાય."

ડૉક્ટર રવિના મતે, "વડા પ્રધાને રસીકરણ અંગેના જે આંકડા જણાવ્યા છે તે સાંભળવામાં સારા લાગે છે. જાણે ભારતમાં દરરોજ અમેરિકા કે કોઈ અન્ય કરતાં વધારે લોકોને રસી આપવામાં આવી છે. પણ જો તમે વસતીના હિસાબે જુઓ તો તસવીર થોડી અલગ લાગશે અને સત્ય એ જ છે."

ડૉક્ટર રવિનું કહેવું છે કે આ સમય 'ક્યાં અને કઈ રીતે ખોટું થયું' તેના પર ચર્ચા કરવાનો નથી. ભૂલો સુધારવાનો અને રસીકરણની ઝડપ વધારવાનો છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાવણી સુધી લવાય, ત્યારે તેમની સાથે એક મહિલા કાર્યકરની હાજરી હોવી જ જોઈએ.

'ઇસકે બદલે પાકિસ્તાન સે આઈ કોઈ ઔરત દે દો'

અપહરણ કરેલી મહિલા જો મુસ્લિમ હોય તો તેમના હાથ પર હિંદુ પુરુષો 'ઓમ'નું છૂંદણું કરાવી દેતા. એ જ રીતે મુસ્લિમ પુરુષો હિંદુ સ્ત્રીઓના હાથ પર મુસ્લિમ નામ છૂંદાવી દેતા હતા.

જ્યારે કમળાબહેન કે તેમના કાર્યકરો કોઈ ઘરમાંથી મહિલાને મુક્ત કરાવી લઈ આવતા, ત્યારે પુરુષો આવીને ઝઘડો કરતા હતા.

કમળાબહેન લખે છે કે પૂર્વ પંજાબના હિંદુ અને શીખ ઘરોમાં મુસ્લિમ સ્ત્રીઓને છોડાવીને છાવણીમાં લઈ આવીએ, ત્યારે... બાકીનો લેખ લખો:

હિંસા વખતે થયો હતો. કેટલીય સ્ત્રીઓ તો એવી હતી કે જે અપરણિત હોય અને માતા બની ગઈ હોય.

આ સ્ત્રીઓની સ્થિતિ વિકટ હતી, તેઓ પોતાનાં બાળકને છાતીએથી અલગ કરી શકતી ન હતી, બીજી તરફ જો બાળક સાથે રાખે તો પરિવાર તેમનો સ્વીકાર ન કરે.

આ પ્રકારના બાળકોનું શું કરવું તેમને ભારતના નાગરિક ગણવા કે પાકિસ્તાનના આ અંગે અફસરો વચ્ચેની બેઠકમાં વિવાદ થતા, ત્યારે કમળાબહેન ભાવુક થઈ જતાં.

કેટલીક વખત અફસરો સાથે આ માટે ઝઘડતાં પણ હતાં.

કમળાબહેન લખે છે, "કુંવારી માનું મન બાળકને અલગ કરવા માને નહીં. રડી રડીને આંખો સુઝાડી દે અને છાવણીમાં રહે ત્યાં સુધી બાળકને જરાય અળગું ન કરે.”

“બાપ કે ભાઈને સાથે જવાનો સમય આવે ત્યારે મા બાળકને છાતીએ ચાંપીને મોકળા મને રડી લે, કેમ કે પછી તો ખુલ્લા મને રડી પણ ન શકે.”

"વધુમાં તેમના માટે એક બાળકની મા બની ગઈ છે એ વાત તેના માટે ભૂલ્યા વિના છૂટકો ન હતો."

સરહદપારના પ્રેમીઓનો મિલાપ

તોફાનગ્રસ્ત વિસ્તારોમાંથી ભાગી છૂટવા માટે હિંદુ અને મુસલમાનોએ પોતાની સલામતી માટે ઘરની સ્ત્રીઓની કિંમત ચૂકવી હતી.

એવામાં ઘરની વિધવા વહુને સોંપી દઈને પરિવારજનોએ જીવ બચાવ્યો હોય એવા પણ કિસ્સા નોંધાયા હતા.

આવી જ એક વિધવા સ્ત્રી પ્રેમાને રાવળપિંડીનું ગર્ભશ્રીમંત કુટુંબ છોડીને જતું રહ્યું હતું. આ સ્ત્રીને પાકિસ્તાનના લશ્કરના કૅપ્ટન તુફેલ સાથે મિત્રતા થઈ હતી. તેઓ અવારનવાર છાવણીની મુલાકાતે આવતા હતા.

જોકે, સત્તાવાળાઓ ઇચ્છતા નહોતા કે તુફેલ હિંદુ સ્ત્રી સાથે લગ્ન કરે. પ્રેમા મદદ માગવા ગઈ પણ એક જીપ તેમના મકાને આવી અને તેમને લઈને લાહોર છાવણીમાં મૂકી ગઈ. પછી અનેક પ્રયાસો છતાં એ બન્ને એક ન થઈ શક્યાં.

આવી જ કહાણી ઇસ્મત અને જીતુની છે. બન્નેના પરિવારોના વર્ષો જૂના સંબંધ હતા, પણ બન્ને અલગ ધર્મનાં હોવાથી વિભાજન વચ્ચે છૂટા પડવાનો વારો આવ્યો.

ઇસ્મત ઘરેથી નાસી છૂટી અને સુવર્ણ મંદિરમાં જીતુ સાથે લગ્ન કર્યાં, પણ છેવટે ઇસ્મતનો પરિવાર તેમને પરત લઈ જવામાં સફળ થયો.

આવી કેટલાય પ્રેમીઓ કમળાબહેન પાસે આવ્યા હશે. કેટલાક પ્રેમીઓનું મિલન તેઓ કરવી શક્યા તો કેટલાકની પ્રેમ કહાણી ટ્રૅજેડીમાં પરિણમી હતી.

હકીકતમાં વિભાજન જાતે જ એક ટ્રૅજેડી હતી.

આલુ દસ્તુર 'મૂળ સોતાં ઊખડેલાં' પુસ્તકની પ્રસ્તાવનામાં લખે છે, "ભાગલાના પરિણામે જાગેલી ભયંકર અવસ્થાનો સહેજ પણ અનુભવ થયો ન હોય એવી એક પેઢી પણ આજે મોટી થઈ ગઈ છે."

"ભાગલાના દેખાતા ઘા રુઝાઈ ગયા છે અને તેનાં ચાઠાં પણ હવે ઝાંખા થવાં...


...ાવવામાં આવતી હતી.

બૉર્ડમાં મસૂદ અઝહરને તાલીમ-ઉલ-કુરાન મદરેસાના પ્રમુખ અને મોહમ્મદ યુસૂફ અઝહરને પ્રશાસક દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.

અહીંના કેટલાક લોકોનું કહેવું છે આ મદરેસા સ્થાનિક સ્કૂલનાં બાળકોને ભણાવે છે, તો કેટલાકે કહ્યું કે ત્યાં જૈશના લડાકુઓનું પ્રશિક્ષણ કેન્દ્ર હતું.

એક વ્યક્તિએ ઓળખ જાહેર કર્યા વિના જણાવ્યું, "પહાડ પર બનેલી મદરેસા મુજાહિદ્દીનો માટે પ્રશિક્ષણ કેન્દ્ર હતી."

31 વર્ષની એક અન્ય સ્થાનિક વ્યક્તિએ કહ્યું, "બધાને ખબર હતી કે ત્યાં જૈશની છાવણી છે. ત્યાં લોકોને લડવાનું શિખવાડવામાં આવતુ... બાકીનો લેખ લખો:

ં છે, અમને એક પણ ઘાયલ વ્યક્તિ જોવા મળી નથી."

જોકે, વિસ્તારના લોકોએ જણાવ્યું કે ત્યાં જૈશ-એ-મોહમ્મદની ઉપસ્થિતિ છે. પ્રશિક્ષણ શિબિર તો નથી પણ મદરેસા છે.

નૂરાન શાહે કહ્યું, "આ તાલીમ-ઉલ-કુરાન મદરેસા છે. ગામનાં બાળકો ત્યાં ભણે છે, ત્યાં કોઈ પ્રશિક્ષણ આપવામાં નથી આવતું."

મદરેસાના જૈશ-એ-મોહમ્મદથી સંબંધ દર્શાવતાં સાઈનબૉર્ડને ગુરુવારે હટાવી દેવામાં આવ્યું છે અને સેના સંવાદદાતાઓને ત્યાં જતાં રોકી રહી છે.

પરંતુ, પાછળથી એ માળખાને જોઈ શકાતું હતું અને તેને કોઈ નુકસાન થયું નહોતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાવવામાં આવે છે, તેનાથી વાત ત્યાં જ સમાપ્ત થઈ જાય છે. કેવી રીતે કામ થાય, તેનું એક ઉદાહરણ આપું છું. માનો કે તમને 10 વાહન અને તેના ઈંધણ માટે ફંડ મળ્યું. બાદમાં તમને પાંચ અન્ય વાહન માટે ફંડ આપવામાં આવે, પરંતુ આ ગાડીઓ માટે વધુ ઈંધણ ખરીદવાની મંજૂરી નથી મળતી. તમે જણાવો કે આ પાંચ વાહનોનું તમે શું કરશો?"

મેં જયવીર ચૌધરીનું ધ્યાન દોર્યું કે આઈટીબીપીનું બજેટ 2009-10માં 1134.05 કરોડ રૂપિયા હતું, જે 2018-19માં વધીને 6190.72 કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયું છે.

આના પર જયવીર ચૌધરીએ કહ્યું, "પરંતુ આ દરમિયાન સુરક્... બાકીનો લેખ લખો:

ો તેને સતત યથાવત્ રાખવો એક મોટો પડકાર છે. વિસ્તાર એવો છે જ્યાં તકનીકીને સરળતાથી સ્થાપિત કરી શકાય તેમ નથી."

ચીનની સેનાની તાકાત

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ

ચીનની સેના અંગે પૂછતા જયવીર ચૌધરી કહે છે, "ચીનના સૈનિકો જ્યાં પણ હોય ત્યાં તેમની સાથે એક રાજકીય પ્રતિનિધિ તહેનાત હોય છે. સેનાએ એ પ્રતિનિધિના નિર્દેશો પ્રમાણે કામ કરવું પડે છે. એક રીતે જોઈએ તો આ તેમની નબળાઈ છે કે તેઓ ખુદ કોઈ નિર્ણય લઈ શકતા નથી."

જયવીર ચૌધરીએ ચીનની સેનાના મજબૂત પક્ષ અંગે વિસ્તારથી વાત કરી.

તેઓએ કહ્યું, "તેમની પાસે એવું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર છે કે તેઓ આખી કમાન્ડને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ માત્ર 12 કલાકમાં ટ્રેનલાઇનથી તહેનાત કરી શકે છે. આપણે એવું કરવા માટે હજારો વાહનોની જરૂર પડશે. તેઓએ તેમનાં ઉપકરણો વિકસિત કરી લીધાં છે, જરૂર પ્રમાણે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસિત કર્યું છે. તેમની સીમા પર એવા રસ્તા છે જ્યાં જેટ વિમાન ઊતરી શકે છે. તેમની ટ્રેન અને હવાઈપટ્ટી વર્ષો સુધી સેવામાં રહે છે. આપણે તેની સાથે તુલના ન કરી શકીએ. આપણું કામ આ તરફ વધ્યું છે, આપણે ઝડપથી કામ પણ કરી રહ્યા છીએ, પરંતુ હજુ ઘણુંબધું કરવાની જરૂર છે. વિસ્તારમાં અવરજવર કે ગતિવિધિઓ મામલે ચીનના મુકાબલે આપણે કમજોર છીએ."

જયવીર ચૌધરી આઈટીબીપી મુખ્યાલયના ડીઆઈજી ઇન્ચાર્જ સહિત આઈટીબીપી અકાદમીના નિદેશક પણ રહી ચૂક્યા છે.

તેઓએ જણાવ્યું, "જે ઉપલબ્ધ હોય એમાંથી સૌથી સારો વિકલ્પ પસંદ કરવાની આપણી ટેવ છે. પણ આ યોગ્ય દૃષ્ટિકોણ નથી. આપણે દરેક સુરક્ષાબળની સાથે રિસર્ચ ઍન્ડ ડેવલપમૅન્ટની ટીમ બનાવવી જોઈએ અને જરૂરિયાતોનું આકલન અને તેને પૂરા કરવા પર ભાર આપવો જોઈએ. આપણે આપણી વિચારસરણીમાં બદલાવ લાવવાની જરૂર છે."

આઈટીબીપી અને ભારતીય સેના કેવી રીતે એકસાથે કામ કરે છે, એ અંગે પૂછતા ચૌધરીએ જણાવ્યું, "વાસ્તવિક સ્તરે આપણો તાલમેલ ઘણો સારો છે. મારું માનવું છે કે સુરક્ષાબળો જેટલાં સ્વતંત્ર હશે, આપણો તાલમેલ એટલો જ સારો હશે. ઘણા સ્રોતથી માહિતી મળવાથી દેશને જ ફાયદો થાય છે."

જોકે સેનાના ઘણા અધિકારીઓનું માનવું છે કે એ વિસ્તારમાં આઈટીબીપી પર ઑપરેશનલ નિયંત્રણ સેનાનું હોવું જોઈએ. આ માગ કેટલી વાજબી છે?

આ અંગે પૂછતા જયવીર ચૌધરીએ કહ્યું, "હું તેની સાથે સહમત નથી. કોઈ એકને મહત્ત્વ આપવું યોગ્ય ન કહેવાય. દરેક સુરક્ષાબળની પોતાની ભૂમિકા છે. કોઈએ પણ મોટા ભાઈ જેવું વર્તન કરવાની જરૂર ન હોવી જોઈએ. જોકે આજે ભારતીય સેના સતત મોટા ભાઈ જેવું વર્તન...


...ાવવામાં આવ્યું હતું.

તેમણે કહ્યું હતું, " અમને તેમની વિરુદ્ધ પુરાવા મળ્યા હતા. દરોડા દરમિયાન લુહખોસેઈ જોઉની પાસે 4.595 કિલો હૅરોઇન પાવડર, 2,80,200 'વર્લ્ડ ઇઝ યોર્સ' નામની નશીલી ટૅબલેટ અને 57 લાખ 18 હજારની રોકડ મળી હતી. એ સિવાય 95 હજારની જૂની નોટો સહિત કેટલીક વાંધાજનક સામગ્રી પણ મળી હતી. દરોડા દરમિયાન આરોપીના ઘરથી જ્યારે ડ્રગ્સ મળ્યા ત્યારે તે અમારી સાથે સમજૂતી કરવાની વિનંતી કરતો રહ્યો અને પછી તેણે ડીજીપી અને મુખ્ય મંત્રીને ફોન કરવા દેવાની પરવાનગી માગી."

હાઈકોર્ટમાં દાખલ સોગંદનામામાં પ્રદેશના... બાકીનો લેખ લખો:

માગ કરી છે.

મણિપુર પ્રદેશ યુવા કૉંગ્રેસના કાર્યકર્તાઓએ આ બાબતને લઈને શુક્રવારે રાજધાની ઇમ્ફાલમાં વિરોધપ્રદર્શન કર્યાં હતાં.

કૉંગ્રેસના જિલ્લા સ્વાયત્તશાસી પરિષદના પૂર્વ ચૅરમૅન લુહખોસેઈ જોઉથી જોડાયેલા ડ્રગ અને રોકડ પકડાવાના આ કેસની સીબીઆઈ તપાસની માગ કરી રહી છે.

જોકે બિરેન સિંહે મીડિયામાં પ્રતિક્રિયામાં આપતા કહ્યું, "આ બાબત માત્ર ન્યાયાલયમાં વિચારાધીન છે એટલે આ બાબતે ટિપ્પણી કરવી કાયદાકીય રૂપથી ઉચિત નથી. બધાને ખબર છે કે કોઈ પણ વ્યક્તિ કોઈ કાયદાકીય કાર્યવાહી અથવા અદાલતની બાબતમાં હસ્તક્ષેપ ન કરી શકે. આ બાબતે કાયદો પોતાનું કામ કરી રહ્યો છે."

"ડ્રગ્સની વિરુદ્ધ અમારી સરકાર કડકાઈથી લડી રહી છે અને આ અભિયાન સતત ચાલુ રહેશે. આ રીતે ગેરકાયદેસર કામમાં સામેલ કોઈ પણ વ્યક્તિને છોડવામાં નહીં આવે. ભલે તે કોઈ મિત્ર હોય કે પછી સંબંધી."

મુખ્ય મંત્રીના આશ્વાસન છતાં પણ આ મામલે ઉચ્ચસ્તરીય તપાસની માગ ઉઠી રહી છે. કેટલાય સંગઠનોએ રાજ્યપાલ મારફતે દેશના વડા પ્રધાન અને રાષ્ટ્રપતિ સમક્ષ લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

'વૃંદાએ સારું કામ કર્યું છે'

કૉંગ્રેસનું વિરોધપ્રદર્શન

મણિપુરના વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રદીપ ફનઝૌબમ ડ્રગ્ઝના આ મામલાને મણિપુર માટે બહુ ગંભીર માને છે.

તેઓ કહે છે, "મણિપુરમાં ડ્રગ્સનો ધંધા વ્યાપક સ્તર પર ફેલાઈ રહ્યો છે. આવા સમયમાં મહિલા પોલીસ અધિકારીએ જે ગંભીર આરોપ લગાવ્યા છે, તેમને હળવાશથી ન લેવામાં આવે કારણ કે એક પોલીસ અધિકારીએ ડ્રગ્સ માફિયા અને તેનાથી જોડાયેલી તમામ સાઠગાંઠના આરોપ અદાલત સામે લેખિતમાં મૂક્યા છે. પોલીસ દબાણની વાત સાચી હોઈ શકે છે પરંતુ હવે આ મામલામાં એક ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસની જરૂર છે."

પ્રદીપ ફનઝૌબમ પ્રમાણે આ મહિલા પોલીસ અધિકારીએ મણિપુરમાં ડ્રગ્સના ધંધા વિરુદ્ધ ઘણું કામ કર્યું છે. આ પહેલા વૃંદાએ ડ્રગ્સની વિરુદ્ધ અભિયાન ચલાવીને કેટલાક લોકોની ધરપકડ કરી હતી.

હાલ મણિપુર સરકારે તેમની નાર્કોટિક્સ ઍન્ડ અફૅયર્સ ઑફ બૉર્ડર બ્યૂરો વિભાગમાંથી બદલી કરી નાખી છે પરંતુ તેમણે અત્યાર સુધી અન્ય વિભાગમાં ચાર્જ નથી આપવામાં આવ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાવા મંડ્યા છે."

શું હૉસ્પિટલમાં સ્ટાફની તાણ છે?

રાજકોટ સિવિલ હૉસ્પિટલના મેડિકલ સુપરિન્ટેન્ડન્ટ મનીષ મહેતા

રાજકોટ સિવિલ હૉસ્પિટલના મેડિકલ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ મનીષ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે "શિશુઓનાં જે મોત થયાં છે એના માટે હૉસ્પિટલના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કે સ્ટાફને જવાબદાર ન ગણી શકાય. અમારી પાસે પૂરતો સ્ટાફ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર છે."

"દરદીઓ ઘણી વખત એ પરિસ્થિતિમાં આવતા હોય છે કે તેમને બચાવવા મુશ્કેલ બનતા હોય છે. તેથી એવી સ્થિતિ જોવા મળે છે કે મૃત્યુનો આંક ઊંચે જતો હોય છે. સરખામણી કરશો તો 2018ની તુલનામાં... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રદેશ પ્રમુખ અમિત ચાવડાએ રાજકોટ સિવિલ હૉસ્પિટલની મુલાકાત લીધી હતી.

અમિત ચાવડાએ મુલાકાત લીધા બાદ જણાવ્યું હતું, "સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાંથી દરદીઓને સારવાર માટે અહીં લાવવામાં આવે છે, પરંતુ ડૉક્ટરોની અછત અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ટરનો સ્પષ્ટ અભાવ છે. સરકારની આ ગંભીર બેદરકારીને કારણે બાળકોનાં મોત થયાં છે."

કૉંગ્રેસનાં ધરણાં

ચાવડા ઉમેરે છે, "સમગ્ર રાજ્યમાં જો બાળકોના મૃત્યુનો આંકડો દર વર્ષે 25,000 જેટલો છે. બે દાયકા કરતાં વધારે સમયથી રાજ્યમાં ભાજપનું શાસન હોવા છતાં રાજ્યમાં 33000 જેટલા ડૉક્ટરોની જગ્યા ખાલી છે. બાળકો કુપોષણથી પીડાઈ રહ્યા છે. શું આ ગુજરાત મૉડલ છે? "

"બાળકોના મોટી સંખ્યામાં મૃત્યુ થતાં હોય તો મુખ્ય મંત્રી અને નાયબ મુખ્ય મંત્રીને શાસન કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી. બંનેએ રાજીનામાં આપી દેવાં જોઈએ."

તો ગુજરાતના નાયબ મુખ્ય મંત્રી અને રાજ્યના આરોગ્યમંત્રી નીતિન પટેલે કૉંગ્રેસના આ ઉપક્રમને પિકનિક સાથે સરખાવ્યો હતો.

નીતિન પટેલે કહ્યું હતું કે "કોઈ પણ ગંભીરતા વગર કૉંગ્રેસના નેતાઓએ હૉસ્પિટલમાં હસતાંહસતાં સૅલ્ફીઓ લીધી હતી. આ અશોભનીય છે. અમારી સરકાર કુપોષણને નાથવા તેમજ બાળમૃત્યુદર ઘટાડવા સતત પ્રયત્નશીલ છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાવારી કેટલી છે એ જોયું?

આઠ લાખનો માપદંડ કેવી રીતે નક્કી કર્યો? ઇન્કમટેક્સ લિમિટ પણ આઠ લાખ કરી દો. કેટલા લોકો પાસે પાંચ એકર જમીન છે એનો કોઈ ડેટા છે, કેટલા લોકો પાસે ઘર છે અને કેટલી સાઇઝ છે એ નક્કી કર્યું છે?

આ પહેલાં રાજ્યસભામાં બુધવારે બિલ રજૂ કરાયું, ત્યારબાદ વિપક્ષ દ્વારા સદનમાં હોબાળો કરાયો હતો અને એટલે 2 વાગ્યા સુધી કાર્યવાહી સ્થગિત કરાઈ હતી.

સિબ્બલના કહેવા પ્રમાણે, "આ બિલને કારણે બંધારણીય સમસ્યાઓ ઊભી થશે. અનામતની કુલ ટકાવારી 50 ટકાથી ન વધવી જોઈએ, એમ સર્વોચ્ચ અદાલતે અનેક ચુકાદામાં ઠેરવ્ય... બાકીનો લેખ લખો:

રીએ છીએ, પણ બિલમાં ખામીઓ પણ છે."

"આ બિલનો કે નીતિનો વિરોધ નથી. પણ સરકારની નિયત પર શંકા જાય છે. બીમાર પડેલી સરકાર માટે આ બિલ આઈસીયૂ હોય એવું લાગે છે."

'યે પબ્લિક હૈ સબ જાનતી હૈ'

ઑલ ઇન્ડિયા તૃણમુલ કૉંગ્રેસના સાંસદ દેરેક ઑબ્રાઇને કહ્યું , "ગુજરાતમાં પાટીદારો અનામત માગતા હતા, ત્યારે આ ભાજપ પક્ષના જ સાંસદોએ કહ્યું હતું કે અનામત આપવું ગેરબંધારણીય છે."

'આ જ પક્ષના સાંસદો પાટીદારોને ગુજરાતમાં અનામત આપવા તૈયાર નહોતા.'

તેમણે ચર્ચા દરમિયાન ગીત ટાંકતા કહ્યું, "યે પબ્લિક હૈ સબ જાનતી હૈ."

એઆઈડીએમકેના સાંસદનો વિરોધ

એઆઈડીએમકેના સાંસદોએ વિરોધ કરીને રાજ્યસભામાંથી વૉક-આઉટ કર્યું હતું.

એઆઈએડીએમકે પક્ષના સાંસદ એ.નવનીતકૃષ્ણને સવર્ણોને અનામત અંગેના બિલનો વિરોધ કર્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે લોકસભામાં બિલ રજૂ કરાયું ત્યારે પણ એઆઈએડીએમકેના સાંસદોએ વિરોધ કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, "આ બિલ તામિલનાડુના લોકોને અનામત માટે હાલમાં મળી રહેલા અધિકારોનું હનન કરે એવી સ્થિતિ છે. તામિલનાડુમાં અગાઉની જેમ જ અનામતની નીતિ રહેવા દેવામાં આવે એવી મારી માગ છે."

"હું આ બિલનો ભારપૂર્વક વિરોધ કરી રહ્યો છું"

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'ભાજપે વિલંબ કેમ કર્યો?'

સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ પ્રોફેસર રામ ગોપાલ યાદવ બિલ અંગે ચર્ચા કરી રહ્યા છે. તેમણે બિલ અંગે ચર્ચા કરતા કહ્યું કે ભાજપની નિયત ખોટી નહોતી તો બિલ લાવવામાં વિલંબ કેમ કર્યો?

"રોજગારી વગર અનામતનો શો અર્થ? દેશમાં રોજગારી ઘટી રહી છે, જે ચિંતાની બાબત છે."

તેમણે કહ્યું, "દેશમાં ઊંચનીચના ભેદભાવ ઊંડા ઊતરેલા છે. સમય સાથે આ ભેદભાવ ઘટી રહ્યા છે, પણ હજુ સુધી સંપૂર્ણ રીતે ખતમ થયા નથી."

"આજે પણ કોઈ દલિત લોકોની સામે સવર્ણ લોકોના ઘર સામેથી ઘોડા પર બેસીને પસાર થાય તો અપમાન કરાય છે અને માર મારવામાં આવે છે."

'અનામત આપી પણ રોજગારી ક્યાં'

ચર્ચા દરમિયાન કૉંગ્રેસના સાંસદ આનંદ શર્માએ બિલનું સમર્થન કરતા કહ્યું, "હાલની સરકાર અનામત આપવાની વાત તો કરે છે પણ રોજગારી છે જ નહીં."

તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે ભાજપની સરકાર મહિલા અનામત બિલ કેમ ન લાવી?

તેમણે કહ્યું, "જો મહિલાઓ માટે અનામતનું બિલ લાવવાન ભાજપે ચૂંટણી ઢંઢેરામાં વાયદો કર્યો હતો. જો લાવશે તો અમે સમર્થન કરીશું."

આનંદ શર્માએ છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં ખાનગી અને સરકારી વિભાગોમાં રોજગારીની ઘટેલી તકોના આંકડા રજૂ કર્યા હતા.

તેમણે કહ્યું, "સત્તામાં આવતા પહેલાં ભાજપે મતદારોને અનેક વાયદા...


...ાવિત ન થવાય તો તે અમાનવીય કહેવાશે. પરંતુ આનો લાભ કોઈ બીજો પક્ષ ઉઠાવે એ પણ ઠીક વાત નથી."

મોદી સરકારે યુવાનો માટે ન વૅક્સિન રહેવા દીધી ન વૅકન્સી : કૉંગ્રેસ નેતા ખડગે

મોદી સરકાર જનતા અને વિપક્ષના સવાલોના ઘેરામાં?

કોરોનાની બીજી લહેરના કારણે સર્જાયેલી મિનિ લૉકડાઉનની પરિસ્થિતિને કારણે દેશમાં માત્ર એપ્રિલ માસમાં 75 લાખ લોકોની નોકરીઓને અસર થઈ હોવાનો અંદાજ છે.

જેના કારણે બેરોજગારીનો દર ચાર માસની ટોચે પહોંચી આઠ ટકાને અડકી ગયો હતો.

ધ બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ ડોટકૉમના અહેવાલ અનુસાર સેન્ટર ફૉર મોનિટરિંગ ઇન્ડિ... બાકીનો લેખ લખો:

લન સુનિશ્ચિત કરાવવા એક લાખ પોલીસકર્મી તહેનાત

ગુજરાતમાં કોરોનાની ગાઇડલાઇનના પાલન માટે ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત

લાઇવમિન્ટ ડોટકૉમના એક અહેવાલ પ્રમાણે બુધવારે એક અધિકારીએ જાણકારી આપી હતી કે કોરોનાના વધતાં સંક્રમણને જોતાં રાજ્યમાં કોરોનાના નિયમોનું ચુસ્ત પાલન સુનિશ્ચિત કરાવવા એક લાખ પોલીસ કર્મીઓ તહેનાત કરાયા છે.

તેમણે આગળ આ અંગે જાણકારી આપતા કહ્યું કે, "56 હજાર પોલીસદળના જવાનો, પાંચ હજાર SRP જવાનો, 13 હજાર હોમગાર્ડ અને 30 હજાર ગ્રામરક્ષકદળના જવાનો રાજ્યભરમાં તહેનાત કરાયેલા છે."

નોંધનીય છે કે ગુજરાત સરકારે મંગળવારે ફરી એક વાર રાજ્યનાં 36 શહેરોમાં રાત્રિ કર્ફ્યુ વધારી દીધો હતો.

આ જાહેરાત બાદ ગુજરાતના પોલીસ મહાનિદેશક આશીષ ભાટીયાએ મંગળવારે એક વર્ય્યુઅલ મિટિંગ યોજી હતી.

જેમાં તેમણે સિનિયર પોલીસ અધિકારીઓને ગાઇડલાઇનનું કડક પાલન કરાવવાની સૂચના આપી હતી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાવી શકીએ."

હાલ સુધીમાં 30નાં મૃત્યુ

છેલ્લા કેટલાક દિવસથી આસામ અને તેના ઉપરવાસના વિસ્તારમાં સતત વરસાદ વરસ્યા પછી આવેલાં પૂરથી અહીંના કુલ 33માંથી 29 જિલ્લા ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયા હતા.

આસામ રાજ્ય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ દ્વારા 17 જુલાઈની સાંજે જાહેર કરવામાં આવેલા એક રિપોર્ટ પ્રમાણે તે સમયે રાજ્યનાં 4626 ગામ પૂરનાં પાણીમાં ડૂબેલાં હતાં.

જ્યારે આ ગામના 57 લાખ 51 હજારથી પણ વધારે લોકો પૂરની અસર હેઠળ હતા.

જે લોકોએ સંપૂર્ણ પણે ઘર ખોયા છે તેવા લોકો માટે આસામ સરકારે 819 રાહત છાવણીઓ ખોલી છે, જેમાં... બાકીનો લેખ લખો:

ાજ શરૂ થયો. પહેલા પાણી ધીમે-ધીમે આવી રહ્યું હતું."

"પરંતુ અચાનક ઝડપથી આવવાની સાથે પાણી ઘરમાં ઘૂસી ગયું. અમે માત્ર અનાજને જ ઉપર મૂકી શક્યાં."

"બાકી તમામ સામાન પાણીમાં ડૂબી ગયો. કોઈ પ્રકારે પોતાની ગાય અને બાળકોને લઈને ત્યાંથી નીકળીને અહીં પહોંચ્યા છીએ."

ખરેખર કોલાખોલા ગોજાઈગામનો આ વિસ્તાર બ્રહ્મપુત્ર અને તેની સહાયક નદી ચેચાની બિલકુલ નજીક છે.

લેજાઈ હાયર સેકન્ડરી સ્કૂલમાં બનેલી રાહત છાવણીમાં ગત ચાર દિવસથી રહેતા શંકર ઠાકુર કહે છે :

"દર વર્ષે ખેત મજૂરી કરીને થોડા ઘણા રૂપિયા એકઠા કરીએ છીએ, પરંતુ પૂર આવવાના કારણે તમામ વસ્તુ છોડીને ભાગી જવું પડે છે."

"નદી પાસે છે એટલા માટે વરસાદની સાથે પૂર આવી જાય છે. પૂરની સામે લડવું યુદ્ધની સામે લડવા જેવું છે. ખબર નહીં હવે આગળ શું કરીશું"

હાલ તો એ વિસ્તારમાં સતત વરસાદ થઈ રહ્યો છે એવામાં રાહત છાવણીમાં રહેતા લોકો ક્યાં સુધી પોતાના ઘરે પરત ફરશે તે કોઈ જાણતું નથી.

ડિબ્રૂગઢ જિલ્લાના ડેપ્યુટી કમિશનર પલ્લવ ગોપાલ જ્હા કહે છે, "જિલ્લા વહીવટીતંત્ર તરફથી રાહત છાવણીમાં રહેતા લોકોનું ધ્યાન રાખવામાં આવી રહ્યું છે."

"રાહત સામગ્રી સમય પર પહોંચાડવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે અને મેડિકલ સુવિધાનું પણ ધ્યાન રાખવામાં આવી રહ્યું છે. હાલ સ્થિતિ સામાન્ય હોવામાં થોડો સમય લાગશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાવે છે, "ફી વિશે વાત કરવામાં આવી ત્યારે ભારદ્વાજે એટલી જ માગણી કરી કે મને ઘરેથી લાવવા અને મૂકી જવાની વ્યવસ્થા કરી આપજો."

"12 તુઘલક લૅન ખાતે ભારદ્વાજે રાહુલ ગાંધીને મુક્કાબાજીની તાલીમ આપી હતી."

"અઠવાડિયામાં ત્રણ દિવસ એમ ઘણાં અઠવાડિયા માટે તાલીમ ચાલી હતી. તે વખતે ઘણી વાર સોનિયા, પ્રિયંકા અને તેમનાં બાળકો માયરા અને રેહાન પણ રાહુલને ટ્રેનિંગ લેતા જોવા આવતાં હતાં."

"ભારદ્વાજ યાદ કરતા કહે છે કે તેઓ જ્યારે પણ રાહુલને સર અથવા રાહુલજી એવું કહેતા ત્યારે તેઓ ટોકતા અને કહેતા કે હું તમારો વિદ્યાર્થી છું, ... બાકીનો લેખ લખો:

ા પણ કાઢ્યા.

હજી સુધી કુંવારા છે રાહુલ

48 વર્ષના રાહુલ ગાંધીએ હજુ સુધી લગ્ન નથી કર્યું. આ વિશે તેઓ વાત કરવાનું પણ ટાળે છે.

2004માં વૃંદા ગોપીનાથ સાથેની વાતચીતમાં તેમણે પ્રથમ વખત સ્વીકાર કર્યો હતો કે તેમની ગર્લફ્રૅન્ડનું નામ જ્વાનિતા નહીં, પણ વેરોનિક છે.

'તેઓ સ્પેનિશ નથી, પણ વેનેઝુએલાનાં છે. તે કોઈ રેસ્ટોરાંમાં વેઇટ્રેસ નથી, પણ આર્કિટેક્ટ છે. જોકે, તેઓ વેઇટ્રેસ હોત તો પણ મને કોઈ ફરક પડ્યો નહોત. તેઓ મારા સૌથી સારા મિત્ર છે.'

આ પછી પણ તેમની ગર્લફ્રૅન્ડ વિશે ચર્ચાઓ ચાલતી રહે છે, પણ કોઈ સ્પષ્ટ વાત બહાર આવી નથી.

રાહુલ ગાંધી સાથે જોડાઈ ગયું નામ 'પપ્પુ'

રાહુલ ગાંધી રાજકારણમાં નવા નવા હતા ત્યારે તેઓ બહુ સારા વક્તા નહોતા. તેઓ મોટા ભાગે સોનિયા ગાંધીની પાછળ ઊભા રહેતા હતા.

પ્રિયંકા ગાંધી હાથ હલાવીને ચાહકોને પ્રતિસાદ આપતાં, પણ રાહુલ હાથ પણ ઊંચો કરતા નહોતા.

તેઓ ભાગ્યે જ કશું બોલતા હતા, તેથી તેમને બોલવામાં તકલીફ છે એવી વાતો થવા લાગી હતી.

જોકે, તે વાત સાવ ખોટી હતી. ધીમે-ધીમે જમણેરીઓએ તેમને 'પપ્પુ' નામે બોલાવીને મજાક ઉડાવવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

શરુઆતમાં આવી છાપને દૂર કરવા માટેની કોઈ કોશિશ પણ રાહુલ ગાંધીએ કરી નહોતી. તે વખતે એક બોલીવૂડ ફિલ્મ આવી હતી, 'પપ્પુ પાસ હો ગયા.'

2008માં પણ એક ફિલ્મનું ગીત ખૂબ પ્રખ્યાત થયું હતું 'પપ્પુ કાન્ટ ડાન્સ.'

એ જ વર્ષે દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણી વખતે ચૂંટણી પંચે 'પપ્પુ કાન્ટ વૉટ' એવી ઝુંબેશ ચલાવી હતી.

તેમાં કહેવાનો ભાવ એ હતો કે પપ્પુ એવો માણસ છે, જે જરૂરી કામ કરવાના બદલે ફાલતું બાબતોમાં પોતાનો સમય બગાડે છે.

રાહુલ ગાંધીના નેતૃત્વમાં કૉંગ્રેસ પક્ષ એક પછી એક રાજ્યમાં ભાજપ સામે હારવા લાગ્યો હતો.

ભાજપના ટેકેદારોમાં એવી મજાક ચાલતી હતી કે, 'અમારા ત્રણ પ્રચારકો છે, મોદી, અમિત શાહ અને રાહુલ ગાંધી.'

રાહુલની રાજકીય અપરિપક્વતા

કૉંગ્રેસમાં પણ શરૂઆતમાં તેમની પીઠ પાછળ તેમની મજાક ઉડાવાતી હતી. એવું કહેવાતું કે તમે ઝોલાવાળા હોવ અને વાળ વિખરાયેલા હોય તો તમને રાહુલ ગાંધીની નજીક જવાની તક મળશે.

તે વખતે યુવા કૉંગ્રેસના કાર્યકરો પોતાની રૉલેક્સ ઘડિયાળને ઉતારીને અને પોતાની લક્ઝરી કાર ફાઇવસ્ટાર હોટેલમાં પાર્ક કરીને રિક્ષામાં બેસીને રાહુલ ગાંધીને મળવા જતા હતા.

19 માર્ચ 2007માં તેમણે દેવબંધમાં જાહેરાત કરી હતી કે 'જો 1992માં નહેરુ પરિવાર સત્તામાં હોત તો બાબરી મસ્જિદ તોડી પાડી ન શકાઈ હોત.'

1992માં નરસિંહ...


...ાવે છે.”

કેમ સર્જાય છે માનવ અને દીપડા વચ્ચે ઘર્ષણ?

માનવ અને દીપડા વચ્ચે વધી રહેલા ઘર્ષણનાં કારણો બાબતે સ્પષ્ટતા કરતાં આર. એમ. પરમાર જણાવે છે :

“દાહોદ જિલ્લામાં વર્ષ 2016ની ગણતરી પ્રમાણે કુલ 205 દીપડા છે, જે પૈકી ધાનપુર તાલુકામાં જ 51 દીપડા છે.“

“પાછલાં અમુક વર્ષોથી દીપડાના સંરક્ષણના પ્રયાસોને કારણે દીપડાની સંખ્યા વધી હોય એવું લાગે છે. જે કારણે દીપડાની સંખ્યા તાલુકાની કુલ ધારણક્ષમતા કરતાં વધી છે. જેથી દીપડાની સમગ્ર પ્રજાતિ માટેના વિસ્તારમાં ઘટાડો થયો છે.”

આ સિવાય જંગલક્ષેત્રોમાં વધતી જતી મા... બાકીનો લેખ લખો:

ાટેના ઉપાયો અંગે જાણવા અમે વન્યજીવ (સંરક્ષણ) કાયદો, 1972ના ઘડતરમાં મુખ્ય ભાગ ભજવનાર અને વન્યજીવ સંરક્ષણ ક્ષેત્રે કામ કરનાર ડૉ. એમ. કે. રણજિતસિંહ ઝાલા સાથે વાત કરી હતી.

તેઓ જણાવે છે, “દીપડા એ એવાં પ્રાણી હોય છે, જે માનવવસતીની આસપાસ રહેવા માટે ઘડાઈ ગયાં છે.“

“માણસનાં ઢોર જ હવે તેનો મુખ્ય શિકાર બની ગયાં છે. તેના કારણે આવાં ઘર્ષણો થાય છે. “

“તેમજ હવે જંગલોમાં પણ એવી કોઈ જગ્યા બાકી નથી રહી જ્યાં માણસોનો પગપેસારો ન હોય, તેના કારણે આ પરિસ્થિતિ વધુ બગડી છે.”

માણસ અને પ્રાણીઓ વચ્ચે સર્જાતા ઘર્ષણને ટાળવા માટેના ઉપાયો સૂચવતાં તેઓ જણાવે છે કે, “માણસો અને પ્રાણીઓ વચ્ચેના ઘર્ષણને ટાળવા માટે સરકારે અને માણસોએ જાતે પોતાના વસવાટ માટેની કેટલીક મર્યાદાઓ નિશ્ચિત કરવી જ પડશે.“

જેમ કે, સરકારે આવી ઘર્ષણવાળી જગ્યાઓએ અભયારણ્યો સ્થાપવા જોઈએ અને માણસ અને તેમનાં ઢોરોની તમામ અવરજવર આ વિસ્તારોમાં પ્રતિબંધિત કરવી જોઈએ. જો માણસ વન્યપ્રાણીઓના વિસ્તારોમાં પોતાં ઘેટાં-બકરાં લઈ જશે, તો તે શિકાર કરવાનાં જ છે.”

“માણસોને જ્યાં પોતાની પ્રવૃત્તિઓ કરવાની પરવાનગી છે, ત્યાં માણસોને થયેલા નુકસાનનું સરકાર દ્વારા તાત્કાલિક વળતર ચૂકવવાની વ્યવસ્થા થવી જોઈએ. જેથી માણસો દ્વારા બદલાની ભાવનાથી કરાતી પ્રાણીઓ માટે જોખમરૂપ પ્રવૃત્તિઓને રોકી શકાય.”

માણસનો શિકાર કરનાર પ્રાણીઓના નિકાલ મુદ્દે તેઓ માને છે કે, “જે પ્રાણીએ એકવાર માનવભક્ષણ કર્યું હોય, તેને બીજી તક ન આપી શકાય. આવું કરવાથી બીજી વખત પણ માનવભક્ષણની ઘટના બનવાનો ભય રહેલો છે, એકવાર માનવભક્ષણ કરનાર પ્રાણીને મારી નાખવા સિવાય આ સમસ્યાનો બીજો કોઈ ઉકેલ નથી.”

‘હુમલો કરનાર દીપડાને અન્યત્રે ખસેડાશે’

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાછલા કેટલાક દિવસોમાં બનેલી દીપડાના હુમલાની ઘટનાઓ અંગે સરકાર અને વનવિભાગ દ્વારા કરાયેલ કામગીરી અંગે વાત કરતાં આરાધના સાહુ જણાવે છે :

“હાલ વિસ્તારમાં સ્થાનિક વનવિભાગની ટીમો દ્વારા સઘન પેટ્રોલિંગ કરાઈ રહ્યું છે. મુશ્કેલી સર્જનાર દીપડાને ટ્રૅક કરવાનું અને પકડવાનું કામ ચાલુ છે."

આગામી અમુક દિવસો સુધી અમારી ટીમ આ કામ ચાલુ રાખશે. જેથી ઘર્ષણનું કારણ બનતા તમામ દીપડાઓને પકડી શકાય."

"આ સિવાય અમે આ વિસ્તારોમાં માનવ અને દીપડા વચ્ચેનું ઘર્ષણ ટાળવા માટે જનજાગૃતિ માટેના પ્રયત્નો કરી રહ્યા છીએ.”

વનવિભાગ દ્વારા દીપડાના હુમલાની ઘટનાઓ અંગે લેવાયેલા પગલાં અંગે વાત કરતાં આર. એમ. પરમાર જણાવે છે કે, “પાછલા બે...


...ાવો થવા જેવી સમસ્યા આવી રહી છે.

તેઓ કહે છે કે ધોરણ 12ની પરીક્ષા ખૂબ અગત્યની છે કારણકે તેના પર આગળનું શિક્ષણ નિર્ભર કરે છે અને એમાં શિક્ષકો પાસે રૂબરૂ ભણવાનો ફેર પડે.

મહેસાણાની એક શાળાના વિદ્યાર્થી 15 વર્ષીય સાંઈકુમાર બાબુ હૉસ્ટલમાં રહેતા હતા.

લૉકડાઉન થયું ત્યારથી તેઓ ગાંધીનગરમાં પોતાનાં માતાપિતા પાસે રહીને ઑનલાઇન ભણી રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે કે હૉસ્ટલના રૂમમાં આઠ વિદ્યાર્થીઓ રહેતા હોય છે, શાળા ખૂલે તો પણ પાછા હૉસ્ટલ જવાનો કોઈ પ્રશ્ન નથી.

પરંતુ ધોરણ 10 ના અભ્યાસક્રમના નોટ્સ વગેરે ન મળતા ... બાકીનો લેખ લખો:

સ્કર પટેલનું કહેવું છે કે "જો ક્લાસમાં 60 જેટલા વિદ્યાર્થીઓ હોય તો ઑડ-ઇવન પદ્ધતિ લાગુ કરી શકાય. શાળાઓમાં કૉમ્પ્યૂટર, સંગીત, આર્ટક્લાસ કે રમતગમતના વિષયોને હાલ લેવામાં ન આવે અને માત્ર મુખ્ય પાંચ વિષયો જ ભણાવવામાં આવે જેથી શાળાનો સમય ટૂંકાવી શકાય."

ભાસ્કર પટેલ ઉમેરે છે કે "ગણિત, વિજ્ઞાન, સમાજશાસ્ત્ર અને પ્રથમ તથા દ્વિતીય ભાષાનો અભ્યાસ જ કરાવવામાં આવે. આનાથી સરકારની ગાઇડલાઇન્સ પ્રમાણે 30 મિનિટનો એક વિષયનો ક્લાસ હોય તો શાળામાં 2.5 કલાકનું વર્કિંગ રહે."

જતીન ભરાડનું માનવું છે કે જો આ અંગે સરકાર જો જલદી તારીખો નક્કી કરે તો શાળા સંચાલકોને તૈયારીનો સમય મળી રહે.

તેઓ કહે છે, " ગુજરાતમાં દરેક પ્રકારની સ્કૂલો છે. નાની શાળાઓ છે તો મોટાં કૅમ્પસ પણ છે એટલે દરેક સ્કૂલોના અલગઅલગ પ્રશ્ન રહેશે. 250થી લઈને 1,000 તો કેટલીક સ્કૂલોમાં 5,000 જેટલાં વિદ્યાર્થીઓ પણ છે. ઓરડાઓ નાના-મોટા હોય છે. એટલે બધી શાળાઓ માટે એકસરખા નિયમો નહીં ચાલે, ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં મોટી અને ખૂલ્લી સ્કૂલો હોય અને ત્યાં ટ્રાન્સપોર્ટેશનની સમસ્યા નહીં હોય જેવી શહેરી વિસ્તારોમાં હોય છે."

શું કહે છે આરોગ્ય નિષ્ણાતો અને શું છે સરકારની તૈયારી?

શાળાઓ ખોલવાને લઈને બાળરોગ ચિકિત્સકોના સંગઠને અમુક ગાઇડલાઇન્સ બહાર પાડી છે.

બીબીસી સાથે વાતચીતમાં ઍકેડમી ઑફ પિડિયાટ્રિક્સ, ગુજરાતના સચિવ ડૉ મનીષ મેહતા કહે છે કે ઇન્ડિયન ઍકેડમી ઑફ પીડિયાટ્રિક્સે જાહેર કરેલી ગાઇડલાઇન્સમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે શાળા ખોલતા પહેલાં બે અઠવાડિયાં સુધી કોરોનાના નવા કેસોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો હોય. કોરોનાના કુલ ટેસ્ટમાંથી માત્ર પાંચ ટકા ટેસ્ટ પૉઝિટિવ આવે તો જ શાળાઓ ખોલવામાં આવે.

તેમનું કહેવું છે કે આ ગાઇડલાઇન્સ પ્રમાણે જ્યારે દર એક લાખની વસતિમાં માત્ર 20 કોરોના સંક્રમિતો હોય ત્યારે સ્કૂલો ખોલવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

શાળાઓમાં માસ્ક પહેરવા, સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ, સૅનિટાઇઝર અને સફાઈ જેવા અનેક નિયમોનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

ડૉ. મેહતા કહે છે કે સરકાર કડક રીતે શાળાઓની વ્યવસ્થાનું નિરીક્ષણ કરે અને નિયમોનું પાલન કરાવે.

નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય છે કે સ્કૂલોમાં શિક્ષકો અને અન્ય સ્ટાફને નવી પરિસ્થિતિને જોતાં પૂરતું પ્રશિક્ષણ આપવું જોઈએ.

ડૉ મનીષ મેહતાનું માનવું છે કે ગુજરાતમાં બધી શાળાઓમાં આટલી તૈયારીઓ કરવા માટે લાંબો સમય લાગશે. શાળા ખોલવાનો નિર્ણય કરતાં અગાઉ આ બાબતોની ચોક્કસ રીતે ખરાઈ કરી લેવી જોઈએ. માત્ર...


...ાવ્યા અનુસાર ગુજરાતમાં અનુસૂચિત જનજાતિનીમાં કુલ 29 જ્ઞાતિઓ સમાવિષ્ટ છે. તેમજ તેમાં પછાત અને અતિ પછાત એવું વર્ગીકરણ કરાયું નથી.

નિષ્ણાતો અનુસાર અવારનવાર અનામત મેળવતા વર્ગો પૈકી અમુક ચોક્કસ સમુદાયને જ લાભ મળતા હોવાની ફરિયાદો ઊઠતી રહે છે.

જે કારણે આવા વર્ગોમાં રહેલી અતિ પછાત જ્ઞાતિના લોકો દ્વારા પોતાની કૅટેગરીમાં અલાયદી અનામત આપવાની રજૂઆતો થતી રહે છે. જેથી શૈક્ષણિક સંસ્થાનો અને સરકારી નોકરીઓમાં જે-તે સમાજના લોકોનું પૂરતું પ્રતિનિધિત્વ સુનિશ્ચિત કરી શકાય.

‘યોગ્ય અમલ થવો જરૂરી’

અનામત

દલિત અધિકા... બાકીનો લેખ લખો:

ાજો માટે અહિતકારી સાબિત થશે.”

તેઓ આ વિશે આગળ વાત કરતાં કહે છે કે, “અત્યારની પરિસ્થિતિ પ્રમાણે નવી-નવી જ્ઞાતિઓ અનામત માટેની માગણી કરી રહી છે, ત્યારે પેટાવર્ગીકરણની વ્યવસ્થા કરવા માટે સરકાર અને કોર્ટે એ પણ જોવું પડશે કે આ બધામાંથી ખરેખર વંચિત કોણ છે.”

“હાલ પ્રમાણમાં ઓછી ગરીબ કોમો દ્વારા પણ અનામતની માગણી કરાઈ રહી છે, આવા પ્રકારની માગણીઓને સંતોષવાના પણ પ્રયત્નો ઘણી સરકારો દ્વારા થઈ રહ્યા છે."

"જો આવી પરિસ્થિતિ સર્જાશે તો તે સામાજિક ન્યાયના સિદ્ધાંતને નકારશે તેમાં કોઈ બેમત નથી.”

‘મિશ્ર અસરો થઈ શકે’

ગુજરાત યુનિવર્સિટીના સમાજશાસ્ત્ર વિભાગના વડા પ્રોફેસર ઝવેરભાઈ પટેલ આ વિશે વાત કરતાં જણાવે છે કે, “જો અનામત મેળવતા વર્ગોમાં પેટાવર્ગીકરણને મંજૂરી અપાય તો તેની હકારાત્મક અને નકારત્મક બંને પ્રકારની અસરો થઈ શકે છે.”

“જો આ વ્યવસ્થા અમલમાં આવે અને અતિપછાત વર્ગને અનામતનો લાભ મળે એ રીતે તેનું યોગ્ય અમલ થાય તો આ વ્યવસ્થા કરવી સાર્થક નીવડે. આટલાં વર્ષોમાં સરકારે અનામતનો લાભ મેળવનાર જ્ઞાતિઓની પૂરેપૂરી જગ્યાઓ યોગ્ય રીતે ભરી હોત, તો અનામતના પેટાવર્ગીકરણનો પ્રશ્ન ઊભો જ નહોતો થવાનો.”

ગણેશ દેવીને જેમ પ્રોફેસર પટેલ પણ આ પ્રકારનું વર્ગીકરણ સામાજિક ઘર્ષણ માટે કારણભૂત બની શકે તેની શક્યતા વ્યક્ત કરે છે.

તેઓ કહે છે કે, “અતિ પછાત વર્ગને આ પ્રકારની વ્યવસ્થાથી લાભ તો થશે, પરંતુ જે-તે વર્ગના અન્ય જ્ઞાતિના લોકો અને આવી અતિ પછાત કોમના લોકો વચ્ચે ઘર્ષણની પરિસ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.”

સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્ણયને વકીલ આનંદ યાજ્ઞિક અનામતનો લાભ મેળવતા વર્ગો પૈકી અતિ પછાત વર્ગો માટે હિતકારી ગણાવે છે.

તેઓ આ વિશે વાત કરતાં જણાવે છે કે, “બંધારણની કલમ 15 (4) મુજબ રાજ્ય SC, ST અને SEBC માટે અનામતની જોગવાઈ કરી શકે છે."

"સુપ્રીમ કોર્ટે યોગ્ય રીતે અર્થઘટન કરતા નિર્ણય લીધો છે કે હવેથી રાજ્ય SC, ST અને SEBC વર્ગોને મળતી અનામતમાં પેટાવર્ગીકરણ કરી શકશે. હું તેને આવકારું છું.”

“SC, ST અને SEBCમાં ઘણી જ્ઞાતિઓના લોકો આરક્ષણનો લાભ લઈને ભણ્યા અને આગળ આવ્યા છે. જ્યારે તેની સામે અન્ય ઘણા લોકો તેનો લાભ લઈ શક્યા નથી."

"જે કારણે એક જ સમાજની અંદર અસામનતા ઊભી થઈ છે. આ અસમાનતાના નિવારણ માટે સુપ્રીમ કોર્ટે સમાજમાં અનામત માટે પેટાવર્ગીકરણનો સ્વીકાર કર્યો છે. જોકે, નેતાઓ દ્વારા આ વ્યવસ્થાનો રાજકીય લાભ ન લઈ લેવાય એ જોવું પણ  જરૂરી છે.”

તમે અમનેફેસબુક,...


...ાવ્યું હતું કે હવે મારે કામ નથી કરવું. જે દિવસે સમાજનું કંઈક ભલું થતું હશે એવું મને દેખાશે એટલે હું તમારી જોડે આવીને બેસી જઈશ."

અલ્પેશ ઠાકોરને તો કૉંગ્રેસ રાષ્ટ્રીય સચિવ બનાવ્યા હતા, છતાં અલ્પેશભાઈ અને ઠાકોરસેનાને એવું કેમ લાગ્યું કે અપમાન થઈ રહ્યું છે?

આ સવાલના જવાબમાં અમિત ઠાકોરે કહ્યું હતું કે "અલ્પેશ ઠાકોરે પોતાના અપમાનની વાત નથી કરી. સ્વાભાવિક છે કે એ ઠાકોરસેનાના અપમાનની વાત હતી. ઓબીસી એકતા મંચના અપમાનની વાત હતી."

"એટલે કૉંગ્રેસમાંથી વિખૂટા થવાનો નિર્ણય સેનાનો હતો. કૉંગ્રેસ પાર્ટીમાં ... બાકીનો લેખ લખો:

તો ઠાકોરસેનાની વોટબૅન્કનો લાભ ભાજપને મળી શકશે? આ સવાલના જવાબમાં ચકાભાઈએ કહ્યું હતું કે "ઘણાને એવું લાગે છે કે તેઓ સરકારમાં પ્રધાન બનશે તો ઠાકોરસમાજને કંઈક અપાવશે. જોકે, મને હાલ પૂરતું એવું નથી લાગતું."

"તેથી જ મેં વિરોધ કર્યા વગર મારો રસ્તો અલગ કરી લીધો છે. અલ્પેશભાઈ ભાજપમાં જાય તો એના માટે 2017માં જ અમારી સમિતિમાંથી ઘણા લોકો સહમત હતા. એ વખતે માત્ર ચારેક જણા જ એવું કહેતા હતા કે અલ્પેશભાઈએ કૉંગ્રેસમાં જોડવું જોઇએ."

"અલ્પેશભાઈ એ વખતે અવઢવમાં હતા કે કંઈ પાટીમાં જવું. એ વખતે કૉંગ્રેસમાં જોડાયા એનું કારણ એ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું કે વિધાનસભામાં સરકાર કૉંગ્રેસની રચાશે. પાર્ટીમાં માનસન્માન રહેશે.

"પરંતુ એવું થયું નહીં, કૉંગ્રેસ સરકાર રચી શકી નહીં. હવે અલ્પેશભાઈ બારોબાર નિર્ણય લેવા માંડ્યા છે."

કૉંગ્રેસને શું અસર થશે?

અલ્પેશ ઠાકોર ભાજપ સાથે જોડાય તો ઠાકોર સમાજ, જેને કૉંગ્રેસની પરંપરાગત વોટબૅન્ક માનવામાં આવે છે તેને અસર પડે ખરી. આ સવાલના જવાબમાં ચકાભાઇએ કહ્યું હતું, "એ વોટબૅન્ક તો કૉંગ્રેસ સાથે જ રહેવાની છે. એટલું ખરું કે યુવાવર્ગ અલ્પેશભાઈ સાથે ખાસ્સો એવો જોડાયેલો છે."

અમિતભાઈ ઠાકોર માને છે કે અલ્પેશ ઠાકોર ભાજપમાં જોડાય તો કૉંગ્રેસની ઠાકોર વોટબૅન્કને અસર પડી શકે છે.

તેમણે કહ્યું હતું, "સો ટકા કૉંગ્રેસ વોટબૅન્ક પર અસર પડે. અલ્પેશભાઈ ભાજપ કે કોઈ પણ પાર્ટીમાં જોડાય તો ઠાકોર સમાજની જે પરંપરાગત કૉંગ્રેસી વોટબૅન્ક છે એને અસર પડે."

"તમે હમણાં જ જોયું હશે કે આણંદની બેઠક પર ભરતસિંહ સોલંકી જંગી બહુમતીથી હાર્યા છે. અલ્પેશ ઠાકોરે હાકલ કરી હતી કે કૉંગ્રેસે આપણી સાથે અપમાન કર્યું છે તેનો વળતો જવાબ આપવો જોઈએ. વળતા જવાબ રૂપે ભરતસિંહ સોલંકીની હાર થઈ."

"અલ્પેશ ઠાકોરના મુદ્દે કૉંગ્રેસના જ બેચરાજીથી ધારાસભ્ય ભરતભાઈ ઠાકોર કૉંગ્રેસની ટીકા કરી રહ્યા છે. ભરતભાઈ ઠાકોરસેનામાં પ્રદેશ કાર્યાલય મંત્રી છે.

તેમણે બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું, "અલ્પેશભાઈ અત્યાર સુધી કૉંગ્રેસ સાથે રહ્યા, એમાં ઠાકોર સમાજને કોઈ ફાયદો થયો નથી. સેનાના અમારા હોદ્દેદારોને પણ કૉંગ્રેસમાં કોઈ માનસન્માન મળ્યું નથી એ હકીકત છે."

અલ્પેશ ઠાકોર કહે છે કે 15થી 17 ધારાસભ્યો કૉંગ્રેસ છોડી શકે છે. તમે ધારાસભ્ય છો, ઠાકોરસેનામાં છો, તમે કૉંગ્રેસ છોડવાના છો કે નહીં?

આ સવાલના જવાબમાં ભરત ઠાકોરે કહ્યું હતું કે અત્યારે તો હું કૉંગ્રેસ સાથે જ છું. મારા મતવિસ્તારના વિવિધ...


...ાવ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, "કૉંગ્રેસે ગુજરાતમાંથી બોધપાઠ લેવાની જરૂર હતી. જો બોધપાઠ લીધો હોત તો આ હાલત રાષ્ટ્રીયસ્તરે ન થઈ હોત."

"ગુજરાતમાં કાર્યકર્તાસ્તરે કૉંગ્રેસની કૅડર ભાંગીને ભૂક્કો થઈ ગઈ છે. કૉંગ્રેસ સાથે સંકળાયેલા જૂના કાર્યકરો હતાશ થઈ ગયા છે."

"કૉંગ્રેસે જો રાજ્યમાં પુનર્જીવન મેળળવું હોય તો કૅડર બનાવવી પડે. કૉંગ્રેસે પોતાનાં સંગઠન સેવાદળને ફરી સક્રિય કરવું પડે."

"જો રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ(આરએસએસ)ના કાર્યકરો જંગલોમાં આદિવાસીઓ વચ્ચે જતાં હોય તો સેવાદળના કાર્યકરો કેમ દેખાતા નથી."

"... બાકીનો લેખ લખો:

ગણતરીમાં તેઓ ખોટા પડ્યા."

"કૉંગ્રેસના વળતાં પાણી તો 1990થી થઈ ગયા હતા જ્યારે ચીમનભાઈ પટેલે ભાજપ સાથે સરકાર બનાવી હતી. ત્યારપછી પછી ચીમનભાઈ ભાજપથી છૂટા પડ્યા અને કૉંગ્રેસ સાથે સમાધાન કર્યું વગેરે બરાબર પરંતુ 1995 પછી તો કૉંગ્રેસ રાજ્યમાં સરકાર જ બનાવી શકી નથી."

હસમુખ પટેલ માને છે કે શંકરસિંહ કૉંગ્રેસ સાથે જોડાયેલા રહ્યા હોત તો ફરક પડત. તેઓ કહે છે, "લોકો ગમે તે કહે પરંતુ શંકરસિંહમાં સંગઠનની તાકાત છે. ભાજપની નબળાઈઓ તેઓ સારી રીતે પારખે છે. તેમને કૉંગ્રેસે બધું જ આપ્યું એની ના નહીં, પણ તેઓ જો ટકી ગયા હોત તો સારું હોત."

રાજકારણના અન્ય અભ્યાસુ શારીક લાલીવાલાનો મત શંકરસિંહના મામલે હસમુખ પટેલથી અલગ પડે છે.

શારીક કહે છે, "કૉંગ્રેસની સૌથી મોટી ભૂલ શંકરસિંહ વાઘેલાને લાવવાની હતી. તેમણે ઘણી તિરાડો ઊભી કરી."

"પાર્ટીમાં નવા નેતા ન જોડાય તેમજ મોબિલાઇઝેશન ન થાય એમાં શંકરસિંહનો ફાળો હતો. બીજી વાત એ કે કૉંગ્રેસ રાષ્ટ્રીયસ્તરે બિનસાંપ્રદાયિક એટલે કે સેક્યુલર પાર્ટી છે, જે ગુજરાતમાં નથી. એ મોટો તફાવત છે."

"કૉંગ્રેસ ગુજરાતમાં વિચારધારાની દ્રષ્ટિએ ભાજપથી બહુ અલગ નથી. જો આરએસએસના એકસમયના નરેન્દ્ર મોદી કરતાંય આગળ પડતા નેતા શંકરસિંહ વાઘેલા કૉંગ્રેસમાં જોડાતા હોય તો એ દર્શાવે છે કે કૉંગ્રેસ વિચારધારાની રીતે ગુજરાતમાં ભાજપથી દેખીતી રીતે અલગ નથી."

"આ વાત 1995 પહેલાં શાસનમાં રહેલી કૉંગ્રેસને પણ લાગુ પડે જ છે. કારણકે, ગુજરાતમાં જે રમખાણો અગાઉ થયાં હતાં એમાં કૉંગ્રેસની ભૂમિકા પર અનેક સવાલો છે."

"જ્યારે સોનિયા ગાંધીએ નરેન્દ્ર મોદીને 'મૌત કા સોદાગર 'કહ્યા ત્યારે ગુજરાત કૉંગ્રેસની એક આખી નેતાગીરીએ એવું કહ્યું હતું કે સોનિયા ગાંધીએ આવું ન કહેવું જોઇએ! આ આશ્ચર્યની વાત છે."

"રાષ્ટ્રીય સ્તરે કૉંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી અને હાઇકમાન જે છે તે સેક્યુલર છે એમ કહી શકાય. જ્યારે પ્રદેશમાં ટોચના નેતૃત્વમાં બે-ત્રણ ચહેરા જ સેક્યુલર છે બાકીના તો રૂઢિચુસ્ત માનસિકતા જ ધરાવે છે."

"તેથી જ કૉંગ્રેસથી ભાજપમાં છલાંગ મારવાનો જે પ્રવાહ છે એમાં ગુજરાત દેશના મોખરે છે."

"ગુજરાતમાં આટલી મોટી સંખ્યામાં ટ્રેડ મિલો હોવા છતાં ડાબેરી ચળવળ ઊભી ન થઈ શકી એના કારણો સાંસ્કૃતિક અને રાજકીય છે. આનું પરિણામ એ આવે કે સંગઠનના જે નીચેના માણસ હોય તેમને કૉંગ્રેસ અને ભાજપમાં કોઈ ખાસ ફરક ન લાગે. તેઓ હતાશ થાય."

રમેશ ઓઝા કહે છે, "ગુજરાત કૉંગ્રેસ સેક્યુલર રાજકારણને અને ગુજરાત...


...ાશ્મીરની મુલાકાત આવવાનું આમંત્રણ મળ્યું હતું.

પોતાના એક નિવેદનમાં ડેવિસે કહ્યું કે જ્યારે તેમણે કહ્યું કે તેઓ કાશ્મીરના સ્થાનિકો સાથે વાત કરવા માટે પૂરતી સ્વતંત્રતા હોય એવું ઇચ્છે છે ત્યારે તેમનું આમંત્રણ તરત પાછું ખેંચી લેવાયું. આ વાતની પુષ્ટિ ભારત સરકાર પાસેથી કરાઈ શકી નથી.

ડેવિસે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું કે, "હું મોદી સરકારના એક પીઆર સ્ટંટમાં ભાગ લેવા માટે તેમજ બધું જ ઠીક હોવાનો દેખાડો કરવા માટે તૈયાર નથી."

"કાશ્મીરમાં લોકતાંત્રિક સિદ્ધાંતો તોડાઈ રહ્યા છે, એ એકદમ સ્પષ્ટ છે. આ બાબતની નોંધ દ... બાકીનો લેખ લખો:

ણમાં છે.

ભારત આખા રાજ્યને પોતાનો અભિન્ન હિસ્સો માને છે, જ્યારે પાકિસ્તાન કાશ્મીરમાં જનમતસંગ્રહ કરાવવાની માગ કરે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાષામાં, ગોડસેના કૃત્યનો વિરોધ કરીને અને પોતાનો વિરોધ પ્રામાણિક છે એવું સ્પષ્ટ કરીને એ ભારમાંથી મુક્તિ મેળવી શકે છે.

આવો વિરોધ પ્રામાણિક છે એવું દર્શાવવા માટેના શરૂઆતના પગલા તરીકે, પ્રજ્ઞા ઠાકુર જેવા લોકોને ઠપકો આપવાનું કે નિવેદન પાછું ખેંચાવવાનું પૂરતું નથી. ગોડસેનું મંદિર થયું હોય તો તે તોડી પાડવાનું પણ પૂરતું નથી.

પ્રચારમાં અને 'વિસ્પર કૅમ્પેન'માં (આડકતરા ગુસપુસ અપપ્રચારમાં) માહેર ગણાતા સંઘને ગોડસેપ્રેમી તરીકેની પોતાની છાપ કેવી રીતે દૂર કરવી, એ બીજા કોઈએ શીખવાડવું પડે એવું લાગે છે?

સવાલ સ... બાકીનો લેખ લખો:

રાખ્યા.

પરંતુ પોતાનું વિચારકુળ ગાંધીજીનાં પાયાનાં જીવનમૂલ્યોના વિરોધમાં નથી, એવું હજુ સુધી ભાજપ સ્પષ્ટ રીતે કહી શકતો નથી. બલ્કે, હિંદુ-મુસ્લિમ એકતા જેવા મુદ્દે તે પ્રગટપણે ગાંધીજીના વિચારવિરોધી તરીકે ઊભરે છે.

આજની કૉંગ્રેસને કે બીજા કોઈ પણ પક્ષને ગાંધીવિચાર સાથે કશી લેવાદેવા નથી. છતાં, ગાંધીવિચાર પ્રત્યેની તેમની ઉદાસીનતા કે તેની સાથેનો તેમનો વિચ્છેદ મૂળભૂત, પ્રગટ અને વિચારધારાકીય આધાર ધરાવતો નથી.

ભાજપ ઇચ્છે તો તે પણ કોમવાદી વિચારધારા કે હિંદુ રાષ્ટ્ર જેવી બાબતોના-એવી વાતો કરનાર તેમના 'વિચારપુરુષો'ના વળગણમાંથી મુક્તિ મેળવી શકે છે અને ગાંધીવિરોધી તરીકેની છાપ પ્રતીતિપૂર્વક ભૂંસી શકે છે.

બાકી, કેવળ પ્રચારબાજીથી અને અર્ધસત્યોથી ગાંધીવિરોધનો ધબ્બો મિટાવવાનું ભાજપ જેવા પ્રચારપટુ પક્ષ માટે પણ અશક્ય પુરવાર થયું છે.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાસંગિકતા વધી ગઈ છે.''

સફદર હાશમીનો પરિવાર દિલ્હીનો સંપન્ન, શહેરી પરિવાર હતો, પણ સફદર સામાન્ય મજૂરોના મુદ્દા ઉઠાવતા હતા.

સમસામયિક મુદ્દાઓ પર ગંભીર વ્યંગાત્મક શૈલીમાં શેરીનાટકો લખતા હતા. એટલું જ નહીં, એ નાટકોને અત્યંત જીવંત શૈલીમાં પ્રસ્તુત પણ કરતા હતા.

તેમની શૈલી એવી હતી કે સામાન્ય લોકો સાથે તેમનો સીધો સંબંધ સ્થપાઈ જતો હતો.

મંગલેશ ડબરાલ પણ માને છે કે એ સફદર હાશમીની મોટી ખાસિયત હતી. તેઓ સામાન્ય લોકોના રંગઢંગમાં જલદી રંગાઈ જતા હતા.

'કિતાબેં તુમ્હારે પાસ રહના ચાહતી હૈં'

સફદર અને સુહૈલ હાશમી... બાકીનો લેખ લખો:

યું હતું, ''સફદર હાશમી સુંદર ગીતો લખતા હતા, પણ ખુદને ગીતકાર શાયર માનતા ન હતા.''

''તેઓ દિગ્દર્શન કરતા હતા, પણ ખુદને દિગ્દર્શન આવડતું જ ન હોય એવું દર્શાવતા હતા.''

''અભિયન સારો કરતા હતા, પણ ખુદને તેમણે ક્યારેય અભિનેતા ગણ્યા ન હતા.''

''લીડર હતા, પણ ખુદને ક્યારેય નેતા ગણતા ન હતા.''

''તેઓ સીધા-સાદા હસમુખા માણસ હતા. તેઓ જ્યાં પગલું મૂકતાં ત્યાં વાતાવરણ જીવંત થઈ જતું હતું.''

દિલ્હીના મંડી હાઉસ પાસેના સફદર હાશમી માર્ગ પરથી ક્યારેક પસાર થાઓ તો ત્યાંની હવામાં જિંદગીની એ લહેરને અનુભવવાનો પ્રયાસ જરૂર કરજો.

સફદર હાશમીને ભૂલશો નહીં, કારણ કે વર્તમાન સમયમાં સફદર હાશમી થવું કોઈના પણ માટે આસાન નથી.

(મૂળ લેખ 2 જાન્યુઆરી, વર્ષ 2018માં છપાયો હતો અને તેમાં સુધારો કરાયો છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાસનમાં જ નહીં, પરંતુ ભવિષ્યમાં કોઈ સરકાર, સત્તામાં બેઠેલો કોઈ પક્ષ અથવા તેની સાથે જોડાયેલું સંગઠન મીડિયા પાસેથી જ્યારે ઇચ્છે અને જેવો ઇચ્છે એવો પ્રચાર કરી શકે છે.

મતલબ કે તમારામાં અને 'પીઆર' કંપનીઓમાં શું ફરક રહી ગયો? જો આવું હોય તો લોકોને મીડિયાના રિપોર્ટ પર કેવી રીતે વિશ્વાસ થશે? સાફ છે કે આજથી પહેલાં મીડિયાની વિશ્વસનીયતા પર આવું સંકટ નહોતું ઊભું થયું.

નૈતિકતાની નીલામી

કોબ્રાપોસ્ટના સ્ટિંગે બીજા પણ ઘણાં ભાંડા ફોડ્યા છે. તમે અમુક લોકોને એવું બોલતા સાંભળી શકો છો કે અમે તો સરકારના મોટા સમર્થક... બાકીનો લેખ લખો:

િયાની પરિસ્થિતિ રાતોરાત સુધરી જાય. પરંતુ શરૂઆત તો કરવી પડશે.

તો મીડિયાને બચાવવાનો પહેલો રસ્તો તો એ છે કે સંપાદક નામની સંસ્થાને પુનર્જીવીત કરવામાં આવે અને તેને મજબૂત કરવામાં આવે.

મીડિયાની આવક વધારનાર અને સમાચાર લાવનાર વચ્ચે મોટું અંતર હોવું જરૂરી છે.

મીડિયાનું આંતરિક કામકાજ અને તેની સ્વાયત્તાનું નિયંત્રણ સ્વતંત્ર, તટસ્થ, સ્વસ્થ અને વિશ્વાસપાત્ર હોવું જોઈએ.

આવું કેવી રીતે થશે?  તો જવાબ છે રસ્તો ખૂબ લાંબો છે. પરંતુ પહેલાં તમે અને અમે આ દિશામાં વિચારવાનું શરૂ કરીએ!

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાસ્ક તથા સૅનિટાઇઝર)નો ચુસ્તપણે અમલ કરવા આહ્વા કર્યું હતું.

ગુજરાતમાં હાઈકોર્ટની ટકોર છતાં 108માં ન આવનાર દર્દીઓને હૉસ્પિટલો દાખલ નથી કરતી?

અમદાવાદ સહિત ગુજરાતંમાં 108માં ન આવનાર દર્દીઓને હૉસ્પિટલમાં દાખલ ન કરાઈ રહ્યા હોવાની ફરિયાદ ઊઠી છે

કોરોના છે? કે બધાં સંભવિત લક્ષણો છે? અને તાત્કાલિક સારવારની જરૂર હોય એવું લાગે છે?

ગુજરાતમાં આ ઉપરોક્ત તમામ પરિસ્થિતિઓ કોઈ વ્યક્તિને હૉસ્પિટલમાં સારવાર મેળવવા માટે લાયક બનાવતી નથી.

જો કોઈ દર્દી ગુજરાતમાં કોરોનાની સારવાર લેવા માગતી હોય તો ફરજિયાત 108 ઍમ્બ્... બાકીનો લેખ લખો:

હાથ લંબાવી રહ્યા છે. આ કડીમાં વિશ્વના સૌથી તાકાતવાર દેશ અમેરિકાનું પણ નામ સામેલ થઈ ગયું છે.

સોમવારે વડા પ્રધાન મોદી સાથે ફોન પર વાત કર્યા બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપિત જો બાઇડને કહ્યું હતું કે, "અમેરિકાની મુશ્કેલ ઘડીમાં ભારતે અમેરિકનોનો સાથ આપ્યો હતો. હવે અમેરિકા જ્યારે ભારત જાહેર સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રના તેમના સૌથી કપરા સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે ત્યારે તેનો સાથ આપશે."

નોંધનીય છે કે બાઇડેન પ્રશાસન દ્વારા ભારતને આ આપદામાં મદદ કરવા માટેનાં ચક્રો ગતિમાન કર્યાં છે.

વાઇટ હાઉસ દ્વારા ભારત માટે ઓક્સિજન સપ્લાય, રસી બનાવવા માટેના કાચા માલની વ્યવસ્થા, જીવનરક્ષક દવાઓનો જથ્થો અને PPE કિટ વગેરે મોકલાવવાની જાહેરાત કરાઈ છે.

જો બાઇડેન વડા પ્રધાન મોદી સાથે ફોન પર વાત કર્યા બાદ ટ્વીટ કરીને ભારત પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી.

ગુજરાત : કોરોનાનો આંકડો પાંચ લાખ પાર, સંક્રમણ મામલે રાજ્ય વિશ્વના ઘણા દેશો કરતાં આગળ

ગુજરાતમાં સતત વધી રહ્યા છે કોરોનાના કેસ

ધ ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ મુજબ રવિવારે રાજ્યમાં કોરોનાનો આંકડો પાંચ લાખ કેસોની પાર પહોંચી ગયો હતો. રવિવારે 14,340 નવા કેસો નોધાયા હતા. આ સાથે જ રાજ્યમાં કુલ દર્દીઓનો આંક 5,10,373 થઈ ગયો હતો.

આટલું જ નહીં 158 લોકોનાં મૃત્યુ પણ થયાં હતાં. મૃત્યુ અને કેસોની બાબતમાં આ ગુજરાતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો આંકડો છે.

જોકે, ઘણા નિષ્ણાતો અને પ્રજાજનોની ફરિયાદ છે કે રાજ્યમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા કોરોનાના કારણે થયેલાં મોત અને કેસોના ખરા આંકડા જારી કરાતા નથી.

જોકે, રાજ્ય સરકાર વારંવાર સ્પષ્ટતા કરી ચૂકી છે કે તેઓ તમામ ગાઇડલાઇનો અનુસરીને કોરોનાના કેસો અને મૃત્યુના ખરેખરા આંકડા જારી કરી રહ્યા છે. પરંતુ આ મામલે શંકાનું વાતાવરણ સમેટાવાનું નામ નથી લઈ રહ્યું.

નોંધનીય છે કે સરકારી અધિકારીએ કરેલી ખરાઈ પ્રમાણે માત્ર રાજકોટના એક ગામમાં જ પાંછલા અમુક દિવસમાં જ 45 જેટલાં મૃત્યુ થઈ ચુક્યા છે. ત્યારે સરકારી આંકડાની ખરાઈ બાબતે શંકા પેદા થવાનું સ્વાભાવિક છે.

કેટલીક પ્રખ્યાત સમાચાર સંસ્થાઓએ રાજ્યનાં સ્મશાનોની મુલાકાત લઈને મૃત્યુના આંકડાઓમાં ભારે તફાવત હોવાની વાત કરી હતી. આ સાથે જ કેસોની બાબતમાં પણ હજુ ઘણા લોકો રાજ્ય સરકારના ચોપડે ન નોંધાતા હોવાની ફરિયાદ છે. જોકે રાજ્ય સરકાર આ અંગે કોઈ પણ પ્રકારની ગેરરીતિ ન થતી હોવાનો દાવો કરે છે.

સરકારી બોન્ડવાળા તમામ ડૉક્ટરોને તાત્કાલિક કોવિડ ડ્યૂટી જોઇન કરવા...


...ાસ્ક પહેરવાની પહેલ શરૂ કરવી પડશે."

રસીકરણમાં ઝડપ

ભારતમાં માત્ર ત્રણ ટકા વસ્તીને જ બંને ડોઝ લાગ્યા છે.

16 જાન્યુઆરીએ ભારતમાં રસીકરણની શરૂઆત થઈ. સૌથી પહેલાં ડૉક્ટરો રસીની પ્રાથમિકતા અપાઈ. પણ આજ સુધી ભારતમાં બધા ડૉક્ટરોને રસીના બંને ડોઝ અપાયા નથી.

જ્યારે દુનિયાના અન્ય દેશોમાંથી આવી સ્થિતિ નથી.

ડૉક્ટર સુનીલા કહે છે, "રાજ્ય સરકારોએ કેન્દ્ર સાથે મળીને અનલૉક પ્રક્રિયા હેઠળ એ નક્કી કરવાનું છે કે કયા લોકોને પ્રાથમિકતાના આધારે રસી આપવાની જરૂર છે."

ઉદાહરણ તરીકે, દિલ્હીમાં જો મેટ્રો લાઇફલાઇન છે, તો તે... બાકીનો લેખ લખો:

.

પણ સંક્રમણના દરમાં ઘટાડો, રોજિંદાં મોતમાં ઘટાડો અને સ્વાસ્થ્યવ્યવસ્થા પર ભારણ ઓછું થવું એ કેટલાંક પરિમાણ છે, જેના આધારે રાજ્ય સરકારો અનલૉકનો નિર્ણય કરી શકે છે.

પ્રોફેસર ગૌતમ મેનન અનુસાર, "દરેક દેશનો અનુભવ સંક્રમણ મામલે અલગ રહ્યો છે. જે દેશે તેના પર જીત મેળવી છે, એ નાના દેશ છે. વસ્તી ભારત કરતાં ઓછી છે, તેમાં મોટા ભાગે નાના દ્વીપ છે. ત્યાં લૉક-અનલૉકની પ્રક્રિયા સરળ પણ છે, કેમ કે અન્ય દેશોમાંથી આવવાનો રસ્તો કે ઍન્ટ્રી પૉઇન્ટ એક જ છે."

"જ્યાં પણ ભારતમાં જેવા ઘણા ઍન્ટ્રી પૉઇન્ટ હોય એ દેશોમાં રહીરહીને કેટલી વાર લૉકડાઉનની નોબત આવી છે, એ આપણે જાણીએ છીએ."

"અનલૉકની સાથે લોકો માસ્ક પહેરવાની આદત પાડી દે, બંધ જગ્યાએ જમા થવાની આદત છોડે અને પોતાનો વારો આવે ત્યારે રસી લગાવડાવે, તો ઘણેઅંશે અનલૉક કરી શકાય છે."

બંધ રૂમમાં સાવધાની

પ્રોફેસર ગૌતમ માને છે કે અનલૉક કરતી વખતે રાજ્ય સરકારોએ વૅન્ટિલેશન પર જરૂર ધ્યાન આપવું જોઈએ.

જે વિસ્તારોમાં સંક્રમણની ગતિ ધીમી છે અને કાબૂમાં છે, ત્યાં ખુલ્લામાં રહીને આર્થિક ગતિવિધિઓને બંધ રાખવાનું કોઈ કારણ નથી. તેની પાછળની દલીલ એ છે કે આ ડ્રોપલેટથી ફેલાતી બીમારી છે, બંધ રૂમમાં ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે.

મતલબ કે બંધ બંધ જગ્યાઓ પર થતી ગતિવિધિઓ, જેવી કે પાર્લર, જિમ, રેસ્ટોરાં- આ બધાંને અનલૉકનું ફરમાન બાદમાં કરવું જોઈએ. ડૉક્ટર સુનીલા પણ એ વાતે સહમત થાય છે.

તેમના અનુસાર, શૉપિંગ મૉલ, સિનેમાહૉલ જેવી બાબતો રોજિંદી જરૂરિયાત નથી. જીવ બચશે તો તેનો આનંદ આપણે પછી પણ લઈ શકીશું.

રેસ્ટોરાં, શૉપિંગ મૉલ, સિનેમાહૉલ કોઈ પણ સ્થિતિમાં છેલ્લે ખોલવાં જોઈએ, કેમ કે ત્યાં મૉનિટરિંગ મુશ્કેલ બનશે.

રૅશન ખરીદવાની સમયસીમા

પણ શાકભાજી અને રૅશનની દુકાનોને ત્રણ કલાક કે ઓછા સમય માટે ખોલવાને લઈને બંનેના મત અલગ છે.

પ્રોફેસર ગૌતમ કહે છે, "ત્રણ કલાક માટે આવી દુકાનોને ખોલવાનો મતલબ છે કે ભીડને આમંત્રણ આપવું. આ સમયસીમા વધારવી જોઈએ, જેથી લોકોની ભીડ ન થાય."

જ્યારે ડૉક્ટર સુનીલા કહે છે કે ત્રણ કલાક આ દુકાનોને ખુલ્લી રાખવાથી મૉનિટરિંગ સરળ રહે છે.

બે ગજનું અંતર રાખ્યું છે કે નહીં, કોઈએ માસ્ક પહેર્યું છે કે નહીં, ક્યાં ભીડ જમા થાય છે? આ ધ્યાન રાખવું પ્રશાસન માટે સરળ છે.

તેમની સલાહ છે કે અલગઅલગ મહોલ્લામાં અલગઅલગ સમયે દુકાન ખોલવાની મંજૂરી આપવી એક ઉપાય હોઈ શકે છે.

જિલ્લાકક્ષાએ બને રણનીતિ

પણ આખા રાજ્યમાં એક અનલૉક નીતિ ફાયદાકારક નહીં રહે....


...ાહ કહે છે કે કંઈ પણ અનુમાન કરવું અઘરું છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે જે રીતે વિદેશના રોકાણકારો રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે, એ જોતાં લાગે છે કે શૅરની કિંમતમાં નજીવા ઘટાડા બાદ કિંમત વધશે. આનો સીધો અર્થ થયો કે મુકેશ અંબાણી વધુ પૈસાદાર બનશે.

3 વર્ષમાં 23 કંપનીઓમાં રોકાણ

બિઝનેસ ટુડે વેબસાઇટ અનુસાર 2017થી 2020 વચ્ચે મુકેશ અંબાણીએ 22 કંપનીઓમાં રોકાણ કર્યું છે, જેમાં મીડિયા હાઉસથી લઈને ઑનલાઇન દવા કંપની નેટમેડ્સ સામેલ છે.

વેબસાઇટ અનુસાર રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝે 2017માં બાલાજી ટેલિફિલ્મ્સમાં રોક... બાકીનો લેખ લખો:

્સ લોજિસ્ટિક્સ

આ એક વિન્ડો કંપની છે જે વિતરણ, વેરહાઉસિંગ, પરિવહન, લોજિસ્ટિક્સ અને સપ્લાય ચેઇનથી સંબંધિત ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે.

રિલાયન્સ જિઓ ઇન્ફોકૉમ લિમિટેડ

રિલાયન્સ જિઓ ઇન્ફોકૉમ લિમિટેડ એ બ્રૉડબેન્ડ સેવા પ્રદાન કરે છે. 306 મિલિયનથી વધુ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ સાથે રિલાયન્સ જિઓ વિશ્વનું છઠ્ઠું મોબાઈલ નેટવર્ક ઑપરેટર છે.

રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લિમિટેડ

આ આરઆઈએલની એક સહયોગી કંપની છે. આ કંપની મુખ્યત્વે ઔદ્યોગિક માળખાગત સુવિધાની સ્થાપના અને સંચાલનનું કાર્ય કરે છે.

નેટવર્ક 18

આ એક મીડિયા કંપની છે. જે ડિજિટલ પ્લૅટફૉર્મ્સ, ટેલિવિઝન, ફિલ્મો અને મોબાઇલ ઍપ્લિકેશન્સ ધરાવે છે. આ કંપનીએ ઈટીવી નેટવર્કને ખરીદી લીધું છે. નેટવર્ક 18એ વાયાકોમ 18 અને હિસ્ટ્રી ટીવી 18 સાથે પણ ભાગીદારી છે.

રિલાયન્સ સોલર

રિલાયન્સ સોલર દેશના દૂરના અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સૌરઊર્જા સિસ્ટમનું ઉત્પાદન અને વેચાણ કરે છે. મુખ્યત્વે કંપની દ્વારા સૌરઊર્જાથી ચાલતી વસ્તુઓનું ઉત્પાદન કરાય છે.

રેલીકૉર્ડ

રિલાયન્સ લાઇફ સાયન્સીસ હેઠળ આ બ્લડ બેન્કિંગ કંપની છે. આ સંસ્થાને ભારત સરકારના ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડ્મિનિસ્ટ્રેશન દ્વારા લાઇસન્સ આપવામાં આવ્યું છે.

રિલાયન્સે ઈ-ફાર્મસીમાં રોકાણ કરતાં ઉહાપોહ

રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝે ચેન્નાઈસ્થિત ઑનલાઇન ફાર્મસી કંપની 'નેટમેડ્સ'માં 620 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરતાં ઉહાપોહ થયો હતો.

ઑલ ઇન્ડિયા ઑર્ગેનાઇઝેશન ઑફ કૅમિસ્ટ ઍન્ડ ડ્રગિસ્ટ ઍસોસિયેશન' (AIOCD)એ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડના ચૅરમૅન અને મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર મુકેશ અંબાણીને પત્ર લખીને નેટમેડ્સમાં રોકાણને લઈને વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

આ પત્રમાં લખ્યું છે, "રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના સ્તરની કંપની એક ગેરકાયદેસર ઉદ્યોગમાં રોકાણ કરે એ ખૂબ જ દુખદ છે."

પત્રમાં લખાયું છે કે ઈ-ફાર્મસી ઉદ્યોગ ઔષધિ અને પ્રસાધનસામગ્રી અધિનિયમ (ડ્રગ ઍન્ડ કૉસ્મેટિક્સ ઍક્ટ) હેઠળ નથી આવતો, જે દવાઓની આયાત, ઉત્પાદન, વેચાણ અને વિતરણનું નિયમન કરે છે.

AIOCDએ આવો જ એક પત્ર એમેઝોનને લખ્યો છે. આ પત્ર વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગમંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને અન્ય મંત્રાલયોને પણ મોકલવામાં આવ્યો છે.

રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝના ઓનલાઇન ફાર્મા કંપનીમાં આટલા મોટા રોકાણ સાથે જ દેશમાં ઑનલાઇન ફાર્મસી અથવા તો ઈ-ફાર્મસીમાં ભારે સ્પર્ધા શરૂ થવાનું અનુમાન લગાવાઈ રહ્યું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ...


...ાહના ઘરે કે બીજા પ્રવાસોમાંથી તે હાસ્યનાં અને એ સિવાયનાં ઘણાં પુસ્તક લાવતાં.

નિસ્બત અને સંવેદનશીલતા

તારક મહેતા કા ઉલ્ટા ચશ્માના કલાકારોની ટીમ સાથે તારકભાઈ

તેમની સક્રિયતાના મધ્યાહ્નમાં હાસ્યની જેમ ગુસ્સો તેમનો સ્થાયી ભાવ હતો. પરંતુ તેમની સંવેદનશીલતા પણ વિશિષ્ટ હતી — અને તેને એ કદી 'સાહિત્યકાર' તરીકેની પોતાની છાપ ઉપસાવવા માટે વાપરતા નહીં.

માર્ચ, 2000માં તે ગંભીર રીતે બિમાર પડ્યા. તેમની ઘણી બીમારીઓ ભારે ચિંતા ઉપજાવે એવી ગંભીર રહેતી અને એ દરેક વખતે યમરાજને ઊંધા ચશ્મા પહેરાવીને પાછા આવી જતા.

હો... બાકીનો લેખ લખો:

જૂથના માસિક 'અહા! જિંદગી'માં 'એન્કાઉન્ટર' ('ચિત્રલેખા' બહાર) તેમની છેલ્લી બે કોલમો હતી.

લાંબી બીમારી પછી 88 વર્ષની વયે તારકભાઈએ વિદાય લીધી, પણ ગુજરાતી વાચકોની પેઢીઓના મનમાંથી તેમની વિદાય આટલી જલ્દી નહીં થાય.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાહરણ હાજર છે. એક કિસ્સો તો એ જ છે કે 1999માં સોનિયા ગાંધીએ 272 સાંસદોના સમર્થનનો દાવો કરી દીધો હતો. પરંતુ એ પછી સમાજવાદી પક્ષે કૉંગ્રેસને પોતાનું સમર્થન ન આપ્યું અને સોનિયા ગાંધીને ઘણું નીચાજોણું થયું.

વર્ષ 2008માં ભારતના અણુકરાર દરમિયાન ડાબેરી પક્ષોએ સમર્થન પાછું ખેંચી મનમોહન સિંહ સરકારને લઘુમતમાં લાવી દીધી ત્યારે અમર સિંહે જ સમાજવાદી સાંસદોની સાથોસાથ અનેક અપક્ષ સાંસદોને પણ સરકાર તરફે ઊભા કરી દીધા. સંસદમાં નોટોનું બંડલ બતાવવાનો મામલો પણ સામે આવ્યો અને આ મામલામાં અમર સિંહને તિહાર જેલમાં પણ જવુ... બાકીનો લેખ લખો:

ે તૈયાર નહોતું ત્યારે અમર સિંહ જ હતા જેઓ કથિત રીતે 10 કરોડની મદદ સાથે અમિતાભ સાથે ઊભા જોવા મળ્યા હતા.

અમર સિંહને નજીકથી જાણતા લોકોનું માનવામાં આવે તો કોઈ પણ મોટી સમસ્યા અને મુશ્કેલીનો હલ અમર સિંહ ચપટી વગાડીને કરી શકતાય

શરદ ગુપ્તા કહે છે, "અમે લોકોએ એવું પણ જોયું છે કે જે કામને કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં સામેલ મંત્રી કરાવવાથી ઇનકાર કરી દે, અમર સિંહ એ કામને કરાવી દેતા હતા."

જાહેરજીવનનું કૉકટેલ

અંબિકાનંદ સહાયે બીબીસીને જણાવ્યું હતું, "અમર સિંહની કમજોરી ગણો કે ખાસિયત, તેઓ ગ્લૅમર વગર નહોતા રહી શકતા. આ માટે તેઓ મીડિયાનો ઉપયોગ કરવાનું પણ જાણતા હતા. પહેલાં હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સના નિદેશક રહ્યા, બાદમાં સહારા મીડિયાના નિદેશકોમાં પણ સામેલ રહ્યા."

આ રીતે જોઈએ તો અમર સિંહ રાજકારણ, ગ્લૅમર, મીડિયા અને ફિલ્મજગતનું એક કૉકટેલ બનાવી ચૂક્યા હતા. એટલે જ્યારે પણ તેઓ કહેતા કે 'મારું મોં ન ખોલાવો, કોઈ નહીં બચે' ત્યારે સૌ મૌન રહેવાનું જ પસંદ કરતા હતા.

જોકે, આ બધા વચ્ચે અમર સિંહનો એક ઇતિહાસ એ પણ રહ્યો છે કે, જેમની પણ સાથે તેઓ રહ્યા, એમનું ઘર તૂટ્યું. બચ્ચન ભાઈઓ ઉપરાંત અંબાણી ભાઈઓમાં પણ ભાગલા પડ્યા.

અને આવું જ 'સમાજવાદી પરિવાર'માં થયું હતું. જોકે, એવું પણ બની શકે કે આ માત્ર એક સંજોગની વાત હોય.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાહી પણ થઈ હતી.

આ વિવાદને પગલે ગોપાલ ઈટાલિયા એકાએક સોશિયલ મીડિયાથી લઈને જાહેર બાબતોમાં એક ચર્ચિત નામ બની ગયા હતા.

તેમણે ગુજરાત વિધાનસભાની બહાર ગુજરાતના ગૃહ રાજ્યમંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજા પર ચંપલ પણ ફેંક્યું હતું. રાજ્યમાં ભ્રષ્ટાચારની સ્થિતિ મામલે વિરોધ દર્શાવવા આવું કર્યું હોવાનું તેમણે કહ્યું હતું. આ ઘટના પછી તેઓ ફરી એક વખત ચર્ચાનો વિષય બન્યા હતા અને તેમની સામે કેસ થયો હતો.

'રાજકારણ ગંદુ છે એવી માન્યતા બની ગઈ છે'

તેમની સફર અને રાજનીતિની વિચારધારા વિશે વધુમાં ગોપાલ ઈટાલિયા જણાવે છે કે,"ખરેખર... બાકીનો લેખ લખો:

ં અને તેમની પ્રાથમિકતાઓ બીજી હોય તો સમસ્યા સર્જાય છે. રાજનીતિમાં ઉમદા કાર્ય માટે જોડાવ તો તેનાથી વ્યવસ્થા સુધરે છે."

"વળી સારા ઉમદા હેતુ સાથે જોડાવ તો બધા લોકો આપોઆપ તમારી સાથે જોડાવા લાગે છે. કેમ કે રાજકીય પક્ષો અને નેતા આવશે અને જશે પણ શાસન વ્યવસ્થા અને જનતા હંમેશાં રહેવાની જ છે."

જોકે કેટલાક નિરીક્ષકોનું કહેવું છે કે ગોપાલ ઈટાલિયા માત્ર સૌરાષ્ટ્રનો સમુદાય ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં જ સક્રિય રહે છે.

આ મામલે જવાબ આપતા ગોપાલ ઈટાલિયા કહે છે,"વ્યક્તિ જ્યાં રહેતો હોય ત્યાંની સમસ્યાને વાચા આપવી અને તેના માટે કામ કરે એ સ્વાભાવિક છે. આજુબાજુની સમસ્યાઓને અવગણી ન શકાય."

"વળી આજે હું બનાસકાઠાંમાં છું. સુરતથી દૂર છું. એટલે હું ગુજરાતમાં તમામ સ્થળોએ તમામ લોકો સાથે સંપર્ક સાધી તેમને જાગૃત કરવાની કોશિશ કરું છું. શાસન વ્યવસ્થામાં રહેલી સમસ્યાઓ દૂર કરીને પ્રજાને નવો રાજકીય વિકલ્પ આપવા હું હંમેશાં કાર્યરત છું. એટલે એ સ્પષ્ટ છે કે હું કોઈ એક જ સમુદાય માટે કામ નથી કરતો."

કેજરીવાલે ગુજરાતની કમાન ગોપાલ ઇટાલિયાને કેમ સોંપી?

ઉપરાંત રાજકીય વિષ્લેષકોનું કહેવું છે કે ગુજરાતમાં આમ આદમી પાર્ટીએ ત્રીજા વિકલ્પ તરીકે ઉભરવા માટે હજુ ઘણી મહેનત કરવી પડશે. તેમનું એવું પણ માનવું છે કે ગોપાલ ઈટાલિયા ગુજરાતમાં કેજરીવાલ માટે મહત્ત્વના પુરવાર થઈ શકે છે.

રાજકીય આલમમાં ચર્ચાઓ પણ છે કે ગોપાલ ઈટાલિયાની લોકપ્રિયતામાં થતો વધારો અને તેમની રાજનીતિની સ્ટાઇલને કારણે કેજરીવાલે તેમને પાર્ટીની કમાન સોંપી છે.

ગોપાલ ઇટાલિયા યુવા નેતા છે અને લોકપ્રિય પણ છે. એટલે પાર્ટીએ ગુજરાતમાં જમીન તૈયાર કરવા માટે આ વખતે યુવા નેતાની પસંદગી કરી છે.

'રાજકારણી કરતા ઍક્ટિવિસ્ટ વધુ'

બીબીસીએ ગોપાલ ઇટાલિયા સાથે જ એક સમયે કામ કરી ચૂકેલા સુરતના ઍક્ટિવિસ્ટ અજય જાંગીડ સાથે પણ વાતચીત કરી.

ગોપાલ ઈટાલિયા વિશે વાત કરતા તેઓ કહે છે,"ગોપાલ ઈટાલિયા સાથે આરટીઆઈના એક સેમિનારમાં મુલાકાત થઈ હતી. પછી ઘણી વખત મુલાકાતો થઈ અને સાથે કેટલુંક કામકાજ કરવાનું થયું."

"તે અભ્યાસુ છે અને વાંચન પણ સારું કરે છે. તેમને અધિકારોનું સારું નૉલેજ છે. અમે એક વાર શિયાળાની ઠંડીમાં એક કાર્યક્રમ કર્યો હતો તેમાં 4000 લોકો સાંભળવા આવ્યા હતા. એટલી ઠંડીમાં પણ લોકોએ એમનું ભાષણ સાંભળ્યું હતું. કેમ કે તેઓ શિક્ષિત છે અને સારા વક્તા પણ છે. યુવાઓમાં લોકપ્રિયતા ધરાવે છે. પરંતુ હજુ મને તેઓ એક રાજકારણી કરતા ઍક્ટિવિસ્ટ વધુ લાગે...


...ાહેર કરવાની શરત પર બીબીસીને કહ્યું કે કાશ્મીરની હાલતમાં બદલાવ આવ્યો છે.

તેમણે કહ્યું, "જો જુઓ કે પથ્થરમારાની ઘટનાઓમાં ઘટાડો થયો છે. ઍન્કાઉન્ટરની જગ્યા પર લોકોને આવવાની ઘટના બદલાઈ ગઈ છે."

ઉગ્રવાદીઓની સામે અભિયાન સતત ચાલુ છે, આ સવાલ પર તેમણે કહ્યું કે આ ચાલુ છે અને આમાં કોઈ અવરોધ આવ્યો નથી.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે સુરક્ષાદળોને હઠાવવા એક પ્રક્રિયા છે, જે કાશ્મીરની સાથે જમ્મુ વિસ્તારમાં પણ અપનાવવામાં આવી રહી છે.

તો વિશ્લેષકનું કહેવું છે કે સુરક્ષાદળોને હઠાવવા એક પબ્લિસિટી સ્ટંટ છે.

શ્રીનગરથી છપાત... બાકીનો લેખ લખો:

નો ભાગ બનવાની સંભાવના છે."

રેશી કહે છે, "10 હજાર સુરક્ષાકર્મીઓને પરત બોલાવવા પાછળ કોઈ આંતરિક કારણ છે. આપણે કહી શકીએ તેમ નથી કે આ સૈનિકોને ઘટાડવાની કોઈ પ્રક્રિયા છે, આ ભ્રમ ઊભો કરી રહ્યા છે. ગત વર્ષે સંભવિત હિંસાને ધ્યાનમાં લેતા વધારે સુરક્ષાકર્મીઓ તહેનાત કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ બંધારણીય ફેરફાર પછી કોઈ હિંસા થઈ નહીં અને હવે સરકાર વિચાર રહી છે કે વધારે સુરક્ષાકર્મીઓની જરૂર નથી. અમે ગત વર્ષની સરખામણીમાં હાલ સ્થિતિ સામાન્ય છે, પરંતુ એનો અર્થ તમામ મુદ્દાઓનો ઉકેલ આવી ગયો છે."

આ અંગે બીબીસીએ સરકારના પ્રવક્તા રોહિત કંસલ સાથે વાત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો પરંતુ તેમણે ફોન ઉઠાવ્યો ન હતો. બીબીસીએ તેમને વૉટ્સઍપ પર મેસેજ મૉકલ્યો. તેમનો જવાબ આવશે ત્યારે આ સ્ટોરીને અપડેટ કરવામાં આવશે.

2004માં પાકિસ્તાનના સૈન્યશાસક પરવેઝ મુશર્રફ જ્યારે કાશ્મીર સમાધાનની ફૉર્મ્યુલા લાવ્યા હતા તો તેમના ચાર મુદ્દામાં પહેલો મુદ્દો જમ્મુ-કાશ્મીરના વસતિવાળા વિસ્તારોમાંથી લોકોની સંખ્યા ઘટાડવાનો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો