...રભાવ વિશે વાંચીને દવા લેવાનું છોડી દે છે.

બિનજરુરી ટેસ્ટ પર ખર્ચ કરે છે અને પોતાનો સમય ખરાબ કરે છે. ગમે તેટલું સમજાવવા પર પણ લોકો સમજવાનો પ્રયાસ કરતા નથી.

વીડિયોથી સર્જરીનો કિસ્સો અને મોત

આ માત્ર બીમારીની જાણકારી લેવા સુધી સીમિત નથી, પણ હવે લોકો વીડિયો જોઈને સર્જરી અને ડિલિવરી કરવાનું પણ શીખી રહ્યા છે.

કોઈ ફિલ્મી ગીત અને કુકિંગ રેસિપિના વીડિયોની જેમ તમને સર્જરીના વીડિયો પણ સહેલાઈથી મળી જાય છે.

આવા જ વીડિયોને જોઈને જુલાઈમાં એક પતિએ પોતાની પત્નીની ઘરે જ ડિલિવરી કરવાનો નિર્ણય લીધો.

આ ડિલિ... બાકીનો લેખ લખો:

પક્ષને ઇન્ડિયન મેડિકલ ઍસોસિયેશન (IMA)ના અધ્યક્ષ ડૉ. રવિ વાનખેડકર ખૂબ ખતરનાક માને છે.

ડૉ. વાનખેડકર કહે છે કે પોતાની બીમારી વિશે જાણવાનો દરેક દર્દીને હક છે, પરંતુ મુશ્કેલી એ છે કે નેટ પર આપવામાં આવેલી જાણકારી સાચી હોતી નથી.

ઘણાં પ્રકારની ખોટી વાતો નેટ પર નાખી દેવામાં આવે છે, જેમ કે ચાર મહિનાના બાળકને બચાવવામાં આવ્યું, પરંતુ વાસ્તવમાં એવું થતું નથી.

પછી લોકો અમારી પાસે પણ એવી આશા રાખવા લાગે છે અને ખોટી ચર્ચા કરવા લાગે છે.

તેના કારણે ડૉક્ટર અને દર્દી વચ્ચે ઘણી બધી સમસ્યાઓ ઉદ્ભવી રહી છે.

"દવાઓના ડોક્યુમેંટ્સમાં બધા જ રિએક્શન લખવામાં આવે છે, પરંતુ આ બધા રિએક્શન દરેક વ્યક્તિ પર લાગુ થતા નથી."

"કોઈ રિએક્શન દસ હજારમાંથી કોઈ એકને પણ હોઈ શકે છે, છતાં લોકો ડરના કારણે દવાઓ લેવાનું બંધ કરી દે છે."

શું છે સમાધાન?

બીમારી વિશે ઇન્ટરનેટ પર સર્ચ કરવું કેટલું યોગ્ય છે. શું તેવું જરાય કરવું જોઈએ નહીં?

ડૉક્ટર રાજીવ ડેંગનું માનવું છે, "અમે દર્દીઓને બીમારી પર ધ્યાન ન આપવાનું કહેતા નથી, પરંતુ ઇન્ટરનેટ પર મળેલી જાણકારીનો અર્થ તમારી સમજ હિસાબે ન કાઢો."

"તેનાથી દર્દી અને ડૉક્ટર બન્નેને પરેશાની થાય છે. તેમની પાસે એવા સવાલો હોય છે, જેનો ક્યારેય અંત આવતો નથી."

"ડૉક્ટર ઘણા વર્ષો સુધી ભણે છે, તો તમે થોડાં કલાક એક બીમારી વિશે જાણીને કેવી રીતે બધું સમજી શકો છો."

ડૉ. ડેંગ કહે છે, "તબીબો આવા દર્દીઓને 'નેટ પેશન્ટ' કે 'ગૂગલ ડૉક્ટર' કહેવા લાગ્યા છે. તમે ભરોસા સાથે આવો."

"જ્યારે તમે ડૉક્ટર પર ભરોસો મૂકશો, ત્યારે જ તો ઇલાજ થઈ શકશે."

"ભલે તમે બીજા ડૉક્ટરની પણ સલાહ લો, પરંતુ ઇન્ટરનેટના આધારે નિર્ણય ન લો."

આ તરફ IMAએ ઇન્ટરનેટ પર હાજર સામગ્રી અને ઑનલાઇન કન્સલટન્સીને લઈને એક રિપોર્ટ તૈયાર કરીને સરકારને આપ્યો છે.

ડૉ. રવિનું કહેવું છે, "આપણા દેશમાં ટેલી મેડિસીન, ટેલી કન્સલ્ટેશન, ઇન્ટરનેટ કન્સલ્ટેશન પર કોઈ નીતિ બની નથી."

"આ નીતિમાં સહયોગ માટે એક દસ્તાવેજ સરકારને સોંપ્યો છે."

"ઇન્ટરનેટ પર દરેક વસ્તુ પર તો પ્રતિબંધ ન લગાવી શકાય, પરંતુ તેમાં તેનો ઘરે પોતાની મરજી અનુસાર ઉપયોગ ન કરો એવી ચેતવણી ઉમેરી શકાય છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રમણના દૈનિક 75 હજાર કરતાં વધુ મામલા સામે આવી રહ્યા છે અને સ્થિતિ ચિંતાજનક બની છે. દેશમાં અનલૉક-4માં પણ શાળા-કૉલેજો, જિમ અને સિનેમાગૃહો ફરી શરૂ કરવા અંગે નિર્ણય નથી લઈ શકાયો.

મેક્સિકોમાં કોરોના વાઇરસને લીધે 63,146 લોકોનાં મૃત્યુ

મેક્સિકોમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમિતોની સંખ્યા 5,85,738 થઈ ગઈ છે, જ્યારે વાઇરસને લીધે મૃત્યુનો આંક 63,146 થયો છે.

મેક્સિકોના સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે શુક્રવારે કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના 5,824 નવા કેસ નોંધાયા હોવાની પુષ્ટિ કરી છે. સાથે જ છેલ્લા 24 કલાકમાં 552 લોકોનાં મૃત્યુ થય... બાકીનો લેખ લખો:

રમણ થવું દુર્લભ છે, જ્યારે તેનાથી બાળકનું મોત થવાની શક્યતા વધારે દુર્લભ છે.

આ સંશોધન કોરોના વાઇરસને કારણે બ્રિટનમાં 138 હૉસ્પિટલોમાં સારવાર માટે દાખલ કરવામાં આવેલા બાળકોને લઈને કરવામાં આવ્યું હતું.

તેના અનુસાર હૉસ્પિટલોમાં દાખલ થયેલાં બાળકોમાંથી માત્ર 6નાં જ મોત થયાં હતાં. કુલ આંકડાના હિસાબે તે માત્ર 1 ટકા જેટલાં છે.

જે બાળકોનાં કોરોનાનાં કારણે મૃત્યુ થયાં તેઓ પહેલાંથી જ કોઈને કોઈ ગંભીર બીમારી કે સ્વાસ્થ્ય સંબંધીથી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યાં હતાં.

રિસર્ચ ટીમનું નેતૃત્વ કરી રહેલા ડૉક્ટરોમાંથી એક બ્રિટનની યુનિવર્સિટી ઑફ લીવરપૂલમાં આઉટબ્રેક મેડિસિન ઍન્ડ ચાઇલ્ડ હૅલ્થના પ્રોફેસર મેલકૉમ સૅમ્પલ કહે છે, "ચોક્કસપણે આપણે કહી શકીએ કે બાળકોને કોરોના વાઇરસ મોટું નુકસાન કરતો નથી."

તેમણે કહ્યું, "આ સંશોધનથી એ સંદેશ મળે છે કે બાળકોમાં કોવિડ-19 બીમારનું ગંભીર રૂપ લેવું દુર્લભ છે અને આ કારણે મૃત્યુની સંખ્યા પણ ઓછી છે. હવે લોકો હાશકારો અનુભવી શકે કે સ્કૂલ જવામાં બાળકોને સીધી રીતે કોઈ ખતરો નથી."

કોરોના વાઇરસના વૈશ્વિક ડેટા પર નજર કરવામાં આવે તો જાણવા મળે છે કે આ મહામારીએ દુનિયાભરમાં એકથી બે ટકા બાળકો અને કિશોરોને પ્રભાવિત કર્યા છે.

બાળકોમાં સંક્રમણના જે મામલા નોંધાયા છે તેમાં મોટા ભાગનામાં સાવ હળવાં અથવા કોઈ લક્ષણો જોવાં મળ્યાં નથી.

સંશોધનનાં પરિણામો બીએમજે મેડિકલ જર્નલમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યાં છે. આ સંશોધન માટે પ્રોફેસર મેલકૉમની ટીમે 19 વર્ષથી ઓછી ઉંમરનાં 651 બાળકોનો ડેટા એકત્રિત કર્યો હતો. આ બાળકોને 17 જાન્યુઆરીથી લઈને 3 જુલાઈ સુધી હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

શુક્રવાર, 28 ઑગસ્ટ, 2020, નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

સુપ્રીમ કોર્ટે મહોરમમાં જુલૂસ અંગે શું કહ્યું?

ગુરૂવાર, 27 ઑગસ્ટ, 2020, નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ અનુસાર સુપ્રીમ કોર્ટે મહોરમ દરમિયાન દેશભરમાં જુલૂસ કાઢવાની પરવાનગી આપવાની ના પાડી છે.

ગુરુવારે આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી થઈ હતી, જે દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે જો જુલૂસ કાઢવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે...


...રમાં તેમને પંક્ચર જોવા મળ્યું હતું.

એ બાદ સ્કૂટરને ત્યાં જ પાર્ક કરીને કૅબ લઈને ઘરે જવાનો તેમણે નિર્ણય લીધો હતો. જોકે, આ દરમિયાન ત્યા બે શખ્સોએ પંક્ચર સાંધી દેવાની ઑફર આપી અને સ્કૂટર લઈ ગયા હતા.

યુવતીએ પોતાની બહેનને આ વાત કરી હતી. ફોન પર તેમણે રસ્તા પર એકલાં ઊભા રહેતાં ડર લાગી રહ્યો હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું.

 એપછી યુવતીએ તેમની બહેનને થોડી વાર બાદ ફોન કરું એવું કહ્યું અને પછી તેમનો ફોન બંધ થઈ ગયો હતો.

એ બાદ પરિવારજનોએ ટોલ-પ્લાઝા પાસે યુવતીની શોધખોળ કરી હતી અને સ્થાનિક પોલીસ-સ્ટેશનમાં યુવતીના ... બાકીનો લેખ લખો:

, પરિવારવાદ, ધર્મજાતિ અને અન્ય વિચારધારાની લડાઈઓમાં વ્યસ્ત છે."

સમીરાએ ટ્વીટ કર્યું, "જ્યાં સુધી મહિલાઓને સુરક્ષા નથી મળતી ત્યાં સુધી વિકાસનાં તમામ કામો વ્યર્થ છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રમાંક નવને એક ઉચ્ચ સ્તરીય લિક તરીકે ગણાવવામાં આવ્યું. થોડા જ સમયમાં તે લડાઈમાં પશ્ચિમી મૂલ્યોની સાથે પ્રેસની સ્વતંત્રતાને મુખ્ય લક્ષ્ય બનાવવામાં આવ્યું.

બીબીસીના અનુભવ પરથી જાણવા મળે છે તેમ કોઈ પણ વિદેશી મીડિયા શિનઝિયાંગની હકીકત દર્શાવે, કોરોના વાઇરસ અને અહીં તેના ઉદભવને રોકવા વિશે સવાલ કરે, અથવા હૉંગ કૉંગ માટે ચીનની યોજનાનો વિરોધ કરતા લોકોને અવાજ આપે તો નિશ્ચિત રીતે ચીન તેમને નિશાન બનાવશે.

લોકતંત્રની ચર્ચાને નબળી કરવી

પત્રકારોના અધિકારો અને સ્વતંત્ર પત્રકારિતા મામલે ચીન ગભરાયેલું છે?

પરંતુ... બાકીનો લેખ લખો:

ભવિષ્યવાણીની વાતો અહીં ઘણા સમય પહેલાંથી ગાયબ થઈ ગઈ હતી. આમ છતાં કેટલીક આશા યથાવત્ છે.

શિનઝિયાંગમાં જે કંઈ થાય છે તેને ચીન જૂઠાણું જણાવીને વારંવાર નકારી કાઢે છે. આમ છતાં તાજેતરના દિવસોમાં હકીકત રજૂ કરતી કેટલીક માહિતી બહાર આવી છે. તે સ્વયં તેના પોતાના આંતરિક દસ્તાવેજો અને પ્રોપગેન્ડા રિપોર્ટ પર આધારિત છે.

મોટી સંખ્યામાં લોકોને કેદ કરવા અંગે એક આધુનિક ડિજિટલ મહાસત્તા મદદ નથી કરી શકતી, પરંતુ કેટલીક ઑનલાઇન ફૂટપ્રિન્ટ ચોક્કસ છોડી શકે છે. તેને ઉજાગર કરવાના પત્રકારત્વના મહત્ત્વના પ્રયાસો દૂર રહીને પણ ચાલુ રહેશે.

હવે હું વિદેશી પત્રકારોની એ લાંબી યાદીમાં સામેલ થયો છું જેમણે તાઈપેઈ અથવા એશિયાનાં અન્ય શહેરોમાં રહીને ચીનના અહેવાલો કવર કરવા મજબૂર થવું પડ્યું છે.

ચીનમાં ભલે વિદેશી પ્રેસની સંખ્યા ઘટી હોય, પરંતુ જેઓ ત્યાં હાજર છે તેઓ નીડર અને મક્કમ છે તેઓ ત્યાંના અહેવાલ રજૂ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

અહીં એ વાત પણ ઉલ્લેખનીય છે કે રાજકીય નિયંત્રણોના ચુસ્ત દાયરાની વચ્ચે એવા કેટલાક ચીની નાગરિકો પણ છે જેઓ વ્યક્તિગત જોખમ ઉઠાવીને સેન્સરશિપની વચ્ચે સિટિઝન જર્નાલિઝમના ઉપાય શોધી કાઢે છે. તેઓ પોતાના શબ્દોમાં પોતાના દેશની વાત રજૂ કરે છે.

વુહાનમાં લૉકડાઉનના પ્રારંભિક દિવસો વિશે આપણે જે જાણીએ છીએ તેમાંથી મોટા ભાગની માહિતી આ સિટિઝન જર્નાલિસ્ટોના કારણે પ્રાપ્ત થઈ હતી. આ લોકો અત્યારે પોતાની નીડરતાની કિંમત ચૂકવી રહ્યા છે.

બીજિંગ ઍૅરપૉર્ટના ડિપાર્ચર હૉલમાં બેઠાં બેઠાં હું આશા રાખું છું કે સાદાં કપડાંમાં ફરતી પોલીસની નજરમાંથી હું કાયમ માટે મુક્ત થયો છું.

વિચારોની નવી વૈશ્વિક લડાઈમાં આપણે ક્યારેય એ ભૂલવું ન જોઈએ કે ચીનના નાગરિકો ત્યાંની હકીકત જણાવવા માટે સતત સૌથી વધુ જોખમોનો સામનો કરે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રમાણિત ભંડાર એ સૌથી વધુ વિશ્વસનીય છે. તેના વિશે જે અંદાજ લગાવવામાં આવે તે લગભગ સાચો સાબિત થાય છે.

ટેકનિકલ અને આર્થિક રીતે વધુ ચોક્કસ હોય છે. જેમાં તેલ મળવાની શક્યતા 90 ટકા હોય છે.

બીજો હોય છે - સંભવિત જથ્થો (પોસિબલ રિઝર્વ). સંભવિત શ્રેણીવાળા તેલ ભંડારમાં અટકળો અને આશાઓ એક સાથે હોય છે.

તેમાં અંદાજિત તેલ અને વ્યવસાયિક રૂપ ઉત્પાદનની સંભાવના માત્ર 10 ટકા હોય છે.

1970ના દાયકામાં છેલ્લાં વર્ષોમાં 'અરામકો'એ પ્રમાણિક તેલ ભંડારને 110 અબજ બૅરલ્સ દર્શાવ્યા હતા.

તેની સાથે જ અપેક્ષિત અને સંભવિત ભંડા... બાકીનો લેખ લખો:

ારનો વિકાસ

કોઈ પણ દેશ શરુઆતમાં અંદાજિત તેલ ભંડારથી વધુ તેલ ઉત્પાદન કરે તેમાં બહુ નવાઈ નથી.

નવા તેલ અને ગેસ ભંડારોની શોધથી કુલ તેલ ભંડારમાં વૃદ્ધિ થાય છે. એ બહુ સ્પષ્ટ છે કે તેનાથી અંદાજિત ભંડારમાં વૃદ્ધિ થાય છે.

તેલ ભંડારને લઈને કોઈ અનુમાન સ્થિર ન રહી શકે.

ઘણી વાર અપેક્ષિત તેલ ભંડાર એ સંભવિતની શ્રેણીમાં આવે છે અને આખરે તે પ્રમાણિત બની જાય છે.

પણ સાઉદી અરેબિયાની મુશ્કેલી એ છે કે તે 1980ના દાયકાથી તે 265 અબજ બૅરલ્સની આસપાસ છે.

 'અરામકો'ના શૅર વેચવા પર સાઉદીમાં વિવાદ

સાઉદી અરેબિયા 'અરામકો'ના શૅર સ્ટૉક-માર્કેટમાં લાવવાનો વિચાર કરી રહ્યું છે.

પાંચ ટકા શૅરના રોકાણકારોને આપવાની વાત ચાલી રહી છે.

જો 'અરામકો' શૅર બજારમાં લિસ્ટિંગના નિયમોનું પાલન કરે છે તો તેને તેલ ભંડાર વિશે માહિતી સાર્વજનિક કરવી પડશે.

જોકે, એવું પણ કહેવાય છે કે 'અરામકો' શૅરબજારમાં આવશે તો પણ વધુ પારદર્શકતાની અપેક્ષા રાખી શકાય તેમ નથી.

સાઉદી અરેબિયામાં તેલ ભંડાર કેટલો છે, ક્યાં સુધી ચાલશે તે રહસ્ય અકબંધ છે.

રિસ્ટડ ઍનર્જી જાણીતી કન્સલ્ટન્સી કંપની છે અને તેનું કહેવું છે કે સાઉદી પાસે પ્રમાણિત તેલ ભંડાર 70 અબજ બૅરલ્સ છે અને સંભવિત 120 અબજ બૅરલ્સ છે.

રૉયટર્સનું કહેવું છે કે જો કોઈ નવા તેલ ભંડારની શોધ થાય છે તો કુલ તેલ ભંડાર 168 અને 212 અબજ બૅરલ્સની વચ્ચે હોઈ શકે છે.

જોકે, આ આંકડાઓ સાઉદીના ઑફિશિયલ આંકડાઓથી ઓછા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રમિયાન અમે જોયું કે ધન્વંતરિ રથની મદદથી ઘણા લોકોને આરોગ્યની સુવિધા મળી છે. હવે કોરોનાનો કેર ઓછો થયો છે ત્યારે અમે એનો અમલ શરૂ કર્યો છે."

'રાજકીય પક્ષો આપેલાં વચનો યાદ અપાવે છે'

જાણીતા રાજકીય વિશ્લેષક અને તાલીમ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનના ડિરેક્ટર ડૉ. એમ.આઈ. ખાનના મતે, બજેટમાં જોગવાઈ કરી હોય અને એ કામ ત્રણ કે ચાર વર્ષ પહેલાં કરી દીધું હોય તો એને લોકો ભૂલી જાય છે.

તેઓ વધુમાં કહે છે, "પણ ચૂંટણી નજીક આવતી હોય ત્યારે દરેક રાજકીય પક્ષ પોતે આપેલાં વચનો પ્રમાણે કામ કરવા લાગે છે. આવા સમયે જૂનાં કામોને યાદ કરાવ... બાકીનો લેખ લખો:

યા છીએ. અનાજ વિતરણથી માંડી તમામ કાર્યવાહી કરી છે. અમને આ કોરોનાકાળમાં દેખાયું કે મોહલ્લા ક્લિનિકની ગુજરાતમાં જરૂર છે એટલે અમે વૉલિન્ટરી ડૉક્ટરની મદદથી સાંજે પાંચથી નવના સમયમાં દિલ્હી પૅટર્ન પ્રમાણે મોહલ્લા ક્લિનિક ચાલુ કર્યાં છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રયાસો કરવા જોઈએ".

આ ચિંતાને દૂર કરવા માટે સરકારે જાહેરાત કરી છે કે માળખાકીય સુવિધાઓના પ્રોજેક્ટ પાછળ 100 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરવામાં આવશે.

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં આ રોકાણથી લાંબાગાળે ફાયદો થઈ શકશે એમ અર્થશાસ્ત્રીઓને લાગે છે.

જોકે, એ જોવાનું રહે છે કે આટલું જંગી મૂડીરોકાણ સરળતાથી આગળ વધતું રહે છે કે કેમ અને નાણામંત્રી નિર્મલા સિતારમણ તેમના ફેબ્રુઆરી 2020 બજેટમાં બીજા કોઈ વધારાના લાભોની જાહેરાત કરે છે કે કેમ.

બેરોજગારીની સમસ્યા

જુલાઈ 2017થી જૂન 2018 દરમિયાન બેરોજગારીનું પ્રમાણ 6.1 ટકાએ પહો... બાકીનો લેખ લખો:

્રનો વૃદ્ધિ દર છેલ્લાં દસ વર્ષમાં 12.8%થી ઘટીને 5.7% થઈ ગયો છે અને વિકાસમાં તેનો ફાળો 13.4%થી ઘટીને માત્ર 6.5% ટકા થઈ ગયો છે.

અર્થશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે સરકાર 2020માં જાહેર ક્ષેત્રમાં મૂડીરોકાણ વધારવા માટે પ્રયાસો કરી શકે છે.

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં માળખાકીય સુવિધા અને કૃષિમાં રોકાણ વધારવા પ્રયાસો થઈ શકે છે.

મૂડીરોકાણના કારણે આખરે વધારે રોજગારીઓ ઊભી થઈ શકે છે.

ફુગાવો

ડુંગળીનો ભાવ માર્ચની સરખામણીએ 400% ટકા વધી ગયેલો હતો.

ખાદ્ય પદાર્થોનો ફુગાવો છ વર્ષની ટોચે પહોંચ્યો છે. વેપાર મંત્રાલયના આંકડા અનુસાર 16મી ડિસેમ્બરે ડુંગળીનો ભાવ માર્ચની સરખામણીએ 400% ટકા વધી ગયેલો હતો.

શાકભાજીના ભાવોમાં વધારાના કારણે છુટક ભાવાંક નવેમ્બરમાં વધીને 5.54% થયો હતો, જે ઑક્ટોબરમાં 4.62% હતો. ત્રણ વર્ષમાં સૌથી ઊંચો દર છે.

જોકે, ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવોમાં વધારા માટે નિષ્ણાતો કુદરતી પરિબળોને જવાબદાર ગણે છે.

ચોમાસામાં મોડું થયું હતું અને કેટલાક વિસ્તારોમાં દુકાળના કારણે પુરવઠા પર અસર થઈ હતી.

2019નું ચોમાસું પણ રાબેતા મુજબનું રહ્યું નથી અને તેના કારણે ભાવો કાબૂમાં આવી શક્યા નહોતા.

આ વર્ષે ઊલટાનો છેલ્લા બે દાયકાનો સૌથી વધુ વરસાદ પડ્યો છે અને તેના કારણે ઉનાળુ પાકને નુકસાન થયું છે. તેના કારણે રવિ વાવેતરમાં પણ મોડું થયું છે.

જોકે, આગામી થોડા મહિનામાં સ્થિતિમાં સુધારો થશે તેવી શક્યતાઓ અર્થશાસ્ત્રીઓ જોઈ રહ્યા છે.

રવિ પાક બજારમાં આવે તે પછી ભાવોમાં સ્થિરતા આવશે.

આમ છતાં ફુગાવા પર નજર રાખવી જરૂરી બનશે, કેમ કે ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવોમાં વટઘટની અસર આરબીઆઈની નાણાકીય નીતિ પર પડે છે.

તેના કારણે આરબીઆઈ વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો કરતા અચકાય છે.

મંદી છતાં ડિસેમ્બરમાં આરબીઆઈએ ધિરાણના દરો યથાવત્ રાખ્યા તેના કારણે ઘણા નિષ્ણાતોને આર્શ્ચય થયું હતું.

આરબીઆઈએ કબૂલ્યું હતું કે દરોમાં થોડો ઘટાડો કરવાની મોકળાશ છે ખરી, પણ નિકટના ભવિષ્યમાં ફુગાવા વિશે તેને ચિંતા છે તેમ જણાવ્યું હતું.

નાણાકીય ખાધ

આરબીઆઈએ ઑગસ્ટ 2019માં સરકારી તીજોરીમાં 1.76 લાખ કરોડ જમા કરાવ્યા તે પછીય આવકમાં ખાધ રહી છે.

આગામી વર્ષમાં સરકાર સામે સૌથી મોટો પડકાર હશે નાણાકીય ખાધને જાળવી રાખવાનો. 2019ના વર્ષમાં કરવેરાની આવક ધારણા કરતાં ઓછી રહી છે.

કૉમ્પ્ટ્રોલર જનરલ ઑફ એકાઉન્ટ્સના આંકડા અનુસાર ભારતની નાણાકીય ખાધ ઑક્ટોબર 2019માં 7.2 લાખ કરોડ (ટ્રિલિયન) રૂપિયા હતી.

સરકારે કોર્પોરેટ ટૅક્સ...


...રવામાં આવ્યાના થોડાં જ સમયમાં આર્મેનિયા પર યુદ્ધવિરામ ભંગનો આરોપ મૂક્યો છે.

અઝરબૈજાનના રક્ષા મંત્રાલયે કહ્યું કે "આર્મેનિયા ઉઘાડે છોગ યુદ્ધવિરામની સમજૂતીનું ઉલ્લંઘન કરી રહ્યું છે. બે અલગ અલગ દિશાઓથી એમની તરફથી હુમલો કરવામાં આવ્યો છે."

અઝરબૈજાનના રક્ષા મંત્રાલયે કહ્યું કે તેર્તેર અને અગદામ વિસ્તારોમાં દુશ્મન દેશ તરફથી ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો છે.

જોકે, આર્મેનિયા તરફથી પણ અઝરબૈજાન પર આવો જ આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે.

આર્મેનિયાના રક્ષા મંત્રાલયે દાવો કર્યો છે કે યુદ્ધવિરામ લાગુ કરવામાં આવ્યો એ પછી ક... બાકીનો લેખ લખો:

ંઘનો ભાગ રહે ચૂકેલા આર્મેનિયા અને અઝરબૈઝાન નાગોર્નો-કારાબાખના વિસ્તારને લઈને 1980ના દાયકામાં અને 1990ના દાયકાના પ્રારંભમાં સંઘર્ષમાં ઊતરી ચૂક્યા છે.

હાલના તણાવ માટે બન્ને દેશો એકબીજાને જવાબદાર ઠેરવે છે.

મૉસ્કોમાં શું થયું?

આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન વચ્ચે વાતચીત શુક્રવારે શરૂ થઈ હતી. વાતચીત શરૂ થવા અંગે રશિયાના વિદેશમંત્રાલયનાં પ્રવક્તા મારિયા ઝાખારોવાએ સોશિયલ મીડિયા પર જાણકારી આપી હતી.

તેમણે આર્મેનિયા, અઝરબૈજાન અને રશિયાના વિદેશમંત્રીઓની એક તસવીર પોસ્ટ કરી હતી અને લખ્યું હતું, "વાતચીત શરૂ થઈ ચૂકી છે."

આ પહેલાં રશિયાના રાષ્ટ્રપિત વ્લાદિમીર પુતિને બન્ને પક્ષોને યુદ્ધવિરામની અપીલ કરી હતી અને કહ્યું હતું કે બન્ને દેશો પોતાના સૈનિકોના મૃતદેહો લઈ જઈ શકે અને યુદ્ધકેદીઓની અદલાબદલી કરી શકે એ માટે યુદ્ધવિરામ જરૂરી છે.

વાતચીત શરૂ થતાં પહેલાં અઝરબૈજાનના રાષ્ટ્રપતિ ઇલ્હામ અલીયેવે ટીવી પર પ્રસારિત એક સંદેશમાં કહ્યું હતું યુદ્ધ ખતમ કરવા માટે તેઓ "આર્મેનિયાને એક છેલ્લી તક આપવા માટે તૈયાર છે."

જોકે, તેમણે એવું પણ કહ્યું હતું કે અઝરબૈજાનની પ્રાદેશિક અખંડતાને ફરીથી સ્થાપવાથી ઓછી કોઈ વાત પર તેઓ તૈયાર નહીં થાય.

તેમણે ઉમેર્યું, "અમે સાચા રસ્તા પર છીએ. અમે જીતી રહ્યા છીએ. અમે અમારી જમીન ફરીથી પરત લઈશું અને પ્રાદેશિક અખંડતા ફરી કાયમ કરીશું. જોકે, અમારી જમીન પર કબજો કરનારાઓને અમે છેલ્લી તક આપવા માગીએ છીએ કે અમારી જમીન પરથી તેઓ બહાર જતા રહે."

બીજી બાજું, અઝરબૈજાનના પારંપરિક મિત્ર અને સમર્થક તુર્કીએ શુક્રવારે કહ્યું હતું કે શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસો ત્યાં સુધી સફળ નહીં નીવડે, જ્યાં સુધી આર્મેનિયા વિવાદિત જમીન પરથી પોતાનું સૈન્ય પર નહીં હઠાવે.

આર્મેનિયામાં રશિયાનું સૈન્યઠેકાણું છે અને બન્ને દેશો સૈન્યસંગઠન 'કલેક્ટિવ સિક્યૉરિટી ટ્રીટી ઑર્ગેનાઇઝેશન'ના સભ્યો પણ છે. અઝરબૈજાનની સરકાર સાથે પણ રશિયાના સારા સંબંધો છે.

નાગોર્નો-કારાબાખ વિશે કેટલીક વાતો

નાગોર્નો-કારાભાખ 4,400 વર્ગ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલો વિસ્તાર છે, જ્યાં આર્મેનિયન ખ્રિસ્તી અને મુસ્લિમ તુર્ક રહે છે.

સોવિયેટ સંઘના સમયે અહીં અઝરબૈજાનમાં એક સ્વાયત્ત ક્ષેત્ર બની ગયું હતું.

આંતરરાષ્ટ્રીયસ્તરે તેને અઝરબૈજાનના ભાગ તરીકે જ જોવામાં આવે છે, પરંતુ અહીંની મોટા ભાગની વસતી આર્મેનિયન છે.

1980ના દશકના અંતમાં શરૂ થઈને 1990ના દશક સુધી ચાલેલા યુદ્ધ દરમિયાન 30 હજારથી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ...


...રવીએ આ વિભાગનું કામ ન હોવું જોઈએ. આ વિભાગને ચલાવવા માટે નિપુણતા તથા ઇચ્છાશક્તિની જરૂર હોય છે."

યશોવર્ધન કહે છે કે સુપ્રીમ કોર્ટે આદેશ આપ્યો હતો કે પોલીસ કમિશનરોને ઓછામાં ઓછો બે વર્ષનો કાર્યકાળ આપવો જોઈએ, પરંતુ એ આદેશનો ક્યારેય અમલ જ ન થયો.

સર્વોચ્ચ અદાલતે પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટરોની પોસ્ટિંગ માટે પોલીસ ઍસ્ટાબ્લિસમૅન્ટ બોર્ડ બનાવવું જોઈએ એમ પણ કહ્યું હતું પરંતુ તેનો અમલ ન થયો. જ્યાં સુધી નવી વ્યવસ્થા લાગુ નહીં થાય, ત્યારસુધી આપણે આ વાતો ઉપર જ ચર્ચા કરતા રહીશું. પ્રકાશસિંહ 2005થી 'પોલીસ સુધાર કાયદા' ... બાકીનો લેખ લખો:

ર્ટે તપાસને મૉનિટર કરી, પછી આ કેસ સી.બી.આઈ. (સેન્ટ્રલ બ્યૂરો ઑફ ઇન્વેસ્ટિગેશન)ને સોંપવામાં આવ્યો, તમામ પોલીસવાળા સામે ચાર્જશીટ દાખલ થઈ. આગળની કહાણી આપણે બધા જાણીએ છીએ.

વૃંદાના મતે ઍન્કાઉન્ટરમાં ન્યાય પ્રણાલિએ સારું કામ કર્યું છે. તેનાં અનેક સારા ઉદાહરણ છે. ગત વર્ષે હૈદરાબાદ પોલીસના ડૉક્ટર રેપ કેસમાં વર્તમાન ચીફ મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ બોબડેએ રિટાયર્ડ જજના નેતૃત્વમાં 'કમિશન ઑફ ઇન્ક્વાયરી'નું ગઠન કર્યું હતું.

ગ્રોવર ઉમેરે છે, "હું એવું નથી કહેતી કે પોલીસ ખોટું બોલી રહી છે, શક્ય છે કે ખરેખર વિકાસ ભાગ્યો હોય. મને સત્ય વિશે જાણ નથી, પરંતુ જેણે ગોળી ચલાવી તેના મોઢેથી નીકળેલી વાતને સત્ય ન માની શકું."

"કાયદા મુજબ ગોળી સ્વરક્ષણ માટે ચલાવવામાં આવી હતી, તે વાત કોર્ટમાં સાબિત થવી જોઈએ."

યોગીરાજમાં ઍન્કાઉન્ટર

ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન યોગી આદિત્યનાથે વર્ષ 2017માં રાજ્યની કમાન સંભાળી હતી. જાન્યુઆરી-2019માં સરકાર દ્વારા એક પ્રેસ નોટ બહાર પાડવામાં આવી હતી, જેમાં તેમણે દાવો કર્યો હતો કે બે વર્ષ દરમિયાન 67થી વધુ પોલીસ ઍન્કાઉન્ટર થયા હોવાની વાત કહી હતી.

યોગી સરકાર ઉપર નકલી ઍન્કાઉન્ટર કરાવવાના આરોપ પણ લાગ્યા હતા. એક પછી એક ઍન્કાઉન્ટર ઉપર વિધાનસભા તથા સંસદમાં હોબાળો થયો, રાષ્ટ્રીય માનવઅધિકાર પંચે પણ તેની ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

બીબીસી સંવાદદાતા નિતિન શ્રીવાસ્તવને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં યોગી આદિત્યનાથે ઍન્કાઉન્ટર ખોટાં હોવાની વાતને નકારી હતી અને કહ્યું હતું: "અમે કોઈપણ બનાવટી કામ કરવામાં નથી માનતા. અમે લોકો જનતાની સેવા કરવા માટે આવ્યા છીએ અને મારું માનવું છે કે મારી સરકારના કાર્યકાળમાં એક પણ નકલી અથડામણ નથી થઈ. ઉત્તર પ્રદેશની પોલીસને સુપ્રીમ કોર્ટ તથા માનવઅધિકાર પંચ દ્વારા આપવામાં આવેલાં નિર્દેશોનું પાલન કરવા માટેના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે."

બાદમાં યોગી આદિત્યનાથે ઉમેર્યું, "પરંતુ જો કોઈ પોલીસ ઉપર બળજબરીપૂર્વક ફાયર કરે તો મને લાગે છે કે પોલીસને ગોળીબાર કરતા અટકાવી ન શકીએ."

માનવઅધિકાર કાર્યકર્તા આકાર પટેલ માને છે કે વિકાસ દુબે ઍન્કાઉન્ટર વિશે કોઈ સંદેહ નથી. તેઓ આને માટે સીધેસીધો 'હત્યા' એવો શબ્દ વાપરે છે. તેમના કહેવા પ્રમાણે, આવું 1984થી ચાલી રહ્યું છે અને તેમાં કોઈ નવી વાત નથી.

આકાર પટેલે બીબીસી સાથે વાતચીતમાં કહ્યું, "ફૉરેન્સિક પુરાવા એકઠા કરીને તેના આધારે મજબૂત કેસ ઊભો કરવાનું કામ મુશ્કેલ હોય છે અને એટલે જ આ રસ્તો સરળ...


...રવેર કેટલા ખરીદે છે તે જાણવાની બાબત ફેડરલ રિઝર્વના ભૂતપૂર્વ વડા ઍલેન ગ્રીનસ્પાને પ્રચલિત બનાવી હતી.

ભારતમાં પુરુષોનાં ચડ્ડી-બનિયાનની વેચાણવૃદ્ધિ નેગેટિવ છે. ભારતના જીડીપીનો બે તૃતિયાંશ ભાગ ધરાવતું ઉપભોક્તા બજાર મુશ્કેલીમાં છે.

ચક્રવર્તીના મતે આ સ્થિતિને નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણના બજેટે બગાડી છે. તેમણે એવા વેરાની દરખાસ્તો કરી, જેના કારણે વિદેશી મૂડીનો પ્રવાહ અટકી પડે.

રોકાણકારોનો વિશ્વાસ તેના કારણે તૂટી ગયો. તેની ભારે ટીકા પછી નાણામંત્રીએ પોતાની કેટલીક દરખાસ્તો હાલમાં જ પાછી ખેંચવી પડી છે.

... બાકીનો લેખ લખો:

દી ઘટવા લાગી અને અર્થતંત્ર વધારે ધીમું પડ્યું.

શું આ મંદી વૈશ્વિક છે?

સમાચાર એજન્સી બ્લૂમબર્ગે એના એક રિપોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે સિંગાપુર, ચીન, દક્ષિણ કોરિયા જેવા દેશોમાં વિકાસદર ઝડપથી ગબડ્યો છે.

ત્રણ મહિનામાં સિંગાપોરનો વિકાસદર ફક્ત 3.4 ટકા રહ્યો છે, જે 2012 પછી સૌથી નીચો છે.

ચીનની આયાત ગયાં ત્રણ વર્ષની સરખામણીમાં 1.3 ટકા ઘટી એ સાથે નિકાસ 7.3 ટકા ઘટી છે.

દક્ષિણ કોરિયાની અર્થવ્યવસ્થામાં પણ ત્રિમાસિક ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

ભારત અને ચીન જેવા દેશો સાથે અમેરિકા જે વ્યાપારયુદ્ધ ચલાવી રહ્યું છે તેનો જો કોઈ જ ઉકેલ ન આવે તો નિકાસકારોના મતે આગામી નવ મહિનામાં જ દુનિયા પાછી મંદીની ઝપટમાં આવી શકે છે.

ઉપાય શો?

વરિષ્ઠ અર્થશાસ્ત્રી ડૉ. જયનારાયણ વ્યાસનું માનવું છે કે બેરોજગારી વધવાથી બજારમાં મંદી વધશે કારણ કે બજારમાં થતાં વેચાણ અને રોજગારી તેમજ આવકનો સીધો સંબંધ છે.

નોકરીઓથી વંચિત લોકો રોજબરોજની ચીજવસ્તુઓ ખરીદવામાં જ પાછા પડશે અને મંદી ઓર વકરશે.

આ પરિસ્થિતિમાં સરકાર સામે અર્થવ્યવસ્થામાં વધુને વધુ નાણાં કૅપિટલ એટલે કે મૂડીક્ષેત્રે નાખી પરિસ્થિતિને સુધારવા માટેનો ઉપાય કરવો જરૂરી છે પણ આ નાણાં ક્યાંથી લાવવાં?

જીએસટીની આવક જૂન મહિનામાં એક લાખ કરોડથી નીચે પહોંચી ગઈ, હજુ પણ ખપત ઘટશે તેમ આ આવક નીચી જાય તેવી પૂરી શક્યતા છે.

સરકાર પાસે પોતાના ખર્ચમાં કાપ મૂકીને રેવન્યુ ડેફિસિટ એટલે કે મૂડી ખાતાની ખાધ ઘટાડવાનો રસ્તો છે પણ તેનાથી અર્થતંત્રમાં પ્રાણવાયુ ફૂંકાય નહીં એવું જયનારાયણ વ્યાસનું માનવું છે.

જીડીપી કઈ રીતે નક્કી થાય છે?

જીડીપી બે રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે, કેમ કે ઉત્પાદનનો પડતર ખર્ચ મોંઘવારી સાથે વધતોઘટતો રહે છે. આ માપદંડ છે કૉસ્ટેન્ટ પ્રાઇઝ.

આ આધારે જીડીપીનો દર અને ઉત્પાદનનું મૂલ્ય એક વર્ષના આધારે ઉત્પાદનની કિંમત પર નક્કી થાય છે.

એટલે કે જો વર્ષ 2019નો આધાર લઈને તો એના પર જ ઉત્પાદનનું મૂલ્ય અને તેમાં થતી વધઘટને ધ્યાને લેવામાં આવે છે.

બીજી રીત છે કરન્ટ પ્રાઇઝ. જેમાં ઉત્પાદન મૂલ્યમાં મોંઘવારીનો દર પણ સામેલ હોય છે.

કેન્દ્રીય સાંખ્યિકી કાર્યાલય એટલે કે સીએસઓ ઉત્પાદન અને સેવાઓના મૂલ્યાંકન માટે એક 'આધારવર્ષ' એટલે બેઝ નક્કી કરે છે.

આ બેઝ પ્રમાણે કિંમતને આધાર બનાવીને ઉત્પાદન અને સેવાઓની કિંમતને જોવામાં આવે છે અને એ હિસાબે તુલનાત્મક વૃદ્ધિ કે ઘટાડો આંકવામાં આવે છે.

કૉસ્ટેન્ટ પ્રાઇઝના આધારે જીડીપીની ગણના કરવાનું કારણ એ...


...રવો છે એટલે પોતે ચૂંટણી લડી રહ્યા નથી.

ખાસ કરીને બહુજન સમાજ પાર્ટીનાં સુપ્રીમો માયાવતીને. અમિત શાહની ઉમેદવારી બાદ માયાવતીનો તર્ક ખોખલો દેખાશે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં ગઠબંધનના બીજા પક્ષ સમાજવાદી પાર્ટીના અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવ પર દબાણ વધી જશે.

તેમણે પહેલાં ઘોષણા કરી હતી કે તેમનાં પત્ની ડિમ્પલ યાદવ કન્નૌજથી ચૂંટણી લડશે.

આ બેઠક પરથી અખિલેશ યાદવ પોતે ચૂંટણી લડવાના હતા પણ હવે ડિમ્પલની ઉમેદવારીની જાહેરાત થઈ ગઈ છે.

અખિલેશ યાદવે 2009થી કોઈ ચૂંટણી લડી નથી. આ જ રીતે માયાવતીએ 2002 બાદ કોઈ ચૂંટણી લડી નથી.
... બાકીનો લેખ લખો:

્રિય પાત્ર છે.

યાદી આવ્યા બાદ અમિત શાહે ટ્વીટ કર્યું કે પાર્ટીએ અનુરોધ કર્યો છે કે તેઓ ચૂંટણી લડવાના બદલે પૂર્વોત્તરમાં જે કામ કરી રહ્યા છે તેમાં વધારે સમય આપે.

કુલ મળીને લોકસભા ઉમેદવારોની પહેલી યાદી પર મોદી-શાહની છાપ સાથે જ એક વાત સ્પષ્ટ જોવા મળે છે કે સૌથી વધારે ભાર એ વાત પર છે કે ઉમેદવાર જીતવા વાળા હોય.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રવો પડ્યો અને આંતરરાષ્ટ્રીય નાણા ભંડોળે પણ 2020માં બેલારુસની અર્થવ્યવસ્થામાં 6 ટકાના ઘટાડાનું અનુમાન લગાવ્યું હતું.

પરંતુ અહીં બેરોજગારી લગભગ નહિવત્ છે અને રશિયા બેલારુસની નિકાસનું મહત્ત્વપૂર્ણ ખરીદાર બનેલું છે.

મે મહિનાના છેલ્લા દિવસોમાં જ્યારે અનેક પશ્ચિમી દેશમાં કોરોના વાઇરસના કારણે લૉકડાઉન કરવામાં આવ્યું ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ લુકાશેન્કોએ કહ્યું હતુ કે બેલારુસની સ્થિતિ સારી છે અને લૉકડાઉન ન કરવાનો નિર્ણય યોગ્ય છે.

તેમણે લૉકડાઉનને લઈને કહ્યું, "તમે જોઈ રહ્યા છો કે અમીર પશ્ચિમમાં બેરોજગારી કાબ... બાકીનો લેખ લખો:

ંધારણ રાષ્ટ્રપતિને ઘણી તાકાત આપે છે.' તેમના મુખ્ય રાજકીય વિરોધીઓમાં તમામ મહિલાઓ છે.

કેટલાક વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે લુકાશેન્કો પર સત્તા છોડીને જવા માટે ઘણું દબાણ છે પરંતુ અન્યનું કહેવું છે કે તે પહેલાં ચૂંટણીમાં પણ દબાણનો સામનો કરીને તેમાંથી બહાર નીકળી ચૂક્યા છે.

17 ઑગસ્ટે મિન્સ્ક ફૅકટરી વર્કર્સની એક બેઠકને સંબોધન કરતા રાષ્ટ્રપતિ લુકાશેન્કો શરમમાં મૂકાયા હતા. શ્રમિકાએ તેમને સવાલોથી ઘેરી લીધા અને જવા માટે કહ્યું. લુકાશેન્કો તે સમયે ચિડાયેલા દેખાઈ રહ્યા હતા.

બ્લેટા ન્યૂઝ એજન્સી પ્રમાણે તે દિવસે એક કાર ફૅક્ટરીમાં બોલતા લુકાશેન્કો વિરોધપ્રદર્શનકારીઓને ચેતવણી આપી હતી કે તે છેલ્લી સીમાને પાર કરી રહ્યા છે. જો તેમણે આવું કર્યું તો આનું પરિણામ ભોગવવું પડશે. જો તમે આને રસ્તા પર લઈ જશો તો અમે તમને સંભાળી લઈશું.

તેમણે કહ્યું હતું, "જો તમે વસ્તુઓને દબાવવાનું શરૂ કરો છો તો તમને જવાબદાર માનવામાં આવશે. આ એક મર્દાનગીવાળી વાત છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રશે.

કબાયલીઓના આ આક્રમણ સામે મહારાજા હરિસિંહ નિ:સહાય હતા.

સ્વતંત્ર રહેવાની એમની ઇચ્છા પૂરી થવી તો દૂર પરતંત્ર બની જવાની ઘડીઓ ગણાઈ રહી હોવાનું અનુભવાતાં તેમણે ભારત સરકાર પાસે ધા નાખી

 'ઇન્ટ્રુમૅન્ટ ઑફ ઍક્સેશન' પર સહી

મહારાજા તરફથી મદદની માગ કરાતા દિલ્હીમાં દોડધામ મચી અને 25 ઑક્ટોબરે લૉર્ડ માઉન્ટબૅટ્ટનની આગેવાનીમાં સંરક્ષણ સમિતિની બેઠક મળી.

બેઠકમાં નક્કી કરાયું કે ગૃહસચિવ વી.પી. મેનનને શ્રીનગર મોકલવામાં આવે અને તેઓ ભારત સરકારને કાશ્મીરની પરિસ્થિતિથી વાકેફ કરે.

શ્રીનગર પહોંચતાં જ મેનને ... બાકીનો લેખ લખો:

ાડાના ભૌગોલિક રીતે ચાર ભાગ પડતા હતા. ઉત્તરમાં ગિલગિલ હતું અને દક્ષિણમાં જમ્મુ. કેન્દ્રમાં કાશ્મીરની ખીણ આવી હતી અને ખીણ અને તિબેટની વચ્ચે લદ્દાખ  વસ્યું હતું.

જમ્મુની વસ્તી હિંદુ હતી અને લદ્દાખમાં બૌદ્ધ ધર્મનો પ્રભાવ હતો તો ગિલગિટ અને કાશ્મીરની ખીણમાં ઇસ્લામ પાળવામાં આવતો. રાજ્યમાં મુસ્લિમોની બહુમતી હતી.

જોકે, રાજા હિંદુ હોવાને કારણે રાજ અને સૈન્યનાં ઉચ્ચપદો પર મોટા ભાગે હિંદુઓ બિરાજમાન હતા અને મુસ્લિમો અવગણના અનુભવતા હતા.

અવગણનાનો એ અવાજ રજૂ કરવા માટે શેખ અબ્દુલ્લાએ 1932માં ઑલ જમ્મુ ઍન્ડ કાશ્મીર મુસ્લિમ કૉન્ફરન્સની રચના કરી.

1939માં શેખે કૉન્ફરન્સને બિનસાંપ્રદાયિક બનાવવા એમાંથી ધર્મનું નામ કાઢી નાખ્યું અને 'નેશનલ કૉન્ફરન્સ' નામ રાખ્યું.

કાશ્મીરના મહારાજા હરિસિંહ વિરુદ્ધ સતત પ્રદર્શનો અને 1946માં 'ક્વિટ કાશ્મીર' ચળવળ ચલાવવા બદલ શેખને લાંબો સમય સુધી જેલમાં ધકેલી દેવાયા હતા.

જોકે, હવે સામાન્ય કાશ્મીરીઓ વચ્ચે તેમની વગ હતી અને તેઓ કાશ્મીરના સૌથી મોટા નેતા હતા. (પુસ્તક : 'ધ સ્ટોરી ઑફ ધ ઇન્ટીગ્રેશન ઑફ ધ ઇન્ડિયન સ્ટેટ્સ' પેજ. ન. 270)

આંબેડકરનો વિશેષ દરજ્જા માટે ઇન્કાર

'આર્ષદ્રષ્ટા ડૉ. બાબાસાહેબ આંબેડકર' નામના પુસ્તકમાં ડૉ. પી. જી. જ્યોતિકર લખે છે,

કાશ્મીરના ભારત સાથેના જોડાણને લઈને શેખ અબ્દુલ્લાએ ડૉ. બાબા સાહેબ આંબેડકર પાસે કાશ્મીર માટે વિશિષ્ટ દરજ્જાની વાત મૂકી. શેખની વાત સાંભળીને બાબા સાહેબે સ્પષ્ટ સંભળાવી દીધું,

"તમે ઇચ્છો છો કે ભારત કાશ્મીરનું રક્ષણ કરે. સડકો-રસ્તાઓનું નિર્માણ કરે, લોકોને ખાવાનું અનાજ આપે છતાં કાશ્મીર પર ભારતનો કોઈ અધિકાર નહીં! આ વાત હું કદાપિ સ્વીકારી શકું નહીં."

ડૉ. આંબેડકરથી અકળાયેલા શેખ અબ્દુલ્લા નહેરુ પાસે પહોંચ્યા. એટલે તેમણે 370મી કલમ સંબંધી કાર્યવાહી કરવા પરદેશ જતાં પહેલાં ગોપાલસ્વામી આયંગરને(પ્રભાર વિનાના મંત્રી, કાશ્મીરના પૂર્વ દીવાન અને બંધારણની સમિતિના સભ્ય) આ મામલે સુધારા કરી આપવા સૂચવ્યું. (પેજ ન. 156-157)

ભારતીય જનસંઘના અધ્યક્ષ બલરાજ મધોકે પોતાની આત્મકથા 'જિંદગી કા સફર'માં 'ખંડિત કાશ્મીર ઔર રાષ્ટ્રવાદી આંબેડકર' નામે એક આખું પ્રકરણ લખ્યું છે.

આંબેડકરના વિચારો અંગે વાત કરતાં મધોકે લખે છે, "મને તેઓ (આંબેડકર) દેશના મોટા ભાગના કથિત રાષ્ટ્રવાદી નેતાઓ કરતાં વધુ રાષ્ટ્રવાદી અને બુદ્ધિજીવીઓ કરતાં વધુ બુદ્ધિજીવી લાગ્યા." (પેજ. નં. 152)

જોકે આંબેડકરવાદીઓ પુસ્તકમાં...


...રશે.

સરકારનું એક લક્ષ્ય છે કે 2022 સુધી ખેડૂતોની આવક બેવડી થઈ જાય. સરકારનું આ પગલું આ ઉદ્દેશ્યને હાસલ કરવા માટેનો એક પ્રયાસ કહેવામાં આવી રહ્યો છે.

સરકારના અનેક વિભાગ પણ વડા પ્રધાનના આદેશને આગળ વધારવા અને સરકારની ‘સારી નિયત’ના પ્રચારમાં લાગેલા છે.

નીતિ આયોગના કૃષિ સમિતિના એક સભ્ય રમેશ ચંદે બે દિવસ પહેલાં ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈ સાથે એક વાતચીતમાં કહ્યું કે ખેડૂતોએ નવા કૃષિ કાયદાઓને યોગ્ય રીતે સમજ્યા નથી. તેમણે જોર આપીને કહ્યું છે કે આ નવા કાયદાઓથી ખેડૂતોની આવક વધશે.

કેન્દ્ર સરકાર અને કેટલીક રાજ્... બાકીનો લેખ લખો:

રહેશે પરંતુ ખેડૂત ઇચ્છે કે કાયદામાં આની કોઈ ગૅરન્ટી આપવામાં આવે. પંજાબ, હરિયાણા અને પશ્ચિમી ઉત્તર પ્રદેશમાં ઘઉં અને ચોખાની સૌથી વધારે ખરીદારી સરકાર પોતે કરે છે.

પંજાબમાં 90 ટકા ચોખા અને ઘઉં ખેડૂતો પાસેથી સરકાર ખરીદે છે. પંજાબ અને હરિયાણાના ખેડૂતોને ડર એ વાતનો છે કે સરકારી લાઇસન્સવાળી મંડી એટલે એપીએમસી હેઠળ જે તે તેમના ઉત્પાદનની ખરીદી કરે છે તે નવા કાયદા હેઠળ નહીં ખરીદે. તેમને એ વાતનો પણ ડર છે કે સરકાર એમએસપીને પણ ખતમ કરી નાખશે.

પરંતુ વિવેક કૌલના કહેવા પ્રમાણે સરકાર માટે એક વખતમાં આવું કરવું સરળ નથી. તે કહે છે, “સરકાર માટે સંભવ એ છે કે ખેડૂતો પાસેથી પોતાની ખરીદી ઓછી કરી દે, જેથી ભારતીય ખાદ્ય નિગમ(એફસીઆઈ)ને જરૂરિયાતથી વધારે ઉત્પાદનને સ્ટૉકમાં ખરીદવાની જરૂરિયાત ન પડે.”

આ ઉપરાંત એમએસપી અને સરકાર દ્વારા ખરીદવાની પ્રક્રિયા સિક્કાની એક બાજુ જેવી છે જેનો સંબંધ સપ્લાયથી છે. સિક્કાની બીજી બાજુ માગ સાથે જોડાયેલી છે.

સરકાર ઉત્પાદનને સામાન્ય ભાવે વેચે છે જેના કારણે માગમાં ઘટાડો થતો નથી. ખાનગી વેપારી રાહત દરે ક્યાં વેચશે.

ધર્મેન્દ્ર મલિક કહે છે કે ખેડૂતોની માગ એ છે કે કૃષિ ઉપજ મંડી સમિતિની બહાર પણ ખાનગી વેપારીઓ પર એજ પ્રકારે ટૅક્સ લગાવવામાં આવે જે આની અંદર લાગે છે. નવા કાયદામાં આ જોગવાઈ નથી.

ખેડૂતોને નવા કાયદામાં બીજો મોટો વાંધો ‘કૉન્ટ્રાક્ટ ફાર્મિંગ’ અથવા ‘ટ્રેડ માર્કેટ’ને સામેલ કરવાને લઈને છે. ખેડૂત આનો વિરોધ એટલા માટે કરી રહ્યા છે કારણ કે તેમને લાગે છે કે ‘અંબાણી અને અદાણી જેવા ઉદ્યોગપતિઓને ખેતી ક્ષેત્રમાં આવવાનું ખુલ્લું આમંત્રણ છે.’

મલિક કહે છે કે ઉદ્યોગપતિઓ માટે મેદાન સાફ કરવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારનું આગામી પગલું તેમના માટે જ હશે.

સરકારના કહેવા પ્રમાણે તેનાથી ખેડૂતોની આવકમાં વધારો થશે અને તેમને વચેટિયાઓના શોષણમાંથી બચાવી શકાશે. પરંતુ ખેડૂતોને તેમની પર ભરોસો નથી.

વિવેક કૌલ કહે છે, “આ વાતની સંભાવના ઓછી છે કે મોટા ઉદ્યોગપતિ અને કૉર્પોરેટની દુનિયાની મોટી કંપનીઓ રાજ્ય સરકારના સહયોગ વિના કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ કરી શકશે અથવા ટ્રેડ માર્કેટ સ્થાપિત કરી શકશે. નાના ખેડૂતો સાથે સીધો સંપર્ક કરવો તેમના માટે અસંભવ હશે.”

તો હવે જ્યારે ખેડૂતો સરકાર સાથે વાતચીત કરવા લાગ્યા છે તો એક બીજા પર ભરોસો સ્થાપિત થઈ શકશે?

ધર્મેન્દ્ર મલિક કહે છે મંગળવારે વાતચીતનો પહેલો દોર સંપન્ન થયો, હવે અનેક રાઉન્ડની વાતચીત થઈ શકે છે.

“મોદીજી...


...રસ નાબૂદ થઈ જાય, તો દરિયા થકી પૂરતી માત્રામાં ઓક્સિજન નહીં બને અને પૃથ્વી ઉપર જીવનચક્ર ચાલી નહીં શકે.

કર્ટિસ સટલના કહેવા પ્રમાણે, "જો મોત ન હોય તો જીવન પણ શક્ય નથી, કારણ કે જિંદગી એ ધરતી ઉપર મૌજુદ તત્વોના રિસાઇક્લિંગ ઉપર આધાર રાખે છે અને આ કામ વાઇરસ કરે છે."

દુનિયામાં વસતીને નિયંત્રિત રાખવા માટે પણ વાઇરસ જરૂરી છે. જ્યારે કોઈ જીવની વસતી વધે છે, ત્યારે વાઇરસ તેની ઉપર હુમલો કરીને તેમની વસતીને કાબૂમાં રાખે છે.

જેમ કે મહામારીઓ મારફત માનવજાતની વસતી કાબૂમાં રહે છે. વાઇરસ ન હોય તો ધરતી ઉપર જીવોની ... બાકીનો લેખ લખો:

્ટેરિયા ધીમેધીમે ઍન્ટિબાયોટિકથી ઇમ્યુન થઈ રહ્યાં છે, એટલે આપણે ટૂંક સમયમાં તેના વિકલ્પ ખોળવા રહ્યા. વાઇરસ આ કામ કરી શકે તેમ છે. તે રોગ ફેલાવનાર બૅક્ટેરિયા કે કૅન્સરના કોશની નાબૂદીમાં મદદ કરી શકે છે.

કર્ટિસ સટલ કહે છે, "જે રીતે આપણે ગાઇડેડ મિસાઇલનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, એવી જ રીતે આ રોગો સામે લડવામાં વાઇરસનો ઉપયોગ કરી શકીએ છીએ. જે સીધા જ નુકસાનકારક રોગાણુઓને નિશાન બનાવશે."

"તે બૅક્ટેરિયા કે કૅન્સરના કોષનો નાશ કરી દેશે. વાઇરસ દ્વારા જ તમામ પ્રકારના રોગનો ઇલાજ શોધીને આપણે નવી પેઢીની દવાઓ તૈયાર કરી શકીએ છીએ."

વાઇરસ સતત બદલાતા રહે છે, એટલે તેમની પાસે માહિતીની ખજાનો હોય છે, જે અન્ય કોશિકાઓમાં પ્રવેશ કરીને તેની જીન કૉપી કરવાની ક્ષમતાને કાબૂમાં કરી લે છે. એટલે વાઇરસનો જિનૅટિક કોડ હંમેશને માટે જે-તે જીવની કોશિકામાં પ્રવેશ મેળવી લે છે.

તો માણસો ઈંડાં મૂકતાં હોત

માણસોના આઠ ટકા જીન વાઇરસને આભારી છે. વર્ષ 2018માં વૈજ્ઞાનિકોની બે ટીમે અભ્યાસ દ્વારા શોધ કરી હતી કે કરોડો વર્ષ પૂર્વે વાઇરસ દ્વારા આપણને અમુક કોડ મળ્યા, જે આપણી યાદશક્તિને જાળવી રાખવામાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવે છે.

જો આજે માણસો ઈંડાં આપવાને બદલે ગર્ભધારણથી બાળકને જન્મ આપી શકે છે, તો તેના માટે પણ વાઇરસનો ચેપ જવાબદાર છે. આજથી લગભગ 13 કરોડ વર્ષ પૂર્વે આપણા પૂર્વજોમાં રેટ્રોવાઇરસનો ચેપ મોટાપાયે ફેલાયો હતો.

જેના માટે માણસોની કોષીમાં પ્રવેશેલ એક રંગસૂત્ર જવાબદાર હતો. તેના કારણે જ ગર્ભધારણ અને પછી ઈંડાં આપવાને બદલે બાળકને જન્મ આપવાની ખૂબી પેદા થઈ.

ધરતી ઉપર વાઇરસ અલગ-અલગ પ્રકારની ભૂમિકા નિભાવે છે, તેના વિશે વિજ્ઞાનીઓએ હજુ સંશોધન શરૂ કર્યું છે. જેમ-જેમ આપણને વધુ ને વધુ માહિતી મળશે, તેમ-તેમ આપણે વાઇરસનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરી શકીશું.

તેના થકી આપણને બીમારીઓ સામે લડવા માટેનું નવું માધ્યમ મળે અથવા તો એવી મદદ મળે કે જેનાથી માત્ર માનવજાત જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર સૃષ્ટિને લાભ થાય.

આથી વાઇરસ પ્રત્યે નફરત કરવાને બદલે તેના વિશે સતત જાણવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રસ મીટર જગ્યા મેળવવાની છે. એ જગ્યાએ મસ્જિદ હતી અને 22-23 ડિસેમ્બર 1949ના રોજ વહીવટી તંત્રની મદદથી ત્યાં મૂર્તિઓ મુકવામાં આવી હતી.

નરસિમ્હા રાવની સરકારે વિવાદનું નિરાકરણ લાવવા રાષ્ટ્રપતિની મદદથી સુપ્રીમ કોર્ટનો મત મેળવ્યો હતો, કે શું કોઈ જૂનું મંદિર તોડીને બાબરી મસ્જિદ બની હતી?

તે ઉપરાંત આસપાસની લગભગ 70 એકર જમીન કબજામાં લઈને હાઈકોર્ટમાં ચાલતા ચાર કેસ પૂરા કરી દીધા.

જો એક પક્ષને વિવાદિત જગ્યા મળે છે, તો સાથે જ બીજા પક્ષને પણ જગ્યા મળે અને કોઈ પણ પક્ષ પોતાની હાર ન અનુભવે તેવો આ નિર્ણય પાછળનો હે... બાકીનો લેખ લખો:

િરના પક્ષમાં ન આવે, તો અન્ય ચુકાદાની જેમ તેને કાયદાની મદદથી ફેરવી શકાય.

ગયા દિવસોમાં સુપ્રીમ કોર્ટે બંને પક્ષોના અનુવાદની તપાસ કરવા માટે આઠ અઠવાડિયાનો સમય આપ્યો, જેથી ઔપચારિક સુનાવણી શરૂ થઈ શકે.

પરિણામ આવશે?

સિવિલ પ્રોસિજર કોડ એટલે કે દિવાની કાર્યવાહી સંહિતાની કલમ 89માં કોર્ટને એક પ્રયાસ કરવાનો હોય છે. જે અંતર્ગત કેસનું નિવારણ કોર્ટ બહાર લાવવામાં આવે. હાઈકોર્ટે પણ આ ઔપચારિકતા નીભાવી.

તેનો એવો નિયમ છે કે થોડી પણ શક્યતા હોય, તો સંબંધિત પક્ષો સહમતિથી વિવિદનું સમાધાન લાવે.

તેથી સુપ્રીમ કોર્ટે ત્રણ સભ્યોની એક સમિતિ બનાવી છે, જેમા શ્રી શ્રી રવિશંકર પણ છે.

બંને પક્ષો ખુલા વિચારો અને થોડી નમ્રતાથી સમાધાન ઇચ્છે તો જ સમાધાનની આ મંત્રણા સફળ થઈ શકે છે.

હિંદુ પક્ષ તો સુપ્રીમ કોર્ટના સમાધાનના પ્રસ્તાવ સાથે જ સહમત નથી અને સમિતિમાં શ્રી શ્રી રવિશંકર પણ એક પક્ષના સમર્થક છે.

આ સ્થિતીમાં આ મંત્રણાથી કોઈ સમાધાન થાય તેવી શક્યતાઓ દેખાતી નથી. હાં, સુપ્રીમ કોર્ટને એ સંતોષ થશે કે કાયદાની અંદર રહીને પ્રયત્નો થયા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રસંઘમાં યુદ્ધવિરામ સ્વીકાર કરવાની વાત કરતી વખતે ભુટ્ટોને શરમ આવવી જોઈતી હતી.

તેના બદલે તે પ્રસંગે તેમણે જે ભાષણ કર્યું હતું તેનાથી તટસ્થ દેશો નિરાશ થયા હતા.

જોકે પાકિસ્તાનમાં તેમના અકડપણા અને તિરસ્કારની નોંધ લેવાઈ હતી.

'ભારતીય સૈનિકો લાહોર તરફ આગળ વધ્યા'

લાલ કિલ્લા પરથી દેશને સંબોધી રહેલા લાલબહાદુર શાસ્ત્રી

અયૂબ વિશે પુસ્તક લખનારા અલતાફ ગૌહરે લખ્યું છે, "દિલ્હીમાં પાકિસ્તાનના હાઇ કમિશનર મિયાં અરશદ હુસૈને તુર્કી દૂતાવાસના માધ્યમથી પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયને એક ખાનગી સંદેશ મોકલ્યો હતો."

"... બાકીનો લેખ લખો:

્રીજીએ દેશવાસીઓને કહ્યું કે આપણે એક ટંકનું ભોજન નહીં કરીએ. તે રીતે અમેરિકાથી આવનારા ઘઉંનો ખાડો પૂરાઈ જશે."

અનિલ શાસ્ત્રી યાદ કરે છે, "તેમણે એવી અપીલ કરતાં પહેલાં મારી મા લલિતા શાસ્ત્રીને પૂછ્યું હતું કે તમે એવું કરી શકશો કે આજે રાતનું ભોજન રાંધવામાં ન આવે."

"હું કાલે દેશવાસીઓને એક ટંકનું ભોજન છોડી દેવા માટેની અપીલ કરવાનો છો. પણ હું જોવા માગું છું કે મારાં બાળકો ભૂખ્યાં રહી શકે ખરાં."

"તેમણે જોયું કે અમે એક વખત ભોજન લીધા વિના ચલાવી શકીએ તેમ છીએ, તે પછી તેમણે દેશવાસીઓને અરજ કરી હતી."

યુદ્ધમાં પાકિસ્તાન સામે ભારતે કેટલાં હથિયારો વાપર્યાં?

ભારતીય સૈન્યના અધિકારીઓ સાથે લાલબહાદુર શાસ્ત્રી

'કચ્છ ટૂ તાશકંદ' નામનું પુસ્તક લખનારા ફારૂખ બાજવાના જણાવ્યા અનુસાર ભારતના સરકારી વિભાગોમાંથી કેટલાકે સારું કામ કર્યું હતું, જ્યારે કેટલાકે સામાન્ય કામગીરી બજાવી હતી.

સંરક્ષણ અને વિદેશ મંત્રાલય યોગ્ય રીતે ચાલ્યાં હતાં, પરંતુ બંનેએ અસામાન્ય કામગીરી કરી હતી તેવું કહીશું તો તે ખોટું ઠરશે.

ખાસ કરીને ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયની ટીકા થઈ હતી, કેમ કે દુનિયાના બહુ ઓછા દેશોએ ભારતને ખુલ્લું સમર્થન આપ્યું હતું.

ટીકાકારોએ ભારતની વ્યૂહરચનાની પણ ઝાટકણી કાઢી હતી.

તેમનો તર્ક એ હતો કે ભારત પૂર્વ પાકિસ્તાન પર હુમલો કરીને પાકિસ્તાનને ભારે દબાણમાં મૂકી શકે તેમ હતું.

પરંતુ કદાચ ચીન યુદ્ધમાં સામેલ થઈ જાય તે ડરથી ભારતે તેમ કરવાનું ટાળ્યું હતું.

યુદ્ધના અંતિમ ગાળામાં યુદ્ધવિરામ માટે દબાણ થવા લાગ્યું ત્યારે વડા પ્રધાન શાસ્ત્રીએ સેનાના વડા જનરલ ચૌધરીને પૂછ્યું હતું કે યુદ્ધ શરૂ રાખવામાં ભારતને કોઈ ફાયદો છે કે કેમ?

સેનાના વડાએ યુદ્ધ ખતમ કરી દેવાની સલાહ આપી હતી, કેમ કે ભારત પાસે સામગ્રી ખૂટવા લાગી હતી.

જોકે વાસ્તવિકતા એ હતી કે ત્યાં સુધીમાં ભારતનાં ફક્ત 14 ટકા શસ્ત્રોનો જ ઉપયોગ થયો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રસાદ હોય છે તો કોઈ જિલ્લો સૂકો રહે છે.

ગુજરાતમાં છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં જોવા મળ્યું છે કે લગભગ 29 જિલ્લાનું માઇક્રો ક્લાઇમેટ બદલાઈ રહ્યું છે.

આ બદલાતી પ્રક્રિયા હજી વધારે બદલાશે, અને આવનારા દિવસોમાં તૌકતે જેવાં બીજાં અનેક વાવાઝોડાંનો સામનો ગુજરાતે કરવો પડશે.

છેલ્લાં 50 વર્ષમાં ગુજરાતમાં વાવાઝોડાંની સંખ્યામાં ત્રણ ગણો વધારો થયો છે.

સવાલ - તો કયા જિલ્લામાં ખાસ બદલાવ દેખાયા?

અબિનાશ મોહન્તી - અમારી સ્ટડી જિલ્લા સ્તરે રિસ્ક ઍસેસમેન્ટ હેઝાર્ડસ સ્ટડી છે.

તેમાં અમે જિલ્લા સ્તરે વાતાવરણ કેવી ર... બાકીનો લેખ લખો:

થયું છે.

અબિનાશ મોહન્તી - મેં પહેલાં કહ્યું તેમ, તૌકતે એક શરૂઆત છે, આવાનાર સમયમાં આપણે પૉલિસી લેવલથી મૂળથી બદલાવ કરવો પડશે.

આપણી માળખાકીય સુવિધાઓ હજી ખૂબ વધારવી પડશે.

લોકો માટે વધુ સારી અને ઝડપી વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાઓ કરવી પડશે, કારણ કે આવનારા દિવસોનાં વાવાઝોડાં આપણને તૈયારી કરવા માટે વધુ સમય નહીં આપે તેવી શક્યતાઓને નકારી શકાય નહીં.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રસોડા માટેનાં વિવિધ ઉપકરણો, એક ટેલિફોન, માથાનો દુખાવો દૂર કરવાનું સાધન અને આપમેળે ફ્લશ થઈ શકતું ટૉઇલેટ.

તેમણે 1905માં પુશ-અપ બ્રાના પ્રોટોટાઇપની પેટન્ટ પણ નોંધાવી હતી.

'ગ્રેસફૂલ અને પૂર્ણપણે દેખાય તેવા બ્રેસ્ટ માટેનું ડિવાઇસ' તેમણે શોધી કાઢ્યું હતું (પણ કદાચ સંકોચને કારણે તેમણે દાદાભાઈ નવરોજીને આ શોધ વિશે જાણ કરી નહોતી).

જોકે, ભીમસીએ કરેલી શોધોમાં સૌથી અગત્યની પ્રિન્ટિંગને લગતી હતી.

પ્રિન્ટિંગ ઉદ્યોગમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તનો લાવી શકે તેવું એક ટાઈપકાસ્ટર 'ભીસોટાઈપ' શોધી કાઢ્યું હતું,

તે વ... બાકીનો લેખ લખો:

ં તેમની સાથે ગોપાલકૃષ્ણ ગોખલે પણ હતા. ભીમસીએ કૉંગ્રેસના આ અગ્રણીને પોતાનું ભીસોટાઈપ દેખાડીને પ્રભાવિત કરી દીધા.

મુંબઈમાં પહોંચ્યા પછી ગોખલેએ તાતા જૂથના વડા રતન જમદેશજી તાતાનો સંપર્ક કર્યો.

તેમણે ભારતના આ અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ પાસેથી મૂડીરોકાણની આશા સાથે નવેસરથી કર્મિશયલ સિન્ડિકેટ ખડી કરી આપી.

જોકે, 1917 સુધીમાં તાતા સિન્ડિકેટ પણ વિખેરાઈ ગઈ પરંતુ તેના કારણે ભીમસીને અમેરિકામાં એક નવી કૅરિયર માટેની તક મળી.

નવાઈની વાત એ છે કે તેઓ ક્યારેય ભીસોટાઈપને સફળતાથી વેચી શક્યા નહોતા.

તેમને ન્યૂયોર્કમાં સફળતા મળી અને ધન પણ મળ્યું, પણ તેનું કારણ હતું તેમણે શોધેલું આયોડિન સૉલ્યુશન.

આરોગ્યની રીતે તેનાથી કેટલો ફાયદો તેની સામે સવાલો હતા, પણ અમેરિકાના સાયકિક અને મિસ્ટિક એડગર કેઇસે ઉત્સાહ સાથે તેમની શોધને વધાવી લીધી હતી.

આજે પણ કેઇસના અનુયાયીઓ આ સૉલ્યુશન વેચે છે અને તેનો ઉપયોગ કરે છે.

ભીમસી પોતે પણ તેમના જીવનના છેલ્લા તબક્કામાં ગૂઢ અને જાદુઈ દુનિયા તરફ ખેંચાયા હતા.

તેમણે કરેલાં છેલ્લાં સંશોધનોમાં એક હતું 'સ્પિરિટ ટાઈપરાઇટર'. તે એક સુધારેલું આત્માને બોલાવવા માટેનું (Ouijia વીજા અથવા ઓવીજા) બોર્ડ હતું.

તેમણે આવું બોર્ડ બનાવ્યું અને ભીસોટાઈપને નિષ્ફળતા મળી કદાચ તેના કારણે જ ભારતીય એડિસન ગણાયેલા ભીમસી આજે વિસરાયેલા છે.

જોકે, તેમના એક પ્રદાનને હંમેશાં યાદ કરવું રહ્યું.

જીવનના અંત સુધી ભીમસી પોતાને મદદ કરનારા રાષ્ટ્રવાદીઓએ જગાવેલી સામ્રાજ્યવિરોધી ભાવનાને વરેલા રહ્યા હતા.

લંડનમાં તેઓ દાદાભાઈ નવરોજી અને હિન્ડમેન સાથે ધરણાં અને બેઠકોમાં જોડાતા હતા.

ન્યૂયોર્કમાં તેમણે ગાંધીજીના વિચારોનો પ્રચાર કર્યો હતો અને અમેરિકા આવતા રાષ્ટ્રવાદીઓની મહેમાનગતિ કરતા રહ્યા હતા.

ભારતથી બ્રિટન અને બાદમાં અમેરિકા જઈને ભીમસીએ આધુનિક વિજ્ઞાન અને રાજકારણને જોડ્યા હતા. તેમના આવા પ્રદાનનું મહત્ત્વ આજે સમજવા માટે કોઈ 'સ્પિરિટ ટાઈપરાઇટર'ની જરૂર નથી.

(દિનયાર પટેલ સાઉથ કેરોલિના યુનિવર્સિટીમાં ઇતિહાસ વિભાગના મદદનીશ પ્રોફેસર તરીકે કામ કરે છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રસ્થાપિત કરવાનો ક્યારેય નથી રહ્યો. ઇતિહાસમાં અમારો પ્રભાવ ખૂબ રહ્યો છે અને મેક્સિકોથી સાઈબીરિયા સુધી જ્યાં પણ હિંદુ સામ્રાજ્ય હતું, ત્યાં આજે પણ એ પ્રભાવ જોઈ શકાય છે અને અદ્ભુત વાત એ છે કે ત્યાંના લોકો આ પ્રભાવ જાળવી રાખે છે."

તેમણે તેમનાં નામ તો ના લીધા પરંતુ માયા, ઇન્કા, યૂનાન અને મિસર જેવી પ્રાચીન સભ્યતાઓનાં સામ્રાજ્યના તમામ પ્રકૃતિ પૂજકો અને મૂર્તિ પૂજકોને એક ઝાટકે હિંદુ જાહેર કરી દીધા.

તેમને હિંદુ સામ્રાજ્ય જણાવીને તે ભારતને ગૌરવશાળી હિંદુ રાષ્ટ્ર બનાવવા માટે જુસ્સાથી ભરેલું વાતાવરણ તૈયા... બાકીનો લેખ લખો:

કામ કરવાનું શીખો.

આ સંઘની કામ કરવાની તરાહ છે. તે સેંકડો નાના સંગઠનો દ્વારા કામ કરે છે, સૌ અલગ-અલગ કામ કરે છે અને સૌ એક જ લક્ષ્ય માટે કામ કરે છે.

સમય જરૂરિયાતને હિસાબે રસ્તાઓ પસંદ કરે છે, પરંતુ તેમના કોઈપણ કામની કોઈ જવાબદારી સંઘની નથી હોતી.

હિંદુ રાષ્ટ્રની સ્થાપનાનું લક્ષ્ય

એકબીજાથી અંતર રાખીને, નિકટતા બનાવી રાખવી અને એક રીતે અદૃશ્ય શક્તિમાં પરિવર્તિત થઈ જવું એ જ સંઘનું માયાવી રૂપ રહ્યું છે.

ઉદાહરણ તરીકે જો કોઈ ગેરકાનૂની અથવા હિંસક ગતિવિધિમાં બજરંગ દળ, વિશ્વ હિંદુ પરિષદનાં કાર્યકર્તાઓ પકડાઈ જાય એવું અનેક વાર બન્યું છે.

છતાં કોઈ એમ નથી કહી શકતું કે સંઘનો આમાં હાથ છે કેમ કે આ જ 'વર્કિંગ ટુગેધર સેપરેટલી' કામ આવે છે, જેનું જ્ઞાન શિકાગોમાં મળ્યું.

ભાગવતે કહ્યું કે મહાભારતમાં કૃષ્ણ યુધિષ્ઠિરને ક્યારેય રોકતા-ટોકતા નથી. યુધિષ્ઠિર જે હંમેશાં સાચું બોલવાને લીધે ધર્મરાજ કહેવાયા છે, "કૃષ્ણનાં કહેવાથી એ જ યુધિષ્ઠિર રણમેદાનમાં એવું કંઈક કહે છે જે સત્ય નથી."

તેમણે વધુ વિવરણ આપ્યું નહીં, તેમનો નિર્દેશ યુધિષ્ઠિરના એ અર્ધસત્ય તરફ હતો, જયારે તેમણે કહ્યું હતું-અશ્વત્થામા મરાયો.

ભાગવતનો નિર્દેશ એ જ હતો કે પ્રથમ લક્ષ્યની પ્રાપ્તિ માટે નેતૃત્વ જો ખોટું બોલે અથવા બોલવાનું કહે તો એમાં કંઈ ખોટું નથી.

મતલબ સ્પષ્ટ હતો કે કોઈ ધર્મરાજથી મોટો સત્યવાદી બનવાનો પ્રયત્ન ના કરે.

તેમણે કહ્યું કે સૌએ રામલીલાની જેમ પોતાની ભૂમિકા અદા કરવી જોઈએ. જેમાં કોઈ રામ બને છે, કોઈ રાવણ. પરંતુ સૌને હકીકતમાં યાદ રાખવું જોઈએ કે તેઓ કોણ છે અને તેમનું લક્ષ્ય શું છે.

હવે તેમને એ કહેવાની જરૂર શું કામ પડે કે તેમનું લક્ષ્ય શું છે? તે લક્ષ્ય હિંદુ રાષ્ટ્રની સ્થાપના છે.

પોતાના 41 મિનીટ લાંબા ભાષણમાં તેમણે સ્વામી વિવેકાનંદનું નામ ફક્ત એકવાર એ સાબિત કરવા માટે લીધું કે તેઓ જે કહી રહ્યા છે તે સાચું છે.

આમ પણ, સંઘના લોકો ક્યારેય નથી કહેતા વિવેકાનંદ, ભગત સિંહ, સરદાર પટેલ કે મહાત્મા ગાંધી અથવા કોઈ અન્ય અમર વિભૂતિએ ખરેખર કહ્યું શું હતું. કારણ કે એવું કહેવામાં ઘણું જોખમ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રસ્પ્રેડર બની શકે છે'

હરિદ્વાર ખાતે આયોજિત કુંભ મેળામાં શ્રદ્ધાળુઓએ કોરોનાની ગાઇડલાઇનની ઉપેક્ષા કરી હતી

ગુજરાતમાં પ્રવેશવા માટે રાજ્ય બહારથી આવતા લોકોએ નૅગેટિવ RTPCR રિપોર્ટ રજૂ કરવાની જોગવાઈછે છતાં ઘણા લોકો તે કરાવ્યા વગર જ રાજ્યમાં પ્રવેશી રહ્યા હોવાની વ્યાપક ફરિયાદો મળી રહી છે.

આ અંગે વાત કરતાં ઇન્ડિયન મેડિકલ ઍસોસિયેશનના સુરત ચૅપ્ટરના પ્રમુખ હિરલ શાહ જણાવે છે, "રાજ્યમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો યોગ્ય ટેસ્ટિંગ વગર જ પ્રવેશે તે વાતની શક્યતા નકારી ન શકાય અને આવા લોકોના સુપરસ્પ્રેડર બનવાની પૂરેપૂર... બાકીનો લેખ લખો:

છે."

બચ્છાનિધિ પાની આગળ કહે છે, "રવિવારે રેલવેસ્ટેશન પર 2000 લોકોના ટેસ્ટ કરાયા હતા. જેમાંથી કુલ 63 લોકો પૉઝિટિવ મળી આવ્યા. જે પૈકી આઠ લોકો એવા હતા, જેઓ કુંભ મેળામાંથી પરત ફર્યા હતા."

તેઓ કહે છે કે, "આ કામ માટે અમે રેલવેસ્ટેશન પર દસ, ટોલનાકા પર આઠ અને ઍરપૉર્ટ પર પાંચ ટીમો કામે લગાવાઈ છે."

વડોદરામાં કોરોના મહામારીના નિયંત્રણ માટે નિમાયેલા ઑફિસર ઑન સ્પેશિયલ ડ્યૂટી વિનોદ રાવ જણાવે છે કે, તેઓ પણ અલગ-અલગ ટીમો બનાવીને શહેરમાં બહારનાં રાજ્યોથી આવનારા લોકોને ટ્રેસ કરવાની કામગીરી કરી રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે, "જો કોઈ વ્યક્તિ ઍન્ટ્રી પૉઇન્ટે થયેલી તપાસમાં પૉઝિટિવ મળી આવે તો તેને તરત ક્વોરૅન્ટીન સેન્ટરમાં મોકલી આપવામાં આવે છે. આ સિવાય અમે જે વ્યક્તિઓ પૉઝિટિવ નથી મળી આવતા તેમને પણ 14 દિવસ સુધી આઇસોલેશનમાં રહેવાનું જણાવીએ છીએ."

સુરતના મ્યુનિસિપલ કમિશનર બંચ્છાનિધિ પાની જણાવે છે કે સુરત શહેરમાં કુંભ કે અન્ય રાજ્યોમાંથી આવી રહેલી કોઈ પણ વ્યક્તિની ટેસ્ટિંગ કરવામાં આવતું ન હોય તેવું નથી બનતું.

તેઓ કહે છે, "કોઈ પણ વ્યક્તિ આ પ્રક્રિયા બાયપાસ કરીને શહેરમાં પ્રવેશી શકતી નથી."

"કોઈ પણ વ્યક્તિ ટેસ્ટિંગમાં બાકી ન રહે તે માટે અમે ત્રણ તબક્કામાં ટ્રૅકિંગની કાર્યવાહી કરીએ છીએ. એક બોર્ડિંગ વખતે, બીજું જે તે વ્યક્તિ ઘરે પહોંચ્યા બાદ તેમની સાથે મુલાકાત કરવામાં આવે છે."

"અંતે સોસાયટીના પ્રમુખને સૂચના આપવામાં આવે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ અન્ય રાજ્યમાંથી તેમની સોસાયટીમાં પરત ફરે તો તેની જાણ તરત કૉર્પોરેશનને કરવામાં આવે. આવું ન કરનાર વ્યક્તિ પર કાર્યવાહી પણ કરવામાં આવે છે."

રાજકોટ શહેર મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના કમિશનર ઉદિત અગ્રવાલ જણાવે છે, "બસ થકી શહેરમાં પ્રવેશી રહેલા લોકો માટે અમે દરેક પ્રવેશ પૉઇન્ટે સૂચના લખી છે કે જે લોકો કુંભથી આવ્યા છે તેઓ ટેસ્ટ કરાવે."

"આ સિવાય જે લોકો અન્ય સ્થળેથી આવી રહ્યા છે, તેમના તાપમાનની ટેસ્ટિંગની પ્રક્રિયા અમે કરી રહ્યા છીએ. જેથી સિમ્પ્ટોમેટિક દર્દીઓને અલગ તારવી શકાય અને તેમને રોગના પ્રસારક બનતા અટકાવી શકાય."

જોકે તેઓ એ વાત માને છે કે કોરોના ટેસ્ટિંગ બાબતે તંત્ર લોકોની પ્રામાણિકતા પર આધાર રાખી રહ્યું છે.

જો લોકો ખરેખર ક્યાંથી આવ્યા છે તે અંગે સાચું નહીં બોલે તો તેવી પરિસ્થિતિમાં કોરોના સંક્રમિત લોકોને શોધવાનું કામ મુશ્કેલ બની શકે તેવું તેઓ સ્વીકારે છે.

'નૅગેટિવ આવે તેમને પણ હોમ આઇસોલેશનમાં રખાય...


...રહ લાંબો સમય કરી શકાય.

સાથોસાથ કેમિકલ રિએક્શન સમયને ઘટાડીને બીજી દવાઓનો સંગ્રહ પણ લાંબો સમય સુધી શક્ય બને.

મેકક્લોયર-બેગલી કહે છે, "આ ટેક્નોલૉજીનો સંભવિત સૌથી મોટો ફાયદો સારવાર માટે ઉપયોગી વેક્સીન, એન્ટીબોડીઝ અને એન્ઝાઇમના સંગ્રહ અને તેની સાચવણીમાં થઈ શકે છે."

તેમનું કહેવું છે, "કોલ્ડ સ્ટોરેજ જેવી મોંઘી સુવિધાઓના બદલે આ ઉત્પાદનોના ગુણધર્મોને સ્થંભિત કરીને લાંબો સમય સુધી ખાતરીદાયક રીતે તેની સાચવણી એ આ કાર્યક્રમનો મહત્ત્વનો હેતુ છે."

જૈવિક સ્થંભન જોકે મેડિકલ ઇમરજન્સી માટે જ ઉપયોગમાં લેવાની ગ... બાકીનો લેખ લખો:

ઘટી જાય છે.

બ્રેડફોર્ડ કહે છે, "પ્રાણીઓ લાંબું જીવવા માટે સુષુપ્તાવસ્થામાં જતા રહે છે. જેથી અમુક સમયનો ફાયદો થાય છે."

"જો તમે છ મહિના માટે ચપાયચયની ક્રિયામાં 50% ઘટાડો કરી શકો તો કદાચ ત્રણેક મહિનાનો ફાયદો થાય,"

"આ જ અમારો મુખ્ય હેતુ છે પણ તેવી અસર થાય છે કે કેમ અને કેટલી થાય છે તે સાબિત કરવા માટે હજી ઘણું બધું રિસર્ચ કરવું પડે તેમ છે."

દેહદાન કરનારી વ્યક્તિનું અંગદાન મળે તે માટે રાહ જોઈ રહેલા દર્દીને પણ સુષુપ્તાવસ્થાનો ફાયદો થઈ શકે છે.

ઉપર જણાવેલી ટેક્નૉલૉજીસથી ચયાપચયની ક્રિયા ધીમી પડે ખરી પણ શું વિજ્ઞાન કથાઓમાં દર્શાવાતી સુષુપ્તાવસ્થા સંભવ છે ખરી?

આ બધામાં સૌથી જાણીતી છે ક્રાયોનિક્સની ટેક્નિક, જેમાં શરીરને માઇનસ-190 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (-360 ડિગ્રી ફેરનહિટ) જેટલા નીચા તાપમાને થીજાવી દેવામાં આવે છે. દર્દીને લાંબા સમય પછી ફરીથી જીવંત કરવાની શક્યતા સાથે.

કોઈ વ્યક્તિને માત્ર અત્યંત ઠંડી સાથે થીજાવી દેવા કરતાં ક્રાયોનિક્સ સ્થિતિમાં થીજાવી દેવાની વાત વધારે સંકુલ છે.

ક્રાયોનિક્સ યુકેના વિક્ટોરિયા સ્ટિવન્સ સમજાવે છે, "શરીરમાંથી બધું જ લોહી કાઢી લેવામાં આવે છે અને તેની જગ્યાએ ક્રાયો-પ્રોટેક્ટિવ સોલ્યુશન નસોમાં ભરી દેવામાં આવે છે."

તેઓ ઉમેરે છે, "તેના દ્વારા વ્યક્તિને સોલિડ સ્ટેટમાં મૂકવાને બદલે તેને ગ્લાસ સ્ટેટમાં મૂકવામાં આવે છે. જેથી બરફના ક્રિસ્ટલને કારણે થનારું નુકસાન ટાળી શકાય છે."

હૃદય કામ કરતું અટકી જાય તે પછી જ ક્રાયોનિક્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

તેની પાછળની કલ્પના એવી છે કે તબીબી વિજ્ઞાન ભવિષ્યમાં ખૂબ આગળ વધે અને જે તે રોગની સારવાર શક્ય બને ત્યારે સંભવિત રીતે વ્યક્તિમાં ફરી સંચાર કરીને, પુનઃજાગ્રત કરીને સાજા કરી શકાશે.

સ્ટિવન્સ કહે છે. "હજી સુધી કોઈને પુનઃજાગ્રત કરાયા નથી કેમ કે અત્યારે તેમ કરવા માટેની ટેક્નૉલૉજી જ આપણી પાસે નથી."

તેઓ ઉમેરે છે, "જો આપણી પાસે એવી કોઈ ટેક્નૉલૉજી હોત તો ખરેખર કોઈને ક્રાયો-પ્રિઝર્વ કરવાની જરૂર જ ઊભી ના થઈ હોત."

અત્યાર સુધીમાં સેંકડો લોકોના શરીરોને ક્રોયનિક્સ કરીને સાચવી રખાયા છે પણ તે માટેની પ્રક્રિયા બહુ જ અઘરી છે.

એ વાત પણ સ્ટિવન્સ સ્વીકારે છે, "આ પ્રાયોગિક ધોરણે થઈ રહેલું કામ છે અને તેનું કોઈ તારણ હજી સુધી નીકળ્યું નથી."

2001ના વર્ષમાં 13 મહિનાની એરિકા નોર્ડી બરફમાં ફસાઈ ગઈ હતી અને સુપુષ્તાવસ્થા જેવી સ્થિતિમાં સરી ગઈ હતી.

લગભગ બે કલાક સુધી તે એવી...


...રહી છે.

 તો કૉંગ્રેસ પરપ્રાંતીય શ્રમિકોને મદદ કરવા શું કર્યું?આ વિશે જ્યારે બીબીસી ગુજરાતીએ કૉંગ્રેસ નેતા શક્તિસિંહ ગોહિલ સાથે વાત કરી તો તેમણે કહ્યું કે જ્યારે અમને યાદી ન મળી શકી તો પણ અમે શક્ય એ દરેક રીતે શ્રમિકોનો ટિકિટ ખર્ચ ચૂકવવા માટે પ્રયાસો કરી રહ્યાં છે.

 હાલમાં દરેક જિલ્લામાં કૉંગ્રેસે પોતાના કાર્યકરો મારફતે વિવિધ રાજ્યો માટે એક-એક કાર્યકરની નિમણૂક કરી છે.

જેમ કે ખેડા જિલ્લામાં અટવાયેલા ઉત્તર પ્રદેશનાં શ્રમિકો માટે તોરેખાન પઠાણની નિમણૂક કરવામાં આવી છે.

આવી જ રીતે રાજસ્થાનના શ્રમ... બાકીનો લેખ લખો:

ો સંપર્ક કર્યો તો તેઓ ઉપલબ્ધ ન હતા.

આ સિવાય શ્રમ અને રોજગારી વિભાગના એડિશનલ ચીફ સેક્રેટરી વિપુલ મિત્રાએ કહ્યું, "શ્રમિકો પાસે ટિકિટ માટે પૈસા નથી એવી કોઈ જ ફરિયાદ હજી સુધી મારી પાસે આવી નથી."

એમણે કહ્યું , "લોકો પોતાના વતન જલદી નથી જઈ શકી રહ્યાં તેનું કારણ સામેવાળા રાજ્યનું પણ આયોજન છે."

તેઓ કહે છે કે જે રાજ્યમાં ટ્રેન જવાની છે તે રાજ્યે પણ આવનાર લોકોનું સ્ક્રીનિંગ સહિત યોગ્ય તૈયારીઓ કરવાની હોય છે.

કેટલા પરપ્રાંતીય શ્રમિકો પરત ફર્યા?

અશ્વિની કુમારે પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું હતું , "હજી સુધી રાજ્યમાંથી લગભગ ૩.૨૫ લાખ પરપ્રાંતીય મજુરો રેલ અને રોડ મારફતે પોતાના વતન પાછા પહોંચી શક્યા છે."

તેમણે કહ્યું કે "મંગળવાર સુધી 35 ટ્રેનમાં 45,000 જેટલા પરપ્રાંતીય શ્રમિકોએ વતનનો પ્રવાસ ખેડ્યો છે."

 આ ઉપરાંત ગુજરાત સરકારની અખબારી યાદીમાં અશ્વિની કુમારે કહ્યું ," બુધવારે અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત અને રાજકોટથી કુલ 30 ટ્રેનો દ્વારા 82,800 મજૂરોને પરત મોકલવામાં આવશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રહી શક્યું નહોતું.

બીજા વિશ્વ યુદ્ધ વખતે હતી તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી. લોકોએ પેટ્રોલપંપ પર લાઈનો લગાવવી પડી હતી.

સસ્તા ખનીજ તેલના આધારે ચાલતા અમેરિકન ઉદ્યોગો સામે જોખમ ઊભું થયું હતું.

ઘણાં વર્ષો સુધી તેની અસર રહી હતી અને તે પછી 1975માં ક્રિસમસના ત્રણ દિવસ પહેલાં તે માટેનો ઉપાય જાહેર કરાયો હતો.

તે વખતના પ્રમુખ જેરાર્ડ ફોર્ડે આખરે ખનીજ તેલનો અનામત જથ્થો ઊભો કરવાના નવા કાયદા પર સહી કરી હતી.

આ રીતે વ્યૂહાત્મક અનામત જથ્થો રાખવાની શરૂઆત થઈ હતી. તેને અગત્યનો ગણીને તેમાંથી ખનીજ તેલનો ઉપયોગ કરવાની મં... બાકીનો લેખ લખો:

ેશોએ વૈશ્વિક પુરવઠો જાળવી રાખવા માટે કુલ 6 કરોડ બેરલ જથ્થો મુક્ત કર્યો હતો.

તે પહેલાં 2005માં કેટરિના વાવાઝોડું આવ્યું અને ગલ્ફ ઑફ મેક્સિકો સહિતના ખનીજ તેલનાં કેન્દ્રોને ભારે નુકસાન થયું ત્યારે પણ અનામત જથ્થાના ઉપયોગની મંજૂરી અપાઈ હતી.

સૌપ્રથમ વાર અનામત જથ્થાનો ઉપયોગ કરવાની નોબત 1991માં આવી હતી. તે વખતે અમેરિકાએ ઑપરેશન ડેઝર્ટ સ્ટ્રોમ હેઠળ ઇરાક પર હુમલો કર્યો હતો.

જોકે છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં અમેરિકાનું ખનીજ તેલનું ઉત્પાદન વધી રહ્યું છે ત્યારે આવો વિશાળ અનામત જથ્થો રાખવા જરૂરી છે ખરો તેની ચર્ચા પણ થવા લાગી છે.

પિનોન કહે છે, "હાલમાં અમેરિકા સૌથી વધુ ખનીજ તેલનું ઉત્પાદન કરે છે. આપણે રોજના 1.2 કરોડ બેરલ ક્રૂડનું ઉત્પાદન કરીએ છીએ."

"તેની સામે રશિયા 1.1 કરોડ અને સાઉદી અરેબિયા 1 કરોડ બેરલનું ઉત્પાદન કરે છે. તેના કારણે એવો સવાલ થઈ રહ્યો છે કે અનામત જથ્થો રાખવાની જરૂર છે ખરી."

2014માં ગવર્મેન્ટ રિસ્પોન્સિબિલિટી ઓફિસે અહેવાલ આપ્યો હતો કે તેલના ભાવોને કાબૂમાં લેવા જથ્થો મુક્ત કરવો જોઈએ. 2017માં ટ્રમ્પ વહીવટી તંત્રે પણ ફેડરલ ડેફિસિટને ઘટાડવા માટે અડધા જથ્થાને વેચી દેવાનો વિચાર કર્યો હતો.

જોકે આખરે એવો કોઈ નિર્ણય લેવાયો નહોતો. તેનું કારણ એ છે કે આજેય અમેરિકાએ મોટા પ્રમાણમાં ખનીજ તેલની આયાત કરવી પડે છે. રોજની સરેરાશ 90 લાખ બેરલની.

પિનોન કહે છે, "સવાલ એ છે કે પોતાના ઉપયોગનું ઘણું ઑઇલ અમેરિકા જાતે ઉત્પાદિત કરી રહ્યું છે, આમ છતાં મોટા પાયે આયાત પણ કરવી પડે છે."

"તેના કારણે હજીય જોખમનો વિચાર કરવો જરૂરી છે. કેટલાંક જોખમ એવાં છે જેની કલ્પનાય ના થઈ શકે, જેમ કે ડ્રોનથી હુમલો થયો તે કલ્પના બહારનો જ છે અને નવું જોખમ છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રહે તે માટે તમામ પાંચ રાજ્યોના સંવેદનશીલ તથા અતિસંવેદનશીલ મતદાનમથકોમાં કેન્દ્રીય અર્ધસુરક્ષા બળોની તહેનાતગી કરાશે.

પશ્ચિમ બંગાળ

પાંચ રાજ્યોમાંથી સૌથી વધુ 'હાઈ-વૉલ્ટેજ ડ્રામા' પશ્ચિમ બંગાળમાં જોવા મળી શકે છે. ગત બે વિધાનસભાથી અહીં મમતા બેનરજીના નેતૃત્વમાં ઑલ ઇન્ડિયા તૃણમુલ કૉંગ્રેસની સરકારનું ગઠન થયું છે.

2019ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપને 42માંથી 18 બેઠક મળી હતી, જ્યારે ટી.એમ.સી.ને 22 સીટ મળી હતી. જોકે બંને પક્ષની મતોની ટકાવારીમાં માત્ર ત્રણ ટકાનો તફાવત હોય ભાજપ આગામી વિધાનસભ... બાકીનો લેખ લખો:

તો. એ સમયે કૉંગ્રેસ તથા ઑલ ઇન્ડિયા યુનાઇડેડ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટ અલગ-અલગ લડ્યા હતા.

ભાજપની સામે પૂર્વોત્તરના ગઢને બચાવી રાખવાનો પડકાર હશે. લગભગ 40 લાખ લોકોના નામ નાગરિક યાદીમાંથી ગાયબ છે. તેઓ પોતાના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરી શકશે.

ભાજપ એન.આર.સી. લાગુ કરવા ઉપર અડગ છે, જે આગામી ચૂંટણીમાં નિર્ણાયક મુદ્દો બની શકે છે.

તામિલનાડુ

એમ. કરુણાનિધી અને જે. જયલલિતા

તામિલનાડુમાં ઑલ ઇન્ડિયા અન્ના દ્રમુક કઝગમ્ (એ.આઈ.એ.ડી.એમ.કે.) તથા ડી.એમ.કે. (દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ્) એમ મુખ્ય બે પ્રાદેશિકપક્ષો વચ્ચે સ્પર્ધા છે.

ત્રણેક દાયકાથી એક વખત ડી.એમ.કે.ની સરકાર બને તો બીજી વખત એ.આઈ.એ.ડી.એમ.કે.ની સરકાર બને તેવો ક્રમ જોવા મળી રહ્યો હતો. પરંતુ 2016માં પ્રથમ વખત શાસકપક્ષ ફરી સત્તા ઉપર આવ્યો હતો અને જે. જયલલિતાના નેતૃત્વમાં સળંગ બીજી વખત એ.આઈ.એ.ડી.એમ.કે.ની સરકાર બની હતી.

આ વખતે પહેલી વાર એ.આઈ.એ.ડી.એમ.કે. પાસે જયલલિતા, તો ડી.એમ.કે. પાસે કરુણાનિધિ નહીં હોય.

રાજ્ય સરકારે ચૂંટણીની જાહેરાત પૂર્વે સરકારી કર્મચારીઓની નિવૃત્તિની ઉંમર વધારીને 60 વર્ષ કરી દીધી હતી, જેને ચૂંટણીમાં લાભ મેળવવાના પગલા તરીકે જોવામાં આવે છે.

શાસકપક્ષમાં પન્નિરસેલ્વમ્ અને પલ્લાનિસામી જેવા મુખ્ય જૂથ પ્રવર્તે છે. આ સિવાય એકસમયે જયલલિતાનાં સખી શશિકલા જેલમાંથી છૂટી ગયા છે. તેઓ ચૂંટણી નહીં લડી શકે, પરંતુ પાર્ટીના નેતાઓ ઉપર તેમની ખાસ્સી પકડ છે.

232 ધારાસભ્યોની વિધાનસભામાં એ.આઈ.એ.ડી.એમ.કે.એ 130થી વધુ બેઠક જીતી હતી. જ્યારે ડી.એમ.કે.ને 98 બેઠક મળી હતી. ભાજપને આશા છે કે તામિલનાડુમાં તે પગપેસારો કરી શકે તેમ છે. જોકે તે એ.આઈ.એ.ડી.એમ.નો 'જુનિયર પાર્ટનર' જ હશે.

તામિલનાડુમાં ક્ષેત્રવાર અનેક નાના-નાના પક્ષ હોય તે કોઈપણ મુખ્યપક્ષની ગણતરી બગાડી શકે છે.

કેરળ

પ્રતીકાત્મક તસ્વીર

હાલ કેરળમાં પેન્નિર વિજયનના નેતૃત્વમાં ડાબેરી પક્ષોની યુતિ સરકાર છે. જેને કૉંગ્રેસના નેતૃત્વવાળા યુનાઇટેડ ડૅમોક્રૅટિક ફ્રન્ટ તરફથી પડકાર મળી રહ્યો છે.

140 ધારાસભ્યોવાળી વિધાનસભામાં ડાબેરી યુતિ પાસે 90 જેટલી, જ્યારે કૉંગ્રેસની યુતિ પાસે 40થી વધુ બેઠક છે. ડાબેરી પક્ષોના પશ્ચિમ બંગાળ તથા ત્રિપુરા જેવા પરંપરાગત કિલ્લા ધ્વસ્ત થઈ ગયા છે, ત્યારે કેરળના રુપમાં અંતિમ ગઢને બચાવી રાખવાનો તેમની સામે પડકાર હશે.

ભાજપને આશા છે કે લોકસભામાં મળેલા 13 ટકા મત તેને પ્રદર્શન સુધારવામાં મદદ કરશે. ગત ચૂંટણી વખતે પાર્ટીને પ્રથમ વખત એક...


...રહેમતઅલીના નામે બોલે છે.

'પાકિસ્તાન નેશનલ મૂવમૅન્ટ'ના સ્થાપક તરીકે પોતાની ઓળખ આપનાર 36 વર્ષના રહેમતઅલીએ 28 જાન્યુઆરી, 1933ના રોજ એક પતાકડું પ્રગટ કર્યું, જેનું મથાળું હતું :

'નાઉ ઑર નેવર - આર વી ટુ લીવ ઑર પૅરિશ ફૉરઍવર' (આજે નહીં તો ક્યારે નહીં, આપણે ટકીશું કે પછી કાયમ માટે ભૂંસાઈ જઈશું?).

આ પતાકડાંમાં પહેલી વાર રહેમતઅલીએ મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા પંજાબ (P), અફઘાન પ્રાંત (A), કાશ્મીર (K),  સિંધ (S) અને બલુચિસ્તાન (TAN) એમ પાંચ પ્રાંતોના પાકિસ્તાન માટે અલગ સમવાય બંધારણ (ફૅડરલ કૉન્સ્ટિટ્યુશન)ની માગ... બાકીનો લેખ લખો:

સહિત સૌ કોઈના પ્રતિનિધિ માનતા હતા.

ભાગલાનો ફેંસલો અને ગાંધીજીનું વલણ

સત્તાવાર રીતે મુસ્લિમ લીગના 1940ના લાહોર અધિવેશનમાં પહેલી વાર (નામ પાડ્યા વિના) પાકિસ્તાનનો ઠરાવ પસાર થયો.

ત્યારે બધા મુસ્લિમો પાકિસ્તાનની માગણીમાં હોંશે હોંશે જોડાઈ ગયા ન હતા.

'હિંદનો કોમી ત્રિકોણ' પુસ્તકમાં નોંધાયા પ્રમાણે, એ જ વર્ષે દિલ્હીમાં અખિલ હિંદ આઝાદ મુસ્લિમ પરિષદ ભરાઈ.

તેમાં પાકિસ્તાનની યોજનાની આકરી ટીકા કરવામાં આવી.

જમિયત-ઉલ-ઉલેમા-એ-હિંદના વડા મુફ્તી કિફાયતુલ્લાએ કહ્યું, 'રાષ્ટ્રીયતાની દૃષ્ટિએ વિચારતાં હિંદનો એકેએક મુસ્લિમ હિંદી છે.'

ફુંગરાયેલા અને ઝનૂને ચડેલા ઝીણાને અંગ્રેજ સરકારનો પૂરેપૂરો ટેકો હતો.

અંગ્રેજ સરકારની વર્તણૂક પરથી પણ મુસ્લિમોને એવો સંદેશો મળતો હતો કે તે મુસ્લિમ લીગને સાથ આપે. તેમાં જ એમનું ભવિષ્ય છે.

1941માં ઝીણાએ મુસ્લિમ લીગના ઉદ્દેશોમાં ફેરફાર કરીને, પાકિસ્તાન મેળવવાના હેતુને પણ તેમાં સામેલ કરી દીધો.

'હિંદ છોડો આંદોલન' પછી 1942થી 1945 દરમિયાન કૉંગ્રેસની ટોચની નેતાગીરી જેલમાં હતી. ત્યારે ઝીણા અને લીગને મોકળું મેદાન મળ્યું.

જેલમાંથી થોડા વહેલા બહાર આવેલા ગાંધીજીએ ઝીણા સાથે વાતચીત કરીને તેમને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ તે નિષ્ફળ રહ્યો.

ઝીણા કોઈનું સાંભળે તેમ ન હતા અને કોઈનું સાંભળવાની તેમને જરૂર પણ ન હતી.

કારણ કે અંગ્રેજ સરકાર તેમનું લગભગ બધું સાંભળી રહી હતી અને એક પછી એક હુકમનાં પત્તાં તેમના હાથમાં મૂકી રહી હતી.

મુસ્લિમ લીગની સંમતિ વિના કોઈ નિર્ણય નહીં લેવાય, એવો કોરો ચેક આપવાથી માંડીને, મુસ્લિમ લીગના સભ્યોને પ્રધાનમંડળમાં સમાવવા જેવાં લીગતરફી પગલાં અંગ્રેજ સરકાર લેતી રહી.

1946માં ઝીણાએ આપેલા 'સીધાં પગલાં'ના એલાન પછી કલકત્તાથી શરૂ થયેલી કોમી હિંસા અવિરત ચાલુ રહી.

એ સંજોગોમાં નેતાગીરી (નહેરુ-સરદાર)ને લાગ્યું કે ઝીણાને તેમનું પાકિસ્તાન આપી દેવાથી કદાચ શાંતિ સ્થપાય.

પાકિસ્તાનનું સર્જન અનિવાર્ય અનિષ્ટ ગણ્યાં પછી તેમણે શરત મૂકી કે પાકિસ્તાન બનવાનું હોય તો તેને આખેઆખું પંજાબ ને બંગાળ નહીં મળે. પંજાબ-બંગાળના ભાગલા થશે.

ઝીણાએ શરૂઆતમાં એવા પાકિસ્તાનને 'ઊધઈગ્રસ્ત' ગણાવ્યું, પણ પછી એનો જ સ્વીકાર કર્યો.

ગાંધીજીએ વાઇસરૉય લૉર્ડ માઉન્ટબેટન સમક્ષ ભાગલા નિવારવા માટે છેલ્લા પ્રયાસ તરીકે એવી દરખાસ્ત મૂકી કે ઝીણાને અખંડ ભારતના વડા પ્રધાન બનાવીને થોડા વખત સુધી તેમને રાજ ચલાવવા દેવું.

'પરંતુ કૉંગ્રેસની...


...રહેશે. દવાઓની દુકાન ખૂલી રહેશે. ડેરી અને ડેરી સાથે જોડાયેલી દુકાનો ખૂલી રહેશે.

કિરાણા સ્ટોરથી ખાવાપીવાનો સામાન ખરીદી શકાશે. મોટા ભાગની રાજ્ય સરકારોએ આદેશ કર્યા છે કે પોતાના ઘરની નજીકમાંથી જીવન જરૂરિયાતનો સામાન ખરીદો.

સાથે જ એમ પણ કહેવાયું છે કે આ આદેશનું પાલન નહીં કરનારા સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી થશે.

જો ખાસ જરૂરી હોય તો લૉકડાઉનમાં ખાનગી વાહનનો ઉપયોગ કરી શકો છો. જોકે કારણ વિના બહાર ફરવાથી સરકાર કાર્યવાહી કરી શકે છે. ઇમરજન્સીમાં ઍમ્બ્યુલન્સ બોલાવી શકો છો.

'ચેન ઑફ ટ્રાન્સમિશન'

પટેલના કહેવા પ્રમ... બાકીનો લેખ લખો:

્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રહ્માંડના બીજા ગ્રહોની ગતિ અનુસાર ચાને ઉછેરવામાં આવે છે.

આ કામ માર્ચ અને ઑક્ટોબર વચ્ચે કરવામાં આવે છે.

વૈદિક મંત્રનો જપ

માર્ચમાં આવતી પૂનમના રોજ આની શરૂઆત કરવામાં આવે છે.

એમ માનવામાં આવે છે કે જ્યારે ભરતી આવે છે ત્યારે છોડમાં પાણીની માત્રા ઘટી જાય છે.

મકાઈવાડીના લોકો માને છે કે હવામાં એ વખતે ઑક્સીજનની માત્રા વધારે હોય છે.

આ સમયે વાતાવરણમાં ઊર્જા વધુ હોય છે. આ જ કારણે નરમ અને ચીકણી ચાની પત્તીઓ તૈયાર થાય છે.

જ્યારે સૂરજ ડૂબવાનો હોય ત્યારે ચાના બગીચામાં મજૂરો એક ખાસ આયોજનની તૈયારી કરે છે. ... બાકીનો લેખ લખો:

નેરી રંગની ચા જ્યારે કોઈ પીવે છે ત્યારે એકદમ નવી તાજગીનો અનુભવ થાય છે.''

મહારાણી એલિઝાબેથને ભેટ

હાલમાં જ પીએમ મોદીએ બ્રિટનની મહારાણી એલિઝાબેથને આ ચાનું પેકેટ ભેટમાં આપ્યું હતું.

સિલ્વર ટિપ્સ ઇમ્પીરિયલ ચાને 2014 ના ફૂટબૉલ વર્લ્ડ કપ વખતે પણ વેચવામાં આવી હતી.

આ ચા તૈયાર થતાં જ બ્રિટન, અમેરિકા અને જાપાનના ખરીદદારો લઈ જતા હોય છે.

આમ તો દાર્જિલિંગના ઘણા ચાના બગીચામાં સિલ્વર ટિપ્સ ઇમ્પીરિયલ ચા તૈયાર કરવામાં આવે છે પણ મકાઈવાડીમાં જ આને પૂનમની રાતમાં તોડવામાં આવે છે.

મકાઈવાડીનો ચાનો બગીચો એ ગણ્યા ગાંઠ્યા ચા એસ્ટેટોમાંથી એક છે. જે ક્યારેય પણ અંગ્રેજોના તાબામાં રહ્યું નથી.

આને 159 વર્ષ પહેલાં જી. સી. બેનર્જી દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું. આજે આ બગીચાનું સંચાલન રાજા બેનર્જી કરે છે.

રાજા બેનર્જી જણાવે છે, ''આપણી પાસે વિકાસનાં એવાં તમામ સાધનો હાજર છે કે જે ધરતીની આબોહવાને નુકસાન પહોંચાડતાં નથી.''

જ્યારે ઓગણીસમા સદીની શરૂઆતમાં અંગ્રેજોએ દાર્જિલિંગને પહાડી રિઝોર્ટ તરીકે વિકસાવ્યું અને ચાના બગીચા બનાવ્યા ત્યારે તેમણે આ પહાડોને રાણીનું નામ આપ્યું હતું.

લોકોની હાલત ખરાબ

દુનિયાની સૌથી ઉત્તમ ચા પેદા કરનારા આ વિસ્તારના લોકોની હાલત ઘણી ખરાબ છે.

ખાસ કરીને મકાઈવાડી બગીચાની આસપાસ ગુરબતનું રહેઠાણ છે.

મકાઈવાડી બગીચાના ઢોળાવો કપરા છે, વરસાદની ઋતુમાં માટી ધોવાઈ જાય છે.

આજે આ બાગના માત્ર 33 ટકા ભાગ પર જ ખેતી થાય છે. બાકીના ભાગોમાં વૃક્ષો રોપી દેવામાં આવે છે.

159 વર્ષ સુધી એક જ પરિવાર પાસે રહેવાને કારણે મકાઈવાડી બગીચા અને તેની ચા, એક નવા સફરની તૈયારી કરી રહ્યા છે.

આ જ વર્ષે રાજા બેનર્જીએ જાહેરાત કરી છે કે 47 વર્ષના કાર્યકાળ બાદ તે કંપનીના ચેરમેનનું પદ છોડી દેશે.

ત્યારબાદ  તેઓ એના શેર કામ કરનારા 600 લોકોમાં વહેંચી દેશે.

મકાઈવાડીને સિલ્વર ટિપ્સ ઇમ્પીરિયલના રહસ્યો છતાં કરવામાં ઘણાં વર્ષો ગુજરી ગયાં હતાં.

હવે આની સુગંધને દુનિયા સુધી પહોંચાડનારા જ એના માલિક હશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રા એક સંબંધીને 108માં ન આવવાને કારણે હૉસ્પિટલે દાખલ ન કર્યા અને ત્યાં 24 કલાકનું વેઇટિંગ બતાવે છે."

સોશિયલ મીડિયા પર લોકો કરી રહ્યા છે વિરોધ

Eoin-009નામના એક યુઝરે આ પોસ્ટ પર સરકારની બેવડી નીતિઓ પર પ્રશ્ન ઉઠાવતાં કહ્યું હતું કે, "તો નીતિનભાઈને ડાઇરેક્ટ દાખલ કરાયા કે તેમણે પણ 108વાળો પ્રોટોકોલ અનુસરવો પડેલો?"

નોંધનીય છે કે ગુજરાતનાં ખ્યાતનામ પત્રકાર દીપલ ત્રિવેદીએ પણ 23 એપ્રિલના રોજ સરકારી હૉસ્પિટલોમાં 108માં ન આવ્યા હોય તેવા દર્દીઓને દાખલ ન કરવાની વાત પર વાંધો વ્યક્ત કરતી પોસ્ટ કરી હતી.

તેમ... બાકીનો લેખ લખો:

ાવ વ્યક્ત કરે છે, પરંતુ આ તમામ પ્રતિક્રિયાઓ રાજ્યમાં કોરોનાના કારણે સામાન્ય જનતાના મનમાં ઊઠી રહેલા સવાલોને જરૂર પ્રતિબિંબિત કરે છે. રાજ્યમાં ચાલી રહેલી સરકારી નીતિઓ અને નિયમો શું માત્ર સામાન્ય જનતા માટે જ છે તેવા પ્રશ્નો જરૂર ઊભા કરી રહી છે.

આ સાથે જ લોકોનાં મનમાં એવા પણ પ્રશ્નો ઊભા થવા લાગ્યા છે કે શું રાજ્યની સરકારી અને ખાનગી હૉસ્પિટલોમાં રાજનેતાઓ માટે અને વીઆઇપી હસ્તીઓ માટે સ્પેશિયલ અનામત પથારી જાળવી રાખવામાં આવી છે કે કેમ? જો હા તો આ વ્યવસ્થા બંધારણીય દૃષ્ટિએ યોગ્ય છે કે કેમ?

જોકે, આ પ્રશ્નોના જવાબ જનતાને ક્યારે મળશે તે અંગે હાલ કોઈ સ્પષ્ટતા નથી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રા પર જવાબદારીનો ભાર વધી ગયો છે. મા હોવું એ એક ફુલટાઇમ નોકરી જેવું છે.

ઘરની સાથે દીકરીની સંભાળ રાખવી એ પણ મારી જવાબદારીનો ભાગ હતો.

શરૂઆતમાં જ્યારે હું દીકરીને પાર્કમાં લઈ જતો, ત્યારે મહિલાઓ મને જોઈને હસતી અને દીકરીને વહાલ પણ કરતી.

પરંતુ ચાર-પાંચ દિવસો બાદ તેમણે સવાલો કરવાના શરૂ કરી દીધા. આજે પણ તમે આવ્યા? બાળકીની મા ક્યાં છે? શું તેમની તબીયત સારી છે?

જ્યારે મેં જવાબ આપ્યો કે મારા પત્ની કામ કરે છે અને હું બાળકીની સંભાળ રાખું છું, ત્યારે વધુ સવાલોનો મારો ચાલુ થઈ ગયો.

તમે આટલી નાની બાળકીને કેવ... બાકીનો લેખ લખો:

છે કે આ બાબતોની અસર અમારા સંબંધ પર નથી પડતી.

મારો ભાઈ મારા ઘરમાં કામ કરવાને લઈને કોઈ ટિપ્પણી નથી કરતા પંરતુ વખાણ પણ નથી કરતા.

પરંતુ ઘરની મહિલાઓ મારી ખૂબ જ ઇજ્જત કરે છે. હું જાણું છું કે જ્યારે તમે કોઈ અલગ કામ કરો, ત્યારે લોકો તમારી મજાક ઉડાવે છે, આલોચના કરે છે પરંતુ અંતમાં તેને સ્વીકારી લે છે. હજું હું પ્રથમ પગથિયા પર જ છું.

(આ કહાણી એક પુરુષના જીવન પર આધારિત છે જેની સાથે બીબીસી સંવાદદાતા નિલેષ ધોત્રે વાત કરી હતી. તેમની ઓળખ ગુપ્ત રાખવામાં આવી છે. આ સિરીઝનાં પ્રોડ્યૂસર સુશીલા સિંહ છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રા મિત્રો અને સગાઓ સાથે અને હું જાણતી હતી તે અભ્યાસુઓ સાથે પણ વાત કરી. તે લોકોએ ક્યારેય આવી કોઈ વાત સાંભળી નહોતી.

"આપણા ઇતિહાસનો આ એક એવો હિસ્સો હતો, જેના તરફ ઇતિહાસકારોએ નજર નાખી જ નહોતી અને અહીં મારી સામે પ્રાઇમરી સોર્સ હતો. એક એવી મહિલાની વાત, જે ઇતિહાસના પુસ્તકોમાં ક્યારેય જોવા મળી નહોતી."

તે આ ક્ષણને 'દ' વિન્સી કોડ મોમેન્ટ' ગણાવે છે.

આર્કાઇવ બંધ થવાનો સમય થયો ત્યાં સુધી રિડલ ત્યાં જ બેઠા રહ્યા અને કિટ્ટી મેરિયનની સ્ટોરી એક બેઠકે જ વાંચી કાઢી.

કેથેરિના મારિયા શેફર 15 વર્ષની ઉંમરે લંડન ... બાકીનો લેખ લખો:

જ કોઈ મહિલા પોતાના પર થયેલી શારીરિક બળજબરીને ભૂલી શકે.

"કોઈ એમ વિચારે કે પોતાને મન થાય ત્યારે સ્પર્શે, કિસ કરે કે મહિલાને પકડી લે તે ક્ષણ નારી ક્યારેય ના ભૂલી શકે."

અભિનેત્રી તરીકે તેણે સતત પ્રવાસ કરવો પડતો હતો. મેરિયન જોયું કે આવા અનુભવો બીજી યુવતીઓને પણ થતા હતા.

રિડલ માને છે, "પોતાના વ્યવસાયમાં સ્ત્રીને સલામતી મળવી જોઈએ અને પોતાનું શરીર સોંપી દીધા સિવાય પોતે સ્વતંત્ર રહી શકવી જોઈએ એ વિચારના કારણે કિટ્ટી suffragette મૂવમેન્ટ તરફ આકર્ષાઈ."

મેરિયન એક્ટ્રેસ ફ્રેન્ચાઇઝ લીગમાં જોડાઈ, જે ઘણીવાર pro-suffragette નાટકો રજૂ કરતી હતી.

ત્યારબાદ તે પેન્કહર્સ્ટ વિમેન્સ સોશિયલ ઍન્ડ પોલિટિકલ યુનિયનમાં જોડાઈ હતી.

તે પછી કિટ્ટી પ્રદર્શન અને ધરણામાં ભાગ લેવા લાગી અને આગળ જતા નાગરિક અસહકારના ઉગ્ર કાર્યક્રમોમાં પણ ભાગ લેવા લાગી હતી.

તેણે ન્યૂકેસલની પોસ્ટ ઓફિસની બારીને ઇંટ મારીને તોડી નાખી તે પછી તેને જેલમાં જવાનો વારો આવ્યો હતો.

જેલમાં રહેલી બીજી આંદોલનકારી મહિલાઓની જેમ તેણે પણ ભૂખ હડતાળ કરી હતી.

જેલના સત્તાવાળાઓ આ મહિલાઓને બળજબરીથી તેમના મોઢામાં ટ્યુબ નાખીને જમવાનું આપતાં હતાં.

મેરિયને તેના વિરોધમાં ગેસ લેમ્પ તોડી નાખ્યો હતો અને એક વાર પોતાની કોટડીમાં રહેલી સાદડીને સળગાવી દીધી હતી.

તે પછી આગજનીના મામલામાં તે વારંવાર જેલમાં ગઈ હતી.

13 જૂન 1913ની રાત્રે તે અને અન્ય આંદોલનકારી મહિલાએ રેસકોર્સ ગ્રાન્ડસ્ટેન્ડે આગ લગાવી દીધી હતી.

એપ્સમ ડર્બી ખાતે વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કિંગ જ્યોર્જ પંચમના અશ્વે એક મહિલા એમિલી ડેવિડસનને કચડી નાખી તેમાં તેનું મોત થયું હતું.

તેના વિરોધમાં ગ્રાન્ડ સ્ટેન્ડને જ આગ ચાંપી દેવાઈ હતી. બીજા દિવસે તે બંનેને પકડી લેવાઈ હતી.

આ વખતે દિવસમાં તેને પરાણે 232 વાર ખાવાનું અપાયું હતું. કિટ્ટીની કથાથી રિડલ ચકિત થઈ ગયાં હતાં.

આ એક એવી મહિલા હતી જેનું નામ જાણીતું થયું નહોતું, પણ તે ખરેખર મતાધિકાર મૂવમૅન્ટમાં આગળ પડતો ભાગ ભજવી રહી હતી.

રિડલે તે પછી દિવસો સુધી, મહિનાઓ સુધી અને આખરે વર્ષો સુધી આના પર કામ કર્યું.  વિશાળ જથ્થામાં રહેલા આર્કાઇવ્ઝ દસ્તાવેજો તેઓ ચકાસતા રહ્યા.

ડાયરી, પત્રો, પોલીસ રેકર્ડ્સ, પ્રગટ થયેલા સંસ્મરણો અને અખબારી અહેવાલોના આધારે રિડલે મેરિયનની જીવનકથાના તાંતણા મેળવ્યા.

આ મહિલા આંદોલનકારીઓ માત્ર બારીઓના કાચ તોડવા કે આગ લગાવવાનું જ માત્ર કામ નહોતી કરતી.

આ મહિલાઓએ...


...રા રૂપ છે અને આગળ કોઈ જાનહાનિ ના થાય તે માટે તેને ગોળી મારવામાં આવે તેવી રજૂઆત સ્થાનિક લોકો દ્વારા કરવામાં આવી છે."

પરંતુ કોઈ વન્ય પ્રાણીને ખતરા રૂપ સમજી મારવું હોય તો કઈ જોગવાઈ હેઠળ આ કાર્યવાહી કરી શકાય?

આ અંગે શ્રીવાસ્તવ કહે છે, "વાઇલ્ડ લાઇફ પ્રોટેક્શ ઍક્ટના સેક્શન 11 હેઠળ નરભભક્ષી બનેલાં કોઈ વન્યજીવને મારવાની છૂટ આપે છે."

પરંતુ તેમનું કહેવું છે કે હાલમાં આ મુદ્દે સરકારે નિર્ણય લેવાનો છે.

વૃદ્ધ મહિલાનો શિકાર

બકરી બાંધીને દીપડાને પાંજરે પૂરવા પ્રયાસ હાથ ધરવામાં આવ્યા

સોમવારે સવારે સાત વા... બાકીનો લેખ લખો:

તારમાં 28 દીપડા હોવાનું સામે આવ્યું હતું."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રાંસમાં દસો 100 દિવસમાં બનાવતી તેને એચએએલમાં બનાવવામાં 257 દિવસ થતા હતા.

યુપીએ દ્વારા નિર્ણયમાં વિલંબ?

5 ફેબ્રુઆરી 2014ના રોજ તત્કાલીન રક્ષા મંત્રી એ. કે. એન્ટનીએ પત્રકારનો જણાવ્યું કે આ નાણાકિય વર્ષમાં સરકાર પાસે એટલા નાણાં નથી બચતા કે ડીલ થઈ શકે આથી તેને ટાળવામાં આવે છે.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે વિમાનની 'લાઇફ સાઈકલ-કોસ્ટ'ની ગણના પ્રક્રિયા પર પુનવિર્ચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. એટલે એનો અર્થ કે કિંમત મામલે ઘણી બાબતો હતી.

મૂલ્ય-નિર્ધારણને પણ સમજવું જરૂરી છે. મૂળભૂત કિંમત વિમાનની હોય છે તેના પર લાગ... બાકીનો લેખ લખો:

વાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે. તેમાં ટાટા ઍડવાન્સ સીસ્ટમ્સ લિમિટેડ, મહિન્દ્રા ઍરોસ્ટ્રક્ચર, ભારત ફોર્જ, લક્ષ્મી મશીન વર્ક્સ, ત્રિવેણી ટર્બાઇન, ગ્લાસ્ટ્રૉનિક્સ, લાર્સન ઍન્ડ ટૂબ્રોની સાથે દસો રિલાયન્સ જોઈન્ટ વેન્ચરનું નામ પણ છે. પરંતુ 30,000 કરોડ અતિશયોક્તિ છે.

સ્ટ્રૅટજિક પાર્ટનરશિપમાં યુદ્ધ વિમાનોના એન્જિન બાબતે સ્વદેશી ટેકનૉલૉજીના વિકાસની તક પણ મળશે. સ્વદેશી એન્જિન કાવેરીના વિકાસમાં અવરોધ આવી ગયો છે.

ઑફસેટ સમજૂતીમાં આ એન્જિનના ઉદ્ધારનો કાર્યક્રમ પણ સામેલ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રાખી દીધા હતા. એ લોકોએ પોતાની ભૂમિકા ભજવી હતી અને સરકારને ટેકાનું વચન આપ્યું હતું.

ખર્ચો નથી ભોગવી શકતું અમેરિકા

'અમેરિકા ઇઝ બ્રોકન' શિર્ષક હેઠળના એક લેખમાં પ્રમુખ ટ્રમ્પ અને સરકારી તંત્રની ઝાટકણી કાઢતાં પત્રકાર ડેવિડ વોલેસ-વેલ્સે લખ્યું હતું, "આપણે એવા ભયાનક, જડ વિશ્વમાં રહીએ છીએ, જ્યાં અમેરિકામાં રોગચાળા ફેલાયો છે ત્યારે જરૂરી ચિકિત્સા સહાય માટે ખાનગી કંપનીઓ અને દાનવીરો પર આધાર રાખવો પડે છે."

"આપણી વર્તમાન સરકારે પરીક્ષણ માટેની ફી માફી માટે અને સહચૂકવણી માટે અગ્રણી સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ તથા વ... બાકીનો લેખ લખો:

્યા હોવાના આઘાતજનક અહેવાલ પણ મળી રહ્યા છે.

અહેવાલમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આરોગ્ય અને હૉસ્પિટલ સંગઠનોએ કન્સ્ટ્રક્શન કંપનીઓ, દાંતના ડૉક્ટરો, પશુ ડૉક્ટરો અને માસ્ક્સ ધરાવતા તમામ જૂથો પાસે માસ્ક દાનમાં આપવાની માગણી કરી છે.

મહાસત્તા બેહાલ

એક અહેવાલમાં જણાવાયા મુજબ, ઇમરજન્સી રૂમમાં ડૉક્ટરોને વપરાશની મુદ્દત પુરી થઈ ગઈ હોય તેવાં માસ્કનું બોક્સ આપવામાં આવ્યું હતું અને તેમણે એ પહેરવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે માસ્કનું ઇલાસ્ટિક તૂટી ગયું હતું.

અહેવાલ મુજબ, "દેશમાંના ઘણા ડૉક્ટરોએ કહ્યું હતું કે તેમને માત્ર એક માસ્ક આપવામાં આવ્યું છે, જેનો ઉપયોગ તેમણે અનંતકાળ સુધી કરવાનો છે. તેથી તેઓ તેના પર લાયસોલ છાંટીને તેને જાળવવાના પ્રયાસ તો કરે છે, પણ તેનાથી માસ્કની જાળવણી થશે કે નહીં એ જાણતા નથી."

શિકાગોના એક મેડિકલ સેન્ટરના કર્મચારીઓએ ફેસ શિલ્ડ્ઝ ફેંકી દેવાને બદલા આંખના રક્ષણ માટે વૉશેબલ લેબ ગોગલ્સ વાપરવાનું શરૂ કર્યું છે.

બ્રૂકલીનના ડૉક્ટરોએ જણાવ્યું હતું કે તેમને અત્યંત ઓછો પૂરવઠો મળતો હોવાથી તેઓ એક સપ્તાહ સુધી એક જ માસ્કનો ઉપયોગ, તેના પર હૅન્ડ સેનિટાઇઝર છાંટીને કરી રહ્યા છે.

પરિવારો માટે જોખમ

આવી આશ્ચર્યજનક સ્ટોરીઝ જગતના એક સુપરપાવર ગણાતા દેશમાંથી આવી રહી છે.

પરમ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે દેશની ટોચની આરોગ્ય સંભાળ એજન્સી સીડીસીએ માસ્ક્સની અછતની સમસ્યાના નિરાકરણ માટે હાથરૂમાલ અને સ્કાર્ફના ઉપયોગની ભલામણ કરી હતી.

સીડીસીએ જણાવ્યું હતું, "ફેસ માસ્ક્સ ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યાં છેલ્લા ઉપાય તરીકે હેલ્થ કેર સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ હાથરૂમાલ કે સ્કાર્ફનો ઉપયોગ કોવિડ-19ના દર્દીઓની સારવાર માટે કરી શકે."

આ ભલામણથી અનેક આરોગ્યરક્ષા કર્મચારીઓ રોષે ભરાયા હતા અને તેમણે જણાવ્યું હતું કે સીડીસીનું આ સૂચન તેમના માટે તથા પરિવારો માટે જોખમી છે.

દર્દી શ્વાસ ન લઈ શકતો હોય ત્યારે તેને મદદ કરવા વેન્ટિલેટર્સ અનિવાર્ય હોય છે. અમેરિકામાં અંદાજે 1,60,000 વેન્ટિલેટર્સ છે અને 8,900 ભંડારમાં છે. વધુ વેન્ટિલેટર્સની પણ જરૂર છે.

આત્યંતિક પરિસ્થિતિનો વિચાર કરીએ. આ દેશમાં તૈયારીની ઘણી કથાઓ વારંવાર સાંભળવા મળે છે. તેનું એક ઉદાહરણ છેઃ કોરોનાથી બચવા માટેનાં બંકર્સ (ભોંયરા)નું વેચાણ.

અગાઉની મહામારીની અને કોરોના

એક વિશ્લેષણ અનુસાર, ઇન્ફ્લુએન્ઝા A (H3N2) વાઈરસને કારણે 1968માં ફેલાયેલા રોગચાળા જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાશે તો 10 લાખ લોકોને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવા...


...રાચીમાં મારુ મકાન છે."

"નાનપણથી પાણી માગું અને દૂધ મળે એવી રીતે ઉછર્યો છું. પણ અહીં છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી છું. પાઈપાઈ માટે મોહતાઝ છું. મારી ઓળખ છુપાવી મજૂરી કરું છું. બે ટંકનું ખાવાનું મળે છે અને એમાંથી બે પૈસા બચાવી મેં પાકિસ્તાન મારા ભાઈ અને અમેરિકા મારી પત્નીને ફોન કરીને મને ભારતથી પાકિસ્તાન પરત લાવવા માટે કંઈક કરવા કહ્યું છે."

તેઓ કહે છે કે પાકિસ્તાન ઍમ્બેસીમાં પણ આ અંગે વાત કરી અને તેની અરજીઓ પણ કરી છે.

તેઓ જણાવે છે કે "મારી અરજીમાં તથ્ય દેખ્યું એટલે પાકિસ્તાન ઍમ્બેસીએ મારો સંપર્ક કરવાનો પ... બાકીનો લેખ લખો:

પાકિસ્તાન ગયા પછી હું અમેરિકા મારી પત્ની પાસે જઈશ. અમે ત્રણ વર્ષથી એકબીજાને મળ્યા નથી. હું એ પછી હજ કરવા જઈશ. ત્યારબાદ અમે સેકન્ડ હનીમૂન પર જઈશું. મને લાગે છે કે કદાચ આ અમારું સાચું હનીમૂન હશે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રાજકારણમાં આવી ગયા હતા. તેઓ 1973માં પટના યુનિવર્સિટીના સ્ટુડન્ટ યુનિયનના વડા બન્યા હતા અને એ પછી બિહારના રાજકારણમાં તેમણે પાછું વાળીને જોયું નહોતું.

તેજસ્વી યાદવ ક્રિકેટ રમવાના મોહમાં નવમા ધોરણથી આગળ ભણ્યા નથી, પણ સ્ટુડન્ટ પોલિટિક્સની વયે તેઓ ચૂંટણીના રાજકારણમાં પ્રવેશ્યા હતા એટલું જ નહીં, ચૂંટણી જીતીને નાયબ મુખ્ય પ્રધાન પણ બન્યા હતા.

તેજસ્વી અત્યારે 31 વર્ષના છે અને મુખ્ય પ્રધાનપદના દાવેદાર છે. તેઓ નીતીશ કુમારને બરાબર ટક્કર આપશે તો તેઓ દેશમાં સૌથી નાની વયના મુખ્ય પ્રધાન બનશે.

ભ્રષ્ટાચારના... બાકીનો લેખ લખો:

લાવ્યા હતા અને એ જોડીનો શાનદાર વિજય થયો હતો.

જોકે, 2015ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં આરજેડી સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે સામે આવ્યો હતો પણ મુખ્ય પ્રધાન નીતીશ કુમાર જ બન્યા હતા. તેજસ્વીએ 16 મહિના સુધી નાયબ મુખ્ય પ્રધાનપદ સંભાળ્યું હતું. 16 મહિના પછી નીતીશ કુમારે ફરી બીજેપી સાથે હાથ મિલાવ્યા હતા.

26 વર્ષની વયે નાયબ મુખ્ય પ્રધાન

તેજસ્વી યાદવનું અસલી રાજકારણ 2017થી શરૂ થયું હતું.

એ વખતે તેઓ વિધાનસભામાં વિરોધપક્ષના નેતા બન્યા હતા. વિરોધપક્ષના નેતા તરીકે તેમણે નીતીશ કુમાર પર જનાદેશનું અપમાન કરવાનો આક્ષેપ કર્યો તેના જવાબમાં નીતીશ કુમારે કહ્યું હતું કે આરજેડી સાથેની સરકારમાં કામ કરવાનું મુશ્કેલ હતું.

જોકે, તેજસ્વી યાદવ માટે એ ઘટના પોતાની રાજકીય ઓળખ પોતાના પિતાની રાજકીય ઓળખથી અલગ કરવાની તક હતી.

એ દરમિયાન 2019ની લોકસભા ચૂંટણી આવી ગઈ. તેમાં આખી પ્રચારઝૂંબેશ તેજસ્વી યાદવે સંભાળી હતી. પોતાના પક્ષના સ્ટાર પ્રચારક પણ તેઓ જ હતા.

2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં તેજસ્વી યાદવે સંખ્યાબંધ જાહેરસભાઓને સંબોધી હતી. તેઓ એ જાહેરસભાઓમાં વડાપ્રધાન મોદી, રોજગાર અને નોટબંધીના મુદ્દે જોરદાર પ્રહાર કરતા હતા.

પોતાના પિતા લાલુપ્રસાદના કથિત સામાજિક ન્યાયના રાજકારણની વાતો કરતા હતા.

તેજસ્વી જણાવતા હતા કે તેમના પિતા બિહારમાં મનુવાદ અને સામંતવાદ સામેની લડાઈ લડ્યા હતા અને ગરીબોને ન્યાય અપાવ્યો હતો.

2019માં બેગુસરાયમાં યોજાયેલી તેજસ્વી યાદવની એક જાહેરસભા મને યાદ છે. બેગુસરાય લોકસભા બેઠકના પોતાના પક્ષના ઉમેદવાર તનવીર હસન માટે તેજસ્વી ભાષણ કરી રહ્યા હતા.

મેદાન બહુ મોટું ન હતું. મે મહિનાની જોરદાર ગરમી હતી. તેજસ્વીના ભાષણથી વધારે લોકો હેલિકૉપ્ટરને જોવા મશગૂલ હતા. હેલિકૉપ્ટરની ચારે તરફની ભીડ તેજસ્વીની જાહેરસભામાં આવેલા લોકો કરતાં વધારે હતી.

મોટા ભાગના લોકોને તેજસ્વીના ભાષણમાં કશું પોતાપણું લાગતું ન હતું. તેજસ્વી મનુવાદ તથા સામંતવાદ જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ વારંવાર કરતા હતા પણ ભાષણ સાંભળવા આવેલા લોકોને પૂછ્યું તો ખબર પડી કે તેઓ મનુવાદ અને સામંતવાદનો અર્થ જાણતા જ નહોતા.

2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં આરજેડીને એકેય બેઠક નહોતી મળી હતી. મીસા ભારતી વધુ એકવાર હાર્યાં હતાં અને સારણ લોકસભા બેઠક પરથી તેજપ્રતાપના સાસરા ચંદ્રિકા રાય પણ હારી ગયા હતા. ચંદ્રિકા રાય હાલ જેડીયુમાં છે.

2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં નીતીશ કુમાર અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની તેજસ્વી ઝાટકણી કાઢતા હતા, પણ...


...રાજકીય મંચ પર જ જોયાં હતાં. ત્યાં પણ તૃપ્તિએ પોતાની છાપ મૂકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો."

"ત્યારબાદ મેં તૃપ્તિને અનેક વાર ભાજપના મંચ પર જોયા છે."

"રાહુલ ગાંધી પુણે આવ્યા હતા, ત્યારે તૃપ્તિ  કોંગ્રેસના મંચ પર પણ જોવા મળ્યાં હતાં."

"હવે આમ આદમી પાર્ટી ચર્ચામાં છે એટલે તેમના મંચ પર પણ જોવા મળે છે."

"તૃપ્તિએ મને કહ્યું હતું કે જો આમ આદમી પાર્ટી ટિકિટ આપશે તો હું (શરદ પવારના પુત્રી) સુપ્રિયા સુલે વિરુદ્ધ લડીશ"

"આ બાબત સાબિત કરે છે કે તેમનામાં કેટલી રાજકીય મહત્ત્વકાંક્ષા છે."

"તૃપ્તિમાં રાજકીય મહત્ત્વક... બાકીનો લેખ લખો:

પ્તિએ કહ્યું, "મહિલાઓના હક્ક માટે લડવું મારી ફરજ છે. મહિલાઓ અને પુરૂષોને સમાન હક્ક છે. હવે સમાનતા પણ આવી છે."

"મંદિરમાં પ્રવેશવાના મુદ્દે પણ તેમને સમાન હક્ક મળવા જોઈએ. આ અધિકાર નહીં મળે ત્યાં સુધી હું લડત ચલાવીશ"

તૃપ્તિના આંદોલનો

શનિ શિંગણાપુર બાદ તેમણે હાજી અલી દરગાહ, કોલ્હાપુરના મહાલક્ષ્મી મંદિરના ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશ, નાસિક ત્ર્યંબકેશ્વર અને કપાલેશ્વર મંદિરોના ગર્ભગૃહમાં મહિલાઓના પ્રવેશની માગ કરી આંદોલનો કર્યાં હતાં.

હાજી અલી દરગાહના આંદોલન વખતે મુસ્લિમ સંગઠનો સાથે તેમનો મતભેદ થયો હતો.

નાસિકના પત્રકાર સંજય પાઠકના જણાવ્યા મુજબ,  "નાસિક મંદિરમાં પ્રવેશ માટે તૃપ્તિએ આંદોલન કર્યું ત્યારે તેમના પર સોડા બૉટલથી હુમલો થયો હતો."

વર્ષ 2016માં કોર્ટના ચુકાદા બાદ તૃપ્તિએ ત્ર્યંબકેશ્વર મંદિરના ગર્ભગૃહમાં પ્રવેશ તો કર્યો, પરંતુ તેમણે ભારે વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

કપાલેશ્વર મંદિરના ગર્ભગૃહ પ્રવેશ કરતાી વેળાએ તૃપ્તિને રોકવામાં આવ્યાં હતાં.

જ્યારે શહેરમાંથી તેમની કાર પસાર થઈ રહી હતી, ત્યારે તૃપ્તિ પર સોડા બૉટલ ફેકાઈ હતી, ત્યારબાદ તૃપ્તિ ક્યારેય નાસિક ગયા નથી.

આ ઘટના બાદ પણ તૃપ્તિ દેસાઈ મંદિરોમાં અને ધાર્મિક સ્થળોમાં મહિલાઓનાં પ્રવેશના મુદ્દે આંદોલન કરતા રહ્યાં હતાં.

અશ્વિનીએ કહ્યુ, "મંદિરોમાં પ્રવેશના મુદ્દે તૃપ્તિએ અનેક વાર માર ખાધો છે, તેમ છતાં તેમણે આ મુદ્દે આંદોલન ચાલુ રાખ્યા તેનો શ્રેય તો તેમને આપવો જ પડે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ 96,709 કોરોના સંક્રમિતો સારવાર બાદ સ્વાસ્થ થયા છે.

કુલ કેસ 49 લાખને પાર

સોમવાર, 14 સપ્ટેમ્બર, 2020, નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

ગત 24 કલાકમાં રિપોર્ટ કરાયેલા કોરોના વાઇરસના 83,809 નવા કેસ સાથ જ દેશમાં કોરોના વાઇરસની કુલ સંખ્યા 49 લાખને પાર થઈ ગઈ છે.

કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને કુટુંબકલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા જણાવાયું છે કે ગત 24 કલાકામાં 1054 લો... બાકીનો લેખ લખો:

ોના સંક્રમણને કારણે 4,846 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

ભારતમાં કોરોના વાઇરસ હવે સૌથી વધુ ઝડપે ફેલાઈ રહ્યો છે - WHO

સોમવાર, 14 સપ્ટેમ્બર, 2020, નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠને ગત 24 કલાકમાં કોરોના સંક્રમણના વિક્રમજનક 3,07,930 કેસ નોંધ્યા છે. કોરોનાના નવા મામલામાં સૌથી ઝડપથી વૃદ્ધિ ભારત, અમેરિકા અને બ્રાઝિલમાં જોવા મળી રહી છે.

સંગઠનના અહેવાલ અનુસાર શનિવારે ભારતમાં કોરોના વાઇરસના 94,372 નવા મામલા સામે આવ્યા. જ્યારે અમેરિકામાં 45,523 અને બ્રાઝિલમાં 43,718 કેસ નોંધાયા.

આ દરમિયાન અમેરિકા અને ભારત, બન્ને રાષ્ટ્રોમાં કોરોનાને લીધે 1000 કરતાં વધુ લોકોનો ભોગ લેવાયો.

અમેરિકા બાદ ભારતમાં કોરોના સંક્રમણના સૌથી વધુ કેસની પુષ્ટિ થઈ છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના અહેવાલ અનુસાર ઑગસ્ટમાં ભારતમાં કોરોના વાઇરસના લગભગ 20 લાખ કેસ નોંધાયા હતા.

જે આ મહામારીની શરૂઆતથી લઈને અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો આંક છે.

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠને એવું પણ કહ્યું છે કે ભારતમાં સપ્ટેમ્બર મહિનાના આરંભથી જ દરરોજ સરેરાશ એક હજારથી વધુ લોકો આ વાઇરના ચેપથી મરી રહ્યા છે.

ઇઝરાયલ : કોરોનાના દૈનિક ચાર હજાર કેસ આવતાં ફરીથી લૉકડાઉન

કોરોના વાઇરસને નિયંત્રિત કરવા માટે ઇઝરાયલ એક વાર ફરીથી દેશમાં લૉકડાઉન લાદશે. જે અંતર્ગત યહુદી નવ વર્ષથી આકરા પ્રતિબંધો લાગુ કરાશે.

શુક્રવારથી શરૂ થઈ રહેલું લૉકડાઉન ઇઝરાયલમાં ત્રણ સપ્તાહ સુધી ચાલશે.

વડા પ્રધાન બેન્યામિન નેતન્યાહુએ કહ્યું કે આ પગલાની "આપણે ભારે કિંમત ચૂકવવી પડશે." જોકે, ઇઝરાયલમાં કોરોના વાઇરસના દૈનિક 4000 કેસ સામે આવી રહ્યા છે.

લૉકડાઉન એવા સમયે લાદવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે યહુદી તહેવારો આવી રહ્યા છે.

આ લૉકડાઉનના વિરોધમાં એક મંત્રીએ રાજીનામું આપી દીધું છે અને શાસક ગઠબંધનમાંથી પોતાના પક્ષનું સમર્થન પરત લેવાની ધમકી પણ આપી છે.

જૉન્સ હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના આંકડા અનુસાર 90 લાખની વસતી ધરાવતા ઇઝરાયલમાં કોવિડ-19થી 1,108 મૃત્યુ થયાં છે. જ્યારે સંક્રમણનો કુલ આંક 153,000 થઈ ગયો છે.

હાલનાં સપ્તાહોમાં અહીં કોરોના વાઇરસના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે.

ગુજરાતમાં કોરોનાના નવા 1,365 કેસ, સુરત, અમદાવાદ, વડોદરામાં શું છે સ્થિતિ?

ગુજરાતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના નવા...


...રાજ્યમાં ત્રીજી વખત સરકાર બનાવી હતી.

જુલાઈ 2017માં જેડીયૂએ આરજેડીનો સાથ છોડ્યો અને એનડીએમાં ફરી જોડાવવાનો નિર્ણય કર્યો, ત્યારથી તેઓ આ માગ બાબતે મૌન થઈ ગયા હતા.

ચૂંટણીના અંતિમ ચરણમાં જેડીયૂની આ માગને નીતીશ કુમારની દબાણ વધારવાની રણનીતિ તરીકે જોવામાં આવે છે.

જાણકારો માને છે કે વિશેષ રાજ્યના દરજ્જાનો મુદ્દો ફરી ઉઠાવવો એ ભાજપને અસહજ સ્થિતિમાં મૂકી શકે છે, કારણ કે દેશના નાણા મંત્રી અને પાર્ટીના મોટા નેતા અરુણ જેટલી અગાઉ જ આ માગને ફગાવીને કહી ચૂક્યા છે કે હવે માગણીઓનો દોર સમાપ્ત થઈ ચૂક્યો છે.

ત્ય... બાકીનો લેખ લખો:

શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યાં છે.

તે વખતે સરકારે પણ કહ્યું હતું કે ચાર રાજ્યોને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપવાનો આગ્રહ કર્યો છે, જેમાં બિહાર, ઓડિશા, રાજસ્થાન અને ગોવા સામેલ હતાં. તેના પછી આંધ્ર પ્રદેશે માગ કરી.

અરુણાચલ પ્રદેશ, આસામ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ-કાશ્મીર, સિક્કિમ, મણિપુર, મેઘાલય, નાગાલૅન્ડ, ત્રિપુરા, ઉત્તરાખંડ અને મિઝોરમને વિશેષ રાજ્યનો પ્રાપ્ત છે.

એ માપદંડો, જેના આધારે રાષ્ટ્રીય વિકાસ પરિષદ રાજ્યોને વિશેષ દરજ્જો આપે છે

બિહાર મુદ્દે કેન્દ્રની ભાજપ સરકાર આટલી ટેકનિકલ બાબતો અગાઉ જ સમજાવી ચૂકી છે. ભાજપ પ્રદેશ એકમ પણ આ જ કારણો રજૂ કરે છે.

પરંતુ આર્થિક રીતે દસ ટકા અનામત આપવી પણ ટેકનિકલ રીતે શક્ય નહોતી. તેના માટે કેન્દ્ર સરકાર ત્રણ દિવસમાં કાયદામાં ફેરફાર કરી શકે છે. તો પછી જેડીયૂની 15 વર્ષ જૂની માગ પૂરી કેમ ન કરી શકે?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં પ્રદેશ ભાજપ પ્રવક્તા નિખિલ આનંદ જણાવે છે, "જુઓ, આ મુદ્દો સંપૂર્ણપણે આર્થિક અભ્યાસનો છે."

"સ્થાનિક અસમાનતાનો મુદ્દો છે, જ્યારે અનામતનો મુદ્દો સામાજિક ઉત્થાનનો છે. આ વિષયોને એકબીજા સાથે જોડીને ન જોવા જોઈએ."

જેડીયૂની માગનો રાજકીય મતલબ

છ ચરણના મતદાન બાદ ભાજપનો માર્ગ સરળ નથી જણાતો. ત્યારે જેડીયૂની માગનો રાજકીય મતલબ શું છે?

આ સવાલ પર વરિષ્ઠ પત્રકાર મણિકાંત ઠાકુર કહે છે, "લાંબા સમય સુધી જેડીયૂના મૌન પછી વિશેષ રાજ્યના દરજ્જાનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યો છે."

"તેથી સ્વાભાવિક છે કે લોકોને આશ્ચર્ય થાય કે આવું કેમ થઈ રહ્યું છે."

"મને લાગે છે કે નીતીશ કુમારને પોતાનું અને પક્ષનું ભવિષ્ય જોખમમાં લાગે છે. તેથી તેમણે આવું નિવેદન આપ્યું છે."

"જો જેડીયૂ કોઈ મુશ્કેલીમાં મુકાય તો આગળની ચાલ શું હશે, આ તેની પૃષ્ઠભૂમિ તૈયાર કરવાના પ્રયત્નો લાગી રહ્યા છે."

રાજ્યમાં બીજી વખત ભાજપ સાથે આવ્યા બાદ વિશેષ રાજ્ય મુદ્દે જેડીયૂના નેતાઓ કહેતા હતા કે તેમણે આ માગને બિલકુલ છોડી નથી.

કેન્દ્ર તરફથી જે પૅકેજ મળ્યું છે તેનાથી અમારી ઘણી માગો સંતોષાઈ ગઈ છે. માત્ર વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો મળ્યો નથી.

વરિષ્ઠ પત્રકાર મણિકાંત ઠાકુર કહે છે કે નીતીશ કુમાર પોતાની રાજનૈતિક સગવડના આધારે પોતાની માગ ઉઠાવે છે. "

જ્યારે તમે મોદીની વિરુદ્ધમાં હતા ત્યારે તમે તમારી માગ ઉગ્ર બનાવી. જ્યારે સાથે આવ્યા તો માગ છોડી દીધી, તેના પર ચર્ચા પણ કરી નહીં. તો સ્વાભાવિક છે કે સગવડની રાજનીતિ આને જ કહે છે."

જોકે, અંતે મણિકાંત ઠાકુર જેડીયૂના...


...રાત' નામથી કૅમ્પેન શરૂ કર્યું, જેના જવાબમાં કોંગ્રેસે 'જો ગરજતે હે, વો બરસતે નહીં'થી આપ્યો.

હિરેન કહે છે, ''ત્યારબાદ તેઓએ કૅમ્પેન બંધ કરવું પડ્યું અને તેમનું કૅમ્પેન હોવાનો પણ ઇન્કાર કરી દીધો હતો.''

હિરેન જણાવે છે કે આવી જ રીતે ભાજપના કૅમ્પેન 'અડીખમ ગુજરાત'નું પણ અમે કાઉન્ટર કર્યું હતું.

તેઓ જણાવે છે, ''અમે લખ્યું કે જ્યારે તેઓ તમારી પાસે પૂછવા માટે આવે ત્યારે તમે પોતાના સવાલ પર અડીખમ રહેજો.

તે કોઈ બીજી વાત કરે તો તમે 30 લાખ બેરોજગારીની વાત પર અડીખમ રહેજો. તેઓ કોઈ યોજનાની વાત કરે તો તમે સ... બાકીનો લેખ લખો:

, હું છું ગુજરાત' છે અને દરેક વ્યક્તિ તેને પોતાની સાથે જોડીને જોવે છે.''

ગુજરાતની ચૂંટણી

ગુજરાતની ચૂંટણીઓમાં આ વખતે સોશિઅલ મીડિયા મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે

ગુજરાતની ચૂંટણીમાં સોશિઅલ મીડિયા ચૂંટણી પ્રચારમાં મહત્વની ભૂમિકા નિભાવી રહ્યું છે.

પંકજ સ્વીકારે છે કે દોઢ બે મહિના પહેલા જ કોંગ્રેસે સોશિઅલ મીડિયા પર આગવું સ્થાન મેળવ્યું હતું.

તેઓ કહે છે કે, '' કોંગ્રેસે પ્રયત્ન કર્યો હતો. પ્રિન્ટ મીડિયા અને આમતેમ થોડું છપાવીને હવા ઊભી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ આવી કોઈ હવા ઊભી નહોતી થઈ. તે દોઢ-બે મહિના પહેલાની વાત છે.''

ભાજપના પંકજ તથા કોંગ્રેસના હિરેન માને છે કે ગત ચૂંટણીઓમાં ફેસબુકની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ રહેતી, પરંતુ હવે વ્હૉટ્સઍપ ઘરેઘરે પહોંચી ગયું છે. તેનું મહત્વ વધી ગયું છે.

બંને પક્ષોનાં આઈટી સેલના વડાઓએ સોશિઅલ મીડિયા કૅમ્પેનના બજેટ અંગે ગોળ-ગોળ જવાબ આપ્યા હતા.

સંદીપ પંડ્યા ગુજરાત કોંગ્રેસના આઈટી સેલના ઉપાધ્યક્ષોમાંથી એક છે. તેમના  કહેવા પ્રમાણે, નેતાઓનું જોમ વધ્યું છે એટલે કાર્યકરોનો ઉત્સાહ પણ વધ્યો છે.

સંદીપ કહે છે, "સુરતમાં રાહુલ ગાંધીની સભા હતી. જેમાં 75 હજાર લોકો હતા. રાહુલ ગાંધીએ 'જય સરદાર, જય પાટીદાર' બોલવાનું હતું."

જોકે, રાહુલ એક પગલું આગળ વધ્યા અને 'જય ભવાની, ભાજપ જવાની' પણ બોલ્યા. રાહુલ ગાંધીની ટીમ આટલી મજબૂત છે એટલે અમારો પણ ઉત્સાહ વધે છે.

સંદીપ પંડ્યાના કહેવા પ્રમાણે, "જે કોઈ ચૂંટણી પરિણામ આવે. પરંતુ ગુજરાત કોંગ્રેસમાં અગાઉ આટલો આત્મવિશ્વાસ ક્યારેય ન હતો અને ગુજરાત ભાજપમાં આવી અસુરક્ષાની ભાવના ક્યારેય ન હતી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રાતમાં એક ઉદાહરણ અમૂલનું છે જ્યાં 30 લાખથી વધુ ખેડૂતો તેની સાથે સંકળાયેલા છે અને હવે સમૃદ્ધ બન્યા છે."

સુપ્રીમ કોર્ટની સંરક્ષણમંત્રાલયને નોટિસ

ધ હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ અનુસાર  નૅશનલ ડિફેન્સ ઍકડમી (એનડીએ) અને નૅવલ ઍકડમીમાં મહિલા ઉમેદવારોને તક આપવામાં ન આવતા સુપ્રીમ કોર્ટે રક્ષામંત્રાલય, એનડીએ અને ભારત સરકારના ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ ડિફેન્સને નોટિસ પાઠવી છે.

ચીફ જસ્ટિસ એસ. એ. બોબડેની વડપણ હેઠળની ત્રણ જજોની ખંડપીઠે નોટિસમાં પૂછ્યું છે કે મહિલાઓને એનડીએ અને નૅવલ ઍકેડમીની પરીક્ષા આપવાની તક કેમ આપવામાં આવતી ન... બાકીનો લેખ લખો:

મણે મારા પિતા પાસે 25 કરોડ રૂપિયાની માંગણી કરી હતી અને જો પૈસા નહીં આપવામાં આવે તો પાસા એક્ટ હેઠળ ખોટા કેસમાં ફસાવવાની ધમકી આપી હતી."

અભિનવ અનુસાર એસએસઆર કૉલેજની સ્થાપના તેમના પિતાએ કરી હતી જેની કિંમત 100 કરોડ રૂપિયા છે.

22 ફેબ્રુઆરીએ મોહન ડેલકરે મુંબઈની હોટલ સી ગ્રીનમાં ફાંસો ખાઈ આપઘાત કરી લીધો હતો.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રાથી રેકર્ડ કરી લેવાઈ હતી. તેમાંથી ત્રણ નિકાહ મુતા માટે સ્ત્રીઓ લાવી આપવા તૈયાર હતા.

બે મૌલવીઓએ એવું કહ્યું કે તેઓ નિકાહ મુતા માટે જુવાન છોકરીઓ લાવી આપશે.

બગદાદના એક મૌલવી સૈયદ રાદે બીબીસી અંડરકવર રિપોર્ટરને જણાવ્યું કે શરિયત અનુસાર નિકાહ મુતા માટે કોઈ સમયગાળો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યો નથી.

તેઓ કહે છે, "એક પુરુષ ઇચ્છે તેટલી મહિલાઓ સાથે નિકાહ મુતા કરી શકે છે."

તેમણે કહ્યું "તમે એક છોકરી સાથે અડધા કલાક માટે નિકાહ કરી શકો છો. તે સમય પૂરો થાય એટલે તરત બીજી સાથે નિકાહ મુતા કરી શકો છો."

નિકાહ મુત... બાકીનો લેખ લખો:

્પનિક છોકરીની શાદી તેને મળ્યા વિના જ કરાવી નાખી તેના માટે તેઓ જરા પણ ચિંતિત નહોતા.

ધર્મની આડમાં...

અજાણી યુવતીઓ સાથે સેક્સ માટે નિકાહ મુતાનો ઉપયોગ કરનારા એક શાદીશુદા માણસે બીબીસીને કહ્યું, "12 વર્ષની છોકરી મળવી મૂલ્યવાન હોય છે, કેમ કે તે હજી પણ ફ્રેશ હોય. જોકે તે મોંઘી પડે. 500થી 800 ડૉલર આપવા પડે. આટલી નાની છોકરી સાથે માત્ર મૌલવી જ નિકાહ મુતા કરાવી શકે છે."

આ માટે પોતાને ધાર્મિક અનુમતિ મળેલી છે એમ તેઓ માને છે. તેઓ કહે છે, "ધર્મ સાથે જોડાયેલી એક વ્યક્તિ એવું કહે કે નિકાહ મુતા હલાલ છે તો પછી તે કરવું પાપ માની ના શકાય."

મહિલાઓને આશરો આપવા માટે સંસ્થા ચલાવતાં અને સ્ત્રી અધિકારોની લડત ચલાવતાં કાર્યકર યાનર મોહમ્મદ કહે છે છોકરીઓને મનુષ્ય નહિ, પણ માત્ર 'વેચાણની વસ્તુ' ગણવામાં આવે છે.

તેઓ કહે છે, "આમાં છોકરીઓનો અમુક રીતે ઉપયોગ કરવાની અનુમતિ આપવામાં આવે છે. પણ ભવિષ્યમાં મોટી કમાણી થઈ શકે તે માટે તેની વર્જિનિટી બચાવીને રાખવામાં આવે છે, મોટી કમાણીનો અર્થ શાદી છે."

તેઓ કહે છે, "કોઈ છોકરીની વર્જિનિટી ના રહી હોય તો તેને શાદીલાયક ગણવામાં આવતી નથી. એવું પણ જોખમ હોય છે કે તેના કુટુંબીઓ તેને મારી નાખે. ગમે તે હોય ભોગવવાનું છોકરીઓ અને સ્ત્રીઓના ભાગે જ આવે છે."

આ દલાલી નથી તો શું છે?

ગુપ્ત કેમેરાથી મૌલવીઓ સાથે વાતચીત કરીને ડૉક્યુમેન્ટ્રી તૈયાર કરવામાં આવી છે. નિકાહ મુતા માટે સગીર બાળાઓ આપવાની મૌલવીઓની તત્પરતા દેખાઈ આવે છે.

એક સગીરાનો ઇન્ટરવ્યૂ પણ છે, જેમાં તેણે એક મૌલવી પર પોતાની દલાલી કરવાનો આક્ષેપ મૂક્યો હતો. એક સાક્ષી તેની વાતને અનુમોદન પણ આપે છે.

ટીમે એક એવા મૌલવીની પણ ફિલ્મ ઉતારી, જેણે 24 કલાકના નિકાહ મુતા માટે એક છોકરી આપવા ઓફર કરી. તેણે કહ્યું કે 24 કલાકના નિકાહ મુતા માટે આ છોકરી ખરીદીને રાખી છે.

સ્પષ્ટ છે કે તે મૌલવી એક દલાલ તરીકે જ આ કામ કરી રહ્યા હતા.

અંડરકવર રિપોર્ટરે નિકાહ મુતાની એ ઓફરમાં આગળ વધવાની ના પાડી ત્યારે મૌલવીએ કહ્યું કે શું તમારે સગીર છોકરી જોઈએ છે?

એમણે બીબીસી અંડરકવરને એવું પણ કહ્યું કે 'હું તમારા માટે નાની છોકરી શોધી આપીશ.'

કોની, કેવી છે પ્રતિક્રિયા?

લંડનમાં રહેતા ઇરાકના ભૂતપૂર્વ શિયા ધર્મગુરુ ગૈથ તમીમી, નિકાહ મુતા માટે છોકરીઓનો ઉપયોગ કરવાની વાતની આકરા શબ્દોમાં ટીકા કરે છે.

તેઓ કહે છે, "એ માણસ જે વાત કરી રહ્યો છે તે અપરાધ છે અને તેને કાયદેસર સજા આપવી જોઈએ."

કેટલાક ઇરાકી શિયા...


...રાને મારી ઘડપણની લાકડી માનતો હતો પણ એને લાકડી લઈને ચાલતો જોતા જીવ બળી જાય છે."

"ચૂંટણીઓ આવતી હતી ત્યારે સરકારે સારવારનો ખર્ચ આપ્યો હતો. હવે આપતી નથી, જેમણે આંદોલનમાં જીવ ગુમાવ્યા એ પરિવારને સરકારી સહાય મળી તો અમે પણ સહાય માટે અરજી કરી."

"અમને સરકારી સહાય તો દૂર સરકારી બાબુએ એવું કહ્યું કે પ્રતીક મર્યો નથી જીવે છે તો સહાય શેની હોય?"

"સચિવાલયમાં મારા દીકરાની ફાઈલ ધૂળ ખાય છે, પરંતુ મંત્રી બનેલા નેતાઓ એમનાં કપડાં પર અમારા કાગળની ધૂળ ન અડે એટલા માટે ફાઈલને અડતા નથી."

"મારા દીકરાને પોલીસની ગોળી ... બાકીનો લેખ લખો:

ળી જાય છે, પણ એમને કંઈ યાદ રહેતું નહીં કે એ ક્યાં જાય છે. ડૉક્ટરની પણ સલાહ લીધી."

"વડીલોની સલાહ પ્રમાણે, અમે એ ઘર વેચી નાખ્યું. અત્યારે ભાડાના ઘરમાં રહીએ છીએ."

વૈદેહી કહે છે, "અમે પિતાના ફોટા ઘરમાં રાખવાને બદલે મોબાઈલમાં રાખીએ છીએ."

આટલી વાત કરતા થોડી વાર રોકાઈને વિવેકભાઈ કહે છે કે નિમેષભાઈના અવસાન સમયે આ દીકરીઓ નાની હતી.

લોકો જ્યાં ત્યાં સહી કરાવીને કાગળિયા લઈ જતા હતા, પરંતુ તેમને કોઈ સહાય મળી નથી.

વિવેક પટેલ ઉમેરે છે, "શરૂઆતમાં બધા આંદોલનકારી નેતાઓ આવતા હતા, હવે કોઈ દેખાતું નથી. અમને જે મદદ કરવા આવે છે એમનું સરકાર સાંભળતી નથી."

"જેમનું સરકારમાં ઉપજે છે એવા આંદોલનકારીઓ નેતા થઈ ગયા છે. અમને હવે કોઈની પાસેથી કોઈ આશા નથી."

"દીકરીઓનું ધ્યાન રાખવા હું મારો ધંધો બંધ કરીને પાનનો ગલ્લો ચલાવું છું અને ઘરનું ગુજરાન ચલાવીએ છીએ."

"વૈદેહીને તો નોકરી પણ કરવી પડે છે અને આંદોલનને કારણે નેતા થઈ ગયેલા લોકો ચૂંટણી આવે ત્યારે ભાઈના નામનો શહીદ તરીકે ઉપયોગ કરે છે, પણ કોઈ પૂછવા નથી આવતું."

આંદોલનના નેતાઓને મળવા જઈએ છીએ તો કોઈ ખાસ મદદ મળતી નથી. પોલીસ અમને મદદ કરતી નથી એટલે એફઆઈઆરની કૉપી અને ફૉરેન્સિક રિપોર્ટ નથી મળ્યો. ત્રણ વર્ષ થયાં પણ મારા ભાઈના વીમાના પૈસા મળ્યા નથી."

સરકારની ઉદાસીનતા

આવા હાલ પાલનપુરના વતની કાળુભાઈ પટેલના પરિવાર સાથે પણ થયા છે. કાળુભાઈ આંદોલન વખતે મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

તેમનાં પત્ની ગીતાબહેન ઘરકામ કરે છે. તેમણે એક દીકરાને રાજકોટમાં ભણવા મૂક્યો છે અને બીજો દીકરો દસમા ધોરણમાં ભણે છે. તેમને સરકાર તરફથી ચાર લાખ રૂપિયાની સહાય મળી છે.

પતિ કાળુભાઈનું નામ આવતા જ તેમના ગળે ડૂમો ભરાઈ જાય છે. માંડમાંડ એટલું બોલી શકે છે કે 'જૂનું યાદ ના કરવો, દીકરામાં મન પરોવીને બધું ભૂલી રહી છું.'

ગીતાબહેને એવું પણ કહ્યું હતું કે સરકાર કંઈ મદદ કરતી નથી અને તેમને કોઈની મદદ જોઈતી પણ નથી.

ગીતાબહેનનો ભત્રીજો બ્રિજેશ પટેલ આખા ઘરની જવાબદારી સાંભળે છે.

બ્રિજેશ કહે છે, "મારા કાકા આંદોલન ચાલવતા હતા અને શહીદ થયા છે. સરકાર તરફથી અમને કોઈ પૂછવાવાળું નથી.

"અમારા આંદોલનકારી નેતા રાજકારણમાં આવે તો અમને વાંધો નથી, પરંતુ સરકાર અમને ન્યાય આપતી નથી.""મારા કાકાને પોલીસે નિશાન બનાવી મારી નાખ્યા છે, જેના પુરાવા પણ છે, પણ સરકાર ન્યાય માટે મદદ કરતી નથી."

"મેં પુરાવા રજૂ કર્યા છે અને સરકારમાં રજૂઆત કરી છે, તેમ છતાં કોઈ કાર્યવાહી થઈ...


...રાબ બિયારણ આપવામાં આવ્યું છે."

"જે 30 ખેડૂતોને પાકમાં નુકસાન થયું છે, તેની અંદાજીત રકમ રૂ. 1.75 કરોડ છે. કંપનીએ માત્ર બિયારણના પૈસા પાછા આપ્યા છે, જે ખેડુતે તેમને આપ્યા હતા. એટલે આમ જોવા જોઈએ તો કંપનીએ કોઈ વળતર આપ્યું નથી. ખરાબ બિયારણ આપવાના કારણે ખેડૂતો સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન બીજો પાક લઈ શક્યા નથી."

આવી જ ફરીયાદ દાબેલા ગામના ખેડૂત રવિ પુરોહિતની છે.

તેમણે 2016 અને 2017માં આ કંપની માટે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ કર્યું હતું. તેઓ જણાવે છે કે કંપની એવી શરત મૂકે છે કે જો તેમની પાસેથી બિયારણ ખરીદવામાં આવશે... બાકીનો લેખ લખો:

ે, "રતિલાલ પટેલ અને બીજા 18 ખેડૂતો એક વર્ષ પહેલાં અમારી સાથે કામ કરતા હતા અને અત્યારે તેઓ અમારી સાથે સંકળાયેલા નથી. તેમના દ્વારા જે આરોપ મૂકવામાં આવ્યા છે, તેમાં કોઈ વજૂદ નથી."

"ખેડૂતોને બિયારણ આપ્યા બાદ જે બટાકાનું ઉત્પાદન થયું છે, તે પણ કંપનીએ ખરીદી લીધું છે અને પૈસા પણ ચૂકવી દેવાયા છે. જિલ્લા કલેકટર દ્વારા પણ આ મામલામાં તપાસ કરવામાં આવી છે અને તેમને કોઈ પણ પ્રકારની ગેરરીતિ મળી નથી."

"અમે પંજાબમાં બિયારણનું ઉત્પાદન કરીએ છીએ અને ખેડૂતોને વહેંચીએ છીએ. બિયારણ એકદમ સારી ક્વૉલિટીનું હોય છે. અમીરગઢની સાથે ડીસા ,પાલનપુર, હિંમતનગર અને બીજી જગ્યામાં 7000-8000 એકરમાં ખાસ પ્રકારના બટાકાની ખેતી કરીએ છીએ."

તેઓ વધુમાં જણાવે છે કે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગમાં તેઓ ખેડૂતોને બધી બાબતોની માહિતી આપે છે. તેઓ પહેલાંથી નક્કી થયેલી કિંમતે બટાકાની ખરીદે છે.

ગુપ્તા જણાવે છે કંપની કોઈ પણ પ્રકારની તપાસ માટે તૈયાર છે. કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગ અંતર્ગત ખેડૂતો સાથે જે કરાર કરવામાં આવ્યા છે, તેની સંપૂર્ણ માહિતી કંપનીની વેબસાઈટ પર ઉપલબ્ધ હોવાનો દાવો પણ તેઓ કરે છે.

'અમે તપાસ કરાવી રહ્યા છે'

ગુજરાત સરકારના કૃષિવિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારી દિલીપ પટેલે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે ઑગસ્ટ મહિનામાં આ મામલે તપાસ કરવામાં આવી હતી. તપાસમાં ત્રણ ખેડૂતે જણાવ્યું હતું કે તેમને કોઈ નુકસાન થયું નથી જ્યારે એક ખેડૂતે બિયારણ લીધું ન હોવાનું જણાવ્યું હતું.

તેઓ જણાવે છે, " અમે એક વખત તપાસ કરાવી છે અને ફરીથી તપાસ કરાવીશું."

કૃષિવિભાગના એક અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું કે 2019માં પાક નિષ્ફળ ગયો તો 2020માં કેમ ફરીયાદ કરી, તેનો કોઈ જવાબ ખેડૂતો આપી શક્યા નથી.

એક વર્ષનો સમય વીતી ગયા હોવાના કારણે ખેતીવાડીવિભાગના અધિકારીઓ કોઈ પણ પુરાવા મેળવી શક્યા નથી, જેના કારણે કંપની સામેના આક્ષેપો પુરવાર કરવામાં મુશ્કેલી થઈ રહી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રામ પુનિયાની લખે છે કે, “મહિલાઓ 'સ્વયંસેવક' નહીં, પણ સેવિકા છે. તેની પાછળ એવો વિચાર છે કે મહિલાઓ સેવા કરી શકે છે, પણ સ્વેચ્છાએ નહીં, પણ પુરુષોના કહે તે પ્રમાણે.”

રાષ્ટ્રીય સેવિકા સમિતિનું નેતૃત્વ ગુમનામ જ રહ્યું છે. સમિતિનાં ઉત્તર ક્ષેત્રનાં કાર્યવાહિકા ચંદ્રકાન્તાએ આ વર્ષે જુનમાં 'ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ને કહ્યું, “બહારનાં કામ કરવાનું, પૈસા કમાવાનું કાર્ય પુરુષનું છે.

પુરુષત્વ તેનો ગુણ છે. સ્ત્રીનો ગુણ માતૃત્વ છે.”

આ વર્ષના એપ્રિલથી સંઘે દેશના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં વસતા પરિવારો સાથે ખાનપાન, પોશાક ... બાકીનો લેખ લખો:

ાર ન હતા.

નવરાત્રીમાં દેવીની આરાધના કરતા પ્રોફેસર ત્રિપાઠીએ છોકરીઓ પરના પોલીસના લાઠીચાર્જને અટકાવ્યો ન હતો.

બીએચયુની વિદ્યાર્થિનીઓનું માગપત્ર

બીએચયુની વિદ્યાર્થિનીઓ સાથે જે વ્યવહાર થયો તેને કારણે દેશમાં અને ખાસ કરીને કેમ્પસોમાં રોષ છે.

ઘણા શહેરોમાં યુનિવર્સિટીની વિદ્યાર્થિનીઓએ આ સંબંધે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું છે, જે દર્શાવે છે કે તેઓ આ ટક્કરમાં પોતાનો પક્ષ પસંદ કરી રહી છે. એ માટે તેમને કોઈ રાજકીય વલણ કે ટેકાની જરૂર નથી.

દેશની મહિલાઓ પુરુષપ્રધાન વ્યવસ્થા સામે લડી રહી છે, ડગલેને પગલે સંઘર્ષ કરી રહી છે અને ઘણી વાર વિજય મેળવી રહી છે ત્યારે હિન્દુ રાષ્ટ્રના રક્ષણ માટે સબળ અને સંસ્કારી પુત્રો પેદા કરવાની ભૂમિકામાં પોતાને ધકેલવાનું તેમને કેમ સ્વીકાર્ય હોય?

આ છોકરીઓ ચાર બાળકોને જન્મ આપવાના સાક્ષી મહારાજના આહ્વાનમાં યોગદાન આપનારી માતાઓ બનવાના હેતુસર યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરવા જતી નથી.

સંઘનાં બાળમંદિરોમાંથી ઉમા ભારતી અને સાધ્વી નિરંજન જ્યોતિ જ આવી શકે છે, જેમણે ક્યારેય કોઈ યુનિવર્સિટીની શોભામાં અભિવૃદ્ધિ નથી કરી.

આ છોકરીઓ ત્યાંથી ખૂબ આગળ નીકળી ચૂકી છે. તેમને આદર્શ પુત્રવધૂ કે સંસ્કારી હિન્દુ માતા બનાવવાની કોશિશ જે કોઈ યુનિવર્સિટીમાં થશે ત્યાં આ પ્રકારની ટક્કર જોવા મળશે.

જો તેમનો માર્ગ ક્યારેક ભાજપમાં જોડાશે તો તે નિર્મલા સીતારામનની જેમ જોડાશે.

(તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો)


...રાવ સામે આઇપીસીની કલમ 153 (એ), 505 (1)(બી), 117, 120 (બી) હેઠળ ગુનો નોંધાયો હતો. ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ નિવારણ કાયદાની કલમો 13, 16, 17, 18(બી), 20, 38, 39, 40 હેઠળ પણ કેસ નોંધાયો હતો.

ધરપકડ પહેલાં બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં વરવરા રાવે કહ્યું હતું કે, પોલીસે મનફાવે તેવા આરોપો મૂક્યા છે. ભીમા કોરેગાંવમાં તોફાનો કરાવનારા સંભાજી ભિડે અને મિલિંદ એકબોટે તરફથી લોકોનું ધ્યાન હટાવવા આવા આરોપો મુકાઈ રહ્યાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.

પાંચેય કાર્યકરોની ધરપકડ સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરવામાં આવી હતી.

સુપ્રીમ કોર... બાકીનો લેખ લખો:

ચાર્જશીટ દાખલ કરી હતી.

પ્રાથમિક ચાર્જશીટ દાખલ થઈ તેને પણ દસ મહિનાથી વધુ સમય થઈ ગયો છે. પરંતુ હજી સુધી કોઈ કાર્યવાહી આગળ ચાલી નથી.

આ આરોપીઓની જામીન અરજીઓ પણ પેન્ડિંગ પડી છે.

વરવરા રાવની પત્નીના આક્ષેપો

વરવરા રાવની પત્ની હેમલતાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "ટ્રાયલ આગળ વધી નથી. જામીન અરજી પર છ મહિનાથી સુનાવણી ચાલે છે. જામીન અરજી પર ચુકાદો અનામત રાખનારા ન્યાયાધીશની બદલી થઈ ગઈ છે. નવા જજ ફરીથી સુનાવણી કરવા માંગે છે."

પરેશાન થઈ ગયેલા હેમલતા કહે છે કે તેમને હાઈકોર્ટમાંથી પણ કોઈ રાહત મળી નથી.

તેઓ કહે છે, "અમે હાઈકોર્ટમાં ગયા તો એવું કહેવામાં આવ્યું કે આ કેસમાં ટ્રાયલ કોર્ટે ફેંસલો આપવાનો છે. ટ્રાયલ કોર્ટ જામીન અરજી ફગાવી દે તો અમે હાઈકોર્ટ જઈ શકીએ. પરંતુ ટ્રાયલ કોર્ટ જામીન આપતી પણ નથી અને જામીન અરજી કાઢી પણ નાખતી નથી. આ રીતે અરજીને અટકાવીને રાખી છે. કોર્ટ જામીન પણ નથી આપતી અને સુનાવણી પણ નથી કરતી."

હેમલતાના જણાવ્યા અનુસાર, "કોર્ટમાં 10 વાર સુનાવણી થઈ છે, પણ હજી સુધી એક પણ સાક્ષીનું નિવેદન લેવાયું નથી. જામીન અરજીમાં મોડું કરવા માટે આ બહાનું આપવામાં આવી રહ્યું છે. સરકારી વકીલ શિવાજી પવારે કોર્ટમાં એવું કહ્યું છે કે આ કેસમાં હજી વધુ 290 સુનાવણી કરવાની છે."

હેમલતાના જણાવ્યા અનુસાર, પોલીસ આ કેસમાં નવી બાબતો ઉમેરી રહી છે. આ કેસને બીજા મામલામાં કે લાંબા સમયથી ચાલતા બીજા કેસો સાથે પણ જોડી રહી છે.

'તેમની પત્ની હોવાનું પણ મારે સાબિત કરવાનું'

વરવરા રાવનાં પત્ની હેમલતા

હેમલતા આક્ષેપ કરતાં કહે છે, "છત્તીસગઢના અહીર પોલીસ સ્ટેશનમાં લૅન્ડ માઇન લગાવવાનો એક કેસ આ લોકોએ દાખલ કરી દીધો છે. એવી જ રીતે કર્ણાટકમાં પણ એક કેસ કરાયો છે. તેમની કોશિશ છે કે જામીન મળે તોય જેલમાંથી બહાર ના નીકળી શકે."

નિરાશા સાથે હેમલતા કહે છે, "મેં ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશને પત્ર લખ્યો હતો. કોઈ જવાબ મળ્યો નહીં. મેં તેલંગાણાના મુખ્ય પ્રધાનને પત્ર લખ્યો, તેમનો પણ જવાબ મળ્યો નથી. કટોકટી વખતે વરવરા રાવ અને મહારાષ્ટ્રના ભૂતપૂર્વ રાજ્યપાલ વિદ્યાસાગર રાવ જેલમાં સાથે હતા. મેં તેમને પણ પત્ર લખ્યો, તો તેમણે પત્ર મુખ્ય મંત્રી કાર્યાલયને ફૉરવર્ડ કરી દીધો. આવું જ ચાલતું રહ્યું છે."

હેમલતાના જણાવ્યા અનુસાર વરવરા રાવની તબિયત ખરાબ થવા લાગી છે.

તેઓ કહે છે, "છેલ્લું એક વર્ષ ખૂબ મુશ્કેલીનું રહ્યું છે. વરવરા રાવમાં પહેલાં જેવી શક્તિ નથી. તેમની ઉંમર વધતી જાય...


...રાવતી નથી.

એમેગ ફાર્માસ્યુટિકલ્સના ઍક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર વિલિયમ હેડેન કહે છે, "મોટા ભાગની સ્ત્રીઓ ચૂપચાપ સ્થિતિને સહન કરતી રહે છે. તેનો અર્થ એ થયો કે આવી દવાઓ માટે ખરેખર કોઈ માર્કેટ નથી."

આર્મસ્ટ્રોંગ પણ શંકા વ્યક્ત કહે છે, "મુખ્ય સવાલ હજુ પણ એ જ છે કે મહિલા એચએસડીડી એ ખરેખર કોઈ રોગ છે ખરો?"

"લીરિન્કના વિશ્લેષકોના અંદાજ અનુસાર રજોનિવૃત્તિ કાળની નજીકની અંદાજે 60 લાખ મહિલાઓ આ સમસ્યાથી પીડાય છે. પરંતુ તેમાંથી 95 ટકા મહિલાઓને ખબર જ નથી કે આ એક મેડિકલ કન્ડિશન છે".

જોકે ઉદ્યોગના વિશ્લેષકો માને છે... બાકીનો લેખ લખો:

ની સ્પ્રાઉટ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ સાથે હતી.

મહિલા આરોગ્ય અંગે કામ કરતી ઘણી સંસ્થાઓએ પણ કહ્યું છે કે એફડીએએ વાયલેસ્સીની લાંબા ગાળાની શું અસરો થઈ શકે છે તે જાણવા માટેનો આગ્રહ રાખ્યો નહોતો.

મેડિકલ ટ્રાયલ્સ

નેશનલ સેન્ટર ફૉર હેલ્થ રિસર્ચના પ્રેસિડેન્ટ ડાયેના ઝકરમેને વૉશિંગ્ટન પોસ્ટને જણાવ્યું હતું, "જોકે સારી વાત એ છે કે એડ્ડઈની જેમ વાયલેસ્સી રોજેરોજ લેવાની જરૂર નથી."

"ખરાબ વાત એ છે કે લાંબા ગાળાની શું અસર થઈ શકે છે તે વિશેની કોઈ માહિતી આપણી પાસે ન હોવાથી તેની સલામતી વિશે લોકો નચિંત રહી શકે નહીં."

વાયલેસ્સીની મેડિકલ ટ્રાયલ્સ 24 અઠવાડિયા સુધી ચાલી હતી. તેમાં એચએસડીડીની અસર ધરાવતી રજોનિવૃત્તિની નજીકની વયની 1200 મહિલાઓએ ભાગ લીધો હતો.

મોટા ભાગની દર્દીઓએ મહિનામાં બેથી ત્રણ વાર દવાનો ઉપયોગ કર્યો હતો, પણ કોઈએ અઠવાડિયે એકથી વધુ વાર ઉપયોગ કર્યો નહોતો.

તેમાંથી 25% સ્ત્રીઓએ કહ્યું હતું કે તેમની જાતીય ઇચ્છામાં વધારો થયો હતો. નકલી દવાઓ (પ્લેસિબો) અપાઈ હતી તેવી સ્ત્રીઓમાં તેનું પ્રમાણ માત્ર 17% જોવા મળ્યું હતું.

જોકે આ મેડિકલ ટ્રાયલ કરનારી ખાનગી કંપની કોલંબસ સેન્ટર ફૉર વિમેન્સ હેલ્થ રિસર્ચના જણાવ્યા અનુસાર ભાગ લેનારામાંથી લગભગ 20% સ્ત્રીઓએ ટ્રાયલ અધવચ્ચે છોડી હતી.

તેમાં 8% સ્ત્રીઓ એવી હતી, જેમણે ઊબકાની સમસ્યાને કારણે ટ્રાયલ છોડી દીધી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રાવે છે.

તેને ન્યાયિક રીતે ચાલવાને બદલે રાજકીય રીતે ચલાવવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

ભાજપે તેના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે બંધારણીય માર્ગે રામ મંદિરના મુદ્દાનો ઉકેલ લાવવામાં આવશે.

રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવક સંઘના સહ સરકાર્યવાહ દત્તાત્રેય હોસબલેના કહેવા પ્રમાણે:

"સરકાર આ કાર્યકાળમાં જ સરકાર રામ મંદિર નિર્માણનું વચન પૂર્ણ કરે, એવી ભારતીય જનતાની અપેક્ષા છે."

"રામ મંદિર અંગે ભાજપના વચન પર વિશ્વાસ કરીને જ જનતાએ તેમને બહુમતી આપી હતી."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

હું અને શાહ ભાજપ નથી ચલાવતા

મો... બાકીનો લેખ લખો:

માં પણ આપ્યું હતું."

"તેમના આ પગલા પાછળ કોઈ રાજનૈતિક દબાણ નહોતું. એટલું જ નહીં આરબીઆઈમાં તેમનું સારું યોગદાન રહ્યું."

'કૉંગ્રેસની લૉનમાફી લૉલીપૉપ'

મોદીના કહેવા પ્રમાણે, કૉંગ્રેસની રાજ્ય સરકારો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી જાહેરાતો 'રાજકીય સ્ટંટબાજી' છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે, ખેડૂતોએ બૅન્કો પાસેથી લીધેલી લોનને માફ કરવી એ 'ગેરમાર્ગે દોરનારી' છે, કારણ કે બહુ થોડાં ખેડૂતો બૅન્કો પાસેથી ધિરાણ મેળવે છે.

તેમણે લોનમાફીને 'લૉલીપૉપ' જણાવી હતી અને ઉમેર્યું હતું કે, જે ખેડૂતો આત્મહત્યા કરવા મજબૂર બની રહ્યા છે, તેઓ આ પ્રકારની યોજનાથી બહાર છે.

'પાકિસ્તાનને સુધરવામાં સમય લાગશે'

સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક બાદ પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધ મુદ્દે મોદીએ કહ્યું :

"એક લડાઈથી (સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક) પાકિસ્તાન સુધરી જશે તેવું સમજવું ખૂબ જ મોટી ભૂલ હશે. પાકિસ્તાનને સુધરવામાં હજું ઘણો સમય લાગશે."

મોદીના કહેવા પ્રમાણે, સૈનિકોની સલામતીને જોતા સર્જિકલ સ્ટ્રાઇકની તારીખ બે વખત બદલવામાં આવી હતી.

મોદીએ ઉમર્યું કે ઉરી ખાતે આતંકવાદી હુમલા બાદ, તેમનામાં, સૈનિકો અને નાગરિકોમાં આક્રોશ હતો.

મોદીએ ઉમેર્યું હતું કે સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક્સ અંગે રાજકીય જોખમ કરતાં સૈનિકોની સલામતી તેમને મન મહત્ત્વપૂર્ણ હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે ઉરી ખાતે સૈન્ય મથક પર થયેલા આતંકવાદી હુમલામાં 20 સૈનિકો વીરગતિને વર્યા હતા.

ગાંધી પરિવાર અંગે

રાહુલ ગાંધીએ સોમનાથ મંદિરમાં દર્શન કર્યા હતા

આ સાથે જ મોદીએ ગાંધી પરિવાર પર પ્રહાર કરતા કહ્યું કે જે પરિવારે દેશ પર ચાર પેઢીઓથી શાસન કર્યું છે તે હવે આર્થિક ગેરરીતિના કેસમાં જામીન ઉપર બહાર છે.

જે લોકો તેમની સાથે છે તેઓ તેમની માહિતીઓ દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

મોદીના કહેવા પ્રમાણે, કૉંગ્રસમુક્ત ભારત એટલે કૉંગ્રેસી સંસ્કૃતિથી મુક્ત ભારત.

દેશમાં મોદી લહેર વિશે

અમુક લોકો એવું કહી રહ્યા હતા કે મોદી લહેરની હાર થઈ છે.

તે અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા મોદીએ કહ્યું, "દેશમાં 'મોદી લહેર' કે 'મોદી મેજિક' જેવી કોઈ બાબત દેશમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

જળવાયું પરિવર્તન મુદ્દે મોદીએ કહ્યું, "દુનિયા આજે ક્લાઇમેટ ચેન્જની વાત કરે છે અને પર્યાવરણ ખરાબ કરવામાં ભારતને પણ ભાગીદાર માનવામાં આવે છે.

બીજી તરફ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ભારતને ચૅમ્પિયન ઑફ અર્થનો એવોર્ડ મળે તે ગર્વની વાત છે."

"18 હજાર ગામડાં એવાં હતાં, જ્યાં વીજળી નહોતી મારા આવ્યા બાદ આ ગામડામાં વીજળી...


...રિક સંબંધ થઈ શકે છે.

હોર્મોનથી આવતા ફેરફારો સમજી લેવામાં આવે તો ખ્યાલ આવે કે સ્ત્રી હંમેશાં સેક્સ માટે તૈયાર નથી હોતી અને તેવી અપેક્ષા પણ રાખવી જોઈએ નહીં. તેઓ કહે છે, "બાળક નાનું હોય ત્યારે તેને દૂધ પીવરાવવા મોડી રાતે પણ જાગવું પડતું હોય છે. તેના કારણે થાક પણ લાગે અને થોડો સમય માટે સેક્સ માટે રુચિ રહેતી નથી. ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન હોર્મોન વધ્યા હોય તે પ્રસૂતિ પછી ઘટવા લાગ્યા હોય તેના કારણે પણ કેટલીક મહિલાઓને થોડો સમય સુધી સેક્સમાં રુચિ જાગતી નથી."

ડૉક્ટર ડિહારના જણાવ્યા અનુસાર, "આવી સ્થિતિ માટે પત... બાકીનો લેખ લખો:

કરી શકે છે.

તેઓ કહે છે કે પહેલેથી કંઈ એવું નક્કી નથી હોતું કે સ્ત્રીએ પતિની બધી વાતો માનવી અને પુરુષોને આ બાબતમાં અસીમિત અધિકારો મળેલા હોય.

ફિરોઝાએ શું નિર્ણય કર્યો

સવાલ એ છે કે ફિરોઝાનાં માતાએ 14 સંતાનોને જન્મ ન આપ્યો હોત અને પોતાની સાથેના વ્યવહારનો પ્રતિકાર કર્યો હોત તો શું થયું હોત?

કદાચ તેને ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હોત, કદાચ તેમના પતિએ બીજા લગ્ન કરી લીધાં હોત અથવા તેમને તલાક આપીને નિભાવનો ખર્ચ આપવાનું બંધ કરી દીધું હોત.

ઇસ્લામી કાનૂન અનુસાર બાળકોનાં ભોજન, વસ્ત્રો સહિતનો ખર્ચ પતિએ કર્યો હોય તેથી તેઓ બાળકોની કસ્ટડી પણ લઈ શકે તેમ હતા.

ફિરોઝા કહે છે, "નાનપણમાં જ લગ્ન થઈ ગયાં હોય, ભણવાનું છોડી દેવું પડ્યું હોય અને બીજા કોઈ પ્રકારની આઝાદી ના હોય તેવી સ્ત્રી માટે પતિની યૌનઇચ્છાઓને પૂર્ણ કર્યા સિવાય બીજો શું વિકલ્પ હોઈ શકે."

ફિરોઝા કહે છે કે ઇસ્લામમાં વાસ્તવમાં સ્ત્રીઓને ઘણું સન્માન આપવામાં આવ્યું છે. તેમને રાણી સમાન દરજ્જો આપેલો છે, પરંતુ અફઘાનિસ્તાનમાં નારીઓની સ્થિતિ સારી નથી.

અફઘાન સમાજમાં સ્ત્રીઓને ભણવાનો અધિકાર મળતો નથી. પોતાની પસંદ જાહેર કરી શકતી નથી. તેમના પર શારીરિક ત્રાસ થાય છે અને આ બધું સમાજમાં ઇસ્લામના નામે થાય છે, જ્યારે સાચી વાત એ છે કે ઇસ્લામ આવી કોઈ વાત જ નથી.

આ બધું અફઘાનિસ્તાની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાને કારણે થાય છે. ફિરોઝાનાં માતા તથા તેમના જેવી હજારો નારીઓ છે, જે પતિની આજ્ઞા માનવા મજબૂર રહે છે.

ફિરોઝા નથી ઇચ્છતી કે તેના જીવનમાં પણ આ 'શેતાની ખેલ' ચાલતો રહે. તેઓ ઇચ્છે છે કે પોતાનાં સપનાં પૂરા અને આકાંક્ષા પૂરાં થાય અને અભ્યાસ પૂર્ણ કરીને ડૉક્ટર બની અને પોતાના પતિની પસંદગી જાતે કરે.

ફિરોઝા કહે છે, "પુરુષોની ઇચ્છા પ્રમાણે જ કામ કરવું તે કબીલાની ઘૃણાસ્પદ પરંપરા છે, જે આજની સ્થિતિમાં યોગ્ય નથી. આ રિવાજ સ્ત્રીઓને બદનામ કરે છે અને પુરુષોને અધિકાર આપે છે કે ઇચ્છે ત્યારે સ્ત્રીઓનું યૌનશોષણ કરે"

તેઓ કહે છે, "હું પુરુષોને આવા અબાધિત અધિકારો આપવાની વિરુદ્ધમાં છે, કેમ કે સ્ત્રીઓ સમાન અધિકાર સાથે પરિવાર બનાવવાની બધી શક્યતા તેનાથી નાબૂદ થઈ જાય છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રિકાન સાંસદો સાથે થનારી એક બેઠક રદ કરી દીધી હતી.

પ્રમિલા જયપાલ હવે બાઇડન પ્રશાસનના એક મહત્ત્વપૂર્ણ સભ્ય છે. તેઓ કૉન્ગ્રેસનલ પ્રોગ્રેસિવ કૉકકસનાં પણ અધ્યક્ષ છે. તેમાં એવા ડૅમોક્રૅટ નેતાઓ પણ મોટી સંખ્યામાં સામેલ છે જેઓ માનવાધિકાર હનનના મામલે પ્રખર ટીકાકાર છે.

અસીમ અલી લખે છે, “કોઈને ય મોટા પાયે ટીકાની આશા નથી. બાઇડનને ઘણી બારીકાઈથી કે પછી કઠોરપણે મોદીને પોતાના પ્રભાવમાં લેવાના છે જેથી મોદી સ્વેચ્છાએ આ વાતે ધ્યાન આપે.”

એ જોવા જેવી વાત હશે કે આગળ શું થાય છે, કારણ કે અમેરિકા અવારનવાર ચીન અને રશિયા... બાકીનો લેખ લખો:

ા પાંડે ન્યૂઝ વેબસાઇટ ધ પ્રિન્ટમાં લખે છે, “રોકાણના મામલે અમેરિકન કંપનીઓને પ્રાથમિકતા આપવાની ભારતની ઇચ્છા અને અમેરિકાની ભારતમાં રોકાણ કરવાની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રોત્સાહિત કરવાથી ચીનના પડકારનો સામનો કરવાની ભારતની ક્ષમતા વધી શકે છે.”

ચીન સાથેની પ્રતિદ્વંદ્વિતા બંને દેશો વચ્ચે કૉમન ફૅક્ટર

કથિત માનવાધિકાર હનન મામલે પાછલા અઠવાડિયે ચીનના વિદેશમંત્રી યાંગ જેચીને નવા અમેરિકન વિદેશમંત્રી એન્ટની બ્લિંકને કૂટનીતિક નિવેદન આપ્યું છે આ સાથે જ ભારતનું સમર્થન પણ કર્યું છે.

તેનાથી એ સંકેત જાય છે કે અમેરિકાની નવી સરકાર ચીનને લઈને ટ્રમ્પની કઠોર નીતિઓ પર જ ચાલવાની છે જેમાં કોઈ ફરક પડવાનો નથી.

અંગ્રેજી અખબાર ડેક્કન હેરલ્ડમાં એસ. રાગોથમ લખે છે કે જો મોદી ભારતના લોકતંત્રમા થઈ રહેલી પડતીને રોકી શકે તો આ તેમના માટે એક સારી તક હોઈ શકે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...રિકામાંથી પાણીની કેટલીક બૉટલ ઑનલાઇન ઓર્ડર આપીને મંગાવવામાં આવી હતી.

સમુદ્રી પાણીમાંથી ઝડપભેર પ્લાસ્ટિકના અંશો શોધી કાઢવા માટે બ્રિટિશ વિજ્ઞાનીઓએ તાજેતરમાં એક ટેક્નિક વિકસાવી છે.

એ ટેક્નિક અનુસાર, દરેક બૉટલમાં નાઇલ રેડ નામની એક ડાય ઉમેરીને પ્લાસ્ટિકનું સ્ક્રિનિંગ કરવામાં આવ્યું હતું.

પ્લાસ્ટિકના કણોને ડાય કઈ રીતે ચોંટેલી રહે છે અને ચોક્કસ પ્રકારના પ્રકાશમાં ચમકાવે છે એ અગાઉના અભ્યાસોમાં સ્થાપિત થયું હતું.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રોફેસર શેરી મેસન અને તેમનાં સાથીઓએ પાણીમાંથી મળેલાં ડાયયુક્ત સે... બાકીનો લેખ લખો:

ી રીતે હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો.

100 માઇક્રોન્સથી ઓછી જાડાઈ ધરાવતા કણોને પ્લાસ્ટિક ગણવામાં ન આવતા હોવાનું બન્ને નિષ્ણાતોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું.

બૉટલબંધ પાણીમાં પ્લાસ્ટિકના અંશો ક્યાંથી આવતા હશે એ પાયાનો સવાલ છે.

બૉટલનું ઢાંકણુ પૉલીપ્રોપીલિનમાંથી બનાવવામાં આવે છે. તેથી બૉટલ ખોલવાની પ્રક્રિયામાં તેના અંશો અંદરના પાણીમાં પડતા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

કંપનીઓ શું કહે છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બીબીસીએ બૉટલ્ટ વોટરનું ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓનો પ્રતિભાવ પણ મેળવ્યો હતો.

નેસ્લે કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સનું આંતરિક પરીક્ષણ છેલ્લાં બે વર્ષથી શરૂ કર્યું છે અને તેમને પાણીમાંથી કશું જોખમી મળી આવ્યું નથી.

જર્મનીની ગેરોલ્સ્ટેઈનર કંપનીએ પણ જણાવ્યું હતું કે, તેમને ત્યાં માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સના પરીક્ષણનું કામ વર્ષોથી કરવામાં આવે છે, અને તેમના પાણીમાં પ્લાસ્ટિકનાં અંશોનું પ્રમાણ નિર્ધારિત મર્યાદા કરતાં ઘણું ઓછું છે.

પ્રોફેસર શેરી મેસનના અભ્યાસના તારણો વિશે તેમણે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું હતું.

કોકા-કોલા કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે, તેઓ ગુણવત્તાના સૌથી આકરા ધારાધોરણોનું પાલન કરે છે અને શુદ્ધિકરણની અનેક સ્તરીય પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરે છે.

પેપ્સીકોએ માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સના વિજ્ઞાનને ઊભરતું ક્ષેત્ર ગણાવ્યું હતું અને વધુ વૈજ્ઞાનિક વિશ્લેષણની જરૂરિયાત દર્શાવી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો