...માં હૉસ્પિટલનો આઈસીયુ, ડાયાલિસીસ વિંગ અને પ્રસૂતિ વિભાગ હતો. એ બધાને સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા હતા.

પ્રમોદ ખંડાતેએ કહ્યું કે આગ લાગવાનું કારણ હજુ સુધી જાણી શકાયું નથી, પણ શૉર્ટસર્કિટ હોઈ શકે છે.

તો મહારાષ્ટ્રના પોલીસ અધીક્ષક વસંત જાધવે કહ્યું કે પોલીસે બાળકોનાં મોત મામલે તપાસ શરૂ કરી દીધી છે. અમે આગનાં કારણો જાણવાની કોશિશ કરી રહ્યા છીએ.

ગુજરાતની આગની ઘટનાઓ કેવી રીતે ઘટી હતી?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગત વર્ષમાં ગુજરાતની હૉસ્પિટલોમાં આગની ઘટનાઓ બની હતી.

અમદાવાદ, રાજકોટ, સુરત, વડોદરા, જામનગર વગ... બાકીનો લેખ લખો:

ભીરતાથી લીધી છે. મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેએ આ ઘટના મામલે તત્કાળ તપાસ આદેશ  આપ્યા છે. દુર્ઘટના માટે જવાબદાર લોકો સામે કાર્યવાહી થશે."

અજિત પવારે એમ પણ કહ્યું કે રાજ્યમાં અન્ય હૉસ્પિટલોમાં ચાઇલ્ડ કૅર યુનિટોમાં ઑડિટના નિર્દેશ આપી દીધા છે, જેથી આવી ઘટના ફરી વાર ન બને.

ગુજરાતની હૉસ્પિટલમાં આગના બનાવો

•ગત ઑગસ્ટ મહિનામાં અમદાવાદની શ્રેય હૉસ્પિટલમાં લાગેલી આગમાં 8 લોકોનાં મોત થયાં હતાં. પીપીઈ કિટમાં સ્ટાફ કામ કરી રહ્યો એ સમયે શૉર્ટસર્કિટને કારણે આગ લાગી હતી.

•13 ઑગસ્ટના દિવસે વડોદરાની બોડેલીની કોરોના હૉસ્પિટલમાં આગ લાગી હતી.

•25 ઑગસ્ટના દિવસે જામનગરની જી. જી. હૉસ્પિટલમાં આગ લાગી હતી.

•9 સપ્ટેમ્બરે વડોદરાની એસ.એસ.જી. હૉસ્પિટલમાં આગ લાગી હતી, જેમાં વૅન્ટિલેટરમાં સ્પાર્ક થવાથી આગ લાગી હતી.

•18 નવેમ્બરે સુરતની ટ્રાઈસ્ટાર હૉસ્પિટલમાં આગ લાગી હતી.

•રાજકોટની શિવાનંદ હોસ્પિટલમાં લાગેલી આગમાં પાંચ દર્દીઓનાં મોત થયાં હતાં.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...માંથી 50 ટકા એ દેશોમાં પહોંચાડાશે જે લો અને મિડલ ઇન્કમ શ્રેણીમાં આવે છે. પણ તેના માટે દેશોએ પોતાની વ્યવસ્થા સારી બનાવવી પડશે, જેથી દવા મળતાં જ તેને લોકો સુધી પહોંચાડવાની યોગ્ય વ્યવસ્થા તૈયાર રહે."

રસીની રાહ વચ્ચે એ સ્પષ્ટ થતું જોઈ શકાય છે કે માત્ર રસી બનવાથી લોકોની મુશ્કેલીઓ રાતોરાત ખતમ નહીં થાય. સામાન્ય લોકો સુધી તેને પહોંચાડવાની એક લાંબી અને જટિલ પ્રક્રિયા હોય છે.

તો એક તરફ જ્યાં દવા કંપનીઓ અને સરકારોમાં એક કારગત કોવિડ રસી બનાવાની હોડ જામી છે, તો બીજી તરફ એ વાત પર ચર્ચા છેડાઈ છે કે બન્યા બાદ... બાકીનો લેખ લખો:

યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...માંથી એક સ્ટેજ ઘટાડી દેવાશે.

4. જે વિસ્તારો રેડ અને ઑરેન્જ ઝોનમાં છે તેને કન્ટેઇનમૅન્ટ ઝોન તરીકે જાહેર કરવામાં આવશે. આ વિસ્તારોની જાહેરાત જિલ્લાતંત્ર કરશે. આ ઉપરાંત સ્થાનિક તંત્ર પણ એ સુનિશ્ચિત કરશે કે કન્ટેઇનમૅન્ટ ઝોનમાં તમામ મોબાઇલમાં 100 ટકા આરોગ્ય સેતુ ઍપ ડાઉનલૉડ કરાયેલી છે કે કેમ. આ વિસ્તારોમાં સઘન સર્વિલન્સ કરવામાં આવશે. અહીં ઘરેઘરે જઈને સર્વિલન્સ કરવામાં આવશે. આ વિસ્તારમાં જરૂરી સેવાઓ સિવાય કોઈના પ્રવેશની કે કોઈને બહાર નીકળવાની મંજૂરી નહીં અપાય.

5. નવી ગાઇડલાઇન અંતર્ગત દેશભરમાં કેટલીય... બાકીનો લેખ લખો:

ગિક એકમો જેમ કે સ્પેશિયલ ઇકૉનૉમિક ઝોન અને નિકાસ સાથે જોડાયેલા યુનિટ, ઇન્ડસ્ટ્રીયલ એસ્ટેટ અને ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ટાઉનશિપમાં કેટલાક પ્રતિબંધો સાથે છૂટ અપાઈ છે.

જરૂરી સામાન બનાવતાં યુનિટ જેમાં દવાઓ, ફાર્માસ્યૂટિકલ્સ, મેડિકલ ઉપકરણો અને તેનો કાચો માલ બનાવવા, પ્રોડક્શન યુનિટ અને તેમની સપ્લાઈ ચેનની સાથે આઈટી હાર્ડવેર બનાવવા, જૂટ ઇન્ડસ્ટ્રી અને પૅકેજિંગ મટીરીયલ બનાવતા યુનિટને પણ ખોલવાની છૂટ રહેશે.

શહેરી ક્ષેત્રોમાં એ જગ્યાઓએ નિર્માણની પરવાનગી આપવામાં આવી છે, જ્યાં કામ કરતા લોકો પહેલેથી હાજર છે અને બહારથી કોઈને લાવવાની જરૂર નથી.

રિન્યુએબલ ઍનર્જી સાથે જોડાયેલા પ્રોજેક્ટનાં નિર્માણકાર્યોને પણ છૂટ આપવામાં આવી છે.

બિનજરૂરી વસ્તુઓ સાથે જોડાયેલી દુકાનો મૉલ, બજાર અને માર્કેટ કૉમ્પ્લેક્સમાં ખોલવાની પરવાનગી નથી.

જોકે, એ દુકાનો જે એકદમ અલગ છે, કૉલોનીની અંદરની દુકાનો, રહેણાંક કૉમ્પ્લેક્સમાં પણ દુકાનો ખોલવાની છૂટ હશે. તેમાં જરૂરી અને બિન જરૂરી ચીજ વસ્તુઓ સાથે જોડાયેલી દરેક દુકાન સામેલ છે.

રેડ ઝોનમાં માત્ર જરૂરી ચીજવસ્તુઓની ડિલિવરી માટે ઈ-કૉમર્સ સેવાઓને છૂટ આપવામાં આવી છે.

પ્રાઇવેટ ઑફિસ 33% સ્ટાફ સાથે ખોલી શકાય છે, બાકી લોકોએ ઘરેથી કામ કરવાનું રહેશે.

દરેક સરકારી ઑફિસને ડેપ્યુટી સેક્રેટરી સ્તરના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે ખોલવાની પરવાનગી હશે.

આ સિવાય બાકી 33 ટકા સ્ટાફને જરૂરિયાત પ્રમાણે કામ પર બોલાવી શકાય છે.

જોકે, રક્ષા અને સુરક્ષા સેવાઓ, સ્વાસ્થ્ય અને પરિવારકલ્યાણ, પોલીસ, જેલ, હોમગાર્ડ, સિવિલ ડિફેન્સ, ફાયર અને ઇમરજન્સી સેવાઓ, નેશનલ ઇન્ફૉર્મેટિક્સ સેન્ટર, કસ્ટમ, ફૂડ કૉર્પોરેશન, એનસીસી, નહેરુ યુવક કેન્દ્ર અને નિગમ સેવાઓ સંપૂર્ણપણે ચાલુ રહેશે.

9. રેડ ઝોનમાં ઘણા પ્રકારની ગતિવિધિઓને લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.

જેમ કે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં દરેક પ્રકારના ઇન્ડસ્ટ્રીયલ અને નિર્માણકાર્ય જેમાં મનરેગા સામેલ છે, તેમને ચાલુ કરવા નિર્ણય લેવાયો છે.

આ સાથે જ ખાદ્ય પ્રસંસ્કરણ યુનિટ અને ઈંટની ભઠ્ઠીઓને ચાલુ કરવા આદેશ મળ્યા છે.

આ સિવાય ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં શૉપિંગ મૉલ સિવાય બાકી બધી દુકાનો ખુલી શકે છે.

કૃષિ સાથે જોડાયેલી દરેક ગતિવિધિ ચાલુ કરી શકાય છે.

પશુપાલન અને મત્સ્યઉદ્યોગને પણ શરૂ કરી શકાય છે. વૃક્ષારોપણ અંતર્ગત આવતા તમામ કામ પણ શરૂ થઈ શકે છે.

એ દરેક સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ, જેમાં આયુષ વિભાગ પણ સામેલ છે, તેમણે પોતાનું કામ...


...માજના દર્દીઓ માટે કતારગામના વસ્તાદેવડી કૉમ્યુનિટી હોલમાં આઇસોલેશન સેન્ટર અથવા કોવિડ કૅર સેન્ટર ઊભા કરવામાં આવ્યાં છે.

સમાજ ઉપાડી રહ્યા છે ખર્ચ

કોરોના વાઇરસ હવાથી કેવી રીતે ફેલાય છે?

આઇસોલેશન સેન્ટર માટે જે ખર્ચ થઈ રહ્યો છે, તે સમાજ પોતાના ભંડોળમાંથી કરી રહ્યો છે. સમાજને દાતાઓ તરફથી પણ સહયોગ મળી રહ્યો છે.

અરવિંદ રાણાએ ખર્ચ અંગે જણાવતાં કહ્યું કે,  "સેન્ટર માટે અમે દર મહિને 3-3.50 લાખ રૂપિયા ખર્ચ કરવાનો અંદાજ મૂકી રહ્યા છીએ. સમાજ આ ખર્ચ કરી રહ્યો છે અને અમને દાતાઓ તરફથી પણ સહયોગ મળી રહ્યો છે. ... બાકીનો લેખ લખો:

ા સંજોગોમાં દર્દી જો કોઈની સાથે વાતચીત કરે તો તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્ય ઉપર સારો પ્રભાવ પડે છે."

કોરોનાનું હોટસ્પોટ સુરત

પ્રતીકાત્મક તસવીર

અત્યાર સુધીમાં સુરત જિલ્લામાં 300થી વધારે લોકો કોરોના વાઇરસથી મૃત્યુ પામ્યા છે.

સુરત શહેરમાં સતત વધી રહેલા કોરોના વાઇરસના કેસને ધ્યાનમાં રાખતાં વહીવટી તંત્રે કલમ 144 લગાવી દીધી છે, જે અંતર્ગત રાતના નવથી સવારના સાત વાગ્યા સુધી કર્ફ્યૂ રહે છે.

હીરા ઘસવાનાં કારખાનાં અને ટેક્સ્ટાઇલમાર્કેટને બંધ રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, જેથી ચેપને વધતો અટકાવી શકાય.

અમદાવાદમાં કોરોનાના કેસો ઘટી રહ્યા છે ત્યારે સુરતમાં હજુ કેમ વધી રહ્યા છે?

આના જવાબમાં સુરતના મેયર જગદીશ પટેલ કહે છે, "સુરતમાં પીક આવતાં હજી 10-12 દિવસ લાગશે. પરિસ્થિતિ પર પર કાબૂ મેળવવા માટે વિવિધ પગલાં લઈ રહ્યા છીએ અને અમને આશા છે કે આવનારા દિવસોમાં કોરોના દર્દીઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થશે."

તેઓ કૉમ્યુનિટી સેન્ટર વિશે કહે છે, "આ દર્દીને માનસિક રીતે મદદ કરે છે, કારણ કે બધા દર્દીઓ તેમના સમુદાયના છે. સુરતના તમામ સમુદાયો તેમના સભ્યો માટે આઇસોલેશન સેન્ટર શરૂ કરવા સંમત થયા છે અને અમે તેમને બધી રીતે મદદ કરવા તૈયાર છીએ."

"જો આ રીતે સમાજ આઇસોલેશન સેન્ટરનું સંચાલન કરે તો દર્દીના ખોરાક અને બીજી જરૂરિયાતોને સરળતાથી પૂર્ણ કરી શકાય છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...માટે વિચારતા હતા. બધા વર્ગોના લોકોથી બનેલો આધુનિક સમાજ એ તેમનું સ્વપ્ન હતું અને એ દિશામાં તેઓ આગળ વધી રહ્યા હતા."

ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરના પૌત્ર પ્રકાશ આંબેડકર કહે છે, "1927માં આંબેડકરે મનુસ્મૃતિ કેમ સળગાવી, કેમ કે તેઓ માનતા હતા કે આવું સાહિત્ય વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાને દબાવી નાંખે છે. અને એટલા માટે જ્યાં પણ વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા માટેની લડત ચલાવવામાં આવી ત્યાં બાબાસાહેબ ભીમરાવ આંબેડકરે એને ટેકો આપ્યો."

ડૉ. આંબેડકરને કેમ લાગતું હતું કે ભારતમાં લોકશાહી સફળ નહીં થાય?

તેઓ કહે છે કે, "સામાજ સ્વાસ્થ્યની બા... બાકીનો લેખ લખો:

આજે પણ આ વિશે કંઈ બોલવા તૈયાર નથી, જ્યારે 80 વર્ષ પહેલાં આંબેડકર આ વિષય ઉપર એક નિર્ણાયક સ્થિતિમાં હતા."

તેઓ કહે છે, "જજે આંબેડકરને પ્રશ્ન કર્યો કે આવા વિકૃત પ્રશ્નો છાપવાની કેમ જરૂર પડી અને જો આ પ્રકારના પ્રશ્નો કરવામાં આવે છે તો જવાબ કેમ આપવમાં આવે છે.

"જવાબમાં આંબેડકરે જણાવ્યું કે વિકૃતિને માત્ર જ્ઞાનથી હરાવી શકાય છે. એ સિવાય તેને કઈ રીતે હરાવી શકાય? અને એટલા માટે કર્વેએ દરેક પ્રશ્નોના જવાબ આપવા જોઈએ."

જાતિય શિક્ષણનો અધિકાર

ડૉ. આંબેડકર

અદાલતમાં આંબેડકરે આ વિષય પર આધુનિક સમાજમાં ઉપલબ્ધ સાહિત્ય અને સંશોધનનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

સમલૈંગિકો પર હેવલૉક એલિસના સંશોધનને તેમણે અદાલતમાં રજૂ કર્યું હતું.

તેમનું માનવું હતું કે જો લોકોમાં આ પ્રકારની ઇચ્છા થાય છે તો તેમાં કંઈ ખોટું નથી. તેમને પોતાની રીતે ખુશી મેળવવાનો હક છે.

પ્રોફેસર દલવી કહે છે, "જ્યારે જાતિય સંબંધ વિશે કોઈ વાત કરતું નહોતું તે સમયે સમલૈંગિકતા પર આંબેડકરના વિચારો ક્રાંતિકારી છે."

આંબેડકર બે અધિકારો માટે એકદમ દૃઢ હતા. એક હતો જાતિય શિક્ષણનો અધિકાર. તેની સામે તેઓ કોઈ પણ ધાર્મિક રૂઢિવાદી વિચારને આવવા દેવા માંગતા નહોતા. આ પારંપારિક અડચણ હતી. બીજું તે કર્વેનો જવાબ આપવાનો અધિકાર યાને કે વ્યક્તિગત આઝાદી.

પ્રકાશ આંબેડકર કહે છે, "જેમ કે હું જોઈ રહ્યો છું ભારતીય સમાજમાં કામુક્તાનો પ્રશ્ન વૈદિક પરંપરાઓ સાથે સંબંધિત છે. સમાજનો એક વર્ગ ઉદાર વિચારો સાથે ચાલવા રાજી હતો. પરતું વૈદિક પરંપરાઓ માનનાર ઉચ્ચ વર્ગ રૂઢિવાદી વિચારો છોડવા માટે રાજી નહોતો. બાબાસાહેબ આ પરંપરાગત ધારણાની વિરુદ્ધમાં હતા."

આંબેડકરના તર્ક આજે પણ પ્રભાવ ધરાવે છે

દલવી કહે છે કે, બાબાસાહેબ આંબેડકરની સ્થિતિ માત્ર અદાલતમાં દલીલ કરવા પૂરતી નહોતી પરતું આ તેમના રાજકીય કાર્યમાં દેખાતી હતી. પોતાના લેખન વડે કર્વેએ કુટુંબનિયોજનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. જ્યારે આંબેડકરે એક સાંસદ તરીકે આ વિષય પર કામ કર્યું. 1937માં બૉમ્બેની ક્ષેત્રિયસભામાં આંબેડકર કુટુંબનિયોજન પર બિલ લાવ્યા. આ વિષય પર તેમનું વિસ્તૃત ભાષણ પણ હાજર છે.

અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા એ બીજો અધિકાર હતો, જેમના માટે તેઓ લડ્યા.

જો સમાજનો કોઈ વર્ગ ખાસ વિષય ઉપર કોઈ વાત સાંભળવા માંગતો નથી અથવા પંસદ કરતો નથી, એટલે કોઈ બીજા આવું કરવાની પરવાનગી નથી, એ વાતથી તેઓ સહમત નહોતા.

ઉદારવાદી અભિગમ અપનાવતા તેમણે દૃઢતાથી કહ્યું હતું કે જ્યારે આપણે દરેક વિષય પર...


...માટે સમાન હોય એવા મુક્ત અને મોકળાશ સાથેના સમાજમાં રહેવાની ઇચ્છા સર્વવ્યાપી છે.

પરંતુ બધી ઇચ્છાઓની જેમ અહીં પણ સ્થિતિ ક્યારેક સારી, ક્યારેક ખરાબ હોય છે.

રોગની જેમ કેટલાક ખરાબ માણસો કાયમ આપણી વચ્ચે રહેવાના છે, પણ તે લોકોએ કબજો જમાવી દીધો છે એવું આપણને ભાન થાય ત્યાં સુધીમાં મોડું થઈ ગયું હોય છે.

મારી માતાની હત્યા પછી મારા ભાઈ, પિતા અને મેં જે નિશ્ચય કર્યો છે તે પાર પાડવો બહુ મુશ્કેલ છેઃ અમારો નિશ્ચય છે- મારી માતાની હત્યાના કિસ્સામાં ન્યાય.

તેમણે પત્રકાર તરીકે કરેલી તપાસનો ન્યાય અને એની ખાતરી ... બાકીનો લેખ લખો:

ત્રતાથી થાય છે." તેના પાંચ જ દિવસ પછી 2017માં માલદિવ્સમાં તેમના ઘરની બહાર જ તેમની હત્યા થઈ ગઈ હતી.

તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું, "મનની મૂળભૂત મુક્તિ વિના બીજી સ્વતંત્રતાનું તમે શું કરશો?"

મારી માતાની જેમ જ તેમની પણ હત્યા થઈ તે બતાવે છે કે આપણા દેશોમાં સ્વતંત્રતાનું કોઈ મૂલ્ય નથી.

કોઈ પત્રકારની હત્યા થઈ જાય કે જેલમાં પૂરી દેવામાં આવે તે પછી માત્ર તેમના પરિવારના સભ્યો, ગર્લફ્રેન્ડ, બૉયફ્રેન્ડ કે તેમના મિત્રો જ સ્વાતંત્ર્ય માટેની લડત ચલાવે તે પૂરતું નથી.

અમારા ખભા પર આ બહુ મોટી જવાબદારી આવી છે, તે અમે એકલા વહન કરી શકીએ તેમ નથી. બધી જ જગ્યાએથી સારા માણસો અમારી સાથે જોડાય તે જરૂરી છે.

વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રીડમ ડે

હું જાણું છું મારા જેવા ઘણા બધા લોકો છે. યાદ કરો સાઉદીના લેખક જમાલ ખાશોગ્જીને બધી જગ્યાએથી લોકોનો પ્રેમ મળ્યો હતો.

માત્ર એક જ વ્યક્તિ તેમને એટલી ધિક્કારતી હતી કે તેમની હત્યા કરાવી નાખી.

મારી માતા સહિત આ રીતે થતી પત્રકારોની હત્યાઓમાં એવું ક્યાંય જોવા મળતું નથી કે સત્તાધીશો હત્યા માટે ખરેખર જવાબદાર લોકોને સજા આપવા માટે પૂરતા પ્રયાસો કરતા હોય.

ઑક્ટોબર 2018માં સાઉદી અરેબિયાના પત્રકાર જમાલ ખાશોગ્જીની હત્યા કરી દેવાઈ હતી

તેથી અમે આડશરૂપી દીવાલની પ્રથમ ઈંટ ખસેડવાનું કામ કર્યું છે: અમારી માગણી છે કે માલ્ટા સરકાર જાહેર તપાસનો આદેશ આપે કે રાષ્ટ્ર ક્યાં ઊણું ઊતર્યું કે તેના સૌથી મહત્ત્વના પત્રકારની હત્યા થતી અટકાવી શક્યું નહીં.

તે પછી અમે બીજી ઈંટ ખસેડવા તરફ આગળ વધીશું.

રોજ મને થાય છે કે મારી માતાએ દેશ ખાતર આવું બલિદાન આપવાની જરૂર નહોતી અને તે જીવતી રહી હોત તો સારું થાત.

અઝેરી પત્રકાર ખદિજા ઇસ્માઇલોવાની કહે છે તેમ "આપણે ખરેખર પ્રેમ કરતા હોઈએ તો ઇચ્છીએ કે જેમને આપણે પ્રેમ કરીએ છીએ તે જેવા છે એવા જ રહે. એવાં જ હતાં ડેફની - એક લડાયક અને વીરાંગના."

ખદિજાને જેલમાં પૂરવામાં આવ્યા છે, જેની માનવ અધિકાર જૂથો ભારે ટીકા કરી રહ્યાં છે.

મારાં માતા એ ક્યારેય નહીં જાણી શકે કે તેમની હત્યાને કારણે માલ્ટા અને અન્યત્ર પણ હજારો લોકોને વીરતા દાખવવા માટે પ્રેરણા મળી છે.

હું માનું છું કે આવા વીરતાના દરેક પ્રયાસને કારણે જ, એક કે બીજી રીતે આપણા બહાદુર પત્રકારોને રક્ષણ મળી રહ્યું છે કે જેથી તેમના હાલ મારાં માતા જેવા ન થાય.

લેખક વિશે

મેથ્યૂ કેરુઆના ગેલિઝિયા ઇન્વેસ્ટિગેટિવ જર્નલિસ્ટ છે. તેમનાં માતા અને પત્રકાર ડેફની કેરુઆના...


...માટે સરોજિની નાયડુ દંડુકો લઈને ઊભેલાં દર્શાવાયાં હતાં.

પરંતુ કનુ દેસાઈનો આગ્રહ કામ કરી ગયો.

'સિનેમા થિયેટરની જગ્યાએ કાંતણ થિયેટર'

શાંતિકુમારે સંભાર્યું છે, ''બહુ રકઝક અંતે કનુભાઈના આગ્રહથી (જૂન ૨, ૧૯૪૪ના રોજ) જોઈ. ફિલમમાં બધી ઘાંટાઘાંટ. ગાંધીજીને મુદ્દલ ના ગમી.' ('ગાંધીજીનાં સંસ્મરણો અને બીજી સાંભરણો', શાંતિકુમાર, પૃ.૯૫)

વર્ષો પછી ૧૯૯૦ના દાયકાની શરૂઆતમાં 'રામરાજ્ય' ફિલ્મના નિર્માતા-નિર્દેશક વિજય ભટ્ટને અને એ ફિલ્મમાં લક્ષ્મણનું પાત્ર ભજવનાર ઉમાકાંત દેસાઈને તેમના ઘરે મળવાનું થયું.

ત્યા... બાકીનો લેખ લખો:

ભજન સંભળાવ્યા હતા.

પોતે સંગીતના વિરોધી છે એવી ગેરમાન્યતા દૂર કરીને ગાંધીજીએ દિલીપકુમાર રૉય સાથે સંગીતના મહત્ત્વ અંગે ચર્ચા કરી હતી. (ફેબ્રુઆરી ૨, ૧૯૨૪, ગાંધીજીનો અક્ષરદેહ-પૃ.૨૩, પૃ.૧૮૬-૧૮૮)

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

'બાથરૂમમાં ભજન સાંભળીશ'

લગભગ બે દાયકા પછી કોમી હિંસા ઠારવા માટે ગાંધીજી કલકત્તા પહોંચ્યા ત્યારે તેમણે પ્રતિષ્ઠિત ભજનગાયિકા જુથિકા રૉય પાસેથી ભજન સાંભળ્યાં હતાં.

એકાદ દાયકા પહેલા જુથિકા રૉય સાથે થયેલી લાંબી મુલાકાત વખતે જુથિકાજીએ આ વાત કરી હતી, જેનો ઉલ્લેખ મનુબહેનના પુસ્તક 'કલકત્તાનો ચમત્કાર'માં પણ મળે છે.

તેમાં નોંધાયા પ્રમાણે, '(સવારે) સાડા નવ વાગ્યે બાપુજીએ નાહવામાં પડ્યા પડ્યા બહારથી જ્યોતિકા રેનાં મીઠાં ભજન સાંભળ્યાં... પોતે ખાસ એને સાંભળવા વખત કાઢી શકે તેમ ન હતા.

એટલે કહ્યું કે, 'હું બાથમાં હોઉં ત્યારે ભજન ગાય. હું બાથરૂમમાં સાંભળીશ.' (કલકત્તાનો ચમત્કાર, મનુબહેન ગાંધી, પૃ.૫૦-૫૧) જુથિકાજીના જણાવ્યા પ્રમાણે, એ સાંજે પ્રાર્થનાસભામાં પણ તેમણે ભજન ગાયું હતું.

બિનફિલ્મી પ્રણયગીતોના વિખ્યાત ગાયક જગમોહન 'સૂરસાગર' પણ ગાંધીજીને એ જ મકાનમાં મળ્યા હોવાનું તેમણે નોંધ્યું છે.

સુબ્બલક્ષ્મીના મધુર કંઠની પ્રશંસા

ગાંધીજીએ તેમને બાળકો માટે 'સપ્તકાંડ રામાયણ'ની રૅકૉર્ડ તૈયાર કરવા કહ્યું, જેમાં રૅકૉર્ડની બન્ને બાજુ થઈને રામાયણના દરેક કાંડના પ્રસંગો ટૂંકમાં નિરૂપતી થોડી કડીઓ સમાઈ જાય.

ગાંધીજીની આજ્ઞાને માન આપીને તેમણે એ રેકૉર્ડ તૈયાર કરાવી પણ ખરી. (દિલ દેકર દર્દ લિયા, જગમોહન સૂરસાગર, અનુ. શ્રીકાન્ત ત્રિવેદી, પૃ.૫૧-૫૨)

દિલ્હીમાં એક પ્રાર્થનાસભામાં એમ. એસ. સુબ્બલક્ષ્મીએ ભજન ગાયું હતું.

અગાઉ ૧૯૪૪માં તેમણે સંગીત કાર્યક્રમો દ્વારા કસ્તુરબા સ્મારક ભંડોળ માટે નાણાં એકઠા કરવા બદલ સુબ્બલક્ષ્મીને આભાર માનતો પત્ર લખ્યો હતો ( સપ્ટેમ્બર ૨૮, ૧૯૪૪, કલેક્ટેડ વર્કસ ઑફ મહાત્મા ગાંધી-૭૮, પૃ.૧૩૬).

સુબ્બલક્ષ્મી એક વાર દિલ્હીમાં હતાં ત્યારે તેમણે પ્રાર્થનાસભામાં ભજન ગાવાની વિનંતી કરી અને ગાંધીજીએ તે સ્વીકારી.

ભજન પૂરું થયા પછી પ્રવચનના આરંભે ગાંધીજીએ સુબ્બલક્ષ્મીના મધુર કંઠની પ્રશંસા કરી. (ડિસેમ્બર ૬, ૧૯૪૭, કલેક્ટેડ વર્કસ ઑફ મહાત્મા ગાંધી- ૯૦, પૃ. ૧૮૭)

વિશ્લેષણ

સંગીત પ્રત્યેના પ્રેમની સાથોસાથ ગાંધીજીનો સિદ્ધાંત 'કળા ખાતર કળા'નો નહીં, 'જીવન ખાતર કળા'નો હતો.

એટલે દિગ્ગજ ગાયકો સાથે સીધા સંબંધ-સંપર્કમાં આવવા...


...માત્ર એક ટકા લક્ષ્યાંક (એક કરોડ સાત લાખથી વધુ) જ સિદ્ધ થઈ શક્યો છે.

ભારતનો 42 વર્ષ જૂનો રસીકરણ કાર્યક્રમ વિશ્વના સૌથી મોટા આરોગ્ય કાર્યક્રમોમાં સામેલ છે, દરવર્ષે સાડા પાંચ કરોડ કરતાં વધુ સગર્ભા મહિલાઓને તથા 39 કરોડ બાળકોને જેઓ એક ડઝન રોગોથી રક્ષણ મેળવવા દર વર્ષે વિવિધ રસી આપવામાં આવે છે.

આ રસીઓને સ્ટૉક અને ટ્રૅક કરવા માટે દેશમાં સુદ્રઢ ઇલેક્ટ્રૉનિક સિસ્ટમ પણ છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આ બધું હોવા છતાં કોરોના વાઇરસ સામે એક અબજ લોકોનું રસીકરણ કરવું, જેમાં પહેલીવાર પુખ્ત વયના કરોડો લોકો પણ હશે,... બાકીનો લેખ લખો:

ઇફેકટને રિપોર્ટ કરવાના માપદંડો હજુ પણ બહુ કમજોર છે અને ગંભીર પ્રતિકૂળ સ્થિતિની સંખ્યા વાસ્તિવક આકંડા કરતાં ઘણી ઓછી છે.

 જો પ્રતિકૂળ અસરો વિશે એક નિષ્પક્ષ રિપોર્ટ ન થાય તો રસીને લઈને લોકોમાં ભય ઉત્પન્ન થઈ શકે છે. સરકાર મોબાઇલ કૉલર ટ્યૂટન, પ્રિન્ટ, ટીવી તથા સોશિયલ મીડિયા મારફત આના વિશે લોકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે પ્રયાસ કરી રહી છે.

કોવિડ-19ની રસી અપાવવા માટે નોંધણી કઈ રીતે કરાવવી?

કોવિડ-19ની રસી માટે બધા લોકોએ ભારત સરકારના કો-વિન ઍપ (CoWIN App) પર પોતાની નોંધણી કરાવવી પડશે. અહીં એ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે પહેલેથી નોંધણી કરાવ્યા વગર કોઈને રસી નહીં અપાય.

આ ઍપ પર નોંધણી કરાવ્યા પછી તમારા મોબાઇલ ફોન પર એક મૅસેજ આવશે, જેમાં રસી લેવાનો સમય, તારીખ અને રસીકરણ કેન્દ્રની બધી વિગત આપેલી હશે.

નોંધણી માટે તમારે પોતાનો કોઈ ફોટો આઈડી પણ નોંધાવવો પડશે. તેમાં આધારકાર્ડ, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, પાનકાર્ડ, પાસપૉર્ટ, મનરેગા જોબકાર્ડ, બૅન્ક અથવા પોસ્ટ ઑફિસ ખાતાની પાસબુક, MP/MLA/MLCએ આપેલું કોઈ ઓળખપત્ર અથવા પેન્શનકાર્ડ અથવા ઍમ્પ્લૉયર દ્વારા અપાયેલું ઓળખપત્ર કે મતદાર ઓળખપત્ર પણ જમા કરાવી શકો છો.

એક મહત્ત્વની વાત એ છે કે જે આઈડી નોંધણી વખતે આપ્યું હશે તેના આધારે જ રસીકરણ થશે. બીજું કોઈ આઈડી નહીં ચાલે.

રસીકરણ બે તબક્કામાં થવાનું છે. તેથી આગામી તારીખની જાણ પણ એસએમએસ દ્વારા કરવામાં આવશે. આ ઍપ વિશે મહત્ત્વની વાત એ છે કે સરકારે હજુ સુધી આ સરકારી ઍપને ડાઉનલોડ કરવા માટે નથી જણાવ્યું. એટલે કે આરોગ્યમંત્રાલય પાસેથી મળેલી માહિતી પ્રમાણે CoWin ઍપ લોકોના સેલ્ફ રજિસ્ટ્રેશન માટે હાલમાં ઉપલબ્ધ નથી.

સરકાર ટૂંક સમયમાં તેને સાર્વજનિક કરવા માટે કામ કરી રહી છે.

સંગ્રહ અને વિતરણ

સરકારની યોજના પ્રમાણે રસીને સૌથી પહેલા ઉત્પાદકો પાસેથી ચાર મોટા કૉલ્ડ સ્ટોરેજ કેન્દ્રો (કરનાલ, મુંબઈ, ચેન્નાઈ અને કોલકાતા) સુધી પહોંચાડવામાં આવી રહી છે. ત્યાંથી તેને રાજ્ય સંચાલિત 37 સ્ટૉર્સ ખાતે મોકલાઈ રહી છે.

સમાચાર એજન્સી રૉઇટર્સના એક અહેવાલ મુજબ, આ રસીકરણ અભિયાન માટે સરકારે દેશભરમાં લગભગ 29 હજાર કૉલ્ડ સ્ટોર તૈયાર કર્યાં છે.

ત્યારપછી વૅક્સિનને જિલ્લાસ્તરના સ્ટોર સુધી મોકલવામાં આવશે. શહેરથી લઈને ગામડાં સુધી રસીકરણ પ્રક્રિયાને પૂરી કરવાના હેતુથી લગભગ સાડા ચાર લાખ કર્મચારીઓને તાલીમ આપવામાં આવી છે.

 અન્ય નોંધપાત્ર રસી

ભારતમાં કોરોના વાઇરસની બૅ રસીઓને મંજરૂી મળી ગઈ...


...માધવસિંહ સોલંકી ઇંદિરા ગાંધી સાથે

માધવસિંહ સોલંકીને એમના કાર્યકાળની મોટામાં મોટી ક્રૅડિટ આપવી હોય, તો એમણે દેશભરની શાળાઓમાં લાગુ કરાવેલી મધ્યાહ્ન ભોજન યોજના માટે આપી શકાય.

એક વાર રશિયાના પ્રવાસ દરમિયાન એમને આ યોજનાની જાણ થયેલી. જે એમણે તાત્કાલિક ગુજરાતમાં અમલી બનાવી. એમની ઇચ્છા હતી કે આખા દેશમાં આ થવું જોઈએ. એમણે વડાં પ્રધાન  ઇન્દિરા ગાંધીને વાત કરી. ઇન્દિરા તૈયાર થયાં પણ નાણામંત્રી પ્રણવ મુખરજીએ આર્થિક કારણસર ના પાડી.

બાદમાં માધવસિંહ કેન્દ્રમાં આયોજનમંત્રી બન્યા ત્યારે એમણે વડા પ્રધાન રાજી... બાકીનો લેખ લખો:

હીરો-હીરોઇનો સાથે એમના અંગત સંબંધો એમણે મુખ્યમંત્રી બન્યા પછી પણ એવા જ જાળવી રાખ્યા. એ સંબંધો પીઆર પુરતા નહોતા. માધવસિંહ એ બધા સાથે સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિના પ્રવાહોની ઉત્કૃષ્ટ ચર્ચા કરી શકતા. એમની આ માનવીય સંવેદનશીલતા પર એમણે રાજકારણને કદી હાવી થવા નથી દીધું.

માધવસિંહને અનામત જેવા આંદોલનોનો એકથી વધુ વાર મુકાબલો કરવાનો થયો. એવા એક આંદોલનમાં એક હિંસક ટોળું એમનો જીવ લેવા એમની પાછળ પડ્યું. એમના પર પથ્થરો પડ્યાં અને કપડા સુધ્ધાં ફાડી નંખાયા. ભાગીને નજીકના ખેતરની ઓરડીમાં છુપાઈને માંડ એમણે જીવ બચાવ્યો.

બાદમાં પોલીસ આવી. પોલીસે એમને હુમલો કરનારા સામે ફરિયાદ નોધાવવા નામ અને ઓળખાણ પૂછી. માધવસિંહે કહ્યું, એ મારા જ લોકો છે, એમણે જ મને મુખ્યમંત્રી બનાવ્યો છે. આજે એ લોકો મારા પર ગુસ્સે થયા છે એટલે મારા દુશ્મનો નથી બની જતા. એ લોકોને હું ઓળખું છું પણ ફરિયાદ નહીં નોધાવું.

આ જ માધવસિંહ પર એ જે છાપામાં કામ કરતા હતા એને આંદોલનમાં સળગાવી દેવામાં નિમિત્ત બન્યાનો ગંભીર આરોપ પણ લાગ્યો, જે કદી સાબિત ના થઈ શક્યો.

1985નું અનામત આંદોલન કોમી હુલ્લડમાં ફેરવાઈ ગયું અને 149 બેઠકોની જંગી બહુમતી ધરાવતા મુખ્ય મંત્રીએ સત્તા છોડવી પડી.

આ બધા પાછળ કોણ એવો સવાલ તમે માધવસિંહને કરો તો માધવસિંહના ચહેરા પર એક રહસ્યમય હાસ્ય આવશે અને હોઠ પર એક 'સૈફ' પાલનપુરીની કાવ્યપંક્તિ - " જીવનની સમી સાંજે મારે જખમોની યાદી જોવીતી, બહુ ઓછાં પાનાં જોઈ શક્યો, બહુ અંગત અંગત નામ હતા."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...માન નહીં જળવાતાં અમે ભાજપમાં જોડાયા છીએ.''

'ભાજપના બારણે તાળા નથી માર્યાં'

શંકરસિંહ વાઘેલા

પોતાના પરિવાર સહિત એટલે કે પુત્ર મહેન્દ્રસિંહ અને વેવાઈ બળવંત સિંહ રાજપૂત સાથે કોંગ્રેસથી છેડો ફાડી ચૂકેલા શંકરસિંહ વાઘેલા સાથે પણ બીબીસીએ વાત કરી હતી.

શંકરસિંહે જણાવ્યું હતું, ''કોંગ્રેસમાં ગૂંગળામણ અનુભવાતી હતી. કોંગ્રેસના આંતરિક રાજકારણને લીધે મેં કોંગ્રેસ છોડી છે, પણ લોકસેવા ચાલુ છે. રાજકારણ કરતો નથી.''

કેન્દ્રીય પ્રધાન પરસોત્તમ રૂપાલા સાથેની મુલાકાતના અર્થ વિષે પૂછતાં શંકરસિંહે બીબીસીને ગર્ભિત ... બાકીનો લેખ લખો:

વેલા નેતાઓ ક્યાં છે એની કોઈ ને ખબર નથી. ભાજપે ખુદ નરહરિ અમીનને વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ટિકિટ આપી ન હતી.

જોકે, તેમને 20 મુદ્દા અમલીકરણ સમિતિના પ્રમુખ બનાવ્યા છે, જેથી યુનિવર્સિટી અને ક્રિકેટ દ્વારા યુવા મતદાતાઓને ભાજપ તરફ ખેંચી શકાય.

2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણી વખતે કોંગ્રેસમાંથી આયાત કરાયેલા રાઘવજી પટેલ અને તેજશ્રીબેન પટેલ સહિતના ૯ નેતાઓનો ભાજપમાં કોઈ ભાવ પૂછતું નથી.

લીલાધર વાઘેલા સંસદસભ્ય બન્યા પછી પણ એમના પૌત્ર ભાજપ છોડી કોંગ્રેસમાં જતા રહ્યા છે. પક્ષપલટા પછી માત્ર  વિઠ્ઠલ રાદડિયાના પુત્રને પ્રધાનપદ મળ્યું છે.

અગાઉ કોંગેસ છોડીને આવેલા  નેતાઓ અને પ્રધાનપદ માગી રહેલા ભાજપના નેતાઓ હજુ પણ ભમરડાની જેમ ફરી રહ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મારી નાખ્યો. મારા ઘરમાં સૂનકાર થઈ ગયો."

"હત્યારા એકવાર મળે તો હું તેમને પૂછવા માગુ છું કે કંઈ જોઈતું હતું તો મારી પાસે આવીને માગતા. મારા દીકરા પાસે તો હથિયાર પણ નહોતું. એને મારવો એ આઝાદી નથી."

રાજ બેગમ એ દિવસને યાદ કરે છે, જ્યારે ઔરંગઝેબે તેમને કહ્યું હતું કે તેઓ ઘરે આવી રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે કે હું ખુશ હતી કે મારો દીકરો ઘરે આવી રહ્યો છે. સાંજના ચાર વાગ્યા સુધી તે જ્યારે ના આવ્યો, તો મેં ફોન કર્યો પરંતુ ફોન બંધ આવતો હતો.

'જો આ જેહાદ હોય, તો અમે તૈયાર છીએ'

ઔરંગઝેબનાં બહેન તાબીના

ઔરંગઝેબના ... બાકીનો લેખ લખો:

ે યાદ કરતા તેઓ કહે છે, "જે દિવસે તેની સાથે આ ઘટના બની, તે દિવસે સવારે 10:45 વાગ્યે તેનો કૉલ આવ્યો હતો. તેણે મને કહ્યું હતું કે હું ઘરે આવવા નીકળી ગયો છું."

"થોડીવારમાં જ તે બૂમો પાડવા લાગ્યો કે ગાડી રોકો, ગાડી રોકો, ગાડી રોકો, 12 મિનિટ સુધી બૂમોનો અવાજ આવ્યો પરંતુ ગાડી ના રોકાઈ."

'ગરીબીના કારણે છોકરાઓ સેનામાં દાખલ થાય છે'

ઔરંગઝેબનાં મામા મોહમ્મદ શરીફ

હનીફ કહે છે, "એક ફોજીનો દીકરો જ્યારે રજા પર ઘરે આવે છે, તો ખૂબ ખુશી થાય છે."

"તમને ખબર છે કે ફોજ કેદ જેવી હોય છે. કોઈ ખુશીથી નોકરી કરતા નથી."

ઔરંગઝેબના મામા મોહમ્મદ શરીફ કહે છે કે તેઓ ગરીબ લોકો છે. ઔરંગઝેબ પણ આ ગરીબી સામે જ લડી રહ્યો હતો.

શરીફ કહે છે, "પહેલાં પેટ પૂજા પછી દેશ પૂજા. જો પેટમાં કશુ હશે જ નહીં તો દેશની સેવા કોણ કરશે."

"મહેબૂબા મુફ્તી, શેખ સાહેબ અને વડા પ્રધાન જે કરે છે, તે પોતાના માટે કરે છે. ગરીબ માટે કોઈ કંઈ કરતું નથી."

તેઓ કહે છે,"જો મહેબૂબા મુફ્તી, ફારુખ અબ્દુલ્લા કે ઓમર અબ્દુલ્લા કંઈ કરી શકતા નથી, તો કાશ્મીર છોડી દે."

"જો તેઓ અમારા માટે કંઈ કરી શકતા નથી તો અમને મોતના મુખમાં કેમ ધકેલે છે. એક મહિના સુધી સીઝફાયર કરવામાં આવ્યો પણ કેમ."

ઈદના દિવસે સમગ્ર પરિવાર ઔરંગઝેબની રાહ જોઈ રહ્યો હતો, પરંતુ ઈદનો દિવસ આવી રીતે પસાર થશે એવું કોઈએ વિચાર્યું પણ ન હતું.

ઉગ્રવાદી સમીર ટાઇગરને ઠાર કરવામાં ભૂમિકા

એવા પણ અહેવાલો છે કે હિઝબુલ મુઝાહિદ્દીનના ઉગ્રવાદી સમીર ટાઇગરને ઠાર કરનારી સેનાની ટીમમાં ઔરંગઝેબ પણ હતા.

જેના કારણે આ બદલો લેવા માટે ઔરંગઝેબની હત્યા કરવામાં આવી હોઈ શકે.

‘ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ને ઔરંગઝેબના પાડોશીઓએ જણાવ્યા પ્રમાણે સમીરને મારનારી ટીમમાં ઔરંગઝેબનો સક્રિય રોલ હતો.

જે બાદ તે ઉગ્રવાદીઓના હિટલિસ્ટમાં આવી ગયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મારી બન્ને દીકરીઓને તેમાં અભ્યાસ કરાવવાનું નક્કી કર્યું હતું."

આવું જ એક ઉદાહરણ કોલકાતા નજીકના ઉત્તર 24 પરગણા જિલ્લાના વ્યવસાયે ખેડૂત સોમેન મંડલના મોટા દીકરાનું છે.

સોમેન મંડલનો દીકરો પહેલાં સ્થાનિક સરકારી સ્કૂલમાં અભ્યાસ કરતો હતો, પણ સોમેનના બીજા દીકરાને એ સ્કૂલમાં પ્રવેશ ન મળવાથી તેમણે તેનું ઍડમિશન નજીકની મદરેસામાં કરાવ્યું હતું.

સોમેનને એ મદરેસાનો માહોલ એટલો ગમી ગયો કે તેમણે તેમના મોટા દીકરાનું ઍડમિશન પણ મદરેસામાં કરાવ્યું હતું.

સોમેન મંડલ કહે છે, "સરકારી સ્કૂલમાં સંબંધિત વિષયના શિક્ષક ... બાકીનો લેખ લખો:

ના પ્રશ્નપત્રમાં બિન-મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ 65 માર્ક્સના સવાલોના જવાબ બીજી ભાષામાં લખી શકે છે."

મદરેસા શિક્ષણ બોર્ડના અધ્યક્ષ અબુ તાહેર કમરુદ્દીન કહે છે, "અમે મદરેસાઓને પણ સામાન્ય સ્કૂલો જેવી બનાવી દીધી છે. અહીં વિદ્યાર્થીઓ અને વિદ્યાર્થિનીઓ સાથે ભણે છે."

"અમે જડ પરંપરાને ખતમ કરી નાખી છે. સરકારે મદરેસાના વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્કૉલરશિપ પણ શરૂ કરી છે. આ મદરેસાના ઘણા વિદ્યાર્થીઓ આગળ જઈને એન્જિનિયરિંગ અને મેડિકલ કૉલેજોમાં ઍડમિશન લઈ રહ્યા છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મારી વિરુદ્ધના સમાચાર બિલકુલ ના છાપશો."

"તેનો અર્થ એ કે તમે કશુંક ના છાપો તો પણ તમને પૈસા મળે છે અને આવું હવે બહુ થઈ રહ્યું છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભારતમાં પેઇડ ન્યૂઝની સ્થિતિ અંગે ભારતીય પ્રેસ કાઉન્સિલે એક સબ-કમિટી બનાવી હતી.

પરંજૉય ગુહા ઠાકુરાતા અને કે. શ્રીનિવાસ રેડ્ડીએ એક વિસ્તૃત અહેવાલ તૈયાર કર્યો હતો. જોકે લાંબા સમયે પણ આ અહેવાલ જાહેર થયો નહોતો.

બાદમાં કેન્દ્રીય માહિતી કમિશનરે આદેશ આપ્યો તે પછી જ તે જાહેર થયો હતો.

ઠાકુરાતા આ અહેવાલ વિશે કહે છે, "અમે 34,000 શબ્દોનો અહેવાલ તૈયાર ક... બાકીનો લેખ લખો:

સંસ્થા એથિકલ જર્નાલિઝમ નેટવર્કે હાલમાં દુનિયાના ઘણા દેશોમાં મીડિયાની કેવી સ્થિતિ છે તેના વિશેનો અભ્યાસ પ્રગટ કર્યો છે.

'અનટોલ્ડ સ્ટોરીઝ - હાઇ કરપ્શન એન્ડ કન્ફ્લિક્ટ્સ ઑફ ઇન્ટરેસ્ટ સ્ટૉક ધ ન્યૂઝરૂમ' નામના અહેવાલમાં ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે કે ભારતીય મીડિયા ઉદ્યોગનાં શક્તિશાળી જૂથો જો અત્યારથી કાળજી નહીં લે તો આગળ જતાં મુશ્કેલી થઈ શકે છે.

દૈનિક ભાસ્કર અને નઈ દુનિયા જેવા અખબારોમાં જનરલ મેનેજર તરીકે કામ કરી ચૂકેલા મનોજ ત્રિવેદીના જણાવ્યા અનુસાર ચૂંટણી વખતે અખબારોમાં પેઇડ ન્યૂઝ પ્રગટ થાય છે તે માટે ઉમેદવારો અને રાજકીય પક્ષો પણ એટલા જ જવાબદાર છે.

તેઓ કહે છે, "હકીકતમાં ઉમેદવારો અને રાજકીય પક્ષો પાસે ચૂંટણીમાં વાપરવા માટેનું મોટું ભંડોળ હોય છે."

"પરંતુ ચૂંટણી પંચના કડક નિયમોને કારણે એક હદથી વધારે ખર્ચ થઈ શકતો નથી."

"તેથી તે લોકો જ અખબારોનો સંપર્ક કરે છે અને અખબાર પણ તેમની જરૂરિયાત પ્રમાણે પેકેજ બનાવી આપે છે."

આ વાતને એ રીતે પણ સમર્થન મળે છે કે પરંજૉય ગુહા ઠાકુરાતા અને કે. શ્રીનિવાસ રેડ્ડીની તપાસમાં પણ 61 ઉમેદવારોએ એ વાત સ્વીકારી હતી કે તેમણે પોતાના તરફી સમાચારો છપાવવા માટે પૈસા આપ્યા હતા.

એટલું જ નહીં, સમય પ્રમાણે પેઇડ ન્યૂઝની રીત પણ બદલાઈ છે. હવે તે વધુ આયોજિત રીતે પ્રગટ થઈ રહ્યા છે.

પરંજૉય ગુહા ઠાકુરાતા કહે છે, "ચારે બાજુ પીઆરની વસ્તુઓ વધી રહી હોય ત્યારે આનો અંદાજ લગાવવો મુશ્કેલ નથી."

"રાજકીય પક્ષો માટે આ કામ કરવા માટે આખી ટીમ હોય છે. હવે નેતાઓ પાસે પણ પોતાનું પીઆરનું મિકેનિઝમ હોય છે. પીઆર એજન્સીઓ એવી સુવિધાઓ આપવાનો દાવો કરે છે."

"અખબારો અને ચેનલોનો માર્કેટિંગ વિભાગ આ લોકો સાથે ગોઠવણ કરવા માટે તૈયાર હોય છે."

પ્રભાત ખબરના બિહારના તંત્રી અજેય કુમાર કહે છે કે પત્રકારો અને તંત્રીઓ સામે નૈતિકતાના પ્રશ્નો ખડા થાય છે, પરંતુ અખબારના સંચાલકો માટે આવા કોઈ પ્રશ્નો હોતા નથી.

માલિકો માટે અખબાર કે ચેનલ પણ આખરે એક પ્રોડક્ટ જ હોય છે.

તો વરિષ્ઠ પત્રકાર રાજદીપ સરદેસાઈ કહે છે, "ચેનલ અને અખબાર એક પ્રોડક્ટ બની ગયા છે તેમાં કોઈ શંકા નથી. પરંતુ પ્રોડક્ટમાં પેઇડ ન્યૂઝની ગેરરીતિ ના થવી જોઈએ."

"તમે પૈસા લઈ રહ્યા છો તો પછી તેને સ્પષ્ટપણે જાહેરખબર તરીકે દેખાડવું જોઈએ."

ચૂંટણી પંચમાં પેઇડ ન્યૂઝની ગંભીરતા

પેઇડ ન્યૂઝનું બજાર કેટલું મોટું છે તેનો અંદાજ મિન્ટ અખબારમાં પ્રગટ થયેલા એક અહેવાલથી સ્પષ્ટ થઈ જાય છે.

ચૂંટણી...


...મારું ગામ, કોરોનામુક્ત ગામ' કૅમ્પેન અંતર્ગત 50 લાખ લોકોના સર્વેલન્સની કામગીરી શરૂ કરી દેવાઈ છે.

જે અંતર્ગત અત્યાર સુધીમાં કોરોના જેવાં લક્ષણો ધરાવતાં પાંચ હજાર દર્દીઓને આઇસોલેટ કરી દેવામાં આવ્યા છે.

આ દરમિયાન તેમણે કોવિડથી બચવા માટે જરૂરી સાવચેતી રાખવાની વાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

તેમણે આ સૂચન ન અનુસરવાની વાતને 'ઘાતક' ગણાવી હતી અને કહ્યું હતું કે આના કારણે 'સમગ્ર કુટુંબને કોરોનાનો ચેપ' લાગી શકે છે.

આ બાબતે રાજ્ય સરકાર મારફતે જારી કરાયેલા નિવેદનમાં મુખ્ય મંત્રી રૂપાણીને ટાંકીને કહેવાયું હતું કે "... બાકીનો લેખ લખો:

ં, "કોરોના મહામારીની બીજી લહેરે ભારતમાં લગભગ એક લાખ લોકોના જીવ લીધા છે, જો વૅક્સિનની નિકાસ ન કરાઈ હોત તો લોકોના જીવ બચાવી શકાયા હોત."

"આંતરરાષ્ટ્રીય જગતની ચિંતા કરવી એ સારી વાત છે પરંતુ અમેરિકા, કૅનેડા, યુરોપના દેશ, પહેલાં સમગ્ર વિશ્વમાંથી, પોતાના લોકો માટે વૅક્સિનની વ્યવસ્થા કરવામાં લાગેલા છે, માત્ર ફ્રાન્સે જ પાછલા મહિને એક લાખ વૅક્સિનની નિકાસ કરી છે."

તેમણે આગળ લખ્યું, "જ્યારે આટલી સંખ્યામાં વૅક્સિન બની ગઈ હતી તો તે પોતાના લોકોને આપીને કોરોનાને કાબૂમાં લઈ શકાયો હોત, પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર પોતાના ઇન્ટરનેશનલ ઇમેજ મૅનેજમેન્ટમાં લાગેલી હતી."

ગુજરાતના આ ગામે કોરોનાના ઇલાજ માટે ગૌશાળાને બનાવી કોવિડ સેન્ટર

ગુજરાતમાં ગૌશાળામાં થશે કોરોનાના દર્દીઓનો ગૌમૂત્ર અને દૂધની ઔષધિ વડે ઇલાજ

ન્યૂઝ 18ના એક અહેવાલ પ્રમાણે ઉત્તર ગુજરાતના બનાસકાંઠા જિલ્લાના ટેટોડા ગામમાં ગૌશાળામાં કોવિડ સેન્ટર શરૂ કરાયું હતું.

જ્યાં એલોપથીની સાથોસાથ ગાયનાં દૂધ અને ગૌમૂત્ર દ્વારા કોરોનાના સાત દર્દીઓનો ઇલાજ કરાઈ રહ્યો છે.

અહેવાલ પ્રમાણે રાજારામ ગૌશાળા આશ્રમ દ્વારા કોરોનાના દર્દીઓના ઇલાજ માટે આ સેન્ટર 5 મેના રોજ સ્થાપવામાં આવ્યું હતું.

ગૌશાળાના એક ટ્રસ્ટી મોહન જાધવે આ અંગે વાત કરતાં કહ્યું કે, "અહીં અમે કોરોનાનાં હળવાં લક્ષણોવાળા દર્દીઓનો દૂધ, ઘી અને ગૌમૂત્રથી બનતી આઠ આયુર્વેદિક ઔષધિઓથી ઇલાજ કરી રહ્યા છીએ."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...માર્ગે આગળ વધશે.

ખાનગી સ્કૂલોની સંખ્યામાં વધારો

ગુજરાતની ઘણી શાળાઓમાં પુરતી સંખ્યામાં શિક્ષકો નથી

ભારત સરકારના નેશનલ સૅમ્પલ સરવે-2014 અનુસાર ભારતમાં ખાનગી એલિમેન્ટરી સ્કૂલ ફી (મધ્યકિંમતની દૃષ્ટિએ) 417 રૂપિયા પ્રતિ મહિનો છે. ખાનગી સ્કૂલોના ફી ઓર્ડર તેનો પુરાવો છે.

જોકે કેટલીક ખાનગી સંસ્થાઓ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલાં સંશોધનો અનુસાર દેશમાં ખાનગી સ્કૂલોની ફીમાં ઝડપથી વધારો થયો છે અને ખાનગી સ્કૂલોની સંખ્યા પણ વધી છે.

બીજી તરફ ખાસ કરીને ગુજરાતની વાત કરીએ તો ગુજરાતમાં પણ એક તરફ સરકાર તરફથી ગ્રાન્... બાકીનો લેખ લખો:

ો સ્કૂલ શિક્ષણનું સ્ટાન્ડર્ડ તો ઊંચું જ રાખવું પડશે અને પૈસા પણ ખર્ચવા જ પડશે. એટલે તેઓ ગમે તેમ કરીને પણ ઊંચી ફી ખર્ચવા તૈયાર હોય છે."

તેમનું માનવું છે કે જ્યારથી રાષ્ટ્રીયકક્ષાની પરીક્ષાઓ જેઈઈ, નીટ લાગુ કરાઈ ત્યારથી ખાનગી સ્કૂલોની ફી અને શિક્ષણના ઇકૉનૉમિક્સમાં મોટો બદલાવ આવ્યો છે.

"જ્યારથી નેશનલ લેવલની પરીક્ષાઓ આવી છે ત્યારથી અન્ય પ્રાઇવેટ પ્લેયર્સની ગુજરાતમાં મજબૂત એન્ટ્રી થઈ છે. સ્કૂલોએ પણ તેની વ્યૂહરચનાઓ બદલી છે. જેની સમગ્ર અસર ફી અને ખર્ચાઓ પર પડી છે."

"કેટલીક સ્કૂલો હવે જાતે જ ડાઉટ ક્લિયરિંગ ક્લાસિસના માળખા હેઠળ ટ્યુશનની ગરજ સારવા ખાસ ક્લાસ ચલાવે છે. જેનો ચાર્જ પણ ફીમાં એક રીતે સામેલ કરી લેવાય છે."

"બીજા તરફ સારી સારી ગ્રાન્ટ-ઇન-એઇડ સ્કૂલો બંધ થઈ રહી છે. અને સ્કૂલો હવે ખાનગીકરણ તરફ વળી રહી છે. કેમ કે વાલીઓ ખુદ હવે બાળકોને ખાનગી સ્કૂલમાં ભણાવવાની બાબતને જ પ્રાધાન્ય આપે છે."

તેમણે ઉમેર્યું કે,"આ સમગ્ર સ્થિતિ જોતા લાગે છે કે ખરેખર શિક્ષણનીતિ જેવું કંઈ છે જ નહીં. કહેવત છે કે પૈસો પૈસાને ખેંચે પણ હવે પૈસો શિક્ષણને ખેંચે એવું થઈ ગયું છે."

'સરકારની નીતિમાં જ ખામી છે'

ખાનગી શાળામાં પાંચ હજાર થી લઈને દોઢ લાખ સુધીની ફી

ઉપરાંત શિક્ષણવિદ સુખદેવ પટેલનું પણ માનવું છે કે શિક્ષણ દિવસેને દિવસે મોંઘું થઈ રહ્યું છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું, "સરકારની નીતિમાં જ ખામી છે. કોઈ પણ પ્રકારનું યોગ્ય આયોજન નથી. મહાનગરપાલિકાની સ્કૂલનું બજેટ તેની સ્કૂલોમાં ભણતા વિદ્યાર્થીઓ દીઠ વહેંચીએ તો પ્રતિબાળક 40000 રૂપિયાની ફાળવણી જોવા મળે છે."

"બીજી તરફ સરકારની કમિટી ખાનગી સ્કૂલોની ફી 15000 નક્કી કરે છે. એટલે આવું કરીને ખાનગી સ્કૂલોના શિક્ષકોના શોષણની સમસ્યા ઊભી કરે છે."

"તદુપરાંત સરકાર ખાનગી સ્કૂલોને વિદ્યાર્થીદીઠ આરટીઈ હેઠળ સરકાર મહત્તમ 10 હજાર રૂપિયા ફાળવે છે. એટલે સરકારનું કહેવું છે કે આટલી ફીમાં સારામાં સારું શિક્ષણ આપી શકાય. તો પછી 40 હજાર ફાળવણી જે સ્થાનિક સંસ્થાઓ કરે છે એનું શું? અને વળી જે સ્કૂલો 70-80 હજાર ફી વસૂલે છે એનું શું?"

શિક્ષણ ખર્ચ પર ફુગાવાની અસર

એન્જિનિયરિંગના માત્ર 20 ટકા વિદ્યાર્થીઓને કોર્સ પૂરો થતાં નોકરી મળે છે

દરમિયાન અર્થશાસ્ત્રી પ્રો. હેમંતકુમાર શાહે શિક્ષણ ખર્ચના વધવા પાછળની બાબતો વિશે જણાવ્યું કે સરકાર ખરેખર 1થી 12 ધોરણ માટે જે ખર્ચ કરવો જોઈએ એ કરતી નથી. અને ખાનગી સ્કૂલો વધતા કુલ...


...મિટર નથી. આમાં ભેજ માપવા માટેનું કોઈ પ્રમાણ નથી."

"ખરેખર જ્યારે કોઈ ઑપરેશન થાય છે અથવા કોઈ દરદીને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે ત્યારે અમે ઍનેસ્થેટિસ્ટ વૅન્ટિલેટરનો ઉપયોગ કરીએ છીએ."

"આના કારણે કોઈ પણ દરદીના ઑપરેશન દરમિયાન ક્રિટિકલ હાલત હોય તો તેના મસલ્સ રિલેક્સ રહે અને હાર્ટને ઓક્સિજન સરળતાથી મળવામાં કોઈ તકલીફ ન થાય. ધમણ-1 વૅન્ટિલેટરમાં એવી સુવિધા નહીં હોવાના કારણે દરદીઓને તકલીફ થઈ શકે છે. આ કારણે આ દરદી માટે ઘાતક પણ બની શકે છે. "

આ વાતનો આરોપ વધવા લાગ્યો કે ધમણ-  "ખરેખર વૅન્ટિલેટર નથી પરંતુ એ... બાકીનો લેખ લખો:

માનીએ તો બંનેમાં ઘણો ફરક હોય છે.

ડૉક્ટર મિનેશ પટેલ અમદાવાદની સિમ્સ હૉસ્પિટલના આઈસીયૂના કોવિડ-19 વોર્ડના ઇન્ચાર્જ છે અને બંને મશીનોમાં અંતર વિશે જણાવે છે.

તેમણે કહ્યું, "એએમબીયુ બૅગ સામાન્ય દરદીઓને ઓક્સિજન આપતાં મશીન જેવું હોય છે અને તે સામાન્ય રીતે કોઈ દરદીને વૅન્ટિલર પર રાખવામાં આવે તે પહેલાં આપવામાં આવે છે. એએમબીયુ બૅગ માત્ર 3-6 મિનિટ સુધી આપવામાં આવતા ઓક્સિજન સપોર્ટ માટે હોય છે. પરંતુ જો તમે દરદીને કેટલાક કલાક અથવા કેટલાક દિવસ સુધી ઓક્સિજન પર રાખવા માંગો છો તો વૅન્ટિલેટર તેનો રસ્તો છે."

જોકે ગુજરાત સરકારે પછી અનેક વખત આ વાતને કહી કે 'ધમણ-1' પછી આને અપગ્રેડ કરવાની પ્રક્રિયા ચાલુ છે. જાણકારોનું કહેવું છે કે વૅન્ટિલેટર જેવાં મેડિકલ ઇક્વિપમૅન્ટ વ્યવસ્થિત હોવા આવશ્યક છે.

ગુરુગ્રામની 'નારાયણા સુપર સ્પેશિયાલિટી હૉસ્પિટલ'ના કાર્ડિએક ક્રિટિકલ કૅરના કન્સલટન્ટ ડૉક્ટર જિતિન નરૂલાનો મત છે કે જે દરદીઓને વૅન્ટિલેટરની જરૂર પડી છે તેમના ફેફસાં પહેલાંથી જ કડક થઈ ગયાં હોય છે અને વૅન્ટિલેટરમાં કોઈ ઉણપ હોય તો વધારે નુકશાન થઈ શકે છે.

તેમણે કહ્યું, "સરળતાથી અને સસ્તામાં મળનારાં વૅન્ટિલેટરોની જગ્યાએ જેમણે ભરોસાપાત્ર હોવાની પ્રમાણિકતા સાબિત કરી છે તેવા વૅન્ટિલેટરનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ."

આની પર મોટો વિવાદ થયા પછી જ્યોતિ સીએનસીના સીએમડી પરાક્રમસિંહ જાડેજાએ બીબીસીને કહ્યું, "ધમણ-1 વૅન્ટિલેટર બનાવવામાં અમે તમામ માપદંડોને અનુસર્યા છીએ. અમે ISO 86101 અને IEC 60601ના માપદંડોનું પાલન કર્યું છે."

"મિશિગનની કંપનીના આધારે બનાવ્યા છે અમે તમામ જરૂરી મંજૂરી લીધી પણ છે, પરંતુ દેશમાં આયાત કરતી લૉબી હંમેશાં અમને હેરાન પરેશાન કરતી રહે છે. તે નથી ઇચ્છતી કે સ્વદેશી કંપની માર્કેટમાં આવે."

વૅન્ટિલેટરની ગુણવત્તા પર અમદાવાદની સિમ્સ હૉસ્પિટલના આઇસીયુના કોવિડ-19 વોર્ડના ઇન્ચાર્જ ડૉક્ટર મિનેશ પટેલ એક મહત્ત્વની વાત તરફ ઇશારો કરે છે.

તેમણે કહ્યું, "જેમ કોઈ પણ દવાનું પરીક્ષણ કરવામાં આવે તેવું જ વૅન્ટિલેટરની સાથે પણ થાય છે. અનેક વખતે દવાઓના ટ્રાયલ થાય પછી તે માર્કેટમાં આવે છે. તેમના માટે યુએસએફડીએ અથવા આઈસીએમઆર વેગેરેની મંજૂરી લેવાની હોય છે. ડૉક્ટર તરીકે અમે એ ન કહી શકીએ કે શું ઉપયોગમાં લેવું અને શું ન લેવું. સામાન્ય રીતે ઉપયોગ એ જ કરીએ છીએ જે તમામ લોકો કરતા હોય છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મિથિલેશ સિન્હા કહે છે, "સ્થાનિક લોકોમાં ભય છે."

તેઓ કહે છે, "જે લોકો અહીં પર આવી રહ્યા છે તે ચાલ્યા જશે એક બે દિવસમાં. જે લોકો અહીં રહેવાના છે, તેમને શું પ્રસાદ આપીને જશે તે કોઈ જાણતું નથી."

"જ્યારે પણ ભક્તિની વાત આવે છે તો લોકોને સમજાવવા મુશ્કેલ થઈ જાય છે."

કોરોના વાઇરસ આસ્તિક અને નાસ્તિકનો ફર્કને સમજતો નથી. હાલ સુધી એ નક્કી નથી કે કુંભની શરૂઆતથી હાલ સુધી કેટલા કોવિડ પૉઝિટિવ કન્ફર્મ કેસ છે, પરંતુ એક અધિકારીએ વાતચીતમાં કહ્યું કે દરેક દિવસે બસોથી થોડા ઓછા કોવિડ પૉઝિટિવ ટેસ્ટની વાત કરી.

કુંભ મ... બાકીનો લેખ લખો:

?

બીજી તરફ કુંભ મેળો કોવિડ નોડલ ઑફિસર ડૉક્ટર અવિનાશ ખન્નાના કહેવા પ્રમાણે કોર્ટના આદેશ પ્રમાણે દરરોજ 50 હજારથી વધારે ટેસ્ટ કરવામાં આવી રહ્યા છે.

સચ્ચિદાનંદની ફરિયાદ પછી અદાલતે બનાવેલીએ સમિતિએ માર્ચમાં ઘાટની મુલાકાત લીધી અને પોતાનો રિપોર્ટ સોંપ્યો.

આ સમિતિમાં સામેલ સચ્ચિદાનંદના વકીલ શિવ ભટ્ટના કહેવા પ્રમાણે તેમણે મુલાકાત દરમિયાન ઘાટને ખરાબ સ્થિતિમાં જોયા.

ઘાટની પછી અમે ઋષિકેશની એક હૉસ્પિટલમાં ગયા જે આખા ગઢવાલ માટે કોવિડ કેર સેન્ટર છે. પરંતુ અહીં પ્રાથમિક સુવિધાઓ પણ ન હતી.

તેઓ કહે છે, "ત્યાં અલ્ટ્રાસાઉન્ડ સુવિધાઓ પણ ન હતી. વૉશરૂમ, વોર્ડની ખરાબ સ્થિતિ હતી. ન તો કોઈ બેડ પેન હતા, ન ડસ્ટબિન, લિફ્ટ કામ ન હોતી કરી રહી."

ભટ્ટના કહેવા પ્રમાણે અદાલતે કહ્યું છે કે દરેક ઘાટ પર મેડિકલ ટીમની એક વ્યવસ્થા છે જે રેપિડ, એન્ટિજન, આરટીપીસીઆર ટેસ્ટ કરે પરંતુ આવું નથી થયું.

આ કેસ પર તેમણે રાજ્યના આરોગ્ય સચિવ અમિત નેગી અને મુખ્ય મેડિકલ ઑફિસર એસકે ઝાનો સંપર્ક કરવાના પ્રયત્નો કર્યા પરંતુ તેમનો સંપર્ક ન થઈ શક્યો.

ભટ્ટના કહેવા પ્રમાણે તેમણે વાતચીતમાં સરકારી અધિકારી બે કરોડ સુધીની ભીડને સંભાળવાનો દાવો કરી રહ્યા હતા પરંતુ શાહી સ્નાનના દિવસોમાં વહીવટીતંત્ર ત્રીસ લાખની ભીડને પણ સંભાળી શકતું ન હતું.

વહીવટીતંત્ર કાર્યથી પ્રભાવિત

સરકારી આંકડાઓ પ્રમાણે ઉત્તરાખંડમાં કોરોના વાઇરસથી અંદાજે 1800 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે

પરંતુ કુંભ મેળામાં સામેલ મુંબઈથી આવેલા પચ્ચીસ વર્ષના શ્રદ્ધાળુ સંદીપ શિંડે કુંભની વ્યવસ્થા અને પોલીસકર્મચારીઓની મુસ્તેદીથી પ્રભાવિત છે.

વ્યવસાયે પેઇન્ટર સંદીપ કુંભ મેળાના એક આશ્રમના એક મોટા રૂમમાં રોકાયા છે જ્યાં 10 બીજા શ્રદ્ધાળુ તેમની જેમ જમીન પર પાથરેલા ગાદલાં પર સૂવે છે.

સંદીપ આ મેળામાં એકલા આવ્યા છે અને કહે છે કે તેઓ બાર વર્ષ પછી થનારા આ આયોજનનો અનુભવ લેવા માગતા હતા.

તેઓ કહે છે, "મારું અહીં આવું, શાહી સ્નાનનો અનુભવ ઘણો સારો હતો."

સંદીપ ખુદ માસ્ક પહેરે છે અને પરત આશ્રમ આવીને ગરમ પાણીથી હાથ મોં ધુએ છે.

તેઓ કહે છે, "મને અહીં આસપાસ કોરોના વિશે સાંભળવા મળ્યું નથી. અહીં કોરોના વિશે કોઈ વાત કરી રહ્યું નથી."

પરંતુ અનેક તબકાઓમાં આને સુપર સ્પ્રેડર ઇન્વેન્ટ કહેવામાં આવી રહ્યું છે અને દેહરાદૂનના એક વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રમાણે ઉત્તરાખંડ માટે "આ મહાકુંભ પછી ઘણી ખતરનાક સ્થિતિ પેદા થવા જઈ રહી છે."

સરકારી આંકડાઓ પ્રમાણે ઉત્તરાખંડમાં...


...મીઓમાં ફેલાયો.

દસ્તાવેજ સ્પષ્ટ જણાવે છે કે તેમણે આ સંભાવનાનું વિશ્લેષણ નથી કર્યું કે શું કોઈએ જાણીજોઈને વાઇરસ ફેલાવ્યો હતો?

તેમણે આ વિશે પૂછપરછ પણ નથી કરી કે શું વાઇરસ પ્રયોગશાળામાં નિર્મિત કરાયો હતો કે કેમ? કેમ કે વાઇરસ જીનોમના વિશ્લેષણના આધારે આ સંભાવનાને પહેલાં જ અન્ય વૈજ્ઞાનિકો ખારિજ કરી ચૂક્યા છે.

રિપોર્ટ સ્વીકાર કરે છે કે પ્રયોગશાળામાં આવી દુર્ઘટના દુર્લભ હોય છે પરંતુ એ બની શકે છે.

દસ્તાવેજ કહે છે કે વાઇરસની વૃદ્ધિ, જાનવરોમાં વૅક્સિનેશન અથવા ક્લિનિકલ સૅમ્પલની સાથે કામ કરતી વખતે માર્યાદ... બાકીનો લેખ લખો:

રોના સંક્રમણના કુલ 3,07,698 કેસ છે જેમાંથી 12 હજાર 610 સક્રિય કેસ છે.

અમદાવાદ અને સુરતમાં કોરોના સંક્રમણના સૌથી વધુ કેસ આવી રહ્યા છે.  છેલ્લા એક દિવસમાં અમદાવાદ કૉરપોરેશનમાં 611 અને અમદાવાદ જિલ્લામાં નવ કેસ સામે આવ્યા હતા.

સુરત કૉરપોરેશમાં 602 નવા કેસ સામે આવ્યા હતા અને વડોદરા કૉરપોરેશનમાં 290 કેસ સામે આવ્યા હતા. સૌરાષ્ટ્રમાં રાજકોટમાં પણ કોરોના સંક્રમણમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. બુધવારે 24 કલાકમાં 172 કેસ રાજકોટ કૉરપોરેશમાં સામે આવ્યા હતા.

સુરત ગુજરાતમાં કોરોના હૉટસ્પૉટ બન્યું છે. સુરત જિલ્લામાં 142 નવા કેસ નોંધાયા છે. એક એપ્રિલથી દેશમાં 45 વર્ષના બધા લોકોને કોરોનની રસી આપવાનું શરૂ કરાશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મુજબ આ સંસ્થા ગરીબોના કલ્યાણના ઉદ્દેશથી નોંધાયેલી છે.

શ્રીરામ જન્મભૂમિ ન્યાસે ફાઇલ કરેલ ઇન્કમટૅક્સ રિટર્ન દેખાડતા ચંપતરાય કહે છે, "અમારી પાસે 11 કરોડ રૂપિયાની સ્થાયી સંપત્તિ છે, જેમાં મંદિરનિર્માણ સાથે સંકળાયેલી તમામ ચીજો સામેલ છે."

"પત્થર કાપવાનું મશીન પણ એમાં સામેલ છે."

ચંપતરાય કહે છે, "અમે મંદિર માટે એક જ વાર વર્ષ 1989માં દેશભરમાંથી દાન ભેગું કર્યું. અમે દરેક વ્યક્તિ પાસેથી સવા રૂપિયો, પરિવાર પાસેથી પાંચ રૂપિયા અને મહત્તમ દસ રૂપિયા લેતા હતા."

"આ દેશમાં એક પણ વ્યક્તિ એવી નથી જે એવો દાવો કર... બાકીનો લેખ લખો:

્વ હિન્દુ પરિષદની પ્રેસ રિલીઝનો ઉલ્લેખ છે

વર્ષ 1990માં વિશ્વ હિંદુ પરિષદે અયોધ્યામાં પોતાની કાર્યશાળા શરૂ કરી હતી અને ત્યારથી અહીં પથ્થરોનું નકશીકામ ચાલે છે.

આ જ કાર્યશાળામાં શ્રીરામ જન્મભૂમિ ન્યાસ તરફથી પ્રસ્તાવિત મંદિરનું એક મૉડલ મૂકવામાં આવેલું છે. એની આગળ એક દાનપેટી પણ રાખવામાં આવેલી છે જેમાં લોકો પોતાની ઇચ્છાથી રામમંદિર માટે દાન કરે છે.

આ દાનપેટીની પાસે એક લાકડાની મેજ અને પ્લાસ્ટિકની ખુરશી પર આર.એસ.એસ. (રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવકસંઘ)ના કાર્યકર સ્વદેશ કુમાર શ્રીરામ જન્મભૂમિ ન્યાસની રસીદબુક લઈને બેસે છે.

પચાસ રૂપિયાથી વધારે દાનની તેઓ રસીદ આપે છે. આ રસીદ શ્રીરામ જન્મભૂમિ ન્યાસની જ છે.

આ જ એ પૈસા છે જે અધિકૃત રીતે રામમંદિર નિર્માણ માટે શ્રીરામ જન્મભૂમિ ન્યાસ એકત્રિત કરે છે.

સ્વદેશ કુમાર કહે છે કે અમે જે એક-એક પૈસો લઈએ છીએ તેનો અમારી પાસે પાકો હિસાબ છે.

અહીં સરેરાશ કેટલા પૈસા આવે છે એ સવાલના જવાબમાં સ્વદેશ કુમાર કહે છે, "અહીં પ્રતિમાસ એક લાખથી પાંચ-સાત લાખ સુધીનું દાન આવે છે. તમામ પૈસા અને હિસાબ દિલ્હી મોકલી દેવાય છે."

"આ એક-એક પૈસો રામના નામનો છે અને એ જ મંદિરમાં લાગશે."

જે વખતે અમે સ્વદેશ કુમાર સાથે વાત કરી રહ્યા હતા તે વખથે ભક્તોના ટોળાં મંદિરના મૉડલના દર્શન માટે આવી રહ્યા હતા અને મંદિર નિર્માણ માટે દાન પણ આપી રહ્યા હતા.

સ્વદેશ કુમાર દાનની રસીદ સાથે મંદિરના મૉડલનું એક પોસ્ટર પણ ભક્તોને આપે છે. અનેક ભક્તો રામમંદિર માટે ગુપ્તદાન પણ કરી રહ્યા હતા.

જોકે, સ્વદેશ કુમારે બીબીસીને હિસાબની વિસ્તૃત માહિતી ન આપી. એમણે કહ્યું, "એ હિસાબ તમને ટ્રસ્ટના અધ્યક્ષ મહંત નૃત્ય ગોપાલ દાસ કે વિશ્વ હિંદુ પરિષદના નેતા ચંપતરાય જ આપી શકશે."

ભક્તોમાં અપાર શ્રદ્ધા

આંધ્રપ્રદેશથી આવેલા એક સમૂહમા સામેલ એમ. નરેન્દ્ર નાથે 501 રૂપિયાની રસીદ ફડાવતા કહ્યું, "હું શ્રીરામ મંદિર માટે ધન અને જીવન બેઉ સમર્પિત કરવા ઇચ્છુ છું. "

અયોધ્યામાં ભવ્ય રામમંદિર નિર્માણ માટે તેઓ ઉત્સાહમાં છે. એમની સાથે આવેલા લોકોએ પણ દાન કર્યું અને રસીદ લીધી.

હરિયાણાના જગાધરીથી આવેલા કમલેશ ગોયલે 51 રૂપિયાનું દાન કર્યુ. એમને અતૂટ વિશ્વાસ છે કે આ પૈસા મંદિર નિર્માણ માટે વપરાશે. સ્વદેશ કુમાર કમલેશ ગોયલને કહે છે કે મંદિર આ દાનના પૈસાથી જ બનશે.

આ સમયે દિલ્હીથી આવેલી મહિલાઓના સમૂહે પણ દાન કર્યું. કેટલાકે વગર રસીદે ગુપ્તદાન પણ કર્યું.

મંદિરના મૉડલના દર્શન કરતી વખતે...


...મુજબ, દલિતો સામે થતી જાતીય હિંસાનાં મુદ્દામાં આરાપિઓને સજા મળવાનો દર માત્ર 16.3 ટકા છે.

 'રણવીર બાબાની જય'ના સૂત્રોચ્ચાર

તસવીરમાં પીડિત મહેશકુમાર છે, જેમના પરિવારના ચાર સભ્યો હત્યાકાંડમાં મૃત્યુ પામ્યાં હતાં

બથાની ટોલાનાં રહેવાસીઓની કહાણી અક્ષરશઃ ખરી જણાય છે. પલનરામ અને આજુબાજુના લોકો મને મારવારી ચૌધરી મલ્લાહના ઘરે લઈ જાય છે, જે માંડ 40 મીટરનાં અંતરે આવેલું છે.

બથાની નરસંહાર દરમિયાન અહીં 14 બાળકો અને મહિલાઓની હત્યા કરવામાં આવી હતી.

ગોળીબારમાં એક ગોળી ઘરનાં મુખ્ય દરવાજામાં ફસાઈ ગઈ હતી, જે... બાકીનો લેખ લખો:

ી રાધિકા દેવને પણ ગોળી વાગી હતી. ત્યારે તે માં બનવાની હતી.

પાંચ મહિના થયાં હતાં. ગોળી વાગ્યા બાદ પણ તે બચી ગઈ અને પછી ઘટનાને નજરે જોનાર સાક્ષી બની.

અમે બન્ને કોર્ટ જતા હતાં, અનેક ધક્કા ખાધા, અનેક જુબાનીઓ આપી. બધાં વચ્ચે અદાલતમાં તેણે ઓળખ કરી બતાવી કે કોણે-કોણે ગોળી ચલાવી હતી.

જજ સાહેબને બધું જ કહ્યું, આમ છતાં એ લોકો છૂટી ગયાં. તે આજે પૂછે છે કે "ન્યાય શું છે? ન્યાય કંઈ જ નથી સર!"

આટલું કહેતા-કહેતા તો યમુનાના ચહેરા પર ખાલીપો છવાઈ ગયો. જેમ કે છેલ્લાં 22 વર્ષમાં તેમના આંસુ સુકાઈ ગયા હતાં.

ડરના ઓથાર હેઠળ જિંદગી

લક્ષ્મણપુર નરસંહારમાં મૃત્યુ પામનાર 57 દલિતોની યાદમાં ગામના દલિત વિસ્તારમાં બનાવેલું 'શહીદ સ્મારક'

મારવારીના આંગણામાં અમારી સાથે બેઠેલા 50 વર્ષના કપિલ કહે છે કે ગામમાં રહેતાં દલિતોનાં જીવનનું સ્તર હજું સુધી સુધર્યું નથી.

તેઓ કહે છે કે, "એ લોકો અમારા પર જુલ્મ કરે અને અમે ચૂપચાપ સહન કરીએ ત્યારસુધી જ શાંતિ રહે.

"આજે પણ અહીં દલિતોને દિવસદીઠ 100 રૂપિયા મજૂરી જ આપવામાં આવે છે, જે આખા દેશમાં સૌથી ઓછી અપાતી મજૂરી છે.

"એમ છતાં દલિતોએ કામ કરવું પડે છે કેમકે અમે ભૂમિહીન છે.

"અમારા પાસે કોઈ જ વિકલ્પ નથી, જેમણે અહીં નરસંહાર કર્યો, એમના જ ખેતરોમાં દલિતોને કામ કરવું પડે છે."

કપિલ કહે છે કે, "એ લોકો અમારી સામે ખુલ્લાં ફરે છે. કંઈ કહીએ તો જમીનદાર લોકો કહે છે કે, પહેલાં પણ અમે કાપ્યા હતાં અને અમને કશું જ નહોતું થયું, ભૂલી ગયાં?

"પુરુષો તો ઠીક તેમના ઘરની મહિલાઓ પણ સંભળાવે છે કે, કાપી નાંખ્યા હતા ને, તો પણ આદત છૂટતી નથી."

બથાનીના સ્થાનિકો આજે પણ ભયના ઓથાર હેઠળ જિંદગી પસાર કરી રહ્યાં છે.

દલિતો પર અત્યાચાર

બથાની નરસંહારના પીડિત મહંમદ નઈમુદ્દીન

હીરાલાલ કહે છે, "દેશનો જે પ્રકારનો માહોલ છે એ તમે જોયું જ હશે, બધા જાણે છે કે દલિતો અને મુસ્લિમો પર દમનની ઘટનાઓ વધી રહી છે.

"શું ખબર કાલે હિંદુ ધર્મના નામે કોઈ અન્ય સેના બનાવીને લોકો અહીં આવે અને ફરીથી મારકાટ શરૂ કરે.

"અગાઉના કિસ્સામાં આરોપીઓ નિર્દોષ છૂટી ગયા હોવાથી ઊંચી જાતીઓના લોકોનું મનોબસરળ વધ્યું છે."

ઉત્તર પ્રદેશમાં લાંબા સમય સુધી કામ કરી ચૂકેલાં રિટાયર્ડ આઈપીએસ અધિકારી અને સામાજિક કાર્યકર્તા એસઆર દારાપુરીનું કહેવું છે કે વર્તમાન સરકારમાં દલિતો પર અત્યાચાર વધ્યા છે.

દારાપુરી કહે છે, "અમે એનસીઆરબીના તાજા આંકડાનું અધ્યયન કર્યું તો ખ્યાલ આવ્યો કે ભાજપ...


...મુલાકાત વખતે ગુજરાતને ડિસેલિનેશન(દરિયાનું પાણી મીઠું બનાવવું) કરતું વાહન પણ આપ્યું હતું. જે સુઈગામની સરહદે આવેલા બીએસએફ કૅમ્પને આપવામાં આવ્યું હતું.

ઇઝરાયલ ભારતના સંબંધો

પ્રથમ ભારતીય વડા પ્રધાન તરીકે નરેન્દ્ર મોદીએ 2018માં ઇઝરાયલની મુલાકાત લીધી હતી.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં જેરૂસલેમને પાટનગર બનાવવાની અમેરિકાની જાહેરાતને નકારી કાઢવાની તરફેણમાં ભારત સહિત 128 દેશોએ મતદાન કર્યું હતું.

1950માં ભારતે ઇઝરાયલ એક રાજ્ય તરીકે માન્યતા આપી હતી. પરંતુ 1948માં ઇઝરાયલની સ્થાપના થઈ તેના તરત પછી નહેરુએ માન્... બાકીનો લેખ લખો:

છે જ્યારે રોજગાર, વિદેશી હુંડિયામણ અને ઊર્જાની દૃષ્ટિએ આરબ દેશો બહુ મહત્વપૂર્ણ છે.

ભારતમાં લોકો શું પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યાં છે

ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુના નિવેદનનો ભારતનો દક્ષિણપંથી વર્ગ વખાણ કરી રહ્યો છે. દક્ષિણપંચી વિચારધારાના સમર્થકો નેતન્યાહુને મધ્ય-પૂર્વમાં હીરો તરીકે જુએ છે.

છેલ્લાં ઘણા દિવસોથી ભારતમાં પણ #IStandWithIsrael #ISupportIsrael નો ઘણો ઉપયોગ થાય છે. સત્તાધારી  પક્ષ ભાજપના કેટલાક મોટા નેતાઓએ ઇઝરાયલ માટે પોતાનું સમર્થન જાહેર કર્યું છે.

બિહાર ભાજપ અધ્યક્ષ ડૉ. સંજય જયસ્વાલે ટ્વિટર પર લખ્યું છે કે "દરેક દેશ પાસે આત્મરક્ષણનો અધિકાર છે. હું ઇઝરાયલની સાથે છું."

કેટલાક અન્ય નેતાઓએ પણ આવી જ ટ્વિટ કરી છે.

પરંતુ કૉંગ્રેસ પાર્ટીની દલિત પાંખે તેના પર કટાક્ષ  કર્યો છે.

દલિત પાંખે ટ્વિટર પર લખ્યું, "#IStandWithIsrael #ISupportIsrael હૅશટેગનો ઉપયોગ કરીને અંધ-ભક્તો આખો દિવસ ટ્વિટ કરી રહ્યાં છે અને બીજી બાજુ ઇઝરાયલના વડા પ્રધાને તેમના સમર્થનને કોઈ મહત્ત્વ આપ્યું નથી. ભક્તા માટે તો 'બેગાની શાદીમેં અબ્દુલ્લા દિવાના' જેવી સ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે. આમ કેવી રીતે વિશ્વ ગુરુ બનાવશો ભક્તો? "

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મુશ્કેલી'

સલામતી દળોના પ્રવક્તા કર્નલ રાજેશ કાલિયાએ શ્રીનગરમાં કહ્યું હતું કે "અમે ઘૂસણખોરીના મોટા પ્રયાસને તાજેતરમાં કઈ રીતે નિષ્ફળ બનાવ્યો એ તમે જાણતા હશો. એ ઘટનામાં પાંચ ઉગ્રવાદીઓ માર્યા ગયા હતા."

કર્નલ રાજેશ કાલિયાએ કહ્યું હતું કે "કાશ્મીરમાં 5 ઑગસ્ટ, 2019થી શાંતિ છે. તેનાથી પાકિસ્તાન નિરાશ છે. હવે પાકિસ્તાન કોરોના કટોકટીનો લાભ લેવા ઈચ્છે છે. તમે જાણો છો તેમ પાકિસ્તાન દરરોજ અંકુશરેખા પર ફાયરિંગ કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારોને નિશાન બનાવે છે. ઉગ્રવાદીઓની એક ટોળકીને અમે તાજેતરમાં અંકુશરેખા પર ... બાકીનો લેખ લખો:

છે એ મહત્વની વાત છે. એ ચિંતાની વાત પણ છે, કારણ કે કલમ 370 હટાવાયા પછી ઉગ્રવાદ અંકુશમાં આવ્યો હોવાનું વહીવટીતંત્ર સતત કહી રહ્યું છે."

હારુન રેશીએ ઉમેર્યું હતું કે "સલામતી દળોએ ત્રણ વર્ષ પહેલાં ઉગ્રવાદીઓ સામે ઓપરેશન ઑલઆઉટ શરૂ કર્યું હતું. તેનો હેતુ તમામ ઉગ્રવાદીઓનો સફાયો કરવાનો હતો, પણ આજે બે વર્ષ બાદ હું જોઈ રહ્યો છું કે ઉગ્રવાદ બે કે ત્રણ વર્ષ પહેલાં હતો તેવો જ છે."

ગત ત્રણ વર્ષમાં સલામતી દળો સાથેની અથડામણમાં સેંકડો ઉગ્રવાદીઓ માર્યા ગયા છે. એ દરમિયાન કેટલાક ઉગ્રવાદી કમાન્ડરોના મોત પણ થયાં હતાં. વધારે ઉગ્રવાદીઓ દક્ષિણ કાશ્મીરમાં માર્યા ગયા છે. એ હિસ્સાને કાશ્મીરમાં અલગતાવાદનું કેન્દ્ર માનવામાં આવે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મુસ્લિમ રહેતા હોય તેવા દરેક વિસ્તારમાં તંગદીલીનું વાતાવરણ હતું. "આવા ઘણા વિસ્તારોમાં તોફાનો થયાં હતાં, પણ રામ-રહીમ ટેકરા આવા તોફાનોથી બાકાત રહ્યું હતું, "સામાજિક કાર્યકર, મનીષી જાનીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું.

મોટાભાગનાં મુસ્લિમ સમાજનાં લોકો અહીં રીક્ષા ચલાવવાનું કામ કરે છે, જ્યારે મોટાભાગનાં હિંદુઓ આસપાસની ફેક્ટરીઓમાં કામ કરે છે.

રોડ પરનાં ઘણાં મકાનોના રહેવાસીઓએ પોતાના ઘરોની આગળ નાની દુકાનો બનાવી દીધી છે. મુખ્ય માર્ગ એક માર્કેટ જેવું દેખાય છે.

"અહીં કોઈ પણ પ્રકારનો ભેદભાવ નથી. ... બાકીનો લેખ લખો:

રાસભ્ય ઇમરાન ખેડાવાલા કહે છે, “ આ વિસ્તાર બાકીના અમદાવાદની અલગ છે. હું આ માટે અહીંનાં સામાજિક આગેવાનોને બિરદાવવા માંગીશ, જેમણે કોમી-એખલાસ માટે અથાગ સફળ પ્રયત્નો કર્યા છે."

તેમણે કહ્યું, “જોકે, અહીં અલગ-અલગ વિચારધારાના લોકો રહે છે, પરંતુ તેમની કોમી-એકતા પર ક્યારેય ફરક પડ્યો નથી.”

2002 પછી અમદાવાદનો વિકાસ ખૂબ થયો છે.

"મુસ્લિમો અમદાવાદના વિભિન્ન વિસ્તારોને છોડીને જુહાપુરામાં રહેવા લાગ્યા. જેના કારણે જુહાપુરા એક મોટો મુસ્લિમ વિસ્તાર બની ગયો છે," મનીષી જાનીએ કહ્યું.

પરંતુ રામ-રહીમ ટેકરામાં આવા કોઈ ફેરફારો આવ્યા નથી. "બાપુનગર, રાયખડ જેવા વિસ્તારો જ્યાં હિંદુઓ અને મુસલમાનો એક સાથે રહેતા હતા તે વિસ્તારોના મુસલમાનો જુહાપુરામાં રહેવા આવી ગયા છે," તેમણે ઉમેર્યું.

"નવા અમદાવાદમાં મુસ્લિમોની અવગણના થઈ છે, પરંતુ રામ-રહીમ બન્ને સમાજોના લોકો સાથે પોતાનો વિકાસ કરી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે," મનીષી જાનીએ કહ્યું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મૃતા હજુ લાહોરમાં હતાં ત્યારથી જ બેયની ગાઢ દોસ્તી હતી.

અમૃતા પોતાની સૌથી અંગત વાતો સજ્જાદ સાથે શેર કરતાં. ભાગલા થયા ત્યારે અમૃતાને મળવા સજ્જાદે ઘણી જદ્દોજહદ કરેલી, રમખાણોમાં જીવ જોખમમાં મૂકીને અમૃતા સુધી પહોંચવાનો પ્રયત્ન કરેલો.

પછી અમૃતા તો દિલ્હી આવી ગયાં અને સજ્જાદ ત્યાં જ લાહોરમાં રહ્યા, પરંતુ સજ્જાદના મૃત્યુ લગી બન્નેનો સંબંધ પત્રો દ્વારા લીલોછમ્મ રહેલો. અમૃતા પ્રીતમની બે કથાઓ 'નેબરિંગ બ્યૂટી' અને 'સેવન યર્સ'માં સજ્જાદ-આધારિત પાત્રોનું ચિત્રણ હતું.

અમૃતા-સજ્જાદના સંબંધ વિશે અમૃતાના મજબ... બાકીનો લેખ લખો:

અનુભવેલો ધગધગતો પ્રેમ એ બન્નેના હૃદયમાં સપાટી નીચે સતત જીવતો રહ્યો.

તે એટલી હદે કે 1960ની આસપાસ સાહિરને સુધા મલ્હોત્રા પ્રત્યે આકર્ષણ જાગ્યું હોવા વિશેની ગોસિપ વાંચીને અમૃતા પ્રીતમ ભાંગી પડેલાં. તેમનામાં તીવ્ર રોષ જાગ્યો. હૃદયમાં રચાયેલો એક ભવ્યાતિભવ્ય રોમેન્ટિક મહેલ સાહિરની કથિત બેવફાઈને લીધે અમૃતાને તૂટતો દેખાયો.

એનાથી એ એટલાં હચમચી ઊઠ્યાં કે ગંભીર હતાશામાં સરી પડ્યાં, એમણે મનોચિકિત્સકની મદદ લેવી પડી. જીવનના એ ઝંઝાવાતી તબક્કા દરમિયાન અમૃતાએ સૌથી કરુણ-કાળી-કડવી કવિતાઓ કંડારી.

ખેર, અમૃતા-સાહિરની નિકટતા અતિ તીવ્ર હતી અને અતિ ચર્ચિત પણ હતી. તે એટલી હદે કે પ્રીતમસિંહને પરણેલાં અમૃતાએ લગ્નજીવન દરમિયાન દીકરા નવરાજને જન્મ આપ્યો ત્યારે અફવા એવી ફેલાઈ કે અસલમાં નવરાજના પિતા સાહિર છે.

ખૂદ દીકરાએ મોટા થયા પછી અમૃતાને પૂછેલું કે "શું હું સાહિરઅંકલનો દીકરો છું?" 1960માં અમૃતા મંબઈ આવ્યાં ત્યારે લેખક રાજીન્દર સિંઘ બેદીએ અમૃતાને નવરાજના અસલી પિતા વિશે મોંઢામોંઢ પૂછી નાખેલું. જેનામાં સહેજ પણ સજ્જનતા બચી હોય એવો પુરુષ કોઈ નારીને આવો (તારા દીકરાનો બાપ કોણ છે એવો) સવાલ ન પૂછી શકે, જ્યારે બેદીજી તો નખશીખ સજ્જન હતા, છતાં એ અમૃતાને આ સવાલ પૂછવાની હદે જઈ શક્યા એનું કારણ ખૂદ અમૃતા પોતે પણ હતાં.

અમૃતાએ એવું સાંભળેલું કે બાળક પેટમાં હોય ત્યારે માતાના હૃદયમાં જેની છબિ હોય, માતા જેના વિશે ખૂબ વિચારે એ પુરુષ જેવો દીકરો જન્મે. એટલે અમૃતાએ સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન (પેટમાં પતિ પ્રીતમસિંઘ ક્વાત્રાનું બાળક હોવા છતાં) સાહિરના વિચારો કર્યા અને જ્યારે બાળક જન્મ્યું ત્યારે અમૃતાને ખાતરી થઈ ગઈ કે દીકરો સાહિર જેવો જ દેખાય છે. દીકરાનું 'સાહિરપણું' અમૃતાએ પોતે જાહેર કરેલું.

ચતુર્થ પુરુષઃ ઇમરોઝ

ઇમરોઝને સાથે અમૃતા પ્રીતમ

ઇમરોઝ એક ચિત્રકાર હતા. એ અમૃતાથી સાત વર્ષ નાના હતા. કવયિત્રીનાં બેય બાળકોને મમ્મીના સાથી એવા ઇમરોઝ ઘરમાં સાથે રહે એ વાત ગમે એવી નહોતી. સંતાનોના આ કચવાટ સહિતની અનેક સમસ્યાઓ અને પડકારોનો સામનો કરીને, હિંમત કરીને, પતિથી અલગ થયા બાદ ચાર વર્ષે 45 વર્ષની અમૃતાએ 38 વર્ષના ઇમરોઝને પોતાના ઘરમાં રહેવા માટે બોલાવી લીધા.

એમણે ક્યારેય લગ્ન ન કર્યાં અને સંતાનો પણ પેદા ન કર્યાં (એ વિશે ઇમરોઝે એક મુલાકાતમાં કહેલું, 'સંતાનો માટે યોગ્ય વાતાવરણ નહોતું. પહેલેથી જ ઘણી સમસ્યાઓ હતી. સંતાનો થયાં હોત તો નવી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ હોત.')

પછી તો 41 વર્ષ સુધી,...


...મે કામ કરી રહ્યા છીએ."

અમદાવાદ જીલ્લાના કલેક્ટર વિક્રાંત પાંડેએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું કે શાંતાદેવીની હત્યાની ઘટના બાદ સાઇબર ક્રાઇમ સેલ હરકતમાં આવી ગઈ હતી અને આ પ્રકારના મૅસેજ ન ફેલાય તે દિશામાં કામ કરી રહી છે.

પાંડેએ વધુમાં જણાવ્યું કે સરકાર ટૂંક સમયમાં ફેક ન્યૂઝ પર કાયદો ઘડવાની પણ તૈયારી કરી રહી છે, જેથી સોશિયલ મીડીયા અને ખાસ તો વૉટ્સઍપ જેવી ઍપ પર અફવાઓ અને ખોટા મૅસેજ ફેલાતા રોકી શકાય.

કપડાંને કારણ હુમલો

જોકે, ગુજરાત સરકારે 9 ઑક્ટોબર 2018ના રોજ ચુનનાથને સહાય પેટે રુપિયા ૮... બાકીનો લેખ લખો:

બ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મે ટ્વિટરનો ઉપયોગ કરે છે. કદાચ તેઓ એવું જણાવવા માગતા હશે કે તેઓ દેશના નાગરિક છે, કોંગ્રેસના પૂર્વ નેતા નહીં.

કોંગ્રેસના નેતા તરીકે તેમણે ઘણું પ્રાપ્ત કર્યું, સિવાય કે વડાપ્રધાન પદ.

પ્રણવ મુખર્જી, ઇન્દિરા ગાંધી સરકારમાં નાણાંમંત્રી હતા. વર્ષ 1984માં જ્યારે ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા થઈ તો મુખર્જીને વડા પ્રધાન પદના સૌથી મજબૂત દાવેદાર માનવામાં આવતા હતા.

એટલું જ નહીં તેઓ પણ વડા પ્રધાન બનાવી ઇચ્છા ધરાવતા હતા.

પરંતુ કોંગ્રેસના અમુક નેતાઓએ તેમને હાંસિયામાં ધકેલી રાજીવ ગાંધીને વડા પ્રધાન બનાવી દીધા.

જ્ય... બાકીનો લેખ લખો:

જગી

પ્રણવ મુખર્જીના દીકરીએ પુત્રી દીકરી શર્મિષ્ઠા મુખર્જીએ પણ નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.

તેમણે વધુમાં લખ્યું, "નાગપુર જઈને તમે ભાજપ-આરએસએસને ખોટી વાતો અને અફવાઓ ફેલવવવા માટેની તક આપી રહ્યા છે. આ ફક્ત શરૂઆત છે."

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું કે "...તમારું ભાષણ ભુલાઈ જશે પણ તમે આરએસએસના કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી તેના દૃશ્યો હંમેશાં માટે જીવંત રહેશે, અને તેને ખોટા સંદેશાઓ સાથે પછી સરક્યુલેટ કરવામાં આવશે."

જે વાતનો ડર હતો તે જ થયું- શર્મિષ્ઠા મુખર્જી

પ્રણવ મુખર્જીના કાર્યક્રમ સામેલ થયાંને થોડા સમય બાદ જ તેમન દીકરી શર્મિષ્ઠા મુખર્જીએ એક તસવીર ટ્વીટ કરી છે.

આ તસવીર સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી છે. તસવીરમાં પ્રણવ દા સંઘના અન્ય સ્વયંસેવકની જેમ અભિવાદન કરતાં નજરે પડે છે.

તેમજ તેઓએ સંઘની ઓળખ સમાન કાળી ટોપી પણ ધારણ કરેલી છે. પરંતુ તેની સાથે એક અન્ય તસવીર પણ પોસ્ટ કરવામાં આવી છે. જે અસલી છે.

પ્રણવ મુખર્જીના પુત્રી તેમજ કોંગ્રેસના નેતા શર્મિષ્ઠા મુખર્જીએ કહ્યું કે જે વાતનો ડર હતો અને જે અંગે તેમણે પોતાના પિતાને સાવધાન રહેવાનું કહ્યું હતું એવું જ થયું.

શર્મિષ્ઠાએ આરોપ લગાવ્યો કે, "જે વાતનો ડર હતો તેવું જ થયું. ભાજપ-આસએસએસ દ્વારા ગદું કામ શરૂ થઈ ગયું."

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પર છેડછાડ કરેલી તસ્વીરોમાં એવું નજર આવે છે કે પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જી સંઘ નેતાઓ અને કાર્યકર્તાઓની જેમ અભિવાદન કરી રહ્યાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મે બેકરીવાળા પાસે જઈને તાજું યીસ્ટ માગો તો તેમણે ફરજિયાત ફ્રીમાં આપવું પડે," એમ તેઓ કહે છે.

હા, સાચે જ. ફ્રીમાં જ આપવાનું.

જોકે તાજું યીસ્ટ મળે ત્યારે તેને તરત વાપરી લેવું જોઈએ.

ફ્રીઝમાં એકાદ બે દિવસ રહી શકે, પણ તે પછી તે સૂકાઈ જશે અને બગડી જશે.

5. ઠંડા પીણામાં પરપોટા થતા હોય તેને થવા દેવા જોઈએ

શેમ્પેનની બોટલમાં ઉપર સ્પૂન મૂકી દેવાથી તેની અંદરના પરપોટા જળવાઇ રહે તેવી જૂની ટ્રીક કામ આવે તેવી હોય છે?

ટૂંકો જવાબ છે ના.

પીણામાં બબલ્સ બનેલા રહે તે માટે જરૂરી હોય છે કે પીણાને ઠંડું રાખવામાં ... બાકીનો લેખ લખો:

ખોટી રીત છે.

તમે કેવી રીતે શાકભાજી સમારો છો તેને બરાબર સમજી લો, કેમ કે ઘણા ટુકડા આપણે કાપીને ફેંકી દઈએ છીએ તે હકીકતમાં સ્વાદિષ્ટ હોઈ શકે છે.

બીજું તમે મોંઘા ભાવનું શાક ખરીદીને લાવ્યા છો, ત્યારે તેનો ઘણો બધો ભાગ ફેંકી દેવાનો અર્થ નથી.

કોબી હોય કે ભીંડાના છેડા હોય, ડુંગળીનાં ઉપરનાં પડ હોય તમે તેને ફેંકીને ઘણું ગુમાવો છો.

કોબીનું ઉપરનું એકાદ પડ કાઢી નાખવું જરૂરી હોય છે, પણ તે પણ ઘણું કોમળ અને સ્વાદિષ્ટ હોય છે.

તમારે શાકભાજીને સમારતી વખતે કેટલો ભાગ રાખવો, કેટલો કાઢી નાખવો તે બરાબર સમજીને નક્કી કરવું જોઈએ.

ડુંગળીની બાબતમાં રાશેલ મેકકોર્મેક એક એવી ટિપ આપે છે કે આપણે વિચારમાં જઈએ. તેઓ કહે છે કે ઉપરનું પડ કાઢ્યા વિના ડુંગળીને લાંબો સમય રાંધશો તો અનોખો સ્વાદ મળશે.

9. વાઇનની બૉટલ પરના કૉર્કને સૂંઘીને વાઇન ચેક કરી લો

વાઇનની બૉટલ પરનો કૉર્ક સૂંઘીને જોશો તો ખ્યાલ આવશે કે કોરો છે કે તેમાં ભેજ આવી ગયો છે.

વાઇનની બૉટલમાં પ્રથમ એ જ ચેક કરવાનું હોય છે કે કૉર્ક બરાબર લાગેલો છે કે નહીં.

જો બરાબર કૉર્ક નહીં લાગ્યો હોય તો તેમાં ભીનાશ દેખાશે અને તેની ગંધનો પણ તરત ખ્યાલ આવી જશે.

TCA એટલે કે trichloroanisole નામના પદાર્થને કારણે આમ થાય છે. તમને વાઇન ટેસ્ટ કરવાનું કહે ત્યારે પ્રથમ કૉર્ક માગો અને તેને જોરથી સૂંઘો.

તે પછી ગ્લાસમાં વાઇનને બરાબર હલાવો, જેથી તેમાં હવા ભળે અને પછી તેને પણ બરાબર સૂંઘી જુઓ.

તમારા તીવ્ર નાકને કારણે જ તમે જાણી શકશો કે TCA છે કે નહીં. તે સિવાય તમે ચાખીને જુઓ કે તમને સ્વાદ કેવો લાગ્યો.

10. સ્પેગેટી રંધાઈ છે કે નહીં તે ચેક કરવા દીવાલ પર ફેંકો

હા, સ્પેગેટીને ચેક કરવાની આ જૂની રીત છે.

ખૂબ સરસ રીતે તૈયાર થયેલા પાસ્તામાંથી મોટા ભાગનો સ્ટાર્ચ નીકળી જાય છે અને તે ચીકાશ પકડી લે છે. તેથી આ જૂની રીત છે કે તેને દિવાલ પર ફેંકો અને જુઓ કે તે ચોંટી જાય છે કે નહીં.

જોકે લંડનના શેફ સોફી રાઇટ પાસે તેનાથી વધુ સારો એક આઇડિયા છેઃ "એના કરતાં તેને ચાખીને જ જોઈ લોને. તે વધારે યોગ્ય છે."

ટીમ હેવર્ડ પણ કૉમન સેન્સનો ઉપયોગ કરવાની વાત કરે છે. તેઓ કહે છે, "સૌથી સારો રસ્તો એ છે કે પાસ્તાને વચ્ચેથી કાપીને જુઓ કે અંદરનો અને વચ્ચેનો ભાગ પણ રંધાઈ ગયો છે કે નહીં. તમારા પાસ્તાને દીવાલ પર ફેંકવાની જરૂર નથી."

જોકે આ રીતે કાપવું અને વચ્ચે બરાબર રંધાયું છે કે નહીં તે ઝીણી આંખો કરીને જોવું, તેવી બધી જફા કરવાને બદલે થોડી મજા પણ...


...મે રહેતાં 25 વર્ષનાં રેખાબહેન હાલમાં જ માતા બન્યાં છે અને પોતાના પરિવાર સાથે એક ઓરડાના મકાનમાં રહે છે.

તેમણે દાવો કર્યો કે ગત બે વર્ષમાં તેઓ ત્રણ-ચાર વખત શૌચાલય માટે ફૉર્મ ભરી ચૂક્યાં છે પરંતુ પ્રશાસન તરફથી તેમને કોઈ માહિતી મળી નથી.

તેમના મહોલ્લામાં રહેનારાં રિંકુ સિંહે અમને કહ્યું કે શૌચાલયની ફાળવણી સરપંચની પસંદગીથી થાય છે. તેમના મહોલ્લામાં 80થી વધારે લોકો રહે છે પરંતુ ત્રણ શૌચાલય છે.

રેખાબહેન તરફ ઇશારો કરતા રિંકુએ કહ્યું, "અમારા મહોલ્લાની કેટલીક મહિલાઓને ખુલ્લામાં શૌચ માટે જવું પડે છે."

... બાકીનો લેખ લખો:

મ સરપંચોના દાવાની તપાસ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મોકલવામાં આવતી થર્ડ પાર્ટી કરે છે."

"તેઓ ગામોનો સર્વે કરે છે અને તેમના રિપોર્ટના આધારે અમે સર્ટિફિકેટ આપીએ છીએ."

 "ઓડીએફ સર્ટિફિકેટ હાંસલ કરવા માટે દરેક ઘરમાં શૌચાલય હોવું એક જરૂરી શરત છે અને લોકો ખુલ્લામાં શૌચ માટે તો નથી જતા, એ જોવાનું અમારું કામ છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મે લડવા માટે લિમ્ફોસાઇટ્સ બનાવ્યા હોય અને જો ઢળતી ઉંમરમાં તે રોગ ફરીથી હુમલો કરે, તો તે લિમ્ફોસાઇટ્સ એટલી સારી રીતે લડી શકતા નથી.”

એવામાં એ સમજવું મુશ્કેલ નથી કે વધતી ઉંમરની સાથે ન માત્ર શરીર નબળું પડે છે પરંતુ તેની અસર ઇમ્યુન સિસ્ટિમની પ્રક્રિયા પર પણ પડે છે.

ફ્લૂ વૅક્સિન

કોરોના વાઇરસના કારણે વિશ્વમાં લાખો લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે

સહજ પ્રતિક્રિયાથી કેટલીક બીજી કોશિકાઓ પેદા થાય છે પરંતુ તે એટલી સારી રીતે કામ નથી કરતી અને અનુકૂલન પ્રતિક્રિયા કેટલાક લિમ્ફોસાઇટ બનાવે છે (આ અસ્થિમજ્જામાં બને છે અન... બાકીનો લેખ લખો:

આપણી ઇમ્યુનિટીની ઉંમર નક્કી કરી શકવી સંભવ ન હતું.

નિયમિત વ્યાયામ આપી શકે કોરોના સામે રક્ષણ?

પરંતુ શેન-ઑર અને તેમની ટીમે સ્ટેનફર્ડ યુનિવર્સિટીની સાથે મળીને એક એવો રસ્તો શોધી કાઢ્યો છે જેનાથી આ જાણકારી મેળવી શકાય છે. આ જાણકારી સારવારમાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.

શેન ઑર અનુસાર, “18 પ્રકારની ઇમ્યુન સિસ્ટિમની સંરચના અને લોહીના નમૂનામાં અમુક  પ્રક્રિયા કરીને આપણને એ જાણકારી મળી શકે છે કે ઉંમર વધવાની પ્રક્રિયા કયા ચરણમાં છે.”

અનેક વખત ઉંમર વધવાની પ્રક્રિયામાં અંતર જોવા મળી શકે છે પરંતુ એવું ભિન્ન લિંગના કારણે થાય છે. યૂસીએલએના મોંટેસિનોનું કહેવું છે, “ઉંમર તો બંનેની વધે છે પરંતુ પુરુષો અને મહિલાઓમાં કેટલાંક માપદંડોમાં ભેદ હોય છે.”

એક સારી વાત, જેનો ઉલ્લેખ અમે શરૂઆતમાં જ કર્યો હતો કે આ ઉંમરની સાથે વધતા પ્રભાવને ધીમો કરી શકાય છે. અને તેના માટે શારીરિક રીતે સક્રિય રહેવાની જરૂરી છે.

લોર્ડના અનુસાર, “અનેક સંશોધનોમાં જાણવા મળ્યું છે કે જે લોકો પોતાના આખા જીવનમાં સક્રિય રહે છે, વૃદ્ધાવસ્થા સુધી તેમના કેસમાં પરિણામ સારાં આવે છે.”

આ તમામ એ વાત પર આધાર રાખે છે કે કોઈ વ્યક્તિ કેટલી ફિટ છે પરંતુ નિષ્ણાંતોનું કહેવું છે કે સરળતાથી વ્યાયામ કરવો જેમ ચાલવું, સીડી ચઢવી અને હલકું વજન ઊંચકવું પણ એક સારી શરૂઆત હોઈ શકે છે.

“બસ તમે કંઈ કરો, કંઈ પણ જે તમે કરી શકો છો”

આ સિવાય જે બીજાં કારણો કામ કરે છે તે એ છે કે તમે શું આરોગો છો? આની સાથે જ ખૂબ જ ઊંઘ લેવી, એટલે ઓછામાં ઓછી છ થી સાત કલાકની ઊંઘ લેવી.

આ ઉંમર વધવાના દરને ધીમો કરવાની એક રીત છે. ગત વર્ષે યૂસીએલએના સંશોધકોએ સાયન્સ જર્નલ નૅચરમાં એક સંશોધન પ્રકાશિત કર્યું હતું. જેમાં તેમણે ત્રણ દવાઓનું મિશ્રણ (ગ્રોથ હૉર્મોન, દો ડાયાબિટિક મેડિસિન)નો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

 આ રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ દવાઓના મિશ્રણને નવ વોલિન્ટિયર્સ પર પરખવામાં આવી હતી. આ તમામ શ્વેત હતા અને તેમની ઉંમર 51 વર્ષથી 65ની વચ્ચે હતી. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું કે આના ઉપયોગથી ભાગ લેનારની ઉંમર એવરેજ 2.5 વર્ષ ઓછી થઈ ગઈ.

સંશોધકોનું કહેવું છે કે ભાગ લેનારની ઇમ્યુન સિસ્ટિમે કાયાકલ્પના સંકેત પણ આપ્યા. આના સિવાય સાત લોકોમાં થાઇમસ કોષ પણ બન્યા.

શેન ઑર પ્રમાણે, બની શકે છે કે એવું થતું હોય પરંતુ સ્પષ્ટ રીતે આપણે હાલ એમ નથી કહી શકતા કે આ પરિવર્તન સ્થાયી રીતે થાય છે કે કેમ? પરંતુ જો ઘટાડાની પ્રક્રિયા ધીમી થઈ તો આ ઇમ્યૂન...


...મે શિસ્ત મામલેની કાર્યવાહી કરવાની ચીમકી પણ આપી હતી.

આ સમગ્ર બાબતે મમતા બેનરજી રોષે ભરાઈ ગયાં હતાં. તેમણે કેન્દ્ર સરકારના આદેશને ગેરબંધારણીય અને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યો હતો.

તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કેન્દ્ર સરકારને જણાવી દીધું કે તેઓ મુખ્ય સચિવને દિલ્હી નહીં મોકલે.

દરમિયાન સોમવારે બંદોપાધ્યાયને દિલ્હી કેન્દ્ર સરકારને રિપોર્ટ કરવા કહેવાયું હતું પણ તેઓ કોલકાતામાં જ છે અને મમતા બેનરજીને મળવા ગયા હતા.

મમતા બેનરજીએ સરકારને સવાલ કર્યો છે કે જો મોદી સરકારે બંદોપાધ્યાયને કેન્દ્રમાં પાછા બોલાવવા હતા તો પછી ઍ... બાકીનો લેખ લખો:

થવાની વાત આવી. એટલે ત્યાં ભાજપના તમામ લોકો અને હું એકલી હતી."

"છતાં અમે ગયા અને વડા પ્રધાનને અમે તૈયાર કરેલું પ્રેઝન્ટેશન સુપરત કર્યું હતું.”

“વડા પ્રધાન મોદીએ ખુદ તેને સ્વીકાર્યું હતું. પછી અમે તેમની રજા લઈને જ્યાં જવા રવાના થવાનું હતું ત્યાં ગયાં. પણ વડા પ્રધાન કાર્યાલયે મને બદનામ કરવા માટે એવા સમાચાર વહેતા કર્યાં કે મેં બેઠકમાં હાજરી ન આપી.”

“હું તેમને કહેવા માગુ છું કે બંગાળની હાર પચાવી લો. આવી રીતે વેરઝેર ન રાખો. બંગાળનું અપમાન ન કરો.”

દરમિયાન તેમણે કહ્યું,“બંદોપાધ્યાયને કેન્દ્રમાં બોલાવાવનો આદેશ એકતરફી છે. હું તેમને રિલીઝ નહીં કરું."

"અમારે તેમની જરૂર છે. કેન્દ્ર સરકારે ગેરબંધારણીય આદેશ આપ્યો છે. હું તેનો વિરોધ કરું છું અને તેને પરત ખેંચવા કેન્દ્ર સરકારને વિનંતી કરું છું.”

...જ્યારે મમતા-મોદી સરકાર અધિકારીઓ મામલે સામસામે આવી ગયા

મમતા બેનરજીએ કહ્યું હતું કે આલાપન બંદોપાધ્યાય કોરોના સામેની લડત અને યાસ વાવાઝોડા પછીના રાહત કાર્યમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે એટલે રાજ્ય સરકારને તેમની જરૂર છે.

તાજેતરમાં જ્યારે બંગાળની ચૂંટણીપ્રચાર સમયે ભાજપના અધ્યક્ષ જે. પી. નડ્ડાના કાફલા પર બંગાળમાં કથિત હુમલો થયો હતો ત્યારે તેમાં તૃણમૂલના કાર્યકર્તાઓની કથિત સંડોવણીના આરોપ પણ લાગ્યા હતા.

એ સમયે નડ્ડાની સુરક્ષામાં રહેલા બંગાળના ત્રણ આઈપીએસ અધિકારીને પણ દિલ્હીનું તેડું આવ્યું હતું. જોકે એ સમયે પણ મમતા બેનરજીએ તેમને દિલ્હી નહોતા મોકલ્યા અને કહ્યું હતું કે તેઓ અધિકારીઓને રિલીઝ નહીં કરે.

બાદમાં તેઓ મુખ્ય મંત્રી બન્યાં તેના થોડા જ દિવસોમાં આ ત્રણમાંથી બે અધિકારીને પ્રમોશન મળ્યું હતું. જોકે મમતા બેનરજીની સરકારનું કહેવું હતું કે તેમના પ્રમોશન પૅન્ડિંગ હતા એટલે તેને નડ્ડા સંબંધિત ઘટના સાથે કોઈ સંબંધ નથી. કેમકે સરકારે કુલ 13 આઈપીએસને પ્રમોશન આપ્યું હતું. માત્ર આ 2 અધિકારીને નહીં.

આ ઉપરાંત નડ્ડા પર કથિત હુમલાની ઘટનાને લીધે ચૂંટણી પંચે બંગાળના ડીજીપી અને એડિશનલ ડીજીપીની બદલી કરી નાખી હતી અને તેની જગ્યાએ નવા અધિકારીઓની નિમણૂક કરી હતી.

પરંતુ મમતા બેનરજીએ મુખ્ય મંત્રીના શપથ લીધા બાદ ફરીથી જૂના ડીજીપી અને એડીજીપીની નિમણૂક કરી હતી અને ચૂંટણી પંચે નીમેલા અધિકારીઓની બદલી કરી નાખી હતી.

આમ અધિકારીઓ મુદ્દે કેન્દ્ર સરકાર અને મમતા બેનરજીની સરકાર વચ્ચે ટસલ ચાલતી જ આવી છે.

જ્યારે મમતા બેનરજી રાજ્યના અધિકારીના સમર્થનમાં ધરણાં પર...


...મેં તેમને કહ્યું કે અમને મારો નહીં, ગોળી જ મારી દો. હું ઈશ્વરને પ્રાર્થના કરી રહ્યો હતો કે મને બોલાવી લે, કારણ કે ત્રાસ સહન થતો ન હતો."

અન્ય એક યુવાન ગ્રામીણે મને કહ્યું કે સુરક્ષાબળો તેમને "પથ્થરબાજોનાં નામો" પૂછતા રહ્યા. છેલ્લા એક દાયકામાં આ યુવાનો અને ટીનેજરો કાશ્મીરના ખીણપ્રદેશમાં નાગરિક વિરોધ-પ્રદર્શનોનો ચહેરો બની ગયા છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે, એમણે સૈનિકોને કહ્યું કે તેઓ કોઈને નથી ઓળખતા, આથી તેમણે ચશ્માં, કપડાં તથા બૂટ ઉતારવાનો આદેશ આપ્યો.

તેમના કહેવા પ્રમાણે "મેં કપડાં ઉતાર્યાં એટલે લગભ... બાકીનો લેખ લખો:

છે, આતંકવાદીઓ તથા તેમના પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખનારાઓનું પગેરું કાઢવા માટે તેઓ નિયમિત રીતે આ વિસ્તારમાં તપાસ અભિયાન હાથ ધરે છે.

જોકે ગ્રામીણોનું કહેવું છે કે મોટા ભાગે તેઓ જ એમાં ફસાઈ જતા હોય છે.

એક ગામડામાં વીસીમાં પ્રવેશેલા એક યુવાને કહ્યું કે સેનાએ તેમને ધમકી આપી હતી કે જો તેઓ આતંકવાદીઓ વિરુદ્ધ બાતમીદાર નહીં બને તો તેમને ફસાવી દેવામાં આવશે.

તેમનો આરોપ છે કે જ્યારે તેમણે ના પાડી દીધી, ત્યારે તેમને એટલી ખરાબ હદે માર મારવામાં આવ્યા કે બે અઠવાડિયાં બાદ પણ તેઓ પીઠ ટેકવીને લંબાવી નથી શકતા.

"જો આવું અને આવું જ ચાલતું રહેશે તો મારી પાસે ઘર છોડવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નહીં રહે. તેઓ અમને પશુઓની જેમ માર મારે છે. તેઓ અમને માણસ ગણતા જ નથી."

અન્ય એક શખ્સે અમને તેમની ઈજાઓ દેખાડી અને કહ્યું કે તેમને જમીન ઉપર પટકી દેવામાં આવ્યા અને "15-16 સૈનિકોએ કેબલ, બંદૂકો, લાકડી અને કદાચ લોખંડના સળિયાઓથી પણ" માર માર્યો.

"હું અર્ધજાગૃતાવસ્થામાં હતો. તેમણે એટલા જોરથી મારી દાઢી ખેંચી કે મને લાગ્યું કે મારા દાંત બહાર નીકળી જશે."

"પછી હુમલાના પ્રત્યક્ષદર્શી બાળકે મને જણાવ્યું કે એક સૈનિક મારી દાઢી સળગાવવા માગતો હતો, પરંતુ અન્ય એક સૈનિકે એને એમ કરતા અટકાવ્યો હતો."

અન્ય એક ગામમાં હું એક યુવાનને મળ્યો. તેમણે જણાવ્યું કે બે વર્ષ અગાઉ તેમના ભાઈ હિઝબુલ મુજાહિદ્દીનમાં જોડાયા હતા, આ સંગઠન ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં લડત લડતાં મોટાં જૂથોમાંનું એક છે.

તેમણે કહ્યું કે તાજેતરમાં સેનાના એક કૅમ્પમાં તેમની પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી. તેમણે આરોપ મૂક્યો કે ત્યાં આપવામાં આવેલી યાતનાઓને કારણે તેમને પગમાં ફ્રૅકચર થઈ ગયું.

તેમણે કહ્યું, "તેમણે મારા હાથ અને પગ બાંધીને મને ઊંધો લટકાવી દીધો. તેમણે બે કલાકથી પણ વધુ સમય સુધી મને ખૂબ જ ખરાબ રીતે માર માર્યો."

જોકે ભારતીય સેના કંઈ ખોટું કર્યું હોવાની વાતને નકારે છે.

બીબીસીને આપેલા નિવેદનમાં તેમણે કહ્યું કે તેઓ "વ્યાવસાયિક સંગઠન છે જે માનવાધિકારને સમજે છે અને તેનું સન્માન કરે છે" અને તમામ આરોપોની "તત્કાળ તપાસ હાથ ધરવામાં આવે છે."

નિવેદન વધુમાં જણાવે છે કે ગત પાંચ વર્ષ દરમિયાન રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર પંચ (NHRC) સમક્ષ ઉઠાવવામાં આવેલાં 37માંથી 20 કેસ "પાયાવિહોણાં" હોવાનું બહાર આવ્યું હતું, 15ની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી અને "માત્ર ત્રણ કેસ જ તપાસને લાયક" જણાયા હતા. નિવેદનમાં જણાવ્યા મુજબ દોષિતોને સજા કરવામાં આવી છે. ...


...મેચને બાદ કરતા તમામ મેચ દીક્ષાએ શારીરિક રીતે સામાન્ય ખેલાડીઓ સાથે રમી છે. તુર્કીમાં રમાયેલી ડૅફ ઓલિમ્પિકમાં તેમણે દેશને સિલ્વર મેડલ અપાવ્યો હતો.

દીક્ષા 'યુએસ ઓપન ગોલ્ફર્સ પ્લે ઓફ'ના ફાઇનલ સુધી પહોચ્યાં હતાં. આ વર્ષે જ યોજાયેલ મલેશિયા લેડીઝ ઓપનમાં તેઓ ત્રીજા ક્રમે પહોચ્યા હતા. જ્યારે ટીમ સાથે તેમણે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું હતું.

એશિયન ગેમ્સ બાદ દીક્ષા આયર્લેન્ડમાં યોજાનારી વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનીપ 2018માં ભાગ લેશે.

ગોલ્ફ સાથે પ્રેમ

દીક્ષા ટેનિસ, બેડમિન્ટન, અને સ્વિમિંગ જેવી રમતો પણ રમે છે પરંતુ ગોલ્ફ ... બાકીનો લેખ લખો:

કર્નલ ડાગર હસતા હસતા કહે છે "ગુસ્સો ઊતર્યા બાદ મેં વિચાર્યુ કે એણે સાંભળ્યું નહોતું એ યોગ્ય જ હતું. કેટલીક વાર આપણે એક જ વાત વારંવાર કહીએ છે ત્યારે તે અકળાઈને કહે છે કેટલી વાર કહેશો પપ્પા મેં સાંભળી લીધુ છે."

અભ્યાસમાં વિક્ષેપ

દીક્ષા ધોરણ 12નાં વિદ્યાર્થિની છે, પરંતુ ટુર્નામેન્ટના લીધે તેમણે અલગ અલગ જગ્યાએ જવાનું થાય છે જેના કારણે તેઓ કાયમ સ્કૂલે જઈ શકતાં નથી.

આજ કારણ છે કે દીક્ષા તેનો અભ્યાસ સમાપ્ત કર્યા બાદ ગોલ્ફર બનવા માંગે છે.

18 વર્ષની ઉંમરે તેઓ પ્રૉફેશનલ ગોલ્ફર બની શકે છે.

દીક્ષાએ સાબિત કર્યુ છે કે તેઓ પ્રૉફેશનલ ગોલ્ફર બરાબર છે.

કર્નલ ડાગરની ઇચ્છા છે કે તેમના દીકરી એશિયન ગેમ્સ સાથે સાથે આગામી ઓલિમ્પિકમાં પણ દેશ માટે ગોલ્ડ મેડલ લાવે.

તેઓ ઇચ્છે છે કે લોકો દીક્ષાની શારીરિક નબળાઈની નહીં પરંતુ તેમની ક્ષમતાની ચર્ચા કરે.

તઓ અન્ય માં-બાપને પણ સલાહ આપે  છે કે બાળક પાસેથી અપેક્ષા રાખતાં પહેલાં તેમને સક્ષમ બનાવવામાં મદદ કરે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મેરિકના નેતૃત્વ હેઠળ સેનાએ હવાઈ હુમલા વધાર્યા હતા અને રાતના સૈન્ય અભિયાન પણ વધ્યાં હતાં. જેમાં કેટલાક તાલિબાન ફાઇટર્સ અને સામાન્ય લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

અત્યારે આ સ્પષ્ટ નથી કે હાલનાં વર્ષોમાં તાલિબાનના કેટલા સભ્યોનાં મૃત્યુ થયાં છે. માનવામાં આવે છે કે તાલિબાન પાસે હજુ 30,000 જેટલા હથિયારબંધ ફાઇટર્સ છે.

દર પાંચમું મોત સામાન્ય નાગરિકનું

અફઘાન સુરક્ષા દળોના કેટલા સૈનિક હિંસામાં મૃત્યુ પામ્યા એ આંકડો ટૉપ સિક્રેટ છે.

એટલે જ બીબીસીએ જે આંકડા એકઠા કર્યા છે તે વાસ્તવિક સંખ્યા કરતા ઓછા હોઈ શકે ... બાકીનો લેખ લખો:

રમાં કોઈ અભિયાન શરૂ થાય છે, તો નાગરિકો ક્યાંય અવરજવર ન કરી શકે. જો તેઓ બહાર નીકળે તો અફઘાન અથવા અમેરિકન જવાનો ગોળી મારી દે છે."

દુનિયાનો આ સૌથી હિંસક સંઘર્ષ છે?

અફઘાનિસ્તાનમાં ચાર દાયકાથી યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે અને કેટલાંક વર્ષોથી ત્યાં ઘર્ષણ ચાલી રહ્યું છે.

ગત વર્ષના અંતમાં આર્મ્ડ કૉન્ફ્લિક્ટ લોકેશન ઍન્ડ ઇવેન્ટ ડેટા પ્રૉજેક્ટ (એસીએલઈડી) મુજબ અફઘાનિસ્તાનમાં યુદ્ધના કારણે મૃત્યુના સંદર્ભમાં આ દુનિયાનો સૌથી લોહિયાળ સંઘર્ષ રહ્યો છે.

2019માં મૃતકોના આંકડાના સંદર્ભમાં એસીએલઈડીના રિપોર્ટ પ્રમાણે અફઘાનિસ્તાન હજુ હિંસક સંઘર્ષનો ગઢ છે.

આ આંકડા પ્રમાણે અફઘાનિસ્તાનમાં ઑગસ્ટ મહિનામાં સીરિયા અને યમનની સરખામણીમાં ત્રણ ગણાં મૃત્યુ થયાં છે.

ત્યારે જૂન 2019માં, ગ્લોબલ પીસ ઇન્ડેક્સ રિપોર્ટ પ્રમાણે અફઘાનિસ્તાનને દુનિયાની સૌથી ઓછી શાંતિપૂર્ણ જગ્યા ઠેરવી હતી.

બીબીસીએ કેવી રીતે ડેટા એકત્રિત કર્યો

વર્ષ 2019માં એક ઑગસ્ટથી લઈને 31 ઑગસ્ટ વચ્ચે બીબીસીએ અફઘાનિસ્તાનમાં બનેલા 1,200થી વધુ બનાવોની યાદી તૈયાર કરી હતી.

ત્યાર બાદ બીબીસી અફઘાન સેવા સાથે જોડાયેલા પત્રકારોએ દરેક રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવેલા બનાવોની માહિતી મેળવી, આ ઘટનાઓમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મોટા સમાચાર બનેલા બનાવો અને હિંસાના નાના-મોટા બનાવો પણ સામેલ છે.

બીબીસીએ દરેક સમાચારની પુષ્ટિ કરી તેની તપાસ કરવા માટે સરકારી અધિકારીઓ, સ્વાસ્થ્ય કર્મીઓ, કબીલાના વડાઓ, સ્થાનિક નિવાસીઓ, સાક્ષીઓ, હૉસ્પિટલના દસ્તાવેજ અને તાલિબાનથી જોડાયેલા સ્રોત સહિત અફઘાનિસ્તામાં હાજર પોતાનાં અનેક સૂત્રોનો સંપર્ક કર્યો અને મોટી ગ્રાઉન્ડ ટીમનો ઉપયોગ કર્યો.

દરેક ઘટનાની પુષ્ટિ માટે બીબીસીને ઓછામાં ઓછા બે વિશ્વસનીય સ્રોતની જરૂર હોય છે.

હિંસાના બનાવની ખરાઈ કરતી વખતે માર્યા ગયેલા લોકોની સંખ્યાની ખરાઈ જો ઓછામાં ઓછા બે સ્રોતે કરી તો જ તેને દસ્તાવેજમાં સામેલ કરવામાં આવી.

જે બાબતોમાં મૃત્યુ પામનાર લોકોની સંખ્યા એક સીમામાં આપવામાં આવી હતી (જેમકે 10થી 12), તેમાં લઘુતમ સંખ્યાને વિશ્વસનીય માનવામાં આવી.

જ્યારે જુદા-જુદા સ્રોતથી મળેલા આંકડામાં ફેર હતો ત્યાં સૌથી ઓછી સંખ્યાને માન્ય રાખવામાં આવી હતી.

પરિણામ સ્વરૂપ હિંસાની સંખ્યાબંધ ઘટનાઓને દસ્તાવેજમાં સામેલ કરવામાં નહોતી આવી, જેને કારણે મૃત્યુ પામનાર લોકોની અસલ સંખ્યા ઘણી વધારે હોઈ શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મેરિકામાં સૅન ડિએગો સ્ટેટ યુનિવર્સિટીમાં ઇસ્લામી ઇતિહાસના નિષ્ણાત છે. તેમના અનુસાર રાષ્ટ્રપતિ મૅક્રોં ફ્રેન્ચ ઇસ્લામની પોતાની કલ્પનાને થોપી રહ્યા છે અને એક તરફ બેવડી નીતિ પણ અપનાવી રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે, "ફ્રાન્સના સૌથી મોટા મુસ્લિમ સંગઠન સીએપસીએમ પાસે મૅક્રોંની નવી માગ ધર્મનિરપેક્ષ રાજ્યના સિદ્ધાંતોનું ઉલ્લંઘન કરે છે."

પ્રોસેર કુરુ કહે છે, "ફ્રાન્સની ધરનિરપેક્ષ શક્તિઓએ કૅથલિક ચર્ચના દબદબાને ખતમ કરવા માટે તેને વિકેન્દ્રીત કરવાની વર્ષો સુધી માગ કરી. પરંતુ હવે મૅક્રોં સીએફસીએમને જૂના ચર્ચની જેમ દ... બાકીનો લેખ લખો:

ત્ઝર્લૅન્ડમાં જિનિવા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ જિયોપૉલિટિક્સ સ્ટડીઝના પ્રોફેસર ડૉ. એલેક્ઝાન્ડર લૅંબર્ટ કહે છે કે ફ્રેન્ચ સરકાર માટે એ જાણવું જરૂરી છે કે દેશની મુસ્લિમ સંસ્થાઓમાં કઈ વિદેશી તાકતો હસ્તક્ષેપ કરી રહી છે.

તેમના મતે આ એક કઠિન અને જટિલ કામ રહેશે જેનાં પરિણામોમાં એ સ્થાપિત થઈ શકે કે હસ્તક્ષેપ કરનારી તાકત મુસ્લિમ બહુમતવાળા દેશોમાંથી નહીં પણ તે પશ્ચિમી દેશોમાં બેઠી છે.

તેઓ કહે છે, "તમે એ ન ભૂલો કે મૅક્રોં ફ્રાંસીસી ગણરાજ્ય તરફથી બોલે છે પરંતુ તેઓ એક કરિયર-રાજનીતિજ્ઞ નથી. તેઓ રોથસ્ચાઇલ્ડ બૅન્કર એટલે કે કૉર્પોરેટ વિશ્વના છે."

ફ્રેન્ચ ઇસ્લામને ફ્રાંસીસી મૂલ્યોમાં આકાર આપવાની કોશિશમાં રાષ્ટ્રપતિ એકલા નથી. ફ્રાન્સના કેટલાક મુસ્લિમો પણ આવું જ ઇચ્છે છે પરંતુ તેમની સલાહ થોડી અલગ છે.

મોરોક્કો મૂળના યુનૂસ અલ-અઝીઝ દક્ષિણ ફ્રાન્સના શહેર મારસેમાં આઈટીના વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા છે.

તેઓ કહે છે, "અમે લિબરલ યુવાનો છીએ. અમારા મિત્રો પણ ગોરા વંશના છે. અમે તેમનાથી અલગ નથી. પરંતુ જ્યારે સરકાર અમને અમારા ધર્મ વિશે તેમની વાતો થોપવા માગે તો સમસ્યા થાય છે."

તેઓ વધુ કહે છે, "મૅક્રોં એક મીડિયા-અનુકૂળ ઇસ્લામ ઇચ્છે છે. એક એવો ઇસ્લામ જે લિવિંગ રૂમમાં ચર્ચામાં સરસ લાગે અને અધિકારીઓને પસંદ હોય તથા જે પોતાના પસંદગીના મુસલમાનોના પ્રતિનિધિત્વની પસંદગી કરી શકે."

ઇસ્લામ અને રાજનીતિ

પ્રો અહમત કુરુ રાષ્ટ્રપતિના ઇસ્લામ  વિશેના તાજેતરનાં નિવેદનો અને કાર્યવાહી પાછળ 2022માં રાષ્ટ્રપતિ પદની ચૂંટણી પણ છે.

તેઓ કહે છે, "એવું લાગે છે કે રાષ્ટ્રપતિ મૅક્રોં એપ્રિલ 2022માં થનારી રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી સુધી ઇસ્લામ પર સાર્વજનિક ચર્ચા ચાલુ રાખશે. તેઓ એ મતદારોને લુભાવવાની કોશિશ કરશે જેથી તેમના અને રાઇટ વિંગ પ્રતિદ્વંધી મરીન લ પેન વચ્ચે કોને વોટ આપવો તેનો નિર્ણય ન કરી શકે."

પ્રોફેસર અહમત અનુસાર રાષ્ટ્રપતિ આવું કરીને મોટી ભૂલ કરી રહ્યા છે.

"એક ભૂલ તેઓ ફ્રાન્સના મુસલમાનોને પોતાનાથી અલગ-થલગ કરીને કરી રહ્યા છે. આ મુસલમાનો કટ્ટરવાદી ઇસ્લામ સામે ફ્રાન્સની લડાઈમાં સહયોગી પૂરવાર થઈ શકે છે."

"બીજી ભૂલ તેઓ એ કરી રહ્યા છે કે ફ્રેન્ચ સેક્યુલર સ્ટેટના સિદ્ધાંતો વિરુદ્ધ નીતિ અપનાવી રહ્યા છે. ફ્રેન્ચ સેક્યુલર સ્ટેટનો સિદ્ધાંત છે કે તેઓ ધર્મોથી ખુદને અલગ રાખે છે. પરંતુ મૅક્રોં દાવો કરે છે કે ફ્રેન્ટ સ્ટેટ એક રોશન વિચારવાળો ઇસ્લામ લાવશે. આ ફ્રાન્સની ધર્મનિરપેક્ષતાની નીતિની...


...મેલનમાં ભાગ લેવાના હતા.

આ સંમેલનમાં તુર્કી, ઇન્ડોનેશિયા, કતાર અને પાકિસ્તાન સમેત ઘણા મુસ્લિમ દેશોના નેતાઓને બોલાવાયા હતા અને એવું લાગતું હતું કે ઓઆઈસીથી હઠીને એક વિચાર રાખવા માટે મુસ્લિમ દેશોનો એક મંચ તૈયાર થઈ રહ્યો છે. જેમાં સાઉદી અરેબિયા કેન્દ્રસ્થાને નહીં હોય.

પાકિસ્તાને શરૂઆતમાં તો નવા પ્લૅટફોર્મનું સમર્થન કર્યું હતું, પરંતુ પછી અચાનક ઇમરાન ખાને બેઠકમાં ભાગ લેવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હતો.

આવું સાઉદી અરેબિયાના દબાણમાં કરવામાં આવ્યું હતું, જે નહોતું ઇચ્છતું કે પાકિસ્તાન જેવો મહત્ત્વપૂર્ણ મુસ્લિ... બાકીનો લેખ લખો:

શ્મીર મામલે અમે જોયું છે કે ઘણા દેશોનાં રાષ્ટ્રીય હિતો અમારાં રાષ્ટ્રીય હિતોને અનુરૂપ નથી. આવી સ્થિતિમાં તમે એવા દેશોને પસંદ કરો છો, જેનાં રાષ્ટ્રીય હિત તમારાં હિતો સાથે મેળ ખાતાં હોય."

સાઉદી અરેબિયા, ભારત અને અમેરિકા

વિશ્લેષક ગના મેહર કહે છે કે કાશ્મીર મામલે સાઉદી અરેબિયા અને ખાસ કરીને મોહમ્મદ બિન સલમાનનો ભારત અને અમેરિકા તરફનો ઝુકાવ સ્પષ્ટ છે અને તે સહેજ પણ હેરાન કરનારી વાત નથી.

તેઓએ બીબીસીને જણાવ્યું, "સાઉદી અરેબિયા અને ભારત વચ્ચે વેપારી સંબંધ છે, એટલું જ નહીં ભારત સાથે પાકિસ્તાનની તુલનામાં સાઉદી અરેબિયાનો વધુ વેપાર છે."

"હવે દુનિયા મુસ્લિમ સમુદાય અને અન્ય દેશોના બ્લૉક વચ્ચે વિભાજિત નથી. આ એવી દુનિયા છે, જ્યાં દરેક દેશ પોતાનાં રાષ્ટ્રીય હિત માટે નવું ગઠબંધન અને નીતિઓ બનાવી રહ્યું છે."

તેમનું આગળ કહેવું હતું કે "આવી સ્થિતિમાં સાઉદી અરેબિયાની મુસ્લિમ ઓળખ હવે પવિત્ર સ્થળોના સંરક્ષક થવા સુધી સીમિત થઈ ગઈ છે. મોહમ્મદ બિન સલમાનના શાસનમાં અમેરિકાની સાથે સાઉદી અરેબિયાના સંબંધો અને વેપારી હિત તેમની વિદેશનીતિનો મુખ્ય સ્તંભ છે."

ગના મેહર કહે છે કે પાકિસ્તાને આ સમયે પોતાની નીતિ પર પુનર્વિચાર કરવાની જરૂર છે, કેમ કે સાઉદી અરેબિયાને કારણે પાકિસ્તાન ઈરાન જેવા અન્ય દેશો સાથે પોતાના સંબંધોને મહત્ત્વ આપી શકતું નથી.

ગના અનુસાર, પાકિસ્તાને મધ્ય પૂર્વની સમસ્યાની જગ્યાએ પોતાના ક્ષેત્રમાં ઉત્તમ સંબંધ બનાવવાની કોશિશ કરવી જોઈએ.

પાકિસ્તાન, ચીન અને ઈરાન

પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે તણાવનું સૌથી મોટું કારણ કાશ્મીર મુદ્દે સાઉદી અરેબિયાનું પાકિસ્તાનના પક્ષમાં ખૂલીને સમર્થન ન કરવું છે.

જોકે ઘણા રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે કહાણી માત્ર કાશ્મીર અંગે નથી અને બંને દેશો વચ્ચે 'અંતર'નું એક કારણ ઈરાનના ચાબહાર પૉર્ટને ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કૉરિડૉર (CPEC)નો હિસ્સો બનાવવામાં પાકિસ્તાનની ભૂમિકા પણ છે.

પહેલાં ચાબહાર રેલવેપરિયોજનાનું નિર્માણ ભારતના સહયોગથી કરાઈ રહ્યું હતું, પરંતુ હવે ઈરાને રક્ષા અને આર્થિક મહત્ત્વ રાખતી આ પરિયોજનાથી ભારતને અલગ કરી નાખ્યું છે.

હવે ચીન આ રેલવે પ્રોજેક્ટમાં રોકાણ કરશે. પાકિસ્તાન સમજે છે કે આ તેની સુરક્ષા અને ક્ષેત્રમાં તેના વેપાર અને રાજનીતિક હિતોમાં સારું છે.

વિશ્લેષક ડૉક્ટર રિઝવાન નસીરે આ અંગે કહ્યું, "જો પાકિસ્તાને કોશિશ કરી છે કે ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કૉરિડૉર ઈરાન સાથે જોડાઈ જાય અને ચાબહાર પૉર્ટ...


...મેલબર્ન ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું.

બાદમાં કિંજલ દવેનું ગીત અપલોડ થતાં કોપીરાઇટ ભંગના મુદ્દે પટેલનું ગીત હટાવી લેવાયું હતું.

પટેલની રજૂઆત બાદ યૂટ્યૂબે તેના પ્લેટફોર્મ પર હોસ્ટ કરવા દીધું હતું.

યૂટ્યૂબની ડિજિટલ ટીમનું સૂચન હતું કે જે દેશમાં કૉપીરાઇટનો ભંગ થયો હોય, ત્યાંની કોર્ટમાંથી આદેશ મેળવવો પડે.

એટલે પટેલની ટીમે અમદાવાદની સ્થાનિક કોર્ટમાં કૉપીરાઇટ ભંગનો કેસ દાખલ કરાવ્યો હતો.

ચાર બંગડીવાળી એટલે....

ચાર કંપનીઓના મર્જરનું પ્રતીક ઔડીના લોગોમાં

જર્મન કાર નિર્માતા કંપની ઔડીના બ્રાન્ડ ઍમ્બ... બાકીનો લેખ લખો:

િવ બાબતમાં આવું શા માટે?"

પટેલને આશા છે કે આ કેસથી ગુજરાતી ફિલ્મ ઍન્ડ મ્યુઝિક ઇન્ડસ્ટ્રીમાં 'દાખલો' બેસશે.

આ ગીતની મારવાડી તથા અન્ય ભાષાઓમાં પણ નકલ કરવામાં આવી છે.

પટેલ આગામી સમયમાં અન્યોને પણ કાયદાકીય રીતે પડકારવા માગે છે.

કિંજલની કૅરિયર અને ગીત

ચાર ચાર બંગડીવાળી....ગીતથી કિંજલના કૅરિયરને વેગ મળ્યો

ગુજરાતી સંગીત ક્ષેત્રે કારકિર્દી બનાવનારાં કિંજલ દવે એ અનેક ગીતો ગાયાં છે.

વર્ષ 2016માં કિંજલે 'ચાર ચાર બંગળીવાળી ગાડી...' ગીત ગાયું, જેણે તેમને પ્રખ્યાત બનાવી દીધાં.

યૂ-ટ્યૂબ પર જેવું જ 'ચાર ચાર બંગળીવાળી ગીત...' આવ્યું કે તરત જ પ્રખ્યાત બની ગયું હતું.

ત્યારબાદ તો લગ્નનો વરઘોડો હોય કે નવરાત્રી, કોઈ પણ કાર્યક્રમ, આ પ્રસંગો 'ચાર ચાર બંગળીવાળી ગાડી...' ગીત સિવાય અધૂરાં મનાતાં.

ત્યારબાદ કિંજલ દેવએ વર્ષ 2017માં 'લેરી લાલા...' અને વર્ષ 2018 'છોટે રાજા...' ગીતો ગાયને લોકચાહના મેળવી હતી.

કિંજલ દવેએ ગુજરાતી ટેલિવિઝન ચેનલ ABP અસ્મિતાને પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું હતું કે, તેમનું ગીત 'લોકના દિલમાં છે અને હંમેશા રહેશે.'

સાથે જ ઉમેર્યું હતું કે તેઓ કોર્ટના ચુકાદાનું સન્માન કરશે અને જરૂરી પુરાવા કોર્ટમાં રજૂ કરશે.

આ ગીતનું એક વર્ઝન હજુ યૂટ્યૂબ પર છે, જે લગભગ 69 લાખ વખત જોવાયું છે.


...મેળવી લીધા બાદ સામે ટેલિવિઝન ટ્યૂનર બનાવતી કંપની ઑક ઇલેક્ટ્રોનિકમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.

ત્યાં સુધી સામનું નામ સત્યનારાયણ પિત્રોડા હતું. જ્યારે તેમને તેમના પગારનો ચેક મળ્યો તેમાં તેમનું નામ સામ લખાયેલું હતું.

જ્યારે તેઓ પગારનું કામકામજ જોતાં મહિલા પાસે તે અંગે ફરિયાદ લઈને ગયા તો તેમણે કહ્યું કે તમારું નામ ખૂબ લાંબુ છે, એ માટે મેં તેને બદલી નાખ્યું.

સામે વિચાર્યું કે કોઈ તેમની મરજી વગર કેવી રીતે તેમનું નામ બદલી શકે?

પરંતુ પછી તેમને વિચાર આવ્યો કે જો તેઓ ચેકમાં નામ બદલવા પર ભાર આપશે, તો... બાકીનો લેખ લખો:

ય ભારતને આપવાનો છે, તેની પાસેથી લેવાનો નહીં. ભારતે મને ઘણું બધુ આપ્યું હતું.

મેં દસ ડૉલરમાં અહીંથી ફિઝિક્સમાં માસ્ટર્સની ડિગ્રી પ્રાપ્ત કરી. એ જમાનામાં પગાર તો મોટા ન હતા. દસ હજાર રૂપિયા મહિનાનો પગાર લઈને હું શું કરતો?"

આ પહેલાં સામે ઇન્દિરા ગાંધી અને તેમનાં મંત્રીમંડળની સામે એક કલાકનું પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું.

સામ કહે છે, "અમે બેંગલુરુમાં હાર્ડવેર ડિઝાઇન કરવાનું શરૂ કર્યું. સૉફ્ટવેર માટે અમને દિલ્હીમાં જગ્યા મળી રહી ન હતી."

"રાજીવ ગાંધીએ સલાહ આપી કે તમે એશિયાડ વિલેજ જાઓ. જગ્યા તો સારી હતી, પણ ત્યાં એરકંડિશનિંગ ન હતું."

"દિલ્હીની ગરમીમાં એરકંડિશનિંગ ન હોય તો સોફ્ટવૅરનું કામ થઈ શકતું નથી. અકબર હોટેલમાં જગ્યા ખાલી હતી. અમે ત્યાં બે ફ્લોર લઈ લીધા."

ભારતમાં ટેલિફોનનો પ્રચાર પ્રસાર

સામ જણાવે છે, "શરૂઆતમાં ફર્નિચર ન હતું. અમે છ મહિના ખાટલા પર બેસીને કામ કર્યું."

"અમે 400 યુવા એંજિનયરની ભરતી કરી. તેમને ટ્રેનિંગ આપવામાં આવી. ખબર પડી કે તેમાં કોઈ છોકરી નથી. પછી તેમાં છોકરીઓને લાવવામાં આવી."

થોડા જ મહિનામાં ભારતની દરેક ગલીમાં પીળા રંગના એસટીડી (સબસ્ક્રાઇબર ટ્રંક ડાયલિંગ) કે પીસીઓ (પબ્લિક કૉલ ઓફિસ) બૂથ દેખાવાં લાગ્યાં. આ અભિયાનમાં વીસ લાખ લોકોને રોજગારી મળી.

ફોન ભારતીય લોકોની સામાજિક ગતિવિધિઓનું કેન્દ્ર બન્યું. બૂથ ચલાવતા લોકોએ ત્યાં સિગરેટ, પિપરમીટ અને દૂધ જેવી વસ્તુઓ પણ વેચવાનું શરૂ કરી દીધું.

ટેલિફોન હવે લક્ઝરી ન રહીને રોજીંદા જીવનની જરૂરી વસ્તુ બની ગયો હતો.

સાવધાન...આ કેરીઓ CCTVની નજર હેઠળ છે

સામ જણાવે છે, "અમે પહેલું ગ્રામીણ ઍક્સ્ચેન્જ બનાવ્યું અને પછી ડિજિટલ ઍક્સ્ચેન્જ બનાવ્યું. પછી તો દૂર સંચાર ક્રાંતિ શરૂ થઈ ગઈ, કેમ કે લોકો કુશળ બની ગયા. એ બીજ હતું જેની વાવણી અમે કરી હતી."

"દરેક વ્યક્તિ જેમણે ક્યારેક સી-ડૉટમાં કામ કર્યું, તે આજે કોઈ મોટા મૅનેજર છે, પ્રોફેસર છે કે પછી ઉદ્યમી છે. અમે એક દક્ષતા ઉત્પન્ન કરી અને પછી મલ્ટીપ્લાયર પ્રભાવ શરૂ થઈ ગયો."

દરમિયાન સામને ટેલિકોમ આયોગના અધ્યક્ષ બનાવી દેવાયા.

તે દરમિયાન પ્રખ્યાત કંપની જનરલ ઇલેક્ટ્રિકના અધ્યક્ષ જૈક વેલ્ચ ભારત આવ્યા. તેઓ રાજીવ ગાંધીને મળવાના હતા, પરંતુ તેઓ કોઈ જરૂરી કામમાં વ્યસ્ત હતા.

રાજીવે જીઈના અધ્યક્ષને મળવા માટે સામને મોકલ્યા. વેલ્ચે પહેલો સવાલ કર્યો, "અમારા માટે તમારી પાસે શું પ્રસ્તાવ છે?"

સામે કહ્યું, "અમે તમને સોફ્ટવૅર વેચવા માગીએ...


...મો થઈ શકે છે.

શું છે એઆઈ?

નિષ્ણાતો કહે છે કે એઆઈ એવી ટેકનૉલૉજી છે જે કમ્પ્યુટરને માનવની જેમ વિચારવાનું અને કામ કરવાનું શિખવે છે.

આ ટેકનૉલૉજીમાં મશીન પોતાની આસપાસના પરિવેશને જોઈને માહિતી એકઠી કરે છે અને એ માહિતી મુજબ પ્રતિભાવ આપે છે. આને માટે સટીક ડેટાની જરૂર હોય છે. મશીન લર્નિંગ અને અલગોરિધમ મારફતે ભૂલોને સુધારવામાં આવે છે. આનાથી આજના સમયમાં ડેટા કેટલો મહતત્વનો છે એ સમજી શકાય છે.

આરોગ્ય સેતુ ઍપ કેટલી સુરક્ષિત છે?

ભારતમાં કોરોના ટ્રેસિંગ ઍપ આરોગ્ય સેતુની વાત કરીએ. ભારત સરકારના આ ઍપને બીજ... બાકીનો લેખ લખો:

ે પ્રાઇવસી પર નિયંત્રણની દેખરેખ શકે છે.

મહામારી પછી આ ઍપને હઠાવી દેવાશે કે નહીં તે અંગે ન તો ભારત કંઈ રહી રહ્યું છે ન ચીનની સરકાર.

જોકે, સરકારોને મહામારી ખતમ થયા પછી પણ આ ઍપને અનિવાર્ય રાખવાથી રોકી શકાશે એવું કોઈ કારણ નથી દેખાતું.

ગત વર્ષે, અમેરિકાની થિંક ટૅન્ક કાર્નેગીનો એક રિપોર્ટ આવ્યો જેમાં દુનિયામાં અનેક સરકારો દ્વારા થઈ રહેલા ઍડવાન્સ એઆઈના વપરાશ વિશે લખવામાં આવ્યું હતું.

આ રિપોર્ટ જે સરકારો પોતાને ઉદાર લોકતંત્ર ગણાવે છે ત્યાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ સૌથી વધારે થી રહ્યો છે. ચીન અને અમેરિકાની કંપનીઓએ અત્યાર સુધી 100 જેટલી સરકારોને ઍડવાન્સ એઆઈ સર્વેલન્સ ટેકનૉલૉજી વેચી છે.

રિપોર્ટ મુજબ લોકતાંત્રિક દેશોની સરકારો કરતાં નિરંકુશ અને આંશિક અંકુશ ધરાવતી સરકારો આ એઆઈ સર્વેલન્સનો વધારે દુરુપયોગ કરી શકે છે.

આ રિપોર્ટ કહે છે, "ચીન, રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા મોટા પાયે નાગરિકો પર નજર રાખવા માટે એઆઈનો દુરુપયોગ કરી રહ્યા છે. પરંતુ પોતાના રાજકીય લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે કોઈ પણ એઆઈ સર્વેલન્સનો ગેરકાયદે ઉપયોગ કરી શકે છે."

ગંધમ કહે છે કે ભારતમાં નાગરિકોનો બાયોમૅટ્રિક ડેટા એકઠો કરનાર આધાર કાર્ડની વ્યવસ્થા પહેલેથી જ વિવાદિત રહી છે.

તેઓ કહે છે કે આધાર કાર્ડને લઈને ચિંતા માત્ર હૅકિંગની નથી પરંતુ ટેકનૉલૉજીના વિકાસ સાથે સરકાર નાગરિકોની જાસૂસી કરી શકે છે.

તેઓ આગળ કહે છે, "એઆઈ અલગોરિધમ અને ડીપ લર્નિંગ ડેટાને અકરાંતિયાની જેમ વાપરે છે. ભારતની સરકાર પાસે 1.3 અબજ લોકોનો ડેટા છે. આ ડેટાની મદદથી ગરીબ લોકોનાં ઍકાઉન્ટમાં સીધા પૈસા પહોંચાડી શકાય છે પરંતુ એવું પણ બને કે મોટા પ્રમાણમાં નાગરિકો પર નજર રાખવા માટે પણ તેનો ઉપયોગ થાય."

આરોગ્ય સેતુ ઍપને લઈને સરકારની બાંહેધરી છતાં તેઓ થોડા ચિંતિત છે.

તેઓ કહે છે,  "આરોગ્ય સેતુ ઍપને લઈને મારી ચિંતાનો વિષય છે કે સરકાર તેનું નિયંત્રણ કરે છે હું તેનો યૂઝર હોવા છતાં મારી પાસે કોઈ કંટ્રોલ નથી. આ બંને એકતરફી છે. સરકાર મારી અવરજવરની બધી માહિતી મેળવે છે તો એક યૂઝર તરીકે આ ઍપમાં મને સરકારની ટીકા કરવાનો અધિકાર હોવો જોઈએ."

ન્યૂ યૉર્ક સ્થિત એઆઈ નિષ્ણાત યોગેશ શર્મા કહે છે કે જ્યારે તમે થર્ડ પાર્ટી ઍપ વાપરતા હો ત્યારે ડેટા પ્રાઇવસી અને મૉનિટરિંગ હંમેશા ચિંતાનો વિષય હોય છે.

તેઓ આગળ કહે છે કે "ભારત જેવા દેશે એવો નિયમ બનાવવાની જરૂર છે જેમાં યૂઝરને ડેટા ડિલીટ કરવાની શક્તિઓ મળે અને તે કંપનીઓને...


...મોકલી દીધું છે.

તેમણે કહ્યું કે હવે તેઓ કોઈ ગઠબંધન કરીને સત્તામાં રહેવા માગતા નથી.

મહેબૂબા મુફ્તીએ કહ્યું, "અમારે 370ની કલમને બચાવવાની હતી, જેનું અમે અમારા કાર્યકાળ દરમિયાન રક્ષણ કર્યું છે."

ભાજપ પર નિશાન સાધતાં તેમણે કહ્યું, "જમ્મુ-કાશ્મીરમાં બળપ્રયોગની નીતિ નહીં ચાલે. કાશ્મીર કોઈ દુશ્મનોનો પ્રદેશ નથી."

"પીડીપીના કાર્યકર્તાઓને ખૂબ મુશ્કેલી સહન કરવી પડી તેમ છતાં તેઓ અમારી સાથે ઊભા રહ્યા."

પોતાની સરકારના કામકાજને ગણાવતાં તેમણે કહ્યું, "અમે સીઝફાયર કરાવ્યો, અમે 11 હજાર યુવાનો સામેના કેસ પરત... બાકીનો લેખ લખો:

ંચાયેલું છે.

વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ બાદ જમ્મુમાં ભાજપને (25), કાશ્મીરમાં પીપલ્સ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી (28) તથા નેશનલ કૉન્ફરન્સને (15) કાશ્મીર અને લદ્દાખમાં સફળતા મળી હતી.

જ્યારે 12 બેઠકો સાથે કોંગ્રેસ ચોથા ક્રમે રહી હતી.

ત્રિશંકૂ વિધાનસભામાં ભાજપ અને પીડીપીના ગઠબંધન બાદ સત્તા મુદ્દે ગૂંચ ઉકેલાઈ હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મોટા નિર્ણય લઈ શકે. કેમ કે તે વ્યવહારિક નથી કે દરેક નિર્ણય માટે દિલ્હી તરફ જોવામાં આવે.

જ્યારે જસવંત સિંહના વિમાને કંદહાર ઍરપૉર્ટ પર લૅન્ડિંગ કર્યું તો લાંબા સમય સુધી તાલિબાનની એક પણ વ્યક્તિ તેમને મળવા ન આવી.

જસવંત સિંહ વિમાનમાં જ બેસીને તેમની રાહ જોઈ રહ્યા હતા.

જસવંત સિંહની આત્મકથા 'અ કૉલ ટુ ઑનર - ઇન સર્વિસ ઑફ એમર્જિંગ ઇન્ડિયા'

જસવંત સિંહ પોતાની આત્મકથા 'અ કૉલ ટુ ઑનર- ઇન સર્વિસ ઑફ ઇમર્જિંગ ઇન્ડિયા'માં લખે છે, "લાંબા સમય બાદ વૉકી ટૉકીનો અવાજ સંભળાયો."

"ચિંતામા વિવેક કાત્જૂએ મારી પાસે આવીને... બાકીનો લેખ લખો:

ત્યારબાદ એ. આર. ઘનશ્યામે પોતાના રિપોર્ટમાં લખ્યું, "જ્યારે હું તે વિમાનમાં ગયો તો ત્યાં સહન ન થાય તેવી દુર્ગંધ ફેલાયેલી હતી."

"કૉકપિટ પેનલ સુધી પણ ચિકનનાં હાડકાં અને સંતરાંની છાલ પડેલી હતી. ટૉઇલેટ ખૂબ જ ખરાબ થઈ ગયાં હતાં અને જરા પણ ઉપયોગ કરવાને લાયક ન હતા."

લાલ સૂટકેસનું રહસ્ય

રાત્રે આશરે 9 કલાકે કમાન્ડર કૅપ્ટન સૂરી ઘનશ્યામની પાસે આવીને બોલ્યા કે તાલિબાન IC 814ને ઊડવા દેવા માગતું નથી અને તેઓ તેમાં ઈંધણ ભરાવવા માટે આનાકાની કરી રહ્યા છે.

તેમની શરત છે કે તેઓ વિમાનને ત્યારે જ ઊડવા દેશે જ્યારે અમે તેમને વિમાનના હોલ્ડમાંથી એક લાલ રંગનું બેગ કાઢીને આપીશું કે જે અપહરણકર્તાઓનું છે.

11 વાગ્યા સુધી કૅપ્ટન સૂરી વિમાનની અંદર જ હતા.

ઘનશ્યામે પોતાના રિપોર્ટમાં લખ્યું, "મેં જોયું કે એક લાલ રંગની પજેરો વિમાનના હોલ્ડની એકદમ સામે ઊભી હતી અને તેની લાઇટ ચાલુ હતી. કૅપ્ટન રાવે એન્જિન ચાલુ કરેલું હતું અને કેટલાક શ્રમિક હજી પણ વિમાનની અંદર કામ કરી રહ્યા હતા."

"કૅપ્ટન રાવે મને જણાવ્યું કે મજૂરોએ વિમાનના હોલ્ડમાં રાખેલી એક લાલ સૂટકેસ કાઢીને પજેરોમાં બેઠેલા લોકોને બતાવી. મારું અનુમાન છે કે સૂટકેસની ઓળખ માટે એક અથવા તો વધારે હાઇજેકર કારની અંદર બેઠેલા હતા."

"ત્યારબાદ કૅપ્ટન સુરીને એક મજૂરે જણાવ્યું કે અંતે તેમને એ લાલ સૂટકેસ મળી ગઈ, જેમાં 5 ગ્રેનેડ રાખેલા હતા. અંતે કૅપ્ટન રાવ પરત આવ્યા અને અમે બધા રાત્રે ઍરપૉર્ટના લાઉંજમાં જ રોકાયા."

પૅકેટની અંદર બદામ, કિશમિશ અને નેઇલ કટર

આગામી દિવસે વિમાનમાં ઈંધણ ભરી દેવામાં આવ્યું અને અફઘાનના સમયાનુસાર સવારે 9.43 કલાકે ભારતીય વિમાને દિલ્હી માટે ઉડાન ભરી.

ત્યારબાદ તાલિબાનના એક પણ અધિકારી કંદહારના ઍરપૉર્ટ પર ન આવ્યા.

કંટ્રોલ ટાવરના એક અધિકારીએ ઘનશ્યામને પૅકેટ આપ્યું.

જ્યારે તેમણે તેને ખોલ્યું તો તેની અંદર બદામ, કિશમિશ, એક નાનો કાંસકો અને એક નાનું નેઇલ કટર હતું.

તાલિબાનના નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રીએ તેમને એ ભેટ તરીકે મોકલ્યું હતું, કેમ કે તેમને ખબર હતી કે ઘનશ્યામને કંદહાર ઍરપૉર્ટ પર રહેવા દરમિયાન એક વખત પણ શહેરમાં જવાનો મોકો મળ્યો ન હતો.

ઘનશ્યામે 12 કલાકે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના એક વિમાનથી ઉડાન ભરી અને તેઓ 3 કલાકે ઇસ્લામાબાદ પહોંચ્યા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મોટી જવાબદારી છે, જેના માટે સાઇટમાં માનવવપરાશ પણ રોકવો પડે છે, જે સામાન્ય રીતે સરકારને પસંદ નથી હોતું. "

"જો ગુજરાતમાં ચિત્તાના સ્થળાંતર માટેની જગ્યા પસંદ કરવી હોય તો કચ્છ રણ પર આવેલ ખદીર અભયારણ્ય અંગે વિચાર કરી શકાયો હોત. પરંતુ હાલ ત્યાં પરિસ્થિતિઓ વિપરીત બનતી જઈ રહી છે."

તેઓ ગુજરાતમાં ચિત્તાના સ્થળાંતર માટેની સંભાવના અંગે કહે છે કે, "હાલમાં ગુજરાતમાં ચિત્તાનું સ્થળાંતર કરવા માટેની કોઈ યોગ્ય જગ્યા જણાતી નથી. અમુક જગ્યાએ તો લીલા વિસ્તારોની બદલે બાવળ અને સોલાર પૅનલોની હાજરી આવી ગઈ છે."

"ગુજરાત... બાકીનો લેખ લખો:

મળતા હતા. અમેરિકાની પૅન્સિલવેનિયા યુનિવર્સિટીના સેન્ટર ફૉર ઍડવાન્સ્ડ સ્ટડી ઈન ઇન્ડિયાનાં વિઝિટિંગ સ્કૉલર ગઝાલા શાહબુદ્દીનના શોધપત્રમાં જણાવાયા અનુસાર ગુજરાતના પણ અમુક ભાગોમાં ચિત્તા જોવા મળ્યા હતા.

હાલ વિશ્વમાં લગભગ 7,100 ચિત્તા છે. આ પ્રજાતિનો કેટલી હદે વિનાશ કરાયો છે તેનો પુરાવો એ છે કે 20મી સદીમાં 44 જેટલા દેશોમાં એક લાખ કરતાં વધુ ચિત્તા હતા. હાલમાં ચિત્તા માત્ર 20 દેશોમાં સમેટાઈને રહી ગયા છે.

કચ્છ : એ મહિલા સરપંચ જેમણે ગટરના પાણીથી 60 હજાર વૃક્ષો વાવવાનું અભિયાન આદર્યું

રાજાશાહી વખતે ચિત્તાનો ઉપયોગ એક હન્ટિંગ પાર્ટનર તરીકે થતો.

મોટા ભાગના ચિત્તાને જંગલમાંથી પકડી પાલતું બનાવી દેવાતા. તેમને કેદ ન રખાતા નહોતા, છતાં જૂની તસવીરોમાં જોઈ શકાય છે તેમ તેમને સાંકળે જકડી રાખવામાં આવતા હતા.

આવી રીતે સતત બંધનમાં રહેવાના કારણે આ દુર્લભ પ્રાણી માટે પોતાના અસ્તિત્વને ટકાવી રાખવા માટે પ્રજનન કરવું એક પડકારરૂપ બની ગયું. જેના કારણે તેમની બ્રીડિંગમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો.

આવી રીતે બંધનમાં રાખવાને કારણે એક દિવસ એવો આવ્યો કે આપણા દેશમાંથી ચિત્તાનું અસ્તિત્વ જ સમાપ્ત થઈ ગયું.

રાજાશાહી વખતે ચિત્તાને બંધનમાં રાખવાનું ચલણ વ્યાપક હતું. આ દરમિયાન 14મીથી 16મી સદીમાં ચિત્તાનું બ્રીડિંગ ખૂબ ઓછું થઈ ગયું. એ બાદ 18મી સદીમાં તો તેની સંખ્યા ખૂબ જ ઓછી થઈ ગઈ.

19મી સદીમાં તો આફ્રિકા અને ઈરાનથી ચિત્તા ઇમ્પોર્ટ પણ કરાયા હતા.

1951-52માં ચિત્તાને ભારતમાં લુપ્ત પ્રજાતિ જાહેર કરી દેવાયા બાદ વર્ષ 1970માં ચિત્તા દેખાયા હોવાના અમુક અહેવાલો આવ્યા હતા.

ચિત્તા દ્વારા આજ સુધી ભારતમાં માત્ર એક જ વ્યક્તિનું મોત નિપજાવાયું હોવાની ઘટના નોંધાઈ છે. ગમે તેટલું આશ્ચર્યજનક હોય પરંતુ સત્ય આ જ છે.

ચિત્તા દ્વારા માનવમોત નિપજાવાની ઘટનામાં મૃત્યુ પામનારી વ્યક્તિ હતી, વિશાખાપટ્ટનમના ગવર્નર એજન્ટ ઓ. બી. ઇરવીન. તેમનું મોત નિપજાવનાર ચિત્તો વિજયાનગરમ્ રાજનો હતો.

રાજા માટે ચિત્તા એક સ્ટેટસ સિમ્બલ હતા

હવે માત્ર 20 દેશમાં જ રહી ગયા છે ચિત્તા

ચિત્તા શબ્દ મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ ચિત્રક પરથી આવ્યો છે, ચિત્રકનો અર્થ "સ્પોટેડ" થાય છે.

એશિયામાં ચિત્તાની હાજરી જૂની વર્ષ 1595ની પેઇન્ટિંગ દ્વારા નોંધાઈ છે.

ચિત્તાની ભારતમાં હયાતીના પુરાવા મધ્ય પ્રદેશની ગુફામાં થયેલા ચિત્રકામમાં પણ જોવા મળે છે.

જર્નલ ઑફ બૉમ્બે નૅચરલ હિસ્ટ્રી સોસાયટીના સપ્લિ્મેન્ટના આધારે એવું પણ...


...મોટો સવાલ છે. મળી આવેલી સીરિંજ આ બન્નેની જ છે એવું તેમણે કઈ રીતે નક્કી કર્યું? એ તો રાકેશ બાબુની બેગમાંથી મળી હતી."

રવિન્દર ચૌધરીના જણાવ્યા મુજબ, બેગ પોતાની હોવાનું રાકેશ બાબુએ સ્વીકાર્યું છે, પણ નીડલનો ઉપયોગ ન કર્યો હોવાનું જણાવ્યું હતું. તેથી રાકેશ બાબુ સંબંધે ભારત અપીલ નહીં કરે.

નીડલ વિશે કંઈ જાણતા હોવાનો ઈરફાન કોલોથુમ થોડીએ પણ ઇન્કાર કર્યો હતો.

ગેમ્સ પ્રેસિડેન્ટ લુઈસ માર્ટિને જણાવ્યું હતું કે ગુરૂવારે સીજીએફની સુનાવણી દરમ્યાન બન્ને ઍથ્લીટે બિનભરોસાપાત્ર પુરાવા આપ્યા હતા.

ભારતીય પહેલવાન ... બાકીનો લેખ લખો:

જીત્યો છે.

આ સાથે જ કૉમનવેલ્થમાં ભારતના કુલ 14 ગોલ્ડ મેડલ થયા છે.

સુશીલ કુમારે 74 કિલો ફાઇનલમાં સાઉથ આફ્રિકાના જોહાનેસ બોથાને માત આપી ગોલ્ડ મેડલ પોતાના નામે કર્યો હતો.

સુશીલ કુમારે સુંદર રમતનું પ્રદર્શન કરતાં 10-0થી આ મેચ જીતી લીધો હતો.

કુસ્તીમાં ભારતના રાહુલ અવારે જીત્યો ગોલ્ડ, કિરણે બ્રૉન્ઝ જીત્યો

ભારતના ખાતામાં વધુ એક ગોલ્ડ મેડલનો ઉમેરો પહેલવાન રાહુલ અવારેએ કર્યો છે.

પુરષની ફ્રી સ્ટાઇલ 57 કિલો વર્ગની કુસ્તીના ફાઇનલમાં રાહુલે કેનેડાના સ્ટીવન તાકાહાશીને માત આપી હતી.

રાહુલે આ મુકાબલો 15-7ના અંક સાથે જીતી લીધો હતો.

આ મુકાબલામાં બંને ખેલાડીઓ વચ્ચે જોરદાર ટક્કર જોવા મળી અને તેમાં રાહુલે બાજી મારી લેતાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.

તો બીજી તરફ મહિલાની ફ્રી સ્ટાઇલ 76 કિલો વર્ગની કુસ્તીમાં કિરણે બ્રૉન્ઝ મેડલ જીત્યો છે.  કિરણે મોરેશિયસની કે. પરિધાવનેને 10-0થી હરાવી દીધાં હતાં.

હવે કુસ્તીમાં સુશીલ કુમાર પર સૌની નજર છે.

કુસ્તીમાં બબિતા ફોગટે સિલ્વર મેડલ જીત્યો

મહિલાની ફ્રી સ્ટાઇલ 53 કિલો વર્ગ કુસ્તીમાં ભારતની પહેલવાન બબિતા ફોગટને સિલ્વર મેડલથી સંતોષ કરવો પડ્યો છે.

તેઓ કેનેડાની પહેલવાન ડાયના વિકર સામે હારી જતાં ગોલ્ડ મેડલ ગુમાવવો પડ્યો છે.

પરંતુ આ સાથે જ ભારતના ખાતામાં વધુ એક સિલ્વર મેડલનો ઉમેરો થયો છે. જેથી ભારતની મેડલ ટેલીમાં કુલ 26 મેડલ્સ થઈ ગયા છે.

દંગલ ગર્લ તરીકે જાણીતાં બબિતા આ મુકાબલો 2-5થી હારી ગયાં હતાં. બબીતા ફોગટ અને તેમનાં બહેન પર આમીર ખાને દંગલ ફિલ્મ બનાવ્યું હતું.

હવે કુસ્તીમાં ગોલ્ડ મેડલ માટે સુશીલ કુમાર અને રાહુલ અવારે પર બધાની નજર છે. જ્યારે કિરણ બ્રૉન્ઝ મેડલ માટે સ્પર્ધામાં ઉતરશે.

શૂટિંગમાં તેજસ્વિનીએ જીત્યો સિલ્વર મેડલ

કૉમનવેલ્થ ગેમ્સના 8માં દિવસે પહેલવાનોએ કરેલી શાનદાર શરૂઆત બાદ શૂટિંગમાં ભારતને પહેલો સિલ્વર મેડલ મળ્યો છે.

શૂટર તેજસ્વિની સાવંતે 8માં દિવસે ભારતને પહેલો સિલ્વર મેડલ અપાવ્યો છે.

તેજસ્વિનીએ મહિલાઓની 50 મીટર રાઇફલ પ્રોન સ્પર્ધામાં સિલ્વર મેડલ જીત્યો છે.

તેઓ 618.9 અંક સાથે આ સ્પર્ધામાં બીજા સ્થાન પર રહ્યાં હતાં. જ્યારે સિંગાપુરની માર્ટિના લિન્ડસે 621.0 અંક સાથે પ્રથમ ક્રમે રહેતા ગોલ્ડ પર કબ્જો કર્યો હતો.

કુસ્તીમાં ભારતના મેડલ નક્કી

સુશીલ કુમાર કુસ્તીમાં ફ્રી સ્ટાઇલ 74 કિલોના ફાઇનલમાં પહોંચી ગયા છે. સેમી ફાઇનલમાં તેમણે ઑસ્ટ્રેલિયાના કૉનોર ઇવાન્સને...


...મોદી ઉમેરે છે કે ગુજરાતના લોકો નરેન્દ્ર મોદીનો સાથ એટલે નથી છોડી રહ્યાં કારણ કે તેઓ નરેન્દ્ર મોદી અને તેમની કાર્યશૈલીથી સંતુષ્ટ છે.

મોદી ઉમેરે છે, "ગુજરાતના લોકો માત્ર મત સાતત્ય માટે મતદાન કરી રહ્યા છે, શક્ય છે કે કદાચ કેટલાક લોકો સંતુષ્ટ ન હોઈ શકે."

થોડા લોકો અસંતુષ્ટ હોય શકે છે એમાં કોઈ ઇન્કાર ન કરી શકે કે એ વાતને કોઈ નકારી ન શકે.

લોકોના અસંતોષ વિશેનું કારણ આપતા મોદી કહે છે કે જેમ જેમ ટેકનોલોજીનો વ્યાપ વધી રહ્યો છે તેમ લોકો ટેક્નોલોજી વડે જાગૃત થઈ રહ્યા છે અને તેમની સરકાર પાસેથી અપેક્ષાઓ પણ... બાકીનો લેખ લખો:

ને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મોબાઇલ ફોન ટાવરના પ્રભાવક્ષેત્રમાં આવેલા મોબાઇલ ફોનના નંબરો છે.'

જે લોકોના એ નંબર હતા તેમની તકેદારીના ભાગરૂપે તબીબી તપાસ કરવામાં આવી હતી અને તેમને સાવધાની રાખવા જણાવવામાં આવ્યું હતું.

તેમાં મોટાભાગના લોકો એવા છે કે જેઓ નિઝામુદ્દીનની આસપાસના વિસ્તારમાંથી પસાર થયા હતા અથવા તેમણે નિઝામુદ્દીન રેલવેસ્ટેશનથી ટ્રેન પકડી હતી.

જોકે, આ 159 લોકોની યાદીમાં સામેલ પ્રેમકુમાર સાહુને વાંધો એ છે કે આ યાદીમાંના તમામ લોકોને તબલીગી જમાત સાથે સંબંધ હોય એ રીતે યાદી રજૂ કરવામાં આવી છે.

પ્રેમકુમાર સાહુએ કહ્યું હ... બાકીનો લેખ લખો:

યાદીમાં જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યમાં તબલીગી જમાતના 107 લોકોની કોરોના ટેસ્ટ કરવામાં આવી હતી. તેમાંથી 83 લોકોનું પરિણામ નૅગેટિવ હતું, જ્યારે 23 લોકોની તપાસના રિપોર્ટ મળવા બાકી છે.

એ યાદીમાં જણાવ્યા અનુસાર, કોરોના પૉઝિટિવનો એકમાત્ર કેસ કોરબા જિલ્લાનો હતો. કોરબા જિલ્લામાં કુલ 47 લોકોનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.

તેમાંથી 46ના રિપોર્ટ નૅગેટિવ આવ્યા હતા, જ્યારે 16 વર્ષના એક કિશોરને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો હોવાનું બહાર આવ્યું હતું.

આ રિપોર્ટ બાદ તે કિશોર જ્યાં રોકાયો હતો, એ કટઘોરા વિસ્તારમાં લોકોની તબીબી તપાસ કરવામાં આવી હતી.

બુધવારે એ વિસ્તારમાંથી એક અને ગુરુવારે સાત કોરોના પૉઝિટિવ કેસ મળ્યા હતા.

ભારતમાં કોરોના વાઇરસના કેસ

કુલ કેસ

સાજા થયા

મૃત્યુ

સ્રોત : આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય, કેન્દ્ર સરકાર

                            કલાકની સ્થિતિ 11: 30 IST

રાજ્યના આરોગ્ય પ્રધાન ટી. એસ. સિંહદેવે નિષ્ણાતોને ટાંકતા જણાવ્યું હતું કે સંક્રમણની બાબતમાં આપણે (છત્તીસગઢ) એક મહીનો પાછળ છીએ. એ દૃષ્ટિએ એપ્રિલના અંત અને મેના પ્રથમ સપ્તાહમાં સંક્રમણના આવા મામલા વધવાની આશંકા છે. તેને તબલીગી જમાત સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી.

ટી. એસ. સિંહદેવે કહ્યું હતું, "ભારત સરકાર પાસેથી પહેલાં 158 લોકોની યાદી આવી હતી. પછી 194 લોકોની યાદી આવી હતી."

"તેમાં જેમના નામ હતા તેમના ફોન નિઝામુદ્દીન આસપાસના મોબાઇલ ટાવરમાંથી લોકેટ કરવામાં આવ્યા હતા."

"તેમાં અનેક લોકો એવા છે, જેમને તબલીગી જમાત સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. યાદીમાંના સાત લોકો છત્તીસગઢ આવ્યા નથી."

"તેમના સિવાયના જે લોકો હતા એ તમામની તબીબી તપાસ કરવામાં આવી છે." "હાઈકોર્ટ સોમવારે આગામી સુનાવણી હાથ ધરવાની છે. એ દિવસે અમે અદાલત સમક્ષ બધી માહિતી રજૂ કરીશું."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...મ્મેહ

આફ્રિકન દેશ ગામબિયાના રાષ્ટ્રપતિ યાહ્યા જામ્મેહ ચૂંટણી હારી હોવા છતાં પરિણામ સ્વીકારવાની ના પાડી દેતા દેશમાં રાજકીય સંકટ ઊભું થયું હતું.

ડિસેમ્બર 2016માં દેશમાં રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણી યોજાઈ હતી, જેમાં બિઝનેસમેન અને વિરોધપક્ષના નેતા અડામા બારોહે યાહ્યા જામ્મેહને હરાવી દીધા હતાં.

બીબીસીના અહેવાલ અનુસાર શરુઆતમાં યાહ્યા જામ્મેહ પરિણામ સ્વીકારી લીધું હતું પરતું એક અઠવાડિયા બાદમાં તેમણે ફેરવી તોળ્યું. તેમણે જણાવ્યું કે ચૂંટણીપંચ દ્વારા અમુક ભૂલો થઈ છે, જેના કારણે તેમના સમર્થકો ચૂંટણીમાં મતદાન ... બાકીનો લેખ લખો:

ુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ય એશિયન દેશોએ વિશ્વના અન્ય દેશોની સરખામણીમાં ક્રૂડઑઇલની વધારે કિંમત ચૂકવવી પડે છે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર સુષમા રામચંદ્રન કહે છે, "ક્રૂડઑઇલ નિકાસ કરતા દેશોનું કહેવું છે કે એશિયાના દેશો અંતરની દૃષ્ટિએ તેમનાથી અમેરિકા અને અન્ય દેશો કરતા નજીક છે. આથી તેમની સરખામણીમાં એશિયાના દેશોએ ટ્રાન્સપોર્ટેશનનો ઓછો ખર્ચ કરવો પડે છે."

"આથી ભારત, ચીન જેવા દેશો પાસેથી પ્રીમિયમ ભાવ વસૂલવાનું શરૂ કરવામાં આવ્યું"

વળી બીજી તરફ નરેન્દ્ર તનેજાનું કહેવું છે કે,"આ દેશ પાંચથી સાત બિલિયન ડૉલર્સ એશિયન પ્રીમિયમ તરીકે જ કમાઈ લે છે.... બાકીનો લેખ લખો:

ે એમેરિકાએ ક્રૂડઑઇલ માટે જ મધ્યપૂર્વના દેશોમાં પોતાની શાખ બનાવી રાખી છે.

મોટા નિકાસકારોમાં એ ધારણા રહી છે કે એશિયન પ્રીમિયમ યોગ્ય નથી. હવે તેનો સમય પૂરો થઈ ગયો છે. તેને આગામી સમયમાં પણ નાબૂદ તો કરવું જ પડશે.

આ મામલે નરેન્દ્ર તનેજા કહે છે,"આગામી બે ત્રણ વર્ષોમાં ભારતની સ્થિતિ અને અર્થવ્યવસ્થા વધુ મજબૂત થશે."

"તેની સ્થિતિ આ મામલે સારી રહેશે. હવે ભારત મોટું આયાતકર્તા બની રહ્યું છે. આથી બિઝનેસના હેતુથી તે હવે ફાયદો ઉઠાવવાની સ્થિતિમાં આવી રહ્યું છે."

ભારતનો ફાયદો એ છે કે ક્રૂડઑઇલના એશિયન પ્રીમિયમ અને તેના ભાવ મામલે તે નેતૃત્વની ભૂમિકામાં આવી રહ્યું છે.

નરેન્દ્ર તનેજા કહે છે,"ઑઇલના રાજકારણમાં ભારત એક લીડર તરીકે ઊભરી રહ્યું છે. ભારતની વાત સાંભળવામાં આવી રહી છે."

"આપણે નિયંત્રણ હટાવી લીધું છે, હવે તેને લગાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ, માત્ર તેમાં સફળતાની પ્રતિક્ષા છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ય છે. આ ફિલ્મો ત્રણ લોકો પર બને છે, સૈનિક, ખેલાડી અને રાજનેતા."

તેઓ પૂછે છે, "શું ક્યારેય કોઈ સમાજસેવક પર ફિલ્મ બની છે? કોઈએ બાબા આંબેડકર પર બાયૉપિક બનાવવાની ઘોષણા કરી છે? જવાબ છે ના. કેમ કે, તેમના વિચારો પર કોઈ ફિલ્મ બનાવવા માગતા નથી અને બાયૉપિક ફિલ્મો માટે ખૂબ ડ્રામાની જરુર હોય છે."

તેઓ કહે છે, "ડ્રામા ક્રિએટ કરવામાં આવે છે, હાર બાદ જીત બતાવવામાં આવે છે પછી તે 'ઠાકરે' હોય કે 'ધ ઍક્સિડેન્ટલ પ્રાઇમ મિનિસ્ટર' કે 'ઉરી' કે પછી 'પીએમ મોદી'. આપણા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 'ઉરી' ફિલ્મનો 'હાઉ ઇઝ ધ જોશ... બાકીનો લેખ લખો:

કહે છે કે આ પ્રૉપેગૅન્ડા ફિલ્મ નથી."

નિર્માતાઓને ફાયદાથી મતલબ

જાણીતા બોલીવુડ ટ્રેડ ઍનાલિસ્ટ આમોદ મહેરાનું પણ એ જ કહેવું છે કે 'ઠાકરે', 'પીએમ નરેન્દ્ર મોદી' જેવી ફિલ્મો પ્રૉપેગૅન્ડા ફિલ્મો છે.

તેઓ કહે છે, "ઠાકરે ફિલ્મ શિવસેનાએ જ બનાવી હતી. તેને રિલીઝ પણ તેમણે જ કરી હતી. શિવસેનાને આ ફિલ્મની મદદથી કેટલો ફાયદો થશે તે તો હું કહી શકતો નથી. હા, પરંતુ આ ફિલ્મને રિલીઝ કરી તેમનો જે ઉદ્દેશ હતો તે ચોક્કસ સફળ થયો."

'ઠાકરે'ની વિચારધારાને બતાવવામાં આવી અને તેમણે જે જણાવવું હતું કે તેમણે મરાઠી લોકો માટે ઘણું બધું કર્યું તેમાં તેઓ સફળ થયા. ફિલ્મે નવાઝના કારણે 25 કરોડ રૂપિયાની કમાણી પણ કરી.

તેઓ કહે છે, "એ જ રીતે 'ધ ઍક્સિડેન્ટલ પ્રાઇમ મિનિસ્ટર' પણ આવી જેણે 20 કરોડ રૂપિયાની કમાણી કરી. આ ખૂબ મોટી કમાણી છે, નહીં તો અનુપમ ખેરને લીડ રોલમાં જોવા માટે 300-400 રૂપિયાની ટિકિટ લઈને કોણ જાય છે. પરંતુ ફિલ્મમાં વિવાદ હતો. લોકોમાં જાણવાની ઉત્સુકતા હતી એ માટે ફિલ્મે સારી કમાણી પણ કરી જેના પગલે ફિલ્મમેકરને ફાયદો થયો."

"હવે ફિલ્મ મોદી આવી રહી છે. મને ખબર નથી કે પીએમને તેનાથી કેટલો ફાયદો થશે કે નુકસાન થશે. પરંતુ હા, ફિલ્મ સાથે જોડાયેલા મેકર અને વિવેકના કરિયરને ચોક્કસ ફાયદો થશે. નહીં તો વિવેકને ફિલ્મો ક્યા મળી રહી હતી. જો ફિલ્મ ચાલી, તો વિવેકનું ફ્લૉપ કરિયર હિટ થઈ જશે."

આ સિલસિલો હજુ અહીં રોકાયો નથી. બાયૉપિકમાં ફિલ્મોની રેસમાં રામગોપાલ વર્માની ફિલ્મ 'લક્ષ્મી એનટીઆર' પણ છે. જેમાં વિદ્યા બાલન એનટીઆરનાં પત્નીની ભૂમિકામાં છે.

આ ફિલ્મ જાન્યુઆરીમાં રિલીઝ થઈ ચૂકી છે. તેનો બીજો ભાગ જલદી રિલીઝ કરવામાં આવશે.

અન્ય ફિલ્મોમાં 'કેસીઆર', 'તીસરી યાત્રા', જે વાય. એસ. રાજશેખર રેડ્ડીની બાયૉગ્રાફી છે, તેમાં મામૂટી મુખ્ય ભૂમિકામાં છે.

ચોથી ચંદ્રબાબૂ નાયડૂના જીવન પર પણ ફિલ્મ બની રહી છે.

આ લિસ્ટમાં તામિલનાડુનાં પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી જયલલિતાનું નામ પણ સામેલ છે.

કહેવામાં આવે છે કે જયલલિતાના જીવન પર પણ એક બાયૉપિક ફિલ્મ બનશે અને આ ફિલ્મમાં અભિનેત્રી કંગના રનૌત જયલલિતાની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ય તલવાર દંપતીને ત્યાંથી આ પ્રકારનું ચપ્પુ જપ્ત નથી કર્યું અને ફોરેન્સિક લેબમાં પણ આવું ચપ્પુ નથી મોકલવામાં આવ્યું.

ઉપરાંત એ વાતની તપાસ પણ નથી કરવામાં આવી કે આ પ્રકારના ચપ્પુથી હત્યા થઈ શકે તેમ છે કે નહીં ?

સેનનું કહેવું છે કે, સીબીઆઈ કૉર્ટમાં તપાસ અધિકારીની વાતને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી જેને ફૉરેન્સિક તપાસ વિશે જાણ નહોતી.

4. "સરકારી ઈ-મેઈલ એેડ્રેસનો ઉપયોગ કેમ નહીં?"

પુસ્તકમાં સીબીઆઈની કાર્યવાહી વિરુદ્ધ વિવિધ સવાલ કરવામાં આવ્યા છે

પુસ્તક અનુસાર, સીબીઆઈએ તલવાર દંપતીના સંપર્ક માટે, તેમને ઑફિસ ... બાકીનો લેખ લખો:

વાજા દ્વારા તેના રૂમમાં પ્રવેશ થઈ શકતો હતો?

પુસ્તક પ્રમાણે આરુષીના રૂમમાં પ્રવેશવા માટે અન્ય એક રસ્તો હોવાની શક્યતા હતી, જેના પર તપાસ અધિકારીઓએ ધ્યાન દેવાની જરૂર હતી.

ઘરમાં આરુષીના રૂમ પહેલા એક ગેસ્ટ ટોઈલેટ આવતું હતું, જે આરૂષીના રૂમના ટોઈલેટ તરફ ખુલતું હતું.

બંને ટોઈલેટ વચ્ચે એક દરવાજો હતો જેને ગેસ્ટ ટોઈલેટની બાજુથી ખોલી શકાતો હતો.

7. "દંપતીના પક્ષને મજબૂત કરી શકનારા સાક્ષી રજૂ ન કરાયા"

સેનના કહેવા પ્રમાણે સીબીઆઈએ 141 સાક્ષીઓની યાદી બનાવી હતી

પુસ્તક અનુસાર સીબીઆઈએ તે સાક્ષીઓને રજૂ નથી કર્યા જેમની જુબાની તલવાર દંપતીના પક્ષને મજબૂત કરી શકતી હતી.

સેનના કહેવા પ્રમાણે સીબીઆઈએ 141 સાક્ષીઓની યાદી બનાવી હતી પરંતુ માત્ર 39 સાક્ષીઓને અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

સેને તેમના પુસ્તકમાં તલવાર પરિવારના અંગત મિત્ર અને આંખોના ડૉક્ટર સુશીલ ચૌધરીનું ઉદાહરણ આપે છે.

આરુષી મામલામાં સાક્ષી એક પૂર્વ પોલીસકર્મી કે.કે. ગૌતમે કહ્યું હતું કે તેમને ડૉક્ટર સુશીલ ચૌધરીએ ફૉન કરી કહ્યું હતું કે, શું તેઓ આરુષીના પોસ્ટમૉર્ટમ રિપોર્ટના કામને ઝડપી બનાવવામાં મદદ કરી શકે છે?

કેકે ગૌતમનો દાવો હતો કે ડૉક્ટર ચૌધરીએ તેમને એ પણ કહ્યું હતું કે તેઓ પોતાના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરીને પોસ્ટમૉર્ટમ રિપોર્ટમાંથી 'બળાત્કાર' શબ્દ હટાવી દે. સુશીલ ચૌધરી આ વાત નકારે છે.

સેનના કહેવા પ્રમાણે સીબીઆઈએ સુપ્રીમ કૉર્ટમાં કહ્યું કે તેમના માટે ડૉક્ટર ચૌધરીની સાક્ષી એટલા માટે મહત્વની છે કે જો તલવાર દંપતીને જામીન આપવામાં આવે તો તેઓ ડૉક્ટર ચૌધરીને પ્રભાવિત કરી શકે છે.

સુપ્રીમ કૉર્ટે સીબીઆઈને એક મહિનાનો સમય આપ્યો હતો પરંતુ સીબીઆઈએ સુશીલ ચૌધરીને નિવેદન માટે ન બોલાવ્યા.

પુસ્તક પ્રમાણે ડૉક્ટર ચૌધરીનું નિવેદન તલવાર દંપતી માટે મહત્વપૂર્ણ થઈ સાબિત થઈ શક્યું હોત.

'દરેક મુદ્દે દલીલ થઈ'

'આ પુસ્તમાં કોઈ નવી વાત નથી. અવિરૂક સેન તલવાર દંપતીના મીડિયા મેનેજર છે'

આરુષી કેસમાં સીબીઆઈના વકીલ આર.કે. સૈનીએ સીબીઆઈ પરના આરોપો બાબતે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે તેમણે 'આરુષી' પુસ્તક નથી વાંચ્યુ, પરંતુ આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ દલીલ થઈ ચૂકી છે.

આર.કે.સૈની કહે છે, "આ પુસ્તમાં કોઈ નવી વાત નથી. અવિરૂક સેન તલવાર દંપતીના મીડિયા મેનેજર છે. તેઓ નિષ્પક્ષ લેખક નથી."

"સીબીઆઈએ જે રીતે કેસને સંભાળ્યો હતો, તેનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે અદાલતો છે. આ લોકો (તલવાર દંપતી) 30-40 વાર ઉચ્ચ અદાલતોમાં...


...ય નહોતી.

આગ્રાથી ઝાંસી સુધીની યાત્રા

હું ઝાંસીના રાણીના નિવાસસ્થાન સુધીની મારી યાત્રા વિશે વિસ્તારપૂર્વક જણાવું છું.

સાંજના સમયે હું મારી બગીમાં બેઠો હતો અને સવારે દિવસના અજવાળામાં ગ્વાલિયર પહોંચ્યો હતો.

કૅંટથી દોઢ માઇલ દૂર ઝાંસીના રાજાનું નાનું ઘર હતું. મારે અહીં જ રોકાણ કરવાનું હતું.

એક મંત્રી અને વકીલ મને ત્યાં લઈ ગયા હતા. તેઓ મારી સાથે જ હતા. સવારે દસ વાગ્યે નાસ્તો કર્યા બાદ મેં મારા હુક્કાથી તંબાકુનું સેવન કર્યું. હવે અમારે રવાના થવાનું હતું.

દિવસનું તાપમાન ઘણું ગરમ હતું પણ રાણીએ મને ... બાકીનો લેખ લખો:

ં એક વાત જરૂર કહેવા માંગીશ કે તેઓ બન્ને ખૂબ જ સારી વ્યક્તિ હતા.

તેઓ સમજદાર અને અદબની સાથે સાથે નવી બાબત શીખવા માટે તત્પર પણ હતા.

આમ મારી મુસાફરી સારી રહી. મુલાકાત સમયે રાણીએ પોતાના કેટલાક બ્રાહ્મણો (પંડિતો)માંથી એક સાથે સલાહ-સૂચન કર્યું હશે આથી તેઓ એ સમયે રાણી સાથે ત્યાં હાજર હતા.

આ લોકોએ સલાહ આપી હોઈ શકે કે મુલાકાત માટે સૂર્યાસ્ત બાદ અને ચંદ્રમાના ઉદય વચ્ચેનો સમય અનુકૂળ છે.

આથી સાંજે સાડા પાંચ વાગ્યાથી છ વાગ્યાનો સમય મુલાકાત માટે નક્કી કરાયો હતો.

'શું તમે રાણી સાથેની મુલાકાત વખતે તમારા પગરખાં ઉતારી લેશો'

મને આ વાતની જાણકારી આપી દેવાઈ હતી અને હું સંતુષ્ટ પણ હતો. ત્યાર બાદ મેં રાત્રી ભોજનનો ઑર્ડર પણ આપી દીધો.

ત્યારે મંત્રીએ ખેદ વ્યક્ત કરી એક સંવેદનશીલ મુદ્દે મારી સાથે વાતચીત કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. આથી તેમણે મારા અંગત સેવક સહિતના નોકરોને બહાર દૂર જઈને ઊભા રહેવા કહ્યું.

હું કરી પણ શું શકતો હતો કેમ કે હું ઝાંસીના સૈનિકોની વચ્ચે હતો. નાણાં મંત્રીએ મને કહ્યું કે શું રાણીના કક્ષમાં પ્રવેશતા પૂર્વે હું મારા પગરખાં દરવાજા પર જ ઉતારી શકું છું? મેં પૂછ્યું કે શું ગવર્નર જનરલના દૂતોએ આવું કર્યું છે.

મંત્રીએ જવાબ આપ્યો કે દૂતોએ ક્યારેય રાણી સાથે મુલાકાત જ નથી કરી. વળી દિવંગત રાજાએ યૂરોપિયન મહેમાનોને ક્યારેય તેમના અંગત નિવાસસ્થાનમાં નથી બોલાવ્યા.

તેઓ આ તંબુમાં જ તેમની સાથે મુલાકાત કરતા હતા.

શું જવાબ આપવો તે મામલે હું દુવિધા અનુભવી રહ્યો હતો. આ પૂર્વે હું દિલ્હીના રાજાને મળવાનો ઇન્કાર કરી ચૂક્યો હતો.

કેમ કે, તેઓ એ વાત પર ભાર મૂકી રહ્યા હતા કે તેમની હાજરીમાં યૂરોપિયન લોકોએ તેમના પગરખાં ઉતારી લેવા જોઈએ.

આ વિચાર મને યોગ્ય નહોતો લાગતો આથી મેં મંત્રીને મારી વાત જણાવી.

પછી મેં તેમને પૂછ્યું કે શું તેઓ ક્યારેય બ્રિટિશ મહારાણીના મહેલમાં યોજાતા દરબારમાં સામેલ થયા છે?

મેં તેમને જણાવ્યું કે દરબારમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ માથા પર કંઈ જ પહેરી ન શકે અને માથું ઢાંકેલું ન રાખી શકાય તથા આ વાતનું પાલન દરેકે કરવાનું હોય છે.

ત્યારે મંત્રીએ કહ્યું તમે તમારી હૅટ પહેરી શકો છો. રાણીને આ વાત ખરાબ નહીં લાગશે. તેમણે કહ્યું કે રાણી માટે આ વધુ સન્માનની વાત રહેશે.

જોકે, આ એ વાત હતી જે હું નહોતો ઇચ્છતો.

હું ઇચ્છતો હતો કે તેઓ મારી હૅટ પહેરવાની બાબતને પગરખાં ઉતારવાની બાબતની સમજૂતી ગણી લે. પરંતુ આ સમજૂતીથી મને એક અલગ પ્રકારની ખુશી મળી રહી...


...ય બની છે. કવિ પ્રાર્થના કરે છે કે ,

ઐ ખુદા,

કુછ દેર તક ઈસ તેજ બારિશ કો રોક

તાકિ યહ આદિવાસી લડકી ઘર જા સકે

લકડી કે ગઠ્ઠે કો સૂખા રખને કી

કોશિશ મેં લગી હુઈ હૈ

ફિક્રમંદ હૈ

ગઠ્ઠર ભીગ ગયા તો ચૂલ્હા કૈસે સુલગાએગી ઉસકી બૂઢી માઁ

જ્યારે કોમી રમખાણમાં ઘર બાળી નાખવામાં આવ્યું

એનું અસલ ઘર રાજસ્થાનના ટોંકમાં. ત્યાંથી એનો પરિવાર અમદાવાદ આવ્યો. અહીં એમણે મુસાફરખાનાને ઘર બનાવ્યું.

સંઘર્ષના એ સમયમાં મોટા પરિવારને નાનું મકાન પણ હૂંફાળું ઘર લાગ્યું. પણ એ ઘર પણ બળ્યું કોમી દાવાનળમાં. એણે ભણીગણીને ... બાકીનો લેખ લખો:

િંગન હોય જ.

રેડિયોના માધ્યમને સમજીને એ એમાં જાતભાતના પ્રયોગ કરતો. કડકડતી ટાઢમાં ખેતરમાં પ્રેમચંદજીનું નાટક "પોષની રાત" ધ્વનિમુદ્રિત કરેલું ને સ્ટુડિયોમાં સૂકાં પાંદડાં પાથરીને એના પર ચાલીને દૃશ્ય જીવંત કરેલું.

એ માઇક્રોફોન સાથે "રમતો" ને સરસ પરિણામ મેળવતો. સાદિકનૂરની અણધારી વિદાયે આપણે રેડિયો પ્રસારણકલાનો એકમાત્ર ગુરુ ગુમાવ્યો છે.

એની પ્રતિભાની આ ઓળખ આ રચના સાથે પૂરી કરું:

જબ તક હવાએં હૈં

જી ભર કે સાઁસ લે લો, જી લો

ફિર ઘૂટ ઘૂટ કે મરના હી હૈ।

સુના હૈ આસમાનોંસે રાક્ષસ ઉતરેંગે

ધરતી પર

ઔર પી જાએંગે સારી હવાઓં કો ।

દોસ્ત, કદાચ એટલે જ તારા શ્વાસમાં ખૂટી એ હવા.

(લેખક આકાશવાણી કેન્દ્ર અમદાવાદમાં નિયામક રહી ચૂક્યા છે અને લેખમાં વ્યક્ત વિચારો તેમના અંગત છે)

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ય મામલાના જાણકાર એલેક્ઝાન્ડર બૂથનું માનવું છે કે સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત અરબ અમીરાત મળીને પણ ઈરાનનું સ્થાન લઈ શકશે નહીં.

એલેક્ઝેન્ડર કહે છે કે પરિસ્થિતિ સંભાળવા માટે રશિયાએ પણ પોતાનું ઉત્પાદન વધારવું પડશે.

આ સિવાય વધુ એક ખતરો છે. જો તેલ ઉત્પાદક બીજા કોઈ દેશ (ઉદાહરણ તરીકે નાઇજીરિયા)માં હિંસા કે સંકટની સ્થિતિ ઉત્પન્ન થાય તો તેલ કંપનીઓ માટે કપરી પરિસ્થિતિ ઊભી થશે.

તેનો મતલબ સ્પષ્ટ છે કે આગામી દિવસોમાં તમામ દેશોમાં પણ પરિસ્થિતિ અઘરી બનશે. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેલની કિંમત વધશે અને તેના પરિણા... બાકીનો લેખ લખો:

ંધ છે એટલે તેના માટે ઈરાનને ઘેરવાની અમેરિકાની વ્યૂહરચનામાં સામેલ થવું મુશ્કેલ બનશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો