...ાં નથી. તેઓ કહે છે કે, “ખાપ પંચાયતોના સમર્થનને કારણે આ આંદોલન હવે દેશના વિવિધ ભાગોમાં વધુ પ્રબળ બન્યું છે. પરંતુ તેની અવધિમાં ખાપ પંચાયતોના સમર્થનથી વધુ અસર નહીં થાય કારણ કે આંદોલનની અવધિ સરકારના હાથમાં છે. જો સરકાર તેને લાંબું ખેંચવા માગશે તો તે ખેંચશે. પરંતુ ખેડૂતો તો શરૂઆતથી જ છ-બાર મહિનાની તૈયારી સાથે જ આવ્યા હતા. તેથી હું નથી માનતી કે આ સમર્થનથી ખેડૂત આંદોલનની અવધિ વધુ વધશે.”

શું છે ખાપ અને ખાપ પંચાયત?

રાકેશ ટિકૈત

બીબીસી હિંદીના સહયોગી અને વરિષ્ઠ પત્રકાર સમીરાત્મજ મિશ્રા ‘ખાપ’નો સામાન્ય ... બાકીનો લેખ લખો:

ંશોધનપત્ર અનુસાર ખાપના આવા પ્રભાવને કારણે તે માત્ર કોઈક એક વિસ્તાર, સમાજ કે ધર્મ પુરતી મર્યાદિત રહી જતો નથી. તે હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશના લગભગ તમામ વિસ્તારોમાં હાજર જોવા મળે છે.

જુદા જુદા ખાપની વાત કરીએ તો હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાનના વિસ્તારોમાં અહલાવત ખાપ, રાઠી ખાપ, બલિયાન ખાપ, ગુર્જર ખાપ, ભડાણા ખાપ, કલસિયન ચૌહાણ રાણા ખાપ, કસાના ખાપ, ખતાના ખાપ, બૈંસલા ખાપ, ભાટી ખાપ, કરહના ખાપ, પવાર ખાપ, બાતર ખાપ, છોકર ખાપ, રાવલ ખાપ, નગર ખાપ દેધા ખાપ, તોમર ખાપ અને ચૌહાણ ગુર્જર ખાપ વગેરે ખાપ અસ્તિત્વમાં છે.

જુદા જુદા ખાપ દ્વારા નિયંત્રિત વિસ્તારોમાં પ્રેમવિવાહને માન્યતા નથી. માત્ર લગ્ન જ નહીં અન્ય ઘણા સામાજિક મામલાઓમાં ખાપના સ્થાપિત નિયમો અનુસરવાનું ખાપના સભ્ય પરિવારો માટે ફરજિયાત હોય છે. જો આ નિયમોનું ઉલ્લંઘન થાય તો તેના ન્યાય માટે જે સમિતિ બેસે છે, તેને ખાપ પંચાયત નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ સમિતિ ઘણી વખત વિવાદાસ્પદ કહી શકાય તેવા હુકમો કરીને તેના અમલીકરણનો આગ્રહ કરે છે. આ સમિતિ અવારનવાર નિયમોના ઉલ્લંઘન સિવાય નવા નિયમો ઘડવા સાથે સંકળાયેલી પણ હોય છે.

બીબીસી હિંદીના એક અહેવાલમાં ખાપ પંચાયત અંગે વધુ સ્પષ્ટીકરણ આપવામાં આવ્યું છે. આ અહેવાલ મુજબ “પરંપરાગત પંચાયતો ઘણા પ્રકારની હોય છે. ખાપ પંચાયતો પણ પારંપરિક પંચાયતો જ છે જે આજકાલ ઘણી ઉગ્ર દેખાઈ રહી છે. પરંતુ તેમને કોઈ આધિકારિક માન્યતા હાંસલ નથી.”

“એક ગોત્ર કે પછી સમૂહના તમામ ગોત્ર મળીને ખાપ પંચાયત બનાવે છે. તે પાંચ કે 20-25 ગામોની પણ હોઈ શકે છે. જે ગોત્ર જે વિસ્તારમાં વધુ પ્રભાવશાળી હોય છે, તેનું એ ખાપ પંચાયતમાં વધુ વર્ચસ્વ હોય છે. ઓછી વસતિવાળા ગોત્ર ફણ પંચાયતમાં સામેલ થાય છે પરંતુ પ્રભાવશાળી ગોત્રની ખાપ પંચાયતમાં ચાલે છે. ગામના તમામ નિવાસીઓને બેઠકમાં બોલાવવામાં આવે છે અને જે નિર્ણય લેવામાં આવે છે તે બધા માટે બંધનકર્તા હોય છે.”

આ અહેવાલ અનુસાર, “સૌ પ્રથમ ખાપ પંચયતો જાટ લોકોની હતી. વિશેષપણે પંજાબ-હરિયાણાના પછાત વિસ્તારોમાં જાટ લોકો પાસે ભૂમિ છે, પશાસન અને રાજકારણમાં તેમનો સારો એવો પ્રભાવ છે, જનસંખ્યા પણ વધુ છે.”

ખાપ પંચાયતોના કેટલાક વિવાદાસ્પદ આદેશો

મથુરાની ખેડૂત પંચાયત

ઉત્તર પ્રદેશના બાગપત જિલ્લામાં દલિત પરિવારના એક યુવક સ્થાનિક જાટ સમુદાયની છોકરી સાથે ઘર છોડીને નાસી ગયો હતો. ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ પ્રમાણે સ્થાનિક ખાપ પંચાયતે આ દલિત યુવકની બહેન પર આ તેમના...


...ાં પણ ગંભીર સ્થિતિમાં હતું. આ એક એવા સમયે થયું હતું જ્યારે અર્થતંત્રમાં વધારો થઈ રહ્યો હતો અને બેરોજગારી ઐતિહાસિકપણે નીચલી સંપાટી પર હતી. ટ્રમ્પ પ્રશાસનના વિવરણ અનુસાર મહામારી પહેલાં જ રાષ્ટ્રીય ઋણનો સ્તર ‘સંકટ’માં હતો.

સંકટનું કારણ હતું ટ્ર્મ્પ દ્વારા ટૅક્સમાં ઘટાડો અને સરકારી ખર્ચમાં રોક ન લગાવવી.

આ અંગે વૉશિંગટન પોસ્ટ અખબારે હાલમાં લખ્યું હતું, “ટ્ર્મ્પે 2017માં ટૅક્સમાં ભારે ઘટાડો કર્યો અને ગંભીર ખર્ચ પર કોઈ સંયમ ન જાળવ્યો જે કારણે રાષ્ટ્રીય ઋણમાં જરૂરિયાત કરતાં વધારે વધારો થયો.”

ઉલ્લે... બાકીનો લેખ લખો:

વધારાની મોંઘવારી વધવાનો સમય નિકટ છે. ઊંડા ઋણના ખાડામાં પડવા સિવાય, નવા સરકારી ખર્ચાના બોજાને અમુક નવા કરોએ ઉઠાવવો પડશે. અને નવા કરોના બોજાથી ખાનગી ક્ષેત્રમાં જીવન મુશ્કેલ બની જશે.”

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાં પત્ની પ્રીતિબહેન, બે પુત્રીઓ સચિ અને રીની, આ ચાર માણસોનું કુટુંબ.

નવરંગપુરા માર્કેટથી આગળ જઈએ ત્યારે ચાર રસ્તા પાસે જમણી બાજુ વળીએ એટલે બીજો કે ત્રીજો બંગલો દિલીપભાઈનો આવે.

બાજુમાં એમના પિતરાઈનો બંગલો અને ખાસ્સી મોકળાશમાં નવરંગપુરા જેવા પોશ વિસ્તારમાં દિલીપભાઈનો બંગલો.

કૂતરા પાળવાનો શોખ એટલે દરવાજો ખોલીને કમ્પાઉન્ડમાં ઘૂસતાં પહેલાં પેલા કૂતરાની ચિંતા કરવી પડે.

દિલીપભાઈ સામાન્ય વર્ગના માણસ નહોતા. He was a man of class. સમાજના ઉચ્ચવર્ગ સાથે એમનું હળવા મળવાનું થાય.

રહેણીકરણી પણ એ ધારાધોરણ... બાકીનો લેખ લખો:

િલીપ પરીખ જેવાં નામો સિનિયૉરિટીનું નામ આગળ કરીને હાંસિયામાં ધકેલી દેવાયાં.

1995ના અંતમાં જનતા દળ ગુજરાત અને ભારતીય જનતા પક્ષ છૂટા પડ્યા. 1995 સુધીનો ગાળો અમારે માટે વિરોધ પક્ષમાં બેસવાનો હતો.

આ ગાળામાં મુક્તમને પ્રજાના પ્રશ્નો ઉઠાવવા અમારી ટુકડી સંકલન કરીને ચાલતી. અને હું માનું છું ત્યાં સુધી પ્રભાવી પાર્લિયામેન્ટ્રિયન તરીકેની છાપ વિપક્ષમાં હતો ત્યારે અમે ઊભી કરી શક્યા.

દિલીપ પરીખ પણ વિધાનસભામાં રજૂઆતના મુદ્દે સરસ રીતે ટૂંકી અને મુદ્દાસર વાત કરી શકતા.

દિલીપ પરીખ અને શંકરસિંહ વાઘેલા

પાછી 1995માં ભાજપ જંગી બહુમતીથી એકલા હાથે ચૂંટાઈ આવ્યો. મંત્રીમંડળ બન્યું.

આત્મારામ પટેલ, જયનારાયણ વ્યાસ, દિલીપ પરીખ જે સ્વાભાવિક રીતે જ મંત્રીમંડળમાં સ્થાન પામે તેવી અપેક્ષા હતી એ વાત કોઈક જબરજસ્ત આંતરિક રાજનીતિના ભાગરૂપે ઉડાડી દેવાઈ.

કેશુભાઈ મુખ્ય મંત્રી તો બન્યા પણ ગમે તે કારણસર એમના અવિચલિત અને ઓજસ્વી ધારાસભ્યોને ત્યારે પણ બાજુમાં મૂકી દેવાયા.

દિલીપભાઈ તો 1990થી 1994 સુધી ભારતીય જનતા પક્ષના ઉપપ્રમુખ તરીકે કાર્યરત હતા.

કદાચ એમને માથે શંકરસિંહ વાઘેલાના માણસ તરીકેનું ટીલું વાગ્યું હશે એટલે એમની કારકિર્દી પર બ્રેક વાગી.

જ્યારે અન્યાય થાય છે જે જેને લાયક હોય તેનો હક છીનવાય છે ત્યારે એક એવી પરિસ્થિતી સર્જાય છે કે અંતે તે જવાળામુખી વિસ્ફોટ બનીને ફાટે છે.

1995માં જંગી બહુમતીથી ચૂંટાયેલી કેશુભાઈની સરકાર આંતરિક ખટપટોના રાજકારણમાં ભરાઈ પડી. બળવો થયો. ખજુરાહો પ્રકરણ થયું.

આ બધાની આગેવાની શંકરસિંહ વાઘેલાએ લીધી. એમને કોઈએ પૂછ્યું કે તમને લાગે છે કે તમે રાજ્ય ચલાવી શકશો? ત્યારે બાપુનો જવાબ હતો, 'રાજ કરેગા રાજપા (રાષ્ટ્રીય જનતા પાર્ટી) - ટનાટન અને ભાગ જાયેગા ભાજપા'. શંકરસિંહે જે કહ્યું તે કરી બતાવ્યું.

1995ના અંતમાં જ્યારે રાજપા નામના અલગ પક્ષનું સર્જન કર્યું, દિલીપભાઈ બીજી વાર ધંધૂકાથી ધારાસભ્ય તરીકે વિધાનસભામાં ચૂંટાયેલા હતા.

ભાજપના આ વિરોધી ગ્રૂપની માયનોરિટી ગવર્નમેન્ટને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કૉંગ્રેસે બહારથી ટેકો આપ્યો અને શંકરસિંહ વાઘેલાએ મુખ્ય મંત્રી તરીકેના શપથ લીધા.

દિલીપ પરીખ ઉદ્યોગમંત્રી બન્યા. નાણાખાતું બાબુભાઈ મેઘજી શાહના ફાળે ગયું. પણ કૉંગ્રેસ સાથેનું હનીમૂન લાંબું ચાલ્યું નહીં. તે વખતે ગુજરાતના ગવર્નર કૃષ્ણપાલ સિંહ હતા.

શંકરસિંહ વાઘેલાની કાર્યપદ્ધતિથી નારાજ કૉંગ્રેસે 20 ઑક્ટોબર, 1997 રોજ પોતાનો ટેકો પાછો ખેંચી લેવાની...


...ાં પૂછવા જતી તો 'આવી જશે' કહી મને ભગાડી દેતો અને કોઈને ફરિયાદ કરીશ તો તંત્રવિદ્યાથી દીકરાને મારી નાખીશ એમ કહેતો, જેથી હું ડરી ગઈ હતી."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "ફેબ્રુઆરીમાં એની સામે ફરિયાદ થઈ અને હું આશ્રમમાં મારા દીકરા વિશે પૂછવા ગઈ, ત્યારે એના બે સાથી કિરણ ગુરુમુખ અને કોમળ ગુરુમુખે મને ઘરે આવીને ધમકાવી હતી કે તું વચ્ચે પડીશ તો તને પણ મારી નાખીશું."

"મેં જોયું કે જો આ બાવો જેલમાં હોય તો શું બગાડી શકવાનો એટલે મેં પોલીસમાં ફરિયાદ કરી છે અને મને આશા છે કે મારા દીકરાને હવે પોલીસ શોધી આપશે."

પ્રશાંતગુ... બાકીનો લેખ લખો:

ીસી સાથે વાતચીત કરતાં વડોદરાના એ.સી.પી. રાજગોરે કહ્યું કે "બગલામુખી પ્રશાંતગુરુ પોતે આયુર્વેદિક ડૉક્ટર છે."

"પ્રશાંતગુરુ સામે અમે છેતરપિંડી અને અલગઅલગ મહિલાઓ સાથે જાતીય શોષણની ફરિયાદ નોંધી છે, પણ અમારી પાસે પોતાને મહારાજ કહેવડાવતા પ્રશાંતગુરુ સામે બીજી એક ફરિયાદ પણ છે."

પોલીસ કહે છે, "એ છોકરી દસમા ધોરણમાં ભણી રહી હતી, ત્યારે આ બગલામુખીના આશ્રમમાં સાફસફાઈની સેવા આપતી હતી, એની બીજી ત્રણ સેવિકા એના રૂમમાં સેવા કરવા મોકલતી અને એ સમયે 2015માં એને કંઈ ખબર પડતી નહોતી."

"તારા પર ઇશ્વરની કૃપા ઉતારશે, સ્નાન કરી લે એમ કહી એને પોતાના રૂમમાં નાહવા મોકલીને વીડિયો ઉતાર્યો હતો. માઉથ ફ્રૅશનરના નામે એને દવા આપી દુષ્કર્મ કર્યું હતું અને સતત 2017 સુધી બળાત્કાર કર્યો હતો."

રાજગોર કહે છે કે "એને સમજણ પડી ત્યારથી એનાં માતાપિતા સાથે આવવાનું બંધ કર્યું હતું. મહારાજનાં અનુયાયી પૈકી દિશા જોનની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અન્યની શોધ ચાલી રહી છે."

"એમણે ફોનની તમામ ડિટેઇલ ડિલીટ કરી નાખી છે, અમે ફોન એફ.એસ.એલ.માં મોકલી આપ્યો છે."

પોલીસના કહેવા અનુસાર, પ્રશાંતગુરુને ફરીથી જેલમાંથી બહાર લાવીને એમની પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે.

તેઓ કહે છે કે નજીકના દિવસોમાં ડૉક્ટરમાંથી મહારાજ બનેલા પ્રશાંતગુરુનાં બીજાં કૌભાંડો પણ બહાર આવશે.

પોલીસ પ્રશાંતગુરુનાં બૅન્કના વ્યવહારો, કૉમ્પ્યૂટર વગેરેની તપાસ કરી રહી છે. પોલીસે તેમના ફોનને પણ એફએસએલમાં મોકલ્યો છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાં પ્રીતિ દાસ જેવા બહુ થોડાં મહિલા સ્ટેન્ડ-અપ કૉમેડિયન્સ

સ્ટેન્ડ-અપ કૉમેડિયન શૈફાલી પાંડે અને પ્રીતિ દાસ મહિલા મંચના નેજા હેઠળ સ્ટેન્ડ-અપ કૉમેડી શો યોજે છે.

જેમાં 'મહિલાઓનું જાતીય સુખ' અને 'મા-બહેનને ગાળો' જેવાં વિષય ઉપર આધુનિક શૈલીમાં સંદેશ આપવાનો પ્રયાસ કરે છે.

ઑડિયન્સમાં બેઠેલાં પુરુષોની સાથે મહિલાઓ પણ તેને માણે છે.

પ્રીતિ કહે છે કે સમાજમાં જે કંઈ બને છે, તેને રજૂ  કરે છે, પરંતુ 'અશ્લીલતા'ના નામે તેની ઉપર ઢાંકપિછાડો કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે.

સાંઈરામ દવેના કહેવા પ્રમાણે, "હાસ્યની ... બાકીનો લેખ લખો:

ડિંગ્સ લાગે છે અને સ્થાનિક અખબારોમાં તેમની તસવીરો સાથે જાહેરાતો પણ છપાય છે."

"અગાઉના કલાકારો માટે તેની કલ્પના કરવી પણ મુશ્કેલ હતી."

"હાસ્ય કલાકાર આજીવિકા રળવા ઉપરાંત સંપન્ન રીતે જીવન જીવી શકે એટલી રકમ પુરસ્કાર પેટે મળતી થઈ છે."

એકાવન વર્ષીય ડૉ.જગદીશ ત્રિવેદીએ વાનપ્રસ્થાશ્રમમાં (પ્રાચીન વ્યવસ્થા પ્રમાણે 50 વર્ષ બાદની ઉંમર) થતી આવક પોતાના પર ના વાપરવાનું નક્કી કર્યું હતું.

છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન ડૉ. ત્રિવેદીએ રૂપિયા 42 લાખનું દાન આપ્યું છે, જેનો હિસાબ તેમણે 'સેવાનું સરવૈયું' નામના પુસ્તકમાં 'આવક અને ઉપયોગ' સ્વરૂપે આપ્યો છે.

યુટ્યૂબની આંધી

યુટ્યૂબે નીતિન જાનીને 'ખજૂર' તરીકે ઓળખ અપાવી

નીતિન જાની ઉર્ફે 'ખજૂર' ના કહેવા પ્રમાણે, "કલાકાર તરીકે તેમની 'ઓળખ' જ યુટ્યૂબને આભારી છે."

"ટેલિવિઝનની સરખામણીએ આ માધ્યમનો એક લાભ એ છે કે તે મોબાઇલ પર છે."

"સતત તણાવની વચ્ચે જાહેર પરિવહન માધ્યમોમાં અવરજવર કરતી વ્યક્તિ યુટ્યૂબ પર હાસ્યના કાર્યક્રમો દ્વારા હળવાશ અનુભવી શકે છે."

યુટ્યૂબ પર જાનીની ચેનલ 'ખજૂરભાઈ'ના અઢી લાખથી વધુ ફોલોઅર્સ છે.

અલગઅલગ યુટ્યૂબ ચેનલ્સ પર પોસ્ટ થયેલા 'જિગલી-ખજૂર'ના વીડિયોઝને અત્યારસુધીમાં 24 કરોડથી વધુ વ્યૂઝ મળ્યા છે.

જાની કહે છે કે આજના સમયમાં યુટ્યૂબ ચેનલ્સનો રાફડો ફાટ્યો છે, ત્યારે સતત ગુણવત્તાસભર મનોરંજન આપવાનો પડકાર રહે છે.

સાંઈરામ દવે માને છે કે વૉટ્સઍપ અને યુટ્યૂબ જેવા માધ્યમોને કારણે તેમની 'ફેસવેલ્યૂ' વધી છે, પરંતુ આ રીતે 'વાઇરલ' થવાથી પડકાર પણ વધ્યા છે.

કાર્યક્રમમાં દવે પોતાનો જ કોઈ જોક કહે, તો પણ સોશિયલ મીડિયાને કારણે તેને 'ફૉર્વર્ડેડ' માની લેવામાં આવે, એટલે સતત 'અપડેટેડ' રહેવું પડે છે.

આ કલાકારોને લોકો સુધી પહોંચાડવામાં ગુજરાતમાં ઇન્ટરનેટના વ્યાપ તથા સસ્તા ડેટા પેકે મોટી ભૂમિકા ભજવી છે.

'ટેલિકૉમ રેગ્યુલેટરી ઑથોરિટી ઑફ ઇન્ડિયા'ના સપ્ટેમ્બર-2018ના અહેવાલ પ્રમાણે, ગુજરાતમાં બે કરોડ 60 લાખ ઇન્ટરનેટ (બ્રૉડબૅન્ડ સહિત) વપરાશકર્તા છે.

સીડી તરીકે CD

રમેશ મહેતા અભિનિત કેટલીક ગુજરાતી ફિલ્મોમાં દ્વિ-અર્થી સંવાદો અને હાવભાવ દ્વારા હાસ્ય પીરસવાનો પ્રયાસ થતો

હાસ્ય કલાકારોના સ્ટેજ કાર્યક્રમોની એ મર્યાદા હતી કે તેની મદદથી મર્યાદિત લોકો સુધી જ પહોંચી શકાતું, પરંતુ ઓડિયો કૅસેટે આ મર્યાદાને દૂર કરી દીધી.

ખરીદનારને સાંઇઠ મિનિટનો હાસ્યરસ મળતો અને તેની 'રિપિટ વેલ્યૂ' પણ હતી. કૅસેટની આપ-લે...


...ાં રાખવામાં આવે તો એ સવાલ પણ પૂછી શકાય કે શું સમાજમાં સેકસવિહિન જીવન વ્યતિત કરતાં પ્રૌઢ દંપતિઓની સંખ્યા વધારે છે?

પણ આ સવાલ એક પ્રકારની ભ્રમણા જ છે. આની માહિતી 55 વર્ષનાં એકલવાયું જીવન ગુજારતાં માધવી કુકરેજા જેવા લોકોના કિસ્સા પરથી જાણવા મળે છે.

વધતી જતી ઉંમર માંગે છે સ્થિરતા

માધવી નિસંકોચ જણાવે છે, ''મારું સેક્સુયલ જીવન સક્રિય છે. જ્યારે તમે યુવાન હોવ છો ત્યારે તમારામાં સેક્સ બાબતે પ્રયોગો કરવાની લાલસા હોય છે."

"ત્યારે તમે થોડોક સમય સંબંધમાં રહો છો પણ ઉંમર વધવાની સાથે તમે જીવનમાં સ્થિરતા શ... બાકીનો લેખ લખો:

માં પણ એક મહત્ત્વની ભૂમિકા નિભાવે છે. બસ જીવનમાં સુરક્ષિત અને મંજૂરી સાથે બંધાયેલા સંબંધોનો નિયમ રાખવો જોઈએ.

પછી ભલે ઉંમર 55ની હોય કે 75ની. મન બાળકનું રાખો અને સંબંધો તાજા રાખો.

(પલ્લવી એડલ્ટ એજ્યુકેટર છે. આ લેખમાં વ્યકત થયેલા વિચારો તેમનાં અંગત છે. આમાં સામેલ તથ્યો અને વિચાર બીબીસીના નથી અને બીબીસી તેની કોઈ જવાબદારી નથી લેતું.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાં સામેલ કરવાની માગને લઈને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના ઘરે આત્મદાહ કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. પરિવારનો આરોપ હતો કે એફઆઈઆર નોંધ્યા પછી તેમને હેરાન કરવામાં આવ્યા હતા.

સીબીઆઈને તપાસ સોંપાઈ

9 એપ્રિલ, 2018- કસ્ટડીમાં જ યુવતીનાં પિતાનું  અવસાન થયું હતું.

10 એપ્રિલ, 2018 - પિતાના પોસ્ટમૉર્ટમ રિપોર્ટમાં તેમને 14 જગ્યાએ ઈજા થઈ હોવાની વાત સામે આવી હતી. આ કેસમાં છ પોલીસકર્મીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતાં અને મૅજિસ્ટ્રૅટની તપાસ બેસાડવામાં આવી હતી.

11 એપ્રિલ, 2018 - રાજ્યની યોગી સરકારે આ કે... બાકીનો લેખ લખો:

5 ઑગસ્ટ, 2019- સુપ્રીમ કોર્ટ યુવતીને સારવાર માટે દિલ્હી લાવવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

9 ઑગસ્ટ, 2019 - દિલ્હીની એક અદાલતે કુલદીપ સિંહ સેંગર વિરુદ્ધ આક્ષેપ નક્કી કરી દીધા. તેમના પર દુષ્કર્મ [376 (10)] અને ગુનાહિત કાવતરું [120 (b)] સહિત ભારતીય દંડ સંહિતાના અને ધારા હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યા હતા. પૉક્સો ઍક્ટના સેક્શન ત્રણ અને ચાર હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.

14 ઑગસ્ટ, 2019- યુવતીનાં પિતાની મૃત્યુના કેસમાં પણ સેંગર સહિત નવ લોકો વિરુદ્ધ કોર્ટે આરોપ નક્કી કર્યા હતા.

7 સપ્ટેમ્બર, 2019- સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હીના ઍઇમ્સમાં અસ્થાઈ રીતે અદાલત લગાવવાનો આદેશ કર્યો, જેથી કરીને યુવતીનું નિવેદન નોંધી શકાય.

29 સપ્ટેમ્બર, 2019- દિલ્હી મહિલા પંચે કહ્યું કે અદાલતના આદેશ પર દિલ્હીમાં યુવતી અને તેમના પરિવાર માટે હંગામી ધોરણે (11 મહિના માટે) રહેવાની સુરક્ષિત વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.

11 ઑક્ટોબર, 2019 - યુવતીની કાર પર હુમલાના કેસમાં કુલદીપ સેંગર વિરુદ્ધ ચાર્ચશીટ દાખલ કરી હતી

10ડિસેમ્બર, 2019- અદાલતે 16 ડિસેમ્બરે પોતાનો નિર્ણય સુરક્ષિત રાખશે અને જો બંને પક્ષોમાંથી કોઈ પણ નવી દલીલની માગ ન કરે, તો અદાલત પોતાનો નિર્ણય આપશે.

16 ડિસેમ્બર2019 - અદાલતે કુલદીપ સેંગરના અપહરણે દુષ્કર્મના કેસમાં દોષી ઠેરવ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાં સુધી સરકાર સિંહો માટે ઇકૉ-સૅન્સિટિવ ઝોન ન બનાવે, ત્યાં સુધી સિંહના આકસ્મિક મોત થતાં રહેશે."

શંકા જન્માવતાં મૃત્યુ

અમરેલીમાં રહેતા અને સિંહ સંવર્ધન માટે કામ કરતા કર્મશીલ રાજન જોષી એ વાત માનવા તૈયાર નથી 'ઇનફાઇટિંગ'ને લીધે આટલી મોટી સંખ્યામાં સિંહોનાં મોત નીપજે.

તેમનું માનવું છે કે આ મૃત્યુ પાછળ કોઈ 'વાયરલ ઇન્ફૅક્શન' જવાબદાર છે કે કેમ એવી રાજ્ય સરકારે તપાસ કરાવવી જોઈએ.

તેઓ આ મૃત્યુ પાછળ 'કૅનાઇન ડિસ્ટૅમ્પર વાઇરસ'ની ભૂમિકા હોવાની શંકા પણ વ્યક્ત કરે છે.

જોષીએ કહ્યું "એવા કેટલાય બનાવો બનતા હ... બાકીનો લેખ લખો:

લેવાયો છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે આ અંગે વાત કરતા ધારાશાસ્ત્રી હેમાંગ શાહ જણાવે છે, “સામાન્ય રીતે જંગલી જાનવરની અવરજવર રાત્રે થતી હોય છે અને એ વખતે વાહનો ખૂબ ઝડપથી પસાર થતા હોય છે. એટલે અહીં અકસ્માતની ઘણી ઘટનાઓ બનતી હોય છે.”

“ગુજરાત હાઈકોર્ટે સિંહોનાં મૃત્યુની 'સુઓ મોટો' નોંધ લીધી છે.”

હેમાંગ શાહ 'સુઓ મોટો' સુનાવણી સંદર્ભે સરકાર વિરુદ્ધ દલીલ કરી રહ્યા છે.

ખુલ્લા કૂવા

ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં ગુજરાત સરકારે રજૂ કરેલા એક સોગંદનામાં અનુસાર વર્ષ 2016 અને વર્ષ  2017માં 9 સિંહો ખુલ્લા કૂવામાં પડી જવાથી મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

જોકે, સરકારનો બચાવ કરતા ગુજરાત વન વિભાગના અધિકારી એ.પી. સિંહ જણાવે છે કે સરકારે 2100 કૂવા 'કવર' કરી લીધા છે.

તેઓ કહે છે "સરકારનો પ્રયાસ છે કે નજીકના ભવિષ્યામાં સમગ્ર બૃહદ ગીરમાં તમામ કૂવાઓને ફરતે 'પૅરાપૅટ વૉલ્સ' બનાવીશું."

રેલવે અકસ્માત

સુરેન્દ્રનગર-પીપાવાવ રેલવે લાઇન અમરેલી જિલ્લામાંથી પસાર થાય છે. અમરેલી જિલ્લામાં ઘણાં સ્થળોએ સિંહની અવરજવર છે. આ લાઇન પર અનેક વખતે સિંહોને અકસ્માત નડે છે.

જોકે, સરકારે અનેક જગ્યાએ રેલવે લાઇનની બન્ને બાજુ રેલિંગ બનાવી દીધી છે, જેથી સિંહ રેલવેના પાટા પર આવી શકે નહીં.

પરંતુ સરકારના આ પગલાંને ખોટું ગણાવતા હેમાંગ શાહ દલીલ કરે છે, ''આ રેલિંગથી સિંહની અવરજવર પર રોક લાગી ગઈ છે અને તેને કારણે તેની શિકાર કરવાની ક્ષમતા પર અસર પડી રહી છે.''

તેઓ કહે છે “રેલવે અકસ્માતને રોકવા માટે રેલવેમાં એવા ડિવાઇસ ફિટ કરવામાં આવે કે જે પાટા પર સિંહની મૂવમૅન્ટને લાંબા અંતરથી પણ જાણી શકે.”

ઝેરી પાણી - ગુજરાત સરકારે હાઇકોર્ટેને આપેલા પ્રત્યુત્તરમાં જાણવા મળ્યું હતું કે વર્ષ 2017માં ઝેરી પાણી પીવાથી બે સિંહના મોત થયાં હતાં.

જોકે, રાજન કહે છે કે એવા અનેક દૃષ્ટાંતો સામે આવ્યાં છે કે જ્યાં ખેડૂતોએ નીલગાયના ત્રાસથી બચવા માટે પાણીમાં યૂરિયા નાખ્યું હોય અને તેને પીવાથી નીલગાયના મોત થયાં હોય.

તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ''આવું પાણી પીવાની કિંમત સિંહોએ ચૂકવી હતી.''

એશિયાઈ સિંહનો ઇતિહાસ

સિનિયર આઇએફએસ ઑફિસર ઓ. પી. સિંઘે એશિયાટિક કે એશિયાઈ સિંહો પર  'The Asiatic Lion: 50 years journey for conservation of an endangered carnivore and its habitat in Gir protected area' નામે એક સંશોધન પત્ર તૈયાર કર્યું છે.

જેમા તેમણે નોંધ્યું છે કે એશિયાઈ સિંહો એક સમયે સમગ્ર એશિયામાં મોટી સંખ્યામાં જોવા મળતા...


...ાં સ્ત્રીની સુરક્ષાની વાત દેખાતી નથી એવું મારું સ્પષ્ટ માનવું છે."

"મને લાગે છે કે જ્યારે કોઈ બળાત્કારનો કેસ આવે ત્યારે સરકારીતંત્ર સ્ત્રીના ચારિત્ર્યને વચ્ચે લાવવાની વાત કરે ત્યારે આપણે સમજી લેવું જોઈએ કે કે ગંગા કઈ દિશામાં વહી રહી છે."

મહિલા પર અત્યાચાર

નેશનલ ક્રાઇમ રૅકર્ડ બ્યૂરો અનુસાર, આઈપીસી હેઠળ પતિ અથવા સંબંધી દ્વારા અત્યાચાર અને તેની આબરૂ પર હુમલો તથા અપહરણ અને બંધક બનાવવાના કેસોનું પ્રમાણ વધુ છે. જેમાં દેશમાં બળાત્કારના કુલ 32033 કેસ નોંધાયા છે. એટલે કે દરરોજ સરેરાશ 87 બળાત્કાર કેસ ન... બાકીનો લેખ લખો:

હ્યું છે કે દલિતો પર અત્યાચાર હોય, આદિવાસીઓ પર અત્યાચાર હોય- અમે સત્તામાં છીએ અને વિરોધ નહીં કરીએ અને તેનો બચાવ કરીશું. એટલે સત્તાધારી પક્ષનું આ વલણ મારી દૃષ્ટિએ સામાજિક મુદ્દાઓના ઉકેલ માટે બહુ ચિંતાજનક છે."

તેઓ કહે છે કે "મારી દૃષ્ટિએ ગાંધીના ગયા પછી સામાજિક સુધારણા બંધ થઈ ગઈ છે."

'આપણે હજુ પણ એક પિતૃસત્તાક સમાજ છીએ'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

તાજેતરમાં જામનગરમાં પણ એક છોકરી પર ચાર વ્યક્તિએ બળાત્કાર કર્યો હોવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

આ મામલે જામનગરના સી ડિવિઝન પોલીસ સ્ટેશનમાં 376(D)ની સામૂહિક બળાત્કારની કલમો સહિત પોક્સોની વિવિધ કલમો હેઠળ પોલીસે ફરિયાદ નોંધાઈ છે.

આ મામલે ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસ દ્વારા રાજ્યવ્યાપી વિરોધ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો અને મોટા ભાગના નેતાઓની અટકાયત કરાઈ હતી.

તો કૉંગ્રેસના કાર્યકારી અધ્યક્ષ અને બનાસકાંઠાના વડગામના ધારાસભ્ય જિજ્ઞેશ મેવાણીએ પણ જામનગરની મુલાકાત લીધી હતી.

ગુજરાતમાં થોડાં વર્ષો પહેલાં પાટણમાં બળાત્કારની ઘટના ઘટી અને રાજ્યભરમાં ભારે હોબાળો થયો હતો. રાજ્યમાં અનેક ઠેકાણે રેલીઓ અને વિરોધપ્રદર્શનો પણ થયાં હતાં.

નવેમ્બર 2019માં વડોદરામાં એક સગીરા પર બે શખ્સોએ બળાત્કાર ગુજાર્યો હોવાની ઘટના ઘટી હતી

તો નવેમ્બર 2019માં વડોદરામાં એક સગીરા પર બે શખ્સોએ બળાત્કાર ગુજાર્યો હોવાની ઘટના ઘટી હતી.

સગીરા અને તેમના મંગેતર શહેરના નવલખી કંપાઉન્ડ પાસે આવેલા જીઈબી ક્વાર્ટર પાસે બેઠાં હતાં ત્યારે આ ઘટના ઘટી હતી.

એ વખતે ઝાડીમાંથી આવેલા આરોપીઓએ મંગેતરને માર મારીને ભગાડી મૂક્યા હતા, પીડિતાને ઝાડીઓમાં ઢસડી ગયા હતા. જ્યાં તેમનાં પર બળાત્કાર ગુજારવામાં આવ્યો હતો.

પોલીસ અનુસાર, મંગેતરને ભગાડી દીધા બાદ આરોપીઓએ સગીરાનું અપહરણ કરી લીધું હતું અને તેમને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી પણ આપી હતી.

વર્તમાન સમયની તાસીર દર્શાવતાં ઝાકિયા સોમણ બીબીસીને કહે છે, "આજની 21મી સદીમાં અને ઇન્ટરનેટના યુગમાં પણ આપણે એક પિતૃસત્તાક સમાજ છીએ. એક બહુ કસનસીબીની વાત છે કે આપણે આટલી પ્રગતિ કરી, ટેકનોલૉજી આગળ વધી, જાણકારી માટેનાં ઘણાં સાધનો આવ્યાં, પણ આપણી માનસિકતા એ સ્ત્રીવિરોધી અને પિતૃસત્તાક જ રહી."

તેઓ કહે છે કે મહિલાઓ પ્રત્યે સમાનતાનું જે વલણ હોય એ આપણા સમાજમાં હજુ સુધી ઊભું થયું નથી.

"એક તરફ છોકરીઓ આગળ વધી રહી, ઉચ્ચ શિક્ષણ પણ મેળવી રહી છે, પગભર થઈ રહી છે, એ સમાજને મંજૂર નથી. છોકરીને આજે પણ સમાજમાં એક 'કૉમોડિટી' તરીકે...


...ાં હતાં.

અત્યારે ભવ્ય અને ચિન્મય સાત વર્ષના છે. પ્રજ્ઞાચક્ષુઓ જેમ રંગોની કલ્પના સુદ્ધાં ન કરી શકે, એજ રીતે આ બન્ને બાળકો પરિવારની કલ્પના કરી શકતાં નહોતાં. મમતા, હૂંફ અને પ્રેમ જેવા શબ્દોથી પણ બન્ને સાવ અજાણ હતાં.

પણ, કોને ખબર હતી કે આ જગ્યાએ સારવાર દરમિયાન કંઈક એવું થશે જેવું ફિલ્મોમાં જોવા મળતું હોય છે.

...પછી બે બાળકોએ એક માતાને જન્મ આપ્યો

આ બન્ને બાળકોને સેવાતીર્થ લાવવામાં આવ્યા ત્યારે પોલિયોના કારણે તેઓ ચાલી શકતાં નહોતાં.

તેમની સારસંભાળની જવાબદારી અનિતાબહેનને સોંપવામાં આવી અને શરૂ થઈ એ... બાકીનો લેખ લખો:

ી વિભાગના પૂર્વ વડાં ડૉ. રેણુ શર્મા કહે છે, "આ પ્રકારે કોઈ મહિલાનું સાજું થવું શક્ય છે. આ કિસ્સામાં ગર્ભપાતના કારણે મહિલાના મનમાં એક બાળક પ્રત્યેની લાગણી ઊભી થઈ હશે."

"જ્યારે તેમણે બાળકોની સંભાળ લેવાની શરૂ કરી ત્યારે તેમની લાગણી સંતોષાઈ હશે. સામાન્ય રીતે સ્ત્રીના સ્વભાવમાં થોડાંક અંશે માતૃત્વ ભાવ રહેલો છે, એટલે આ પ્રકારે કોઈ વ્યક્તિ ડિપ્રેશનમાંથી બહાર આવે એ શક્ય છે."

પ્રેમભાવ થકી પણ કોઈ વ્યક્તિ બીમારીમાંથી સ્વસ્થ થઈ શકે એનું આ ઉદાહરણ છે.

દસ વર્ષ પહેલાં અનિતાબહેન પોતાના પરિવારને ગુમાવી ચૂક્યાં હતાં, પણ દસ વર્ષ બાદ જાણે કે તેમની જિંદગીનો ફેરો પૂરો થયો અને તેમને ભવ્ય અને ચિન્મયમાં આખો પરિવાર પાછો મળ્યો.

કાયદાની દ્રષ્ટીએ આ બન્ને બાળકોની કસ્ટડી હાલમાં અનિતાબહેનને આપી શકાય એમ નથી. પણ, આ બન્ને બાળકો અનિતાબહેન સાથે જ સેવાતીર્થમાં રહે છે.

બાળકો અને અનિતાબહેન વચ્ચે માતા અને સંતાન તરીકેનો સંબંધ જળવાઈ રહ્યો છે.

અનિતાબહેન કહે છે કે, મને બહું કંઈ ખબર નથી પડતી પણ આ બન્ને બાળકો સફળ થાય એટલું જ હું ઇચ્છું છું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાં હિન્દી ફિલ્મોની ટોચની અભિનેત્રીઓ ચમકતી રહી છે.

આવી ક્રીમ અને જેલની જાહેરખબરમાં અમુક દિવસમાં તમારી ત્વચામાં આવી જશે નિખાર એવો દાવો કરાય છે.

એટલું જ નહીં, ગોરી ત્વચાના કારણે ગ્લેમરસ જોબ મળી જાય, પ્રેમી મળી જાય અને લગ્ન થઈ જાય તેવા સપનાં પણ આ જાહેરખબરો દેખાડતી રહે છે.

ત્વચા-વર્ણવાદ

1970ના દાયકામાં ભારતમાં પ્રથમ ફેર એન્ડ લવલી બ્રાન્ડની ફેરનેસ ક્રીમ વેચાણમાં મૂકાઈ હતી

આ પ્રકારની સૌંદર્ય સ્પર્ધા જેમાં માત્ર ધોળી ચામડીને જ પ્રાધાન્ય મળે તે પણ આવી ખોટી માન્યતાઓને બળ પ્રદાન કરવાનું જ કામ કરે છે... બાકીનો લેખ લખો:

તેના કારણે ખોટા સામાજિક ધોરણો ઊભા થાય છે અને તેનું નુકસાન શ્યામ અને ઘઉંવર્ણના લોકોને ભોગવવું પડે છે.

તેઓ આત્મવિશ્વાસનો અભાવ અનુભવે તેવું બની શકે છે. આવી માનસિકતા તેમના વ્યક્તિગત તેમજ વ્યવસાયી જીવનની પ્રગતિને પણ અવરોધે છે, એમ ઝુંબેશ ચલાવનારા કહે છે.

શ્યામ વર્ણની મૉડેલ્સ ઘણી વાર કહેતી હોય છે કે તેમની અવગણના થતી હોય છે અને ફિલ્મોમાં હીરોઇન તરીકે પણ આપણે શ્યામ વર્ણની યુવતીને બહુ ઓછી જોઈએ છીએ.

શ્યામ વર્ણની મૉડેલ્સ ઘણી વાર કહેતી હોય છે કે તેમની અવગણના થતી હોય છે

જાહેરખબર એજન્સીઓની સ્વનિયંત્રક સંસ્થા એડવર્ટાઇઝિંગ સ્ટાન્ડર્ડ કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયાએ 2014માં નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી હતી.

જાહેરખબરોમાં શ્યામ વર્ણના લોકો 'અનાકર્ષક, દુઃખી, તણાવગ્રસ્ત કે ચિંતાગ્રસ્ત હોય' તેવું કોઈ નિરુપણ કરવું નહીં તેવી માર્ગદર્શિકા અપાઇ હતી.

'લગ્ન, નોકરી કે બઢતીની' તકની બાબતમાં તેઓ ફાવતા નથી તેવું નિરુપણ કરવાની પણ મનાઈ તેમાં કરવામાં આવી છે. આમ છતાં જાહેરખબરોમાં આવા ઇશારા થતા જ રહે છે.

અગાઉ બહુ ખુલ્લી રીતે આવી વાત જણાવાતી હતી, તેને હવે આડકતરી રીતે ઇશારામાં દેખાડવામાં છે.

ફિલ્મના લોકપ્રિય અભિનેતા અને અભિનેત્રીઓ પણ આવી જાહેરખબરો કરતા જ રહે છે.

જોકે હું આ લખી રહી હતી ત્યારે જ દિલને ટાઢક થાય તેવા એક સમાચાર આવ્યાઃ દક્ષિણ ભારતની અભિનેત્રી સાઇ પલ્લવીએ ફેરનેસ ક્રીમની એક જાહેરખબર, 2 કરોડ રૂપિયા મળતા હોવા છતાં નકારી દીધી.

પલ્લવીએ જણાવ્યું હતું, "આવી જાહેરખબર કરીને પૈસા મળે તેને મારે શું કરવાના? મારે એવી કોઈ જરૂર નથી."

"હું એટલું જ કહીશ કે આપણે જે ધોરણો નક્કી કર્યા છે તે ખોટા છે. આ ભારતીય વર્ણ છે. આપણે વિદેશીઓ પાસે જઈને પૂછી ના શકીએ કે તમે ગોરા કેમ છો."

"એ તેમની ત્વચાનો રંગ છે અને આ આપણી ત્વચાનો રંગ છે."

પલ્લવીના નિવેદનને ઘણા લોકોએ વધાવી લીધું હતું. ખાસ કરીને મિસ ઇન્ડિયાની તસવીરમાં બધી જ યુવતીઓ એકસરખી ગોરી કરીને દેખાડવામાં આવી છે ત્યારે આ નિવેદન એક નવી શરૂઆત કરવાનું લાગે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાં હું નહીં જાઉં."

આ પહેલાં ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે તેઓ સુવ્યવસ્થિત રીતે નવા વહીવટીતંત્રને સત્તાનું હસ્તાંતરણ કરી દેશે. આમ જણાવીને તેમણે સાર્વજનિક રીતે પ્રથમ વખત સ્વીકાર્યું હતું કે રાષ્ટ્રપ્રમુખની રેસમાં તેઓ બાઇડનની સામે હારી ગયા છે.

સમર્થકોએ ટ્રમ્પ માટે 'વર્ચ્યુઅલ સેકન્ડ ઇનૉગ્યુરેશન'ની યોજના ઘડી છે. જે સમયે બાઇડન શપથ લેશે, એ સમયે જ ટ્રમ્પના સમર્થક પણ વર્ચ્યુઅલ શપથવિધિનું આયોજન કરશે.

લગભગ 68 હજાર કરતાં વધુ લોકોએ ફેસબુક ઉપર જણાવ્યું છે કે તેઓ ટ્રમ્પના સમર્થનમાં આયોજિત આ ઑનલાઇન ઇવેન્ટમાં ભાગ ... બાકીનો લેખ લખો:

ા ભાગરૂપે છે. આ ઔપચારિકતામાં નવા કમાન્ડર-ઇન-ચીફ સૈન્ય ટુકડીઓની પરેડનું નિરીક્ષણ કરે છે. આયોજકોનું કહેવું છે કે સામાન્ય રીતે પૅન્સિલવેનિયા ઍવેન્યુથી વ્હાઇટ હાઉસની વચ્ચે યોજાતી પરેડને બદલે સમગ્ર અમેરિકામાં વર્ચ્યુઅલ પરેડનું આયોજન કરાશે.

ત્યારે બાદ સૈન્ય અધિકારીઓ જો બાઇડન તથા કમલા હેરિસને વ્હાઇટ-હાઉસ સુધી દોરી જશે. તેમની સાથે બૅન્ડ તથા ડ્રમ વગાડનારી ટુકડી તેમની સાથે હશે.

કોને અને કેવી રીતે આમંત્રણ સ્ટેજની સામે બેસવા તથા ઊભા રહેવા માટે અને પરેડ-રૂટ પરના સ્થળોએથી કાર્યક્રમને નિહાળવા માટે ટિકિટની જરૂર રહે છે, જ્યારે નૅશનલ મૉલ સામાન્ય લોકો માટે ખુલ્લો હોય છે.

ઇનૉગ્યુરેશન સમારંભને નજીકથી જોવા માગતા લોકોએ સ્થાનિક પ્રતિનિધિ સાથે વાત કરવાની રહે છે.

ઇનૉગરલ બૉલ્સ તથા સમારંભ સંબંધિત અન્ય કાર્યક્રમોમાં સામેલ થવા માટે અલગથી ટિકિટ લેવી પડે છે. સેનેટ તથા કૉંગ્રેસના સભ્યો આ સમારંભનું આયોજન કરે છે.

દરેકને અમુક ફ્રી ટિકિટ મળે છે, જેની વહેંચણી તેઓ પોતાના વિવેકાનુસાર કરી શકે છે. આ વખતે કોરોનાના કારણે એક પ્રતિનિધિ સાથે એક જ મહેમાનને પ્રવેશ મળશે.

પાવર પૅક્ડ પર્ફૉર્મન્સ

બેયૉન્સે બરાક ઓબામાના બંને કાર્યક્રમમાં પર્ફૉર્મ કર્યું હતું

 ગાયિકા બેયૉન્સે બરાક ઓબામાના બંને શપથ સમારંભમાં પર્ફોર્મ કર્યું હતું. બાઇડનના શપથગ્રહણ સમારંભમાં પણ દિગ્ગજ કલાકારો પર્ફૉર્મ કરશે.

 લેડી ગાગા રાષ્ટ્રગાન કરશે. તેઓ ચૂંટણીપ્રચાર દરમિયાનથી જ બાઇડન તથા હેરિસનાં સમર્થક રહ્યાં છે. આ સિવાય જેનિફર લૉપેઝ પણ પોતાની પ્રસ્તુતિ આપશે.

ઍક્ટર ટૉમ હૅન્કસ 90 મિનિટના કાર્યક્રમને હોસ્ટ કરશે, જેમાં ગાર્થ બ્રૂક્સ, જોન બોન જોવી, ડેમી લોવાટો સહિતના કલાકારો પર્ફૉર્મ કરશે. અમેરિકાના તમામ મોટા ટેલિવિઝન નેટવર્ક તથા ઑનલાઇન સ્ટ્રિમિંગ પ્લૅટફૉર્મ આ કાર્યક્રમને પ્રસારિત કરશે.

જોકે ફૉક્સ ન્યૂઝ નેટવર્ક તેમાં અપવાદ હશે. આ ચેનલે ચૂંટણીપ્રચાર અભિયાન દરમિયાન ટ્રમ્પને સાથ આપ્યો હતો.

વર્ષ 2009માં આર્થા ફ્રૅન્ક્લિને બરાક ઓબામાના ઇનૉગ્યુરેશન કાર્યક્રમ દરમિયાન My Country 'Tis of Thee ગાયું હતું. તેમની સાથે બેયૉન્સ પણ હતાં. તેમણે ઇનૉગ્યુરલ બૉલમાં પોતાનું વિખ્યાત ગીત 'ઍટલાસ્ટ' ગાયું હતું.

વર્ષ 2013માં બરાક ઓબામાએ કેલી ક્લાર્કસન તથા જેનિફર હડસનને આમંત્રિત કર્યાં હતાં અને બેયૉન્સે રાષ્ટ્રગીત ગાયું હતું.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પોતાના ઇનૉગ્યુરલ કાર્યક્રમમાં કલાકારોને બોલાવવામાં મુશ્કેલી પડી હતી....


...ાં.

રોબ સ્ટાર્ક, તેમનાં માતા કેટેલિન અને તેમનાં સગર્ભા પત્ની ટેલિસાની એક ભોજન સમારંભમાં હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

માર્ટિને ફરી એકવાર વાસ્તવમાં બનેલી આવી એક ઘટનામાંથી પ્રેરણા લીધી હતી. તે પ્રસંગને 'લાલ લગ્ન' (રેડ વિડિંગ)ના ઘટનાક્રમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

બ્લેક ડિનરને આ ઘટના દ્વારા તેમણે શ્રદ્ધાંજલિ આપી હતી.

1440ના દાયકામાં સ્કૉટલૅન્ડમાં બનેલી ઘટનાઓને બ્લેક ડિનર ઘટનાક્રમ તરીકે ઓળખાવામાં આવે છે.

દસ વર્ષના કિંગ જેમ્સ દ્વિતીયે ભોજન સમારંભનું આયોજન કર્યું હતું. તેમાં અર્લ ઑફ ડગ્લાસ અને તેમના... બાકીનો લેખ લખો:

ઈ ગયું હતું."

"રોમના જે યોદ્ધાઓ આ દીવાલ પર ઊભા રહીને દૂરની પહાડીઓ પર નજર રાખતા હશે, તેમની જિંદગી કેવી હશે તેની કલ્પનાએ હું ચડી ગયો હતો."

5. સોનેરી મુગટ

પ્રથમ સિઝનના અંત વખતે વેસ્ટેરોસના રાજા થનારા વિસેરીઝ ટેરગેર્યેન લડાકુઓના નેતા ખાલ ડ્રોગો પાસે સૈન્ય ટુકડીની માગણી કરે છે.

ટેરગેર્યેનની બહેનનાં લગ્ન ડ્રોગો સાથે કરાવાયાં હતાં અને તેના બદલામાં સૈન્ય ટુકડીની માગણી કરવામાં આવી હતી

સૈન્ય ટુકડીઓની માગણી કરતી વખતે ટેરગેર્યેન તેમનાં સગર્ભા બહેનના પેટ પર તલવાર રાખે છે.

ડ્રોગોએ કહ્યું કે તેઓ ટેરગેર્યેનને એવો સોનેરી મુગટ આપશે, જે જોઈને કોઈ પણ ધ્રૂજી જાય.

સોનેરી મુગટ આપવાની વાત એક છટકું હતું. બાદમાં ટેરગેર્યેનનાં શસ્ત્રો પડાવી લેવાય છે અને તેને પકડી લેવાય છે.

હવે ડ્રોગો સોનાના મેડેલિયનને એક ઊકળતા તપેલામાં નાખે છે અને પછી સોનું પીગળી જાય ત્યારે તેને એમ જ તેના માથા પર રેડે છે. તે રીતે સોનાનો મુગટ તેના માટે જીવલેણ સાબિત થાય છે.

આવી જ ઘટના ખરેખર ઇસવીસન 260માં રોમન સમ્રાટ વેલેરિન સાથે થઈ હતી.

ચોથી સદીના રોમન ઇતિહાસકાર ફ્લેવિયસ યુટ્રોપિયસે લખ્યું છે કે સમ્રાટને ફારસી દળોએ પકડી લીધા હતા. ત્યાર બાદ તેમને ધગધગતું સોનું પીવાની ફરજ પાડવામાં આવી હતી.

વેલેરિનના મોત વિશે આવી બીજી કથાઓ પણ પ્રચલિત છે. જોકે, માર્ટિનને આ સોનાથી મોત આપવાની વાત વધારે પસંદ પડી હતી અને તેમના માટે 'સોનેરી સાબિત થયેલી ટીવી સિરિયલ'માં તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાંઈ પણ તેમની પાસે હતું એ હવે જગતની સામે છે.

શૌર્ય, આવડત, વિઝન, નેતૃત્વ, રાજકીય સભ્યતા અને લક્ષ્મણરેખાઓનું ભાન, લોકોમાં આશા પેદા કરવાની અને સમર્થકોને કાંઈક બની રહ્યું છે એવો મૅસેજ આપીને જકડી રાખવાની તેમની શક્તિ એમ બધું જ હવે જગતની સામે છે.

સાડા ચાર વરસમાં નરેન્દ્ર મોદીની રાજકીય મૂડીમાં વધારો થયો હોય એવું તો બન્યું નથી.

એની વચ્ચે ભાજપ જ્યાં સઘન પ્રભાવ ધરાવે છે એ રાજ્યોનાં પરિણામો આવ્યાં છે અને એ એમ સૂચવે છે કે ભાજપના પ્રભાવની સઘનતામાં અડધો અડધની ઘટ થઈ છે.

આ તો બેઠકોની વાત થઈ. લોકપ્રિય મતોન... બાકીનો લેખ લખો:

યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે. તેમાં સામેલ તથ્યો તથા વિચાર બીબીસીના નથી તથા બીબીસી તેની કોઈ જવાબદારી નથી લેતું.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાંક રીતે અભ્યાસક્રમમાં આવેલાં હોય છે. એટલે સર્વાનુમતે આ નિર્ણય લેવાયો હતો."

"હું એ મિંટિગમાં હાજર હતો. સર્વાનુમતે નક્કી થયું હતું કે કલાપીના 'આપની યાદી' પુસ્તકની જગ્યાએ ઝવેરચંદ મેઘાણીનું 'યુગવંદના' અને ભીષ્મ સાહનીના 'તમસ'ની જગ્યાએ તારાશંકર બંદોપાધ્યાયનું 'આરોગ્ય નિકેતન'ને રાખવાનું નક્કી કરાયું હતું."

'આપની યાદી' પુસ્તકનું અમદાવાદમાં રહેતા કવિ-લેખક-સંશોધક હરિકૃષ્ણ પાઠકે સંપાદન કર્યું છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં હરિકૃષ્ણ પાઠકે કહ્યું કે "એ પુસ્તકમાં મેં કલાપીની માત્ર પ્રેમની નહીં પણ વૈધિધ... બાકીનો લેખ લખો:

ેમના સમકાલીન લેખકો, કવિઓ, મિત્રો સાથે પત્રવ્યવહાર પણ કર્યો હતો.

'કલાપી' પુસ્તકના લેખક નવલરામ જગન્નાથ ત્રિવેદી કલાપીના વ્યક્તિત્વ અંગે લખે છેઃ

હતું તેનું હૈયું કુસુમ સરખું કોમળ અને,

હતો તેમાં દૈવી પ્રણયરસ મીઠો ટપકતો.

"હૃદય આવું કોમળ હોવા છતાં કલાપી જાતે, અત્યારના કોઈ શહેરી યુવક જેવા, કોમળ ન હતા. તે કદાવર અને બલવાન કાયાવાળા ક્ષત્રિય હતા, અને ગીરના સિંહની ભેટ લેવા માટે છેક તુલસીશ્યામ જતાં એક વખત જંગલમાં સંગાથ છોડી દઈને, એકલા નીકળી પડ્યા હતા. 'પેપર ચેઝ'ની રમતમાં 24 માઈલ દોડીને 20 મિનિટ અગાઉથી મોકલેલા જમાદાર અને બે સવારને પકડ્યા હતા."

"દોડવાની કસરત તેઓ નિયમિત કરતા, અને તેમના નાના ભાઈ વિજયસિંહજીને પણ આ કસરત કરવાની સલાહ એક પત્રમાં આપી છે."

"ઘોડેસવારીનો તેમનો ઘણો શોખ હતો અને 24 માઈલ દોડ્યા પછી 30 માઈલની ઘોડેસવારી કરવામાં તેમને આનંદ આવતો."

નવલરામ આગળ લખે છે, "માત્ર છવ્વીસ વર્ષની વયમાં કલાપી ભરપૂર જીવન જીવી ગયાં, છતાં તેમનું હૃદય તો હંમેશાં વૈરાગ્ય તરફ જ ખેંચાયા કરતું હતું. 18 વર્ષની યુવાન વયે આ રાજવી કવિનું પ્રથમ કાવ્ય 'વૈરાગ્ય હાલ' વિશે હતું અને છેલ્લું કાવ્ય હતું આપની યાદી."

જ્યારે રાજપાટ છોડવાનો વિચાર આવ્યો

અમદાવાદના કલાપીનગરમાં આવેલી કવિ કલાપીની પ્રતિમા

કવિ કલાપીને નાની ઉંમરમાં પણ રાજગાદી છોડીને વિદ્વાનો, સાધુઓની સંગતમાં જવાની ખેવના હતી.

'કલાપી એક અધ્યયન' પુસ્તકમાં ઇન્દ્રવદન કાશીનાથ દવે લખે છે, "ચૌદ વર્ષની ઉંમરથી સુરસિંહજી સંસારી રીતરસમોથી દાઝી ઊઠ્યા છે. અને ત્યારથી તેમને જંગલમાં જઈ કુદરતના ખોળે જીવન વિતાવવાના વિચારો આવે છે."

"કૉલેજ છોડતાં, મુંબઈમાં રહીને મામાના દીકરા રાણા સરદારસિંહની સાથે ભણવાના, મૅટ્રિક-બી.એ. થવાના અને તેટલા સમય દરમિયાન રાજ અને રૈયતની સંભાળ એજન્સીને ભળાવવાના તેમના વિચારનું મૂળ પણ વિરક્તિ ભાવમાં જ છે."

"હિંદુસ્તાનની મુસાફરીએ નીકળતાં એમના હિતેચ્છુ વડીલ અને સંબંધી લીંબડીના ઠાકોર જસવંતસિંહજી અને તેમનાં માનીતાં રાણીને મળવા રોકાયેલા, ત્યાં પણ એમણે આ પીઢ સજ્જનો આગળ પોતાના આવા મનોરથ દિલ ખોલીને જણાવ્યા છે."

'મ્હને ગાદી સત્તા ભોગ વૈભવ આકર્ષતાં નથી. મ્હારે ભણવું છે, જોવું જાણવું અનુભવવું છે, વિદ્વાનો અને સાધુઓના સત્સંગની પ્યાસ ઘણી છે, કવિઓની સુંદર અને ભગતોની ભવ્ય બલવાળી બાનીના જેવો આનંદ મને બીજે ક્યાંય પડતો નથી.'

"અને ત્યારેય જસવંતસિંહજીના સમજાવ્યાથી જ તેમણે એ મુરબ્બીના પ્રૌઢ અનુભવને નમીને...


...ાંચો : મુસ્લિમો) સાથેના સુમેળ-સમાનતા અને લોકશાહી સ્થાપવાની લ્હાયમાં હિંદુ રાષ્ટ્રને ભૂલી જવા સામે કટ્ટર વાંધો હતો.

તે મુસ્લિમો સહિતના બીજા ધર્મીઓને દેશમાં ઉતરતા દરજ્જે, કોઈ જાતના વિશેષાધિકારો તો ઠીક, નાગરિકતાના પણ અધિકાર વિના રહેવાનું સૂચવતા હતા. (ઇન્ડિયાઝ સ્ટ્રગલ ફોર ઇન્ડીપૅન્ડન્સ, પૃ.૪૩૭-૮)

'મુસ્લિમોમાં રહેલાં અંતિમવાદી અને જેહાદી તત્ત્વોને શરણે' થઈ ગયેલા ગાંધીજી પ્રત્યે ગોળવલકરની 'અસંમતિ'ની ભાષાને પણ જરા જોવા જેવી છે.

તેમણે લખ્યું હતું, 'હિંદુ-મુસ્લિમ એકતા વિના સ્વરાજ નહીં એવું જાહેર કર... બાકીનો લેખ લખો:

થઈ શકે નહીં. (પૂર્ણાહુતિ-૪, પૃ.૧૮)

શંકા જન્માવતી બાંહેધરીઓ

સંઘ તરફથી ગાંધીજીને વારંવાર બાંહેધરીઓ આપવામાં આવતી હતી અને ગાંધીજી જેમ બીજા કોમવાદીઓના તેમ સંઘના દાવાને પણ ચેતવણી સાથે અને 'સાચો હોય તો'ની શરત સાથે સ્વીકારતા હતા.

ગોળવલકર સાથે ગાંધીજીની મુલાકાત થઈ ત્યારે ગાંધીજીએ કહ્યું હતું, 'મને એવી ખબર આપવામાં આવી છે કે તમારી સંસ્થાના હાથ પણ લોહીથી ખરડાયેલા છે.'

એ વખતે ગુરુજીએ એ વાત ખોટી હોવાની ખાતરી આપી અને કહ્યું કે અમારી સંસ્થા કોઈની દુશ્મન નથી.

મુસલમાનોની કતલ કરવાની અમારા ધ્યેયમાં કોઈ પ્રકારની વાત નથી.

અમારી સંસ્થા સર્વ શક્તિ ખર્ચીને હિંદુ ધર્મનું રક્ષણ કરવાનો ઇરાદો રાખે છે... અમારી સંસ્થા સુલેહશાંતિ ઇચ્છે છે અને અમારા આ વિચારો તમે જાહેર કરો એવી મારી તમને વિનંતી છે.' (દિલ્હી ડાયરી, પૃ.૧૧)

ત્યારે ગાંધીજીએ તેમને કહ્યું હતું કે 'તમે જે કંઈ કહો છો એ હૃદયપૂર્વકનું હોય તો પ્રજા તમારા પોતાના મુખે જ એ જાણે એ બહેતર છે.' (પૂર્ણાહુતિ-૪, પૃ.૧૭)

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

પછી ગોળવલકરની અપીલની વાત ગાંધીજીએ પ્રાર્થનાસભામાં જાહેરમાં કહી હતી.

ત્યારપછી પણ સંઘની હિંસક પ્રવૃત્તિઓ વિશે ગાંધીજીને સતત ફરિયાદો મળતી રહી.

સંઘના માણસો નિરાશ્રિતોની છાવણીમાં કામ કરતી વખતે શિસ્ત, હિંમત અને સખત કામ કરવાની તાકાત બતાવ્યાં હતાં--એવું ગોળવલકરની હાજરીમાં ગાંધીજીના એક સાથીએ કહ્યું, ત્યારે ગાંધીજીનો જવાબ હતોઃ

'હિટલરના નાઝીઓએ તથા મુસોલિનીની આગેવાની નીચે ફાસિસ્ટોએ પણ એમ જ કર્યું હતું એ ભૂલશો નહીં.'

ગાંધીજી ભૂતકાળમાં જમનાલાલ બજાજ સાથે સંઘની શાખાએ ગયા ત્યારે તેમની શિસ્ત અને સાદગીથી પ્રભાવિત થયા હતા, એવું નોંધતી વખતે પછીનાં વર્ષોનો ગાંધીજીનો આ અભિપ્રાય પણ ધ્યાનમાં રાખવા જેવો છે.

આ વાતચીત ઉતારનાર પ્યારેલાલની નોંધ પ્રમાણે ગાંધીજીએ સંઘને 'સરમુખત્યારશાહી દૃષ્ટિવાળી કોમી સંસ્થા' તરીકે વર્ણવી હતી. (પૂર્ણાહુતિ-૪, પૃ. ૧૭)

વિશ્લેષણ

ગાંધીહત્યા સાથે આત્યંતિક હિંદુ વિચારસરણીને કોઈ સંબંધ ન રહે અને એ તો ગાંધીજીને મહાન હિંદુ માનતી હતી--એવાં અર્ધસત્યો સાથે બંને વચ્ચેના સંબંધોની ફરી શરૂઆત થાય, એ માટે સંઘની વિચારધારામાં માનતા લોકો ઉત્સુક છે.

એ માટે વારેવારે અવનવા પ્રયાસ થયા કરે છે.

પરંતુ ગાંધીજીના જીવનકાર્યના અત્યંત મહત્ત્વના પાયા જેવી હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાનો ઉગ્ર વિરોધ કરીને ગાંધીજી પ્રત્યે વ્યક્ત થતાં કહેવાતા આદરનો વ્યવહારમાં કશો અર્થ નથી. ...


...ાંથી એમબીએની ડિગ્રી મેળવી હતી.

સીએનએન-ટીવી 18ના અહેવાલ અનુસાર બૅન્ક ઑફ અમેરિકામાં વર્ષ 1980માં તેમણે મૅનેજમૅન્ટ ટ્રેની તરીકે પોતાની કારકિર્દીની શરૂઆત કરી. કપૂરે 1995માં બૅન્ક ઑફ અમેરિકા છોડીને એએનઝેડ ગ્રિન્ડલૅયસ ઇન્વૅસ્ટમેન્ટ બૅન્કમાં જનરલ મૅનેજર અને કન્ટ્રી હેડ તરીકે શરૂઆત કરી. ત્યાં તેઓ 1998 સુધી રહ્યા.

ત્યાર બાદ તેમણે રૅબો ઇન્ડિયા ફાઇનાન્સમાં 1998થી 2003 સુધી કંપનીના સીઈઓ અને એમડી તરીકે કામ કર્યું.

કપૂરે 2003માં નેધરલૅન્ડની રૅબો બૅન્કને પોતાનો ભાગ વેચી દીધો અને યસ બૅન્ક માટે મૂડી એકઠી ક... બાકીનો લેખ લખો:

ા કપૂરે વધારાનો સમય માગ્યો પણ આરબીઆઈએ માગ નકારી કાઢી.

રાણા કપૂર સીઈઓ પદેથી ગયા તે પછી ખરાબ સમાચારો આવવા શરૂ થયા.

2018-19ના છેલ્લા ત્રૈમાસિક ગાળામાં યસ બૅન્કે 1500 કરોડની ખોટ કરી જેની સ્થાપના પછીની સૌથી મોટી ખોટ હતી.

બૅન્કે જાણીજોઈને ખોટ છુપાવી હતી એવો આરોપ પણ લાગ્યો.

બીજી તરફ રાણા કપૂર અને તેમનો પરિવાર યસ બૅન્કમાં ભાગીદારી ઓછી કરતો જ જતો હતો. ઑકટોબર 2019 સુધીમાં યસ બૅન્કમાં રાણા કપૂર અને પરિવારનો હિસ્સો ફક્ત પોણા પાંચ ટકા રહી ગયો.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર રાણા કપૂરે યસ બૅન્કમાંથી 510 કરોડનો (2.16 ટકાનો) હિસ્સો વેચી નાખ્યો હતો. યસ કૅપિટલ ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને મૉર્ગન ક્રૅડિટ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના 510.06 કરોડ રૂપિયાનો હિસ્સો પણ વેચી દીધો.

તમામ વિદેશી ફંડિગ અને ક્રૅડિટ એજન્સીઓએ યસ બૅન્કનો આઉટલૂક ઘટાડી દીધો અને બૅન્ક નેગેટિવ લિસ્ટમાં આવી ગઈ. હવે યસ બૅન્ક માટે માર્કેટમાંથી અને વિદેશી રોકાણમાંથી નાણા ઊભા કરવાનું મુશ્કેલ બન્યું.

ઑગસ્ટ 2019માં યસ બૅન્કના શૅરની કિંમત 404 રૂપિયા હતી જે શુક્રવારે 5.65 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. શૅરના ભાવમાં 85 ટકાનો ઘટાડો થયો અને યસ બૅન્કની માર્કેટ વેલ્યુ 7943 કરોડ રૂપિયા ઘટી ગઈ.

અલબત્ત, યસ બૅન્કમાં રાણા કપૂરની ભૂમિકાને સવાલો થઈ રહ્યા છે અને સરકારે તેમને સુરક્ષિત નીકળી જવાની તક આપી તેવો આરોપ મુકાઈ રહ્યો છે.

બૅન્કિંગ ઍક્સપર્ટ આલોક જોશીએ બીબીસીને કહ્યું કે, સરકારે રાણા કપૂરને સેફ ઍક્ઝિટની તક આપી કે નહીં તે અલગ વાત છે પરંતુ રાણા કપૂરે પહેલાં યસ બૅન્કના પોતાના શૅર મોંઘા વેચ્યા અને તેઓ કોઈ નુકસાન વિના નીકળી ગયા છે એ દેખાય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે રાણા કૂપરે અગાઉ તેમના શૅર વેચવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

આલોક જોશી કહે છે કે રાણા કપુર પર આરોપ હતો કે તમામ કૌભાંડો છતાં તેઓ પોતાના બધા જ પૈસા ઉપાડી શક્યા. હવે તેમના પર કાર્યવાહી થવી જોઈએ.

સરકારે તેમને શોધી કાઢવા જોઈએ. જોકે, તેઓ હવે ભારતમાંથી જ મળશે કે નિરવ મોદી થઈ જશે એ પણ એક સવાલ છે.

રાણા કપૂર સોશિયલ મીડિયા પર જૂન 2019 પછી દેખાયા નથી. યસ બૅન્કની વર્તમાન સ્થિતિ અંગે તેમના તરફથી કોઈ નિવેદન આવ્યું નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાંથી બહાર નિકળી ગયા.

આ દરમિયાન, કૅપિટલ હિલ પર દબાણ વધી રહ્યું છે.

સરકારના શટડાઉનના વિરોધમાં ડેમૉક્રેટ સેનેટરોએ મંગળવારે દ્વિપક્ષી મિડલ ઇસ્ટ પૉલિસી બિલને પસાર થવા ન દીધું તથા તેને અટકાવી રાખે તેવી સંભાવનાઓ પણ છે.

ડેમૉક્રેટિક સેનેટર પૅટી મર્રેએ સીએનએનને કહ્યું હતું કે સરકારી શટડાઉન ચાલતો હોય, જ્યારે લોકોને પગાર ન મળી રહ્યા હોય અને તેઓ મુશ્કેલીમાં હોય તો બાકીનું કામકાજ પ્રભાવિત થયા વગર ન રહે.

જ્યારે ડેમૉક્રેટિક રિપ્રેઝન્ટેટિવ હકીમ જેફ્રીઝે કહ્યું હતું કે તેમના પક્ષને આશા છે કે પસાર થઈ રહેલા દ... બાકીનો લેખ લખો:

છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

અધિકારીઓના જણાવ્યાં મુજબ વેતન ન મળવાને કારણે ઍયરપોર્ટ સુરક્ષા કર્મચારીઓ નોકરી છોડી રહ્યાં છે તો અમુક ગંભીરતાપૂર્વક આ વિશે વિચારી રહ્યાં છે.

ઍન્થની ઝર્ચરનું માનવું છે કે શટડાઉનની શરૂઆતમાં આવેલા અહેવાલોમાં કહેવાયું હતું કે વ્હાઇટ હાઉસે સરકારી ભંડોળ ન મળવાની સ્થિતિ જો લાંબી ખેંચાય તો શું થશે તે વિશે પૂરતી વિચારણા નહોતી કરી.

આશરે 8 લાખ સરકારી કર્મચારીઓ અમેરિકામાં વિખરાયેલા છે જે પ્રભાવિત થઈ રહ્યાં છે અને આ માત્ર શટડાઉનની અસરની શરૂઆત છે.

પ્રશાસન ટૅક્સ રિફંડ તથા સરકારી ખાદ્ય સહાય સમયસર આપવાનો વાયદો કરી રહ્યું છે પરંતુ એ સ્પષ્ટ છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસને શટડાઉનના વ્યાપક પ્રભાવ વિશે નહોતું વિચાર્યું.

આ ભલે આંશિક શટડાઉન હોય પરંતુ અમેરિકન લોકોના જીવન તથા અમેરિકન અર્થતંત્ર પર તેની અસર મહત્ત્વપૂર્ણ છે અને વધી રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાંથી લાવવું?"

"અમારા સાથીઓ પાસે પણ પૈસા ખલાસ થઈ ગયા છે એટલે કોઈ અમને મદદ પણ કરી શકે એમ નથી. ઘરે અમારાં ઘરડા સાસુ-સસરાને પૈસા મોકલવાના છે, પણ અમારી પાસે પૈસા નથી. ત્યાં એ લોકો વગર પૈસે ભૂખે મરે છે અને અહીં અમે."

"અમારા ચહેરા ચાઇનીઝ જેવા હોય તો એમાં અમારો શું વાંક છે, સરકસ જોઈને લોકો અમને તાળીઓથી વધાવી લે છે, પણ અત્યારે કોરોના વાઇરસના ચક્કરમાં અમને માણસ પણ ગણતા નથી. અહીં અમે દૂધ કે શાકભાજી લેવા જઈએ તો 'કોરોનાના ચેપી' કહીને ધુત્કારે છે એટલે અમે બહાર નીકળવાનું બંધ કરી દીધું છે."

"અમારા સરકસમાં રૅ... બાકીનો લેખ લખો:

ટાઇમ ખાઈએ છીએ અને તંબુમાં પડ્યા રહીએ છીએ."

"અમારા નૉર્થ ઇસ્ટના સાથીઓને બહાર કાઢીએ તો લોકો કોરોના કહીને અમને પણ અહીંથી ખદેડી મૂકે, આથી અમારે ક્યાં જવું? આ કોરોનાના કારણે હવે આખુંય વર્ષ સરકસ નહીં થાય. મારા માણસોને પગાર ક્યાંથી આપીશ એ મને ખબર નથી."

'કૉર્પોરેશને ખાવા-પાવાની વ્યવસ્થા કરી'

સરકસમાં 40 લોકો કામ કરે છે

"સરકસ ડિસેમ્બર સુધી થાય એવું લાગતું નથી અને જો નહીં થાય તો નાછૂટકે મારે લુપ્ત થતી સરકસની કળાને બંધ કરવી પડશે, કારણ કે હવે જાનવર વગરના સરકસમાં લોકો ઓછા આવે છે ત્યારે એને કેવી રીતે ચલાવવું એ એક સવાલ છે."

આ અંગે અમે કૉંગ્રેસના નેતા જયરાજસિંહ પરમારનો સંપર્ક સાધતા એમણે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે આ લોકોની હાલતની મને કોઈકે જાણ કરી એટલે મેં રૂબરૂ મુલાકાત લઈ સ્થિતિ જોઈ સેવાભાવી સંસ્થા દ્વારા એમના ભોજનની વ્યવસ્થા કરાવી.

"ત્યારબાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન પાર દબાણ લાવી એમને નાહવા ધોવા અને પીવા માટે પાણીની વ્યવસ્થા કરી છે."

"ગુજરાત સરકારે જેમ બીજા પરપ્રાંતીયોને એમના વતન પરત મોકલવાની શરૂઆત કરી છે એમ આમને પણ પરત મોકલવાની વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ એવી મુખ્ય મંત્રીને રજૂઆત કરી છે, પરંતુ આ માત્ર 40 જણા હોવાથી એમની વાત સાંભળવા કોઈ તૈયાર થતું નથી."

આ અંગે બીબીસીએ મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીનો સંપર્ક સાધવાનો સતત પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ એમના કાર્યાલયમાંથી મુખ્ય મંત્રી મિટિંગમાં વ્યસ્ત હોવાનું જણાવતાં સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો.


...ાંધી પરિવારના દીકરી પ્રથમ વખત ગુજરાત આવ્યા, તે તેમનો ગાંધીજી પ્રત્યેનો પ્રેમ દેખાડે છે, જે દેખાડે છે કે ગાંધીજીનો વોટબૅન્ક તરીકે ઉપયોગ કર્યો. આ સભામાં ગાંધી પરિવાર પ્રત્યેની ભક્તિ દેખાઈ આવી."

જન સંકલ્પ રેલીને સંબોધતા કૉંગ્રેસ નેતા ગુલાબ નબી આઝાદે કહ્યું, "આઝાદીનાં 70 વર્ષ બાદ આજે પણ મોદીના નેતૃત્વમાં બોલવાની આઝાદી નથી. સરકાર વિરુદ્ધ બોલવાની આઝાદી નથી."

"આજે જે પણ સરકાર વિરુદ્ધ બોલે, તો તેઓ જેલમાં જાય છે."

"આજે આપણા દેશમાં આઝાદી નથી તેનો મને અફસોસ છે. ગાંધીજી અને સરદાર પટેલે દેશને આઝાદ કરાવવ... બાકીનો લેખ લખો:

ી નોકરી આપવાનો વાયદો કર્યો હતો પરંતુ તેનાથી ઊલટું 2.75 લાખ નોકરી ઘટી ગઈ છે."

બેઠક માટે કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતાઓ અમદાવાદમાં

બેઠકના ઉપલક્ષે કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી, યૂપીએ ચૅરપર્સન સોનિયા ગાંધી, પૂર્વ વડા પ્રધાન ડૉ. મનમોહનસિંઘ, પક્ષનાં મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી ઉપરાંત ભરતસિંહ સોલંકી, પરેશ ધાનાણી, અહેમદ પટેલ, રાજીવ સાતવ જેવા નેતાઓ આવી પહોંચ્યાં હતા.

કૉંગ્રેસે CWCની મિટિંગ બાદ પત્રકાર પરિષદ યોજી હતી.

કૉંગ્રેસ નેતા આનંદ શર્માએ પોતાની વાતની શરૂઆત ભારતના ઇતિહાસ અને દેશના જવાનોને યાદ કરીને કરી હતી.

આનંદ શર્માએ CWCની પૃષ્ઠભૂમિ મુદ્દે કહ્યું હતું, "દેશમાં જે કડવાશ આવી ગઈ છે તેની પાછળ વડા પ્રધાન મોદી જવાબદાર છે. તેઓ રાજનીતિક ફાયદા માટે લોકોમાં ભાગલા પડાવવાનું કામ કરે છે. મોદી લોકોની ભાવના સાથે ખિલવાડ કરે છે."

કૉંગ્રેસની CWCની મિટિંગ બાદ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા કહ્યું કે હાર્દિક પટેલે પાટીદારો સાથે વિશ્વાસઘાત કર્યો છે.

રૂપાણીએ કહ્યું, "હાર્દિકે અગાઉ કહ્યું હતું કે તે કૉંગ્રેસમાં નથી જોડાવવાનો અને અનામત આંદોલન જ તેના માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે."

રૂપાણીએ એવું પણ જણાવ્યું હતું કે હાર્દિકે જણાવવું જોઈએ કે તેને કૉંગ્રેસની કઈ લોલીપોપ પસંદ આવી છે?

રાહુલ ગાંધીએ આરએસએસ/ભાજપની વિચારધારાને પરાસ્ત કરવા અંગેનું ટ્વીટ કર્યું પણ કર્યું હતું.

પોતાના આજના કાર્યક્રમની શરૂઆત કૉંગ્રેસે સાબરમતી આશ્રમ ખાતેથી કરી હતી. સાબરમતી આશ્રમ ખાતે ગાંધીજીને અંજલિ અપાઈ હતી અને સર્વધર્મ પ્રાર્થનાનું આયોજન કરાયું હતું.

આ દરમિયાન અમાદવાદમાં કૉંગ્રેસના કાર્યકરોની રેલી નીકળી હતી. અડાલજ ખાતેના સભાસ્થળે જવા માટે કાર્યકરોએ આ રેલીનું આયોજન કર્યું હતું. આ પહેલાં પૂર્વ વડા પ્રધાન ડૉ. મનમોહનસિંઘ, યૂપીએ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધી, કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ શહીદ સ્મારક, ગાંધી આશ્રમમાં શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરી હતી.

પાટીદાર નેતા હાર્દિક પટેલ પણ સરદાર સ્મૃતિ સ્મારક ખાતે પહોંચ્યા હતા. હાર્દિક આજે કૉંગ્રેસમાં જોડાઈ રહ્યાં છે.

પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં હાર્દિક પટેલે કહ્યું કે કૉંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીની બેઠકને લઈને લોકોમાં ઉત્સાહ હોવાની વાત કરી છે.

કૉંગ્રેસ સાથે મળીને દેશને મજબૂત કરવાનું કામ કરવાની પણ હાર્દિકે વાત કરી હતી.

જોકે, હાર્દિક ચૂંટણી ક્યાંથી લડશે એ વાત હાર્દિક પાર્ટીની પ્રાથમિક્તા આગળ કરી હતી.

વર્કિંગ કમિટીની...


...ાંભળીને તેમને બહુ લાગી આવ્યું. તેમને પોતાના કુટુંબની કટોકટીભરી સ્થિતિ યાદ આવી ગઈ.

એક જ દિવસમાં મને 1,20,000 રૂપિયા

બાલાએ એક દિવસમાં પ્રેમા માટે 1,20,000 રૂપિયા એકઠા કર્યા હતા.

બાલા જાણતા હતા કે ભૂખમરાની સ્થિતિમાં પરિવારની હાલત કેવી હોય છે.

તેઓ 10 વર્ષના હતા ત્યારે તેમને ઘરમાંય એક દિવસ ખાવાનું ખૂટી પડ્યું હતું. તેમનાં માતાએ ત્યારે ઘરમાં પડેલી ચોપડીઓ અને છાપા પસ્તીમાં આપીને ચોખા મેળવ્યા હતા.

તે પછી અત્યંત હતાશ થઈ ગયેલાં બાલાનાં માતાએ પોતાનો તથા બાળકોનો જીવ લઈ લેવાનું નક્કી કરી નાખ્યું હતું.

... બાકીનો લેખ લખો:

ે પણ મુશ્કેલ સ્થિતિમાં છે : લાખો ભારતીયોની જેમ તેઓ પણ લખી-વાંચી શકે તેમ નથી.

તેના કારણે પોતાના જેવા ગરીબ લોકો માટે ચાલતી સરકારી યોજનાઓની પણ જાણ હોતી નથી. દેશની બૅન્કોની વ્યવસ્થા એટલી સંકુલ અને મુશ્કેલ હોય છે કે પ્રેમા જેવા ગરીબ લોકો તેનો લાભ લઈ શકતાં નથી.

તેના કારણે પ્રેમા અને તેમના પતિની જેમ લોકોએ ઊંચા વ્યાજે રકમ લેવી પડતી હોય છે. તેના કારણે આવા પરિવારો દેવાના ચક્કરમાં ફસાઈ જાય છે.

જોકે તેમના સમુદાયની ઉદારતાને કારણે તેઓ ગરીબીના ચક્કરમાંથી બહાર આવી શક્યાં છે. બાલા મુરુગને તેમના પરિવારને મદદ કરતા રહેવાની ખાતરી આપી છે.

પ્રેમા કહે છે, "મને હવે ભાન થાય છે કે આત્મહત્યાનો વિચાર ખોટો હતો. મારામાં બાકી રહેલું દેવું પણ ચૂકતે કરી દેવાનો આત્મવિશ્વાસ છે."

તમે હતાશ હો અને મદદની જરૂર હોય તો કોનો સંપર્ક કરી શકાય છે તે માટેની માહિતી તમને બીબીસી ઍક્શન લાઈન પરથી મળી શકશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાંભળું છું ત્યારે ગજબની શાંતિ અનુભવાય છે.

ફિલ્મ 'બાજાર'નું ગીત- 'દેખ લો આજ હમકો જી ભરકે' કે પછી 'ઉમરાવ જાન'નું ગીત 'જિંદગી જબ ભી તેરી વઝ્મ મેં લાતી હૈ મુઝે, યે જમીં ચાંદ સી બેહતર નજર આતી હૈ હમે...'

આ માટે ખય્યામ ખૂબ મહેનત કરતા હતા. ઉદાહરણ તરીકે 1982ની ફિલ્મ 'ઉમરાવ જાન' લઈ લો.

આ ફિલ્મ એક ઉપન્યાસ 'ઉમરાવ જાન અદા' પર આધારિત હતી જેમાં 19 સદીની એક તવાયફની કહાણી દર્શાવવામાં આવી છે.

ખય્યામે આ ફિલ્મના સંગીત માટે તે ઉપન્યાસ વાચ્યો એટલું જ નહીં તે સમયની દરેક બારીકીઓને પણ જાણી.

તે સમયે રાગ-રાગણી શું હ... બાકીનો લેખ લખો:

વેલી ફિલ્મ 'ફિર સુબહ હોગી'માં મુકેશ સાથે તેમણે 'વો સુબહ કભી તો આયેગી' બનાવ્યું. 1961માં ફિલ્મ 'શોલા ઔર શબનમ'માં રફી સાથે 'જાને ક્યા ઢૂંઢતી રહતી હૈ યે આંખે મુજમે' રચ્યું.

વર્ષ 1966ની ફિલ્મ 'આખરી ખત'માં લતા સાથે 'બહારો મેરા જીવન ભી સવારો' લઈને આવ્યા.

રસપ્રદ વાત એ છે કે રાજ કપૂર સાથે તેમને 'ફિર સુબહ હોગી'માં કામ કરવાની તક મળવાનું કારણ એ હતું કે તેઓ જ એકમાત્ર સંગીત નિર્દેશક હતા જેમણે ઉપન્યાસ 'ક્રાઇમ ઍન્ડ પનિશમૅન્ટ' વાચી હતી જેના પર ફિલ્મ બની રહી હતી.

ખય્યામે 70 અને 80ના દાયકામાં 'કભી-કભી', 'ત્રિશૂલ', 'ખાનદાન', 'નૂરી', 'થોડી સી બેવફાઈ', 'દર્દ', 'આહિસ્તા આહિસ્તા', 'દિલ-એ-નાદાન', 'બાઝાર', 'રઝિયા સુલતાન' જેવી ફિલ્મમોમાં એક કરતાં એક ચડિયાતાં ગીતો આપ્યાં.

કદાચ આ તેમની કારકિર્દીનો સૂવર્ણયુગ હતો.

પ્રેમકહાણી

જગજીત કૌર સાથે ખય્યામ

ખય્યામના જીવનમાં તેમનાં પત્ની જગજીત કૌરનું બહુ મોટું યોગદાન રહ્યું છે, જેમનો ઉલ્લેખ કરવાનું તેઓ કોઈ પણ મંચ પર નહોતા ભૂલ્યા.

જગજીત કૌર પોતે પણ બહુ ઉમદા ગાયિકા હતાં.

'બાઝાર મેં દેખ લો હમકો જી ભરકે' કે 'કાહે બયાહે બિદેસ' જેવાં પણ ગણીગાંઠી હિંદી ફિલ્મોમાં તેમણે ઉત્તમ ગીતો ગાયાં છે

સારા એવા પૈસાદાર શીખ પરિવારમાંથી આવતાં જગજીત કૌરે ખય્યામ સાથે એ વખત લગ્ન કર્યાં કે જ્યારે તેઓ પોતાનું નામ બનાવવા સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા.

પૈસો કે ધર્મ એ બન્ને પ્રેમીઓ વચ્ચે ક્યારેય દીવાલ ન બની શક્યા.

બન્નેની મુલાકાત તો સંગીતની દુનિયામાં થઈ જ ચૂકી હતી પણ જ્યારે મુંબઈમાં એક સંગીતસ્પર્ધા દરમિયાન જગજીત કૌરની પસંદગી થઈ તો તેમને ખય્યામ સાથે કામ કરવાની તક મળી અને બન્ને વચ્ચે પ્રેમ પાંગર્યો.

જગજીત કૌર ભલે ફિલ્મોથી દૂર રહ્યાં પણ ખય્યામની ફિલ્મોમાં જગજીત કૌર તેમની સાથે મળીને સંગીત પર કામ કરતાં હતાં.

બન્ને માટે એ બહુ જ મુશ્કેલ સમય હતો જ્યારે વર્ષ 2013માં પુત્ર પ્રદીપનું મૃત્યુ થયું પણ દરેક મુશ્કેલીમાં જગજીત કૌરે ખય્યામનો સાથ આપ્યો.

બન્નેની પ્રેમકહાણી જોઈને એવું લાગે છે કે જગજીત કૌરે ખય્યામ માટે જ એમના નિર્દેશનમાં આ ગીત ગાયુ હશે,

"તુમ અપના રંજ-ઓ-ગમ, અપની પરેશાની મુજે દે દો

તુમ્હે ગમ કી કસમ, ઇસ દિલ કી વીરાની મુજે દે દો

મૈં દેખૂં તો સહી દુનિયા તુમ્હેં કૈસે સતાતી હૈં

કોઈ દિન કે લિયે અપની નિગહબાની મુજે દે દો"

અને 'દુર્ભાગ્ય' દૂર થયું

અહીં વર્ષ 1976માં આવેલી ફિલ્મ 'કભી-કભી'ના ઉલ્લેખ વગર ખય્યામ પર વાત અધૂરી...


...ાઇરસની આ મહામારીનું ઉદગમસ્થાન અને કેન્દ્ર છે તે સ્ટીલ અને ઇલેકટ્રોનિક્સનું ખૂબ મોટું ઉત્પાદન કેન્દ્ર છે.

કોરોના વાઇરસને કારણે પેદા થયેલી પરિસ્થિતિમાં ફેક્ટરીઓનું શટડાઉન જો લાંબુ ચાલે તો વિશ્વ વ્યાપારમાં ચીનની એક મોટા ખેલાડી તરીકેની પરિસ્થિતિ જોતા વિશ્વભરની મૅન્યુફૅક્ચરિંગ અને સપ્લાય ચેઇનને એની અસર થાય.

કોરોના વાઇરસ (Corona Virus) ચીનમાં ભારે તબાહી લઈને આવ્યું છે. ત્યાં આ વાઇરસ ઘણા લોકોના જીવનો દુશ્મન બની ગયો છે તો દુનિયાભરમાં ઘણા વેપાર પણ તેની ઝપેટમાં આવી ગયા છે.

આ વાઇરસે ભારતીય દવા કંપનીઓ... બાકીનો લેખ લખો:

ટિબાયોટિક્સ, પેરાસિટામોલ જેવી સામાન્ય દવાની પણ બજારમાં તંગી ઊભી થઈ શકે છે."

ઇલેક્ટ્રોનિક ઍસેમ્બલી લાઇન થકી મોબાઈલથી માંડી કમ્પ્યૂટરનું ઉત્પાદન કરતા ઉદ્યોગો માટે પણ ચીનની આ કોરોના વાઇરસ કટોકટી બહુ મોટી આફત પુરવાર થાય.

આમ કોરોના વાઇરસ એ માત્ર માણસની જિંદગી સામે ખતરો ઉભો કરતું મહામારીનું મૂળ નથી, એણે વૈશ્વિક ઉત્પાદન નેટવર્ક તેમજ વિશ્વ વેપાર ઉપર પણ એની કાળી ઝાંય પાથરવાની શરૂ કરી છે.

ભારત પોતાને જરૂરી એવા લગભગ 15 ટકા જેટલા ઇન્ટરમિડીયેટ્સ ચીનથી આયાત કરે છે.

આમ ચીનનો કોરોના વાઇરસ ભારત સમેત વિયેતનામ, સાઉથ કોરિયા, થાઈલૅન્ડ, મલેશિયા, ઇન્ડોનેશિયા, ફિલિપિન્સ, જાપાન, તાઇવાન અને સિંગાપુર ઉપરાંત યુરોપ અને અમેરિકાને પણ જો આ કટોકટી લાંબી ચાલે તો ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન તેમજ વેપાર ક્ષેત્રે નાની-મોટી તકલીફો પેદા કરી શકે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાઈ પટેલનું નામ પણ લેવામાં આવે છે.

મહાત્મા ગાંધીની હત્યા નહોતી થઈ, ત્યાં સુધી સરદાર આરએસએસ વિષે સકારાત્મક મંતવ્ય ધરાવતા હતા.

સંઘના બીજા પ્રમુખ ગુરુ ગોલવલકર

સરદારની નજરમાં આ સંઘે પાકિસ્તાનથી આવેલા શરણાર્થીઓનું પુનર્વસન કરાવવામાં અને તેઓને રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં ઘણું યોગદાન આપ્યું હતું.

સરદાર પટેલના કહેવાથી જ ગુરુ ગોલવલકરે કાશ્મીર જઈને મહારાજા હરિ સિંહ ઉપર ભારતમાં વિલય કરવા માટે દબાણ કર્યું હતું.

ઉત્તર પ્રદેશના ભૂતપૂર્વ ગૃહ સચિવ રહી રાજેશ્વર દયાળ પોતાની આત્મકથા 'અ લાઈફ ઑફ અવર ટાઇમ્સ'માં... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રકાશ નારાયણે એ વાત ઉપર ભાર મૂક્યો કે તેઓ કોંગ્રેસની વિરુદ્ધ બનાવવામાં આવી રહેલા ચૂંટણી લક્ષી સંગઠનનો ભાગ બને.

ધર્માંતરણને કારણે થયો હતો વિશ્વ હિંદુ પરિષદનો ઉદય

જનતા પાર્ટીના વિઘટન પછી વર્ષ 1980માં ભારતીય જનસંઘ, ભારતીય જનતા પાર્ટીના રૂપમાં ફરીથી સામે આવ્યો.

ત્યારે જ તેણે ગાંધીવાદી સમાજવાદને પોતાનો મુખ્ય સિદ્ધાંત બનાવ્યો.

આ મુદ્દે થોડા સમય માટે સંઘના પ્રમુખ બાલાસાહેબ દેવરસ વિચલિત પણ થયા.

દેવરસને લાગ્યું કે પાર્ટી કદાચ પોતાનો હિન્દુત્વનો આધાર છોડી રહી છે.

દેવરસે હિંદુ વિચારધારાને જીવંત રાખવા માટે વિશ્વ હિંદુ પરિષદનો આશરો લેવાની રણનીતિ બનાવી.

આનું મુખ્ય કારણ વર્ષ 1981માં તમિલનાડુના ગામ મીનાક્ષીપુરમમાં સેંકડો દલિતોનું ઇસ્લામમાં ધર્માંતરણ હતું.

શાહબાનો કેસ અને રામજન્મભૂમિ આંદોલન

ઇંદિરા ગાંધીની હત્યા પછી થયેલી સામાન્ય ચૂંટણીમાં સંઘે ભારતીય જનતા પાર્ટીને સાથ ના આપીને કોંગ્રેસનો સાથ આપ્યો, જેને લીધે કોંગ્રેસ 400થી પણ વધુ બેઠકો જીતવામાં સફળ થઈ અને ભારતીય જનતા પાર્ટીએ ફક્ત બે બેઠકોથી સંતોષ માનવો પડ્યો.

કદાચ એ જ કારણ હતું કે પાર્ટીએ હિંદુ સમાજને જાગૃત કરવા માટે રામ જન્મભૂમિ આંદોલન શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો.

શાહબાનો કેસમાં રાજીવ ગાંધી સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાંથી મતદાતાઓમાં તેઓની લોકપ્રિયતા ઘટી અને ભારતીય જનતા પાર્ટીને પોતાના મૂળિયા મજબૂત કરવામાં મદદ મળી.

સૌથી મોટો પડકાર

એ પછી સંઘ પરિવારે પાછળ વળીને જોયું નથી. નેવુંના દાયકા પછીથી આરએસએસની ગણતરી દુનિયાના સૌથી મોટા બિનસરકારી સંગઠનોમાં થવા લાગી.

એક અનુમાન મુજબ, અત્યારે આરએસએસના સભ્યોની સંખ્યા 15થી 20 લાખની વચ્ચે છે.

આરએસએસની 57,000 શાખાઓની બેઠક રોજ મળે છે. આ સિવાય 14,000 સાપ્તાહિક અને 7000 માસિક શાખાઓ પણ આયોજિત કરવામાં આવે છે.

આ સિવાય રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના 6000 સંપૂર્ણસમયના સભ્યો પણ છે. રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘે આગળ પડતાં રહીને અસરગ્રસ્ત લોકોની મદદ કરી છે.

ઉત્તરાખંડની વિનાશક પૂરની ઘટના હોય કે કેરળમાં હાલમાં જ આવેલું પ્રચંડ પુર, સ્વયંસેવકોએ આગળ પડતાં રહીને મુશ્કેલીમાં ફસાયેલા લોકોની મદદ કરી છે.

પરંતુ આરએસએસ ઉપર પુસ્તક લખનારા શમ્સુલ ઇસ્લામનું માનવું છે કે દલિતો અથવા મહિલાઓ ઉપર થનારા અત્યાચારો ઉપર આરએસએસનું મૌન રહસ્યમય છે.

એ વાતના પણ બહુ ઓછા ઉદાહરણ મળે છે કે 1984ના શીખ વિરોધી કોમી હિંસાના બનાવોમાં તેઓ શીખોની મદદ માટે આગળ આવ્યા હોય....


...ાઈ રહ્યા છે અને જેઓએ પણ વાત કરીએ એમણે નામ ન છાપવાની શરત રાખી હતી.

એક કાશ્મીરી અધિકારીએ કહ્યું, "સ્થાનિક અધિકારી અને કર્મચારીઓ હવે દિલ્હી નિયંત્રિત પ્રશાસનનાં મોટા પૈડામાં લાગેલા નાના પૈડાની જેમ કામ કરશે."

"કોઈના પગારમાં કપાત નથી થાય અને ન જબરજસ્તી સ્થાનાંતરણ કરાશે, પરંતુ તેમણે દશકોથી ઊભી કરેલી આ પ્રણાલિમાં મહત્ત્વહીન બનાવી દેવાશે."

આ સિવાય આખા ભારતમાં લાગુ મહિલાઓ અને બાળકો સંબંધિત કાયદા અને ત્રણ કલાક સાથે જોડાયેલા કાયદા આપોઆપ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લાગુ થઈ જશે.

અહીંના અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે સ્થાસ્થ... બાકીનો લેખ લખો:

દો. પણ જે સમસ્યાનો તેઓ ઉકેલ લાવવા માટે છે એ વધુ વકરી ગઈ છે."

"બધું જ ખતમ થયું નથી"

સેવાનિવૃત્ત ન્યાયાધીશ હસનૈન મસૂદી ગત વર્ષે નેશનલ કૉંન્ફ્રેસમાં સામેલ થયા હતા અને આ વર્ષે લોકસભા ચૂંટણામાં જીત મેળવી છે. તેઓ પાંચ ઑગસ્ટે લેવાયેલા આ નિર્ણયને 'સૌથી મોટો બંધારણીય ગોટાળો' માને છે.

હસનૈન મસૂદી કહે છે, "મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં છે. માત્ર મુસ્લિમોએ જ નહીં પણ દરેક સમાજના લોકોએ અનુચ્છેદ 370ને ખતમ કરવા સામે પડકાર ફેંક્યો છે."

"મુખ્ય અદાલત આ મામલે 14 નવેમ્બરે સુનાવણી કરશે, પરંતુ કેન્દ્ર સરકાર આ મામલે ઉતાવળી દેખાઈ રહી છે."

"જો સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલાને પુનરાવલોકન યોગ્ય માને અને તે અંગે સુનાવણી માટે જજોની બેન્ચનું ગઠન કરે તો સરકાર કેવી રીતે સ્થાનિક પ્રશાસનિક ઢાંચાને ખતમ કરી શકે છે અને ઉપરાજ્યપાલની નિયુક્ત કરી શકે?"

મસૂદી આ નિર્ણય માટે આપવામાં આવેલાં કારણ પર સવાલો ઉઠાવે છે.

તેમણે કહ્યું, "તેઓ કહે છે વિકાસમાં અવરોધ આવતો હતો. પણ જો એવું હોય તો ભારતનાં બધાં રાજ્યોમાં જમ્મુ-કાશ્મીર વિકાસ સૂચકાંકમાં સૌથી ઉપર છે."

"અહીં ભીખારી નથી, લોકો ફૂટપાથ પર નથી ઊંઘતા. બેરોજગારી છે પણ એ નવી દિલ્હીની વિભિન્ન યોજનાઓ પરની ઠંડી પ્રતિક્રિયાઓને કારણે છે."

સમૂદીનું કહેવું છે, "જો અશાંતિ પેદા કરનારા આ નિર્ણયનો ઇરાદો કાશ્મીરીઓને ભારતીય મુખ્યધારાની નજીક લાવવાનો છે તો મને ડર છે કે આ બંને વચ્ચેની ખાઈને વધારી દેશે."

કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનવાને લઈને મસૂદી કહે છે, "હજુ બધું ખતમ થયું નથી. 14 નવેમ્બરે થનારી અદાલતની સુનાવણીની રાહ જોઈએ છીએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાઉં છું, ગામડાનો મહેનતુ યુવક છું પરંતુ એ દિવસે જાણે મારી તાકાતને જાણે શું થઈ ગયું. હું તેમનો સામનો ના કરી શક્યો.

મારી પાસે છ હજાર જેટલા રૂપિયા હતા, તેમણે બધા જ લઈ લીધા. પછી મેં તેમને કહ્યું કે અમારા ઘરમાં લગ્ન છે અને મારી પાસે આટલા જ રૂપિયા છે. એ બાદ તેમણે ચાર હજાર રૂપિયા પરત આપ્યા અને બે હજાર તેમણે રાખી લીધા.

એ બાદ અમે બંને માંડમાંડ ઉઠ્યાં અને બાઇક પર જ ઘરે પરત આવ્યાં. હું અંકિતાને તેમના માવતરના ઘરે મૂકી આવ્યો અને હું મારા ઘરે આવીને ઊંઘી ગયો. ઊંઘ તો શું આવે આખી રાત પડખાં બદલતો રહ્યો.

કોઈન... બાકીનો લેખ લખો:

ં.

જે બાદ અમે ફરી પોલીસ સ્ટેશન ગયાં. અત્યાર સુધીમાં આ વાત કોઈ રીતે મીડિયામાં પહોંચી ગઈ હતી અને વીડિયો વાઇરલ થયા બાદ પોલીસે કાર્યવાહી કરવાની શરૂ કરી.

મેં વીડિયો આજ સુધી નથી જોયો, મારી હિંમત થઈ શકી નથી.

નિર્ભયાનાં માતાપિતા મત કેમ આપી રહ્યાં નથી?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાઉન લાગશે?

બાંગ્લાદેશમાં કોરોના સંક્રમણમાં ઉછાળો આવતા સરકાર દેશમાં એક અઠવાડિયાનું લૉકડાઉન લગાવવા જઈ રહી છે.

બાંગ્લાદેશ સરકારમાં રાજ્યમંત્રી ફરહાદ હુસૈને બીબીસીને કહ્યું કે એક અઠવાડિયાનું લૉકાઉન સોમવાર અથવા મંગળવારથી શરૂ થઈ શકે છે.

ફરહાદ હુસૈને કહ્યું કે લૉકડાઉનની ઔપચારિક જાહેરાત કરતી વખતે લોકોને તૈયારી કરવાનો સમય આપવામાં આવશે.

એક અન્ય મંત્રીના હવાલાથી બાંગ્લાદેશના સ્થાનિક મીડિયા કહી રહ્યું છે કે લૉકડાઉન સોમવારથી શરૂ થઈ રહ્યું છે.

બાંગ્લાદેશમાં આ વખતે લૉકડાઉન કેટલું કડક હશે અને કેવી રીતે લ... બાકીનો લેખ લખો:

લખ્યું કે "પથારકાંદીમાં ભાજપના ઉમેદવાર કૃષ્ણેન્દુ પૉલની કારમાં ઈવીએમ મળતા સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે."

આ મામલે કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી, પ્રિયંકા ગાંધીએ પણ સવાલો ઉપસ્થિત કર્યા હતા.

ચૂંટણીપંચે આ ઘટના અંગે નિવેદન આપ્યું જેમાં ખરાબ હવામાનમાં ગાડી બગડી જતા અધિકારીઓએ ભૂલ કરી હોવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.

કરીમગંજ જિલ્લામાં થયેલી ઈવીએમની ઘટના સંબંધે એક વિસ્તૃત રિપોર્ટમાં ચૂંટણીપંચે કહ્યું કે એક એપ્રિલે રાતે નવ વાગ્યાની આસપાસ પૉલિંગ પાર્ટીનું વાહન ખરાબ થઈ ગયું હતું.

તેઓએ કહ્યું, "જ્યારે સેક્ટર અધિકારી એક વૈકલ્પિક વાહનની વ્યવસ્થા કરતા હતા ત્યારે પૉલિંગ પાર્ટીએ સ્વયં એક વાહનની વ્યવસ્થા કરવાનો નિર્ણય કર્યો, જેથી તેઓ સામગ્રી પ્રાપ્ત કરનારા કેન્દ્ર સુધી ઝડપથી પહોંચી શકે, કેમ કે તેમની પાસે ઈવીએમ મશીનો હતા."

આ રિપોર્ટમાં કહેવાયું કે ત્યાં એક પાસિંગ વાહન ઊભું હતું, જેના માલિકની તપાસ કર્યા વિના અધિકારી તેમાં સવાર થઈ ગયા હતા.

દિલ્હીમાં કોરોનાના 3583 નવા કેસ

અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું કે દિલ્હીમાં હાલમાં લૉકડાઉનની કોઈ જરૂર નથી

દેશમાં કોરોના વાઇરસના કેસમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે ત્યારે રાજધાની દિલ્હીમાં પણ કેસમાં ધરખમ વધારો થયો છે.

કેજરીવાલે કહ્યું કે "રાજધાની દિલ્હી કોરોના સંક્રમણની ચોથી લહેરનો સામનો કરી રહી છે."

તેઓએ કહ્યું કે "છેલ્લા કેટલાક સમયથી દિલ્હીમાં કોવિડ-19ના કેસમાં વધારો થયો છે. દિલ્હીમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 3583 નવા કેસની જાણકારી સામે આવી છે. કેસ વધતા આ ચોથી લહેર છે."

જોકે દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું કે "દિલ્હીમાં હાલમાં લૉકડાઉનની કોઈ જરૂર નથી. જો જરૂર પડશે તો આ અંગે દિલ્હીના લોકોની સલાહ લઈને નિર્ણય કરાશે."

કેજરીવાલે જણાવ્યું કે તેમનું ધ્યાન રસીકરણ પર છે અને ગુરુવારે પણ 71 હજાર લોકોને રસી અપાઈ હતી.

ભાજપે હુમલો કર્યો- ખેડૂતનેતા રાકેશ ટિકૈતનો આરોપ

ખેડૂતનેતા રાકેશ ટિકૈતે આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપના સમર્થકોએ તેમની પર હુમલો કર્યો છે

ખેડૂતનેતા રાકેશ ટિકૈતે આરોપ લગાવ્યો કે ભાજપના સમર્થકોએ તેમની પર હુમલો કર્યો છે.

ટિકૈત અનુસાર આ હુમલો રાજસ્થાનના અલવર જિલ્લામાં થયો છે. તેઓએ ટ્વીટ કરીને એક વીડિયો પણ પોસ્ટ કર્યો હતો.

ટિકૈતે જાણકારી આપી કે તેમના પર જિલ્લાના બાનસૂર રોડ પર હુમલો થયો છે.

રાકેશ ટિકૈત કૃષિકાયદા સામે ચાલી રહેલા આંદોલનનો મુખ્ય ચહેરો છે. તેઓ દેશના અલગઅલગ વિસ્તારમાં પંચાયતો કરી રહ્યા છે.

છેલ્લાં 2...


...ાઓ જેવી વ્યવસ્થા નહોતી. અને ખેતરમાં હુડા ટોવાના ડબ્બા તો લગભગ બધા ને ત્યાં હોય.

ડબ્બો અને તગારાં વગાડવાનું ચાલુ થઈ જાય. એથી ઉપર ખેતરના ચારે ખૂણે અને જો ખેતર ખૂબ મોટું હોય તો વધુ જગ્યાએ આળો (ખેતરના શેઢે ઉગતું અને સૂકાઈ ગયેલું ઘાસ) અથવા ઓગાટ સળગાવીએ.

એનો ધુમાડો બહુ થાય એ માટે શેઢે ઊગતી હોય એવી અરણી કે લાડુડી અથવા ડોડી જેવી લીલી વનસ્પતિ કાપીને આ ભડકામાં નાખીએ એટલે ભડકો ઘૂંઘવાવવા માંડે, ધૂમાડો ખૂબ થાય, આવા ધૂમાડાની અસરથી કંઈક અંશે તીડ ખેતરમાં ના બેસે.

દરમિયાનમાં રાત માટેની તૈયારીઓ થાય.

તીડ ભગ... બાકીનો લેખ લખો:

ં વાતાવરણ થઈ ગયું, ગ્રહણમાં થાય એમ સૂરજ ઢંકાઈ ગયો જોતજોતામાં એક વાદળિયા છાયામાં.'

'ઘડી પહેલાં તો આકાશ ચોખ્ખુંચટ્ટ હતું, ચોમાસાના દિવસો પણ નથી. તો આ શું હશે?' '

'અમને કંઈ સમજણ પડી નહીં, ને અમે રમતા જ રહ્યા; જોયું તો આ વાદળું ઉત્તર તરફથી દક્ષિણ ભણી ખસતું હતું ને ધીમે ધીમે નીચે ઊતરતું આવતું હતું.'

'વચ્ચેવચ્ચે આખા ગામની કાબરો ને કાગડા ઊડતાં હતાં.'

'પાવડિયાં ઉપરથી જ બૂમ સંભળાઈ : 'અલ્યા છોકરાંઓ, દોડતાં અહીં પાવડિયાં ઉપર આવતા રહો. આ તો તીડ આવ્યા તીડ!'

'જાણે મહાભારતનું 19મા દિવસનું યુદ્ધક્ષેત્ર'

તેઓ આગળ લખે છે, 'અમે સૌ દોટ મૂકીને પાવડિયે ચઢી ગયાં. ઉત્તરનાં રણપ્રદેશ તરફથી આ તીડનાં ટોળેટોળાં ઉમટ્યાં હતાં તેનું આ વાદળું હતું તે હવે કંઈ સમજાયું.'

'કાબર-કાગડાને આજે ભારે જ્યાફત રહી. તીડનું ટોળું ફંટાઈને પછી વહેળાપારનાં વગડા તરફ વળી ગયું ને આકાશ પાછું ચોખ્ખું થઈ ગયું.'

'પણ નીચે જોયું તો આ સૂકો પટ હવે તીડોથી છવાઈ ગયો હતો.'

'નાના નાના છોડવાઓ ઉપર પાને પાને તીડ બાઝ્યાં હતાં. કેટલાંક મરેલાં તીડ હતાં તેમના ઉપર ભૂખ્યાં કાગડા-કાબર તૂટી જ પડ્યાં હતાં.'

'જાણે મહાભારતનું 19મા દિવસનું યુદ્ધક્ષેત્ર. બસ ત્યાર પછી આવડા મોટા જથ્થામાં ક્યારેય તીડ જોયાં નથી.'

'અધધધ કેટલાં બધાં હતાં એ ! બંને હાથ વીંઝીને માથા ઉપરથી ઉડાવવા પડતાં હતાં એટલાં બધાં તે અમારી નજીક ઊડતાં હતાં !'

'પછી તો તીડો વિષે ઘણું જાણવા મળ્યું છે પણ પછીય આવું આગમન તો ક્યારેય માણવા મળ્યું નથી.'

'કાગડા-કાબર તો એમને અદ્ધર ઊડતાં જ અદ્દલ ચાંચમાં ઝડપી લેતાં હતાં એ દ્રશ્ય હજુ ભૂલ્યો નથી હું.' (સદમાતાનો ખાંચો, ઉશનસ, પાન નં. 22-23)

કાકાસાહેબ કાલેલકરની સ્મરણયાત્રામાંથી તીડનાં આક્રમણ વિષે

બાળપણમાં મેં વાંચેલી કાકાસાહેબ કાલેલકરની ઓતરાદી દીવાલો, લોકમાતાને ખોળે, સ્મરણયાત્રા જેવાં પુસ્તકોમાંથી મને ખૂબ ગમતી 'સ્મરણયાત્રા' પુસ્તકમાં પણ આદરણીય કાકાસાહેબે તીડના આક્રમણનું વર્ણન કર્યાનું મગજની મારી હાર્ડડીસ્કમાં ક્યાંક ઝબકી રહ્યું હતું.

છેવટે મારી લાઈબ્રેરીમાંથી આ પુસ્તક મંગાવી અને મૂળ 'ટોળાં' વિષય ઉપર કાકાસાહેબે વ્યક્ત કરેલ વિચારોમાં એમણે તીડના આક્રમણની વાત કરી છે જે સ્મરણયાત્રા પુસ્તકનાં પ્રકરણ 43ના પાન નં 109-110 ઉપર નીચે વર્ણવાઈ છે -

'એટલામાં ક્યાંકથી મોટાં મોટાં રાતાંપીળાં તીડ આવ્યાં.'

'એટલાં તીડ, એટલાં તીડ, કે આકાશ ભરાઈ જાય. વીજળીનો ડાઈનેમો ચાલતો હોય તેવો અવાજ આકાશમાં...


...ાઓના અવેતનિક કામ, એટલે કે ઘરકામનું મૂલ્ય જાણવાના ત્રણ ફોર્મ્યુલા છેઃ

•ઓપોર્ચ્યુનિટી કોસ્ટ મેથડ,

•રિપ્લેસમેન્ટ કોસ્ટ મેથડ

•ઇનપુટ/આઉટપુટ કોસ્ટ મેથડ

પ્રથમ ફોર્મ્યુલા પ્રમાણે જો કોઈ મહિલા બહાર કામ કરીને મહિને 50 હજાર રૂપિયા કમાઈ શકતી હોય, અને આમ છતાં તે ઘરકામ કરતી હોય તો તેના કામનું મૂલ્ય 50,000 રૂપિયા ગણવું જોઈએ.

બીજી ફોર્મ્યુલા પ્રમાણે મહિલાના ઘરકામનું મૂલ્ય તે સેવાઓ માટે કરવામાં આવતા ખર્ચના આધારે નક્કી થાય છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો એક મહિલાની જગ્યાએ ઘરમાં બીજું કોઈ કામ કરે તો તેની સેવાના બદલા... બાકીનો લેખ લખો:

નતાની બંધારણીય દૃષ્ટિની દિશામાં એક પગલું છે તથા તમામ વ્યક્તિના જીવનને એક ગૌરવ પ્રદાન કરે છે."

મહિલાઓ જે ઘરકામ કરે છે તે શું છે?

એક અભ્યાસ પ્રમાણે મહિલાઓ દ્વારા કરવામાં આવતા ઘરકામનું મૂલ્ય ભારતીય અર્થતંત્રના 3.1 ટકા જેટલું છે.

ધ્યાનથી જોવામાં આવે તો ગૃહિણી તરીકે મહિલાઓ ત્રણ વર્ગને પોતાની સેવા આપે છે. પ્રથમ વર્ગમાં વરિષ્ઠ નાગરિકો છે જેઓ દેશની આર્થિક પ્રવૃત્તિને પ્રત્યક્ષ રીતે યોગદાન આપી ચૂક્યા છે. બીજો વર્ગ યુવાનોનો છે જે દેશના જીડીપીમાં હાલમાં યોગદાન આપી રહ્યો છે. ત્રીજો વર્ગ બાળકોનો છે જેઓ ભવિષ્યમાં અર્થતંત્રને પોતાનું યોગદાન આપવાના છે.

ટેકનિકલ ભાષામાં તેને 'એબ્સ્ટ્રૅક્ટ લેબર' કહે છે. તે એવો શ્રમ છે જે કોઈ પણ દેશના અર્થતંત્રમાં પ્રત્યક્ષ રીતે થયેલા શ્રમના પુનર્જીવનમાં પોતાનું સીધેસીધું યોગદાન આપે છે.

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો મહિલા પોતાનાં બાળકોના કપડાં ધોવાં અને પ્રેસ કરવાથી લઈને તેમના ખાનપાન, શારિરીક અને માનસિક આરોગ્ય વગેરેનું ધ્યાન રાખે છે જેથી તેઓ ઑફિસમાં જઈને કામ કરી શકે. તે બાળકોને ભણાવે છે જેથી તેઓ મોટાં થઈને દેશના માનવ સંસાધનનો હિસ્સો બની શકે. તેઓ પોતાના માતાપિતા અને સાસુસસરાની તબિયતનું ધ્યાન રાખે છે જેઓ દેશની આર્થિક પ્રવૃત્તિમાં પોતાનું યોગદાન આપી ચૂક્યાં છે.

હવે આ સમીકરણમાંથી મહિલાઓને દૂર કરવામાં આવે તો બધી જવાબદારી સરકાર પર આવશે. સરકારે બાળકોનું ધ્યાન રાખવા માટે બાળકલ્યાણ સેવાઓ, વરિષ્ઠ નાગરિકોની કાળજી રાખવા માટે વૃદ્ધાક્ષમો, કેર ગિવર વગેરે પર ભારે ખર્ચ કરવો પડશે.

મહિલાઓ કામ કરવાનું બંધ કરી દે તો શું થશે?

ભારતીય હૉકી ટીમના પૂર્વ કૅપ્ટન સુશીલા ચાનુ ઘરે ચા બનાવી રહ્યાં છે.

હાલમાં આ કામ ગૃહિણીઓ કરે છે જે હકીકતમાં સરકારની જવાબદારી હોય છે. કારણ કે કોઈ પણ નાગરિકની સારસંભાળ રાખવાની જવાબદારી રાષ્ટ્રની હોય છે. તેથી સવાલ પેદા થાય છે કે મહિલાઓ મફતમાં સરકાર માટે કામ કરવાનું બંધ કરી દે તો શું થાય?

અસંગઠિત ક્ષેત્ર અને શ્રમને લગતા વિષયોના અભ્યાસુ તથા જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર અર્ચના પ્રસાદ માને છે કે મહિલાઓ ઘરનું કામ કરવાનું બંધ કરી દે તો આ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે ઠપ થઈ જશે.

તેઓ કહે છે, "મહિલાઓ આ વેતન વગરનું કામ બંધ કરી દે તો સમગ્ર તંત્ર ખોરવાઈ જશે. કારણ કે મહિલાઓનું અવેતનિક કામ જ આ સિસ્ટમને સબસિડાઈઝ કરે છે. જો ઘરકામ અને કેરને લગતા કામનો ખર્ચ સરકાર અથવા કંપનીઓ પર લાદવામાં આવે તો શ્રમનું મૂલ્ય ઘણું વધી...


...ાઓમાં તોફાનો થયાં હતાં અને તેમાં ઓછામાં ઓછા 16 માર્યા ગયા હોવાનું જણાવાયું છે.

એવા પણ ઘણા વીડિયો બહાર આવ્યા છે, જેમાં ઉત્તર પ્રદેશની પોલીસ દેખાવકારો પણ ગોળીબાર કરી રહી હોય. જોકે ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસનું કહેવું છે કે તેમના તરફથી ગોળીબાર થયો નહોતો.

બુધવારે રામપુર તંત્રે હિંસામાં સામેલ હોવાની શંકાના આધારે લોકોનાં ઘરે નોટિસો મોકલી આપી છે.

થાના ગંજ ક્ષેત્રમાં નઈ બસ્તીમાં રહેતા પપ્પૂના ઘરે પણ આવી એક નોટિસ પહોંચી છે.

પપ્પૂ હાલમાં હિંસાના આરોપ સાથે જેલમાં છે. પપ્પૂના ભાઈ નદીમે બીબીસીને જણાવ્યું કે તેમ... બાકીનો લેખ લખો:

ોલીસને આપીને ભાઈને છોડાવી શકીએ"

"શહેરમાં તોફાનો થયાં, પોલીસ હવે જેને મન થાય તેને ઉઠાવીને લઈ જઈ રહી છે. મારા ભાઈની સામે કોઈ પુરાવા હોય તો અમને બતાવો."

"મારો ભાઈ તોફાનોમાં સામેલ હોય તો ભલે જેલમાં સડે, પણ તે નિર્દોષ હોય તો તેમને છોડી દો."

"પોલીસ બસ અમને પરેશાન કરી રહી છે."

બુધવારે સાંજે નોટિસ લઈને આવેલા પોલીસોએ ઇસ્લામના પરિવારને કહ્યું હતું કે "ઇસ્લામે જે તોડફોડ કરી છે તેનો દંડ કરવામાં આવ્યો છે. તમારે દંડ ભરવો પડશે."

ઇસ્લામના પરિવારે નોટિસ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

ઇસ્લામનાં પત્ની જુલેખાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે, "મારા પતિ ભેંસને દોહીને બહાર નીકળ્યા કે પોલીસ ઉઠાવીને લઈ ગઈ."

"હવે પોલીસ નોટિસ લઈને આવી છે. અમને ડરાવે-ધમકાવે છે."

"કહે છે કે પૈસા ભરી દો. અમે કઈ વાતનો પૈસા ભરીએ? મારાં બાળકો નાનાં છે, તેનું હું શું કરીશ, તેમને ક્યાંથી ખવરાવીશ? બાળકોને આપવા માટે પણ અમારી પાસે ખાવાનું નથી. કેવી રીતે દંડ ભરીએ, કઈ વાતનો દંડ ભરીએ?"

ઇસ્લામ પોતાના ઘરે ભેંસો રાખે છે અને તેનું દૂધ વેચીને પરિવારનું ગુજરાન ચલાવે છે. તેઓ જેલમાં જતા રહ્યા તેના કારણે પરિવાર માટે પેટ ભરવાનું મુશ્કેલ બની ગયું છે.

રામપુર એસએસપી અજય પાલ શર્માને હિંસામાં શામેલ સંદિગ્ધ લોકોની તસવીર જાહેર કરી છે.

રામપુરના સામાજિક કાર્યકર ફૈસલ લાલા કહે છે, "પપ્પુ નામના જે માણસને રિકવરી માટે નોટિસ અપાઈ છે તેને હું જાણું છું. તે તો મજૂર માણસ છે. તંત્ર માત્ર ગરીબ મુસલમાનોને નિશાન બનાવી રહી છે."

ફૈંસલ લાલા કહે છે, "તંત્રએ એ પણ જણાવવું જોઈએ કે આ પહેલાં જ્યાં પણ તોફાનો થયાં છે ત્યાં કોને રિકવરી માટે નોટિસો મોકલાઈ છે. મુઝફ્ફરનગરમાં તોફાનો થયાં ત્યારે શું તોફાનીઓ પાસેથી રિકવરી કરવામાં આવી હતી?"

બીજી બાજુ તંત્રનું કહેવું છે કે વીડિયો અને તસવીરોમાં જે લોકો જોવા મળ્યા છે તેના આધારે જ નોટિસ મોકલવામાં આવી રહી છે.

અધિકારી આંજનેય કુમાર સિંહ કહે છે, "આરોપી અને તેમના પરિવારના લોકો પોતે નિર્દોષ છે તેના પુરાવા આપી શકે છે. પૂરી તપાસ કર્યા બાદ જ રિકવરી કરવામાં આવશે."

(આ અહેવાલ માટે રામપુરના ઓબેદ ખાનનો સહયોગ મળ્યો હતો)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાકિસ્તાન સાથે સાઉદીના સંબંધ ખૂબ મજબૂત છે.

તો શું પાકિસ્તાન સાઉદી અરેબિયાની વધારે નજીક છે?

આ મામલે કમર આગા કહે છે કે સાઉદી અરેબિયાના પાકિસ્તાન સાથે સંબંધ ખૂબ ઘનિષ્ઠ છે. પાકિસ્તાન સાઉદી અરેબિયાના શાહી પરિવારની રક્ષા કરે છે.

સાઉદી અરેબિયામાં પાકિસ્તાનના સૈનિક તહેનાત છે. આ સૈનિકો એ વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં છે કે જ્યાં શિયા સમુદાયના લોકો વધારે રહે છે.

તેલ પણ સાઉદી અરેબિયાના આ અલ હસા વિસ્તારમાં સૌથી વધારે મળી આવે છે.

સાઉદી અરેબિયામાં સેના ખૂબ કમજોર છે. સુરક્ષા માટે તેને અમેરિકા પાસેથી ગૅરંટ... બાકીનો લેખ લખો:

ઝરાયેલ ત્રણેય સાથે સારા સંબંધ છે. કેમ કે આ ત્રણેય ક્ષેત્રના ખૂબ જ મહત્ત્વના દેશ છે.

તલમીઝ અહેમદ કહે છે કે એવું નથી કે એક દેશ સાથે કોઈના સારા સંબંધ હોય તો બીજા દેશ સાથે સંબંધ સારા હોઈ શકતા નથી. જેમ કે ભારતના સાઉદી, ઇઝરાયેલ, ઈરાન, કતાર અને સંયુક્ત અરબ અમીરાત વચ્ચે રાજકીય, આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધ છે.

આ દેશોના પરસ્પર ગમે તેવા સંબંધ હોય, પરંતુ તેની અસર ભારત પર પડતી નથી. તેના સંબંધ બધા સાથે સારા છે.

"તો એવું નથી કે સાઉદી સાથે પાકિસ્તાનના સંબંધ સારા હોવાના કારણે ભારત સાથે તેના સંબંધો પર કોઈ અસર પડશે."

ઈરાન ભારત માટે સેન્ટ્રલ એશિયાનો ગેટવે છે. આ બન્ને દેશો વચ્ચે સિવિલ એવિએશનના ક્ષેત્રમાં અને સાંસ્કૃતિક ક્ષેત્રમાં હજારો વર્ષ જૂના સંબંધ છે.

આ જ રીતે અરબ સાથે પણ ભારતના સંબંધ ખૂબ જૂના છે.

સંબંધ સારા હોવાનું બીજું કારણ એ છે કે ભારત આ દેશોનાં આંતરિક મામલે દખલગીરી કરતું નથી.

જોકે, ભારત પેલેસ્ટાઇનની માગોને યોગ્ય ગણાવી તેનું સમર્થન કરે છે પરંતુ આ દેશોના આંતરિક ઝઘડા અને વિવાદો મામલે ભારત ન્યૂટ્રલ રહે છે.

એટલું જ નહીં, આ દેશોની વિકાસ યોજનાઓમાં પણ ભારત સહયોગ આપે છે. ભારતના 70 લાખ લોકો ખાડી દેશો, ફારસની ખાડી, ખાસ કરીને અરબ દેશોમાં કામ કરે છે.

ત્યાંના વિકાસમાં આ લોકોનું મોટું યોગદાન છે. તેમની ખૂબ પ્રશંસા પણ કરવામાં આવી છે.

બીજા કયા મુદ્દાઓ પર વાત થશે?

કમર આગા કહે છે કે સાઉદી પ્રિન્સના આ પ્રવાસ દરમિયાન બન્ને દેશો વચ્ચે વેપાર વધારવાને લઈને વાત થશે.

"આ સિવાય ભારતે એ પણ કહેવું જોઈએ કે સાઉદી પાકિસ્તાન પર દબાણ કરે કે જેથી પોતાની જમીન પર ચાલી રહેલા ઉગ્રવાદી ઠેકાણા પર તે કાર્યવાહી કરી શકે."

"સાઉદી અરેબિયાએ ઉગ્રવાદ વિરુદ્ધ વાત કરી છે, જોવાનું એ રહેશે કે તે ઉગ્રવાદનો અંત કરવા માટે કેટલું ગંભીર છે. જો તાલિબાન ફરી અફઘાનિસ્તાનમાં સત્તા સંભાળે છે તો ઇસ્લામિક મૂવમેન્ટને મોટો સપોર્ટ મળશે."

તલમીઝ અહેમદ કહે છે કે બન્ને દેશ ક્ષેત્રીય સુરક્ષા મામલે સહયોગ વધારવા પર વાત કરશે.

"આ સિવાય ભારતે સાઉદી સમક્ષ પાકિસ્તાનની ધરતી પર ચાલી રહેલા ઉગ્રવાદી ઠેકાણાઓને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરવી જોઈએ."

તલમીઝ અહેમદ કહે છે, "સાઉદી પહેલેથી એ જાણે છે, પરંતુ ભારતમાં હાલ ઘટેલી ઘટના બાદ સાઉદીના નેતાઓને ફરી એક વખત યાદ અપાવવાની જરુર છે. કેમ કે એ માત્ર ભારત માટે ખતરો નથી, પણ સમગ્ર ક્ષેત્ર માટે ખતરો છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર...


...ાકેશ ટિકૈત આગામી સમયમાં ગુજરાત આવી રહ્યા છે

રાકેશ ટિકૈત હાલમાં દેશના અલગઅલગ ભાગોમાં પંચાયતો યોજી રહ્યા છે. રાજસ્થાન બાદ તેઓ ગુજરાતમાં આવી રહ્યા છે.

જોકે ગુજરાતમાં કૃષિકાયદાઓ સામે વિરોધનો સૂર ઓછો સંભળાઈ રહ્યો છે.

ગુજરાતના ખેડૂતોએ 'કિસાન સંઘર્ષ મંચ' તૈયાર કર્યો છે. વિવિધ ખેડૂત સંગઠનોએ એક મંચ પર આવીને આ પ્લૅટફૉર્મ લૉન્ચ કર્યું છે. સુરેન્દ્રનગરના મેરા ગામમાં તેની પહેલી બેઠક મળી હતી.

આ નવા સંગઠિત મંચના સભ્યોનું કહેવું છે કે "હવે રાજ્યમાં તેઓ ખેડૂતોને સંગઠિત કરશે અને નવા કૃષિકાયદાનો વિરોધ કરશે તથા... બાકીનો લેખ લખો:

ય નહીં જાય."

તેઓ કહે છે, "પ્રેસ (મીડિયા)ને પણ આઝાદી અપાવવાની છે, તેઓ પણ કેદમાં છે. કૅમેરા અને કલમ પર બંદૂકનો પહેરો (વોચ) છે."

વડા પ્રધાન મોદી ખેડૂત આંદોલન વિશે બોલતી વખતે કૉંગ્રેસ નેતા પર ગુસ્સે કેમ થયા?

"આગામી સમયમાં પ્રેસમુક્તિ અભિયાન ચાલશે, કિસાનમુક્તિ અભિયાન ચાલશે, નેતામુક્તિ અભિયાન ચાલશે, વૃક્ષમુક્તિ અભિયાન ચાલશે."

બીબીસીએ જ્યારે ગાઝીપુર સરહદની મુલાકાત લીધી તો લોકોની સંખ્યા પાંખી હતી. અહીં ખેડૂતો કેમ નથી દેખાતા એ સવાલના જવાબમાં તેઓ કહે છે કે, "જ્યારે સરકાર અહીં નથી તો ખેડૂતો પણ તેમનાં ખેતરમાં કામ કરી રહ્યા છે. ક્લાઇમેન્ટ ઝોનના હિસાબે હાલમાં પાકની કાપણી ચાલી રહી છે, ખેડૂતો આવી રહ્યા છે."

રાકેશ ટિકૈતનું કહેવું છે કે, અઢી કલાકના કૉલ પર ખેડૂતો હાજર છે, જ્યારે જરૂર પડશે ત્યારે તમામ ખેડૂતો અહીં આવી જશે.

રાકેશ ટિકૈતે અગાઉ સંસદ ઘેરવામાં આવશે એવી વાત પણ કરી હતી જેને અન્ય ખેડૂત નેતાઓએ પ્રસ્તાવ ગણાવ્યો હતો અને આ અંગે આખરી નિર્ણય લેવાયો નથી એમ કહ્યું હતું. આ અંગે રાકેશ ટિકૈતનું કહેવું છે કે સંસદને ઘેરવા અંગે એક મહિનામાં નિર્ણય લેવાશે.

રાકેશ ટિકૈતનો ગુજરાત કાર્યક્રમ શું છે?

લોકોને સંબોધતા રાકેશ ટિકૈતની પ્રતીકાત્મક તસવીર

ખેડૂતનેતા રાકેશ ટિકૈત બે દિવસ ચાર અને પાંચ એપ્રિલે ગુજરાત આવવાના છે. તેઓ અંબાજી મંદિરે દર્શન કરીને તેમની યાત્રાનો પ્રારંભ કરશે.

અંબાજીમાં કિસાન અભિવાદન કાર્યક્રમમાં હાજરી આપશે અને બાદમાં પાલનપુરમાં ખેડૂતો સાથે સંવાદ કરશે.

બાદમાં રાકેશ ટિકૈત ઊંઝામાં ઉમિયા મંદિરમાં પણ દર્શન કરવા જશે.

બીજા દિવસે તેઓ અમદાવાદના ગાંધીઆશ્રમમાં પહોંચશે, તેમજ કરમસદમાં સરદાર નિવાસસ્થાનની પણ મુલાકાત લેશે.

બાદમાં રાકેશ ટિકૈત વડોદરામાં ગુરુદ્વારાનાં દર્શન જશે અને બપોરે બારડોલીમાં સ્વરાજ આશ્રમ ખાતે ખેડૂતો સાથે સંવાદ કરશે.

રાકેશ ટિકૈતના આ કાર્યક્રમને ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી શંકરસિંહ વાઘેલાએ રીટ્વીટ કર્યું હતું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાગ થવા લાગી. જોકે પાર્ટીને ગાંધી પરિવારથી અધ્યક્ષ મળશે કે કોઈ અન્યના નામે મહોર લાગશે એ સોમવારે વીડિયો કૉન્ફરન્સિંગ દ્વારા થનારી કાર્યસમિતિની બેઠક બાદ જ ખબર પડશે.

ગુજરાતમાં સતત વરસાદથી અનેક ગામો સંપર્કવિહોણાં, 12 જિલ્લામાં ઑરૅન્જ ઍલર્ટ

સ્ટેટ ઇમર્જન્સી ઑપરેશન સેન્ટર (SEOC)એ શનિવારે આંકડા આપ્યા છે કે રાજ્યમાં 821 મીમી જેટલા વરસાદની મોસમની સરેરાશ છે, જેમાંથી 754.12મીમી એટલે કે 90.75 ટકા વરસાદ અત્યાર સુધીમાં નોંધાયો છે, જેમાંથી અડધાથી વધુ ઑગસ્ટ મહિનામાં નોંધાયો છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ પ્રમા... બાકીનો લેખ લખો:

તો પત્ર રાજ્યના ડીજીપીને પણ મોકલ્યો છે અને જો પોલીસ પગલાં લેવામાં નિષ્ફળ જશે તો તેઓ કોર્ટના દ્વારે જશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાગતાં તેમની દાસીઓ ચીસો પાડવા લાગી હતી.

એ કારણે ઉલુગખાનના સૈન્યનું ધ્યાન તેમની તરફ ગયું હતું. દેબાલાદેવીને જોઈને ઉલુગખાનની ખુશીનો પાર રહ્યો ન હતો.

ઉલુગખાને દેબાલાદેવીને લઈને દિલ્હીની વાટ પકડી હતી. દેબાલાદેવીને અલાઉદ્દીન ખિલજીના દરબારમાં હાજર કરવામાં આવ્યાં હતાં.

કમલાદેવી પુત્રીને જોઈને બહુ રાજી થયાં હતાં. ખિલજીના પુત્ર ખિજર ખાન દેબાલાદેવીને જોઈને તેમના પ્રેમમાં પડી ગયા હતા.

ખિજરખાને દેબાલાદેવી સાથે લગ્ન કરવાની ઇચ્છા ખિલજી સમક્ષ વ્યક્ત કરી હતી અને ખિલજીએ તેમનાં લગ્ન કરાવી આપ્યાં હતાં.

પ્રખ્... બાકીનો લેખ લખો:

ંદ્ર યાદવનું સંપૂર્ણ ધ્યાન દક્ષિણ ભારતના રાજ્યો પર હુમલો કરવા પર કેન્દ્રીત હતું, ત્યારે ખિલજીએ તેમના પર હુમલો કર્યો હતો.

હુમલાના સમયે રામચંદ્ર યાદવ હાલના ઔરંગાબાદ જિલ્લાના લાસુર નજીક હતા. ઉત્તર ભારતની રાજકીય પરિસ્થિતિ વિશે તેમને કોઈ માહિતી નહોતી.

અચાનક થયેલા આક્રમણના કારણે રામચંદ્ર યાદવ ભયભીત થયા હતા અને જેમતેમ જીવ બચાવી દેવગિરિ કિલ્લામાં પહોંચ્યા હતા.

બરાબર એ સમયે અલાઉદ્દીને અફવા ફેલાવી હતી કે વધુ 20,000 સૈનિકો તેમની મદદ માટે ઉત્તર તરફથી આવી રહ્યા છે.

આખરે રામચંદ્રએ મજબૂરીવશ અલાઉદ્દીન સાથે સંધિ કરવી પડી હતી. એ સંધિ રામચંદ્ર યાદવને ખૂબ મોંઘી પડી હતી.

દેવગિરિ કિલ્લાની મધ્યમાં આવેલા બાંધકામની તસવીર

એ સંધિ હેઠળ ખિલજીને છ મણ સોનું, સાત મણ મોતી, બે મણ હીરા-માણેક અને મૂલ્યાવાન રત્નો, એક હજાર મણ ચાંદી અને 4000 ગજ રેશમી કાપડ મળ્યાં હતાં.

ઇતિહાસમાં સંધિ હેઠળ આટલા મોટા પ્રમાણમાં સંપત્તિ મેળવાનારા તેઓ એકલા સુબેદાર હોવાનું કહેવાય છે. એ સંપત્તિમાં અન્ય વસ્તુઓનો ઉમેરો પણ થયો.

અલાઉદ્દીન આ તમામ સંપત્તિ લઈને જવાની તૈયારીમાં હતો, ત્યારે રામચંદ્ર યાદવના પુત્ર સંકરા એક લડાઈમાંથી પરત આવ્યા હતા.

સંકરાને એ લડાઈના વિજયને કારણે  મોટો ખજાનો મળ્યો હતો.

અલાઉદ્દીન ખિલજીના હુમલા વિશે જાણીને સંકરા ગુસ્સે થયા હતા અને ખિલજીને પાઠ ભણાવવા તેઓ સૈન્ય લઈને આવ્યા હતા.

પિતા રામચંદ્રએ સંકરાને ખૂબ સમજાવ્યા હતા, પણ તેઓ પાછા વળ્યા ન હતા. લડાઈમાં ખિલજીએ તેમને હરાવ્યા હતા.

સંકરાએ આગલી લડાઈમાંથી જે સંપત્તિ મેળવી હતી તે પણ ખિલજીએ લઈ લીધી હતી. એ સંપત્તિમાં મોટા પ્રમાણમાં સોનું, ચાંદી, કિંમતી રત્નો, હાથી, ઘોડા હતાં.

એ ઉપરાંત ઇલિચપુર(હાલના વિદર્ભનું અચલપુર) વિસ્તારનું વાર્ષિક મહેસૂલ પણ તેમને મળતું હતું.

એ લડાઈમાં મોટા પ્રમાણમાં સંપત્તિ મળવાને લીધે અલાઉદ્દીન ખિલજીને એકદમ ઉત્સાહિત થઈ ગયા હતા. તેમને સુલતાન બનવાની મહેચ્છા જાગી હતી

ખિલજીની સત્તાના શરુઆતના દિવસો બહુ સુખદ હતા, પણ તેમના અંતિમ દિવસો ખુબ દુઃખમાં વીત્યા હોવાનું ઇતિહાસકારો કહે છે.

પત્નીઓ અને સંતાનો પણ ખિલજીથી અળગાં રહેતાં હતાં. ખિલજી અંતિમ દિવસોમાં સંપૂર્ણપણે સેનાપતિ મલિક કાફૂર પર આધારિત હતા. માંદગીને કારણે ખિલજીનું મૃત્યુ થયું હતું.

(ઇતિહાસકાર મોહમ્મદ કાસીમ ફરિશ્તાએ તેમના પુસ્તક 'તારીખ-એ-ફરિશ્તા'માં એ કાળખંડનું સવિસ્તર વર્ણન કર્યું છે. આ પુસ્તકમાં અલાઉદ્દીન ખિલજી અને રામચંદ્ર...


...ાગતું કે સ્ત્રીને મારવું તે હુમલો કર્યો કહેવાય અને ખોટું કહેવાય. મારા માતાપિતાએ મને એવું જ શિખવ્યું હતું.

હું નબળો અને ઢીલો પડવા લાગ્યો હતો, પણ છટકી શકું તેમ નહોતો. તે પોતાનું ધાર્યું કરતી હતી અને સેક્સમાં મોટા ભાગે તે જ મારી ઉપર રહેતી હતી.

મેં એકવાર હોટેલમાં મારા માટે અલગ રૂમ રાખવાની પણ કોશિશ કરી. પરંતુ મને સ્થાનિક ભાષા આવડતી નહોતી અને તે લોકો મને સમજી શક્યા નહીં. તે રીતે હું ઉલટાનો ફસાયો.

મને કામ પતાવીને હોટલ પહોંચવામાં ડર લાગતો હતો. તેથી હું શૉપિંગ મોલમાં તે બંધ ના થઈ જાય ત્યાં સુધી આંટા... બાકીનો લેખ લખો:

રનો ખર્ચ ઉપાડતો હતો, રાંઘતો પણ હું અને સાફસફાઈ પણ મારે જ કરવી પડતી.

અમે બે બાથરૂમ સાથેનો મોટો એપાર્ટમેન્ટ ભાડે રાખ્યો હતો. મુખ્ય બાથરૂમ વાપરવાની મને મનાઈ હતી. મારે માત્ર 'ગેસ્ટ' માટેનો બાથરૂમ જ વાપરવાનો. રોજ સવારે મારે તે 10 વાગ્યે ઉઠે ત્યાં સુધી રાહ જોવાની. કેમ કે નહીં તો તેની ઉંઘ બગડી જાય.

તેણે નક્કી કર્યું કે અમારે જુદા જુદા રૂમમાં સુવાનું અને મારા રૂમમાં લૉક નહીં મારવાનું, મારે ક્યારેય એકલા રહેવાનું નહીં.

હું કંઈક 'ખોટું કરી રહ્યો હોઉં', ત્યારે મારા પર ચિલ્લાતી અને મને મારી લેતી. એકાંતરા દિવસે રોજ એક વાર આવું થતું હતું.

આવું થાય ત્યારે તે મને જ દોષ દેતી. તે મને કહેતી કે કેવા પ્રકારના પુરુષની તેને જરૂર છે અને તેણે કેવી રીતે કરવાનું અને શું કરવાનું.

હું અસહાય હતો અને તેનો ગુસ્સો રોકવા માટે જે કંઈ કહે તેમ કરવા તૈયાર થઈ જતો હતો.

મને યાદ છે કે એક વાર હું દાદરા ઉતરીને નીચે ગયો અને કારમાં બેસીને રડવા લાગ્યો હતો. તે મારી બાજુમાંથી પસાર થઈ ને મને રડતો જોઈ ગઈ. હું ઘરે પરત આવ્યો ત્યારે તેણે કહ્યું કે તેને બહુ દુ:ખ થાય છે, પણ તે પોતાને રોકી શકતી નથી.

પણ પછી બીજા દિવસે ફરીથી એવો ને એવો ત્રાસ શરૂ થઈ જતો. હું ગમે તેમ કરું અને મને ગમે તેટલું ખરાબ લાગતું હોય તેને કોઈ ફરક પડતો નહોતો.

હું પણ કંઈ સર્વાંગ સુંદર છું તેવું નથી. હું આ બધું ટાળવા માટે 10, 12, 14 કલાક કામ કરતો, શનિ-રવિ ને રજાઓમાં પણ કામ કરતો રહેતો. એમાં કંઈ સમસ્યા નહોતી: કેટલાક લોકો પીને મજા કરે - બીજા કામ કરે.

ત્રાસ છતાં કેમ લોકો તેને છોડી નથી દેતા?

યુક્રેન નેશનલ હોટલાઇન વિભાગના વડાં આલ્યોના ક્રિવુલિક અને યુએન પોપ્યુલેશન ફંડના સલાહકાર ઓલિના કોચિમિરોવસ્કા નીચેના ચાર કારણો જણાવે છે.

'હું વાત કરતો રહ્યો અને ક્યારેય અટકી શક્યો નહીં'

તમે આવી સ્થિતિમાં હો ત્યારે તમારી સાથે શું થઈ રહ્યું છે તેનો તમને અંદાજ નથી હોતો. તમને બહાર નીકળવાનો માર્ગ દેખાતો નથી અને કોઈનું તમે સાંભળતા નથી. તમને એવું લાગતું પણ નથી હોતું કે આમાંથી બચવાનો માર્ગ છે. આ સાવ અસહાય સ્થિતિ હોય છે.

મને ઇચ્છા ના હોય તો પણ હું બધું કરતો રહ્યો, કેમ કે મને આદત પડી ગઈ હતી. હું હંમેશા કોઈ ને કોઈનું ઋણ માનતો રહ્યો અને ક્યારેય મારો પોતાનો ન થઈ શક્યો. હું મારી દાદીનો હતો, મારા માતાપિતાનો હતો - મને થતું કે સંબંધોમાં હંમેશા તમારે જતું કરવું પડતું હોય છે.

તેથી મેં મારા હિતોને જતા કર્યા - તે વખતે મને...


...ાગે છે.

પાકિસ્તાનના આ વિસ્તારોમાં લોકોએ મોટી સંખ્યામાં હિજરત કરી છે. છેલ્લા બે દાયકા દરમિયાન આ આદિવાસી વિસ્તારમાં ભારે અજંપો જોવા મળ્યો છે.

સ્થાનિક તંત્ર અને સ્વતંત્ર રિસર્ચ ગ્રૂપના જણાવ્યા અનુસાર વર્ષ 2002માં ઉગ્રવાદને કારણે અહીં 50 લાખથી વધુ લોકોને પોતાનાં ઘરબાર છોડવાં પડ્યાં.

આ લોકો કાં તો શરણાર્થી છાવણીઓમાં જીવી રહ્યા છે કાં તો શાંત વિસ્તારોમાં ભાડાનાં ઘરોમાં.

ઉગ્રવાદ સામેના આ યુદ્ધમાં કેટલા લોકો માર્યા ગયા એનો અધિકૃત આંકડો ઉપલબ્ધ નથી.

જોકે, ઍકડેમિક અને સ્થાનિક તંત્રના મતે 50 હજારથ... બાકીનો લેખ લખો:

ાને સવાલ પૂછ્યો હતો, પણ તેમણે કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી ન હતી

પાકિસ્તાની સૈન્ય આ પ્રકારના આરોપને એકતરફી ગણાવે છે અને કોઈ પ્રતિક્રિયા નથી આપતું.

નોંધનીય છે કે ઇમરાન ખાન જ્યારે વિપક્ષમાં હતા, ત્યારે તેઓ આદિવાસીઓ ઉપર દમન અંગે વારંવાર બોલતા હતા.

9/11 બાદ તાલિમાન પાકિસ્તાન કઈ રીતે પહોંચ્યું?

ન્યૂયૉર્ક અને વૉશિગ્ટનમાં સપ્ટેમ્બર, 2001માં કરાયેલા હુમલા બાદ આ તમામ બીનાની શરૂઆત થાય છે.

ઑક્ટોબર 2001માં અમેરિકાએ કરેલા હુમલાને પગલે અલ-કાયદાના નેતા ઓસામા બિન લાદેનને અફઘાનિસ્તાન છોડવું પડ્યું. અફઘાનિસ્તાનમાં લાદેનને તાલિબાને શરણું આપ્યું હતું.

1996માં અફઘાનિસ્તાનની સત્તા પર કબજો કરનારા તાલિબાનને વિશ્વના ત્રણ દેશોએ માન્યતા આપી હતી અને પાકિસ્તાન એમાનું એક હતું.

અફઘાનિસ્તાનમાં ભારતનો પ્રભાવ ઘટાડવા પાકિસ્તાને આવું કર્યું હતું.

અહીં એ વાત પણ નોંધવી રહી કે પાકિસ્તાન વર્ષોથી અમેરિકાની સૈન્યમદદ પર નિર્ભર રહ્યું છે.

એ વખતના પાકિસ્તાની રાષ્ટ્રપતિ પરવેઝ મુશર્રફે જ્યારે આતંકવાદ વિરુદ્ધની લડાઈમાં અમેરિકાનો સાથ આપવાની જાહેરાત કરી તો તાલિબાને ઉત્તર અને દક્ષિણ વઝીરિસ્તાન જેવા પાકિસ્તાનના અર્ધ-સ્વાયત્ત વિસ્તારોમાં ડેરો તાણ્યો.

જોકે, અફઘાન તાલિબાન એકલું જ સરહદ પાર કરીને પાકિસ્તાન નહોતું પ્રવેશ્યું. તેની સાથે ઉગ્રવાદીઓનાં એવાં ધાડાં પણ ઊતરી આવ્યાં કે પાકિસ્તાનનને પોતાનું કટ્ટર દુશ્મન ગણતાં.

વૈશ્વિક પ્રસારની મહત્વાકાંક્ષા ધરાવતા આ સમૂહોએ વજીરિસ્તાનમાં હુમલા કરવાનું શરૂ કરી દીધું. જેને પગલે ઉગ્રવાદીઓ વિરુદ્ધ કઠોર કાર્યવાહી કરવા અમેરિકાએ પાકિસ્તાન પર દબાણ ઊભું થયું.

એવામાં હિંસા વધી. સરંક્ષણવિશ્લેષક અને 'મિલિટરી ઇંક : ઇનસાઇડપાકિસ્તાન મિલિટરી ઇકૉનૉમી' નામના પુસ્તકનાં લેખિકા આયશા સિદ્દિકાનું કહેવું છે કે પાકિસ્તાન આ યુદ્ધમાં પોતાની જાતને ફસાયેલું સમજતું હતું.

એક તરફ ઉગ્રવાદીઓ પર કાર્યવાહીનું દબાણ હતું, તો બીજી તરફ અમેરિકન મદદની લાલચ. વર્ષ 2014માં પાકિસ્તાને ઉત્તર વજીરિસ્તાનમાં એક નવું અભિયાન હાથ ધર્યું.

'તાલિબાન અને સૈન્યના કામમાં કોઈ ફેર નથી.'

અસદુલ્લાહની હત્યા તાલિબાને કરી હતી

વર્ષ 2001માં જ્યારે તાલિબાન આ આદિવાસી વિસ્તારમાં પ્રવેશ્યું તો સ્થાનિક લોકો તેના સ્વાગતને લઈને ઉત્સુક હતા. જોકે, ટૂંક સમયમાં તેમનો મોહભંગ થઈ ગયો.

તાલિબાને આદિવાસી સમાજ પર બળજબરી ઇસ્લામિક રીતરિવાજ થોપવા શરૂ કરી દીધું.

શરૂઆતમાં સ્થાનિક યુવકો...


...ાચી રાષ્ટ્રીયતા પર ભાર આપ્યો:

"ભારતની રાષ્ટ્રીયતા એક ભાષા કે એક ધર્મમાં નથી. આપણે વસુધૈવ કુટુંબકમમાં ભરોસો કરનારા લોકો છીએ. ભારતના લોકો 122થી વધુ ભાષા અને 1600થી વધુ બોલીઓ બોલે છે. અહીં સાત મોટા ધર્મના અનુયાયીઓ છે અને તમામ એક વ્યવસ્થા, એક ઝંડા અને એક ભારતીય ઓળખ હેઠળ રહે છે."

પ્રણવ મુખરજીની બાળ ઠાકરે સાથેની મુલાકાત

પ્રણવ મુખરજીએ કહ્યું, "આપણે સહમત હોઈ શકીએ. અસહમત હોઈ શકીએ. પણ આપણે વૈચારિક વિવિધતાને દબાવી શકીએ નહીં. 50થી વધુ વર્ષો જાહેરજીવનમાં પસાર કર્યા બાદ હું એ કહી રહ્યો છું કે બહુમતીવાદ, સ... બાકીનો લેખ લખો:

યો. મને વિશ્વાસ ના આવ્યો.'

ખરાબ દિવસો

પ્રણવ મુખરજીનો તેનાથી પણ ખરાબ સમય ત્યારે આવ્યો જ્યારે તેમને પક્ષમાંથી છ વર્ષ માટે બહારનો રસ્તો બતાવી દેવામાં આવ્યો.

આ પગલું તેમની વિરુદ્ધ ત્યારે ભરવામાં આવ્યું જ્યારે તેમણે એ સમયે 'ઇલસ્ટ્રેટેડ વીકલીટ પત્રિકાના સંપાદક પ્રીતીશ નંદીને એક ઇન્ટરવ્યૂ આપ્યો હતો.

પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ તેમને પક્ષમાંથી બહાર કરવાના મામલે પોતાના પુસ્તકમાં લખે છે, "તેમણે (રાજીવ ગાંધીએ) ભૂલો કરી અને મેં પણ કરી. બીજાએ મારી વિરુદ્ધ કાન ભંભેરણી કરી એટલે મેં તેમને બીજાને પ્રભાવિત કરવા દીધા અને મારી વિરુદ્ધ તેમના પૂર્વજોની વાત સાંભળી. મેં પણ મારી નિરાશા પર કાબૂ ના કર્યો."

કૉંગ્રેસ પક્ષમાં તેઓ પરત ફર્યા પરંતુ 1991માં પક્ષની સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં થયેલી જીત અને નરસિમ્હા રાવ વડા પ્રધાન બન્યા બાદ તેમનું ભાગ્ય બદલ્યું.

જ્યારે 2004માં કૉંગ્રેસની સરકાર બની અને એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે સોનિયા ગાંધી વડાં પ્રધાન બનવા માગતાં નથી.

એ સમયે તેમનું નામ વડા પ્રધાનપદ માટે લેવાવાનું શરૂ થયું. તેઓ તેમના પુસ્તક 'ધ કોએલિશન યર્સ' 1995-2012માં એ વાતનો સ્વીકાર કરતા કહે છે, "પ્રચલિત અપેક્ષા એ હતી કે સોનિયા ગાંધીએ વડાં પ્રધાનપદ માટે ના પાડ્યા બાદ મારી પસંદગી થશે."

પ્રણવ મુખરજી વડા પ્રધાન ન બની શક્યા પરંતુ સંરક્ષણમંત્રી અને નાણામંત્રીના પદની સાથે તેઓ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહના નજીકના સહયોગી બની રહ્યા.

પક્ષની પણ સેવા કરતા રહ્યા જેનાથી તેમની 'મિસ્ટર ડિપેન્ડેબલ'ની છબિ વધુ મજબૂત બનતી રહી. આ વાતનો ઉલ્લેખ પણ તેમણે તેમના પુસ્તકમાં કર્યો છે.

રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ તેમણે આ પદને ગંભીરતાથી લીધું અને 2014માં ભાજપ સત્તામાં આવ્યા બાદ મોદી સરકાર સાથે સારા સંબંધો રાખ્યા હતા.

પ્રણવ મુખરજી એક સાચા લોકતંત્રવાદી બન્યા રહ્યા.

આજના સમયમાં જ્યાં નેતાઓ વિચારધારાની પરવા કર્યા વિના પક્ષ બદલવામાં એક ક્ષણનો પણ વિચાર કરતા નથી ત્યાં પ્રણવ મુખરજી પોતાની એક આગવી ઓળખ બનાવી, પોતાની વિરાસત છોડીને ગયા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાજ

કાર્ગો શીપ પણ રિમોટ કન્ટ્રોલની મદદથી ચાલી શકશે

પીટર ડ્યૂ કહે છે કે કોઈ એક દેશની સમુદ્રી સીમાની અંદર તો ઑટોમેટીક જહાજ ચલાવવા સહેલાં હશે. કેમ કે તેના માટે એક દેશે પોતાના કાયદા બદલવા પડશે.

પરંતુ સમગ્ર દુનિયા માટે એક કાયદો બનાવતા થોડો સમય લાગશે.

ત્યાં સુધી કંપનીઓ પોતાના દેશની સમુદ્રી હદમાં આ પ્રકારના ઑટોમેટીક જહાજને ચલાવીને નવી ટેકનિક પર પ્રયોગ કરી શકે છે.

જે જહાજ હજારો ટન તેલ લઈને સફર કરે છે, તેમને હળવા બનાવવા તો મુશ્કેલ કામ છે. કેમ કે તેનાથી ખતરો વધશે.

પરંતુ બીજા જહાજોને ગ્લાસ ફાઇબરની... બાકીનો લેખ લખો:

કોઈ ભાગ તૂટી પડવા પર જહાજ પર જ 3D પ્રિન્ટિંગની મદદથી તેને તુરંત બનાવી શકાશે.

તેનાથી જહાજ ફસાઈ નહીં જાય. તેમનો રિપેરીંગ ખર્ચ પણ ઓછો થઈ જશે.

જો આ બધા ટેકનિકલ પ્રયોગ સફળ થાય છે, તો દુનિયામાં જહાજનો વેપાર સંપૂર્ણપણે બદલાઈ જશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાજ ભાજપ સાથે જ છે."

"હાર્દિક પટેલે કૉંગ્રેસ જોઇન કર્યા પછી તેનો અસલી ચહેરો સામે આવી ગયો છે. તેણે પાટીદાર સમાજનું સમર્થન ગુમાવી દીધું છે."

કેન્દ્રની મોદી સરકારે આર્થિક રીતે પછાત સવર્ણોને માટે દસ ટકા અનામત અને ગરીબ ખેડૂતોને વાર્ષિક રૂ. છ હજારની સહાય આપવાની જાહેરાત કરી છે.

જેના કારણે ભાજપને આશા છે કે પાટીદાર સમાજ ફરી એક વખત પાર્ટી તરફ વળશે.

આહીરોની બેઠક

જામનગરની બેઠક ઉપર બંને પક્ષના ઉમેદવાર આહીર

જામનગરની બેઠક પર 15.80 ટકા મતદારોમાં પાટીદાર મતદારો સહુથી વધારે છે, પણ આહીર સમાજને સૌરાષ્ટ્રમાં ... બાકીનો લેખ લખો:

ર્યો છે.

આવી જ રીતે માણાવદરની બેઠક ઉપરથી કૉંગ્રેસ ધારાસભ્ય બનેલા જવાહર ચાવડાની ગણતરી આ વિસ્તારના દિગ્ગજ આહીર નેતાઓમાં થાય છે. ગત મહિને તેઓ કૉંગ્રેસ છોડીને ભાજપમાં જોડાયા હતા.

લોકસભાની ચૂંટણીની સાથે માણાવદર બેઠક પરથી પણ પેટાચૂંટણી યોજાશે. આ બેઠક ઉપરથી ભાજપે ચાવડાને જ મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.

ગુજરાતમાં વિજય રૂપાણીના નેતૃત્વવાળી ભાજપ સરકારમાં બાવળિયા અને ચાવડાને પ્રવેશની સાથે જ કૅબિનેટકક્ષાના પ્રધાન બનાવવામાં આવ્યા છે.

ભાજપે જામનગર ગ્રામ્ય બેઠક ઉપરથી ધારાસભ્ય વલ્લભ ધારવિયાને પાર્ટીમાં સામેલ કરીને ભાજપે એક લાખ જેટલા સતવારા સમાજના મતદારોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

ધારવિયા અગાઉ ભાજપમાં જ હતા, પરંતુ ગત વિધાનસભાની ચૂંટણી કૉંગ્રેસની ટિકિટ ઉપર લડી હતી.

પાર્ટીમાં જોડાતી વખતે તેમણે આગામી ચૂંટણી નહીં લડવાની અને ભાજપને મજબૂત કરવા માટે પ્રયાસ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

આ સિવાય જામનગરના ક્ષત્રિય ધારાસભ્ય હકુભાને પ્રધાનપદ આપ્યું છે.

વિધાનસભાનાં પરિણામ

ભાજપનો મુખ્ય આધાર શાહ-મોદીની જોડી ઉપર

2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસને સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છની 54માંથી 30 બેઠકો મળી હતી.

જૂનાગઢ સંસદીય બેઠક હેઠળની ધારાસભાની તમામ સાત બેઠકો, અમરેલીની સાતમાંથી પાંચ અને સુરેન્દ્રનગરની સાતમાંથી છ બેઠકો પર કૉંગ્રેસનો વિજય થયો હતો.

સ્વાભાવિક રીતે જ આ ત્રણ બેઠક માટે કૉંગ્રેસ સકારાત્મક દૃષ્ટિકોણ રાખે છે.

ભાવનગરની સાતમાંથી છ બેઠકો પર કમલ ખીલ્યું હતું. પોરબંદરમાં ચાર બેઠકો ભાજપને અને બે બેઠક કૉંગ્રેસને મળી હતી.

જ્યારે કુતિયાણાની બેઠક ઉપર એનસીપીના ઉમેદવાર કાંધલ જાડેજાનો વિજય થયો હતો.

જામનગર સંસદીય બેઠક હેઠળની ધારાસભાની ત્રણ બેઠક ભાજપ અને ચાર બેઠક કૉંગ્રેસે કબજે કરી હતી.

કચ્છ અને રાજકોટ બન્નેમાં ભાજપને ચાર અને કૉંગ્રેસને ત્રણ બેઠક મળી હતી.

ભાજપ, કૉંગ્રેસ અને મતદાતા

ગત વિધાનસભા ચૂંટણી વખતે સૌરાષ્ટ્રમાં કૉંગ્રેસનું પ્રભુત્વ રહ્યું

ભંડેરીના કહેવા પ્રમાણે, "ગુજરાત ફરી એક વખત નરેન્દ્રભાઈને વડા પ્રધાનપદે બેસાડવા માગે છે."

"કેન્દ્ર સરકાર તથા રાજ્ય સરકારની ગરીબો, ખેડૂતો તથા છેવાડાના માનવીની સુખાકારીના મુદે અમે લોકો પાસે સમર્થન માગીએ છીએ."

વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા પરેશ ધનાણી માને છે, "2014ની ચૂંટણી અસામાન્ય સંજોગોમાં લડાઈ હતી. યુપીએ સરકાર સામે શાસનવિરોધી લાગણી હતી."

"નરેન્દ્રભાઈની તરફેણમાં જુવાળ હતો. આજે એ પરિબળો નથી."

"નોટબંધી,...


...ાજકારણમાં કઠોર પરિશ્રમી અને આપકર્મી નરેન્દ્ર મોદી સામે કોઈ તક નથી."

"કેરળના લોકોએ કૉંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીને સાંસદ તરીકે ચૂંટીને વિનાશકારી કામ કર્યું છે."

તેમણે કેરળ સાહિત્ય મહોત્સવ દરમિયાન 'રાષ્ટ્રભક્તિ વિરુદ્ધ અંધરાષ્ટ્રીયતા' વિષય પર આયોજિત સત્રમાં આ નિવેદન આપ્યું હતું.

ગુહાએ પોતાના નિવેદનમાં આગળ જણાવ્યું હતું કે, "સ્વતંત્રતાસંગ્રામ સમયની મહાન પાર્ટી કૉંગ્રેસનું દયનીય પારિવારિક કંપની બનવા પાછળ પણ હિંદુત્વ અને અંધરાષ્ટ્રીયતા જવાબદાર છે."

બુલેટ ટ્રેન : જમીનસંપાદન વિરુદ્ધ ગુજરાતના ખેડૂતોની... બાકીનો લેખ લખો:

ેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાજપના સક્રીય કાર્યકર છે.

નવેમ્બર 2014થી જુલાઈ 2016 સુધી ગૃહ રાજ્ય પ્રધાન રહેલા બનાસકાંઠાથી ભાજપના સાંસદ હરિભાઈ ગુજરાત ભાજપના ઉપાધ્યક્ષ પણ રહી ચૂક્યા છે.

ખેડૂત નેતા તરીકે જાણીતા હરિભાઈ પ્રથમ વખત 1998માં 12મી લોકસભાની ચૂંટણીમાં ચૂંટાયા હતા.

એ જ વર્ષ બાદ 1999માં ફરીથી ચૂંટણી યોજાઈ અને 13મી લોકસભા માટે હરિભાઈ ફરીથી ચૂંટાયા.

કૃષિ મંત્રાલયની સલાહ-મસલત માટેની સમિતિ, સરકારી વીમા સમિતિ, નાણાંના વહીવટ માટે નિમાયેલી સમિતિ, રસાયણ અને ખાતર માટેની સમિતિ, વાણિજ્ય, વાહનવ્યવહાર અને પ્રવાસન માટેની સમિતિના ... બાકીનો લેખ લખો:

વ વિશે વાત કરતા કહે છે, ''રાકેશ અસ્થાના મીડિયાસેવી ઑફિસર છે અને તે હંમેશાં મીડિયામાં પોલીસની પૉઝિટિવ છબી રજૂ થાય તેના પ્રયાસ કરતા રહયા છે. ''

તેઓ ઉમેરે છે સમાચારમાં કઈ રીતે રહેવું એ રાકેશ અસ્થાના સારી રીતે જાણે છે.

રાકેશ અસ્થાનાનું સબળા અને નબળા પાસા વિશે વાત કરતાં પ્રશાંત દયાળ કહે છે કે , અસ્થાના 'કાગળના બાદશાહ' છે અને કલમનો કઈ રીતે ઉપયોગ કરવો તે સારી રીતે જાણે છે.

ચિત્રલેખાના સિનિયર કૉરસ્પૉન્ડન્ટ ફયસલ બકીલી રાકેશ અસ્થાના વિશે વાત કરતાં કહે છે : "રાકેશ અસ્થાના જ્યારે પ્રૅસ બ્રીફિંગ કરતાં હોય ત્યારે તેમાં ક્રાઇમનું ડિટેઇલિંગ ઘણું રહેતું હતું. તેમનો સીબીઆઈનો અનુભવ તેમાં દેખાતો."

ફયસલ અસ્થાનાના વડોદરા અને સુરત પોલીસ કમિશનર તરીકેના કાર્યકાળને વાગોળતા કહે છે કે અસ્થાનાએ સુરત અને વડોદરામાં લોકભાગીદારી થકી મૅરેથૉન દોડ જેવા ઘણાં કાર્યક્રમો યોજ્યા, જેના થકી તેમની ઉદ્યોગપતિ સાથેની નિકટતા પણ વધી.

ફયસલના મતે આ નિકટતાએ અસ્થાનાને ફાયદો પણ કરાવ્યો અને નુકશાન પણ.

તેમની કામગીરી અંગે વાત કરતા ફયસલ કહે છે કે અસ્થાના બોલવામાં ઘણા 'સૉફ્ટ' જણાતા, પણ પોલીસ કર્મચારી માટે તે ઘણા 'હાર્ડ' હતા.

તેમના સમયમાં પોલીસ કર્મચારીઓ સામે પગલાં લેવાના પણ ઘણા કિસ્સા બન્યા.અસ્થાના જ્યારે સુરત કમિશનર હતા ત્યારે ''સંઘર્ષ-ગાથા''ને રજૂ કરતો વીડિયો તૈયાર કરાયો હતો. જેમાં તેમની તુલના સરદાર અને વિવેકાનંદ સાથે કરવામાં આવી હતી.

જોકે, આ વીડિયો કોણે તૈયાર કર્યો એ અંગે બીબીસી પુષ્ટિ કરી શકતું નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાજ્યમાં સંક્રમણના લગભગ 110 મામલા પ્રવાસી મજૂરો સાથે સંકળાયેલા છે.

જોકે, તેઓ પ્રવાસી મજૂરો અંગેની કેન્દ્ર સરકારની નીતિ પર કોઈ ટિપ્પણી નથી કરતા.

તેઓ જણાવે છે કે, 'આ સમય આવી વાતોની ચર્ચા કરવાનો નથી. અત્યારે તો નવા આવી રહેલા મામલાને સુવ્યવસ્થિતપણે જોવાની જરૂર છે.'

તો શું રાજ્ય આ આપત્તિ માટે તૈયાર હતા?

આ સવાલના જવાબમાં નીતિન જણાવે છે કે, 'તૈયાર હોવાની વાત નથી, પરંતુ આ વાતની તો બધાને જાણ જ હતી કે તેઓ એક દિવસ પાછા તો ફરશે જ. કોઈને કેટલા દિવસ સુધી રોકી રાખી શકાય છે.'

તો આ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવા માટ... બાકીનો લેખ લખો:

જો સરકાર આવનારા પાંચ-છ દિવસમાં તમામને મોકલી દે કે જવા દે તો તે એક સમજદારીભર્યો નિર્ણય કહેવાશે. પરંતુ જો આવું વધુ સમય ચાલ્યું અને લોકોને બંધ કરીને રાખવામાં આવ્યા તો લોકો તો ભૂખથી મરી જશે.'

જોકે, તેઓ સુરક્ષાનો વધુ એક મુદ્દો ઉપાડતાં જણાવે છે કે, 'જે લોકોને મોકલવામાં આવી રહ્યા હતા તેમના ટેસ્ટ કરીને અને યોગ્ય સાવચેતી રાખીને મોકલવાના હતા.'

'પરંતુ જ્યારે જરૂરિયાત ઓછી હતી ત્યારે આટલું બધું કરી નાખ્યું અને જ્યારે સૌથી વધારે સાવચેત રહેવાની જરૂર છે તો હવે યોગ્ય સાવચેતી નથી રખાઈ રહી.'

તેઓ માને છે કે આ તમામ પગલાંથી એક વાત સ્પષ્ટ થાય છે કે સરકાર પાસે આના માટે કોઈ સમજી-વિચારીને ઘડાયેલી રણનીતિ નહોતી.

પરંતુ સરકારો પ્રવાસી મજૂરોને કેમ સાચવી નથી શકી રહી?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં યોગેન્દ્ર યાદવ જણાવે છે કે, 'સરકારમાં શરૂઆતના તબક્કે આટલી સમજ નહોતી. તેમજ તેમના માટે એ સમયે આ લોકો અદૃશ્ય હતા. આપણી નીતિઓમાં શરૂઆતથી જ આ લોકોને અદૃશ્ય રાખવામાં આવ્યા છે.'

'તેઓ સડક પર ઊતર્યા ત્યારે જઈને બધાને દેખાયા. એ પહેલાં તો ગાઇડલાઇન્સમાં તેમનો ઉલ્લેખ પણ નહોતો. રસ્તા પર ઊતર્યા બાદ પણ તેમના માટે કોઈ અસરકારક રણનીતિ ન બનાવાઈ. આ પરિસ્થિતિ સમગ્રપણે રાજકીય ઇચ્છાશક્તિની ઊણપને કારણે સર્જાઈ છે.'

જોકે, પૂર્વ ગૃહસચિવ વાલ્મીકિ પ્રસાદસિંહ જણાવે છે કે સરકારે રણનીતિ અંતર્ગત કામ ન કર્યું એવું નથી.

તેઓ જણાવે છે, 'સરકાર પોતાની રણનીતિ પ્રમાણે પ્રવાસી મજૂરો અને અન્ય લોકોને જે સ્થળે છે ત્યાં જ રહેવા દેવા માગતી હતી.'

'પરંતુ લોકોમાં પોતાના ઘરે જવા માટે આવેશ જોવા મળ્યો, ત્યાર બાદ સરકારની આ રણનીતિ પડી ભાંગી.'

'ત્યાર બાદ લોકોને ઘરે મોકલવાનો નિર્ણય લેવાયો. પરંતુ એ સમયે ખબર નહીં કેમ લોકોને એ સંભાવના ન દેખાઈ કે જ્યારે લોકો પોતાના ઘરે પાછા ફરશે ત્યારે તેમની અસીમિત સંખ્યાને સામે કોઈ રણનીતિ કામ નહીં લાગે.'

તેઓ જણાવે છે કે, 'હવે તો જે પરિસ્થિતિ છે તેને સ્વીકારીને જ ચાલવું રહ્યું, ત્યાર બાદ તેની સ્થિરતા અંગે વિચારવું. સરકાર આવી જ રીતે કામ કરે છે. દરેક જગ્યાએ કંઈકને કંઈક ભૂલો થાય છે. પરંતુ ઘણી વાર આવા મામલામાં દૂરદર્શીપણું જાળવવું મુશ્કેલ બની જાય છે. હવે આ મુશ્કેલીનો કોઈ ઉપાય નથી. હવે માત્ર એનો સામનો કરવાનો છે.'

તો શું પ્રથમ લૉકડાઉનની જાહેરાત પહેલાં જ મજૂરોને પોતાના વતન પરત ફરવાનો સમય નહોતો આપવો જોઈતો. આ પ્રશ્નના જવાબમાં બાલ્મીકિ પ્રસાદસિંહ જણાવે છે કે, 'આ વાતને ભૂલ ન ગણી શકાય....


...ાટ યોજાવી જોઈએ."

જમ્મુ-કાશ્મીર ભારતનું એકમાત્ર મુસ્લિમ બહમુતીવાળું રાજ્ય છે. 1947માં રઝાકારોની કાર્યવાહી બાદ અમુક હિસ્સો પાકિસ્તાન પાસે છે, જ્યારે બાકીનો હિસ્સો ભારત પાસે છે. પાકિસ્તાન તેને 'આઝાદ કાશ્મીર' તરીકે ઓળખાવે છે.

ભારતનો આરોપ છે કે પાકિસ્તાનમાં ઉગ્રવાદીઓને હથિયાર આપવામાં આવે છે, જ્યારે પાકિસ્તાનના મતે તેઓ 'સ્વતંત્રતાના લડવૈયા' છે.

હુર્રિયતમાં તિરાડ અત્યારે...

કાશ્મીરમાં ગિલાનીના એક આહ્વાન ઉપર જનજીવન ઠપ થઈ જતું

છેલ્લા કેટલાક સમયથી હુર્રિયતના બે જૂથ વચ્ચે તણાવ પ્રવર્તમાન હતો, કારણ ક... બાકીનો લેખ લખો:

ઓમાં જ નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં કેન્દ્રની ભાજપ સરકારે બંધારણના બંને અનુચ્છેદને નાબૂદ કરી દીધા.

આમ છતાં ધરાતલ ઉપર નવગઠિત કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કોઈ અસરકારક કાર્યક્રમમાં હુર્રિયત નિષ્ફળ રહ્યું. રીતે હુર્રિયત દ્વારા 'હડતાલનું કેલેન્ડર' બહાર પાડવામાં આવતું અને નેતાઓ જેલમાં હોય તો પણ તેનો અસરકારક અમલ થતો, પરંતુ ઑગસ્ટ-2019 બાદ આવો કોઈ કાર્યક્રમ ન આપી શક્યા.

આ સંજોગોએ હુર્રિયત નેતાઓની સમય સાથે સંગતતા ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યા. ગિલાની તથા મીરવાઇઝ નજરકેદમાં છે, જ્યારે યાસીન મલિક સહિતના કેટલાક નેતા મની લૉન્ડ્રિંગ, ઉગ્રવાદ તથા હવાલા જેવા આરોપસર અલગ-અલગ જેલમાં બંધ છે.

આ સિવાય રાજ્યનાં ત્રણ પૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન ઓમર અબ્દુલ્લાહ, ફારુખ અબ્દુલ્લાહ તથા મહેબૂબા મુફ્તી પણ નજરકેદમાં છે.

કાશ્મીરના પત્રકાર ફહાદ શાહના મતે, 'હુર્રિયતમાંથી ગિલાનીના રાજીનામા મુદ્દે આશ્ચર્ય ન થવું જોઈએ. છેલ્લા કેટલાય મહિનાથી નેતૃત્વ મુદ્દે લડાઈ ચાલુ હતી.'

રિટાયર્ડ મેજર ગૌરવ આર્યના મતે, 'સૈયદ અલીશાહ ગિલાનીના સ્થાને પાકિસ્તાન દ્વારા વધુ આક્રમક અને યુવા નેતાને હુર્રિયત નેતા તરીકે નિમવામાં આવશે.'

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાટીદાર બેઠકો પર હાર્દિક પટેલ અસર કરી શકે છે.

તેમણે કહ્યું, "જોકે કૉંગ્રેસમાંથી ભાજપમાં ગયેલા નેતાઓ પણ લાગતીવળગતી બેઠકોનાં પરિણામ પર અસર કરી શકે છે અને કરજણની બેઠકની વાત કરીએ તો, અહમદભાઈ પટેલના વર્ચસ્વને કારણે ભાજપ માટે આ બેઠક મુશ્કેલ રહી છે."

સૌરાષ્ટ્રના રાજકારણમાં કેટલી અસર થશે?

અગાઉ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં રાજકીય વિશ્લેષક જતીન દેસાઈએ કહ્યું હતું કે "હાર્દિક પટેલની લોકપ્રિયતા 2017માં જે પીક પર હતી એટલી હાલ નથી, પણ તેઓ રાજ્યમાં સતત સક્રિય રહ્યા છે અને હવે પ્રદેશ કૉંગ્રેસના કાર્યકારી અધ્યક્ષ પ... બાકીનો લેખ લખો:

ા હોય."

"એટલે જ સી. આર. પાટીલ સૌરાષ્ટ્રમાં આવ્યા ત્યારે ગોરધન ઝડફિયાને સાથે રાખતા હતા અને મહત્ત્વ આપતા હતા. ગોરધન ઝડફિયાને સૌરાષ્ટ્રનો પાટીદાર ચહેરો બનાવવાની તેમની રણનીતિ હોઈ શકે."

શું હાર્દિક પટેલને વધુ પ્રમોટ કરાઈ રહ્યા છે?

વળી કૉંગ્રેસે હાર્દિક પટેલને વધુ પ્રમોટ કરવાથી શું પક્ષના અન્ય નેતા સાઇડલાઇન થઈ રહ્યા છે? તેના જવાબમાં અજય ઉમટે કહ્યું કે તેમના મત પ્રમાણે આવું કંઈ નથી.

"ખરેખર પાટીદાર ફૅક્ટરને લીધે કૉંગ્રેસ હાર્દિકને આગળ કરે એ સ્વાભાવિક છે."

મનોજ મિસ્ત્રી કહે છે, "જ્યાં સુધી હાર્દિક પટેલને કૉંગ્રેસ પ્રમોટ કરી રહી હોય તેની વાત છે, તો પાટીદાર મતોને માટે આવું થાય એ સ્વાભાવિક છે. પણ એનો અર્થ એ નથી કે કૉંગ્રેસના અન્ય નેતાઓને સાઇડલાઇન કરાઈ રહ્યા છે. ખરેખર કૉંગ્રેસ તેનું સંગઠન મજબૂત કરી રહી છે."

"બીજી તરફ ભાજપ માટે પેટાચૂંટણીઓ પ્રતિષ્ઠાનો જંગ છે અને તેમને હવે એક-એક બેઠકની કિંમત સમજાઈ ગઈ છે. એટલે તેમણે બેઠકો જીતવાની જવાબદારી માટે કૅબિનેટ કક્ષાના પ્રધાનોને મેદાને ઉતાર્યા છે."

તેઓ કહે છે, "સુરતમાં પાટીદાર મતદારો છે. પણ સુરતમાં કોઈ ચૂંટણી નથી એટલે હાર્દિક પટેલની અસર દક્ષિણ ગુજરાતમાં નહીં વર્તાય."

કોરોનાના સમયે ચૂંટણી મામલે અજય ઉમટે જણાવ્યું, "ખેડૂતોના પ્રશ્નો છે, બેકારી છે. મંદી છે. પણ જે બેઠકો પર ચૂંટણી છે ત્યાં કોરોનાના કેસની સંખ્યા એટલી બધી ગંભીર નથી. વળી ડાંગની વાત લઈએ તો ત્યાં કોઈ એવી મોટી ઇન્ડસ્ટ્રી જ નથી કે રોજગારીનો મુદ્દો એટલો હાવી હોય."

"ઉપરાંત સ્કૂલ ફીના વિવાદની વાત કરીએ તો એમાં પણ મોટા ભાગની બેઠકોમાં સરકારી સ્કૂલોનું પ્રમાણ વધારે છે. એટલે વાલીઓની નારાજગીનું પરિબળ અહીં અસર ન કરે"

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાટે 108માં જ ફરજિયાત આવવાની વ્યવસ્થા નાબૂદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

હવેથી આ રાજ્યની તમામ હૉસ્પિટલોમાં 108 સિવાય આપમેળે આવનારી વ્યક્તિઓને પણ દાખલ કરવામાં આવશે.

નોંધનીય છે કે અગાઉ દર્દીઓને 108ની સેવા મેળવવા માટે આઠથી 48 કલાકની રાહ જોવી પડતી હતી.

વિજય રૂપાણી સરકારના મંત્રીઓ હવે જિલ્લાની મુલાકાત લેશે

રાજ્યમાં હજારો દરરોજ સેંકડોના મૃત્યુ બાદ હવે રૂપાણી સરકાર કેમ આવી ઍક્શન મોડમાં?

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ અનુસાર રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ બુધવારે કોરોનાની પરિસ્થિતિ તપાસવા માટે સરકારના મ... બાકીનો લેખ લખો:

િતિ અંગે થઈ રહેલી સુઓમોટો સુનાવણી દરમિયાન હાઇકોર્ટમાં બનાસ ડેરીનું ઉદાહરણ અપાયું હતું.

આર્મસ્ટ્રોંગ સાથે ચંદ્ર સુધી પહોંચેલા અવકાશયાત્રી કોલિંસનું નિધન

અવકાશયાત્રી માઇકલ કોલિંસનું 90 વર્ષની વયે નિધન

અવકાશમાં મનુષ્યના સૌથી મોટા અને સફળ અભિયાનો પૈકી એક અપોલો 11 મિશન ક્રૂના સભ્ય રહેલા અવકાશયાત્રી માઇકલ કોલિંસનું નિધન થયું હતું, તેઓ 90 વર્ષના હતા.

આ મિશન દરમિયાન મનુષ્યે પ્રથમ વખત ચંદ્ર પર કદમ મૂક્યાં હતાં. ત્રણ સભ્યોવાળા ક્રૂમાં નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ અને બઝ એલ્ડ્રિન ચંદ્ર પર ઊતર્યા હતા. જ્યારે માઇકલ કોલિંસ ચંદ્રની કક્ષા પર જ અવકાશયાનમાં રોકાયા હતા.

કોલિંસના મૃત્યુ બાદ 91 વર્ષીય એલ્ડ્રિન હવે આ મિશનના એકમાત્ર જીવિત ક્રૂ મેમ્બર બચ્યા છે.

કોલિંસને શ્રદ્ધાંજલિ આપતાં એલ્ડ્રિને ટ્વીટ કર્યું, "પ્રિય માઇક, તમે જ્યાં પણ હશો અને રહેશો તમારી ઊર્જા અમને ભવિષ્યમાં નવી ઊંચાઈઓ હાંસલ કરવા માટે પ્રેરિત કરશે. તમે ખૂબ યાદ આવશો. ઇશ્વર તમને શાંતિ આપે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાટે ઉપલબ્ધ નાણાં મળતાં આ એકમો ફરીથી શરૂ થતાં આર્થિક વિકાસ ગતિ પકડે અને રિઝર્વ બૅન્કનો હેતુ સફળ થાય.

રિઝર્વ બૅન્કે 17મી એપ્રિલના રોજ TLTRO-2 હેઠળ કુલ 50 હજાર કરોડ રૂપિયા નાની નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપની અને માઇક્રો ફાઇનાન્સ કંપનીઓ માટે અલગ રાખ્યા છે, ત્યારે બૅન્કો દ્વારા તેમને આ નાણાં-પુરવઠો મળી રહે તે જોવું રહ્યું.

નહીં તો પી.આર.ઓ. સ્કીમ હેઠળ બૅન્કો ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ગ્રેડ બોનસ કૉમર્શિયલ પેપર અને નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓના નૉન-કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચરમાં રોકાણ કરશે.

સરકારની ગૅરંટી અને પ... બાકીનો લેખ લખો:

રતિસાદ મળતાં આરબીઆઈ હરાજીનાં પરિણામોની સમીક્ષા કરશે અને આ મામલે એક મત લેશે એવું જણાવ્યું હતું.

એનબીએફસી માટે આ કોઈ સારા સમાચાર ન હતા, કારણ કે હરાજીનાં પરિણામોએ સાબિત કર્યું છે લૉન ડિફોલ્ટના ભયે ઓછું રેટિંગ ધરાવતી એનબીએફસી અને એમએફઆઈને બૅન્કો ધિરાણ આપવા ઇચ્છુક ન હતી.

રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા (આરબીઆઈ) દ્વારા 17 એપ્રિલના રોજ જાહેર કરાયેલી યોજના નાની નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (એનબીએફસી) અને માઇક્રો ફાઇનાન્સ સંસ્થાઓને મદદ કરવાના હેતુથી શરૂ થઈ હતી.

હવે કેન્દ્ર સરકારની ઓથ મળતા નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (એનબીએફસી) અને માઇક્રો ફાઇનાન્સ સંસ્થાઓની હિંમત વધશે.

આમ, રિઝર્વ બૅન્કે TLTRO 2 હેઠળ નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ (એનબીએફસી) અને માઇક્રો ફાઇનાન્સ થકી સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ એકમોને જે લાભ આપવા માગતી હતી તે ઉદ્દેશ પાર પડવો મુશ્કેલ બન્યો.

બૅન્કો નાણાંની સલામતી માટે વિચાર કરે તે યોગ્ય છે, મોટા ઉદ્યોગગૃહોને ધિરાણ મળે છે, પરંતુ સૂક્ષ્મ, નાના અને લઘુ એકમો માટે વર્કિંગ કૅપિટલ મેળવવા માટેના ફાંફા પડી ગયા.

સરકારે MSME એકમો માટે આંશિક ગૅરન્ટર બનવાનું નક્કી કર્યું છે, ત્યારે સરકાર તેમની સાથે રહી તેમના પાર્શિયલ ગૅરંટર બની, પરંતુ રિઝર્વ બૅન્કની TLTRO-2 યોજના સફળ થઈ છે કે કેમ તે આગામી દિવસોમાં જ સ્પષ્ટ થશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાટે જ મથતા રહેતાં હતાં." એમ જોશ ઉમેરે છે.

કેરન અને બેરીના મૅનેજમેન્ટ સાથે સર્કસ ઑફ બુકસ્ટોર નફો કરતો થઈ ગયો હતો. થોડા જ વખતમાં તેમણે શહેરના બીજા વિસ્તાર સિલ્વરલેકમાં તેની બ્રાન્ચ પણ ખોલી હતી.

દંપતિએ ગે પૉર્ન વીડિયોનું નિર્માણ કરવાનું પણ શરૂ કરી દીધું હતું. તે વીડિયો માટે જેફ સ્ટ્રાઇકરે કામ કર્યું હતું, (બાદમાં તે પૉર્નના કેરી ગ્રાન્ટ તરીકે જાણીતો થયો હતો.) તેની સાથે પૉર્ન સાહિત્યના ડિસ્ટ્રીબ્યુશનનું કામ પણ કરતાં રહ્યાં, પણ તે તેમના માટે નુકસાનીરૂપ બન્યું.

પ્રમુખ રોનાલ્ડ રેગને સ્પષ્ટપણે પૉર્નો... બાકીનો લેખ લખો:

ોઈ કર્મચારી બીમાર પડે અને એચઆઈવીનો ચેપ છે, તેનો ખ્યાલ આવે તો પણ બેરી તેમને મળતા હતા અને હૉસ્પિટલે તેમની ખબર કાઢવા પણ જતા હતા. તે વખતે એચઆઈવીનો ચેપ બહુ ખતરનાક મનાતો હતો.

એઇડ્સ થયું હોય તે કર્મચારી કામ પર આવી શકે નહીં અને કામે આવે તો તેનો આરોગ્યવીમો રદ થઈ જાય. પરંતુ કેરન કામ કરી શકે તેવી તબિયત હોય ત્યાં સુધી તેમને કામે આવવા દેતા હતા અને તેના વિશે કોઈને જણાવતા નહોતા.

"હું તેમન કામે આવવા દેતી હતી અને રોકડામાં ચૂકવણી કરી દેતી હતી. તે ગેરકાયદેસર હતું, પણ તે લોકોને નુકસાન થાય તેવું કશું કરવાનો અર્થ નહોતો. હું હંમેશાં માનતી આવી હતી કે કામ કરતા રહેવું જરૂરી છે," એમ કેરન કહે છે.

ઘણા બધા કર્મચારીઓ અપરિણિત હતા, પણ તેઓ મૃત્યુ પામે ત્યારે તેમના કુટુંબીજનો કેરન અને બેરીને મળવા આવતા અને શું થયું તે જાણવા કોશિશ કરતા.

લૉસ ઍન્જલસના ગે સમુદાય સાથે લાંબો સમય તેઓ કામ કરતા રહ્યા, આમ છતાં મેસન પરિવારમાં ક્યારેય જાતીય બાબતો વિશે ચર્ચા થતી નહોતી.

જોકે છુપી રીતે રાશેલ પોતે એ દુનિયામાં ફરવા લાગી હતી. તે માતાપિતાની જાણ બહાર ઘર બહાર જતી રહેતી હતી.

"હું ગે ક્લબમાં જતી હતી. મારી પાસે અંડરએજ આઈડી કાર્ડ હતું, તેથી હું ડ્રેગ શોમાં જઈ શકતી હતી. મને તેમાં બહુ મજા પડતી હતી," એમ રાશેલ કહે છે.

રાશેલે ક્યારેય પોતાની જાતીયતા જાહેરમાં કબૂલી નહોતી, પણ તે શરૂથી જ રચનાત્મક અને બળવાખોર હતી તેથી હાઈસ્કૂલમાં તેની સાથીદાર તરીકે બીજી છોકરી જ હતી ત્યારે કોઈને બહુ આશ્ચર્ય થયું નહોતું.

જોકે સૌથી નાનો અને તેની માતાની અપેક્ષા પ્રમાણે ખૂબ હોંશિયાર એવા જોશ પોતાની વૃત્તિને ખાનગી રાખવાની મથામણ અનુભવી રહ્યો હતો.

"સંપૂર્ણતાના મારી માતાને અપેક્ષાને મેં મોટા ભાગે સ્વીકારી લીધી હતી અને હું સર્વાંગ સંપૂર્ણ બનવા માગતો હતો," એમ જોશ કહે છે.

જોકે એક વાર વેકેશન પૂરું કરીને કૉલેજ ફરી જવાની આગલી રાત્રે તેની ધીરજ ખૂટી પડી હતી. "મેં પોસ્ટ-ઇટ નોટ પર હું ગે છું એવું લખવાનું શરૂ કરી દીધું અને ટેબલ પર કાગળ અને પેન પછાડ્યા હતા."

આવી નોંધ લખતા પહેલાં તેણે ઘર છોડીને જતા રહેવાની પણ તૈયારી કરી લીધી હતી. તેને ડર હતો કે તેને ઘરેથી કાઢી જ મૂકવામાં આવશે. "મેં ફ્લાઇટ બૂક પણ કરાવી લીધી હતી," એમ તે કહે છે.

જોકે કેરને જે પ્રતિસાદ આપ્યો તે બંને માટે જીવનભર યાદ રહી જવાનો હતો.

કેરન યાદ કરતાં કહે છે, "મેં પૂછ્યું કે સાચું બોલી રહ્યો છે? આવું કેમ કરી રહ્યો છે? ઈશ્વર મને સજા આપશે! કોઈ...


...ાટે પૈસા આપ્યા હતા. મેં એવો દેખાડો કર્યો કે હું તે લઈ આવી અને બાળકો બધું જ ખાઈ ગયા."

"પણ તે સાચું ન હતું. મેં એ પૈસાથી ટ્રેમૉડોલ ખરીદી લીધી હતી. મેં બાળકોને સસ્તા પાસ્તા ખવડાવી દીધા હતા. આ એક કડવું સત્ય છે."

એટલું જ નહીં પણ અહલામે તેમની આ નશાની આદત પોષવા માટે ઘરની વસ્તુઓ પણ વેચી નાખી હતી.

તેમણે આ માટે એક વાર તેમના પાડોશીને સેક્સ પણ ઓફર કર્યું હતું.

પાડોશી પણ નશો કરતો હતો અને તેણે સેક્સના બદલે પેઇન કિલર્સ આપવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હતો.

ઑવર ધી કાઉન્ટર

ઇજિપ્તમાં ટ્રેમૉડોલ પૉપ્યુલર થવા પાછળનું એ... બાકીનો લેખ લખો:

ાં હું ગયો ત્યારે ખબર પડી કે ત્યાં નશાની લત ધરાવતા લોકો તેમના ડ્રગ ખરીદવા માટે આવે છે.

સૂર્યાસ્ત થતાં જ અહીં બજાર ભરાતું હોય એવો માહોલ સર્જાય છે. ડીલરો ઓર્ડર લેવા માટે પ્રયાસ કરે છે અને ગ્રાહકોને લાઇનમાં ઊભા રહેવા માટે જણાવે છે.

તેઓ ગ્રાહકોને કહે છે કે ટ્રેમૉડોલ માટે જમણી અને હેરોઇન માટે ડાબી બાજુ રહો.

ઘણા લોકો કૉક્રોચ (વાંદા) નામનું પીણું ખરીદતા હોય છે તેમાં પણ નશીલા પદાર્થ હોય છે. આ પીણું પાર્કિન્સન નામના રોગ માટે પીવામાં આવે છે.

તે ખુલેઆમ વેચાય છે અને બેરોકટોક લોકો તેને ખરીદતા હોય છે.

સારા ભવિષ્યની આશા

અબ્દુલ હમીદને આશા છે કે હવે તેઓ આ લતમાંથી બહાર આવી ગયા છે. અને નશાની દુનિયાને તેમણે પાછળ છોડી દીધી છે.

તેમણે છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી તેમણે આ દવા નથી લીધી કે નશો નથી કર્યો.

તેમણે અગાઉ પણ પ્રયાસ કર્યા હતા જેમાં તેઓ નિષ્ફળ ગયા હતા. તેમણે જાતે જ ઘરે અને કેટલાંક સારવાર કેન્દ્રોમાં સારવાર લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

ટ્રીટમેન્ટ વૅરહાઉસ નામના સારવાર કેન્દ્રોમાં દર્દીઓને એક રૂમમાં પૂરી રાખવામાં આવે છે. અને તેમનાં લક્ષણો ન સુધરે ત્યાં સુધી આવું કરવામાં આવે છે.

સારવાર પછી સ્વપ્ન

હાલ તેઓ એક ખાનગી ક્લિનિકમાં સારવાર લઈ રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું,"તેઓ અમને જુદા જુદા પ્રકારની દવાઓ આપે છે. પછી એ લોકો ઝડપથી અમને જે દવાની લત હોય તેની માત્રા ઘટાડી નાખે છે."

"અમે ધ્યાન કરીએ છીએ, રમતગમતમાં ભાગ લઈએ છીએ અને એકબીજા સાથે અનુભવ શેર કરીએ છીએ. મને એવું લાગે છે કે મારો ફરીથી જન્મ થયો છે."

વર્ષો બાદ હમીદે ભવિષ્ય અંગે આશા રાખવાનું શરૂ કર્યું છે. હમીદે કહ્યું કે મેં સ્કૂલે જવા માટે ખાનગી ટ્યુશન પણ શરૂ કર્યું છે.

તેમનું સ્વપ્ન છે કે તેઓ એક દિવસ લગ્ન કરે અને તેમનાં બાળકો હોય.

તેમને આશા છે કે તેઓ એક ડ્રગ ઍડિક્શનની સારવાર આપવાના નિષ્ણાત બનશે.

તેઓ કહે છે કે તેઓ તેમની લડાઈના ઉપયોગથી અન્યને પણ મદદ મળે તેનું ઇચ્છે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાટે ભાજપે કેટલાંક વચનો આપ્યાં હતાં, એટલે હું ભાજપમાં જોડાઈ હતી."

પૈસા માટે ભાજપમાં જોડાયા હોવાની વાતને રેશમા નકારે છે અને કહે છે કે પાર્ટીમાં તેમને 'માર્કેટિંગના સાધન' તરીકે ઉપયોગમાં લેવાતાં.

છેલ્લા છ મહિનાથી રેશમા પટેલ ભાજપથી નારાજ હતાં અને પાર્ટી સામેની નારાજગી વારંવાર મીડિયા સમક્ષ અને જાહેરમાં વ્યક્ત કરી હતી.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

પિતા દ્વારા માતાની હત્યા

રેશમા મૂળ વંથલી તાલુકાના બંટિયા ગામનાં વતની છે. આ ગામ માણાવદર વિધાનસભામાં આવે છે.

તેમનો જન્મ મોસાળમાં ઉપલેટાની બાજુના વાળાસારા ગામ... બાકીનો લેખ લખો:

ેઠક ઉપરથી અપક્ષ ઉમેદવારી નોંધાવી છે.

આ બેઠક ઉપર તેમની સામે કૉંગ્રેસની ટિકિટ ઉપર પાસના પૂર્વ સંયોજક લલિત વસોયા છે.

એક સમયે કડવા પાટીદાર રેશમા તથા લેઉઆ પાટીદાર વસોયાએ મળીને પાટીદાર અનામત માટે લડત ચલાવી હતી, આજે બંને સામસામે છે.

વસોયાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "દેશમાં લોકશાહી છે, વ્યક્તિ ઇચ્છે ત્યાંથી ચૂંટણી લડી શકે છે."

અહીં કૉંગ્રેસમાંથી ભાજપમાં આવેલા આહીર નેતા જવાહર ચાવડા અને કૉંગ્રેસના અરવિંદભાઈ લાડાણી મેદાનમાં છે.

રેશમાએ માણાવદરનાં ગામડાંઓમાં સમાજના લોકો તથા સરપંચોને મળવાનું અભિયાન શરૂ કરી દીધું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ાટેના રિવાજો હતા તેમણે નકારી કાઢ્યા. કમલાદેવીના વાળ ઉતારી લેવાયા નહોતા, સફેદ સાડી પહેરવાની ફરજ નહોતી પડાઈ કે એક ખૂણે બેસીને માત્ર પૂજાપાઠ માટે ફરજ નહોતી પડાઈ. ગિરજાબાઈએ સમાજની પરવા કર્યા વિના કમલાદેવીને શાળાએ મોકલ્યાં અને તેમને પોતાની રીતે આગળ વધવાનો માર્ગ મોકલી કરી આપ્યો.

ગિરજાબાઈ મહિલા ઍક્ટિવિસ્ટ પંડિત રામબાઈ અને રામબાઈ રાનડેના સમર્થક હતાં. તેમણે કમલાદેવી સામે એની બેસન્ટને રોલ મૉડલ તરીકે રજૂ કર્યાં હતાં. કમલાદેવી પણ આ પ્રભાવશાળી મહિલા નેતાઓમાંથી ઘણું શીખ્યાં હતાં. ચેન્નાઈની ક્વિન્સ મેરી કૉલે... બાકીનો લેખ લખો:

ીઓને મતદાનનો અધિકાર મળ્યો તેમાં માર્ગારેટ કઝન્સની ભૂમિકા અગત્યની માનવામાં આવે છે. મતદાન માટેનો અધિકાર સ્ત્રીઓને મળ્યો, પરંતુ પ્રાંતીય વિધાનસભાની ચૂંટણી લડવાનો અધિકાર હજી મળ્યો નહોતો.

1926માં મદ્રાસ પ્રાંતની વિધાનસભા માટેની ચૂંટણી યોજાઈ. ચૂંટણીના થોડા વખત પહેલાં જ મહિલાઓને પણ ચૂંટણી લડવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો હતો. કઝન્સના પ્રોત્સાહનને કારણે કમલાદેવીએ ચૂંટણી લડવાનું નક્કી કર્યું.

લેખિકા રીના ચંદાએ પોતાના પુસ્તક, 'કમલાદેવી ચટ્ટોપાધ્યાય અ બાયોગ્રાફી'માં લખ્યું છે કે ચૂંટણીપ્રચાર કરવા માટે તેમને બહુ ઓછો સમય મળ્યો હતો. કમલાદેવીનું નામ પણ હજી મતદાર તરીકે નોંધાયું નહોતું. ચૂંટણી લડવા માટેની તૈયારીઓ બહુ ઝડપથી કરવી પડી હતી. કઝન્સે મહિલા કાર્યકરોનું સંગઠન તૈયાર કર્યું અને જોરદાર પ્રચાર શરૂ કરાયો. પ્રચારમાં કમલાદેવીના પતિ હરીન્દ્રનાથના નાટકો અને દેશભક્તિનાં ગીતોનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

છેલ્લી ઘડીએ ચૂંટણી લડવા માટે મેદાનમાં ઊતરેલા કમલાદેવી થોડા મતોથી હારી ગયાં. આમ છતાં ચૂંટણી લડવાની પહેલ કરનારાં પ્રથમ મહિલા તરીકે તેમને બહુમાન મળ્યું. કમલાદેવીની આ હિંમતને કારણે રાજકીય હોદ્દાઓ ધારણ કરવા માટેનો મહિલાઓનો માર્ગ પણ મોકળો થયો.

આ ચૂંટણી સાથે કમલાદેવીની રાજકીય યાત્રા શરૂ થઈ હતી. તેઓ જોકે સત્તા કે હોદ્દા માટે નહીં, પણ પરિવર્તન માટે રાજકારણમાં હતાં. 1927-28માં તેમને અખિલ ભારતીય કૉંગ્રેસ સમિતિમાં પણ સભ્ય તરીકે લેવાયાં. તેમણે બાળવિવાહ સામે કાયદો કરાવવામાં, લગ્નની ઉંમર વધારવામાં અને રજવાડાંમાં ચાલતાં આંદોલનોમાં કૉંગ્રેસની ભૂમિકા શું હોય તે બાબતમાં નીતિ નક્કી કરવામાં અગત્યની ભૂમિકા ભજવી હતી.

આઝાદી પછી કમલાદેવી ચટ્ટોપાધ્યાયે કોઈ રાજકીય હોદ્દો સ્વીકાર્યો નહોતો. તે વખતના મદ્રાસ પ્રાંતના મુખ્ય મંત્રી કે. કામરાજ તેમને રાજ્યપાલ બનાવવા માગતા હતા. આ માટેની દરખાસ્ત તેમણે જવાહરલાલ નહેરુને કરી ત્યારે નહેરુએ એટલું જ કહ્યું હતું કે તમે જાતે જ કમલાદેવીને પૂછી લો. તેમની હા હોય તો મને વાંધો નથી. કામરાજ સમજી ગયા કે કમલાદેવી કોઈ સરકારી હોદ્દો સ્વીકારવા તૈયાર નહીં થાય.

 શરણાર્થીઓ માટે નવું નગર વસાવ્યું

આઝાદી પછી કમલાદેવીએ પોતાનું ધ્યાન શરણાર્થીઓને થાળે પાડવા પર લગાવ્યું હતું. તેમને સહકારી આંદોલન પર ઘણો વિશ્વાસ હતો.

તેમણે ઇન્ડિયન કો-ઑપરેટિવ યુનિયનની રચના કરી હતી. નાગરિકોની ભાગીદારી સાથે શરણાર્થીઓ માટે શહેર વસાવવાની દરખાસ્ત તેમણે વડા...