...ને સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા. સુપ્રીમ કોર્ટે પર્યાવરણને થનારી અસરનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે નવેસરથી કમિટી બનાવવાના આદેશ આપ્યા. કેન્દ્રમાં તત્કાલીન યુપીએ સરકારે સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પ્લાન્ટની વિરુદ્ધ અભિપ્રાય આપ્યો.

અંતે એ પ્રૉજેક્ટને અભેરાઈએ ચડાવી દેવાયો. બે ઈંટને જોડવાનું કામ કરતી સિમેન્ટના પ્લાન્ટે મોદી અને ડૉ. કળસરિયા વચ્ચે તિરાડ ઊભી કરી દીધી.

જોકે, પાર્ટીલાઇનની વિરુદ્ધ જઈને કામગીરી કરી હોવા છતાં અને ડૉ. કળસરિયાએ તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની વિરુદ્ધ જાહેરમાં નિવેદન કર્યાં હોવા છતાં... બાકીનો લેખ લખો:

તેઓ ચૂંટણી લડી શકે છે અને તેમાં કોઈ અવરોધ ઊભો નહીં થાય.

2017ની વિધાનસભા ચૂંટણી મહુવાની બેઠક ઉપરથી ભાજપના ઉમેદવાર રાઘવ મકવાણાને (44 હજાર 157 મત) મળ્યા હતા. જ્યારે 39 હજાર 401 મત સાથે ડૉ. કળસરિયા બીજાક્રમે રહ્યા હતા. જ્યારે કૉંગ્રેસના ઉમેદવારને 30 હજાર 576 મત મળ્યા હતા.

આ વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં ભાજપે અત્યારસુધીનું સૌથી નબળું પ્રદર્શન કર્યું હતું અને પાર્ટીને કુલ માત્ર 99 બેઠક મળી હતી.

જુલાઈ-2018માં ડૉ. કળસરિયા કૉંગ્રેસ પાર્ટીમાં જોડાઈ ગયા. 2012 અને 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન મહુવા તથા આજુબાજુની બેઠક ઉપર ભાજપવિરોધી મતો ડૉ. કળસરિયા તથા કૉંગ્રેસની વચ્ચે વહેંચાઈ ગયા હતા, પરંતુ આગામી વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન અલગ ચિત્ર ઊભું થઈ શકે છે.

જો નક્કર આંકડાકીય વિશ્લેષણ કરવામાં આવે આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપ મહુવાની બેઠક ગુમાવી શકે છે અને આજુબાજુની બેઠક ઉપર પણ ડૉ. કળસરિયા ફૅક્ટરને કારણે ભાજપને નુકસાન થઈ શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સુરતમાં પણ વિધાનસભાની મહુવા (ક્રમાંક 137) બેઠક છે, જે અનુસૂચિત જનજાતિ માટે અનામત છે.

સરકાર સામે સંગ્રામની શ્રૃંખલા

હાલમાં જેમ ખેડૂતોએ દિલ્હીમાં કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકાર વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવ્યો છે, તેમ 2010 અને 2013માં ગુજરાતની તત્કાલીન મોદી સરકાર સામે અવાજ ઉઠાવેલો

2013માં ઔદ્યોગિક હેતુસર જમીન અધિગ્રહણ વિરુદ્ધ ડૉ. કળસરિયા અને નરેન્દ્ર મોદી આમને-સામને થઈ ગયા. રાજ્યની તત્કાલીન નરેન્દ્ર મોદી સરકારે માંડલ-બેચરાજી ખાતે 44 ગામમાં ફેલાયેલ સ્પેશિયલ ઇકૉનૉમિક રિજન બનાવવાની જાહેરાત કરી હતી.

જેની સામે આ વિસ્તારના ખેડૂતોએ અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. ડૉ. કળસરિયાએ આ આંદોલનને સમર્થન જાહેર કર્યું હતું.

હાલ જેમ ખેડૂતો ટ્રૅક્ટર રેલી મારફત દેશની રાજધાની દિલ્હી ધસી ગયા છે, એવી રીતે જૂન-2013માં અસરગ્રસ્ત ગામના ખેડૂતોએ ગુજરાતના પાટનગર ખાતે વિરોધ નોંધાવવા પહોંચી ગયા હતા.

હાલમાં ઉત્તર પ્રદેશનાં રાજ્યપાલ આનંદીબહેન પટેલ એ સમયે રાજ્યના મહેસૂલ મંત્રી હતાં. ખેડૂતોએ તેમને માંડલ-બેચરાજી સ્પેશિયલ ઇકૉનૉમિક રિજનને રદ કરવા આવેદનપત્ર આપ્યું. એ પછી નાના-મોટા દેખાવો થતા રહ્યા.

અંતે ઑગસ્ટ મહિનામાં ગુજરાત સરકારના તત્કાલીન પ્રવક્તા પ્રધાન નીતિન પટેલે જાહેરાત કરી કે SIRમાં સમાવિષ્ટ 44માંથી 36 ગામને પડતા મૂકવામાં આવ્યા છે. જોકે, ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના 2019ના એક અહેવાલ મુજબ 36 ગામો પૈકી 7 ગામો આંદોલનના છ વર્ષ બાદ સરમાં જોડવા માટે સહમતી જાહેર...


...નેતન્યાહુએ પોતાની જાતને ખરા સાબિત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીમાં તેઓ કહે છે કે આરબો સાથેના સંબંધો સુધારવામાં વિદેશમંત્રાલયે વર્ષોથી ડિજિટલ આઉટરીચનું અભિયાન ચલાવ્યું છે, જે  થકી લાખોની સંખ્યામાં સામાન્ય આરબ નાગરિક ઇઝરાયલ સાથે અનૌપચારિકપણે જોડાયા છે.

આ પ્રયત્નો પૈકી એકનું નેતૃત્વ લિંડા મેનુહીન અબ્દુલ અઝીઝ કરે છે, જેમણે 40 વર્ષ પૂર્વે ઇરાકમાંથી ઇઝરાયલમાં પલાયન કર્યું હતું.

તેઓ ઇરાકમાં લાખો આરબ યુવાનો સાથે વિદેશ મંત્રાલયના અરબી ફેસબુક પેજના માધ્યમથી જોડાયેલાં છે. તેમણે એક લેખમાં ... બાકીનો લેખ લખો:

ું જેથી અમે એક સાથે મળીને રહી શકીએ. આ ગામનો દરેક નાગરિક “’ટૂ-સ્ટેટ સૉલ્યૂશન” હેઠળ ઇઝરાયલ અને પેલેસ્ટાઇની રાષ્ટ્રના ગઠનના સમર્થક છે. અમીરાત સાથેની સમજૂતીથી તેને હાંસલ કરવું વધુ અસંભવ થઈ ગયું છે.”

વર્ષ 1948થી ચાલી રહેલા ઇઝરાયલ-પેલેસ્ટાઇન મતભેદના “બે રાષ્ટ્ર સમાધાન”નો અર્થ એ છે કે પેલેસ્ટાઇન એક અલગ સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર હોય અને ઇઝરાયલ એક અલગ. આ હેતુ માટે બંને પક્ષો વચ્ચે ઘણી વખત વાતચીત થઈ ચૂકી છે, પરંતુ પાછલાં દસ વર્ષોથી વાતચીત ખોરંભે ચઢી છે.

સમજૂતીની શરતો

પેલેસ્ટાઇનનો મુદ્દો અને મુસ્લિમ વિશ્વના ત્રીજા પવિત્ર શહેર પૂર્વી જેરુસલેમ (જે સ્વતંત્ર પેલેસ્ટાઇનનો ભાગ હશે)ને લઈને આરબ દેશોમાં અત્યાર સુધી સહમતિ હતી અને આ દેશોએ ઇઝરાયલ સામે શરત મૂકેલી હતી કે જ્યાં સુધી તેઓ પેલેસ્ટાઇનના લોકોને અલગ રાષ્ટ્ર નહીં બનાવી આપે, ત્યાં સુધી તેઓ તેમની સાથે શાંતિ સમજૂતી નહીં કરે.

ઇજિપ્ત અને જૉર્ડનની ઇઝરાયલ સાથેની શાંતિ સમજૂતી છતાં પણ આરબ રાષ્ટ્રો વચ્ચે આ સામાન્ય સમજૂતી જળવાઈ રહી. પરંતુ હવે સંયુક્ત આરબ અમીરાતના ઇઝરાયલ સાથેની સમજૂતી કરવાથી આ સંમતિ તૂટી રહી હોય એવું લાગી રહ્યું છે.

એટલું જ નહીં, હવે એ વાત પણ સાર્વજનિક થઈ ચૂકી છે કે સુદાન પણ ઇઝરાયલ સાથે ગુપ્તપણે વાતચીત કરી રહ્યું છે. પરંતુ સમજૂતીની અણીએ ઊભેલું સુદાન હવે થોડું સાવચેત થઈ ગયું છે.

તેમનું કહેવું છે કે સુદાનની વચગાળાની સરકાર આ નિર્ણય નથી કરી શકતી અને વર્ષ 2022માં થનારી ચૂંટણી બાદ જે નવી સરકાર આવશે, તે આ નિર્ણય કરશે.

બીજી તરફ આરબ દેશો પૈકીનો સૌથી શક્તિશાળી દેશ સાઉદી અરેબિયા ઇઝરાયલ પ્રત્યે નરમ પડતું દેખાઈ રહ્યું છે.

તેણે ઇઝરાયલ-UAE સમજૂતીનો વિરોધ નહોતો કર્યો અને કહેવાઈ રહ્યું છે કે ઇઝરાયલનાં વિમાનોને સાઉદી ઍર સ્પેસમાંથી પસાર થવાની પરવાનગી આપીને સાઉદી અરેબિયાએ સંદેશ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે કે તેઓ પણ આવનારા સમયમાં ઇઝરાયલ સાથે સંબંધ પ્રસ્થાપિત કરવાની કોશિશ કરી શકે છે.

પરંતુ સાઉદી અરેબિયાની શરત કદાચ એ છે કે ઇઝરાયલ પેલેસ્ટાઇનના લોકોને તેમનો અધિકાર પહેલાં આપે.

તેમજ ઓમાન સાથે ઇઝરાયલના સંબંધો પહેલાંથી જ સારા છે અને હવે બહેરીન પણ ઇઝરાયલ સાથે જોડાવા તેયાર દેખાય છે.

આ દિશામાં પ્રગતિ એ વાત પર નિર્ભર કરશે કે અમેરિકન ચૂંટણીમાં કોની જીત થશે.

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વર્ષ 2017માં જ્યારથી પદ સંભાળ્યું છે, તેમનો પ્રયત્ન રહ્યો છે કે આ મુદ્દાનું સમાધાન જલદી નીકળે.

ઇઝરાયલ-સંયુક્ત આરબ...


...નૉટ પલ્બિકેશન દ્વારા એ જ વર્ષે પ્રકાશિત થયેલી સંજય દત્તની બાયોગ્રાફી 'ધ ક્રેઝી અનટોલ્ડ સ્ટોરી ઑફ બોલીવૂડ્સ બેડ બૉય'માં પણ બલજીત પરમાર અને તેમના રિપોર્ટનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

બાયોગ્રાફર યાસિર ઉસ્માને લખ્યું છે કે ડેઇલી ટેબ્લોઇડના ક્રાઇમ રિપોર્ટર બલજીત પરમારને સંજય દત્તે 14 એપ્રિલના રોજ મૉરેશિસથી ફોન કર્યો હતો.

સંજયના ફોન અંગે બલજીત જણાવે છે, "મારી સ્ટોરી સંપૂર્ણ તૈયાર થઈ ચૂકી હતી. પરંતુ ટ્રેનિંગ એવી હતી કે જ્યારે તમે કોઈ ઉપર આરોપ લગાવો ત્યારે તેમનો પક્ષ પણ રાખવો."

"મેં 13 એપ્રિલે દત્ત... બાકીનો લેખ લખો:

સમય સુધી ફસાઈ જશો."

બલજીતે 15 એપ્રિલના રોજ સંજય સાથે થયેલી વાતચીતની જાણકારી મુબઈ કમિશનર સમરાને આપી.

સમરાએ કહ્યું કે તેમની વાતચીત પણ સંજય સાથે થઈ છે અને તેઓ તપાસમાં સહયોગ કરવાની વાત કરી રહ્યા હતા.

સંજય દત્તની ધરપકડ

આટલી મહેનત બાદ 15 એપ્રિલના રોજ બલજીત પરમારે 'સંજય દત્ત હેઝ એકે-56 ગન' શીર્ષક હેઠળ એ સ્ટોરી લખી જે તેમના છાપામાં લીડ તરીકે છપાઈ.

આ ખબરથી સમગ્ર દુનિયાને જાણ થઈ કે મુંબઈમાં બોમ્બ બ્લાસ્ટ કરનારાઓ સાથે સંજય દત્તના સંબંધ છે.

બલજીત કહે છે, "દત્ત સાહેબ તરફથી રામ જેઠમલાણીએ એક કરોડ રૂપિયાની નોટિસ ફટકારી હતી. બીજા છાપાઓએ લખ્યું હતું કે આ ખબર ખોટી છે. પરંતુ મુંબઈ પોલીસ કમિશનરે આ ખબર વિશે ટિપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું."

સંજય દત્ત મૉરેશિસથીથી 19 એપ્રિલના રોજ પરત ફર્યા. તેઓ ઇન્ટરનૅશનલ એરપોર્ટ પર ઉતર્યા અને મુંબઈ પોલીસે તેમને ત્યાં જ ઝડપી લીધા.

જોકે, સંજય દત્તે બદલજીતની સલાહ ના માની અને તેમણે પોતાના મિત્રો મારફતે હથિયાર નષ્ટ કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

સંજય દત્તની બાયોગ્રાફીમાં યાસિર ઉસ્માને સંજય દત્તના હવાલાથી લખ્યું છે, "મેં મારા મિત્ર યુસુફ નલવાલાને 14 એપ્રિલે ફોન કર્યો હતો અને મારા રૂમમાં રાખેલા હથિયારને નષ્ટ કરવા જણાવ્યું હતું."

યુસુફ નલવાલાએ પોલીસને જણાવ્યું હતું કે તેણે સંજયના રૂમમાંથી એકે-56 લઈને તેના ટુકડા કરી એક સ્ટીલ કારોબારી મિત્રને ત્યાં ઓગાળવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો.

દત્ત સાહેબની નારાજગી

સંભવિત રીતે સંજય દત્ત એ સમયમાં પોતાના પર લાગેલા અપરાધની ગંભીરતા સમજી ના શક્યા.

બલજીત પરમાર કહે છે, "દુનિયાને લાગે છે કે મારી સ્ટોરીને પગલે સંજય દત્તની ધરપકડ થઈ, પરંતુ એવું નથી. મારી સ્ટોરી ના છપાઈ હોત તો પણ સંજય દત્તની ધરપકડ થાત, કારણ કે હથિયાર છુપાવનારે પોલીસને બધું જ જણાવી દીધું હતું."

જોકે, બલજીત પરમારની સ્ટોરી બ્રેક થયા બાદ મુંબઈ પોલીસ માટે આ હાઈ પ્રૉફાઇલ કેસમાં કાર્યવાહી કરવાનું દબાણ વધ્યું હતું.

બલજીત કહે છે, "16 એપ્રિલની એ સ્ટોરી બાદ દત્ત સાહેબ અને સંજયે મારી સાથે ક્યારેય વાત ન કરી."

બલજીત વર્ષ 2011માં પત્રકારત્વમાંથી રિટાયર્ડ થઈ ચૂક્યા છે અને મુંબઈમાં રહે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નો પાયો છે. તેમની નારાજગી ભાજપા માટે સમસ્યા સર્જી શકે છે."

બીજી તરફ તેઓ કહે છે, "મધ્ય પ્રદેશમાં કોંગ્રેસ અને બસપાનું ચૂંટણી સમીકરણ રચાવાનું હતું જે અત્યારે શક્ય લાગતું નથી.''

''બસપાનો આધાર મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને છત્તીસગઢ જેવાં રાજ્યોમાં છે અને તે પોતાની તાકાત પણ દેખાડવા માગે છે. 2019ની લોકસભા ચૂંટણી માટે પોતાની દાવેદારી વધારવાની ચિંતા બસપાને વધારે છે."

પણ વરિષ્ઠ પત્રકાર રાધિકા રામાશેષન કહે છે કે કોંગ્રેસ સામે અહીં વધારે પડકારો છે. તેઓ કહે છે કે પક્ષમાં નેતા વધારે છે અને કાર્યકરો ઓછા છે.

... બાકીનો લેખ લખો:

રથી નારાજ છે.

ઉર્મિલેશ કહે છે, "છત્તીસગઢને અનાજનો વાડકો કહેવાય છે પણ આજે ત્યાંના ખેડૂતો વાડકો લઈને ફરી રહ્યા છે. ત્યાં ખેડૂતોનાં મૃત્યુ થઈ રહ્યાં છે."

છત્તીસગઢમાં ખેડૂતોના મુદ્દા વધ્યા છે પણ અહીં આ વખતે ત્રીજો મોરચો તૈયાર થઈ રહ્યો છે.

રાધિકા કહે છે, "રાહુલ ગાંધીએ અજિત જોગીને પાછા લાવવાના પ્રયત્ન પણ નથી કર્યા. એનું પરિણામ એવું આવ્યું કે માયાવતીએ જોગી સાથે સમાધાન કરી લીધું.''

''આ ત્રીજો મોરચો બની ગયો છે. ત્યાં માયાવતીનો આધાર છે અને જોગીની દલિતોમાં સારી પકડ છે."

તેઓ કહે છે કે છત્તીસગઢમાં જોગી અને બસપાનું ગઠબંધન કોંગ્રેસ માટે માથાનો દુખાવો છે તો બીજી તરફ ભાજપા માટે કોંગ્રેસમાં તૂટ પડી એ રાહતની વાત છે.

સરવાળે આગામી ચૂંટણીમાં આ ત્રણ રાજ્યોમાં સત્તાપક્ષ માટે પોતાને ટકાવી રાખવાનો પડકાર છે. તો બીજી તરફ વિપક્ષ સામે સત્તાથી નારાજ વર્ગને મતમાં પરિવર્તિત કરવાનો પડકાર પણ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નો પ્રયાસ કરીએ છીએ કે એ સેન્ટર આપણી મેડિકલ માહિતી પોતાની પાસે ક્યાં સુધી રાખશે અને તેને ક્યારે ડિલીટ કરવામાં આવશે?

ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટર એવું કારણ આપે છે કે એ ગુપ્ત માહિતીનો ઉપયોગ આગામી પરીક્ષણમાં રેફરન્સ માટે કરવામાં આવશે.

ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટર એ ગુપ્ત માહિતી કોઈ ફાર્મસી, દવા ઉત્પાદક કંપની કે હોસ્પિટલને નહીં વેચે એની શું ગેરન્ટી છે?

એ ડેટાને આધારે નવી દવાનું વેચાણ કે કોઈ પ્રોડક્ટનો સમય જાણવામાં નહીં આવ્યો હોય તેની શું ખાતરી છે?

આપણા ડેટાનું શું થાય?

આપણા ડેટા સાથે શું થાય છે એ આપણે જાણતાં નથી... બાકીનો લેખ લખો:

ેચીને પૈસા કમાવા ઇચ્છો છો?

"ભારતીયો એવું કરશે ગિની પિગ જેવા થઈ જશે. તેમના પર જાતજાતના પ્રયોગ થશે."

લોકોને એ ખબર પણ નહીં પડે કે તેમનો ડેટા કોને વેચવામાં આવે છે? ડેટાનો શું ઉપયોગ થશે? કોઈ વિવાદ સર્જાશે તો તેને ઉકેલવા કેટલાં વર્ષ કોર્ટનાં ચક્કર કાપવાં પડશે?

પરદેશમાં આવેલાં સર્વરની ચિંતા

એક અન્ય ચિંતા ઇન્ટરનેટ, ઍપ કંપનીઓના ભારત બહાર સિંગાપુર, અમેરિકા અને યુરોપમાં આવેલાં સર્વર્સ તથા તેના સત્તાવાર અને બિનસત્તાવાર ઉપયોગની છે.

સાયબર વકીલ વિરાગ ગુપ્તા કહે છે, "દુનિયાની નવ મોટી કંપનીઓએ ભારતનો ડેટા પ્રિઝ્મ પ્રોગ્રામ હેઠળ અમેરિકન એજન્સી એનએસએ સાથે શેર કર્યો છે.

"એ કંપનીઓ સામે ભારતની અગાઉની યુપીએ સરકાર કે હાલની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે કોઈ પગલાં લીધાં નથી.

"ભારત સરકાર તો ડિજિટલ ઇન્ડિયાના નામે તેમને આમંત્રણ આપતી રહી છે.

વિરાગ ગુપ્તા કહે છે, "ડિજિટલ ઈન્ડિયા હેઠળ આપણે એ કંપનીઓનાં સર્વર ભારતમાં શા માટે નથી લાવતાં?

"ભારતીયોના ડેટાનો ઉપયોગ કઈ રીતે કરવામાં આવી રહ્યો છે તેની આપણને સંપૂર્ણ જાણ હોવી જોઈએ.

"આ ડેટાથી જે કંપનીઓ પૈસા કમાતી હોય તેમની પાસેથી ટેક્સ વસૂલવો જોઈએ. ડેટા ટ્રાન્ઝેક્શન પર ટેક્સ શા માટે ન હોવો જોઈએ?

"આપણા તમામ સરકારી વિભાગો સોશિયલ મીડિયા સાથે જોડાયેલા છે. અલગ-અલગ ઍપ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. એ ડેટા વિદેશમાં જઈ રહ્યો છે. શું આપણે ડેટા કોલોની છીએ?

"દેશમાં ત્રણ કરોડ સરકારી અધિકારીઓ છે. નેશનલ ઇન્ફોર્મેટિક્સ સેન્ટર (એનઆઈસી) પાસે સરકારી મેઈલનું જે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર છે તે માંડ 15-20 લાખ લોકો પૂરતું છે."

સ્માર્ટ એલ્ગરિધમ

ફ્રેન્ચ સંશોધક બૈપ્ટિસ્ટ રૉબર્ટ કહે છે, "જ્યારે તમે એક રાજકીય પાર્ટી છો અને લાખો લોકોનો ડેટા એકત્ર કરી રહ્યા છો તો આ એક સારો રાજકીય વિચાર હશે કે સર્વર તમારા દેશનું જ હોય."

ડેટા માઇનિંગને લીધે એલ્ગરિધમ એટલાં સ્માર્ટ થઈ જશે કે તે આપણી રાજકીય પસંદ-નાપસંદને પણ પ્રભાવિત કરતાં થઈ જશે એવો ડર છે.

વકુલ શર્મા કહે છે, "આવું હમણાં તો નહીં, પણ આગામી દસ વર્ષમાં થઈ જશે."

તેથી ગ્રાહકોએ અત્યારે જાગૃત થવાની જરૂર છે. દરેક ક્લિક વખતે તેમણે એ વિચારવું પડશે કે તેઓ કોના માટે સંમતિ આપી રહ્યા છે.

સરકાર સાથે વર્ષો કામ કરી ચૂકેલા સાયબર સિક્યુરિટી નિષ્ણાત પુખરાજ સિંહ સલાહ આપે છે કે ઈન્ટરનેટ પર લોકોએ ગૂમનામ રહેવું જોઈએ કારણ કે "આગામી દસ-બાર વર્ષ પછી આપણા વિશેની માહિતીમાંથી શું અર્થ તારવવામાં આવશે એ કોઈ જાણતું...


...નો સાક્ષી

એક તરફ, દારા શિકોહ ધાર્મિક પુસ્તકોનો અનુવાદ કરાવીને, ધર્મના રહસ્યોને સમજીને ખુદને 'આદર્શ શાસક' તરીકે પ્રસ્થાપિત કરવામાં આવ્યસ્ત હતા તો બીજી બાજુ, ઔરંગઝેબ શાહી તખત ઉપર દાવેદારી માટે ખુદને મજબૂત કરી રહ્યા હતા, તેઓ પોતાનું પ્રભાવક્ષેત્ર વિસ્તારી રહ્યા હતા.

બર્કલે યુનિવર્સિટીમાં ઇતિહાસના પ્રાધ્યાપક મુનિશ ફારુકીના મતે, "1657માં શાહજહાંની બીમારીને કારણે સત્તાનો શૂન્યાવકાશ સર્જાયો. સ્થિતિનો લાભ ઉઠાવતા ઔરંગઝેબે એક ચાલ ચાલી. તેઓ ભાઈ દારા શિકોહને સૈન્ય બાબતોમાં અણઘડ માનતા હતા. તેઓ માનતા કે તે ... બાકીનો લેખ લખો:

માં ઔરંગઝેબે પોતાનાં દીકરી જબ્દાતુન્નિસાની શાદી દારા શિકોહના પુત્ર સિફિર શિકોહ સાથે કરાવી હતી.

શાહજહાંએ કિતાબપ્રેમી દીકરા દારા શિકોહ માટે બંધાવી આપેલું પુસ્તકાલય આજે શહેરના કાશ્મીરી ગેટ વિસ્તારમાં સ્થિત છે.

સત્તાનું કેન્દ્ર અને પ્રતીક

'રેડ ફૉર્ટ: રિમૅમ્બરિંગ ધ મૅગ્નિફિશન્ટ મુઘલ્સ'માં ઇતિહાસકારોને ટાંકતાં દેબાશિષ દાસ મુઘલ સમ્રાટોની દીનચર્યાને ટાંકતા લખે છે:

"શાહજહાંના દિવસની શરૂઆત સવારે ચાર વાગ્યે થતી હતી. મુસ્સમન બુર્ઝમાં આવેલ 'ઝરોખા-એ-દર્શન'માં આવતાં અને જનતાને પોતાની ક્ષેમકુશળતાનો અહેસાસ કરાવતા હતા. દર્શનિય સંપ્રદાયના લોકો બાદશાહને નિહાળ્યા બાદ જ પોતાની દીનચર્યા શરૂ કરતા અથવા ભોજન લેતા હતા. આ એક અર્ધહિંદુ પરંપરા હતી."

ઔરંગઝેબના અવસાનની સાથે જ લાલ કિલ્લા અને મુઘલ સામ્રાજ્યનું પતન શરૂ થયું. 1739માં ઈરાનના શાસક નાદિરશાહે શહેરની ઉપર આક્રમણ કર્યું, તેઓ પોતાની સાથે હીરામાણેક જડિત મયૂરાસન અને કોહિનૂર લઈ ગયાં હતાં.

રોહિલ્લા, મરાઠા, શીખ, અફઘાન તથા અંગ્રેજોએ દિલ્હી પર હુમલા કર્યાં અને તેને લૂંટ્યું. 1748માં સરહિંદ ખાતે અફઘાન હુમલાખોર અહમદ શાહ અબ્દાલી સાથેની લડાઈમાં મુહમ્મદ શાહ રંગીલાનું મૃત્યુ થયું.

ઍડ્વાન્સ સ્ટડી ઇન ધ હિસ્ટ્રી ઑફ મૉડર્ન ઇન્ડિયા 1707-1813માં (પૃ. 132-135) જસવંતલાલ મહેતા લખે છે:

'મુહમ્મદશાહના મૃત્યુ પછી તેનો 21 વર્ષીય દીકરો અહમદશાહ દિલ્હીના તખ્ત ઉપર બેઠો. જોકે, સત્તાની ખરી ધૂરા તેમનાં માતાના પુરુષમિત્ર જાવેદખાનના હાથમાં હતી.'

'અવધના નવાબ સફદર જંગે જાવેદખાનને મરાવી નખાવ્યો. આ અરસામાં ઉત્તર ભારતમાં મરાઠાઓનું પ્રભુત્વ વધી રહ્યું હતું. જેની સામે સફદર જંગ ખાસ કંઈ કરી શકે તેમ ન હતા. તેઓ પોતાની તાકતના કેન્દ્ર સમાન અવધને બચાવી રાખવા માગતા હતા. આથી, તેમણે મુઘલ સમ્રાટ વતી મરાઠાઓ સાથે સંધિ કરી.'

'જે મુજબ રોકડ રકમ (રૂ. 50 લાખ), ફોજદારી (નાગપુર-મથુરા), ચૌથ (પંજાબ-સિંધ) તથા સુબેદારી (અજમેર-આગ્રા)ના બદલામાં 'બહારના આક્રમણખોર' અબદાલી સામે મુઘલોને મદદ કરવા માટે મરાઠા તૈયાર થયા.'

મંગલ પાંડેને ફાંસીનો આદેશ આપતો પત્ર

આ દરમિયાન મુઘલોમાં સત્તાની આંતરિક સાંઠમારી ચરમ પર હતી, પરંતુ તેમાં મરાઠાઓને કોઈ રસ ન હતો. સંધિ મુજબ મરાઠા સૈનિકોએ રાજધાની દિલ્હીમાં પ્રવેશ ન કર્યો.

જાન્યુઆરી-1757માં અબદાલીએ મુઘલોને પરાજિત કરીને દિલ્હીને કબજે કરી લીધું. અહમદશાહે મુઘલ શાસક આલમગીર દ્વિતિયનાં પુત્રી સાથે પોતાના પુત્ર તૈમુરના નિકાહ...


...નો સ્મિત ચહેરો પોસ્ટર અને બિલબોર્ડ પર જોવા  મળ્યાછે.

જોકે, પશ્ચિમ બંગાળનાં શહેરો અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં મોદીનાં એવાં પોસ્ટર ઓછા જોવા મળે છે. અહીં તૃણમૂલના ઝંડા અને મમતા બેનરજીનાં પોસ્ટર તમારો પીછો છોડતા નથી.

અહીં નરેન્દ્ર મોદીનું નામ લેનારા લોકો ખૂબ ઓછા મળશે. આ રાજ્યમાં 'દીદી' નામે ઓળખ ધરાવતાં મમતા બેનરજી વધારે લોકપ્રિય છે.

ઉત્તર ભારતમાં નરેન્દ્ર મોદીની સ્વીકૃતિ છે પરંતુ પશ્ચિમ બંગાળમાં મમતાની સામે કોઈ નથી.

ગત સોમવારે ડાયમંડ હાર્બર મતદાનક્ષેત્રમાં તેમનાં ભાષણ માટે સેંકડો લોકો એકઠા થયા હ... બાકીનો લેખ લખો:

તુ તેઓ એવો દાવો પણ કરે છે કે ભાજપના પક્ષમાં નેશનલ મીડિયાએ વધારે માહોલ ઊભો કર્યો છે.

ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં TMCની દહેશત

ઘણા રાજકીય વિશ્લેષક કહે છે કે ભાજપે રાજ્યમાં પોતાની સ્થિતિ ખૂબ મજબૂત કરી છે

મમતાના નજીકના એક નેતાએ કહ્યું, "ગ્રાઉન્ડ પર ભાજપના કાર્યકર્તા વધારે નથી. તેમની પાસે અમારી જેમ કાર્યકર્તાઓની સેના નથી. ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પાર્ટીની શાખાઓ નથી તો તેઓ જીતશે કેવી રીતે?"

મમતા બેનરજી વિરુદ્ધ ટીકા પણ વધી રહી છે. સીપીએમના ઘણા નેતાઓએ અમને જણાવ્યું કે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ટીએમસીનો ભય ફેલાયેલો છે. ભાજપના કાર્યકર્તાઓએ ટીએમસીના રાજને ગુંડારાજ ગણાવ્યું છે.

આવી ફરિયાદો કેટલાક સામાન્ય લોકોએ પણ કરી. ઘણા લોકોએ કહ્યું કે ખાનગી દૃષ્ટિએ મમતા બેનરજી સારા છે પરંતુ તેમની પાર્ટીના લોકોને ઘમંડ આવી ગયો છે અને તેઓ નાની એવી વાત માટે હિંસા કરવા લાગે છે.

મેં શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ટીએમસીના ઘણા કાર્યકર્તાઓ સામે જનતાની આ ફરિયાદ મૂકી. તેઓ આરોપ ફગાવતા કહે છે કે હિંસા ભાજપના કાર્યકર્તા કરે છે, તેઓ માત્ર જવાબી કાર્યવાહી કરે છે.

ટીએમસીના કાર્યકર્તાઓએ અમને જણાવ્યું કે તેઓ અત્યારથી 2021માં યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણીની તૈયારી કરવા લાગ્યા છે.

તેમનો અનુમાન છે કે પશ્ચિમ બંગાળમાં સામાન્ય ચૂંટણીના પરિણામની અસર વિધાનસભા ચૂંટણી પર પડશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નોએ કેન્દ્રીય કૃષિમંત્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમર સાથે મુલાકાત કરી હતી. માને કૃષિકાયદાઓનું સમર્થન કર્યું હતું.

ત્યારે 'ધ હિંદુ' અખબાર સાથે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું હતું કે કૃષિ ક્ષેત્રમાં પ્રતિસ્પર્ધા માટે સુધારા જરૂરી છે પંરતુ ખેડૂતોની સુરક્ષાના ઉપાયો થવા જોઈએ અને ખામીઓ સુધારવી જોઈએ.

અનિલ ઘનવત

અનિલ ઘનવત મહારાષ્ટ્રના પ્રમુખ ખેડૂત સંગઠન શેતકારી સંગઠનના અધ્યક્ષ છે.

શેતકારી સંગઠન કૃષિકાયદા પર કેન્દ્ર સરકારનું સમર્થન કરી રહી રહ્યું છે.

આ ખેડૂત સંગઠન કેન્દ્રીય કૃષિમંત્રી સાથે મળીને કૃષિકાયદા પર પોતાનું... બાકીનો લેખ લખો:

મિક્સ ઍન્ડ પૉલિસી રિસર્ચ, નવી દિલ્હીના અધ્યક્ષ રહી ચૂક્યા છે.

આ પહેલાં જોશી ઇન્ટરનૅશનલ ફૂડ પૉલિસી રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં દક્ષિણ એશિયાના કૉર્ડિનેટર રહી ચૂક્યા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નોજભાઈના પત્ની ગિરિશાબહેન કહે છે, "અમને બહાર જવાથી ડર લાગે છે. અમે દાળ અને રોટલી ખાઈને કામ ચલાવીએ છીએ, કારણ કે શાકભાજી ખરીદવા બહાર જવાની હિંમત નથી."

રાજ્યભરમાં પરપ્રાંતીયના વિસ્તારોમાં પોલીસ બંદોબસ્ત વધારી દેવાયો છે

ત્યાં જ રહેતા અન્ય એક પરપ્રાંતીય પરિવાર સાથે પણ બીબીસીએ વાત કરી. હરિઓમ ત્રિવેદી પોતાના પાંચ વર્ષના બાળકને હૉસ્પિટલ લઈ જતા ડરે છે.

તેઓ કહે છે, "હું બાળકને સારવાર માટે લઈ જઈ શકતો નથી. આજુબાજુના વિસ્તારમા જે સ્થિતિ છે એ જોઈને મને ભય છે કે હું બાળકને લઈને બહાર જઉં તો મારા પર હુમલો થવા... બાકીનો લેખ લખો:

ેસેજ વાઇરલ કરનારા 24ની અટકાયત કરી છે. સર્ક્યુલેટ કરનાર સામે કડક પગલાં લેવામાં આવશે."

'કડક સજા થવી જ જોઈએ'

રાષ્ટ્રીય જનતા દળના નેતા મનોજ જ્હાએ બીબીસી ગુજરાતીના જયદીપ વસંત સાથે વાત કરતા જણાવ્યું, "જો કોઈ શખ્સે બાળકી સાથે આ પ્રકારનું ઘોર અમાનવીય કૃત્ય કર્યું હોય, તો તેને 'કડકમાં કડક' સજા મળવી જોઈએ. પરંતુ તેના કારણે એ રાજ્યના તમામ લોકોને હિજરત કરવા માટે મજબૂર કરવા અયોગ્ય છે."

જ્હા માને છે કે આ પ્રકારની હિજરત 'આઇડિયા ઑફ ઇંડિયા' અને તેની એકતા માટે હાનિકારક છે.

ગુજરાતના રાજ્યકક્ષાના ગૃહ પ્રધાન પ્રદીપસિંહ જાડેજાના કહેવા પ્રમાણે, "હાઈકોર્ટ સાથે પરામર્શ બાદ કેસને ફાસ્ટટ્રેક કરવામાં આવશે અને બે માસની અંદર કાયદાકીય પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરાશે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા બળાત્કાર સંબંધિત કાયદા મુજબ ગુનેગારને ફાંસીની સજા મળે તેવા પ્રયાસ કરવામાં આવશે."

પીડિત બાળકી 14 વર્ષથી નાની ઉંમરની હોવાને તેને રૂ. 4.5 લાખનું વળતર મળવા પાત્ર છે. કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય અલ્પેશ ઠાકોરે પીડિત પરિવારને સહાયપેટે એક પગાર આપવાની જાહેરાત કરી છે.

અલ્પેશ ઠાકોરે કહ્યું, "મેં મારો એક પગાર પીડિત પરિવારને આપવાનું નક્કી કર્યું છે. બળાત્કારનો ભોગ બનેલી બાળકીને ન્યાય અપાવવા જે જોડાયા હતા એ તમામ લોકોનો હું આભાર માનું છું. દુષ્કર્મ કરનારને બે મહિનામાં કડક સજા થશે એવી સરકાર ખાતરી આપી છે."

"હું તમામ લોકોને શાંતિ જાળવી રાખવા અપીલ કરું છું. સરકાર પાસે માગ કરી છે કે પરપ્રાંતથી આવતા તમામ લોકોનું રજીસ્ટ્રેશન થવું જોઈએ."

BIMARU શ્રમિક

આર્થિક વિકાસની દૃષ્ટિએ નાદુરસ્ત બિહાર (ઝારખંડ તેમાંથી અલગ થયું છે) , મધ્ય પ્રદેશ (હવે છત્તિસગઢ તેમાંથી અલગ થયું છે), રાજસ્થાન તથા ઉત્તર પ્રદેશ (હવે તેમાંથી ઉત્તરાખંડ અલગ થયું છે)ના રાજ્યોને BIMARU રાજ્યો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

વ્યક્તિની જ્યારે તબિયત નાદુરસ્ત હોય તો તેને 'બિમાર' કહેવામાં આવે છે, એટલે આશિત બોઝ દ્વારા 1980ના દાયકાના મધ્યભાગમાં ઉપરોક્ત રાજ્યો માટે 'બિમારૂ' શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ રાજ્યના લાખો લોકો ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર, દિલ્હી સહિત અન્ય રાજ્યોમાં આજીવિકા માટે પહોંચે છે. જ્યાં તેઓ પાણીપુરી વેચી, સિક્યુરિટી ગાર્ડ, ઓટોરીક્ષા ચલાવવી કે શ્રમિક તરીકે અન્ય છૂટક કામ કરીને આજીવિકા રળે છે.

જ્યારે આ પ્રકારની ગુનાહિત ઘટના ઘટે  છે, ત્યારે સમગ્ર સમુદાય નિશાન બને છે અને સ્થાનિક રાજનેતાઓ પણ 'આપણાં વિરુદ્ધ ભૈયાઓ'...


...ન્ઝર્વેશન ઑથૉરિટીના સભ્ય ડૉ. કેતન ટાટુ કહે છે, "અમુક વર્ષો બાદ એક વખત તો વેટલૅન્ડ સુકાઈ જ જશે."

"જે તે વેટલૅન્ડ અને તેમાં થતી વનસ્પતિ માટે પણ આ પ્રક્રિયા ફાયદાકારક હોય છે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "નળસરોવરની જમીનની અંદર વનસ્પતિના બીજને સીધો સૂર્યપ્રકાશ મળશે, જેના કારણ હવે પછી વનસ્પતિ ખૂબ જ સારા પ્રમાણમાં થશે."

"વેટલૅન્ડમાં માનવીય દખલ ઓછી કરી દેવી જોઈએ અને હાલની પરિસ્થિતિને સ્વીકારી લેવી જોઇએ."

"જ્યારે નળ સરોવરમાં ફરીથી પાણી આવશે ત્યારે જૈવ વિવિધતા સારી રીતે ખીલી ઉઠશે. પક્ષીઓ થોડા સમય માટે બી... બાકીનો લેખ લખો:

આ મામલે રાજ્યના વન અને પર્યાવરણ મંત્રી ગણપત વસાવાએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું, "આ વર્ષે પાણીની તંગી હોવાથી નળ સરોવર સુકાઈ ગયું છે અને તેમાં પાણી નાખવા માટે સરકાર પાસે કોઈ આયોજન નથી."

જોકે, તેમણે એવું કહ્યું કે સરકાર વેટલૅન્ડને સુરક્ષિત રાખવા પ્રતિબદ્ધ છે. પણ, હકીકત એ છે કે સરકાર પાસે દેશની સૌથી વધુ વેટલૅન્ટ ધરાવતા એવા ગુજરાત રાજ્યની વેટલૅન્ડના સંવર્ધન માટે કોઈ ઠોસ આયોજન નથી.

જોકે, રાજ્યમાં પાણીની તંગી હોવાને કારણે જ્યારે સરકાર સિંચાઈ માટે પણ પૂરતું પાણી આપી રહી નથી. ત્યારે નળ સરોવરમાં પાણી નાખવું સરકાર માટે મુશ્કેલ છે.

ઓછો-વધતો વરસાદ હોય તેમ છતાંય નળ સરોવરનામાં પાણી રહેતું હતું.

શા માટે થઈ આવી હાલત?

નળ સરોવરના સુકાઈ જવા વિશે વાત કરતા ખેડૂત આગેવાન અને પાણીની તંગી માટે સરકાર સાથે સતત વાતચીત કરતા રહેતા સાગર રબારી કહે છે, "નળસરોવરમાં મોટાભાગે થોળ તળાવથી

પાણી આવતું હતું, પરંતુ આ બન્ને તળાવો વચ્ચેની કૅનાલોની બિસ્માર હાલત છે."

"ઓછો વરસાદ થયો અને તેના કારણે સરોવર સુકાઈ ગયું કારણ કે આ સરોવરમાં પાણીની બીજી આવકો ધીરે ધીરે બંધ થઈ રહી છે."

સરદાર સરોવર નર્મદા નિગમ લિમિટેડના ચેરમેન એસ. એસ. રાઠોડ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવે છે કે નર્મદાની કૅનાલોમાં જ્યારે વધારાનું પાણી હોય ત્યારે પાણી આસપાસના સરોવરોમાં ભરાતું હોય છે.

તેમણે કહ્યું, "આ વર્ષે પાણીની આવક ખૂબ ઓછી છે માટે વધારાનું પાણી કૅનાલોમાં નથી."

"1 જુલાઈ 2018થી 30 જૂન 2019 સુધી નર્મદાની કૅનાલોમાં 6.8 મિલિયન એકર ફીટ પાણીની જોગવાઈ છે."

"જે દર વર્ષની સરેરાશ 9 મિલિયન એકર ફીટ કરતાં ઓછી છે."

એક મિલિયન એકર ફીટમાં આશરે 4047 ચોરસ કિલોમીટર જમીનને પાણી આપી શકાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન્ટ, હોમવર્ક તપાસવું અને આગલા દિવસનું પ્લાનિંગ કરવું. આ બધું કરવામાં રોજના સરેરાશ 10-11 કલાક નીકળી જાય છે. મે મહિનામાં અમે ઑનલાઇન પૅરન્ટ-ટીચર મિટિંગ કરી હતી, જે માટે અલગથી તૈયારીઓ કરવી પડી હતી."

એવા પણ શિક્ષકો છે જેમને ઑનલાઇન શિક્ષણ આપી શકે તે માટે ઘણી મહેનત કરવી પડી છે.

વલસાડની ઘાસવાલા હાઈસ્કૂલમાં ભણાવતા મંજુલા પટેલ કહે છે, "વર્ષોથી ચોક અને બ્લૅકબોર્ડ થકી વિદ્યાર્થીઓને ભણાવતી આવી છું અને એટલા માટે મને ઑનલાઇન ક્લાસ વિશે કોઈ માહિતી હતી નહીં."

"સહુ પહેલાં વિવિધ ઍપ્લિકેશન અને તેમને ઑપે... બાકીનો લેખ લખો:

લાઇન શિક્ષણ મોંઘું

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં અભ્યાસ વધુ મુશ્કેલ

દીકરી ઑનલાઇન ભણી શકે એટલા માટે ખુશીના પિતાએ રૂ 10,000નો નવો મોબાઇલ ખરીદ્યો હોવાના અહેવાલ છે.

ગુજરાતમાં ખુશી જેવા અનેક વિદ્યાર્થીઓ છે જેમના માતા-પિતાને વધારાનો ખર્ચ કરવો પડ્યો છે, જેથી સંતાનનું ભણતર ન અટકી જાય.

જે પરિવારમાં બે બાળકો ઑનલાઇન શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે, તેમના માટે સ્થિતિ વધારે કપરી છે. કેટલાં માતા-પિતા ઑનલાઇન શિક્ષણ માટેનો ખર્ચ વહન કરી શકશે, એ સહુથી મોટો પ્રશ્ન છે.

મોબાઇલની વ્યવસ્થા કરવી અને દર મહિને ઇન્ટરનેટ ડેટા પૅકનો ખર્ચ. લૉકડાઉનના કારણે જ્યારે દરેક વર્ગના લોકોની આવક ઘટી ગઈ છે, ત્યારે ઑનલાઇન શિક્ષણને કારણે પરિવારો ઉપર વધારાનો આર્થિક બોજો પડ્યો છે.

શિક્ષણવિદ અંજુમ મુસાફિર કહે છે, "ઑનલાઇન શિક્ષણએ ભારતમાં ડિજિટલ ડિવાઇડની સ્થિતિ ઊભી કરી છે. જેમની પાસે મોબાઇલ અને ઇન્ટરનેટ સુવિધા છે તે શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે અને જેમની પાસે નથી, તે શિક્ષણથી વંચિત છે."

"આ સિવાય આર્થિક રીતે સક્ષમ નથી તેવા બાળકો માટે કોઈ એવી વ્યવસ્થા ઊભી નથી કરવામાં આવી, જેથી તેઓ પણ ઑનલાઇન શિક્ષણ મેળવી શકે."

પરિવર્તનથી પરિણામ શક્ય

માત્ર ઑનલાઇન શિક્ષણ ઉપર આધાર ન રાખતા, બીજા વિકલ્પ અપનાવીને પરિણામો મેળવી શકાય છે, જેમ કે રેડિયોમાં અને છાપાંનો ઉપયોગ કરીને બાળકોને ભણાવી શકાય છે. આ બહુ સસ્તા અને અસરકારક માધ્યમો છે.

છાપામાં એક ચૅપ્ટર આપી શકાય, જેને વિદ્યાર્થીઓને જરૂર હોય ત્યારે કાઢીને વાંચી શકશે, રેડિયોમાં શિક્ષકો સરળ ભાષામાં વિષયને સમજાવી શકે છે.

વરિષ્ઠ શિક્ષણવિદ્દ સંતોષ રાજપૂતનું માનવું છે, "જો ઑનલાઇન શિક્ષણ આપવું હોય, તો એને વધુ રસાળ બનાવવું પડશે, જેથી બાળકોને રસ પડે અને તેઓ છેક અંત સુધી ક્લાસમાં ધ્યાન આપે. ગીત અને સંગીતનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. શિક્ષકે પાઠ્ય અભ્યાસક્રમ સિવાય બીજી બાબતો વિશે પણ વાત કરવી જોઈએ, જેથી બાળકોને કંઈક જાણવા મળે."

આ સિવાય એક વર્ષ માટે કોર્સની પુનઃસમીક્ષાની માગ પણ ઉઠી રહી છે.

કોર્સ ઘટાડવા માગ

સી.બી.એસ.ઈ. દ્વારા શૈક્ષણિક વર્ષ માટે કોર્સને 30% ઘટાડી દેવાની જાહેરાતને શિક્ષણવિદોએ આવકાર્યો છે અને કહ્યું કે આનાથી વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો ઉપરનું ભારણ ઘટશે. તેમને આશા છે કે ગુજરાત સરકાર પણ સી.બી.એસ.ઈ.ની જેમ કોર્સમાં ઘટાડો કરશે.

ગુજરાત બિન-અનામત શૈક્ષણિક અને આર્થિક વિકાસ નિગમના નિયામક રૂપિન પચ્ચીગર જણાવે છે, "સિલેબસ ચોક્કસ ઘટાડવો જોઈએ અને મારા મતે હાલ જે...


...ન્ટનો ઉદ્દેશ હેબિયારિમાનાને પદભ્રષ્ટ કરી તુસી સમુદાયનો વતન પરત ફરવાનો રસ્તો સાફ કરવાનો હતો.

પણ, હેબિયારિમાનાએ આ વાતને વટાવી અને પોતાના વિરોધી હુતુ લોકોને પણ પોતાની બાજુ કરી લીધા. તેમણે રવાન્ડામાં રહેતા તુસી લોકોને પણ આરપીએફના સમર્થક ગણાવી દીધા.

આખરે વર્ષ 1993ના ઑગષ્ટ માસમાં કેટલાય હુમલા અને વાટાઘાટો બાદ હેબિયારિમાના અને આરપીએપ વચ્ચે શાંતિ સ્થાપવા માટેની સમજૂતી સધાઈ.

જોકે, એ સમજૂતી છતા દેશમાં શાંતિ સ્થાપી ના શકાઈ. દેશમાં ચાલી રહેલી હિંસક ઘટનાઓની હારમાળાના કોફિનમાં છેલ્લો ખીલો એપ્રિલ 1994માં ... બાકીનો લેખ લખો:

ી લીધો. સરકાર તૂટી પડી અને આરપીએફે યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી.

આ દરમિયાન આરપીએફને વિજય તરફ આગળ વધતા જોઈ લગભગ 20 લાખ જેટલા હુતુ ડૅમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઑફ કૉંગો તરફ હિજરત કરી ગયા.

આખરે દેશમાં મલ્ટી-એથનિક સરકાર સ્થપાઈ. પાસ્ટર બિઝિમન્ગ્યુ નામના હુતુ નેતાને રાષ્ટ્રપતિ બનાવાયા જ્યારે કાગમેને તેમને ડૅપ્યુટી તરીકેનો કાર્યભાર સોંપાયો.

જોકે, આ જોડી પણ તૂટી અને બિઝિમન્ગ્યુને વંશિય હિંસા ભડકાવવાના આરોપસર જેલ થઈ. આ સાથે જ કગામેને દેશના રાષ્ટ્રપતિ જાહેર કરાયા.

રવાન્ડામાં પણ હત્યાકાંડની શ્રેણીઓનો અંત આવી ગયો પણ કૉંગોમાં હુતુ ઉગ્રવાદીઓ હાજરીએ વર્ષો સુધી સંઘર્ષ ચાલું રાખ્યો. જેના ખપ્પરમાં 50 લાખ લોકો હોમાઈ ગયા.

હાલ રવાન્ડાની તુસી બહુમતી ધરાવતી સરકાર બે વખત પડોશી દેશમાં ઉગ્રવાદીઓ પર ત્રાટકી ચૂકી છે.

બીજી બાજુ, કૉંગોમાં વિદ્રોહીઓ હથિયાર મૂકવા તૈયાર નથી. તેમને ડર છે કે સંઘર્ષ વિરામ કરતાની સાથે જ તેમના સમુદાયનો નરસંહાર કરી દેવાશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન્ટેન્ટમૅન્ટ ઝોન સિવાય દેશમાં લૉકડાઉન ખોલવા પર વિચાર કરવો પડશે.

પ્રતીકાત્મક

બીજી બાજુ પારલે પ્રોડક્ટ્સના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર અરુપ ચૌહાણે કહ્યું હતું કે જો ઉદ્યોગો શરૂ થાય તો ઍમ્પ્લૉયર પોતાના ઍમ્પ્લૉયીઝની સુરક્ષાનું ધ્યાન પણ રાખશે.

દેશમાં મોટા ભાગે કામ કરતા યુવા લોકોની સંખ્યા 90 ટકા છે અને દુનિયાભરમાં કોવિડ-19થી મરણ પામનાર લોકોની સંખ્યા મોટે ભાગે 60થી ઉપરની છે એટલે ચિંતાનો વિષય નથી તેવું બાયોકોનના હેડ કિરણ મજુમદાર શૉએ કહ્યું હતું.

એક સમાચારપત્રમાં બજાજ ઑટોના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર રાજીવ બજાજ ... બાકીનો લેખ લખો:

.

કોરોના અસરગ્રસ્ત જિલ્લાઓના મોટા ભાગના જિલ્લાઓ આ રાજ્યોમાં આવેલા છે. સરકારે આ પ્રભાવિત જિલ્લાઓને પ્રાથમિકતા આપી છે, જેથી આ જિલ્લાઓમાંથી વધુ સંક્રમણ ન થાય.

'પરિસ્થિતિ થાળે પડતાં વાર લાગશે'

આમ, જે ક્ષેત્ર કોરોનાથી પ્રભાવિત છે અને તેને લીધે ઔદ્યોગિક ગતિવિધિ શરૂ થઈ શકી નથી તેવા ક્ષેત્રોને યોગ્ય ઉપાયોની મદદ લઈ જલદીથી કોરોનાથી મુક્ત થાય તેવું કરવું પડશે.

અમદાવાદમાં આ પ્રયત્ન ચાલુ છે. દેશની આમ જનતામાં પણ સ્વયં શિસ્તની કમી છે.

વૅક્સિનની વાત કરીએ તો આ બાબતે ઇઝરાયલ, ઇટાલી, યુ.કે. (યુનાઇટેડ કિંગ્ડમ) અને ઑસ્ટ્રેલિયા, ચીન, ભારત જેવા દેશો એમાં પ્રવૃત્ત છે, તેમાં ઇટાલી સૌથી આગળ છે, તો ઇઝરાયલ પણ આ બાબતે તેણે રસી શોધી લીધી છે તેવું કહે છે.

જલદીમાં જલદી રસી આવી જાય તેવી આશા રાખીએ અને આમ થાય તો ઉત્પાદન શરૂ થાય એટલે  દેશમાં ઔદ્યોગિક ગતિવિધિઓ વેગ પકડે.

બૉન્ડ રેટિંગની પ્રતીકાત્મક તસવીર

સાથે જ સરકારે આર્થિક પ્રવૃત્તિને વેગ આપવા હવે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો જે પ્રભાવિત રેડ ઝોનમાં આવે છે તેમને ક્રમશ: ઑરૅન્જ અને ત્યારબાદ ગ્રીન ઝોનમાં ઝડપથી પરિવર્તિત થાય તેવી કોશિશ કડક અમલ સાથે કરવી પડશે.

ઉદ્યોગો શરૂ થાય ત્યારે કાચા માલ અને મજૂરોની તંગી રહેશે, પરંતુ ક્રમશ: એ પણ હલ થઈ જશે.

આમ છતાંય બધું જ પૂર્વવત્ થતાં 2020નો અંત આવી જાય તેવું હાલની પરિસ્થિતિ પરથી લાગી રહ્યું છે.

આ બધું જોતાં ભારતીય અર્થતંત્રને પાટે ચઢાવવું લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું કપરું કામ છે. સરકારની ગણતરીપૂર્વકની સાહસવૃત્તિ અને એના વહીવટી તંત્ર પાસેથી કામ લેવાની ક્ષમતા બન્નેની અગ્નિપરીક્ષાનો આ સમય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન્ટ્સની આવશ્યકતા પડી શકે છે.

પર્યાવરણને અનુકૂળ

તકલીફ એ છે કે જ્યાં એક તરફ લોકોમાં વીગન બનવા તરફની રૂચી વધી રહી છે, ત્યાં બીજી તરફ માંસની ખપતમાં વધારો થયો છે.

ચીન અને ભારત જેવા દેશ પહેલાંથી વધુ સમૃદ્ધ થયા છે અને અહીંની વસતિ ઝડપથી માંસાહાર તરફ જઈ રહી છે.

હાલમાં જ સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અહેવાલ, ધરતીના પ્રાકૃતિક સંસાધનો ઉપર વસતી વધવાને લીધે વળતા ભારણના અભ્યાસમાં એવાં તારણો આવ્યાં છે કે 2050 સુધીમાં હાલની તુલનામાં 70 ટકા વધુ ખોરાકની જરૂર પડશે, જેને લીધે અનાજનું સંકટ પેદા થઈ જશે.

આ અધ્યયનમાં એવું... બાકીનો લેખ લખો:

વાનો પ્રયાસ કરે છે-વીગન ખોરાક સાથે જોડાયેલા ગુરુઓ અને વ્યવસાય માટે આદર્શ લૉન્ચ પ્લેટફોર્મ બની ગયાં છે.

વીગન સાથે સંલગ્ન પોસ્ટ્સની સંખ્યા 9.2  કરોડથી પણ વધુ છે અને સતત વધી રહી છે.

ખાદ્ય વ્યવસાય સાથે જોડાયેલી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ આ બાબતે ધ્યાન આપી રહી છે-દુનિયાની સૌથી મોટી ફૂડ કંપનીઓમાંથી એક નેસ્લેએ શાકાહારી ખાદ્ય પદાર્થોની માંગને જોતાં તેની સતત ઉપજ ઉપર ધ્યાન આપ્યું છે, તેમનું માનવું છે કે આ ટ્રૅન્ડ હજુ યથાવત રહેશે.

વીગન ફૂડે ટેક-અવે સેક્ટર ઉપર પણ પોતાની ખાસ્સી અસર પેદા કરી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ડિલીવરી સર્વિસ જસ્ટ ઇટ મુજબ વીગન 2018નો ટોપ કન્ઝ્યુમર ટ્રૅન્ડ છે.

દૂરદૃષ્ટિ રાખનારા ઉદ્યમી આની સંભાવના જોતા જ્યાં પણ તક મળે ત્યાં આ વ્યવસાયમાં પ્રવેશ કરી રહ્યા છે.

તેમને આનો લાભ મળવાનું શરૂ પણ થઈ ગયું છે. વીગન ચીઝ ઇન્ડસ્ટ્રી 2020 સુધીમાં 4 અબજ ડૉલર થઈ જવાની સંભાવના છે.

વીગનનું નકારાત્મક પાસું

વીગનની ઝુંબેશ  જાનવરો પ્રતિ પ્રેમ અને તેમની સાર-સંભાળ રાખવાને મુદ્દે શરૂ થઈ હતી પરંતુ હાલના વર્ષોમાં તે વિવાદોમાં ઘેરાઈ છે અને તેની ટીકા પણ થઈ છે.

આ કટ્ટર પશુ કલ્યાણ કાર્યકર્તાઓને કારણે કેટલાંક ખેડૂતો અને કસાઈઓને નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે.

માંસની દુકાનો ઉપર હુમલા થયા છે અને ઘણાં લોકોએ આ હિંસક રણનીતિની ટીકા કરી છે.

બ્રિટનના નૉર્થમ્બરલૅન્ડનાં એક ખેડૂત એલિસન વૉએ બીબીસીને જણાવ્યું કે તેમને પોતાના કામને લીધે ધમકી મળી છે. તેઓ કહે છે કે ખેડૂતોમાં આ બાબતે ડર છે.

તેમણે કહ્યું, "આ લોકો માંસ બજારમાં આવી જાય છે, ચર્ય તરફ દીવાલો ઉપર કલાકૃતિઓ બનાવે છે. આ ઠીક નથી."

"તમને પોતાની ગાયની ચિંતા થાય છે કે તેઓ આખી રાત સુરક્ષિત રહેશે કે નહીં."

સેવ મૂવમેન્ટ નામની એક સંસ્થાએ કહ્યું કે તે પોતાના પ્રચાર માટે અહિંસક માર્ગ અપનાવે છે. તેમના બ્રિટનમાં 42 અને દુનિયાભરમાં 100થી વધુ સમૂહ છે.

આ સંસ્થાના કાર્યકર્તાઓ કતલખાનાઓની બહાર નજર રાખે છે અને સાથે જ દુનિયાને વીગન ફૂડ તરફ વાળવા માટે સોશિયલ મીડિયા ઉપર પશુઓ સાથે થઈ રહેલા વર્તાવવાળી તસવીરો શેર કરે છે.

એક અન્ય જૂથ છે જે ઍવોકાડો, બદામ અને બ્રોકલી ખાવાને કારણે વીગનને ઢોંગી કહે છે કારણકે આ વીગન જાનવરોના શોષણના નિયમોને તોડે છે.

આ પ્લાન્ટ્સ પરાગણ (પોલીનેષન)ને કારણે મધમાખીઓ ઉપર આધાર રાખે છે- જો તેઓ આ સ્વેચ્છાએ કરે તો તેમના માટે એ યોગ્ય છે.

જે સ્થળે ઓછી મધમાખીઓ હોય ત્યાં ખેતી માટે મધપૂડાને મોસમ...


...ન્ડ લીધું છે. જો વ્યક્તિગત રીતે દીપિકા પાદુકોણ એમની માન્યતાને આધારે ગયાં હોય તો આપણી લોકશાહીમાં એવું છે કે દરેકની માન્યતાનું સન્માન થવું જોઈએ. એટલું જ નહીં પણ વિરોધ કરનારે અને સમર્થન આપનારે પણ તેમનું સન્માન કરવું જોઈએ."

દીપિકા પહેલાં નાગરિક છે, પછી સ્ટાર

જાણીતા નાટ્યકાર અને અભિનેતા રાજુ બારોટ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહે છે કે દીપિકાએ જેએનયુમાં મળવા જઈને કશું ખોટું કર્યું નથી.

તેઓ કહે છે, "કોઈ પણ પ્રોફેશનના આ દેશના નાગરિક હોય તેમણે આના સમર્થનમાં ઊભા રહેવું જ જોઈએ. જેએનયુમાં જે ઘટના બની છ... બાકીનો લેખ લખો:

ી દે એનું આંધળું અનુકરણ કરવું ન જોઈએ."

તેમણે કહ્યું, "નાગરિકતા સંશોધન બિલ મામલે તેઓએ બધું વાંચી લીધું હોય તો આટલી બધી મુશ્કેલી કદાય ન સર્જાત. એટલે કે યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓમાં દેખાઈ રહેલો નૉલેજનો અભાવ બહુ દુઃખની વાત છે."

જેએનયુની ઘટનાને દુખદ ગણાવી અભિનેતા પ્રતીક ગાંધી કહે છે કે યુનિવર્સિટીમાં ઘૂસીને કોઈ મારામારી કરી જાય એ માન્યા ન આવે એવી વાત છે.

દીપિકા પાદુકોણની મુલાકાત પર તેઓ કહે છે, "આવી તો ઘણી ઘટનાઓ બનતી હોય છે અને ઘણા લોકો ક્યાંને ક્યાં જઈને પીડિતોને મળતા હોય છે. પછી દુકાળ હોય, આગની વાત હોય કે બળાત્કારના પીડિતોની વાત હોય."

"અને તેમની (દીપિકા પાદુકોણ) ફિલ્મનું પ્રમોશન ચાલી રહ્યું છે. તો કદાય એ મળવા ગયા હોય તો એને કોઈ અન્ય વસ્તુ સાથે જોડવાની જરૂર નથી. તેઓ વ્યક્તિગત રીતે મળ્યાં છે તો કોઈ ચર્ચા કરવું જેવું નથી."

ફિલ્મ ડાયરેક્ટર અભિષેક જૈન કહે છે, "એમનો જે કંઈ પણ ઇરાદો હોય- પ્રમોશન હોય કે અન્ય લાભ મળતો હોય એવી વાત થતી હોય અને એ એના (દીપિકા)ના લાભમાં હોય તો એમાં ખોટું શું છે. એનું ભલું થતું હોય તો એનું થાય, બીજાનું થતું હોય તો બીજાનું થાય. એને એટલે કે દીપિકાને ફાવે તેમ કરી શકે છે. આપણે કોણ હોઈએ એને રોકવાવાળા?"

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન્ય એક ટ્વીટમાં દાવો કર્યો છે કે 'અમેરિકા પાસે ઈરાનનાં 52 મથકોનું એક લિસ્ટ તૈયાર છે.'

અમેરિકા અનુસાર 52 નંબર વર્ષ 1979માં અમેરિકા દૂતાવાસમાં ઈરાન દ્વારા એક વર્ષથી વધુ સમય સુધી બંધક બનાવાયેલા લોકોની સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને પસંદ કરાયો છે.

સુલેમાનીના મૃત્યુ બાદ શરૂ થયેલા વાકયુદ્ધમાં ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ રૂહાનીએ પણ કહ્યું કે 'સુલેમાનીની હત્યાનું પરિણામ અમેરિકાના લોકોને ન માત્ર નહીં, પરંતુ આવનારાં વર્ષોમાં પણ ભોગવવું પડશે.'

સ્થાનિક મીડિયાના રિપોર્ટ અનુસાર સુલેમાનીના મૃત્યુ પર ઈરાને ત્રણ દિવસનો રાષ્ટ... બાકીનો લેખ લખો:

સુલેમાની ઈરાનની બહુચર્ચિત કુદ્સ ફોર્સના પ્રમુખ હતા. આ ફોર્સ ઈરાન દ્વારા વિદેશોમાં ચાલી રહેલાં સૈન્ય ઑપરેશનોને અંજામ આપવા માટે જાણીતી છે.

સુલેમાની એક સૈન્ય અધિકારી તરીકે ઈરાન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ હતા. તેઓ એક મહત્ત્વપૂર્ણ જાસૂસી અધિકારી હતા.

તેમને ઈરાનના સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ રાજકીય ચહેરા કહેવું પણ ખોટું નહીં ગણાય.

સુલેમાનીએ વર્ષો સુધી લેબનન, ઇરાક, સીરિયા સહિત અન્ય ખાડી દેશોમાં યોજનાબદ્ધ હુમલાના માધ્યમથી મધ્ય-પૂર્વમાં ઈરાન અને તેના સહયોગીઓની સ્થિતિને મજબૂત કરવાનું કામ કર્યું હતું.

એટલા માટે ઈરાન પોતાના સૌથી લોકપ્રિય કમાન્ડરના મૃત્યુ પર બેચેન છે.

'ગેરકાયદે ગુનાહિત હરકત'

સંયુક્ત રાષ્ટ્રને લખેલા એક પત્રમાં ઈરાને અમેરિકાના હુમલાને 'આતંકવાદી કાર્યવાહી' અને એક 'ગેરકાયદે ગુનાહિત હરકત' ગણાવ્યો છે. તો સંયુક્ત રાષ્ટ્રે ઈરાનને સંયમ રાખવા કહ્યું છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ઈરાનના રાજદૂત માજિદ તખ્ત રવાંચીએ કહ્યું છે કે અમેરિકાએ સુલેમાનીની હત્યા કરીને બંને દેશ વચ્ચે યુદ્ધ જેવી બનેલી સ્થિતિને આગ ચાંપી છે, જેની વર્ષ 2018માં અમેરિકાના પરમાણુ સંધિમાંથી બહાર જવાથી શરૂઆત થઈ હતી.

અમેરિકામાં પણ એક રાજકીય જૂથે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના સુલેમાનીની હત્યાના નિર્ણયની ટીકા કરી છે.

ડેમૉક્રેટિક નેતા ક્રિસ વેન હૉલેને કહ્યું કે 'ટ્રમ્પે તેમના આ નિર્ણય માટે જે તર્ક આપ્યા છે, એ સાંભળીને સમજાતું નથી કે તેને ઇરાક અને ઈરાનની સાથે અમેરિકાની સ્થિતિને બિનજરૂરી અને વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ બનાવનારી ઘટના કેમ ન કહેવાય.'

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ હુમલાથી અમેરિકાનાં હિતો પર ખતરો જરૂર વધશે.

ઇરાક : સરકારવિરોધી પ્રદર્શનકારી પણ નારાજ

વૉશિંગ્ટન સહિત અમેરિકાનાં ઘણાં શહેરોમાં સુલેમાનીની હત્યાનો વિરોધ થયો છે.

ઇરાકના બગદાદ શહેરના અન્ય એક ભાગમાં કેટલાક સરકારવિરોધી પ્રદર્શનકારી, કેટલીક અન્ય બાબતોમાં ઇરાકમાં ઈરાનના વધુ પડતાં પ્રભાવના અંતની માગ કરી રહ્યા છે.

જોકે આ પ્રદર્શનકારીઓ પણ અમેરિકાના હુમલાથી નારાજ છે.

ઇરાકમાં ભ્રષ્ટાચારવિરોધી આ પ્રદર્શનની શરૂઆત ઑક્ટોબરમાં થઈ હતી. ત્યારથી સુરક્ષાદળો હિંસક રીતે આ પ્રદર્શનોને દબાવવાની કોશિશ કરી રહ્યાં છે.

સેંકડો પ્રદર્શનકારીઓ માર્યા ગયા છે અને મોટી સંખ્યામાં લોકો ઘાયલ થયા છે.

તેમ છતાં બગદાદ શહેરના મુખ્ય પ્રદર્શનસ્થળ 'તહરીરચોક' પર જમા થયેલા સામાન્ય ઇરાકી પ્રદર્શનકારીઓએ શનિવારે કહ્યું કે અમેરિકાએ તેમની જમીન પર આવો હુમલો કરવો જોઈતો...


...ન્યતા તેની દીકરીમાં દાખલ કરતી હોય છે.

"આથી તેમને શિક્ષિત કરીને જરૂરી પ્રોટેક્શન કિટ જેમ કે પૅડ સસ્તા ભાવે ઉપલબ્ધ કરવા જોઈએ."

હાઇજીન વિશે જણાવતાં કૃતિકા કટરાટે કહ્યું કે પ્રથમ વાર માસિક આવે, ત્યારે મોટાભાગની કિશોરીઓને તેના વિશે જાણકારી નથી હોતી.

તેમણે કહ્યું, "મહિલાઓ તેમના પ્રાઇવેટ પાર્ટ્સ બરાબર સ્વચ્છ રાખે અને હંમેશાં સ્વચ્છ સુરક્ષિત કોટનનું કપડું કે સૅનિટરી પૅડ વાપરે તો બીમારીઓ સામે રક્ષણ મેળવી શકે છે.

"તદુપરાંત મહિલાઓની સાથે સાથે પુરુષોની પણ એટલી જ જવાબદારી છે. તેમણે પણ મહિલાના 'મેન્સ્ટ્ર... બાકીનો લેખ લખો:

ને હિમાચલ પ્રદેશ કરતાં પણ પાછળ હતું.

 'મેન્સ્ટ્રુઅલ હાઇજીન'ની સ્થિતિ સુધરવા શું કરવું?

સ્થિતિ સુધાર વિશે કૃતિકા કટરાટ જણાવે છે કે, રાજ્ય અને ભારત સરકાર બન્ને આ મામલે પ્રયાસરત છે. વળી કેટલાંક એનજીઓ પણ તેના માટે કામ કરે છે.

ઘણી જગ્યાએ ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં મહિલાઓને સેનિટરી પૅડ બનાવવાનું નાનું યુનિટ સ્થાપી આપવામાં આવે છે.

જેથી તેઓ સસ્તા અને સારા પૅડ બનાવીને તેને જરૂરિયાતમંદ મહિલાઓ સુધી તેને પહોંચાડી શકે.

તદુપરાંત આનાથી આ મહિલાઓને પણ રોજગાર મળે છે. સાથેસાથે હવે રેલવે સ્ટેશન પર મહિલાઓ માટે ફ્રીમા સૅનિટરી પૅડ ઉપલબ્ધ છે.

યુનિસેફ શું કહે છે?

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના એક કાર્યક્રમ યુનાઇટેડ નેશન્સ ફૉર ચિલ્ડ્રન્સ ફંડ (યુનિસેફ)ના વર્ષ 2017ના અહેવાલ અનુસાર વિશ્વમાં 1.8 બિલિયન કિશોરીઓ અને મહિલાઓ દર મહિને માસિકમાં આવે છે.

યુનિસેફ અનુસાર કોઈ પણ મહિલા અથવા કિશોરીને વિશ્વમાં ક્યાંય પણ તેમના માસિક ચક્ર સંબંધિત પ્રક્રિયા સ્વચ્છતા અને સન્માનપૂર્વક મેનેજ કરવાનો અધિકાર હોવો જોઈએ.

મહિલાઓના આત્મવિશ્વાસ અને સામર્થ્યને બળ આપવા માટે 'મેન્સ્ટ્રુઅલ હાઇજીન' ઘણું જરૂરી છે.

પણ જાતિગત અસમાનતા, સામાજિક ધોરણો મુજબ ભેદભાવ, સામાજિક-આર્થિક પરિસ્થિતિ, સંસ્કૃતિના બહાને પ્રવર્તતી ગેરમાન્યતાઓ, ગરીબી અને સુવિધાઓનો અભાવ મહિલાઓના માસિક સંબંધિત કાળજી સામે અવરોધ સર્જે છે.

આ અવરોધોને દૂર કરવા માટે મહિલાઓ માટે માસિક સમયે તેમને જરૂરી વસ્તુઓ ઉપલબ્ધ કરવી અને સામાજિક સહકાર ઉપરાંત તેમને શિક્ષિત કરવાથી આ મામલે સ્થિતિ સુધરી શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન્સ પર શંકા?

જોકે, જૂલી ગયેટનાં પ્રોડક્શન રૉગ ઇન્ટરનેશનલે અનિલ અંબાણી કે રિલાયન્સના પ્રતિનિધિઓ સાથે મુલાકાત કરવાની વાતને ફગાવી દીધી.

જાન્યુઆરી 2016: ગણતંત્ર દિવસના કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવા માટે ઓલાંદ ભારત આવ્યા. આ દરમિયાન તેમણે રફાલ વિમાન ખરીદવા માટે એક એમઓયૂ પર હસ્તાક્ષર કર્યા.

24 જાન્યુઆરીના રોજ રિલાયન્સ ઍન્ટરટેઇનમેન્ટે પ્રેસ રિલીઝ જાહેર કરી. તેમાં ઇન્ડો-ફ્રૅન્ચ સંયુક્ત સાહસ 'nOmber one'ની જાહેરાત કરવામાં આવી.

એ જ વર્ષે સપ્ટેમ્બર 2016માં ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચે 36 રફાલ વિમાન ખરીદવાના અંતિમ સોદ... બાકીનો લેખ લખો:

હિંદુના એડિટરની જાણ ખાતર તેઓ દસ્તાવેજનો મહત્ત્વનો ભાગ મેળવી શક્યા નથી કે જેમાં જવાબ આપવામાં આવ્યો હતો. એ ખૂબ દુઃખની વાત છે."

"પણ રાહુલ ગાંધી બાળકની જેમ કૂદી રહ્યા છે અને તથ્યોની ચકાસણી કર્યા વગર નિવેદનો આપી રહ્યા છે. શા માટે? રાહુલ, તમે ક્યારે મોટા થશો?"

નેતાઓની રસ્સાકસ્સી વચ્ચે ટ્વિટર યૂઝર્સ પણ પોતપોતાની પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યા છે.

પ્રતિક પાટીલ નામના એક ટ્વિટર યૂઝર કહે છે કે ઇતિહાસમાં પહેલી વખત એવું થયું છે કે પ્રપોઝ ડે અને એક્સપૉઝ ડે એકસાથે આવ્યા છે.

સલમાન અનીસ નામના ટ્વિટર યૂઝર ટ્વીટ મારફતે વડા પ્રધાન મોદીને સવાલ પૂછે છે કે તેઓ પોતાના મિત્રની 30,000 કરોડની ડીલ રદ કરવાથી કેમ ડરેલા છે? શું તેમના માટે દેશની સુરક્ષા કરતા વધારે જરુરી ખાનગી સંબંધો છે?

સંજીવની નામનાં એક ટ્વિટર યૂઝર ટોણો મારતાં કહે છે, "આ સમાચાર પર વિશ્વાસ ન કરો. આપણા વડા પ્રધાને ચા વેચી. તેઓ ગરીબ માતાપિતાનાં દીકરા છે. તેમણે દેશ માટે પોતાનું ઘર છોડી દીધું."

કેટલાક લોકો એવા પણ છે કે જેમણે હિંદુના રિપોર્ટ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

તન્મય શંકર નામના એક ટ્વિટર યૂઝર સવાલ પૂછે છે, "આ સિલેક્ટિવ જર્નલિઝમનું વધું એક ઉદાહરણ છે. હિંદુએ શા માટે મનોહર પર્રિકરના જવાબ સાથે આખી નોટ છાપી નથી? શું આની પાછળ વિપક્ષ માટે કોઈ છુપાયેલો એજન્ડા છે?"

કશ્યપ રણવીર નામના એક ટ્વિટર યૂઝર કહે છે કે હવે આ દેશ ખોટા આરોપો સહન કરશે નહીં અને 2004ની ભૂલ ફરી કરવામાં નહીં આવે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન્સ રિપોર્ટને ટાંકતાં અહેવાલ જણાવે છે કે નવેમ્બર 2019માં વુહાનની લૅબમાં કામ કરતા ત્રણ કર્મચારીઓને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. ત્રણેય કર્મચારીઓને કોરોના વાઇરસના અને સામાન્ય ઋતુઆધારિત બીમારીનાં લક્ષણો હતાં.

અહેવાલ બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડને WHO એટલે કે વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનને વિનંતી કરી છે કે તેઓ કથિત લૅબ લિક મામલાની તપાસ કરે.

WHOના ડિરેક્ટર ડૉ. ટેડ્રોસ એડહાનોમ ગેબ્રેયેસુસે પણ વુહાન લૅબમાં ફરીથી તપાસ કરવા માટ નિષ્ણાતોની નિમણૂક કરવાની વાત કરી છે.

વુહાનની લૅબ વિશ ચીને શું કહ્યું?

... બાકીનો લેખ લખો:

છે, ત્યારે ચીને જાહેર કર્યું છે કે તે વુહાન લૅબ જેવી બીજી અન્ય લૅબ બનાવવા જઈ રહ્યું છે.

ધ ઇકૉનૉમિક ટાઇમ્સ અનુસાર ચીને બાયૉસિક્યૉરિટી લૉ પસાર કર્યો છે, જેમાં આ પ્રકારની લૅબ બનાવવા માટે કાયદાકીય કવચ પૂરું પાડ્યું છે.

ચીનના સાયન્સ ઍન્ડ ટેકનૉલૉજીના નાયબ મંત્રી ઝિયાંગ લિબીને જણાવ્યું કે ભવિષ્ચની ચેપી બીમારીઓ સામે લડવા માટે ચીન આવનારા દિવસોમાં મોટાં વૈજ્ઞાનિક સંશોધનો હાથ ધરશે.

આ માટે ચીન ત્રણ P4 લૅબ અને 88 જેટલી P3 લૅબનું નિર્માણ કરશે.

સરકારના નિર્ણયનું સમર્થન કરતાં ચાઇનિઝ ઍકેડમી ઑફ સાયન્સીસના પ્રમુખ બાઈ ચુનલીએ જણાવ્યું કે ચીનમાં બે P4 લૅબ છે અને 83 P3 લૅબને મંજૂરી મળી છે. અમેરિકામાં 12 P4 લૅબ છે અને 1500 P3 લૅબ છે.

વુહાનમાં WHO દ્વારા થયેલી તપાસ

ચીનના વુહાનનું એ બજાર જ્યાંથી કોરોના વાઇરસ દુનિયામાં ગયાનો આક્ષેપ છે

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનની તપાસ ટીમ જાન્યુઆરીના અંતમાં ચીન પહોંચી હતી, જ્યાં 14 દિવસ સુધી તેમણે હૉસ્પિટલો, બજારો અને પ્રયોગશાળાઓની મુલાકાત લીધી હતી.

તેમણે સત્તાવાર ડેટા એકત્ર કર્યો, અન્ય દેશોના અભ્યાસોની સમીક્ષા કરી અને દક્ષિણ ચીનનાં બજારોમાં પુરવઠો પૂરો પાડતાં ખેતરોમાંથી લેવાયેલા નમૂનાઓનું વિશ્લેષણ પણ કર્યું હતું.

જોકે આ તપાસ સ્થાનિક વહીવટી તંત્રની કડક દેખરેખમાં કરવામાં આવી હતી અને શરૂઆતમાં તેનો વિરોધ પણ કરાયો હતો.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન્સ્ટ શિડ્યૂલ કાસ્ટ એક્ટની વિવિધ કલમો હેઠળ દાખલ કરેલી ફરિયાદમાં ડૉ. પ્રશાંત મહેતાને પણ આરોપી બનાવવામાં આવ્યા છે.

આ ફરિયાદ બાબતે બીબીસીએ એફ ડિવિઝનના પોલીસ વડા રાજેશ ગઢિયા સાથે પણ વાત કરી હતી.

રાજેશ ગઢિયાએ જણાવ્યું,"આ ફરિયાદ સંબંધે તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે અને સાક્ષીઓના નિવેદન નોંધવામાં આવી રહ્યાં છે.

"જોકે, એકેય આરોપીની ધરપકડ કરવામાં આવી નથી.

"આરોપીઓ વિરુદ્ધ નક્કર પુરાવા તથા સાક્ષીઓને એકઠા કર્યા બાદ અમે તેમની ધરપકડ કરીશું."

પાંચમી જાન્યુઆરીની ઘટના બાબતે ડૉ. મારી રાજે કહ્યું હતું કે તેમના ઉ... બાકીનો લેખ લખો:

િત અપમાનને કારણે આત્મહત્યા કરવા ઉશ્કેરાયા હોવાનો દાવો ડૉ. મારી રાજે કર્યો હતો.

નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્ઝ બ્યુરોના 2016ના આંકડા અનુસાર, અનૂસુચિત જાતિના લોકો વિરુદ્ધના ગુનાઓ અને અત્યાચારની ઘટનાઓ સૌથી વધુ નોંધાતી હોય એવાં ટોચનાં રાજ્યોમાં ગુજરાત દસમા ક્રમે છે.

પછાત જ્ઞાતિઓ વિરુદ્ધના ગુનાઓમાં વધારો થયો હોવાનું પણ આ આંકડાઓ જણાવે છે.

જોકે, એવા ગુનાઓ પૂરવાર થવાનું પ્રમાણ ઘટ્યું છે.

મહાર જ્ઞાતિના સૈનિકોએ પેશવાઓ સામેની લડાઈમાં વિજય મેળવ્યાની 200મી જયંતિ નિમિત્તે મહારાષ્ટ્રના ભીમા કોરેગાંવમાં તાજેતરમાં જ્ઞાતિઓ વચ્ચે રમખાણ થયું હતું.

એ રમખાણને પગલે દલિતો વિરુદ્ધની હિંસા પર લોકોનું ધ્યાન કેન્દ્રીત થયું છે.

આરોપીઓએ હાઈકોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા

બુધવારે તમામ આરોપીઓએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી. જેમાં તેમની સામેની ફરિયાદને રદ કરવાની દાદ માગી છે.

આ અરજી મુખ્ય ન્યાયધીશ જે.બી. પારડીવાલા સમક્ષ પડતર છે.

દલિત કાર્યકર કાન્તિલાલ પરમારે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું, "પોલીસે આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં ઢીલ કરી હતી. જેના કારણે તેમને કોર્ટ સમક્ષ અરજી કરવાનો સમય મળી ગયો."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પ દેખાયો તે પહેલાંથી જ દક્ષિણ કોરિયામાં ચેપને ફેલાતો અટકાવવા માટેની સાવચેતી લેવામાં આવી રહી હતી. તેથી માની લઈએ કે લોકોએ સાવધાની રાખી હશે અને આસપાસના લોકોની તબિયત કેવી છે તેની કાળજી લીધી હશે. આમ છતાં ચેપ ફેલાયો તેનો અર્થ એવો થાય ખરો કે બાહ્ય લક્ષણો ના હોય ત્યારે પણ ચેપ ફેલાયો હશે?

"આ પણ એક ચેપી સવાલ છે," એમ વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના ગ્લોબલ આઉટબ્રેક ઍલર્ટ ઍન્ડ રિસપોન્સના વડા ડેલ ફિશરે બીબીસીને જણાવ્યું હતું.

"આપણે એટલું કહી શકીએ કે આ ચેપ વહેલો ફેલાઈ ગયો હતો, તેની સામે સાર્સ વાઇરસ બીમારી લાગુ પડ્યા પ... બાકીનો લેખ લખો:

નુયાયીઓની યાદી તેમને આપી છે.

જોકે આરોગ્ય અધિકારીઓએ મંગળવારે ચર્ચના એક કાર્યાલયમાં દરોડો પાડ્યો હતો, કેમ કે તેમને ખ્યાલ આવ્યો હતો કે કેટલાક અનુયાયીઓના નામો આપવામાં આવ્યા નથી.

સામાન્ય જનતામાં આ પંથના લોકો સામે ભારે રોષ છે. લોકો માગણી કરી રહ્યા છે કે શિન્ચેઓન્જી ચર્ચ સંપ્રદાયને બંધ કરી દેવો જોઈએ.

શનિવારથી એક ઓનલાઇન પિટિશન શરૂ કરાઈ છે, જેના પર 5,52,000થી વધુ લોકોએ સહી કરી છે. ચેઓન્ગ વા-દેની પ્રમુખની ઓફિસની વેબસાઇટ પર પિટિશન મૂકવામાં આવી તે પછી મોટા પાયે લોકોએ તેને સમર્થન આપ્યું છે.

"કોરિયામાં દર્દીઓની સંખ્યા બહુ વધી ગઈ તેમાં શિન્ચેઓન્જીનો ફાળો મોટો છે," એમ કોરિયા યુનિવર્સિટી કૉલેજ ઑપ મેડિસીનના વોન સુક-ચોઈએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું. તેમણે એવી ચેતવણી આપી હતી કે "કોરિયામાં જે સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે, તે વિશ્વના બીજા કોઈ પણ ભાગમાં જોવા મળી શકે છે".

દક્ષિણ કોરિયાના લોકોનો પ્રતિસાદ કેવો છે?

સૌથી વધુ ચેપનો ભોગ બનેલા ડાએગુ શહેરના લોકો, ખાસ કરીને મોટી ઉંમરના લોકો અને તેમના સગાઓ ગભરાયેલા છે એમ અમારા શહેરની મુલાકાતે ગયેલા સંવાદદાતાનું કહેવું છે.

જોકે ઘણા બધા લોકોએ સ્થિતિને સ્વીકારી પણ લીધી છે અને તેમને લાગે છે કે દેશ ચેપનો સામનો કરવા માટે તૈયાર છે.

અઠવાડિયાથી હોસ્પિટલ અને ડૉક્ટર્સ ખડે પગે હતા. સેન્ટર ફૉર ડિસીઝ કન્ટ્રોલ તરફથી દિવસમાં બે વાર સતત માહિતી આપવામાં આવી રહી હતી.

કોઈ જગ્યાએ ચેપ સાથે દર્દી મળી આવ્યો હોય તો તે માટેના ટેક્સ્ટ મેસેજ મોકલીને રહેવાસીઓને સાવધાન પણ કરવામાં આવી રહ્યા હતા.

હૉંગ કૉંગ કે સિંગાપોરની જેમ લોકોમાં ભય વ્યાપી ગયો હોય તેવી વાત નહોતી. પરંતુ આ અઠવાડિયાની શરૂઆતથી સ્થિતિ બદલાઈ હતી.

ડાગેઉના દુકાનદારોએ જાહેરાત કરી કે માસ્કનો નવો જથ્થો આવી ગયો છે, ત્યારે હજારો લોકો તે લેવા માટે કલાકો સુધી લાઈનમાં લાગી ગયા હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પંત જેવા ખેલાડીઓ આઉટ થઈ ગયા એ બાદ શાર્દુલ ઠાકુર અને વૉશિંગ્ટન સુંદરની જોડી થકી ભારતની મૅચમાં વાપસી થઈ હતી. બંને બૅટ્સમૅનોએ અર્ધસદી ફટકારી હતી.

શાર્દુલ ઠાકુર 135 બૉલમાં 67 રન બનાવીને પેટ કમિન્સના બૉલ પર બોલ્ડ થઈ ગયા હતા. જ્યારે સુંદર સ્ટાર્કની ઓવરમાં કૅચ-આઉટ થયા હતા.

રોહિત શર્માએ 44 રન કર્યા હતા, જ્યારે રહાણેએ 37 અને પુજારાએ 25 રન કર્યા હતા. ઑસ્ટ્રેલિયાએ પહેલી ઇનિંગમાં 369 રન કર્યા હતા.

ભારતના ઘણા ખેલાડી ઈજાને કારણે મૅચમાંથી બહાર છે, એ સ્થિતિમાં રોહિત શર્માની વિકેટ ભારત માટે ખરાબ સમાચાર સમાન હ... બાકીનો લેખ લખો:

અત્યાર સુધીમાં ઑસ્ટ્રેલિયા 31 ટેસ્ટ રમ્યું છે અને તેમાંથી 24 મૅચમાં તેનો વિજય થયો છે જ્યારે સાત મેચ ડ્રૉ રહી છે.

ભારતનો બ્રિસબેનમાં ખરાબ ઇતિહાસ

વર્તમાન સિરીઝમાં અજિંક્ય રહાણેની સદી કે ઋષભ પંતની ઇનિંગ્સને બાદ કરતાં ભારતે એકાદ બે ઇનિંગ્સને બાદ કરતાં ભારત અને ઑસ્ટ્રેલિયાએ બેટિંગમાં ખાસ કમાલ કરી નથી.

તેનો અર્થ એ થયો કે સિરીઝમાં બૉલરોનું જ વર્ચસ્વ રહ્યું છે, જે-જે મૅચમાં પરિણામ આવ્યાં છે તે તમામમાં બૉલિંગને કારણે જ ટીમને લાભ થયો છે. બ્રિસબેન ઑસ્ટ્રેલિયાના બૉલર માટે જમા પાસું હોવાનું મનાય છે, જે ભારત સામે મોટો પડકાર બની રહેવાનો છે.

બ્રિસબેનના મેદાન પર ભારત છમાંથી પાંચ ટેસ્ટ હારેલું છે. 1977-78માં બોબ સિમ્પસનને 11 વર્ષ બાદ ફરીથી ટીમની આગેવાની સોંપાઈ હતી ત્યારે પણ આ મેદાન પર તો ઑસ્ટ્રેલિયાની ટીમ ભારતને હરાવી ગઈ હતી.

1991-92માં સાક્ષાત સચીન તેંડુલકર ભારતીય ટીમમાં હતા અને અઝરુદ્દીનની ટીમ હરીફની સામે ટક્કર લઈ શકે તેમ હતી, તેમ છતાં અહીં તેનો દસ વિકેટે પરાજય થયો હતો.

આમ બ્રિસબેનમાં ભૂતકાળ ભારતની તરફેણમાં નથી અને વર્તમાનમાં ફિટનેસ ભારતની તરફેણમાં નથી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પછી આતંક ફેલાવવાની શક્યતાના ઇરાદાથી કરવામાં આવેલું કામ 'આતંકવાદી કૃત્ય' છે.

આ પરિભાષામાં બૉમ્બ બ્લાસ્ટથી માંડીને નકલી નોટનો કારોબાર પણ સામેલ છે.

આતંકવાદ અને આતંકવાદીની સ્પષ્ટ પરિભાષા આપવાના બદલે યૂએપીએ ઍક્ટમાં માત્ર એટલું કહેવામાં આવ્યું છે કે તેનો અર્થ સેક્શન 15માં આપવામાં આવેલી 'આતંકવાદી કાર્ય'ની પરિભાષા પ્રમાણે હશે.

સેક્શન 35માં તેનાથી આગળ વધીને સરકારને એ હક આપવામાં આવ્યો છે કે તે કોઈ વ્યક્તિ કે સંગઠનને નિર્ણય આવે તે પહેલાં જ 'આતંકવાદી' ગણાવી શકે છે.

યૂએપીએ ઍક્ટ સાથે જોડાયેલા મામલાની દે... બાકીનો લેખ લખો:

ાટે સજાની જોગવાઈ હતી. આ કાયદાને વર્ષ 2004માં ખતમ કરી દેવાયો હતો.

પહેલાં પણ કરવામાં આવ્યા છે પરિવર્તન

ગત વર્ષે ઑગસ્ટમાં કરવામાં આવેલા વિવાદાસ્પદ પરિવર્તન પહેલાં યૂએપીએ ઍક્ટમાં પાંચ વખત સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે.

રમીઝુર રહેમાન કહે છે, "વર્ષ 1995માં ટાડા અને 2004માં પોટા ખતમ થયા બાદ એ જ વર્ષે યૂએપીએ કાયદામાં મહત્ત્વપૂર્ણ સંશોધન કરવામાં આવ્યું હતું. પોટાની કેટલીક જોગવાઈ છોડી દેવામાં આવી તો કેટલીક યૂએપીએમાં શબ્દશઃ જોડી દેવામાં આવી. તેમાં ટૅરર ફંડિંગથી માંડીને ચાર્જશીટ દાખલ કર્યાના 180 દિવસ સુધી કસ્ટડીમાં રાખવાની જોગવાઈ છે."

વર્ષ 2008માં થયેલા સંશોધનમાં આતંકવાદી ગતિવિધિની પરિભાષાની મર્યાદા વધારી દેવામાં આવી હતી.

યૂએપીએની વિરુદ્ધ અને પક્ષમાં શું?

એ વખતે રાજ્યસભામાં યૂએપીએ સંશોધન બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન તેના વિરોધ અને સમર્થનમાં ઘણી દલીલો કરવામાં આવી હતી.

"આતંકવાદ વિરુદ્ધ લડવાના નામે સરકાર જનતા પર રાજ્યનો આતંકવાદ થોપી રહી છે. વિરોધ વ્યક્ત કરતા લોકોને હવે મન ફાવે તેમ આતંકવાદી સાબિત કરી શકાય છે."

ગત વર્ષે 2 ઑગસ્ટના રોજ અનલૉફુલ ઍક્ટિવિટિઝ (પ્રિવેન્શન) સંશોધન બિલ પર રાજ્યસભામાં ચર્ચા દરમિયાન સીપીએમના સાંસદ ઇલામરલ કરીમની ચિંતાઓના જવાબમાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કહ્યું હતું, "જો અમે એક સંગઠન પર પ્રતિબંધ લગાવીએ છીએ, તો તેઓ બીજુ સંગઠન ઊભું કરી દે છે. આતંકવાદી ગતિવિધિઓને કોઈ સંગઠન નહીં, પણ એક વ્યક્તિ અંજામ આપે છે."

કહેવામાં આવ્યું કે આ કાયદો સંઘીય માળખાની ભાવના વિરુદ્ધ છે અને NIAને કોઈ પણ રાજ્યમાં જઈને પોતાની મરજી પ્રમાણે કામ કરવાની છૂટ મળી જશે.

કેન્દ્ર અને રાજ્યની પોલીસ વચ્ચે ટકરાવની આશંકા પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી. કોઈ ઑફિસર (જે જજ નહીં હોય)ની મરજી અથવા ઝનૂનમાં કોઈને આતંકવાદી ગણાવી દેવાનું જોખમ હોઈ શકે છે અને તેમાં સાવધાની વર્તવા કોઈ ઉપાય કરવામાં આવ્યો નથી.

પરંતુ સરકાર તરફથી બિલના પક્ષમાં જે દલીલો આપવામાં આવી, તેનો સાર એ જ હતો કે આતંકવાદી હત્યાઓ કરીને ભાગી જાય છે અને તેના માટે કાયદામાં પરિવર્તન જરૂરી હતું.

ગૃહમંત્રી અમિત શાહે સંસદમાં કહ્યું, "રાજ્ય સરકારો અને NIA બન્ને આ કાયદાનો ઉપયોગ કરે છે. NIAના આ કાયદા અંતર્ગત 2078 કેસ નોંધવામાં આવ્યા છે અને તેમાં 204 કેસમાં ચાર્જશીટ પણ દાખલ કરવામાં આવી."

"અત્યાર સુધી 54 કેસમાં નિર્ણય આવ્યો છે અને તેમાંથી 48 કેસમાં સજા સંભળાવવામાં આવી. NIA પાસે નોંધાયેલા કેસમાં દોષિત સાબિત થવાનો દર 91...


...પછી જાપાનવિરોધી યુદ્ધમોરચે મોકલવામાં આવ્યા."

કોટણીસે પોતાની પર પ્રયોગો કર્યા હતા?

ડૉ. કોટણીસના જીવનની ઘટનાઓ પર આધારિત એક ભીંતચિત્ર

એક તરફ જાપાનના હુમલામાં સૈનિકો ઘવાઈ રહ્યા હતા તો બીજી તરફ પ્લેગ ફાટી નીકળ્યો, જેના કારણે ટપોટપ સૈનિકો મરવા લાગ્યા.

ધીમે-ધીમે રોગચાળાની ઝપેટમાં સામાન્ય લોકો પણ આવવા લાગ્યા.

કોટણીસના જીવન પર વી. શાંતારામે 1946માં 'ડૉક્ટર કોટનિસ કી અમર કહાની' નામથી ફિલ્મ બનાવી.

આ ફિલ્મ પ્રમાણે ડૉ. કોટણીસે એ વખતે વધી રહેલા રોગચાળાને અટકાવવા માટે પોતાના શરીરમાં ઇન્ફૅક્શન ઇન્જેક્ટ કર... બાકીનો લેખ લખો:

મહિનાઓ બાદ ગ્વો અને કોટણીસે લગ્ન કર્યાં. 1941માં તેમના પુત્રનો જન્મ થયો.

ક્યારેય પરત ભારત ન આવ્યા

ડૉ. કોટણીસના બહેન મનોરમા એમની સ્મૃતિઓ ફંફોસતા

'મહાન સ્વતંત્રતા સેનાની ડૉ. કોટનિસ કી સ્મૃતિ મેં' પુસ્તકમાં લખ્યું છે, "8 ડિસેમ્બર 1942ની રાતે તેઓ લખી રહ્યા હતા, તેમની કલમ જાણે કાગળ પર દોડી રહી હતી."

"અચાનક તેઓ અટકી ગયા અને ઢળી પડ્યા, ત્રણ મિનિટ પછી ભાનમાં આવ્યા...બીજા દિવસ સવાર સુધી આવું અનેક વખત થયું અને છેવટે ડૉ. કોટણીસે પ્રાણ ત્યાગી દીધા."

નવમી ડિસેમ્બર 1942ના દિવસે તેમનું મૃત્યુ થયું ત્યારે તેમની ઉંમર 32 વર્ષ હતી અને તેમનો દીકરો ત્રણ મહિનાનો હતો.

જોકે પાંચ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં તેઓ ચીની પ્રજાના લાડલા થઈ ગયા હતા. તેમની જીવનકથા અને ડૉ. બાસુ સાથેના તેમના પત્રવ્યવહારના આધારે જાણવા મળે છે કે તેઓ જુલાઈ 1942માં ચીનના સામ્યવાદી પક્ષમાં જોડાયા હતા.

તેમના મૃત્યુ બાદ ચીનમાં તેમની પ્રતિમા, સ્મારક અને નાનું સંગ્રહાલય બનાવવામાં આવ્યું.

તેમની કામગીરીને ચીનના શાસક માઓ-ત્સે-તુંગે પણ બિરદાવી હતી.

કોટણીસનાં પત્નીનું 2012માં અવાસન થયું, તેઓ જીવિત હતાં ત્યાં સુધી ભારત-ચીન વચ્ચેના અનેક કાર્યક્રમોમાં તેઓ હાજર રહેતાં હતાં.

કાળના પ્રવાહમાં ડૉ. દ્વારકાનાથ કોટણીસનું પાત્ર ભારતીય જનમાનસની સ્મૃતિમાંથી ભૂંસાતું ગયું પણ ચીનની પ્રજાએ આજે પણ ડૉ. કોટણીસને યાદ રાખ્યા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પછી નક્કી થયું કે ખેડૂતોને લિટરના 30 રૂપિયા મળશે. પરંતુ એપ્રિલમાં રોગચાળો ફેલાયો તે પછી ખેડૂતોને માત્ર 17 રૂપિયા પ્રતિ લિટર મળે છે. ભાવમાં 50% ઘટાડો થઈ ગયો. આવું કેમ થયું?

ટૂંકમાં આ ખરડાઓનો ઇરાદો કૃષિમાં વેપારી વર્ગને મજબૂત કરવાનો છે. તેના કારણે મોટી વિમાસણ ઊભી થવાની છે. કંપનીઓ કંઈ પોતાના નાણાંનું રોકાણ કૃષિમાં કરવાના નથી. પબ્લિકના નાણાંનું રોકાણ થવાનું છે.

બિહારમાં APMC કાયદો નથી. 2006માં જ ત્યાં રદ કરી દેવાયો હતો. બિહારમાં શું થયું? બિહારમાં કૉર્પોરેટ ખેડૂતોની સેવા કરવા લાગ્યા છે? થયું છે એવ... બાકીનો લેખ લખો:

ે તમે કહો છો કે ખેડૂતોને તેનાથી ઊંચા ભાવો મળશે.

ખેડૂતોને હકીકતમાં ઊંચા ભાવો મળવાના નથી. કૉર્પોરેટ કંપનીઓનો નફો ઊંચો જશે. આ દુનિયામાં એવું છે કે ખેડૂતો પાસે માલ હોય ત્યાં સુધી ભાવો નીચા હોય છે. વેપારીના હાથમાં માલ આવે એટલે ભાવો વધી જાય. એવું જ થતું હોય છે.

આ ખરડાઓને કારણે વેપાર કરનારા આડતિયા ઘટશે અને બજારમાં મોનૉપલી વધશે. એવા સંજોગોમાં ખેડૂતોને ઊંચા ભાવો કેવી રીતે મળશે?

કૉર્પોરેટ હૉસ્પિટલો બની છે તેનાથી સામાન્ય દર્દીઓને કોઈ ફાયદો થયો ખરો? સામાન્ય કોવિડ ટેસ્ટ માટે પણ મુંબઈમાં હૉસ્પિટલો 6500થી 10,000 રૂપિયા પડાવી લે છે. આ કંપનીઓ નફો કરવા માટે છે, ખેડૂતો કે દર્દીઓની સેવા કરવા માટે નથી.

સવાલઃ સરકાર કહે છે કે બજાર સમિતિઓ રહેશે અને લઘુતમ ટેકાનો ભાવો પણ રહેશે. તે સંજોગોમાં તમે ખરડાઓને સ્વીકારશો?

જવાબઃ હું પણ સ્વીકારું છું કે બજાર સમિતિઓ રહેશે. પણ તે સરકારી શાળાઓ જેવી હશે. સરકાર તેની કોઈ પરવા નહીં કરે. તમે લઘુતમ ટેકાના ભાવોની વાત કરો છો, પણ તે બાબતમાં સરકાર જે કહી રહી છે તેમાં મને ભરોસો બેસતો નથી.

સ્વામિનાથન સમિતિએ ભલામણ કરી હતી કે ખેતી કરવા પાછળ કુલ ખર્ચ થાય તેના પર 50% કે વધુનો ઉમેરો કરીને ટેકાના ભાવો નક્કી કરવા જોઈએ. 2014માં નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું કે પોતે જીતીને આવશે તો એક જ વર્ષમાં સ્વામિનાથન સમિતિની ભલામણ પ્રમાણે લઘુતમ ભાવો નક્કી કરશે. કેટલા લાખ ખેડૂતોએ આ વચન પર ભરોસો રાખીને મત આપ્યો હશે?

સરકાર બની પછી પ્રથમ 12 મહિનામાં શું થયું હતું? સરકારે અદાલતમાં ઍફિડેવિટ આપી હતી કે વાયદા પ્રમાણે તે ભાવો નક્કી કરી શકે તેમ નથી. 2015ની આ વાત છે. 2016માં કૃષિ પ્રધાન રાધા મોહન સિંહે કહી દીધું કે આવો કોઈ વાયદો આપ્યો જ નહોતો. 2017માં કૃષિ પ્રધાને કહ્યું, "એમ. એસ. સ્વામિનાથન પંચની વાત જવા દો. મધ્ય પ્રદેશમાં શિવરાજસિંહ ચૌહાણ શું કરી રહ્યા છે તે જુઓ". તે વર્ષ ત્યાં પાંચ ખેડૂતો માર્યા ગયા હતા.

અરૂણ જેટલીએ 2017-18 અને 2018-19ના બજેટ રજૂ કર્યાં ત્યારે કહી દીધું કે સ્વામિનાથન પંચની ભલામણોનો અમલ થઈ ગયો છે.

એટલે કે 2014માં તેઓ કહેતા હતા કે સ્વામિનાથન સમિતિની ભલામણોનો અમલ થશે. 2016માં કહ્યું કે આવો કોઈ વાયદો કર્યો જ નથી. 2017માં કહ્યું કે સ્વામિનાથન અહેવાલનો કોઈ અર્થ નથી, તમે શિવરાજ ચૌહાણને જુઓ. 2018 અને 2019માં કહ્યું કે ભલામણોનો અમલ થઈ ચૂક્યો છે - આવી સ્થિતિ છે.

સ્વામિનાથન સમિતિએ ભલામણ કરી હતી કે કુલ ખર્ચ થાય તેમાં...


...પટેલ એ ટિપિકલ મુસ્લિમની ઇમેજથી બિલકુલ વિપરીત હતા. આ પરિબળો છતાં અહમદ પટેલ રાજકારણમાં પડદા પાછળ રહ્યા, એનું કારણ એ તો હતું જ કે તેમને મુસ્લિમ તરીકે ઉજાગર કરવામાં આવતા હતા."

તેઓ ઉમેરે છે, "આમાં અહમદ પટેલનો વાંક નથી પણ સંગઠન તરીકે કૉંગ્રેસનો વાંક વધુ છે. પાર્ટી તરીકે કૉંગ્રેસ કોમવાદની ઉપરવટ જઈને આઇડિયોલૉજિકલી માહોલ શા માટે ઊભો ન કરી શકી જે હિન્દુત્વને કાઉન્ટર કરી શકે? કૉંગ્રેસની એ રણનીતિ તો રહી જ છે કે મુસ્લિમ ચહેરાને પાછળ રાખવા."

ગુજરાતના અન્ય એક વરિષ્ઠ પત્રકાર દિલિપ ગોહીલ બીબીસીને કહે છે, "જે પ... બાકીનો લેખ લખો:

જે તે વિસ્તાર પૂરતી મર્યાદિત છે. તેથી ટોચના મુસ્લિમ નેતા એકમાત્ર અહમદભાઈ હતા એમ કહી શકાય. અહમદભાઈ જાયન્ટ લીડર હતા. એટલા મોટા નેતા કે 2007, 2012માં ભાજપે તેમને ટાર્ગેટ કરીને પ્રચાર કરવો પડતો હતો."

કૉંગ્રેસ એક સેક્યુલર પાર્ટી છે અને લઘુમતી સમુદાયમાંથી આવતા નેતા તરીકે અહમદ પટેલે એ સમુદાયના મુદ્દા આગળ ધરવા જોઈએ એ ધર્યા હતા?

આ જવાબમાં શારીક કહે છે કે "અહમદભાઈ જ્યારે મોટા નેતા બન્યા ત્યારે 90ના દાયકામાં કોમવાદી પરિબળો સિવાયના સમાજના સર્વાંગી વિકાસની જે વાત હતી, તેની સ્પેસ જતી રહી હતી. એ સમયે લઘુમતીના મુદ્દા ઉજાગર કરવા શક્ય નહોતું. જોકે, એ અહમદભાઈના વાંક કરતાં મને પાર્ટી તરીકે ગુજરાત કૉંગ્રેસનો વાંક વધુ લાગે છે."

કૉંગ્રેસના જૂથવાદમાં અહમદ પટેલનું જૂથ

કૉંગ્રેસમાં જૂથવાદનો વિવાદ હંમેશાં રહ્યો છે. ગુજરાત કૉંગ્રેસમાં પણ માધવસિંહ સોલંકીનું જૂથ, શંકરસિંહ વાઘેલાનું જૂથ વગેરે વચ્ચે ગજગ્રાહ રહ્યા છે.

અહમદ પટેલનું પણ એક જૂથ હતું અને જ્યારે જૂથવાદની ટીકા થાય ત્યારે તેનો પણ ઉલ્લેખ થતો હતો.

દિલિપ ગોહિલ કહે છે, "અહમદ પટેલ કૉંગ્રેસની હાઈકમાન્ડ સાથે સંકળાયેલા હતા. તેથી તેમની ભૂમિકા સંતુલન સાધવાની વધુ હતી. પોતાના જૂથનું ચાલે એના કરતાં દરેક જૂથના મનમેળ અને સંતુલન સાચવવાનું કામ તેઓ કરતા હતા. મને લાગે છે કે કૉંગ્રેસમાં જેટલાં જૂથ છે, એમાં સૌથી ઓછું નુકસાન અહમદ પટેલના જૂથે કર્યું હશે."

જનક પુરોહિત દીલિપ ગોહીલની વાતનો તંતુ સાંધતાં કહે છે, "જૂથવાદ એ કૉંગ્રેસની દાયકા જૂની પરંપરા છે. મોરારજી દેસાઈ અને ઇંદિરા ગાંધી વખતે પણ મોરારજી જૂથ અને ઇંદિરા જૂથ હતાં. તેથી જૂથના આધારે અહમદ પટેલનું આકલન કરવું ગેરવાજબી રહેશે."

"અહમદ પટેલ ક્યારેય જૂથ સામે નહીં પણ સર્વાંગી રીતે ગુજરાતને જોતા હતા. ભરતસિંહ સોલંકીને ગુજરાત કૉંગ્રેસના પ્રમુખ બનાવનારા અહમદ પટેલ હતા, નહિતર ભરતસિંહ તો માધવસિંહ સોલંકી જૂથના હતા. ગુજરાતના સંગઠનને ધ્યાનમાં રાખીને જે નિર્ણય કરવા પડે તે અહમદભાઈ કરતા હતા, પછી એમાં જૂથ વચ્ચે આવતું નહોતું."

અહમદ પટેલની રાજકીય સફર

અહમદ પટેલનું ગામ

1976માં ભરૂચમાં તાલુકા પંચાયતના સભ્ય બન્યા

1977માં 26 વર્ષની વયે લોકસભામાં ચૂંટાયા

1977થી 1982 સુધી ગુજરાત યુથ કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ રહ્યા

1983થી 1984 સુધી AICC જૉઇન્ટ સૅક્રેટરી રહ્યા

1985થી 1986 સુધી AICC જનરલ સૅક્રેટરી રહ્યા

1985માં પૂર્વ PM રાજીવ ગાંધીના સંસદીય સચિવ બન્યા

1986માં ગુજરાત...


...પટેલે મીડિયાને જણાવ્યું હતું કે, "તે સિવિલ હૉસ્પિટલમાંથી રેમડેસિવિરની ખાલી શીશીઓ લાવીને તેમાં ગ્લુકૉઝનું પાણી ભરીને રેમડેસિવિર ઇન્જેક્શનના નામે વેચતો હતો. તેની પાસેથી બે નકલી રેમડેસિવિર અને રેમડેસિવિરની 15 ખાલી શીશી અને ગ્લુકૉઝની બૉટલ પોલીસે ઝડપી હતી."

આ ઉપરાંત એપ્રિલના અંતમાં વડોદરા ક્રાઇમ બ્રાન્ચે 90 રેમડેસિવિર સાથે પાંચ કાળાબજારીઓની ધરપકડ કરી હતી.

તેઓ ફાર્મા વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા હતા. તેઓ સોળથી વીસ હજારમાં રેમડેસિવિર વેચતા હતા. તેઓ ત્રણસો જેટલાં ઇન્જેક્શન ઑલરેડી વેચી ચૂક્યા હતા એવો પોલીસ ... બાકીનો લેખ લખો:

દીમાં જણાવ્યું હતું કે 'ખાનગી કોવિડ હૉસ્પિટલોના દર્દી માટે રેમડેસિવિર ઇન્જેક્શનની જરૂર હોય તો આધારકાર્ડ, આરટી-પીસીઆર (રિવર્સ ટ્રાન્સ્ક્રિપ્શન પોલિમર્સ ચેઈન રીએક્શન) કે એચઆરસીટી (હાઈ રેઝલ્યુશન કૉમ્પ્યુટેડ ટોમોગ્રાફી) રિપોર્ટ તથા ડૉક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન દ્વારા કલેક્ટર દ્વારા અધિકૃત કરેલા અધિકારીને ઈમેલ કરવાથી રેમડેસિવિરની ફાળવણી થશે.'

સુરત શહેર અને જિલ્લામાં ખાનગી હૉસ્પિટલોને સિવિલ હૉસ્પિટલ દ્વારા વિતરણ થયું હતું.

ત્યાંની કલેક્ટર કચેરીએ 12 એપ્રિલે એવી અખબારી યાદી રજૂ કરી હતી કે 'સિવિલ હૉસ્પિટલની પોતાની જરૂરિયાત ઉપરાંતનો વધારાનો રેમડેસિવિર ઇન્જેક્શનનો 3000 નંગનો જથ્થો ઉપલબ્ધ થનાર છે. ખાનગી હૉસ્પિટલોએ ઈન્ડેન્ટ ફૉર્મમાં જરૂરી વિગતો ભરી, આધારકાર્ડ તેમજ આરટી-પીસીઆર અને ડૉક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન રજૂ કરવાના રહેશે.'

તો મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ રાજકોટમાં દસ એપ્રિલે પત્રકારોને જવાબ આપતાં કહ્યું હતું કે "અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત કે રાજકોટ હોય, કોઈને સરકાર સીધા ઇન્જેક્શન આપતી નથી. સરકારે એ વ્યવસ્થા કરી છે કે જેટલી કોવિડ હૉસ્પિટલો છે (પછી તે સરકારી હોય કે ખાનગી) તેમને આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. જેમ કે, રાજકોટમાં હેલ્પલાઇન ઊભી કરી છે. ખાનગી હૉસ્પિટલના ડૉક્ટર પ્રિસ્ક્રિપ્શન મોકલે અને માણસ મોકલે એટલે સરકાર તેને ઇન્જેક્શન આપે છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પડશે અને વિદેશી હુંડિયામણનું નુકસાન થશે. જોકે, ઘરેલું વપરાશ માટેના તેલના ભાવ ખાસ નહીં વધે."

બીજી તરફ અમદાવાદ સિંગતેલ વેપારી એસોસિયેશનના ભૂતપૂર્વ મંત્રી ભાવેશ શાહ કહે છે:

"શ્રાવણ મહીનાથી દિવાળી સુધી ગુજરાતમાં સિંગતેલનો ઉપયોગ વધુ થાય છે. આ દિવસોમાં તેલના ડબ્બાનો ભાવ 2000 રૂપિયાથી ઉપર જાય તો નવાઈ નહીં."

સિંગતેલના ભાવ વધશે તો મગફળીના ગોડાઉનમાં લાગેલી આગ આપણાં રસોડાની સાથે સરકારને પણ દઝાડશે.

તેલ અને સત્તાનો ખેલ

ગુજરાતના અર્થતંત્ર અને રાજકારણ પર સિંગતેલની અસર પહેલેથી જ જોવા મળી છે. અહીં 1974માં ... બાકીનો લેખ લખો:

્યારે ખેતપેદાશોના બજાર ભાવ ટેકાના ભાવથી નીચે જાય, ત્યારે કેન્દ્ર સરકારના આર્થિક સહયોગથી રાજ્ય સરકાર દ્વારા નોડલ એજન્સી મારફત ટેકાના ભાવે ખરીદી કરવામાં આવે છે.

રાજ્યના તમામ ખેડૂતો ટેકાના ભાવે ખેત પેદાશો વેચી શકે છે. જોકે, આ માટે ખેતપેદાશ નિર્ધારિત ગુણવત્તા મુજબની હોવી ઘટે.

ગુજરાતમાં મગફળી, કપાસ, બાજરી, જુવાર, મકાઈ, ડાંગર, તુવેર, મગ, તલ, ઘઉં, ચણા, રાઈ અને શેરડી જેવા મુખ્ય પાક માટે ટેકાના ભાવો આપવામાં આવે છે.

ગુજરાત કૃષિ ભાવ પંચ દ્વારા ટેકાના ભાવો નક્કી કરવામાં આવે છે.

ગુજરાતની કૃષિ યુનિવર્સિટીનાં વિજ્ઞાનીઓ, રાજય સરકારના અધિકારીઓ દ્વારા જેતે સિઝનમાં પાક ઉત્પાદન ખર્ચની ગણતરી કરીને ટેકાના ભાવોની ભલામણ કરવામાં આવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પડી કે કલમની તાકાત કેટલી હોય."

એટલે તેઓ સિવિલ કોર્ટ ગયા અને નામ બદલવાનું સોગંદનામું કરાવી લીધું હતું.

તેઓ કહે છે કે મારા પાસપોર્ટ અને બેન્કનાં ખાતાથી લઈ મારી કંકોત્રીમાં પણ મેં આ જ નામનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

"પહેલાં લોકો મારા પર હસતા હતા. મારું અપમાન પણ થયું હતું. પરંતુ મારા પિતાએ મને હિંમત આપી.

જે રીતે મારા પરિવારે મને ટેકો આપ્યો એ જોઈને હું પોતાને સૌથી નસીબદાર વ્યક્તિ ગણું છું."

તેમનું મોટાભાગનું પુખ્તવયનું જીવન તેમના પિતાએ આપેલા રૂપિયા પર જ વીતી ગયું હતું.

પરંતુ ધીમે ધીમે તેમના જીવનમાં પરિ... બાકીનો લેખ લખો:

. તેઓએ સાથે જ ઉમેર્યું "તે 'રિગ્રેટ લેટર'ના કલેક્ટર તરીકે ઇતિહાસ તેમને લાંબો સમય યાદ રાખશે."

"એવો એક દિવસ આવશે જ્યારે 'રિગ્રેટ લેટર' હશે જ નહીં."

"આજની ડિજિટલ દુનિયામાં લોકો મને પૂછે છે કે આ 'રિગ્રેટ લેટર' શું હોય? એક દિવસ દુનિયાના બધા કમ્પ્યૂટરના સર્વર બંધ થઈ જશે પરંતુ મારા કબાટના 'રિગ્રેટ લેટર' એમના એમ જ રહેશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પડી હતી. જોકે તેનાથી વધારે અગત્યની હડતાળ 1918માં પાડવામાં આવી હતી.

તે વખતે સારાભાઈ પરિવાર સાથે સારા સંબંધો ધરાવતા મહાત્મા ગાંધી પણ તેમનો સાથ આપી રહ્યા હતા. તેઓ હવે અનસૂયા માટે માર્ગદર્શક બની ગયા હતા.

એ 'રાજરમત' જેણે જીવરાજ મહેતાને ગુજરાતના પ્રથમ મુખ્ય મંત્રી બનાવ્યા

મિલમાલિકો અને કામદારો વચ્ચે મડાગાંઠ

ગાંધીજી અને અનુસૂયા સારાભાઈ

જુલાઈ 1917માં અમદાવાદમાં પ્લેગનો રોગચાળો ફેલાયો હતો અને શહેરની હાલત ખરાબ થઈ ગઈ હતી. લોકો નગર છોડીને જવા લાગ્યા હતા.

મિલના કામદારો પણ વતનમાં જવા માગતા હતા, પણ તેમન... બાકીનો લેખ લખો:

િયામાં લખ્યું હોય કે અમે પાછા હઠવાના નથી.

ઇતિહાસ સર્જનારા ભારતનાં વીરાંગના ડૉ. મુથ્થુલક્ષ્મી રેડ્ડી

આવી કૂચ યોજાય તેમાં ઘણી વાર અનસૂયા પણ આગળ રહીને જોડાતાં. કામદારો માટે સારી છાપ ન ધરાવતા નગરજનોને પણ આશ્ચર્ય થતું કે કેવી શિસ્તબદ્ધ રીતે કામદારો કૂચ કાઢે છે અને સંગઠિત રીતે હડતાળ ચાલે છે.

હડતાળને બે અઠવાડિયાં થયાં તે પછી હવે મિલમાલિકો અને કામદારો બંને અકળાવા લાગ્યા હતા. પણ ભાઈ અને બહેન વચ્ચે અહમની લડાઈ જામી હતી. બેમાંથી એક પણ સમાધાન કરવા તૈયાર નહોતાં.

હવે મધ્યસ્થી માટે ગાંધીજી વચ્ચે પડ્યા અને તેમણે અનોખી સમાધાનની યોજના રજૂ કરી. ગાંધીજી મિલકામદારોની માગણીઓને સમર્થન આપી રહ્યા હતા, પરંતુ તેમના માટે મિલમાલિકોને અને ખાસ કરીને અંબાલાલને ઘણું માન હતું.

તેથી ગાંધીજીએ હવે અંબાલાલ અને અનસૂયા બંનેને પોતાના આશ્રમે જમવા બોલાવવાનું શરૂ કર્યું.

બંને જણ રોજ આશ્રમે જતાં અને ગાંધીજી અને અંબાલાલ જમવા બેઠા હોય ત્યારે અનસૂયા પીરસે પણ ખરાં. આ રીત કામ કરી ગઈ અને ધીમે-ધીમે ભાઈ-બહેન વાતચીત કરતાં થયાં અને કામદારો તથા મિલમાલિકો ઉકેલ લાવવા માટે વાટાઘાટો કરવા તૈયાર થયાં.

વાટાઘાટો પછી કામદારોના પગારમાં 35 ટકાનો વધારો કરવાનો નિર્ણય લેવાયો.

1920માં અનસૂયા મજદૂર મહાજન સંઘની સ્થાપના કરી અને તેઓ તેનાં પ્રથમ અધ્યક્ષા બન્યાં. 1927માં તેમણે મિલકામદારોની દીકરીઓના અભ્યાસ માટે કન્યાગૃહની પણ સ્થાપના કરી.

અનસૂયા ખરેખર અનોખાં શ્રમિક નેતા કહેવાય, કેમ કે તેઓ મૂળ તો મિલમાલિક અને વેપારી પરિવારનાં પુત્રી હતાં. તેમણે અમદાવાદમાં કામદારસંઘની પ્રવૃત્તિઓને મજબૂત બનાવી અને 1972માં તેમનું અવસાન થયું, ત્યાં સુધીમાં તેમની આગેવાનીમાં બે લાખ કામદારો સંગઠિત થયા હતા.

સંશોધન સહયોગ : પાર્થ પંડ્યા

ઇલસ્ટ્રેશન્સ : ગોપાલ શૂન્ય

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પડ્યાનો આક્ષેપ સભાના આયોજકો અને શાસક અવામી લીગના ટેકેદારોએ પણ કર્યો હતો.

એ ઘટનાના અનુસંધાને અગ્રણી નાગરિકો તથા કર્મશીલોએ, વિરોધ પ્રદર્શનકર્તાઓ માટે ન્યાયની માગણી કરતું એક ખુલ્લું નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું.

દ્વિપક્ષી સંબંધ સારા રહ્યા હોવા છતાં બાંગ્લાદેશીઓના એક વર્ગમાં ભારતવિરોધી લાગણી સતત પ્રવર્તતી રહી છે.

મહિલા અધિકાર કર્મશીલ શિરીન હકે બીબીસીને કહ્યું હતું કે ભારતમાં 2014માં ભાજપ સત્તા પર આવ્યો એ પછી "બાંગ્લાદેશમાં ભારત વિરોધી લાગણી મહદઅંશે મોદી વિરોધી બની ગઈ છે."

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે... બાકીનો લેખ લખો:

અને બાંગ્લાદેશમાં પણ તેનાથી વ્યાપક રોષ સર્જાયો હતો.

ખાસ કરીને વિભાજક ચૂંટણી પ્રચારમાં, બાંગ્લાદેશના ગેરકાયદે મુસ્લિમ વસાહતીઓના વારંવાર ઉલ્લેખને કારણે ઢાકામાં નારાજગી ફેલાઈ છે. બાંગ્લાદેશનો વિરોધ પક્ષ જેને ભારત તરફી ગણે છે તે હસીના સરકાર સ્થાનિક દબાણનો સામનો કરી રહી છે.

મોદી સરકારે 2019માં એક વિવાદાસ્પદ નાગરિકતા કાયદો બનાવ્યો હતો. અફઘાનીસ્તાન, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં સતામણીનો ભોગ બનેલા ધાર્મિક લઘુમતી કોમના લોકોને ભારતમાં આશ્રય આપવાની જોગવાઈ એ કાયદામાં છે. ધાર્મિક લઘુમતીની વ્યાખ્યામાં મુસ્લિમોનો સમાવેશ થતો નથી.

સિટિઝનશિપ એમેન્ડમેન્ટ એક્ટ(સીએએ)ને મુસ્લિમ વિરોધી ગણવામાં આવી રહ્યો છે અને ભારતના વિરોધ પક્ષો તથા નાગરિક અધિકાર જૂથોએ તેની વ્યાપક ટીકા કરી છે.

વિવાદાસ્પદ કાયદાથી ઢાકાને પણ આશ્ચર્ય થયું હતું.

શેખ હસીનાએ શું કહ્યું?

ટ્રેનો, બસો અને હિન્દુ મંદિરોને અથડામણમાં નુકસાન થયું હતું.

લઘુમતી કોમોના લોકો ધાર્મિક સતામણીને કારણે બાંગ્લાદેશમાંથી ભાગી રહ્યા હોવાનો શેખ હસીનાએ ઈનકાર કર્યો હતો. બાંગ્લાદેશની 16 કરોડથી વધુ લોકોની વસતિમાં અંદાજે આઠ ટકા હિન્દુઓનો સમાવેશ થાય છે.

સીએએ અને પ્રસ્તાવિત નેશનલ રજિસ્ટર ઓફ સિટિઝન્સ(એનઆરસી)ની ઘરઆંગણે થયેલી ટીકા બાદ બાંગ્લાદેશે એક તબક્કે તેના પ્રધાનોની ભારતની કેટલીક હાઈ-પ્રોફાઈલ મુલાકાતોને રદ્દ કરી હતી.

આસામના ફાઈનલ એનઆરસીમાંથી અંદાજે 20 લાખ લોકો બહાર રહી ગયા હતા. તેમાં હિન્દુઓ અને મુસ્લિમોનો સમાવેશ થાય છે. પોતે બાંગ્લાદેશમાંથી આવેલા ગેરકાયદે વસાહતી નથી એવું પૂરવાર કરવા માટે તેમની પાસે પૂરતા દસ્તાવેજો ન હતા. જે લોકોને એનઆરસીમાં સ્થાન મળ્યું નથી એ બધાને બાંગ્લાદેશ પરત મોકલી આપવામાં આવે એવું ચુસ્ત હિન્દુત્વવાદીઓ ઈચ્છે છે.

ભારત તરફી હોવાને કારણે શેખ હસીના (ડાબે) સ્થાનિક દબાણનો સામનો કરી રહ્યા છે.

દ્વિપક્ષી સંબંધમાં બીજો કાંટો ભારતીય સલામતી દળો દ્વારા સરહદ પર બાંગ્લાદેશી નાગરિકોનાં મોતનો છે. નાગરિક અધિકાર જૂથોનો આક્ષેપ છે કે 2011 પછી 300થી વધુ લોકો માર્યાં ગયા છે અને ગોળીબારને કારણે બાંગ્લાદેશમાં વ્યાપક રોષ ફેલાયો છે.

ભારતીય અધિકારીઓ કહે છે કે જેમને ઠાર કરવામાં આવ્યા એ લોકો ગુનાખોર ટોળકીના દાણચોરો હતા. જોકે, બાંગ્લાદેશની દલીલ એવી છે કે મૃત્યુ પામેલા અનેક લોકો નાગરિકો હતા. દિલ્હીએ વારંવાર વચન આપ્યાં હોવા છતાં હત્યાઓ અટકી ન હોવાનું કર્મશીલો જણાવે છે.

શિરીન હકે કહ્યું...


...પણ દર્શાવી. અહીં પણ બંને નેતાઓની એ તસવીર સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ વાઇરલ થઈ જેમાં બંને હાથ પકડીને લટાર મારી રહ્યા છે.

જુલાઈ 2015માં રશિયાના ઉફામાં થયેલા સંમેલન દરમિયાન પણ બંને નેતાઓ વચ્ચે અલગથી વાતચીત થઈ, જેમાં ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં લાવેલા ઠરાવ પર ચર્ચા કરાઈ.

આ મુલાકાતમાં 26/11 હુમલાના અભિયુક્ત ઝકી-ઉર-રહેમાન લખવીને પકિસ્તાનમાં મુક્ત કરવામાં આવતા, વિરોધ નોંધાવવામાં આવ્યો હતો.

જોકે, ચીને પોતાના વીટો વાપરતા આ ઠરાવ પર રોક લગાવી હતી.

પછી 2016ના જૂન મહિનામાં બંને નેતા ઉઝબેકિસ્તાનના તાશકંદમાં ફરી ... બાકીનો લેખ લખો:

તે વર્ષે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં ચીનના જિયામેનમાં બ્રિક્સ દેશોના સંમેલનમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને શી જિનપિંગની ફરી મુલાકાત થઈ.

એવું પહેલી વખત બન્યું હતું કે જૈશ-એ-મોહમ્મદ, લશ્કર-એ-તૈયબા અને હક્કાની ગ્રુપને આંતરરાષ્ટ્રીય 'આતંકવાદી સંગઠનો'ની યાદીમાં સામેલ કરવાની ભારતની માગનો ચીને કોઈ વિરોધ નહોતો કર્યો.

પાંચ વખત ચીનની મુલાકાત પર જનારા પ્રથમ વડા પ્રધાન મોદી

વર્ષ 2018ના એપ્રિલ મહિનામાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અધિકૃત રીતે ચીનની યાત્રા પર ગયા હતા.

ચીનના વુહાન શહેરમાં બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે ઔપચારિક વાર્તા થઈ. સંજોગવશાત્ આ જ વુહાન કોરોના વાઇરસ ફેલવવા માટે કુખ્યાત થઈ ગયું.

જૂન 2018માં બંને નેતાઓ વચ્ચે કેટલાક મુદ્દાઓને લઈને દ્વિપક્ષી વાર્તા ચીનના કિંગદાઓ શહેરમાં થઈ. આ મુલાકાતમાં સામરિક મુદ્દા પણ સામેલ હતા.

2014માં વડા પ્રધાન બન્યા પછી નરેન્દ્ર મોદી અને શી જિનપિંગ 18 વખત મળી ચૂક્યા છે જ્યારે 70 વર્ષમાં નરેન્દ્ર મોદી ભારતના એક માત્ર એવા વડા પ્રધાન બન્યા છે, જે પાંચ વખત ચીનની મુલાકાતે ગયા છે.

પરંતુ આટલી મુલાકાત થઈ હોવા છતાં સરહદ પર બંને દેશો વચ્ચે તણાવ યથાવત છે. એટલું જ નહીં, ભારત અને ચીન વચ્ચે તણાવ વધ્યો પણ છે.

ચીન તરફથી કેટલું રોકાણ થયું

જ્યાં સુધી ચીનના રોકાણનો પ્રશ્ન છે તો આયાત સિવાય ભારતમાં ચીનનું કોઈ વિશેષ રોકાણ નથી થયું.

છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં ચીનના 20 અબજ અમેરિકન ડૉલરના રોકાણના વાયદામાંથી માત્ર એક અબજ ડૉલરનું રોકાણ જ થયું છે.

આમાંથી બે તૃતીયાંશ રોકાણ સ્ટાર્ટ-અપ્સ કંપનીઓમાં કરવામાં આવ્યું હતું. ચીનની અલીબાબા કંપનીઓએ પેટીએમ, બિગ બાસ્કેટ અને ઝોમેટોમાં રોકાણ કર્યું છે. જ્યારે બીજી ચીની કંપની ટેનસેન્ટે બાયજૂઝ, ફ્લિપકાર્ટ અને ઓલા જેવાં સ્ટાર્ટ-અપ્સમાં રોકાણ કર્યું છે.

વાણિજ્યમંત્રાલયના આંકડા મુજબ છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં ચીને ભારતમાં ઑટોમોબાઇલ ક્ષેત્રમાં પણ 876.73 મિલિયન ડૉલરનું રોકાણ કર્યું છે.

તેવી જ રીતે ઇલેક્ટ્રિકલ અને સર્વિસ સેક્ટરમાં પણ ચીને રોકાણ કર્યું છે. જોકે જાણકારોનું માનવું છે કે ચીને જે વાયદો કર્યો હતો તેની સરખામણીમાં જે રોકાણ કર્યું તે ઘણું ઓછું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પણ વધારે. દેશના ઍરપૉર્ટ આપી દીધા, કોન્ટ્રાક્ટ વિના આપી દીધા. કેમ આપ્યા. આને તમે શું કહેશો. આને તમે ચોરી નહીં કહો, ભ્રષ્ટાચાર નહીં કહો તો શું કહેશો."

તેમણે કહ્યું, "નરેન્દ્ર મોદીએ તમારા બધાના ખિસ્સામાંથી પૈસા છીનવી લીધા છે. મોબાઇલના ચાર્જ વધારી દીધા છે અને કેટલાક ઉદ્યોગપતિઓનું કરજ માફ કરી દે છે."

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે નરેન્દ્ર મોદીએ તમામ પૈસા છીનવીને પોતાના ત્રણ-ચાર ઉદ્યોગપતિ મિત્રોને આપી દીધા. દેશની અર્થવ્યવસ્થાને ભાંગી નાખી.

તેમણે કહ્યું, "ખેડૂતો, મજૂર અને યુવાનોના ખિસ્સામાં પૈસા નથી. ખેડૂ... બાકીનો લેખ લખો:

છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પણ સામે આવી હતી.

બીબીસીએ ડૉક્ટર ઓમકાર ચૌધરી સાથે પણ વાત કરી, જેઓ આ પ્રકારના કથિત દુર્વ્યવહારનો શિકાર બન્યા હતા.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું,“24મી તારીખે હું ઘરેથી સિવિલ હૉસ્પિટલ ડ્યૂટી પર જઈ રહ્યો હતો ત્યારે પોલીસકર્મીઓએ મારી સાથે દુર્વ્યવહાર કર્યો. મારી ગાડી પર કોવિડ-19 લખેલું સ્ટિકર હતું અને મારી પાસે આઈ-કાર્ડ પણ હતું તેમ છતાં મારી સાથે આવું વર્તન કરવામાં આવ્યું.”

“મેં મારા હૉસ્પિટલના સિનિયર વિભાગને જાણ કરી ફરિયાદ પણ કરી તથા સુરત શહેરના પોલીસ કમિશનર અને ગુજરાતના ડીજીપી શિવાનંદ ઝાને પણ મેં મારી ... બાકીનો લેખ લખો:

રહી છે તે વિશે બીબીસીએ સુરત શહેર પોલીસ કમિશનર આર. બી. બ્રહ્મભટ્ટ સાથે પણ વાતચીત કરી.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું,“કાયદો કાયદાનું કામ કરી રહ્યો છે. જેટલી ઘટનાઓ સામે આવી છે તેમાં કાર્યવાહી થઈ છે. ફરિયાદો થઈ છે તે લોકોની અટકાયત પણ કરી છે.”

“ઘર ખાલી કરવાવામાં આવ્યાની ઘટનામાં પણ ફરિયાદ દાખલ કરી કાર્યવાહી કરી છે, વળી ડૉ. સંજીવનીના કેસમાં પણ સામેવાળી વ્યક્તિઓની અટકાયત કરી છે.”

જોકે આ ઘટનાઓ એક પછી એક કેમ વધી રહી છે તેવું પૂછતાં તેમણે જવાબ આપ્યો કે પોલીસ આ મામલે વધુ કંઈ ન કરી શકે. જ્યાં સુધી ફરિયાદ થાય તો પોલીસ કાર્યવાહી કરે જ છે. વધુમાં સમાજના લોકોએ આ મામલે વધુ જાગૃત થવાની જરૂર છે.

અત્રે એ પણ ઉલ્લેખનીય છે કે તાજેતરમાં ઇન્દૌરમાં પણ ડૉક્ટર્સ પર ટોળાએ હુમલો કર્યાની ઘટના પ્રકાશમાં આવી હતી. ત્યાર બાદ પ્રશાસને કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી.

વળી સૌથી રસપ્રદ વાત એ રહી કે ઘટના બન્યા છતાં બાદમાં એ જ ડૉક્ટર્સ ફરીથી એ જ વિસ્તારમાં સેવા આપવા માટે ગયા હતા.

સુરતની ન્યૂ સિવિલ હૉસ્પિટલમાં કોરોના વાઇરસના દર્દીઓની સારવાર થઈ રહી છે. જે બે ડૉક્ટર્સ સાથે કથિત દુર્વ્યવહાર થયો તે બંને આ જ હૉસ્પિટલના કર્મચારી છે.

ન્યૂ સિવિલ હૉસ્પિટલનાં સુપ્રિટેન્ડન્ટ પ્રીતિ કાપડિયાએ આ વિશે કહ્યું કે બન્ને કર્મચારી સાથે થયેલી ઘટના દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. પ્રશાસનને આ વિશે જાણ કરી દેવાઈ છે.

તેમણે કહ્યું,“અમે સમાજના લોકોથી અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે તેઓ સમજદારી દાખવે અને ડૉક્ટર્સ સાથે આવું વર્તન ન કરે. તેઓ હાલ ઘણા તણાવ હેઠળ કામ કરી રહ્યા છે. પ્રશાસને પણ લોકજાગૃતિ દ્વારા પ્રયાસ કરવો જોઈએ કે આવી ઘટનાઓનું પુનરાવર્તન ન થાય.”

“અમારા હૉસ્પિટલના બન્ને સ્ટાફ સાથે આવું થયા બાદ મેં તેમની સાથે વાતચીત કરી તેમને સંપૂર્ણ મદદની ખાતરીની વાત કરેલ છે.”

સુરતની એક અન્ય અર્ધસરકારી હૉસ્પિટલમાં કામ કરતાં મહિલા તબીબે નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું કે જે દિવસે લોકોએ થાડી વગાળી ડૉક્ટર્સની સેવાને બિરદાવી ત્યારે ખૂબ જ ગર્વ થયો હતો, પણ પછી લોકોનો અભિગમ બદલાઈ ગયો છે.

"લોકો એવું વર્તન કરે છે કે જાણે અમને કોરોના વાઇરસનું સંક્રમણ હોય અને અમે લોકો અછૂત બની ગયા છે."

"અમારા નિવાસે પણ ઘણા લોકો મને અને પરિવારને ફોન કરીને પૂછે છે કે શું હું કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત દર્દીઓની સારવારમાં સંકળાયેલી છું કે કેમ. આ રીતે રહીશો તપાસ કરવાની કોશિશ કરે છે."

"લિફ્ટમાં પણ હું જાઉં ત્યારે અન્ય લોકો બહાર નીકળી જાય છે. ગાડી...


...પત્નીઓએ શારીરિક અને માનસિક શોષણના આરોપ લગાવ્યા બાદ તેમણે પોતાનું રાજીનામું આપ્યું હતું.

તેમણે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સરકાર સાથે તેમણે એક વર્ષ સુધી કામ કર્યું હતું.

એન્ડ્ર્યુ મૅકકેબ, FBI ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર

FBIના ડેપ્યૂટી ડાયરેક્ટરના પદ પરથી એન્ડ્રયૂ મૅકકેબે 29 જાન્યુઆરી 2018ના રોજ રાજીનામું આપ્યું હતું.

માર્ચ મહિનામાં તેમની નિવૃત્તિ પહેલા ટ્રમ્પ સરકારે તેમને રાજીનામું આપવા માટે મજબૂર કર્યા હતા.

સમાચાર હતા કે ટ્રમ્પ તેમને તેમના પદ પરથી હટાવવા માગે છે. આ સમાચારના એક અઠવાડિયા બાદ જ એન્ડ્ર્યૂ મૅકક... બાકીનો લેખ લખો:

નવામાં આવે છે કે પ્રીબસની વિદાઈ વ્હાઇટ હાઉસના કમ્યુનિકેશન ડાયરેક્ટર એન્થની સ્કૈમુચ્ચી સાથે તેમના સંબંધ ખરાબ થવાના કારણે થઈ હતી.

સ્કૈમુચ્ચીએ કથિત રૂપે પ્રીબસને તેમના પદ પરથી હટાવવા સોગંધ લીધા હતા જ્યારબાદ તેમણે રાજીનામું આપ્યું હતું.

પ્રીબસે ટ્રમ્પ સરકારમાં 6 મહિના કામ કર્યું હતું.

સીન સ્પાઇસર, પ્રેસ સેક્રેટરી

વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સચિવ સીન સ્પાઇસરે 21 જુલાઇ 2017ના રોજ રાજીનામું આપ્યું હતું.

સ્પાઇસરે એન્થની સ્કેમુચ્ચીને કમ્યુનિકેશન ડાયરેક્ટર પર નિયુક્ત કર્યા બાદ રાજીનામું આપ્યું હતું કેમ કે તેઓ ટ્રમ્પના આ નિર્ણયથી અસહમત હતા.

તેઓ ટ્રમ્પના આ નિર્ણયને મોટી ભૂલ તરીકે જોઈ રહ્યા હતા.

સીન સ્પાઇસરે ટ્રમ્પ સરકારમાં છ મહિના સુધી કામ કર્યું હતું.

જેમ્સ કોમી, FBI ડાયરેક્ટર

FBI ડાયરેક્ટરનું પદ સંભાળી ચૂકેલા જેમ્સ કોમીએ 9 મે 2017ના રોજ પોતાનું પદ છોડવું પડ્યું હતું.

વ્હાઇટ હાઉસે કહ્યું હકું કે જેમ્સ કોમીને એટર્ની જનરલ ઝેફ સેશન્સની અરજી પર પદ પરથી હટાવવામાં આવ્યા છે.

જેમ્સ કોમી અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ પદની ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પના ચૂંટણી પ્રચારના રશિયા સાથે કથિત સંબંધ અંગે તપાસમાં આગેવાની કરી રહ્યા હતા.

ટ્રમ્પનો આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો હતો જ્યારે જેમ્સ કોમીએ અમેરિકી કોંગ્રેસને હિલેરી ક્લિન્ટનના ઈ-મેઇલ વિશે ખોટી જાણકારી આપી હતી.

આમ તો જેમ્સ કોમીએ FBI ડાયરેક્ટર તરીકે 3 વર્ષ અને 8 મહિના સુધી કામ કર્યું હતું. પણ ટ્રમ્પ સરકારમાં તેમણે ચાર મહિના કરતા પણ ઓછું કામ કર્યું હતું.

માઇકલ ફ્લિન, નેશનલ સિક્યોરિટી એડવાઇઝર

નેશનલ સિક્યોરિટી એડવાઇઝર રહી ચૂકેલા માઇકલ ફ્લિને માત્ર 23 દિવસના કાર્યકાળ બાદ ટ્રમ્પ સરકારમાંથી 14 ફેબ્રુઆરી 2017ના રોજ રાજીનામું આપી દીધું હતું.

ટ્રમ્પ સરકારે ફ્લિન પર ઉપ રાષ્ટ્રપતિ તેમજ વ્હાઇટ હાઉસના બીજા ઉચ્ચ અધિકારીઓને જણાવ્યા વગર રશિયાના રાજદૂત સાથે વાત કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

ત્યારબાદ વિવાદ વધતા ફ્લિને પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.

માઇકલ ફ્લિને એ વાતનો સ્વીકાર કર્યો હતો કે રશિયાના રાજદૂત સાથે તેમની ફોન પર વાતચીત થઈ હતી જેના વિશે તેમણે ઉપ રાષ્ટ્રપતિ માઇક પેન્સ અને અન્ય મોટા અધિકારીઓને અધૂરી જાણકારી આપી હતી.

સેલી યેટ્સ, કાર્યકારી એટોર્ની જનરલ

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના કાર્યકારી આદેશોની નિંદા કરનારા કાર્યકારી અટોર્ની જનરલ સેલી યેટ્સને 31 જાન્યુઆરી 2017ના રોજ બરતરફ કર્યા હતા.

યેટ્સે...


...પત્રિકાઓ અને છાપાંઓ મંગાવીને વાજપેયી મોડી રાત સુધી પોતાનાં ભાષણો પર કામ કરતા હતા."

"તેઓ પૉઇન્ટ્સ બનાવતા અને તેમની પર વિચાર્યા કરતા. તેઓ સમગ્ર ભાષણ ક્યારેય નહોતા લખતા પરંતુ તેમને ખબર રહેતી કે આગલા દિવસે લોકસભામાં શું-શું બોલવું છે."

મેં સિન્હાને પૂછ્યું કે મંચ પર સુંદર ભાષણ આપનાર વાજપેયી 15 ઑગસ્ટના રોજ લાલ કિલ્લા પરનું ભાષણ વાંચીને કેમ આપતા હતા?

જવાબ આપતા સિન્હા કહે છે, "તેઓ લાલ કિલ્લાના પટાંગણમાંથી કોઈ વાત કરવામાં લાપરવાહી નહોતા કરવા માગતા. અમે ઘણીવાર તેમને કહેતા કે તમે એવી રીતે જ બોલો, જેવી ... બાકીનો લેખ લખો:

હતી. તેમને એક કાપલી મોકલવામાં આવી કે હવે વાતચીત બંધ કરવામાં આવે જેથી કરીને તેઓ ભાષણ માટે જઈ શકે."

"કાપલી વાંચીને શરીફે વાજપેયીને કહ્યું, 'ઇઝાઝત હૈ...' શરીફ થોભ્યા અને ફરીથી કહ્યું, 'આજ્ઞા હૈ...' વાજપેયીએ હસતા જવાબ આપ્યો કે, ઇઝાઝત હૈ..."

વાજપેયીની સ્કૂટર સવારી

વાજપેયી પોતાની સહજતા અને મિલનસાર સ્વભાવના કારણે જાણીતા રહ્યા.

જાણીતા પત્રકાર અને અનેક અખબારના સંપાદક રહેલા એચ. કે. દુઆ કહે છે :

"એક વાર હું મારા સ્કૂટર પર એક પત્રકાર પરિષદને કવર કરવા માટે કૉન્સ્ટિટ્યૂશન ક્લબ જઈ રહ્યો હતો. આ પરિષદને અટલ બિહારી વાજપેયી સંબોધિત કરવાના હતા. હું એ જમાનામાં યુવાન રિપોર્ટર હતો."

"રસ્તામાં મેં જોયું કે જનસંઘના અધ્યક્ષ વાજપેયી એક ઑટો રોકવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. મેં સ્કૂટર ધીમું કરીને વાજપેયીને ઑટો રોકાવવાનું કારણ પૂછ્યું."

"તેમણે કહ્યું કે તેમની કાર ખરાબ થઈ ગઈ છે. મેં કહ્યું કે તમારી ઇચ્છા હોય તો મારા સ્કૂટર પર આવી શકો છો."

"વાજપેયી મારા સ્કૂટર પર પાછળ બેસીને પત્રકાર પરિષદ સંબોધિત કરવા માટે આવ્યા હતા."

"અમે જ્યારે ત્યાં પહોચ્યા તો જગદીશ ચંદ્ર માથુર અને જનસંઘના કેટલાક નેતાઓ અમારી રાહ જોઈ રહ્યા હતા."

"માથુરે અમને જોતા જ મજાક કરી "કાલે એક્સપ્રેસમાં છપાશે વાજપેયી રાઇડ્સ દુઆસ સ્કૂટર"

"વાજપેયીએ હસતા હસતા જવાબ આપ્યો ના હેડલાઇન હશે દુઆ ટૅક્સ વાજપેયી ફોર રાઇડ"

નારાજગી સાથે દૂર-દૂર સુધી સંબંધ નહીં

શિવકુમાર પાછલાં 51 વર્ષોથી અટલ બિહારી વાજપેયી સાથે રહ્યા હતા.

તેમના પોતાના શબ્દોમાં તેઓ અટલના પટ્ટાવાળા, રસોઇયા, બૉડીગાર્ડ, સચિવ અને વ્યવસ્થાપકની ભૂમિકા ભજવતા રહ્યા.

જ્યારે મેં તેમને પૂછ્યું કે અટલ બિહારી વાજપેયીને ક્યારેય ગુસ્સો આવતો હતો?

તો તેમણે એક રસપ્રદ કિસ્સો સંભળાવ્યો "હું એ દિવસોમાં તેમની સાથે નવી દિલ્હીમાં 1, ફિરોઝશાહ રોડ પર રહેતો હતો. તેઓ બેંગલુરુથી દિલ્હી પરત આવી રહ્યા હતા. મારે તેમને લેવા માટે એરપોર્ટ જવાનું હતું."

"જનસંઘના એક નેતા જે. પી. માથુરએ મને કહ્યું ચાલો રિગલમાં અંગ્રેજી પિક્ચર જોઈએ. નાનું પિકચર છે જલદી પૂરું થઈ જશે."

"એ દિવસોમાં બેંગલુરુથી આવતી ફ્લાઇટ્સ મોટાભાગે મોડી આવતી હતી. હું માથુર સાથે પિક્ચર જોવા જતો રહ્યો."

શિવકુમારે કહ્યું "એ દિવસે પિક્ચર લાંબુ ચાલ્યું અને બેંગલુરુની ફ્લાઇટ સમયસર લૅન્ડ થઈ."

"હું જ્યારે ઍરપૉર્ટ પહોંચ્યો તો ખબર પડી કે બેંગુલુરુની ફ્લાઇટ તો ખાસ્સા સમયથી લૅન્ડ થઈ ગઈ છે. ઘરની ચાવી...


...પના 2017માં કરવામાં આવી હતી.

આ એજન્સીનો હેતુ સરકારી તથા ખાનગી દાન મારફત મળતા નાણાંનો ઉપયોગ વૅક્સિન વિકસાવવા માટે કરવાનો છે.

આ કંપનીએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું, "આપણે આ વૈશ્વિક ચેપી બીમારીને વૅક્સિનની યોગ્ય વહેંચણી વિના રોકી શકીશું નહીં."

જોકે, પરિસ્થિતિ હજુ પણ દ્વિસ્તરીય હોવાની છે. તેનું એક ઉદાહરણ ગાર્ડાસિલનું છે. હ્યુમન પેપિલોમા વાઈરસ(એચપીવી)નો પ્રસાર રોકવાની આ વૅક્સિન અમેરિકાની કંપની મર્કે 2007માં બનાવી હતી. આ વૅક્સિનનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી અમેરિકાના અધિકારીઓએ 2014માં આપી હતી. ... બાકીનો લેખ લખો:

ે.

પ્રીવેનાર જેવી વૅક્સિનની શોધથી આ ઉદ્યોગને ઘણો ફાયદો થયો છે. આ વૅક્સિન બાળકો તથા યુવાઓને ન્યૂમોનિયાના બેક્ટેરિયાથી બચાવે છે.

2019માં પ્રીવેનાર સમગ્ર વિશ્વમાં સૌથી વધુ વેચાયેલી 10 દવાઓ પૈકીની એક હતી. સાયન્ટિફિક જર્નલ 'નેચર'ના જણાવ્યા અનુસાર, 2019માં આ વૅક્સિને કુલ 5.8 અબજ ડૉલરની કમાણી કરી હતી.

ફાઈઝર કંપનીએ બનાવેલી આ બ્લોકબસ્ટર વૅક્સિને, ફાઈઝરે જ બનાવેલી તેની સૌથી વિખ્યાત પ્રોડક્ટ વાયાગ્રાને વેચાણમાં ક્યાંય પાછળ રાખી દીધી હતી.

ગાવી દ્વારા ગરીબ દેશોને પ્રીવેનારના સિંગલ ડોઝનું વેચાણ ત્રણ ડૉલરથી પણ ઓછી કિંમતે કરવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે અમેરિકામાં તેના એક ડોઝની કિંમત 180 ડૉલર છે.

ઓપન માર્કેટની ચિંતા

બ્રિટનમાં એચપીવીના બે ડોઝના કોર્સની કિંમત 351 ડૉલર થાય છે. ગાવી એ વૅક્સિન પાંચ ડૉલરમાં ઉપલબ્ધ કરાવે છે. તેથી અમીર માર્કેટ્સમાં વૅક્સિન પર તગડો નફો મળે છે. કમસેકમ સંશોધન અને વિકાસ માટે ખર્ચ કરવાનો તે એક સારો વિકલ્પ છે.

ઍસોસિયેશન ઑફ બ્રિટિશ ફાર્માસ્યુટિકલ ઈન્ડસ્ટ્રીના એક અનુમાન અનુસાર, નવી વૅક્સિન વિકસાવવા માટે 1.8 અબજ ડૉલર સુધીનો ખર્ચ થઈ શકે છે.

લંડન સ્કૂલ ઑફ હાઈજીન ઍન્ડ ટ્રૉપિકલ મેડીસિનના પ્રોફેસર માર્ક જિટે બીબીસીને કહ્યું હતું, "આપણે આ ઓપન માર્કેટને હવાલે કરીએ તો માત્ર અમીર દેશો જ કોવિડ-19ની વૅક્સિન મેળવી શકશે."

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના આંકડા અનુસાર, ઓછો નફો મળતો હોવા છતાં ફાઈઝર અને મર્ક જેવી મોટી ફાર્મા કંપનીઓ સમગ્ર દુનિયામાં 80 ટકા વૅક્સિનનું વેચાણ કરે છે. આખરે મોટી કંપનીઓ જ કોરોના વાઇરસની વૅક્સિનના વેચાણમાં મોટી ભૂમિકા ભજવે એ શક્ય છે.

દાખલા તરીકે ઈનોવાયોએ પ્રોડક્ટનું ઉત્પાદન કરોડો ડોઝના સ્તરે પહોંચાડવા માટે કોઈ મોટી ફાર્મા કંપની સાથે ભાગીદારી કરવી પડશે.

બ્રિટનની ગ્લૅક્સોસ્મિથક્લાઈન કંપની કોવિડ-19ની વૅક્સિન વિકસાવવા માટે અનેક કંપનીઓ સાથે ભાગીદારી કરી ચૂકી છે.

કંપનીના સીઈઓ એમા વાલ્મસ્લેએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું, "કોવિડ-19ને હરાવવા માટે આપણે બધાએ સાથે મળીને કામ કરવું પડશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પનીએ તે ટર્મિનલનો નકશો ઇઝરાયલની સરકારને આપ્યો.

ઇઝરાયલમાં રાતોરાત એવું જ નકલી ટર્મિનલ બનાવવામાં આવ્યું, જેથી ઇઝરાયલી કમાન્ડો તેના પર હુમલાનો અભ્યાસ કરી શકે.

મિશન માટે સર્વશ્રેષ્ઠ સૈનિકો

ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બન્યા એ પહેલાં સેના અધ્યક્ષ રાબીન (જમણે) અને વચ્ચે ભૂતપૂર્વ સંરક્ષણ પ્રધાન મોશે દયાન

ઇઝરાયલના સૈન્યના 200 સર્વશ્રેષ્ઠ સૈનિકોને આ મિશન માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.

આ કમાન્ડો મિશનમાં સૌથી મોટી ચિંતા એ હતી કે એન્તેબે ઍરપૉર્ટના રનવેની લાઇટ્સ રાત્રે બંધ કરી દેવામાં આવે તો શું કરવું?

ઈદી અમી... બાકીનો લેખ લખો:

ે એ વિમાનોમાં રાષ્ટ્રપતિ ઈદી અમીન વિદેશ યાત્રાથી પરત આવી રહ્યા છે.

ઇઝરાયલના સાઇનાઈ બૅઝ પરથી ચોથી જુલાઈએ ચાર હર્ક્યુલિસ વિમાનોએ ઉડાન ભરી હતી.

માત્ર 30 મીટરની ઊંચાઈ પર ઉડીને તેમણે રાતો સમુદ્ર પાર કર્યો હતો, જેથી ગ્રીસ, સુદાન તથા સાઉદી અરેબિયાના રડાર તેમની હિલચાલને પકડી ન શકે.

પ્રવાસ દરમ્યાન ઇઝરાયલના સૈનિકોએ યુગાન્ડાના સૈનિકોનો યુનિફોર્મ પહેરી લીધો હતો.

માત્ર છ મિનિટનો સમય

ઇઝરાયલના વિમાનમાંથી ઉતરી રહેલા બંધકો

ઇઝરાયલનાં વિમાનો રવાના થયાં પછી વડા પ્રધાન રાબીએ આ મિશનની માહિતી પ્રધાનમંડળને આપી હતી.

સતત સાત કલાક ઉડ્ડયન કર્યા બાદ પહેલું હર્ક્યુલિસ પ્લેન એન્તેબે ઉપર પહોંચ્યું હતું.

પ્લેનનું ઉતરાણ કરીને અપહરણકર્તાઓને અંકુશમાં લેવા માટે માત્ર છ મિનિટનો સમય હતો.

ઉતરાણ વખતે રનવેની લાઇટ્સ ચાલુ હતી. ઉતરાણની આઠ મિનિટ પહેલાં હર્ક્યુલિસની રૅમ્પ ખોલી નાખવામાં આવી હતી, જેથી સમય ઓછામાં ઓછો લાગે.

ઉતરાણ કરતી વખતે પાઇલટે પ્લેનને રનવેની વચ્ચોવચ રોકી દીધું હતું.

જેથી પેરાટ્રુપર્સની એક ટુકડીને નીચે ઉતારી શકાય અને એ ટુકડી પાછળ આવતાં વિમાનો માટે પ્લેન પર ઇમરજન્સી લાઇટ્સ લગાવી શકે.

મર્સિડીઝ વડે થાપ આપવાનો પ્રયાસ

એન્તેબેથી સહીસલામત ઇઝરાયલ પરત આવેલા બંધકોને જોઈને તેમના સગાંઓની આંખમાં આંસુ છલકાયાં હતાં

પ્લેનમાંથી એક કાળી મર્સિડીઝ કાર ઉતારવામાં આવી હતી. એ મર્સિડીઝ ઈદી અમીન ઉપયોગ કરતા હતા એ કાર જેવી જ હતી.

તેની પાછળ કમાન્ડો ભરેલી બે લૅન્ડ રોવર કાર પણ ઉતારવામાં આવી હતી. એ વાહનોએ ઝડપભેર ટર્મિનલ ભણી આગળ વધવાનું શરૂ કર્યું હતું.

ટર્મિનલ સુધી પહોંચ્યા પછી જ ગોળીબારનો આદેશ કમાન્ડોઝને આપવામાં આવ્યો હતો.

ઇઝરાયલને એવી આશા હતી કે કાળી મર્સિડીઝ જોઈને યુગાન્ડાના સૈનિકો એવું સમજશે કે ઈદી અમીન બંધકોને મળવા આવી રહ્યા છે.

જોકે, ઇઝરાયલીઓને એ ખબર ન હતી કે ઈદી અમીને થોડા દિવસ પહેલાં જ તેમની કાર બદલાવી નાખી હતી અને તેઓ સફેદ મર્સિડીઝનો ઉપયોગ કરતા હતા.

...અને ઑપરેશનનું રહસ્ય ખુલ્લું થઈ ગયું

એ કારણે ટર્મિનલની બહાર ઊભેલા યુગાન્ડાના સૈનિકોએ તેમની રાઇફલોથી નિશાન તાક્યું હતું, પણ ઇઝરાયલના કમાન્ડોઝે તેમની સાયલેન્સરવાળી બંદૂકોથી એમને શાંત કરી દીધા.

હવે તેમનું રહસ્ય ઉઘાડું પડી ગયું હતું.

ગોળીબાર થતાંની સાથે જ કમાન્ડરે વાહનોમાંથી ઉતરીને પગપાળા ટર્મિનલ પર ધસી જવાનો આદેશ કમાન્ડોઝને આપ્યો હતો.

ટર્મિનલમાં રાખવામાં આવેલા બંધકોને કમાન્ડોઝે...


...પયોગને અટકાવવાનો છે."

શું સરકાર પાસે ભંડોળના દુરુપયોગ અંગેનો ડેટા છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સેન્ટર ફોર સોશિયલ ઇમ્પેક્ટ ઍન્ડ ફિલાન્થ્રોપીના વડા ઇંગ્રિડ શ્રીનાથ કહે છે, "દેશના સિવિલ સોસાયટીને અંકુશમાં લેવાનું આ સૌથી મોટું પગલું છે અને ચોક્કસપણે આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે. સરકાર કહી રહી છે કે આ બિલ વિદેશીભંડોળના દુરુપયોગને અટકાવવા માટે લાવવામાં આવ્યું છે, પરંતુ દાવાને સાબિત કરવા માટે કોઈ પુરાવા અથવા ડેટા આપવામાં આવ્યો નથી."

"શું સરકાર પાસે માહિતી છે કે કઈ સંસ્થા દ્વારા ખોટા કામ માટે વિદેશીભં... બાકીનો લેખ લખો:

ેંગલુરુ, મુંબઈમાં બેઠેલી મોટી સંસ્થાઓએ નવા લોકોની ભરતી કરીને સંસ્થાને ફેલાવવી પડશે."

દાખલા તરીકે જો અમને પાંચ કરોડ દાન પેટે મળે તો અમે દૂરસ્થ વિસ્તારોમાં કાર્યરત નાના સંસ્થાઓમાં રકમ વહેંચી નાખીએ, જેથી તે વિસ્તારમાં પાયાના કામો થઈ શકે. પરંતુ હવે આ શક્ય રહેશે નહીં.

"નવા સુધારામાં આ ફેરફારો કેમ કરવામાં આવ્યા છે તે હજી સુધી સમજાતું નથી. પરંતુ તેમ છતાં કાયદો બની ગયો છે. સરકાર દ્વારા એક પછી એક એવા નિર્ણયો લેવામાં આવી રહ્યા છે, જેની પાછળ કોઈ તર્ક નથી."

"રાજકીય ઉદ્દેશ સમજ્યા વિના આ નવા સુધારણા સમજવું અઘરું છે. જો હું દિલ્હીમાં બેઠો-બેઠો દુમકા-ઝારખંડ, બિલાસપુર-છત્તીસગઢમાં કામ કરતી સંસ્થાને પૈસાની ફાળવણી કરું છું, તો આમાં સરકારને શું વાંધો છે? હેતુ તો જરૂરિયાતમંદોને મદદ કરવાનો જ છે.''

ઇંગ્રીટ શ્રીનાથ પણ સબ ગ્રાંટ પરના પ્રતિબંધ અંગે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે, "નિયમો પ્રમાણે એફસીઆરએ હેઠળ નોંધાયેલી એનજીઓને જ સબ-ગ્રાન્ટ આપવામાં આવે છે."

"આ ડેટા સરકારની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ છે. પરંતુ હવે તમામ અનુદાન પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે અને તેનાથી નાની સંસ્થાઓ ખતમ થઈ જશે. જે સંસ્થાઓ સીધો રીતે ભંડોળ મેળવી શકતી નથી અને ભંડોળ માટે સેવ ધ ચાઇલ્ડ, ઓક્સફામ, પ્રથામ, અક્ષયપત્ર જેવાં મોટાં સંગઠનો પર નિર્ભર છે, તેમનો આધાર છીનવાઈ ગયો છે."

નિયમો અનુસાર એફસીઆરએ હેઠળ નોંધાયેલી સંસ્થાઓને સબ-ગ્રાન્ટ આપી શકાય છે. દર ત્રણ મહિને એનજીઓએ તેના ભંડોળની વિગતો ગૃહમંત્રાલયની વેબસાઇટ પર અપલોડ કરવો પડે છે.

અમિતાભ કહે છે, "મારું માનવું છે કે સિવિલ સોસાયટી પર બીજા ક્ષેત્ર કરતા વધુ જવાબદારી હોવી જોઈએ, કારણ કે અમે પ્રશ્નો પૂછીએ છીએ. પરંતુ શું નાના એનજીઓને ગ્રાન્ટ નહીં આપવાથી જવાબદારીમાં વધારો થશે? શું એસબીઆઈની નવી દિલ્હી શાખામાં જ વિદેશીભંડોળ આવવાથી જવાબદારી વધી જશે?

તમે કહી રહ્યા છો કે સરકારને સ્ટેટ બૅન્ક સિવાય કોઈ અન્ય બૅન્કની ખાતરી નથી. નવાઈ એ વાતની છે કે સરકાર પોતે કહી રહી છે કે આરબીઆઈના નિયમો હેઠળ કાર્યરત અન્ય રાષ્ટ્રીયકૃત બૅન્કો, મોટી ખાનગી બૅન્કો વ્યવહારમાં પારદર્શિતા નહીં લાવી શકે.

આ વાત પર હસવું આવે છે. જો શંકા હોય તો પ્રશ્નો પૂછો. દર ત્રણ મહિને અમને સરકારને જણાવવાનું હોય છે કે દાનમાં કેટલા પૈસા મળ્યા. હવે આનાથી વધારે જવાબદારી શું હોઈ શકે છે."

એનજીઓ માટે છ વર્ષમાં કડક નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે

1976માં જ્યારે ઇન્દિરા ગાંધી દેશનાં વડાં...


...પર કોઈ દાવો ન હતો."

90થી પણ વધારે કરવેરા નાબૂદ

1961માં ભાવનગરમાં કૉંગ્રેસની બેઠક વેળાએ ઇન્દિરા ગાંધી અને મોરારજી દેસાઈ વગેરે સાથે ઉછંગરાય ઢેબર

વર્ષને અંતે કરવેરા, લાગોલેતરી અને માનામાપા આપ્યા પછી ખેડૂત પાસે સામેના ચોમાસા સુધી તેના કુટુંબના નિર્વાહ માટે પૂરું અન્ન પણ રહેતું નહીં.

ખળાંમાંથી પછેડી ખંખેરીને સીધા શાહુકારને ઘેર આવતા વર્ષના પાકને ગીરો મૂકી રોટલા ભેગા થવાનો વખત આવતો.

સૌરાષ્ટ્રના એકતંત્ર રાજ્યની રચના થઈ ત્યારે ગણોતિયાની આવી દશા હતી. 15 એપ્રિલ 1948ના રોજ કાઠિયાવાડનાં બધાં રાજ્યોની સ... બાકીનો લેખ લખો:

ની ટોળી દ્વારા ખૂન થવા લાગ્યાં ત્યારે મુખ્ય મંત્રી ઢેબરે વિધાનસભામાં કહ્યું હતું: "આપણે જીવનભર બહારવટિયાની રંજાડો જોયેલી  છે. આજે પણ આપણા મનમાં છૂપી રીતે તારીફનો પ્રવાહ વહી રહ્યો છે. હું માનું છું કે તેમાંથી જ બહારવટિયા જન્મે છે."

"ગૃહમંત્રી (રસિકલાલ પરીખ)ને ઉતારી પાડશો, ઢેબર સરકારને ઉતારી પાડશો અને વ્યક્તિગત સંતોષ માટે ખૂનની તારીફ કરશો તો ખૂનીની તારીફ પણ ભેગી ભેગી જશે!"

રાજમહેલના ઇશારે હત્યાઓ કરીને ઢેબરને ડગાવવાનો પ્રયાસ કરનાર ભૂપત પોલીસની ભીંસ વધતાં પાછળથી પાકિસ્તાન ભાગી ગયો હતો. ભૂપતનું બહારવટું કોઈ સરકારી અન્યાયમાંથી નહીં, ચોરી-લૂંટમાંથી થવા પામ્યું હતું.

ઝાલાવાડના મુંજપુર ખાતેના આશ્રમમાં સ્વામી શિવાનંદજી ખેડૂતોના પક્ષે રહ્યા અને ગીરાસદારી નાબૂદી ધારાના સમર્થનમાં પ્રવાસ ખેડતા હતા ત્યારે તેમને એમના આશ્રમમાં જ બારીથી બંદૂકના ભડાકે દેવાયા અને સ્વામી હસતે મોઢે મોતને ભેટ્યા.

ઢેબર-રસિકભાઈનો સંકલ્પ મજબૂત બન્યો. ભૂપત અને બીજા ડાકુઓ મુખ્ય મંત્રી અને ગૃહમંત્રીની હત્યા કરવા ફરતા હતા. નામીચા ડાકૂઓમાં ભૂપત, રામ બસીયો, કાળુ વાંક, લખુ માંજરિયો, સજુલા, મંગળસિંહ, દેવાયત, મેસુર, ભગુ પરમાર, વશરામ કાળા અને માવજી ભાણાનાં નામ અગ્રેસર હતાં.

રાષ્ટ્રીયસ્તરે સૌરાષ્ટ્ર પ્રયોગની સ્વીકૃતિ

દક્ષિણ ગુજરાતમાં કાજુની ખેતીથી ખેડૂતો કરે છે લાખોની કમાણી

ઢેબરના જમીન સુધારાથી સામંતશાહીનો અંત આવ્યો અને ખેડૂતો માટે નવી આશા જન્માવી.

વડા પ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નહેરુએ 4 ઑક્ટોબર 1951ના રોજ મુખ્ય મંત્રીઓને પોતાના પાક્ષિક પત્રમાં લખ્યું: "મને તાજેતરમાં સૌરાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રીનો પત્ર મળ્યો છે. તેમાં ખેતીની જમીનમાં તેમણે ક્રાંતિકારી ફેરફારો કર્યા અને જમીનદારી પ્રથા કૃષિની જમીનમાંથી સંપૂર્ણ નાબૂદ કરવામાં આવી છે."

"આ કાર્ય મોટે ભાગે સંબંધિત સર્વેની સમજણ અને સંમતિથી કરવામાં આવ્યું છે. હવે તેઓ બિનકૃષિ જમીન, કરજ નિવારણ તથા કૃષિ જમીનના ટુકડાઓના એકીકરણ માટેનાં પગલાં લઈ રહ્યા છે. હજુ હમણાં સુધી સૌરાષ્ટ્રની તસુએ તસુ જમીન જમીનદારો અને ગરસદારોની  સત્તા નીચે હતી. આ બધાનો હવે અંત આવ્યો છે. હું ઇચ્છું છું કે બીજાં રાજ્યોમાં પણ આવી પ્રગતિ સાધવામાં આવે."

સાદગીને અનુસરતા મહામાનવ

અમદાવાદમાં એક જાહેરસભામાં ઉછંગરાય ઢેબર

મૂળે જામનગરના અલીયાબાડા પાસેના નાનકડા ગામ ગંગાજળામાં નાગર જ્ઞાતિમાં જન્મેલા અને વ્યવસાયે વકીલ એવા ઉ.ન.ઢેબર (21 સપ્ટેમ્બર 1905-11 માર્ચ 1977)...


...પર ગુજારો કરતા હતા.

પ્રતાપ રાણા બન્યા તેનાં ચાર વર્ષ પહેલાં જ 1568માં મેવાડની રાજધાની ચિત્તોડ પર મુઘલોએ કબજો કરી લીધો હતો.

ગાદી સંભાળ્યા બાદ રાણા પ્રતાપે એક તરફ મુઘલોનો સામનો કરવાની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી.

બીજી બાજુ ઊભા પાકનો નાશ કરી દેવાનો આદેશ કર્યો, જેથી અકબરની સેનાને અનાજ મળવું મુશ્કેલ બને.

રીમા હૂજા કહે છે, "ચિત્તોડની આસપાસ ઊભેલા પાકને બાળી નખાયો, જેથી મુઘલ સૈનિકોને અનાજ ના મળે."

"એ જ રીતે ચિત્તોડથી ઉદયપુર વચ્ચેના બધા જ કુવામાં કચરો નાખી દેવાયો, જેથી મુઘલ સેનાને પીવાનું પાણી પણ ના મળ... બાકીનો લેખ લખો:

"મુઘલોના એક હાથીએ રાણાની સેનાના મુખ્ય હાથી રામપ્રસાદ પર જબરદસ્ત હુમલો કર્યો. તેના કારણે તેનો મહાવત માર્યો ગયો."

"માનસિંહની સેનાનો એક મહાવત તેના પર સવાર થઈ ગયો અને તેને મુઘલ સેના તરફ હંકારીને લઈ ગયો."

"બાદમાં જીતના સમાચાર રામપ્રસાદ હાથી સાથે મોકલીને બાદશાહ અકબર સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યા."

હાથીએ ચેતકના પગને ઈજા કરી

દરમિયાન ચેતક પર સવાર મહારાણા પ્રતાપ, હાથી પર બેસીને લડી રહેલા માનસિંહની સામે આવી ગયા હતા. તેમણે ભાલાથી માનસિંહ પર હુમલો કર્યો.

રીમા હૂજા કહે છે, "ભાલો માનસિંહને ના વાગ્યો પણ તેમના મહાવતને વાગ્યો અને તેનું મોત થયું."

"તે જ વખતે માનસિંહના હાથીની સૂંઢમાં રાખેલી તલવારથી ચેતકના પગ પર હુમલો કરાયો, જેમાં તે ગંભીર રીતે ઘાયલ થઈ ગયો હતો."

"ચેતકને ઘા લાગ્યા તે સાથે જ મુઘલ સેનાએ રાણા પ્રતાપ પર તીરોનો મારો શરૂ કરી દીધો હતો."

"રાણાની સેનાના સેનાપતિઓએ નક્કી કર્યું કે રાણા યુદ્ધ મેદાનથી દૂર જતા રહે."

"મુઘલોને ભ્રમમાં નાખવા માટે તેમની જગ્યાએ માનસિંહ ઝાલા ગોઠવાઈ ગયા હતા."

"તેમના માથે મેવાડનું રાજવી છત્ર લગાવી દેવાયું હતું. તે લડાઈમાં આખરે માનસિંહ ઝાલા માર્યા ગયા હતા."

"બે પેઢી પહેલાં માનસિંહ ઝાલાના પૂર્વજ અજ્જા ઝાલાએ આવી રીતે જ લડીને પ્રતાપના દાદા રાણા સાંગાનો જીવ બચાવ્યો હતો."

"રાણા પ્રતાપ યુદ્ધ મેદાનમાંથી જતા રહ્યા તે સાથે જ રાજપૂત સેના અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગઈ હતી."

બાદમાં નિઝામુદ્દીને 'તબાકત-એ-અકબરી'માં લખ્યું હતું, "પીછેહઠ કરી રહેલા રાજપૂતોનો મુઘલોએ પીછો કર્યો."

"ઘણા બધા રાજપૂતોને મારવામાં તેમને સફળતા મળી હતી. તે પછી બપોર બાદ યુદ્ધ પૂરું થઈ ગયું."

ચેતકનું મોત

ચિત્તોડગઢનો કિલ્લો

આ બાજુ પગમાંથી લોહી નીકળતું હોવા છતાં ચેતકે રાણા પ્રતાપને સુરક્ષિત સ્થાન સુધી પહોંચાડી દીધા હતા.

રીમા હૂજા કહે છે, "ઉત્તમ અશ્વની ઓળખ જ એ છે કે તે વગર કહ્યે માલિકના મનની વાત જાણી લે. ચેતકમાં પણ એવા જ ગુણ હતા."

"ઘાયલ થવા છતાં તેમણે રાણાને પીઠ પર સવાર રાખ્યા હતા. તેની સામે એક મોટી ખાઈ આવી તે છલાંગ લગાવીને તેણે પાર કરી દીધી હતી."

"તે પછી તેને હાર્ટઍટેક આવ્યો અને તેનો પ્રાણ જતો રહ્યો. પ્રતાપને ચેતક જતો રહ્યો તેનું બહુ જ દુઃખ થયું હતું."

"બાદમાં ચેતકનું જ્યાં મોત થયું ત્યાં જ તેની યાદમાં તેમણે સ્મારક બનાવ્યું હતું."

હલ્દીઘાટી છોડીને રાણા પ્રતાપ ગોગુંડાના પશ્ચિમમાં કોલિયારી નામના કસબામાં પહોંચ્યા હતા. ત્યાં ઘાયલ સૈનિકોની...


...પર પહોંચી ગઈ છે. જેના ઘણા અર્થ છે.

એક તો એ કે ભારત નિકાસ ઓછી અને આયાત વધુ કરે છે. જેને વ્યવસાયિક નુકસાન કહેવામાં આવે છે.

આરબીઆઈ અનુસાર જૂન 2018માં પૂર્ણ થયેલા ત્રિમાસિક ગાળામાં વ્યવસાયિક નુકસાન વધીને 45.7 અરબ ડૉલર થયું, જે ગત વર્ષે 41.9 અરબ ડૉલર હતું.

બીજું એ કે લોકોને દેશની વસ્તુઓ અને સેવાઓ પસંદ નથી પડી રહી એટલે વિદેશી વસ્તુઓ અને સેવા ખરીદી રહ્યાં છે.

ત્રીજું એ કે વિદેશી રોકાણકારો તેશમાંથી  પોતાના પૈસા પરત ખેંચી રહ્યાં છે.

'નેશનલ સિક્યૉરીટીઝ ડિપૉઝીટરી'ના આંકડાઓ અનુસાર સપ્ટેમ્બરમાં 15,... બાકીનો લેખ લખો:

યાત તો છે જ, પરંતુ ખરીદવા માટે તમારી પાસે પૈસા નથી.

એટલેકે ડૉલર નથી તો ચુકવણી કેવી રીતે થશે? આઝાદ ભારતમાં પહેલી વાર વર્ષ 1966માં ચુકવણીનું સંકટ ઊભું થયું હતું.

જેને પહોંચી વળવા માટે તત્કાલીન વડાં પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીએ 52 વર્ષ પહેલાં 6 જૂન 1966ના રોજ રૂપિયાનું અવમૂલ્યન કર્યું હતું.

એટલેકે રૂપિયાની કિંમત ડૉલરની તુલનામાં જાણી-જોઈને ઘટાડી દેવાઈ હતી.

વર્ષ 1950 અને 1960ના દશકામાં ભારત ભયંકર વ્યવસાયિક નુકસાન સામે બાથ ભીડી રહ્યું હતું.

1965માં જયારે પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધ થયું તો ભારતનાં અર્થતંત્રને પણ માર સહન કરવી પડી. એ વખતે અમેરિકા પણ પાકિસ્તાન સાથે હતું અને ભારત સાથે તેની કોઈ સહાનુભૂતિ નહોતી.

ઇન્દિરા ગાંધી પાસે ખુબ જ મર્યાદિત વિકલ્પો ઉપલબ્ધ હતા. ત્યારે  તેમણે રૂપિયાના અવમૂલ્યનનો નિર્ણય લીધો હતો, જેની ભારે ટીકા પણ થઈ.

1966માં ઇન્દિરા ગાંધીની સરકારે ડૉલરની તુલનામાં રૂપિયામાં 4.76થી માંડીને 7.50 સુધીનું અવમૂલ્યન કર્યું હતું.

કહેવાય છે કે ઇન્દિરા ગાંધીએ ઘણી એજન્સીઓના દબાણમાં આ પગલું લેવું પડ્યું હતું, જેથી રૂપિયા અને ડૉલરનો રૅટ સ્થિર રહે.

આ અવમૂલ્યન 57.5 ટકાનું હતું. દુકાળ અને પાકિસ્તાન-ચીન સાથે યુદ્ધ બાદ ઉપસ્થિત થયેલા સંકટને લીધે ઇન્દિરા ગાંધીએ આ નિર્ણય કર્યો હતો.

1991માં  નરસિમ્હા રાવની સરકારે ડૉલરની તુલનામાં રૂપિયાનું 18.5 ટકાથી 25.95 ટકા સુધીનું અવમૂલ્યન કર્યું હતું.

આવું વિદેશી મુદ્રાના સંકટમાંથી બહાર નીકળવા માટે કરવામાં આવ્યું હતું.

એ પછી કોઈ પણ સરકાર આવી, રૂપિયો ગગડતો અટક્યો નહીં. ચાહે અટલ બિહારી વાજપાયી વડાપ્રધાન હોય કે અર્થશાસ્ત્રી મનમોહન સિંહ.

હાલમાં મજબૂત મોદી સરકારમાં પણ રૂપિયાના અવમૂલ્યનનો સિલસિલો યથાવત રહ્યો છે.

શા માટે ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર રૂપિયાથી જ નથી કરતું?

એવું બે દેશોમાં પરસ્પર સહમતિથી કરી શકાય છે.

ઈરાન સાથે ભારત રૂપિયા આપીને તેલની આયાત કરે છે.

રશિયાએ પણ ભારત પાસેથી રૂપિયા અને રૂબલમાં વેપારની સહમતિ આપી દીધી છે.

એનો મતલબ એ થયો કે  રશિયા અને ઈરાનએ એવી વસ્તુઓની જરૂર હોવી જોઈએ જે ભારતમાં મળતી હોય.

ભારતની ચા બંને દેશ ખરીદે છે અને તે રૂપિયાથી ખરીદી શકાય છે.

ચીન પણ ઘણાં દેશો સાથે પોતાનાં ચલણમાં જ વેપાર કરે છે.

એમાં તકલીફ એ છે કે જે દેશ પાસેથી આપણે કોઈ વસ્તુ ખરીદવી હોય, એ રૂપિયો લેવા માટે તૈયાર હોવો જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર...


...પર સિક્સ ફટકારી. આ સિક્સે એ સમયે લોકોને 2011ના વર્લ્ડ કપની ફાઇનલની યાદ અપાવી દીધી જેમાં તેમની સિક્સને કારણે ભારતે વર્લ્ડ કપ જિત્યો હતો.

ફર્ગ્યૂસનના બીજા બૉલમાં ધોની કોઈ રન ના લઈ શક્યા. હવે કહાણી શરૂ થાય છે એ બૉલની જેના લાખો લોકો ક્યારેય નહીં ભૂલી શકે.

ફર્ગ્યૂસને ત્રીજો બૉલ નાખ્યો અને ધોનીએ ધીરેથી બૉલને રમ્યો અને રન લેવા માટે દોડ્યા. એક રન પૂરો કર્યા બાદ ધોની અને ભૂવનેશ્વર કુમાર વચ્ચે બીજા રનને લઈને થોડી અસમંજસ થઈ અને બીજો રન લેવા માટે દોડ્યા.

બીજા તરફ બાઉન્ડ્રી તરફથી દોડીને આવેલા માર્ટિન ગપ... બાકીનો લેખ લખો:

ારી ડાઇવ લગાવવી જોઈતી હતી."

ધોની તેમની કારકિર્દીની પ્રથમ મૅચમાં પણ રન આઉટ થયા હતા. બાંગ્લાદેશ સામેની એ મૅચમાં ધોની 42મી ઓવરના પાંચમા બૉલે શૂન્ય રને રન આઉટ થઈ ગયા હતા. હવે એવું ચોક્કસ કહી શકાય કે એ ખેલાડી જે તેમની કારકિર્દીની પ્રથમ અને અંતિમ બંને મૅચમાં રન આઉટ થયા હતા.

રન-આઉટ પર સવાલો

ભારતના અનેક લોકોએ ન્યૂઝીલૅન્ડ સામેની આ હારને ભારે હૃદયે પચાવી હતી. રન આઉટ થયા બાદ ખુદ ધોની ખૂબ જ નિરાશ થયેલા કૅમેરામાં જોવા મળ્યા હતા.

જોકે, તેમના રન આઉટ બાદ તેમની કારકિર્દી અને અમ્પાયર પર પણ ફેન્સે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

એ સમયે સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો વાઇરલ થયો હતો. જેમાં ધોની રન-આઉટ થયા એ વખતના બૉલ વખતે ન્યૂઝીલૅન્ડના છ ખેલાડીઓ રીંગની બહાર ઊભા હતા.

આઈસીસીના નિયમ પ્રમાણે ત્રીજા પાવરપ્લે વખતે 30 યાર્ડના સર્કલની બહાર માત્ર 5 ફિલ્ડર જ ઊભા રહી શકે. જેથી કેટલાક લોકોનું કહેવું હતું કે આ બૉલને નો-બૉલ ગણવો જોઈતો હતો.

આ મૅચમાં કેટલાક લોકોએ ધોનીની ધીમી રમતને પણ હારનું કારણ ગણાવી. તેઓ અડધી સદી પૂરી કરવા માટે 72 બૉલ રમ્યા હતા. જેમાં તેમણે માત્ર 1 ફોર અને 1 સિક્સ મારી હતી.

જે બાદ મૅચ ફિનિશર તરીકેની તેમની ઇમેજ પર પણ સવાલો ઊભા થવા લાગ્યા હતા. ઘણા લોકોએ ધોનીને નિવૃત્તિ લેવાની વાતને પણ આગળ ધપાવી. તેમની રમત અને દોડવાની ક્ષમતા પર પણ સવાલો થયા, કેટલાક લોકોએ ઉંમરને લઈને પણ સવાલો કરી નવા લોકોને જગ્યા આપવાની વાત કરી.

આ સવાલોની વચ્ચે ધોની ગુમ થઈ ગયા અને 15મી ઑગસ્ટ 2020 એટલે કે ભારતના સ્વાતંત્ર્ય દિવસે તેમણે પોતાની નિવૃતિ 'મેં પલ દો પલ કા શાયર હું, પલ દો પલ કી મેરી કહાની' ગીત સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટને અલવિદા કહી દીધું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પરંતુ આ ઇરાદાને અમલમાં મૂકવા કેટલા મુશ્કેલ હશે? બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો તેમને બજેટ માટે કયા મુખ્ય પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે?

વિક્રમજનક બેરોજગારી

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગયા વર્ષે મે મહિનામાં 20 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

કેટલાક આર્થિક નિષ્ણાતો મુજબ સરકાર સામે સૌથી મોટા પડકારોમાંથી એક પડકાર રોજગારીની નવી તકો પેદા કરવાનો છે. રેકૉર્ડ માટે જણાવીએ કે વર્ષ 2021માં બેરોજગારીનો દર માત્ર બે ટકા હતો.

આજે બેરોજગારીનો દર 9.1 ટકા છે. જોકે, આ સમસ્યા આજે દુનિયાના તમામ દેશોમાં છે. પ... બાકીનો લેખ લખો:

.5 ટકાના દરે વૃદ્ધિ કરવાની જરૂર પડશે.આલોક ચુડીવાલા કહે છે કે અર્થતંત્રને વૃદ્ધિના માર્ગ પર કેવી રીતે લાવવું એ નાણામંત્રી સામે સૌથી મોટો પડકાર છે.

તેઓ કહે છે, "આમ કરવા માટે સરકારે બજેટમાં એક મોટું આર્થિક પૅકેજ જાહેર કરવાની જરૂર છે, જેથી માગને મોટા પ્રમાણમાં ઉત્તેજન મળી શકે."

અત્યાર સુધી કોરોના મહામારીની અસરનો સામનો કરવામાં સરકાર ઘણી સાવધાન રહી છે. મોટા ભાગના આર્થિક નિષ્ણાતો માને છે કે મોદી સરકારે રાજકોષિય શિસ્તની વધારે પડતી ચિંતા કરવાના બદલે મોટા પ્રમાણમાં ખર્ચ કરવાની જરૂર છે.

નાણાકીય બાબતોના નિષ્ણાત અને પત્રકાર આશિષ ચક્રવર્તી જણાવે છે કે, “આ એક અસાધારણ સમય છે અને માત્ર ભારતમાં નહીં, આખી દુનિયામાં આવી સ્થિતિ છે. સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય રેટિંગ એજન્સીઓની ચિંતા ન કરે, માત્ર ખર્ચ કરે. ગરીબ અને નાના ધંધાર્થીઓના ખિસ્સામાં નાણાં જવા જોઈએ. રેટિંગ એજન્સીઓ રાજકોષીય શિસ્ત અંગે સવાલ ઉઠાવશે. પરંતુ આગામી ત્રણ-ચાર વર્ષ સુધી આપણે તેમની ઉપેક્ષા કરવી જોઈએ.”

તેઓ કહે છે કે, “નિર્મલા સીતારમણે આ બજેટને અગાઉના વર્ષોથી અલગ કરીને જોવું જોઈએ. આપણે 2020માં બહુ નિયંત્રણમાં રહીને ખર્ચ કરતા હતા. પરંતુ પહેલેથી જેનો ભય હતો તેમ તેનાથી માગને વધારવામાં મદદ ન મળી.દેશમાં વપરાશ (consumption)નું પ્રમાણ સતત સુસ્ત રહ્યું છે.”

જોકે, તેઓ બેફામ ખર્ચ કરવાની સલાહ નથી આપતા.

તેઓ કહે છે કે, “હું વગર વિચાર્યે ખર્ચ કરવાની બિલકુલ હિમાયત નથી કરતો. હું સ્માર્ટ રીતે પરંતુ તાત્કાલિક ખર્ચ કરવા પર ભાર મૂકું છું જેથી કરીને આપણે બજારમાં માગ પેદા કરી શકીએ, હકારાત્મકતા ફેલાવી શકીએ અને ખપત પણ પેદા કરી શકીએ. હાલમાં ખર્ચ કરવો એ આર્થિક વૃદ્ધિ માટે મુખ્ય ચાલકબળ બનશે.”

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગયા વર્ષે મે મહિનામાં 20 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવાની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે તેને સ્ટીમ્યુલસ (પ્રોત્સાહન) પૅકેજ ગણાવ્યું હતું.

જનધન અને બીજી યોજનાઓ હેઠળ સરકારે વંચિત રહી ગયેલા ગરીબોનાં ખાતાંમાં કેટલાક રૂપિયા જમા કરાવ્યા, પરંતુ તેનાથી માગ ન વધી. કારણ કે આ મદદની રકમ બહુ ઓછી હતી અને આ મદદ સમાજના તમામ ગરીબોને મળી ન હતી.

નાના વેપારીઓને પણ કોઈ મદદ ન મળી. ત્યાર પછી બૅન્કોમાં રોકડ તો આવી, પરંતુ નાના વેપારીઓને એટલું નુકસાન થયું હતું કે તેઓ બૅન્કો પાસેથી લોન લેવાની સ્થિતિમાં ન હતા. આ ઉપરાંત નાનાં અને મધ્યમ સાહસોને જે મદદ મળી તે મોટા અર્થતંત્રોની જેમ એક વખતની રોકડ સહાયતા ન હતી. પરંતુ સરકારી...


...પરંતુ પછી રાજ્યપાલ સાદિક અલી પાસે પહોંચીને તેઓ ખુદ જનતા પાર્ટી સાથે મળીને સરકાર બનાવવા ઇચ્છે છે.

79 વર્ષના પવાર આજના સમયમાં ભારતીય રાજનીતિમાં સૌથી દિગ્ગજ નેતાઓમાં સ્થાન પામે છે. પરંતુ તેમની લાંબી રાજકીય કારકિર્દીમાં ઘણા ઉતાર-ચઢાવ છે.

વડા પ્રધાન બનવાનું સપનું અધૂરું રહી ગયું

રાજીવ ગાંધીની હત્યા બાદ 1991માં થયેલી લોકસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ જ્યારે સત્તામાં આવી તો પવાર એક સમયે વડા પ્રધાન બનવાથી માત્ર થોડાં પગલાં જ દૂર હતા.

સોનિયા ગાંધીએ વડાં પ્રધાન બનવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હતો અને રાજનીતિમાં કોઈ પણ... બાકીનો લેખ લખો:

એ સમયે પવારે કહ્યું હતું."મેં મારી નેતા (સોનિયા ગાંધી)ને કહ્યું કે હું એક દૂરંદેશી વ્યક્તિ છું કેમ કે મેં 20 વર્ષો પહેલાં એક ઇટાલિયન કંપની સાથે આ ખાસ શરાબ બનાવવાનો વેપારી સોદો કર્યો હતો."

તેમણે કહ્યું કે તેઓ છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં પોતાના ક્ષેત્ર બારામતીમાં શરદ સીડલેસ નામથી એક ખાસ પ્રકારના ઘઉંનો પાક લઈ રહ્યા છે તેનાથી આ શરાબ બને છે.

તેના માત્ર બે દિવસ બાદ જ્યારે કૉંગ્રેસ કાર્યકારી બેઠકમાં દરેક વ્યક્તિ ગોવા વિધાનસભાની ચૂંટણી માટે ઉમેદવારોના નામ નક્કી કરવાના કામમાં લાગી હતી. એ સમયે શરદ પવારે સ્મિત કર્યું અને પીએ સંગમાએ કહેવાનું શરૂ કર્યું કે ભાજપે સોનિયા ગાંધીના વિદેશી મુદ્દાને જે રીતે ઉછાળ્યો છે તેની અસર દૂર દૂર સુધીના ગામો સુધી જોવી મળી રહી છે.

પવારને કૉંગ્રેસમાંથી કાઢી મૂકાયા પણ માત્ર છ મહિનાની અંદર તેમની પાર્ટી એનસીપીએ સોનિયા ગાંધીની કૉંગ્રેસ પાર્ટી સાથે મહારાષ્ટ્રમાં ગઠબંધનની સરકાર બનાવી.

કેટલાય વર્ષો પહેલાં ઉર્દૂના કવિ મિર્ઝા ગાલિબે કહ્યું હતું,

હઝારો ખ્વાહિશ એસી કિ, હર ખ્વાહિશ પે દમ નિકલે,

બહુત નિકલે મેરે અરમાં, લેકિન ફિર ભી કમ નિકલે.

79 વર્ષના પવાર પાસે યોગ્યતા પણ છે અને ઇચ્છા પણ છે કે તેઓ ફરી એક વાર કિંગમૅકર બને.

તેઓ કઈ દિશામાં જશે એ તો સમય જ બતાવશે. આ તાકતવર મરાઠા પાસે તક છે કે તે પોતાના કેટલાક વિરોધીઓ સાથે હિસાબ ચૂકતે કરે અને પોતાની પાર્ટી એનસીપીમાં નવા પ્રાણ ફૂંકે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...પરંતુ મૃત્યુદર ઘણો ઓછો છે.

કોણ જવાબદાર છે?

એ પણ પ્રશ્ન ઊભા થઈ રહ્યો છે કે શું ભારત કોવિડ-19ના મૃત્યુની સંખ્યા ઓછી કરીને બતાવે છે. કારણ કે, જો એવું હોય તો ગુજરાત એ બાબતમાં અપવાદ ગણી શકીએ એવા કોઈ પુરાવા નથી.

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણી સતત આંતરરાષ્ટ્રીય ટ્રાવેલ હિસ્ટ્રી અને દિલ્હીના ધાર્મિક આયોજનમાં સામેલ થનાર તબલીગી જમાતના લોકોને જવાબદાર ઠેરવતા આવ્યા છે. દિલ્હીનું ધાર્મિક આયોજન ભારતમાં કોરોના વાઇરસનું સૌથી મોટું ક્લસ્ટર બન્યું હતું.

પરંતુ એ પણ એવું કારક નથી કે જેની અસર ફક્ત ગુજરાત પર ... બાકીનો લેખ લખો:

સમાધાન કાઢવામાં ધ્યાન ન આપ્યું. ખાસ કરીને કન્ટેન્મેન્ટ ઝોનમાં."

તેઓ કહે છે કે અમદાવાદના જૂના શહેરી વિસ્તારમાં 10-11 કંટેન્મેન્ટ ઝોન છે. અને આ બધી જગ્યા ગીચ વસતી ધરાવે છે.

તેઓ કહે છે "આ વિસ્તારોને શહેરથી કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા પરંતુ આ વિસ્તારોમાં વાઇરસને પ્રસરતો રોકવા માટે પૂરતા પગલા લેવામાં નહોતાં આવ્યા."

સમાજશાસ્ત્રી ગૌરાંગ જાની કહે છે કે "આ જગ્યાઓ પર શારીરિક અથવા સામાજિક દૂરીના નિયમનું પાલન કરવું મુશ્કેલ છે. કારણકે આ એ વિસ્તાર છે જ્યાં લોકો કપડાં અને વાસણ પણ ઘરની બહાર ધોવે છે."

ઑબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે, ''વિશેષજ્ઞ માને છે કે આ વિસ્તારમાં વાઇરસ બહુ ઝડપથી ફેલાયો અને જાણકારીના અભાવ અને શરમને કારણે લોકો હૉસ્પિટલ જવાનું ઉચિત સમજતા ન હતા.''

એક મોટું શહેર

વાઇરસથી સંક્રમિત થઈને બચવાવાળા પણ કહે છે કે શહેરની હૉસ્પિટલો આ સંકટ માટેની કોઈ તૈયારી નથી.

દસ દિવસ સુધી કોવિડ-19 વૉર્ડમાં સારવાર કરાવીને સાજા થયેલા 67 વર્ષીય લક્ષ્મી પરમાર કહે છે કે "મારે કેટલાક કલાકો સુધી બેડ માટે રાહ જોવી પડી."

તેઓ કહે છે, "શરૂઆતમાં કોઈ નાસ્તો નહોતો મળતો. મારે એક સ્થાનિક રાજનેતાને આની ફરિયાદ કરવી પડી. ત્યાં 40-50 દરદીઓ માટે બે બાથરૂમ હતા."

વિશેષજ્ઞ કહે છે કે આ મહામારીએ ગુજરાતના ખરાબ સ્વાસ્થ્ય તંત્રને ઉજાગર કર્યું છે.

પ્રોફેસર ભટ્ટ કહે છે, "આ બધું ન થયું હોત તો કોઈ પણ ગુજરાતના હૉસ્પિટલોની હાલતમાં રસ ન લેત. હવે ડૉક્ટરોની કમી અને પૅરામેડિક્સની અછત બધાની સામે આવી ગઈ છે. અમે જોઈ રહ્યા છીએ કે લૉકડાઉનના સમયમાં પણ ઉતાવળમાં લોકોને નોકરી પર રાખવામાં આવ્યા."

બ્રુકિંગ્ઝ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના એક અધ્યયનમાં સામે આવ્યું કે ગુજરાતમાં પ્રતિ એક હજાર લોકો માટે 0.3 બેડ છે જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ 0.5 કરતા પણ ઓછા છે. એટલે પ્રતિ દસ હજાર લોકો પર ગુજરાતમાં માત્ર ત્રણ બેડ છે.

કોરોના વાઇરસના કેસ વધવાને કારણે બેડ, પીપીઈ કિટ અને ક્વોરૅન્ટીન કેન્દ્રોની અછત ઊભી થઈ છે.

છેલ્લા થોડા અઠવાડિયામાં ગુજરાતે કુલ સંક્રમિત લોકોની સંખ્યા તમિલનાડુ કરતા વધારે થઈ ગઈ છે. પરંતુ હાલત હજી ખરાબ છે કારણકે મૃત્યુદર ઘણો વધારે છે.

ગુજરાતના આરોગ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ કહે છે કે "અમે કર્તવ્યોનું નિર્વહન કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છીએ એ વાત સાથે હું અસહેમત છું. અમારી પાસે આ સમયે 23 હજાર ખાટલા ઉપલબ્ધ છે. અમારા આરોગ્યકર્મીઓ સતત કામ કરી રહ્યા છે. પરિસ્થિતિ કાબુમાં રહે તે માટે અમે...


...પરના આર્થિક સંબંધ, મલયાલીઓના આરબ ધર્મ પ્રત્યે સન્માન પણ સૂચવે છે.

ભારતમાં યુરોપિયનોના આગમન સુધી મોપાલીઓનો વિકાસ થતો રહ્યો. જોકે તેઓ જમીનના માલિક બની શકે તેમ ન હતા અને આરબો સાથેના વેપાર ઉપર આધારિત હતા, પરંતુ યુરોપિયનોના આગમન બાદ તેમના વેપારને ફટકો પડ્યો હતો અને તેઓ આર્થિક કંગાળિયતમાં ધકેલાઈ ગયા.

એક સમયના સમૃદ્ધ વેપારીઓ ભૂમિહીન શ્રમિક, નાના વેપાર તથા નાના પાયે માછીમારી કરવા માટે મજબૂર બન્યા.

મુસ્લિમ શાસકોના કાર્યકાળમાં મોપાલા

ભારતમાં યુરોપિયનોના આગમન સુધી મોપાલીઓનો વિકાસ થતો રહ્યો

ઉપરોક્ત સં... બાકીનો લેખ લખો:

ું પુસ્તક લખ્યું.  જેમાં 20 પન્નાંના પરિશિષ્ઠમાં તેમણે 28 જેટલા અંગ્રેજ તથા સ્થાનિક પ્રત્યક્ષદર્શીના મોપાલાઓ દ્વારા અત્યાચારના વૃત્તાંત લખ્યાં છે.

આવાજ એક પ્રત્યક્ષદર્શી થેલ્લાપુરથ રામા કરુપના કહેવા પ્રમાણે, "24મી સપ્ટેમ્બરે બપોરે બારેક વાગ્યે 60-70 મોપાલા મારા ઘરમાં ઘૂસ્યા. તેમાંથી કેટલાકે મારા શરીર ઉપર તલવાર તાકી અને મને મારી નાખવાની ધમકી આપી."

"મેં તેમને મનપુરથ થંગલ (વેરિયનકુન્નાથ હાજીની જેમ જ અન્ય એક મોપાલા નેતા)ની દુહાઈ આપી. એક વૃદ્ધ મોપાલાએ મને છોડી દેવા કહ્યું. મારા ઘરમાંથી રૂ. 11 હજારની લૂંટ ચલાવવામાં આવી. મારા મંદિરમાં રહેલી મૂર્તિઓને લઈ ગયા અને તેને ખંડિત કરી નાખી."

"મારા ગામમાં પાંચ મંદિરને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું. 40થી વધુ હિંદુઓનું ઇસ્લામમાં ધર્માંતરણ કરી દેવામાં આવ્યું. જેમાં મારી ભાણેજનો પણ સમાવેશ થાય છે. મોપાલાએ ત્રણ મહિલા સહિત 15 હિંદુઓની હત્યા કરી નાખી."

પુસ્તકની નોંધ પ્રમાણે આ નિવેદન આપ્યા બાદ પીડિતે આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. આ પુસ્તકમાં હિંદુઓની કપાયેલી ચોટલીઓ તથા મોપાલાઓ દ્વારા અત્યાચાર પીડિતની અમુક તસવીરો પણ મૂકવામાં આવી છે.

બાદમાં 'આર્ય સમાજ' દ્વારા ધર્માંતરિત હિંદુઓની 'ઘરવાપસી' માટે કેટલાંક અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યાં હતાં અને તેમને ફરીથી હિંદુ બનાવવામાં આવ્યા હતા.

કાલિકટ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર મુજિબ રહેમાનના કહેવા પ્રમાણે, "વેરિયનકુન્નાથ હાજી હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાનું મહત્ત્વ સમજતા હતા, એટલે જ તેમણે પોતાની ચળવળનું બિનસાંપ્રદાયિક સ્વરૂપ જાળવી રાખવા માટે પ્રયાસ કર્યો હતો."

"હાજીએ તેમના સમર્થકોને તમામ ધર્મના લોકોને પૂરતી સુરક્ષા આપવાની તથા કોઈને પણ ધર્મને કારણે પ્રતાડિત નહીં કરવાની સૂચના આપી હતી. તેમણે બ્રિટિશરોને સમર્થન આપનારા હિંદુ હોય કે મુસ્લિમ તેમને ટાર્ગેટ કર્યા હતા."

આઝાદીના લગભગ અઢી દાયકા બાદ કેરળની તત્કાલીન ડાબેરી સરકારે મોપાલા ચળવળને આઝાદીની ચળવળ તરીકે માન્યતા આપીને તેમાં સંકળાયેલાઓને પૅન્શન આપવાની જાહેરાત કરી હતી.

સુગરા હુમાયુ મિર્ઝા : પડદામાં કેદ જિંદગી છોડીને સ્ત્રીઓનો અવાજ બનવાની કહાણી

એક દિવસમાં ચાર ફિલ્મની જાહેરાત

22મી જૂને વેરિયનકુન્નાથ હાજીના જીવન ઉપર એક જ દિવસમાં ચાર મલયાલમ ફિલ્મ બનાવવાની જાહેરાત થઈ.

મલયાલમ ફિલ્મ અભિનેતા પૃથ્વીરાજ સુકુમારને ફેસબુક ઉપર ફિલ્મ 'વેરિયાકુન્નન' જાહેરાત કરતાં લખ્યું, "ઇતિહાસને સળગાવી દેવાયો તથા દફનાવી દેવાયો છતાં દંતકથા જીવંત રહી. એક...