...ગયું.

મામૂને અમીનની હત્યા કરાવી અને સિંહાસન કબજે કરી લીધું. આ બધી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં લેતા હારૂન રશીદના રાજકીય વારસાને શાનદાર કહેવો મુશ્કેલ છે. તેમનો યુગ 'સુવર્ણ યુગ' કહેવાયો હશે, પણ તે બહુ થોડાં વર્ષો માટે જ રહ્યો હતો. જીવનની ચાલીસીમાં પ્રવેશ પછી તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું હતું.

જોકે અલિફ લૈલાની કહાણીને કારણે હારૂન રશીદનું પાત્ર ઐતિહાસિક બની ગયું. એવું લાગે છે કે આ વાર્તાને કારણે જ વાસ્તવિક હારૂન રશીદનું મૃત્યુ થયું તેનાં ઘણા વર્ષો પછી પાત્ર જીવતું રહ્યું થયું. આપણે આજે આ વાર્તાના હારૂન રશીદને જ જાણ... બાકીનો લેખ લખો:

ી હતી.

જોકે આ પ્રેમકહાણી આગળ જતાં કરૂણ બની હતી. અલ-મહદીનું નાની ઉંમરમાં જ મૃત્યુ થયું હતું અને ખિરજરાનથી તેમને થયેલા બે પુત્રો વારાફરતી ખલીફા બન્યા હતા.

તે વખતે બંને પુત્રોની ઉંમર શું હતી તે આપણે જાણતા નથી. અનુમાન એવું છે કે તેમની ઉંમર 20 વર્ષની આસપાસ જ હશે. બંનેનાં નામ પયગંબરો પરથી એટલે કે હઝરત મૂસા અને હઝરત હારૂન પરથી રાખવામાં આવ્યા હતા. જોકે બંને ભાઈઓ એક બીજાને નફરત કરતા હતા.

મૂસાને પણ એક નાનો દીકરો હતો અને તેની ઇચ્છા હતી કે પોતાના પછી તેને ખિલાફત મળવી જોઈએ. હારૂનને રાજકુંવર ગણીને તેની સાથે સારો વ્યવહાર કરવાના બદલે તેને પરેશાન કરવામાં આવ્યા હતા.

હારૂનની હત્યા થઈ જાય તેવી શક્યતા હતી, તેથી ખિજરાને બાજી સંભાળી. ખલીફા અલ-મહદીના વખતથી જ ખિજરાન શક્તિશાળી મહિલા હતાં. જોકે મૂસાએ માતાનું પણ અપમાન કર્યું. તેમણે કહ્યું કે તમારે સ્ત્રી તરીકે રાજકાજના મામલામાં ખટપટ કરવાની જરૂર નથી.

આ લડાઈ હવે વ્યક્તિગત નહોતી, પરંતુ બંનેનાં હિતોનો પણ ટકરાવ હતો. મહદી જીવતા હતા ત્યારથી જ માતા અને પુત્ર વચ્ચે વર્ચસ્વની લડાઈ ચાલતી હતી. ખિજરાન અને બારમાકીદ પરિવાર મૂસાને તખ્ત પરથી હઠાવી દેવા માગતો હતો. બંનેએ મળીને મૂસાને હઠાવીને તેની જગ્યાએ હારૂનને ખલીફા બનાવવાનું કાવતરું ઘડી કાઢ્યું.

મૂસાનું પણ થોડા વખતમાં જ મૃત્યુ થઈ ગયું.

એવા પણ ઉલ્લેખો મળે છે કે ખિજરાને તેમને ઝેર આપી દીધું હતું. બીજા એક સંદર્ભ અનુસાર ખિજરાને દાસીનો ઉપયોગ કરીને મૂસાના મોઢા પર તકિયો દબાવીને તેમની હત્યા કરાવી દીધી હતી. આવી વાતો સામે સીધા સરળ એવા ઉલ્લેખો પણ મળે છે કે મૂસાનું મૃત્યુ પેટના અલ્સરથી થયું હતું.

મૂસાનું મૃત્યુ થયું તે પછી સત્તા હારૂનના હાથમાં આવવાને બદલે બારમાકીદ વંશના હાથમાં આવી.

બારમાકીદ પરિવાર અમીર ભદ્ર વર્ગનો હતો અને તેના પૂર્વજો મૂળ ઈરાનના હતા. ભૂતકાળમાં મધ્ય એશિયામાં આવેલા બૌદ્ધ ધર્મસ્થાનના સંરક્ષક તરીકે તેમના વડવાઓ કામ કરતા હતા.

જોકે હવે તેઓ સ્થાનિક પરંપાર પ્રમાણે અરબી બોલવા લાગ્યા હતા અને મુસ્લિમ બની ગયા હતા. ખિલાફતની વ્યવસ્થામાં તેઓ ગોઠવાઈ ગયા હતા અને સત્તા જમાવી રહ્યા હતા.

આ પરિવારના લોકો રાજકાજમાં કુશળ હતા અને માલિકોને કોઈ મુશ્કેલી ના પડે તે રીતે તેમનું બધું કામકાજ પોતાના માથે લઈ લેવામાં માહેર હતા. બીજું અઢળક ધન ધરાવતા હતા એટલે તેના જોરે વફાદારીઓ ખરીદી લેતા હતા.

બારમાકીદ પરિવારનાં એક મહિલાએ હારૂનનું પાલક માતા તરીકે સ્તનપાન પણ કરાવ્યું...


...ગલાં લેવામાં આવ્યાં છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન દ્વારા સુપરમાર્કેટ અને ડિલિવરી બૉય માટે RTPCR ટેસ્ટ કરાવવાનું ફરજિયાત બનાવી દેવાયું છે. જ્યારે શાકભાજી વેચનારા, મેડિકલ અને કરિયાણાની દુકાનવાળા, ઑટોરિક્ષા ડ્રાઇવરો, મજૂરો અને વાળંદો માટે રેપિડ ઍન્ટિજન ટેસ્ટ કરાવવાનું ફરજિયાત કરાયું છે જેથી વાઇરસના પ્રસારને સમયસર રોકી શકાય.

વળી રાજ્યમાં સ્કૂલ-કૉલેજનું શિક્ષણ પણ ફરીથી ઑનલાઇન કરી દેવાયું છે. અને મહાનગરોમાં સીટી બસ, બાગ-બગીચા બંધ કરી દેવાયા છે.

વળી સુરત સહિત અમદાવાદમાં જાહેર પરિવહનની બસોના પ્ર... બાકીનો લેખ લખો:

ધારવા પર ભાર આપવાનું કહ્યું હતું. ફરજિયાત માસ્ક અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમનું પાલન ચુસ્તપણે થાય તેની જાહેરાત કરી હતી.

વિજય રૂપાણીએ કહ્યું કે રાજ્યમાં દરરોજ દોઢ લાખ લોકોનું રસીકરણ થઈ રહ્યું છે

મુખ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું કે ફેબ્રુઆરીમાં કોરોના વાઇરસના કેસો ઘટતા લોકો બેફિકરા થઈ ગયા હતા અને કોરોના સંબંધિત આદેશોનું પાલન કરવામાં ઢીલાશ વર્તવા લાગ્યા હતા.

જોકે, હવે ગુજરાતમાં ફરીથી કોરોનાના કેસો વધી રહ્યા છે ત્યારે ઢીલાશ નહીં ચાલે એવું તેમણે જણાવ્યું.

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણને કાબૂ કરવા માટે રાજ્યમાં ટેસ્ટિંગ અને ટ્રેસિંગ પર ભાર મૂકવાની વાત કરતાં રૂપાણીએ કહ્યું, "રાજ્યમાં દરરોજ દોઢ લાખ લોકોનું રસીકરણ થઈ રહ્યું છે, જેને ત્રણ લાખ સુધી પહોંચાડવા સૂચના અપાઈ છે."

રાજ્યમાં પહેલાંની માફક જ સરકારી અને ખાનગી હૉસ્પિટલોમાં કોરોના વાઇરસના કુલ કેસો કરતાં પાંચ ગણી વધુ પથારીઓ તૈયાર રાખવામાં આવી હોવાનું પણ તેમણે જણાવ્યું.

હાલ રાજ્યમાં કોરોના વાઇસના દરદીઓ માટે છ હજાર પથારીઓ તૈયાર હોવાની તેમણે માહિતી આપી છે.

ગુજરાત અને દેશમાં કોરોનાના વધી રહેલા કેસોને પગલે ફરીથી લૉકડાઉન લાગુ કરી શકાય એવી આશંકાને ફગાવી દેતાં તેમણે ગુજરાતમાં લૉકડાઉન લાદવાની સરકારની કોઈ ઇચ્છા ન હોવાનું જણાવ્યું છે.

રૂપાણીએ કહ્યું, "લૉકડાઉનની અત્યારે કોઈ વાત નથી. ભૂતકાળમાં આપણે આ બધી પરિસ્થિતિ વચ્ચેથી નીકળ્યા છે અને લૉકડાઉન કર્યું નથી એટલે એ અંગેનો કોઈ ભય ન રાખવો."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ગલે શંકરસિંહ વાઘેલા અને મોદી વચ્ચે વિરોધ ઊભો થવાનું શરૂ થઈ ગયું.

ડૉ. કાશીકરના મતે શંકરસિંહ વાઘેલાની રાજકીય મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ અને નરેન્દ્ર મોદીની મહત્ત્વાકાંક્ષાઓ વચ્ચે ટકરાવ થવાને કારણે તેમની વચ્ચે ફાટ પડી હોવાનું માની શકાય.

ડૉ. કાશીકર ઉમેરે છે, "અન્ય પણ એક કારણ હતું કે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી બનવા માટે શંકરસિંહ વાઘેલા લાઇનમાં હતા. તે સમયે દરેક લોકોએ કેશુભાઈ પટેલને મુખ્ય મંત્રી તરીકે સહયોગ આપ્યો જેમાં નરેન્દ્ર મોદીનો પણ સમાવેશ થતો હતો."

"વાઘેલાના મનમાં એ વાત ખટકી ગઈ કે નરેન્દ્ર મોદીને કારણે તેઓ ... બાકીનો લેખ લખો:

અલાયન્સ) સરકારમાં કાપડ મંત્રી તરીકે પણ કાર્ય કરી ચૂક્યા છે.

તો સાથે જ ગુજરાતમાં વિપક્ષના નેતા તરીકે પણ તેઓ સરકારની ટીકા કરતા હતા.

ડૉ. કાશીકર કહે છે, "યૂપીએ-2 સરકારમાં શંકરસિંહ વાઘેલાને માત્ર ગુજરાતમાં સંગઠનની જવાબદારી સોંપવામાં આવી અને ફરીથી એક વખત વાદ-વિવાદનો સમય શરૂ થયો."

"શંકરસિંહની કામ કરવાની પદ્ધતિ અને મહત્ત્વાકાંક્ષા અંગે પક્ષના લોકો વાકેફ હતા એટલા માટે તેમનો વિરોધ શરૂ થયો."

તેમણે જણાવ્યું કે તે સમયે કૉંગ્રેસ પક્ષ વાઘેલાને બહારના નેતા જ ગણતા હતા અને તેમની પૃષ્ઠભૂમિમાં સંઘના કાર્યકર તરીકે જ તેમની છાપ હોવાનું માનતા હતા.

ડૉ. કાશીકર કહે છે, "કૉંગ્રેસ પક્ષ શંકરસિંહ વાઘેલાનો ઉપયોગ નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ કરી શક્યા હોત પરંતુ તેવું ના બન્યું. કારણ કે જે નેતા પોતાના પક્ષમાં રહીને જ 'વિભીષણ' બની તેમના ધારાસભ્યોને પોતાની સાથે ભેળવી શકતા હોય તેઓ કંઈ પણ કરી શકવા સક્ષમ હોય છે."

કૉંગ્રેસને બાય...બાય...

વર્ષ 2017ની ચૂંટણી પહેલાં વાઘેલાએ કૉંગ્રેસ સાથે છોડા ફાડી નાખ્યો અને પોતાનો નવો પક્ષ રચ્યો જેનું નામ આપ્યું 'જન વિકલ્પ મોરચા.'

કૉંગ્રેસમાંથી છૂટા થવાના કારણ અંગે પ્રોફેસર ધોળકિયા જણાવે છે, "વર્ષ 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણી સમયે વાઘેલા ઇચ્છતા હતા કે ગુજરાતમાં જે પણ ટિકિટોની વહેંચણી કે નિર્ણયો લેવાય તે તેમની મરજી મુજબ લેવાય."

"પરંતુ કેન્દ્રમાંથી તે સમયે નિર્ણય લીધો હતો કે ચૂંટણીલક્ષી દરેક કાર્ય એક સામૂહિક સંગઠનની મંજૂરીથી લેવાય. હાઇકમાન્ડના આ નિર્ણયથી વાઘેલા ખૂબ નારાજ થયા."

આ વાતમાં વધુ એક અધ્યાય ઉમેરતા ડૉ. કાશીકર જણાવે છે કે વાઘેલાએ તેમના મુખ્ય મંત્રીના એક વર્ષના કાર્યકાળમાં જે ધડાધડ નિર્ણયો લીધા હતા તેનાથી સ્થાનિક સ્તરે કૉંગ્રેસી નેતાઓ તેમનાથી નારાજ હતા.

કાશીકર કહે છે, "વાઘેલાના એક પછી એક નિર્ણય લેવાથી કૉંગ્રેસને ફાળ પડી ગઈ કે જો આવી જ રીતે વાઘેલા સત્તા પર રહીને શાસન ચલાવશે, તો આગળ જતા મુશ્કેલી પડશે."

"બીજું કે તે સમયે સીતારામ કેસરીને ખજાનચીમાંથી પાર્ટી અધ્યક્ષ બનાવ્યા હતા. કેસરીને અને વાઘેલાને વ્યક્તિગત મતભેદો હતા કારણ કે વાઘેલા પક્ષમાં કોઈનું માનતા જ નહોતા."

"તેમણે ઉપર ફરિયાદ કરી કે વાઘેલાની મહત્ત્વકાંક્ષા કૉંગ્રેસને લઈ ડૂબશે. ત્યારબાદ સરકારે તેમનો ટેકો પાછો ખેંચી લીધો અને વાઘેલાની સરકાર પડી ભાંગી."

કૉંગ્રેસમાંથી જુદા થયા બાદ તેમણે નવો પક્ષ 'જન વિકલ્પ મોરચા'ની સ્થાપના કરી પરંતુ તે સફળતા મેળવવામાં નિષ્ફળ...


...ગવાનો ભય ન હોત તો આ નીતિ બાઇડન માટે નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકી હોત. ત્યારે કદાચ ટ્રમ્પે બાઇડનને ઉતારી પાડવા માટે 'હાઇડન બાઇડન' કહ્યું તેની અસર થઈ હોત.

બાઇડનના પ્રચારતંત્રે એક બાજુ ખસીને ટ્રમ્પને જ પોતાની વાણીથી ગરબડ કરવાની તક આપી અને તેમાં તેમને ફાયદો થયો.

3. કોઈ પણ ભોગે ટ્રમ્પ નહીં

ચૂંટણીના દિવસથી એક સપ્તાહ અગાઉ બાઇડનના પ્રચારતંત્રે તેમની ફાઇનલ ટીવી જાહેરખબરો રજૂ કરી જેમાં જે સંદેશ અપાયો તે ગયા વર્ષે કેમ્પેનની શરૂઆતમાં અપાયેલા સંદેશ જેવો જ હતો.

ઑગસ્ટમાં નૉમિનેશન સ્વીકારતી વખતની સ્પીચમાં પણ આવ... બાકીનો લેખ લખો:

િપબ્લિકન્સથી મોહભંગ થયો હોય તેવા મતદારોને આકર્ષવામાં સફળ રહ્યા.

બાઇડને કમલા હેરિસને ઉપરાષ્ટ્રપતિપદનાં ઉમેદવાર તરીકે પસંદ કર્યાં તેમાં તેમની આ નીતિનું પ્રતિબિંબ દેખાય છે.

તેમણે ધાર્યું હોત તો પક્ષની ડાબેરી પાંખમાંથી મજબૂત ટેકો હોય તેવી કોઈ વ્યક્તિને રનિંગ મેટ તરીકે પસંદ કરી શક્યા હોત.

બાઇડન જ્યારે સેન્ડર્સ અને વૉરેનની નજીક ગયા હોય તેવું એક જ વખત બન્યું હતું અને તે મુદ્દો પર્યાવરણ અને ક્લાઇમેટ ચેન્જનો હતો.

કદાચ તેમણે ગણતરી કરી હશે કે તેનાથી યુવામતદારોને આકર્ષી શકાશે, કારણ કે આ મુદ્દો તેમના માટે પ્રાથમિકતા ધરાવે છે અને ઊર્જાનો ભારે વપરાશ કરતા સ્વિંગ-સ્ટેટના ઉદ્યોગો સામે આ જોખમ ખેડી શકાય તેમ છે. આ એક અપવાદ હતો પરંતુ પછી નિયમ બની ગયો.

જુલાઈમાં પર્યાવરણીય ઍક્ટિવિસ્ટ ગ્રૂપ સનરાઇઝ મૂવમેન્ટના સહસ્થાપક વર્ષીની પ્રકાશે જણાવ્યું કે, "એ બાબત જગજાહેર છે કે અમે બાઇડનની યોજનાઓ અને ભૂતકાળમાં તેમણે કરેલી પ્રતિબદ્ધતાઓના ટીકાકાર રહ્યા છીએ. તેમણે તેમાંથી ઘણી ટીકાનો જવાબ આપ્યો છે."

"તેમણે રોકાણનાં કદ અને તેની ઝડપમાં નાટ્યાત્મક વધારો કરવો, પર્યાવરણીય ન્યાય કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરવામાં આવશે અને સારી યુનિયન જોબનું સર્જન કરશે તે વિશે ઘણી માહિતી આપી છે. તેમણે તાત્કાલિક કાર્યવાહીનું વચન આપ્યું છે."

5. વધારે નાણાં, ઓછી સમસ્યાઓ

ચાલુ વર્ષની શરૂઆતમાં ચૂંટણીપ્રચાર માટે બાઇડનની તિજોરી ખાલી હતી. તેમણે સામાન્ય ચૂંટણીનો પ્રચાર શરૂ કર્યો ત્યારે જ ટ્રમ્પથી પાછળ હતા.

ટ્રમ્પે પોતાના સમગ્ર રાષ્ટ્રપતિ કાર્યકાળ દરમિયાન ચૂંટણીપ્રચાર માટે કરોડો ડૉલર એકત્ર કર્યા હતા. પરંતુ એપ્રિલ પછી બાઇડનના કેમ્પેનમાં ફંડ એકત્રીકરણ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.

તેનું કારણ હતું કે ટ્રમ્પના ચૂંટણીપ્રચારમાં અઢળક ખર્ચ કરવામાં આવી રહ્યો હતો. તેથી પરિણામ એ આવ્યું કે બાઇડન પોતાના હરીફ કરતાં ઘણી મજબૂત નાણાકીય સ્થિતિમાં આવી ગયા.

ઑક્ટોબરની શરૂઆતમાં બાઇડનના હાથમાં ટ્રમ્પના પ્રચારતંત્ર કરતાં 144 મિલિયન ડૉલર વધારે હતા. તેથી તેઓ લગભગ તમામ મહત્ત્વના રાજ્યમાં ટીવી ઍડવર્ટાઇઝિંગનો મારો ચલાવીને રિપબ્લિકન્સને પ્રચારમાં પછાડી શકે તેમ હતા.

અલબત્ત, નાણાં એ સર્વસ્વ નથી. ચાર વર્ષ અગાઉ ટ્રમ્પના ઓછા ખર્ચના પ્રચારની તુલનામાં ક્લિન્ટન નાણાકીય ખર્ચ કરવામાં ઘણા આગળ હતા.

પરંતુ 2020માં કોરોના વાઇરસના કારણે રૂબરૂ પ્રચાર પર નિયંત્રણ આવી ગયાં.

સમગ્ર દેશમાં અમેરિકનોએ પોતાના ઘરમાં જ રહીને મીડિયા પર...


...ગામની મહિલાઓ ભરી શકે એટલું પાણી ભરી લે છે.

અહીં મોટાં ભાગનાં ઘરોમાં નળ છે પણ પાણી આવતું જ નથી.

આ સ્થિતિમાં મહિલાઓ ગામના હવાડા પાસેના એક નળમાંથી પાણી ભરે છે, જ્યાંથી ગામનાં ઢોર પાણી પીવે છે.

હવાડા પાસે પાણી ભરવા આવેલાં લક્ષ્મીબહેન કહે છે કે અમે જ્યાંથી પાણી લઈએ ત્યાંથી જ ઢોર પણ પાણી પીવે છે. એનાથી ગામમાં બીમારી પણ ફેલાય છે.

65 વર્ષનાં આવીબહેન કહે છે, "અહીં દુકાળ પડે છે એટલે તળાવમાં પાણીને બદલે કાંકરા દેખાય છે. પાણી આવે એટલે અમે દોડી આવીએ પણ ઢોરઢાંખર માટે પાણી મળતું નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહી... બાકીનો લેખ લખો:

રી કહે છે કે ભેંસને નિભાવવી અઘરી પડે છે. પશુઓ અમારા માટે બાળક જેવાં છે. ઘેટાંનાં નાનાં બચ્ચાંને આ ગરમીમાં બહાર મૂકવાનો જીવ ચાલતો નથી.

તેઓ કહે છે, "સરકાર ભેંસ અને ગાય માટે ઘાસચારો આપે છે પણ ઘેટાંબકરાંને પશુમાં ગણતાં નથી એવું લાગે છે. અમારા ગામનાં ઘેટાંબકરાં માટે ઘાસચારો લાવવો મુશ્કેલ છે."

નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે ભારત-પાકિસ્તાનની સરહદે આવેલાં ગામડાંઓમાં પાણીની લાઇનનું કામ પ્રગતિમાં છે અને ટૂંક સમયમાં આ કામ પૂર્ણ થતાં પાણીની સમસ્યાનો કાયમી નિકાલ આવશે.

તેમણે ઉત્તર ગુજરાતનાં ડૅમ અને જળાશયોની સ્થિતિ વિશે પણ વાત કરી હતી. એ પ્રમાણે ઉત્તર ગુજરાતનાં ડૅમ અને જળાશયોમાં આ વર્ષે ગયા વર્ષ કરતાં ઓછું પાણી છે.

પાણીની લાઇનનું કામ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી ગ્રામજનો અને ઢોર માટે પાણી એ મૃગજળ સમાન જ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ગામમાં પ્રવેશતાં દરેક લોકો ચંપલ હાથમાં લઈને પ્રવેશે છે

અંદમાનમાં રહેતા અને ઘર રંગવાનું કામ કરતા વર્ષના કારીગર સુબ્રમનિયમ પિરાંબને કહ્યું, "એક એવી દંતકથા પણ છે કે તમે જો આ પરંપરાનું પાલન નહીં કરો તો રહસ્યમય તાવ આવશે."

"અમે આ દંતકથાના ડરમાં નથી જીવતા, પરંતુ અમે અમારા ગામને એક પવિત્ર જગ્યા તરીકે માન આપીને મોટાં થયા છીએ. મારા માટે આ એક મંદિરનો જ ભાગ છે."

આ દંતકથા કઈ રીતે અસ્તિત્વમાં આવી એ જાણવાં હું ગામના કહેવાતા ઇતિહાસકાર પાસે ગઈ, તેમની પણ સફળતાની કહાણી છે. 62 વર્ષના લક્ષ્મણ વીરબદ્ર વિદેશોમાં એક... બાકીનો લેખ લખો:

ું અવસાન થાય છે, ત્યારે નાત-જાત કે ગરીબ-અમીરના ભેદભાવ વિના ગામનો દરેક પરિવાર તેના પરિવારને 20 રૂપિયા દાનમાં આપે છે.

સેવાગન કહે છે,"અમારા પડોષીઓ સાથે સારા-ખરાબ વખતમાં સાથ આપવાને બદલે સમાનતાની ભાવનાને પ્રોત્સાહન આપે છે."

મને ચિંતા થાય છે કે સમય, પ્રવાસ અને વૈશ્વિક પ્રવાહોએ આ પરંપરાઓને કેવી અસર કરશે.

મેં દુબઈના વીરબદ્રને પૂછ્યું કે તેઓ આ પરંપરા વિશે આજે પણ બાળપણ જેવી જ સહજતા અનુભવે છે, તેઓ અનુભવે છે.

આજે પણ તેઓ ગામમાં ખુલ્લા પગે જ ચાલે છે. વર્ષો સુધી વિદેશમાં રહેવા છતાં તેઓ અંદમાનના દિલમાં પડેલી પરંપરાને ઉત્સાહપૂર્વક નીભાવે છે.

તેમણે કહ્યું, "અમે કોણ છીએ અને ક્યાં રહીએ છીએ એ ભૂલીને દરેક સવારે એ માનીને ઊઠીએ છીએ કે બધું જ સારું થશે."

"કોઈ જ ખાતરી નથી છતાં આપણે દરરોજ ઊઠીએ છીએ, ભવિષ્યની યોજનાઓ કરીએ છીએ અને આગળનું વિચારીએ છીએ."

"જીવન આવી સરળ માન્યતાઓની આસપાસ જ વણાયેલું છે. અમારા ગામમાં બસ તમે તેનું અલગ સ્વરૂપ જુઓ છો."

'ધ કસ્ટમ્સ ઘેટ બાઇન્ડ અસ' એ બીબીસી ટ્રાવેલની એવી શ્રેણી છે જે દુનિયાભરની વિવિધ સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓને તમારા સુધી પહોંચાડે છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ગી રહેલાં સીમાને પાલનપુરથી ઝડપી લીધાં.

સીમાની કેફિયત જાણીને ખુદ પોલીસ પણ દંગ થઈ ગઈ હતી.

બાળક ન થવાને લીધે સીમાબહેનના છૂટાછેડા થયાં હતાં અને તેમનાં બીજી વખત લગ્ન થયાં હતાં. પોતાનું લગ્નજીવન ટકાવી રાખવા માટે સીમાએ સમાજસેવા છોડીને આ બાળકીનું અપહરણ કર્યું હતું.

જ્યારે તેઓ પોલીસથી બચીને ભાગી રહ્યાં હતાં ત્યારે કોઈ પણ તેમનું વર્ણન ગર્ભવતી તરીકે કરે એ માટે તેમણે પેટ પર કપડાં બાંધી રાખ્યાં હતાં.

પછીથી પોલીસના હાથમાં ન આવી જાય એ માટે પેટ પર બાંધેલાં કપડાં છોડી દીધાં હતાં.

બનાસકાંઠા જિલ્લાના પોલીસ વડ... બાકીનો લેખ લખો:

ટાર્ગેટ કરી એની બાળકીનું અપહરણ કર્યું. જો હું પકડાઈ ન ગઈ હોત તો પાલનપુરથી ભાગીને અમદાવાદ આવી જાત."

"કારણકે મેં બાળક આવ્યા પછી અમદાવાદ રહેવાની મારા પતિ સાથે શરત કરી હતી. એની પાછળનું કારણ એટલું હતું કે અમદાવાદમાં અમને કોઈ ઓળખી ન શકે અને અપહરણ કરેલા બાળક સાથે હું આસાનીથી જીવી શકું."

"…પણ મારા આ મનસૂબા પર પણ પાણી ફરી વળ્યું અને હું પકડાઈ ગઈ."

પોતાની દીકરી પરત મળી જવાથી ખુશ મહેરુન્નિસાએ બીબીસીને કહ્યું કે "હવે અમે સરકારી અધિકારી સિવાય કોઈ સામાજિક કાર્યકરની વાતોમાં આવીશું નહીં અને ભૂલથી પૈસાની લાલચમાં ભરમાઈશું નહીં."

મહેરુન્નિસા કહે છે, "અલ્લાહની દુઆથી આ બાળક પાછું ફર્યું છે. અલ્લાહ કરે ભવિષ્યમાં મારી જેમ કોઈ છેતરાય નહીં."

આ સમગ્ર ઘટના અંગે બનાસકાંઠા પોલીસ વડા પ્રદીપ શેજુલ કહે છે કે "અમને આ સમાજસેવિકા સીમાની વાતમાં સંપૂર્ણ ભરોસો બેસતો નથી એટલે આ બાળકના અપહરણમાં બીજા કોણ-કોણ સામેલ છે એની પણ તપાસ કરી રહ્યા છીએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ગુપ્તા પરિવાર દક્ષિણ આફ્રિકામાં જોરદાર વગ ધરાવતો હોવાનો આરોપ છે. પોતાના બિઝનેસને આગળ ધપાવવા માટે ગુપ્તા પરિવાર 'સત્તા કબજે કરવાનો' પ્રયાસ કરતો હોવાનો આક્ષેપ તેમના ટીકાકારો કરી રહ્યા છે.

નાયબ નાણાંપ્રધાન સેબીસી જોનાસે 2016ના માર્ચમાં જણાવ્યું હતું કે ગુપ્તા પરિવારની એક વ્યક્તિએ તેમને પ્રધાન તરીકે બઢતી આપવાની ઓફર 2015માં કરી હતી.

સેબીસી જોનાસના આ નિવેદન પછી ગુપ્તા પરિવાર સત્તા પર પકડ ધરાવતો હોવાની માન્યતા દ્રઢ બનવા લાગી હતી.

પોતે આવી કોઈ ઓફર કરી હોવાનો ગુપ્તા પરિવારે ઇનકાર કર્યો હતો.

જોકે, ... બાકીનો લેખ લખો:

નાં બહેન અચલાની દીકરી વેગાના દિલ્હીના બિઝનેસમેન આકાશ જહાજગાર્હિયા સાથેના લગ્ન વખતે આ વિવાદ સર્જાયો હતો.

200 મહેમાનો સાથેના લક્ઝરી વાહનોના કાફલાને નોર્થ-વેસ્ટ પ્રાંતના વિખ્યાત સન સિટી હોલિડે રિસોર્ટ સુધી પોલીસ એસ્કોર્ટ આપવામાં આવ્યું હતું.

ગરીબ ખેડૂતો માટેની એક યોજનાનું જંગી ભંડોળ અતુલ ગુપ્તાના અંગત ખાતામાં જમા કરાવવામાં આવ્યું હતું અને આ ભવ્ય લગ્ન એ નાણાંમાથી પાર પાડવામાં આવ્યાં હોવાનો આક્ષેપ પણ કરવામાં આવ્યો હતો.

ગુપ્તા પરિવાર શું કહે છે?

ગુપ્તા પરિવાર જાહેર નિવેદન ભાગ્યે જ કરે છે. જોકે, પોતાના વકીલ સાથેના એક ઇન્ટર્વ્યૂમાં અજય ગુપ્તાએ ગયા વર્ષે જણાવ્યું હતું કે તેઓ કોઈ કંપની કે કોઈ અસ્કામતમાં શેરહોલ્ડર નથી.

અજય ગુપ્તાએ કહ્યું હતું, "હું કંપનીઓમાં કોઇ પદ ધરાવતો નથી. મારી પાસે કદાચ એક કાર છે અને એક રૂમ છે, જે મારા પપ્પા વાપરતા હતા."

2016ના ઓગસ્ટમાં ગુપ્તા પરિવારે જણાવ્યું હતું કે તેઓ તેમના બિઝનેસ, દક્ષિણ આફ્રિકા અને તેમના સાથીઓના ભલા ખાતર દક્ષિણ આફ્રિકામાંનું તમામ શેરહોલ્ડિંગ વેચી નાખશે.

આમ કરવાથી પોતે લોકોની નજરમાંથી દૂર થઈ જશે એવું ગુપ્તા પરિવાર ધારતો હતો, પણ તેમની ધારણા ખોટી સાબિત થઈ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ગોરિલા બલ ચૂશી ગૅંડરુનો જેઓ ભાગ હતા."

રિનચેને એસએફએફના પૂર્વ યોદ્ધાઓ સાથે લાંબા ઇન્ટરવ્યૂ કર્યા છે.

1959માં ચીન વિરુદ્ધ થયેલો વિદ્રોહ નિષ્ફળ ગયા બાદ 14મા દલાઈ લામા તિબ્બત છોડી ભારત ભાગી આવ્યા હતા અને ભારતમાં જ તિબ્બતની નિર્વાસિત સરકારની રચના કરી હતી.

દસ હજાર તિબ્બતી પણ તેમની સાથે ભારત આવ્યા હતા અને અહીં તેમણે શરણ લીધી હતી.

'અમેરિકાના વિશેષ દળોએ પ્રશિક્ષિત કર્યા'

સ્થાનિય તિબ્બતી લોકો અને તેનજિનના પરિવારે તેનજિનના અંતિમ સંસ્કારમાં ભાગ લીધો હતો તેની તસવીર

ભારતે દલાઈ લામા અને તેમની સાથે આવેલા ... બાકીનો લેખ લખો:

રતને સવાલ કરવો જોઈએ."

ચીન અને ભારત વચ્ચે સરહદતણાવ

તેમણે કહ્યું, "ચીનની સ્થિતિ એકદમ સ્પષ્ટ છે, અમે તિબ્બતની આઝાદીનું સમર્થન કરનારા કોઈ પણ દેશનો વિરોધ કરીએ છીએ."

ચીન તિબ્બતને ચીનનો સ્વાયત્ત ભાગ માને છે.

જૂન મહિનામાં ગલવાન ઘાટીમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે થયેલા ટકરાવ બાદ બંને દેશો વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે.

આ ઘટનામાં ભારતના 20 જવાનોનાં મોત થયાં હતાં પરંતુ ચીને તેમના કેટલા સૈનિકોનાં મોત થયાં, એની સત્તાવાર રીતે કોઈ માહિતી જાહેર નહોતી કરી.

ભારત અને ચીન વચ્ચેના તણાવનું કારણ સરહદ છે. જેને સ્પષ્ટ રીતે નિર્ધારિત નથી કરાઈ. તે એવા કેટલાક દુર્ગમ વિસ્તારોમાંથી પસાર થાય છે, જ્યાં પહોંચવું સરળ નથી.

યુનિવર્સિટી ઑફ વેસ્ટમિન્સ્ટરના સ્કૂલ ઑફ સોશિયલ સાયન્સના પ્રોફેસર દિવ્યેશ આનંદ કહે છે, "ભારત માટે આ અજીબ સ્થિતિ છે. ભારતે સ્પષ્ટ રીતે ચીનને દર્શાવી દીધું છે કે તેઓ ચીન સામે તિબ્બતી લોકોનો ઉપયોગ કરશે પરંતુ તેઓ સત્તાવાર રીતે આ વાત નથી કરી શકતા."

એસએફએફના પૂર્વ સૈનિક ઝાંપા કહે છે, "અમે એ દરેક કામ કર્યું છે જે ભારતીય સેના કરે છે. પરંતુ અમને ક્યારેય ભારતીય સેનાને મળતું સન્માન અથવા ઓળખ નથી મળી આ વાત દુખી કરનારી છે."

એ કહેવું મુશ્કેલ છે કે ભારત હવે એસએફએફના અસ્તિત્વને સ્વીકારવાથી ચીન સાથેના સંબંધો પર શું અસર થશે પંરતુ ભારત અને ચીન વચ્ચે ચાલતા તણાવને પગલે ભારતમાં રહેતા 90 હજારથી વધુ તિબ્બતી લોકોને તેણે ચિંતિત જરૂર કરી દીધા છે.

આમાંથી ઘણા લોકોને હજુ પણ આશા છે કે તેઓ તિબ્બત પરત જઈ શકશે પરંતુ ભારતને હજુ પણ તેઓ પોતાનું ઘર જ માને છે.

તેનઝિનના સાળુભાઈ તુડૂપ તાશી કહે છે, "અમને આ વાત પર ગર્વ છે કે તેનઝિને અમારા બે દેશ ભારત-તિબ્બત માટે પોતાનો જીવ આપી દીધો."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ગ્યો તે માટે પણ આ જ કારણો જવાબદાર છે તેવું સિનિયર ઍડ્વોકેટ એમ. આઈ. લાલીવાળાનું માનવું છે.

તેઓ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં પોલીસતંત્રની ઉદાસીનતાને કારણભૂત ગણાવતાં કહે છે કે, "જો સાક્ષીઓ સમયસર કોર્ટમાં હાજર રહ્યા હોત તો આ સમસ્યા ઊભી જ ના થઈ હોત. કોર્ટમાં આવા સંવેદનશીલ કેસમાં વિલંબ થવા પાછળનું મુખ્ય કારણ પોલીસની સમન્સ અને વૉરંટ બજાવવાની કામગીરીમાં ઉદાસીનતા છે. જેના કારણે આ 127 આરોપી અને એમના પરિવારને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે" .

સિનિયર ઍડ્વોકેટ એમ. આઈ. લાલીવાળાની વાત સાથે સંમત થતાં આ કેસના મુખ્ય સ... બાકીનો લેખ લખો:

ક્ઝેમ્પશન માંગ્યું."

"કોર્ટે સ્થિતિને જોઈ કલમ 205 હેઠળ અમારી દરખાસ્ત મંજૂર કરી. પરંતુ સામે સરકારી વકીલ દોઢ વર્ષ સુધી હાજર ન રહ્યા અને મુદતો પડતી ગઈ. જેથી આટલો વિલંબ થયો."

‘ક્યારેક તપાસ અધિકારી હાજર ન રહ્યા તો ક્યારેક સરકારી વકીલ’

આરોપીઓના વકીલ કે. જી. શેખ

ખાન સાથે આ કેસમાં જોડાયેલા બીજા વકીલ કે. જી. શેખ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહે છે કે, "અમારી પાસે અમારા 127 લોકો નિર્દોષ હોવાના પુરાવા હતા, કેસ ઝડપી ચાલી શકે એમ હતો, પણ કયારેક તપાસ અધિકારી હાજર ન હોય તો ક્યારેક સરકારી વકીલ હાજર ન હોય તેવું બનતું."

તેઓ કેસનો નિકાલ જલદી લાવવાના પોતાના પ્રયત્નો વિશે વાત કરતાં કહે છે કે, "છેવટે અમે આ કેસ ઝડપથી ચલાવવા માટે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં ગયા અને હાઈકોર્ટે પણ કેસ ઝડપી ચલાવવાનો આદેશ આપ્યો. પરંતુ થોડાં સમયમાં જ જજની બદલી થઈ. નવા જજ આવ્યા અને તે કેસ સમજે એ પહેલાં એમની પણ બદલી થઈ અને કેસની મુદ્દતો પડતી ગઈ."

આ કેસના સિનિયર વકીલ એમ.એમ ખાન આ કેસની કોર્ટની કાર્યવાહી અંગે વધુ વિગતો આપતાં કહે છે કે "એક તબક્કો એવો આવ્યો કે કોર્ટ એક્સ પાર્ટી સુનાવણી (એકતરફી સુનાવણી) માટે તૈયાર થઈ પણ અમને એ મંજૂર નહોતું."

"કારણકે ઉપલી કોર્ટમાં સરકાર અપીલ કરે તો ઍક્સ પાર્ટી સુનાવણીના આધારે અમારે ફરીથી તમામ પ્રોસિજર કરવી પડે. જેથી આ પ્રસ્તાવ અમે નામંજૂર કર્યો."

તેઓ આગળ કહે છે કે, "અંતે 127 આરોપીઓ તરફથી 22-3-2016ના દિવસે દલીલો પૂરી થઈ. જોકે, સમન્સ નહીં બજાવવાને કારણે અને સરકારી વકીલ તથા સાક્ષી નહીં હોવાને કારણે સામા પક્ષની દલીલો 17-04-2018ના રોજ પૂરી થઈ અને 27-6-2018ના દિવસે અંતિમ સુનાવણી થઈ."

આરોપીઓના વકીલ કે. જી. શેખ ત્યાર બાદની કાર્યવાહી વિશે વાત કરતાં કહે છે કે "ત્યાર બાદ ત્રણ જજની બદલી થઈ, 4-2-2021ના દિવસે અનેક મુદ્દતો પડ્યા પછી સરકારની ચુકાદા પહેલાંની અંતિમ દલીલ પૂરી થઈ અને 15-2-2021ના દિવસે આરોપીની દલીલ પૂરી થઈ. પણ સમન્સ નહીં બજાવવાને કારણે માત્ર 20 સાક્ષી હોવા છતાં આટલો બધો વિલંબ થયો છે."

સેસન્સ કોર્ટના રિટાયર્ડ જજ એસ.એમ. પીરઝાદાએ આ કેસમાં ન્યાય મેળવવામાં થયેલા વિલંબ અંગે વાત કરતાં કહ્યું કે, "આ વિલંબ ઘણો લાંબો છે, હાઈકોર્ટના આદેશ પછી કેસ ઝડપથી ચાલવો જોઈતો હતો. આટલી મુદ્દતો પાડવી યોગ્ય નથી."

"જો આટલી મુદ્દતો ન પડી હોત તો કેસનો ઝડપી નિકાલ આવી શક્યો હોત. આરોપી જામીન પર બહાર હતા એટલે કેસને પ્રાયોરિટી ન અપાઈ પણ આવા સંવેદનશીલ કેસમાં...


...ગ્લૅન્ડ સામે તો ઘરઆંગણે અમારા જ મેદાન પર રમવાનું છે તેવી માનવસહજ લાગણી દિમાગમાં ઘર કરી જાય તે સ્વાભાવિક છે અને આ જ બાબતનો ચાલાક અંગ્રેજ ટીમ લાભ લઈ શકે તેમ છે.

ઇંગ્લેન્ડની ટીમ તાજેતરમાં જ શ્રીલંકાનો વ્હાઇટવૉશ કરીને આવી છે. તેમના કૅપ્ટન જો રૂટ શાનદાર ફૉર્મમાં છે. તેમણે પહેલી ટેસ્ટમાં બેવડી  સદી ફટકારી  હતી તો એ જ શ્રીલંકા સામેની બીજી ટેસ્ટમાં તે 11 રન માટે બેવડી સદીથી વંચિત રહ્યા હતા.

નજીકના ભૂતકાળમાં કોઈ પ્રવાસી કૅપ્ટન આવા ઉમદા ફૉર્મ સાથે ભારત સામે રમવા આવ્યા નથી. આમ ભારતીય ટીમે કોઈથી સાવચેત રહ... બાકીનો લેખ લખો:

ાદ બંને ટીમ પુણે જશે, જ્યાં ત્રણ વન-ડે મૅચની સિરીઝ રમાશે.

સૌથી અગત્યની વાત એ છે કે ભારતીય ટીમે ઘરઆંગણે તેમની પ્રતિષ્ઠા જાળવી રાખવાની છે અને કોરોનાકાળ બાદ દેશમાં ક્રિકેટની લોકપ્રિયતામાં જરાય ઓટ આવી નથી તે પણ પુરવાર કરવાનું છે.

ગમે તે હોય પણ આ સિરીઝ ઘણી બધી રીતે રોમાંચક રહેશે, તેમાં શંકા નથી.

ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચેની સિરીઝનો કાર્યક્રમ

ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડ ચાર ટેસ્ટ, પાંચ ટી20 અને ત્રણ વન-ડે મૅચની સિરીઝ રમવાનાં છે.

પાંચમીથી નવમી ફેબ્રુઆરીએ ચેન્નાઈમાં પ્રથમ ટેસ્ટ અને ત્યાર બાદ 13થી 17મી ફેબ્રુઆરીએ ચેન્નાઈમાં જ બીજી ટેસ્ટ રમાશે.

એ બાદ બંને ટીમ અમદાવાદ આવશે જ્યાં 24થી 28 ફેબ્રુઆરીએ ત્રીજી ટેસ્ટ અને ચારથી આઠમી માર્ચ દરમિયાન ચોથી ટેસ્ટ રમાશે.

અમદાવાદના મોટેરા સ્ટેડિયમ ખાતે જ 12, 14, 16, 18 અને 20મી માર્ચે પાંચ ટી20 મૅચ રમાશે. ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચેની વન-ડે સિરીઝની ત્રણ મૅચ 23, 26 અને 28મી માર્ચે રમાશે.

રામમંદિર માટે દાન આપનાર ગુજરાતનું મુસ્લિમ દંપત્તી

ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડની ટીમ

ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડે અત્યાર સુધી પ્રથમ બે ટેસ્ટ માટેની ટીમની જાહેરાત કરી છે. જે આ મુજબ છે.

ભારત : વિરાટ કોહલી (સુકાની), અજિંક્ય રહાણે, રોહિત શર્મા, શુભમન ગિલ, મયંક અગ્રવાલ, ચેતેશ્વર પૂજારા, લોકેશ રાહુલ, રવિચંદ્રન અશ્વિન, જસપ્રિત બુમરાહ, કુલદીપ યાદવ, મોહમ્મદ સિરાઝ, હાર્દિક પંડ્યા, ઋષભ પંત, અક્ષર પટેલ, રિદ્ધિમાન સહા, ઇશાન્ત શર્મા,  શાર્દૂલ ઠાકુર, વોશિંગ્ટન સુંદર.

ઇંગ્લૅન્ડ : જો રૂટ (સુકાની), જેક ક્રોલી, ડોમ સિબલી, ડેન લોરેન્સ, જોઝ બટલર, મોઇન અલી, જેમ્સ એન્ડરસન, જોફરા આર્ચર, ડોમનિક બેઝ, સ્ટુઅર્ટ બ્રોડ, રોરી બર્ન્સ, બેન સ્ટોક્સ, જેક લિચ, બેન ફોક્સ, ઓલિવર સ્ટોન, ક્રિસ વોક્સ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ઘણા બ્રિટનવાસીઓ તેમના વીકેન્ડની ઊજવણી રાબેતા મુજબ જ કરશે.

ફૂટબોલપ્રેમીઓની વાત કરીએ તો એ દિવસે એફએ કપની ફાઇનલ મેચ રમાવાની છે એટલે તેમના માટે એ વધારે મહત્ત્વની હશે.

કેટલા લોકો રૉયલ વેડિંગ નિહાળશે?

મેઘન માર્કેલ.

2011માં પ્રિન્સ વિલિયમ અને કેટ પરણ્યાં ત્યારે 2.4 કરોડથી વધુ બ્રિટનવાસીઓએ એ પ્રસંગને ટીવી પર નિહાળ્યો હતો. પરિણામે એ પ્રસંગને બ્રિટનના ઇતિહાસમાં સૌથી વધુ લોકો દ્વારા નિહાળવામાં આવેલા ટોચના દસ કાર્યક્રમોમાં સ્થાન મળ્યું હતું.

1966ની વર્લ્ડ કપની ફાઇનલ 3.23 કરોડ લોકોએ અને 1997માં પ્રિન... બાકીનો લેખ લખો:

આપ્યું હતું.

આ પદગૌરવ સન્માનદર્શક છે અને એ પદગૌરવ પ્રાપ્ત કર્યા પછી મેઘન માર્કેલ ડચેસ બની જશે.

ડાયનાને સત્તાવાર રીતે પ્રિન્સેસ ડાયના ક્યારેય કહેવામાં આવ્યાં ન હતાં. તેઓ પ્રિન્સેસ ઑફ વેલ્સ હતાં અને પ્રિન્સ ચાર્લ્સથી છૂટાછેડા લીધા પછી તેઓ ડાયેના-પ્રિન્સેસ ઑફ વેલ્સ બની રહ્યાં હતાં.

મેઘન માર્કેલ રત્નજડિત મુગટ પહેરી શકશે?

પદવી ભલે ગમે તે હોય, પણ મેઘન માર્કેલને રાજવી પરિવારનો મુગટ પહેરશે એમાં કોઈ શંકા નથી.

પ્રિન્સેસ ડાયનાનું મૃત્યુ થયું ત્યારે તેઓ તેમનાં ઘરેણાં તેમની પુત્રવધુઓને આપવા માટે છોડી ગયાં હતાં.

ડચેસ ઑફ કેમ્બ્રિજે ડાયેનાનાં તથા ક્વીનનાં ઘણાં ઘરેણાં સત્તાવાર પ્રસંગોએ પહેર્યાં હતાં.

મહેમાનોની યાદીમાં કોનો-કોનો સમાવેશ છે?

પોતાને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હોવાની વાતને કેટલીક સેલિબ્રિટીએ જ સમર્થન આપ્યું છે. બીજા ઘણા લોકોને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હશે.

રાજવી પરિવારમાં હાજરી આપી શકાય એટલા માટે સર એલ્ટન જોને તેમના બે કોન્સર્ટ રદ્દ કર્યા છે.

પોતાના ઉપરાંત અન્ય સ્પાઇસ ગર્લ્સને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યાનો સંકેત મેલ બીએ આપ્યો છે.

મેઘન માર્કેલનાં ખાસ સખી અને ટેનિસ સ્ટાર સેરેના વિલિયમ્સને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે.

પ્રિન્સ હેરીના મહેમાનોની વાત કરીએ તો તેમના પિતા તથા ઓરમાન માતા, ડચેસ ઑફ કોર્નવોલ, ક્વીનનાં અન્ય સંતાનો તથા તેમનાં બાળકો, પ્રિન્સ હેરીનાં ફોઈ, કાકી, માસી, મામી, ફૂઆ, કાકા, માસા, મામાઓ અને પિતરાઈ ભાઈ-બહેનોની હાજરી અપેક્ષિત છે.

મેઘન માર્કલની સાથે તેમના પિતા થોમસ માર્કેલ હશે, તેવી ચર્ચા હતી. બાદમાં વિન્ડસર કેસલ દ્વારા ઔપચારિક નિવેદનમાં જણાવાયું હતું કે તેઓ હાજર નહીં રહે.

થોમસ માર્કલ નિવૃત લાઈટિંગ ડિઝાઈનર છે અને મેક્સિકોમાં રહે છે. તેઓ સ્ટારબક્સની એક સ્થાનિક શોપમાં 'ઈમેજીસ ઓફ બ્રિટનઃ એ પિક્ટોરિઅલ જર્ની થ્રુ હિસ્ટરી' નામનું પુસ્તક તાજેતરમાં વાંચતા જોવા મળ્યા હતા.

મેઘનનાં માતા ડોરિયા રેડલાન પણ દીકરીના લગ્નમાં હાજરી આપશે એવી આશા છે.

વિન્ડસર કેસલના મેદાનમાં યોજનારા પ્રસંગમાં ઉપસ્થિત રહેવાનું આમંત્રણ મહત્વના આશરે 1,200 લોકોને આપવામાં આવ્યું છે. તેમાં સખાવતી કાર્યો માટે જાણીતા લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

કોને-કોને બાકાત રાખવામાં આવશે?

પ્રિન્સ હેરીનાં માતા ડાયના સાથે ડેટિંગ કરવાની મજા બાબતે અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક વખત મજાક કરી હતી.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને બાકાત રાખવામાં આવશે અને તેમના...


...ઘણા લોકો વિકીપીડિયા સિવાય ધનશ્યામ તિવાડીના બ્લોગના કેટલાક ભાગ કાઢીને તેને સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરે છે.

તમામ દાવાની તપાસ

વાઇરલ  તસવીરની સાથે સાથે અમે આ તમામ દાવાઓની તપાસ કરી

વર્ષ 1966ની ગણાવી જે ત્રણ ચાર તસવીરો શેર કરવામાં આવી રહી છે. તે 7 નવેમ્બર 1966ના રોજ દિલ્હીમાં થયેલી ઘટનાની છે. તેમાં ધ્યાનથી જોઈએ તો તસવીરોમાં ઇન્ડિયા ગેટથી રાષ્ટ્રપતિ ભવન વચ્ચેની લોન અને રાજપથના કેટલાક ભાગ જોવા મળે છે.

7 નવેમ્બર 1966ના દિવસે દિલ્હીમાં થયેલી ઘટના વિશે ઇતિહાસકાર હરબંસ મુખિયા ભારતનાં પૂર્વ વડા પ્રધાન ઇંદ... બાકીનો લેખ લખો:

ોનાં મોત થયા. કેટલાક લોકોએ તેમના રિપોર્ટમાં મરનારની સંખ્યા 8-9 લખી, પણ આ સંખ્યા નિશ્ચિત રીતે દસથી વધુ નહોતી."

હરબંસ મુખિયાએ પણ યાદ કરીને જણાવ્યું કે 1966ની આ ઘટનામાં 10થી વધુ લોકોનાં મોત નહોતા થયા.

અંગ્રેજી અખબાર ધ મિંટ દ્વારા પણ આ વર્ષે જ પ્રકાશિત એક રિપોર્ટમાં 1966ની આ ઘટનામાં મૃતકોની સંખ્યા દસથી ઓછી જણાવી હતી.

'દેશની સંસદ પર હુમલો'

પોલીસના ગોળીબાર બાદ શું થયું? આ મામલે રશિદ કિદવઈ કહે છે:

"દિલ્હી પોલીસ ઘણા ઉપદ્રવીઓને ડીટીસી (દિલ્હી ટ્રાન્સપૉર્ટ કૉર્પોરેશન) બસમાં ભરીને અરાવલીના જંગલો (મહરૌલી-ગુરગાંવ પાસે) છોડી આવી હતી, પરંતુ કોઈ પણ પ્રદર્શનકારી વિરુદ્ધમાં પોલીસ કેસ દાખલ નહોતો કરાયો."

"આ ઘટનાના કારણે ભારતના તત્કાલીન ગૃહમંત્રી ગુલઝારી લાલ નંદાએ રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું. કહેવાય છે કે ઇંદિરા ગાંધીએ તેમને સ્થિતિ પર કાબૂ મેળવવા માટે પહેલાથી જ તૈયાર રહેવા માટે કહ્યું હતું."

"પરંતુ ગૃહ મંત્રીની સાથેસાથે તેઓ દેશના સાધુ-સંત સમાજના અધ્યક્ષ પણ હતા અને તેમને વિશ્વાસ હતો કે તેઓ વાતચીતથી સ્થિતિ કાબૂમાં લઈ લેશે."

સ્કૉલ વેબસાઇટ્સે પણ એક લેખમાં 1966ની આ ઘટનાને 'દેશની સંસદ પર પ્રથમ હુમલો' તરીકે વર્ણવી હતી અને તેને તથાકથિત ગૌરક્ષકો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવ્યો હોવાનું પણ કહેવાયું હતું.

અમને આ ઘટના સંદર્ભે બે આર્કાઇવ લેખ 'ધ હિંદુ' અખબારની વેબસાઇટ પર પણ મળ્યા.

ગૌહત્યાના વિરોધમાં કાનૂન

અખબારે 8 નવેમ્બરના રોજ લેખ લખ્યો હતો કે હિંસાના કારણે રાજધાની ક્ષેત્ર દિલ્હીમાં કર્ફ્યૂ લગાવી દીધો છે. હજારો ગૌરક્ષક મળીને ભારતીય સંસદ પર તૂટી પડ્યા અને તેમણે સરકારી વાહનોને આગચંપી કરી. આ ઘટનામાં સાત લોકોનાં મોત થયા હતા અને 100 લોકો ઘાયલ થયા.

દિલ્હીમાં એકઠાં થયેલા પ્રદર્શનકારીઓ જનસંઘ, હિંદુ મહાસભા, આર્ય સમાજ અને સનાતન ધર્મ સભાના લોકો સામેલ થયા હતા.

બ્રિટનના અખબાર 'ધ ગાર્ડિયને' પણ આ ઘટના પર રિપોર્ટ લખ્યો હતો દેમાં આ તથ્યોની પુષ્ટિ થાય છે.

'ધ હિંદુ' અખબારે 2જી ડિસેમ્બર 1966ની આવૃત્તિ અનુસાર, આ ઘટના બાદ ઇંદિરા ગાંધીએ સંતોને સંબોધીને એક પત્ર લખ્યો હતો. જેમાં તેણે કહ્યું હતું કે ગૌહત્યાના વિરોધમાં કાનૂન બનાવવા માટે શાંતિથી પણ વાતચીત થઈ શકે છે.

ઇંદિરા ગાંધી પર પુસ્તક લખનારા કોંગ્રેસની નેતા જયરામ રમેશે પણ પોતાના પુસ્તકમાં દાવો કર્યો છે કે ઇંદિરા ગાંધીએ 1966ની ઘટના બાદ ગૌહત્યા પર એક રિપોર્ટ તૈયાર કરવા માટે એક કમિટીનું ગઠન કર્યું હતું.

જેમાં...


...ઘણા લોકોને પોતાની આંખ અને જડબા જેવાં મહત્ત્વનાં અંગ ગુમાવવાં પડ્યાં હોવાના અહેવાલો સ્થાનિક માધ્યમોમાં જોવા મળ્યા છે.

ગુજરાતમાં હવેથી મ્યુકરમાઇકોસિસની સારવારમાં જરૂરી ઇંજેક્શન ઍમ્ફોટેરિસિન બી હવેથી ઇન્જેક્શન હવેથી અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલમાંથી મળી રહેશે.

ખાનગી હૉસ્પિટલોમાં સારવાર લઈ રહેલા મ્યુકરમાઇકોસીસ દરદીઓને આ ઇન્જેક્શન સિવિલ હૉસ્પિટલમાંથી મળી રહેશે એવું ગુજરાત સરકારનું માહિતીખાતું જણાવે છે.

સિવિલ હૉસ્પિટલમાંથી આ ઇન્જેક્શન પડકર કિંમતે મળી રહેશે એવું પણ જણાવાયું છે.

વાઇરસનો ઉદભવ ક્યાંથી ... બાકીનો લેખ લખો:

ા B.1.617.2 વૅરિયન્ટ સામે અસરકારક હોવાની વિગતો આપવામાં આવી છે.

ભારતને આ માહિતીમાં ઘણો રસ છે કેમ કે શક્યતા છે કે ભારતમાં B.1.617 વૅરિયન્ટનું પ્રભુત્ત્વ રહ્યું હોય. જેથી તે દેશમાં ઝડપથી વાઇરસ ફેલાવે છે.

સીબીએસઈની ધોરણ 12ની પરીક્ષા મુખ્ય વિષયો સાથે લેવાની વિચારણા, ઘણા રાજ્યો સંમત

પહેલી જૂને પરીક્ષા વિશે આખરી નિર્ણય કરાશે

કોરોના વાઇરસને કારણે ગુજરાત સરકારે ગુજરાત બોર્ડના ધોરણ 10ના રેગ્યુલર વિદ્યાર્થીઓને માસ પ્રમોશન આપવાની જાહેરાત કરી હતી.

હવે બીજી તરફ કેન્દ્રીય બોર્ડ સીબીએસઈ ધોરણ 12ની પરીક્ષા મુખ્ય વિષયો સાથે ટૂંકા વર્ઝનમાં લેવા વિચારણા કરી રહ્યું છે અને દરખાસ્ત પણ રજૂ કરી દીધી છે.

‘ઇકૉનૉમિક ટાઇમ્સ’ના અહેવાલ અનુસાર પહેલી જૂને આ મામલે આખરી નિર્ણય કરવામાં આવશે.

અહેવાલ અનુસાર કેટલાક રાજ્યો કેરળ, આસામ, દિલ્હી, મહારાષ્ટ્ર, મધ્યપ્રદેશ, હરયાણા અને મેઘાલયે કેન્દ્ર સરકારને આગ્રહ કર્યો છે કે પરીક્ષા માટે શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થીઓ પ્રાથમિકતા આપીને રસી આપી દેવામાં આવે.

‘ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ના રિપોર્ટ મુજબ મોટાભાગના રાજ્યો સીબીએસઈની દરખાસ્ત સાથે સંમત છે. તેઓ જુલાઈ-ઑગસ્ટમાં માત્ર મુખ્ય  વિષયોની જ પરીક્ષા લેવાય તેની સાથે સંમત છે.

બાળકો માટે નેઝલ વૅક્સિન ગેમચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે – WHOના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક ડૉ. સૌમ્યા સ્વામીનાથન અનુસાર બાળકો માટે ઇંન્જેક્શન કરતાં નેઝલ વૅક્સિન ગેમચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે.

‘મની કંટ્રોલ’ ન્યૂઝ વેબસાઇટ અનુસાર કોરોનાની ત્રીજી લહેર આવવાની છે, તે યુવાઓ કરતાં બાળકોને વધુ અસર કરે એવી શક્યતા છે.

સૌમ્યા સ્વામીનાથને કહ્યું, “ભારતમાં બાળકો માટે જે રસી તૈયાર થઈ રહી છે તેમાં નૅઝલ વૅક્સિન ગેમચેન્જર સાબિત થઈ શકે છે. કેમ કે તે શ્વાસનળીમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિ પૂરી પાડી શકશે.”

તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું કે, કમ્યનિુટી ટ્રાન્સમિશન એટલે કે સામુદાયિક સંક્રમણ નીચું જાય પછી જ શાળાઓ ખોલવા વિશે વિચારી શકાય અને એ માટે શિક્ષકોનું સંપૂર્ણ રસીકરણ કરી દેવું પડે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ઘના કારણે જનતા પાર્ટીની સરકાર બરખાસ્ત થઈ ત્યારે વર્ષ 1980માં વાજપેયીએ ભારતીય જનતા પાર્ટીની રચના કરી હતી.

આ પાર્ટીમાં બીજું મહત્ત્વનું સ્થાન અડવાણીનું હતું.

વાજપેયીએ આ પાર્ટીની નીતિઓ ગાંધીજીના સામાજીક સિદ્ધાંતોને અનુરૂપ ઘડી હતી.

જોકે, રાજનીતિના બદલાતા પ્રવાહોના કારણે વર્ષ 1984ની ચૂંટણીઓમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી માત્ર 2 બેઠકો જ જીતી શકી હતી.

આરએસસના ચીફ બાળાસાહેબ દેઓરાએ એ વખતે અડવાણીને પાર્ટીના પ્રમુખ બનાવ્યા હતા.

વર્ષ 1992માં બાબરી મસ્જીદ વિધ્વંસ થઈ ત્યાં સુધી અડવાણી સતત પાર્ટીના પ્રમુખ રહ્... બાકીનો લેખ લખો:

, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ઘાતી હુમલાઓ પછી તેમને દુશ્મનની જેમ જોવામાં આવી રહ્યા છે.

શું શબને દફનાવવામાં જોખમ આવી શકે છે?

માર્ચ 31એ શ્રીલંકામાં કોરોના વાઇરસના કારણે પહેલી મુસ્લિમ વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું. આ પછી અનેક મીડિયા અહેવાલો બીમારીના ફેલાવવા માટે જાહેરમાં મુસ્લિમને જવાબદાર માનવામાં આવ્યા હતા.

જોકે અધિકૃત રીતે હાલ સુધી દેશમાં કોરોના વાઇરસના કારણે કુલ 11 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે અને તમામ મૃતકોના અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવ્યા છે.

શ્રીલંકાની સરકારમાં ચીફ એપિડેમિયોલૉજિસ્ટ ડૉક્ટર સુગતા સમરવીરા કહે છે કે કોરોના મહામારીને લ... બાકીનો લેખ લખો:

શાદ રફાએદીન કહે છે કે તે જ દિવસે તેમના પડોશમાં એક બીજી વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું હતું જે બહુસંખ્યક સિંહલા ધર્મના હતા.

નૌશાદ કહે છે કે આ સમયે દેશમાં કોરોના વાઇરસના કારણે લૉકડાઉન લાગેલું હતું અને અવરજવર પર પ્રતિબંધ હતો. સ્થાનિક પોલીસે તેમના પરિવારને કહ્યું કે તે પોતાના પિતા અને પડોશીનો મૃતદેહ લેવા હૉસ્પિટલ પહોંચે.

હૉસ્પિટલના મડદાઘરમાં કોવિડ-19નો ભય દર્શાવતા ડૉક્ટરોએ તેમના પિતાના મૃતદેહને સ્પર્શવાની પરવાનગી ન આપી. જોકે હાલ સુધી એ સ્પષ્ટ ન હતું કે તેમના પિતાનું મૃત્યુ કોરોના વાઇરસના કારણે થયું છે.

સમાજમાં ભેદભાવનો ભય

નૌશાદને વાંચતા આવડતું નથી. તેમને કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમને કેટલાક દસ્તાવેજો પર સહી કરવાની છે, જેથી વહીવટીતંત્ર તેમની પરવાનગીથી તેમના પિતાને અગ્નિદાહ આપી શકે.

નૌશાદ કહે છે કે તેમને એ ખ્યાલ ન હતો કે જો તેઓ આવું કરવાની ના પાડશે તો તેમની સાથે શું થશે, પરંતુ તેમને ભય હતો કે તેમણે સહી કરવાની ના પાડી તો તેમના પરિવારને ભેદભાવની સમસ્યા સહન કરવી પડી શકે છે. જોકે તેઓ કહે છે કે તેમના પડોશી સાથે અલગ વ્યવહાર કરવામાં આવ્યો હતો.

તેઓ કહે છે, "પડોશીને તેમના પરિવારના સભ્યના મૃતદેહની સાથે જવા દેવામાં આવ્યા અને તેમને દફનાવવાની પરવાનગી આપવામાં આવી."

તેઓ કહે છે કે તેના પડોશીના પરિવારના સભ્યોને મૃતકોના છેલ્લાં દર્શન કરવાની પણ પરવાનગી મળી. જ્યારે તેમના પિતાના અગ્નિદાહ સમયે અને તેમના કેટલાક પરિવારના સભ્યો હાજર રહી શક્યા હતા.

આ બધાની વચ્ચે ફાતિમાના મૃત્યુ હવે છ અઠવાડિયાં થઈ ગયાં છે અને શફીક તેમની યાદોની સાથે જીવવાનું શીખી રહ્યા છે.

કોરોના વાઇરસના ટેસ્ટિંગની બાબતો પર ધ્યાન રાખતા ડૉક્ટરે કહ્યું કે ફાતિમાનો કોરોના વાઇરસનો ટેસ્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો નહોતો, જ્યારે હૉસ્પિટલને શંકા હતી કે તેઓ પૉઝિટિવ છે. આ જાણકારી મળ્યા બાદ ફાતિમાનો પરિવાર હવે વધારે કન્ફ્યૂઝ છે.

શફીક કહે છે, "અમે મુસલમાન મૃત્યુ પામતા લોકોનો અગ્નિસંસ્કાર નથી કરતા. જો તેમને ખબર નથી કે ફાતિમાને કોરોના વાઇરસ નથી તો પછી તેમણે અગ્નિદાહ કેમ કર્યો?"

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ઘૂમતાં-ઘૂમતાં સ્ત્રીઓ ગાય તે ગરબો અને પુરુષો ઘૂમતાં ઘૂમતાં ગાય તે ગરબી.

ગરબો ગુજરાતમાં આવ્યો અને સ્થિર થયો એની પાછળ એક રસિક ઈતિહાસ છે.

વિખ્યાત નાટ્યકર્મી ગોવર્ધન પંચાલે રામનારાયણ પાઠક સાથેના પોતાના પુસ્તક 'રાસ અને ગરબા'માં આ પ્રમાણે નોંધ કરી છે.

"શોણિતપુર-આસામમાં આવેલા હાલના તેજપુરના રાજા બાણાસુરનાં પુત્રી ઉષા શ્રીકૃષ્ણના પૌત્ર અનિરુદ્ધને પરણીને દ્વારામતીમાં આવીને વસ્યાં,''

''નર્તનનો સુકોમળ લાસ્યપ્રકાર જગદંબા પાર્વતી પાસેથી તેમણે સૌરાષ્ટ્રની ગોપસ્ત્રીઓમાં પ્રચલિત કર્યો અને પરંપરા પ્રાપ્તિ... બાકીનો લેખ લખો:

ો નિચોડ માત્ર એટલો જ કે કલાસ્વરૂપ તરીકે ગરબો વાળ્યો વળી શકે એવો કલાપ્રકાર છે અને યુગેયુગે એમાં આવતાં પરિવર્તનોએ આ હકીકતને સિદ્ધ કરી બતાવી છે.

ગુજરાતી પ્રજાનું સાંસ્કૃતિક સૌભાગ્ય

પ્રસિદ્ધ સંગીતકાર અવિનાશ વ્યાસે એક મુલાકાતમાં ગરબા માટે કહ્યું હતું, "કોઈ પણ ગીતને ગરબામાં ગાઈ શકાય. માત્ર તેમાં સૂર ને તાલની જટિલતા બહુ ન જોઈએ.'' ''ભાવ કે વિચાર એવો હોવો જોઈએ કે જે વર્તુળાકારે ઘૂમતાં-ઘૂમતાં સરળતાથી ઉપાડી શકાય."

"ગરબામાં અમુક જ તાલ કે અમુક જ રાગ હોવા જોઈએ એવું કોઈએ નક્કી કર્યું નથી. ગરબા મોટે ભાગે આ ચાર તાલમાં પ્રયોજાય છે.'''' (1) હીંચ (છ માત્રા. દા.ત.- મા તું પાવાની પટરાણી) (2) ખેમટો (છ માત્રા, આશાભર્યાં તે અમે આવીયાં) (3) કેરવો (આઠ માત્રા, નાગર નંદજીના લાલ) અને (4) દીપચંદી (14 માત્રા, રઘુપતિ રામ હૃદયમાં રહેજો). હીંચ અને ખેમટામાં માત્રા સરખી છે, છતાં તે લય ને વજનથી જુદાં પડે છે."

"જોકે, આ પ્રચલિત તાલ ઉપરાંત પણ અસલથી જુદા જુદા અટપટા તાલ(ઠેકા)માં ગરબા ગવાતા હતા. સારંગ, ભૈરવ, મ્હાડમાં વધારે ગરબા ગવાતા હતા. હવે ઘણા બધા રાગોમાં ગરબાના કોમ્પોઝિશન થાય છે, જે આવકારવા જોઈએ."

મધ્યકાલીન રચનાઓમાં માતાની ભક્તિ તથા કૃષ્ણભક્તિથી પ્રેરિત ગરબા-ગરબીઓ છે.

ધાર્મિક ગરબો ધીમે ધીમે સામાજિક થતો ગયો એની પ્રક્રિયા સમજવા માટે આપણું લોકસાહિત્ય પૂરતું છે.

આપણાં લોકગીતોમાં સાંસારિક જીવનના કેટલાંય ઉલ્લાસ, નાની નાની કેટલીય મથામણો, રોજિંદા જીવન સાથે સંકળાયેલા કેટલાંય પર્વો તથા તહેવારો અને આ બધી ઘટનાઓની ભીતર વહેતી નારીહૃદયના ભાવની ગુપ્ત ગંગા શબ્દોમાં સાહજિક રીતે મુખરિત થઈ ઊઠી છે.

ગરબો એ સામુહિક સાંસ્કૃતિક આનંદનું સર્વોત્તમ માધ્યમ છે.

આપણા સંસારજીવનનું જેમાં વિશાળ પટ પર આલેખન થયું છે એ મહાનવલકથા 'સરસ્વતીચંદ્ર'માં પણ તેના સર્જક ગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠીએ નાયિકા કુમદસુંદરી પાસે ગરબો ગવડાવ્યો છે.

એ હકીકત ગરબાની પ્રચલિતતાને પૂરવાર કરે છે.

ગરબો ઘરઆંગણાના ચોકમાંથી શેરીમાં આવ્યો અને ગરબાની યાત્રાનો એ પ્રથમ તબક્કો છે.

એણે આંગણું છોડ્યું છે અને છતાં નથી છોડ્યું, કારણ કે શેરીમાં પણ એ કોઈકના આંગણે તો હતો જ.

સહિયારી સંપત્તિ જેવો ગરબો પ્રારંભથી જ એક આંગણેથી બીજે આંગણે, એક શેરીથી બીજી શેરીએ ઘૂમતો રહ્યો છે અને એની આંતરિક ગતિશીલતા સાથે તાલ મેળવતો રહ્યો છે.

અત્યારના સમયમાં સૌથી ચિંતાજનક તત્ત્વ માત્ર એટલું છે કે ગતિ નહીં, પણ ગતિનો નિર્લજ્જ ઘોંઘાટ...


...ચ જેટલા બાળ સાપ્તાહિક પ્રગટ થવા લાગ્યા. સાહિત્યની ખૂબ જરૂર પડવા લાગી.

અનેક નવી નવી કલમો બાળ સાહિત્યને મળી અને મળ્યા પાત્રો.

જીવરામ જોષીના ભાઈ દિનુભાઈ જોષીએ રાણી ચતુરાની વાતો આપી, નવનીત સેવકે રામ, રાજુ અને સુબાગુના પરાક્રમના પાત્ર આપ્યાં.

એમના સમકાલીન હરીશ નાયકનાં પરાક્રમ પાત્રો રાજીવ-સંજીવ છે.

આ બન્નેના સમકાલીન યશવન્ત મહેતાએ (આ લેખના લેખક) સાહસકથાઓ માટે કુમાર, કેતુ અને માયાનું સર્જન કર્યું.

પુષ્કળ સાહસકથાઓ લખ્યા પછી બાળસુલભ રહસ્યકથાઓ માટે એમણે ઇન્સ્પેક્ટર કુમાર અને જમાદાર હુસેનખાંને ઊભા ક... બાકીનો લેખ લખો:

લેખકોને 'ન્યાય' આપવાનો હોવાથી પાત્રની જમાવટ થાય એટલું સાતત્ય પણ જળવાય એમ નથી.

વળી, એક સાચી વાત એ પણ છે કે ગુજરાતી બાળ સાહિત્યનાં વાચકો પણ ઓછાં થતાં જાય છે.

અંગ્રેજી માધ્યમ એક મુખ્ય કારણ છે. શાસનની બેદરકારી બીજું કારણ છે.

આ સ્થિતિમાં ગુજરાતી બાળસાહિત્યનાં પાત્રોનો ઉલ્લેખ કરવાનો થાય ત્યારે સાત-આઠ દાયકા અગાઉ સર્જાયેલા પાત્રો જ યાદ કરવા પડે છે.

અહીં બ્રિટનના હેરી પૉટર જેવા નવા પાત્રોને અવકાશ નથી. સાહિત્યની મુખ્ય સંસ્થાઓ ઉપેક્ષા કરે છે.

ગુજરાતી બાળસાહિત્યની આ પીડાદાયી વાસ્તવિકતા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચ-1995માં કેશુભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં ગુજરાતમાં પ્રથમ વખત ભાજપની સરકાર બની હતી. લગભગ દોઢેક વર્ષનો સમયગાળો બાદ કરવામાં આવે તો ગુજરાતમાં ભાજપની જ સરકાર રહી છે.

'ભાજપના જ CM ભ્રષ્ટ'

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીના આ નિવેદનને પ્રદેશ કૉંગ્રેસ કમિટીના પ્રવક્તા જયરાજસિંહ પરમાર 'હાસ્યાસ્પદ' ગણાવે છે.

તેઓ કહે છે કે "ઘણાં વર્ષોથી રાજ્યમાં ભાજપનું શાસન છે, જ્યારે મુખ્ય મંત્રી ઑનલાઇન પ્રક્રિયા મારફતે ભ્રષ્ટાચાર નાબૂદ કર્યો હોવાનો શ્રેય લઈ રહ્યા છે, ત્યારે તેમણે અજાણતાં ભાજપના પુરોગામી મુખ્ય મંત્રીઓના કાર્યકાળમ... બાકીનો લેખ લખો:

્રને આગળ વધારવા માટે કામ કરી રહ્યા છે."

પરંતુ તેમના વીડિયોમાં તેમણે ઘણી જગ્યાએ સરકારી ખાતાંમાં અગાઉ કેટલો ભ્રષ્ટાચાર હતો તે વિશે વાત કરી છે.

તેમણે જાણે-અજાણે આ વીડિયોમાં અગાઉના મુખ્ય મંત્રીઓના શાસનકાળમાં વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર હોવાની વાત કબૂલી હતી.

અહીં નોંધનીય છે કે ગુજરાત રાજ્યમાં 1998થી ભાજપનું શાસન રહ્યું છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ અગાઉ રાજ્યમાં ચાલી રહેલા ભ્રષ્ટાચાર વિશે વાત કરી હતી.

તેમણે આ વીડિયોમાં વારંવાર અગાઉ, પહેલાં જેવા શબ્દો વાપર્યા હતા.

ત્યારે અહીં પ્રશ્ન એ થાય છે કે જ્યારે રાજ્યમાં લગભગ 22 વર્ષથી સળંગ ભાજપનું શાસન ચાલી રહ્યું છે ત્યારે મુખ્ય મંત્રી કોના શાસનમાં વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર તરફ ધ્યાન દોરવા માગતા હતા?

શું તેમણે ખરેખર આ નિવેદન ભાજપમાં ચાલી રહેલી આંતરિક લડાઈને કારણે આપ્યું છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચ. કે. આર્ટ્સ કૉલેજના પૂર્વ અધ્યાપક પ્રોફેસર હેમંતકુમાર શાહ કહે છે કે તમે જે વિસ્તારમાં રહો છો ત્યાં તમને જે કાંઈ પણ પ્રાથમિક સુવિધાઓની જરૂર પડે છે તે પૂરી પાડવાનું કામ સ્થાનિકસ્વરાજની સંસ્થા કરતી હોય છે. જેમ કે રસ્તા બનાવવા, ગટરની વ્યવસ્થા કરવી, પીવાના ચોખ્ખા પાણીની વ્યવસ્થા કરવી વગેરે જેવા કામ પંચાયત અથવા પાલિકા કરતી હોય છે માટે સ્થાનિક કામોના નિકાલ માટે આ ખૂબ  જ જરૂરી છે. આ સંસ્થાઓ લોકોને સીધી રીતે સ્પર્શે છે.

ગુજરાત સરકારની પંચાયતી રાજ વિભાગની વેબસાઇટ પર ગ્રામ પંચાયતે કરવાનાં કામની યાદી આપવ... બાકીનો લેખ લખો:

છે જે પ્રમાણે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન રસ્તાઓ અને ગટરની સાફસફાઈ કરવી, ફાયર સર્વિસ, આરોગ્યની સુવિધા, સ્ટ્રીટ લાઇટની સુવિધા, જાહેર સ્થળોની જાળવણી, સ્મશાન અને કબ્રસ્તાનની દેખરેખ રાખવી, જાહેર માર્કેટ બનાવવા, પ્રાથમિક શિક્ષણ આપવું, બ્રીજ બનાવવા, પાણીના સપ્લાયને ધ્યાનમાં રાખવું વગેરે છે.

 અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના વરિષ્ઠ કૉર્પોરેટર સુરેન્દ્ર બક્ષીએ કહ્યું, "કૉર્પોરેટર તરીકે અમારી જવાબદારી શહેરમાં આરોગ્ય, ડ્રેનેજ, પાણી યોગ્ય રીતે મળી રહે તે જોવાનું ઉપરાંત કૉર્પોરેશન દ્વારા ચલાવાતી બસો, શાળાઓ, હૉસ્પિટલો, જીમ વગેરે યોગ્ય રીતે કામ કરે કે નહીં તેનું ધ્યાન આપવાનું છે."

તેમણે જણાવ્યું કે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશને તેમને તેમના વિસ્તારના વિકાસ માટે 25 લાખ રૂપિયાનું બજેટ 2020-21માં આપ્યું હતું. તેઓ કહે છે કે આ બજેટ નિશ્ચિત નથી હોતું કોઈ વખતે 17 લાખ મળે કોઈ વખત 22 લાખ મળે છે.

ભાજપમાં સગાવાદ ચાલે છે? શું કહે છે પીએમ મોદીના ભાઈ પ્રહ્લાદ મોદી

આ ઉપરાંત અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન શહેરમાં બનતી ઇમારતના પ્લાનની ચકાસણી, સરકારે બનાવેલા કાયદાઓનો ઇમારત બનાવતી વખતે અમલ થાય છે કે નહીં, ખાદ્યસામગ્રી યોગ્ય વેચાય છે કે નહીં આ તમામ પ્રકારની કામગીરી પણ કરે છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનનું વર્ષ 2020-21નું બજેટ અંદાજે 9 હજાર કરોડ રૂપિયાનું હતું.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયના અહેવાલ અનુસાર સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનનું 2020-21નું બજેટ અંદાજે છ હજાર કરોડ રૂપિયા હતું. મહાનગરપાલિકાઓ અને નગરપાલિકાઓ કેન્દ્ર સરકારની શહેરી વિકાસને લગતી અનેક યોજનાઓના અમલનું કામ પણ કરતી હોય છે.

આ ઉપરાંત મહાનગરપાલિકા પોતાના ખર્ચની રકમ વિવિધ પ્રકારના ટૅક્સથી ઊભી કરે છે, જ્યારે બાકીની રકમ તેને કેન્દ્ર અથવા રાજ્ય સરકારની વિવિધ યોજના દ્વારા મળે છે.

રાજકીય પક્ષો માટે આ ચૂંટણીઓ મહત્ત્વની કેમ?

સી. આર. પાટીલ

રાજકીય પક્ષો સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણીને ખૂબ જ મહત્ત્વની ગણતા હોય છે. અનેક નેતાઓની કારકિર્દીની શરૂઆત સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણીથી થતી હોય છે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય નાયક કહે છે કે ઘણી ઓછી વખત એવું બને કે કોઈ સંસદસભ્ય અથવા ધારાસભ્ય સીધા જ ચૂંટાય મોટા ભાગે તે લોકો સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણી લડીને આવતા હોય છે.

તેઓ વધુમાં કહે છે, "સ્થાનિક લોકો ધારાસભ્ય કે સંસદસભ્યના સીધા સંપર્કમાં હોતા નથી, તેઓ હંમેશાં પંચાયતના સભ્ય અથવા તો કૉર્પોરેટરના સભ્યના સંપર્કમાં હોય છે. કારણકે તેમને...


...ચક્કર આવવા, માથાનો દુખાવો અથવા તો સ્ટ્રોક, બ્લડ પ્રેશર અને મેદસ્વીપણાથી પીડાતી હોય, તેમના માટે આ ગોળીઓ જીવલેણ સાબિત થઈ શકે છે.

આ ગોળી કસરત કરતી મહિલાઓ લઈ શકે ખરી?

જે મહિલાઓ રમતગમત સાથે જોડાયેલી છે તેઓ સ્પર્ધા દરમિયાન પિરિયડ્સને રોકવા આ દવાનો ઉપયોગ કરે છે.

શું આ દવા તેમના શરીરને અસર નથી કરતી?

આ સવાલનો જવાબ આપતા ડૉ. ગૌરી કહે છે, "ઍથ્લીટ મહિલાઓની વાત થોડી અલગ છે."

"તેઓ સમયસર કરસત કરે છે, સ્વસ્થ ભોજન લે છે અને તેમનું શરીર મજબૂત હોય છે એટલા માટે તેમને આડઅસર થવાની શક્યતાઓ ઘટી જાય છે."

"આ મહિલા... બાકીનો લેખ લખો:

પર્ણ મૂકીએ છીએ. એટલા માટે પિરિયડ્સ દરમિયાન નૈવેદ્ય અને પૂજા કરવામાં કોઈ મુશ્કેલી નથી."

સોમન આગળ જણાવે છે, "પિરિયડ્સને ટાળવા માટે દવાનું સેવન કરવું તદ્દન ખોટું છે. આપણે એ સમજવું જોઈએ કે ભગવાન ક્યારેય પણ ગુસ્સે નથી થતા. તે ક્યારેય સજા નથી કરતા."

"ધાર્મિક આસ્થાના નામે તૈયાર કરવામાં આવેલા ડરને કારણે મહિલાઓએ તેમના શરીરને નુકસાન ના પહોંચાડવું જોઈએ."

'હું આ ગોળીઓનું સેવન કરું છું'

એક ખાનગી કંપનીમાં એક્ઝિક્યુટિવ તરીકે કામ કરતા મેઘા કહે છે કે ઘરમાં ધાર્મિક પ્રસંગો દરમિયાન તેમણે ઘણીવાર આ દવા લીધી છે પરંતુ ક્યારેય તેની આડઅસર નથી થઈ.

મેઘા ઉમેરે છે, "પિરિયડ્સ દરમિયાન મહિલાઓ પૂજા ના કરી શકે એ વાતમાં હું માનતી નથી."

"મારા સાસુ આ બાબતોમાં વિશ્વાસ કરે છે. હું તેમના સંતોષ માટે આ ગોળીઓ લઉં છું."

"થોડા સમય પહેલાં અમે અમારા કુળદેવીના મંદિરે ગયા હતા. ત્યારે મારા સાસુએ મને આ ગોળી લેવાનું કહ્યું હતું."

આ બધાની વચ્ચે નિષ્ણાંતોના અલગઅલગ મત છે. અમુક માને છે કે તે હાનિકારક છે તો અમુક માને છે કે નથી.

જોકે, સવાલ એ છે કે શા માટે મહિલાઓએ પ્રાચીન ગણાતી આ માન્યતાને કારણે પોતાનો જીવ જોખમમાં નાખવો જોઈએ?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચન કર્યું હતું.

કરેન ગિબ્સન અને ધ કિંગ્ડમ ક્વાયરે લગ્ન સમારંભમાં બેન ઈ કિંગનું વિખ્યાત ગીત 'સ્ટેન્ડ બાય મી' પર્ફોર્મ કર્યું હતું.

નવદંપતિ રજિસ્ટરમાં સહી કરી રહ્યું હતું ત્યારે 2016માં બીબીસીનો યંગ મ્યુઝિશ્યન એવોર્ડ જીતી ચૂકેલાં 19 વર્ષનાં સેલોંવાદક શેકુ કાન્નેહ મેસને વિખ્યાત ફ્રેન્ચ અને ઓસ્ટ્રિયન સંગીતકારોની રચનાઓ રજૂ કરી હતી.

શેકુ કાન્નેહ મેસન સાથે બીબીસી નેશનલ ઓર્કેસ્ટ્રા ઓફ વેલ્સ, ધ ઈંગ્લિશ ચેમ્બર ઓર્કેસ્ટ્રા અને ધ ફિલહાર્મોનિયાના સંગીતકારો પણ આ પર્ફોર્મન્સમાં જોડાયા હતા.

નવદંપતિ લગ્ન... બાકીનો લેખ લખો:

હેરીના 200 ગાઢ દોસ્તો તથા પરિવારજનોને હાજરી આપી હતી.

વિન્ડસર કેસલ નજીકના ફ્રોગમોર હાઉસ ખાતે બ્લેક ટાઈ ડિનર અને ફટાકડાની આતશબાજી સાથે લગ્નની ઊજવણી પૂર્ણ થઈ હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચાર ટ્રક બારામુલા અને કાશ્મીર પણ પહોંચાડ્યા હતા, જ્યાં પટિયાલાની સેના સ્થાનિક લોકોને સહાય પહોંચાડવા માટે ગઈ હતી.

આગળ જતા શરણાર્થીનાં બાળકોના શિક્ષણ માટે માતા સાહિબ કૌર દલ સ્કૂલની સ્થાપના થઈ, તેમાં પણ તેમનું યોગદાન હતું. તેમણે ખાસ તો શરણાર્થી યુવતીઓને આત્મરક્ષા કરવા માટેની તાલીમ અપાવી હતી.

1955માં તેઓ પટિયાલાની સ્ટેટ કૉલેજ ઑફ એજ્યુકેશનમાં પ્રોફેસર બન્યાં. ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહનાં પત્ની ગુરશરણ કૌર આ જ કૉલેજમાં તેમના હાથ નીચે ભણ્યાં હતાં.

ઇંદરજિત કૌર 1958માં ચંદીગઢની બેઝિક ટ્રેનિંગ કૉ... બાકીનો લેખ લખો:

ેમણે શિક્ષણના સ્તરમાં ઘણો સુધારો કરાવ્યો.

હવે તેમને પંજાબી યુનિવર્સિટીનાં પ્રથમ મહિલા વાઇસ ચાન્સેલર બનાવાયાં અને તેઓ તે માટે પટિયાલા પરત ફર્યાં. ઉત્તર ભારતમાં શિક્ષણજગતમાં આટલા ઊંચા હોદ્દા પર પહોંચનારાં તેઓ પ્રથમ મહિલા હતાં.

ઇંદરજિત કૌરનો એક કિસ્સો બહુ જાણીતો છે. વાઇસ ચાન્સેલરનો હોદ્દો સંભાળે તેના એક દિવસ પહેલાં જ યુનિવર્સિટીના છોકરાઓમાં ઝઘડો થયો હતો. છોકરાઓનું એક ટોળું તેમને મળવા ગેસ્ટહાઉસ પર પહોંચી ગયું.

ઇતિહાસ સર્જનારા ભારતનાં વીરાંગના ડૉ. મુથ્થુલક્ષ્મી રેડ્ડી

એક છોકરાને વાગ્યું હતું તેણે કહ્યું, "મેડમ સામેવાળા છોકરાઓ પર કશું થશે નહીં, કેમ કે તે લોકો કિંગ્સ પાર્ટીના સભ્યો છે."

ઇંદરજિત કૌરે જવાબ આપ્યો કે હવે કોઈ કિંગ નથી રહ્યા ત્યારે કિંગ્સ પાર્ટી વળી શું. છોકરાઓ પ્રભાવિત થઈને ગયા હતા.

ઇંદરજિત કૌરે ઘણી આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદોમાં ભાગ લીધો હતો અને જુદીજુદી યુનિવર્સિટીઓમાં લૅક્ચર આપવા જતાં હતાં. પંજાબી યુનિવર્સિટીનાં વાઇસ ચાન્સેલર તરીકેના પદેથી તેમણે પોતાની મુદત પૂરી થાય તે પહેલાં રાજીનામું આપી દીધું હતું.

તેમણે બે વર્ષ માટે અવકાશ લીધો હતો અને 1980માં તેમને સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશનમાં નીમવામાં આવ્યાં. આ રીતે તેઓ કમિશનનાં પ્રથમ મહિલા અધ્યક્ષા બન્યાં હતાં.

(ચિત્રાંકનઃ ગોપાલ શૂન્ય)

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચી મુંડીએ રહી મબલક કમાવું કે રંગભેદ સામેની લડાઈ લડી ન્યાય મેળવવો, એ પડકાર પચીસ વરસના મોહનદાસ સામે હતો.

મધરાતે આઝાદીની કથિત જોસ્સા સામે મધરાતે નવવિભાજનનો પડકાર આ છે, એ રીતે પણ તમે આખી વાતને જોઈ શકો.

આસામ સ્ટુડન્ટ્સ યુનિયને (આસુએ) આખી વાતને એક કાળના મુઘલ આક્રમણ સાથે સરખાવી છે તે સૂચક છે.

પૂર્વોત્તર ભારતના ઠીક ઠીક હિસ્સામાં નોર્થ ઇસ્ટ સ્ટુડન્ટ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશને બંધની હાકલ કરી છે.

સંસદમાં આ વિધેયક પસાર થાય અને ધારો કે એકાદ વાર પુનર્વિચાર જેવો રસમી મલાજો પણ નકો નકો પળાય, પણ દેશ સામે સત્તાવાર ભૂ... બાકીનો લેખ લખો:

ર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચી, તેથી કેસ દેખાતા નથી, પણ એવું માની ન શકાય કે ત્યાં કેસ નહિવત્ છે."

જયંતી રવિએ ટેસ્ટિંગ અંગે એમ પણ કહ્યું, "રેપિડ ટેસ્ટિંગ કિટ આવ્યા બાદ શનિવારે લોકોને તાલીમ અપાઈ અને આજે લોકો તપાસ કરવા વિવિધ જિલ્લામાં પહોંચશે. જેથી ટેસ્ટિંગ વધારે ઝડપી થઈ શકે"

ગીચ વિસ્તારો હોવાના કારણે કેસની સંખ્યા વધારે

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશને આપેલી માહિતી મુજબ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના હદવાળા વિસ્તારમાં કુલ 978 કેસ નોંધાયા છે.

જેમાં સૌથી વધારે મધ્ય ઝોન (426 કેસ) અને દક્ષિણ ઝોનમાં (329 કેસ) નોંધાયા છે. આ બંને... બાકીનો લેખ લખો:

સ્ત્રાપુર, નહેરુનગરમાં નથી આવતા."

"બીજી બાબત એ પણ છે કે શહેરનો જે કોટ વિસ્તાર છે ત્યાં ડ્રોન મારફતે પોલીસને પેટ્રોલિંગ કરવું હોય તો પણ અઘરુ પડે, કારણ કે સાંકળી ગલીઓ છે તેથી દૃશ્યો મેળવવાં અઘરાં પડે. એવી જ રીતે પોલીસને સાંકડી ગલીઓમાં પેટ્રોલિંગ કરવું અઘરું પડે."

અમદાવાદના પહેલાં દરદીને એક મહિના બાદ રજા

અમદાવાદમાં એક તરફ કોરોના વાઇરસનો આંક 1000 ઉપર પહોંચી ગયો છે. ત્યારે બીજી બાજુ અમદાવાદમાં જે દરદીને સૌથી પહેલા કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો હતો, તે નિયોમી શાહને સાજા થતાં રજા આપવામાં આવી છે.

શાહને અમદાવાદની એસ.વી.પી. હૉસ્પિટલમાં સારવાર આપવામાં આવી હતી.

તેમણે કહ્યું, "મને 17 માર્ચે હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવી હતી. બે વખત નૅગેટિવ ટેસ્ટ આવ્યા પછી મને રજા આપવામાં આવી છે. આ લાંબી જર્ની હતી."

શાહે નાગરિકોને ઘરે રહેવા તથા નિષેધોનું પાલન કરવાની અપીલ પણ કરી હતી

આ ઉપરાંત સાતમી એપ્રિલે મુક્ત થનારાં સ્મૃતિ ઠક્કરે રક્તદાન કર્યું હતું. તેમના લોહીમાંથી પ્લાઝમાને અલગ કરીને તેની મદદથી કોરોનાના દરદીની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા વધારી શકાય છે કે કેમ તેનું પરીક્ષણ હાથ ધરવામાં આવશે.

32 દિવસ અગાઉ શહેરમાં નિયોમી શાહ નામની યુવતીનો પહેલો કેસ નોંધાયો હતો.

યોગાનુયોગ જ્યારે શહેરે એક હજારનો આંક પાર કર્યો, ત્યારે જ તેમને શહેરની એસ.વી.પી. હૉસ્પિટલમાંથી રજા આપવામાં આવી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચીને આવવા-જવાનો રસ્તો ચાલુ કરવાની કોશિશ કરી.

ઉતાવળે પગલાં ભરીને પોતાનાં ઘરોમાં પાણીનાં નિશાન બતાવતાં ગામલોકોની વેદના મારા દિલમાં પણ ક્ષોભની રેખાઓ ખેંચતી હતી.

નેપાળમાં લાકડાનું કામ કરતાં સ્થાનિક ગ્રામીણ ફકરુદ્દીન જણાવે છે, "આ ગામના મોટા ભાગના લોકો નેપાળમાં લાકડાં કે જોડાણ-પ્લાસ્ટરનું કામ કરે છે. હાલમાં કોરોનાને કારણે ગામમાં બધું બંધ છે."

"ન કામ છે, ન રોજગાર અને ન પૈસા. બાકી પૂર તો વર્ષોથી જ જીવનમાં છે. સરકાર તરફથી હજુ સુધી કોઈ લાભ મળ્યો નથી અને અમારા લોકોની હાલત બહુ ખરાબ છે."

નમીર અસૂલ ફકરુદ્... બાકીનો લેખ લખો:

ામ દાવા પર સવાલ કરે છે.

રમાવતી દેવીને આઠમો મહિનો ચાલે છે અને પોતાના અસ્થાયી 'ઘર'માં રોટલી શેકતાં કહે છે કે તેમને જોવા કે તેમની તપાસ માટે આજ સુધી કોઈ આશાવર્કર પણ આવ્યાં નથી.

"તબિયત સારી રહેતી નથી, સારું લાગતું નથી. પણ કોને કહું? આશાવર્કર આવી નથી અને અહીં તો આમ પણ પૂર છે."

પ્રસૂતિને માત્ર એક મહિનાની વાર છે અને રમાદેવી આજુ સુધી એક પણ વાર તપાસ માટે હૉસ્પિટલ ગયાં નથી અને તેમજ ન તો મટિયારમાં આ વર્ષે કોઈ સ્વાસ્થ્ય કાર્યકરને જોયા છે.

પ્રશાસનના નામે મટિયારનિવાસી સુધી રામને માત્ર પૌવા અને તાડપત્રી વહેંચવા આવેલા તંત્રના અધિકારી પાસે પાણીની માગ કરી હોવાનું યાદ આવે છે.

"મેં તેમને કહ્યું કે અમારી પાસે પીવાનું પાણી નથી. કંઈ નહીં તો અહીં થોડે ઊંચાઈ પર હૅન્ડપંપ લગાવી દો, જેથી અમારો ગુજારો થઈ શકે. પણ તેઓને લગાવડાવ્યો નથી."

"બે અઠવાડિયાંથી અમે લોકો પાણી ગરમ કરીને તેને ઠંડું કરીને પીવા માટે મજબૂર છીએ. તબિયત પણ સારી રહેતી નથી."

બિહારમાં પૂર અને કોરોનાની સ્થિતિનું આકલન કરતા બીબીસીના આ વિશેષ કવરેજનો પહેલો ભાગ મટિયાર છે.

રસ્તામાં પાણી ડૂબેલાં ધાનનાં મોટાંમોટા તબાહ થયેલાં ખેતરો અને સુકાયેલી શેરડીનાં ઠુંઠાં નજરે આવે છે. સાંજ ઢળતાં મટિયારથી પરત ફરતાં મેં જોયું કે ગામના યુવા એકબીજાને ફોન પર મારેલા સાપની તસવીર દેખાડે છે.

પરત ફરતાં મને હિન્દીના મૂર્ધન્ય સાહિત્યકાર ફણીશ્વરનાથ રેણુનાં પૂર પર લખેલાં સંસ્મરણોમાં સતત આવતા સાપનો ઉલ્લેખ યાદ આવ્યો.

આ યાત્રામાં આવનારા દિવસોમાં આખા વિસ્તારની તસવીરો રજૂ કરીશું. બિહાર પૂરડાયરીનો પહેલું પાનું અહીં ખતમ થાય છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચીફ ઍક્ઝિક્યુટિવ ઑફિસરે કરવું જોઈએ, સરકાર પહેલું પગલું ભરે તેની રાહ ન જોવી જોઈએ. પછી મામલો ભલે સમાન પગારનો હોય ઑટોમૅશનના પડકારનો હોય, કાર્બન ઉત્સર્જનનો હોય કે ઇન્ટરનેટના નિયમનનો હોય.

હું તાજેતરમાં એક મોટી વૈશ્વિક ટેકનૉલૉજી કંપનીના વડા સાથે વાત કરતો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે નૈતિકતાપૂર્વક બિઝનેસ કરે છે એવી કંપનીઓ જ 2030 સુધી ટકશે એવું તેઓ માને છે.

અહીં જે વાત અત્યંત સ્પષ્ટ છે તે એ કે આજે બિઝનેસમાં તમારી સફળતાનો આધાર એ નથી કે તમે શું કરો છો? મહત્ત્વનું એ છે કે તમે કઈ રીતે બિઝનેસ કરો છો. આ સંઘર્... બાકીનો લેખ લખો:

ો તરફથી સતત ઓનલાઈન ધમકીઓ મળી રહી છે. પત્રકારોની ભૂલ એટલી જ છે કે તેઓ, બીજા લોકો સાંભળવા ન ઇચ્છતા હોય એવી બાબતોનું રિપોર્ટિંગ કરી રહ્યા છે.

પરંપરાગત પત્રકારત્વને સમાધાનને બદલે સમસ્યાના સ્વરૂપે નિહાળવામાં આવી રહ્યું છે. પત્રકારો તેમનું કામ કરવાનું જ છોડી દે એટલા માટે તેમને ટાર્ગેટ કરવાના, ટ્રૉલ કરવાના કે ધમકાવવાના પ્રયાસ આપણે રોજ જોઈએ છીએ.

પત્રકારોએ શારીરિક નુકસાનના પ્રયાસો અને હિંસાનો સામનો પણ કરવો પડે છે. દિલ્હીમાં તાજેતરમાં થયેલાં હુલ્લડમાં આપણે આવું થતું જોયું હતું.

વાસ્તવમાં આ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા પરનો, કોઈ ભય કે પક્ષપાત વિના તથ્ય મેળવવાના આપણા કર્તવ્ય પરનો, સત્તા સામે, ભલે તેમને ગમે તેટલું અપ્રિય હોય એ સત્ય બોલવા પરનો હુમલો છે.

એક લોકતંત્ર અને સમાજ બન્ને માટે તેનું પરિણામ અત્યંત ગંભીર હશે. સત્યની સુધીની પહોંચ પર ટકેલું ન હોય એવું લોકતંત્ર ખરા અર્થમાં લોકતંત્ર હોતું નથી. ચર્ચાના બન્ને પક્ષ, જે થઈ રહ્યું છે તેને વાજબી ઠરાવીને એકમેકની સાથે વાત ન કરતા હોય એ સમાજ અત્યંત નિર્બળ સમાજ હોય છે.

સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રસરી રહેલા કોરોના વાઇરસે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે દાવ પર શું લાગેલું છે.

તેનાથી આપણને સમજાય છે કે લોકો જરૂરી માહિતી પર અને શાંતિ, સમતુલા તથા સ્પષ્ટતા સાથે આપવામાં આવતી માહિતી પર ભરોસો કરે એ કેટલું જરૂરી છે.

ઊથલપાથલના સમયમાં ભરોસાપાત્ર સમાચાર

બીબીસી ઈન્ડિયન સ્પૉર્ટસવુમન ઑફ ધ યર પુરસ્કારના વિતરણસમારંભમાં કૉંગ્રેસના સંસદસભ્ય શશી થરુર સાથે બીબીસીના ડિરેક્ટર જનરલ ટૉની હૉલ

આ કારણસર હું માનું છું કે આપણા જેવા પરંપરાગત મીડિયાની જવાબદારી પહેલાં કરતાં હવે કેટલી મહત્ત્વની થઈ ગઈ છે.

જે મૂલ્યો સાથે આપણે ઊભા છીએ, સારા પત્રકારત્વના જે સિદ્ધાંતોથી આપણે પરિભાષિત થઈએ છીએ, તેની જરૂરિયાત આજની સરખામણીએ અગાઉ ક્યારેય આ રીતે અનુભવાઈ ન હતી.

આ એક મોટી તકની ક્ષણ છે. આ એ સમય છે, જ્યારે આપણે મીડિયામાં આપણા ભરોસાની પ્રતિબદ્ધતાને વધારે મજબૂત બનાવવાની છે અને સમાચારોમાં ઈમાનદારી માટે પહેલાની સરખામણીએ ઘણા વધારે મજબૂતી સાથે અડગ રહેવાનું છે.

બીબીસી તે પાંચ મુદ્દા સાથે આવું કરવા ઈચ્છે છે એ પાંચ મુદ્દાની વાત હું કરવા ઈચ્છું છું.

પહેલો મુદ્દો : અમે અમારી વૈશ્વિક પહોંચ વધારી રહ્યા છીએ.

બીબીસી અત્યારે દુનિયાના સૌથી વિશ્વસનીય ન્યૂઝ પ્રોવાઈડરો પૈકીનું એક છે. એ રાજકીય દબાણથી મુક્ત છે અને નિષ્પક્ષતા તથા ચોકસાઈના સર્વોચ્ચ માપદંડ...


...ચીરાગ પટેલ (માર્ચ   2019), નાનજી સોંદરવા (માર્ચ 2018), રાજેસ સાવલીયા (જુલાઈ 2017), કરશન આલા (જાન્યુઆરી 2016), રતનસીંહ ચૌધરી (ઓક્ટોબર 2015), શૈલેશ કાંતિલાલ (જુન 2015), અમીત કપાસીયા (ડીસેમ્બર 2011), જયેશ બારોટ (નવેમ્બર 2011), યોગેશ શેખર (નવેમ્બર 2011) , નદીમ શૈયદ (નવેમ્બર 2011), અમીત ચાવડા (જુલાઈ 2010), વીશ્રામ ડોડીયા (ફેબ્રુઆરી 2010) (મૃતક કાર્યકર્તાનું નામ અને ઘટનાનું વર્ષ-મહિનો)

ગુજરાતમાં કેવી રીતે બદલાઈ આરટીઆઈની સ્થિતિ?

ભૂતકાળમાં ગુજરાતમાં તનાઝ નાગોરીએ માહિતી અધિકારના કાયદા અંતર્ગત કરેલી અરજ... બાકીનો લેખ લખો:

ામાં પણ જે તે તપાસ અધિકારી તપાસ કરશે જ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચું છે કે બન્ને તરફી મુકાબલો હોય તેવાં હિંદીભાષી રાજ્યોમાં ભાજપ 2014 જેવું પ્રદર્શન નહીં કરી શકે. જો કોઈ નાટકીય વળાંક ના આવે તો એ પણ સાચું છે કે ગુજરાત, છત્તીસગઢ, રાજસ્થાન, હિમાચલ પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડમાં ભાજપને નુકસાન નહીં થાય.

બેશક મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, છત્તીસગઢની વિધાનસભા ચૂંટણી હાર્યા બાદ પણ ભાજપ મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં કૉંગ્રેસ કરતાં વધારે ફાયદામાં છે.

જો આપણે આ વિધાનસભાના મતને લોકસભામાં પરિવર્તિત કરીને જોઈએ તો ભાજપ મધ્ય પ્રદેશમાં 18 લોકસભા બેઠકો પર અને કૉંગ્રેસ 11 બેઠકો ... બાકીનો લેખ લખો:

ી સ્થિતિ 2014 જેવી જ છે. માત્ર કેરળમાં સમર્થન વધ્યું છે પરંતુ લોકસભા બેઠકો જીતવા માટે પૂરતું નથી.

આ બધી પરિસ્થિતિઓ અને આંકડાઓ ઇશારો કરે છે કે 2019માં મોદીને હરાવવા લગભગ અશક્ય છે.

(પ્રોફેસર સંજય કુમાર સેન્ટર ફૉર સ્ટડી ઑફ ડેવલપિંગ સોસાયટી (સીએસડીએસના નિદેશક છે. આ લેખમાં વ્યક્ત કરેલાં વિચારો તથા તથ્યો લેખકનાં અંગત છે જેને બીબીસી સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી અને બીબીસી તેની જવાબદારી પણ લેતું નથી.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચૂંટણીમાં તેઓ જીત્યા ત્યારે તેમણે ગીતાના શપથ લઈને અમેરિકન સંસદમાં સભ્યપદ મેળવ્યું હતું. તેઓ તુલસી ગબાર્ડ પછી ભગવદ્ ગીતાના શપથ લેનારા બીજા સાંસદ છે. તુલસી ગબાર્ડ અમેરિકામાં સાંસદ બનનારા પ્રથમ હિંદુ છે.

1973માં દિલ્હીમાં જન્મેલા રાજા કૃષ્ણમૂર્તિ માત્ર ત્રણ મહિનાના હતા ત્યારે જ તેમના માતાપિતા ન્યૂયોર્કમાં રહેવા આવી ગયા હતા.

રો ખન્ના

રો ખન્ના

44 વર્ષીય રો ખન્નાએ કેલિફોર્નિયાના સત્તરમાં કૉંગ્રેસનલ ડિસ્ટ્રિક્ટથી સતત ત્રીજી વખત જીત મેળવી છે. તેમણે અન્ય એક ભારતીય- અમેરિકન 48 વર્ષના રિતેશ ટંડનને સરળત... બાકીનો લેખ લખો:

રે 2018ની મધ્યસત્ર ચૂંટણીમાં તેઓ પીટ ઓલ્સનની સામે બહુ રસાકસીની હરિફાઈમાં હારી ગયા હતા.

આ વખતે તેમને 44 ટકા વોટ મળ્યા છે જ્યારે તેમના હરીફ ટ્રૉય નેહલ્સને 52 ટકા મત પ્રાપ્ત થયા છે. ટેક્સાસને રિપબ્લિકનોનો ગઢ ગણવામાં આવે છે.

આ ઉપરાંત ભારતીય મૂળના 48 વર્ષીય સારા ગિડન પણ અમેરિકન પ્રાંત મેનમાં રિપબ્લિકન ઉમેદવાર સુસાન કોલિન્સની સામે હારી ગયાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ચૂકવાયેલાં નાણાંના હિસાબ અમે મેળવ્યા ત્યારે સામે આવ્યું કે વીમાકંપનીઓ દ્વારા અસરગ્રસ્ત ખેડૂતોને 57 ટકાથી 75 ટકા ઓછી રકમની ચૂકવણી કરાઈ છે.”

ખેડૂતોને થયેલા અન્યાય અંગે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે, “અમારી પાસે આવેલી વિગતો અનુસાર મૂળી તાલુકામાં ક્રૉપકટિંગ (પાક અખતરાનો સર્વે)ના હિસાબો અનુસાર વર્ષ 2018માં તાલુકાના દરેક વીમાધારક ખેડૂતને પ્રતિ હૅક્ટર 55,112 રૂપિયા ચૂકવવાપાત્ર થતા હતા, જ્યારે ખરેખર ચૂકવણી માત્ર 8,800 રૂપિયાની જ કરાઈ છે.”

“જ્યારે માણાવદર તાલુકાના દરેક વીમાધારક ખેડૂતને પ્રતિ હૅક્ટર 64,327 રૂપ... બાકીનો લેખ લખો:

બન્યું હતું. ઉપરથી એ સમયે અમને અમારી ઊપજનો ભાવ પણ સારો ન મળ્યો, જેથી અમારા માટે તો પડતા પર પાટુ જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ ગઈ.”

'વીમાકંપનીથી હતી આશા'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

વર્ષ 2018માં પોતાને ભોગવવા પડેલા નુકસાનને વીમાકંપની અને સરકારની બેદરકારી ગણાવતાં જયસુખભાઈ જણાવે છે , “અમે એ સમયે અમારા ખેતરમાં પાક લેવા માટે જુદી-જુદી જગ્યાએથી નાણાં મેળવી કુલ 1,40,000 રૂપિયાનું રોકાણ કર્યું હતું."

"પરંતુ પાક બગડતાં માત્ર 70,000 હજાર રૂપિયાની જ ઊપજ થઈ. તેમ છતાં નુકસાનની મને બહુ ચિંતા નહોતી, મને તો લાગી રહ્યું હતું કે આપણે તો પાકનો વીમો લીધો છે. વીમાંકપની બધું નુકસાન ભરપાઈ કરી આપશે. આમ, વીમાકંપની પાસેથી અમને ઘણી આશાઓ હતી.”

વીમાકંપની દ્વારા કરાયેલી પાકવીમાની ચૂકવણીની રકમ વિશે અસંતોષ વ્યક્ત કરતાં તેઓ કહે છે, “પરંતુ વીમાકંપનીએ તો માત્ર 21 હજાર રૂપિયા જ ચૂકવ્યા, અમારી તો મૂડી પણ ઊભી ન થઈ. નફાનું નુકસાન તો જવા દો.”

વર્ષ 2018માં પાક નિષ્ફળ જવાથી પોતાના જીવન પર પડેલી વિપરીત અસર વિશે વાત કરતાં મૂળી તાલુકાના કુંતલપુર ગામના ખેડૂત દશરથભાઈ ખાંભલા જણાવે છે કે, “મારા ખેતરમાં સપ્ટેમ્બર, 2018માં 15 વીઘામાં કપાસ અને 15 વીઘા જમીન પર મગફળી વાવેલી હતી.”

“અમે બૅંક પાસેથી અને ખાનગી નાણાં ધીરનાર પાસેથી પૈસા લાવી ખૂબ જ આશાપૂર્વક ખેતીની શરૂઆત કરી. પરંતુ કમનસીબે એ વર્ષે બિલકુલ વરસાદ જ ન પડતાં મોટા ભાગનો પાક નિષ્ફળ ગયો. મગફળીમાં સરેરાશ કરતાં 80 ટકાનું અને કપાસમાં સરેરાશ કરતાં 50 ટકા ઓછું ઉત્પાદન થયું.”

“તેમ છતાં અમને આશા હતી કે પાક વેચીને અને વીમાકંપની દ્વારા કરાયેલી ચૂકવણી થકી અમારી પાસે જે પૈસા આવશે તેનાથી અમે અમારી લૉન અને દેવું ચૂકતે કરી દઈશું, પરંતુ અમને મળવાપાત્ર 2,50,000 રૂપિયામાંથી વીમાકંપનીએ અમારાં ખાતાંમાં માત્ર 19,000 રૂપિયા જ નાખ્યા."

"વીમાકંપની એ અમારી છેલ્લી આશા હતી, પરંતુ ત્યાંથી પણ અમને કોઈ રાહત ન મળી શકી અને અમારી પરિસ્થિતિ વધુ ને વધુ ખરાબ થતી ગઈ.”

‘જીવન ટુંકાવી લેવા સિવાય નહીં રહે માર્ગ’

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સપ્ટેમ્બર, 2018માં પાક નિષ્ફળ જવાને કારણે પોતાને અને પોતાના પરિવારને વેઠવી પડેલી મુશ્કેલીઓ અંગે વાત કરતાં જયસુખભાઈ જણાવે છે, “મને આશા હતી કે વીમાકંપની તરફથી પૈસા મળશે એટલે અમે લેણદારોનું દેવું ચૂકતે કરીશું અને બાકી બચેલી રકમથી હું મારી કૉલેજની ફી ભરી શકીશ.”

“પરંતુ વીમાકંપની તરફથી છ મહિના સુધી કોઈ જ જવાબ ન આવ્યો અને છ મહિના બાદ...


...ચે પિન્ક બૉલ  ડૅ-નાઇટ ટેસ્ટ

બીસીસીઆઈના અધ્યક્ષ સૌરવ ગાંગુલીએ મંગળવારે કહ્યું હતું કે ઇંગ્લૅન્ડ ભારતના પ્રવાસે આવે તે દરમિયાન અમદાવાદમાં ડૅ-નાઇટ પિન્ક બૉલ ટેસ્ટ મૅચ યોજાઈ શકે છે.

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ અનુસાર ઇંગ્લૅન્ડ આવતા વર્ષે જાન્યુઆરીથી માર્ચ દરમિયાન ભારતના પ્રવાસે આવી રહ્યું છે તે અહીં પાંચ ટેસ્ટ મૅચ અને લિમિટેડ ઑવર્સની મૅચ રમશે.

બીસીસીઆઈના અધ્યક્ષ સૌરવ ગાંગુલીએ કોલકાતા પ્રેસ ક્લબમાં એક પુસ્તકના વિમોચન પ્રસંગે કહ્યું, "અમદાવાદમાં ડે-નાઇટ ટેસ્ટ યોજાશે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે અમદાવ... બાકીનો લેખ લખો:

નિર્ણય કર્યો છે.

રાજ્ય સરકારે કહ્યું, ભેજવાળાં હવામાનના કારણે ખેડૂતના પાકને ખરાબ થયેલો ગણવામાં ન આવે માટે આ નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે.

4.67 લાખ ખેડૂતોએ મંગળવાર સાંજ સુધી મગફળી વેચવા માટે નોંધણી કરાવી હતી.

સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાંક વિસ્તારમાં આગામી ચાર દિવસમાં ડિપ્રેશનના કારણે વરસાદ પડવાની શક્યતા છે. ડિપ્રેશન નબળું પવા લાગ્યું છે પરંતુ સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના છુટાછવાયા વિસ્તારમાં ચોથા દિવસે પણ વરસાદ વરસ્યો હતો.

હવામાન ખાતાએ પણ આગામી બે દિવસ સુધી વરસાદ થવાની શક્યતા વ્યકત કરી છે.

હાથરસ કેસમાં આરોપીઓને મદદ કરવાનો યોગી સરકાર પર આક્ષેપ

'બીબીસી હિન્દી'ના અહેવાલ અનુસાર હાથરસ ગૅંગરેપ કેસમાં સામાજિક કાર્યકર્તા મેધા પાટકર સહિત નવ સભ્યોના એક સમૂહે ફેક્ટ ફાઇન્ડિંગ રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે.

આ રિપોર્ટમાં અનેક પ્રકારની વાત મૂકવામાં આવી છે આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે રાજ્યએ સત્યને દબાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે અને કેસ હંમેશા માટે બંધ કરવાનો પ્રયત્ન થયો છે. સિવિલ સોસાયટી અને મીડિયાના એક સમૂહ દ્વારા જ્યારે કેસને ઉઠાવવાનો અને સત્ય બહાર લાવવાનો પ્રયાસ થયો ત્યારે સ્થિતિ બદલાઈ.

રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ ઘટનાએ ઉત્તર પ્રદેશની 'હિંસાને લઈને ગંદુ રાજકારણ' સામે લાવ્યું છે, "જે કહેવાતા ઉચ્ચ જાતિના દમનકારી બળ સહિત સમાજના એ તબકાઓને પ્રોત્સાહન આપવાનું અને સંરક્ષણ આપવાનું કામ કરે છે, જે જાહેરમાં કાયદો, સંવિધાન અને માનવઅધિકારનું ઉલ્લંઘન કરે છે."

આ સમૂહે નવ ઑક્ટોબરે હાથરસનો પ્રવાસ કર્યો હતો, જ્યાં ગામમાં પીડિત પરિવાર અને તેમના પરિવારના સભ્યોની મુલાકાતને આધારે અહેવાલ તૈયાર કર્યો છે.

ટીઆરપી સ્કૅમ અંગે ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ ફરિયાદ

'એનડીટીવી ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ અનુસાર ટીઆરપી સ્કૅમ કેસમાં સીબીઆઈએ તપાસ માટે કેસ નોંધ્યો છે. તપાસ એજન્સીએ કેસ દાખલ કરવા માટે આ મામલે ઉત્તર પ્રદેશમાં નોંધાયેલી ફરિયાદને આધાર બનાવી છે.

અધિકારીઓએ કહ્યું કે રેટિંગમાં હેરફેરના આરોપ પર એફઆઈઆર નોંધાયા પછી સીબીઆઈએ લખનઉ પોલીસ પાસેથી તપાસ પોતાના હાથમાં લીધી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે મુંબઈ પોલીસ પણ આ કેસની તપાસ કરી રહી છે અને તેણે રિપબ્લિક ટીવી સહિત ત્રણ ચેનલો પર આરોપ મૂક્યા છે.

રિપબ્લિક ટીવીએ સીબીઆઈ તપાસની માગ કરી છે અને મુંબઈ પોલીસ પર આરોપ મૂક્યો છે કે સુશાંત સિંહ રાજપૂત કેસને લઈને સવાલ ઉઠાવવાના કારણે તેની સામે બદલાની કાર્યવાહી કરી રહ્યા છે.

તમે...


...ચેનો સંબંધ?

મહારાષ્ટ્રની આ દિલચસ્પ પટકથાની શરૂઆત 2019ની 24 ઑક્ટોબરથી થઈ હતી. એ દિવસે મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણીનું પરિણામ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું.

એ ચૂંટણી ભાજપ અને શિવસેના સાથે મળીને લડ્યાં હતાં. બીજી તરફ કૉંગ્રેસ તથા એનસીપીનું ગઠબંધન હતું.

ભાજપ-શિવસેના યુતિને બહુમત સાબિત કરવા જેટલી બેઠકો મળી ગઈ હતી, પણ મુખ્ય મંત્રી કોણ બને એ મામલે ગૂંચવાડો સર્જાયો હતો.

ખૈર, ભાજપ-શિવસેના વચ્ચેની ગૂંચ ઉકેલાઈ ન હતી. રાજ્યમાં થોડા દિવસ માટે રાષ્ટ્રપતિશાસન લાદવામાં આવ્યું હતું.

ચોરમારેએ કહ્યું હતું કે ... બાકીનો લેખ લખો:

તું કે "મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપની સરકાર ન રચાઈ તેનું એક કારણ ભાજપનું આંતરિક રાજકારણ પણ હોઈ શકે. સરકારની રચના વખતે અમિત શાહે કોઈ દરમિયાનગીરી કરી ન હતી."

ચોરમારેના જણાવ્યા મુજબ, કેન્દ્રમાં પોતાના સારા નેતાઓને લાવવાના પ્રયાસ હેઠળ ભાજપ દેવેન્દ્ર ફડણવીસને દિલ્હી લઈ જવા ઇચ્છે છે.

ચોરમારેએ ઉમેર્યું હતું કે બિહારમાં ચૂંટણીપ્રચારની જવાબદારી ફડણવીસને સોંપવામાં આવી છે. તેને ફડણવીસને દિલ્હી લઈ જવાની દિશામાંનું એક પગલું માની શકાય.

સુરતનાં મહિલાએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ગીત ગાઈને સવાલ પૂછ્યા

શિવસેના અને ભાજપ વચ્ચે તંગદિલી ક્યારથી વધી?

મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેનાએ એનસીપી તથા કૉંગ્રેસ સાથે મળીને સરકાર રચી ત્યારથી જ ભાજપ સાથે તંગદિલી વધવા લાગી હતી. એ પછીના એક વર્ષમાં બન્ને પક્ષો વચ્ચેનો સંબંધ છેક નીચલા સ્તરે પહોંચી ગયો છે.

હાલના ટીઆરપી કૌભાંડમાં ચાલી રહેલા ટકરાવ ઉપરાંત બીજી એવી અનેક ઘટનાઓ બની હતી, જેને કારણે બન્ને પક્ષો ખુલ્લેઆમ એકમેકની સામે આવી ગયા હતા.

પાલઘરનો મામલો

આ વર્ષે 16 એપ્રિલે પાલઘરમાં બે સાધુઓને રહેંસી નાખવાનો મામલો બહુ ચગ્યો હતો. આ મામલે ભાજપે ઉદ્ધવ સરકાર પર જોરદાર હુમલો કર્યો હતો. પાલઘર મામલાની તપાસ બાબતે ભાજપે પોલીસને આરોપીના પાંજરામાં ઊભી રાખી હતી.

સુશાંતસિંહ રાજપૂતનું મૃત્યુ

એ પછી જૂનમાં એક્ટર સુશાંતસિંહ રાજપૂતના મૃત્યુ પછી બન્ને પક્ષ વચ્ચેનો સંબંધ સતત કથળતો રહ્યો છે.

સુશાંતસિંહે આત્મહત્યા કરી હતી કે તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી એ મુદ્દે બન્ને પક્ષોને એકમેક પર આક્રમણ કરવાની તક મળી હતી.

ટીવી ચેનલો પર આ મામલે દિવસ-રાત ડિબેટ શરૂ થઈ હતી. સુશાંતસિંહની ગર્લફ્રેન્ડ રિયા ચક્રવર્તી પર હત્યાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો હતો. એ ઉપરાંત આ કેસની તપાસમાં મુંબઈ પોલીસે અપનાવેલી પદ્ધતિ સામે પણ આકરા સવાલ કરવામાં આવ્યા હતા.

મામલો સીબીઆઈને સોંપવા બાબતે વિવાદ

બિહાર પોલીસે સુશાંતસિંહના મૃત્યુના કિસ્સામાં એક એફઆઈઆર નોંધી ત્યારે મામલો ફરી ગૂંચવાયો હતો. આ કેસની તપાસ બિહાર પોલીસ કરી શકે કે નહીં, એ મુદ્દે જોરદાર ધમાલ થઈ હતી. બિહારના તત્કાલીન ડીજીપી ગુપ્તેશ્વર પાંડેનાં નિવેદનોની પણ વ્યાપક ચર્ચા થઈ હતી.

એ પછી આ કેસ સીબીઆઈને સોંપવાની ભલામણ બિહાર પોલીસે કરી હતી અને કેન્દ્ર સરકારે તે ભલામણ સ્વીકારી લીધી હતી.

મહારાષ્ટ્ર સરકારે તેની સામે જોરદાર વાંધો લીધો હતો અને આ મામલો સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસ સીબીઆઈને...


...ચ્ચે ટોકતા જ કહ્યું કે ના હું તેમનો રાજનૈતિક સલાહકાર નહોતો, આ મીડિયાનો પ્રચાર છે.)

સવાલ: તમે રાહુલની નજીકની વ્યક્તિ ગણાતા હતા અત્યારે તેઓ એક રાજનેતા તરીકે કેટલા પુખ્ત છે?

જવાબ: તેઓ ઘણાં પુખ્ત છે. તેમનામાં રાજનૈતિક સમજ છે.

'મને નિવૃત્ત કરી દો'

સવાલ: તેઓ પુખ્ત છે, પરંતુ તમે એમની ટીમમાં સામેલ નથી. શું કોઈ ખાસ કારણ છે?

જવાબ: હું તમને વર્ષ 2011ના કોંગ્રેસ અધિવેશનની યાદ અપાવું તો, મેં ત્યારે કહ્યું હતું કે રાહુલજી તમે કોંગ્રેસનું નેતૃત્વ સંભાળો અને નવેસરથી કોંગ્રેસ પક્ષને ઊભો કરો. તમારી નવી ટીમ બ... બાકીનો લેખ લખો:

. એટલા માટે વિપક્ષ નબળો જણાઈ રહ્યો છે.

(દિગ્વિજય સિંહ સાથેના ઇન્ટરવ્યૂનો બીજો ભાગ પણ છે જેમાં તેમણે મધ્યપ્રદેશની રાજનીતિમાં તેમની ભૂમિકા અંગે વાત કરી છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો.


...ચ્છા નહીં હશે તો રૅશન નહીં મળશે."

"અમે ભૂમિહીન ખેડૂત છીએ એટલે વર્ષે બે હજાર રૂપિયે વીઘે જમીન ભાડે રાખી ખેતી કરીએ છીએ. પણ આ કંપનીઓ આવી જવાથી જમીન માલિકોને તેઓ 5 હજાર રૂપિયા આપશે તો પછી અમને એ વ્યક્તિ પોતાનું ખેતર નહીં આપે."

"એટલે ભૂમિહીન મહિલા ખેડૂતોને પરેશાની થશે. કંપનીઓ પહેલાં તેમને લાલચ આપશે અને પછી તેમને ફસાવી લેશે. તેમને પોતાનું બિયારણ, ખાતર આપશે અને તેમના જ હિસાબે ખેતી કરાવશે."

"હાલ અમે અમારા ખાવા માટે ખેતરમાં શેરડી, મગફળી, શક્કરિયાં જેવી વસ્તુઓ ઉગાડી લઈએ છીએ. પણ કંપની કરાર કરશે તો તે ત... બાકીનો લેખ લખો:

બે-ત્રણ રૂપિયા ઓછું મળે. પરંતુ મંડી હોવાથી ફરક પડે છે. પણ હવે જો કોઈ ભાવ જ ન હોય તો ખેડૂત બજારના ભરોસે રહેવા લાગશે. ટામેટાં જેવી ખેતપેદાશ જે ઝડપથી ખરાબ થઈ જાય છે તેવા કિસ્સામાં જોવા મળ્યું છે કે ખેડૂત સંપૂર્ણ રીતે બજારનો ગુલામ બની જાય છે. કેમ કે ખેડૂત આ પ્રકારના પાક રાખી ન શકે એટલે તેમણે જે ભાવ મળે તેમાં તેને વેચી દેવી પડે છે."

"મંડી સિસ્ટમમાં પણ કેટલીક સમસ્યાઓ છે અને તેને દૂર કરવાની જરૂર છે. નિષ્ણાતોએ ભલામણ પણ કરી છે. પણ આ આખી સિસ્ટમને હઠાવી દેવી કેટલી વાજબી છે? બની શકે કે કેટલીક કંપનીઓ ખેડૂતને સૂચના મળતા જ એજન્ટ મોકલી દેશે. પણ ખેડૂત માટે તો આ મજબૂરીનો સોદો થયો. વળી કઈ કંપની એવી છે જે વેચનારની મજબૂરીમાં પણ સારા ભાવે પાક ખરીદે છે."

આશાનું કિરણ

પરંતુ ભૂમિહીન મહિલા ખેડૂતો સાથેની વાતચીતમાં એક વાત જાણવા મળી છે કે તેઓ ઇચ્છે છે કે સરકાર ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્યથી ઓછી કિંમતની ખરીદીને ક્રિમિનલ ગુનો બનાવી દે.

કૃષિક્ષેત્રના નિષ્ણાત દેવેન્દ્ર શર્મા માને છે કે જો આવું થઈ જાય છે તો તેનાથી ભૂમિહીન ખેડૂતોને ફાયદો થશે.

તેઓ કહે છે,"જો ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્ય પર ખેતપેદાશ વેચવા માટે ખેડૂતનો અધિકાર મળી જશે તો તેનાથી અમારી ઘણી બધી સમસ્યાઓનો ઉકેલ પણ આવી જશે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છી આવ્યો.

પરંતુ આ તો સરકારો અને તપાસપંચોનો મામલો રહ્યો. સરકારોનું ચાલે તો 'કોમી હિંસા થઈ જ નહોતી' અથવા 'બિનસાંપ્રદાયિકતાની-ન્યાયની વાત કરનારા લોકોએ હિંસા આચરી હતી' એવાં તારણો તપાસપંચો પાસે કઢાવે.

નાણાવટી પંચ ન્યાયની વાત કરનારા લોકોની ભૂમિકાને 'નકારાત્મક'નું લેબલ મારવા સુધી તો પહોંચ્યું જ છે. પરંતુ તે હિંસાનો ઇન્કાર કરી શકે તેમ ન હતું.

'નો વન કિલ્ડ જેસિકા'ની જેમ 'કોમી હિંસા માટે કોઈ જવાબદાર નથી' એમ તો કહેવાય નહીં. એટલે પંચે અહેવાલમાં જવાબદારીનું ઠીકરું પોલીસતંત્રના માથે ફોડ્યું છે.

અપૂરતી સંખ... બાકીનો લેખ લખો:

બતાવી શકે એમ છે.

એ જવાબદારી ગણો તો જવાબદારી છે ને ભૂતકાળનું પ્રાયશ્ચિત ગણો તો પ્રાયશ્ચિત.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છી જે નિર્દોષ શીખોની હત્યા થઈ અને જેમની મિલકત લૂંટી લેવામાં આવી તેમના માટે સહાનુભૂતિનો એકેય શબ્દ સાંભળવા મળ્યો ન હતો. દુર્જનો કે ભગતોની ટીકા પણ સાંભળવા મળી ન હતી.

હવે લંડન જઈને રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, "એ પીડાદાયક હતું, બહુ દુ:ખદ હિંસા હતી." તેમ છતાં તેઓ કહી રહ્યા છે કે તેમાં તેમના પક્ષનો હાથ ન હતો.

શીખવિરોધી હુલ્લડોમાં કોંગ્રેસની કોઈ ભૂમિકા ન હતી તો "ઇંદિરા ગાંધીની હત્યા રાષ્ટ્રીય યાતના હતી. એ પછી જે થયું તેનાથી અમારું મસ્તક શરમથી નમી ગયું હતું," એવું તત્કાલીન વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહે 2005ની 11 ઑ... બાકીનો લેખ લખો:

નાઝીઓએ તેમની મોટા પ્રમાણમાં વ્યવસ્થિત રીતે હત્યા કરી ન હતી એવું કહેવું યુરોપના 15થી વધુ દેશોમાં ગુનો ગણાય છે.

તેને 'હોલોકોસ્ટ ડિનાયલ' એટલે કે જનસંહારનો ઇનકાર કહેવામાં આવે છે.

એ કાયદો અભિવ્યક્તિના સ્વાતંત્ર્યના સિદ્ધાંત વિરુદ્ધનો છે, એવું કહેતા લોકો ઓછા નથી પણ યુરોપના દેશો માને છે કે જનસંહારની પીડાને નકારવી એ પણ એક પ્રકારે નફરત ફેલાવવા જેવું છે.

રાહુલ ગાંધીએ તેમના જવાબ વિશે કદાચ વધારે ગંભીરતાપૂર્વક વિચારવું જોઈતું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છી પિનરાઈ વિજયનને અદાલત દ્વારા છોડી મૂકવામાં આવ્યા હતા.

પિનરાઈ વિજયનની છાપ એક સારા સંગઠનકર્તા તરીકેની છે. 1975માં દેશમાં કટોકટી લાગી ત્યારે વિજયનની પણ ધરપકડ થઈ હતી અને જેલમાં ગયા હતા.

એવો આરોપ છે કે તે વખતે તેમના પર બહુ ત્રાસ ગુજારવામાં આવ્યો હતો. કેરળના એક નિવૃત્ત અધિકારીએ નામ ના છાપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે પોલીસનો અત્યાચાર સહન કરવો પડ્યો તેના કારણે વિજયનના માનસ પર બહુ ઊંડી અસર પડી હતી.

તાનાશાહી જેવું વર્તન

જાણીતા મલયાલમ કવિ ઉમેશ બાબુ એક જમાનામાં સીપીએમના સાંસ્કૃતિક મોરચાના સભ્ય હતા.

તે ... બાકીનો લેખ લખો:

ચારધારા માટે ઘણું કર્યું હતું. પિનરાઈ વિજયન કોમળ દિલના માણસ છે. એ રીતે તેમની સરખામણી સ્ટાલિન સાથે થઈ શકે. મારો કહેવાનો મતલબ એ છે કે આ સરખામણી સકારાત્મક છે, નકારાત્મક નહીં.'

જોકે કેરળના જાણીતા રાજકીય વિશ્લેષક બીઆરપી ભાસ્કર આનાથી જુદો અભિપ્રાય ધરાવે છે.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે, "વિજયન પર એવો આરોપ મુકાયો છે કે તેઓ મુંડૂ પહેરનારા મોદી (ધોતીધારી મોદી) છે. તેઓ આપખુદ સ્વભાવ ધરાવે છે એટલે આવું કહેવાય છે."

વિજયને પક્ષનો વ્યાપ વધાર્યો

આ બધી ટીકાઓ છતાં એ વાતનો ઇનકાર ના કરી શકાય કે વિજયને પક્ષનો વ્યાપ વધાર્યો છે. સીપીએમને કેરળમાં હંમેશાં 'હિન્દુ પક્ષ' તરીકે જ જોવામાં આવે છે.

ખ્રિસ્તીઓ અને મુસ્લિમો સામાન્ય રીતે કૉંગ્રેસની આગેવાની હેઠળના સંયુક્ત લોકતાંત્રિક મોરચા (યુડીએફ)ને ટેકો આપતા આવ્યા છે. આ મોરચામાં સૌથી મોટો ભાગીદાર પક્ષ ઇન્ડિયન મુસ્લિમ લીગ પણ છે. તે જ રીતે ખ્રિસ્તીઓના પ્રતિનિધિ તરીકે કેરળ કૉંગ્રેસ (મણિ) પક્ષ છે, તે પણ આ મોરચામાં છે.

કેરળની રાજનીતિ બહુ અગત્યના વળાંકે આવીને ઊભી રહી ત્યારે વિજયને સીપીએમની 'હિન્દુ પક્ષ' તરીકેની છાપ બદલવા માટે કોશિશ કરી હતી. એવો પણ સમય આવ્યો હતો કે સીપીએમ પોતાના સભ્યો ગુમાવી રહ્યું છે તેવું કહેવાવા લાગ્યું હતું. જોકે તેના સભ્યોની સંખ્યામાં મોટો ઘટાડો થયો નહોતો.

આવી સ્થિતિમાં તેમણે પક્ષ સાથે મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તી સમુદાયના લોકોને પણ જોડવા માટેની કોશિશ શરૂ કરી હતી.

ભાસ્કર કહે છે, "વિજયને આ કામ બહુ ચાલાકીપૂર્વક કર્યું. હવે સીપીએમ જૂના નેતાઓનો પક્ષ રહ્યો નથી. પક્ષમાં નવા સભ્યોને કારણે આ સ્થિતિ આવી છે. તેઓ એક વ્યૂહકાર છે એમાં કોઈ બેમત નથી. આ બાબતમાં વિજયન અને મોદી બંનેમાં સમાનતા છે."

બજારવાદ સાથેનો સામ્યવાદી પક્ષ

વિજયને પક્ષ માટે ભંડોળ એકઠું કરવા માટે બહુ સિફતપૂર્વક 'ચીન જેવી લાઇન' પકડી હતી.

ભાસ્કર કહે છે, "કૈરાલી ટીવી ચેનલ તેનું એક ઉદાહરણ છે. તેમણે એક જ વર્ષમાં તે માટેની કલ્પના કરી અને તેને સાકાર કરી. તે માટે તેમણે અખાતના દેશોમાં વસેલા મલયાલી લોકોની મદદ લીધી હતી."

વિજયને તે વખતે ક્રાઉડ ફંડિગની રીત અપનાવી હતી. તે વખતે ભારતીય ઉદ્યોગજગતમાં તે હજી એટલી પ્રચલિત બની નહોતી. ચીનમાં મૂડીવાદી અર્થતંત્ર અપનાવાયું છે તે રીતે વિજયને પણ પોતાના સામ્યવાદી પક્ષને એક મૂડીવાદી પક્ષ બનાવી દીધો છે.

મુખ્ય મંત્રીનાં મીડિયા સલાહકાર અને પુરસ્કાર વિજેતા કવયિત્રી ડૉક્ટર પ્રભા વર્માએ બીબીસીને જણાવ્યું કે,...


...છી બહાર દરવાજો ખટખટાવનાર જયેશને અમારા ઘરની તમામ બાબતો ખબર હતી એટલે એ વંડી કૂદીને ઘરમાં ઘુસ્યો."

"મારી દીકરીનો હાથ પકડી એણે કહ્યું કે, મારા પિતાને ફરિયાદ કેમ કરી? હવે તો હું તારી સાથે જ લગ્ન કરીશ. આ દરમિયાન મારો નાનો દીકરો હર્ષ એની બહેનને બચાવવા વચ્ચે પડ્યો તો, એનાં શરીર અને માથા પર ચાકુના ઘા માર્યા."

"ભાઈને બચાવવા મરણિયો પ્રયાસ કરનારી બહેને ઘરની ડેલીનો દરવાજો ખોલી નાના ભાઈને ભગાડી દીધો. લોહી નીતરતી હાલતે મારો છોકરો માંડ શેરી સુધી પહોંચ્યો હશે કે બેભાન થઈ ગયો."

"મારી દીકરી પણ દોડીને બહાર નીક... બાકીનો લેખ લખો:

તપાસની ખાતરી આપી છે.

ફાસ્ટટ્રૅક કોર્ટમાં કેસ ચલાવવાની તૈયારી

મૃતકને ન્યાય અપાવવા માટે ગામમાં મોટી રેલી યોજાઈ અને બીજા દિવસે બંધ પણ પળાયો

બીજી તરફ કૉંગ્રેસના પ્રદેશ નેતા અને પાટીદાર આંદોલનના આગેવાન હાર્દિક પટેલે પણ પીડિત પરિવારની મુલાકાત લીધી છે.

હાર્દિકે ભાજપ સરકાર પર મહિલાઓની સુરક્ષા કરવામાં નિષ્ફળ જવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

તેમણે કહ્યું, "આ કેસને ફાસ્ટટ્રૅક કોર્ટમાં ચલાવી 35 દિવસમાં નિકાલ લાવવામાં આવે તો જ આ મૃતક બાળાને ન્યાય મળશે."

એક સમયનાં પાટીદાર આંદોલનનાં નેતા અને હાલ એનસીપીમાં જોડાયેલાં રેશમા પટેલે પણ પરિવારની મુલાકાત લઈ ઝડપી ન્યાયની માગ કરી છે.

કેસની ગંભીરતાને ધ્યાને લેતાં રાજકોટના રેન્જ આઈજી સંદીપસિંહે ખુદ આખો મામલો હાથમાં લીધો છે.

સંદીપસિંહે જણાવ્યું, "આ કેસમાં પોલીસ તરફથી તપાસમાં કોઈ ખામી ન રહે એની પૂરી કાળજી રાખીશું. એટલે જ અમે આ કેસની તપાસ માટે વિશેષ ટીમ બનાવી છે, જેમાં રાજકોટ ગ્રામ્યના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઑફ પોલીસ, જેતપુરના આસિસ્ટન્ટ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઑફ પોલીસ દરરોજ તપાસ કરીને દરરોજ રિપોર્ટ સોંપશે."

"લોકલ ક્રાઇમ બ્રાન્ચની ટીમને પણ કોઈ પુરાવો છૂટી ના જાય એ માટેની તમામ કામગીરી કરવાનો આદેશ આપી દેવાયો છે."

પાટીદારોની વસતી ધરાવતા આ ગામનો સીધો સંપર્ક જેતપુર, રાજકોટ અને ઉપલેટા સહિત સૌરાષ્ટ્રના સંખ્યાબંધ ગામોના પાટીદારો સાથે છે

આ ઘટના બાદ આરોપીનો પરિવાર ગામ છોડીને જતો રહ્યો હોવાનું રેન્જ આઈજી સંદીપસિંહે જણાવ્યું છે.

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર આરોપી રિમાન્ડ પર છે અને હત્યામાં મદદ કરનાર, ચાકુ લાવી આપનારથી માંડીને આરોપી પકડાયો ત્યાં સુધીમાં એને આશરો આપ્યો એ તમામ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ કેસમાં જે રીતે હૅન્ડલ કરાઈ રહ્યો છે એ અંગે વાત કરતાં 'તાલીમ-રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન'ના ડિરેક્ટર ડૉ. એમ. આઈ. ખાન કહે છે, "આ પટેલ અને એમાંય વળી સૌરાષ્ટ્રનો મામલો છે. વર્ષ 2015 અને 2017માં ભાજપથી વિમુખ થયેલા પટેલ મતદારો માંડમાંડ ભાજપ તરફ વળ્યા છે, ત્યારે આ સમાજને નારાજ કરવો સરકારને પોસાય એમ નથી."

"આ ઉપરાંત સગીરાના ધોળા દિવસે હત્યાની દેશના અન્ય ભાગો પર પણ અસર પડી શકે એમ છે અને નજીકના દિવસોમાં ત્રણ રાજ્યોમાં જે ચૂંટણી આવી રહી છે એનો ફાયદો કૉંગ્રેસ ના ઉઠાવે અને ગુજરાતમાં પાટીદાર વોટ બૅન્ક જળવાઈ રહે એ માટે સરકાર કવાયત કરી રહી છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છુપી અવસ્થામાં જતો રહે છે અને પછી રિઍક્ટિવેટ થાય છે.

જોકે, મોટાભાગના વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે ખોટા ટેસ્ટને કારણે દર્દીને કોરોના નેગેટિવ જાહેર કરવામાં આવેલા હોય છે.

કોઈએ કોરોના વાઇરસ સામે શરીરમાં ઉત્પન્ન થયેલા રક્ષણને ચકાસવા માટે ફરીથી સંક્રમિત થવાનો પ્રયોગ કર્યો નથી પરંતુ આ પ્રયોગ બે રીસસ મકાઉ વાંદરા પર કરવામાં આવ્યો છે.

તેમને બે વખત સંક્રમિત કરવામાં આવ્યા, એક વખત સંક્રમણ સામે રક્ષણ આપતી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઉત્પન્ન કરવા અને ત્રણ અઠવાડિયા પછી બીજી વખત સંક્રમિત કરવામાં આવ્યા હતા. આ અભ્યાસમાં જાણ... બાકીનો લેખ લખો:

યુનિટી હશે તો રોગ થોડો ઓછો ઘાતક બની શકે છે.

જો રોગપ્રતિકારક શક્તિના પ્રશ્નોને સમજવામાં આવે તો લૉકડાઉનની સમસ્યાનો ઉકેલ થઈ શકે છે.

લાંબા ગાળાની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઉત્પન્ન કરવી મુશ્કેલ હોય તો વૅક્સિન બનાવવી પણ અઘરી બનશે. તેનાથી વૅક્સિનના વપરાશમાં પણ ફેરફાર થશે. બની શકે કે જીવનમાં એક વખત અથવા દર વર્ષે એક વખત રસી મૂકાવાની રહે.

સંક્રમણ અથવા રસીકરણથી કોરોના વાઇરસના સંક્રમણ સામે ઉત્પન્ન થયેલી રોગપ્રતિકારક શક્તિ કેટલા સમય સુધી ટકી રહે છે તે વિશે માહિતી મળવાથી જાણી શકાશે કે વાઇરસને રોકી શકવામાં આપણે કેટલા સક્ષમ બની શકશું. આ એક મોટો પ્રશ્ન છે જેનો જવાબ હજી મળ્યો નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે અને ગુપ્તચર એજન્સીઓ કીવર્ડ મારફત કોઈ પણ જાણકારી મેળવી શકે છે.

જોકે, ડાર્ક વેબની જાસૂસી કરવાનું અત્યંત મુશ્કેલ છે. ડાર્ક વેબ આ જ કારણસર ગુનેગારો તથા ગેરકાયદે ધંધાઓનો અડ્ડો બની છે.

બિટકૉઇન મારફતે ચુકવણી

ડાર્ક વેબ એક પ્રકારનું ડિજિટલ માર્કેટ જ છે, પણ એ ગેરકાયદે છે અને તેના મારફત સામગ્રી વેચવા તથા ખરીદવાનું કામ ગુનો ગણાય છે.

એમેઝોન અને ફ્લિપકાર્ટની માફક ગ્રાહકોને લોભાવવા માટે જાતજાતની ઓફર્સ તથા ફ્રી ગિફ્ટ્સ આપવામાં આવે છે.

એ ઉપરાંત ડાર્ક વેબ પરના અન્ય યૂઝર્સ સાથે તમે ચેટ પણ કરી શકો છો.

ભ... બાકીનો લેખ લખો:

સ કાયદો નથી ત્યારે ડાર્ક વેબનો પ્રસાર રોકવા પોલીસ શું કરી રહી છે?

આંતરરાષ્ટ્રીય પબ્લિક પોલિસીનાં જાણકાર સુબી ચતુર્વેદી કહે છે, "ડાર્ક વેબના ગુનેગારોનો શોધી શકાય એવી કોઈ જોગવાઈ આપણા કાયદાઓમાં નથી, જે પોલીસ માટે મોટી મુશ્કેલી છે."

"આપણા સીઆરપીસી કે આઈટી એક્ટ હેઠળ તેમની પર આરોપ મુકી શકાય, પણ ટ્રેસ કર્યા વિના કોઈ નેટવર્કને ભેદવું કઈ રીતે?"

"આપણી પાસે માત્ર નવ સાયબર સેલ છે, સ્પેશ્યલ યુનિટ નથી. આ દિશામાં નાણાં રોકવાં જરૂરી છે. આ સંજોગોમાં યુવાનોને ડાર્ક વેબની ચુંગાલમાંથી કઈ રીતે બચાવી શકાય?"

સુબી ચતુર્વેદીના જણાવ્યા અનુસાર, "ડાર્ક વેબ પરનું માર્કેટ તેની ટેક્નીક અને કોડ સતત અપગ્રેડ કરતું રહે છે. તેથી પોલીસ કે ગુપ્તચર એજન્સીઓ કંઈ કરી શકતી નથી."

"આ સમસ્યાના નિરાકરણમાં સમાજ અને પેરન્ટ્સની પણ મોટી ભૂમિકા છે. પેરન્ટ્સે વધારે સતર્ક રહેવાની જરૂર છે."

બીજું કોણ કરે છે ઉપયોગ?

વ્હિસલ બ્લોઅર્સ એટલે કે ગેરકાયદે કામોને ખુલ્લા પાડતા લોકો પણ ડાર્ક વેબનો ઉપયોગ કરે છે.

અમેરિકાની ગુપ્તચર એજન્સીઓ દેખરેખના નામે લોકોની વ્યક્તિગત માહિતી કઈ રીતે ચોરતી હતી તેનો ઘટસ્ફોટ અમેરિકન વ્હિસલ બ્લોઅર એડવર્ડ સ્નેડને ડાર્ક વેબ પર જ કર્યો હતો.

પોતાના કામમાં ડાર્ક વેબ પાસેથી બહુ મદદ લીધી હોવાનું વિકીલિક્સના જુલિયન અસાંજેએ પણ બીબીસી સાથેની એક મુલાકાતમાં સ્વીકાર્યું હતું.

મધ્ય-પૂર્વના અને આફ્રિકન દેશોના કેટલાક કાર્યકર્તાઓ તેમના દેશ વિશે જણાવવા ડાર્ક વેબનો ઉપયોગ કરે છે.

(આ અહેવાલ દિલ્હીમાં કામ કરતા એક યુવક પાસેથી મળેલી માહિતી પર આધારિત છે. ડાર્ક વેબ પર ચાલતા માદક પદાર્થોના બિઝનેસ વિશે એ યુવાને બીબીસીને જણાવ્યું હતું. તેનું નામ બદલવામાં આવ્યું છે. આ સ્ટોરીનો હેતુ ડાર્ક વેબ કે નશાખોરી કે કોઈ ગેરકાયદે કામને ઉત્તેજન આપવાનો નથી. અમારો હેતુ લોકોને ડાર્ક વેબના જોખમથી પરિચિત કરાવવાનો છે, જેથી તેઓ ખુદને તથા પોતાના પરિવારને બચાવી શકે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે અને તેમને વિદેશી ટ્રિબ્યૂનલે ગેરકાયદે નાગરિક જાહેર કર્યા છે. આ તમામને ડિટેન્શન કેમ્પમાં રાખવામાં આવે છે."

"જોકે, વિદેશી ટ્રિબ્યૂનલે જાહેર કરેલા કોઈપણ ગેરકાયદે નાગરિકે અદાલત સમક્ષ એ નથી સ્વીકાર્યું કે તે બહારથી અહીં આવ્યા છે. આમાં હિંદુ અને મુસ્લિમની સંખ્યા લગભગ સરખી છે."

અઘોષિત આજીવન કારાવાસ

ગ્વાલપાડામાં આવેલી વિદેશી ટ્રિબ્યૂનલ

જેલોને અસ્થાયી ડિટેન્શન સેન્ટરમાં સ્થાપિત કરવાથી ત્યાંના કેદીઓ પર શું અસર પડી? આ સવાલનો જવાબ આપતાં વકીલ રાશિદ અહમદ ચૌધરી કહે છે કે આનાથી વિદેશી જાહેર થયેલાં નાગરિ... બાકીનો લેખ લખો:

નકછાર અને મહીસાશનમાં બે ડિટેન્શન કેમ્પ બનાવશે."

બીજેપી નેતા સંબિત પાત્રાએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના દેશમાં એક પણ ડિટેન્શન સેન્ટર નહીં હોવાના નિવેદનનો બચાવ કરતાં શુક્રવારે એક એક નિવેદન આપ્યું.

સંબિત પાત્રાએ કહ્યું હતું કે, "13 ડિસેમ્બર, 2011ના રોજ કેન્દ્ર સરકારના એક અખબારી નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે 3 ડિટેન્શન કેમ્પ આસામમાં ખોલવામાં આવ્યા છે. વર્ષ 2011માં કેન્દ્રમાં કૉંગ્રેસની સરકાર હતી."

સંબિત પાત્રાએ એમ પણ કહ્યું કે, "ઑક્ટોબર 2012માં આસામ સરકાર દ્વારા વિદેશીઓના મુદ્દે શ્વેત પત્ર જાહેર કરવામાં આવ્યો અને કહ્યું હતું કે કેન્દ્રએ અમને ડિટેન્શન સેન્ટર બનાવવાનો આદેશ આપ્યો છે."

બની રહેલું ડિટેન્શન સેન્ટર

ભાજપના પ્રવક્તાની આ જ વાતનો જવાબ આપતા આસામના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી તરુણ ગોગોઈએ બીબીસીને કહ્યું, "2008માં ગુવાહાટી હાઈકોર્ટના જજ બિપ્લબ કુમાર શર્માએ ડિટેન્શન સેન્ટરને સ્થાપિત કરવા માટે અમને આદેશ આપ્યો હતો."

"પરંતુ અમે આસામમાં 2011માં ડિટેન્શન સેન્ટર બનાવ્યાં. ડિટેન્શન સેન્ટર સ્થાપિત કરવાનો આ આખો વિચાર અટલ બિહારી વાજપેયીની સરકારના સમયનો હતો."

પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અને કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા ગોગોઈએ દાવો કર્યો, "જ્યારે 1998માં અટલ બિહારી વાજપેયી વડા પ્રધાન હતા, તે સમયે ડિટેન્શન સેન્ટર બનાવવા માટે રાજ્ય અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોને આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો."

" કેન્દ્રિય ગૃહ મંત્રાલયે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોને એક પત્ર જાહેર કર્યો, જેમાં સૂચન કરવામાં આવ્યું હતું કે દેશનિકાલની રાહ જોઈ રહેલાં વિદેશી નાગરિકોની અવર-જવરને પ્રતિબંધિત કરવા માટે આ પ્રકારના ડિટેન્શન સેન્ટર ખોલવા જોઈએ."

તેમણે કહ્યું, "વર્ષ 2018માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકારે આસામમાં એક સ્થાયી અને મોટા ડિટેન્શન સેન્ટરના નિર્માણ માટે 46 કરોડ રૂપિયાની મંજૂરી આપી. એ જ પૈસાથી ગ્વાલપાડાના મટિયામાં ડિટેન્શન સેન્ટર બની રહ્યું છે. વડા પ્રધાનને દેશના લોકોની સાથે ખોટું ન બોલવું જોઈએ."

ગોગોઈ કહે છે, "હવે ભાજપના લોકો કહી રહ્યા છે કે આ ડિટેન્શન સેન્ટર કૉંગ્રેસના સમયમાં બનાવવામાં આવ્યા તો પછી 2018માં 46 કરોડ રૂપિયાની મોદી સરકારે મંજૂરી કેમ આપી."

"આસામમાં જો છ ડિટેન્શન કૅમ્પ ચાલી રહ્યા છે અને જો પીએમ મોદી દેશમાં ડિટેન્શન કેમ્પ નહીં હોવાની વાત કહી રહ્યા છે તો ભાજપની સરકાર તેને સતત ચાલું કેમ રાખે છે? વડા પ્રધાન સતત લોકોની સામે જૂઠ બોલી રહ્યા છે....


...છે કે ભારે ગરમીને કારણે મજૂરોની કાર્યક્ષમતા ઘટે છે. ઊંચા તાપમાને માનસિક ક્ષમતા ઓછી થાય છે, લોકો વચ્ચે ઘર્ષણ પણ વધે છે."

વધારે અમીર, વધારે ગરીબ

IMFના અંદાજ પ્રમાણે ભારત દેશમાં પણ વધતા તાપમાનની અસર થઈ છે

સંશોધકો કહે છે કે શીત અને સમૃદ્ધ રાષ્ટ્રોને ખરેખર કેટલો ફાયદો થયો હશે તેના વિશે થોડી અનિશ્ચિતતા છે, પણ આ વર્ષો દરમિયાન ઉષ્ણ દેશોને અસર થઈ છે તેમાં કોઈ શંકાને સ્થાન નથી.

સંશોધકોનું માનવું છે કે ખરેખર ઔદ્યોગિક ક્રાંતિની શરૂઆત થઈ ત્યારથી વધી રહેલા તાપમાનની ગણતરી કરવામાં આવે તો અસર વધારે મોટી હોઈ ... બાકીનો લેખ લખો:

ોગવવું પડ્યું છે.

જો તાપમાન ન વધ્યું હોત તો કેવી સ્થિતિ હોત તેની સાથે સરખામણી કરીએ ત્યારે ખ્યાલ આવે છે કે આ દેશોની વ્યક્તિ દીઠ જીડીપીમાં મધ્યાંક પ્રમાણે 27%નો ઘટાડો થયો હતો.

તેની સામે વ્યક્તિ દીઠ CO2નું પ્રમાણ 300 ટનથી પણ વધારે (272 ટન) સુધી પહોંચ્યું હોય તેવા 19 દેશોમાંથી 14 દેશોને ગ્લોબલ વૉર્મિંગથી ફાયદો થયો છે.

આ દેશોની વ્યક્તિ દીઠ જીડીપીમાં મધ્યાંક પ્રમાણે 13%નો વધારો થયો છે.

જોકે, આવા તારણની ટીકા પણ થઈ છે.

સંશોધન પ્રમાણે ગ્લોબલ વૉર્મિંગના કારણે ભારતનું અર્થતંત્ર નબળું પડ્યું છે

આ બે સંશોધકો સાથે ભૂતકાળમાં કામ કરનારા, યુસી બર્કલે ખાતેના પબ્લિક પૉલિસીના પ્રોફેસર સોલોમન હિસિયાંગ કહે છે કે ગ્લોબલ વૉર્મિંગના કારણે ગરીબ અને ઉષ્ણ દેશોને થયેલી અસરોની વાત એકદમ સાચી છે, પરંતુ તેની નકારાત્મક અસરો સમૃદ્ધ દેશોને પણ થઈ છે.

તેઓ કહે છે, "આ વિશ્લેષણની મેથડ પ્રમાણે જોવા જઈએ તો પાછળથી સમૃદ્ધ દેશોને પણ નુકસાન થયેલું દેખાય છે. તેથી પ્રથમ વર્ષની અસરને છોડી દેશો તો તમે જોશો કે સમૃદ્ધ અને શીત દેશોને પણ અસર થઈ છે."

અમેરિકા, ચીન અને જાપાન જેવા મધ્યના અક્ષાંશ પર રહેલા દેશો અને દુનિયાના ત્રણ સૌથી મોટા અર્થતંત્રના વિકાસને કેવી અસર થઈ છે તે પણ બહુ સ્પષ્ટ નથી.

ખંભુલે કહે છે: "લાંબા ગાળે ક્લાઇમેટ ચેન્જથી કોઈને ફાયદો થવાનો નથી. ક્લાઇમેટ ચેન્જ આમ જ ચાલતું રહ્યું તો પછી કાબૂ બહારના આબોહવા પરિવર્તનો થઈ જશે."

"એ જરૂરી છે કે દુનિયામાં સૌથી વધુ પ્રદૂષિત ગૅસ ફેંકતા દેશો તાકિદે તે બંધ કરે."

"નીતિ નિર્ધારકોએ ક્લાઇમેટ ચેન્જને હાલમાં છે તેના કરતાં વધારે ગંભીરતાથી લેવાની જરૂર છે. તેમણે એવી વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ કે ધુમાડા છોડતા બળતણની જગ્યાએ રિન્યૂએબલ ઍનર્જી તરફ ઝડપથી આપણે વળીએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે કે મોડી રાતે બહાર શા માટે ગયાં હતાં? પુરુષો સાથે એકલાં શા માટે ગયાં હતાં? અમુક પ્રકારનાં વસ્ત્રો જ શા માટે પહેર્યાં હતાં?

સ્ત્રીઓને એમ પણ કહેવામાં આવે છે કે તમને કંઈ થશે તો એ માટે આંશિક રીતે તમે પણ જવાબદાર હશો. તેથી તમારે ''થોડા સાવધ રહેવું જોઈએ.''

મલ્લિકા તેમના દેહનો ઉપયોગ એક શસ્ત્ર તરીકે કરીને આવા વલણને પડકારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યાં છે?

મલ્લિકાએ કહ્યું હતું કે ''સ્ત્રીઓને મારું નાટક તેમનું પોતાનું લાગે છે, પણ ઘણા પુરુષો તેને આંખ ઉઘાડનારું માની રહ્યા છે એ વધારે મહત્ત્વની વાત છે.

નાટક નિહાળ... બાકીનો લેખ લખો:

લ્હીમાં બનેલી સામુહિક બળાત્કારની એક ભયંકર ઘટનાને પગલે હજ્જારો મહિલાઓ શેરીઓમાં ઊતરી આવી હતી.

મહિલાઓના એ રોષને પરિણામે ભારતમાં બળાત્કાર માટે આકરી સજાનો કાયદો બન્યો હતો અને બીજા નિયમો બન્યા હતા.

નાટકનું વિચારબીજ

2013માં મુંબઈમાં કામ પર ગયેલી એક મહિલા ફોટો જર્નલિસ્ટ પર સામુહિક બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો હતો.

એ ઘટનાને લીધે મલ્લિકા તનેજાના મનમાં રોષ જન્મ્યો હતો. તેના પરિપાકરૂપે તેમનું નાટક સર્જાયું છે.

મલ્લિકાએ કહ્યું હતું કે ''આ લડાઈ શેના માટે છે? આપણા દેહ અને આપણી જાત માટે છે.''

મલ્લિકા તનેજાએ ઘણીવાર આકરા સવાલોનો સામનો પણ કરવો પડે છે.

ઘણી મહિલા દર્શકો મલ્લિકાને સવાલ કરે છે કે તમારું શરીર ઘાટીલું ન હોત તો પણ તમે આ નાટક ભજવ્યું હોત?

મલ્લિકાએ કહ્યું હતું કે ''આવા સવાલનો જવાબ મને ખબર નથી. મારું શરીર પહેલેથી જ આવું છે.

હું પાતળી ન હોત તો પણ મેં આ નાટક ભજવ્યું હોત એવું હું એ મહિલા દર્શકોને કહું છું, પણ સમાજમાં વધારે સ્વીકાર્ય હોય એવું મારું શરીર છે એ વાતથી હું વાકેફ છું.''

મલ્લિકાએ ઉમેર્યું હતું કે ''નાટક ભજવવા અજાણ્યા લોકોની સામે ઉઘાડા ઊભા રહેવું કેટલીક વખત સારું નથી લાગતું."

"ક્યારેક માસિકના દિવસો હોય છે, પણ મારે મંચ પર જઈને નાટક ભજવવાનું હોય છે. તેમ છતાં આખરે આ મારો દેહ છે અને તેના પર મારો જ અંકુશ રહેશે.''

(આ સ્ટોરી સમાનતા માટે લડી રહેલી ભારતીય મહિલાઓ વિશેની શ્રેણીનો એક ભાગ છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે તેમ ભારત તેમની સાથે મળીને કે અલગ રીતે અમેરિકા સાથે વાત કરે અને ઈરાન સાથે શાંતિ જાળવી રાખવાની દિશામાં પ્રયાસ કરે.

માત્ર 80 લાખ ભારતીયો જ ત્યાં નથી પણ ભારત 80 ટકા તેલ ત્યાંથી આયાત કરે છે.

મોટી સંખ્યામાં ગૅસ આવે છે, 100 બિલિયનથી વધુ વેપાર ખાડી દેશોમાં થાય છે અને રોકાણ પણ છે. આથી ઇરાક કે લેબનનને લઈને જંગ થાય તો તેનાં ઘણાં ખરાબ પરિણામ આવી શકે છે.

તેની અસર શું થશે?

અમેરિકા માત્ર ઈરાન સાથે દુશ્મની નથી ઇચ્છતું, પરંતુ જેઓ તેના પર દબાણ કરે છે, જેમ કે સાઉદી અરબ, ઇઝરાયલ હોય કે અમિરાત.

તેમના દબાણમાં... બાકીનો લેખ લખો:

ધીમેધીમે સામેલ થતા દેખાઈ રહ્યા છે.

આશા રાખી શકાય કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધ ન થાય અને એ હદે મામલો ઉકેલી શકાય, પરંતુ કેટલોક તણાવ રહેશે, કેટલીક એવી સ્થિતિ રહેશે જેમાં અમેરિકા બૉમ્બમારો કરશે અને ઈરાન જવાબ આપશે. તેનાથી અસ્થિરતા અને અસુરક્ષાની સ્થિતિ વધશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે, જો તમે જાતે ડાયાબિટીસને નિયંત્રણમાં ન કરી શકતાં હોવ તો ટેલિમેડિસિનની સુવિધા પણ છે, એની મદદ લઈ શકાય.

તેમણે ઘરમાં સેલ્ફઆઇસોલેશન અને સેલ્ફલૉકડાઉન કરવાની જરૂર છે. ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ઘરની બહાર જવું ગુનો કરવા જેવું છે કારણકે તેમના માટે જોખમ વધારે છે.

બહુ જરૂરી હોય તો જ તેમણે બહાર જવું જોઈએ. પોષણયુક્ત આહાર, સાતથી આઠ કલાકની ઊંઘ અને ઘરમાં રહીને કસરત કરવી તેમના માટે જરૂરી છે.

આ લોકોને 50 મિલિગ્રામ ઝિંક અને વિટામિન સીની દવા લેવાનું પણ સૂચન કરીએ છીએ. માસ્ક, સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ અને સૅનિટાઇઝેશનના ન... બાકીનો લેખ લખો:

કોરોના રિપોર્ટ કરાવતા હતા, પરંતુ જૂનના અંત સુધીમાં અમે 50 થી 60 દરદીઓના રિપોર્ટ કરાવીએ છીએ.

જે વિસ્તારોમાં પહેલાં કોરોનાનું સંક્રમણ આવ્યું, ત્યાં પીક આવીને ગયું એવી જ રીતે હવે સુરત, વડોદરા અને બધા જિલ્લાઓમાં પીક જોઈશું અને પછી ત્યાં કેસ ઘટવાના શરૂ થશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે.

ONGRID જેવી કંપનીઓ દ્વારા નાગરિકોના વિસ્તૃત્ત પરિચય સહિતની સર્વેલન્સની વિગતો ઓફર કરવામાં આવે છે તે જોઈને સર્વેલન્સની વિગતોનો દુરુપયોગ થશે તે ચિંતા સાચી પડતી જણાય છે.

અમલની નિષ્ફળતાનો સવાલ

એક જ જગ્યાએ બધો ડેટા સ્ટોર કરવાની પદ્ધતિમાં અત્યંત હાનીકારક ખામી ઊભી થાય ત્યારે તેને નિયંત્રિત કરવી બહુ મુશ્કેલ બને.

એટલું જ નહીં, રોજબરોજના અમલમાં પણ ઊભી થતી મુશ્કલીઓ અવગણના કરવા જેવી નથી.

સામાન્ય ખરીદી માટે ઓળખ આપવામાં આવી હોય ત્યારે વેચનાર વેપારી ભવિષ્યમાં આ જ ગ્રાહકને સારી રીતે સેવા આપવા માટે તેન... બાકીનો લેખ લખો:

ા પર સૌની નજર છે.

આશા રાખીએ કે ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલત ફરી એકવાર બંધારણીય લોકતંત્રની ઉચ્ચત્તમ ભાવનાને જાળવી રાખે અને દુનિયાની લોકશાહીઓ માટે ભારતને ઉદાહરણરૂપ બનાવે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે.

અક્બરપુરામાં રાજપીપળાથી આવતા અકીકના પથ્થરોને પૉલિશ અને કટિંગ કરવાનું કામ કરવામાં છે.

આ કામ માટે એક લાખ રૂપિયાની લૉન લઈને પથ્થર અને પૉલિશિંગનું મશીન લાવનાર 54 વર્ષીય શમીમ બાનુની હાલત પણ ખરાબ છે.

અહીંના સાલવાના મદ્રેસામાં બનાવાયેલા રાહત કૅમ્પમાં 36 પરિવારો સાથે શમીમ બાનુ રહે છે.

શમીમ બાનુ કહે છે, "મારા પતિ ભાડાની રીક્ષા ચલાવે છે અને મારો દીકરો મજૂરી કરે છે, મારી વહુ અને હું અકીકના પથ્થર તોડીને પૉલિશ કરીએ છીએ, પણ અચાનક અમારા પર પથ્થરમારો શરૂ થયો અને અમારાં ઘર સળગાવવાં લાગ્યાં."

"અમે ઘર છોડ... બાકીનો લેખ લખો:

ાયેલી હશે તો એની સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરાશે.

ખંભાતના રેન્જ આઈ.જી. એ. કે. જાડેજાએ કહ્યું, "રેપિડ ઍક્શન ફોર્સ સહીત જિલ્લા પોલીસની મદદથી ખંભાતમાં ફૂટ પેટ્રોલિંગથી માંડી કૉમ્બિંગ પણ હાથ ધરવામાં આવ્યું છે."

"અત્યાર સુધીમાં 47 લોકોની ધરપકડ થઈ છે અને વધુ તપાસ બાદ આ અંગે કાર્યવાહી પણ કરવામાં આવશે."

ખંભાતમાં અત્યારે સઘન પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવી દેવાયો છે.

વસતીગણતરીના આંકડા પ્રમાણે 19,765 જેટલાં મકાનો ધરાવતા ખંભાત માં 99186ની વસતી છે, જેમાં 72.88% હિંદુ છે અને 23.87% મુસ્લિમ છે, બાકી અન્ય કોમના લોકો વસે છે.

ખંભાત આમતો પહેલાંથી કોમી તોફાનો માટે જાણીતું છે પણ અહીં આવાં ગંભીર પ્રકારનાં કોમી તોફાનો થતાં નહોતાં.

'સ્થાનિક નેતાઓને કારણે હિંસામાં વધારો'

ખંભાતમાં લાંબા સમય સુધી પોલીસમાં નોકરી કરી રિટાયર્ડ થયેલા પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર ઈશ્વરસિંહ પરમાર કહે છે, "ખંભાતમાં હિંદુ અને મુસ્લિમોનાં મકાનો અડીઅડીને આવેલાં છે, જેથી મોટા ભાગે ઉત્તરાયણ અને લગ્નના વરઘોડા નીકળે ત્યારે કોમી તોફાનો થતાં હતાં."

"જેને અમે કડક હાથે દાબી દેતા હતા એટલે છમકલાં થઈને રહી જતાં."

તેઓ કહે છે, "લોકો વેર રાખીને કોમી તોફાનો કરતા હતા પણ એ અકબરરપુરા, સાલવા, ચુનારાવાડ, શક્કરપુર અને લીબડી જેવા વિસ્તારો પૂરતાં સીમિત રહેતાં અને અમે એને કાબૂમાં પણ લેતાં હતાં"

પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર ઈશ્વરસિંહ પરમાર માને છે કે સ્થાનિક નેતાઓની પોલીસ કાર્યવાહીમાં દખલગીરીના કારણે હિંસા વધારો થાય છે.

તેઓ નેતાઓ પર આરોપ મૂકે છે કે બની બેઠેલા બંને કોમના નેતાઓની દખલગીરીને કારણે કોમી રમખાણો વધ્યાં છે અને પોલીસ પણ કડક હાથે કામ લેતા ડરે છે, એટલે આ સ્થિતિ ઊભી થઈ છે.

છેલ્લા બે મહિનામાં ચાર વખત હિંસા

ખંભાતમાં કોમી હિંસાના છમકલાં થતાં રહે છે પણ છેલ્લાં ચાર વર્ષમાં કોમી તોફાનોની મોટી ઘટઓ ઘટી છે.

નવેમ્બર, 2016માં બનેલી કોમી હિંસાની ઘટનામાં એક પી.એસ.આઈ.ને ગંભીર ઈજા પહોંચી હતી. જ્યારે 2019માં 25 ફેબ્રુઆરી અને 24 જાન્યુઆરીએ હિંસા થઈ હતી.

વર્ષ 2020ના પહેલા બે માસમાં ચાર વખત તોફાન થયાં છે.

14, 15 અને 24 જાન્યુઆરી 2020, 23 અને 25 ફેબ્રુઆરી 2020ના રોજ તોફાનની ઘટના ઘટી છે.

'મુસ્લિમોમાં અસલામતીની ભાવના વધી'

ખંભાતની ઘટના વિશે સમાજશાસ્ત્રી ગૌરાંગ જાની મુસ્લિમોમાં ફેલાયેલી અસલામતીની ભાવનાને જવાબદાર ગણે છે.

તેઓ કહે છે, "2002 પછી મુસ્લિમોમાં અસલામતીની ભાવના વધી છે અને આ ભાવના નાગરિક સંશોધન કાયદા અને...


...છે.

આ બધામાં થતો ખર્ચ તેઓ કઈ રીતે ઉઠાવી રહ્યા છે?

તેના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે ચેક રિપબ્લિકના પ્રાગમાં એક રોસ્ટોરાં ખોલવાની તેમની ઇચ્છા હતી. તેની તૈયારી તેમણે નવેમ્બરમાં પૂરી કરી લીધી હતી અને આ વર્ષે એપ્રિલ-મે મહિનામાં તેમણે રેસ્ટોરાં શરૂ કરવાનું કામ શરૂ કરવાનું હતું.

પરંતુ કોરોનાને કારણે તેઓ શરૂ કરી શક્યા નહીં અને તેના માટે રખાયેલું અડધુ ભંડોળ કોરોનાના સમયમાં ખર્ચ થઈ ગયું અને 50 ટકા ભંડોળને તેઓ હાલની પહેલમાં વાપરી રહ્યાં છે.

પરવેઝ કહે છે, "એક રૂપિયો પણ જે ખર્ચાઈ રહ્યો છે તે અમે અમારા ખિસ્સા... બાકીનો લેખ લખો:

ી ઘણો પ્રેમ મળ્યો છે. તેમણે અમને આજ સુધી નથી પૂછ્યું કે તમે કોણ છો. અમને અહીં ભારતીય ગણવામાં આવે છે, એવું નથી પૂછતા કે અમે હિંદુ છીએ કે મુસલમાન કે કોઈ અન્ય. આ લોકોએ છેલ્લાં છ વર્ષોમાં એટલો સ્નેહ આપ્યો છે કે અમને તેમના ઋણી છીએ. અમે આ જ ઋણને આજે ચૂકવી રહ્યા છીએ."

પરવેઝ કહે છે કે પહેલા લાગતુ હતુ કે માત્ર 100-200 લોકોનું ખાવાનું બનાવવું પડશે. પરંતુ હવે જેટલા વધુ લોકોને ખાવાનું પહોંચાડીએ છીએ એટલી વધુ ખુશી મળી રહી છે.

તેમનાં પુત્રી અલસા કહે છે કે શરણાર્થીઓમાં મોટા ભાગે મહિલાઓ અને બાળકો છે. કેટલાંક ગર્ભવતી મહિલા છે અને 50 ટકા બાળકો છે. આથી બાળકોને ધ્યાનમાં રાખીને ખાવાનું બનાવાવમાં આવે છે. વળી બૉક્સમાં હોટડૉગ અને ઈંડાં પણ મૂકવામાં આવે છે. સાથે જ વૅફર્સ પણ.

અલસા કહે છે કે તેમને સૌથી વધુ ખુશી ત્યારે મળે છે જ્યારે ખાવાનાની સાથે ચૉકલેટ અને ચિપ્સ જોઈને બાળકો એકદમ ખુશ થઈ જાય છે.

"તેમનાં માતા ઘણા ખુશ થઈ જાય છે, એ સૌથી ખુશીની વાત છે."

આ સિવાય ખાવામાં ચોખાની મુખ્ય વાનગીઓ જેમ કે સ્ટીમ રાઇસ, જીરા રાઇસ અને વૅજ પુલાવ હોય છે. તેની સાથે એક શાક હોય છે. સલાડ પણ હોય છે. તે સિવાય બ્રેડ પણ. વળી ક્યારેક સૅન્ડવિચ, નાન, હૉટડૉગ સાથે ક્યારેકક્યારેક નાન અથવા પૂરી પણ રાખવામાં આવે છે.

જે શરણાર્થીઓ સુધી ખાવાનું પહોંચે છે તે પરિવારો પરવેઝના પરિવારનો આભાર કરતા થાકતા નથી. કેટલાક દિવસો પહેલાં નાગોર્નો-કારાખાબથી આવેલો એક પરિવાર ખુદ પરવેઝ ખાનના રેસ્ટોરાંમાં ખાવાનું બનાવવામાં મદદ કરવા પહોંચી ગયો હતો.

પરવેઝ કહે છે કે તેમને ભારતીય હોવાનો ગર્વ છે અને તેમણે મહેમાનનવાઝી તથા કંઈક કરવાની બાબત પોતાના દેશ પાસેથી જ શીખી છે.

હાલ નાગોર્નો-કારાખાબમાં સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે અને શરણાર્થી જલદી ત્યાં પરત ફરે એવી શક્યતા નથી.

પરવેઝ કહે છે કે તેઓ કોશિશ કરશે કે તેઓ ભવિષ્યમાં આ પહેલને આગળ વધારે અને બીજી લોકોના સહયોગથી ત્યાં જે લોકોનાં ઘર તબાહ થઈ ગયાં છે તેને ફરી બનાવાવમાં મદદ કરે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે.

એક વ્યક્તિ દ્વારા તેમને એવી ધમકી મળી કે તેઓ તેમને ફિલ્મમાં નહીં લે કેમ કે તેમણે તેમની ઑફર નકારી છે.

"તેમણે મને અભદ્ર શબ્દો કહ્યા અને કહ્યું કે તમને એક પણ સારો રોલ મળશે નહીં. તમારી સાથે કંઈ પણ સારું થશે નહીં. ત્યારે મેં કહ્યું કે મને નથી લાગતું કે તમારી આટલી તાકાત છે."

કેટલી તાકાત

બીબીસી સાથે વાત કરતાં ફિલ્મ અભિનેત્રી રાધિકા આપ્ટે કહે છે કે તાકાત જ આ પ્રકારની વસ્તુઓને જન્મ આપે છે.

ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીનાં ઘણાં મોટાં નામોએ અત્યાર સુધી આ મુદ્દા પર મૌન જાળવી રાખ્યું છે, પરંતુ રાધિકા આપ્ટે એ અભિ... બાકીનો લેખ લખો:

તો કોઈ પણ તમને સાંભળશે નહીં."

"જો તમે એક સેલેબ્રિટી છો અને ત્યારે તમે કંઈક બોલી રહ્યા છો તો એ એક મોટી હેડલાઇન બની જશે."

#BollywoodSexism બોલિવૂડમાં જાતીય શોષણ થાય છે? શું કહે છે કલ્કિ?

આ મામલો માત્ર બોલીવૂડ પુરતો જ નથી પરંતુ ક્ષેત્રીય ભાષામાં બનતી ફિલ્મોમાં પણ મહિલાઓ સાથે આવી ઘટનાઓ બની રહી છે.

હાલ જ દક્ષિણ ભારતની તેલુગુ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીની એક અભિનેત્રી શ્રીરેડ્ડીએ તેમની સાથે થયેલા કાસ્ટિંગ કાઉચનો વિરોધ જાહેરમાં  વ્યક્ત કરતા એક ફિલ્મ એસોસિએશનના પરિસરમાં સાર્વજનિક રૂપે પોતાના કપડાં ઉતારી દીધા હતા.

શરૂઆતમાં તો તેને સસ્તી લોકપ્રિયતા મેળવવાની રીત તરીકે જોવામાં આવ્યું અને ઘણા સ્થાનિક કલાકાર એસોસિએશનોએ તેમના પર પ્રતિબંધ પણ લગાવી દીધો હતો.

પરંતુ રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગની દખલગીરી બાદ તેમના પરથી પ્રતિબંધ હટાવી લેવાયો. હવે તેલુગૂ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીએ આ મામલાની તપાસ માટે જાતીય શોષણ કમિટી બનાવી છે.

સાવધાન...આ કેરીઓ CCTVની નજર હેઠળ છે

શ્રીરેડ્ડીએ બીબીસી સાથે ઇન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું, "જો ઇન્ડસ્ટ્રીના લોકો મારી પાસે મારી નગ્ન તસવીરોની માગ કરે છે તો હું પબ્લિકની સામે જ કપડાં કેમ ન ઊતારી દઉં?"

હાલ જ એક યુવા અભિનેત્રીનું કથિત રૂપે અપહરણ કરી લેવાયું હતું અને ચાલતી કારમાં તેમની સાથે છેડતી થઈ હતી. આ ઘટના સામે આવ્યા બાદ દક્ષિણી રાજ્ય કેરળે ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં મહિલાઓમાં કલ્યાણ માટે એક સમૂહનું ગઠન કર્યું છે.

પરંતુ જાતીય શોષણ માત્ર મહિલાઓ સુધી જ સીમિત નથી.

પુરુષ અભિનેતાઓનો અવાજ

બોલિવૂડના મોટા અભિનેતા રણવીર સિંહ આ વિશે કહે છે કે વર્ષ 2015માં એક ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન તેમણે પણ કાસ્ટિંગ કાઉચનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

તેઓ બોલિવૂડના એ કેટલાક અભિનેતાઓમાંથી એક છે કે જેમણે શોષણ વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવ્યો છે. આ જ રીતે અભિનેતા, ડાયરેક્ટર અને ગાયક ફરહાન અખ્તરે પણ આ વિશે પોતાના વિચાર વ્યક્ત કર્યા છે.

#BollywoodSexism ફિલ્મોમાં મહિલાઓને ઓછું વળતર શા માટે - સોનમ કપૂર

તેમણે MARD નામે એક અભિયાનની શરૂઆત પણ કરી છે. જેનો અર્થ છે 'મેન અગેઇન્સ્ટ રેપ એન્ડ ડિસ્ક્રિમિનેશન', આ અભિયાન અંતર્ગત દેશના અલગ અલગ ભાગમાં ગામ તેમજ અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં જાતીય હિંસા પ્રત્યે જાગરૂકતા ફેલાવવામાં આવે છે.

ફરહાને બીબીસીને જણાવ્યું કે તેઓ મહિલાઓને એ વિશે પ્રોત્સાહિત કરે છે કે જેટલી મુશ્કેલીઓ તેમણે બોલિવૂડમાં સહન કરવી પડે છે, તેને તેઓ લોકોની સમક્ષ રાખી શકે.

ફરહાન કહે...


...છે.

બ્રાઝિલના લોકોનો રસીમાં વિશ્વાસ વિશ્વમાં સૌથી વધારે છે, પરંતુ સપ્લાય ધીમો રહ્યો છે.

બ્રાઝિલના માઇક્રોબાયૉલૉજિસ્ટ નતાલિયા પેસ્ટર્નક કહે છે, "આપણી પાસે એક મહાન ઇમ્યુનાઇઝેશન પ્રોગ્રામ છે, જે વિશ્વનો શ્રેષ્ઠમાંનો એક છે. જો આપણી પાસે પૂરતા ડોઝ હોય, તો આપણે જાણતા હોવા જોઈએ કે આપણે શું કરી રહ્યા છીએ, આપણી પાસે કુશળતા અને માળખું છે. આપણે ફક્ત રસીઓની જરૂર છે."

માર્ચ મહિનાના અંત સુધીમાં ટાર્ગેટના અડધા જ ડોઝ એટલે કે 46 મિલિયન ડોઝ બ્રાઝિલમાં મોકલવામાં આવ્યા છે.

બ્રાઝિલે હવે તેની સમગ્ર વસ્તીને રસી આપ... બાકીનો લેખ લખો:

રરાષ્ટ્રીય સમુદાયે મહામારીને કાબૂમાં લેવા માટે જે પ્રયત્નો કર્યા છે, તેના માટે તે ખતરો છે. અમે દર અઠવાડિયે નવા પ્રકારો શોધીએ છીએ."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે.

ભારત આ ક્ષેત્રે સ્ત્રી સશક્તીકરણની દિશામાં આગળ વધી આપણા પાડોશી દેશો પાસેથી શીખ મેળવે તે જરૂરી છે.

આપણી સંસ્કૃતિ શું આ જ માપદંડોથી પોતાની પ્રગતિને માપશે? 'ઊંટ મરે તો પણ મારવાડ સામું જુએ' એમ આપણે આ કહેવાતા વિકસિત દેશોથી એવા અંજાઈ ગયા છીએ કે આ પ્રકારના રિપોર્ટ આધારિત આપણી પ્રગતિ અને સંસ્કૃતિને માપતા થઈ ગયા છીએ.

આપણે ત્યાં સ્ત્રી માટે ગૃહિણી શબ્દ વપરાય છે. પુરુષ તો મજૂર છે એ મકાન બાંધે પણ એનું ઘર તો સ્ત્રી જ વસાવે છે.

મા જે રીતે પોતાનું વાત્સલ્ય રેડીને બાળકને મોટું કરે છે, એને તાલીમ આપે છે અ... બાકીનો લેખ લખો:

ી વાત કરીએ છીએ તે જ રીતે ઍપ્રોપ્રિએટ જેન્ડર ડૅવલપમૅન્ટની આપણી પોતાની જ વ્યાખ્યા ઘડીએ.

આવી ઉછીની લીધેલી જેન્ડર ડૅવલપમૅન્ટ ઇન્ડેક્સનું માત્ર ને માત્ર અનુકરણ કે રટણ કરવાથી કાંઈ અર્થ નહીં સરે.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે.

તેઓ કહે છે, "જુઓ બાળકોનાં મૃત્યુ એઈએસના કારણે થઈ રહ્યાં છે, સામાન્ય માનસિક તાવ કે પછી જાપાની ઇનસેફિલાઇટિસના કારણે, તે તો સ્પષ્ટપણે કહી શકવું અઘરું છે. કેમ કે આ મૃત્યુની પાછળ ઘણાં કારણ હોઈ શકે છે."

"કાચા લીચી ફળથી નીકળતા ટૉક્સિક, બાળકોમાં કુપોષણ, તેમના શરીરમાં સુગરની સાથે સાથે સોડિયમનું ઓછું સ્તર, શરીરમાં ઇલેક્ટ્રોલાઇટ સ્તર બગડવું વગેરે."

"જ્યારે બાળકો રાત્રે ભૂખ્યા પેટે સૂઈ જાય છે અને સવારે ઊઠીને લીચી ખાઈ લે છે તો ગ્લૂકૉઝનું સ્તર ઓછું હોવાના કારણે સહેલાઈથી આ તાવનો શિકાર બની જાય છે."

"લી... બાકીનો લેખ લખો:

મારી દીકરીને આ દિવસ માટે મોટી કરી હતી કે તે એક દિવસ આ રીતે જતી રહે?"

વૉર્ડની સામેથી પસાર થતાં મેં જોયું કે દર્દીઓનાં પરિવારજનો બૉટલમાં પાણી ભરી ભરીને લાવી રહ્યા છે.

પૂછવા પર જાણવા મળ્યું કે મેડિકલ કૉલેજમાં પીવાના સાફ પાણીની વ્યવસ્થા નથી.

આ કારણોસર ઇનસેફિલાઇટિસના દર્દીઓના પરિવારજનોએ પણ હૉસ્પિટલની બહાર બનેલા એક હેન્ડપંપ સુધી પાણી ભરવા જવું પડે છે.

એક તરફ જ્યાં દર્દીઓ હેંડપંપનું પાણી ગંદુ હોવાની ફરિયાદ કરતા મને મેલું પાણી બતાવે છે ત્યાં અન્ય પરિવારો જણાવે છે કે આર્થિક રૂપે ખસ્તાહાલ તેઓ બૉટલબંધ પાણી ખરીદવા મજબૂર છે.  કેમ કે હૉસ્પિટલમાં પીવાનું પાણી ઉપલબ્ધ નથી.

આ જ હૉસ્પિટલમાં થયેલી એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં બીબીસીના સવાલનો જવાબ આપતા કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રી ડૉક્ટર હર્ષવર્ધને કહ્યું કે ઇનસેફિલાઇટિસના દર્દીઓ માટે પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધતા 'કોઈ ક્રિટિકલ ઇશ્યૂ નથી.'

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...છે.

તેમણે કહ્યું, "દેખીતી રીતે આ કાયદાનો દુરુપયોગ છે. આમાં ક્યાં રાજદ્રોહનો કેસ બને છે? એટલું જ નહીં, તે છોકરીએ જે કંઈ બોલી તેની સામે કાર્યવાહી માટે ઇન્ડિયન પીનલ કોડમાં કોઈ જોગવાઈ નથી. રાજદ્રોહની તો વાત જ જવા દો. તેમની સામે કોઈ અપરાધનો કેસ બનતો નથી."

જસ્ટિસ રેડ્ડીએ કહ્યું, "જો અમેરિકા ઝિંદાબાદ અથવા ટ્રમ્પ ઝિંદાબાદ કહેવામાં કોઈ તકલીફ ના હોય તો પછી પાકિસ્તાન ઝિંદાબાદ કહેવામાં પણ કશું વાંધાજનક નથી."

અમૂલ્યા બેંગલુરુ યુનિવર્સિટીમાં પત્રકારત્વનું ભણી રહ્યાં છે. તેમની સામેનો આ કેસ સાબિત થાય તો આજી... બાકીનો લેખ લખો:

તીય મૂળના લોકો મોટી સંખ્યામાં સ્ટેડિયમમાં હોય છે."

"તેઓ 'ભારત માતા કી જય' અને 'વંદે માતરમ્'ના નારા લગાવતા હોય છે. તેની સામે કોઈ સવાલ ઉઠાવતું નથી કે તમે કોનું ખાવ છો અને કોના ગીત ગાવ છો. તેના બદલે બધા એન્જોય કરે છે."

"અહીં દર્શકોની પસંદ જોઈને કોઈને ગદ્દાર કહેવામાં આવતા નથી. તમે કોઈ પણ ટીમના ચાહક હોઈ શકો છો, કોઈ પણ ખેલાડીને તમે પસંદ કરી શકો છો. કોઈની જીતથી તમને આનંદ થાય, કોઈની હારથી તમને દુખ થાય. એ બિલકુલ તમારી અંગત લાગણી છે. તે કોઈના પર થોપી ના શકાય."

બીજી બાજુ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના કૅપ્ટન વિરાટ કોહલીએ નવેમ્બર 2018માં પોતાના એક પ્રસંશકને એવું કહી દીધું હતું કે ભારત છોડીને જતા રહો.

આ ચાહકે એવું લખેલું કે તેમને ઇંગ્લૅન્ડ અને ઑસ્ટ્રેલિયાના ક્રિકેટરો વધારે ગમે છે ત્યારે કોહલીએ સંભળાવી દીધું કે ભારત છોડીને બીજે જતા રહો.

વિવેક કહે છે, "હાલમાં જ જર્મનીમાં ફૂટબૉલ લીગમાં એક સરદારજીને પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. મને તે જાણીને બહુ ગમ્યું. દુનિયાની ઘણી ક્રિકેટ ટીમોમાં ભારતીય મૂળના ખેલાડીઓ રમે છે. તેમના પ્રત્યે ભારતીયોનો લગાવ હોય તે સમજી શકાય તેવું છે."

"ભારતની યુવતીઓ ઇમરાન ખાન, વસીમ અકરમ કે શોએબ અખ્તરને પસંદ કરતી હતી. એવું નથી કે માત્ર મુસ્લિમ યુવતીઓને તેઓ ગમતા હોય. ફવાદ ખાન ભારતીય યુવતીઓમાં બહુ લોકપ્રિય છે. ભારતનો રાષ્ટ્રવાદ આવી સંકુચિતતાથી ઘણો ઉપર છે."

કાયદો શું કહે છે?

રાજદ્રોહ એટલે કે સેડિશનના કેસમાં આઈપીસીની કલમ 124-A વિશે સુપ્રીમ કોર્ટનો સૌથી અગત્યનો ચુકાદો 1962માં કેદારનાથ સિંહ વિરુદ્ધ બિહાર સરકારના કેસમાં આપ્યો હતો.

કેદારનાથ સિંહે 26 મે, 1953ના રોજ બેગુસરાયમાં આયોજિત એક રેલીમાં ભાષણ આપ્યું હતું. તે વખતે કેદારનાથ સિંહ ફૉરવર્ડ કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના સભ્ય હતા.

સભામાં તેમણે સત્તાધારી કૉંગ્રેસ પક્ષ પર આકરી વાણીમાં પ્રહારો કર્યા હતા.

કેદારનાથે પોતાના ભાષણમાં કહ્યું હતું કે, "સીઆઈડીનાં કૂતરાં બરૌનીમાં રખડતાં રહે છે. ઘણાં સરકારી કૂતરાં આ સભામાં પણ હશે. ભારતના લોકોએ બ્રિટિશ ગુલામીને ઉખેડીને ફેંકી દીધી અને કૉંગ્રેસી ગુંડાઓને ગાદી પર બેસાડ્યા. અમે લોકો અંગ્રેજોને હઠાવ્યા તે રીતે આ કૉંગ્રેસના ગુંડાઓને પણ ઉખાડીને ફેંકી દઈશું."

આ કેસમાં પણ સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે સરકારની આકરી શબ્દોમાં ટીકા કરવી તે રાજદ્રોહ નથી.

સરકારની ખામીઓ બતાવવી, તેમાં સુધારા માટે વિરોધ કરવો કે આકરા શબ્દોમાં ટીકા કરવી તે રાજદ્રોહ નથી....


...છે. કુલકર્ણીના મતે મહાસત્તા તરીકે અમેરિકાની હેસિયત દિવસે-દિવસે ઘટી રહી છે.

આ પ્રક્રિયા વિશે સુધીન્દ્ર કહે છે, "જેમ-જેમ પશ્ચિમના દેશોનું વર્ચસ્વ ઘટશે, તેમ-તેમ વિશ્વના બાકી દેશોનું પ્રભુત્વ વધી રહ્યું છે." આ શ્રેણીમાં ચીન સૌથી આગળ છે. અર્થતંત્રના કદની દૃષ્ટિએ ચીન વિશ્વમાં બીજાક્રમે છે.

કુલકર્ણીનું કહેવું છે કે આગામી 10 વર્ષમાં ચીન આગળ નીકળી જશે એવી અમેરિકાને આશંકા છે, એટલે જ તે ચીનને સૌથી મોટા જોખમ તરીકે જુએ છે.

અમેરિકાના અર્થતંત્રનું કદ 17 ટ્રિલિયન ડૉલર છે, જ્યારે ચીન 12-13 ટ્રિલિયન ડૉલરની ... બાકીનો લેખ લખો:

કંપનીઓ સાથે મળીને કામ કરી રહી છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સ્ટાર્ટ-અપ્સ માટે ચીન સૌથી મોટું કૅપિટલ માર્કેટ બની ગયું છે. ચીનને સસ્તા ડેટા તથા સસ્તા શ્રમનો લાભ મળે છે.

બીજું કે દુનિયાની સપ્લાઈ ચેઇનમાં ચીનનું મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાન છે. શેનઝેન તથા ગ્વાનઝો જેવા શહેરમાં લગભગ દરેક ઇલેક્ટ્રિક ચીજના પાર્ટ્સ બને છે. જેના કારણે દુનિયાભરની ટેકનૉલૉજી ચીન પાસે ઉપલબ્ધ છે. ઉદાહરણ તરીકે ડ્રોન તકનીક.

અમેરિકાએ તેની ડ્રોનની પ્રૌદ્યોગિકી કોઈપણ દેશને આપવાનો ઇન્કાર કર્યો છે. આથી વિપરીત ચીને જાહેરાત કરી છે કે તે પોતાની ડ્રોન ટેકનૉલૉજી અન્ય દેશોને વેંચશે.

આજે ચીને વિશ્વમાં ડ્રોન સપ્લાયર તરીકે કાઠું કાઢ્યું છે. 'ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફૉર સ્ટ્રેટજિક સ્ટડી'ના અભ્યાસ મુજબ ચીને ઇજિપ્ત, નાઇજીરિયા, પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા તથા બર્માને ડ્રોન વેંચ્યા છે.

'ધ ઇકૉનૉમિસ્ટ'ના અહેવાલ મુજબ, ગત 20 વર્ષ દરમિયાન અન્ય કોઈ દેશની સરખામણીમાં ચીને વધુ ઝડપભેર ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્સ સ્થાપ્યા છે. હાલ ચીનમાં 43 ગીગાવૉટની ક્ષમતાના ન્યુક્લિયર પાવર પ્લાન્ટ કાર્યરત છે અને તે અમેરિકા તથા ફ્રાન્સ પછી ત્રીજા ક્રમે છે.

અમેરિકાએ ચીનની ઉપર આર્થિક જાસૂસી  કરવાનો આરોપ પણ મૂક્યો છે. એફ. બી.આઈ.ના ડાયરેક્ટરના મતે ચીન ગેરકાયદેસર રીતે રાજકીય પ્રવૃત્તિઓ કરી રહ્યું છે. તે લાંચરુશ્વત તથા બ્લૅકમેઇલિંગ દ્વારા અમેરિકાની નીતિઓને પ્રભાવિત કરવા માટે પ્રયાસરત છે.

ટેકનૉલૉજિકલ દૃષ્ટિએ અમેરિકા કરતાં ચીન પાછળ છે, પરંતુ આ ગાળો ઘટાડવા માટે ચીને ભારે પ્રયાસ હાથ ધર્યા છે.

અમેરિકાનું આંતરિક રાજકારણ

અમેરિકાના આંતરિક રાજકારણને કારણે પણ તેને ચીન જોખમરુપ જણાય છે.

સુપરપાવર હોવા છતાં કોરોનાના કેસની દૃષ્ટિએ અમેરિકા વિશ્વમાં સૌથી વધુ પીડિત દેશ છે.

કોરોના વાઇરસનો ઉદ્દભવ ચીનમાં થયો હતો, છતાં સત્તાવાર આંકડા પ્રમાણે, ત્યાં એક લાખ કરતાં ઓછા કેસ નોંધાયા હતા. ચીનનો દાવો છે કે તેણે કોરોના મહામારીને નાથવામાં સફળતા હાંસલ કરી છે.

અમેરિકાની ટ્રમ્પ સરકારને એ વાતની સમજણ નથી પડી રહી કે પોતાની આ જવાબદારીથી કેવી રીતે છટકવું. એટલે જ કોરોના સંબંધિત પ્રેસ કૉન્ફરન્સ દરમિયાન તેઓ ચીન ઉપર ઉશ્કેરાઈ ગયા હતા.

નવેમ્બર મહિનામાં રાષ્ટ્રપ્રમુખના પદ માટે ચૂંટણી યોજાશે, ત્યારે વર્તમાન સરકારે આ સંકટનો સામનો કેવી રીતે કર્યો - તે બાબત મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દો બની રહેશે.

કુલકર્ણીના મતે થોડા દિવસ અગાઉ અમેરિકામાં...


...છે. જેમાં, કોઈ પણ સરકારી અધિકારી અને સામાન્ય જનતા સાથે કોઈ પણ પ્રકારના સંઘર્ષમાં નહીં ઊતરવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.

સંયુક્ત કિસાન મોરચાએ શુક્રવારે કહ્યું હતું કે, "દિલ્હીની અંદર ચક્કાજામ નહીં થાય કારણ કે અહીં તમામ પ્રદર્શનસ્થળો પહેલાંથી જ જામ મોડમાં છે. દિલ્હીમાં જામ નહીં થાય. અહીં વિરોધપ્રદર્શનના સ્થળો સિવાય તમામ માર્ગો ખુલ્લા રહેશે."

ભારતીય કિસાન યુનિયનના નેતા રાકેશ ટિકૈત ઉત્તર પ્રદેશમાં આંદોલનનું નેતૃત્વ કરે છે અને તરાઈ કિસાન સંગઠન જેમાં મોટી સંખ્યામાં ઉત્તરાખંડના ખેડૂતો સામેલ છે તેમણે બે રા... બાકીનો લેખ લખો:

કે છે તે કરવામાં આવી રહી છે.સિંઘુ બોર્ડર પર પોલીસ પ્રશાસન દ્વારા બૅરીકેડિંગ કરવામાં આવ્યું છે. દિલ્હીથી સિંઘુ બોર્ડર તરફ જતી વખતે સિંઘુ બોર્ડરથી બે કિલોમીટર દૂર બૅરીકેડિંગ કરવામાં આવ્યું છે.

સરહદ નજીક રસ્તાને સંપૂર્ણ રીતે ખોદી નાખવામાં આવ્યો છે.માત્ર નક્કી થયેલ વાહનોને બૅરીકેડિંગથી આગળ જવાની મંજૂરી આપવામાં આવી રહી છે, પરંતુ મીડિયાના વાહનોને જવાની પરવાનગી નથી. ટિકરી બોર્ડર પર પણ આ પ્રકારની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

શામલીમાં ખેડૂતોની મહાપંચાયતમાં સરકારને ચેતવણી

શુક્રવારે ઉત્તર પ્રદેશના શામલીમાં ભૈંસવાલ ખાતે ખેડૂતોની મહાપંચાયત બોલવવામાં આવી હતી, જેમાં મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો સામેલ થયાં હતા. આરએલડી નેતા અજય હુડ્ડા અને રાષ્ટ્રીય લોક દળના નેતા જયંત ચૌધરી આ મહાપંચાચતમાં સામેલ થયા હતા.

સભાને સંબોધતા અજય હુડ્ડાએ જણાવ્યું કે ત્રણેય કૃષિ કાયદો ખેડૂત વિરોધી છે અને તેમને પાછા લેવાં જોઈએ.

જયંત ચૌધરી પણ કૃષિ કાયદાને લઈને કેન્દ્ર સરકાર પર હુમલો કર્યો હતો.મહાપંચાયતમાં ખેડૂતોએ કેન્દ્ર સરકારને ચેતવણી આપતા જણાવ્યું કે જો ત્રણેય કાયદા પરત નહીં લેવામાં આવે તો તેઓ સરકાર સામે મોટા પાયે વિરોધ પ્રદર્શન કરશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો