...ે આજે ચપરાસી બનાવી દેવાયો છે. અમને ઘરેથી ઉઠાવી લેવાયા, રસ્તામાંથી ઉઠાવી લેવાયા."

'અમે ગુનેગાર છીએ?'

અરજણભાઈની વાતમાં સુર પુરાવતા અન્ય એક શિક્ષક પરબતભાઈ જણાવે છે, "પેન્શન યોજના નાબુદ કરવામાં આવી. સળંગ નોકરી ગણવાનો ઇનકાર કરી દેવાયો, વિદ્યાસહાયકને તમામ બાબતોમાં અન્યાય કરાયો. કેમ?"

"દરિયાકાંઠા અને અંતરિયાળ વિસ્તારનો શિક્ષક ટેકરા પર બેસી નેટવર્ક મેળવવાના ફાંફા હોય એવી સ્થિતિમાં ઑનલાઇન હાજરી પૂરે છે. જ્યાં ઇન્ટરનેટ કનેક્શન બરોબર આવતું હોય એવી જગ્યાએ પણ 200 વિદ્યાર્થીની ઑનલાઇન હાજરી પૂરવામાં કેટલો ... બાકીનો લેખ લખો:

લુ રાખવાની જાહેરાત કરી દીધી.

રાજકીય સમર્થન

આ હડતાળને કૉંગ્રેસે પણ ટેકો જાહેર કર્યો. વિધાનસભાને ઘેરવા માટે એકઠા થયેલા શિક્ષકો વચ્ચે વિપક્ષના નેતા પરેશ ધાનાણી કૉંગ્રેસી નેતાઓ સાથે પહોંચ્યા.

ધાનાણીએ 'શિક્ષકોની નૈતિક માગોને સમર્થન' આપવાની વાત કરી.

તો પાટીદાર અનામત આંદોલન સમિતિના નેતા હાર્દિક પટેલે મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "ગુજરાતમાં કોઈ પણ કાર્યક્રમ કરવાની મંજૂરી નથી મળી રહી. ગુજરાતની અંદર તમામ લોકો દુઃખી છે. પછી તે ખેડૂતો હોય કે યુવાનો હોય.એસ.ટી.નો કર્મચારી હોય કે શિક્ષક હોય."

હાર્દિકે એવું પણ કહ્યું, "ગુજરાતનો તમામ વર્ગ સરકારની ખોટી નીતિથી નારાજ છે. ભાજપ લોકોને ડરાવીને ધમકાવીને પોતાની સત્તા ચલાવવા માગે છે."

શિક્ષણની ગુણવત્તા સાથે બાંધછોડ?

શિક્ષણશાસ્ત્રી ડૉ. અશોક પટેલ સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ ગુજરાતમાં શિક્ષકોની સ્થિતિ અંગે વાતચીત કરી.

ડૉ. પટેલે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું, "શિક્ષકો હડતાળ પર ઊતર્યા છે એ સાચા છે એના બદલે હું એવું કહીશ કે સરકાર ખોટી છે."

"ખેડૂત હોય, શિક્ષક હોય કે કોઈ અન્ય હોય એ હડતાળ પાડે ત્યારે જ એમની વાત કેમ સાંભળવામાં આવે. એ પહેલાં એમની માગણીઓને કેમ સ્વીકારવામાં નથી આવતી. એટલે સરકાર જ લોકોને ઉશ્કેરે છે કે તમે હડતાળ પર જશો એ બાદ જ તમારી વાત સ્વીકારાશે."

"શિક્ષકો પાસે શિક્ષણ સિવાયનું જ એટલું કામ કરાવાય છે કે શિક્ષણ માટે એમને સમય જ મળતો નથી. શાળા કે વિશ્વવિદ્યાલયમાં શિક્ષણ સિવાયનું તમામ કામ થઈ રહ્યું છે. જેની સીધી જ અસર વર્ગોમાં થઈ રહી છે."

"આરોગ્ય અને શિક્ષણ આ બે એવી બાબત છે કે જેના પર કોઈ પણ પ્રકારનું બાંધછોડ ના ચાલે. પણ સરકાર આના પર જ બાંધછોડ કરી રહી છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે આપી શકે.

કોર્ટના આદેશની અવગણના અને દરરોજ સરેરાશ 12 હજાર ઍક્ટિવ કેસ મળવાથી નારાજ ખંડપીઠે ત્યાં સુધી કહી દીધું કે કાં તો સરકાર સારા નિર્ણય લે, નહીં તો કોર્ટે મોટો નિર્ણય લેવો પડશે.

કોર્ટના નારાજગી ભરેલા નિર્દેશ પછી રાજ્ય સરકારે પાંચ સભ્યોવાળી ઍક્સપર્ટ એડ્વાઇઝરી કમિટીના ગઠનનો નિર્ણય કર્યો હતો. આ કમિટીના સભ્યોનાં નામ સોમવારે જ આપી દેવામાં આવ્યાં છે.

કોર્ટે આ અંગે સહમતી દર્શાવતા સરકારને આદેશ આપ્યો છે કે આ વિશિષ્ઠજનોના સૂચનોને વ્યવહારિકરૂપે જમીન પર ઉતારવા માટે સ્માર્ટ લોકસેવકોને પણ કમિટીમાં સામ... બાકીનો લેખ લખો:

ેવાનીવાળી બૅન્ચ ઉનાળાની રજાઓ દરમિયાન કોરોના સાથે જોડાયેલી જનહિતની અરજીઓની સુનાવણી કરશે.

હાઈકોર્ટની ઉનાળાની રજાઓ તારીખ 10 મે 2021ના શરૂ થશે અને છ જૂન, 2021ના સમાપ્ત થશે.

આ દરમિયાન બૉમ્બે હાઈકોર્ટે મંગળવારે એક જનહિતની અરજી પર વિચાર કરવા માટે મંજૂર આપી હતી છે, જેમાં માગ કરવામાં આવી છે કે આઈપીએલ રદ કરી દેવામાં આવે. જોકે, અદાલત સુનાવણી કરી આદેશ આપે એ અગાઉ જ અનેક ખેલાડીઓનો રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવતા આઈપીએલ રદ કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

આ અરજીમાં એવી માગ પણ કરવામાં આવી છે કે કોરોના મહામારી વચ્ચે આઈપીએલ આયોજિત કરવા માટે ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ ઉપર 1000 કરોડ રૂપિયાનો દંડ પણ ફટકારવામાં આવે અને આ પૈસાને લોકોની સારવાર માટે દવાઓ અને મેડિકલ ઑક્સિજનની સપ્લાઇ માટે ખર્ચ કરવાનો નિર્દેશ આપવામાં આવે.

અદાલતે આ અરજી પર ગુરુવારે સુનાવણીના નિર્દેશ આપ્યા છે પરંતુ આ દરમિયાન આઈપીએલની વર્તમાન સીઝનને સ્થગિત કરી દેવામાં આવી છે. આઈપીએલ રદ્દ કરવાની અરજીનું હવે બહુ મહત્ત્વનું નથી રહેતું પરંતુ જોવાનું એ રહ્યું કે બૉમ્બે હાઈકોર્ટ દંડ ફટકારવાની વિનંતી માને છે કે નહીં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે આવા સવાલો ના પૂછો. ભુટ્ટોને મળો ત્યારે તેમને આ બધું પૂછજો."

ત્યાર બાદ નૈયર ભુટ્ટોને પણ મળ્યા હતા.

તેઓ કહે છે, "ભુટ્ટોને મળવાનું થયું ત્યારે મેં તેમને પૂછ્યું કે સૌ કોઈ એવું કહે છે કે આ લડાઈ ભુટ્ટોની હતી."

તેમણે કહ્યું, "હું બચાવ કરવા નથી માગતો. મને લાગતું હતું કે તમને હરાવી શકાય તેવી તક આ જ હતી."

"બાદમાં તમારી એટલી બધી ઑર્ડિનન્સ ફૅક્ટરી તૈયાર થઈ જવાની હતી કે અમારા માટે તેનો સામનો કરવો મુશ્કેલ બની જાત."

બીજું, મેં વિચાર્યું હતું, "અમે ટુકડીઓ મોકલીશું એટલે કાશ્મીર ખીણના લોકો અમારા સમર્થનમાં... બાકીનો લેખ લખો:

ડના વડા જનરલ હરબખ્શ સિંહે લખ્યું છે, "યુદ્ધનો સૌથી મોટો નિર્ણય (લાહોર તરફ કૂચ કરવાનો) સૌથી નાના કદની વ્યક્તિએ લીધો હતો."

સમગ્ર યુદ્ધ દરમિયાન શાસ્ત્રીજી ભારતના લોકો તથા વિપક્ષના નેતાઓને સાથે રાખીને આગળ વધવાની કોશિશ કરતા રહ્યા હતા.

તેમના પુત્ર એ વાત યાદ કરતાં કહે છે, "યુદ્ધ વખતે તે વખતના અમેરિકન પ્રમુખ લિન્ડન જ્હોન્સને શાસ્ત્રીજીને ધમકી આપી હતી કે તમે પાકિસ્તાન સામેનું યુદ્ધ બંધ નહીં કરો તો અમે તમને ઘઉં મોકલીએ છીએ તે બંધ કરી દઈશું."

"તે વખતે દેશમાં ઘઉં પૂરતા પ્રમાણમાં પાકતા નહોતા. શાસ્ત્રીજીને આ વાત બહુ ખૂંચી હતી, કેમ કે તેઓ બહુ સ્વાભિમાની વ્યક્તિ હતા."

"આ ધમકી પછી શાસ્ત્રીજીએ દેશવાસીઓને કહ્યું કે આપણે એક ટંકનું ભોજન નહીં કરીએ. તે રીતે અમેરિકાથી આવનારા ઘઉંનો ખાડો પૂરાઈ જશે."

અનિલ શાસ્ત્રી યાદ કરે છે, "તેમણે એવી અપીલ કરતાં પહેલાં મારી મા લલિતા શાસ્ત્રીને પૂછ્યું હતું કે તમે એવું કરી શકશો કે આજે રાતનું ભોજન રાંધવામાં ન આવે."

"હું કાલે દેશવાસીઓને એક ટંકનું ભોજન છોડી દેવા માટેની અપીલ કરવાનો છો. પણ હું જોવા માગું છું કે મારાં બાળકો ભૂખ્યાં રહી શકે ખરાં."

"તેમણે જોયું કે અમે એક વખત ભોજન લીધા વિના ચલાવી શકીએ તેમ છીએ, તે પછી તેમણે દેશવાસીઓને અરજ કરી હતી."

યુદ્ધમાંપાકિસ્તાનસામેભારતેકેટલાંહથિયારોવાપર્યાં?

ભારતીય સૈન્યના અધિકારીઓ સાથે લાલબહાદુર શાસ્ત્રી

'કચ્છ ટૂ તાશકંદ' નામનું પુસ્તક લખનારા ફારૂખ બાજવાના જણાવ્યા અનુસાર ભારતના સરકારી વિભાગોમાંથી કેટલાકે સારું કામ કર્યું હતું, જ્યારે કેટલાકે સામાન્ય કામગીરી બજાવી હતી.

સંરક્ષણ અને વિદેશ મંત્રાલય યોગ્ય રીતે ચાલ્યાં હતાં, પરંતુ બંનેએ અસામાન્ય કામગીરી કરી હતી તેવું કહીશું તો તે ખોટું ઠરશે.

ખાસ કરીને ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયની ટીકા થઈ હતી, કેમ કે દુનિયાના બહુ ઓછા દેશોએ ભારતને ખુલ્લું સમર્થન આપ્યું હતું.

ટીકાકારોએ ભારતની વ્યૂહરચનાની પણ ઝાટકણી કાઢી હતી.

તેમનો તર્ક એ હતો કે ભારત પૂર્વ પાકિસ્તાન પર હુમલો કરીને પાકિસ્તાનને ભારે દબાણમાં મૂકી શકે તેમ હતું.

પરંતુ કદાચ ચીન યુદ્ધમાં સામેલ થઈ જાય તે ડરથી ભારતે તેમ કરવાનું ટાળ્યું હતું.

યુદ્ધના અંતિમ ગાળામાં યુદ્ધવિરામ માટે દબાણ થવા લાગ્યું ત્યારે વડા પ્રધાન શાસ્ત્રીએ સેનાના વડા જનરલ ચૌધરીને પૂછ્યું હતું કે યુદ્ધ શરૂ રાખવામાં ભારતને કોઈ ફાયદો છે કે કેમ?

સેનાના વડાએ યુદ્ધ ખતમ કરી દેવાની સલાહ આપી હતી, કેમ કે ભારત પાસે સામગ્રી...


...ે આવે છે અને હું પણ તહેવારોમાં તેમના ઘરે જઉં છું. જ્યારે પણ મારા મિત્રોને નવરાત્રીની તૈયારીઓ કરતા અને ગરબા કરતા જોતી હતી, ત્યારે મને પણ ગરબા કરવાનું મન થતું હતું. હું છેલ્લા ઘણાં વર્ષોથી ગરબામાં ભાગ લઉં છું."

સમાજમાં થતાં ભેદભાવ અંગે ખુશ્બુ કહે છે, "ભગવાન કે અલ્લાહે દુનિયાના લોકો વચ્ચે તફાવત બનાવ્યો નથી, તફાવત તો મનુષ્યએ બનાવ્યો છે."

"મનુષ્યોએ હિંદુ- મુસ્લિમ વચ્ચે ધર્મની દિવાલ ઊભી કરી છે. જ્યારે દેવી મા પોતાના ભક્તો વચ્ચે કોઈ ભેદભાવ રાખતા નથી, તો આપણે કોણ છીએ ભેદભાવ કરવા વાળા? દેવી મા પોતાના બ... બાકીનો લેખ લખો:

ાં ભાગ લેવાનો શોખ હતો, ત્યારે માત્ર મારા ધર્મના કારણે ગરબીના આયોજકોએ મને ભાગ લેવાની તક આપી ન હતી."

"ઘણી વખત મોટાં-મોટાં ગરબાના કાર્યક્રમોમાં પણ આજે 'લવ જેહાદ'ના નામે મુસ્લિમ યુવક- યુવતીઓને પ્રવેશ આપવામાં આવતો નથી."

'ગરબામાં દરેક ધર્મના લોકોનું સ્વાગત'

જોકે, દરેક જગ્યાએ આવી પરિસ્થિતિ સર્જાય છે એવું પણ નથી. આ મામલે જ્યારે અમદાવાદ સ્થિત YMCA ક્લબના સીઈઓ (ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર) શ્યામ મહેતા સાથે વાત કરવામાં આવી તો તેમણે જણાવ્યું કે ગરબાના કાર્યક્રમમાં દરેક ધર્મના લોકોનું સ્વાગત કરવામાં આવે છે.

મહેતા જણાવે છે, "નવરાત્રી સદ્ભાવનાનો તહેવાર છે કે જેમાં કોઈપણ ધર્મની વ્યક્તિ જોડાઈ શકે છે. ગરબાના કાર્યક્રમમાં માત્ર એ વાતનું ધ્યાન રાખવામાં આવે છે કે તેમાં ધર્મના નામે કોઈપણ પ્રકારની અનિચ્છનીય ઘટના ન ઘટે."

"ગુજરાતના ગરબા એક સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ છે અને તેમાં ધાર્મિક વાત કરવી યોગ્ય નથી."

આ તરફ નીશિકા પણ કહે છે, "નવરાત્રી એ માત્ર ધર્મનો ભાગ નથી, પણ તે એક સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ છે. આ તહેવારને ધર્મના ચશ્માથી ન જોઈને તેને આનંદ અને ઉલ્લાસ સાથે ઉજવવો જોઈએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે એ મંત્રીની ચિંતાનો વિષય નથી."

ભારતમાં જંગી રોકાણની જાહેરાત કરનાર જેફ બેઝોસ વૅન્ડર્સ, સરકાર કે પછી હાલમાં ઈ-કૉમર્સમાં ઝંપલાવનાર મુકેશ અંબાણી સામે પડ્યા છે.

તો, સરકાર કેમ નારાજ છે?

જેફ બેઝોસે ભારતમાં આટલું મોટું રોકાણ કરવાની જાહેરાત એવા સમયમાં કરી છે જ્યારે ભારતમાં એમેઝોનની કારોબારી પદ્ધતિની તપાસ ચાલી રહી છે. ભારતીય પ્રતિસ્પર્ધાપંચ આ તપાસ કરી રહ્યું છે.

મોટી કંપનીઓ સામે ઈ-કૉમર્સ કંપનીઓ ઉપર પસંદગીના વિક્રેતાને મહત્ત્વ આપવા અને સાઠગાંઠ કરવાના આરોપ છે.

નાના વેપારીઓ આ ઈ-કૉમર્સ કંપનીઓ પર ખાનગી ... બાકીનો લેખ લખો:

અંબાણી વચ્ચે છે?

કોણ છે જેફ બેઝોસ?

જેફ બેઝોસનો જન્મ 12 જાન્યુઆરી, 1964ના દિવસે મેક્સિકોના અલ્બુકર્કમાં થયો હતો.

જ્યારે તેમને જન્મ થયો, ત્યારે તેમનાં માતા માત્ર 17 વર્ષનાં હતાં અને જેફના જન્મના એક વર્ષ પછી માતાપિતાનાં છૂટાછેડા થઈ ગયાં હતાં.

તેમનું બાળપણ અમેરિકાના ટૅક્સાસ અને ફ્લોરિડામાં પોતાનાં માતા અને સાવકા પિતા સાથે વીત્યું.

તેમના જીવન પર લખાયેલા એક પુસ્તકમાં જણાવાયું છે કે વિજ્ઞાન અને એન્જિનિયરિંગ તરફ પ્રથમ જેફે વખત રસ ત્યારે દાખવ્યો જ્યારે તેમણે ત્રણ વર્ષની ઉંમરે સ્ક્રૂ ડ્રાઇવરથી પોતાનું પારણું તોડી નાખ્યું.

2013માં પ્રાકશિત પુસ્તકમાં લખવામાં આવ્યું હતું કે તેમણે હાઈસ્કૂલ પૂર્ણ કરતી વખતે એક ભાષણ આપ્યું હતું, જેમાં તેમણે અવકાશમાં કૉલોની બનાવવાની વાત કહી હતી.

જેફે વર્ષ 1986માં પ્રિન્સટન યુનિવર્સિટીથી અભ્યાસ પૂરો કર્યો અને પછી તેમણે ન્યૂયૉર્કમાં અનેક ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓમાં કામ કર્યું .

આ દરમિયાન તેઓ મૅકેન્ઝીને મળ્યા. મૅકેન્ઝી સાથે તેમનું લગ્ન થયું અને ગત વર્ષે તેમના છૂટાછેડા થઈ ગયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે એક અન્ય જરૂરી વાત પણ છે.

આપણે લૉન ત્યારે જ લઈએ છીએ જ્યારે આપણને વિશ્વાસ હોય છે કે આપણી નોકરી જળવાઈ રહેશે, ના માત્ર પગાર મળતો રહેશે પરંતુ વધશે પણ ખરો.

જો માણસને આ વાત અંગે જરા પણ સંકોચ હોય તો તે લૉનના હપ્તા ચૂકવવામાં લાગી જાય છે. તે વિચારવા લાગે છે કે હપ્તામાંથી મુક્તિ મળશે તો અન્ય ખર્ચની વ્યવસ્થા તો ગમે ત્યાંથી કરી લઈશું.

હવે આ જ ઉદાહરણને એક વેપારીની દૃષ્ટિથી જુઓ. ધંધો ચાલી રહ્યો છે, માલની અવરજવર ચાલુ છે, ગ્રાહકોની લાઇનો લાગેલી છે - જો આવી પરિસ્થિતિ હશે તો તેને કોઈ ચિંતા નથી, બૅન્ક પાસેથી લ... બાકીનો લેખ લખો:

થી એનો એ જ પ્રશ્ન સામે ઊભો થઈ ગયો.

આખરે વિકાસને પાટા પર કેવી રીતે લાવવો. જેમ-જેમ સમય પસાર થશે તેમ-તેમ આ પ્રશ્નનો જવાબ વધારે મુશ્કેલ બનતો જશે.

હું આ પ્રશ્નનો જવાબ નથી જાણતો. હું તો બસ એટલું જ જાણું છું કે જ્યારે પણ સામે મોટો પડકાર હોય ત્યારે બધાએ એકબીજાની સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ.

દેશમાં અને દેશની બહાર એવા ઘણા દેશપ્રેમીઓ અને વિદ્વાનો છે જેઓ આ સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવી શકે છે.

નિરાકરણ મેળવવા માટે બસ એટલી જ શરત છે કે બધા આ વાતને સમજે અને બધા સાથે બેસીને આ સમસ્યાનો માર્ગ કાઢે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે એક ટીમ બનાવી જેમાંથી કોઈએ કહ્યું કે ઘોડી પેશાવરમાં છે, જ્યારે અન્ય કોઈએ કહ્યું કે મહારાજા રણજિત સિંહની રુચિ જે ઘોડીમાં છે તેને કાબુલ મોકલી દેવાઈ છે.

આ માહિતી મળતાં જ મહારાજાએ પોતાના ખાસ દૂત ફકીર અઝીઝુદ્દીનને પેશાવર મોકલ્યા હતા.

તેઓ પાછા આવ્યા ત્યારે કેટલાક સારા ઘોડા ભેટમાં લાવ્યા પણ તેમાં લૈલા નહોતી કારણકે યાર મોહમ્મદે રણજિત સિંહના દૂતને કહ્યું કે તેમની પાસે એ ઘોડી છે જ નહીં.

રણજિત સિંહને ભરોસો હતો કે યાર મોહમ્મદ ખોટું બોલી રહ્યા છે. યાર મોહમ્મદનો 12 વર્ષનો પુત્ર મહારાજાના દરબારમાં હતો.

એ... બાકીનો લેખ લખો:

ાં આવી.

સુલ્તાન મોહમ્મદ ઘોડી તેમને સોંપવા માટે તૈયાર થયા પરંતુ ઇતિહાસકારો પ્રમાણે ‘અસ્પ-એ-લૈલાને જનરલને સોંપતી વખતે તે નાના બાળકની જેમ રડી રહ્યા હતા.’

લૈલાને લાહોર પહોંચાડવામાં આવી

પેશાવરથી ઘોડીને એક ખાસ ગાડીમાં 500 સૈનિકોની સુરક્ષામાં લાહોર માટે રવાના કરવામાં આવી.

અસ્પ-એ-લૈલા બદામી બાગ અને કિલ્લાની આસપાસ ધોવાયેલા રસ્તાઓ પરથી ચાલીને લાહોરના અકબરી દરવાજા પર પહોંચી.

આ 1830ની ઘટના છે. એટલે કે પ્રથમ વખત તેની જાણ થઈ અને તેના દીદાર થયા, એની વચ્ચે સાત વર્ષનો સમય વીતી ગયો હતો.

લૈલાના આવવાથી શીખ રાજ્યની રાજધાનીમાં ઉજવણીનો માહોલ હતો, કારણકે મહારાજાનું સપનું લાંબા સમય પછી પૂરું થયું હતું.

સર લેપલ હૅનરી ગ્રિફિન પ્રમાણે રણજિત સિંહે જર્મન પર્યટક બૅરન ચાર્લ્સ હેગલને પોતે કહ્યું હતું કે આ ઘોડીને મેળવવામાં 60 લાખ રૂપિયા અને 12 હજાર સૈનિકો કામે લાગ્યા હતા.

નવલકથાકાર ઍંડો સૅન્ડરસન લખે છે કે રણજિત સિંહ કોઈ પણ ઘોડા પર બેસતા તો તેમનું વ્યક્તિત્વ બદલાઈ જતું. એવું લાગતું કે તેઓ અને જાનવર બંને એક થઈ ગયા હોય.

જ્યારે લૈલાને મહારાજાના તબેલામાં લઈ જવામાં આવી તો તે થોડી અકડાયેલી હતી અને પોતાના સફેદ, મજબૂત દાંત કાઢીને નોકરો સામે દોડી આવતી.

રણજિત સિંહે પ્રેમથી તેના પર હાથ ફેરવ્યો અને કાનમાં કંઈક કહ્યું અને પછી તે આજ્ઞાકારી બની ગઈ.

તે દિવસ પછી લૈલાએ મહારાજા સિવાય ભાગ્યે જ કોઈને પોતાના પર સવાર થવા દીધા હશે.

લૈલાને હાંસલ કરીને રણજિત સિંહ એટલા ખુશ હતા કે તેમણે 105 કૅરેટનો કોહ-એ-નૂરનો હીરો (જેને તેઓ પોતાની બાંય પર પહેરતા હતા) અને લાખો રૂપિયાનાં બીજા ઘરેણાં સાથે અસ્પ-એ-લૈલાને પહેરાવ્યો હતો.

ખાસ અવસરો પર ઘોડીને આવી જ રીતે શણગારવામાં આવતી હતી. તેના ગળામાં એવી માળા પહેરાવવામાં આવતી જેમાં મૂલ્યવાન પથ્થરો જળેલા હોય.

તેની કાઠી અને લગામ પણ ઘરેણાંથી જગમગતી રહેતી.

એ સમયના મોટા શાયર કાદિર યારે લૈલાના વખાણ કરતાં એક રચના લખી અને મહારાજા પાસેથી મોટું ઇનામ મેળવ્યું.

જનરલ વૅન્ટોરાને લૈલાને લાહોર લઈ આવવા બદલ બે હજાર રૂપિયાનાં કિંમતી કપડાં આપવામાં આવ્યાં અને યાર મોહમ્મદના પુત્રને પણ મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યો.

ઘોડીને લઈને ઇતિહાસકારોમાં મતભેદ

મહારાજા રણજિત સિંહ પરના પુસ્તકના લેખક કરતાર સિંહ દુગ્ગલ પ્રમાણે ઇતિહાસકારોમાં મતભેદ છે કે લૈલા ઘોડી હતી કે આ ઘોડાનું નામ હતું.

તેમનું કહેવું છે કે નામથી તો ઘોડી જ લાગે છે પણ સાથે જ ડબ્લ્યૂ જી ઓસ્બોર્નના...


...ે એલર્ટ રહેવા માટે કહ્યું છે. માનવામાં આવી રહ્યું છે રેલ સેવા શરૂ થશે તો તસ્કરી પણ શરૂ થઈ જશે.

ઋષિકાંત કહે છે કે 2009માં આવેલા આઇલા તોફાન પછી પણ પશ્ચિમ બંગાળથી હજારો છોકરીઓની તસ્કરી કરવામાં આવી હતી.

ઍડવાન્સ પૈસા આપવામાં આવે છે

સ્થાનિક સંસ્થા આસરા પ્રમાણે રાજસ્થાનના ઉદયપુરમાં તસ્કર કેટલાક હેરાન-પરેશાન પરિવારોને ઍડવાન્સ પૈસા આપી રહ્યા છે અને તેમને વાયદો કરી રહ્યા છે કે લૉકડાઉન પછી બાળકોને કામ પર લગાડી દેશે.

સંસ્થાને કહેવું છે કે મોટા વેપારીઓએ પરિવારો સાથે ભાવતાલ કરવા માટે રાજ્યમાં તસ્કર અથ... બાકીનો લેખ લખો:

ાધિકરણને કોઈ નીતિ અથવા ગાઇડલાઇન બનાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવે.

જે જિલ્લાઓમાં તસ્કરીનો વધારે ખતરો છે એટલે જ્યાંથી તેમને લઈ જવામાં આવશે અને જે જગ્યાએ તેમને લઈ જવામાં આવશે, ત્યાં સેક્શન 31 હેઠળ ડિસ્ટ્રિક્ટ પ્લાન બનાવવો જોઈએ. ત્યાં ઋષિકાંત કહે છે, "ટ્રેનોની મૂવમેન્ટ પર પણ નજર રાખવાની જરૂર છે. દિલ્હી તસ્કરોનું ડેસ્ટિનેશન છે. એટલે બંગાળ, આંધ્ર પ્રદેશ અને મુંબઈ જેવા  શહેરથી આવનારી ટ્રેનોની સ્પેશિયલ મૉનિટરિંગ કરવામાં આવે."

તેમનું માનવું છે કે બાળકો અને બાળકીઓને તસ્કરીમાંથી બચાવવાં પડશે, તેના માટે જલદી તંત્ર બનાવવું પડશે.

તેઓ કહે છે, "શિક્ષા વિભાગે પણ પ્રયાસ કરવા પડશે. ભલે અત્યારે સ્કૂલ બંધ હોય પરંતુ કેટલાક બાળકો ફોન અથવા વ્હૉટ્સઍપ વડે શિક્ષકો સાથે જોડાયેલાં છે. એવામાં શિક્ષકો બાળકોને સમજાવે કે કોઈની વાતોમાં આવી ન જાય, શિક્ષક બાળકોનાં પરિજનો સાથે પણ વાત કરી શકે છે. ડિસ્ટ્રિક્ટ ચાઇલ્ડ પ્રોટેક્શન યુનિટ અને ગ્રામ પંચાયત સાથે પણ ચર્ચા થાય."

ઝીરોથી શરૂ કરવી પડશે કોશિશ

માનવતસ્કરીને રોકવા માટે વર્ષો કોશિશ ચાલે છે. તંત્ર પણ તૈયાર થયું. પોલીસને ટ્રેનિંગ આપવામાં આવી, રેડ કરીને બાળકોને છોડાવવામાં આવ્યાં. સેલ બનાવવામાં આવ્યા. સંસદમાં 2018માં એક પ્રશ્નના જવાબમાં પ્રસ્તુત આંકડાઓ મુજબ 2015માં દેશમાં 3905 કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા. અહીં 2016માં સંપૂર્ણ દેશમાં 9034 કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા.

પરંતુ ઋષિકાંત કહે છે કે કોરોના ત્રાસદીએ આ તંત્રને ખતમ કરી દીધું. હવે શૂન્યથી શરૂઆત કરવી પડશે.

તેઓ કહે છે, "આ બધી પરિસ્થિતિમાં પોલીસનું કામ મજબૂત કરવું પડશે. ચાઇલ્ડ પ્રોટેક્શન યુનિટને મજબૂત કરવું પડશે. ત્યારે આપણે માનવતસ્કરીથી લડી શકીશું. આ સમજી વિચારીને કરવામાં આવતો ગુનો છે. તેની સામે આયોજનબદ્ધ રીતે લડવું પડશે."

કોર્ટે કેન્દ્ર અને રાજ્યો પાસે માગ્યો જવાબ

લાઇવ લૉ પ્રમાણે આ બાબતમાં અરજી પર સુનાવણી પછી સીજેઆઈ જસ્ટિસ એસ એ બોબડેની અધ્યક્ષતાવાળી બૅન્ચે અરજી કરનાર વરિષ્ઠ વકીલ એચ એસ ફુલ્કા અને સૉલિસિટર જનરલે પણ રિસર્ચ કરીને આવતી સુનાવણીમાં સૂચનો કરવા કહ્યું છે જેની બે અઠવાડિયા પછી સુનાવણી થશે.

સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ બોબડેએ કહ્યું કે, અમે ઇચ્છીએ છીએ કે તમે થોડું હોમવર્ક કરો. ક્યાંક બાળકો પાસે કામ કરાવવામાં આવે તો શું કરવું જોઈએ. શું પ્રાઇવેટ કામ કરનાર દરેક કૉન્ટ્રૅક્ટરને પણ ક્યાંક રજિસ્ટર કરી શકાય? આ સમસ્યા તો છે કારણકે બાળમજૂરીનું બજાર છે....


...ે ઑનલાઇન ટ્રાન્સલેશનની એક એવી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું, જેનો ઉપયોગ થોડા દિવસ પહેલાં જ ગૂગલે શરૂ કર્યો હતો.

પરંતુ ડેવિડ ટાલબોટે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે બંનેની રચના જુદી હતી. એનો મતલબ એ છે કે યાંડેક્સની સિસ્ટમ ગૂગલ કરતાં વધુ સારી રીતે અંગ્રેજીમાંથી રશિયન ભાષામાં અનુવાદ કરી શકતી હતી.

મશીન લર્નિંગ લાઇબ્રરી

ડેવિડ ટાલબોટ કહે છે કે, "આજે ઘણાં લોકો પોતાની તકનીકને ખુલ્લા બજારમાં ઉતારે છે. તેઓ એને સંતાડીને નથી રાખતા. બીજા લોકો એ તકનીકનો ઉપયોગ કરે છે ત્યારે તેની ક્ષતિઓ જણાવે છે. જેનાથી... બાકીનો લેખ લખો:

તેની વેબસાઇટ ઉપર આપ સેંકડો કામ કરી શકો છો.

લોકો પોતાની કાબેલિયત મુજબ કમાણી પણ કરી લે છે. એ માટે કોઈ ડિપ્લોમાની પણ જરૂર નથી હોતી.

જનતા સાથે યાંડેક્સનો સંબંધ આટલે સુધી જ સીમિત નથી. આ જ વર્ષે યાંડેક્સે એક મોબાઇલ ઍપ લૉન્ચ કરી છે. જેનું નામ છે નરોડનાયા કાર્ટા.

એનો મતલબ છે જનતાનો નકશો. ગૂગલની જેમ યાંડેક્સની મેપ સર્વિસ છે. આ નરોડનાયા કાર્ટા, આ જ નકશાની એડિટિંગ સર્વિસ છે.

આની મદદથી લોકો પોતાનાં લોકેશન અને વિસ્તાર વિષે નવી જાણકારી ઉમેરી શકે છે અને યાંડેક્સને પોતાની મેપ સેવા બહેતર કરવામાં મદદ કરી શકે છે. એટલે કે આ જનતાની મદદથી નકશા બનાવવાનું કામ છે.

રશિયાની ક્રાંતિની ૧૦૦મી વર્ષગાંઠ

ગૂગલ અને ઍપ્પલનાં પર્સનલ આસિસ્ટન્ટની જેમ જ યાંડેક્સનું પણ એક આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સવાળું પર્સનલ આસિસ્ટન્ટ છે. જેનું નામ છે એલિસા.

આપને જો પિત્ઝા ઓર્ડર કરવા હોય તો સ્માર્ટફોનનું એક બટન દબાવીને બસ એમાં પોતાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરવાની રહેશે. પાપા જૉન નામની પિત્ઝા ચેઈને આ માટે યાંડેક્સ સાથે કરાર કર્યો છે.

મે 2018માં કંપનીએ યાંડેક્સ ડાયલૉગ્સ નામની સેવા શરૂ કરી છે. આમાં કોઈ પણ આવીને નવાં કૌશલ્યો ઉમેરીને એલિસાને બહેતર બનાવવાનો પ્રયત્ન કરી શકે છે.

કંપનીની મેપ સર્વિસમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ કોઈ પણ સ્થળેથી ઈમોજી પોસ્ટ કરી શકે છે. આના ખૂબ મજાના પરિણામો મળ્યા. ઘણાં લોકોએ રાજધાની મૉસ્કોના દરેક વિસ્તાર સથે 'પૂ' ઈમોજી ઉમેરી દીધી.

હાલમાં જ યાંડેક્સે યાંડેક્સ.ઑટોપોએટ નામની સેવા શરૂ કરી છે. જે એઆઈ (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) સર્વિસ પ્રખ્યાત કવિઓની ધૂન ઉપર કવિતાઓ લખે છે.

કંપનીએ ઈમોજીના અનુવાદની સેવા પણ શરૂ કરી છે. જેમાં પ્રખ્યાત હૉલીવૂડ ફિલ્મ લૉર્ડ ઓફ ધ રિંગ્સથી ચર્ચામાં આવેલી એલ્વિશ બોલીનો અનુવાદ પણ સામેલ છે.

યાંડેક્સની એઆઈ સર્વિસ સંગીતની ધૂનો પણ તૈયાર કરી શકે છે. 2017માં એક કોન્ફરન્સમાં એલેકઝાન્ડર સ્ક્રિયાબિન જેવું જ ઓરકેસ્ટ્રા યાંડેક્સના એઆઈએ રજુ કર્યું હતું. જે પ્રખ્યાત સંગીતકાર સ્ક્રિયાબિનના જન્મદિવસ ઉપર આયોજિત કાર્યક્રમનો એક ભાગ હતો.

કંપનીએ '1917-ફ્રી હિસ્ટ્રી' નામના એક સોશિયલ મીડિયા અભિયાનની પણ મદદ કરી છે. આ પ્રોજેક્ટએ રશિયાની ક્રાંતિની ૧૦૦મી વર્ષગાંઠ ઉપર એ વખતની હાલત લોકોને જણાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે.

યાંડેક્સ.મેપ ઉપર લોકો એવરેસ્ટથી પણ ફોટો અપલોડ કરી શકે છે. હાલમાં જ આર્કેડી વોલોઝે કહ્યું છે કે અમને એક પાગલ વ્યક્તિની તત્કાલ જરૂર છે, જે...


...ે કંપનીઓને પસંદ કરવામાં આવી.

કર્નલ લલિત રાય પણ તેમની સાથે જોડાયા હતા. તેઓએ થોડી ચઢાઈ કરી એટલામાં પાકિસ્તાની સૈનિકોએ ભારે ગોળીબાર શરૂ કરી દીધો હતો. બધા સૈનિકો વેરવિખેર થઈ ગયા હતા.

કર્નલ રાય યાદ કરતા કહે છે, "અમારી પર 60થી 70 મશીનગન વરસી રહી હતી. અમારા પર તોપમારો પણ થઈ રહ્યો હતો. તે લોકો રૉકેટ લૉન્ચર અને ગ્રેનેડ લૉન્ચરનો ઉપયોગ પણ કરી રહ્યા હતા."

તેઓ કહે છે, "મશીનગનની ગોળીઓ 2900 ફીટ પ્રતિ સેકન્ડની ગતિથી ફૂટતી હોય છે. તમારી બાજુમાંથી ગોળી પસાર થાય તો તમને લાગે કે કોઈકે ધક્કો માર્યો. ગોળી સાથે એક... બાકીનો લેખ લખો:

ેલા હોઠ પર જીભ ફેરવી. તેમણે પોતાની પાણીની બૉટલને હાથ પણ નહોતો લગાવ્યો. તેમાં હવે એક ઘૂંટ પાણી જ બચ્યું હતું."

"મનોવૈજ્ઞાનિક કારણસર તેઓ મિશનના અંત સુધી તેમાં એટલું પાણી બચાવીને રાખવા માગતા હતા."

એકલાએ ત્રણ બંકર તોડી પાડ્યાં

કર્નલ રાય આગળ કહે છે, "અમને હતું કે ચાર બંકર છે, પણ ઉપર ગયા પછી મનોજે રિપોર્ટ કર્યો હતો કે છ બંકર છે."

"દરેક બંકરમાંથી બે-બે મશીનગન અમારા પર ગોળીઓ છોડી રહી હતી. બે બંકર થોડાં દૂર હતાં તેને ઉડાવી દેવાં માટે મનોજે હવાલદાર દીવાનને મોકલ્યા."

"દીવાને પણ સીધું જ આક્રમણ કરી દીધું અને બંને બંકરોને ઉડાવી દીધાં. જોકે, તેમને ગોળીઓ વાગી અને તેઓ ત્યાં જ વીરગતિને પામ્યા."

"બાકી બચેલાં બંકરોને ઉડાવી દેવાં માટે મનોજ અને તેમના સાથી બાખોડિયાંભેર તેની છેક નજીક પહોંચી ગયા."

"બંકરને તોડી પાડવાં માટે તેનું જે મોઢું હોય છે તેમાં ગ્રેનેડ ફેંકીને અંદર બેઠેલાને ખતમ કરી દેવાના હોય છે."

"મનોજે એક પછી એક એમ ત્રણ બંકરને ઉડાવી દીધાં. પરંતુ તેઓ ચોથા બંકરમાં ગ્રેનેડ ફેંકવાની કોશિશ કરી રહ્યા હતા ત્યારે તેમના ડાબે પડખે ગોળીઓ વાગી અને તેઓ લોહીલુહાણ થઈ ગયા."

હેલ્મેટ ચીરીને ચાર ગોળી માથામાં ઘૂસી

"જવાનોએ જણાવ્યું કે સર, હવે એક જ બંકર બચ્યું છે. અમે તેને ખતમ કરીને આવીએ છીએ. હવે તમે જુઓ આ બહાદુર અફસર અને તેમની કર્તવ્યભાવના!"

"તેમણે કહ્યું કે જુઓ, કમાન્ડિંગ ઑફિસરે મને આ કામ સોંપ્યું છે. મારી ફરજ છે કે હું આક્રમણમાં આગેવાની લઉં અને કમાન્ડિંગ ઑફિસરને વિક્ટરી સાઇન મોકલું."

"તેઓ ઢસડાતાં ઢસડાતાં ચોથા બંકરની પાસે પહોંચી ગયા. ત્યાં સુધીમાં તેમનું બહુ લોહી વહી ગયું હતું."

"તેમણે ઊભા થઈને ગ્રેનેડ ફેંકવાની કોશિશ કરી. તે વખતે જ પાકિસ્તાનીઓએ તેમને જોઈ લીધા. તેમને મશીનગન ફેરવીને તેમના પર ચાર ગોળીઓ ચલાવી."

"ચારેય ગોળી તેમનો હેલ્મેટ વીંધીને તેમના માથાની આરપાર નીકળી ગઈ હતી. પાકિસ્તાનીઓ પાસે એડી મશીનગન હતી, 14.7 એમએમવાલી. તેના કારણે મનોજનું મસ્તક ઊડી ગયું અને તેઓ જમીન પર પડી ગયા."

"હવે તમે જુઓ એ જુવાનિયાનો જોશ. મરતાં મરતાં તેમણે કહેલું કે ના છોડનૂં.... છોડશો નહી. મતલબ કે દુશ્મનોને છોડશો નહીં. તે વખતે તેની ઉંમર 24 વર્ષ અને સાત દિવસની જ હતી."

"પાકિસ્તાની બંકરમાં તેમનો ગ્રેનેડ ફાટ્યો. કેટલાક માર્યા ગયા અને કેટલાકે ભાગવાની કોશિશ કરી. આપણા જવાનોએ ખુકરી કાઢી અને તેનાથી કામ તમામ કરી નાખ્યું. ચારેય બંકરોને ખામોશ કરી દીધાં."

ફક્ત 8 ભારતીય...


...ે કહ્યું કે હું ઇશ્વર સામે મારાં પાપનો સ્વીકાર કરીને તેમની માફી માગું.

મૅરી મૅકાર્ડી અને તેમનું પુસ્તક

તેણી કહે છે, "પરંતુ મેં એવું કરવાનો ઇન્કાર કરી દીધો, કેમ કે મને ખબર પડી કે મેં કોઈ પાપ કર્યું નથી."

"આપણે જે દુનિયામાં રહીએ છીએ ત્યાં એવું માનવામાં આવે છે કે પાદરી, નન અને ડૉક્ટરની વાત ક્યારેય ખોટી હોતી નથી. આથી તેમના પર શક કરવો મુશ્કેલ હતો. હું જાતને સવાલ કરવા લાગી."

"લોકો મારા પર હસતા અને મારી મજાક ઉડાવતા. કેટલાક મને શેતાનની પુત્રી કહેતા હતા. ક્યારેક-ક્યારેક આવું સાંભળીને બહુ દુઃખ લાગતું ... બાકીનો લેખ લખો:

માન્ય અનુભવવા લાગ્યા અને જીવનની ગાડી પાટા પર ચઢવા લાગી.

અને એક દિવસ એવો ચમત્કાર થયો કે મૅરીનું જીવન ફરી બદલાઈ ગયું.

એક સિક્કાએ બદલ્યું હતું જીવન

જ્યારે મૅરી 25 વર્ષનાં હતાં, ત્યારે એક દિવસ અચાનક તેમની તબિયત ખરાબ થઈ ગઈ.

તેઓ કહે છે, "મને ઉધરસ આવવા માંડી અને મારા મોંમાંથી લોહી નીકળવા લાગ્યું. મને લાગ્યું કે હવે હું બચી શકીશ નહીં. મને લાગતું હતું કે મારા ગળામાં કશુંક ફસાયેલું છે."

"મારા એક સહયોગીએ મને હૉસ્પિટલ પહોંચાડી, જ્યાં ડૉક્ટર્સે જોયું કે મારા ગળામાં બલગમનો એક ટૂકડો ફસાયેલો છે."

"ડૉક્ટર્સે આ ટૂકડો બહાર કાઢ્યો તો ખબર પડી કે એ ત્રણ પેન્સનો સિક્કો હતો."

મૅરી કહે છે કે તેમના ગળામાં આ સિક્કો 1960થી ફસાયેલો હતો, પણ તેમને ખબર જ નહોતી કે આ સિક્કો તેમનાં ગળા સુધી ક્યારે પહોંચ્યો.

આ સિક્કો મૅરીના ગળામાં સ્વરપેટી પાસે પડેલો હતો. તેના કારણે તેમની સ્વરપેટીનું કંપન બંધ થઈ ગયું હતું. તેથી વર્ષો સુધી મૅરી બોલી શક્યા નહીં. બાદમાં સિક્કો કાઢી નાંખવાથી તેમનો અવાજ પાછો આવ્યો.

મૅરી કહે છે, "વર્ષો પછી મારા ગળામાંથી અવાજ નીકળ્યો તો મને વિશ્વાસ જ થયો નહીં. મને લાગ્યું કે કોઈ મારી સાથે મજાક કરી રહ્યું છે."

ડૉક્ટરનું કહેવું હતું કે આ સિક્કો મૅરી મકાર્ડીના ગળામાં એવી રીતે ફસાયો હતો કે એક્સ-રે મશીન દ્વારા તેની ખબર પડવી મુશ્કેલ હતી.

અવાજ પાછો મળતાં મૅરીએ સૌથી પહેલાં પોતાનાં માતા સાથે વાત કરી. બાદમાં તેઓ એક કૉયર બૅન્ડમાં પણ જોડાયાં.

જુલાઈ 2019 તેમણે લખેલું પુસ્તક 'વૉઇસલેસ' પ્રકાશિત થયું જેમાં તેમણે પોતાના અનુભવો વિશે લખ્યું છે.

જે સિક્કો મૅરીના ગળામાં ફસાયો હતો એ આજે પણ તેઓ પોતાની સાથે રાખે છે, એ સિક્કો તેમના હાથના બ્રેસલેટમાં લગાવ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે કહ્યું કે, "આ દ્વિ-પક્ષીય મુદ્દો છે અને તેમાં કોઈ ત્રીજા પક્ષને તકલીફ આપવામાં નહીં આવે."

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે એ વાતનું સમર્થન કરતા કહ્યું કે બન્ને પાડોશી દેશ પરસ્પર આ સમસ્યાનું સમાધાન લાવી શકે છે.

ઘણા લોકો માને છે કે ભારતે જમ્મુ-કાશ્મીરને બે ભાગમાં વહેંચીને ચીન અને પાકિસ્તાન બન્ને પાસેથી કાશ્મીરના મામલે અલગ અલગ કરાર કરવાની સગવડ પ્રાપ્ત કરી લીધી છે.

ફેબ્રુઆરીમાં બાલાકોટમાં ભારતની ઍરસ્ટ્રાઇક અને ઑગસ્ટમાં કલમ 370ને નિષ્પ્રભાવી કરવાને લોકો મોદી સરકારની પાકિસ્તાન સાથે દાયકાઓથી ચાલતી નીતિઓમાં પરિ... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રમુખ વિપક્ષ પાર્ટી પાકિસ્તાન પીપલ્સના ચૅરમૅન બિલાવલ ઝરદારી ભુટ્ટોએ 26 ઑગસ્ટના રોજ પત્રકારો સાથે વાતચીત કરી હતી.

તે દરમિયાન તેમણે કહ્યું હતું કે ઇમરાન ખાન સમજી શકતા નથી કે તેઓ કાશ્મીર મામલે હવે શું કરે.

બિલાવલે એવું પણ કહ્યું કે, "પાકિસ્તાન પહેલા શ્રીનગર લેવાની વાત કરતું હતું હવે મુઝફ્ફરાબાદ બચાવવાની વાત કરી રહ્યું છે."

બિલાવલે કહ્યું, "ઇમરાન ખાન પોતાના દેશમાં વિપક્ષી પાર્ટીઓ સાથે લડી રહ્યા છે. તેઓ મોદી સામે લડી શકતા નથી."

"ઇમરાન ખાને કાશ્મીર મામલે સોદો કર્યો છે. તેઓ પોતે કહેતા હતા કે મોદી ચૂંટણી જીતશે તો કાશ્મીર મામલે સમાધાન આવશે. શું આ જ ઉકેલ આવ્યો છે?"

"આ કાશ્મીરનો સોદો છે. મુસ્લિમ દેશોમાં પણ મોદીને ઍવૉર્ડ આપવામાં આવી રહ્યા છે."

"શું આ આપણી વિદેશનીતિની નિષ્ફળતા છે? તમને બધી વાતની પહેલેથી જાણ હતી તે છતાં કંઈ ન કર્યું."

બિલાવલે કહ્યું, "પહેલા પાકિસ્તાનની કાશ્મીર નીતિ હતી કે અમે શ્રીનગર ભારત પાસેથી છીનવી લઈશું."

"હવે ઇમરાન ખાનની નિષ્ફળતાના લીધે એવી વાત થઈ રહી છે કે અમે મુઝફ્ફરાબાદને કેવી રીતે બચાવીશું. આપણી વિદેશનીતિની આ નિષ્ફળતા છે."

પાકિસ્તાનના પ્રમુખ સમાચારપત્ર ડૉને પોતાના લેખમાં લખ્યું છે કે 'દુર્ભાગ્યપણે ઇમરાન ખાન અને પાકિસ્તાન દુનિયાને સમજાવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે કે ભારત કાશ્મીરમાં ક્રુરતા કરી રહ્યું છે.'

ડૉને લખ્યું છે, "આપણા ઘનિષ્ઠ મુસ્લિમ દેશો પણ મોદીનું સ્વાગત કરવા લાગ્યા છે."

"મુસ્લિમ દેશ કાશ્મીરમાં ભારતના એકતરફી નિર્ણય બાદ પણ આમ કરી રહ્યા છે. જોકે, ટ્રમ્પે પહેલા કાશ્મીર પર દરમિયાનગીરીની વાત કહી હતી પરંતુ હવે તેઓ પણ મોદીની સાથે છે."

ડૉને વધુમાં લખ્યું છે, "આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયામાં કાશ્મીરમાં માનવાધિકારોના ઉલ્લંઘનની વાત સામે લાવવામાં આવી રહી છે ત્યારે પણ ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય ટીકાનો સામનો કરવામાં સફળ રહ્યું છે."

"તેનું સીધું કારણ એ જ છે કે પાકિસ્તાન કાશ્મીરને સારી રીતે પ્રોજેક્ટ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યું."

"બીજું કારણ એ છે કે ભારત આર્થિક રૂપે શક્તિશાળી દેશ છે. દુઃખ એ વાતનું છે કે દુનિયા વ્યવહારિક રાજકારણ પર ભરોસો કરી રહી છે અને નૈતિકતા જેવી કોઈ વાત નથી."

ભારતમાં પાકિસ્તાનના ઉચ્ચાયુક્ત રહી ચૂકેલા અબ્દુલ બાસિતે પણ પાકિસ્તાનમાં એક ટીવી પ્રોગ્રામમાં કાશ્મીર મામલે ઇમરાન ખાનની નીતિઓ અંગે ટીકા કરી હતી.

બાસિતે કહ્યું છે કે કાશ્મીરના મામલે પાકિસ્તાન મુસ્લિમ દેશો પાસેથી પણ સમર્થન પ્રાપ્ત કરી...


...ે કહ્યું હતું કે, "અભ્યાસ દરમિયાન જોવા મળ્યું કે કૂકિંગ કોસ્ટ તરીકે રકમ જમા કરવાનો જે જનરલ રિઝોલ્યુશન - જીઆર થયો, જેમાં મુખ્યત્વે દાળ, તેલ, મસાલાનો ખર્ચો સરકાર મધ્યાહ્ન ભોજન સંચાલકોને આપતી હોય છે. એમાંથી બાળકોનાં ખાતામાં ક્યાંક 44 તો ક્યાંક 56 રૂપિયા મહિનાના અંતે જમા થયા."

નીતા કહે છે કે, "આ ખૂબ નજીવી રકમ છે. આટલા રૂપિયામાં કિલો દાળ કે તેલ પણ એ ઘરના બાળક માટે ન આવી શકે. આના પરથી જોવા મળે છે શાળામાં ચાલતી મધ્યાહન ભોજનની યોજનાને ઘરે પહોંચાડાતા રૅશન તરીકે તબદીલ કરવામાં આવે તો યોજના સંકોચાઈ જાય છે... બાકીનો લેખ લખો:

લોક થયું ત્યારે જૂન મહિનાના પહેલા સપ્તાહમાં અમદાવાદમાં કડિયા શ્રમિકો જે આદિવાસી હતા તે તરત જ આવી ગયા હતા. માર્ચ અન એપ્રિલ તેમને કોઈ કામ જ મળ્યું નહોતું તેથી તેઓ તરત જ આવી ગયા. અમે આવા 135 પ્રવાસી શ્રમિકોની મોજણી કરી હતી."

મહેશ ગજેરા કહે છે કે "આ શ્રમિકોમાં કડિયા, ફેક્ટરી વર્કર અને એપીએમસી કામદારો વગેરે સામેલ હતા."

"સરવેમાં અમે નોંધ્યું કે જે કામદારો પહેલાં એકલા મજૂરી માટે આવતા હતા તેઓ લૉકડાઉન પછી સપરિવાર સ્થળાંતર કરવા લાગ્યા છે કારણકે સ્કૂલો બંધ છે."

મહેશ ગજેરા કહે છે કે "હવે ચિત્ર એવું છે કે કડિયાનાકા પર કિશોરો વધારે જોવા મળે છે. ગુજરાતમાં ચણતરમાં બાળમજૂરીનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે. શ્રમિકોને અનલૉક પછી જુલાઈ મહિનાથી કામ ઓછું મળવા લાગ્યું હતું. તેથી મજૂરી દર પણ ઓછો થઈ ગયો છે."

"કડિયાકામમાં જે 350 રૂપિયા રોજની મજૂરી મળતી હતી તે આજે 250 પર આવી ગઈ છે. દૈનિક વેતન અને કામના દિવસો ઓછા થઈ ગયા છે. અગાઉ 25 દિવસ કામ મળતું હતું હવે 15 દિવસનું કામ મળે છે."

સીવણકામ પર નભતી મહિલાઓની હાલત ખરાબ

જ્યારે શ્રમિકો કે કામદારોની વાત આવે ત્યારે પુરૂષો જ વધુ ધ્યાને આવે છે પણ મહિલાઓની જે હાલત છે એ પણ ગંભીર છે.

મહેશ ગજેરા કહે છે કે, "અમદાવાદમાં નારોલ જેવા વિસ્તારમાં અન્ય રાજ્યોના શ્રમિકો છે તેમાં સૌથી વધુ ખરાબ સ્થિતિ ઉત્તર પ્રદેશ, બિહારના મજૂરોની છે, ત્યાં પચાસ ટકા લોકો પાસે કામ નથી."

"નારોલ વિસ્તારમાં ઘરે બેસીને મહિલાઓ જે સિલાઈકામ કરતી હતી તે આજ દિવસ સુધી ચાલુ જ નથી થયું. દિવાળી અને નોરતા ગયા છતાં કામ નથી મળ્યું. હવે તેમનું મકાનનું ભાડું માથે ચઢી રહ્યું છે અને રૅશન ઉધાર મળતું નથી."

મહેશ ગજેરા કહે છે "તેમના પર કરજ વધી ગયું છે. પુરૂષ હોય કે મહિલા, શ્રમિકો તેમની આવકનો 48% ટકા હિસ્સો રોજના ભોજન પાછળ ખર્ચે છે. અન્ય રાજ્યમાંથી ગુજરાતમાં મજૂરી રળવા આવેલા 98% લોકોનું રૅશનકાર્ડ વતનમાં છે."

"તેઓ પોતાની રોજની આવકનો 42% ભાગ ખોરાક ભોજન પાછળ ખર્ચે છે જ્યારે કે સામાન્ય માનવી 15-20% ખર્ચે છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે કહ્યું, "લેબરરૂમમાં શીતલબહેને સૂચના આપી હતી કે બાળક સૌ પહેલા તેના ડેડીના હાથમાં આપજો. તેમણે ખૂબ જ ધીરજ ધરી છે."

પ્રણવભાઈ કહે છે, "શરૂઆતના પાંચ-છ સેકંડ તો કંઈ સમજાયું જ નહીં. હું પંક્તિને જોઈ જ રહ્યો. પછી ઇશ્વરનો આભાર માન્યો, થયું કે અંતે ઇશ્વરે સામે જોયું."

37 અઠવાડિયાંના પૂર્ણકાળે સિઝેરિયનથી પંક્તિ સ્વરૂપે સ્વસ્થ બાળકનો જન્મ થયો, ત્યારે તેનું વજન બે કિલો અને 700 ગ્રામ હતું.

'... એટલે મેં 10 કસૂવાવડ સહન કરી'

11 વર્ષ ઠાકર દંપતીનાં ઘરે પારણું બંધાયું

જ્યારે શીતલબહેનને પૂછ્યું કે 'તમે અડૉપ્... બાકીનો લેખ લખો:

ભુલાઈ ગયાં."

ડૉ. બાવીશી કહે છે કે જ્યારે કૃત્રિમ ગર્ભધારણમાં નિષ્ફળતા મળે ત્યારે મહિલા શારીરિક અને માનસિક પીડા ભોગવતી હોય છે, ત્યારે પરિવારનો સહકાર મળે એ જરૂરી છે.

અચાનક સાતમા મહિને

પંક્તિના દાદા કાંતિભાઈ નિવૃત્ત પ્રાધ્યાપક છે

2017ના અંત ભાગમાં શીતલબહેનના જીવનમાં નવી શરૂઆત થઈ. પંક્તિ રૂપે શીતલબહેને ગર્ભધારણ કર્યો.

સામાન્ય રીતે અઢી ત્રણ મહિનાના ગર્ભ સુધીમાં જટિલતા ઊભી થતી હતી, પરંતુ આ વખતે એવું થયું નહોતું.

બધું યોગ્ય રીતે ચાલી રહ્યું હતું. ઠાકર પરિવારમાં પ્રણવભાઈ બાદ 39 વર્ષે ફરી એક વખત બાળકનું આગમન થવાનું હતું.

શીતલબહેનનાં સસરા અને નિવૃત્ત પ્રાધ્યાપક કાંતિભાઈ સારા દિવસો દરમિયાન શીતલબહેનની જરૂરિયાત તથા ફરમાઇશની દરેક વસ્તુ હાજર કરી આપતા.

પરંતુ અચાનક જ એક દિવસ તેમને પૅરાલિસિસ (પક્ષઘાત)નો હુમલો આવ્યો. ખુશીની આશાએ બેઠેલા ઠાકર પરિવાર પર જાણે વજ્રાઘાત થયો.

એ દિવસોને યાદ કરતા પ્રણવભાઈ કહે છે, "એ દિવસોમાં શીતલે અત્યંત સ્વસ્થતા જાળવી. તેણે શારીરિક અને માનસિક દૃઢતા દાખવી."

"તે પપ્પાને કહેતી 'જલદી સાજા થઈ જાવ, તમારે બાળકને રમાડવાનું છે.' પપ્પા એટલે અમારાં ઘરના 'હાથ અને પગ'. ઘરનાં નાનાં-મોટાં કામ તેઓ જાતે જ પતાવી દે."

"75 વર્ષની ઉંમરે પણ દરરોજ પાંચ કિલોમીટર વૉકિંગની આદત ધરાવનારા પપ્પાને કેવી રીતે સંભાળવા તે સમજાતું ન હતું."

હવે, પંક્તિના જન્મ બાદ કાંતિભાઈની તબિયત સુધરી છે, તેઓ પોતાની જાતે ઊભા થઈ શકે છે અને બેસી શકે છે તથા લાકડીના ટેકે-ટેકે ચાલી શકે છે.

ફિઝિયોથૅરપિસ્ટ માને છે કે બે-ત્રણ મહિનામાં કાંતિભાઈની સ્થિતિ મહદંશે પૂર્વવત્ થઈ જશે.

માતા બનવાનો આત્મવિશ્વાસ

શીતલબહેન કહે છે, "આ ગાળામાં સકારાત્મક્તા જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. હું જાપ કરતી, શ્લોક તથા મ્યુઝિક સાંભળતી."

"હું મારી જાતને બે વાત સતત કહેતી. હું ચોક્કસથી મા બનીશ અને મને ચોક્કસ સફળતા મળશે."

"જો મને નિરાશા કે હતાશા થતી, ભય લાગતો કે નકારાત્મકતા ઘેરી વળતી તો હું સાઇકિયાટ્રિસ્ટની સાથે વાત કરતી હતી."

મન અન્યત્ર લાગેલું રહે તે માટે સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીમાંથી એલએલબી (બૅચલર ઑફ લૉ) થયેલા શીતલબહેને આણંદની સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીમાંથી એલએલએમ. (માસ્ટર ઑફ લૉ)નો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યો છે.

જોકે કેટલાક નિષ્ણાતો 'પોતાનાં સંતાન' માટે તીવ્ર ઇચ્છાને 'ઘેલછા' ગણાવે છે અને અડૉપ્શન કે અન્ય કોઈ વિકલ્પ સ્વીકારવાને યોગ્ય માને છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ,...


...ે કુરુક્ષેત્ર સ્મશાનગૃહની ચીમની પણ પીગળવા લાગી હતી.

અહેવાલમાં રાજકોટ, વડોદરા અને ભરૂચની પણ આવી ઘટનાઓ ટાંકવામાં આવી છે.

રેમડેસિવિર મામલો : સી. આર. પાટીલે કહ્યું, 'કૉંગ્રેસની ધમકીઓથી ડરીશ નહીં'

રેમડેસિવિરના સંગ્રહ અને વહેંચણી મામલે ગુજરાત કૉંગ્રેસ સી. આર. પાટીલની ધરપકડ કરવાની માગ કરી રહી છે

સુરત અને નવસારીમાં મફત રેમડેસિવિર ઇન્જેક્શનો પૂરાં પાડવા બાબતે સર્જાયેલો વિવાદ હવે ભાજપ અને કૉંગ્રેસ વચ્ચેની જુબાની જંગમાં ફેરવાતો દેખાઈ રહ્યો છે.

ધ ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર ભાજપના પ્રદેશાધ્ય... બાકીનો લેખ લખો:

સિપલ કૉર્પોરેશનોમાંથી : વિજય રૂપાણી

કોરોનાના પ્રસાર બાબતે મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ કરી કૉર્પોરેશનના સત્તાધીશો સાથે વર્ચ્યુઅલ મિટિંગ

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ રાજ્યની તમામ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનોના સત્તાધીશો સાથે મંગળવારે યોજાયેલી વીડિયો કૉન્ફરન્સમાં કહ્યું હતું:

"રાજ્યમાં કોરોનાના 60 ટકા કેસ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનોમાંથી મળ્યા છે. જો કૉર્પોરેશનના અધિકારીઓ મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ ભજવે તો રાજ્યમાં કોરોનાના પ્રસારને નિયંત્રણમાં લઈ શકાશે."

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ ડોટ કૉમ પ્રમાણે આ વીડિયો કૉન્ફરન્સ અંગે માહિતી આપતી રિલીઝમાં જણાવાયું હતું, "મુખ્ય મંત્રીએ આ કૉન્ફરન્સમાં કહ્યું કે ચૂંટાયેલા સભ્યો લોકોના પ્રતિનિધિ છે. તેમણે ફરિયાદ કર્યા કરતાં સમસ્યાના નિરાકરણ માટે પ્રયત્નો કરવા જોઈએ."

આ સિવાય તેમણે આ મિટિંગમાં તમામ કૉર્પોરેશનના કમિશનરોને ચૂંટાયેલા સભ્યો સાથે નિયમિતપણે મિટિંગ ગોઠવવાનું સૂચન આપ્યું હતું.

રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ આગળ કહ્યું કે તેમની સરકારે કોરોના પ્રસારને અટકાવવા માટે ઘણા નિર્ણયો લીધા છે, હવે ચૂંટાયેલા સભ્યોની એ જવાબદારી બને છે કે તેઓ તેનો અમલ કરે.

ગુજરાત 2002 રમખાણો : મોદીને ક્લીનચિટના નિર્ણયને પડકારતી ઝકીયા જાફરીને અરજી પર SCએ સુનાવણી મુલતવી રાખી

નરેન્દ્ર મોદીને SIT ક્લીનચિટ મામલે ઝકીયા જાફરીની અરજી પર સુનાવણી મુલતવી રખાઈ

ગુજરાતમાં ફાટી નીકળેલાં કોમી તોફાનોમાં ભૂમિકાના કેસમાં રાજ્યના તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને SIT દ્વારા ક્લીનચિટ અપાયાના પગલા વિરુદ્ધ, કોમી હુલ્લડોમાં મૃત્યુ પામેલ પૂર્વ સાંસદ અહેસાન જાફરીનાં પત્ની ઝકીયા જાફરીની અરજી પર મંગળવારે સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી મુલતવી રાખી હતી.

ધ વાયરના એક અહેવાલ અનુસાર જસ્ટિસ એ. એમ. ખાનવીલકરના વડપણવાળી ખંડપીઠે જણાવ્યું હતું કે અરજદારે કેસની સુનાવણી મુલતવી રાખવા માટે પત્ર સર્ક્યુલેટ કર્યો છે, જેના કારણે આ મામલાની સુનાવણી બે અઠવાડિયાં માટે ટાળવામાં આવે છે.

નોંધનીય છે કે અગાઉ 16 માર્ચે સુપ્રીમ કોર્ટે મંગળવારની સુનાવણીની તારીખ આપતાં કહ્યું હતું કે તેઓ હવે સુનાવણી મુલતવી રાખવાની કોઈ અરજી પર ધ્યાન દેશે નહીં.

નોંધનીય છે કે આ મામલાની સુનાવણી ઘણી વખત મુલતવી રાખવામાં આવી છે.

વર્ષ 2012માં ગુજરાતમાં વર્ષ 2002માં થયેલાં રમખાણો મામલે નરેન્દ્ર મોદીની ભૂમિકા તપાસવા માટે નિમાયેલ SIT દ્વારા તેમને અને અન્ય 63 લોકોને ક્લીનચિટ આપી હતી.

આ મામલે મૃતક અહેસાન...


...ે કે ચંદ્ર પર કેવું લાગતું હતું અને તેના કારણે તમારામાં કોઈ પરિવર્તન આવ્યું ખરું.

"મેં ચંદ્ર પરના ખડકોના સૌંદર્યનું વર્ણન કર્યું હતું."

"જવાળામુખીના કારણે સર્જાયેલા પટ્ટા દેખાતા હતા અને પથ્થરોમાં રહેલા ક્રિસ્ટલ પણ અનોખી રીતે ચળકતા હતા."

સ્કૉટ વધુમાં કહે છે : "માત્ર કોઈ કલાકાર કે કવિ જ અવકાશની અસલી સુંદરતાનું વર્ણન કરી શકે."

હેરિસન શ્મીટઃ જન્મ 3 જુલાઇ 1935

હેરિસન શ્મીટ

ન્યૂ મૅક્સિકોના સાન્ટા રિટામાં જન્મેલા હેરિસન શ્મીટનું બેકગ્રાઉન્ડ તેમના સાથી ઍસ્ટ્રૉનૉટ્સ કરતાં જુદું જ હતું.

તેઓ એક જિય... બાકીનો લેખ લખો:

જર્સીમાં જન્મેલા બઝ આલ્ડ્રીન 1963માં નાસાના ઍસ્ટ્રૉનૉટ બન્યા હતા.

ન્યૂ જર્સીમાં જન્મેલા બઝ આલ્ડ્રીન 1963માં નાસાના ઍસ્ટ્રૉનૉટ બન્યા હતા.

તેઓ 1969માં યોજાયેલા એપોલો 11 મિશનનો હિસ્સો બન્યા હતા. ચંદ્ર પર ઍસ્ટ્રૉનૉટ્સ મોકલવાનું તે પ્રથમ મિશન હતું.

આ મિશનમાં તેમની સાથે નીલ આર્મસ્ટ્રૉંગ હતા, જેમણે સૌપ્રથમ ડગલું ચંદ્ર પર માંડ્યું હતું.

તેની એક મિનિટ પર આલ્ડ્રીન પોતે પણ ચંદ્રની ધરતી પર ઉતરી પડ્યા હતા. બંનેએ ચંદ્ર પર લગભગ 21 કલાક અને 36 મિનિટ ગાળી હતી.

તેમનું સ્પેસક્રાફ્ટ ઇગલ લ્યુનાર મૉડ્યુલ સી ઑફ ટ્રાન્કવિલિટી તરીકે ઓળખાતા ચંદ્રના હિસ્સા પર લૅન્ડ થયું હતું. તેમણે ચંદ્રની ધરતીની સપાટીનો અભ્યાસ કર્યો હતો.

ઇગલના પાઇલટ આલ્ડ્રીન હતા. આર્મસ્ટ્રૉંગ નીચે ઉતર્યા પછી તેમણે બહાર રહીને ઇગલમાંથી નીચે ઉતરી રહેલા આલ્ડ્રીનની તસવીરો લીધી હતી.

ચંદ્રની ધરતી પર ચાલતા આલ્ડ્રીનની તે તસવીરો જગતભરમાં મશહૂર થઈ હતી.

1998માં ચંદ્રની ધરતીનું વર્ણન કરતાં આલ્ડ્રીને કહ્યું હતું કે તે ઝીણી ડાર્ક ગ્રે માટીથી ઢંકાયેલી હોય તેવી છે. એકદમ ટૅલ્કમ પાઉડર જેવી ઝીણી માટી.

તેમાં જાતજાતના કાંકરા, પથરા અને ઢેખાળા પણ જોવા મળે.

1998માં ચંદ્રની ધરતીનું વર્ણન કરતાં આલ્ડ્રીને કહ્યું હતું કે તે ઝીણી ડાર્ક ગ્રે માટીથી ઢંકાયેલી હોય તેવી છે. એકદમ ટૅલ્કમ પાઉડર જેવી ઝીણી માટી.

સ્કૉલૅસ્ટિકમાં પ્રકાશિત ઇન્ટર્વ્યૂમાં આલ્ડ્રીને કહ્યું, "માઇક્રોસ્કોપીથી તેને જોવામાં આવે તો ખ્યાલ આવે કે તે બહુ નાના, સોલીડ થઈ ગયેલા ખડકનો હિસ્સો છે.

અત્યંત તેજ ગતિને કારણે સળગી ગયેલા  ખડકના નાના ટુકડા ટુકડા જેવા તે લાગે."

વજન જ ના હોય અને હવામાં તરતા હોઈએ તેવા અનુભવનું વર્ણન કરતાં આલ્ડ્રીને કહ્યું હતું કે "તે સૌથી મજાનો અને આનંદદાયક અનુભવ હતો. પડકાભર્યો, સંતોષ આપનારો અને સ્પેસ તથા લાઇટનો અનોખો અનુભવ".

ચંદ્રની યાત્રા કરી આવ્યા પછી આલ્ડ્રીને વાંરવાર એવી આશા વ્યક્ત કરી છે કે : "એક દિવસ આપણે મંગળ પર પણ મનુષ્યને અવશ્ય મોકલીશું."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે કે થાળી વગાડીને આવશ્યક સેવા આપનારાઓ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.

મોદીએ ખાતરી આપી હતી કે દેશમાં આવશ્યક ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો છે એટલે અછતની આશંકાએ ખરીદી ન કરે.

યુદ્ધ દરમિયાન કર્ફ્યુ

વડા પ્રધાન મોદીએ નાનપણમાં યુદ્ધ દરમિયાન જનતા કર્ફ્યુના અનુભવનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

મોદીએ કહ્યું હતું કે યુદ્ધના સમયે અંધારપટનો અમલ કરવામાં આવતો, જેનો જનતા સ્વયંભૂ રીતે પાલન કરતી અને ઘરની બહાર ન નીકળતી.

આ સિવાયના બારી-બરાણાંનાં કાચ ઉપર કાળો રંગ લગાવી દેવામાં આવતો.

સ્થાનિક સ્વરાજ્યના એકમો ... બાકીનો લેખ લખો:

1000ની નોટોને ચલણમાંથી દૂર કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

કેટલાક અર્થશાસ્ત્રીઓના મતે તેના કારણે દેશના અર્થતંત્રમાં મંદી આવી  છે અને નાના-લઘુ ઉદ્યોગોને માઠી અસર પહોંચી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે કે ભારત પોતાની અગાઉની સ્થિતિમાં નરમ વલણ અપનાવી રહ્યું છે.

પાકિસ્તાન અને ચીન પર નજર

વિશ્લેષકો મુજબ અફઘાનિસ્તાનમાં પાકિસ્તાનની અસરને નજરઅંદાજ કરી ન શકાય.

ભારતની એક મોટી ચિંતા એ પણ છે કે અમેરિકાની વિદાયથી અફઘાનિસ્તાનમાં પાકિસ્તાનની રાજકીય દખલગીરી વધશે.

પાકિસ્તાને દોહામાં અમેરિકા અને તાલિબાન વચ્ચે થયેલી વાતચીતમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. પાકિસ્તાનના તાલિબાન સાથે સંબંધ છે, પરંતુ તે કટ્ટરવાદીઓને સાથ આપવાના આરોપોથી ઇનકાર કરતું આવ્યું છે.

વિશ્લેષકો મુજબ અફઘાનિસ્તાનમાં પાકિસ્તાનની અસરને નજરઅંદા... બાકીનો લેખ લખો:

વેશ થાય છે.

અફઘાન લોકોમાં ભારતની છબિ સારી છે. મહાપાત્રા મુજબ ભારતે અફઘાનિસ્તાનના વિકાસમાં યોગદાન આપ્યું છે.

આવી સ્થિતિમાં ભારતે પોતાની વ્યૂહાત્મક દૂરદર્શિતાનો પરિચય આપીને કાબૂલમાં પોતાનાં હિતોનું રક્ષણ કરવું પડશે.

આ માટે તાલિબાન સહિત તમામ મુખ્ય હિસ્સેદારો સાથે સંપર્ક વધારવો પડશે.

મહાપાત્રા મુજબ ભારતે વ્યવહારુ નીતિ અપનાવીને તાલિબાન નેતાઓ સાથે વાત કરવાની જરૂર છે.

ગયા વર્ષે ભારતયાત્રા દરમિયાન અફઘાન શાંતિમંત્રણાકાર અબ્દુલ્લા અબ્દુલ્લાએ જણાવ્યું હતું કે ભારત તાલિબાન સાથે વાતચીત કરે તો પણ અફઘાન લીડરશિપને તેનાથી કોઈ વાંધો નથી.

મહાપાત્રાના કહેવા પ્રમાણે "ભારતે અફઘાનિસ્તાનમાં ફાયદો લેવા માટે પોતાની આર્થિક અને સૈન્ય શક્તિની સાથે સોફ્ટ પાવરની ભૂમિકાનો પણ ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આ સમજદારીપૂર્વકની કૂટનીતિથી સંભવ છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે કે ભારતમાં કેટલીક બાબતોને વધુ મહત્ત્વ નથી આપવામાં આવતું. જ્યારે વિકસિત દેશોમાં બાળકના જન્મ સાથે જ તેને માતાને આપી દેવામાં આવે છે.

ત્યારબાદ નાડી કાપવામાં આવે છે અને ટુવાલથી સાફ કરવામાં આવે છે.

તેમણે કહ્યું, "મોટાભાગના લોકો એવું માને છે કે જન્મના તરત જ બાળકને સ્તનપાન કરાવતી વખતે દૂધ આવતું નથી. પરંતુ બાળકને માત્ર ધાવણ માટે નહીં, પણ ભાવનાત્મક લગાવ માટે તે જરૂરી હોય છે."

અનુમેઘાના બન્ને બાળકો સામાન્ય પ્રસૂતી દ્વારા જન્મ્યાં હતાં. તેમણે કહ્યું કે તેમના પિતા ડૉક્ટર હોવાથી તેમને પહેલાં એક કલાકમાં જ... બાકીનો લેખ લખો:

આપવામાં આવે છે.

આ કારણે માતા અને બાળક વચ્ચે સંપર્ક-સ્પર્શ થવામાં વિલંબ થઈ જાય છે.

ડૉ. સિંઘલ માને છે કે માતાનું દૂધ બાળકને આજીવન બીમારીઓથી બચાવશે એ વાત સંપૂર્ણ સાચી નથી.

પરંતુ જન્મ થતાં જ બાળકોને કેટલાક ઇન્ફેક્શન થવાની શક્યતા રહેલી હોય છે.

કોઈ અન્ય દૂધ આપવામાં આવે તો...

તેમનું માનવું છે કે બાળકને માતાનું પહેલું ધાવણ મળી રહે તેની શક્ય તેટલી કોશિશ કરવી જોઈએ.

જો આવું ન થાય તો બાળકના આરોગ્યને પૂરતી સુરક્ષા નથી મળી શકતી.

ડૉ. સિંઘલનું કહેવું છે કેટલીક વાર એવું બને છે કે જો બાળકને માતાના દૂધ સિવાય કોઈ અન્ય દૂધ આપવામાં આવે, તો બાળક માતાના દૂધ સાથે અનુકૂળતા નથી કેળવી શકતું.

આથી પાછળથી સ્તનપાન નથી કરતું. આ સ્થિતિ વધુ ખતરનાક થઈ જાય છે.

સમગ્ર વિશ્વમાં 1થી 7 ઑગસ્ટ દરમિયાન વર્લ્ડ બ્રેસ્ટફિડિંગ વીક મનાવવામાં આવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે કોઈ વાંધો નહીં હોય.

સંઘને ગાંધીજી સામે શું વાંધો હતો?

મહાત્મા ગાંધી

મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી બિરલા ભવનની પ્રાર્થના સભાઓમાં રોજ સાંજે જે હિન્દુ વિચારનો પ્રચાર કરતા તેની સામે આરએસએસને વાંધો હતો, તેનો ભય હતો.

નાથુરામ ગોડસેએ ગાંધીજીની હત્યા કરી તેના દસ દિવસ પહેલાં એટલે કે 1948ની 20 જાન્યુઆરીએ મદનલાલ પાહવાએ મહાત્મા ગાંધીની પ્રાર્થના સભામાં બોમ્બ વિસ્ફોટ કર્યો હતો.

એ વિસ્ફોટ પછી ગાંધીજીએ કહ્યું હતું, "આ યુવાન(પાહવા)ની પાછળ જે સંગઠન છે, તેને હું જણાવવા ઇચ્છું છું કે તમે આ રીતે હિન્દુ ધર્મને બચાવી... બાકીનો લેખ લખો:

્છે ત્યારે વિદેશી મહેમાનોને અમદાવાદની મસ્જિદ દેખાડવા લઈ જાય છે. તેઓ આ બધું કોઈ રાજકીય દબાણને કારણે નહીં, પણ પોતે ઇચ્છે ત્યારે કરે છે.

બીજી તરફ મોગલોને ઇતિહાસના પુસ્તકોમાંથી દૂર કરવાની અને તાજમહેલને તેજો મહાલય શિવમંદિર સાબિત કરવાની ઝુંબેશ જોરશોરથી ચાલી રહી છે.

હિન્દુત્વની હોડને રાહુલ આગળ વધારશે?

રાહુલ ગાંધી આજકાલ ઘણા મંદિરોની મુલાકાત લેતા થયા છે

હિન્દુત્વની હોડ અહીં સુધી પહોંચી ગઈ છે, ત્યારે રાહુલ ગાંધી તેને આગળ વધારી શકે છે.

જે રીતે રાહુલ ગાંધી તેમના કૂતરા પિદ્દીને બિસ્કિટ ખવડાવતા હોય તેવો વીડિયો સોશિઅલ મીડિયા પર અપલોડ કરે છે.

તેને ધ્યાનમાં લેતાં તેઓ ચોટલી વધારે, તિલક લગાવે, ઉઘાડા શરીર પર મોટી જનોઈ પહેરીને દુર્ગા સપ્તશતી કે શિવસ્તોત્રનો પાઠ કરતા હોય તેવો વીડિયો યુ-ટ્યૂબ પર અપલોડ કરે તો દેશનું રાજકારણ કેટલું રસિક બની જશે તેની કલ્પના કરો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે ખંતપૂર્વક ધંધો કરી નફો રળી બેંકોમાંથી લીધેલાં નાણાં પરત ચૂકવવાં જોઈએ એવું થતું નથી.

કાગળ પરના પ્રોજેક્ટ અને રિકવરી

પ્રતિકાત્મક તસવીર

પ્રોજેક્ટ રિપોર્ટ સજાવી-ધજાવીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. વ્યવસાયિકોની પૂરી ટીમ એના પાછળ લાગે છે. એટલે કાગળ ઉપર આ પ્રોજેક્ટ ખૂબ આકર્ષક અને નફાકારક લાગે. જેનો ઉપયોગ ત્યારબાદ બૅન્કો પાસેથી નાણાં મેળવવા માટે અથવા રોકાણકારો પાસેથી નાણાં મેળવવા માટે થાય છે.

આ પ્રકારની કૉર્પોરેટ કંપની ફડચામાં લઈ જવામાં આવે અથવા બંધ થાય ત્યારે પેલા રોકાણકારોના નાણાં તો પૂરેપૂરા ગયા પણ... બાકીનો લેખ લખો:

ં હતું.

મારો અંગત મત એવો છે કે આ ઉપરાંત 2008 બાદ આવેલ મંદીના વાવઝોડાએ પણ આ કટોકટીને વકરાવવામાં ભાગ ભજવ્યો હશે.

પ્રશ્ન એ થાય કે જેમનો ઇતિહાસ જ ખરડાયેલો હતો એવા મોટી વગ ધરાવતા લોકોને ધિરાણ આપવા માટે બૅન્કો કેમ ઉત્સુક હતી?

રઘુરામ રાજને તો ત્યાં સુધી કહ્યું છે કે જ્યારે ખાનગી બૅન્કો આ કળણમાંથી બહાર નીકળી રહી હતી ત્યારે પણ રાષ્ટ્રીયકૃત બૅન્કો તો વધુ ને વધુ ધિરાણ આપવાની હોડમાં હતી.

પ્રશ્ન એ થાય કે સેન્ટ્રલ બૅન્કરનો આ પરિસ્થિતિમાં શું રોલ હતો?

રધુરામ રાજન સ્વીકારે છે કે રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા કંઈક અંશે વધુ પડતી ઉદાર અને ઢીલી રહી તેને બદલે જો જાગરુકતા અને કડકાઈ રાખી હોત તો પરિણામો બદલી શકાયાં હોત.

શું થઈ શકે?

આજની પરિસ્થિતિમાં કોઈ નાટ્યાત્મક પરિવર્તન આવે અને એનપીએ ઘટવા માંડે એવું દેખાતું નથી.

આર્થિક મંદીને કારણે અત્યારે નાના અને મધ્યમ કદની કંપનીઓ બૅન્કોને તેમનાં દેવાં ચૂકવવામાં નિષ્ફળ જઈ રહી છે.

નજીકના ભવિષ્યમાં આમાં કોઈ સુધારો આવે તેવું દેખાતું નથી.

ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ પ્રમાણમાં ઓછી પણ કૃષિ માટેની લૉનોની ચૂકવણીમાં પણ કંઈ દમ દેખાતો નથી.

શૈક્ષણિક લૉન લેનાર પણ હાલના સંજોગોમાં વધતી જતી બેકારી તેમજ ઘસાતી જતી નોકરીની તકોને કારણે લૉન પરત કરવામાં મુશ્કેલી અનુભવશે.

શૈક્ષણિક લૉનની એનપીએ પણ આ કારણથી વધવાની છે.

એક સૌથી ખરાબ સંદેશો તો એવો જાય છે કે બૅન્કની લોન લઈને યેન કેન પ્રકારે ન ચૂકવનાર કડદાબાજો પછી તે બિઝનેસ કે ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા હોય અથવા એવા રાજકારણીઓ હોય, ખુલ્લેઆમ ફરે છે અને વૈભવી જીવન જીવે છે.

આ ખરાબ સંદેશાને લીધે કારણે સામાન્ય લોકોમાં પણ એવી માનસિકતા ઊભી થઈ રહી છે કે બૅન્કોના પૈસા લઈને ન ચૂકવાય તો કશું થવાનું નથી.

છેલ્લા 50 વર્ષમાં 8000 બ્રાંચમાંથી 90,000 બ્રાન્ચ કરી ગ્રામીણ તેમજ અર્ધ શહેરી વિસ્તારોમાં બૅન્કિંગ સુવિધા પૂરી પાડતી અગ્રિમતાના ક્ષેત્ર (પ્રાયોરિટી સેક્ટર)માં ધિરાણ કરી અર્થતંત્ર અને સામાજિક વિકાસમાં ફાળો આપતી રાષ્ટ્રીયકૃત બૅન્કોની સ્થિતિ દેશના અર્થતંત્રના વિકાસની એક મહત્વની કડી છે.

એક બાજુ યુવા અને બેરોજગારીનો પ્રશ્ન છે તો બીજી બાજુ કૃષિ અને ખાસ કરીને માઇક્રો, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગો તેમજ નાના-મોટા સેવાકીય ક્ષેત્રની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓના વિકાસ માટે વધુ આર્થિક સહાયતાનો ડોઝ આપીને મંદી સામે લડવાની તાતી જરૂરિયાત છે.

બરાબર તે જ સમયે રાષ્ટ્રીયકૃત બૅન્કો એનપીએના રાક્ષસી ભરડામાં પીસાઈ...


...ે ખબર પડે કે કેવા રૂઢિચુસ્ત માણસ હતા. તેઓ જ્ઞાતિ વ્યવસ્થાને, વર્ણાશ્રણ ધર્મેને અને ભારતને યુગોથી પછાત રાખનારી બધી જૂનવાણી રૂઢિઓને તેમાં ટેકો આપતા હતા.

ખરેખર તો કોઈકે મિસ્ટર ગાંધીએ 'હરિજન'માં જે કંઈ લખ્યું અને પોતાના ગુજરાતી પ્રકાશનમાં જે કંઈ લખ્યું, તેની સરખામણી કરીને તેમની જીવનકથા લખવી જોઈએ. આ પ્રકાશનોના સાત વૉલ્યૂમ છે.

પશ્ચિમની દુનિયા માત્ર અંગ્રેજી પ્રકાશન વાંચે છે. તેમાં મિસ્ટર ગાંધીએ લોકશાહીમાં માનનારા પશ્ચિમના લોકો સામે સારા દેખાવા માટે લોકતાંત્રિક વિચારોની વાતો લખી છે.

પણ તમારે જોઉ... બાકીનો લેખ લખો:

જ છે. દાખલા તરીકે લોકો અછૂતોને રેલવેમાં પ્રવાસ નહોતા કરવા દેતા, કેમ કે અભડાય જવાય.

પણ હવે તેમને વાંધો નથી, કેમ રેલવેમાં કંઇ હવે બધા માટે અલગ અલગ વ્યવસ્થા તો કરાઈ નથી.

પણ તેઓ ટ્રેનમાં ભેગા પ્રવાસ કરે છે, તેનો અર્થ એ નથી કે ગામડામાં તેમનું જીવન હિંદુઓની સરખામણીએ બદલાયું હોય. ટ્રેનમાં ગમે તે થતું હોય, ગામડે તો પાછી જૂની ભૂમિકા આવી જ જાય છે.

શું ગોડસેએ દેશહિતમાં ગાંધીજીની હત્યા કરી હતી?

પ્રશ્ન: તો તમે કહેશો કે ગાંધી રૂઢિચૂસ્ત હિન્દુ હતા?

આંબેડકર: બિલકુલ, તેઓ પાકા રૂઢિચૂસ્ત હિંદુ હતા. તેઓ કોઈ સુધારક નહોતા. આ બધી અસ્પૃશ્યતાની નાબૂદીની વાતો અછૂતોને કોંગ્રેસમાં આકર્ષવા માટે હતી.

એક તો એ હતું અને બીજું તેઓ ઇચ્છતા હતા કે તેમની સ્વરાજની ચળવળનો અછૂતો વિરોધ ના કરે.

આ જ તેમનો ઇરાદો હતો, ખરેખર કોઈનો ઉદ્ધાર કરવાનો ઇરાદો હોય એમ મને લાગતું નથી.

પ્રશ્ન: તમને લાગે છે ખરું કે ગાંધી વિના રાજકીય સ્વાતંત્ર્ય આવ્યું હોત?

આંબેડકર: હાસ્તો. મને ખાતરી છે કે આવ્યું જ હોત. કદાચ ધીમે ધીમે આવ્યું હોત. મને વ્યક્તિગત રીતે લાગે છે કે સ્વરાજ ભારતમાં ધીમે ધીમે આવ્યું હોત તો પ્રજાને વધારે ફાયદો થયો હોત.

કેમ કે તો જ અડચણો ભોગવી રહેલા સમાજોને, બ્રિટિશ પાસેથી સત્તા લેતી વખતે દરેક તબક્કે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવાની  તક મળી હોત.

આજે એવું થયું કે અચાનક પૂરની જેમ તે આવી ગયું. લોકો આ માટે તૈયાર નહોતા. મને કાયમ લાગ્યું છે કે ઇંગ્લૅન્ડની લૅબર પાર્ટી મહામૂર્ખ પાર્ટી હતી.

પ્રશ્ન: સ્વાતંત્ર્ય માટે મિસ્ટર ગાંધી ઉતાવળા થયા હતા કે કોંગ્રેસ પાર્ટી?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આંબેડકર: મને ખબર નથી પડતી કે મિસ્ટર ઍટલી અચાનક કેમ સ્વતંત્રતા આપવા તૈયાર થઈ ગયા. મને લાગે છે કે તે એક રહસ્ય છે, જે મિસ્ટર ઍટલી કોઈક દિવસ ખોલશે, તેમની આત્મકથામાં કે તેમણે કેવી રીતે આવો નિર્ણય કર્યો.

કોઈને અંદાજ નહોતો કે આ રીતે પરિવર્તન આવી જશે. કોઈને જ અંદાજ નહોતો. મેં આનું વિશ્લેષણ કર્યું તેના પરથી મને લાગે છે કે બે બાબતોને કારણે લૅબર પાર્ટીએ આવો નિર્ણય લીધો હતો.

એક તો સુભાષ ચંદ્ર બોઝની નેશનલ આર્મીને કારણે.

અંગ્રેજો એવું માનતા હતા કે દેશમાં કઈ પણ થાય કે રાજકારણીઓ ગમે તે પણ સામાન્ય લોકો તેમને વફાદાર છે અને આ વફાદારીમાં બદલાવ નહીં આવે.

આ જ આધારે તેઓ તંત્ર પણ ચલાવતા હતા.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, હવે આ બધું જ ભાંગી પડ્યું અને સૈનિકો પણ સૈન્ય છોડી જવા લાગ્યા. એટલે તેમને...


...ે ઘરે આવ્યા હોત તો પણ અમે શું દવા કરી શકત?" એવો સવાલ પણ એ કરે છે.

જોકે વાત ફક્ત હૉસ્પિટલે જાણકારી ન આપી ત્યાં સુધી અટકતી નથી. ગણપત મકવાણાને બીઆરટીએસ બસસ્ટૉપ પર ઉતારવામાં આવ્યા ત્યારે પણ એમને ફોન કરીને જાણ કરવામાં આવી ન હતી અને એ રીતે એમનું મૃત્યુ થયું ત્યાં સુધી પરિવાર અજાણ રહ્યો હતો.

"મારા ઘર નજીક બસસ્ટૉપ પાસે બાપુજીનો મૃતદેહ પડ્યો હતો અને અમને ખબર જ નહોતી."

પિતાજીના મૃત્યુ વિશે માંડીને વાત કરતાં કીર્તિ મકવાણાએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે "મારા બાપુજીને ત્રણ-ચાર દિવસથી તાવ હતો. છાતીમાં કફ હતો... બાકીનો લેખ લખો:

પાસ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને તેનો અહેવાલ સરકારમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.

જે. પી. ગુપ્તાએ બીબીસી સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે "મને જે તપાસ સોંપવામાં આવી હતી એ તપાસ મેં પૂર્ણ કરી લીધી છે અને રિપોર્ટ સરકારને સોંપી દીધો છે."

જે.પી. ગુપ્તાને પૂછવામાં આવ્યું કે પરિવારે હૉસ્પિટલ સામે કેટલાક સવાલ ઉઠાવ્યા છે તે અંગે શું કહેશો?

જે. પી. ગુપ્તાએ એ મામલે કોઈ ટિપ્પણી કરવાનો ઇન્કાર કરી પોતે તપાસ અહેવાલ રજૂ કર્યો છે અને સરકાર એને જાહેર કરશે એટલી જ વાત કરી.

આ ઘટનામાં મૃતક ગણપતભાઈના પુત્ર કીર્તિ મકવાણાએ પણ પોલીસને એક અરજી કરી તપાસ કરવા માટે વિનંતી કરી હતી જેના પર હજી તપાસ ચાલી રહી છે.

દાણીલીમડા પોલીસ સ્ટેશનના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર વી. આર. વસાવાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું હતું કે "અમને વધુ તપાસ માટે અરજી મળી છે. અમે તપાસ કરી રહ્યા છીએ."

"અમારી જે તપાસ છે એ મુખ્યત્વે પુરાવા આધારિત રહેશે. જે કંઈ પુરાવા મળ્યા છે એ મુજબ તપાસ કરી રહ્યા છીએ અને હાલ કોઈ તારણ પર પહોંચ્યા નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે ચીન પર કડક વલણ અપનાવવાની જરૂર છે.

બાઇડનના વિઝન દસ્તાવેજમાં કહેવાયું, "ભવિષ્યમાં ચીન કે કોઈ અન્ય દેશ સામે પ્રતિસ્પર્ધામાં આગળ રહેવા માટે આપણે આપણી નવીનતાની ધાર વધુ તેજ કરવી પડશે અને દુનિયાભરના લોકશાહી દેશોની આર્થિક તાકાતને એક કરવી પડશે."

કેટલાક લોકો કહેશે કે આ ટ્રમ્પથી વિપરીત બહુપક્ષીય નીતિ માટે વ્યાપક રૂપરેખા હોઈ શકે છે, પણ તેનું વિવરણ ક્યાં છે?

પ્રોફેસર ખાન કહે છે, "ટ્રમ્પના પ્રશાસનમાં દૃષ્ટિકોણ એ રહ્યો છે કે અમેરિકાએ ચીનને હરીફ તરીકે સ્વીકારી લીધું છે, પરંતુ બાઇડન હજુ સુધી આ વાતનો સ્વીકાર... બાકીનો લેખ લખો:

ં થાય."

પરંતુ શું અમેરિકા ટ્રમ્પ સ્ટાઇલનો આક્રમક હુમલો ચાલુ રાખશે કે બાઇડનના નેતૃત્વમાં વધુ કૂટનીતિક અને તોલમાપની નીતિ અપનાવશે?

બકનેલ યુનિવર્સિટીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિ અને સંબંધોના પ્રોફેસર ઝીકુન ઝૂ કહે છે, "વૉશિંગ્ટનમાં કેટલાક લોકો ચીન મુદ્દે પાગલ છે. ચીન દુનિયાની મહાશક્તિઓમાંની એક બનવા માગે છે, ન કે અમેરિકાને હઠાવીને તેનું સ્થાન લેવા માગે છે."

ભારત અને પાકિસ્તાન પાસે શું વિકલ્પ છે?

પ્રોફેસર એડન મિલ્લિક

પારંપરિક રીતે પાકિસ્તાનનો અમેરિકા સાથે ગાઢ સંબંધ રહ્યો છે, પણ હવે તે ચીનની વધુ નજીક છે.

જૉન હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના ડૉક્ટર એસએમ અલી માને છે કે પાકિસ્તાની પક્ષમાં એ સમજ બની રહી છે કે પોતાનું બધું ચીન પાસે મૂકવાની જગ્યાએ અમેરિકા સાથેનો 70 વર્ષથી ચાલ્યો આવતો સંબંધ કોરાણે ન કરાય.

તેઓ કહે છે, "અમેરિકા પણ પાકિસ્તાનને એમ જ છોડી ન શકે, કેમ કે અફઘાનિસ્તાન તેના માટે પણ સન્માનનો એક મુદ્દો બની ગયું છે."

ભારત હંમેશાં પોતાની જૂથ નિરપેક્ષ વિદેશનીતિ પર ગર્વ કરતું આવ્યું છે, પરંતુ કેટલાક લોકો એ તર્ક આપી શકે કે ભારત સોવિયત કૅમ્પમાં રહ્યું છે.

ભારતે ચીન અને અમેરિકા સાથે પોતાના સંબંધોમાં સંતુલન બનાવવાની કોશિશ કરી છે. પરંતુ ગલવાન ઘાટીમાં ચીન સાથે હિંસક ઘર્ષણમાં પોતાના સૈનિકોનાં મૃત્યુ બાદ ભારતે અમેરિકાની નજીક આવવામાં ખચકાટ દર્શાવ્યો નથી.

કૈરાફાનો માને છે કે અમેરિકા ચીનને પોતાના અસ્તિત્વના ખતરાના રૂપમાં જોતું નથી, પરંતુ ભારત જૂથ નિરપેક્ષતાના દૌરમાંથી આગળ નીકળી ગયું છે.

તેઓ કહે છે, "ભારત હવે દુનિયામાં એક ચીનવિરોધી તાકાત છે." જોકે પ્રોફેસર ઝૂના વિચારો તેમનાથી અલગ છે.

પ્રોફેસર ઝૂ કહે છે, "શરૂઆતથી ભારતની વિદેશનીતિ સ્વતંત્ર રહી છે. જૂથ નિરપેક્ષ આંદોલનમાં તે મહત્ત્વનું હતું. મને લાગે છે કે ભારતે આ જ રસ્તે રહેવું જોઈએ."

આ કૂટનીતિ પેંતરાંબાજીમાં આગામી પગલાં બહુ જાણી વિચારીને ભરવાં પડશે.

એમઆઈટીના રાજનીતિશાસ્ત્ર વિભાગના પ્રોફેસર એડન મિલ્લિક કહે છે, "એસ. જયશંકરે કહ્યું છે કે ભારત હંમેશાં પોતાનો પક્ષ ચૂંટશે... જો આ નિવેદનબાજી છે તો ભારતની પોતાની સ્વતંત્રતા માટે અવાજ ઉઠાવવાની લાંબી અને મજબૂત પરંપરાનો ભાગ છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે ચીનનું મૉડલ અપનાવવા માગે છે.

એમણે પાકિસ્તાનની કૃષિ વ્યવસ્થા અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સમાં સુધારણા માટે ચીનની મદદ માગી અને ચીની કંપનીઓને પાકિસ્તાન આવવા માટે આમંત્રણ પણ આપ્યું.

ઇમરાન ખાને આ પ્રવાસમાં અનુચ્છેદ 370નો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે ભારતે 5 ઑગસ્ટથી કાશ્મીરમાં ગંભીર માનવીય સંક્ટ ઊભું કર્યું છે.

એમણે ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાંથી પ્રતિબંધો હઠાવી લેવાની તરફેણ કરી.

ચીનના વડા પ્રધાન લી કેચિયાંગે ઇમરાન ખાનને વિશ્વાસ અપાવ્યો કે ચીન પાકિસ્તાનના હિતોની રક્ષા બાબતે પ્રતિબદ્ધ છે અને તેનું સમર્થ... બાકીનો લેખ લખો:

ઉપયોગ સૈન્ય જરૂરિયાતો માટે કરાશે એમ કહેવામાં આવે છે.

આને લઈને પણ ચીને વિરોધ કર્યો છે. આ મુદ્દે ગત સપ્તાહોમાં ભારત અને ચીનના સંબંધમાં વિવાદ રહ્યો છે.

એક અહેવાલ મુજબ ચીનમાં ભારતીય દૂતાવાસને બિજિંગના એક પબ્લિક પાર્કમાં 2 ઑક્ટોબરે ગાંધીજયંતી સાથે સંકળાયેલા એક કાર્યક્રમને યોજવાની પરવાનગી આપવામાં નહોતી આવી.

આને લઈને ભારતમાં ચીનના રાજદૂતે અધિકૃત નિવેદન આપતા કહ્યું હતું કે આ પરવાનગી નહીં આપવાનું કારણ તકનિકી હતું કેમ કે ચીન પીપલ્સ રિપલ્બિકની 70મી વર્ષગાંઠ મનાવાઈ રહી હતી.

ભારત-ચીનના સંબંધો અને પાકિસ્તાનનો પડછાયો

પાકિસ્તાનમં ચીનના રાજદૂતે ગત અઠવાડિયે નિવેદન આપ્યું હતું કે ચીન કાશ્મીરને મુદ્દે પાકિસ્તાનની સાથે છે.

કહેવામાં આવે છે કે ભારતે આ મામલે ચીન પાસે ખુલાસો માગ્યો હતો અને આ નિવેદન પર વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

ભારતે કહ્યું હતું કે ચીનનું વલણ છે કે કાશ્મીર ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો દ્રિપક્ષીય મુદ્દો છે પરંતુ ચીનના પાકિસ્તાન સ્થિત રાજદૂતનું નિવેદન વિપરીત હતું.

ભારતીય નીતિ નિર્માતાઓમાં ઇમરાન ખાનની ચીન મુલાકાતને લઈને ઘણી હલચલ છે. ઇમરાન ખાન કાશ્મીર મામલે દુનિયાભરમાંથી સમર્થન મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

સાઉથ ચાઇના મૉર્નિંગ પોસ્ટને જવાહરલાલ નહેરુ વિશ્વવિદ્યાલયમાં ચીની વિભાગમાં આસિટન્ટ પ્રોફેસર ગીતા કોચરે ઇમરાન ખાનની પાકિસ્તાન મુલાકાત અંગે કહ્યું કે ઇમરાન ખાનની ચીન મુલાકાતથી શી જિનપિંગ અને મોદીની મુલાકાત પર અસર નહીં પડે પરંતુ તેના પરિણામો પર ચોક્કસ અસર પડી શકે છે.

ગીતાએ કહ્યું કે ભારત અને પાકિસ્તાન સંબંધોમાં પાકિસ્તાન કાયમ એક મુદ્દો રહ્યું છે અને શી જિનપિંગ અને મોદી વચ્ચેની આ મુલાકાતમાં કેટલીક બાબતોમાં નિર્ણય લેવાઈ શકે છે. કંઈક નીપજશે એવી સંભાવના તો છે પરંતુ ઇમરાનની મુલાકાતથી થોડે અંશે અસહજ સ્થિતિ પણ ઊભી થઈ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે છકડારાજાની બલિહારી!

હવે છકડાની ઘરઘરાટી બંધ

કેટલાંક વરસો પછી આ છકડો કાઠિયાવાડ છોડીને ગુજરાતના પ્રદેશોમાં પણ ઝબક્યો. ઉનાળામાં ઘાસચારા માટે માલઢોર લઈને ગુજરાતમાં જતાં રબારી-ભરવાડ સાથોસાથ છકડાનેય લઈ ગયા ને છકડો ગુજરાતના કોઈ અંતરિયાળ વિસ્તારમાં પણ દેખાવા માંડ્યો.

આપણે પશુ-પક્ષીને રાષ્ટ્રીય દરજ્જો આપીએ છીએ તેમ છકડો સૌરાષ્ટ્રનું રાષ્ટ્રીય વાહન બની ગયો!

સૌથી ટોચની વાત તો એ બની કે ભારતની આઝાદીને પચાસ કે સાઠ વરસ થયાં ત્યારે કોઈ ગુજરાતી છાપાએ ભારતની સિદ્ધિઓની સચિત્ર યાદી છાપેલી, જેમાં પોખરણના અણુપ્રય... બાકીનો લેખ લખો:

સખત અને સતત મહેનત કરે છે એ લેખકે એક વાક્યના પુનરાવર્તનોમાં દર્શાવ્યું છે. આ વાક્ય એવું તો લોકહૃદયે વસી ગયું છે કે લાખો વિદ્યાર્થીઓ બીજું બધું ભૂલી જાય છે, પણ છકડાનો રૂટ ભૂલી શકતા નથી.

તમે 'છકડો' બોલો ને સામેથી અવાજ આવે - 'જાંબાળા... ખોપાળા... તગડી... ને ભડી... ને ભાવનગર.' 'જાંબાળા...ખોપાળા...

ટૂંકમાં, માનવજાતમાં ઇચ્છાશક્તિ જાગતી રહેશે ત્યાં સુધી છકડાની ઘરઘરાટી બંધ નહીં થાય - જાંબાળા...ખોપાળા...

(ભાવનગરમાં રહેતા જયંતીલાલ ગોહેલ 'માય ડિયર જયુ' ગુજરાતના જાણીતા વાર્તાકાર અને વિવેચક છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે છે

આવી જ કિટ પહેરીને એક યુવાન બાજુની બૅન્ચ પર બેઠો હતો. તેણે મને જણાવ્યું કે તેમના પિતાનું સોમવારે સવારે અવસાન થયું હતું. તેઓ કોવિડ પૉઝિટિવ હતા.

તે ત્યાં પહેલાંથી પહોંચી ગયા હતા. હૉસ્પિટલેથી તેમના ભાઈ તેમના પિતાનો મૃતદેહ લઈને આવવાના હતા. થોડા સમય પછી તે રડવા લાગ્યા. ત્યાં હાજર લોકો તેમને આશ્વાસન આપવા લાગ્યા.

ત્યાં હાજર બધા લોકો પોતાનાં સગાં-સંબંધીઓને અંતિમ વિદાય આપવા આવ્યા હતા. તેથી આવી ક્ષણે તેઓ સ્વભાવિક રીતે જ એકબીજાના દુખને સમજી શકતા હતા.

સીમાપુરી સ્મશાનગૃહની સ્થિતિ

સમગ્ર દેશમાં કોરોના... બાકીનો લેખ લખો:

પૂછ્યું કે અહીં કોવિડથી મરનારા કેટલા લોકોની દફનવિધિ કરવામાં આવે છે.

તેમણે કહ્યું કે 20થી 20 લોકોની રોજ દફનવિધિ થાય છે. પરંતુ તે સમયે ત્યાં જનાજાની કોઈ નમાજ નહોતી ચાલતી. તેમણે કહ્યું કે લોકો ફઝર (સવાર)ની નમાજ પછી અથવા ઈશા (સાંજ)ની નમાજ પછી પોતાના સ્વજનોને દફનાવતા હોય છે.

ત્યાં હાજર એક વ્યક્તિએ કહ્યું કે તેમના માતાનું સવારે જ કોવિડથી અવસાન થયું હતું. તેમના ભાઈ મૃતદેહ લેવા હૉસ્પિટલે ગયા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે કોવિડનો ચેપ લાગ્યાના 12 દિવસ પછી તેમના માતાનું મૃત્યુ થયું હતું.

હું માત્ર ત્રણ સ્મશાનગૃહમાં ગયો હતો. દિલ્હીમાં અનેક ડઝન સ્મશાનગૃહ છે. કોવિડના કેસમાં કેટલો ઉછાળો આવ્યો છે અને તેનાથી કેટલા મોત વધ્યા છે, તેનો અંદાજ અહીં આવ્યા પછી મળે છે. અહીં સતત સળગતી ચિતાઓને જોઈને ખબર પડી જાય છે કે સરકાર કોવિડથી થતા મૃત્યુનો બહુ નીચો આંકડો દર્શાવે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે છે અને કેટલા ઊર્જાવાન છે."

"આ પ્રકારની યોજના ચલાવવા માટે તમારે માત્ર કમ્પ્યૂટર નહીં પણ અન્ય સંસાધનોની પણ જરૂર પડે છે."

જોકે તપાસકર્તાઓએ આ મામલે ચેતાવણી આપી છે કે આમાં હજુ વધુ તપાસની જરૂર છે અને તેના વગર  ઇન્ડિયન ક્રૉનિકલ્સને ભારતીય જાસૂસી સંસ્થાઓ સાથે જોડવું યોગ્ય નથી.

ખોટી માહિતીઓ સંબંધિત વિષયોના જાણકાર બેન નિમ્મોએ બીબીસીને જણાવ્યું કે અત્યાર સુધી તેમણે જે જોયું છે,"તેમાં આ સૌથી જટિલ અને સતત કામ કરતું અભિયાન છે."

જોકે તેને તેઓ કોઈ ખાસ સંગઠન સાથે ન જોડવા કહે છે.

ડિજિટલ મૉનિટરિંગ કંપની ગ્ર... બાકીનો લેખ લખો:

ું અને 1975માં તેને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર તરફથી માન્યતા મળી હતી પરંતુ 1970ના દાયકાના આખરી વર્ષોમાં આ સંગઠને પોતાનું કામ બંધ કરી દીધું હતું.

તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે સીએસપીઓના એક પૂર્વ અધ્યક્ષ પ્રોફેસર લુઈ બી શૉનનું નામ 2007માં થયેલા એનએચસીઆરના એક કાર્યક્રમના સત્રમાં સીએસઓપીના પ્રતિભાગી, લુઈ શૉન તરીકે લખવામાં આવ્યું હતું. વર્ષ 2011માં વૉશિંગ્ટનમાં થયેલા એક અન્ય કાર્યક્રમમાં પણ તેમનું નામ હતું.

તેમનું નામ જોઈને તાપસકર્તાઓને આશ્ચર્ય થયું કેમ કે તેમનું મૃત્યુ વર્ષ 2006માં થઈ ગયું હતું.

લુઈ 20મી સદીના આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાઅધિકાર કાયદાના જાણકારોમાં અગ્રણી હતા અને 39 વર્ષો સુધી હાવર્ડ લૉ ફૅકલ્ટીના સભ્ય પણ રહ્યા હતા.

તપાસકર્તાઓએ પોતાનો રિપોર્ટમ પ્રોફેસર લુઈને સમર્પિત કર્યો છે અને કહ્યું કે"બનાવટી તત્ત્વોએ તેમના નામનો ઉપયોગ કર્યો છે."

તેમનું કહેવું છે કે,"અમે અમારી પ્રથમ તપાસમાં જેમના નામ લીધા હતા તેમણે જ સીએસઓપીને ફરીથી સક્રિય કર્યું અને વર્ષ 2005માં તેમની ઓળખ પર કબજો કરી લીધો."

જિનિવામાં યુએનએચઆરસી બહાર ગત વર્ષે થયેલા પાકિસ્તાન વિરોધી પ્રદર્શન

તપાસમાં એવું પણ જાણવા મળ્યું છે કે ભારતનો પક્ષ લેતી માન્યતા વગરની સંખ્યાબંધ એનજીઓને વારંવાર માન્યતા પ્રાપ્ત સંગઠનો તરફથી યુએનએચસીઆરના મંચ પર જવાની પરવાનગી મળી છે. આ તમામનો હેતુ એક જ હતો, પાકિસ્તાનને બદનામ કરવાની કોશિશ.

વળી કેટલીક વખત એવી એનજીઓ અને સંગઠન જેમના હેતુ અનુસાર તેમને ન તો પાકિસ્તાન અથવા ભારત સાથે સંબંધ છે તેમને પણ યુએનએચસીઆરના મંચ પર પાકિસ્તાનના વિરોધમાં બોલવાની તક આપવામાં આવી.

માર્ચ 2019માં યુએનએચસીઆરના 40મા સત્ર દરમિયાન સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માન્યતા પ્રાપ્ત સંગઠન, યુનાઇટેડ સ્કૂલ્સ ઇન્ટરનેશનલ (યુએસઆઈ, જેનો સીધો સંબંધ શ્રીવાસ્તવ જૂથ સાથે છે) એ ઍમ્સ્ટર્ડમ સ્થિત થિંકટૅન્ક યુરોપિયન ફાઉન્ડેશન ફૉર સાઉથ એશિયન સ્ટડીઝ (ઈએફએસએએસ)ની રિસર્ચ ઍનલિસ્ટ યોઆના બારાકોવાને પોતાના વતી બોલવાની તક આપી હતી.

કોરોના વાઇરસ આખી દુનિયામાં ફેલાયો ક્યાંથી? અમેરિકાનું નવું સંશોધન

સત્ર દરમિયાન યોઆનાએ "પાકિસ્તાન દ્વારા આચરવામાં આવતા જુલમ" વિશે વાતો કરી હતી. તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે ઈએફએસએએસ, યુનાઇટેડ સ્કૂલ્સ ઇન્ટરનેશનલની પાર્ટનર છે અને "સંસ્થાઓ વચ્ચે સંગઠનાત્મક ભાગીદારી માટે તેઓ જવાબદાર નથી."

બીબીસીએ ઈએફએસએએસના ડાયરેક્ટરનો સંપર્ક કરવાની કોશિશ કરી પરંતુ જવાબ ન મળ્યો. આ સત્રમાં આ સંસ્થાના ડાયરેક્ટરે...


...ે છે અને પછી તેમની સરકારી નોંધણી કરવામાં આવે છે.

ધનિક લોકો આ એજન્સીઓને પૈસા ચૂકવે છે અને આ કામદારોના કાયદેસરના સ્પૉન્સર બની જાય છે.

આ પદ્ધતિને 'કાફલા' પદ્ધતિ કહેવાય છે. જેમાં કામદાર નોકરી બદલી કે છોડી શકતાં નથી. તેઓ સ્પૉન્સરની મંજૂરી વિના દેશ પણ છોડી શકતાં નથી.

2015માં આ ઘરેલુ કામદારો માટે કુવૈતમાં ખાડીના દેશોનો એક સૌથી કડક કાયદો લાવવામાં આવ્યો, પણ એ કાયદા વિશે ઘણા લોકોને ખબર નથી.

ફોરસેલ જેવી ઍપ્લિકેશનથી વેપારીઓ નફા માટે ઘરેલુ કામદારોની સ્પૉન્સરશિપ અન્ય લોકોને વેચી દે છે.

આ પદ્ધતિમાં એજન્સી... બાકીનો લેખ લખો:

જોઈએ."

હજુ સુધી કોઈ નક્કર પગલાં લેવાયાં નથી અને ફાતોને વેચવા માગતા મહિલા વિરુદ્ધ પણ કોઈ જ કાયદેસરની કાર્યવાહી થઈ નથી.

તેના વેપારીએ બીબીસીને તેમનું મંતવ્ય જણાવવાની માગણીનો ક્યારેય કોઈ જવાબ આપ્યો નથી.

બીબીસીની ટીમે ઍપ્લિકેશન અને ટૅક કંપનીઓનો સંપર્ક કર્યો.

ફોરસેલ દ્વારા ઘરેલુ કામદારની શ્રેણી દૂર કરવામાં આવી અને ફેસબુક દ્વારા "خادمات للتنازل#" એટલે કે "#maidsfortransfer" દૂર કરવામાં આવ્યું છે.

સાઉદીની હારજ ઍપ્લિકેશન દ્વારા કોઈ જ પ્રતિસાદ આપવામાં આવ્યો નથી.

ગૂગલ અને ઍપલ બંનેએ બીબીસીને જણાવ્યું છે કે તેમના ઍપ્લિકશન સ્ટોરમાં આ પ્રકારના વર્તન માટે કોઈ સ્થાન નથી. તેઓ આ ઍપના ડેવલપર્સ સાથે આ પ્રકારના મંચ પર કાયદાની મર્યાદામાં રહીને કામ કરી રહ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે છે કે દિગ્વિજયે અનેક બળવાખોર કાર્યકર્તાઓને સમજાવ્યા છે.

કોંગ્રેસ ભાજપના 15 વર્ષના શાસનની આકરી ટીકા કરે છે, પરંતુ જ્યારે દિગ્વિજયના 10 વર્ષના શાસનની વાત આવે છે ત્યારે કોઈ જવાબ નથી આપતી.

બુધની બેઠક પરથી શિવરાજ વિરુદ્ધ ચૂંટણી લડનારા ઉમેદવાર અરુણ યાદવે વાતોવાતોમાં કહી દીધું કે કોંગ્રેસ એ જ 10 વર્ષના શાસનનું પરિણામ ભોગવી રહી છે.

'દિગ્વિજયની છાપ ખરાબ કરાઈ'

આ જ સવાલ દીપક બાબરિયા અને શોભા ઓઝાને પૂછ્યો કે કોંગ્રેસે 10 વર્ષના શાસનમાં એવું તે શું ખોટું થયું કે પાર્ટી 15 વર્ષ સુધી સત્તામાં પરત નથી આ... બાકીનો લેખ લખો:

ાલનો જવાબ સાંભળવા માટે આતુર હતા.

બાબરિયા અનિચ્છાએ જવાબ આપ્યો, "લોકતંત્રમાં કોંગ્રેસે સિંદ્ધાંતો અને રાજકીય મજબૂરીનો સામનો કરવો પડે છે."

"જોકે, વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં અને બન્ને બાબતો વિરોધાભાષ સર્જે છે."

"વિરોધીઓની રણનીતિના લીધે અમે આવી સ્થિતિમાં મૂકાઈ ગયા છીએ."

ભાજપના કાર્યાલયની મુલાકાત લેતા ખબર પડે છે કે તેમને કોઈ પણ પ્રકારની સમસ્યા નથી.

ભાજપને એવું પૂછો કે તમે મુસ્લિમોને ટિકિટ કેમ નથી આપી? તો ભાજપ સ્પષ્ટપણે કહે છે કે અમે ધર્મના આધારે નહીં, પરંતુ ચૂંટણીમાં જીત મેળવી શકે તેવા ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે છે કે પૂરનાં પાણી શહેરમાં ભરાઈ ગયાં હતાં. જેના કારણે શહેરમાં મહામારી ફેલાઈ હતી.

તેઓ કહે છે, "ઘણા કર્મચારીઓ પણ ડરના માર્યા શહેર છોડીને ભાગી ગયા હતા. અમે અમારા 200થી વધુ કાર્યકરોએ શહેરમાંથી ગંદકી દૂર કરવાનું કામ કર્યું હતું. પછી વીસેક દિવસ પછી વિવિધ મશીનરી અને સાધનોથી શહેરને સાફ કરાયું હતું."

મુકુલ ચોકસી કહે છે કે મહામારીને નાથવામાં શહેરના કૉર્પોરેશન અને મીડિયાએ પણ મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી.

"આવી કોઈ ઘટના બને એટલે કૉર્પોરેશન ઍલર્ટ થઈ જતું હોય છે અને તાત્કાલિક પગલાં લેતું હોય છે. પ્રાઇવેટ ડૉક્ટર, ... બાકીનો લેખ લખો:

ણાટક (46 કેસ), ઉત્તર પ્રદેશ (10 કેસ) અને મધ્ય પ્રદેશ (4 કેસ) અને દિલ્હી (68 કેસ)માં નોંધાયા હતા. સુરત આ મહામારીનું એપિસેન્ટર ગણાવાયું હતું.

પ્લેગ શું છે અને કેવી રીતે ફેલાય છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્લેગની બીમારી યેરસીનિયા પેસ્ટિસ નામના બૅક્ટેરિયાના સંક્રમણથી ફેલાય છે.

14મી 17 સદીના સમયગાળાને 'બ્લૅક ડેથ' તરીકે ઓળખાતા પ્લેગે યુરોપ અને એશિયામાં કેર વર્તાવ્યો હતો.1894માં પહેલી વાર જીવવિજ્ઞાની ઍલેકઝાન્ડર યરોશને પ્લેગ જીવાણુની ઓળખ કરી હતી. પોતાના શિક્ષકના નામ પરથી આ જીવાણુનું નામ રાખ્યું હતું.

જો સંક્રમણની શરૂઆતમાં ઇલાજ ન કરાય તો આ બીમારી ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.

પ્લેગ બે પ્રકારના હોય છે. ન્યૂમૉનિક અને બ્યૂબૉનિક.

ઉંદરના શરીર પર ઉત્પન્ન થતાં જીવાણને કારણે પણ પ્લેગની બીમારી ફેલાય છે અને આ અત્યંત સંક્રામક હોય છે.

પ્લેગના દર્દીના શ્વાસ અને થૂંકના માધ્યમથી તેમના સંપર્કમાં આવનારા લોકોને પણ પ્લેગના બૅક્ટેરિયાનું સંક્રમણ થઈ શકે છે.

લક્ષણ અને સંક્રમણ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બ્યૂબૉનિક પ્લેગના બૅક્ટેરિયા શરીરમાં સંક્રમણ થતાં લિમ્ફ ગ્રંથિઓમાં સોજો આવે છે અને તાવ આવે છે.

ભારતમાં 1994માં ન્યૂમૉનિક પ્લેગ ફેલાયો હતો. ન્યૂમૉનિક પ્લેગમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય છે અને ખાંસી આવે છે.

પ્લેગની બીમારી ફેલાતા એકથી સાત દિવસ લાગી શકે છે.

બ્યૂબૉનિક પ્લેગ મુખ્યત્વે ઉંદરના શરીર પર ઉત્પન્ન થતાં ચાંચડ (એક જંતુ) કરડવાથી ફેલાય છે.

દર્દીના સંપર્કમાં આવવાથી નહીં પણ દર્દીની ગ્રંથિઓમાંથી નીકળતાં દ્રવ્યોના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી બ્યૂબૉનિક પ્લેગ થઈ શકે છે.

જોકે ન્યૂમૉનિક પ્લેગ બહુ ઝડપથી ફેલાય છે. આ બીમારી દર્દીના સીધા સંપર્કમાં આવવાથી તેમના શ્વાસ કે ખાંસીને કારણે નીકળતાં બૅક્ટેરિયાના સંક્રમણથી થાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે છે, "અત્યારના સમયમાં જ્યારે સામાન્ય માણસને નોકરીનાં ફાંફાં પડતાં હોય, તો આ લોકો પોતાનું ગુજરાન કેવી રેતી ચલાવે?"

"તેમનો  દેશ માટે ક્રિકેટ રમવામાંથી રસ ઊડી જાયે તે પહેલાં તેમને મદદ કરવા અંગે ગંભીરતાથી વિચારવું જોઈએ."

કોઈના દાન પર રાખવો પડે છે આધાર

ક્રિકેટ ઍસોશિયેશન ફૉર બ્લાઇન્ડ ઇન ગુજરાતના જનરલ સેક્રેટરી દિલીપ જોગારીએ જણાવ્યું કે 2018માં જ્યારે ભારતની બ્લાઇન્ડ ટીમ પાકિસ્તાનને હરાવીને પાછી આવી, ત્યારે તેમનું સ્વાગત ખૂબ જ બિનરસપ્રદ હતું.

જોગરી ઉમેરે છે, "તેમનું સ્વાગત જોઈને કોઈ પણ ક્રિકેટરને ... બાકીનો લેખ લખો:

રતિનિધિ તરીકે નહીં."

બ્લાઇન્ડ ક્રિકેટમાં ગુજરાતનો ફાળો

દામજીભાઈના જણાવ્યા અનુસાર ભારતમાં બ્લાઇન્ડ ક્રિકેટ શરૂ કરવાનો શ્રેય ગુજરાતની ટીમને જાય છે.

1998માં પ્રથમ મેચ દિલ્હી ખાતે રમાઈ હતી, જેમાં પાકિસ્તાન અને દક્ષિણ આફ્રિકા ફાઇનલમાં આવ્યા હતા. એ સમયે ભારત ફર્સ્ટ રનર-અપ રહ્યું હતું.

દામજીભાઈ ઉમેરે છે, "ગુજરાતમાં 1981-82માં રાજુ નામની કંપની દ્વારા પ્લાસ્ટિકનો મોટો બૉલ બનાવવામાં આવતો હતો જેમાં કાણું પાડી છરા ભરવામાં આવતા અને પછી તેનાથી ક્રિકેટ રમતા હતા."

"ત્યારબાદ ધીરે-ધીરે પતરાનાં નાનાં બોક્ષને વાળીને તેમાં છરા ભરવામાં આવતા અને તેને કપડાંથી બાંધી રબર બૅન્ડ લગાવવામાં આવતું અને ત્યારબાદ મૅચ રમાતી."

"થોડા સમય બાદ દહેરાદૂનમાં આવેલી એનઆઈવીએચ (નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફૉર વિઝ્યુઅલી બ્લાઇન્ડ) સંસ્થા દ્વારા પ્લાસ્ટિકના બૉલ બનાવવામાં આવ્યા અને તે હવે તેનાથી રમવામાં આવે છે."

"જોકે, કેટલીક વખત બૉલ પાકિસ્તાનથી પણ લાવવામાં આવે છે."

કેવી રીતે રમાય છે બ્લાઇન્ડ ક્રિકેટ?

બ્લાઇન્ડ ક્રિકેટરોને કૅટેગરી પ્રમાણે લેવામાં આવે છે. આ કૅટેગરી B-1, B-2 અને B-3 એમ હોય છે.

B-1 કૅટેગરીના ખેલાડીને સહેજ પણ દેખાતું હોતું નથી.

B-2ને 3 મીટર જેટલું દેખાય છે જ્યારે B-3 કૅટેગરીના ખેલાડીઓને 60 ટકા દેખાતું હોય છે.

40 ઑવરની મૅચ હોય કે ટી-20 મૅચ 4 ઓવર B-1 કૅટેગરીના ખેલાડીઓ પાસે નખાવવી ફરજિયાત છે.

મૅચમાં બાઉન્ડરી પર B-3 કૅટેગરીના ખેલાડીઓને રાખવામાં આવે છે.

આમાં સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે જ્યારે B-1 કૅટેગરીના ખેલાડી રન બનાવે, ત્યારે તેમણે જેટલા રન બનાવ્યા હોય તેના કરતાં બમણા રન ગણવામાં આવે છે.

બ્લાઇન્ડ ક્રિકટેમાં સફેદ બૉલ વપરાય છે જેની અંદર બેરિંગના છરા નાખવામાં આવે છે, જેથી તેને સાંભળીને પકડી શકાય.

સામાન્ય ક્રિકેટની જેમ અહીંયા બૉલને થ્રો નથી કરાતો, પરંતુ તેને નીચે ગગડાવવામાં આવે છે.

બૅટ સામાન્ય જ હોય છે પણ સ્ટમ્પ લોખંડની હોય છે જે એકબીજા સાથે જોડાયેલી હોય છે, જેથી સ્ટમ્પને બૉલ વાગે એટલે ત્રણેય પડી જાય.

જો રાજ્ય સ્તરે વાત કરવામાં આવે તો ગુજરાતની બ્લાઇન્ડ ક્રિકેટ ટીમના 14 ખેલાડીઓ પૈકીના 12 ખેલાડીઓ નવસારી અને વલસાડના છે.

બાકીના બે ખેલાડી બનાસકાંઠાના છે.

મોટાભાગના ખેલાડીઓ વલસાડના હોવાનું કારણ એ પણ છે કે કપરાડા તાલુકાના નાનાપોંડા ગામમાં એક ગ્રાઉન્ડ છે. જે આ અંધ ખેલાડીઓ માટે ખાસ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ,...


...ે છે,એન-95 માસ્ક પહેરે છે. તેથી દર્દીથી મેડિકલ સ્ટાફ કે મેડિકલ સ્ટાફના માણસથી દર્દી સુધી જે વાઇરલ ટ્રાન્સમિશન છે એ નગણ્ય થઈ જાય છે. તેથી જ એ ગાઇડલાઇન રાખવામાં આવી છે કે કોરોના પૉઝિટિવ લક્ષણ ધરાવતી વ્યક્તિનો જ ટેસ્ટ-રિપોર્ટ કરવાનો."

 'અમને અપૂરતા માસ્ક મળે છે'

નર્સની પ્રતીકાત્મક તસવીર

નર્સે બીબીસીને વધુમાં એમ પણ જણાવ્યું હતું કે"કૅન્સર હૉસ્પિટલમાં અમે લોકો ડિસ્પૉઝેબલ માસ્ક પહેરીને કામ કરતાં હતાં. 18 તારીખે અમે માગ કરી કે અમને એન-95 માસ્ક આપો અથવા તો થ્રી-લૅયર માસ્ક આપો. પણ અમને તો કપડાંનાં જ મ... બાકીનો લેખ લખો:

ેલ્થકૅરકર્મી પૂરતી તકેદારી અને સુરક્ષા જાળવતા હોય છે. તેથી એની શક્યતા નથી રહેતી. ચોક્કસ ગાઇડલાઇન્સ બનેલી છે અને એ અનુસાર જ બધું કામ થાય છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે છે.

માટી ખોદવાથી અથવા ખેતી કરવાથી આ રચના તૂટી છે. ફરીથી તૈયાર થવામાં સમય લાગે છે. ત્યાં સુધી જમીનમાં નુકસાન થવાની અને પોષકતત્ત્વોના ખતમ થઈ જવાની શક્યતા રહેલી છે.

રેતીમાં કાચી માટીના મિશ્રણને ઓછા પ્રમાણમાં ભેળવવામાં આવે તો અસર થતી નથી. જો વધારે પડતો ભેળવવામાં આવે તો માટીની સપાટી પર ભેગું થઈ જાય છે.

વર્ષો સુધી સંશોધન પછી નૉર્વેના ફ્લુઇડ ડાયનેમિક્સ ઇજનેર ક્રિસ્ટિયન પી. ઓલ્સેને એક મિશ્રણ બનાવ્યું, જેને રેતીમાં ભેળવી દેવાથી તે જીવતદાન આપનાર માટીમાં ફેરવાઈ જાય છે.

તેઓ કહે છે, "દરેક જગ્યાએ એક ફૉર... બાકીનો લેખ લખો:

ારી પાસે તે અસરકારક હોવાના વૈજ્ઞાનિક પુરાવા છે. અમે 40 ફૂટના કન્ટેનરમાં ઘણી મોબાઇલ ફેકટરી બનાવવાની ઇચ્છા રાખીએ છીએ, જેથી અમે શક્ય હોય એટલા ફેરફાર લાવી શકીએ."

"આ મોબાઇલ એકમો જ્યાં જરૂર હશે ત્યાં સ્થાનિક સ્તરે પ્રવાહી નૅનો ક્લો તૈયાર કરશે. અમે જે તે દેશની માટીનો ઉપયોગ કરીશું અને તે વિસ્તારના લોકોને કામ પર રાખીશું."

આ પ્રકારની ફેકટરી એક કલાકમાં 40 હજાર લીટર પ્રવાહી નૈનો ક્લો તૈયાર કરી આપશે, જેનો ઉપયોગ સંયુક્ત આરબ અમિરાતના સિટી પાર્કલૅન્ડમાં થશે. આ તકનીકથી 47 ટકા પાણીની બચત થશે.

ખર્ચ ઘટાડવાનો પડકાર

અત્યારે પ્રતિચોરસ મીટર આશરે 2 ડૉલર એટલે કે (1.50 પાઉન્ડ)નો ખર્ચ આવે છે, જે સમૃદ્ધ યુએઈનાં નાનાં ખેતરો માટે મોટી રકમ નથી.

પરંતુ સબ-સહરા અફ્રિકા વિસ્તારમાં જ્યાં તેની ખરી જરૂરિયાત છે, ત્યાં આ તકનીકને અસરકારક બનાવવા માટે સિવર્ત્સેનને ખર્ચ ઘટાડવાની જરૂર છે.

આફ્રિકામાં મોટા ભાગના ખેડૂતો પાસે આટલા પૈસા નથી જેનો ઉપયોગ કરીને તેઓ પોતાની જમીનને સુધારી શકે. જો આ રીતે જમીનની સારસંભાળ કરાવવામાં આવે તો તેની અસર 5 વર્ષ સુધી રહે છે. જે બાદ માટીના મિશ્રણને ફરીથી નાખવું પડે છે.

સિવર્ત્સેનના મતે જો મોટા પ્રમાણે કામ કરવામાં આવે તો ખર્ચ ઘટાડી શકાય છે. તેમનું ધ્યેય પ્રતિચોરસ મીટર ખર્ચને 0.20 ડૉલર (0.15 પાઉન્ડ) સુધી લઈ જવાનું છે.

તેની સામે જો ફળદ્રુપ જમીન ખરીદવી પડે તો પ્રતિચોરસ મીટર માટે તેનો ખર્ચ 0.50 ડૉલરથી 3.50 ડૉલર (0.38 પાઉન્ડથી 2.65 પાઉન્ડ) આવે છે. ભવિષ્યમાં ખેતર ખરીદવાની જગ્યાએ આ રીતે જમીનને ફળદ્રુપ કરવી સસ્તી પડશે.

સિવર્ત્સેન ગ્રૅટ ગ્રીન વૉલ પ્રોજેક્ટમાં પણ મદદ કરી રહ્યા છે. આ માટે તેઓ યુએન કન્વેન્શન ટૂ કૉમ્બેટ ડેઝર્ટિફિકેશન સાથે કામ કરી રહ્યા છે. ઉત્તર આફ્રિકામાં રણવિસ્તાર અટકાવવા માટે વૃક્ષોની દીવાલ ઊભી કરવામાં આવી રહી છે.

ખેતપેદાશ વધારવાના બીજા ઉપાય

ઉત્તર આફ્રિકા અને મધ્ય પૂર્વની રેતાળ જમીનમાં કાચી માટીનું મિશ્રણ ભેળવી દઈએ, પરંતુ બાકીની દુનિયાનું શું થશે?

વૈશ્વિક સ્તરે માટીમાં જૈવિક તત્ત્વો 20થી 60 ટકા સુધી ઘટી ગયાં છે. નૅનો ક્લો માત્ર રેતાળ માટીને ફળદ્રુપ બનાવવા માટે અનુકૂળ છે.

જો તમારી પાસે ખારી અને બિનરેતાળ માટી હોય તો તમે શું કરશો? અહીં બાયોચાર તમારી મદદ કરી શકે છે.

કાર્બનનું આ સ્થાયી રૂપ જૈવિક તત્ત્વોને પાયરોલિસીસ વિધિથી બાળીને તૈયાર કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયામાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ જેવા પ્રદૂષણ કરતા ગૅસ ઓછા...


...ે છે.

આજની વાત કરીએ તો માત્ર ડીઆરડીઓના વૈજ્ઞાનિકો અને તેમના કર્મચારીઓ જ મટકા કોઠીમાં હોળી રમે છે.

દિલ્હીના મેટકાફ હાઉસની જેમ આગ્રાના હૅલિંગર હૉલમાં પણ અંગ્રેજો ઉત્સાહથી હોળી રમતા હતા.

હૅલિંગર હૉલ મેટકાફના મોટાભાઈ સર ચાર્લ્સ મેટકાફની હવેલીની સાથે બનાવવામાં આવ્યો હતો.

એ સમયે દિલ્હીમાંથી ઘણા  વિદેશીઓ મહિનામાં એક વખત કૉકટેલ પાર્ટી અને ડાન્સની મહેફિલો માટે ત્યાં આવતા હતા.

ઉપરાંત ત્યાં હોળી અને દિવાળીની પણ ઉજવણી થતી. તેમાં સ્થાનિક શેઠ-શાહુકાર પણ ભાગ લેતા.

સર ચાર્લ્સ મેટકાફનું આગ્રાનું ઘર 'ધ ટ... બાકીનો લેખ લખો:

ચૂકેલા બાલ પણ એક અલગ જ વ્યક્તિ હતી. 1857ના બળવા દરમિયાન બાલ જ આગ્રાના મૅજિસ્ટ્રેટ હતા.

બાદમાં તેમના પુત્ર પણ મૅજિસ્ટ્રેટ બન્યા હતા. બાલના દીકરાનાં દીકરી એક ડાન્સર હતાં, તેઓ બુદ્ધિશાળી અને સુંદર હતાં.

વૃદ્ધ કસાઈ બાબુદ્દીનનું કહેવું હતું કે જ્યારે હોળીની પાર્ટીમાં ડાન્સ કરવા માટે મિસ બાબા એટલે કે બાલ જુનિયરનાં દીકરી નીકળતાં ત્યારે તેમની સુંદરતા જોવા માટે સડકો પર લોકોની લાઇન લાગતી. પાછળથી બાલ જુનિયર આફ્રિકા જઈને વસ્યા હતા.

પરંતુ તેમના સહાયક અમીરુદ્દીન ઉર્ફે ભાઈસાહેબ સાથે તેમનો પત્રવ્યવહાર ચાલ્યા કરતો.

મૅજિસ્ટ્રેટના બંગલામાં ત્યારબાદ રહેવા આવેલા વકીલ ટવાકલે દુબળી-પાતળી વ્યક્તિ હતી. તેઓ ચશ્માં પહેરતાં.

તેમને 1940ના દાયકામાં જૉલ મિલ્સના રિસીવર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

ટવાકલી સરખામણીએ તેમનાં પત્ની તંદુરસ્ત હતાં. તેઓ પહેલાં કારમાં અને પછી રિક્ષામાં ખરીદી કરવા માટે બહાર જતાં.

તેમનાથી કસાઈના દીકરા ડરતા હતા પરંતુ તેઓ જથ્થાબંધ સામાન ખરીદતા. ખાસ કરીને હોળી અને દિવાળીના દિવસોમાં.

તેથી દુકાનદારો, શ્રીમતી ટકવાલેની ધમકીઓનું ખરાબ નહોતા લગાડતા.

ટકવાલે યુવાનીમાં જ અવસાન પામ્યા હતા. આજે તેમના બંગલામાં સરકારી કચેરી છે.

હૅલિંગર હૉલના અન્ય કિસ્સાઓ

હવે ફરી હૅલિંગર હૉલના કિસ્સાઓ તરફી વળીએ. માર્ટિન પરિવાર મૅજિસ્ટ્રેટ બાલના પરિવારથી પણ જૂનો હતો.

1858માં માર્ટીન સિનિયર યુવાન હતા, કહેવાય છે કે તેઓ ઝાંસીની રાણી વિરુદ્ધ યુદ્ધ લડ્યા હતા.

રાણીનો પીછો કરતાં-કરતાં તેઓ એક ખેતરમાં પહોંચી ગયા હતા.

રાણીએ અચાનક પાછા વળીને કહ્યું કે તેઓ તેમનો પીછો કરવાનું છોડીને ઇનામ તરીકે એક દટાયેલો ખજાનો શોધતા હતા.

વર્જિનિયા મૅગુઆયર પછીના દિવસોમાં તળાવ પાસે બેસીને આ કિસ્સો સંભળાવતા. તેઓ કહેતાં કે માર્ટિને રાણીની વાત માનીને તેમનો પીછો કરવાનું છોડી દીધું.

માર્ટિન જુનિયર કસ્ટમ વિભાગના કમિશનર હતા. તેઓ નવાબો જેવું જીવન જીવતા હતા. તેઓ ઘણી વખત લાવ-લશ્કર સાથે ચાલતા.

તેઓ ઓલ્ડ ટૉમ નામની મશહૂર શરાબ પીતા હતા. જે મશહૂર શાયર ચાચા ગાલિબનો પણ મનપસંદ શરાબ હતો.

માર્ટિન જુનિયરના બંગલે જ્યારે હોળીની મહેફિલો થતી ત્યારે તેઓ શોખથી શામી કબાબ ખાતા. સાંજે ઉજવણી દરમિયાન મહિલાઓને શરબત પીરસવામાં આવતું.

હૅલિંગર હૉલ એક આલીશાન ઇમારત હતી, જે માર્ટિન સિનિયરે બનાવી હતી. ઘણા લોકો તેને હ્યોથગર સામ્રાજ્ય દરમિયાન જાણીતા હિયોરોટ હૉલ સાથે સરખાવતા.

પ્રાચીન યોદ્ધા...


...ે છે.

ફાયર ડોર્સ

સામાન્ય રીતે આપણે ત્યાં કોઈ પણ બિલ્ડિંગમાં એક જ નિસરણી આપવામાં આવેલી હોય છે.

આગ લાગે ત્યારે આ નિસરણી સુધી લોકો પહોંચી શકે તો આસાનીથી બચી શકે.

પરંતુ ઘણી વાર નીચેના ફ્લોર પર આગ લાગે તો ધુમાડાને કારણે આ નિસરણી સુધી પહોંચી શકાતું નથી.

આવા સંજોગોમાં, ખાસ કરીને જ્યાં આગ લાગવાની શક્યતા હોય તેવા એકમોમાં ફાયર સપ્રેસ્ન્ટ ડોર, એટલે કે આગ લાગે તો આ લોખંડનું મજબૂત બારણું આગને બહારની તરફ ફેલાતા રોકે છે.

આ ઉપરાંત ફાયર ચેક ડોર વડે આગને બિલ્ડિંગના પેસેજ અને નિસરણીથી દૂર રાખવામાં સફળ ... બાકીનો લેખ લખો:

પછી દરેક સાતમા માળ માટે રેફ્યુજ ફ્લોર કે સ્પેસ આપવાની રહે છે જે એરિયા એફએસઆઈમાં ગણાતો નથી.

70 મિટરથી વધુ ઊંચાઈનાં મકાનો માટે દરેક 70 મિટર દીઠ એક ફ્લોર ખાલી છોડવામાં આવે છે જેથી આગ પ્રસરે નહીં.

આ ફ્લોરની ઊંચાઈ માત્ર 6 ફૂટ નિર્ધારિત કરવામાં આવે છે જેથી કરીને કોઈ તેનો બીજો ઉપયોગ ના કરે.

રેફ્યુજ ફ્લોર જો બીજા કોઈ ઉપયોગમાં લેવામાં આવે તો પછી એનો કોઈ અર્થ ના રહે તે વપરાશકર્તાઓએ સમજી લેવું જરૂરી છે.

આમ તો ધાબાનો ઉપયોગ પણ રેફ્યુજ માટે થઈ શકે છે, પરંતુ સુરક્ષાના કારણસર મોટાં ભાગનાં બિલ્ડિંગમાં ધાબા લૉક કરેલા હોય છે.

ધારો કે કોઈ કૉમ્પ્લેક્સમાં 'એ' અને 'બી' વિંગ હોય અને ધાબાથી આ બેઉ વિંગ જોડાયેલી હોય અને નીચેના ભાગમાં આગ લાગે તો વ્યક્તિ ધાબા થકી બીજી વિંગમાંથી નીચે ઊતરી શકે છે.

બિલ્ડિંગ મટીરિયલ્સ

આજકાલ બનતી આગની મોટા ભાગની ઘટનાઓમાં આગ ફેલાવવાના અથવા વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરે તે માટે જ્વલનશીલ પદાર્થ અને તેનો નીચો ફાયર રેસિસ્ટન્સ જવાબદાર હોય છે.

કૉમર્શિયલ એકમો જેવા કે થિયેટર, રેસ્ટરાં , મૉલ્સમાં ઇન્ટિરિયર ડિઝાઈનિંગ વર્કમાં મોટા પાયે પ્લાયવૂડ અને પ્લાસ્ટિક વાપરવામાં આવે છે જે સ્વાભાવિક રીતે જ્વલનશીલ છે.

ફલોરિંગમાં પ્લાસ્ટિક કે વિનાઈલ આગ સામે નબળું પુરવાર થાય છે.

ઑઇલ પેઈન્ટ લગાડેલા બારણા પણ આગ પકડે છે.

કૉમર્શિયલ એકમોમાં વપરાશ ફેર થાય ત્યારે નવેસરથી ઇન્ટિરિયર પ્લાનિંગ થઈ શકે તે હેતુથી કાચ, લાકડું અને અન્ય જ્વલનશીલ પદાર્થ પુષ્કળ વપરાય છે.

કાચ ગરમીથી તૂટી જાય એટલે આગ ફેલાય છે.

બાકી ટ્રેડિશનલ મટીરિયલ (પારંપરિક પદાર્થ) જેવા કે ઈંટ-પથ્થર-પ્લાસ્ટર-ક્રૉંક્રિટ-ફલોરિંગ જેવી મૂળભૂત બાંધકામની સામગ્રી આગ સામે મજબૂતાઈથી ટકી રહે છે. હા, લાંબો સમય આગ ઝેલવાથી તેમની તાકાત ઘટી જાય એવું બને.

માટે જ કોઈ પણ આગ બાદ મકાનની સ્ટ્રક્ચરલ ચકાસણી જરૂરી છે.

અમદાવાદ નજીક એક પેઈન્ટ ફૅક્ટરીમાં લાગેલી વિકરાળ આગ બાદ સ્થળ ચકાસણી દરમિયાન અમે આરસીસી કૉલમ, દીવાલ, ટાઈલ્સ અડીખમ જોયાં હતાં, જ્યારે સ્ટીલ સ્ટ્રક્ચરથી બનેલો શેડ પડી ભાંગ્યો હતો.

ક્રૉંક્રિટની તાકાત 650 ડિગ્રી તાપમાન પછી ઘટવા લાગે છે જયારે સ્ટીલ 600 ડિગ્રીએ નરમ પડે છે અને 1400 ડિગ્રી પર ઓગળી જાય છે.

ઊંચા તાપમાનથી અને આગમાં લાંબો સમય એક્સપોઝરથી સ્ટીલ ઓગળવા માંડે છે, બીમ વળી જાય અને છેવટે સ્ટ્રક્ચર પડી ભાંગે છે.

ન્યૂ યોર્ક ટ્વીન ટાવર્સ મુખ્યત્વે સ્ટીલ સ્ટ્રક્ચરના હતા....


...ે છે. અમારે સતત માસ્ક પહેરીને રાખવો પડે છે."

"અત્યારે અમે અમારા રૂમમાં બેસીને જમવાનું આવે તેની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ."

જોકે ગ્રે ક્રુઝના કર્મચારીઓ દ્વારા લેવાઈ રહેલી કાળજીથી ખુશ છે. આમ છતાં આ સ્થિતિથી તેઓ વિચલિત થયેલાં છે.

તેઓ કહે છે કે હું જાતને સંભાળવા માટે પૂરતી કોશિશ કરી રહી છું, પણ તે કામ હવે મુશ્કેલ બનવા લાગ્યું છે.

ક્રુની સ્થિતિ વધારે ખરાબ...

ક્રુઝને એક કોરાણે ઊભું કરી દેવાયું છે અને તેના કર્મચારીઓ સતત કામે લાગેલા છે.

ડેકની નીચે કર્મચારીઓનો એક મોટો સમૂહ છે, જે સતત પ્રવાસીઓની જરૂરિયાત ... બાકીનો લેખ લખો:

દેવાયા, જ્યારે તેમનાં પત્ની ક્રુઝ પર જ રહી ગયાં.

સાવચેતીનાં પગલાં

ક્રુઝ પર પાણીને લઈને સાવધાની રાખવામાં આવે છે.

થોડા-થોડા સમયે ક્રુઝ પર મેડિકલ સુવિધાઓ આપવામાં આવી રહી છે.

ડેવિડ કહે છે, "અમને ફેસ માસ્ક અને ગ્લવ્ઝ આપવામાં આવ્યા છે. બહાર જઈએ ત્યારે તે પહેરીને જ જઈએ છીએ. આ રીતે સાવચેતી રાખવમાં આવે છે."

ક્રુઝ પરના પ્રવાસીઓને જણાવાયું છે કે તમારા શરીરનું ટેમ્પરેચર માપતા રહેજો. બીબીસી સાથે વાતચીત કરતી વખતે પણ ડેવિડ પોતાના શરીરનું તાપમાન જ માપી રહ્યા હતા.

ડેવિડ તથા બીજા પ્રવાસીઓને જણાવાયું છે કે 19 ફેબ્રુઆરીએ ફરીથી એક વાર સૌની તપાસ કરવામાં આવશે.

ડેવિડના જણાવ્યા અનુસાર, "અમે બ્રિટન પાછા જવા માટેની ટિકિટો પણ બુક કરાવી લીધી હતી. તેને પણ રદ કરાવવી પડશે. ક્રુઝ પરથી નીચે ઊતરવાની ક્યારે મંજૂરી મળશે તેનો કોઈ અંદાજ નથી."

દુનિયાનાં બીજાં જહાજો પર અસર થઈ છે?

દુનિયાના બીજા જહાજ

આ દરમિયાન 2000 પ્રવાસીઓ સાથેનું એક જહાજ કંબોડિયા પહોંચ્યું હતું. પાંચ દેશોએ તે જહાજથી ચેપ ફેલાવાના ભય હોવાથી પોતાને ત્યાં લાંગરવા દીધું નહોતું.

જાપાન, તાઇવાન, ગુઆમ, ફિલિપિન્સ અને થાઈલૅન્ડથી આ જહાજને પાછું મોકલી દેવાયું હતું.

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના પ્રમુખે કંબોડિયાના આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું હતું.

તે જ રીતે 10 ફેબ્રુઆરીએ હૉંગકૉંગમાં રહેલા એક ક્રુઝ શિપના પ્રવાસીઓની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તેમના ટેસ્ટ નૅગેટિવ આવ્યા તે પછી ક્રુઝમાંથી બહાર જવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી.

વર્લ્ડ ડ્રીમ શિપમાં લગભગ 3,600 પ્રવાસીઓ અને ક્રૂ-મેમ્બર્સ હતા. તેમણે અગાઉ પ્રવાસ કર્યો હતો, ત્યારે જ ચેપ લાગી ગયો હોય તેવા ભયથી તેમને અટકાવાય હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે છે. પછી ખબર નહીં શા માટે તેમણે આવો નિર્ણય લીધો."

ત્રણ-ચાર વર્ષથી અહીં કામ કરી રહેલાં શિક્ષિકા તન્વી ભાટિયા કહે છે, "વાલીઓની બહુ જ ફરિયાદો આવતી હતી કે હિંદુએ મુસ્લિમને અથવા મુસ્લિમે હિંદુ બાળકને શા માટે માર્યું. ઘરના લોકો આને બાળકો વચ્ચેની લડાઈની જેમ નહોતાં ગણી શકતા. એટલે જ આવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો જેથી ઝઘડા ના થાય અને બાળકોના ભણતર ઉપર તેની અસર ના પડે."

"પરંતુ મેં પણ વિભાગો બદલવા ઉપર ફરિયાદ કરી હતી કારણ કે મારા વર્ગના હોશિયાર મુસ્લિમ બાળકો અન્ય ક્લાસમાં જતાં રહ્યાં હતાં. બાળકોને પણ અજબ લાગે ... બાકીનો લેખ લખો:

ડામણ થઈ હોવાનું નકારે છે.

તેમને આ બાબત ઘણી આશ્ચર્યજનક લાગી હતી.

દુકાનના માલિક રામ કુમાર કહે છે, "અમારાં બાળકો પણ અહીં અભ્યાસ કરે છે, પરંતુ ક્યારેય આવું નથી જોયું. ''

''આજે મને 47 વર્ષ થઈ ગયા છે. જો આવું કર્યું હોય તો તે અત્યંત અયોગ્ય છે. આનાથી બાળકો વચ્ચે નફરત પેદા થશે અને ઝઘડો વધશે. બંને ધર્મોનાં બાળકો મળીને રહેવાનું કેવી રીતે શીખશે?''

એ દુકાને જ બેઠેલા આમિર કહે છે, "હવે આ મુદ્દે રાજનીતિ થવાની શરૂ થઈ જશે. કોંગ્રેસ-ભાજપ વાળા આવવાનું શરૂ કરી દેશે, તોડ-ફોડ થશે અને રાજકીય રોટલા શેકવામાં આવશે.''

''અમારે તો એક સાથે ઊઠવા-બેસવાના સંબંધો છે તો બાળકો શા માટે ધર્મના નામે લડે?"

ગુજરાતમાં થયેલી હિંસા અને ગુજરાત છોડી જવાને મુદ્દે ત્યાંના બિહારીઓ શું વિચારે છે?

ગલી નંબર 3થી આવેલા મોહમ્મદ ખાલિદ પોતાની બાળકીને લઈને સ્કૂલે આવ્યા હતા.

મીડિયાને જોઈને અટકી ગયા અને બોલ્યા, "મેડમ અહીં શું ચાલી રહ્યું છે? શું સાચે જ બાળકોના વિભાગો બદલાઈ રહ્યા છે? અમે તો આવું ક્યાંય નથી જોયું. વિભાગો બદલીને આ લોકો શું કરશે?"

તેમના ચહેરા ઉપર એ ચિંતા બહુ સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી હતી.

પોતાના દીકરાને નાસ્તો આપવા આવેલાં અમીના સાથે જયારે વાત કરી તો સ્કૂલમાં અભ્યાસ ના થવા, ઇમારત ખરાબ હોવાં અને બાળકો પર ધ્યાન નહીં આપવાની તેમની ફરિયાદોમાં હવે એક વધારાની તકલીફ જોડાઈ છે.

બાળકોને હિંદુ-મુસ્લિમ સવાલ

જયારે હું શાળાએ પહોંચી તો મીડિયા ભેગું થઈ ગયું હતું. કેટલાંક બાળકો તો કોઈ માતા-પિતાને અટકાવીને સવાલો પૂછી રહ્યાં હતાં.

પહેલાથી લઈને પાંચમાં ધોરણ સુધીના તમામ બાળકો ત્યાં હાજર હતાં.

કેટલાંક તો એટલાં નિર્દોષ કે કૅમેરા અને માઇક જોઈને જ ખુશ થઈ ગયાં હતાં.

આ તમામ બાળકોને સવાલો પૂછાઈ રહ્યા હતા કે શું તમારા વિભાગો બદલી નાખવામાં આવ્યા છે?

હિંદુ બાળકોને અલગ અને મુસ્લિમ બાળકોને અલગ કરી દેવાયાં છે?

આવું શા માટે કરવામાં આવ્યું? શું હિંદુ-મુસ્લિમ બાળકો ઝગડતાં હતાં?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે જ રીતે સંસદને પણ બિન-પ્રભાવશાળી બનાવવા માંગે છે."

...કેમ આ વખતે જ ફેંસલો!

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પોતાના સભ્યપદ મામલે કાનૂની લડાઈ લડી રહેલા શરદ યાદવનું માનવું છે કે દેશ આજે ઘણા નાજુક સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે.

આથી સરકાર નથી ઇચ્છતી કે સંસદ સુચારુ રીતે ચાલે અને તેમની નિષ્ફળતાઓ ઉઘાડી પડી જાય.

આ કારણસર જ સંસદ પ્રતિ પોતાની ગંભીરતા પ્રદર્શિત કરવા માટે સરકારે પોતાના ગઠબંધનના સાંસદો પાસે નિર્ણય કરાવ્યો કે તેઓ બજેટ સત્ર દરમિયાન બીજા તબક્કામાં 23 દિવસોનો પગાર નહીં લેશે.

ઘણા દિવસો કામકાજ ઠપ્પ રહ્યું

આથી... બાકીનો લેખ લખો:

ાઈ ગઈ હતી.

જ્યારે ગતિરોધ ખતમ થઈ ગયો

આ રીતે ગતિરોધ ખતમ થઈ ગયો અને રાષ્ટ્રીય મહત્ત્વના મુદ્દે સંમતિ થઈ.

વાજપેયીના સમયના આ કિસ્સાના અનુસંધાને જો હાલની સરકારના વલણને ધ્યાને લઈએ, તો કોઈ પણ રીતે નથી લાગતું કે સરકારમાં બેઠેલા લોકો પોતાના રાજકીય પૂર્વજ અટલ બિહારી વાજપેયીની શીખ પ્રમાણે વિપક્ષ સાથે અનૌપચારિક સંવાદ કરીને સંસદ ચલાવવાની ઇચ્છા ધરાવતા હોય.

જે સંસદના પગથિયાં પર માથું ટેકવીને વડાપ્રધાન મોદીએ આંસુ સાર્યા હતા, તે જ મોદી જો સંસદમાં ચર્ચાને લાયક માહોલ બનાવવાની કોશિશ કરતા જોવા મળ્યા હોત, તો લોકતંત્રના ભવિષ્યને લઈને આટલી આકાંક્ષાઓ વેઠવી ન પડી હોત.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે જવાબદાર ઠેરવી છે.

પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખરજીનાં પુત્રી શર્મિષ્ઠાએ ટ્વીટ કર્યું, 'મનોમંથન બહુ થયું, હવે ઍક્શન લેવાનો સમય આવી ગયો છે.'

ઍક્ઝિટ પોલથી જ આપ આગળ

ચૂંટણી પછી લગભગ તમામ ઍક્ઝિટ પોલમાં આમ આદમી પાર્ટીને ઓછામાં ઓછી 44 અને વધુમાં વધુ 61 બેઠકો મળશે એવું અનુમાન વ્યક્ત કર્યું હતું.

આની સામે ભાજપને વધુમાં વધુ 28 અને ઓછામાં ઓછી 9 બેઠકો મળશે એવું અનુમાન કરાયું હતું.

કૉંગ્રેસને દિલ્હીમાં મહત્તમ 3 બેઠકો મળી શકે છે, એમ ઍક્ઝિટ પોલની આગાહી હતી, જે ખોટી પડતી જણાય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે બીબીસી ... બાકીનો લેખ લખો:

ંજે પત્રકારપરિષદમાં મતદાનની ટકાવારી જાહેર કરી હતી.

ચૂંટણીપંચે કર્મચારીઓએ ડેટા ભેગો કરવા આખી રાત કામ કર્યું હોવાનું કહ્યું.

ચૂંટણીપંચે કહ્યું કે દિલ્હીમાં 62.59 ટકા મતદાન થયું છે, જે ગત લોકસભાની ચૂંટણી કરતાં 2 ટકા વધારે છે. સૌથી વધારે મતદાન બલ્લિમારાનમાં 71.6 ટકા અને સૌથી ઓછું કૅન્ટોન્ટમેન્ટમાં 45.4 થયું છે.

દિલ્હીમાં ચૂંટણીપ્રચાર અને વિવાદ

વિવાદ ખડો કરનાર ભાજપ સાંસદ પરવેશ વર્મા સાથે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

ઉલ્લેખનીય છે કે દિલ્હીના શાહીનબાગમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના વિરોધમાં 16 ડિસેમ્બરથી પ્રદર્શન ચાલી રહ્યું છે.

દિલ્હીના શાહીનબાગમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના થઈ રહેલા વિરોધ પર ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથે કહ્યું હતું કે 'દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ શાહીનબાગમાં બિરયાની ખવડાવી રહ્યા છે.'

આ મામલે ચૂંટણીપંચે યોગી આદિત્યનાથને કારણદર્શક નોટિસ પણ પાઠવી હતી.

તો ચૂંટણીપ્રચાર દરમિયાન વિવાદિત ભાષણ મામલે ચૂંટણીપંચે ભાજપના નેતા અનુરાગ ઠાકુર, પરવેશ વર્મા અને કપિલ મિશ્રાને પણ નોટિસ પાઠવી હતી અને થોડા દિવસ માટે પ્રચાર પર રોક લગાવી દીધી હતી.

પરવેશ વર્માએ દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલને 'આતંકવાદી' કહ્યા હતા.

ચૂંટણીપંચે મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલને પણ ભાજપની ફરિયાદ પર કારણદર્શક નોટિસ આપી હતી.

ચૂંટણીને દિવસે પણ કેજરીવાલ અને સ્મૃતિ ઈરાની વચ્ચે મહિલાઓને લઈને તકરાર થઈ હતી.

2015ની ચૂંટણીનાં પરિણામ

2015માં અરવિંદ કેજરીવાલની ભવ્ય જીતનો ઉત્સવ

2015માં યોજાયેલી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટીએ 70માંથી 67 સીટ પર જીત મેળવી હતી.

જ્યારે 3 સીટ ભારતીય જનતા પાર્ટીને મળી હતી. કૉંગ્રેસને એક પણ સીટ મળી ન હતી.

ફરી એક વખત 2020માં કૉંગ્રેસને એક પણ બેઠક મળતી નથી જણાય રહી.

2015ની ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટીની 54.34 ટકા વોટ મળ્યા હતા, જ્યારે ભારતીય જનતા પાર્ટીને 32.19 ટકા વોટ અને કૉંગ્રેસને 43.21 ટકા મત મળ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે ઝામ્બિયા ચીનના સૌથી વધુ અસંતુલિત ભાગીદાર છે.

મેકેન્ઝી ઍન્ડ કંપનીએ કહ્યું હતું, "અંગોલાની સરકાર ચીની રોકાણ અને પરિયોજનાઓના બદલામાં ક્રૂડ ઑઈલ આપે છે, પણ બજાર પ્રેરિત ચીનની ખાનગી કંપનીઓ માટે આફ્રિકાના બાકીના દેશોમાં આ પ્રકારના વિકલ્પ સીમિત છે."

ચીનના બન્ને હાથમાં લાડુ

બીજિંગમાં યોજાયેલી ફોરમ ઑ ચાઈના-આફ્રિકા કો-ઓપરેશનની શિખર પરિષદમાં જિબૂટીના રાષ્ટ્રપતિ ઇસ્માઈલ ઉમેર ગુલેહ સાથે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ

ઘાનાના ઇન્વેસ્ટમેન્ટ વિશ્લેષક માઇકલ કોટોહના જણાવ્યા મુજબ, આફ્રિકાએ ચીન સાથે વ્યાપાર, રોકા... બાકીનો લેખ લખો:

ઈ શકતી નથી.

રોકાણ બાબતે ચેતવણી

સોમાલિયાના રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ અબ્દુલ્લાહી મોહમ્મદને બીજિંગમાં આવકારી રહેલા શી જિનપિંગ.

જોન હોપકિન્સ સ્કૂલ ઑફ એડવાન્સ્ડ ઇન્ટરનેશનલ સ્ટડીઝમાંના ચાઈના-આફ્રિકા રિસર્ચ ઇનિશિયેટિવે ચીની રોકાણ બાબતે 2015માં ચેતવણી આપી હતી.

એ રિસર્ચમાં જણાવ્યા મુજબ, "આફ્રિકન દેશો ચીનનું કરજ ચૂકવવામાં નિષ્ફળ રહે એવું બની શકે છે. તેનું કારણ એ છે કે વસ્તુઓની કિંમત અસ્થિર રહેતી હોય છે અને આફ્રિકાની સરકારો આ પરિયોજનાઓમાંથી બહુ ફાયદો પણ નહીં મેળવી શકે."

"ચીન આ પ્રદેશમાં ભલે સૌથી વધારે કરજ આપતું હોય, પણ આફ્રિકન દેશો અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ પાસેથી પણ કરજ લઈ રહ્યા છે. તેથી આ બાબતમાં માત્ર ચીન સામે આંગળી ચીંધવી ન જોઈએ."

ચાઇના-આફ્રિકા કૉ-ઓપરેશનની સાતમી બેઠક આ અઠવાડિયે બીજિંગમાં યોજાવાની છે. એ પહેલાંની બેઠક જોહાનિસબર્ગમાં યોજાઈ હતી અને ચીને 35 અબજ ડૉલર વિદેશી મદદ સ્વરૂપે દેવાનું વચન આપ્યું હતું.

રામાદાન જીગૂબી ઇચ્છે છે કે ચીન આફ્રિકામાં ઇન્સ્ટિટ્યૂશનની ક્ષમતાના નિર્માણમાં મદદ કરે. તેઓ ઇચ્છે છે કે સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન અને ઇન્ડસ્ટ્રીયલ પાર્ક બને, જેનાથી નિકાસમાં વૃદ્ધિ થાય.

ચીન દ્વારા નિર્મિત ફ્રી ટ્રેડ ઝોનનું ઝિબૂટીએ ગયા મહિને ઉદઘાટન કર્યું હતું. ચીન તેની મહત્ત્વાકાંક્ષી 'વન બેલ્ટ, વન રોડ' યોજના હેઠળ વ્યાપારની જૂની રીતોને નવજીવન આપી રહ્યું છે.

તેમ છતાં, કરજનો બોજ એટલો ન વધી જાય કે તેમાંથી નીકળવાનો કોઈ રસ્તો જ ન રહે, તેવો ભય આફ્રિકામાં વધી રહ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે ટ્રમ્પ

માર્ચ મહિનાના અંતભાગમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે 'દરેક અમેરિકનોએ ભયાનક દિવસો માટે તૈયાર રહેવું પડશે.' એટલું જ નહીં, અમેરિકામાં કોરોનાને કારણે એક લાખ લોકોનાં મૃત્યુની આગાહી પણ સાર્વજનિક કરી, જેના કારણે ભયનો માહોલ ઊભો થયો.

જોકે, એ અગાઉ ટ્રમ્પ એવું કહેતા હતા કે એપ્રિલના મધ્યભાગ સુધીમાં સ્થિતિ થાળે પડી જશે અને ધંધારોજગાર પૂર્વવત શરૂ થઈ જશે.

જાન્યુઆરી તથા ફેબ્રુઆરીમાં કોરોનાએ પહેલી વખત દેખા દીધી, ત્યારે ટ્રમ્પ તથા તેમના અધિકારીઓએ એવું જ કહ્યું કે 'સ્થિતિ કાબૂમાં ... બાકીનો લેખ લખો:

ફળતાનો આધાર છે."

સિદ્ધિઓ પણ

ન્યૂ યૉર્કના બંદરે અમેરિકન નેવીનું હૉસ્પિટલ જહાજ

આ ગાળા દરમિયાન ટ્રમ્પ સરકાર તથા અમેરિકાએ અમુક સિદ્ધિઓ પણ મેળવી જણાય છે.

- સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ, શટડાઉન જેવા ઉપાયોને કારણે કોરોના વાઇરસને નાથવામાં અમેરિકાને આંશિક સફળતા મળી છે. ન્યૂ યૉર્ક, મિશિગન તથા લ્યુસિયાનામાં રોગની સંખ્યા ઘટાડા તરફ છે અને એક સમયે બેકાબૂ બનેલી સ્થિતિ થાળે પડી રહી છે.

- જૉન હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના ડેટા મુજબ, વિશ્વમાં સૌથી વધુ પેશન્ટ (ત્રણ લાખ 79 હજારથી વધુ) દરદી, અમેરિકામાં સાજા થયાં છે.

- એક સમયે અમેરિકામાં વૅન્ટિલેટરોની તંગી હતી, પરંતુ ટ્રમ્પે બીજા વિશ્વયુદ્ધ સમયના 70 વર્ષ જૂના કાયદાનો ઉપયોગ કરીને ફૉર્ડ જેવી ઑટોમોબાઇલ કંપનીઓને પણ તેમાં કામે લગાડી. અમેરિકાએ ભારત સહિત અનેક દેશોને વૅન્ટિલેટર્સની સહાય મોકલી છે. વૅન્ટિલેટર સુલભ બનતા સ્થિતિ કાબૂમાં આવી.

- રૅમિડેસવિયર નામની દવાના કારણે ઉપચારની સંભાવનાઓ ઊભી થઈ છે અને ભવિષ્યમાં વધુ સારી દવા કે રસી માટેનો માર્ગ મોકળો થશે એમ નિષ્ણાતો માને છે.

- ન્યૂ યૉર્કના ગવર્નરે શક્યતા વ્યક્ત કરી હતી કે ''એપ્રિલ મહિનાના અંતભાગ સુધીમાં ઉપલબ્ધ 53 હજાર બેડની સામે એક લાખ 10 હજાર બેડની જરૂર પડશે.' ટ્રમ્પ પ્રશાસને સ્થાનિક હૉસ્પિટલોનું ભારણ ઘટાડવા માટે નેવીનું હૉસ્પિટલ જહાજ કમ્ફર્ટ રવાના કર્યું. 12મી એપ્રિલે સૌથી વિકરાળ સ્થિતિમાં 18 હજાર 825 બેડની જ જરૂર ઊભી થઈ, જે અપેક્ષિત ભયાનક સ્થિતિની સરખામણીમાં સામાન્ય સ્થિતિ હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે ડિફેન્સ કમિટિની બેઠકમાં સામેલ થવા માટે મનાવી લીધા.

આ બેઠકમાં નહેરુ શાંત રહ્યા અને હૈદરાબાદ પર આક્રમણ કરવાની યોજનાને મંજૂરી મળી ગઈ.

વિશ્વની સૌથી ધનાઢ્ય વ્યક્તિ - નિઝામ

હૈદરાબાદ પોતાના હીરા માટે પણ પ્રસિદ્ધ હતું

કેટલીય સદીઓથી હૈદરાબાદની હીરાની ખાણોમાંથી દુનિયાના એક એકથી ચઢે તેવા મશહુર હીરા નીકળતા આવ્યા હતા, તેમાંથી એક કોહિનૂર પણ હતો.

નિઝામ પાસે દુનિયાનો સૌથી મોટો 185 કૅરેટનો જેકોબ હીરો હતો, જેનો તેઓ પેપરવેઇટ તરીકે ઉપયોગ કરતા હતા.

નિઝામને 'હિઝ એક્લોલ્ટેડ હાઇનેસ' તરીકે નવાજવામાં આવતા હતા અને... બાકીનો લેખ લખો:

અંદાજ હતો કે હૈદરાબાદ સંપૂર્ણ રીતે પાકિસ્તાનના પ્રભાવ હેઠળ હતું.

એટલે સુધી કે પાકિસ્તાન પોર્ટુગલ સાથે હૈદરાબાદની સમજૂતિ કરાવવાની તૈયારીમાં હતું, જેના હેઠળ હૈદરાબાદ ગોવામાં એક બંદર બનાવવાનું હતું અને જરૂર પડે તો તેનો ઉપયોગ કરવાનો હતો.

ઇંદર મલ્હોત્રાએ 31 મેના રોજ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં પ્રકાશિત પોતાના લેખ, 'ધ હોર્સિસ ધેટ લેડ ઑપરેશન પોલો'માં લખ્યું છે, "નિઝામે રાષ્ટ્રમંડળ (કૉમનવેલ્થ)ના સભ્ય બનવાની ઇચ્છા પણ વ્યક્ત કરી, જેને સરકારે ફગાવી દીધી હતી. નિઝામે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિને પણ હસ્તક્ષેપ કરવા માટે અપીલ કરી પરંતુ તેમણે આ વિનંતીનો અસ્વીકાર કર્યો હતો."

11 સપ્ટેમ્બર, 1948ના રોજ પાકિસ્તાનના સ્થાપક મોહમ્મદ અલી ઝીણાનું અવસાન થયું. આ સાથે જ હૈદરાબાદના નિઝામના સૌથી મોટા સમર્થક આ દુનિયામાંથી જતા રહ્યા.

22 મે 1948ના દિવસે જ્યારે રઝાકારોએ ગંગાપુર સ્ટેશન પર ટ્રેનમાં સફર કરી રહેલા હિંદુઓ પર હુમલો કર્યો, ત્યારે સમગ્ર ભારતમાં સરકારની ટીકા થવા લાગી કે તેઓ નિઝામ પ્રત્યે નરમ વલણ ધરાવે છે.

ભારતીય સેનાના પૂર્વ ઉપસેનાપ્રમુખ જનરલ એસ. કે. સિંહા પોતાની આત્મકથા 'સ્ટ્રેટ ફ્રોમ ધ હાર્ટ'માં લખે છે, "હું જનરલ કરિયપ્પા સાથે કાશ્મીરમાં હતો ત્યારે સંદેશ મળ્યો કે સરદાર પટેલ તેમને તાત્કાલિક મળવા માગે છે."

"દિલ્હી પહોંચ્યા પછી અમે પાલમ ઍરપૉર્ટ પરથી સીધા પટેલના ઘરે ગયા. હું આંગણામાં જ ઊભો રહ્યો જ્યારે કરિયપ્પા તેમને મળવા અંદર ગયા અને પાંચ મિનિટમાં બહાર આવી ગયા."

"ત્યાર પછી તેમણે મને જણાવ્યું કે સરદારે તેમને સીધો સવાલ કર્યો હતો કે હૈદરાબાદના પ્રશ્ને પાકિસ્તાન કોઈ પ્રતિક્રિયા આપે તો શું તેઓ કોઈ પણ વધારાની મદદ વગર પરિસ્થિતિને પહોંચી વળશે?"

કરિયપ્પાએ એક શબ્દમાં જવાબ આપ્યો, "હા" અને આ સાથે જ બેઠક પૂરી થઈ ગઈ.

ત્યાર પછી સરદાર પટેલે હૈદરાબાદ સામે સૈનિક કાર્યવાહીને અંતિમ રૂપ આપ્યું. તેમણે દક્ષિણ કમાન્ડના વડા રાજેન્દ્ર સિંહજી જાડેજાને બોલાવ્યા અને પૂછ્યું કે આ કાર્યવાહી માટે તમને કેટલા દિવસનો સમય જોઈએ?

રાજેન્દ્ર સિંહજીએ જવાબ આપ્યો, "સર, મારા માટે એક અઠવાડિયું પૂરતું હશે. પરંતુ ચોમાસા દરમિયાન આ કાર્યવાહી નહીં કરી શકાય. આપણે ચોમાસું પૂરું થાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી પડશે."

ભારતના તત્કાલીન સેનાધ્યક્ષ જનરલ રૉબર્ટ બૂચર આ નિર્ણયની વિરુદ્ધ હતા. તેમનું કહેવું હતું કે વળતી કાર્યવાહીમાં પાકિસ્તાન અમદાવાદ અથવા મુંબઈ પર બૉમ્બમારો કરી શકે છે. પરંતુ પટેલે તેમની સલાહ...


...ે ડીલ કરે છે."

"તેમની જે એજન્સી છે તે 12થી 14 ટકાનું માર્જિંન લઈને ચાલે છે."

"એટલે કે 100 રૂપિયાની ડીલ 114 રૂપિયામાં થાય છે અને પછીથી એ નફો પરસ્પર વહેંચાઈ જાય છે."

અશોક મહેતાનું માનવું છે કે બોફોર્સના પહેલા વચેટિયા ક્યારેય ખુલીને સામે નથી આવ્યા પરંતુ ત્યારની સરકારોની પાસે ચૂંટણીઓ માટે પૈસા ક્યાંથી આવતા હતા?

તેઓ કહે છે, "આ વણ-લખેલી વાત છે પરંતુ એ જમાનામાં પૈસા આવી રીતે જ આવતા હતા."

"અત્યારના સમયમાં બિઝનેસમેન પાર્ટીઓને ફાળો આપે છે પરંતુ પહેલાં આવા જ તમામ સોદાઓમાંથી પૈસા આવતા હતા."

કોઈ ... બાકીનો લેખ લખો:

રક્ષા નિષ્ણાત રાહુલ બેદીનું માનવું છે કે આ સોદાઓમાં વચેટિયા 60-70 વર્ષોથી સક્રિય છે.

એમના વગર સોદા નથી થઈ શકતા. એ નક્કી છે. પહેલાં તેમને મળનારી રકમ ફિક્સ રહેતી હતી અને દર મહિને એટલા પૈસા તેમને આપવામાં આવતા હતા.

બેદી કહે છે, "બોફોર્સ ડીલ સુરક્ષા સોદાઓમાં કૌભાંડોનો ટર્નીંગ પોઇન્ટ હતો. બોફોર્સમાં લગભગ 400 તોપો ખરીદી હતી."

"86-87માં આ બાબતે ખુબ ઉહાપોહ મચ્યો અને રાજીવ ગાંધી આ જ કારણસર ચૂંટણી હારી ગયા પરંતુ આમાંથી પાઠ ભણીને કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ દરેક ડીલમાં ઇન્ટેગ્રીટી પેક્ટ સામેલ કર્યો."

"જેમાં કહેવામાં આવ્યું કે જો જાણમાં આવશે કે કંપનીએ કોઈ એવા વ્યક્તિ અથવા એજન્સીને હાયર કર્યા છે તો કોન્ટ્રાક્ટ પૂરો થયા બાદ પણ રદ્દ કરવામાં આવી શકે છે અને કંપની ઉપર દંડ પણ ફટકારવામાં આવી શકે છે."

"આ કંપનીની મજબૂરી છે પરંતુ એનડીએની સરકારોએ વચેટીયાઓને રેગ્યુલર કરવા માટે પણ પગલાં લીધાં."

સેનાના અધિકારીઓની શું ભૂમિકા છે?

સરકાર એ જ વસ્તુઓ માટે કંપનીઓ અથવા અન્ય દેશો સાથે સોદા કરે છે જે સેના, ઍરફોર્સ અને નેવી તેને જણાવે છે.

હથિયાર, યુદ્ધ વિમાન અને સબમરીનની ડીલ પણ સેનાની જરૂરિયાતોના આધારે નક્કી થાય છે. એટલે કે પ્રોડક્ટ કેવી હોય, એની ખાસિયત શું હોય.

જેમ અગસ્ટા વેસ્ટલૅન્ડ ડીલની વાત કરીએ તો તમને કેવું હેલિકૉપ્ટર જોઈએ, કેવાં ફીચર્સ હશે, કેટલી ઊંચાઈએ ઉડી શકે છે, એ તમામ ફીચર્સ નક્કી કરવામાં આવે છે.

આવું જ અન્ય સોદાઓમાં પણ સેના, ઍરફોર્સ, અને નેવીના અધિકારી ટેકનિકલ ટ્રાયલમાં સામેલ થાય છે, ફંક્શન નક્કી થાય છે.

અશોક મહેતા કહે છે, "સેનાના અધિકારી ટ્રાયલ અને ફંક્શનિંગ નક્કી કરવા સુધી તો હોય છે પરંતુ કોન્ટ્રાક્ટનો વારો આવે ત્યારે તો એ નેતા દેખાય છે."

"આ સ્થિતિમાં તેમની પાસે નાનકડી રકમ તો આવે છે પરંતુ મોટી રકમ નેતાઓની પાસે જાય છે. કોન્ટ્રાક્ટ સ્તરની વાત સેક્રેટરી નક્કી કરે છે."

આ વિષયમાં સુશાંત સિંહ કહે છે, "ટોપ આર્મી ઑફિશિયલ હોય કે બ્યૂરોક્રસી હોય, તે સિસ્ટમથી કામ કરે છે."

"કોઈ એકના કહેવાથી કંઈ નથી થતું, આખી પ્રક્રિયામાંથી પસાર થયા બાદ ડીલ થાય છે."

"ઘણીવાર વસ્તુ સારી હોય છે પરંતુ વિવાદ પેદા થઈ જાય છે. જેમ બોફોર્સ છે, વિવાદ જરૂર થયો પરંતુ એ જ બોફોર્સના દમ ઉપર આપણે કારગીલ જીત્યા."

તેઓ કહે છે, અત્યારે રફાલનો મુદ્દો તેજ થયો છે. પરંતુ રફાલ ડીલ કોઈ વચેટિયાને કારણે ચર્ચામાં નથી આવી.

આમાં તો સરકાર ઉપર એક કંપનીને લાભ પહોંચાડવાનો આરોપ...


...ે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જુનિયરને રિપબ્લિકન્સ દ્વારા આગળ કરાયા હતા.

ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ દ્વારા કોઈ નિશ્ચિત વિજેતા મેળવી ન શકાય તો રાષ્ટ્રપતિપદ કોણ નક્કી કરશે? – રૉબર્ટ પેલોન, મેરીલૅન્ડ

ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ દ્વારા કોઈ નિશ્ચિત વિજેતા નહીં મળે તો તેનો અર્થ એવો થયો કે કુલ પરિણામમાં ટાઈ થઈ છે (ઉપર જણાવ્યું તે મુજબ), અથવા વિવાદાસ્પદ રાજ્યોમાં કાનૂની લડાઈનો ઉકેલ આવ્યો નથી. તેથી તેમના ઇલેક્ટર્સ ચૂંટી શકાય નહીં.

ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ, જેનું કામ આગામી રાષ્ટ્રપતિની ઔપચારિક રીતે નિમણૂક કરવાનું હોય છે, તે ચાલુ વર્ષે 14 ડિસેમ્બર... બાકીનો લેખ લખો:

હોય છે જ્યાં પરિણામો અનિશ્ચિત હોય. તેથી લોકો કહે છે કે આ રાજ્યોના "મતનું વધારે મૂલ્ય" હોય છે.

આ સ્થળોને યુદ્ધભૂમિ અથવા સ્વિંગ સ્ટેટ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

અમેરિકાની ઇલેક્ટોરલ સિસ્ટમનો અર્થ એ થયો કે બે રાજ્યોને બાદ કરતા તમામ રાજ્યોમાં વિજયના માર્જિનનો કોઈ મતલબ નથી. કારણ કે તે રાજ્યોમાં જેને વધારે વોટ મળશે તે તમામ ઇલેક્ટોરલ વોટ્સ પણ જીતશે.

જે રાજ્યો લગભગ ચોક્કસ રીતે જ વોટ આપતા હોય છે ત્યાં ઉમેદવારોને પ્રચાર કરવામાં કોઈ ફાયદો હોતો નથી. જેમ કે ડેમૉક્રેટ્સ માટે કેલિફોર્નિયા અને રિપબ્લિકન્સ માટે એલાબામા ગઢ ગણાય છે.

તેઓ એવાં રાજ્યોમાં પૂરી તાકાત લગાવશે જ્યાં રસાકસીની શક્યતા હોય. જેમ કે ફ્લોરિડા અને પેન્સિલ્વેનિયા.

જેની ગણતરી ઘણા દિવસો સુધી ચાલતી હોય છે તે પોસ્ટલ વોટના કારણે આગળ જતા ટ્રમ્પ કે બાઇડનના અંતિમ વોટની સંખ્યામાં ફેરફાર થાય તો વિજેતાની પુનઃજાહેરાત કરવા માટેના શું નિયમો છે? – ચાર્લી ઇથરિઝ, કેન્ટ, UK

ચૂંટણીની રાતે વિજેતાને જાહેર કરવાની કોઈ કાયદાકીય જરૂરિયાત નથી. આ કામ અમેરિકાનાં મોટાં મીડિયાજૂથો દ્વારા પ્રોજેક્શન તરીકે કરવામાં આવે છે.

ચૂંટણીની રાતે જ બધા મતની ગણતરી ક્યારેય પૂરી થતી નથી. પરંતુ વિજેતા નક્કી થઈ શકે તેટલી સંખ્યામાં મત ગણાઈ જતા હોય છે.

આ બિનસત્તાવાર પરિણામો હોય છે જેને થોડા સપ્તાહો પછી રાજ્યના અધિકારીઓ દ્વારા પુષ્ટિ અપાય ત્યારે સત્તાવાર રીતે પ્રમાણિત કરવામાં આવે છે.

ચાલુ વર્ષે અમેરિકન મીડિયા કોઈ વિજેતાનું નામ જાહેર કરવામાં વધુ સાવધાની રાખે તેવી શક્યતા છે, કારણ કે પોસ્ટલ વોટની સંખ્યા મોટી છે અને તેની ગણતરીમાં વધુ સમય લાગશે.

તેનો અર્થ એવો થયો કે કેટલાક રાજ્યોમાં ચૂંટણીની રાતે જે ઉમેદવાર આગળ ચાલતા હશે તે પોસ્ટલ વોટ સહિતના તમામ વોટની ગણતરી થઈ જાય ત્યારપછી કદાચ હારી પણ શકે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે તથા નિદાનની સુવિધા વધી તેને ગણાવે છે.

ડૉક્ટર્સનું કહેવું છે કે આઝાદી વખતે ભારતમાં સરેરાશ આયુષ્ય 40-45 વર્ષનું હતું, જે અત્યારે વધીને 65-70ની થઈ ગઈ છે.

ભારતમાં કુપોષણ અને ચેપી રોગોની સમસ્યા મોટી હતી. તેના પર ઘણા અંશે કાબૂ મેળવી લેવાયો છે. સાથે જ કૅન્સરના નિદાનની અને સારવારની સુવિધા પણ વધી છે.

ભારતમાં કૅન્સરનો ઇતિહાસ

ભારતમાં કૅન્સર જેવી બીમારી અને તેના ઇલાજનો ઉલ્લેખ આયુર્વેદ અને પ્રાચીન પાંડુલિપિમાં મળે છે.

જર્નલ ઑફ ગ્લોબલ ઑન્કોલૉજીના જણાવ્યા અનુસાર ભારતીય મધ્યકાલીન સાહિત્યમાં કૅન્સરનો ઉલ... બાકીનો લેખ લખો:

કૅન્સરને કારણે થનારાં મોતની સંખ્યા વધીને 12 લાખની થઈ જશે.

જર્નલ ઑફ ક્લિનિકલ ઑન્કોલૉજીના જણાવ્યા અનુસાર ભારતમાં કૅન્સરના 18 લાખ દર્દીઓ સામે કૅન્સર સ્પેશ્યાલિસ્ટની સંખ્યા માત્ર 1600 જ છે, એટલે કે 1125 દર્દીઓ સામે એક જ કૅન્સર સ્પેશ્યાલિસ્ટ છે.

નવ્યાના ચીફ મેડિકલ ઑફિસર ડૉક્ટર નરેશ એમ. રાજનનું માનવું છે કે કૅન્સરને કારણે અર્થતંત્ર પર બે રીતે અસર પડે છે. એક અસર દર્દીના પરિવાર પર અને બીજી ભારતના આરોગ્ય બજેટ પર.

આ અસરને ઓછી કરવા માટે નેશનલ કૅન્સર ગ્રીડ (એનસીજી) બનાવવામાં આવી છે. એનસીજીમાં દેશભરના સરકારી અને બિનસરકારી હૉસ્પિટલોને જોડવામાં આવી છે.

તેના આધારે નવ્યાની સ્થાપના કરવામાં આવી છે, જેના દ્વારા દર્દીઓ સુધી નિષ્ણાતોની સલાહ અને સારવારની રીતો પહોંચાડવાની કોશિશ થાય છે.

ડૉક્ટર નરેશ એમ. રાજન કહે છે કે ઘણા અભ્યાસોમાં જોવા મળ્યું છે કે કુટુંબમાં કોઈ એકને કૅન્સર થાય ત્યારે તેની સારવાર માટે 40-50 ટકા લોકોએ કરજ લેવું પડે છે કે ઘર વેચી દેવું પડે છે.

લેન્સટના અહેવાલ અનુસાર ત્રણથી પાંચ ટકા કિસ્સામાં તેના કારણે પરિવાર ગરીબી રેખાની નીચે જતો રહે છે.

જોકે ડૉક્ટરોને આશા છે કે કેન્દ્ર સરકારની આયુષ્યમાન યોજનામાં કૅન્સરની સારવારને જોડવાથી ઘણા બધા લોકોને મદદ મળશે.

ડૉક્ટર કુંદર સિંહ ચુફાલ

સરકારે 2018માં આયુષ્માન યોજના શરૂ કરી હતી, જેમાં કૅન્સરની બીમારી માટે પણ આર્થિક સહાય આપવામાં આવે છે. આ યોજના હેઠળ પાંચ લાખ રૂપિયા સુધીની સારવાર દર્દીને મળી શકે છે.

ડૉક્ટર નરેશ એમ. રાજનના જણાવ્યા અનુસાર, "ગરીબ લોકોને સારવાર માટે મોટાં શહેરોમાં ના આવવું પડે તે માટે સરકારે એવી વ્યવસ્થા કરી છે કે કૅન્સરનું નિદાન થાય કે તરત જ સારવાર શરૂ થઈ જાય. તે માટે એક નેશનલ કૅન્સર ગ્રીડ બનાવાઈ છે."

"આ ગ્રીડમાં કૅન્સરની 170 હૉસ્પિટલને જોડવામાં આવી છે. આ હૉસ્પિટલના ડૉક્ટરોને કૅન્સરના દર્દીઓ માટે વિશેષ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે."

"તેમાં એવું સમજાવાયું છે કે ભારતમાં તમે ગમે ત્યાં હો, અમુક પ્રકારનું કૅન્સર હોય તો અમુક પ્રકારના ટેસ્ટ કરાવી લેવા જોઈએ અને અમુક પ્રકારે સારવાર આપવી જોઈએ."

"છેલ્લાં ત્રણ-ચાર વર્ષોમાં કૅન્સર રિસ્પોન્સ સિસ્ટમ બનાવાઈ છે, જેમાં દર્દી કે ડૉક્ટર ગમે ત્યાં હોય તેમને કૅન્સર અંગે પૂરી જાણકારી આપીને સારવાર આપી શકાશે. મોટા શહેરની હૉસ્પિટલમાં જવાની જરૂર નહીં પડે. આ ગ્રીડ સાથે આયુષ્માન યોજનાને પણ જોડવામાં આવી છે. તેના કારણે દર્દીને સારવારમાં આર્થિક...


...ે તમે જુદાજુદા પ્રવેશ માર્ગ દ્વારા ઝડપથી અંદર ઘૂસી જાવ અને બળવાખોરોને હતપ્રભ કરી દો.

પરંતુ તેમાં આશ્ચર્યનું તત્વ બિલકુલ નહોતું કારણ કે ચેચેન બળવાખોરો આ માટે સંપૂર્ણ રીતે સજ્જ હતા.

આમ કરવા માટે રશિયન સૈનિકોએ લગભગ 100 ફૂટનો પરિસર પાર કરીને હૉલમાં ઘુસવું પડ્યું હોત. તેમણે પગથિયાં પર પણ હુમલો કરવો પડ્યો હોત જ્યાં બળવાખોરોએ જોરદાર રક્ષાવ્યવસ્થા તૈયાર રાખી હતી.

આ રીતે હુમલો કરવામાં થોડી મિનિટોનો સમય લાગ્યો હોત અને ચેચન બળવાખોરો માટે આટલો સમય થિયેટરને વિસ્ફોટકોથી ઉડાવી લેવા માટે પૂરતો હોત.

48 કલાક... બાકીનો લેખ લખો:

દાખલ કરવામાં આવ્યો."

"કેટલાંક મહિલા કટ્ટરવાદીઓએ ભાગીને બાલ્કની સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કર્યો પરંતુ ત્યાં પહોંચતાં પહેલાં જ તેઓ જમીન પર ઢળી પડ્યાં."

ગૅસ પ્રવાહિત થયાના એક કલાક પછી 6 વાગીને 33 મિનિટે 200 રશિયન સૈનિકો અંદર દાખલ થયા. સાત મિનિટ પછી તેમણે મુખ્ય હૉલના દરવાજાને બૉમ્બથી ઉડાવી દીધો.

જેટલા બળવાખોરો જાગી ગયા હતા તેમને રશિયન સૈનિકોએ ગોળીથી ઠાર માર્યા.

જે બળવાખોરો ગૅસની અસરથી બેહોશ થઈ ગયા હતા તેમને પણ ઉંઘમાં જ ગોળી મારવામાં આવી.

ત્યાર પછી રશિયન દળોના એક સભ્યે પત્રકારોને જણાવ્યું કે "અમે આ હુમલાખોરો પર પોઇન્ટ બ્લેન્ક રેન્જ પરથી ગોળી મારી હતી. આ ઘાતકી હતું પરંતુ કોઈ વ્યક્તિએ પોતાની કમર સાથે બે કિલો પ્લાસ્ટિક વિસ્ફોટકો બાંધ્યા હોય તો તેમની સાથે આવી રીતે જ વર્તન કરવું જોઈએ. આખા થિયેટરની ફરશ પર બૉમ્બ પથરાયેલા હતા."

સૌથી મોટો બોમ્બ 50 કિલો ટીએનટીનો હતો જેને 15 નંબરની લાઈનમાં બરાબર વચ્ચે રાખવામાં આવ્યો હતો.

રસપ્રદ વાત એ હતી કે બળવાખોરોએ તેને ત્યાં રાખવામાં બંધકોની મદદ લીધી હતી. પરંતુ તેમાંથી કોઈનામાં વિસ્ફોટ થયો નહોતો.

કેટલાક બંધકોએ હુમલા દરમિયાન ભાગવાની કોશિશ કરી પરંતુ તેમને બહારના દરવાજા પર ઊભેલા ચેચન બળવાખોરોએ ગોળીથી ઉડાવી દીધા.

140 લોકોનાં મૃત્યુ

ઍલેક્સ બૉબિક યાદ કરતાં જણાવે છે, "મેં મારું માથું નીચે ઝુકાવી દીધું હતું ત્યાં મને બહારથી ગોળી ફૂટવાનો અવાજ સંભળાયો. થોડા સમય પછી મારી સાથીદારે મને કહ્યું કે તેને કંઈક ગંધ આવી રહી છે. પરંતુ મને એવું કંઈ ન લાગ્યું. તેણે જ મને જણાવ્યું કે થિયેટરમાં ગૅસ છોડવામાં આવ્યો છે."

"તેણે પોતાના ચહેરા પર રુમાલ લગાવી દીધો અને મને પણ આમ કરવા માટે કહ્યું. મેં પણ આમ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો પરંતુ તેના પહેલાં જ હું બેહોશ થઈ ગયો હતો. મને જ્યારે ભાન આવ્યું ત્યારે મેં જોયું કે રશિયન સૈનિકો થિયેટરમાં આમતેમ દોડી રહ્યા હતા."

આ સમગ્ર અભિયાનમાં 90થી વધારે બંધકો અને 50 ચેચન બળવાખોરો માર્યા ગયા હતા પરંતુ કોઈ રશિયન સૈનિકને જરાય ઘસરકો પણ નહોતો પડ્યો.

ગિરનાર રોપ-વે : આકાશમાંથી આવો દેખાશે ગિરનારનો સુંદર નજારો

સ્લીપિંગ એજન્ટનો ઉપયોગ

બળવાખોરોના કમાન્ડર 27 વર્ષીય મોવસાર બરેયેવને બીજા માળે રસોડા પાસે ગોળી મારવામાં આવી હતી.

જૉહાના મૅક્ગિયરી અને પૉલ ક્વિન જજે લખ્યું, "કેટલાક બંધકો પોતાની જાતે ચાલીને બહાર નીકળ્યા. પરંતુ મોટા ભાગનાને રશિયન સૈનિકો અને ઇમરજન્સી કર્મચારીઓ પોતાના ખોળામાં ઉઠાવીને...


...ે તેઓ એક થિયેટર આર્ટિસ્ટ હતા.

પાકિસ્તાનમાં દાવો કરવામાં આવે છે કે ઉર્દૂ ભાષા અને ઇસ્લામ ધર્મનું વિશેષ શિક્ષણ આપીને તેમને નબી અહમદ શાકિરના નામથી પાકિસ્તાન મોકલવામાં આવ્યા હતા.

અને તેઓ કરાચી યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ મેળવવામાં સફળ રહ્યા અને સૈન્યમાં રહ્યા.

રવીન્દ્ર કૌશિકની ધરપકડ પછી તેમને પાકિસ્તાનની વિવિધ જેલમાં સોળ વર્ષ સુધી રાખવામાં આવ્યા અને 2001માં તેમનું જેલમાં જ મૃત્યુ થયું.

રામરાજ્ય

રામરાજ્ય પાકિસ્તાન પહોંચતાં જ કથિત રીતે ગુપ્તચર એજન્સીના હાથે લાગી ગયા

2004માં કથિત રીતે લાહોરથી તેમની ધરપ... બાકીનો લેખ લખો:

ની ધરપકડ કરી હતી.

ભારતીય વર્તમાનપત્ર 'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'માં છપાયેલા એક રિપોર્ટ પ્રમાણે ગરબખશ રામે રાજ્ય સરકાર પર આરોપ મૂક્યો હતો કે જે સરબજિતના પરિવારને મળી હતી તેવી તેમને સુવિધા આપવા ન આવી.

તેમનો દાવો છે કે તેમણે પંજાબના મુખ્ય મંત્રી પ્રકાશસિંહ બાદલ સાથે મુલાકાત પણ કરી, પરંતુ તેમને સરકારી નોકરી આપવામાં આવી નહોતી.

વિનોદ સાનખી

વિનોદ સાનખીએ પૂર્વ જાસૂસોની મદદ માટે સંગઠન બનાવ્યું હતું

વિનોદ સાનખીની 1977માં પાકિસ્તાનમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને 11 વર્ષ પાકિસ્તાનમાં વિતાવ્યાં પછી તેમને 1988માં મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

વિનોદ સાનખીએ ભારતમાં પૂર્વ જાસૂસોની ભલાઈ માટે એક સંગઠન બનાવ્યું હતું.

પોતાની વાત કહેતા તેમણે દાવો કર્યો હતો કે તે ટેક્સી ડ્રાઈવર હતા જ્યારે તેમની મુલાકાત ભારતીય જાસૂસ સાથે થઈ. ત્યારે તેઓએ તેમને સરકારી નોકરીની ઓફર કરી હતી.'

તેઓને કથિત રીતે પાકિસ્તાન મોકલવામાં આવ્યા, પરંતુ જ્યારે તે પાકિસ્તાનની જેલમાંથી મુક્ત થયા તો તેમના દાવા પ્રમાણે તેમને સરકારે કોઈ મદદ કરી નહોતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે તેમણે અન્યો ઉપર નજર દોડાવી પડી રહી છે. 2002ના ગુજરાતમાં હુલ્લડો ફાટી નીકળ્યા, જેમાં હજારો લોકો મૃત્યુ પામ્યા. એ પછી ચરિત્રનિર્માણ માટે સરદાર પટેલ સાથે સરખામણી શરૂ થઈ.

વરિષ્ઠ પત્રકાર ઉર્વીશ કોઠારી કહે છે, "પ્રધાન મંત્રી નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હતા, ત્યારે શરૂઆતના વર્ષોમાં તેમના ભાષણો તથા ચર્ચામાં મહાત્મા ગાંધી કરતાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલનો ઉલ્લેખ વધુ જોવા મળતો અને તેમનું મહિમાગાન કરતા."

"એ પછી તેઓ રાષ્ટ્રીયસ્તરે પોતાની ભૂમિકા જોવા લાગ્યા, ત્યારથી તેમના ભાષણમાં ગાંધીનો ઉલ્લેખ ... બાકીનો લેખ લખો:

વજીવન'માં ગાંધીજીના લખાણમાં હિંદુ-મુસ્લિમ સંબંધોનું નિરૂપણ વિષય ઉપર મહાશોધ નિબંધ લખનાર કોઠારીનું આશ્રમના રિડેવલપમેન્ટ અંગે માનવું છે, "ગાંધીસંબંધિત કોઈસ્થળમાં સાદગી અને ખુલ્લાપણું હોય તે જરૂરી છે. હાલ ગાંધીના તમામ સ્થળો અને સ્મારકોમાંથી સાબરમતી આશ્રમ ખાતે તે ફિલ આવે છે."

"ટુરિસ્ટ સિઝન ન હોય ત્યારે પણ વર્તમાન સ્વરૂપમાં પણ ગાંધી આશ્રમ ખાતે દરરોજ સેંકડોની સંખ્યામાં મુલાકાતીઓ ગુજરાત સહિત દેશ-વિદેશથી આવે છે." તેઓ ઉમેરે છે કે હેરિટેજની જાળવણી થઈ શકે, પરંતુ નિર્માણ ન થઈ શકે.

રાજકીય વિવેચકોના કહેવા પ્રમાણે, જો પટેલ, આંબેડકર અને બોઝ સહિતના રાજનેતાઓના રાજકીયવારસા ઉપર ધૂળ ન ચડી હોત, તો ભાજપ આ વારસાને આંચકવાનો વિચાર ન કરી શક્યું હોત.

 મોદી, મહાત્મા, સંકલ્પ અને પ્રકલ્પ

 નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હતા ત્યારે અને સરદાર પટેલની સાથે-સાથે તેમણે મહાત્મા ગાંધીના નામથી પણ પ્રકલ્પો શરૂ કર્યા હતા.

મહાત્મા મંદિર: મે-2010માં ગુજરાતના પાટનગર ખાતે રાજ્યકક્ષાના કન્વેન્શન ઍન્ડ એક્ઝિબિશન સેન્ટરના નિર્માણની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. જેને 'મહાત્મા મંદિર' એવું નામ આપવામાં આવ્યું છે.

જેના મુખ્ય હૉલમાં છ હજાર લોકો તથા તથા અલગ-અલગ ખંડોમાં કુલ 15 હજાર દર્શકોની બેઠકવ્યવસ્થા છે. વર્ષ 2011, 2013, 2015, 2017 તથા 2019ની વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટનું આયોજન અહીં જ કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં દેશ-વિદેશના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો.

મહાત્મા મંદિરના પાયામાં ગુજરાતના તમામ ગામડાંમાંથી માટી લાવીને તેના પાયામાં નાખવામાં આવી હતી.

આ સિવાય મહાત્મા મંદિરમાં ટાઇમ કૅપ્સ્યૂલ પણ મૂકવામાં આવી છે. જેમાં રાજ્યનો 2010 સુધીનો ઇતિહાસ તથા અન્ય ઓડિયો, વીડિયો સામગ્રી પણ મૂકવામાં આવી છે.

2005માં દાંડીકૂચના 75 વર્ષના અનુસંધાને તત્કાલીન યુ.પી.એ. (યુનાઇટેડ પ્રૉગ્રેસિવ અલાન્યસ) દ્વારા અમદાવાદથી દાંડી સુધી જે રસ્તે ગાંધીજી ચાલ્યા હતા તેને 'દાંડી હેરિટેજ રૂટ' નામ આપવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ તેને અંતિમ ઓપ છેક 2013માં આપી શકાયો હતો.

 ગાંધી આશ્રમના મુલાકાતીઓ

 મે-2014માં નરેન્દ્ર મોદી દેશના પ્રધાન મંત્રી બન્યા. એ પછી દેશની ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકો, દ્વિપક્ષીય કે બહુપક્ષીય વાટાઘાટોને 'દિલ્હીથી બહાર' યોજવાનું વલણ અપનાવ્યું.

સપ્ટેમ્બર-2014માં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે ભારતની મુલાકાત લીધી હતી. એ સમયે મોદી તેમને ગાંધી આશ્રમ લઈને આવ્યા હતા.

આ સિવાય જાપાનના તત્કાલીન પ્રધાન...


...ે તેમની તમામ કાળજી ઘરના અન્ય સભ્યો લે. અમે રિવર્સ-ક્વોરૅન્ટીન અંતર્ગત આવા જે ઘર નક્કી કરીએ છીએ ત્યાં 14 દિવસ સુધી સતત ફોલો અપ લઈએ છીએ.

સંગીતાબહેનનું કહેવું છે કે સતત ફોલોઅપને લીધે ગામના લોકોને કોરોનાની ગંભીરતા સારી રીતે સમજાય છે અને જે પરિવારમાં લોકોને રિવર્સ-ક્વોરૅન્ટીન કરવામાં આવ્યા છે તેઓ પણ સહકાર આપે છે. કોઈ જો સહયોગ ન આપે કે વાંધો ઉઠાવે તો અમે સરપંચનો સહયોગ લઈએ છીએ. રિવર્સ-ક્વોરૅન્ટીન કાર્યક્રમ માટે અમે એક વૉટ્સૅપ ગ્રૂપ બનાવ્યું છે જેમાં સરપંચ, ઉપસરપંચ, પંચાયતના સભ્યો વગેરેને જોડાલા છે."
... બાકીનો લેખ લખો:

પર ફોલો કરી શકો છો