...ધી પ્રદેશમાં મહાત્મા ગાંધીનો પ્રભાવ રહ્યો ત્યાં સુધી ભાજપ નેપથ્યમાં રહી.

ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં સોશિઅલ સાઇન્સના પ્રોફેસર ગૌરાંગ જાની કહે છે, "ગુજરાતમાં ગાંધીનો પ્રભાવ દરેક વર્ગ પર જબરદસ્ત હતો. ગુજરાતની મહિલાઓ પર પણ ગાંધીનો પ્રભાવ હતો."

"અમદાવાદની ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીને તે જમાનામાં મૅન્ચેસ્ટર કહેવામાં આવતું હતું. તેને ગાંધીએ સંગઠિત કરાવ્યું હતું. આ વાત વર્ષ 1920ની છે. ત્રણ વર્ષ બાદ તેને સો વર્ષ પુરાં થઈ જશે."

"ગાંધીએ ગુજરાત વિદ્યાપીઠ બનાવી અને તેની ઉંમર પણ સો વર્ષ થઈ જશે. ઘણી સ્કૂલો બનાવી. ઘણા... બાકીનો લેખ લખો:

ાત્ર એક ટકા છે અને ગુજરાતમાં તેઓ ભૂસ્વામી નથી. બીજા રાજ્યોમાં બ્રાહ્મણ ભૂસ્વામીના રૂપમાં છે.

ગુજરાતમાં બીજો પ્રભાવ જૈનોનો હતો અને તે આજે પણ છે.

જાની કહે છે, "તે જમાનામાં જૈનોની ઓળખ હિંદુથી અલગ ન હતી. ગુજરાતમાં ભદ્ર વર્ગોનાં વિચાર એક ટકા બ્રાહ્મણ અને જૈન લોકોનાં પ્રભાવમાં વિકસિત થયા."

"જૈન ગુજરાતમાં પાંચ ટકા પણ નથી. પરંતુ તેઓ આર્થિક રૂપે શક્તિશાળી પહેલા પણ હતા અને આજે પણ છે."

"અમદાવાદની ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રી તેમના હાથમાં હતી. આજની તારીખમાં જૈન લોકોનો સાક્ષરતા દર 97 ટકા છે."

"પરંતુ તેમનું શિક્ષા જ્ઞાન પરંપરાનો ભાગ નથી. ગુજરાતમાં તો ગાંધી બાદ નૉલેજ ટ્રેડિશન સંપૂર્ણપણે ગુમ છે."

"અમે કહી શકીએ છીએ કે આ મામલે ગુજરાત ખૂબ ગરીબ છે."

એ રસપ્રદ છે કે ગુજરાતમાં જૈન સમાજની સાથે જ સ્વામીનારાયણ સમાજે પણ પગ પેસારો કર્યો છે.

ઘણાં લોકોનું માનવું છે કે ગુજરાતમાં બ્રાહ્મણ સંસ્કૃતિ નહીં પણ જૈન સંસ્કૃતિ ભારે પડી રહી છે.

પટેલોનો પ્રભાવ

19મી સદીમાં પાટીદાર બ્રાહ્મણ પરંપરાથી અલગ થઈને સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાય સાથે જોડાઈ ગયા હતા

સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાય સાથે સંબંધ ધરાવતા લોકો વૈષ્ણવ પંથને માને છે.

જ્યારે સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના લોકોએ ગુજરાતમાં પોતાના પ્રભાવનો વિસ્તાર કર્યો તો જૈન લોકોને આ વાત પસંદ ન આવી.

પ્રોફેસર જાની કહે છે કે સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયે સમાજમાં પછાત જાતિઓ સાથે મળીને કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.

પટેલ પણ બ્રાહ્મણ પરંપરાનો ભાગ ન હતા. સેન્ટર ફોર નૉલેજ એન્ડ એજ્યુકેશનના અચ્યુત યાજ્ઞિક કહે છે કે વર્ણવ્યવસ્થામાં પટેલોની ગણતરી પણ ચોથા વર્ણમાં થાય છે.

યાજ્ઞિક કહે છે કે તેવામાં પાટીદારો પણ સ્વામીનારાયણના સંપ્રદાય સાથે જોડાઈ ગયા.

પટેલોમાં એક કહેવત છે કે પટેલોના કોઈ પટેલ નથી હોતા.

તેનો મતલબ છે કે પટેલો પોતાની ઇચ્છા પ્રમાણે ચાલે છે. ઓગણીસમી સદીમાં પાટીદાર સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાય સાથે જોડાઈ ગયા અને તેઓ બ્રાહ્મણ પરંપરાથી અલગ થઈ ગયા.

તેની અસર ગુજરાતની રાજનીતિ પર શું પડી?

પ્રોફેસર જાની કહે છે, "સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયનો મત છે કે મહિલાઓને ન જૂઓ. મહિલાઓને મંદિરમાં ન પ્રવેશવા દો. ગુજરાત સાથે રસપ્રદ વાત એ છે કે બિન ગુજરાતી સંત અહીં ખૂબ સફળ સાબિત થયા છે."

"ગુજરાતના તો એક જ સંત હતા ગાંધી કે જેઓ આજે નિષ્ફળ છે. સ્વામીનારાયણ અને પાટીદારો વચ્ચે સંબંધ એટલો મજબૂત થયો કે પાટીદારોના હાથમાં જ સમગ્ર સંપ્રદાય આવી ગયો."

"ભાજપ માટે સ્વામીનારાયણ...


...ધી વાત એ છે કે ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે ઝઘડો છે એટલે તેની સૌથી વધારે અસર એ બન્નેને જ થશે.

ડીબીએસના વડા અર્થશાસ્ત્રી તૈમુર બેગના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટ્રેડ વોરને કારણે અમેરિકા તથા ચીને તેમની જીડીપીનો 0.25 ટકા હિસ્સો આ વર્ષે ગુમાવવો પડે એવી શક્યતા છે.

આગામી વર્ષે પરિસ્થિતિ વધારે ખરાબ થઈ શકે છે અને બન્ને દેશોનો વિકાસદર 0.5 ટકા સુધી ઘટી શકે છે.

તૈમુર બેગે કહ્યું હતું, "ચીનનો વિકાસદર 6-7 ટકા છે, જ્યારે અમેરિકાનો 2-3 ટકા. તેથી ચીનની સરખામણીએ અમેરિકાને વધારે નુકસાન થશે."

સપ્લાય ચેઇન પરની અસરનો પ્રભાવ ... બાકીનો લેખ લખો:

જાણતું નથી.

ઇતિહાસની વાત કરીએ તો અગાઉની ટ્રેડ વોરનું પરિણામ પણ હંમેશા ખરાબ જ આવ્યું છે.

1930માં અમેરિકાએ જે સ્મૂટ-હોલે ટેરિફ્સ લાદ્યા હતા તેને કારણે એક પ્રકારની ટ્રેડ વોર શરૂ થઈ હતી અને તેનો પ્રભાવ વૈશ્વિક માર્કેટ પર પડ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

એક અભ્યાસના તારણ અનુસાર, 1929થી 1934 દરમ્યાન સમગ્ર વિશ્વમાં વ્યાપાર 66 ટકા સુધી ઘટી ગયો હતો અને અમેરિકાની નિકાસ તથા યુરોપની આયાત-નિકાસમાં બે-તૃતીયાંશ ઘટાડો થયો હતો.

આપણે એ તબક્કે પહોંચી ગયાં હોવાનું અત્યારે કોઈ કહેતું નથી, પણ આ સંબંધી અનિશ્ચિતતાને કારણે અગાઉની તુલનાએ વેપારીવર્ગ અત્યારે વધુ પરેશાન છે.

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના 'આંખના બદલામાં આંખ'ના અભિગમની અસર એવી પણ થઈ શકે કે બન્ને દેશો એકમેક સામે નારાજગી દર્શાવવામાં એટલા આગળ વધી જાય કે પોતાની ઈમેજ ખરાબ થવાના ડરે તેમના માટે પાછા ફરવાનું મુશ્કેલ બની જાય.

સિંગાપુર ઇન્ટરનેશનલ ચેમ્બર્સ ઑફ કોમર્સના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી વિક્ટર મિલ્સે કહ્યું હતું, "સંરક્ષણવાદ અને અલગ પડવાથી શરૂઆત થાય છે. એ પહેલાં તથા પછી તમારા પાડોશીઓ કંગાળ થાય છે અને આખરે તમે પોતે પણ કંગાળ થાવ છો."

વેપારી વર્ગમાં ઘણા લોકોને હજુ પણ આશા છે કે એકબીજા પર આક્ષેપો કરવાનો આ સિલસિલો અટકશે અને એક સમજૂતિ સાધવાનો પ્રયાસ થશે.

સવાલ એ છે કે એવું નહીં થાય અને લડાઈ આગળ વધશે તો તમામને તેનાથી નુકસાન થશે અને તેમાં આપણે બધા સામેલ હોઈશું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ધીજીથી પ્રભાવિત હતા. તેમણે લખેલો અને મહાદેવ દેસાઈએ ટાંકેલો એક પત્ર આ સંદર્ભમાં નોંધપાત્ર છે.

રોમાં રોલાંએ લખ્યું હતું, "જો ગાંધીને નોબલ પ્રાઇઝ મળે તો સૌ રાજી થાય એમાં શંકા નથી, પણ હું ઇચ્છતો નથી કે એ ઇનામ તેમને મળે. કારણ શાંતિ માટેનાં કે સાહિત્ય માટેનાં ગમે તે નોબલ પ્રાઇઝનાથી મહાત્મા ગાંધી ક્યાંયે પર છે."

"ઈસુ ખ્રિસ્તને શાંતિવાદી પાર્લામેંટના સભ્યો ઇનામ આપે એવી કલ્પના કરો તો! એ કલ્પના જ કેવી બેહૂદી છે!...' (નવજીવન, 16 ડિસેમ્બર, 1923, પૃ.૧૨૨) રોલાંએ પત્રમાં એવી આશંકા પણ વ્યક્ત કરી હતી કે ગાંધ... બાકીનો લેખ લખો:

સક ચળવળોમાં ટોળાં દ્વારા થયેલી હિંસાની ટીકા પણ કેટલાક લોકોમાં થતી હતી.

દક્ષિણ આફ્રિકામાં ગાંધીજીએ ફક્ત ભારતીયો માટે જ કામ કર્યું અને તેમનાથી ખરાબ સ્થિતિમાં રહેલા કાળા લોકોની અવગણના કરી, એવી ટીપ્પણી પણ પ્રો. જેકબે તેમના અહેવાલમાં લખી હતી.

આ સિવાય બ્રિટન-નોર્વેના ગાઢ સંબંધો પણ ગાંધીજીને નોબલ પ્રાઇઝથી દૂર રાખવામાં જવાબદાર ગણાતા રહ્યા છે.

લાગલગાટ ત્રણ વર્ષના નામાંકન પછી, છેક 1947માં ત્રણ ભારતીય નેતાઓ ગણેશ વાસુદેવ માવળંકર, બાળાસાહેબ ખેર અને ગોવિંદ વલ્લભ પંતે અલગ અલગ રીતે ગાંધીજીનું નામ મોકલ્યું.

એ વખતે નોબલ સમિતિના સલાહકાર અને ગાંધીજી વિશેની નોંધ લખનાર જેન્સ સીપે (Jens Seip) 1947ની ઘટનાઓને ગાંધીજી અને તેમની ચળવળની 'સૌથી મહાન જીત અને સૌથી મહાન હાર' ગણાવ્યાં.

તેમનો સંદર્ભ અનુક્રમે ભારતની આઝાદી અને ભારતના ભાગલા વિશે હતો.

ગાંધીજીના પ્રાર્થનાસભાના એક પ્રવચનનું એવું અર્થઘટન કરાયું હતું કે તેમણે પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધની હિમાયત કરી છે.

અર્થઘટન વિશે જાણ થયા પછી ગાંધીજીએ એ વિશે સ્પષ્ટતા કરી હતી. છતાં, નોબલ પ્રાઇઝ કમિટીમાં એ પણ એક મુદ્દો રહ્યો.

છેલ્લે 1948માં નોબલ પ્રાઇઝ માટેનાં નામ મોકલવાની છેલ્લી તારીખના બે દિવસ પહેલાં ગાંધીજીની હત્યા થઈ. એ વખતે જુદાં જુદાં છ ઠેકાણેથી ગાંધીજીનું નામ આવ્યું હતું.

તેમાંથી એક નામાંકન અમેરિકાની કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના ફિલસૂફી વિભાગના પાંચ અધ્યાપકોએ, તો બીજું નામાંકન ફ્રાન્સની બોર્દુ યુનિવર્સિટીના કાયદા વિભાગના છ અધ્યાપકોએ મોકલ્યું હતું.

એ વખતે જેન્સ સીપે ગાંધીજીના જીવનના છેલ્લા પાંચ મહિનાની કામગીરી વિશે અને તેમણે પાડેલા રાજકીય-નૈતિક પ્રભાવ વિશે લખ્યું હતું, 'આ બાબતમાં ગાંધીજીની સરખામણી ધર્મના સંસ્થાપકો સાથે જ કરી શકાય.'

એ વર્ષે શાંતિના નોબલ પ્રાઇઝ માટે ગાંધીજી સહિત ત્રણ નામ હતાં. અગાઉ આ પારિતોષિક કદી મરણોત્તર અપાયું ન હતું, પણ ચોક્કસ સંજોગોમાં તે મરણોત્તર આપવાની જોગવાઈ હતી.

નોબલ સમિતિના સત્તાવાર અહેવાલ પ્રમાણે, મૂંઝવણ એ ઊભી થઈ કે પારિતોષિક પેટે મળતી રોકડ રકમ કોને આપવી?

ગાંધીજીના વારસદાર તરીકે કોઈ એક વ્યક્તિ કે સંસ્થા ન હતી કે જેને આ રકમ આપી શકાય.

ઘણી વિચારણા પછી એવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો કે એ વર્ષે ગાંધીજીના સન્માનમાં કોઈને પારિતોષિક ન આપવું.

18 નવેમ્બર, 1948ના રોજ નોબલ સમિતિએ જાહેર કર્યું કે 'કોઈ લાયક જીવંત ઉમેદવાર ન હોવાથી' એ વર્ષનું શાંતિ માટેનું નોબલ પ્રાઇઝ એનાયત...


...ધીજીને ટીકાઓ વિશે પૂછ્યું ત્યારે ગાંધીજીએ કહ્યું હતું કે હિંદુ-મુસલમાન એકતા તેમના માટે પરમ શ્રદ્ધાનો વિષય છે અને તે એવા મૂરખ નથી કે તેને નુકસાન પહોંચાડવાની સંભાવના ધરાવતી ચળવળ ઉપાડે. (India: From Curzon to Nehru and After, p.77)

ગાંધીજીએ ખિલાફતના પ્રશ્ને વચનભંગ અને ધર્મભંગ જોયાં. ઉપરાંત, મુસ્લિમોને અહિંસક આંદોલનના માર્ગે દોરવાની અને હિંદુ-મુસ્લિમ એકતા સિદ્ધ કરવાની અભૂતપૂર્વ તક પણ જોઈ.

તેમણે કહ્યું હતું, "અત્યારે આપણને જિંદગીમાં ન મળે એવી આ તક મળી છે. ખિલાફતનો પ્રશ્ન બીજા સો વર્ષ સુધી ફરી ઊઠે ... બાકીનો લેખ લખો:

ાતા અલીબંધુઓ (મૌલાના મહંમદઅલી અને મૌલાના શૌકતઅલી) ગાંધીજીના નિકટના સાથી બન્યા. તે હિંસામાં માનતા હતા, પણ ગાંધીજીની સાથે રહીને તેમણે આ લડત પૂરતી તેમણે હિંસા છોડી.

ગાંધીજીએ અને આર્યસમાજી સ્વામી શ્રદ્ધાનંદે મસ્જિદોમાં જઈને રાજકીય પ્રવચન આપ્યાં. 'હિંદુ-મુસલમાન કી જય' જેવાં સૂત્રો ગુંજવાં લાગ્યાં.

સફળતા અને નિષ્ફળતા

ગાંધીજી માટે ખિલાફત ન્યાયનો, ધર્મનો, પાડોશીધર્મનો, ભાઈને ટાંકણે મદદ કરવાનો, હિંદુમુસલમાન એકતાનું સપનું સિદ્ધ કરવાનો, સ્વરાજનો અને ગોરક્ષાનો પ્રશ્ન હતો.

ભારતના જાહેર જીવનમાં હિંદુમુસલમાન એકતા સિદ્ધ કરવાનો ગાંધીજી માટે આ પહેલો પ્રસંગ હતો.

તેમાં અને મુસ્લિમોના મોટા સમૂહને અંગ્રેજોથી તથા હિંસાથી દૂર લઈ જવામાં તેમને કામચલાઉ ભવ્ય સફળતા મળી. પણ આ બધા ગાળા દરમિયાન અંગ્રેજ સત્તાધીશો અને બીજાં કોમવાદી પરિબળો સતત સક્રિય હતાં.

માર્ચ, 1922માં ગાંધીજીની ધરપકડ થઈ અને રાજદ્રોહના ગુનાસર તેમને છ વર્ષનો જેલવાસ થયો. તબિયતના કારણસર તે 1924માં જેલમાંથી છૂટ્યા, ત્યારે બહારનું વાતાવરણ બગડી ચૂક્યું હતું.

એકાદ મહિના પછી તુર્કીના પ્રગતિશીલ નેતા મુસ્તફા કમાલ પાશાએ જ ખિલાફત નાબૂદ કરી નાખી અને સુલતાન-ખલીફાને હાંકી કાઢ્યા. એટલે ખિલાફતનો મુદ્દો અપ્રસ્તુત થઈ ગયો.

કોમવાદી પરિબળોનું ખેંચાણ અને કોમી હિંસાનો ચાલુ સિલસિલો, હિંદુ-મુસ્લિમો વચ્ચે ખટરાગની સ્થિતિ કાબૂમાં રાખવાને બદલે તે વણસે એવી કોશિશ કરતી અંગ્રેજ સરકાર અને ખિલાફતનો મુદ્દો ન રહેતાં, ભારતીય મુસ્લિમોમાંથી ઘણાનું આંદોલનથી વિમુખ થઈ જવું.

આ બધાને કારણે હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાનું તાજું ચણતર તહસનહસ થઈ ગયું.

1924માં સરહદપ્રાંતના કોહાટમાં થયેલાં રમખાણોની તપાસ કર્યા પછી, તેનાં તારણો વિશે ગાંધીજી અને અલીબંધુઓ એકમત ન થઈ શક્યા. એટલે તેમના રસ્તા પણ ફંટાયા અને પછી કદી એક ન થયા.

વિશ્લેષણ

ગાંધીજીએ ખિલાફત ચળવળમાં તેમની ભૂમિકા વિશે પછીથી પણ કદી અફસોસ કે પસ્તાવો વ્યક્ત ન કર્યો અને પોતાનું વલણ યોગ્ય જ ગણાવ્યું.

બીજા ઘણા વિશ્લેષકોએ ખિલાફત ચળવળને ગાંધીજીની મોટી ભૂલ ગણી.

એવું કહેવાયું કે આ ચળવળને લીધે સામાન્ય મુસ્લિમોમાં રાજકીય જાગૃતિ આવી, તેમાં રહેલા ધર્મના તત્ત્વને કારણે ધાર્મિક રૂઢિચુસ્તોને પ્રતિષ્ઠા મળી અને જાગ્રત થયેલા મુસ્લિમો ખિલાફતનો સવાલ પૂરો થયા પછી હિંદુઓની સામે પડ્યા.

કેટલાક અભ્યાસીઓએ એવી પણ ટીકા કરી છે કે ગાંધીજીએ ધાર્મિકને બદલે આર્થિક મુદ્દે હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાની કોશિશ કરી...


...ધીનતા બંગલોઝ'માં રહેતા હોવાનું પણ જણાવ્યું."

"અમે તપાસ કરી તો ખબર પડી કે એના પિતા વિક્ટર નિવૃત આર્મીમેન હતા પરંતુ જુલિયન લશ્કરમાં નથી."

"એની તપાસમાં ખબર પડી કે એ ખોટા નામે મેટ્રિમોનિયલ સાઇટ પર બીજી છોકરીઓને ફસાવી ચૂક્યો છે."

કવિતાએ તેમની તપાસને આધારે સાયબર સેલમાં ફરિયાદ નોંધાવી અને જુલિયન સિંહા સાથે સંપર્કો ચાલુ રાખ્યા.

કેવી રીતે પોતાની જાળમાં ફસાયો?

પોલીસની મદદથી તપાસ ચાલી રહી હતી ત્યારે પોલીસને ખબર પડી કે જુલિયન સિંહાએ અલગ અલગ આઈ.પી. ઍડ્રેસથી ઘણી બધી મેટ્રિમોનિયલ વેબસાઇટ પર પોતાની પ્રોફ... બાકીનો લેખ લખો:

ેળવવી જોઈએ. અમારા મૅરેજ-બ્યુરોમાં લોકોને અમે પહેલાં એકબીજા સાથે મુલાકાત કરાવીએ છીએ."

"પસંદગી નક્કી થાય ત્યારબાદ અમે તેમને 15થી 25 દિવસ એકબીજાને સમજવાનો મોકો આપીયે છીએ."

"ત્યારબાદ લગ્ન માટે આગળ વધવાની સલાહ આપીએ છીએ. માત્ર ઇન્ટરનેટ અને મોબાઇલ કૉલના પરિચયને આધારે લગ્ન કરવાની સલાહ નથી આપતા."

અન્ય એક મેરેજ બ્યૂરો ચલાવતાં રાધિકાબહેને બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું, "આજકાલ લોકો એકબીજાનું બૅકગ્રાઉન્ડ તપાસ્યા વગર લગ્ન કરવા તૈયાર થાય છે."

"જેના કારણે આવી સમસ્યા ઊભી થતી જોવા મળે છે. કોઈ એ પાત્રોનાં ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ અકાઉન્ટ જોતાં નથી."

"એમનું ફ્રેન્ડ લિસ્ટ જોતું નથી. જો આ બધી તપાસ કરવામાં આવે તો બંને પાત્રો વિશે આસાનીથી માહિતી મળી જાય."

"અમે પહેલાં આ બધી તપાસ કરીએ છીએ, ત્યારબાદ પરિવારોને મળીને સંબંધ નક્કી કરીએ છીએ."

"જેથી કારણે આવી સમસ્યા ઊભી ના થાય. એકલતા અનુભવતી મહિલાઓને ખોટા નામે છેતરવાના કિસ્સા વધ્યા બાદ અમે આવી ચકાસણી શરૂ કરી છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ધુ પ્રમાણમાં પાકે છે.

સરકારી આંકડા મુજબ સમગ્ર રાજ્યમાં 4,46,440 હેક્ટર જમીન પર વર્ષ 2019-20માં ફળોનો પાક થયો હતો.

જેમાં આંબા, ચીકુનાં ઝાડ અને અન્ય વૃક્ષો સમાવિષ્ટ છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન 92,61,066 મેટ્રિક ટન ઉત્પાદન થયું હતું. આને મબલખ ઉત્પાદન કહી શકાય.

કુલ ઉત્પાદન પૈકી 60 ટકા જેટલું ઉત્પાદન તો માત્ર સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં થયું હતું. નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં આવેલા તૌકતે વાવાઝોડાની પણ સૌથી વધુ અસર આ વિસ્તારો પર જ જોવા મળી હતી.

આ વિસ્તારોમાં જમીન સંપાદિત કરતી વખતે સરકારી સહાય પ્રમાણે... બાકીનો લેખ લખો:

રની કેરીઓ સંપૂર્ણપણે નાશ પામી છે.

તેઓ કહે છે કે, "અમને કહેવામાં આવ્યું છે કે એક હેક્ટર દીઠ 30,000 રૂપિયા મળશે. આટલો ખર્ચ તો આંબા પરથી નીચે પડી ગયેલી કેરીઓને વાડીમાંથી દૂર કરવા પર થશે."

"આટલી સહાય કરીને સરકાર અમારો મજાક ઉડાવી રહી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે."

આવી જ રીતે બે હેક્ટર જમીન ધરાવતા ખેડૂત મેમુદનું કહેવું છે કે તેમને ઉનાળાના પાકથી દર વર્ષે આશરે 2 લાખ રૂપિયાની આવક થતી હતી.

તેઓ કહે છે કે, "મેં સર્વે માટે અધિકારીઓની રાહ જોઈ, પરંતુ તેઓ ન આવતાં આખરે મેં મારું ખેતર સાફ કરી નાખ્યું."

"સરકારનું કહેવું છે કે તેઓ મને હેક્ટર દીઠ 20,000 રૂપિયા આપશે. જે નહિવત્ રકમ છે. તેના કરતાં તો સરકાર સહાય ન આપે તો સારું."

વાવાઝોડાએ બનાવ્યા ઘરવિહોણા

તૌકતે વાવાઝોડાના કારણે અનેક લોકોનાં ઘરોને નુકસાન થયું છે

અમરેલી જિલ્લાના ઉનાના રહેવાસી પિયુષ સરવૈયાનાં બે મકાનો તૌકતે વાવાઝોડામાં પડી ભાંગ્યાં છે.

હાલમાં તેઓ પોતાના પરિવાર સાથે નજીકના એક મંદિરમાં આશરો લેવા માટે મજબૂર બન્યા છે.

સરકારે જાહેરાત કરી છે કે જે લોકોનાં મકાનો સંપૂર્ણપણે વાવાઝોડના કારણે પડી ભાંગ્યાં હોય તેઓને સરકાર 95,100 રૂપિયા ચૂકવશે.

અને જેમના મકાનને આંશિક નુકસાન ભોગવવું પડ્યું છે તેમને 25,000 રૂપિયા ચૂકવવામાં આવશે.

તેમજ પશુના વાડાને થયેલ નુકસાનની ભરપાઈ માટે પાંચ હજાર રૂપિયા ચૂકવવામાં આવશે.

જોકે, શુક્રવાર સુધી ઘણા વિસ્તારોમાં સરકારની સર્વેની કામગીરી ચાલી રહી હતી.

પિયુષભાઈ જણાવે છે કે, "અમારાં ઘરોમાં થયેલ નુકસાનીનો સર્વે થઈ ચુક્યો છે. પરંતુ અમને ક્યારે અને કેટલી રકમ મળશે તે અંગે કોઈ ચોખવટ કરાઈ નથી."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ધુનો મોબાઈલ ફોન તેમની પાસેથી ઘણા મહિનાઓથી લઈ લેવાયો હતો.

આઇસક્રીમ ખાવા જેવી નાની-નાની ખુશી પણ તેમના માટે દૂરની વાત હતી.

રિયો ઑલિમ્પિક્સમાં મેડલ જીત્યા બાદ આઇસક્રીમ ખાઈ રહેલાં સિંધુનો વાઇરલ થયેલો વીડિયો તમારા પૈકીના ઘણાને યાદ હશે.

10 વર્ષની વયેથી કોચિંગની શરૂઆત

સિંધુ હસતાંહસતાં કહે છે, "મેં માત્ર ઑલિમ્પિક્સ મેડલ જ જીત્યો ન હતો. મારો આઇસક્રીમ ખાવાનો હક પણ ગોપીસર પાસેથી મેળવ્યો હતો."

સિંધુ અને તેમના કોચ ગોપીચંદ વચ્ચે વિશિષ્ટ સંબંધ છે.

સિંધુ કહે છે, "હું દસ વર્ષની હતી ત્યારે ગોપી સર પાસેથી કોચ... બાકીનો લેખ લખો:

િકેટરોની કમાણી કરતાં પણ વધારે છે.

એક સફળ ખેલાડી હોવા ઉપરાંત વાતચીતમાં સિંધુ એક એવી વ્યક્તિ તરીકે ઊભરી આવે છે, જેને પોતાની યોગ્યતા પર ભરોસો છે, જે પોતાના ખભા પરની અપેક્ષા તથા જવાબદારીના ભારને સમજે છે અને દબાણ છતાં પોતાની ગેમનો ભરપૂર આનંદ પણ માણે છે.

પ્રૅક્ટિસનું ચુસ્ત શેડ્યૂલ, રમવા માટે દુનિયાભરમાં સતત પ્રવાસ, બિઝનેસ, ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટ... 24 વર્ષનાં એક છોકરી માટે આ બધું બોજારૂપ નથી બનતું?

પોતાની ગેમની માફક સિંધુના વિચારો પણ સ્પષ્ટ છે.

તેઓ કહે છે, "હું આ બધાનો આનંદ માણું છું. લોકો મને પૂછતા હોય છે કે તમારી પર્સનલ લાઇફ તો હશે જ નહીં, પણ મારા માટે આ ઉત્તમ સમય છે."

"મારે તેનો સંપૂર્ણ આનંદ માણવો જોઈએ, કારણ કે તમે હંમેશાં લાઇમલાઇટમાં જ રહેશો એ જરૂરી નથી. હું જિંદગીમાં કંઈ મિસ કરતી હોઉં એવું મને ક્યારેય લાગ્યું નથી. બૅડમિન્ટન મારું પેશન છે."

તો પછી સિંધુની સફળતાનો મંત્ર ક્યો છે?

એક વર્લ્ડ ચૅમ્પિયન પાસે જ હોય તેવા આત્મવિશ્વાસ સાથે સિંધુ કહે છે, "ભલે ગમે તે થઈ જાય, જાત પર હંમેશાં ભરોસો રાખવો. આ જ મારી તાકાત છે, કારણ કે આપણે કોઈ બીજા માટે નહીં, પણ પોતાના માટે રમીએ છીએ. તમારી જાતને કહો કે તમે કંઈ પણ કરવા સમર્થ છો."

વિશ્વ ચૅમ્પિયન હોવાનો અર્થ પારાવાર મહેનત અને થોડોક કંટાળો એવું માનતા લોકોને સિંધુ ખોટા સાબિત કરે છે.

રમતની સાથે સિંધુ ફેશન આઇકન પણ બની રહ્યાં છે. પોતાના વ્યક્તિત્વના એ પાસાની વાત કરતાં સિંધુ બાળકની માફક ઉત્સાહિત થઈ જાય છે.

બૅડમિન્ટન સિવાય મ્યુઝિક સાંભળવાનો શોખ

સિંધુ કહે છે, "મને સારા ડ્રેસ પહેરવાનું, શણગાર કરવાનું ગમે છે."

સિંધુની આંગળીઓ પરની ઝળકતા રંગની નેઇલ પૉલિશ પણ એ તરફ ઈશારો કરે છે.

એક ક્ષણ માટે મને એ પૂછવાની લાલચ થઈ હતી કે તમે આ નેઇલ પૉલિશ ક્યાંથી લાવ્યાં?

ખૈર, પોતાની વાત આગળ વધારતાં સિંધુ કહે છે, "જાહેરાતોનાં જંગી પાટિયાં પર, જાહેરાતોમાં પોતાને જોવાનું સારું લાગે છે."

બૅડમિન્ટન સિવાય સિંધુને મ્યુઝિક સાંભળવાનો બહુ શોખ છે.

પોતાના ભત્રીજા સાથે રમવાનું તેમના માટે સૌથી મોટું સ્ટ્રેસબસ્ટર છે અને હૈદરાબાદી હોવાને કારણે તેઓ હૈદરાબાદી બિરયાનીનાં તો ફૅન છે.

ભોજન, ફેશન અને પરિવારને બાદ કરતાં સિંધુનું સંપૂર્ણ ફોકસ ટોક્યો ઑલિમ્પિક્સ-2020 પર છે.

ફરી ઑલિમ્પિક્સ મેડલ જીતવાનું તેમનું સૌથી મોટું સપનું છે. આ વર્ષે સિંધુ ગોલ્ડ મેડલ જીતવા ઇચ્છે છે. તેમને ભારતનાં પહેલા ઑલિમ્પિક્સ ગોલ્ડ મેડલ વિજેતા બનવું...


...ધો અને રતિ એ માટે તૈયાર પણ થઈ ગયાં. નિકાહનામામાં 1001 રૂપિયાની મહેરની રકમ નક્કી થઈ. પરંતુ ઝીણાએ ભેટ સ્વરૂપે રતિને એક લાખ પચ્ચીસ હજાર રૂપિયા આપ્યા જે 1918માં બહુ મોટી રકમ ગણાતી હતી.

પોતાનાથી ઉંમરમાં 24 વર્ષ નાની યુવતી સાથે ઝીણાનું લગ્ન એ જમાનામાં વૈચારિક રીતે પછાત ભારતીય સમાજ માટે જબ્બર આંચકો હતો.

જવાહરલાલ નહેરુનાં બહેન વિજયલક્ષ્મી પંડિતે પોતાની આત્મકથા 'ધ સ્કોપ ઑફ હૅપિનેસમાં લખ્યું છે, "ઝીણાનાં અમીર પારસી સર દિનશૉનાં પુત્રી સાથે લગ્નથી આખા ભારતમાં એક પ્રકારનું આંદોલન પેદા થઈ ગયું. હું અને ર... બાકીનો લેખ લખો:

એક ફ્રેંચ કહેવત છે કે, 'પુરુષોને લીધે સ્ત્રીઓ એકબીજાને નાપસંદ કરવા લાગે છે.' પરંતુ સરોજિનીમાં રતિ તરફ કોઈ ઈર્ષ્યાભાવ ક્યારેય નહોતો. હકીકતમાં તેમણે ઝીણાને રતિ સાથે લગ્ન કરવામાં મદદ કરી હતી.

વર્ષ 1918ની એ વસંતમાં ઝીણા અને રતિના ચમકતા અને ખુશખુશાલ ચહેરા જોઈને લાગતું હતું કે તેઓ એકબીજા માટે જ બન્યાં છે.

ઝીણા અને રતિ

'મિસ્ટર એન્ડ મિસિસ જિન્ના- ધ મૅરેજ ધૅટ શુક ઇન્ડિયા'

રતિનું લચકદાર શરીર, રંગીન અને સોનેરી આછા આસમાની અથવા ગુલાબી રંગના પારદર્શક પોશાકથી સુસજ્જ રહેતું. તેઓ જયારે ચાંદી અને સંગેમરમરના લાંબા સિગારેટ કૅસમાં સજાવેલી અંગ્રેજી સિગારેટ્સનો ધુમાડો ઉડાડતાં, ત્યારે તેમનું વ્યક્તિત્વ વધુ નીખરી ઊઠતું.

એમ પણ તેઓની દરેક અદા અને તેમનાં ખણખણતાં હાસ્યથી તેમની હાજરી વધુ ખુશનુમા બની રહેતી.

ખ્વાજા રઝી હૈદર લખે છે કે મહમુદાબાદના રાજા અમીર અહમદ ખાંની ઉંમર સાડા ચાર વર્ષની હશે જયારે ઝીણા અને રતિ પોતાના હનીમૂન દરમિયાન તેમના પિતાની લખનૌની હવેલીમાં રોકાયાં હતાં.

રતિએ સફેદ રંગની સોનેરી અને કાળી કિનારવાળી સાડી પહેરેલી હતી અને તેઓ તેમને એક પરી જેવી લાગી રહ્યાં હતાં.

રાજા અમીર ખાં તેમને બીજીવાર 1923માં મળ્યા હતા જયારે ઝીણા અને રતિ દિલ્હીની 'મૅન્ડેસ હોટલ'માં રોકાયાં હતાં. તે વખતે તેમણે તેમને રમકડાં ખરીદવા માટે પાંચસો રૂપિયા આપ્યા હતા.

રતિ અને ઝીણાના મિત્ર કાનજી દ્વારકા દાસે પણ પોતાના પુસ્તકમાં લખ્યું છે, "હું તેમના ઉપરથી મારી નજર હટાવી નહોતો શકતો અને ત્યાં સુધી તેમની બગ્ગીને નિહાળતો રહેતો, જ્યાં સુધી તેઓ મારી નજર સામેથી ગાયબ ના થઈ જાય."

ગવર્નમેન્ટ હાઉસ

જસ્ટિસ એમ સી ચાગલા

ખ્વાજા રઝી હૈદર રતિ અને ઝીણા વિષે એક રસપ્રદ કિસ્સો સંભળાવે છે. એકવાર મુંબઈના ગવર્નર વિલિંગટને ઝીણા દંપતીને જમવા નોતર્યાં. રાત્રીના જમણમાં લો-કટ પોશાકમાં સજ્જ થઈને તેઓ ગયા હતા.

જયારે તેઓ જમવાના ટેબલ ઉપર બેઠા તો લેડી વિલિંગટને પોતાના એડીસીને કહ્યું કે તેઓ રતિ અને ઝીણા માટે એક શાલ લઈ આવે. કદાચ તેઓને ઠંડી લાગતી હશે.

આ સંભાળતા જ ઝીણા તરત જ ઊભા થઈ ગયા અને બોલ્યા, "જો શ્રીમતી ઝીણાને ઠંડી લાગશે તો તેઓ શાલ માંગી લેશે." તેઓ વિરોધરૂપે તેમનાં પત્નીને ડાયનિંગ હૉલની બહાર લઈ ગયા અને વિલિંગટન હતાં ત્યાં સુધી તેમણે ગવર્નમેન્ટ હાઉસ તરફ ક્યારેય ડગલું માંડ્યું નહીં.

રતિ આખાબોલા પણ હતાં. શીલા રેડ્ડી જણાવે છે, "1918માં જયારે લૉર્ડ ચેમ્સફોર્ડએ એ બંનેને શિમલાની...


...ધો નહોતા.

પ્રમુખ જ્યોર્જ ડબ્લ્યૂ બુશે ભારતની મુલાકાત લીધી ત્યારે બંને દેશો વચ્ચે અણુકરાર થયો તેનાથી સંબંધો વધારે ગાઢ બન્યા અને બાદમાં પ્રમુખ બરાક ઓબામાએ બે વાર ભારતની મુલાકાત લીધી હતી.

આ વર્ષે 25 ફેબ્રુઆરીએ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ ભારતની મુલાકાત લીધી અને અમદાવાદના મોટેરા સ્ટેડિયમમાં મેદની વચ્ચે સભાને સંબોધન કર્યું હતું. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ યોજેલી આ સભામાં ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે, "બંને દેશો વચ્ચેના (દ્વિપક્ષી) સંબંધો અત્યારે છે તેટલા સારા ક્યારેય નહોતા".

અમેરિકાએ મદદની ઓફર કરી છે, પણ ... બાકીનો લેખ લખો:

તે અને અંગત રીતે સારી મૈત્રી જામી છે, પરંતુ ડિપ્લોમેટ એ બાબતે સવાલો પૂછે છે કે ખરેખર તેનાથી સંબંધોમાં કેટલો સુધારો થયો.

"પ્રમુખ ટ્રમ્પના શાસનમાં સારા સંબંધો બની રહ્યા છે. પીએમ મોદી અને પ્રેસિડન્ટ ટ્રમ્પ વચ્ચે સારી અંગત દોસ્તી છે. પરંતુ પ્રગતિ ધીમી ગતિએ થઈ રહી છે અને આપણે ઇચ્છીએ કે તેમાં ઝડપ આવે." એમ અમેરિકામાં ફરજ બજાવી ચૂકેલા ભૂતપૂર્વ ડિપ્લોમેટ નીલમ દેવે બીબીસીને જણાવ્યું.

ભારતે અત્યાર સુધી સંભાળપૂર્વક વલણ દાખવીને અમેરિકાની ઓફરને સ્વીકારી પણ નથી અને નકારી પણ નથી.

પ્રોફેસર સ્વેઇન કહે છે કે ભારત રાહ જોઈ રહ્યું છે કે 3 નવેમ્બરની ચૂંટણીમાં શું થાય છે. જોકે, રાજદ્વારીઓ માને છે કે વ્હાઇટ હાઉસમાં કોણ આવે છે તેનાથી બહુ ફરક પડવાનો નથી.

પ્રમુખ ટ્રમ્પ અને તેમની સામેના ડેમૉક્રેટિક પક્ષના સ્પર્ધક જો બાઇડન લગભગ દરેક મુદ્દે આમનેસામને છે, પરંતુ ભારત સાથેના સંબંધો અંગે ખાસ મતભેદ નથી.

અમેરિકામાં કામ કરી ચૂકેલા ભૂતપૂર્વ રાજદ્વારીઓ કહે છે કે ભારત સાથેના સંબંધોની બાબતમાં અમેરિકામાં બંને પક્ષોમાં સહમતીનું વાતાવરણ છે.

નીલમ દેવના જણાવ્યા અનુસાર, "ભારતની બાબતમાં બંને પક્ષના ઉમેદવારોનો અભિપ્રાય એક સમાન હોય તેવું કંઈ પહેલીવાર બન્યું નથી. પ્રમુખ ક્લિન્ટનની મુલાકાત પછી દરેક અમેરિકન પ્રમુખ ભારતની મુલાકાતે આવતા રહ્યા છે. પ્રમુખ ઓબામા બે વાર આવ્યા હતા. એટલે બંને પક્ષના પ્રમુખોના શાસનમાં સંબંધોમાં સુધારો થતો રહ્યો છે."

તેથી એવું લાગે છે કે અમેરિકામાં ચૂંટણી પછી ભારતને ચીન સામેના સંઘર્ષમાં સહાયરૂપ થવા માટેની ઓફર થતી રહેશે, પરંતુ ભારત તેનો કેવી રીતે પ્રતિસાદ આપશે તે વિશે સુનિશ્ચિત કહી શકાય નહીં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો-


...ધોમાં તેમને કેટલીક છૂટ આપવામાં આવી હતી.

પરંતુ ગત વર્ષે અમેરિકાએ કરારથી અલગ થઈને ઈરાન પર અન્ય કેટલાક પ્રતિબંધો લગાવ્યા. જેના પરિણામે ઈરાને પણ આ સમજૂતીથી પોતાને આંશિક દૂર કરી દીધું અને કેટલીક શરતોનો અસ્વીકાર કર્યો.

અમેરિકાએ લાદેલા નવા પ્રતિબંધોથી ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને નુકસાન થયું છે અને તેમનું નાણું સૌથી નીચેના સ્તર પર પહોંચી ગયું છે, તેમજ મોંઘવારીનો દર લગભગ ચાર ગણો થઈ ગયો છે.

ઈરાનના વિદેશ મંત્રી જાવેદ ઝરીફે આ મુદ્દે કહ્યું કે, તેમણે તાજેતરમાં ઊઠાવેલાં કદમ સમજૂતીના ભાગરૂપે જ છે.

ઈરાને યૂરોપ... બાકીનો લેખ લખો:

ભૂલ હતી અને તેમનો એવો કોઈ ઇરાદો નહોતો.

દેશે.તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ધ્યો છે એ બાબતે નિષ્ણાતોમાં ભિન્નમત પ્રવર્તે છે.

ફેક્ટરીનું ઇન્સ્પેક્શન કરતા કિમ જોંગ-ઉનના ફોટોગ્રાફ્સ સ્થાનિક મીડિયામાં પ્રકાશિત થતા રહે છે

ઉત્તર કોરિયાના મિસાઇલનો વ્યાપ પણ વધ્યો હોય તેવું લાગે છે. ઉત્તર કોરિયાએ 2017માં સંખ્યાબંધ મિસાઇલનું પરીક્ષણ કર્યું હતું અને દાવો કર્યો હતો કે તેણે છેક અમેરિકા સુધી પહોંચી શકે તેવા આંતરખંડિય બૅલેસ્ટિક મિસાઇલનું પરીક્ષણ કર્યું છે.

આ દાવાને પગલે અમેરિકાના ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર સાથેના ઉત્તર કોરિયાના સબંધમાં તંગદિલી વધી હતી અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે તેન... બાકીનો લેખ લખો:

ોંગયાંગે આપ્યું નથી અને અણુ કાર્યક્રમને થંભાવવાનું વચન તેમણે અગાઉ પણ પાળ્યું ન હતું.

એ પછીના વર્ષે કિમ જોંગ-ઉન અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની, ઉત્તર તથા દક્ષિણ કોરિયાને અલગ કરતા ડિમિલિટરાઈઝ્ડ ઝોનમાં યોજાયેલી પ્રતિકાત્મક બેઠકમાં દક્ષિણ કોરિયાના નેતા મૂન જાઈ-ઈન પણ જોડાયા હતા.

અલબત, એ પછીના સમયમાં અમેરિકા તથા ઉત્તર કોરિયા વચ્ચેનો સંબંધ ફરી બગડ્યો હતો અને પ્યોંગયાંગ તેનો અણુ કાર્યક્રમ સંપૂર્ણપણે પડતો ન મૂકે ત્યાં સુધી પ્રતિબંધો ઉઠાવવાનો અમેરિકાએ ઇન્કાર કર્યો પછી મંત્રણા સ્થગિત થઈ ગઇ હતી.

એ પછી જાન્યુઆરી-2020માં કિમ જોંગ-ઉને કહ્યું હતું કે, અમેરિકા સાથેની મંત્રણા વખતે અણુશસ્ત્રો તથા લાંબા અંતરની મિસાઇલનું જે પરીક્ષણ મોકુફ રાખવામાં આવ્યું હતું તે ફરીથી ચાલુ કરવામાં આવશે. "વિશ્વ નવા વ્યૂહાત્મક શસ્ત્રનું સાક્ષી બનશે," એવી ધમકી પણ તેમણે આપી હતી.

કિમ પરિવાર

કિમ જોંગ-ઉન અને રિ સોલ-જુને ત્રણ સંતાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે

કિમ જોંગ-ઉન તેમના દેશના સંરક્ષણ પ્રધાનોને વારંવાર બદલતા રહ્યા છે. 2011થી અત્યાર સુધીમાં તેમણે છ સંરક્ષણ પ્રધાનો બદલ્યા છે. તેમના આ નિર્ણયને કેટલાક વિશ્લેષકો સશસ્ત્ર દળોની વફાદારીમાંના તેમના અવિશ્વાસનો સંકેત ગણે છે.

કિમ જોંગ-ઉને તેમના કાકા ચેંગ સોંગ-થેકની હત્યાનો આદેશ ડિસેમ્બર-2013માં આપ્યો ત્યારે ઉત્તર કોરિયાના સત્તાધીશ પરિવારમાંની સત્તાની સંભવિત સાઠમારીનો સૌથી મોટો સંકેત મળ્યો હતો.

સરકારી મીડિયાએ જણાવ્યું હતું કે ચાંગ સોંગ-થેક દેશમાં બળવો કરાવવાની યોજના ઘડી રહ્યા હતા.

કિમ જોંગ-ઉનનાં બહેન કિમ યો-જોંગ

કુઆલાલમ્પુર ઇન્ટરનેશનલ ઍરપોર્ટ પર ફેબ્રુઆરી-2017માં કિમ જોંગ-ઉનના સાવકા ભાઈ કિમ જોંગ-નામની હત્યા કરવામાં આવી હતી.

તેનો આદેશ પણ કિમ જોંગ-ઉને આપ્યો હોવાનું વ્યાપકપણે માનવામાં આવે છે.

કિમ જોંગ-ઉનની સાથે એક અજાણી મહિલા વિવિધ કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપતી હોવાનું ટેલિવિઝન ફૂટેજ બહાર આવ્યું ન હતું ત્યાં સુધી તેમની અંગત જિંદગી વિશે દુનિયા બહુ ઓછું જાણતી હતી.

કિમ જોંગ-ઉને  "કોમરેડ રિ સોલ-જુ" સાથે લગ્ન કર્યાં હોવાની જાહેરાત સરકારી મીડિયાએ જુલાઈ-2012માં કરી હતી.

રિ સોલ-જુ ખાસ જાણીતાં નથી, પણ તેમના સ્ટાઈલિશ વર્તનને લીધે કેટલાક વિશ્લેષકો એવું માની રહ્યા છે કે રિ સોલ-જુ ઉચ્ચ વર્ગના પરિવારનું ફરજંદ હોવાં જોઈએ.

કેટલાક અહેવાલ અનુસાર, રિ સોલ-જુ ગાયિકા છે અને એક કાર્યક્રમ દરમિયાન કિમ જોંગ-ઉન તેમનાં પ્રત્યે...


...ન આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા માર્ચના અંતમાં જ વૅન્ટિલેટર ખરીદવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ હતી. 5 માર્ચ 2020ના દિવસે આરોગ્ય મંત્રાલયના ઉદ્યમ એચએલએલે વૅન્ટિલેટર્સના સપ્લાય માટે એક ટૅન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું.

તેમાં એચએલએલ દ્વારા આ વૅન્ટિલેટર્સ માટે જરૂરી ટેકનિકલ ફીચર્સની એક યાદી બહાર પાડવામાં આવી.

આ યાદીમાં સમયાંતરે ફેરફાર થયા અને કુલ નવ વખત સુધારા કરવામાં આવ્યા. 18 એપ્રિલ, 2020ના રોજ નવમી વખત કેટલાક નવા ફીચર્સ ઉમેરવામાં આવ્યા. એટલે કે કંપનીઓને અપાયેલા ફીચર્સમાં ફેરફાર થતા રહ્યા.

સામાજિક કાર્યકર અંજલિ ... બાકીનો લેખ લખો:

ં. ગયા સપ્ટેમ્બર 2020 સુધીમાં તેને 41 કરોડ 59 લાખ 40 હજાર રૂપિયાની ચૂકવણી થઈ હતી.

એલાઇડ મેડિકલને 350 વૅન્ટિલેટર્સના બદલામાં 27 કરોડ 16 લાખ ચૂકવવામાં આવ્યા. બીઈએલના વૅન્ટિલેટર્સ માટે એક કરોડ 71 લાખ રૂપિયા ચૂકવવામાં આવ્યા.

RTIના જવાબ પરથી એક વાત સ્પષ્ટ થાય છે કે એક જ સરકારી ટૅન્ડરમાં એક જ પ્રકારના સ્પેસિફિકેશન ધરાવતાં જુદી-જુદી કંપનીઓનાં વૅન્ટિલેટર્સની કિંમતમાં ભારે તફાવત છે.

એલાઇડ મેડિકલના એક વૅન્ટિલેટરનો ભાવ 8.62 લાખ છે, જ્યારે એગ્વાના એક વૅન્ટિલેટરની કિંમત 1.66 લાખ રૂપિયા છે. એટલે કે ભાવમાં સાત-આઠ ગણો તફાવત છે.

બીબીસીએ આરોગ્ય મંત્રાલયના સચિવ અને નીતિ આયોગના સભ્ય વી. કે. પોલને વૅન્ટિલેટર્સ અંગે સવાલોનો એક ઈ-મેઇલ મોકલ્યો છે, જેનો જવાબ મળતાં જ આ અહેવાલને અપડેટ કરવામાં આવશે.

નોઇડાની કંપની એગ્વા હેલ્થકૅરને અગાઉ વૅન્ટિલેટર્સ બનાવવાનો કોઈ અનુભવ ન હતો. તેને 10,000 વૅન્ટિલેટરનો ઑર્ડર અપાયો હતો, જેમાંથી અત્યાર સુધીમાં માત્ર 5 હજાર વૅન્ટિલેટર ડિલિવર થયાં છે.

આ માહિતી સ્વયં કંપનીએ આપી છે.

એગ્વાના સહસ્થાપક પ્રો. દિવાકર વૈશ્યએ બીબીસીને જણાવ્યું કે ગયા વર્ષે જુલાઈના પ્રથમ સપ્તાહમાં તેમનાં વૅન્ટિલેટર્સ ડિલિવર થઈ ગયાં હતાં અને ત્યાર પછી તેમનાં વૅન્ટિલેટર લેવામાં આવ્યાં નથી.

હવે થોડા સપ્તાહ અગાઉ અમને બાકીનાં 5000 વૅન્ટિલેટર પૂરા પાડવા જણાવાયું છે. જોકે, તેમણે બીબીસીને આ અંગે કોઈ દસ્તાવેજ દેખાડ્યા ન હતા.

આંધ્ર પ્રદેશમાં રાજ્ય સરકાર હસ્તકની કંપની આંધ્ર પ્રદેશ મેડટેક ઝોન (એએમટીઝેડ)ને 13,500 વૅન્ટિલેટર્સ પૂરા પાડવાનો ઑર્ડર મળ્યો હતો.

તેણે પણ હજુ સુધી સરકારને એક પણ વૅન્ટિલેટરની ડિલિવરી નથી કરી. એએમટીઝેડને 9500 બેઝિક વૅન્ટિલેટર અને 4000 હાઈ-ઍન્ડ વૅન્ટિલેટર્સ બનાવવાનો કૉન્ટ્રાક્ટ મળ્યો હતો.

BBCને મળેલી વેંકટેશ નાયકની RTI અરજી મુજબ બેઝિક મોડલનો ભાવ 1.66 લાખ રૂપિયા નક્કી થયો હતો, જ્યારે હાઈ-ઍન્ડ મોડલનો ભાવ 8.56 લાખ રૂપિયા નક્કી થયો હતો.

એપ્રિલમાં એએમટીઝેડે ચેન્નાઈસ્થિત એક મેડિકલ ટેકનૉલૉજી કંપની ટ્રિવિટોન હેલ્થકૅરને 6000 વૅન્ટિલેટર બનાવવાનું કામ સોંપ્યું હતું.

ટ્રિવિટોનના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર ડૉ. જીએસકે વેલુએ બીબીસીને જણાવ્યું કે તેમની કંપનીને 4000 બેઝિક મૉડલ અને 2000 હાઈ-ઍન્ડ મૉડલનું ઉત્પાદન કરવા જણાવાયું હતું.

"આ વૅન્ટિલેટર બન્યાં પછી અમારે ઘણી ટેકનિકલ ટ્રાયલ આપવી પડી, તેમાં વિલંબ થયો. ટ્રાયલ પૂરી થઈ ત્યાં સુધીમાં કોરોનાની...


...ન કરવા લાગીએ છીએ, ખાવા-પીવા અને ખરીદીમાં સંયમ રાખવાનું છોડી દઈએ છીએ. એ વખતે આપણને પર્યાવરણની ચિંતા હોતી નથી.

તેનો અર્થ એવો થઈ શકે કે મોતનો સમય ખબર પડી જવાથી સમાજ વધારે કોમવાદી, ડરામણો, હિંસક, ઝનૂની, ખુદને નુકસાનકર્તા અને પર્યાવરણ માટે પણ અત્યંત જોખમી બની જશે?

મનોવૈજ્ઞાનિકો જણાવે છે કે આટલું બધું ડરવાની પણ કોઈ જરૂર નથી.

મોતની અનુભૂતિથી શું થશે?

શેલ્ડન સોલોમન જેવાં તમામ સંશોધકો માને છે કે મોતની અનુભૂતિ થવાથી માણસ શાંત અને સમજદાર બની જશે. મૃત્યુના ડરથી તે બહેતર બનવાનો પ્રયાસ કરશે.

વૈજ્ઞાનિકો ... બાકીનો લેખ લખો:

ીના નિદાન બાબતે શંકા વ્યક્ત કરે છે  અને તેમાં કેટલી સચ્ચાઈ છે તેવો સવાલ કરતા હોય છે.

પછી તેઓ બાકીના જીવનનો ઉત્તમ ઉપયોગ કઈ રીતે કરવો એ વિશે વિચારતા હોય છે. અથવા તો તેઓ તેમની સમગ્ર ઊર્જા બીમારી સામે લડવામાં જ અથવા કંઈક નવું કરવામાં ખર્ચે છે.

અથવા તો અત્યાર સુધી વિતાવેલી જિંદગીની સારી-નરસી પળોને યાદ કરીને બાકીનું જીવન તેમની નજીકના લોકો સાથે આનંદમય રીતે જીવવાનું બહેતર ગણે છે.

પેન્સિલ્વેનિયા યુનિવર્સિટીના ક્રિસ ફ્યૂડટનર જણાવે છે, લોકો તેમના મોતને નજીક આવતું નિહાળે છે ત્યારે તેમને બે અલગ-અલગ દિશાઓમાં વળી જવાનો અંદેશો હોય છે.

જે મોતને હરાવવા ઇચ્છે છે તે તેના પરાજયમાં સંપૂર્ણ તાકાત લગાવી દેશે. જેમ કે કોઈને કહી દેવામાં આવે કે તેનું મોત ડૂબી જવાથી થશે તો તે માણસ તરવાની જોરદાર તાલીમ લેવા માંડશે.

એવી જ રીતે જો કોઈને કહી દેવામાં આવે કે તેનું મૃત્યુ માર્ગ અકસ્માતમાં થશે તો તે કદાચ ઘરમાંથી બહાર જ નહીં નીકળે.

ક્રિસ ફ્યૂડટનરના જણાવ્યા મુજબ, કેટલાક લોકો મૃત્યુને હાથતાળી આપવાના માર્ગ પર ચાલી નીકળે છે. એવું કરવાથી તેમને તેમની જાત પર અંકુશ હોવાની અનુભૂતિ થતી હોય છે.

મોતની સજા મળેલી હોય તેવા લોકો નિયતિનો સ્વીકાર કરી લે છે. બાકીના સમયનો સદ્ઉપયોગ કરવાનું વિચારે છે તથા સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે વધુ ક્રિએટિવ બની જાય છે.

હકારાત્મક પરિવર્તન

ક્રિસ ફ્યૂડટનર કહે છે, "મૃત્યુના દિવસની ખબર પડતાં જ માણસનું બહેતર પાસું દેખાવા લાગે છે. એ વખતે આપણા કુટુંબ અને સમાજ માટે વધુ યોગદાન આપવાની પ્રેરણા આપણને મળે છે."

લૉરા બ્લેકી જણાવે છે, ભયાનક અનુભવોમાંથી પસાર થનારા લોકોમાં આવું હકારાત્મક પરિવર્તન જોવા મળ્યું છે. તેઓ જિંદગીને વધુ સારી રીતે સમજવા માંડે છે.

કેટલાક લોકો એવા હોય છે કે જેઓ મોતને જોઈને હથિયાર હેઠાં મૂકી દે છે. તેમને લાગે છે કે મરી જ જવાનું હોય તો પછી કંઈ પણ કરવાનો શું ફાયદો?

એમનું દારૂ પીવાનું અને ધુમ્રપાનનું પ્રમાણ વધી જાય છે. ઘણા લોકો ડ્રગ્સ પણ લેવા માંડે છે. એ લોકો તબીયતની પરવા કરતા નથી.

જોકે, શેલ્ડન સોલોમન જણાવે છે કે મોતનો સમય જાણ્યા પછી પણ મોટાભાગના લોકો વચ્ચેનો માર્ગ પસંદ કરશે.

ક્યારેક તેઓ બેફામ ખાનપાન કરશે તો ક્યારેક સમાજ તથા પરિવાર પ્રત્યેનું તેમનું વર્તન વધારે જવાબદારીભર્યું બની જશે.

ક્રિસ ફ્યૂડટનર જણાવે છે, માણસ સામાન્ય રીતે પરિવર્તનથી ગભરાઈ જતો હોય છે ત્યાર અહીં તો જિંદગીનું સમીકરણ બદલાઈ જશે.

ધાર્મિક...


...ન કરે. ભાજપને આદિવાસી સમાજનું સમર્થન તો છે, પરંતુ કૉંગ્રેસને આદિવાસીઓની સાથેસાથે ખ્રિસ્તીઓ અને લઘુમતી સમાજના પણ મતો મળે છે."

ડાંગમાં ભાજપ અને કૉંગ્રેસની સાથે ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટી (બીટીપી) અને અપક્ષો પણ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ઝંપલાવે છે.

ઇલેકશન ઇન ઇન્ડિયા વેબસાઇટ અનુસાર 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટી અને અપક્ષો મળીને કુલ વોટના 3.88 ટકા વોટ લઈ ગયા હતા. અપક્ષો અને બીટીપી સામાન્યતઃ ભાજપના મતોમાં જ ગાબડાં પાડે છે.

ખ્રિસ્તી મતદારોની શું ચિંતા છે?

ભાજપના નેતાઓ ભલે મિટિંગો કરી રહ્ય... બાકીનો લેખ લખો:

રહ્યા છે. ભાજપે આટલાં વર્ષોમાં જે ખોટાં કામો કર્યાં છે, તે પણ લોકોને જણાવી રહ્યા છે. ડાંગની 57 ટકા વસ્તી ખ્રિસ્તી છે અને ભાજપને 5 ટકા પણ મત નહીં મળે."

ડાંગનો રાજકીય ઇતિહાસ

ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રની સરહદે આવેલો ડાંગ જિલ્લો 1766 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયલો છે અને તે ગુજરાતનો સૌથી નાના જિલ્લો છે.

ડાંગ વિધાનસભા બેઠકમાં 189591 મતદારો છે, જેમાં 50.13 ટકા પુરુષ મતદારો અને 49.87 ટકા સ્ત્રી મતદારો છે.

ડાંગ વિધાનસભા બેઠક 1975 -2002 સુધી કૉંગ્રેસ પાસે હતી. કૉંગ્રેસ નેતા માધુભાઈ ભોયે 2002 સુધી આ બેઠકથી ચૂંટાઈ આવ્યા હતા. 2007માં ભાજપ ઉમેદવાર વિજય પટેલે માધુભાઈ ભોયેને 7883 વોટથી હરાવી દીધા હતા.

2007ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે પહેલી વખત ડાંગ બેઠક કબજે કરી હતી.

તો 2012માં કૉંગ્રેસના મંગળ ગાવિતે 2422 મતથી વિજય પટેલને માત આપી હતી. 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં તેઓ 768 મતથી ફરી ચૂંટાઈ આવ્યા હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન કુટુંબ વરસે 10887 રૂપિયા અને નૉન-વેજિટેરિયન કુટુંબ 11787 રૂપિયા બચાવે છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આનાથી બિલકુલ વિપરીત IANS-સી-વોટર સરવે મુજબ 66 ટકા લોકોએ એવું કહ્યું છે કે આજે ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ થઈ ગયું છે, ખરચ વધી રહ્યો છે, આવક ઘટી છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ખાધાખોરાકીની ચીજોના ભાવોમાં બેસુમાર વધારો થયો છે.

આના કારણે ઘરનું બજેટ ખોરવાઈ ગયું છે. સમજવા જેવી વાત તો એ છે કે 2014માં આવો સરવે થયો હતો અને આટલા જ લોકોએ ઘર ચલાવવું મુશ્કેલ છે એવું જણાવ્યું હતું.

એટલે લગભગ 6 વરસ પછી પણ સામાન્ય માણસ માટે ત... બાકીનો લેખ લખો:

રતીકાત્મક તસવીર

ઇક્વિટી અને ઇક્વિટી ઓરિએન્ટેડ ફંડ્સના વેચાણ ઉપરથી લૉન્ગ ટર્મ કૅપિટલ ગેઇન (LTCG) ટૅક્સ દૂર કરવો.

અત્યારે જે હૉલ્ડિંગ પિરિયડ એક વરસનો છે તેને વધારીને બે વરસનો કરવો. પણ ત્યાર બાદ LTCG શૂન્ય કરવો.

જો શૅર એક વરસ કરતાં ઓછા સમયમાં વેચી મારવામાં આવે તો એના નફા પર 15 ટકા કૅપિટલ ગેઇન ટૅક્સ લાગે છે અને એક વરસ બાદ 10 ટકા લાગે છે.

10 ટકાનો લૉન્ગ ટર્મ કૅપિટલ ગેઇન ટૅક્સ જે એક વરસના હૉલ્ડિંગ પિરિયડ બાદ થયેલા શૅરના વેચાણના નફા પર લાગે છે તે 14 વરસના ગાળા બાદ અરુણ જેટલીએ 2019માં દાખલ કર્યો હતો જેનાથી શૅરબજાર નારાજ થયું હતું.

બીજી માગણી, ડિવિડન્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ટૅક્સ (DDT) નાબૂદ કરવાની છે. એવું કહેવાય છે કે આ બંને ટૅક્સના કારણે ઘણા બધા ફાઇનાન્સિયલ ટ્રાન્ઝેકશન દેશ બહાર સિંગાપુર, હૉંગકૉંગ અને લંડન જેવી જગ્યાએ થઈ રહ્યા છે.

ડિવિડન્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ટૅક્સ (DDT)ને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી આ દેશની કંપનીઓ 15 ટકા ડિવિડન્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ટૅક્સ પોતે જે ડિવિડન્ડ જાહેર કરે તેના પર ભારે છે.

આ ઉપરાંત ઇન્વેસ્ટર્સ 10 લાખ કરતાં વધુ ડિવિડન્ડ મેળવે તેના પર બીજો 10 ટકા ટેક્સ ભરે છે.

ટૅક્સ ઍક્સપર્ટ્સના મત પ્રમાણે આ નિયમો વિદેશી રોકાણકારોને એમના દેશમાં ટૅક્સ ક્રૅડિટ મેળવવાની છૂટ નથી આપતા અને નાના રોકાણકારો બિનજરૂરી ઊંચો ટૅક્સ ભરે છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે કરદાતાના હાથમાં જે ડિવિડન્ડ આવે તેના પર ટૅક્સ નાખવાની જે અગાઉની સિસ્ટમ હતી, તે તરફ પાછા વળવું જોઈએ અને ડિવિડન્ડ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન ટૅક્સ નાબૂદ કરવો જોઈએ.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ પહેલી તારીખે જે બજેટ રજૂ કરશે તેમાં અર્થવ્યવસ્થા અને પુનઃધબકતી કરવા તેમજ શૅરબજારમાં રોકાણકારોનો ઉત્સાહ વધારવા ઘણાં બધાં પગલાં જાહેર કરશે એવી અપેક્ષા છે.

ઇકૉનૉમિક સરવેનાં તારણોમાં ખાસ કાંઈ નવું ન દેખાય તો પણ 2020ના વરસમાં જીડીપી ગ્રૉથ છથી સાડા છ ટકા રહેશે અને એ રીતે અર્થવ્યવસ્થા ઊંચકાશે, રોજગારી તેમજ અન્ય ક્ષેત્રે પણ મંદીનો માહોલ છે તે દૂર થશે એવું કહી શકાય.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન ચલાવતા દીપકને વાંકગુના વગર પોલીસ ઉઠાવીને લઈ ગઈ હોવાનો આરોપ મીનાબહેન લગાવે છે.

કંઈક આવો જ કિસ્સો લીલાબહેન તડવી પણ વર્ણવે છે.

'મારા દીકરાને નદીમાંથી જ પોલીસ પકડી ગઈ'

લીલાબહેન કહે છે, "મારો દીકરો સવારે નદીએ ન્હાવા ગયો હતો. પોલીસે તેને નદીમાંથી બારોબાર પકડી લીધો અને પોલીસ સ્ટેશન લઈ ગઈ."

ગામમાં રહેતાં ચંપાબહેન જેસંગ કહે છે, "સવારે જ પોલીસ અમારા ઘરમાં ધસી આવી, મારાં વહુ સાથે અને મારી સાથે ખરાબ વર્તન કર્યું. મહિલા પોલીસને આગળ કરીને દમન કર્યું."

ચંપાબહેન કહે છે, "અમારાં બાજુમાં રહેતાં બહેનને પોલ... બાકીનો લેખ લખો:

કારણે તેમનાં 65 વર્ષનાં સાસુ બબીબહેન બેભાન થઈ ગયાં હતાં અને તેમને 108 ઍમ્બુલન્સની મદદથી તેમને હૉસ્પિટલ લઈ જવાયાં હતાં.

શારાદાબહેનના આરોપની અમે ટીમ કેવડિયા ગામથી પાંચેક કિલોમીટરના અંતરે આવેલી ગરૂડેશ્વર ગામની સરકારી હૉસ્પિટલ પહોંચ્યા.

બાંગ્લાદેશના આ તરતાં ખેતર ખેડૂતો માટે વરદાન

બાથરૂમમાંથી મહિલાની ધરપકડ

હૉસ્પિટલના રજીસ્ટર આધારે જાણવા મળ્યું કે કેવડિયા ગામેથી 65 વર્ષીય બબીબહેન તડવીને હૉસ્પિટલ ખાતે લવાયાં હતાં અને સોમવારે રાત્રે 7 વાગ્યે તેમની મુલાકાત લેવાઈ ત્યારે તેમની સ્થિતિ સુધારા પર હતી.

હૉસ્પિટલમાં શારદાબહેનનાં દીકરી પદ્માબહેન પણ હાજર હતાં. તેઓ ન્હાવા બેઠાં હતાં, ત્યારે પુરુષ પોલીસ કર્મચારીઓએ બાથરૂમમાંથી તેમને બહાર કાઢ્યા હોવાની વાત જણાવી હતી.

ફરજ પરના તબીબ ડૉ.મિશ્રાએ જણાવ્યું કે બબીબહેનનું ડરના કારણે બ્લડ પ્રેશર હાઈ થઈ ગયું હોવાથી બેભાન થયાં હતાં. તેમનાં શરીર પર ઈજાનું કોઈ નિશાન મળ્યું નથી.

પણ ત્યાં હાજર અન્ય એક તબીબ ડૉ. એસ.આઈ. ભીલે જણાવ્યું હતું કે આ ઘટનામાં હુમલાનો મામલો છે.

ગ્રામજનો કહે છે કે પ્રમાણે અનેક લોકોને પોલીસે અટકાયત કરીને પછીથી છોડી મૂક્યા હતા.

ગ્રામજનો એવો પણ આક્ષેપ કરે છે કે જસવંત કિરતાર, જેસંગ રણછોડ, દીપક અને રાજેશ એમ ચાર લોકોને હજુ સુધી પોલીસ સ્ટેશનમાં ગોંધી રાખ્યા છે અને તેમની ધરપકડ કરવાનું કારણ પણ આપ્યું નથી.

કેવડિયા પોલીસ સ્ટેશનની મુલાકાત લેતા ફરજ પરના પી.એસ.ઓ.(પોલીસ સ્ટેશન ઑફિસર)એ જણાવ્યું કે આ ચાર વ્યક્તિનાં નામ હજુ સુધી પોલીસ ચોપડે નોંધાયાં નથી, પણ આ લોકોની રાયોટિંગના ગુનામાં પૂછતાછ કરવા માટે પોલીસ સ્ટેશન લઈ આવ્યા છે.

નર્મદા જિલ્લાના આસિસ્ટન્ટ સુપ્રિટેન્ડન્ટ ઑફ પોલીસ(એ.એસ.પી.) અચલ ત્યાગી ગ્રામજનો પર સોમવારે પોલીસ દમન થયાની વાતને આક્ષેપ માત્ર ગણાવે છે.

તેમણે કહ્યું, "પોલીસ દ્વારા સમયાંતરે દારૂબંધીના કાયદાના પાલન માટે ડ્રાઇવ હાથ ધરવામાં આવે છે."

"એ પ્રમાણેની જ ડ્રાઇવ આજે યોજવામાં આવી હતી. આ ડ્રાઇવ દારૂનું વેચાણ કરતા બુટલેગરોને પકડવા માટે યોજાઈ હતી."

"આ કામગીરીને 19 જાન્યુઆરીની ગ્રામજનોના વિરોધની ઘટના સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી."

પોલીસ શું કહે છે?

એએસપી ત્યાગીએ ગ્રામજનોના વિરોધની ઘટના વિશે વાત કરતા કહ્યું, "સરદાર સરોવર પ્રોજેક્ટ માટે કેટલીક જમીન લેવાઈ હતી, જે અંગે 1960ના દાયકાથી વિરોધ કરાઈ રહ્યો છે. સરકાર અને

ગ્રામજનો વચ્ચે વાતચીતના અનેક પ્રયાસ પણ થયા છે."

તેમના...


...ન છે કે આવનારા પાંચ છ મહિનાઓમાં સોનાની કિંમતો હજુ વધશે.

ભારતમાં સોનાની ખપત

ભારતમાં સોનાની માગ ત્રણ રીતે રહે છે. એક તો ઘરેણાં માટે, બીજું રોકાણ માટે અને ત્રીજું રિઝર્વ બૅન્ક પોતાની પાસે અનામત રાખવા માટે સોનું ખરીદે છે. દેશની રિઝર્વ બૅન્કમાં જેટલું સોનું હશે એને આધારે એ દેશનું ક્રૅડિટ રેટિંગ એટલું સારું રહેશે.

ભારતમાં સોનાની કિંમતો વધવાનું અન્ય એક કારણ રિઝર્વ બૅન્કે 2018-19માં 600 ટન સોનાની કરેલી ખરીદી પણ છે, એને કારણે માગ વધી અને સોનાની કિંમતો ઉપર ગઈ.

હાલ ભારતમાં ઘરેણાં માટે સોનાની જથ્થાબંધ મ... બાકીનો લેખ લખો:

સમય છે. કારણ કે તેનાથી આર્થિક ગતિવિધિમાં તેજી આવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન થાય તો મારા પર આવીને કરતા હતા."

આખરે બળવાખોર રવાન્ડન પેટ્રિયોટિક ફ્રન્ટે હૉસ્પિટલને હુટુના કબજામાંથી મુક્ત કરાવી.

તે પછી કેરીનને યોગ્ય સારવાર મળી શકી હતી. બાદમાં તેમને પોતાના ગામે પાછા જવાની રજા આપવામાં આવી હતી.

તેઓ માનસિક રીતે પડી ભાંગ્યાં હતાં અને અશક્ત થઈ ગયાં હતાં, હજીય ઘા રુઝાયા નહોતા પણ બચી ગયાં હતાં.

તપાસ થઈ ત્યારે ખબર પડી કે તે સગર્ભા છે ત્યારે ડૉક્ટરો પણ ચોંકી ગયા હતા.

'ત્યજી દેવાયેલાં બાળકો'

પોતાના બાળકને સાચું કહેવામાં માતાને વર્ષો લાગી ગયાં

"મારું શરીર સાવ નબળું પડી ગયું હ... બાકીનો લેખ લખો:

તી હતી. તેના કારણે જ્યાં-પિયરેના કિસ્સામાં બન્યું હતું તેમ ફૉર્મ ભરવાની વાત આવે ત્યારે જ તેમને ખ્યાલ આવે કે કેવા સંજોગોમાં તેમનો જન્મ થયો હતો."

"હવે સમસ્યા એ છે કે માતા સંતાનોને કેવી રીતે કહે કે નરસંહાર બાદ તમારો જન્મ થયો હતો. 'સામૂહિક હત્યાકાંડમાં તારા પિતા માર્યા ગયા હતા,' તેવું કહી દેવું વધારે સરળ પડતું હતું.

"જોકે, સંતાનો મોટાં થવાં લાગે એટલે વધુ સવાલો પૂછવા લાગે. તેના કારણે આખરે માતાએ મજબૂર થઈને તથ્ય જણાવવું પડતું હોય છે."

છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી માતાઓ પોતાની વાત સંતાનો સમક્ષ કઈ રીતે તબક્કા વાર મૂકે તે માટે ફાઉન્ડેશન રવાન્ડા મદદ કરતું આવ્યું છે.

જોકે, મુન્ડેરેરે સ્વીકારે છે તે રીતે તથ્યકથનને કારણે માનસિક યાતના ઊભી થઈ શકે છે.

તેઓ કહે છે, "આની અસર વર્ષો સુધી રહી શકે છે. પેઢી દર પેઢી સુધી તેની અસર રહી શકે છે."

પોતાના પિતા વિશેની વાત પતિથી છૂપાવી રહેલી એક યુવતીની કથની યાદ કરીને તેઓ આવું જણાવી રહ્યા છે.

તે યુવતીનું કહેવું હતું કે આ વાતની જાણ પતિને થશે તો તેમનું લગ્નજીવન પડી ભાંગશે.

એક માતાનો કિસ્સો એવો હતો કે તે પોતાની દીકરી સાથે દુર્વ્યવહાર કરતી હતી. તેમને લાગતું હતું કે તેની દીકરી 'આવી રીતે જન્મી હતી' એટલે જ બહુ તોફાની થઈ છે.

આ ઉપરાંત કેરીન જેવી પણ ઘણી બધી માતાઓ હોય છે, જેઓ પોતાનાં સંતાનો માટે લાગણી અનુભવી શકતા નહોતાં. આ સ્થિતિને કારણે લાંબા ગાળે શું થશે તે હજી સુધી સમજી શકાયું નથી.

મુન્ડેરેરે કહે છે, "એવાં પરિણામો પણ આવી શકે છે, જેનો આપણે હજી વિચાર કર્યો નથી."

"યુવાન પેઢી સામે પણ પોતાના પડકારો છે. અમે શક્ય એટલા પ્રયાસો કરી રહ્યા છીએ કે સમાજમાં તેઓ ગોઠવાઈ શકે. તેઓ રવાન્ડાના બીજા યુવાનો જેવા જ છે એવી લાગણી તેમનામાં જગાડવા કોશિશ કરી રહ્યા છીએ."

સંબંધોનો તણાવ

1994માં રવાન્ડાથી ભાગતાં એક મહિલા પડી ગયાં

જીન-પિયરે 19 કે 20 વર્ષના થયા ત્યારે આખરે કેરીને તેમના જન્મ પાછળની હકીકતો જણાવી હતી.

પોતે આ બાબતને હવે સ્વીકારી લીધી છે એમ તે કહે છે. જોકે, તેમને એવું લાગે છે કે પિતા ના હોવાના કારણે તેમના જીવનમાં એક ખાલીપો છે.

થોડી નવાઈ લાગે તેવી વાત એ છે કે તેમની માતા પર હુમલો કરનારા પર તેમને કોઈ રોષ નથી. જોકે, કેરીને પોતે પણ જૂની વાતને ભૂલી જવાનું અને માફ કરવાનું નક્કી કર્યું છે.

વાસ્તવિકતાનો સ્વીકાર કરતાં કેરીન જણાવે છે, "મને સૌથી વધુ યાતના એ લોકો વિશે વિચારવાને કારણે થતી હતી. તમે આખરે માફ કરી દો...


...ન પુરૂ પાડવા માટે ફૂડ પૅકેટ મોકલતા હતા. આ કામગીરી અમે માત્ર સેવાના ભાવથી કરતા હતા."

"જોકે, આ દરમિયાન મને કૉર્પોરેશનના અધિકારીએ સંપર્ક કરી લિંબાયત ઝોનના ભાઠેના કોવિડ કેર સેન્ટર ખાતે દર્દીઓ અને સ્ટાફ માટે ભોજન સહિતની વ્યવસ્થા કરવા કહ્યું."

"250 રૂપિયામાં બે ટાઇમ નાસ્તો અને જમવાનું પૂરુ પાડવા માટેનો વર્ક ઑર્ડર પણ ઇસ્યૂ કર્યો હતો. જોકે મેં અધિકારીને સામેથી સવાલ કર્યો હતો કે તમે તમારા કૉન્ટ્રેક્ટરને આ કામગીરી સોંપો, પણ તેમણે કહ્યું હતું કે તે પહોંચી વળે તેમ નથી. એટલે આપ ફૂડ પૅકેટ પૂરાં પાડો."

ભોજ... બાકીનો લેખ લખો:

ી હતી અને એનજીઓએ સહકાર આપ્યો એટલે પછી આ રીતે તેમને બિલ ચૂકવી દેવાયાં. કોઈએ ભૂખ્યાને ખવડાવ્યું હોય તો એને પૈસા તો ચૂકવવા જ પડે. એ માનવતાનો ધર્મ છે. જે સંસ્થાઓએ કામગીરી કરી તેમના પર જો સવાલો ઊભા કરાશે તો ભવિષ્યમાં કોઈ પણ સંસ્થા મુશ્કેલીના સમયમાં આગળ નહીં આવે."

ભાજપ-કૉંગ્રેસની પ્રતિક્રિયા

નીતિન ભજીયાવાલા ભાજપ સુરત શહેર પ્રમુખ

આ દરમિયાન બીબીસીએ સમગ્ર મામલે સુરતમાં ધારાસભ્ય હર્ષ સંઘવીનું શું કહેવું છે તે જાણવા તેમનો પણ સંપર્ક કર્યો પરંતુ તેમણે કહ્યું કે તેઓ આ મામલે તેઓ કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપવા આપવા નથી માગતા.

તેમનું કહેવું છે કે આ મામલે તેમના પક્ષના પદાધિકારી જ નિવેદન આપે તે યોગ્ય છે.

આથી બીબીસીએ ભાજપના સુરત શહેરના પ્રમુખ નીતિન ભજીયાવાળા સાથે વાતચીત કરી.

તેમણે બીબીસીને કહ્યું કે મેયરે પહેલાં જ કહી દીધુ છે કે આ મામલે તપાસ કરીશું.

તેમણે ઉમેર્યું, "મેં ખુદ કેટલાય લોકોને સ્વખર્ચે જમાડ્યા હતા પરંતુ મેં કોઈ બિલ નથી મૂક્યાં. વળી જો કોઈએ પહેલાં સેવા કરવાનો પ્રચાર કર્યો અને પછી બિલ મૂક્યાં તો એ યોગ્ય ન કહેવાય. આવું ન કરવું જોઈએ."

"અને જ્યાં સુધી પક્ષના લોકો દ્વારા આવી સંસ્થાઓના પ્રચારની વાત છે તો જો આવું કંઈક ધ્યાને આવશે તો ચોક્કસ એ વિશે પણ કામગીરી કરવામાં આવશે."

સુરત શહેરના મેયર જગદીશ પટેલે બીબીસીને જણાવ્યું કે છે તેઓ આ મામલે વધુ તપાસ કરાવશે.

જોકે તેમણે અન્ય આક્ષેપો પાયાવિહોણા હોવાનું પણ કહ્યું હતું.

'બિલની ચૂકવણીનો આંકડો શંકા ઊપજાવનારો'

સુરત શહેર કૉંગ્રેસ પ્રમુખ બાબુ રાયકા

સામા પક્ષે શહેર કૉંગ્રેસ પ્રમુખ બાબુભાઈ રાયકાનું કહેવું છે કે આ સમગ્ર મુદ્દે કંઈક તો ખોટું થયું જ છે.

તેમણે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું,"અમે મજબૂત રજૂઆત કરીશું અને તપાસ માટે પ્રયાસ કરીશું. કેમ કે જે રીતે ચર્ચાઓ થઈ રહી છે એ જોતા લાગે છે કે કંઈક તો ખોટું થયું છે."

મહાનગરપાલિકાની ભૂમિકા વિશે તેમણે કહ્યું, "શરૂઆતમાં લોકોને એમ હતું કે પાલિકા મફતમાં જમાડી રહી છે. તો પછી આ નવા ફૂડ પૅકેટવાળા ક્યાંથી બહાર આવ્યા? એટલે કંઈક તો ખોટું થયુ છે. અમે આગામી દિવસોમાં પત્રકારપરિષદ પણ કરીશું."

જોકે, સુરતના વરિષ્ઠ પત્રકાર અને દક્ષિણ ગુજરાતની બાબતોના જાણકાર મનોજ મિસ્ત્રીનું કહેવું છે કે જે પ્રકારે ચૂકવણીનો આંકડો બહાર આવ્યો છે તે શંકા સર્જનારો છે.

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "ખરેખર ભોજનવિતરણ થતું હતું ત્યારે જ કેટલાક લોકોને શંકા હતી. જેટલા મોટા પાયે ભોજન...


...ન ફ્રૉમ એગ્રિકલ્ચરલી ઍડવાન્સ સ્ટેટ' પુસ્તકમાંથી લેવાયા છે. આરઆરઆઈડી ચંદીગઢમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રૉફેસર આરએસ ઘુમનના આ આંકડા એ વાતને સાબિત કરવા યોગ્ય હતા કે પંજાબમાં ઘઉં અને ડાંગરની ખેતી સૌથી વધારે થાય છે.

આ બંને પાકની બાબતમાં હરિયાણાની કહાણી પંજાબથી અલગ નથી. હરિયાણાના અનેક વિસ્તારોમાં પાણીની સમસ્યા છે. અનાજની ખેતીમાં વધારે પાણી લાગે છે, એટલા માટે પંજાબની સરખામણીએ હરિયાણમાં ડાંગરની ખેતી ઓછી થાય છે. હરિયાણામાં શેરડીની ખેતી પણ મોટા પ્રમાણમાં થાય છે.

આ પ્રકારના માત્ર બે પાકની ખેતીને 'મોનોકલ્ચર' કહે... બાકીનો લેખ લખો:

નસામાં ખરાબ પાણીના કારણે અનેક બીમારીઓની ફરિયાદ આવી રહી છે.

ઉપાય શું છે?

આ જ ફરિયાદોને કારણે પંજાબના ખેડૂતોને લાંબા સમયથી પોતાની ખેતીમાં વિવિધતા લાવવાનું કહેવામાં આવે છે, જેને "ક્રૉપ ડાઇવર્સિફિકેશન" પણ કહેવામાં આવે છે.

પંજાબમાં મુક્તસરની આસપાસ 2.25 લાખ હેક્ટર ખેતીનો વિસ્તાર એવો છે જ્યાં વર્ષમાં મોટા ભાગનું પાણી ભરેલું રહે છે. ત્યાં માત્ર ડાંગરની જ ખેતી થઈ શકે છે.

બાકી વિસ્તારોમાં કપાસ, મકાઈ, કઠોળ, તેલીબિયાં, શાકભાજીના વાવેતર વિશે પણ સલાહ અપાય છે.

પ્રૉફેસર ઘુમન કહે છે જો રાજ્ય સરકાર અને પંજાબના ખેડૂતોને આ વાત સમજમાં નહીં આવે તો 15થી 20 વર્ષમાં ખેતીમાં મુશ્કેલી વધી જશે.

70ના દાયકામાં પંજાબમાં માત્ર અંદાજે 66 ટકા ખેતરમાં ઘઉં અને ડાંગરની ખેતી થતી હતી. જ્યારે 34 ટકા બીજા પાક ઉગાડતા હતા. પરંતુ 2020નો દાયકો આવતા આવતા 90 ટકા માત્ર ઘઉં અને ડાંગરની જ ખેતી કરી રહ્યા છે.

પ્રૉફેસર ઘુમન આના માટે હરિત ક્રાંતિને જવાબદાર ગણે છે. પોતાની વાતને વિસ્તારથી સમજાવતા કહે છે, "કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારે એવા નિયમ અને કાયદા બનાવ્યા છે જેનાથી પંજાબ-હરિયાણાના ખેડૂતો ઘઉં અને ડાંગર ઉગાડવા ફાયદાનો સોદો લાગે."

ખેતરોમાં પાક સારો હોય તેના માટે હાઈક્વૉલિટી બીજની શોધ કરવામાં આવી, એમએસપી દ્વારા પાકના ભાવ સુનિશ્ચિત કર્યા, એફસીઆઈની સરકારી ખરીદી સુનિશ્ચિત કરી, મંડીઓને એ પ્રકારે અલગઅલગ સુનિશ્ચિત કરી, બાકી રહ્યું તો સિંચાઈ માટે સરકારે સુવિધા અને મફતમાં વીજળી આપી. આ સુવિધાઓ ન મળતી તો દરેક ખેડૂત ઘઉં અને ડાંગર ન ઉગાડતો?"

હવે પંજાબનો ખેડૂત આ ચક્રવ્યૂહમાં એવો ફસાઈ ગયો છે કે તેમાંથી બહાર નીકળે તો કેવી રીતે?

પંજાબ સરકારનો અહેવાલ

ભારતમાં પાક ઉત્પાદન

એવું નથી કે પંજાબ સરકારે ઘઉં અને ડાંગરના કારણે પર્યાવરણના નુકસાનની વાત ખબર ન હોય.

1986 અને 2002માં પંજાબ સરકારે ખેતીમાં વિવિધતા લાવવા માટે બે અલગઅલગ કમિટીઓ પણ બનાવી હતી. પંરતુ પ્રૉફેસર જોહલની અધ્યક્ષતામાં બનેલી આ કમિટીનો રિપોર્ટ આજ સુધી અમલમાં આવ્યો નથી.

આ કમિટીઓમાં 20 ટકા ખેતીમાં વિવિધતા લાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી અને તેના માટે સરકારે અંદાજે 1600 કરોડ રૂપિયા ખેડૂતોના નુકસાનની ભરપાઈ તરીકે આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

જોહલ કમિટીના અહેવાલ પર પંજાબ સરકારે અમલ કેમ ન કર્યો? આ અંગે જાણવા અમે એસએસ જોહલનો સંપર્ક કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, "વર્ષ 2002માં ભારત દુનિયાના બીજા દેશોથી અંદાજે 1500 કરોડની દાળ...


...ન બૉલ્ડ કરી દીધા છે.

ડુસાને 37 બૉલમાં 22 રન કર્યા હતા. આ જ ઑવરમાં ચહલે કૅપ્ટન ડૂ પ્લેસિસને પણ ક્લીન બૉલ્ડ કરી દીધા હતા.

ઓપનર બૅટ્સમૅનને બુમરાહે આઉટ કર્યા બાદ કૅપ્ટન ડૂ પ્લેસિસ અને ડુસાને બાજી સંભાળી લીધી હતી.

જોકે સ્પિનર યુજવેન્દ્ર ચહલ સામે આફ્રિકન બૅટ્સમૅન ટકી શક્યા નહોતા. ડૂ પ્લેસિસ અને ડુસાન વચ્ચે 50 રનની ભાગીદારી થઈ હતી, પણ ચહલે આ ભાગીદારી તોડી હતી.

આ પછી કુલદીપ યાદવે જેપી ડ્યૂમિનીને એલબીડબલ્યૂ આઉટ કર્યા. ડ્યૂમિની ફકત 3 જ રન કરી શક્યા હતા.

ભારતની શાનદાર શરૂઆતથી ચાહકો ખુશ

ભારતની શાન... બાકીનો લેખ લખો:

ંતુ આ વર્લ્ડ કપમાં તેમણે એક સફળ નેતૃત્વ પૂરું પાડવાનું છે.

વન ડે અને ટેસ્ટમાં તો તે સફળ કૅપ્ટન સાબિત થઈ જ ચૂક્યા છે. પરંતુ આ વર્લ્ડ કપમાં તેમની કસોટી થશે.

ભારતીય ટીમમાં એક કરતાં વધારે મૅચ વિનર ખેલાડીઓ છે. જેના કારણે ટીમ આ ટુર્નામેન્ટમાં ભારતીય ટીમ ફેવરિટ મનાય છે.

ખુદ વિરાટ કોહલીનો એ ખેલાડીઓમાં સમાવેશ થાય છે. એક બૅટ્સમૅન તરીકે કોહલી અત્યારે વિશ્વશ્રેષ્ઠ છે.

ટીમમાં શિખર ધવન અને રોહિત શર્મા જેવા ઓપનર છે તો મહેન્દ્રસિંહ ધોની જેવા ચબરાક વિકેટકીપર પણ છે.

જસપ્રિત બુમરાહ જેવા ખતરનાક બોલર છે. ઉપરાંત કુલદીપ યાદવ અને ચહલ જેવા સ્પિનર છે, તો હાર્દિક પંડ્યા જેવા આક્રમક ઑલરાઉન્ડર છે, જેમનું ફોર્મ તાજેતરમાં આઈપીએલમાં પુરવાર થઈ ગયું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન મારા ખોળામાં છે."

"આ અમારું સંતાન છે અને એટલે સરોગસી એ નિઃસતાન દંપતીઓ માટે માતાપિતા બનવાનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય છે."

સરોસગી થકી નિઃસંતાન દંપતીઓને સંતાન સુખ તો મળે છે અને આર્થિક રીતે જરૂરીયાતમંદ મહિલાઓને પૈસા પણ મળે છે.

ડૉ. પટેલના જણાવ્યા અનુસાર, સરોગસી પાછળ પંદરથી સોળ લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ આવે છે, જેમાંથી તેઓ ચાર લાખ રૂપિયા સરોગેટ માતાને ચૂકવે છે.

આર્થિક સહારો?

ત્રીજી વખત સરોગેટ માતા બનનારાં અને કરસમદમાં રહેતાં શારદા (બદલાવેલું નામ) જણાવે છે કે તેમના બે પુત્ર છે અને બન્ને સરોગસીને કારણે શાળા જોઈ ... બાકીનો લેખ લખો:

જોઈએ.

આણંદ શહેર અમુલ ડેરી માટે પણ વિખ્યાત

અહીં નોંધનીય છે કે કૉમર્શિયલ સરોગસીની પ્રક્રિયામાં આર્થિક પાસું મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.

વળી, સરોગસી (રેગ્યુલેશન) બિલમાં સરોગેટ માતાઓ માટે પણ જોગવાઈ રખાઈ છે, જે અનુસાર માત્ર નજીકનાં સંબંધી મહિલા જ સરોગેટ માતા બની શકે છે.

આ મહિલાની ઉંમર 25થી 35 વર્ષની હોવી જોઈએ અને તેને પોતાનું એક સંતાન પણ હોવું જોઈએ.

આ બિલ અનુસાર કોઈ મહિલા જીવનમાં માત્ર એક જ વખત સરોગેટ માતા બની શકે. ટૂંકમાં સરોગસી (રેગ્યુલેશન) બિલમાંથી આર્થિક બાબત હઠાવી દેવાઈ છે. આ બિલમાં દોષિતોને દસ વર્ષની સજા અને દસ લાખ રૂપિયા સુધીના દંડની જોગવાઈ પણ કરાઈ છે.

આ બિલ લાવવા પાછળ એવું કારણ રજૂ કરાયું છે કે સરોગસીને કારણે દેશમાં મોટા પાયે વેપારીકરણ, અનૈતિક પ્રૅક્ટિસ, સરોગેટ માતાનું શોષણ, બાળકોને ત્યજી દેવાની ઘટનાઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.

આથી તેનું નિયમન કરવું જરૂરી છે.

જોકે, ડૉ. નયના પટેલ આ બાબતે સહમત નથી થતા. તેઓ જણાવે છે, "લગ્નના પાંચ વર્ષનો મુદ્દો ખોટો છે."

"જો કોઈને લગ્નની શરૂઆતમાં જ ખબર છે કે તેમને સરોગસીની જરૂર પડશે તો તેણે પાંચ વર્ષ સુધી રાહ કેમ જોવી પડે?"

"આ બિલ સિંગલ-મધરને સરોગસીની સેવા ઉપલબ્ધ કરવા માટે તૈયાર છે, પણ સિંગલ ફાધરને નહીં. આ વાત નથી સમજાતી."

ડૉ. પટેલ ઉમેરે છે, "લોકસભામાં જે બિલ પસાર થયું એ બિલ એ જ રીતે રાજ્યસભામાં પણ પસાર થશે, તો ભારતમાં સરોગસીની 99 ટકા પ્રૅક્ટિસ પર પ્રતિબંધ લાદી દેવાશે."

અહીં એ વાત પણ નોંધવી રહી કે ઇન્ડિયન સોસાયટી ઑફ આસિસ્ટન્ટ રિપ્રૉડક્શનના રિપોર્ટ અનુસાર, દર દસ ભારતીય દિઠ એક ભારતીય વંધ્યત્વથી પીડાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ન મોઢવાડિયા વિઠ્ઠલ રાદડિયાના કૉંગ્રેસ છોડવાનાં કારણોમાં પડવા નથી માગતા. તેઓ બીબીસીને કહે છે કે ''હું નાનપણથી વિઠ્ઠલભાઈનું રાજકારણ જોતો આવ્યો છું. એ પોરબંદરમાં પણ પકડ ધરાવતા હતા. એક લડાયક સ્વભાવના નેતા તરીકે લોકો માટે લડી લેવાનું એમની ફિતરતમાં હતું. 2004માં પહેલી વાર લોકસભામાં બહુ ઓછા મતથી હાર્યા હતા.''

''લોકોનાં દિલ પર રાજ કરતા આ નેતાની સૌરાષ્ટ્રની આમજનતા પર મજબૂત પકડ હતી. 2013માં એમણે ભાજપમાં જવાનો નિર્ણય લીધો ત્યારે ચર્ચા થઇ હતી, પરંતુ તેમણે એ નિર્ણય એમના અંગત કારણસર કર્યો હતો. અલબત્ત, એમના ભ... બાકીનો લેખ લખો:

ેશના મિત્ર હાર્દિક સાથે કરાવ્યા હતાં.

આ લગ્નમાં વિઠ્ઠલ રાદડિયા અને એમનાં પત્ની ચેતનાબહેને કન્યાદાન કર્યું હતું. મનીષાને કરિયાવરમાં રાજકોટ અને સુરતના વરાછા રોડ પર આવેલા બે બંગલા તેમજ ખેતીની જમીન અને કાર આપવામાં આવી હતી.

2014માં જામકંડોરણામાં સાદાઈથી આ લગ્નનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

જ્યારે ખેડૂત સંમેલનમાં વરસાદ આવ્યો

વિઠ્ઠલ રાદડિયાની સંગઠનશક્તિ વિષે વાત કરતા રાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ એજન્સી એએનઆઈ સાથે જોડાયેલા પત્રકાર સુરેશ પારેખ કહે છે કે એ જ્યારે ભાજપમાં પરત આવ્યા ત્યારે રાજકોટના શાસ્ત્રી મેદાનમાં ખેડૂત સંમેલન બોલાવ્યું હતું. આ સંમેલનમાં વરસાદ પડે એવી સંભાવના હતી.

એ વખતે મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ વિઠ્ઠલ રાદડિયાને સવાલ કર્યો કે ''વરસાદને કારણે સંમેલનમાં લોકો આવશે?'' આની સામે રાદડિયાએ વિજય રૂપાણીને શાંતિ રાખવા કહ્યું હતું.

સુરેશ પારેખ કહે છે કે ''સંમેલનના સમયે શાસ્ત્રી મેદાન લોકોથી ખીચોખીચ ભરેલું હતું અને ચાલુ ભાષણમાં વરસાદ પડ્યો ત્યારે લોકોએ છત્રીઓ ખોલી તો રાદડિયાએ મંચ પરથી કહ્યું કે 'આપણે ખેડુના દીકરા કહેવાઈએ, છત્રીઓ બંધ કરો, હું પણ વરસાદને આવકારવા આવ્યો છું.''

આ સાંભળી લોકોએ છત્રીઓ બંધ કરી દીધી હતી અને ચાલુ વરસાદે ભાષણ સાંભળ્યું હતું.

વિવાદો પણ અનેક

વિઠ્ઠલ રાદડિયા રાજકારણીઓ માટે કાયમ હુકમનો એક્કો સાબિત થયા હોય, પણ સરકારી બાબુઓ માટે તેઓ મુસીબત હતા. એમના પર સરકારી કામગીરીમાં અડચણરૂપ થવાના કેસ થયા હતા તો સરકારી કર્મચારીઓને માર મારવાનો પણ આરોપ લાગ્યો હતો.

એમના નામે જાણીતા મોટા વિવાદોમાં કરજણ ટોલનાકાનો બનાવ છે.

2012માં વડોદરાના કરજણ ટોલનાકા પર ટોલટેક્સની માગણી થતાં એમણે પિત્તો ગુમાવ્યો હતો અને ટોલનાકાના કર્મચારીને લમણે બંદૂક મૂકી દીધી હતી. આ ઘટનાને લઈને એમની ખૂબ બદનામી થઈ હતી.

આ સિવાય જામકંડોરણામાં ગૌસેવા માટે યોજાયેલા એક ડાયરામાં કથિત રીતે તેમણે એક વૃદ્ધને લાતો મારીને ડાયરામાંથી બહાર કાઢવાનો બનાવ પણ છે. આનો વીડિયો બહાર આવતા વિવાદ થયો હતો અને વીડિયોની ખરાઈ માટે એફએસએલને તપાસ આપવામાં આવી હતી.

પાટીદાર આંદોલન સમયે મધ્યસ્થી

ગુજરાતમાં પાટીદાર અનામત આંદોલન જ્યારે ચરમસીમા પર હતું અને હાર્દિક પટેલની હાકલ પર લોકો રસ્તા પર ઊતરી રહ્યા હતા ત્યારે આનંદીબહેન પટેલે હાર્દિક સાથે આંદોલનને મામલે મધ્યસ્થી કરવા માટે વિઠ્ઠલ રાદડિયાને કહ્યું હતું. એ વખતે બે પાટીદાર નેતાઓ સામસામે આવ્યા હતા.

જોકે, હાલ વિઠ્ઠલ રાદડિયાનું...


...ન રેકોર્ડ કરાવવામાં આવતું હોવાનું વીડિયોમાં દેખાય છે. એ લોકો પોતાના છે કે કેમ તેની સ્પષ્ટતા બજરંગ દળે હજુ સુધી કરી નથી. જોકે, એ પૈકીના કેટલાક લોકોએ અનૌપચારિક રીતે સ્વીકાર્યું હતું કે તેઓ બજરંગ દળ સાથે જોડાયેલા છે.

નિંદનીય હરકત માટે યુવતીને છ મહિનાની સજા થવી જોઈએ એવું જણાવતું તેમનું નિવેદન કેટલાંક અખબારોએ પ્રકાશિત કર્યું છે.

અમૂલ્યાની વાત અધૂરી રહી?

અમૂલ્યાએ રેલીમાં માઈક તેમનાં હાથમાં આવ્યું કે તરત જ 'પાકિસ્તાન ઝિંદાબાદ'ના નારા લગાવ્યા હતા. એ સાંભળતાંની સાથે જ રેલીના આયોજક, મુખ્ય વક્તા અને એઆ... બાકીનો લેખ લખો:

અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ શું કહ્યું?

એ પછી ગુસ્સે થયેલા ઓવૈસીએ 'પાકિસ્તાન મુર્દાબાદ'ના નારા લગાવ્યા હતા અને ઉદારમતવાદીઓ(લિબરલ્સ)ની ઝાટકણી કાઢી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું, "હું આ કથિત લિબરલ્સને જણાવી રહ્યો છું કે તમે તમારા શાહીનબાગ, બિલાલબાગ બનાવો. અમને કશું સમજાવો નહીં.

"તમે ખુદને કાબેલ ગણો છો અને અમને કાબેલ માનતા નથી. અમારે તમારા સંરક્ષણવાદી વલણની જરૂર નથી."

ઓવૈસીએ એમ પણ કહ્યું હતું, "આવા લોકોને રેલીમાં ન બોલાવવા હું આયોજકોને પણ જણાવું છું. હું મગરિબની નમાઝ પઢવા જઈ રહ્યો હતો ત્યારે આ મહિલાએ લગાવેલા નારા સાંભળ્યા હતા."

"મારાથી રહેવાયું નહીં અને હું દોડીને અહીં આવ્યો. એ મહિલા ન હોત તો મેં શું કહ્યું હોત."

"હવે બીજેપીને મોકો મળી જશે. કાલે તેઓ કહેશે કે ઓવૈસીની રેલીમાં નારા લગાવવામાં આવ્યા."

રેલીમાં અમૂલ્યાએ પાકિસ્તાન તરફી નારાઓ શા માટે લગાવ્યા હતા એ કોઈને સમજાયું નથી તે સ્પષ્ટ છે.

ઓવૈસીએ તે રેલીને સંબોધન કર્યું હતું અને તેમાં હાજર રહેલા મોટાભાગના લોકો મુસ્લિમ હતા.

સીએએ-વિરોધી રેલીમાં સામેલ થયેલા એક વિદ્યાર્થીએ તેનું નામ જાહેર ન કરવાની શરતે કહ્યું હતું, "મંચ પરથી આવી વાત કરતાં પહેલાં, તેની અસર શું થશે તેનો વિચાર અમૂલ્યા નહીં કરે તેવી આશા અમને ન હતી."

"અમારા મતભેદ છે અને કેટલાક લોકોએ તેને આવેશમાં ન આવવા કહ્યું હતું, પણ એ કોઈની વાત સાંભળતી નથી."

પાકિસ્તાન તરફી નારાબાજી વિશેની સ્પષ્ટતા અમૂલ્યાએ તેના સોશિયલ મીડિયા પેજ પર કરી હતી.

ત્યાં તેણે "હિંદુસ્તાન, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ, શ્રીલંકા, નેપાલ, અફઘાનિસ્તાન, ચીન અને ભૂતાન ઝિંદાબાદ" લખ્યું છે.

અમૂલ્યાએ પેજ પર એવું પણ લખ્યું છે, "હું કોઈ રાષ્ટ્ર માટે ઝિંદાબાદના નારા લગાવું છું એટલે એ દેશનો હિસ્સો બની જતી નથી. કાયદા મુજબ હું ભારતીય નાગરિક છું."

"મારા દેશનો આદર કરવો અને દેશના લોકો માટે કામ કરવું એ મારી ફરજ છે. હું એ કરીશ."

"આરએસએસવાળા લોકો શું કરશે એ આપણે જોવું જોઈએ. સંઘી લોકો પરેશાન થઈ જશે. તમે કમેન્ટ્સ કરતા રહેજો. મારે જે કહેવું છે એ હું કહીશ."

બીજેપીના નેતાઓએ શું કહ્યું?

અમૂલ્યાએ નારાબાજી કરી એ પછી તેની પાસેથી માઈક છીનવતા આયોજકો

આ ઘટના પછી તરત જ બીજેપીએ પ્રતિભાવ આપ્યો હતો. બીજેપીના રાષ્ટ્રીય આયોજન સચિવ બી એલ સંતોષ, ભૂતપૂર્વ પ્રધાન અનંત હેગડે, સંસદસભ્ય શોભા કરંદજલે અને કર્ણાટકના પ્રધાન સીટી રવિથી માંડીને બીજેપી સાથે જોડાયેલા તમામ સંગઠનોએ સીએએ-વિરોધી...


...ન સાથે ઇતિહાસનાં પૃષ્ઠ પલટાવતાં હોવ.

સાંપ્રદાયિક હિંસાવાદીઓ અને હિંસક ક્રાંતિકારિઓ સાથે એમનો સતત સામનો થતો રહ્યો અને એ વ્યક્તિઓનું સંપૂર્ણ માન જાળવી રાખીને પણ તેમણે તેમની વિચારધારાને સ્પષ્ટતાપૂર્વક અને ધારદાર રીતે વખોડી નાખી.

આરએસએસ સંદર્ભે ગાંધીએ સીધું કાંઈ કહ્યું હોય એનો પ્રથમ ઉલ્લેખ 9 ઓગસ્ટ 1942માં છે, જ્યારે દિલ્હી પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીનાં ત્યારનાં અધ્યક્ષ આસફ અલીએ ગાંધીને સંઘની ફરિયાદ કરતાં એક પત્ર લખ્યો હતો.

આરએસએસ અંગે ગાંધીએ શું કહ્યું હતું

હરિજનમાં આસફ અલીનાં પત્રનો જવાબ આપતાં (પાન ... બાકીનો લેખ લખો:

ુઓ કે અન્ય કોઈ સંપ્રદાયનું શાસન સ્થાપિત થવાનું હોય તો પછી અંગ્રેજોને બહાર કાઢી ફેંકવાનાં આહ્વાનમાં કોઈ દમ રહેતો નથી. તે સ્વરાજ નહીં હોય.''

ધ્યાન રહે કે ગાંધીજી હિંદુત્વનાં સમગ્ર દર્શનને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દે છે અને એ પણ જણાવવા માંગે છે કે તમામ સંગઠિત ધર્મ માટે એમનો અભિપ્રાય આવો જ છે.

સંખ્યા કે સંગઠનનાં જોરે કોઈ પણ ધર્મ આઝાદ હિંદુસ્તાનનું ભાગ્યવિધાતા નહીં હોય પણ લોકોનાં ચૂંટેલા પ્રતિનિધિઓ જ ભારતનું બંધારણ બનાવશે અને ચલાવશે. આ બાબત એમણે ભારત આઝાદ થતાં પહેલાં જ, સંવિધાન સભા અને સંવિધાન રચાતા પહેલાં જ લખી દીધી હતી.

સાંપ્રદાયિકતા પર અસહમત હતા ગાંધી

પણ સાંપ્રદાયિકતાની ઘેલછા પેદા કરીને સત્તાની રાજનીતિની રમત ત્યારે શરૂ થઈ, જ્યારે બે રાષ્ટ્રોનો સિદ્ધાંત સામે આવ્યો અને એને ખતરનાક રીતે દેશમાં ફેલાવવામાં આવ્યો.

ત્યાર બાદ માર્યા ગયા ત્યાં સુધી ગાંધી સાંપ્રદાયિક અને રાજનીતિક હિંસાનાં દુષ્ચક્રમાંથી આઝાદીની લડાઈને બહાર કાઢવા માટે સંઘર્ષ કરતા રહ્યા.

સૌથી પહેલાં આ ઝેરનાં બીજ સાવરકરે રોપ્યાં અને પછી મુસ્લિમ લીગનાં નાનામોટા નેતા તથા શાયર ઈકબાલે એમાં ખાતર પાણી ઉમેર્યાં અને ઝીણાએ એનો પાક લણ્યો.

કોંગ્રેસનાં ઘણાં નેતાઓએ આ આગમાં ઘી ઉમેરવાનું કાયરતાપૂર્ણ કામ કર્યું, પણ બધા જાણે છે કે મહાત્મા ગાંધી પોતાનાં છેલ્લા શ્વાસ સુધી આ અંગે અસહમત રહ્યાં.

આ જ કારણ છે કે એ આખા સમયમાં પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રીતે ગાંધી સૌનાં નિશાન બની રહ્યાં અને ગાંધીની વૈચારિક શક્તિ એમની સાથે અથડાતી રહી અને સાંપ્રદાયિકતા અને સંકુચિતતાનાં ઝેરને કાપતી રહી.

જ્યારે સંઘની શાખામાં ગયા ગાંધી

ઇતિહાસમાં 16 સપ્ટેમ્બર 1947નો પ્રસંગ મળે છે કે, જ્યારે આરએસએસનાં દિલ્હી પ્રદેશનાં પ્રચારક વસંતરાવ ઓક, મહાત્મા ગાંધીને હરિજન વસ્તીમાં લઈ ગયા હતા.

આ પહેલો અને છેલ્લો પ્રસંગ છે કે જેમાં ગાંધીજી સંઘની કોઈ શાખામાં ગયા હોય. વિરોધી હોય કે વિપક્ષી, ગાંધી કોઈની પણ સાથે વાતચીતની તક છોડતા નહોતા.

વસંતરાવનું આમંત્રણ પણ આ ભાવથી જ સ્વીકાર્યું હતું.

પોતાનાં સ્વંયસેવકોની ઓળખાણ કરાવતાં, ગાંધીને હિંદુ ધર્મ દ્વારા ઉત્પન્ન એક મહાન પુરુષ ગણાવ્યા હતા.

યમનના દરિયામાં નેવીએ આ રીતે ગુજરાતી માછીમારોને બચાવ્યા

ગાંધીજીને ત્યારે આવી કોઈ ઓળખાણની જરૂર નહોતી પણ આવી ઓળખાણ આપી સંઘ એમને પોતાની સગવડ અને રણનીતિ હેઠળ એક બીબામાં ગોઠવી દેવા માંગતો હતો.

ગાંધીજી આવી રમતોને બરાબર જાણતા હતા અને એનો જવાબ આપવાનું...


...ન સાથે કોઈ સંબંધ ન હોવાની વાત પણ કરી હતી.

સાથે જ પંજાબના મુખ્ય મંત્રી કૅપ્ટન અમરિંદર સિંહે પણ ટ્રૅક્ટર પરેડ દરમિયાન થયેલી હિંસાની નિંદા કરી હતી.

તેમણે પણ આ હિંસામાં અસામાજિક તત્ત્વોનો હાથ હોવાની વાત કરી હતી.

નાંગલોઈમાં અફરાતફરીની સ્થિતિ

ટ્રૅક્ટર માર્ચ દરમિયાન દિલ્હીના નાંગલોઈમાં પરિસ્થિતિ બેકાબૂ બની હતી. આ સ્થળે પોલીસનાં ઘણાં વાહનો તોડી નાખવામાં આવ્યાં હતાં. તેમજ બૅરિકેડિંગ તોડીને ટ્રૅક્ટરો માટે જવા માટે રસ્તો બનાવવામાં આવ્યો હતો.

નાંગલોઈમાં પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ઘર્ષણ થતાં ટિયરગૅ... બાકીનો લેખ લખો:

ની સ્થિતિને જોતાં સરકારે અસ્થાયી સ્વરૂપે ઇન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરી હતી.

ગૃહમંત્રાલયે એક આદેશ જારી કરીને સિંઘુ, ગાઝીપુર, ટિકરી, મુકરબા ચોક, નાંગલોઈ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોની ઇન્ટરનેટ સેવા અસ્થાયી સ્વરૂપે બંધ કરી દીધી હતી.

નોંધનીય છે કે આ આદેશના અમુક કલાકો પહેલાં જ ખેડૂતોની ટ્રૅક્ટર રેલી અહીંથી પસાર થઈ હતી. જેને પગલે ઘણાં સ્થળોએ પોલીસ અને પ્રદર્શનકારી ખેડૂતો વચ્ચે ઘર્ષણની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. જેને પગલે પરિસ્થિતિ કાબૂમાં લેવા માટે પ્રશાસન દ્વારા આ નિર્ણય લેવાયો હોવાનું મનાય છે.

દિલ્હી પોલીસનાં જૉઇન્ટ પોલીસ કમિશનર શાલિની સિંહે ખેડૂતોને નક્કી કરેલા રૂટ પરથી જ રેલી કાઢવાની અપીલ કરી હતી.

સાથે જ તેમણે સમાચાર એજન્સી ANIને પોલીસ સાથે થયેલા વ્યવહારની માહિતી આપતાં કહ્યું હતું કે, "અમે સવારથી લોકોને અપીલ કરી રહ્યા હતા કે જે રસ્તા પર રેલી કાઢવાની પરવાનગી આપવામાં આવી છે એ જ રસ્તાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે. ઘણા લોકો એ રસ્તા પર જતા રહ્યા પરતું ઘણા લોકોએ પોલીસ પર પથ્થરમારો કર્યો, ટ્રૅક્ટર ચઢાવવાની કોશિશ કરી, બૅરિકેડ તોડી નાખ્યા. અમારા અમુક લોક ઘાયલ આ ઘટનાક્રમમાં ઘાયલ થયા છે."

ખેડૂત આંદોલનની છબિ ખરાબ કરવાની કોશિશ : રાકેશ ટિકૈત

સમાચાર એજન્સી ANI પ્રમાણે ભારતીય કિસાન યુનિયનના નેતા રાકેશ ટિકૈતે રેલી દરમિયાન થયેલી હિંસાને ખેડૂત આંદોલનની છબિ ખરાબ કરવાનો પ્રયત્નો ગણાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે, "અમે એ લોકોને ઓળખીએ છીએ જેઓ મુશ્કેલી ખડી કરવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે. તેમની ઓળખ થઈ ચૂકી છે. આ લોકો રાજકીય પક્ષોના લોકો છે, જેઓ ખેડૂત આંદોલનની છબિ ખરાબ કરવા માંગે છે."

ખેડૂતો પહોંચ્યા લાલ કિલ્લા સુધી

સમાચાર એજન્સી ANI પ્રમાણે આંદોલનકારી ખેડૂતો 1.30 વાગ્યાની આસપાસ લાલ કિલ્લા સુધી પહોંચી ગયા હતા.

બીજી તરફ ITO પાસે ખેડૂતો અને પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ યથાવત્ જોવા મળ્યું હતું.

બીબીસી સંવાદદાતા કીર્તિ દુબેના જણાવ્યાનુસાર ITO વિસ્તાર પર ખેડૂતોએ કબજો કરી લીધેલો જોવા મળ્યું હતું.

અહીં પોલીસ ખેડૂતો સામે બૅકફૂટ પર જોવા મળી રહી હતી. તેમજ ઘર્ષણમાં એક ખેડૂતના મૃત્યુના સમાચાર જાણવા મળ્યા હતા.

ખેડૂતોના પ્રદર્શનને કાબૂમાં લેવા માટે પોલીસ અને સુરક્ષાદળો દ્વારા સતત ટિયરગૅસ શેલ છોડવામાં આવી રહ્યા હતા.

દરમિયાન લાલ કિલ્લા સુધી પહોંચેલા ખેડૂતોએ લાલ કિલ્લા પર ધ્વજ દંડ પર પીળા રંગનો ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો.

આમ, ખેડૂતોની શરૂઆતમાં શાંતિપૂર્ણ જણાતી ટ્રૅક્ટર રેલીએ ઘણાં સ્થળોએ...


...નએલનો જન્મ થયો. તેમાં ભારત સરકારની 100 ટકા ભાગીદારી હતી.

બીએસએનએલની દોર ડીઓટીના હાથમાં છે, જે ભારત સરકારના સંચાર મંત્રાલયનો ભાગ છે.

એમટીએનએલ મુંબઈ અને દિલ્હીમાં ઑપરેટ કરતું હતું, જ્યારે બાકીના દેશમાં બીએસએનએલ છે.

વર્ષ 2000માં સ્થાપના બદ બીએસએનએલના અધિકારી બને તેટલી જલદી મોબાઇલ સેવા શરૂ કરવા માગતા હતા. જેથી તેઓ ખાનગી ઑપરેટરોને પડકાર આપી શકે, પરંતુ વરિષ્ઠ અધિકારીઓના મતે તેમને જરૂરી સરકારી મંજૂરીઓ મળી શકતી નહોતી.

વિમલ વાખલૂ એ વખતે બીએસએનએલમાં ઉચ્ચ હોદ્દા પર હતા. તેઓ કહે છે, "અમે બહુ નિરાશ હતા. ... બાકીનો લેખ લખો:

હિનાઓ લાગ્યા. ક્યારેક ભ્રષ્ટાચારના આરોપથી વિલંબ થયો, કયારેક કોઈ બીજા કારણથી. પરિણામ એ આવ્યું કે 2006-12 વચ્ચે બીએસએનએલની ક્ષમતામાં હજુ તો થોડો નફો થવા લાગ્યો હતો ત્યાં માર્કેટ શૅરમાં ઘટાડો થઈ ગયો અને ખાનગી કંપનીઓ આગળ નીકળી ગઈ."

તેઓ કહે છે, "એ વખતે કંપનીના કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓમાં બેચેની હતી. અમે વિચારતા હતા કે અમે કેમ પાછળ રહી ગયા, લોકોએ નેટવર્ક કન્જેશન અને અન્ય સમસ્યાઓના કારણે બીએસએનએલ છોડીને ખાનગી કંપનીઓની દિશા પકડી."

લોકો બીએસએનએલની સેવાથી નારાજ હતા.

એ જ વખતે બીએસએનએલના કે. પી. અભિમન્યુ અમદાવાદ ગયા. સાંજે તેમની તબિયત બગડી તો તેમને ડૉક્ટર પાસે લઈ જવાયા.

બીએસએનએલ કર્મચારી યુનિયનના મહાસચિવ કે. પી. અભિમન્યુ જણાવે છે, "ડૉક્ટરે મને કહ્યું, તમે પહેલાં મારી મદદ કરો ત્યારે હું તમારી મદદ કરીશ. મારી પાસે બીએસએનએલનો મોબાઇલ છે. કૉલ સાંભળવા માટે રસ્તા પર જવું પડે છે, બૂમ પાડીને વાતો કરવી પડે છે. તમે પહેલાં મારી સમસ્યાઓનું સમાધાન કરો."

નિષ્ણાતો જણાવે છે તે એ વખતે મંત્રાલયમાંથી મંજૂરી આવવામાં વાર લાગતી હતી.

ટેલિકૉમ ક્ષેત્રના જાણકાર પ્રોફેસર સૂર્યા મહાદેવનના મતે સ્થિતિ એટલી બગડી કે બજારમાં એક વાત એવી પણ હતી કે મંત્રાલયમાં કહેવાતા કેટલાક લોકો ઇચ્છતા હતા કે બીએસએનએલના માર્કેટ શૅર ઘટે, જેથી ખાનગી કંપનીઓને ફાયદો થઈ શકે.

દયાનિધિ મારન વર્ષ 2004-07 દરમિયાન સંચારમંત્રી રહ્યા. તેમના બાદ એ. રાજા 2007-10 સુધી.

બીએસએનએલની ખરાબ હાલત પર એ. રાજા સાથે તો સંપર્ક જ ન થઈ શક્યો, પરંતુ સંચારમંત્રી રહી ચૂકેલા દયાનિધિ મારન કહે છે, "મારા સમયમાં બીએસએનએલ વિસ્તરી રહી હતી. બીએસએનએલ બોર્ડ પાસે કોઈ પણ નિર્ણય લેવાના સંપૂર્ણ અધિકાર હતા. એ બીએસએનએલનો સૌથી સારો સમય હતો અને તેનો વિસ્તાર થઈ રહ્યો હતો."

"મારા સમયમાં એક પણ ટૅન્ડર રદ થયું નથી. કોઈ પાસે આ સાબિત કરવા માટે એક પણ કાગળ છે? મારા સમયમાં એક ખાનગી ઑપરેટરની બીએસએનએલને ટૅકઓવર કરવાની ઇચ્છા હતી, તો અમે તેના પર દંડ ફટકાર્યો હતો."

મારન આ આરોપોનું ખંડન કરે છે કે સરકાર ખાનગી કંપનીઓના પ્રભાવમાં કામ કરતી હતી.

દયાનિધિ મારને કહ્યું, "મારા સમય દરમિયાન બીએસએનએલ જુસ્સાથી કામ કરતી હતી અને ખાનગી કંપનીઓ ભાગી રહી હતી."

મારન પર ચેન્નાઈમાં પોતાના ઘરમાં બીએસએનએલ લાઇન્સના ગેરકાયદેસર દુરુપયોગના આરોપ પણ લાગ્યા, પરંતુ દયાનિધિ મારન તેને 'રાજકારણ પ્રેરિત જણાવે છે, જેમાં તેમને બદનામ કરવાની કોશિશ કરવામાં આવી.'

આ કેસ...


...નક જિંદગી છીનવી લેનારા લોકોની ધરપકડ કરવી જોઈએ એવું રમા દેવી કહે છે.

રમા દેવી વેશ્યાલયના નરકમાંથી 2010માં બહાર નીકળી શક્યાં હતાં, પણ તેમને સરકારી સહાય મળવામાં બે વર્ષ લાગ્યાં હતાં.

2012માં તેમને 10,000 રૂપિયા આર્થિક સહાય તરીકે આપવામાં આવ્યા હતા.

રમા દેવી વેશ્યાલયમાંથી બહાર આવી ગયાં છે, પણ તેમના જીવનસ્તરમાં કોઈ સુધારો થયો નથી.

રમા દેવી હાલ તેમના પતિ સાથે રહે છે અને બન્ને મજૂરી કરે છે.

પાર્વતીની પીડાની કથા

"મારું નામ પાર્વતી છે અને હું બે સંતાનોની માતા છું.

"મારા પતિને પેરેલિસિસ થયો હતો.... બાકીનો લેખ લખો:

"મેં અને મારા પતિએ કેરળ જઈને મજૂરી કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. કેરળમાં દિવસના 500 રૂપિયા મજૂરી મળે છે એવું સાંભળ્યું છે.

"કામ મળશે તો ત્યાં જઈશ. નહીં મળે તો ભીખ માગીને પેટ ભરીશ.

"મારી પાસે બીજો કોઈ વિકલ્પ નથી."

પાર્વતીને 2016માં સાઉદી અરેબિયામાંથી મુક્ત કરાવવામાં આવ્યાં હતાં. 2017માં તેમને સરકારી સહાય તરીકે 20,000 રૂપિયા આપવામાં આવ્યા હતા.

મામાએ કર્યું લક્ષ્મીનું શોષણ

વેશ્યાવૃત્તિની જાળમાં ફસાયેલી આવી જ એક મહિલા છે લક્ષ્મી.

લક્ષ્મીનાં લગ્ન તેના સગા મામા સાથે કરવામાં આવ્યાં હતાં. દક્ષિણ ભારતનાં કેટલાય જિલ્લાઓમાં મામા-ભાણેજનાં લગ્નની પરંપરા છે.

લક્ષ્મીના જણાવ્યા અનુસાર, મામા તેના પર હંમેશા શંકા કરતા કરતા હતા અને શોષણ પણ કરતા હતા.

લક્ષ્મીએ કહ્યું હતું, "એક દિવસ મામાએ મારી શરીર પર કેરોસીન રેડ્યું હતું

"તેઓ મને આગ ચાંપે એ પહેલાં હું ઘરમાંથી બહાર ભાગી ગઈ હતી.

"એમ છતાં તેમણે મને છોડી ન હતી. તેમણે રસ્તા વચ્ચે મારાં બધાં વસ્ત્રો કાઢી નાખ્યાં હતાં.

"એક મહિલાને મારા પર દયા આવી હતી. તેણે મને હૈદરાબાદમાં કામ અપાવવાનું વચન આપ્યું હતું.

"એ મહિલા મને હંમેશા સમજાવતી કે હું મારા પતિને છોડીને હૈદરાબાદ જાઉં તો મહિને 10,000 રૂપિયા સુધીની કમાણી કરી શકું.

"હું મારાં માતા-પિતા પર બોજ બની રહી હોવાનું એ મહિલા મને વારંવાર કહેતી હતી.

"એ મહિલાની વાત ધીમે-ધીમે મારા ગળે ઉતરી હતી. હું ઘરમાં કોઈને કહ્યા વિના હૈદરાબાદ કામ કરવા ચાલી ગઈ હતી."

"અગાઉ ક્યારેય હું હૈદરાબાદ ગઈ ન હતી. હું એ મહિલા સાથે હૈદરાબાદ પહેલીવાર ગઈ હતી.

"અમે બસમાં પ્રવાસ કરીને કાદિરીથી ધર્માવરમ પહોંચ્યાં હતાં, જ્યાં એ મહિલાએ મારી મુલાકાત બે પુરુષો સાથે કરાવી હતી.

"એ પુરુષોએ મને બુરખો પહેરી લેવા જણાવ્યું હતું.

"તેનું કારણ મેં પૂછ્યું ત્યારે તેમણે મને જણાવ્યું હતું કે કોઈ મને જોઈ જશે તો સાથે લઈ જશે.

"ધર્માવરમથી અમે ટ્રેનમાં બેઠાં હતાં. મને પછી ખબર પડી હતી કે હૈદરાબાદને બદલે હું દિલ્હી પહોંચી ગઈ છું.

"દિલ્હી ટ્રેનમાંથી ઉતર્યા બાદ એક મહિલા અમને તેના ઘરે લઈ ગઈ હતી. એ દિલ્હીનો જી. બી. રોડ વિસ્તાર હતો.

"એ ઘરમાં લગભગ 40 છોકરીઓ હતી. બધી છોકરીઓએ જીન્સ કે મિનિ સ્કર્ટ પહેર્યાં હતાં. લિપસ્ટિક લગાવી હતી.

"એક દિવસ એ મહિલા મને બ્યૂટી પાર્લરમાં લઈ ગઈ હતી. મેં તેનું કારણ પૂછ્યું તો એ મહિલાએ મને જણાવ્યું હતું એ મને પણ પેલી છોકરીએ જેવી બનાવી દેશે.

"મારી સાથે જે થઈ...


...નગી ડૉક્ટરનું લિસ્ટ આપ્યું છે કે આ ડૉક્ટર સેવા માટે તૈયાર છે, પરંતુ ખાનગી ડૉક્ટરની સેવા લેવાને બદલે ઍપિડેમિક ઍક્ટનો ડંડો બતાડી કોરોનાને ડામવામાં નિષ્ફળ ગયા છે એટલે ખાનગી ડૉક્ટરો પર ઠીકરું ફોડવાનો પ્રયાસ કરે છે.

"ભૂતકાળમાં સ્વાઇન ફ્લૂ, અને ડેન્ગ્યુથી જે મહામારી ફેલાઈ હતી એના પ્રમાણમાં આ કંઈ નથી. ડૉક્ટરને ગાઇડલાઇન આપવામાં નથી આવી કે લાઇન ઑફ ટ્રીટમેન્ટ શું છે અને ઍપિડેમિક ઍક્ટના હથિયારથી હૉસ્પિટલ માગી લે છે."

તેઓ કહે છે કે સરકાર એવું બતાવવા માગે છે કે અમે બધી તૈયારી કરી હતી પણ ખાનગી ડૉક્ટરો ન આવ્... બાકીનો લેખ લખો:

તો ગ્રાહક સુરક્ષા ધારા ટુ/ડી હેઠળ કેસ થઈ  શકે છે, જેમાં સરકારી ડૉક્ટર નહીં પણ ખાનગી ડૉક્ટર જવાબદાર ઠરે છે એટલે આ હોબાળો થયો છે.

ખાનગી 42 હૉસ્પિટલને 50% બેડ ફાળવવાના નિર્ણયના વિરોધના નિરાકરણના પ્રયાસ ચાલુ હોવાની વાત કરતાં અમદાવાદનાં મેયર બીજલ પટેલે કહ્યું કે જે ખાનગી હૉસ્પિટલને કોરોનાની સારવાર માટે કોઈ તકલીફ હોય અથવા સાધનો કે સ્ટાફની તકલીફ હોય તો એમની અમદાવાદ હેલ્થ ડિપાર્ટમેન્ટ સાથે મિટિંગ કરી એમની મૂંઝવણો સાંભળવામાં આવશે. એનો રસ્તો પણ કાઢવામાં આવશે. એના પ્રયાસ ચાલુ પણ છે. જેથી દર્દીઓને સારવાર મળી રહે.

મેયરે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં વધુમાં કહ્યું કે "અત્યારે અમદાવાદમાં એસ.વી.પી. અને સિવિલ બે હૉસ્પિટલ છે. બાકી ખાનગી હૉસ્પિટલોને કોરોનાની સારવાર માટે લેવાનો સરકારનો નિર્ણય હતો, પણ અહીં સારવાર મોંઘી હોવાથી અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન જે દર્દીને ખાનગી હૉસ્પિટલમાં રીફર કરે એમનો ખર્ચ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન ઉઠાવશે."

મેયરે એવી પણ ખાતરી આપી કે ખાનગી ડૉક્ટરોની સમસ્યા પર પૂરતું ધ્યાન આપવામાં આવશે, પણ દર્દીઓની સગવડને જોતા ઍપિડેમિક ઍક્ટ પ્રમાણે જો કોઈ તૈયાર નહીં થાય તો પગલાં પણ ભરવામાં આવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નજિયાંગમાં મહિલાઓની બળજબરીપૂર્વક નસબંધી કરવામાં આવી રહી છે અથવા તો તેમાં ગર્ભનિરોધક સાધનો બેસાડવામાં આવી રહ્યાં છે, આ પ્રાંતના મુસ્લિમોની સ્થિતિને નિયંત્રિત કરવા માટે આમ કરવામાં આવી રહ્યું હોવાનું મનાય છે.

ચીનના વિદ્વાન ઍડ્રિયાન ઝાન્ઝના રિપોર્ટ બાદ સંયુક્ત રાષ્ટ્રો દ્વારા તપાસની માગ ઊઠી છે.

પોતાના નિવેદનમાં ઝાન્ઝે "અમાનવીય પ્રથાનો અંત આણવાના પ્રયાસોમાં તમામ દેશોને અમેરિકા સાથે જોડાવા આહ્વાન કર્યું હતું."

ઝાન્ઝે શિનજિયાંગના વસતિસંબંધિત સત્તાવાર ડેટા, નીતિવિષયક દસ્તાવેજો તથા વીગર મુસ્લિમ મહિલ... બાકીનો લેખ લખો:

ં પાલન નહીં કરનાર, ઇરાદાપૂર્વક સરકારી દસ્તાવેજોને નુકસાન પહોંચાડનાર તથા પોતાની ધાર્મિકવિધિ મુજબ લગ્ન કરવા સામે કાર્યવાહી, જેવા નિયંત્રણ લાદવામાં આવ્યાં હતાં."

ચીન દ્વારા વીગર મુસ્લિમોને પાસપૉર્ટ આપવા ઉપર પણ નિયંત્રણ લાદવામાં આવેલાં છે.

ચીનમાં વીગર મુસ્લિમ

વીગરએ મૂળતઃ તુર્ક મુસલમાન છે અને તેઓ શિનજિયાંગ પ્રાંતમાં વંશીય લઘુમતીમાં છે.

શિનજિયાંગમાં વીગર મુસ્લિમોની વસતી લગભગ 45 ટકા જેટલી છે, જ્યારે હાન ચાઇનિઝની વસતી 40 ટકા જેટલી છે.

1949માં ચીને પૂર્વ તુર્કસ્તાનને કચડીને આ વિસ્તાર ઉપર કબજો મેળવ્યો હતો. ત્યારથી આ વિસ્તારમાં મોટાપાયે હાન ચાઇનિઝને વસાવવા માટેની યોજના ચાલી રહી છે.

વીગર મુસ્લિમોને આશંકા છે, તેમની સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક તથા ભાષાકીય ઓળખને ભૂંસી નખાશે.

ચીનનો આંતરિક દસ્તાવેજ લીક થયો હતો, જેમાં કૅમ્પમાં રાખવાં આવેલાઓને ચાંપતી સુરક્ષામાં રાખવા, તેમના ઉપર કડક શિસ્ત લાદવી, સજા કરવી તથા તેઓ નાસી ન શકે તેવી વ્યવસ્થા ગોઠવવા સૂચના આપવામાં આવી હતી.

અમેરિકાએ લીધેલાં પગલાં

ડિટેઇન્શન સેન્ટરની અંદરની તસવીર

ઑક્ટોબર-2019માં અમેરિકા દ્વારા ચીનના અમુક અધિકારીઓ ઉપર વિઝા નિયંત્રણ  લાદવામાં આવ્યા હતા. "આ અધિકારીઓ ઉપર શિનજિયાંગના લઘુમતી સમુદાયના વીગર મુસ્લિમોની અટકાયત કે અત્યાચારમાં સંડોવણી કે જવાબદાર હોવાનો સંદેહ છે."

અમેરિકાના કૉમર્સ ડિપાર્ટમેન્ટે શિનજિયાંગ સ્થિત 37 કંપનીઓ સાથે વેપાર કરવા સામે અમેરિકનોને ચેતવ્યા હતા. ડિપાર્ટમેન્ટને આશંકા છે કે "આ કંપનીઓ બળજબરીપૂર્વક શ્રમ તથા અન્ય માનવાધિકાર ભંગમાં સંડોવાયેલી છે. "

ટ્રમ્પ દ્વારા 'વીગર મુસ્લિમ હ્યુમન રાઇટ્સ ઍક્ટ' પસાર કરવામાં આવ્યો છે. જેના દ્વારા શિનજિયાંગ મુદ્દે નિયંત્રણ લાદવાના તથા એજન્સી દ્વારા વ્યાપક રિપોર્ટિંગને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

ચીન સાથે વેપારસંધિ મુદ્દે વાટાઘાટો ચાલી રહી હોય ટ્રમ્પે વધુ કડક નિયંત્રણ લાદવાનું ટાળ્યું હતું, ઍક્સિયસ સાથે વાતચીતમાં ટ્રમ્પે કહ્યું :

"જ્યારે વાટાઘાટો ચાલુ હોય અને અચાનક જ વધુ નિયંત્રણ લાદવા માંડો.....આપણે  ઘણું કર્યું છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નથી આવતો?

તે રીતે તરત એ ખ્યાલ આવી જાય કે રસી કેટલી અસરકારક છે.

જોકે તેની સામે નીતિમત્તાના સવાલો ઊભા થવાના, કેમ કે Covid-19નો ખાતરીદાયક ઉપચાર ઉપલબ્ધ નથી, ત્યારે સ્વંયસેવકોને સામેથી જોખમમાં નાખવા જોઈએ કે કેમ, તે એક સવાલ છે.

જોકે ભવિષ્યમાં એવું પણ કરી શકાશે. પ્રોફેસર પોલાર્ડે જણાવ્યું : "અમુક પ્રકારનો ઉપચાર આપણી પાસે ઉપલબ્ધ થઈ જાય અને સ્વંયસેવકોને અમુક હદની સુરક્ષાની ખાતરી આપી શકવાની સ્થિતિમાં આવી જઈએ, ત્યારે તે પદ્ધતિએ પણ રસીનું પરીક્ષણ કરવાનું વધારે સરળ બનશે."

શું ટ્રાયલ સલામત છે?

ટ્રાયલ મ... બાકીનો લેખ લખો:

ું છે કે Covid-19ની સારવાર માટેનો ઉપચાર કે તેની રસી બેમાંથી એકેય આગામી વર્ષ પહેલાં ઉપલબ્ધ થાય તેવી શક્યતા નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નથી જુઓ

રાજીવ ટકરુ ત્રીજી સલાહ આપતા કહે છે,"તમે જે પણ બૅન્કમાં ખાતુ ખોલાવવા માગતા હોય તો પહેલાં તેની આર્થિક સ્થિતિ જણાવી જરૂરી છે."

"તેની જાણકારી બૅન્કની બૅલેન્શ શીટ જોઈને માલૂમ પડી શકે છે. પરંતુ બૅન્કોની બૅલેન્શ શીટ સામાન્ય માણસની સમજથી પર હોય છે. આથી તમે બૅલેન્શ શીટ સમજી શકે એવી કોઈ વ્યક્તિની સલાહ લઈ શકો છો."

તેનાથી એ જાણી શકાય છે કે બૅન્કની લાયબલિટી કેટલી છે અને તેનાં નાણાં ક્યાંક્યાં ફસાયેલાં છે. અને નોન પરફૉર્મિંગ ઍસેટ્સ કેટલી છે.

આદિલ શેટ્ટી અનુસાર સમય-સમય પર બૅન્કનું મૂલ્યાંકન કરવું જ... બાકીનો લેખ લખો:

ેને સ્ટ્રેસ્ડ બૅન્ક કહેવાય છે.

જો તમારી બૅન્ક આવી યાદીમાં હોય તો તરત પૈસા કાઢી લેવા ફાયદાકારક રહેશે.

વધુ વ્યાજ આપતી બૅન્કોની વધુ તપાસ કરો

પૂર્વ રાજસ્વ સચિવ રાજીવ ટકરુ કહે છે કે તમારું જમા નાણું પર જે બૅન્ક વ્યાજ વધારે આપવાની વાત કરે તેને શંકાની નજરથી જોવી જોઈએ.

સામાન્ય રીતે સરકારી બૅન્ક જમા રકમ પર ઓછું વ્યાજ આપે છે. કેટલીક બૅન્ક ખાનગી સર્વિસ આપતી સરકારી બૅન્કો કરતા સારા વ્યાજદર આપે છે.

પણ જ્યારે કોઈ ત્રીજી બૅન્ક તમને સૌથી વધુ વ્યાજ આપે તો નક્કી તમારે તપાસ કરવી જોઈએ.

બૅન્કબજાર ડૉટ કૉમના સીઈઓ આદિલ શેટ્ટી કહે છે,"આ વર્ષે નવેમ્બરમાં મોટા ભાગે બૅન્કો દ્વારા એક વર્ષની ફિક્સ ડિપોઝિટ પર 4.9 ટકાથી 5.5 ટકા સુધીનું વ્યાજ આપવામાં આવ્યું છે."

"પરંતુ કેટલીક નાની બૅન્ક સાત ટકા સુધી વ્યાજ આપે છે. એવા સમયમાં જ્યારે વ્યાજદર સસ્તા થઈ રહ્યા હોય તો નાણું જમા કરતા લોકો વિચારે છે કે કેવી રીતે તેમને વધુથી વધુ વ્યાજ મળે. પણ તેમાં જોખમ પણ રહેતું હોય છે."

"આથી તમામ નાણાં એવી જ જગ્યાએ રાખવા જોઈએ જ્યાં વ્યાજની સાથે  મૂળ રકમ સુરક્ષિત પણ રહે. એટલે કે એક જ જગ્યાએ બધુ રોકાણ ન કરવું."

આ કેટલાક એવા ઉપાયો છે જેના ભરોસે તમે તમારી જમા રકમને ડૂબવાથી કેટલીક હદે બચાવી શકો છો.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નથી મનમોહન સિંહના નેતૃત્વવાળી યુપીએ સરકારની સ્થિતિ નબળી પડી હતી, બાદમાં વર્ષ 2014માં ભાજપ કેન્દ્રમાં સત્તામાં આવ્યો હતો અને દિલ્હીમાં અરવિંદ કેજરીવાલના નેતૃત્વમાં આમ આદમી પાર્ટીની સરકાર બની હતી.

તો રાહુલ ગાંધીએ પણ સોશિયલ મીડિયામાં એ સમયે લખ્યું હતું કે જે અમને પહેલાં ખબર હતી તેની આમ આદમી પાર્ટીના સંસ્થાપક સભ્યે પુષ્ટિ કરી દીધી છે.

તેઓએ લખ્યું હતું કે, "લોકતંત્રને ખતમ કરવા અને યુપીએ સરકારને પાડવા માટે ઇન્ડિયા અગેન્સ્ટ કરપ્શન અને આમ આદમી પાર્ટીને આરએસએસ અને ભાજપે ઊભી કરી હતી."

કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ... બાકીનો લેખ લખો:

ેમ કહ્યું કે આમ આદમી પાર્ટીનો કોઈ જનાધાર નથી.

તેઓ કહે છે, "આમ આદમી પાર્ટી દાવાઓ તો ઘણા કરે છે પણ તેમને 70 સીટ માટે 70 ઉમેદવાર મળી શકશે કે કેમ એ પણ સવાલ છે."

આમ આદમી પાર્ટીની વધતી જતી સક્રિયતા અને તેના રાજકારણ પર પ્રકાશ પાડતાં રાજકીય વિશ્લેષક હરિ દેસાઈ કહે છે કે લોકોને આમ આદમી પાર્ટી અને અરવિંદ કેજરીવાલ પાસે અપેક્ષા છે.

તેઓ કહે છે, "માત્ર કેન્દ્ર સરકારની ટીકા કરવાથી કે 'કેન્દ્ર સરકાર કામ કરવા દેતી નથી' એવી વાતો કરીને શાસન ન ચલાવી શકાય. જોકે આ ભૂમિકા હવે કેજરીવાલને સમજાઈ ગઈ છે."

તેઓ કહે છે કે ભૂતકાળમાં કેન્દ્રમાં ભાજપની સરકાર હતી અને દિલ્હીમાં કૉંગ્રેસની સરકાર હતી, ત્યારે પણ કામ થતાં હતાં, એટલે એક સંવાદનું વાતાવરણ હોવું જોઈએ.

હરિ દેસાઈ વધુમાં કહે છે, "દિલ્હીમાં કેજરીવાલે શિક્ષણ અને આરોગ્યમાં ઘણાં સારાં કામો કર્યાં છે. ત્યારે આપણે ઇચ્છીએ કે નવી પેઢીને, નવા સંજોગોને અનુરૂપ રાજકારણ કરીને સારું શાસન આપે, એના માટે સજ્જ થાય."

ગુજરાતમાં આમ આદમી પાર્ટીના ભવિષ્ય અંગેના સવાલ પર રમેશ ઓઝા કહે છે કે "આમ આદમી પાર્ટીના ગુજરાતમાં ભવિષ્ય અંગે અત્યારે કશું જ કહેવું ઘણું અઘરું છે, કેમ કે આમ આદમી પાર્ટીએ તેનું ઘણું સારું યુનિટ હતું એ વીખેરી નાખ્યું છે. મહારાષ્ટ્ર, મુંબઈમાં પણ સારું હતું, એને વીખેરી નાખ્યું છે."

કૉંગ્રેસ ફરી બેઠી થઈ શકશે ખરી?

દેશની વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિ પર નજર નાખવામાં આવે તો કૉંગ્રેસના નેતૃત્વ અંગે અનેક રાજકીય પક્ષો સવાલો કરી રહ્યા છે.

સ્થાનિકસ્તરે પણ કૉંગ્રેસનું નેતૃત્વ નબળું હોવાની વાતો મીડિયા થકી બહાર આવતી રહે છે.

ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તેમની ચૂંટણીની રેલીઓમાં 'કૉંગ્રેસમુક્ત ભારત'ની વાત કાયમ કરતાં રહે છે અને કૉંગ્રેસ પર પ્રહારો કરતા રહે છે.

કૉંગ્રેસની વર્તમાન સ્થિતિ અને નેતૃત્વ અંગે વાત કરતાં હરિ દેસાઈ કહે છે "હું માનું છું કે કૉંગ્રેસ ફરીથી બેઠી થશે. કૉંગ્રેસ મે બી ડાઉન, બટ કૉંગ્રેસ ઈટ નૉટ આઉટ."

"લોકસભાની છેલ્લી ચૂંટણીમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીને 24 કરોડ વોટ મળ્યા હતા અને કૉંગ્રેસને 12 કરોડ વોટ મળ્યા હતા. કૉંગ્રેસ આજે નહીં તો કાલે નવી રીતે પોતાના માળખાને સરખું કરીને લોકોની વચ્ચે આવશે."

તો આશુતોષ પણ કૉંગ્રેસની વર્તમાન સ્થિતિ અંગે કહે છે, "કૉંગ્રેસની મોટી મુશ્કેલી એ છે કે એ હજુ નક્કી નથી કરી શકી કે પાર્ટીના નેતા કોણ હશે. જ્યાં સુધી પાર્ટીના નેતા નક્કી ન થાય ત્યાં સુધી પાર્ટી આગળ શું કરશે, એ...


...નથી.

આમ થાય ત્યારે ખેલાડીને વર્ષમાં માત્ર સત્તાવાર ટુર્નામેન્ટ સિવાય ક્યાંય રમવા મળતું નથી અને એ સંજોગોમાં તેમને મૅચ પ્રૅક્ટિસ મળતી નથી.

આમ ઉચ્ચ દરજ્જાની સ્પર્ધામાં તેઓ રમવા જાય ત્યારે નિષ્ફળ રહેવાની શક્યતા વધી જતી હોય છે અને અંતે ટીકા એવી થાય છે કે નાનાં શહેરોમાંથી ખેલાડી મળતા નથી.

લીગ ટુર્નામેન્ટનું સારું પરિણામ

ફાઈલ ફોટો

હવે એવું રહ્યું નથી. ભારતીય ટીમમાં પણ હવે માત્ર મુંબઈ કે દિલ્હી કે બેંગલુરુના ખેલાડીઓનો ઇજારો રહ્યો નથી.

મહેન્દ્ર સિંહ ધોની રાંચીથી આવ્યા તો અક્ષર પટેલ નડિયાદથી, જસપ... બાકીનો લેખ લખો:

ં રમ્યા હોય તેવા ખેલાડી અને ગ્રૂપ-સીમાં અંડર-19 કે વિવિધ ડિસ્ટ્રિક્ટ માટે રમેલા ખેલાડીને સામેલ કરાયા.

ટીમને બૅલેન્સ કરવા માટે તમામ ટીમમાલિકોએ આ તમામ ગ્રૂપમાંથી ખેલાડીની પસંદગી કરવાની રહે.

દરેક ખેલાડીને મૅચ ફી મળશે અને એકદમ આઈપીએલની માફક તેમની ખરીદી થઈ નથી, પરંતુ વિવિધ ફ્રેન્ચાઇઝી તરફથી મળેલી ફીમાંથી આ ખેલાડીઓને રકમ ચૂકવાશે અને સૌરાષ્ટ્ર ક્રિકેટ ઍસોસિયેશન પણ તેમાં આર્થિક રીતે સિંહફાળો આપશે.

વળી, ટીમના સુપરસ્ટાર ખેલાડી ચેતેશ્વર પૂજારા અને જયદેવ ઉનડકટને અલગઅલગ ટીમમાં પસંદ કરવામાં આવે તેવી પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી.

જેમ કે દરેક ટીમે 17 પ્લેયર્સની જ પસંદગી કરવાની અને તેમાં ગ્રૂપ-એમાંથી ચાર, બી-માંથી છે કે સાત અને સી-ગ્રૂપમાંથી બાકીના ખેલાડીએ ફરજિયાતપણે લેવાના રહે.

આમ, તમામ ટીમમાં સિનિયર અને જુનિયર ખેલાડી આપોઆપ આવી જાય.

ક્રિકેટ રહેશે ધમધમતી

ફાઈલ ફોટો

સૌરાષ્ટ્રની જ વિવિધ ટીમના ભૂતપૂર્વ ખેલાડી અને કોચિંગનો અનુભવ ધરાવતા હોય તેમને આ તમામ ટીમના કોચ તરીકે નિયુક્ત કરાયા હતા.

હાલમાં આઈપીએલ કે અન્ય કોઈ ઇન્ટરનેશનલ ટુર્નામેન્ટ નથી રમાતી.

બીસીસીઆઇની વિવિધ ટુર્નામેન્ટ પણ રમાતી નથી તે સંજોગોમાં તમામ ખેલાડી ઉપલબ્ધ છે તેની ખાસ તકેદારી લેવાઈ હોવાને કારણે લીગ વધુને વધુ બહેતર ખેલાડીઓથી રમાશે.

આ ઉપરાંત આ લીગ પ્રૉફેશનલ ઢબે યોજાઈ હોવાથી ખેલાડીઓને પણ નુકસાન નથી.

સૌથી મહત્ત્વની બાબત તો એ છે કે ક્રિકેટ ધમધમતી રહેશે.

જામ રણજી, વિનુ માંકડ, સલીમ દુરાનીથી લઈને ચેતેશ્વર પૂજારા, રવીન્દ્ર જાડેજા અને જયદેવ ઉનડકટ જેવા ઇન્ટરનેશનલ સ્ટાર આપનારી સૌરાષ્ટ્રની ભૂમિ પર આઈપીએલની કક્ષાની આ લીગ રમાતી હોવાનો ભવિષ્યમાં ભારતીય ક્રિકેટને પણ મોટો લાભ થઈ શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નથી. કૉંગ્રેસે 2004માં આ દૃષ્ટિ બનાવી. જેમાં કૉમન મિનિમમ એજન્ડા જાહેર કરી નરેગા લાવી કાયદો પસાર કર્યો."

"વર્ષ 2009માં જીત્યા બાદ કૉંગ્રેસના ઘણા ઉમેદવારોએ કહ્યુ હતું કે અમે નરેગાના કારણે જીત્યા. એટલે કે 2005માં કમિટમેન્ટ આવ્યું સરકારમાં જેથી રિઝલ્ટ આવ્યું. પછી મુદ્દા વિખેરાઈ ગયા. વર્ષ 2014માં તો આ મુદ્દો જ ગાયબ થઈ ગયો."

"તમારી દૃષ્ટિ રોજગારી સર્જન પર સતત હોવી જોઈએ. 2003 પછી વાઇબ્રન્ટ શરૂ થઈ પછી 2017 સુધી કરોડોના રોકાણના આંકડા આવ્યા પણ આટલા વર્ષોમાં 17 લાખ રોજગારી સર્જાઈ. એટલે વર્ષમાં વધારાની 1 ... બાકીનો લેખ લખો:

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "ભારતની મોટાભાગની વસતી 35 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની છે. એટલે કે યુવા છે. જેઓ અર્થ એ થયો કે રોજગારીની જરૂર મોટાપાયે છે. એટલે આ બાબત પડકારજનક છે એ સ્વાભાવિક બાબત છે.

"વળી બીજી તરફ આ મુદ્દાને ઍડ્રેસ કરવા માટે શિક્ષણ નીતિમાં માળખાગત ફેરફારો કરવા પડશે. જેમાં ગુણવત્તાની સાથે સાથે સ્કિલ્સને પણ મહત્ત્વ આપવું પડશે. બાળકને સ્કૂલ શિક્ષણમાં જ કોઈ એક વૉકેશનલ તાલીમ આપી દેવી પડશે."

"વળી ફરજિયાત કૉલેજ શિક્ષા કરતા સ્કિલ્સ અને નૉલેજ આધારિત શિક્ષણની પદ્ધતિ વિકસાવવી પડશે. તેનાથી વ્યક્તિને રોજગારી મેળવવામાં પણ સરળતા રહેશે. જે સંસ્થાઓ સારું શિક્ષણ આપે છે તેમને પૂરતું ભંડોળ આપી તેનું યોગ્ય સંચાલન થવું જોઈએ. જેમ કે ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટૅકનૉલૉજી. કેમ કે મોટી સંખ્યામાં કૉલેજ ખોલી દેવાથી સમસ્યાનું નિરાકરણ નહીં આવે. ઉલટ આવું કરવાથી તેની ગુણવત્તા પર અસર થશે. જે પરિણામે વ્યક્તિને રોજગારી મેળવવામાં મુશ્કેલી પેદા કરશે."

તેમણે ઉમેર્યું, "ઉપરાંત વિશ્વની ટોચની યુનવર્સિટીઓની યાદીમાં ભારતની યુનિવર્સિટીઓ કેમ સ્થાન નથી પામી શકતી તે વિશે પણ વિચારવું પડશે. સારી યુનિવર્સિટી એક ઍમ્પ્લોયૅબલ વ્યક્તિ તૈયાર કરી શકે છે."

"મહત્ત્વની વાત એ છે કે ગ્રામ્ય અને કૃષિ ક્ષેત્ર રોજગારી આપવા મામલે 50 ટકાનું ભારણ ઊઠાવે છે. જો આવું ન થાય તો તમે વિચારી શકો કે શું હાલત થઈ શકે છે. કેમ કે મોટાભાગે બિનસંગઠીત ક્ષેત્રો વધુ પ્રમાણમાં રોજગારી આપે છે. એટલે એટલે જ તેને મજબૂત કરવા જોઈએ."

"આ મુદ્દાન માત્ર રાજકીય દૃષ્ટિથી ન જોવો જોઈએ તેને ટૅકનિકલી પણ ઍડ્ર્સ કરવો પડશે."

'નાના વેપાર-ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન આપવું પડે'

દરમિયાન દક્ષિણ ગુજરાત ચૅમ્બર્સ ઑફ કૉમર્સના પ્રમુખ દિનેશ નાવડિયાનું કહેવું છે કે સરકારે ખરેખર તેના નીતિગત નિર્ણયોમાં આ મુદ્દે ગંભીર વિચાર કરવો પડશે.

તેમણે કહ્યું, "સરકાર રિઝર્વ બૅન્ક પાસે સરપ્લસ ભંડોળ માગે છે. પણ તેનું મૉનિટરિંગ કોણ કરશે. સરકાર આ પૈસા ક્યા વાપરે છે, ક્યાં રોકે છે એ મહત્ત્વનું છે. કેમ કે નાના ઉદ્યોગોને સ્વંતત્ર કરવાથી જ રોજગારી સર્જાશે. મોટી ઇન્ડસ્ટ્રી મોટાપાયે રોજગારીઓ નથી આપતી."

"સુરતની ડાયમંડ ઇન્ડસ્ટ્રી સીધી રીતે 15 લાખ લોકોને રોજગારી આપે છે. સરકારે જો આટલા પાયે રોજગારી સર્જન કરવું હોય તો કેટલાય કરોડનું રોકાણ કરવું પડે. તો જો આવી ઇન્ડસ્ટ્રી સક્રિય છે તો તેને ધિરાણમાં અને તેને સરળતા રહેવી તેની નીતિઓ બનાવવી...


...નથી. જવ્હાર કૉલેજમાં મરાઠી ભાષા વિભાગમાં પ્રોફેસર પ્રાદન્ય કુલકર્ણી કહે છે કે "આ નાગરિક સમસ્યા નથી પણ જૅન્ડર (લૈંગિક ભેદભાવ)ની સમસ્યા છે."

તેઓ કૉલેજના અન્ય એક પ્રોફેસર અનિલ પાટિલ સાથે મળીને આદિવાસી ગામોમાં પાણી, સ્વચ્છતા અને શિક્ષણને મુદ્દે કામ કરે છે.

પ્રાદન્ય કુલકર્ણી કહે છે કે "સરકાર અહીં સિંચાઈની વ્યવસ્થા માટે ખાસ કામ નથી કરી રહી."

"અહીંની ભૌગોલિક સ્થિતિ થોડી મુશ્કેલ છે, આ મેદાની પ્રદેશ નથી પરંતુ પહાડી વિસ્તાર છે અને અહીં જળસંચય યોજનાઓ લાગુ કરવી સરળ કામ નથી."

"જોકે, એ પણ સત્ય છે કે બધ... બાકીનો લેખ લખો:

દાને પૂછ્યું, આ છોકરીઓ અહીં કેમ આવે છે?

યશોદાએ કહ્યું "આ છોકરીઓ મધ્યાહ્ન ભોજન યોજના મુજબ ખોરાક રાંધવા પાણી લેવા આવી રહી છે."

એ સમજી શકાય એવી વાત છે કે જે એક મહિલા તમામ બાળકો માટે મિડ-ડે મિલ મુજબ રાંધતી હોય એમના માટે આટલું પાણી લઈ આવવું સંભવ ન જ હોય.

વળી, શાળાની આસપાસ પાણીનો કોઈ સ્રોત નથી. નવાઈની વાત તો એ હતી કે પાણી લેવા માટે ફક્ત છોકરીઓ જ આવી હતી, એક પણ છોકરાને આના માટે નહોતો મોકલવામાં આવ્યો.

"પાણી લાવવું એ મહિલાઓનું કામ છે" એ સંદેશો સ્પષ્ટ હતો. વિટંબણા તો એ છે કે આ મામલે મહિલાઓની મરજી કોઈ મહત્ત્વ ધરાવતી નથી.

અમે નજીકના ગામ નાગરમોડા ગયા. ગામનાં સરપંચ ઘનુભાઈએ અમને આવકાર આપ્યો.

અમને ગામમાં પાણીની એક ટાંકી દેખાઈ. ઘનુભાઈએ અમને કહ્યું કે અહીં પાણીના નળ છે પણ ન તો નળમાં પાણી છે કે ન ટાંકીમાં.

અમે ઘનુભાઈને પૂછ્યું કે સુવિધા હોવા છતાં મહિલાઓએ આટલે દૂરથી પાણી કેમ લાવવું પડે છે?

ઘનુભાઈ તર્ક આપે છે, "મેં નિર્ણય કર્યો કે અમે નળથી પાણી નહીં લઈએ અને મહિલાઓ પાણી લાવશે."

"જો મહિલાઓ નળથી પાણી લે છે તો તેઓ ઘણું પાણી વેડફે છે, અમારે ગરમીના દિવસો માટે પાણી બચાવવું છે એટલે એ જ બહેતર છે કે અમે નળનું પાણી ન વાપરીએ."

"મહિલાઓ દૂરથી પાણી લાવે છે અને સાચવીનો તેનો વપરાશ કરે છે."

ગરમી માટે પાણી બચાવાવનો એમનો આ નિર્ણય પ્રશંસાજનક છે પણ એ નિર્ણયમાં પિતૃસત્તાની ઝલક સાફ વર્તાય છે.

મેં એમનેં પૂછ્યું કે શું તેમણે નિર્ણય લેતા એમની મુશ્કેલીઓને કેમની ઓછી કરી શકાય એ અંગે મહિલાઓ સાથે વાત કરી

તો એમણે કહ્યું, "આમાં પૂછવા જેવું શું છે?"

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અમે અહીં માત્ર એક ઉદાહરણ આપી રહ્યાં છીએ પણ આવાં ઉદાહરણો તમને પૂરા દેશમાં જોવા મળશે.

યશોદાના ગામમાં પાણી મળવું મુશ્કેલ છે કારણ કે અહીં પુરુષોએ પાણી વેરો ચૂકવવાની મનાઈ કરી દીધી છે.

યશોદા કહે છે, "ગામમાં તમને નળની બધી પાઇપ તૂટેલી દેખાશે."

આ વિસ્તારની કોઈ પણ મહિલા સાથે વાત કરીએ છીએ તો સમજાય છે કે પાણીને મુદ્દે તેઓ ખૂબ સંવેદનશીલ છે અને એનું કારણ પણ સ્પષ્ટ સમજાય છે.

યશોદા જેવી છોકરીઓને જોઈને જાણવા મળે છે કે એમની દિનચર્યાનો એક મોટો હિસ્સો પાણી પાછળ ખર્ચ થઈ જાય છે અને તેની અસર એમનાં સ્વાસ્થ્ય અને ભણતર પર જોવા મળે છે.

યશોદા કહે છે, "પાણી લાવવાનો સમય બચી જાય તો હું બીજાં અનેક કામ કરી શકું, હું થોડો વધારે અભ્યાસ કરી શકું અને આરામ પણ કરી શકું."

18 વર્ષીય યશોદા રાજનીતિની પણ થોડી...


...નથી. મારા પુત્રના મૃત્યુના કેસમાં હજુ સુધી એકેય પોલીસવાળાની ધરપકડ થઈ નથી. તે માટે આ સરકાર જ જવાબદાર છે."

જોકે, 79 વર્ષના માનાભાઈ પટેલ માને છે કે હાર્દિકનું આંદોલન પાટીદાર સમાજ માટે જ છે.

માનાભાઈના 25 વર્ષના પૌત્ર મયુર પટેલનું મહેસાણામાં પોલીસ ગોળીબારમાં મૃત્યુ થયું હતું.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં માનાભાઈએ કહ્યું હતું, "પટેલ સમાજના આર્થિક રીતે પછાત લોકોને અનામતનો લાભ મળવો જ જોઈએ એવું હું માનું છું અને તે માટેની હાર્દિક પટેલની લડતને મારો સંપૂર્ણ ટેકો છે. "

"પટેલ સમાજના અનેક વિદ્યાર્થી ૮૦... બાકીનો લેખ લખો:

ટોળા જોવાં મળતાં નથી, પણ અમદાવાદના નિકોલ અને બાપુનગર વિસ્તારોમાં લોકો મોટી સંખ્યામાં રસ્તાઓ પર જોવા મળ્યાં હતાં.

આ વિસ્તાર (ઝોન-પ)ના ડેપ્યુટી પોલીસ કમિશનર હિમકર સિંગે સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી હતી.

હિમકર સિંગે જણાવ્યું હતું કે હાર્દિક પટેલના ઉપવાસના પહેલા અને બીજા દિવસે વધારાની પોલીસ અહીં ગોઠવવામાં આવી હતી, જેથી કે સામાન્ય લોકોને કોઈ પણ પ્રકારની તકલીફ ન પડે.

સિંગે કહ્યું હતું, "હવે પોલીસની સંખ્યા ઘટાડી દેવામાં આવી છે અને જે પોલીસ હાલમાં રોડ પર છે તે રોજિંદા કાર્યો માટે છે."

સિંગે ઉમેર્યું હતું કે કોઈ પણ વ્યક્તિને ઉપવાસના સ્થળ સુધી જવાની મનાઈ કરવામાં આવી નથી.

જોકે, હાર્દિકના સમર્થકો માને છે કે રાજ્યભરમાં ચુસ્ત પોલીસ બંદોબસ્ત તેમજ ઉપવાસના સ્થળને પોલીસ છાવણીમાં ફેરવી દેવાયું હોવાથી લોકોની સંખ્યામાં ઘટાડો થયો છે.

નિકોલમાં રહેતા જિજ્ઞેશ પટેલે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું હતું, "અમારે ઉપવાસના સ્થળે જવું છે, પરંતુ સમગ્ર નિકોલમાં ગોઠવવામાં આવેલા પોલીસ બંદોબસ્તને જોતા લાગે છે કે પોલીસ અમને ત્યાં સુધી પહોંચવા જ નહીં દે. "

આ તો કોંગ્રેસની ચાલ છે: ભાજપ

ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ) પાટીદાર અનામત આંદોલનને કોંગ્રેસ પ્રેરિત માને છે.

ભાજપના પ્રવક્તા ભરત પંડ્યાએ હાર્દિક પટેલનું નામ લીધા વિના જણાવ્યું હતું કે આ સમગ્ર ઘટના કોંગ્રેસ અને આંદોલનકારીઓની એક ચાલ છે તે સાબિત થઈ ચૂક્યું છે.

ભરત પંડ્યાએ કહ્યું હતું, "આ લોકો સમાજમાં વર્ગવિગ્રહનું વાતાવરણ સર્જી રહ્યા છે."

તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે કોંગ્રેસ પાસે કોઈ મુદ્દો ન હોવાથી તે આંદોલનકારીઓનો ઉપયોગ કરીને રાજ્યમાં અરાજકતા ફેલાવી રહ્યો છે.

"ભાજપને અણગમતી દરેક વાતમાં કોંગ્રેસનો હાથ"

ઉપવાસ આંદોલન કરી રહેલા હાર્દિક પટેલની કોંગ્રેસના 28 ધારાસભ્યોએ મુલાકાત લીધી હતી. તેમાં દસાડાના ધારાસભ્ય નૌશાદ સોલંકીનો પણ સમાવેશ થાય છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં નૌશાદ સોલંકીએ જણાવ્યું હતું કે ગુજરાતમાં હાર્દિક પટેલને ઉપવાસ આંદોલન ન કરવા દેવા માટે ભાજપ સરકાર તમામ પ્રયાસ કરી રહી છે.

તેમના જણાવ્યા મુજબ, હાર્દિક પટેલની વાત સાથે સરકાર સહમત ન હોય તે માની શકાય, પરંતુ તેમને ઉપવાસ ન કરવા દે અને કોઈને મળવા પણ ન દે તે ન ચાલે.

નૌશાદ સોલંકીએ કહ્યું હતું, "હાર્દિકભાઈ આ આંદોલન પોતાના જોરે ચલાવી રહ્યાં છે, પરંતુ સમાજમાં લોકોને કોંગ્રેસની જરૂર હશે ત્યાં અમે દરેક વ્યક્તિ સાથે ઊભા...


...નથી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

લોકોની નારાજગી

દત્તા કહે છે, "નાગરિકતા સંશોધન બિલ મુદ્દે લોકોમાં નારાજગી છે. મોદીજી અને તેમની પાર્ટીએ એ સમજવું પડશે કે એ બિલ મુદ્દે માત્ર આસામ જ નહીં પણ પૂર્વોત્તરના દરેક રાજ્યમાં વિરોધ થઈ રહ્યો છે."

"ભાજપ અને તેમના સાથી પક્ષોના લોકોએ આ બિલની શરતોમાંથી પૂર્વોત્તરના લોકોને અલગ રાખવાની વાત કરી છે."

શું વડા પ્રધાન મોદીના ભાષણથી આવનારી લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને ફાયદો થશે?

આ સવાલના જવાબમાં દત્તા જણાવે છે, "વડા પ્રધાને 2016માં પણ આવું જ ભાષણ આપ્યું હતું અને લોકોએ તેમન... બાકીનો લેખ લખો:

જાતીયતાના આધારે જ ગતિ લાવી શકાય એમ છે."

વડા પ્રધાનના પ્રવાસનો વિરોધ, ઉત્તર આસામ બંધનું એલાન છતાં આસામ પ્રદેશ ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા વિજય ગુપ્તા આવી કોઈ પણ નારાજગીની વાત સ્વીકારતા નથી.

તેઓ કહે છે, "મોદીની સભામાં ઊમટેલી ભીડ જોઈને પણ તમે કહેશો કે લોકો તેમનાથી નારાજ છે. કોઈના આંઠ-દસ વાવટા દેખાડવાથી કંઈ જ થતું નથી."

"જનતામાં કોઈ જ નારાજગી નથી. આસૂના લોકો પોતાની કાર્યાલયમાંથી થોડાક વાવટા બતાવે તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી."

"પ્રદેશમાં અમારા માટે ઘણો હકારાત્મક માહોલ છે."

જો માહોલ હકારાત્મક છે તો ચૂંટણી પહેલાં આટલી બધી યોજનાઓનો શિલાન્યાસ અને રેલીઓમાં વડા પ્રધાન મોદીનું ભાષણ શું સંકેત આપે છે?

આનો જવાબ આપતા વિજય ગુપ્તા જણાવે છે, "પૂર્વોત્તરના રાજ્યોમાં આ પહેલા કોઈ સરકારે આટલું ધ્યાન નથી આપ્યું."

"અમારી સરકારના આવ્યા પછી અહીં ઘણા કામ થયા છે. પછી તે રેલ-રોડ કનેક્ટિવિટી હોય કે મૂળભૂત વિકાસની બાબતો હોય."

"અહીંના લોકો આ વાત અનુભવી શકે છે. અમારી પાર્ટી ધર્મનું રાજકારણ કરતી નથી. કેટલાક આ બાબતો અંગે અફવા ફેલાવી રહ્યા છે."

"અમારી પાર્ટી એક ધર્મ નિરપેક્ષ પાર્ટી છે અને 'સબકા સાથ સબકા વિકાસ' અમારો મંત્ર છે. તેમાં દરેક ધર્મના લોકો આવે છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નથી.“

“બાકી રહેલા 25 ટકામાંથી માત્ર દસ ટકા જ એવા હશે, જેઓ MSPવાળા પાક માર્કેટમાં વેચવા લાયક પેદા કરતા હશે. શાંતા કુમાર કમિટીએ કહ્યું છે કે આવા ખેડૂતોની સંખ્યા દેશમાં માત્ર છ ટકા જ છે. હું વધારીને 10 ટકા કહી રહ્યો છું.“

“આ સમસ્યાનો મારી સમજ પ્રમાણે એ સમાધાન છે કે પંજાબ, હરિયાણાના ખેડૂતોને બીજા પાકો (શાકભાજી, બીજા કઠોળ) ઉગાડવા માટે કેન્દ્ર સરકારે પ્રેરિત કરવા જોઈએ અને તેમને પ્રોત્સાહિત કરવા જોઈએ.“

“પંજાબમાં અનાજની ખેતી એટલા માટે આટલા વધારે પ્રમાણમાં થઈ રહી છે કારણ કે MSP પર પાક વેચાઈ જાય છે. ... બાકીનો લેખ લખો:

ટે કશું જ નહીં હોય, કારણ કે તેઓ નાના ખેડૂતો છે.“

“તેથી આ ખીણને ભરવા માટે સરકારે નાના ખેડૂતો માટે વધારેમાં વધારે ખેડૂત સન્માન નિધિ જેવી યોજનાઓ ઘડવાની જરૂરિયાત રહેશે.”

નવા કૃષિકાયદા અહંકારનો પ્રશ્ન બની ગયા, એન. સી. સક્સેના, ભૂતપૂર્વ ફૂડ કમિશનર, સુપ્રીમ કોર્ટ

એન. સી. સક્સેના પ્લાનિંગ કમિશનના ભૂતપૂર્વ સચિવ પણ રહી ચૂક્યા છે. તેમના મતાનુસાર હવે મામલો સરકારના હાથમાંથી નીકળી ચૂક્યો છે, પરંતુ એક એવું સમાધાન છે જેનાથી બંને પક્ષોની વાત પણ રહી જશે અને વિવાદનો નીવેડો પણ આવી જશે.

“હવે બંને પક્ષો માટે નવા કૃષિ કાયદા અહંકારનો પ્રશ્ન બની ગયા છે અને કાયદો અને વ્યવસ્થાનો પ્રશ્ન પણ સર્જાતો જઈ રહ્યો છે.“

“ખેડૂતોને લાગે છે કે તેઓ દિલ્હીને રોકવામાં સફળ સાબિત થશે અને સરકારથી પોતાની વાત મનાવી લેશે. કેન્દ્ર સરકાર પણ કાયદા પાછા ખેંચવાના મૂડમાં નથી.“

“કેન્દ્ર સરકારે શરૂઆતમાં થોડી ભૂલ કરી. તેમણે નવા કાયાદા ઘડતા પહેલાં એક ક્લૉઝ ઉમેરી દેવાની જરૂરિયાત હતી કે કાયદા એ તારીખથી અમલમાં આવશે જ્યારે તેનું નોટિફિકેશન જારી કરવામાં આવશે, જે દરેક રાજ્ય માટે અલગ પણ હોઈ શકે છે.“

“રાજ્ય સરકારો પર એ વાત છોડી દેવાની જરૂર હતી કે તેઓ આ કાયદા ક્યારથી પોતાના રાજ્યમાં લાગુ કરવા માગે છે. આવું કરવાથી બધી સમસ્યાનું સમાધાન થઈ જાત.“

“પંજાબ, હરિયાણા સિવાય અન્ય રાજ્યોમાં જ્યારે તે લાગુ થાત અને તેનાથી ત્યાંના ખેડૂતોને લાભ થાત તો પંજાબના ખેડૂતો જાતે તે લાગુ કરવાની માગ કરત.“

“સમસ્યા એ છે કે પંજાબ-હરિયાણામાં ખેડૂતોની પરિસ્થિતિ અન્ય રાજ્યોના ખેડૂતો કરતાં એકદમ અલગ છે.“

“સરકાર અત્યારે પણ ઇચ્છે તો આવી જોગવાઈ કાયદામાં કરી શકે છે અને કાયદાને પાછો ન ખેંચીને રાજ્ય સરકારો પર તેને લાગુ કરવાની વાત છોડી દે.“

“આમ તો હવે મોડું થઈ ચૂક્યું છે. મને નથી લાગતું કે હવે આવું કરવાથી ખેડૂતો માનશે, પરંતુ આ વચલો રસ્તો હતો જેનાથી બંનેની વાત રહી જાત. આવું કરવાથી કેન્દ્ર સરકારને પણ કોઈ નુકસાન નહીં થાય. કેન્દ્ર સરકાર જે કૃષિ સુધારાની વાત કરી રહી છે તે પણ થઈ જશે.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નના પુસ્તક 'ધ એવરીથિંગ સ્ટોરઃ જેફ બેઝોસ ઍન્ડ ધ એજ ઑફ એમેઝોન'માં જણાવ્યા અનુસાર, 1995માં એમેઝોનના લૉન્ચિંગ બાદ કંપનીએ એક મહિનામાં 50 રાજ્યો તથા 45 દેશોમાંથી ઓર્ડર લીધા હતા.

પહેલાં પાંચ વર્ષમાં એમેઝોનના ગ્રાહકોની સંખ્યા 1.80 લાખથી વધીને 1.17 કરોડના આંકડે પહોંચી ગઈ હતી. તેનું વેચાણ 5.11 લાખ ડૉલરથી વધીને 1.6 અબજ ડૉલરનું થઈ ગયું હતું.

કંપની પાસે મોટા રોકાણકારો આવવા લાગ્યા હતા તથા 1997માં કંપની સાર્વજનિક થઈ ગઈ હતી.

જેફ બેઝોસ 53 વર્ષની વયે વિશ્વના સૌથી અમીર વ્યક્તિ બની ગયા હતા.

'ટાઇમ' સામયિકે જે... બાકીનો લેખ લખો:

્વિટર પર શેર કરે છે.

OpenSecrets.orgના જણાવ્યા અનુસાર, તેમણે લોબિંગ માટેના તેમના ખર્ચમાં બેથી વધુ ગણો વધારો કર્યો છે. ગયા વર્ષે તેમણે એ માટે 1.30 કરોડ ડૉલર્સ ખર્ચ્યા હતા.

એ પ્રયાસોની કંપની પર શું અસર થાય છે એ હવે જોવાનું રહેશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નને આશંકા છે કે તેઓ જે સલૂનમાં કામ કરે છે ત્યાં તેમને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો હશે, પણ તેની તેમને ખાતરી નથી.

કૅરેન ભારપૂર્વક માને છે કે આ સંક્રમણે તેમને મજબૂત બનાવ્યાં છે.

"હું માત્ર એટલું ઇચ્છતી હતી કે કોઈ મને મદદ કરે"

આ કથા જૅસી ક્લાર્કની છે.

જૅસીને પહેલાંથી જ ખબર હતી કે તેમને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગશે તો તેમના પર, બીજી સંક્રમિત વ્યક્તિ કરતાં ઘણું વધારે જોખમ હશે.

તેમને કિડનીની ખતરનાક બીમારી છે અને પાંચ વર્ષ પહેલાં તેમની એક કિડની કાઢી નાખવામાં આવી છે.

26 વર્ષનાં જૅસીને પહેલાં ખાંસી આવવી... બાકીનો લેખ લખો:

ી, પણ ચાલવામાં ત્યારેય તકલીફ થતી હતી. પાછા ફર્યા બાદ જેસી 18-18 કલાક ઊંઘતાં રહ્યાં હતાં. તેમને અનેકવાર ઉઘરસ આવી હતી, પણ હવે જેસી બરાબર શ્વાસ લઈ શકે છે.

જૅસી કહે છે, "કેટલાક યુવાઓને લાગતું હતું કે તેમને આ વાઇરસની કોઈ અસર નહીં થાય, પણ હવે તેઓ કોવિડ-19ને ગંભીર ગણી રહ્યા છે."

સ્ટીવર્ટ

64 વર્ષના સ્ટીવર્ટને ખાતરી હતી કે તેમને કોયર મિટિંગ દરમિયાન ચેપ લાગ્યો હશે.

સ્ટીવર્ટ કહે છે, "અમે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું સંપૂર્ણપણે પાલન કરી રહ્યા હતા, પણ એ ગુરુવારની કોયર મિટિંગમાં ભીડ કંઈક વધારે પડતી હતી. ફ્લૂનાં લક્ષણો ધરાવતા કેટલાક લોકો પણ તેમાં આવ્યા હતા."

થોડા સપ્તાહ પહેલાં થયેલી એ મિટિંગના દસ દિવસ પછી સ્ટીવર્ટની હાલત ખરાબ થવા લાગી હતી.

સ્ટીવર્ટ કહે છે, "પહેલાં તેની અસર ઓછી જણાતી હતી, પણ પછી પગથિયાં ચડવામાં તકલીફ થવા લાગી હતી. જાણે કોઈ વૃદ્ધ શ્વાસ લેતા હોય એવી રીતે હું શ્વાસ લેવા લાગ્યો હતો. થોડા દિવસ પછી મૂવમેન્ટમાં તકલીફ થવા લાગી હતી. વાઇરસે મારાં ફેફસાં પર હુમલો કર્યો હતો."

સ્ટીવર્ટના પરિવારે ફોન કરીને મદદ માગી હતી. એ પછી સ્ટીવર્ટને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

સ્ટીવર્ટ જણાવે છે કે હૉસ્પિટલે પહોંચ્યા બાદ તેમના અનેક ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. સ્વૅબ ટેસ્ટ પણ કરવામાં આવ્યો હતો.

સ્ટીવર્ટને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યાનું નિદાન ડૉક્ટરોએ કર્યું એ પછી તેમને ઑક્સિજન પર રાખવામાં આવ્યા હતા.

સ્ટીવર્ટને એક અંધારિયા ઓરડામાં રાખવામાં આવ્યા હતા.

તેઓ કહે છે, "મને લાગતું હતું કે મારું જીવન ખતમ થવામાં છે, પણ હું જીવવા ઇચ્છતો હતો. હું મારી ભીતર ચાલતા દ્વંદ્વને અનુભવી શકતો હતો."

સ્ટીવર્ટને થોડા દિવસ પછી હૉસ્પિટલમાંથી રજા મળી ગઈ હતી, પણ ઘરે પહોંચ્યા બાદ તેઓ સૅલ્ફ-આઇસોલેશનમાં રહે છે. હૉસ્પિટલથી ઘરે પાછા આવ્યા બાદ તેઓ અગાઉની સરખામણીએ વધુ પાણી પીવા લાગ્યા છે, જેથી તેમનાં ફેફસાં અને ગળાની હાલત પૂર્વવત્ થઈ શકે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નબાગનો મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યો છે.

દિલ્હીમાં મુસ્લિમ વોટર અંદાજે 13 ટકા છે અને 70માંથી 10 સીટો પર મજબૂત સ્થિતિમાં છે. પાંચ સીટ એવી છે જ્યાં મુસલમાનોની વસતી 40 ટકાથી વધુ છે.

આ સીટ છે બલ્લીમારાન, મટિયામહલ, ચાંદની ચોક અને ઓખલા. આ સિવાય રિઠાલા, સીમાપુરી, બાબરપુર, શાહદરા અને મુસ્તફાબાદમાં પણ મુસલમાનોની વસતી 30થી 40 ટકા વચ્ચે છે.

ગત ચૂંટણીમાં આ સીટમાંથી માત્ર મુસ્તફાબાદમાં ભાજપ જીતી શક્યો હતો. એટલે કે કુલ 10 સીટ છે, જ્યાં મુસલમાન પરિણામ નક્કી કરી શકે છે.

સવાલ એ છે કે જો દિલ્હી ચૂંટણીમાં ધાર્મિક આધારે... બાકીનો લેખ લખો:

દિલ્હી ચૂંટણીમાં એક મોટો મુદ્દો બની ગયો છે."

"આથી જ અત્યાર સુધી દિલ્હી પોલીસે કે સરકારે પ્રદર્શનકારીઓને હઠાવવાની કોશિશ નથી કરી, કેમ કે ભાજપ ઇચ્છે છે કે મોટો મુદ્દો બને અને કૉંગ્રેસ અને અરવિંદ કેજરીવાલ આ મુદ્દે સ્પષ્ટ સ્ટેન્ડ લેવા મજબૂર બને."

પ્રદીપ સિંહ કહે છે, "ખાસ કરીને શરજીલ ઇમામનો વીડિયો આવ્યા બાદ આ મુદ્દો વધુ ગરમ થઈ ગયો છે અને ભાજપ તેનો ફાયદો લેવાની કોશિશ કરે છે."

"ભાજપ ઇચ્છે છે કે પૉલેરાઇઝેશન થાય. દિલ્હી ચૂંટણીમાં ભાજપને જીતવાના બે રસ્તા છે. પહેલો ધાર્મિક આધારે ધ્રુવીકરણ થાય અને બીજું કે મુસલમાનના વોટ કૉંગ્રેસ અને આમ આદમી પાર્ટી વચ્ચ વહેંચાઈ જાય."

"હાલમાં મુસલમાનના વોટ વહેંચાતા જોવા મળતા નથી. લોકોને સમજાઈ રહ્યું છે કે આમ આદમી પાર્ટી જ ભાજપને ટક્કર આપી શકે તેમ છે."

'અરવિંદ કેજરીવાલે હજુ સુધી પોતાને શાહીનબાગના પ્રદર્શનથી દૂર રાખ્યા છે. શું પ્રદર્શનથી તેઓ અસહજ અનુભવે છે?'

આ સવાલના જવાબમાં પ્રદીપ સિંહ કહે છે, "કેજરીવાલ નાનીનાની વાતે ધરણાં પર બેસતા હતા, તેમને ધરણાંકુમાર કહેવાતા હતા."

"પરંતુ શાહીનબાગના પ્રદર્શનને 45 દિવસ થઈ ગયા પણ કેજરીવાલ ત્યાં ગયા નથી. આથી એ દેખીતું છે કે તેઓ પ્રદર્શનને લઈને અસહજ છે."

પ્રદીપ સિંહ કહે છે, "કેજરીવાલ હજુ સુધી શાહીનબાગ પર ખુલ્લીને કશું બોલ્યા નથી. તેઓ જાણે છે કે જો તેઓ તેમના પક્ષમાં ખૂલીને આવશે તો નુકસાન થશે અને મૌન રહેશે તો પણ નુકસાન થશે."

"આ એવો મુદ્દો છે જેના પર ભાજપ આક્રમક છે અને આમ આદમી પાર્ટી રક્ષાત્મક ભૂમિકામાં છે."

માત્ર શાહીનબાગ જ નહીં દેશભરમાં સીએએના વિરુદ્ધમાં અને સમર્થનમાં માહોલ પેદા થયો છે. શાહીનબાગ સીએએના વિરોધનું પ્રતીક બન્યું છે અને દિલ્હી ચૂંટણીમાં શાહીનબાગનું પ્રદર્શન એક મોટો મુદ્દો બની ગયો છે.

પ્રદીપ સિંહ કહે છે, "ભાજપ પાસે પોતાના 32-34 ટકા વોટર છે અને ભાજપ જાણે છે કે માત્ર તેમના દમ પર ચૂંટણી જીતી શકાય તેમ નથી. તેનાથી આગળ વધવા માટે જ ભાજપ ધ્રુવીકરણની કોશિશ હાથ ધરી છે."

શાહીનબાગના પ્રદર્શનને હઠાવવાની કોશિશ ન કરવા પર પ્રદીપ સિંહ કહે છે, "દિલ્હીમાં ચૂંટણી પછી બની શકે કે પોલીસ આ પ્રદર્શનકારીઓને ખસેડે. પણ ભાજપ હાલ આ મુદ્દાને વધવા દે છે અને તેને લાગે છે કે આ તેને ફાયદો કરાવી રહ્યું છે."

પોલીસની કાર્યવાહી ન થવા પર તેઓ કહે છે, "જો પોલીસ ચૂંટણી પહેલાં પ્રદર્શનકારીઓને હઠાવે તો અત્યારે એ કહી ન શકાય કે તેની પ્રતિક્રિયા શું હોઈ શકે છે. આથી મને નથી લાગતું...


...નમાં 11 ટકા સુધી નિકાસ વધારવા માટે સક્ષમ છે. અલગ-અલગ ક્ષેત્રે વિદેશી મૂડીરોકાણ વધશે તો ભારતમાંથી થતી નિકાસ વધુ સ્પર્ધાત્મક બનશે."

હાલ ભારત દ્વારા ચીનમાંથી ભારે યંત્રસામગ્રી, કૉમ્યુનિકેશનના સાધનો તથા ઘરેલું વપરાશની ચીજોની મોટાપાયે આયાત કરવામાં આવે છે. ચીન સાથેના દ્વિપક્ષીય વેપારમાં લગભગ 40 અબજ ડૉલરનો વેપાર આ ચીજોનો જ થયો હતો. વેપારતુલામાં આટલું મોટું અસંતુલન અન્ય કોઈ દેશ સાથે નથી.

ડૉ. ફૈસલ અહમદ ઉમેરે છે, "જે રીતે નવી વૈશ્વિકવ્યવસ્થા આકાર લઈ રહી છે, તેમાં આપણે આર્થિક હિતને પણ ધ્યાને લેવા જોઈએ. વ... બાકીનો લેખ લખો:

ૂકવું મુશ્કેલ છે. આગામી અનેક વર્ષ સુધી ચીન ઉપરની ભારતની નિર્ભરતા યથાવત્ રહેશે. ડૉ. ફૈસલ અહમદ કહે છેકે આ મુદ્દાને કોઈ ટાઇમ-ફ્રૅમમાં જોઈ ન શકાય.

તેઓ કહે છે, "મને લાગે છે કે આત્મનિર્ભરતા એ સતત ચાલતી પ્રક્રિયા છે. તેની કોઈ સમયમર્યાદા ન હોય શકે. કારણ કે જો આપણે નિકાસકારોની શ્રેણીમાં ટોચ ઉપર આવવું હોય તો આપણે મોટાપાયે આયાતકાર પણ બનવું પડે."

તેઓ ઉમેરે છે, "અમેરિકા અને ચીન મોટાપાયે નિકાસ કરે છે તો આયાતકાર પણ છે. કારણ કે નિકાસની સ્પર્ધામાં ટકી રહેવા માટે પડતર નીચી રહે તે જરૂરી છે. જેના અનેક સૅક્ટરમાં કાચામાલ કે સ્પૅરપાર્ટ્સની આયાત કરવી પડે. આથી આત્મનિર્ભરતાએ વર્તમાન સમયમાં સંકૂચિત નીતિ નથી."

ચીન કોરોનાની મહામારીમાંથી મજબૂત રીતે બહાર નીકળી રહ્યું છે અને તેનું અર્થતંત્ર પણ નક્કર આધાર પર છે. જ્યારે ભારતનું અર્થતંત્ર મહામારીના ફટકામાંથી ધીમેધીમે બહાર નીકળી રહ્યું છે. જાણકારોનું માનવું છે કે બંને પાડોશી દેશ જો પરસ્પર સહયોગ વધારે તો તે બંનેના લાભમાં જ હશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નમાં ગયા હતા, એવું કહેવાય.

અમરેલીમાં રહેતાં તેમનાં પિતા નારાયણભાઈ અને માતા જનકબહેન એટલાં ગરીબ હતાં કે 1887માં 29 ઑગસ્ટે જન્મેલા જીવરાજભાઈ ફાનસના અજવાળે સ્કૂલ ભણ્યા હતા અને શિષ્યવૃત્તિઓ, ફી-માફી ટ્યૂશનો થકી ઉચ્ચ શિક્ષણ લીધું હતું.

અમરેલીમાં ત્યારે ડૉ. એદુલજી રુસ્તમજી દાદાચંદજી નામના પારસી સિવિલ સર્જન હતા અને તેમના દીકરાને જીવરાજભાઈ ટ્યુશન આપતા હતા. આ ડૉ. એદુલજીએ જીવરાજભાઈમાં ડૉક્ટર બનવાની ચાહ પેદા કરી હતી.

ડૉક્ટરની પ્રેરણાથી જ તેમણે ઍન્ટ્રન્સ-ટેસ્ટ આપીને મુંબઈની ગ્રાન્ટ મેડિકલ કૉલેજ તેમજ જેજે ... બાકીનો લેખ લખો:

વિધાર્થીઓને સંગઠિત કરવા માટે 'લંડન ઇન્ડિયન ઍસોસિયેશન'ની સ્થાપના કરી હતી.

તેમણે 'ઇન્ડિયન ગિલ્ડ ઑફ સાયન્સ ઍન્ડ ટેકનૉલૉજી'ની સ્થાપનામાં પણ ભૂમિકા ભજવી હતી, જેનો ઉદ્દેશ ભારતીય વિધાર્થીઓને એ વિષયોમાં રસ લેતા કરવાનો હતો.

ભારતના રાષ્ટ્રવાદી નેતાઓ લંડન આવતા, ત્યારે જીવરાજભાઈ તેમની તબીબી સહાય કરતા હતા.

એમાં ભણતર બગડ્યું ન હતું, બલ્કે ઔર નીખર્યું હતું. 1914માં, જીવરાજભાઈએ એમડીની પરીક્ષામાં યુનિવર્સીટી ગોલ્ડ મેડલ મેળવ્યો હતો.

બીજા જ વર્ષે તેમને પ્રતિષ્ઠિત રોયલ કૉલેજ ઓફ ફિઝિશિયન્સમાં સભ્યપદ મળ્યું હતું.

મુંબઈમાં કામગીરી

1915માં તેઓ મુંબઈ આવ્યા અને ખાનગી પ્રૅક્ટિસ કરવા લાગ્યા. તે સમયે જીવરાજભાઈ પાસે મુંબઈમાં કેઈએમ હૉસ્પિટલ અને શેઠ ગોરધનદાસ સુંદરદાસ મેડિકલ કૉલેજની રચના કરવાની જવાબદારી આવી હતી.

જીવરાજભાઈએ એક બિલ્ડિંગમાં બે માળની મેડિકલ કૉલેજ અને બીજી બિલ્ડિંગમાં હૉસ્પિટલનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, જે બંને એક કૉરિડૉરથી જોડાયેલી હોય.

ભારતમાં આ પ્રકારની આ પહેલી સુવિધા હતી. કેઈએમ હૉસ્પિટલમાં ભારતનો પહેલો આઉટ-પેશન્ટ વિભાગ બન્યો હતો, તે જીવરાજભાઈને આભારી છે. 1925, તેઓ કેઈએમના ડીન પણ બન્યા હતા.

ડીન તરીકે જીવરાજભાઈ અનુશાસનના એટલા આગ્રહી હતા કે અણધારી મુલાકાત લઈને સૌને 'સીધા' કરી દેતા હતા.

તેમણે પાછળથી એ દિવસોને યાદ કરીને કહ્યું "હું અલ્ટામાઉન્ટ રોડ પર મારા ઘરેથી અડધી રાતે હૉસ્પિટલ પહોંચી જતો અને કમ્પાઉન્ડમાં કારને મૂકીને કોઈને જાણ ન થાય તે રીતે આઉટપેશન્ટ વિભાગમાંથી ચૂપચાપ બિલ્ડિંગમાં દાખલ થઈ જતો હતો."

"હું આખી હૉસ્પિટલમાં ફરતો અને કોણ-કોણ ફરજ પર નથી, સાફ-સફાઈ છે કે નહીં, કૉલ-બુક બરાબર છે કે નહીં, ડૉકટરો સમયસર દર્દીને અટેન્ડ કરે છે કે નહીં તે ચેક કરતો. હું મધરાતે વિધાર્થીઓની હૉસ્ટેલમાં પણ જઈ ચડીને તેઓ કેવી રીતે રહે છે અને કામ કરે છે, તે જોતો."

મહારાજા ગાયકવાડે લગ્ન કરાવ્યાં

હંસા મહેતાના પિતા નાગર મનુભાઈને વૈશ્ય જીવરાજભાઈ સાથે સંબંધનો વાંધો હતો, પણ ગાયકવાડે હંસાબહેનનો પક્ષ લઈને તેમનાં લગ્ન કરાવી આપ્યાં હતાં.

વડોદરા સ્ટેટના મહારાજા સયાજીરાવ ગાયકવાડે જીવરાજ મહેતાના તબીબી જ્ઞાનથી પ્રભાવિત થઈને રાજ્યના ચીફ મેડિકલ ઑફિસર બનાવ્યા હતા અને વડોદરામાં જ તેઓ હંસાબહેન મહેતાના પ્રેમમાં પડ્યા હતા.

હંસાબહેનના પિતા સર મનુભાઈ મહેતા વડોદરા રાજ્યના દિવાન હતા. મનુભાઈના પિતા એટલે પ્રથમ ગુજરાતી નવલકથા 'કરણઘેલો'ના લેખક નંદશંકર મહેતા.

મહારાજા...


...નમાં જો કૉંગ્રેસ પાટીદાર હક્કો વિશે વાત કરે તો બ્રિજેશ મેરજાને ચૂંટણીમાં નુકસાન થઈ શકે છે."

તેઓ વધુમાં જણાવે છે કે કૉંગ્રેસ જો સારી રીતે મહેનત કરે તો મોરબી બેઠક ફરી કબજે કરી શકે છે.

"હજુ સુધી કૉંગ્રેસ દ્વારા આક્રમક રીતે પ્રચાર શરૂ કરવામાં આવ્યો નથી. હાર્દિક પટેલ જો સભાઓ કરે તો ચોક્કસ પક્ષને લાભ થઈ શકે છે."

પત્રકાર જાડેજો જણાવે છે, 'મોરબી ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રનું વાર્ષિક ટર્નઓવર 35000 કરોડ રૂપિયા છે પરંતુ પેટાચૂંટણીમાં ઉદ્યોગોની સમસ્યાઓ વિશે બહુ વાત નથી થઈ રહી. ઉદ્યોગોની માગણી પ્રમાણે ગૅસની કિંમતમ... બાકીનો લેખ લખો:

ગઢડા બેઠકોમાં પેટાચૂંટણી યોજાઈ રહી છે. લીમડી બેઠકમાં અત્યારસુધી 13 વખત ચૂંટણી થઈ છે, તેમાંથી 8 વખત કૉંગ્રેસે આ બેઠક પર જીત મેળવી છે, જ્યારે ભાજપે 4 વખત આ બેઠક કબજે કરી છે. 1967ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં આ બેઠક સ્વતંત્ર પાર્ટીના ખાતામાં ગઈ હતી.

લીમડી બેઠકમાં કૉંગ્રેસ અને ભાજપ વચ્ચે જે મતોનું અંતર છે તે 6થી 7% રહ્યું છે. માત્ર 2012ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં જીતનું અંતર 0.99% હતું. આ કૉંગ્રેસના સોમાભાઈ પટેલે માત્ર 1561 મતોથી જીત મેળવી હતી.

ગઢડા બેઠકની વાત કરીએ તો આ બેઠક ઉપર ભાજપ મજબૂત છે.

1972થી લઈને 1985 સુધી કૉંગ્રેસ અહીં બહુ મજબૂત સ્થિતિમાં હતી.

1990ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપના ઉમેદવાર મંગળલાલ રાણવા 16881 મતથી ચૂંટાઈને આવ્યા હતા.

2002ની વિધાનસભાની ચૂંટણી સિવાય કૉંગ્રેસ આ બેઠક પર જીત મેળવી શકી નથી. 1995થી આત્મારામ પરમાર આ બેઠકમાં ભાજપના ઉમેદવાર રહ્યા છે અને આ પેટાચૂંટણી માટે પક્ષ દ્વારા તેમની પસંદગી કરવામાં આવી છે.

1967ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં આ બેઠક સ્વતંત્ર પાર્ટીના ખાતામાં ગઈ હતી.

ધારી વિધાનસભા બેઠક રાજકીય રીતે સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ સક્રિય કહી શકાય એમ છે.

ધારી બેઠકમાં ભાજપ અને કૉંગ્રેસની સાથેસાથે બીજા પક્ષોના ઉમેદવારોએ પણ ચૂંટાઈને આવ્યા છે.

1962થી 1972ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં અહીં કૉંગ્રેસના ઉમેદવારો ચૂંટાતા રહ્યા છે. 1975થી 1990ની વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં બીજા પક્ષોના ઉમેદવારોની જીત મેળવી છે.

1995ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસે, જ્યારે 1998ની ચૂંટણીમાં ભાજપે આ બેઠક કબજે કરી હતી.

2012ની ચૂંટણી વખતે ગુજરાત પરિવર્તન પાર્ટીના નલિન કોટડિયા આ બેઠકથી ચૂંટાઈ આવ્યા હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો


...નરેન્દ્ર મોદી હવે તોગડિયાના નિશાના પર રહેશે.

વિવાદાસ્પદ છાપ

સમાચાર છે કે તેઓ એક પુસ્તક પણ લખી રહ્યા છે જેમાં પીએમ મોદી પર પણ કેટલાય આરોપો લગાવી શકે છે.

છેલ્લા થોડા સમયમાં કોંગ્રેસી નેતાઓ અને હાર્દિક પટેલ સાથેના તેમના સંબંધો ચર્ચામાં રહ્યા છે.

રહસ્યમય રીતે અદ્રશ્ય થયા બાદ હૉસ્પિટલમાં ઉપસ્થિત થયા ત્યારે હાર્દિક પટેલ અને કોંગ્રેસના નેતા અર્જુન મોઢવાડિયા તેમને મળવા ગયા હતા.

પરંતુ તોગડિયાની વિવાદાસ્પદ છાપ અને ઉશ્કેરણીજનક નિવેદનોને લીધે કોંગ્રેસની નજીક આવાની શક્યતા ઓછી છે.

પરંતુ ભાજપ અને ખાસ કરી... બાકીનો લેખ લખો:

લાંબાગાળાની યોજના ધરાવે છે. .

એમ કહેવામાં આવ્યું છે કે સંઘ ઇચ્છે છે કે મોદી સરકાર લાંબા સમય સુધી સમય સત્તામાં રહે.

જેથી સંઘની ભારતને જગતગુરુ બનાવવાની મહત્ત્વાકાંક્ષાને આગળ વધારી શકાય.

કદાચ આ જ કારણસર જ સંઘ દ્વારા સરકારની કામગીરીમાં અવરોધ ઊભા કરવામાં આવે છે, તેવા કોઈ સંકેત આપવા નથી માંગતું.

ઉલ્ટું તે સરકારનો રસ્તો સરળ બનાવવા માગે છે.

તોગડિયા જેવા કાંટાને આ જ વ્યૂહરચનાને કારણે દૂર કરવામાં આવે છે.

શક્તિશાળી મોદી

મોહન ભાગવત જાણે છે કે સંઘનો ઉદ્દેશ્ય પૂરો કરવામાં સરકાર મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે અને ભજવી પણ રહી છે.

તેઓ એ પણ જાણે છે કે ભાજપમાં આજની તારીખે નરેન્દ્ર મોદી જેવા શક્તિશાળી અને મત મેળવી શકનારા બીજા કોઈ બીજા નેતા નથી.

આવી પરિસ્થિતિમાં સંઘ મોદીના હાથ મજબૂત કરવા માગે છે.

આ જ કારણ છે કે તોગડિયા હોય કે બીજા કોઈપણ નેતા, તેમના માટે મોદીથી વ્યક્તિગત સંઘર્ષ અને લડાઈને સમર્થન આપવાનો આ સમય નથી.

એટલે જ તોગડિયાને તેમનો માર્ગ પસંદ કરવા માટે સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી. અશોક સિંઘલના મૃત્યુ બાદ વીએચપીને મોટો ઝાટકો લાગ્યો હતો.

જે વીએચપીની સ્થાપના એમએસ ગોલવલકર અને એસએસ આપ્ટેએ કેએમ મુન્શી, કેશવરામ કાશીરામ શાસ્ત્રી, માસ્ટર તારા સિંહ અને સ્વામી ચિન્મયાનંદ જેવા દિગ્ગજો સાથે મળીને કરી, સિંઘલના મૃત્યુ પછી તેનો પ્રભાવ ઓછો થઈ ગયો.

સિંઘલ પછી...

તોગડિયા તેમની જગ્યા લઈ શક્યા નહીં. આ પાછળ તેમની મહત્ત્વકાંક્ષા તથા મોદી સાથે વ્યક્તિગત સંઘર્ષ કારણભૂત રહ્યા.

હવે કોકજે અને આલોક કુમારને વીએચપીની કમાન સોંપવામાં આવી છે. તેઓ સંઘની 'હા' માં 'હા' કરનારા નેતાઓમાંના છે.

આગામી સમયમાં રામ મંદિરને લઈ ફરી એક વખત વીએચપીની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

જુદા-જુદા પક્ષોને સાથે લાવી કોર્ટ બહાર જ આ વિવાદ ઉકેલવાનો પણ પ્રયાસ થઈ શકે છે.

આ રીતે વીએચપીનું નરમ નેતૃત્વ મોટી ભૂમિકા ભજવી શકે છે. કોકજે અને આલોક કુમાર પાસેથી સંઘની આ જ અપેક્ષા હોઈ શકે.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો