...સ્તાન પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલોથી હુમલાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે અને ભારત-પાકિસ્તાન સીમા પર ભારતીય સૈનિકોની ગતિવિધિ પણ વધી ગઈ છે. આ માહિતીથી ચિંતિત થઈને અનેક દેશોએ ભારતનો સંપર્ક કર્યો હતો.

ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સી રિસર્ચ ઍન્ડ ઍનાલિસિસ વિંગ(રો)ના એક અધિકારીએ તેમની ઓળખ ગુપ્ત રાખવાની શરતે કહ્યું હતું, "ભારતે એ આક્ષેપોને પાયાવિહોણા ગણાવીને તેનું જોરદાર ખંડન કર્યું હતું."

"ભારતે જણાવ્યું હતું કે હકીકતમાં તેનાં નૌકાદળનાં જહાજો કરાચીથી ઉલટી દિશામાં જઈ રહ્યાં છે. આ દેશો પાસે ઉપગ્રહો મારફતે આ હિલચાલ જોવાની ક્ષમ... બાકીનો લેખ લખો:

13 મિસાઇલો વડે હુમલો કરવાની યોજના બનાવી હતી. એ સમયે ઇસ્લામાબાદ, લાહોર તથા કરાચીના સંરક્ષણ મથકોની આસપાસ અંધારપટ કરીને હવાઈ માર્ગો બંધ કરવાના આદેશ પણ આપવામાં આવ્યા હતા.

ભારતની સુરક્ષા મામલાઓની કૅબિનેટ સમિતિના એક સભ્ય અને કેટલાક સુરક્ષા નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતીય લશ્કરી તંત્ર રેડ એલર્ટ પર મૂકાવાને કારણે જ પાકિસ્તાનના લશ્કરી નેતૃત્વએ નવી દિલ્હીને જણાવ્યું હતું કે, ભારતીય પાઇલટની મુક્તિની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે અને વડાપ્રધાન ઇમરાન ખાન આવતીકાલે તેની જાહેરાત કરશે.

ઑબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનના સિનિયર ફેલો સુશાંત સરીન કહે છે, "બાલાકોટ પછી પાકિસ્તાનની કાર્યવાહી બાદ એવું માનવામાં આવતું હતું કે ભારત પણ વળતું પગલું લેશે."

"પરિસ્થિતિ નિરંકુશ ન બની જાય એવી આશંકા પણ બળવતર બનતી જતી હતી. તેથી એવું લાગવા માંડ્યું હતું કે પાકિસ્તાને એવું કોઈ પગલું લેવું જોઈએ, જેનાથી વધતી તંગદિલીમાં ઘટાડો કરી શકાય."

"ઇમરાન ખાનના નિવેદન પહેલાં ભારતે માગણી કરી હતી કે અભિનંદનને વિના શરતે મુક્ત કરવામાં આવે."

"આ માગણી સંબંધે પાકિસ્તાન તરફથી વાતચીતનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, પણ ભારતે તેને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધો હતો અને સ્પષ્ટ કરી દીધું હતું કે અભિનંદનની મુક્તિની શરત વિશે પાકિસ્તાન સાથે કોઈ વાતચીત નહીં થાય. કદાચ એ જ કારણે પાકિસ્તાને અભિનંદનને છોડવાનો નિર્ણય કરવો પડ્યો હતો"

સાઉદી અરેબિયાના કૂટનૈતિક પ્રયાસ

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન પાસેથી જપ્ત થયેલો સામાન

એ દરમિયાન પ્રિન્સ સલમાનનો સંદેશો લઈને સાઉદી અરેબિયાના નાયબ સંરક્ષણ પ્રધાન અદેલ અલ-ઝુબૈર ઇસ્લામાબાદ ગયા હતા. એ સમયે ભારતમાં સાઉદી અરેબિયાના રાજદૂત ડૉ.સઉદ મોહમ્મદ અલ-સતી વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને મળ્યા હતા.

મોદી સરકારે પુલવામા હુમલા પહેલાંથી જ સાઉદી સરકારને મહત્વ આપવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. એ દરમિયાન પ્રિન્સ સલમાન અને નરેન્દ્ર મોદીનો અંગત સંબંધ ઘણો મજબૂત થઈ ગયો હતો.

સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાનના ઉગ્રવાદી ઝુકાવ સામે આકરું વલણ અપનાવવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. પુલવામાની ઘટના બની ત્યારે સાઉદી સરકારે પાકિસ્તાનને સાથ આપવાને બદલે આતંકવાદ વિરુદ્ધ આકરું નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું.

વ્યૂહાત્મક બાબતોના નિષ્ણાત હર્ષ પંત કહે છે, "સાઉદી અરેબિયા એવું ઇચ્છતું ન હતું કે આ મામલો એટલો ઉગ્ર બને કે તેણે ભારત કે પાકિસ્તાન એ બન્નેમાંથી કોઈ એક દેશનું જાહેર સમર્થન કરવું પડે."

"વ્યૂહાત્મક બાબતોમાં પાકિસ્તાન અને સાઉદી...


...સ્તાની મિલિટ્રી એકૅડેમીમાં જોડાયા હતા.

જ્યારે તેઓ ત્યાં પહોંચ્યા તો તેમણે દાઢી રાખેલી હતી. તેમને કહેવામાં આવ્યું કે તેઓ દાઢી કપાવી નાખે પરંતુ તેમણે સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો.

તેમના અંતિમ સત્રમાં ફરી તેમને કહેવામાં આવ્યું કે તમારું પ્રદર્શન સારું રહ્યું છે. જો તમે દાઢી કપાવી દો તો તમને સારી જગ્યાએ પોસ્ટિંગ મળી શકે છે.

પરંતુ તેમણે ફરી ઇનકાર કરી દીધો. જોકે, તેમ છતાં તેમને બટાલિયન ક્વાર્ટર માસ્ટરનું પદ તો આપી દેવામાં આવ્યું હતું.

તેમના કરતાં એક વર્ષ જૂનિયર રહેલા કૅપ્ટન અલીઉલ હસનૈન જણાવે છે, "પાક... બાકીનો લેખ લખો:

કલીમ, કાશિફ અને કલીમ પોસ્ટ.

ભારતીય સૈનિક 129 એ અને બીને અલગ થલગ કરવામાં સફળ થઈ ચૂક્યા હતા. કૅપ્ટન શેર એ જગ્યાએ સાંજે 6 કલાકે પહોંચ્યા.

પરિસ્થિતિનું નિરીક્ષણ કર્યા બાદ તેમણે આગામી દિવસે સવારે ભારતીય સૈનિકો પર હુમલો કરવાની યોજના બનાવી.

કર્નલ અશ્ફાક હુસૈન લખે છે, "રાત્રે તેમણે બધા સિપાહીઓને એકત્રિત કરીને શહાદત પર ભાષણ આપ્યું."

"સવારે 5 વાગ્યે તેમણે નમાઝ પઢી અને કૅપ્ટન ઉમર સાથે હુમલો કરવા નીકળી પડ્યા."

"તેઓ મેજર હાશિમ સાથે 129 બી પર જ હતા કે ભારતીય સૈનિકોએ તેમના પર જવાબી હુમલો કરી દીધો."

ખતરનાક પરિસ્થિતિથી બચવા માટે મેજર હાશિમે પોતાના જ તોપખાનાથી પોતાના પર ગોળીઓ વરસાવવાની માગ કરી.

જ્યારે શત્રુ સૈનિક વધારે નજીક આવી જાય છે તો ઘણી વખત સેનાઓ તેમનાથી બચવા માટે આ પ્રકારની માગ કરે છે.

કર્નલ અશ્ફાક હુસૈન આગળ લખે છે, "અમારા પોતાના તોપના ગોળા તેમની ચારે તરફ ફેંકાઈ રહ્યા હતા."

"પાકિસ્તાની અને ભારતીય જવાનોની હાથોહાથની લડાઈ થઈ રહી હતી."

"ત્યારે જ એક ભારતીય જવાનનો એક આખો બર્સ્ટ કૅપ્ટન કર્નલ શેર ખાંને લાગ્યો અને તેઓ નીચે પડી ગયા. શેર ખાંને તેમના સાથીઓ સાથે શહાદત મળી."

બાકી પાકિસ્તાની સૈનિકોને તો ભારતીય સૈનિકોએ ત્યાં જ દફનાવી દીધા. પરંતુ તેમના પાર્થિવ શરીરને ભારતીય સેના પહેલાં શ્રીનગર અને પછી દિલ્હી લઈ ગઈ.

મરણોપરાંત નિશાન-એ-હૈદર

આ તસવીરમાં કૅપ્ટન શેર ખાં પોતાના એક સાથી સાથે જોવા મળી રહ્યા છે

બ્રિગેડિયર બાજવા જણાવે છે, "જો હું તેમનો મૃતદેહ નીચે ન મગાવતો અને ભાર આપીને પરત ન મોકલતો તો તેમનું નામ પણ ક્યાંય ન હોત."

"તેમને મરણોપરાંત નિશાન-એ-હૈદર પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યો, જે પાકિસ્તાનનો સૌથી મોટો વીરતા પુરસ્કાર છે અને આપણા પરમવીર ચક્રની સમાન તેની ગણના થાય છે."

ત્યારબાદ તેમના મોટાભાઈ અજમલ શેરે એક નિવેદન આપ્યું, "અલ્લાહનો શુકર છે કે આપણા દુશ્મન પણ કોઈ ડરપોક દુશ્મન નથી."

"જો લોકો કહે કે ઇન્ડિયા ડરપોક છે તો હું કહીશ કે ના, કેમ કે તેમણે જાહેરમાં કહી દીધું છે કે કર્નલ શેર હીરો છે."

18 જુલાઈ 1999ની અડધી રાત બાદથી જ કૅપ્ટન કર્નલ શેર ખાંના પાર્થિવ શરીરની આગેવાની કરવા મલીર ગૈરિસનના સેંકડો સૈનિક કરાચી આંતરરાષ્ટ્રીય ઍરપૉર્ટ પહોંચી ચૂક્યા હતા.

તેમના પૈતૃક ગામથી તેમના બે ભાઈ પણ ત્યાં પહોંચ્યા હતા.

કર્નલ અશ્ફાક હુસૈન લખે છે, "વહેલી સવારે 5 કલાક 1 મિનિટે વિમાન રન વે પર પહોંચ્યું. તેના પાછળના ભાગમાંથી બે તાબૂત ઉતારવામાં...


...સ્તાની સૈનિકોને ખદેડી શકાય.

સૈનિકો રાત્રે 8 વાગ્યે પોતાના બેઝ કૅમ્પમાંથી નીકળ્યા અને સતત ઉપર ચઢતા રહ્યા. બીજા દિવસે સવારે 11 વાગ્યે તેઓ ટાઇગર હિલની ટોચની બહુ નજીક પહોંચી ગયા હતા.

ઘણી જગ્યાએ તેમણે ઉપર ચઢવા માટે દોરડા બાંધવા પડ્યા. તેમની પીઠ પર બંદૂકો બાંધી રાખવામાં આવી હતી.

વરિષ્ઠ પત્રકાર હરિન્દર બાવેજાએ પોતાના પુસ્તક 'અ સોલ્જર્સ ડાયરી - કારગિલ ધ ઇનસાઇટ સ્ટોરી'માં લખ્યું છે, "એક તબક્કો એવો આવ્યો કે પાકિસ્તાની સૈનિકોની નજરમાંથી તેઓ હવે બચી શકે તેમ નહોતા."

"તે લોકોએ અચાનક ગોળીબાર શરૂ કરી દીધો અ... બાકીનો લેખ લખો:

હાથમાં અને શરીરના જુદા જુદા ભાગોમાં 15 ગોળીઓ વાગી હતી, પણ મારો જીવ હજી ગયો નહોતો."

તે પછી જે કંઈ બન્યું તે કોઈ ફિલ્મની નાટકીય ઘટનાથી ઓછું નહોતું.

યોગેન્દ્ર કહે છે, "પાકિસ્તાની સૈનિકોએ અમારાં બધાં હથિયારો કબજામાં લઈ લીધાં. જોકે મારા ખિસ્સામાં રાખેલો ગ્રેનેડ શોધી ન શક્યા. મેં પૂરી તાકાત એકઠી કરીને ગ્રેનેડ કાઢ્યો, તેની પિન હટાવી અને આગળ જઈ રહેલા પાકિસ્તાની સૈનિકો પર ફેંકી દીધો."

"ગ્રેનેડ એક પાકિસ્તાની સૈનિકની હેલમેટ પર પડ્યો અને તેના ત્યાંને ત્યાં ચીંથરાં થઈ ગયાં. મેં એક પાકિસ્તાની સૈનિકની લાશ પાસે પડેલી પીકા રાઇફલ ઉઠાવી અને ધડાધડ ગોળીબાર શરૂ કરી દીધો. મારા ફાયરિંગમાં પાંચ સૈનિકો માર્યા ગયા."

નાળામાં કૂદકો

યોગન્દ્ર સિંહ યાદવ પરિવાર સાથે

તે વખતે જ યોગેન્દ્રને પાકિસ્તાની વાયરલેસનો અવાજ સંભળાયો. તેમાં સંદેશ આપવામાં આવી રહ્યો હતો કે અહીંથી પાછા હટી જાવ અને 500 મીટર નીચે ભારતના એમએમજી બેઝ પર હુમલો કરો.

ત્યાં સુધીમાં યોગેન્દ્રના શરીરમાંથી બહુ લોહી વહી ગયું હતું. ગમે તે ઘડીએ બેહોશ થઈ જવાય તેવી સ્થિતિ હતી.

ત્યાં એક પાણીનું નાળું હતું અને તેમાં પાણી વહી રહ્યું. તેઓ નાળામાં કૂદી પડ્યા અને તેમાં તણાતા-તણાતા પાંચ મિનિટમાં 400 મીટર નીચે સુધી પહોંચી ગયા.

ત્યાં રહેલા ભારતીય સૈનિકોએ તેમને નાળામાંથી બહાર કાઢ્યા. લોહી બહુ વહી ગયું હોવાથી હવે યોગેન્દ્ર યાદવની આંખો કશું સ્પષ્ટ જોઈ પણ શકતી નહોતી.

સીઓ ખુશહાલસિંહ ચૌહાણે તેમને પૂછ્યું કે તમે મને ઓળખી શકો છો ખરા? યાદવે ત્રૂટક શબ્દોમાં કહ્યું કે, 'સાહેબ હું તમારા અવાજને ઓળખું છું, જય હિંદ સાહેબ.'

યોગેન્દ્ર યાદવે તેમને માહિતી આપી કે પાકિસ્તાની સૈનિકોએ ટાઇગર હિલ ખાલી કરી દીધું છે. તે લોકો હવે આપણા એમએમજી બેઝ પર હુમલો કરવાના છે. આટલું કહ્યું પછી યાદવ બેહોશ થઈ ગયા હતા.

તેમની માહિતી પ્રમાણે જ થોડી વાર પછી પાકિસ્તાની સૈનિકોએ ત્યાં હુમલો કર્યો હતો પણ ત્યાં સુધીમાં ભારતીય જવાનોએ તૈયારીઓ કરી લીધી હતી.

બાદમાં યોગેન્દ્રસિંહ યાદવને તેમની અસાધારણ બહાદુરી બદલ સર્વોચ્ચ વીરતા પદક પરમવીર ચક્રથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

ભારતીય સેનાની આબરૂનો સવાલ

યોગન્દ્ર સિંહ યાદવ

આ બાજુ રેડિયો પર સંદેશ પર સંદેશ આવી રહ્યા હતા. તેનું કારણ એ કે ટાઇગર હિલ પર કબજાની જાહેરાત કરી દેવાઈ હતી અને તેની ખબર બ્રિગેડ મુખ્ય કાર્યાલય સુધી પહોંચી ગઈ હતી.

બ્રિગેડના ઉચ્ચ અફસરો ઝડપથી ટાઇગર હિલ પર પહોંચીને ત્યાં ભારતીય...


...સ્તોલનું રહસ્ય

અરાફાત હંમેશાં પોતાની કમરમાં એક પિસ્તોલ લટકાવી રાખતા હતા.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘમાં ભાષણ કરવા માટે પહોંચ્યા, ત્યારે તેમને જણાવાયું કે સભાગૃહમાં હથિયાર લઈ જવાની મનાઈ છે.

પછી એવો રસ્તો કાઢવામાં આવ્યો કે તેઓ પોતાના ખાખી યુનિફોર્મમાં પિસ્તોલનું હોલ્સ્ટર રાખશે, પણ તેની અંદર પિસ્તોલ નહીં હોય.

સીપીએમના નેતા સીતારામ યેચુરી પણ તેમને ઘણીવાર મળ્યા હતા.

યેચુરી કહે છે, "અરાફાતને પણ ફિદેલ કાસ્ત્રોની જેમ જોરથી ગળે મળવાની આદત હતી."

"એક વાર કેરોમાં મને ભેટી પડ્યા, ત્યારે તેમની કમરેથી પિસ્તોલ... બાકીનો લેખ લખો:

."

"કાસ્ત્રો સાહેબ પણ આવ્યા અને તેમણે ફોન કરીને યાસર અરાફાતને બોલાવ્યા."

"તેમણે અરાફાતને કહ્યું કે શું તમે ઇન્દિરા ગાંધીને તમારા દોસ્ત નથી માનતા. અરાફાતે કહ્યું કે દોસ્ત નહીં, હું તેમને મારા મોટા બહેન માનું છું. એટલે તરત કાસ્ત્રોએ કહ્યું કે તો પછી નાના ભાઈની જેમ વર્તો અને સંમેલનમાં ભાગ લો."

અરાફાત માની ગયા અને સાંજના સત્રમાં ભાગ લેવા હાજર પણ થઈ ગયા હતા.

'ચૂંટણી પ્રચાર માટે દરખાસ્ત'

રાજીવ ગાંધી સાથે પણ તેમને ઘનિષ્ટ સંબંધો હતા. એવું પણ કહેવાય છે કે તેમણે એકવાર રાજીવ ગાંધીને ચૂંટણીમાં પ્રચાર કરવાની પણ દરખાસ્ત કરી હતી.

ચિન્મય ગરેખાન કહે છે કે રાજીવ ગાંધી બહુ લાગણીશીલ હતા. ઇન્દિરા ગાંધી વાસ્તવાદી હતા અને તેમનો અનુભવ પણ વધુ હતો.

ગરેખાન કહે છે, "રાજીવ ગાંધી જ્યારે પણ અરાફાતને મળતા હતા ત્યારે જોરથી તેમને ગળે વળગી જતા હતા."

"બાદમાં અરાફાતે પોતે મને કહ્યું હતું કે તેમણે રાજીવ માટે ચૂંટણીમાં પ્રચાર કરવાની ઑફર કરી હતી."

"મને લાગે છે કે તેમની આવી દરખાસ્તથી રાજીવ ગાંધી નારાજ થયા નહોતા."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...સ્થા નથી."

ગુજરાતમાં કુપોષણ પર આટલું ફોકસ શા માટે?

ઐતિહાસિક રીતે અને વર્તમાનમાં દેશનાં સૌથી વધુ ઔદ્યોગિક અને સમૃદ્ધ રાજ્યો પૈકી એક ગુજરાતની ઝાટકણી વિવિધ એજન્સીઓ રાજ્યના લોકોના આરોગ્ય વિશેના ખરાબ આંકડા બદલ કાઢતી રહે છે.

દેશની સર્વોચ્ચ ઑડિટ સંસ્થા કૉમ્પ્ટ્રોલર ઍન્ડ ઑડિટર જનરલ(કેગ)એ આ પ્રકારના આંકડા એકત્ર કરવાની ગુજરાતની પદ્ધતિ સામે ગયા સપ્તાહે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

બાળકોમાં કુપોષણનું પ્રમાણ ઘટ્યાના રાજ્ય સરકારના દાવાની કેગે ઝાટકણી કાઢી હતી. (સ્રોતઃ કેગનો રિપોર્ટ, પ્રકરણ પહેલું, પાના નંબર 12 અને ... બાકીનો લેખ લખો:

ત્યુ પામતાં કુલ બાળકો પૈકીના અડધોઅડધનાં મૃત્યુ માટે જવાબદાર હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ભારતનું અર્થતંત્ર પ્રભાવશાળી દરે વિકસી રહ્યું છે અને એશિયાનું ત્રીજા નંબરનું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બની ગયું છે, પણ દેશમાં સ્ટન્ટેડ બાળકોનું પ્રમાણ વિશ્વમાં સૌથી વધારે છે.

વિશ્વનાં પાંચ વર્ષથી ઓછી વયનાં કુલ બાળકો પૈકીનાં 33 ટકા (46.8 મિલિયન) બાળકો ભારતમાં છે. (સ્રોતઃ યુનિસેફ)

બારિયાની સિવિલ હોસ્પિટલમાં પાછા ફરીએ. કુપોષણની સમસ્યાના સામના માટે અત્યારે જે કંઈ કરવામાં આવી રહ્યું છે તેના કરતાં સરકારે ઘણું વધારે કામ કરવાની જરૂર છે, આ વાતનો ડો. અંકિત દાણી સ્વીકાર કરે છે.

ભારત સરકારના અગ્રણી નીતિવિચારક મંડળ નીતિ આયોગના ઉપાધ્યક્ષે કહ્યું હતું, "ભારતમાં કુપોષણની સમસ્યાને આપણે દૂર કરી શક્યાં નથી એ રાષ્ટ્રીય શરમની વાત છે."

"આપણાં બાળકોમાં કુપોષણની સમસ્યાને દૂર કરવાના કામને વર્તમાન સરકાર સર્વોચ્ચ અગ્રતા આપી રહી છે અને 2030 સુધીમાં દેશના કુપોષણમુક્ત કરવાનું લક્ષ્યાંક અમે નક્કી કર્યું છે."

આ લક્ષ્યાંકનું પરિણામ શું આવે છે તે જોવાનું રહેશે, પણ ભારતને કનડતી આ સમસ્યાને કારણે જે વર્તમાન પેઢીને ગૂમાવી રહ્યાં છીએ તેના નુકસાનનું શું?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...સ્થાનિક કંપનીઓને પેટન્ટ આપીને દવાના ઉત્પાદનની મંજૂરી આપે. ડૉ. શેખર કહે છે કે કંપની ભારતીય ફાર્મા કંપનીઓનો સંપર્ક કરે તેવું શક્ય છે, કેમ કે ભારતની કંપનીઓની ક્ષમતા સારી છે.   "ભારતીય કંપનીને પેટન્ટ આપવા માટે કંપની તૈયાર થાય તો ભારતમાં ઘણી મોટી કંપનીઓ દવા બનાવી શકે છે. તેનો આધાર જીલેડ કંપનીની વ્યૂહરચના પર આધાર રાખે છે."

ઇન્ડિયન ડ્રગ મૅન્યુફૅક્ચરર્સ ઍસોસિયેશનનાં મહા મંત્રી ધારા પટેલના જણાવ્યા અનુસાર રેમડેસિવિયર દવા માટેના પેટેન્ટ 2035 સુધીના છે. પટેલના જણાવ્યા અનુસાર, જો દવાને ક્લિનિકલ ટ્ર... બાકીનો લેખ લખો:

્રમાણે આ દવા ઉપયોગી સાબિત થઈ રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે આ દવા વાઇરસને વધતો અટકાવી શકે છે અને તેનાથી આપણને દર્દીઓનો ઇલાજ કરવા માટેનો માર્ગ મળી શકે છે. જોકે આ દવાને કારણે Covid-19 દર્દીઓના મૃત્યુની બાબતમાં કોઈ ફરક પડતો નથી.

રેમડેસિવિયર દવા જેમને અપાઈ તેમાં મૃત્યુનો દર આઠ ટકા હતો, જ્યારે પ્લેસિબો પર રહેલા દર્દીઓમાં મૃત્યુદર 11.6 ટકા હતો. એટલે આંકડાંકીય રીતે બહુ મહત્ત્વનો ફરક નથી. તેનો અર્થ એ થયો કે મૃત્યુદરમાં તફાવત છે તેનું કારણ શું તે વિજ્ઞાનીઓ સ્પષ્ટપણે જણાવી શકે નહીં.

કોને ફાયદો થાય છે તે પણ સ્પષ્ટ નથી. શું વગર દવાએ સાજા થઈ જનારા લોકોને આ દવા વહેલા સાજા થવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે? દવા નાની ઉંમરના કે મોટી ઉંમરના કયા દર્દીમાં વધારે અસરકારક છે? શું આ દવા લેવાથી આઈ.સી.યુ. (ઇન્ટેન્સિવ કૅર યુનિટ)માં જવાની જરૂર નહીં પડે? આ દવા યુવાનો અને વૃદ્ધો માટે ઉપયોગી છે? આ દવા બીમાર કે તંદુરસ્ત કોના પર વધારે અસર કરે છે? ચેપના પ્રારંભના સ્તરે ઉપયોગી હોય છે કે ચેપ વધી ગયા પછી?

આ દવા વિશે વધુ માહિતી મળે તે પછી જ આ સવાલોના જવાબો મળી શકે છે. આ દવાથી લોકોની જિંદગી બચે તે સાથે લૉકડાઉન હઠાવવામાં પણ ઉપયોગી થઈ શકે છે.  યુનિવર્સિટી કૉલેજ લંડનના પ્રોફેસર મહેશ પરમાર કહે છે, "આ દવાને સાર્વત્રિક કરતાં પહેલાં ઘણી બાબતો સ્પષ્ટ થવી જરૂરી છે." "તેના આંકડા અને પરિણામો નિયામક સંસ્થાઓએ ચકાસવા જરૂરી છે કે જેથી દવા માટેનું લાઇસન્સ આપી શકાય. જુદા-જુદા દેશોના આરોગ્યવિભાગો દ્વારા આકલન થાય તે પણ જરૂરી છે."

"હાલની અને બીજી ટ્રાયલ્સ થાય તેના લાંબા ગાળાના આંકડા મળે તે પછી જ નક્કી થઈ શકશે કે આ દવા Covid-19નો ઇલાજ કરી શકે છે કે કેમ."

શું ફાયદો થાય?

WHOની મદદથી વિશ્વના 100 દેશમાં સોલિડારિટી ટ્રાયલ હાથ ધરાશે

આ દવાના કારણે આઈ.સી.યુ.માં જવાની જરૂર ના પડે તેવું થાય તો હૉસ્પિટલોને પણ ફાયદો થશે. તેના કારણે એકબીજાથી અંતર જાળવવાની જરૂર ઓછી થઈ જાય. ઑક્સફૉર્ડ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર પીટર હૉર્બી Covid-19નો ઇલાજ શોધવા માટે જહેમત કરી રહ્યા છે.

પ્રો. હૉર્બી કહે છે, "પૂરા પરિણામો આવે તેની જરૂર છે. જો આ દવાના દાવા સાબિત થાય તો બહુ સારું રહેશે અને Covid-19 સામેની લડતમાં બહુ સારા સમાચાર કહેવાશે." અમેરિકામાં આ દવાના પ્રયોગો ઉપરાંત ચીનમાં પણ તેની ટ્રાયલ થઈ હતી, જેનો અહેવાલ લાન્સેટ મેડિકલ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયો હતો. તે અહેવાલ અનુસાર, આ દવા ઉપયોગી સાબિત થઈ નહોતી. જોકે...


...સ્પિટલમાં કોઈ અન્ય ગંભીર બીમારીની સારવાર માટે આવેલા દર્દી જો કોવિડ-19 નૅગેટિવ હોય તો તેમની સારવાર જલદીથી કરી શકાય. જો ટેસ્ટિંગમાં આટલો સમય ન જાય તો  ઇમરજન્સી ઑપરેશન પણ ઝડપથી થઈ શકે. જો દર્દી કોવિડ-19 પૉઝિટિવ આવે અને દર્દીની સારવાર બદલવાની જરૂર હોય તો તેમાં સમય ન વેડફાય."

તેમણે કહ્યું, " હાલની પરિસ્થિતિમાં જ્યાં સુધી રિપોર્ટ ન આવે ત્યાં સુધી જાણી નથી શકાતું કે દર્દીના સંબંધીને પણ સંક્રમણનો ખતરો છે કે નહીં. તેમને આઇસોલેશનની જરૂર છે કે નહીં."

ભરત ગઢવી કહે છે કે આવા કિસ્સામાં દર્દીના સગાસંબધી સ... બાકીનો લેખ લખો:

ી ગુજરાતમાં 4,71,003 લોકોને હોમ ક્વોરૅન્ટીન કરવામાં આવ્યા છે. જ્યારે સરકારી ક્વોરૅન્ટીનમાં 1,00,732 લોકોને રાખવામાં આવ્યા છે તથા ખાનગી ક્વોરૅન્ટીન સુવિધામાં 699 લોકોને રાખવામાં આવ્યા છે. રાજ્યમાં કુલ 4,82,434 લોકો ક્વોરૅન્ટીનમાં રખાયા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...સ્યાઓ ઉદ્ભવી શકે છે."

નીચી ગુણવત્તાવાળાં સૅનિટાઇઝર વિશે તેઓ જણાવે છે, "ઘણી વાર આવાં સૅનિટાઇઝર વપરાશકર્તાની ચામડીને માફક ન આવતાં અમુક કિસ્સામાં ઍલર્જીની સમસ્યા પણ થઈ શકે છે."

ચામડી સંબંધિત સમસ્યાઓ થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરતાં ડૉ. રાકેશ શર્મા જણાવે છે, "ઘણી વખત જો કોઈ વ્યક્તિની ત્વચા રૂક્ષ હોય તો હલકી ગુણવત્તાવાળું સૅનિટાઇઝર વાપરવાથી ચામડી સંબંધિત ફરિયાદો થઈ શકે છે."

તેઓ જણાવે છે , "આ સિવાય જો કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત વ્યક્તિ આવી હલકી ગુણવત્તાનું સૅનિટાઇઝર વાપરે તો અજાણે તેઓ પણ આ વાઇરસના વાહક બની શ... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રમાણે ગુજરાતમાં 646 કંપનીઓને 3812 હૅન્ડ-સૅનિટાઇઝર પ્રોડક્ટ બનાવવાની પરવાનગી અપાઈ છે.

સૅનિટાઇઝરના ઉત્પાદકો દ્વારા મળતી વિગતો અનુસાર હાલ ગુજરાતમાં સૅનિટાઇઝર બનાવતા હજારો યુનિટો ચાલી રહ્યા છે અને તેની હજારો અસલી-નકલી પ્રોડક્ટ માર્કેટમાં વેચાઈ રહી છે.

સૅનિટાઇઝર અસલી છે કે નકલી કેવી રીતે ઓળખશો?

બજારમાં મોટી સંખ્યામાં નકલી અને અસલી બંને પ્રકારનાં સૅનિટાઇઝર ઉપલબ્ધ છે.

હવે આટલા બધા વિકલ્પોમાંથી વ્યક્તિએ પોતાની માટે કયું સૅનિટાઇઝર યોગ્ય છે તેની ચોકસાઈ કઈ રીતે કરવી?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં શ્રેયાંસ ગોયલ જણાવે છે , "અસલી અને ગુણવત્તાયુક્ત સૅનિટાઇઝરની પરખ માટે ગ્રાહકે હાથની હથેળી પર સૅનિટાઇઝર લઈ, બંને હાથની હથેળી એકબીજા સાથે ઘસવાથી હથેળી પરથી સૅનિટાઇઝર જલદી ઊડી જવું જોઈએ."

"જો આવું થાય તો જ તેમાં આલ્કોહૉલનું પ્રમાણ નિયમ પ્રમાણે યોગ્ય છે તેવું કહી શકાય. જો બંને હથેળીઓ પર એકબીજા સાથે ઘસ્યા બાદ પણ તમારી હથેળી પર ભીનાશ રહે તો તે સૅનિટાઇઝર ગુણવત્તાસભર નથી તેમ માનવું."

"તેમજ ગુણવત્તાયુક્ત સૅનિટાઇઝરમાં દારૂની હળવી ગંધ આવે છે. જો તમારા સૅનિટાઇઝરમાં એ ગંધ ન આવતી હોય તો તેમાં પૂરતા પ્રમાણમાં આલ્કોહોલ ન હોય તેવું બની શકે."

જોકે, શ્રેયાંસ સૅનિટાઇઝરની ગુણવત્તા પારખવાની આ રીતોને પ્રાથમિક તપાસ માટેનાં પગલાં ગણાવે છે.

સૅનિટાઇઝરની ગુણવત્તા ચકાસવા માટેનો માર્ગ સૂચવતાં ડૉ. રાકેશ શર્મા જણાવે છે, "એક ચમચીમાં થોડું સૅનિટાઇઝર લઈ, તેને સળગાવાથી પણ સૅનિટાઇઝરની ગુણવત્તાનો ખ્યાલ આવે છે."

"જો આ રીતથી ચમચીમાં રહેલું સૅનિટાઇઝર પૂરેપૂરું સળગી જાય તો સૅનિટાઇઝર ગુણવત્તાયુક્ત હોય છે અને જો તે સંપૂર્ણપણે ન સળગે તો તે નક્કી કરેલી ગુણવત્તાવાળું ન હોય તેવું બની શકે."

નોંધનીય છે કે વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન એટલે WHOની માર્ગદર્શિકા અનુસાર એક ફૉર્મ્યુલા પ્રમાણે સૅનિટાઇઝરમાં 80 ટકા ઇથેનોલ, 1.45 ટકા ગ્લિસરોલ અને 0.125 ટકા હાઇડ્રોજન પૅરોક્સાઇડ હોવાનું ઠરાવવામાં આવ્યું છે.

જ્યારે અન્ય એક ફોર્મ્યુલા પ્રમાણે સૅનિટાઇઝરમાં 75 ટકા આઇસોપ્રોપીલ આલ્કોહોલ, 1.45 ટકા ગ્લિસરોલ, અને 0.125 ટકા હાઇડ્રોજન પૅરોક્સાઇડ હોવાનું જરુરી ઠરાવાયું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...સ્વીકાર કર્યો હતો.

ગુજરાત રાજ્યસભાની ચૂંટણી પછી પછી 2017માં સીસીડીના વી. જી. સિદ્ધાર્થને ત્યાં ઇન્કમટૅક્સ વિભાગે દરોડા પાડ્યા હતા.

ઑગસ્ટ 2017માં ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણી હતી અને સપ્ટેમ્બરમાં સીસીડીમાં ઇન્કમટેક્સ વિભાગે દરોડા પાડ્યા હતા.

રાજ્યસભાની એ ચૂંટણી જીત્યા પછી અહેમદ પટેલે તેનો શ્રેય ડી. કે. શિવાકુમારને આપ્યો હતો.

આઈટી વિભાગના એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પોતાની મૂડી બચાવવા માટે તેઓ માઇન્ડટ્રી કન્સલ્ટિંગના એ 7.49 લાખ શૅરને પોતાના કબજામાં લઈ રહ્યા છે જેમને સિદ્ધાર્થ એલએન્ડટીને ... બાકીનો લેખ લખો:

વધુ એક કર્મચારી કહે છે, "સિદ્ધાર્થ નરમ હૃદય ધરાવતી વ્યક્તિ હતી. તેઓ સરકારી કાર્યવાહીના નામે પોતાના વ્યવસાયનો મરતો નહોતા જોઈ શકતા અને એ જ કારણ છે કે તેમનું મૃત્યુ થયું."

મૃત્યુ પહેલા લખવામાં આવેલા પત્રમાં સિદ્ધાર્થે અંતિમ લાઇન લખી હતી, "મારો ઇરાદો ક્યારેય દગાખોરી કરવાનો ન હતો. હું એક ઉદ્યમીના રૂપે નિષ્ફળ રહ્યો છું. આ મારી ઇમાનદાર સ્વીકૃતિ છે. આશા છે કે કોઈ દિવસ તમે મને સમજશો અને માફ કરશો."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...સ્વીડિશ ભાષા ઉપર મહારથ મેળવી લીધી હતી.

તેમની આત્મકથાના લેખક દુર્ગાપ્રસાદ નૌટીયાલ લખે છે, "1983માં જયારે તેઓ ઉદ્યોગ મંત્રી બન્યા ત્યારે ફરીવાર સ્વીડન ગયા."

"આ વખતે તેઓ સ્વીડનના વડા પ્રધાન ઓલફ પામના નિવાસ સ્થાને જઈને તેઓને મળ્યા."

"1959માં જયારે તિવારી સ્વીડન ગયા હતા ત્યારે ઓલોફ પામ સોશિયલ ડેમોક્રેટિક કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ હતા."

"પામે બહુ જ ઉત્સાહપૂર્વક તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું. તેમના હાથમાં છીપલાની બનાવટનું એક પક્ષી હતું, જેનો એક ભાગ તૂટી ગયો હતો, પરંતુ પામ તે રમી રહ્યાં હતાં. અચાનક તેઓએ તિવા... બાકીનો લેખ લખો:

જ સવારના છ વાગ્યે તેઓની આંખ ખૂલી જતી.

તેઓ પોતાના બગીચામાં થોડીવાર ચક્કર લગાવીને લોકોને મળવા માટે તૈયાર થઈ જતા હતા.

એક સમયે તેઓના મુખ્ય સચિવ તરીકે કાર્ય કરી ચૂકેલા યોગેન્દ્ર નારાયણ જણાવે છે, "તેઓ બહુ જ ટૂંકી નોટિસે વારંવાર દિલ્હી ઉપડી જતા હતા."

"એક વાર હું સચિવાલય પાસે ફેર સિનેમા હૉલમાં મારી પત્ની સાથે એક ફિલ્મ જોઈ રહ્યો હતો."

"અચાનક મુખ્ય મંત્રીએ મને બોલાવ્યો. મેં મારી પત્નીને કહ્યું કે હું થોડીવારમાં પાછો આવી જઈશ, તું ફિલ્મ જોવાનું ચાલુ રાખ."

"હું પાછો થિયેટર જઈ શક્યો નહીં કારણકે તિવારીએ મને એ જ વખતે સ્ટેટ પ્લેન દ્વારા દિલ્હી આવવાનું કહી દીધું. સ્વાભાવિક રીતે જ મારી પત્ની બહુ ગુસ્સામાં ઘરે પરત ફરી."

ઑફિસરો ઉપર સંપૂર્ણ કાબૂ

એવું મનાતું કે નારાયણ દત્ત તિવારીને મૂરખ બનાવવા સહેલા નથી

દિલીપ અવસ્થી જણાવે છે, "આમ તો નારાયણ દત્ત તિવારીને ભાગ્યે જ ગુસ્સો આવતો હતો પરંતુ તેઓ કોઈથી નારાજ છે તેની ખબર એ રીતે પડતી જયારે તેઓ એ વ્યક્તિને મહારાજ, ભાઈસાહેબ અથવા ભગવાન કહીને બોલાવવાનું શરૂ કરી દેતા."

"તેઓ એ જૂજ મુખ્ય મંત્રીઓમાંના એક હતા જે ફાઇલમાં લખાયેલો એક એક શબ્દ વાંચતા હતા અને તેને અન્ડરલાઇન કરતા હતા."

"ફાઇલ ઉપર લાલ નિશાન સેક્શન ઑફીસરનાં નહીં, તેઓ પોતે ફાઇલ ઉપર લાલ નિશાન લગાવતા હતા. એટલે અધિકારીઓમાં તેમનો ઘણો ફફડાટ અને ડર હતો."

"એવું મનાતું કે નારાયણ દત્ત તિવારીને મૂરખ બનાવવા સહેલા નથી."

જયારે તિવારી વડા પ્રધાન બનતા બનતા રહી ગયા

તત્કાલિન સોવિયેટ સંઘના પ્રમુખ ગોર્બોચેફ અને વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધી સાથે સમજૂતિ પર હસ્તાક્ષર કરતા તિવારી (તે સમયે તેઓ ભારતના વિદેશ મંત્રી હતા)

સપ્ટેમ્બર 1987માં એકવાર એવો પ્રસંગ પણ બન્યો હતો જયારે નારાયણ દત્ત તિવારી ભારતના વડા પ્રધાન બનતા બનતા રહી ગયા.

ડી. પી. નૌટિયાલ તેઓની આત્મકથા 'નારાયણ દત્ત તિવારી-એ લાઇફ સ્ટોરી'માં લખે છે કે જયારે રાજીવ ગાંધી બોફોર્સ કેસમાં ફસાતા નજરે પડ્યા ત્યારે વિશ્વનાથ પ્રતાપ સિંહે રક્ષામંત્રીના પદેથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.

તે સમયે કોંગ્રેસ પાર્ટીમાં એવો વિચાર મૂકાયો કે રાજીવ ગાંધી પોતાના પદ ઉપરથી બે-ત્રણ મહિના માટે રાજીનામું આપી દે અને જ્યારે પરિસ્થિતિ બહેતર બને ત્યારે ફરીથી એ પદ ઉપર ફરીવાર બિરાજમાન થાય.

"એ બે-ત્રણ મહિના માટે વડા પ્રધાન પદ માટે જે બે નામ ઉપર વિચાર કરવામાં આવ્યો તેમાં નરસિમ્હા રાવની સાથે-સાથે નારાયણ દત્ત તિવારી પણ હતા."...


...હજુ પણ ચર્ચા કરી રહ્યા હતા.

ઉપરાંત સમગ્ર ઘટનાક્રમ બાદ અમેરિકાના ઉપલા સદનમાં જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીનાં પરિણામો પરના વાંધાઓને ઉપરાષ્ટ્રપતિ માઇકલ પેન્સે ફગાવ્યા ત્યારે તાળીઓનો ગડગડાટ થયો હતો, કેમ પ્રક્રિયા માટે જરૂરી કોઈ સાંસદે એના પર હસ્તાક્ષર કર્યા નહોતા.

એક પડકાર જોડી હાઉસે ફેંક્યો હતો, જેઓ નવેમ્બરમાં પોતાના ગૃહરાજ્ય જ્યૉર્જિયાથી ચૂંટાયા હતા.

યુએસમાં કૅપિટલમાં ટ્રમ્પ સમર્થક આ રીતે ધ્વજ લઈને બીજા માળ પર ફરતા જોવા મળ્યા હતા

જ્યૉર્જિયાનાં અન્ય એક પ્રતિનિધિ માર્જરી ટેલર ગ્રીને મિશિગનના મતદાન પ... બાકીનો લેખ લખો:

હતા.

મેયરે જણાવ્યું કે મેટ્રો પોલીસ વિભાગના 14 લોકો ઘાયલ થયા છે. બે લોકોને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરાયા છે. તેમાંના એકને ભીડે ખેંચતા ગંભીર ઈજા પહોંચી છે અને બીજી વ્યક્તિના ચહેરા પર જોરથી કંઈક મારવામાં આવ્યું હતું.

દરમિયાન યુએસ કૅપિટલ બિલ્ડિંગમાં થયેલી હિંસા બાદ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનાં પુત્રી ઇવાંકા ટ્રમ્પે હુમલો કરનારાઓને દેશભક્ત કહેતા વિવાદ થયો છે.

તેમના એક ટ્વીટની એટલી ટીકા થઈ કે તેને તેઓએ ડિલીટ કરવું પડ્યું અને તેના પર સ્પષ્ટતા આપવી પડી.

ઇવાંકાએ ટ્વીટ કર્યું હતું, "અમેરિકન દેશભક્તો- સુરક્ષાનું કોઈ પણ પ્રકારનું ઉલ્લંઘન કે આપણા કાયદા પ્રત્યે અનાદરને સ્વીકાર નહીં કરાય. હિંસા તરત બંધ કરવી પડશે. કૃપા કરીને શાંતિ જાળવો."

આ ટ્વીટમાં કૅપિટલ બિલ્ડિંગ પર હુમલો કરનારાઓને દેશભક્ત કહેતા ઇવાંકાની ટીકા થવા લાગી.

લોકો તેમનો વિરોધ કરવા લાગ્યા. આથી ઇવાંકાએ ટ્વીટ ડિલીટ કરી નાખ્યું અને સ્પષ્ટતા કરી.

તેઓએ વધુ એક ટ્વીટ કર્યું, "શાંતિપૂર્ણ વિરોધપ્રદર્શન દેશભક્તિ કહેવાય, હિંસા સ્વીકાર્ય નથી અને સખત રીતે તેની ટીકા થવી જોઈએ."

તો બીજી તરફ ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ અમેરિકાની ઘટના પર પ્રતિક્રિયા આપી છે.

તેઓએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું, "વૉશિંગ્ટન ડીસીમાં તોફાનો અને હિંસા વિશેના સમાચાર જોતાં વ્યથિત. વ્યવસ્થિત અને શાંતિપૂર્ણ રીતે સત્તાનું પરિવહન ચાલુ રાખવું જરૂરી છે. લોકશાહી પ્રક્રિયાને કોઈ ગેરકાયદે વિરોધના માધ્યમથી બગડવા ન દેવાય."

વળી કૅપિટલ હિંસામાં 13ની ધરપકડ થઈ છે અને પાંચ હથિયાર પર જપ્ત લેવાયા છે. અમેરિકી ગાર્ડ્સને ખડકી દેવાતા હવે ભીડ વિખેરાવા લાગી છે. વળી સોશિયલ મીડિયા કંપની ટ્વિટરે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું ટ્વિટર એકાઉન્ટ 12 કલાક માટે લૉક કરી દીધું છે.

વળી તાજા સમાચાર અનુસાર ટ્રમ્પના સમર્થકો સંસદની અંદર પણ ઘૂસ્યા હોવાથી 2700 સૈનિક ખડકી દેવાયા છે. તેમાં કેટલાક અંદર હથિયાર સાથે ઘૂસ્યાં હતા.

દરમિયાન પોલીસ બંદોબસ્ત વધુ મજબૂત કરી દેવાયો છે. બીજી તરફ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના સમર્થકોને શાંત રહેવા અપીલ પણ કરી છે.

જોકે ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ માઇક પેન્સે કહ્યું કે જે લોકોએ કૅપિટલમાં કેર વરસાવવાની કોશિશ કરી છે, તેઓ જીતી નહીં શકે. તેમણે કહ્યું, "હિંસા ક્યારે જીતી નથી શકતી, જીત સ્વતંત્રતાની જ થાય છે."

બાઇડને કહ્યું  - આ રાજદ્રોહ છે

બીજી તરફે જો બાઇડને આ કૃત્યને એક 'રાજદ્રોહ' ગણાવ્યો છે. તો પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જ્યૉર્જ ડબ્લ્યૂ બુશે પણ આ ઘટનાની નિંદા...


...હતા કે તમે આંતકવાદી છો તે કોર્ટે હઠાવી દીધો છે. પરતું 20 વર્ષથી અમે જે સહન કર્યું છે, લોકોએ અમારો બહિષ્કાર કર્યો છે, તેનું શું? અમારા એક ઓળખીતા સારા પત્રકાર હતા પરતું આ કેસના કારણે આજે છૂટક કામ કરે છે. સોસાયટી અમને આ સ્તરે લઈ આવી છે."

"સિસ્ટમે જે તણાવ આપ્યો તેના કારણે અમે આજે પણ સહન કરી રહ્યા છીએ. આજે અમે ખુશ છીએ કે અમે તણાવમાંથી છૂટી ગયા પરતું જે નુકસાન થયું છે, એનું વળતર કોણ આપશે તે અમારો પ્રશ્ન છે."

"અમે નથી ઈચ્છતાં કે અમારા જેવા નિર્દોષોને આ સિસ્ટમ ફરી એવી રીતે સજા આપે અને 20 વર્ષ પછી કહી... બાકીનો લેખ લખો:

જેમ-તેમ કરતા અને સમેટતા મને ત્રણ વર્ષ લાગ્યાં."

"જે સહન કરવું પડ્યું એ હદની બહાર હતું. માનસિક રીતે, આર્થિક રીતે ભૂલી જઈએ. ઉપરવાલાની મહેરબાનીના લીધે એ બધુ સેટઅપ થઈ ગયું પરતું અમે, મારું કુટુંબ, મારા સાથીઓ જે માનસિક યાતનાઓમાંથી પસાર થયાં એનો કોઈ જવાબ નથી."

કેસના વકીલોનું શું કહેવું છે?

બચાવક્ષના વકીલ અબ્દુલ વહાબ શેખે બીબીસી સંવાદદાતા ઋષિ બેનરજી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "પોલીસને માહિતી મળી હતી કે જે લોકો સુરતના રાજેશ્રી નામના હૉલમાં ભેગા થયા છે, તેઓ સીમીના કાર્યકરો છે. પોલીસે રાત્રે બે વાગે દરોડો પાડી, ઊંઘમાંથી ઊઠાડીને બધાની ધરપકડ કરી હતી. સીમી એક પ્રતિબંધિત સંસ્થા હોવાથી આ બધા લોકો સામે અનલૉફૂલ ઍક્ટિવિટી ઍક્ટ હેઠળ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો."

"ધરપકડ બાદ જે ચાર્જશીટ દાખલ કરવામાં આવી હતી તેમાં પરવાનગી કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી લેવાની જગ્યાએ રાજ્ય સરકારના અધિકારીઓ પાસેથી લેવામાં આવી. કેસ નોંધવા માટેની જે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી તે કાયદાકીય રીતે માન્ય નહોતી. પોલીસ એ પણ સાબિત કરી શકી નથી કે ધરપકડ કરવામાં આવેલી વ્યક્તિઓ સીમીના સભ્યો છે."

શેખ ઉમેરે છે, "એક વર્ષ સુધી જેલમાં રહ્યા બાદ 120 લોકોને જામીન મળ્યા હતા. 7 આરોપીઓને સુપ્રિમ કોર્ટથી જામીન મેળવવા પડ્યા હતા."

"કેસમાં પોલીસ અધિકારીઓથી લઈને 27 સાક્ષીઓની જુબાની લેવામાં આવી હતી."

આ મામલે બીબીસીએ ફરિયાદીપક્ષની પણ ટિપ્પણી લેવાની કોશિશ કરી. સરકાર તરફથી પ્રૉસિક્યૂટર ઍડ્વોકેટ નયન સુખડવાલાએ બીબીસી સંવાદદાતા દિપલકુમાર શાહ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "અમે ચુકાદાનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છીએ અને ત્યાર બાદ અપીલનો નિર્ણય કરવામાં આવશે."

સરકારી વકીલનું એવું પણ કહેવું છે કે ચાર્જશીટ ફાઇલ કરવા માટેની સત્તા મામલે કોર્ટે નોંધ લઈને ચુકાદો આપ્યો છે. તે મામલે પણ અભ્યાસ કર્યા બાદ આગળની કાર્યવાહી વિશે વિચારણા કરવામાં આવશે.

કેસ શું છે?

પોલીસની ફરિયાદ અનુસાર કથિતરૂપે ડિસેમ્બર- 2001માં દિલ્હીના જામીયાનગરમાં આવેલા ઑલ ઇન્ડિયા માઇનૉરિટી ઍજ્યુકેશન બોર્ડે લધુમતી સમુદાયના શૈક્ષિણક હકો અંગે બંધારણીય માર્ગદર્શન આપવા માટે સુરતના રાજેશ્રી હૉલ ખાતે બે દિવસના સેમિનારનું આયોજન કર્યું હતું.

સેમિનારમાં ભારતનાં 10 રાજ્યોથી 127 લોકો સામેલ થયા હતા.

સેમિનાર 28 ડિસેમ્બરના દિવસે શરૂ થવાનો હતો અને 27 ડિસેમ્બરની રાત્રે પોલીસે સુરતના રાજેશ્રી હૉલમાં દરોડો પાડી 127 લોકોની ધરપકડ કરી હતી. ધરપકડ બાદ પોલીસે 'સીમી'ને લગતું...


...હતા.

જોકે અવારનવાર પાસ સંયોજક અલ્પેશ કથીરિયાએ કહ્યું છે કે 'વર્ષ 2015માં આનંદીબહેનની સરકાર વખતે અને વર્ષ 2017માં વિજય રૂપાણીની સરકાર વખતે- બંને મુખ્ય મંત્રીએ જાહેરાત કરી હતી કે પાટીદાર યુવાનો પરના કેસો પરત ખેંચવામાં આવશે પરંતુ હજી સુધી લેવાયા નથી.'

કોબાડ ઘાંડી પર રાજદ્રોહનો કેસ

નવ વર્ષ જુના રાજદ્રોહના કેસમાં સુરત પોલીસે ઑગસ્ટ 2019માં માઓવાદી નેતા કોબાડ ઘાંડીની અટકાયત કરી હતી.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ મુજબ તેમના અને 24 અન્ય લોકો વિરુદ્ધ દાખલ કરવામાં આવેલ રાજદ્રોહના કેસમાં સુરત પોલીસે કોબાડ ઘાં... બાકીનો લેખ લખો:

ેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાંથી તેઓ નિર્દોષ મુક્ત થયા હતા.

દિલ્હીમાં પણ તેમના પર યુએપીએ હેઠળ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો અને તેમને જેલમાં ગોંધીને રાખવામાં આવ્યા હતા, તેઓ આ કેસમાં નિર્દોષ સાબિત થયા હતા.

તેમના પર અનેક રાજ્યોમાં યુએપીએ, રાજ્યદ્રોહ અને અન્ય આરોપમાં કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

પ્રશાંત દયાળ અને ભરત દેસાઈ પર લાગ્યો રાજદ્રોહનો કેસ

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના તત્કાલીન પત્રકાર પ્રશાંત દયાળ અને રેઝિડન્ટ એડિટર ભરત દેસાઈ પર અમદાવાદમાં રાજદ્રોહનો કેસ લાદવામાં આવ્યો હતો.

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'માં તત્કાલીન અમદાવાદ પોલીસ કમિશનર ઓ.પી. માથુર વિરુદ્ધ અહેવાલ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા હતા.

આ અહેવાલોમાં માથુરની અમદાવાદની પ્રજાની સુરક્ષા કરી શકવાની યોગ્યતા પર પ્રશ્ન ઊભા કરવામાં આવ્યા હતા.

પ્રશાંત દયાળે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે તેમના પર છ વખત રાજદ્રોહના આરોપમાં કેસ કરવામાં આવ્યા હતા.મ


...હતાં, બાંગ્લાદેશની જીડીપી 5.24 ટકાના સ્વસ્થ દરથી આગળ વધી.

70ના દાયકાની તુલનામાં આજે પ્રતિ વ્યક્તિ આવક 18 ગણી વધી ચૂકી છે. વર્ષ 2020માં તે 2017 ડૉલર સુધી પહોંચી ગઈ છે. ગરીબી ઘટીને 20.5 ટકા થઈ ગઈ છે.

હાલમાં જ સેન્ટર ફૉર ઇકૉનૉમિક્સ ઍન્ડ બિઝનેસ રિસર્ચના રિપોર્ટમાં બાંગ્લાદેશ વિશે એ અનુમાન કરવામાં આવ્યું કે વર્ષ 2035 સુધી તે વિશ્વનું 25મું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બની જશે. આ એક ગરીબ દેશની વિકાસશીલ દેશ બનવા સુધીની યાત્રા છે.

વર્ષ 1975માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રે બાંગ્લાદેશને ઓછા વિકસિત દેશો પૈકી એક દેશ તરકી સૂ... બાકીનો લેખ લખો:

હતાં.

સુલતાનાનું કહેવું છે કે એક કાપડના કારખાનામાં કામ કરવાથી તેમના પરિવારની ગરીબી દૂર થઈ છે.

તેઓ જણાવે છે, "જ્યારે હું ગામડે હતી, તો મારા પિતા માટે પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવાનું સંભવ નહોતું. ત્યાર બાદ હું ઢાકા આવી અને એક કાપડના કારખાનામાં નોકરી કરવા લાગી. "

"સાત વર્ષ બાદ આજે મારો પરિવાર સારી સ્થિતિમાં છે અને હું તેમને દર મહિને પૈસા મોકલું છું. મેં જમીન ખરીદી છે, ગાય અને ભેંસ ખરીદી છે અને ભવિષ્ય માટે પૈસા બચાવ્યા છે."

સુલતાનાની એક દીકરી છે. તેઓ કહે છે કે તેમનું લક્ષ્ય ભવિષ્યમાં તેમની દીકરીને શિક્ષિત કરવાનું છે.

સુલતાના ભવિષ્યમાં પોતાના ગામડે પરત ફરવા માગે છે.

તેઓ કહે છે કે, "મેં થોડાં નાણાં બચાવ્યાં છે અને આવનારા સમયમાં આ બચતમાં વધારો થશે. હું ગામડે જવા માગું છું. ત્યાં હું ભેંસ પાળીશ, એક દુકાન શરૂ કરીશ, હું પોતાના માટે કંઈક કરવાનો પ્રયત્ન કરીશ."

માનવસંસાધન વિકાસ સૂચકાંક

માત્ર આર્થિક જ નહીં પરંતુ માનવવિકાસમાં પણ બાંગ્લાદેશ છે અગ્રેસર

આર્થિક વિકાસ સિવાય, બાંગ્લાદેશે માનવવિકાસના માપદંડ પર પણ મહત્ત્વપૂર્ણ સુધારા જોયા છે. આ સંબંધમાં બાળકો અને માતાઓનું સ્વાસ્થ્ય મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

આધિકારિક આંકડાઓ પ્રમાણે, 1974માં દેશમાં પેદા થયેલાં પ્રત્યેક 1000 બાળકોમાંથી 153નું મૃત્યુ નીપજતું હતું. વર્ષ 2018માં, આ સંખ્યા ઘટીને માત્ર 22 થઈ ગઈ છે.

વર્ષ 1991માં, પાંચ વર્ષ કરતાં ઓછી ઉમરનાં બાળકોનો મૃત્યુદર પ્રતિ એક હજાર બાળકે 212 હતો જે વર્ષ 2018માં 29 રહી જવા પામ્યો છે.

વર્ષ 1981માં માતૃ મૃત્યુદર 4.6 ટકા હતો. વર્ષ 2018માં તે 1.79 ટકા થઈ ગયો.

બાંગ્લાદેશમાં કુપોષણ અને માતૃસ્વાસ્થ્યના ક્ષેત્રે કામ કરવા માટે બિનસરકારી સંગઠનો અને સ્વાસ્થ્ય સંગઠનોનું ઘણું યોગદાન છે. આ સંગઠનોએ છેવાડાના ક્ષેત્રોમાં જાગરૂકતા વધારવા માટેના પ્રયાસો કર્યા છે અને સરકાર સાથે નાણાકીય સહાયતા પ્રદાન કરવા માટે પણ કામ કર્યું છે.

એક સમય એવો હતો, જ્યારે કહેવાતું હતું કે મદદ વગર અને દેવા વગર બાંગ્લાદેશ કોઈ કામ નહીં કરી શકે પરંતુ આજે તે જ દેશ પદ્મા નદી પર પોતાનાં સંસાધનોથી ત્રણ અબજ ડૉલરના ખર્ચે રોડ-રેલ પુલ બનાવી રહ્યો છે.

સૌથી ઓછા વિકસિત દેશમાંથી વિકાસશીલ દેશ બનવું એ કદાચ 50 વર્ષોમાં બાંગ્લાદેશની સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો.


...હતાં. તે વખતે તેમની ઉંમર હજી 14 વર્ષની જ હતી.

એ વાત યાદ રાખવી જોઈએ કે મુઘલશાસનમાં મહિલાઓનાં નામો બહુ ઓછાં આવે છે. તેમાં ગુલબદન બેગમ, નૂરજહાં, મુમતાઝ મહલ, જહાં આરા, રોશન આરા અને ઝેબુન્નિસાનો સમાવેશ થાય છે.

આ બધી નારીઓમાં પણ માત્ર નૂરજહાં અને મુમતાઝ મહલ જ રાણીઓ હતી, જ્યારે બાકીનાં મહિલાઓનો કોઈ મોટો દરજ્જો નહોતો. રોશન આરા ક્યારેય કોઈ બેગમ સાહિબા એટલે પાદશાહનાં બેગમ બની શકી નહોતાં.

જહાં આરાનાં માતાનું અવસાન થયું ત્યારે તેમની ઉંમર માત્ર 17 વર્ષની હતી. તે વખતે મુઘલ સામ્રાજ્યના હરમની જવાબદારી તેમન... બાકીનો લેખ લખો:

ી હતી કે મહિલાઓ વેપાર કરે છે અને શેનો વેપાર કરવો કે ના કરવો તેની સૂચનાઓ પણ આપે છે."

જહાં આરાની સમૃદ્ધિનો અંદાજ એ વાત પરથી આવશે કે તેમની પાસે ઘણી બધી જાગીર પણ હતી. તાજપોશીના દિવસે તેમને એક લાખ અશરફીઓ અને ચાર લાખ રૂપિયા આપવામાં આવ્યા હતા.

મુમતાઝના મૃત્યુ પછી તેમની સંપત્તિનો અડધો હિસ્સો જહાં આરાને અપાયો હતો અને બાકીનો અડધો હિસ્સો બીજાં સંતાનો વચ્ચે વહેંચવામાં આવ્યો હતો.

અલીગઢ મુસ્લિમ વિશ્વવિદ્યાલયના ઇતિહાસના ઍસોસિએટ પ્રોફેસર ડૉ. એમ. વસીમ રાજા તેમની સંપત્તિ વિશે કહે છે:

"તેને પાદશાહ બેગમ બનાવવામાં આવી, તે દિવસે એક લાખ અશરફી અને ચાર લાખ રૂપિયા અપાયા હતા. સાથે વાર્ષિક ચાર લાખ રૂપિયા બાંધી આપવામાં આવ્યા હતા. બાગ જહાં આરા, બાગ નૂર અને બાગ સફા અહમ પણ તેને આપવામાં આવ્યા હતા."

"અછલ, ફરજહરા અને બાછોલની જાગીર, સફાપુર, દોહારાની સરકાર અને પાણીપત પરગણું આપવામાં આવ્યું હતું. સુરત શહેર પણ તેના હિસ્સે આવ્યું હતું, જ્યાં તેનાં જહાજો ચાલતાં હતાં અને અંગ્રેજો સાથે વેપાર કરતી હતી."

પંજાબ હિસ્ટૉરિકલ સોસાયટીમાં 12 એપ્રિલ, 1913માં રજૂ કરવામાં આવેલા શોધનિબંધમાં હૈદરાબાદના નિઝામના પુરાતત્ત્વ અમલદાર જી. યઝદાનીએ જણાવ્યું હતું કે "તે જ વર્ષે નવરોઝ વખતે જહાં આરાને 20 લાખનાં આભૂષણ અને ઝવેરાત ભેટમાં આપવામાં આવ્યાં હતાં."

તેમણે વધુમાં લખ્યું હતું કે "જહાં આરા મહેલમાં સમારંભ થાય તેની પણ જવાબદારી સંભાળતી હતી. જેમ કે બાદશાહનો જન્મદિન હોય કે નવરોઝ હોય તેના આયોજનમાં મુખ્ય કાર્યવાહી તેના હસ્તક રહેતી હતી."

"વસંતુઋતુમાં ઈદ-એ-ગુલાબી મનાવાતી હતી. તે વખતે શાહજાદા અને દરબારીઓ ઉત્તમ ઘડતરવાળી સુરાહીમાં બાદશાહને ગુલાબનો અર્ક પેશ કરતાં હતા."

"દિવસ અને રાત સરખાં થાય ત્યારે એતદાલ શબો રોઝનો ઉત્સવ શુક્રવારે ઉજવાતો હતો. આવી એક ઉજવણી વખતે 19 માર્ચ, 1637માં જહાં આરાએ બાદશાહને અઢી લાખ રૂપિયાનું અષ્ટકોણ સિંહાસન આપ્યું હતું."

આ બધા પરથી અંદાજ લગાવી શકાય છે કે તેમની પાસે કેટલું ધન હતું.

આગમાં દાઝી જવાની ઘટના

આ તસવીરમાં શાહજહાં પોતાનાં બીમાર બેગમ મુમતાઝ મહલને ખોળામાં રાખેલાં છે, જહાં આરા પણ સંભવતઃ આ તસવીરમાં છે

જહાં આરાના જીવનમાં એક મોટી દુર્ઘટન થઈ હતી. તેઓ આગમાં દાઝી ગયાં હતાં અને આઠ મહિના સુધી પથારીમાં રહેવું પડ્યું હતું. આખરે તેઓ સાજાં થયાં ત્યારે બાદશાહે ખુશખુશાલ થઈને ખજાનો ખોલીને વહેંચ્યો હતો.

6 એપ્રિલ, 1644ના રોજ આગ લાગી હતી તેમાં તેઓ દાઝી ગયાં...


...હતી.

એક અન્ય ઇતિહાસકાર રાના સફવી જણાવે છે, ''આપણે એવું ના કહી શકીએ કે તેઓ ફક્ત શાહજાદી હતાં, શાહજહાંનાં પુત્રી હતાં કે ઔરંગઝેબનાં બહેન હતાં.''

''તેમની પોતાની આગવી ઓળખ હતી. તેમની ઉંમર માત્ર 17 વર્ષની હતી ત્યારે તેમનાં માતાનું અવસાન થયું હતું.''

''તે પછી તેમને પાદશાહ બેગમ બનાવાયાં હતાં. તે જમાનામાં નારીનું એ સર્વોચ્ચ પદ હતું. પાદશાહ બેગમ તરીકે મા વિનાના થયેલાં ભાઈ-બહેનોને તેમણે સંભાળ્યાં''

''ઉપરાંત તેઓ પોતાના પિતાનો પણ સહારો થઈને રહ્યાં હતાં.''

1644માં જહાંઆરા સાથે મોટો અકસ્માત થયો હતો.

ક... બાકીનો લેખ લખો:

બંધોની વાતો ચાલતી હતી.

શક્તિશાળી મુઘલ બેગમો

ઇરા મુખૌટી કહે છે, ''પશ્ચિમના પ્રવાસીઓ ભારત આવતા ત્યારે તેમને બહુ નવાઈ લાગતી કે મુઘલ બેગમો આટલી શક્તિશાળી છે.''

''તેનાથી ઊલટ તે જમાનામાં અંગ્રેજ સ્ત્રીઓ પાસે કોઈ જ અધિકારો નહોતો. તેમને એ વાતની પણ નવાઈ લાગતી હતી કે બેગમો વેપાર પણ કરતી હતી.''

''બેગમો અંગ્રેજોને હુકમો કરતી કે કોણે કોની સાથે અને કેવો વેપાર કરવો. તેના કારણે તે લોકોને એવું લાગતું હતું કે શાહજહાં સાથે તેના અયોગ્ય સંબંધો હશે.''

''પ્રવાસીઓએ લખ્યું હતું કે શાહજહાંનાં પુત્રી બહુ સુંદર છે. જોકે, મને નથી લાગતું કે તે લોકોને ખરેખર જહાંઆરાને મળવાની તક ક્યારેય મળી હોય.''

'' તેઓ એવું માનતા હતા કે અનૈતિક સંબંધોન કારણે જ જહાંઆરાને આટલી બધી સત્તા મળેલી છે."

ફ્રેન્ચ ઇતિહાસકાર ફ્રાંસુઆ બર્નિયરે પોતાના પુસ્તક 'ટ્રાવેલ્સ ઇન ધ મુઘલ ઍમ્પાયર'માં લખ્યું છે,

''જહાંઆરા બહુ જ સુંદર હતાં અને શાહજહાં તેમને પાગલની જેમ પ્રેમ કરતા હતા.''

'' જહાંઆરા પોતાના પિતાનું એટલું ધ્યાન રાખતાં હતાં કે તેમની દેખરેખમાં તૈયાર થયું હોય તે સિવાયનું કોઈ ભોજન શાહી ભોજનખંડમાં પીરસી પણ શકાતું નહોતું.''

બર્નિયરે લખ્યું છે, ''તે જમાનામાં ચારે બાજુ ચર્ચા હતી કે શાહજહાંના તેમની પુત્રી સાથે અનૈતિક સંબંધો છે. ઘણા દરબારી ખાનગીમાં એવું કહેતા હતા કે બાદશાહે જે વૃક્ષ વાવ્યું હોય તેનું ફળ ખાવાનો તેમને અધિકાર છે.''

અન્ય એક ઇતિહાસકાર નિકોલાઓ મનૂચી આ વાતનું બિલકુલ ખંડન કરે છે.

તેઓ બર્નિયરની થિયરીને નર્યું ગપ્પું જ માને છે.

જોકે, તેમણે એવું લખ્યું છે કે જહાંઆરાના પ્રેમીઓ હતા અને તેઓ ખાનગીમાં તેમને મળવા આવતા હતા.

રાના સફવી મનૂચીની વાતનું સમર્થન કરતાં કહે છે, ''માત્ર બર્નિયરે જ શાહજહાં અને જહાંઆરાના અનૈતિક સંબંધોની વાત લખી છે.'' ''બર્નિયર ઔરંગઝેબ સાથે હતા અને દારા શિકોહ સાથે તેમને વાંધો હતો. તે વખતે પણ એવું કહેવાતું હતું કે આ ખોટી વાતો છે.''

''સત્તા માટેની લડાઈ થઈ ત્યારે બર્નિયર ઔરંગઝેબ સાથે રહ્યા હતા, જ્યારે જહાંઆરાએ દારા શિકોહનો સાથ આપ્યો હતો.''

''તેથી તેમણે આવી અફવાઓ ફેલાવી હતી. પહેલેથી જ આ રીત ચાલતી આવી છે કે કોઈ સ્ત્રીને નીચી દેખાડવી હોય તો તેમના ચરિત્ર પર કાદવ ઉછાળી દેવો.''

જહાંઆરાએ ક્યારેય લગ્ન નહોતું કર્યું.

તેમના માટે પણ ઘણા તર્ક આપવામાં આવે છે. જેમ કે તેમની હેસિયતનો કોઈ પુરુષ તેમને મળ્યો જ નહીં.

આસિફ ખાં દહેલવી કહે છે, ''બાદશાહ હુમાંયૂ...


...હતી. માલવિયાને ટિકિટ મળી, પરંતુ અન્યોનાં નામ કપાઈ ગયાં હતાં. જેના કારણે માલવિયાએ પોતે પણ ઉમેદવારી કરી ન હતી.

માલવિયાના કહેવા પ્રમાણે, "કૉંગ્રેસે 2015માં પાટીદારોના ખભા ઉપર બેસીને પોતાનું કદ વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો, બાદમાં તેમને કાપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જેના કારણે પાટીદાર યુવાનોમાં કૉંગ્રેસ સામે રોષ ફાટી નીકળ્યો અને કૉંગ્રેસ આજે આ સ્થિતિમાં આવી ગઈ છે."

પાટીદારોના કૉંગ્રેસવિરોધી વલણને હાર્દિક પટેલની મૂકસંમતિ હોવાની ચર્ચા છે. જોકે, પાસનું કહેવું છે કે સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના પરિણામોને હાર્દિ... બાકીનો લેખ લખો:

દિક પટેલની એકલાની લોકપ્રિયતા નથી, પરંતુ તે અનામત આંદોલન સમિતિની લોકપ્રિયતા છે. તેઓ એકલા અપેક્ષિત પ્રભાવ ઊભો કરવામાં સફળ નથી રહ્યા."

બકીલી ઉમેરે છેકે આ પરિણામો ભાજપ માટે અને તેમાં પણ મુખ્ય મંત્રી વિજય રુપાણી તથા ગુજરાત ભાજપના પ્રદેશાધ્યક્ષ સી. આર. પાટીલ માટે ચોક્કસપણે ઉત્સાહવર્ધક સાબિત થશે.

ગાંધીનગર ખાતે ગુજરાત ભાજપના મુખ્યાલય 'શ્રીકમલમ્' ખાતે ભાજપના કાર્યકરોને સંબોધિત કરતા ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રુપાણીએ કહ્યું : 'આ પરિણામોથી સ્પષ્ટ થયું છેકે કૉંગ્રેસ સત્તા માટે જ નહીં, વિપક્ષ બનવાને પણ લાયક નથી.'

પરિણામો પૂર્વે હાર્દિક પટેલે કહ્યું હતું કે કોઈ રાજકીય પક્ષ ચૂંટણી લડે એટલે હારજીત તો થતી રહે. પાર્ટી એક પરિવાર છે અને જો તેમાં કોઈ સમસ્યા હશે તો સાથે બેસીને મળીને તેને ઉકેલીશું.

ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસની હાલત કથળેલી છે અને દિગ્ગજ નેતાઓ પોતાના વિસ્તારમાં પણ સંબંધીઓને જિતાડી શક્યા નથી ત્યારે યુવા નેતા હાર્દિક પટેલ માટે મોટી તક પણ છે એમ નિષ્ણાતો માને છે. અલબત્ત,આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ માનભેર ઊભી રહી શકે એવો દેખાવ કરી શકે અને એ દેખાવમાં હાર્દિક પટેલની અગત્યની ભૂમિકા હોય તો એમની સ્થિતિ બદલાઈ શકે છે. જોકે, તેમ છતાં એમની સામેના અનેક કેસ પણ પડકાર તો છે.

પરિણામની આરસીમાં આંદોલન

2014માં નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહ ગુજરાતમાંથી દિલ્હી ગયા, તે પછી પાર્ટીના ગઢના કાંગરા ખરતા જણાયા હતા.

પાટીદાર અનામત આંદોલનના ઓછાયા હેઠળ નવેમ્બર-2015માં યોજાયેલી સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણી દરમિયાન ભાજપે તમામ છ મહાનગરપાલિકા ઉપરનો કબજો જાળવી રાખ્યો હતો, પરંતુ તેની અસર જિલ્લા-તાલુકા પંચાયતની ચૂંટણીઓ ઉપર જોવા નહોતી મળી.

નગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં ભાજપને 1197, કૉંગ્રેસને 673, અપક્ષને 205, બસપાને ચાર તથા અન્યોને એક બેઠક ઉપર વિજય મળ્યો હતો.

જિલ્લા પંચાયતમાં ભાજપને 368, કૉંગ્રેસને 595 તથા અપક્ષને નવ બેઠક ઉપર વિજય મળ્યો હતો. તાલુકા પંચાયતમાં ભાજપને 2019, કૉંગ્રેસને 2,555, અપક્ષને 141, બસપાને બે તથા અન્યોને બે બેઠક ઉપર વિજય મળ્યો હતો.

2017ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી દરમિયાન ભાજપે તેનું તાજેતરના ઇતિહાસનું સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન (99 બેઠક) કર્યું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હતું : "ડેલકર કેસ ગંભીર છે. કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના વહીવટકર્તા કોણ છે, તેના વિશે આપ જાણો છો. જેમનાં-જેમનાં નામ સ્યૂસાઇડ નોટમાં છે, તેમની તપાસ કરવામાં આવશે."

કોણ છે પ્રફુલ્લ ખોડા પટેલ?

પ્રફુલ્લ ખોડા પટેલ

મોહન ડેલકરે મૃત્યુ પહેલાં કથિત રીતે 15-પાનાંની સ્યૂસાઇડ નોટ ગુજરાતીમાં લખી હતી. જેમાં તેમણે અનેક વહીવટી અધિકારીઓ, પોલીસ અધિકારીઓ તથા ભાજપના નેતાઓનાં નામ લખ્યાં છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબઆ નામોમાં દાદરાનગર હવેલી, દમણ-દીવના વહીવટકર્તા પ્રફુલ્લ ખોડા પટેલનું નામ મુખ્ય છે. મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ કૉંગ્... બાકીનો લેખ લખો:

તેમણે પોતાનો રાજકીય પક્ષ ભારતીય નવશક્તિ પાર્ટીની સ્થાપના કરી અને વર્ષ 2004માં ચૌદમી લોકસભામાં ફરીથી સાંસદ તરીકે સંસદભવન પહોંચ્યા.

ત્યાર બાદ 2009 અને 2014ની સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં તેઓ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર તરીકે ઊતર્યા પરંતુ તેમને ભાજપના ઉમેદવાર નટુભાઈ પટેલ સામે હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

ફરી પાછા તેઓ વર્ષ 2019માં અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટાઈને સાતમી વખત લોકસભામાં દાદરા અને નગર હવેલીનું પ્રતિનિધિત્વ કરવા પહોંચ્યા હતા.

તેમના સાંસદ તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે સંસદની વિવિધ સમિતિઓના સભ્ય તરીકે પણ સક્રિય કામગીરી બજાવી હતી.

વર્ષ 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડ્યા હોવા છતાં તેમણે સંસદમાં ભાજપના વડપણવાળા ગઠબંધન નૅશનલ ડેમૉક્રૅટિક અલાયન્સ (NDA)ને સમર્થન આપ્યું હતું.

જોકે, દાદરા અને નગર હવેલીની સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણીમાં તેમણે જનતા દળ યુનાઇટેડ (JDU)ને સમર્થન આપ્યું હતું જે કારણે ભાજપને સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણીમાં નુકસાન ભોગવવાનો વારો આવ્યો હતો.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હતું કે હું ભણું, મને સારી સ્કૂલમાં દાખલ કરી, પરંતુ મારું અંગ્રેજી નબળું હતું. શિક્ષકોએ ટ્યૂશન રાખવાની સલાહ આપી."

"અમારી પાસે ટ્યૂશનના રૂપિયા ન હતા, મારી માતાએ મારા ટ્યૂશનના પૈસા માટે રાત્રે સિવણ કામ શરૂ કર્યું. તેઓ દિવસે ઘરકામ કરતાં અને રાત્રે ઉજાગરા કરી સિવણનું કામ કરતાં."

દલિત હોવાને કારણે હિનાને સ્કૂલમાં સતત અવગણના સહન કરવી પડતી. વિદ્યાર્થીઓ તેમને સાથે રાખતા નહીં. કોઈ સાથે બેસે નહીં.

જોકે, વધારે ગંભીર સ્થિતિ ત્યારે થઈ જ્યારે તેમના ભાઈનો જન્મ થયો. જન્મતાની સાથે જ તેમનો ભાઈ બીમાર રહેવા લાગ... બાકીનો લેખ લખો:

છે. ભાઈને ભણાવીને ક્રિકેટર બનાવવાનું તેમનું સ્વપ્ન છે.

અંતે તેઓ કહે છે, "મેં મારી જિંદગીમાં લોકોની આંખોમાં એટલો તિરસ્કાર જોયો છે, તે મારા માતાપિતાએ જોયો હશે કે કેમ તે ખબર નથી, પરંતુ હવે ઢળતી ઉંમરે તેમને આરામ મળે તેવા પ્રયાસો હું કરી રહી છું."

બીબીસીની સ્પેશિયલ સીરિઝ

આ કારણસર બીબીસી દલિતો અને મુસલમાનો સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓને કેન્દ્રમાં રાખીને એક વિશેષ શ્રેણી રજૂ કરી રહ્યું છે.

આગામી દિવસોમાં તમને તથ્ય આધારિત, તાર્કિક અને સંતુલિત વિશ્લેષણ જોવા-વાંચવા-સાંભળવા મળશે.

તેનો હેતુ સમાજમાં જ નહીં, પણ દેશના મીડિયામાં પણ હાંસિયા પર ધકેલાઈ ગયેલા દલિતો તથા મુસલમાનોનો અવાજ તમારા સુધી પહોંચાડવાનો છે.

લોન લેતા પહેલાં અને પછી શું ધ્યાન રાખશો?

બીબીસીની આ વિશેષ શ્રેણી દેશની લગભગ એક-તૃતીયાંશ વસતી સાથે જોડાયેલી છે. એ લોકોની જિંદગી, તેમના સંઘર્ષ, તેમનાં સપનાં અને તેમના ભવિષ્ય વિશેની છે.

ભારતમાં અંદાજે 40 કરોડ લોકો દલિત કે મુસલમાન છે. આટલી મોટી વસતી વિશે જેટલી વાત થવી જોઈએ, જેટલી ગંભીરતાથી થવી જોઈએ એટલી થઈ રહી છે? જવાબ છેઃ ના.

દેશના ભૂતપૂર્વ ઉપરાષ્ટ્રપતિ ડૉ. સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણને કહ્યું હતું, "લોકશાહીની ઓળખ, એ તેની લઘુમતિને જે સલામતી આપવામાં આવે છે, તે હોય છે."

સૌથી મહત્ત્વની વાત છે દેશના બંધારણની પ્રસ્તાવનામાં લખેલા ત્રણ શબ્દોઃ સ્વતંત્રતા, સમતા અને બંધુત્વ.

તમે આ શબ્દોનું મહત્ત્વ સમજતા હો કે સમજવા ઇચ્છતા હો તો આ શ્રેણી તમારા માટે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હતું કે, "વચગાળાની રાહત દ્વારા કોઈ પણ આરોપી વિરુદ્ધ અરજી દાખલ કરી દાખલ કરાયેલ FIR પર કોઈ પણ પ્રકારની કાર્યવાહી કરવા પર પ્રતિબંધ લાદવાનો નિર્દેશ અપાય છે. તપાસ પર પણ સ્ટે આપવામાં આવે છે. સાથે જ  એ પણ આદેશ આપવામાં આવે છે કે FIR માલે કોઈ પણ સમાચાર કોઈ ઇલેકટ્રૉનિક, પ્રિન્ટ કે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા સાર્વજનિક નહીં કરી શકાય."

જગન મોહન રેડ્ડીએ પોતાના પત્રમાં હાઈકોર્ટના આ આદેશનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું છે કે, "જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે પહેલાંથી દૃઢ રહી છે કે મીડિયામાં સમાચાર છાપવાથી રોકવાનો આદેશ પહેલાંથી ... બાકીનો લેખ લખો:

રી મિટિંગ પહેલાં આવ્યું છે.

નોંધનીય  છે કે અમેરિકા નવી દિલ્હી ખાતે 26-27 ઑક્ટોબરના રોજ વિદેશમંત્રી અને સંરક્ષણમંત્રીઓ સાથે બેઠક યોજવાનું છે.

આ પહેલાં લદ્દાખમાં લાઇન ઑફ ઍક્ય્યુઅલ કંટ્રોલ (LAC) પર મોટા પ્રમાણમાં ચીની સૈનિકોની હાજરી અંગેની વાત કરવાને એક મહત્ત્વપૂર્ણ સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.

અખબારના અહેવાલ પ્રમાણે અમેરિકાના સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ માઇક પોમ્પિયોએ ભારતની ઉત્તરી સીમા પર 60 હજાર ચીની સૈનિકોની હાજરીની વાત કરી હતી.

હાથરસ કેસની તપાસ CBIને સોંપાઈ

એનડીટીવી ડોટ કૉમના એક અહેવાલ અનુસાર હાથરસમાં કથિત ગૅંગરેપ અને હત્યાના મામલાની તપાસ પોલીસ પાસેથી લઈને CBIને સોંપી દેવાઈ છે.

જોકે, અત્યાર સુધી CBI આ કેસ નોંધ્યો નથી.

નોંધનીય છે કે હાથરસ કેસને લઈને કેન્દ્ર સરકાર CBI તપાસ માટે અધિસૂચના જારી કરી દીધી છે.

હવે CBI હાથરસ પોલીસ પાસેથી અત્યાર સુધી થયેલી તપાસ અને FIRની કૉપી માગશે.

ત્યાર બાદ CBI આ મામલાને રજિસ્ટર કરી પોતાની તપાસ શરૂ કરશે.

મામલાની તપાસ CBIની વિશેષ અપરાધ શાખાને સોંપાય તેવી સંભાવના છે. તેમજ સંભવ છે કે CBIનો ગાઝિયાબાદ યુનિટ આ મામલાની તપાસ કરશે.

ગુજરાત ‘ડ્રગ હબ’ બની ગયું છે : શંકરસિંહ વાઘેલા

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ અનુસાર રાજ્યના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય મંત્રીના શંકરસિંહ વાઘેલાએ શનિવારે જણાવ્યું કે રાજ્યની દારૂબંધીની નીતિને કારણે ગુજરાત ‘ડ્રગ હબ’ બની ગયું છે.

વડોદરામાં નાગરિકોના એક જૂથ સાથેની દારૂબંધી હઠાવવા મામલે વાતચીત દરમિયાન વાઘેલાએ કહ્યું હતું કે રાજ્યમાં દારૂબંધીને કારણે ગુજરાતના યુવાનો અન્ય નશીલા પદાર્થો તરફ વળી રહ્યા છે.

તેમણે આગળ કહ્યું કે, “જો સરકાર ખરેખર પોતાના યુવાનોને ડ્રગની બદીથી દૂર રાખવા માગતી હોય તો આ અમાનવીય નીતિ દૂર કરવી જોઈએ.”

દારૂબંધીની નીતિ આજના ગુજરાતમાં અપ્રાસંગિક હોવાની વાત કરતાં તેમણે કહ્યું કે, “બાપુએ અને સરાદારે જે સંદર્ભમાં દારૂબંધીની વાત કરી હતી તે આજના સમય પ્રમાણે વિજ્ઞાન સમર્થિત ન પણ હોઈ શકે.”

તાઇવાનના ‘રાષ્ટ્રીય દિવસ’ની ઉજવણી અંગે ચીનની ભારતને ચેતવણી

તાઇવાનના ‘રાષ્ટ્રીય દિવસ’ની ઉજવણી પ્રસંગે નવી દિલ્હીમાં ચીનના દૂતાવાસ બહાર લગાવાયેલાં પોસ્ટરો પર ચીનના સરકારી અખબાર ગ્લોબલ ટાઇમ્સે આપત્તિ વ્યક્ત કરતો એક લેખ લખ્યો છે.

લેખ પ્રમાણે ચીની વિશેષજ્ઞોએ ચેતવણી ઉચ્ચારી છે કે આ પ્રકારની ઘટનાઓને કારણે પહેલાંથી તણાવપૂર્ણ ભારત-ચીનના સંબંધો વધુ ખરાબ થશે.

વિશેષજ્ઞોએ...


...હતું, "ફાતિમા ખાને ઈમર્જન્સી સર્વિસીસને ફોન કર્યો ન હતો, કોઈને ફોન કરવા કહ્યું ન હતું અને ખાલિદને મદદનો પ્રયાસ પણ કર્યો ન હતો."

સરકારી વકીલે ઉમેર્યું હતું, "રઝા ખાને ખાલિદ પર જીવલેણ હુમલો કર્યો પછી ફાતિમા ખાન ઘટનાસ્થળે આવ્યાં હતાં અને લોહીના ખાબોચિયામાં પડેલા ખાલિદનો વીડિયો ઉતાર્યો હતો."

ખાલિદના મૃત્યુના દિવસે ફાતિમા ખાને પોસ્ટ કરેલા ફોટોગ્રાફ્સ એક વ્યક્તિની હત્યાની ડિજિટલ ડાયરી જેવા છે.

ફાતિમા ખાને પોલીસને જણાવ્યું હતું કે તેમની તેમના બોયફ્રેન્ડ સાથે બોલાચાલી થઈ હતી અને તેમણે ઘટનાનો આંશિક વ... બાકીનો લેખ લખો:

ાર્યવાહી પછી ફાતિમાને હત્યાના આરોપમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યાં હતાં, પણ સદોષ માનવવધના દોષી ઠરાવવામાં આવ્યાં હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હતું. આ ઉપરાંત કાઠિયાવાડ રાજકીય પરિષદના ઉચ્છરંગરાય ઢેબરે પણ ભુટ્ટોને સમજાવવા પ્રયાસ કર્યા હતા, પણ તેની કોઈ અસર થઈ નહીં અને 15 ઑગસ્ટ, 1947ના જૂનાગઢે પાકિસ્તાન સાથે જોડાયાની જાહેરાત કરી હતી.'

પાકિસ્તાને લગભગ એક મહિના સુધી જવાબ આપવાનું ટાળ્યું હતું.

એ પછી સપ્ટેમ્બરની 13 તારીખે તારથી ખબર આપ્યા કે જૂનાગઢનું પાકિસ્તાન સાથેનું જોડાણ સ્વીકારી લેવામાં આવ્યું છે.

સપ્ટેમ્બરની 19મી તારીખે સરદાર પટેલે ભારત સરકારના રજવાડા ખાતાના સચિવ વી.પી. મેનનને જૂનાગઢ મોકલ્યા.

નવાબ તો મળ્યા નહીં પણ ભુટ્ટોએ જવાબો આપ્... બાકીનો લેખ લખો:

દાકીય ગૂંચ પણ ઊભી થાય.

પછીથી જેની રચના થઈ એ 'આરઝી હકુમત'ની લોકસેનાના સરસેનાપતિ રતુભાઈ અદાણી પણ કહેતા હતા કે સરદાર પટેલ માને છે કે જૂનાગઢની પ્રજાએ જ લડવું જોઈએ.

ટૂંકમાં, જૂનાગઢની પ્રજા અને આગેવાનો જ જો અવાજ ઉઠાવે તો જૂનાગઢનો ભારત સાથે રહેવાનો માર્ગ મોકળો થાય. આગેવાનો આ બાબત સમજી ગયા હતા.

આરઝી હકુમતની રચના

વી.પી. મેનનની મુંબઈમાં કાઠિયાવાડના આગેવાનો સાથે બેઠક થઈ હતી, એમાં પ્રજાના પ્રતિનિધિઓ દ્વારા પ્રજાકીય ચળવળ અંગે સહમતી સધાઈ હતી. એ ચળવળે જૂનાગઢમાં સમાંતર સરકાર તરીકે 'આરઝી હકૂમત'નો વિચાર સ્થાપિત કર્યો હતો.

ઉચ્છરંગરાય ઢેબર શરૂઆતમાં અવઢવમાં હતા પણ પછી તેમણે એ વિચાર સ્વીકારી લીધો હતો. એ વિચારને અમલી જામો પહેરાવવા માટે એક સભા મળી હતી, જેમાં ઢેબરભાઈએ પોતાની જૂનાગઢની ત્રણ મુલાકાતોને મળેલી નિષ્ફળતાનું વર્ણન કરીને 'આરઝી હકૂમત' સ્થાપવાનો ઠરાવ રજૂ કર્યો હતો.

એને અમલમાં મૂકવા માટે દસ સભ્યોની એક સમિતિ નીમવામાં આવી હતી.

'જૂનાગઢનાં નવાબી શાસનનો અંત' પુસ્તકમાં લેખક એસ.વી. જાની નોંધે છે કે '23 સપ્ટેમ્બર, 1947ના રોજ આરઝી હકૂમત સ્થાપવાનો નિર્ણય થઈ ચૂક્યો હતો. તેની જાહેરાત થવાની બાકી હતી. દરમિયાન 24 સપ્ટેમ્બર, 1947ની સાયં પ્રાર્થનામાં ગાંધીજીએ કહ્યું હતું કે "કાઠિયાવાડ મેં તો વેરાવળ કા ભી બંદર હૈ ઔર વહ બંદરગાહ જૂનાગઢ કા હૈ. જૂનાગઢ તો પાકિસ્તાન મેં ચલા ગયા. જૂનાગઢ મેં પાકિસ્તાન કિસ તરહ બન સકતા હૈ? મેરી સમજ મેં નહીં આતા. આસપાસ કી સબ રિયાસતેં હિંદુ હૈં ઔર ઉસકી આબાદી કા બડા હિસ્સા હિંદુઓ કા હૈ તો ભી જૂનાગઢ પાકિસ્તાન મેં દાખલ હુઆ, વહ તો ગજબનાક બાત હોતી હૈ."

"લેકિન ઐસા બનાવ તો હિંદુસ્તાનભર મેં આજ ઠેરઠેર બન રહા હૈ. જૂનાગઢ સે પાકિસ્તાન જાના ચાહીએ." આરઝી હકૂમતની રચના કરવાનું વિચારતા નેતાઓ માટે જાણે કે ગાંધીજીના આશીર્વાદ મળી ગયા.'

શામળદાસ ગાંધી જૂનાગઢની આરઝી હકૂમતનાં સરનશીન (વડા) બન્યા હતા એટલે કે જૂનાગઢ સંલગ્ન સમાંતર સરકાર રચવામાં આવી હતી.

25 સપ્ટેમ્બર, 1947ના રોજ આરઝી હકૂમતની વિધિસર સ્થાપના થઈ હતી. તેનું પ્રધાનમંડળ રચવામાં આવ્યું હતું.

તેમાં પુષ્પાબહેન મહેતા, દુર્લભજી ખેતાણી, ભવાનીશંકર ઓઝા, મણિલાલ દોશી, સુરગભાઈ વરુ, નરેન્દ્ર નથવાણી પ્રધાનો થયાં હતાં.

આરઝી હકૂમતની સ્થાપનાનું જાહેરનામું ઘડાયું હતું. તેને 'જૂનાગઢ રાજ્યની પ્રજાની આઝાદીનું જાહેરનામું' એવું નામ આપવામાં આવ્યું હતું.  એ જાહેરનામું કનૈયાલાલ મુનશીએ ઘડ્યું...


...હતું. તે મુજબ હરિયાણા સૌથી આગળ હતું અને તેનો ઉલ્લેખ 60 વખત થયો હતો.

ત્યાર બાદ આંધ્ર પ્રદેશનો ઉલ્લેખ 28 વખત અને મણિપુરનો 20 વખત ઉલ્લેખ થયો હતો. મોટા ભાગના લેખમાં માત્ર ઓછાં જાણીતા મહિલા ખેલાડીઓની સાથે તેમના રાજ્યનું નામ અપાયું હતું. તે સ્વભાવિક છે કારણ કે મોટા ભાગના વાચકો રાષ્ટ્રીય ખેલાડીઓને ઓળખે છે તથા તેઓ કયા રાજ્યના છે તે જાણે છે.

હરિયાણાની જાણીતામહિલા ખેલાડીઓ માટેનાં અખબારી અહેવાલોમાં 'જજ્જરની છોકરી', 'હરિયાણાની બૉક્સર', 'ભીવાનીની છોકરી' જેવા કી વર્ડનો ઉપયોગ થયો હતો.

સંશોધનમાં એ પણ જોવા ... બાકીનો લેખ લખો:

ું.

સૅમ્પલિંગ માટે સ્પૉર્ટ્સ પેજ પર પ્રકાશિત તમામ અહેવાલો અને તસવીરોની ગણતરી કરવામાં આવી હતી. ફ્રન્ટ પેજ પર તસવીરની સાથે છપાયેલી સ્પૉર્ટ્સ સ્ટોરીઝ એ કુલ સ્પૉર્ટ્સ સ્ટોરીઝ અને કુલ તસવીરોનો ભાગ હતી.

મહિલા ખેલાડીઓને ચમકાવતા અહેવાલોને અલગથી ગણવામાં આવ્યા હતા. તેમાં જુદા જુદા વેરિયેબલનો ઉપયોગ કરાયો હતો, જેમ કે રમતગમતનો પ્રકાર, ખેલાડીઓની સંખ્યા, સમાચાર કેટલા કોલમમાં છે, તસવીરોની સંખ્યા, તસવીરોની સાઇઝ, તસવીરોનો પ્રકાર, ખેલાડીઓની રાષ્ટ્રીયતા, ખેલાડીઓનું રાજ્ય, ખેલાડીઓને અપાયેલા વિશેષણ, અહેવાલનો પ્રકાર, જેમ કે ન્યૂઝ, ઇન્ટરવ્યૂ, ફીચર, વગેરે.  ઇન્ટરકોડર રિલાયેબિલિડી ટેસ્ટના તબક્કે આ વેરિયેબલ નક્કી કરાયા હતા.

બે કોડર્સે તમામ સ્ટોરીઝને કોડ કરી હતી. શરૂઆતમાં 15 દિવસના અખબારોને બંને કોડર દ્વારા કોડ કરાયા હતા જેથી ડેટા કલેક્શનમાં સામ્યતા એકસૂત્રતા આવે. બંને કોડર્સે ઇન્ટરકોડિંગ દરમિયાન પેદા થયેલા મુદ્દા પર ચર્ચા કરી હતી અને એક સામાન્ય સહમતી સ્થાપિત કરાઈ હતી.

એક સમાનતા જાળવીને બંને કોડરે એકસરખી રીતે ડેટાને કોડ કર્યો હતો. આંકડાકીય રીતે ડેટાના કોડિંગ માટે એક કોડ શીટ તૈયાર કરાઈ હતી જેથી જુદા જુદા વેરિયેબલને તેમાં આવરી શકાય. પસંદ કરાયેલા વેરિયેબલ્સને સંશોધકો દ્વારા સક્રિય કરાયા હતા જેથી વધુ સારી સમજણ વિકસાવી શકાય.

સ્પોર્ટ્સ સ્ટોરીઝની વ્યાખ્યામાં એવા તમામ અહેવાલ સામેલ કરાયા હતા જેમાં સ્પોર્ટ્સ ઇવન્ટને લગતા સમાચાર, ખેલાડીઓ વિશે માહિતી અને પ્લેસલાઇન/બાયલાઇન સાથે ખેલાડીઓના ઇન્ટરવ્યૂ હોય (માત્ર મહિલાઓને લગતા અહેવાલો માટે).

કુલ 3563 અહેવાલોનો જથ્થો એકત્ર કરાયો હતો. ડિસેમ્બર 2017થી ઓક્ટોબર 2020 સુધીની દિલ્હી આવૃત્તિના આધારે આ અહેવાલો એકત્ર કરાયા હતા. ડેટા એકત્ર કરવા માટે અખબારોના ઇ-વર્ઝનનો ઉપયોગ કરાયો હતો તેથી માપના એકમ તરીકે કોલમની સંખ્યાને ધ્યાનમાં રખાઈ હતી જે મહિલા ખેલાડીઓને લગતા ન્યૂઝ કવરેજને કેટલી જગ્યા અપાઈ તેનો અંદાજ પૂરો પાડે છે.

આ સંશોધનની મર્યાદા એ છે કે તેમાં પસંદ કરાયેલો સમયગાળો ત્રણ વર્ષનો હતો અને માપના એકમ તરીકે પ્રિન્ટ વર્ઝનની જગ્યાએ ડિજિટલ પેપરમાં 'કોલમની સાઇઝ' ધ્યાનમાં લેવાઈ હતી. તે ન્યૂઝ આઇટમ માટે અપાયેલી જગ્યાનું અંદાજિત મૂલ્ય દર્શાવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હતું.”

પૂર્વ ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર અને હેરિટેજ વિભાગના મૅનેજર દિલીપ ગોરે કહ્યું, “વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટી તરીકે અમદાવાદ યુનેસ્કોના ટેન્ટેટિવ લિસ્ટમાં 2011માં આવ્યું હતું. ત્યારથી લઈને 2018 સુધી તેઓએ પ્રૉફેસર વસાવડાને જે કોઈપણ દસ્તાવેજ જોઈતા હતા તે દસ્તાવેજ એકઠા કરી આપવાનું કામ કર્યું હતું. અમદાવાદને વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટીનો દરજ્જો પોલેન્ડના ક્રેકોવ ખાતે મળ્યો તેના તેઓ સાક્ષી પણ રહ્યા હતા."

પી.કે.ઘોષ કહે છે, “અમદાવાદને વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટીનો દરજ્જો મળે તે માટે યુનેસ્કોના સેશનની ચર્ચાઓમાં તેમણે ભા... બાકીનો લેખ લખો:

કિયોલોજી સર્વે ઑફ ઇન્ડિયામાં આવતી હોય તેવી વાવને પણ રિસ્ટોર કરવાનું કામ તેમણે કર્યું હતું. આ વાવની લાકો મુલાકાત લઈ શકે તે રીતે તેમણે તૈયાર કરી હતી.”

તેઓ વધુમાં કહે છે, “જેમ યુરોપના દેશોમાં હેરિટેજ પ્લાઝા હોય છે તેવી રીતે તેમણે ભદ્ર પ્લાઝાને વિકસાવવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. જોકે દુ:ખ સાથે આજે કહેવું પડે છે કે આપણી પબ્લિક તેનો તે રીતે ઉપયોગ કરી રહી નથી.”

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન અને એએસઆઈએ સાથે મળીને ભદ્ર પ્લાઝા બનાવ્યું તે તેમનું મહત્ત્વનું કાર્ય હતું.

તેઓ એક નિષ્ણાંત ઍકેડેમિશિયન હતા. તેમની હેરિટેજ કન્ઝર્વેશનની સ્કિલને કારણે અનેક યુનિવર્સિટી તેમને ભણાવવા માટે બોલાવતી હતી.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કમિશનર મુકેશ કુમારે વાસુદેવન નાયર માટે કહ્યું, “તેઓ કર્તવ્યનિષ્ઠ, નિષ્ઠાવાન, સમર્પિત વ્યક્તિ હતા. મારી પાસે કોઈ શબ્દ નથી. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન માટે બહુ મોટી ખોટ છે.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હતો જે તે સામે ચાલુ નાણાકીય વર્ષના એપ્રિલથી ઑક્ટોબરના ગાળામાં રાજકોષીય ખાધ વધીને 7.2 લાખ કરોડ જેટલી થઈ ગઈ છે.

આમ, આખા વર્ષના લક્ષ્યાંક કરતાં પણ પહેલા 7 મહિનામાં જ આ ખાધ 102.4 ટકા જેટલી થઈ ગઈ છે.

ફિસ્કલ ડેફિસિટ વધી રહી છે ત્યારે કાં તો કેન્દ્ર સરકારે પોતાના ખર્ચાઓ ઉપર ખૂબ મોટો કાપ મૂકવો પડે, જેને કારણે સરકારી નાણાં બજારમાં આવતાં અટકે અને મંદીની પરિસ્થિતિ વધુ ઘેરી બને.

આથી વિપરીત, જો વધારાની નોટો છાપીને આ ખાધ પૂરવામાં આવે તો અત્યાર સુધી કાબૂમાં રહેલો ફુગાવો એકદમ આકાશને આંબી જાય.

ભારતની વિશ... બાકીનો લેખ લખો:

ર ધ્યાન આપે તો તે ઉચિત રહેશે.

સામાન્ય લોકોને શું ફેર પડે છે?

જીડીપીના વૃદ્ધિદરના વધારા-ઘટાડા સાથે સામાન્ય માણસને શું સંબંધ છે?

એવો પ્રશ્ન સહજ રીતે આપણને થાય. જીડીપી એટલે કુલ ઘરગથ્થુ ઉત્પાદન.

એમાં ઘટાડો થાય તો સરેરાશ આવક ઘટી જાય. વધુ લોકો ગરીબીની રેખાની નીચે જાય.

નવી નોકરીઓ ઊભી થવાની ગતિ ખૂબ ઓછી થઈ જાય જેને અર્થશાસ્ત્રની ભાષામાં પર્સનલ ડિસ્પોઝેબલ ઇનકમ એટલે કે વ્યક્તિના હાથમાં બાકી રહેતા પૈસા કહીએ તે ખાસ રહે નહીં.

આને કારણે બચત અને રોકાણો ઘટી જાય. લોકો પાસે પૈસા ના રહેતાં નોન ફૂડ આઈટમ એટલે કે અત્યંત જરૂરી એવી ખાધાખોરાકીની પાયાની જરૂરિયાતો સિવાયની વસ્તુ ઉપરનો ખર્ચ કપાય, લોકોની ખરીદી ઘટે, પરિણામે આ બજારને માગ પૂરો પાડતી કંપનીઓનું ઉત્પાદન ઘટી જાય.

માગ ઘટવાને કારણે નફો ઓછો થાય અને કંપનીઓ કર્મચારીઓની છટણી કરે.

નાના અને મધ્યમ એકમો, જેનું આદર્શ ઉદાહરણ સુરતનો પાવરલૂમ અને હીરાઉદ્યોગ છે, તે કાં તો વેકેશન લંબાવી દે અથવા કર્મચારીઓને છૂટાં કરે. એકલા સુરતમાંથી જ એક અંદાજ પ્રમાણે હીરા અને પાવરલુમનાં લગભગ સાડા ત્રણ લાખ જેટલાં મજૂરો બેકાર બનવાને કારણે પોતાનાં વતનમાં પાછા ફર્યા છે.

ઉપર જણાવેલ માગ અને પુરવઠાના આ સ્થગિત વિષચક્રને તોડવું હોય તો માગને પુનર્જીવિત કરવી પડે. ઉત્પાદનને ભલે પ્રોત્સાહન આપો પણ જ્યાં સુધી માગ સજીવન નહીં થાય ત્યાં સુધી મંદીના વિષચક્રમાંથી અર્થવ્યવસ્થા બહાર નહીં આવે.

ચાલુ વરસે અનિયમિત વરસાદને કારણે કૃષિનો વૃદ્ધિ દર પણ લગભગ અડધો થઈ ગયો છે.

ભારતમાં કૃષિ આધારિત ગ્રામ્ય અર્થવ્યવસ્થા 50 ટકા કરતાં વધુ રોજગારી પૂરી પાડે છે.

દેશની લગભગ 60 ટકા વસતિ ખાધાખોરાકી, ઘરવપરાશ તેમજ અન્ય જરૂરિયાતની વસ્તુઓ ઉપરાંત સિમેન્ટ, સ્ટીલ, મોટરબાઇક, કપડું, એફએમસીજી ગુડ્સ વિગેરે માટે 50 ટકા કરતાં વધુ બજાર પૂરું પાડે છે.

'સબ સલામત હૈ', ખરેખર?

આ અર્થવ્યવસ્થામાં પણ ચાલુ વર્ષે ઝોલ પડી છે.

આમ, 'એક તો કંગાળ હતો અને પાછો લૂંટાયો' એ સ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે.

ભારતનો જીડીપી વિકાસ દર ઘટીને 4.5 ટકા એટલે કે છેલ્લાં છ વર્ષમાં તળિયે પહોંચ્યો છે.

આપણે 2022 સુધીમાં પાંચ ટ્રિલિયન ડોલરની અથવ્યવસ્થા બનવું હોય તો આ પરિસ્થિતિ તાત્કાલિક અસરથી બદલાવ માગે છે.

આ બદલાવ દુનિયાની સૌથી મોટી ફ્રી માર્કેટ એવી ભારતીય બજારમાં માગ સજીવન કરી એને પુનઃધબકતી કરીને જ લાવી શકાશે.

'સબ સલામત હૈ'ની વાતમાંથી બહાર આવીને સરકારનું તંત્ર અને એના આર્થિક...


...હમ્મદ શાહ રંગીલા મોટભાગે સફેદ કપડાં જ પહેરતા હતા

આનું સૌથી રસપ્રદ ઉદાહરણ 'મરક-એ-દિલ્હી' પુસ્તકમાંથી મળે છે.

આ પુસ્તક મોહમ્મદ શાહના દરબારી કલી ખાને લખ્યું હતું. તે વખતે દિલ્હીમાં જીવન કેવી રીતે ધબકતું હતું તેનું તાદૃશ્ય વર્ણન પુસ્કતમાં છે.

આ પુસ્તકથી એક અજબ વાત જાણવા મળે છે કે માત્ર બાદશાહ જ નહીં, દિલ્હીના લોકોની જિંદગી બે અંતિમો વચ્ચે ફંગોળાઈ રહી હતી.

એક બાજુ એશો-આરામથી ભરી જિંદગી હતી. તેમાંથી પ્રજા થાકે ત્યારે ઓલિયાઓના શરણે જતા હતા.

તેમાંથી પણ ફરી કંટાળે ત્યારે ફરીથી મોજમજામાં લોકો પડી... બાકીનો લેખ લખો:

પાછળ અગણિત લોકોએ પોતાની બધી ધનદોલત ગુમાવી દીધી હતી."

નૂર બાઈએ નાદિર શાહ સાથે પણ સંબંધ બાંધી લીધો હતો. એવી શક્યતા છે કે એકાંતની ક્ષણોમાં જ તેણે નાદિર શાહને કોહિનૂર હીરાની વાત જણાવી દીધી હશે.

જોકે, એ સ્પષ્ટતા કરવી જરૂરી છે કે આ ઘટનાનો ઉલ્લેખ ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના ઇતિહાસકાર થિયો મેટકૉફે કોહિનૂર વિશે લખેલા પુસ્તકમાં કર્યો છે. ઘણા ઇતિહાસકારો આ વાત પર શંકા પણ કરે છે.

આમ છતાં આ કથા એટલી પ્રચલિત થઈ છે કે આજે પણ ભારતમાં તે કિસ્સો યાદગાર ગણાય છે.

દરગાહ કુલી ખાને બીજી એક તવાયફ અદ બેગમ વિશે અજાયબ વાત લખી છે -

"અદ બેગમ દિલ્હીની મશહૂર બેગમ છે, જે પાયજામો પહેરતી નથી."

"તેના બદલે પોતાના શરીરના નીચેના ભાગમાં પાયજામાની જગ્યાએ ફૂલ અને પાંદડા લગાવી દે છે."

"ફૂલપાનની એવી સજાવટ કરતી હતી કે જાણે પહેરણ હોય. આવી રીતે તે અમીરોની મહેફિલમાં જતી."

"એટલી સરસ સજાવટ કરી હોય કે કોઈને ખબર પણ ના પડે કે પાયજામો પહેર્યો નથી. આ રહસ્ય ખૂલે નહીં ત્યાં સુધી તેની કારીગરીને કોઈ પારખી શકતું નહોતું."

તે મીર તકી મીરની જવાનીનો સમય હતો. એવી પણ શક્યતા છે કે તેમણે નીચેનો શેર અદ બેગમથી પ્રભાવિત થઈને લખ્યો હોય-

જી ફટ ગયા હૈ રશ્ક સે ચસપાં લિબાસ

ક્યા તંગ જામા લિપટા હૈ ઉસકે બદન સે સાથ

તે વખતે મોહમ્મદ શાહના દિવસ રાત કેવી રીતે વીતતા તેનું વર્ણન પણ મળે છે.

સવારે ઝરોખા પર આવીને દર્શન આપવાના અને હાથીઓની લડાઈ જોઈને મજા લેવાની.

તે વખતે કોઈ ફરિયાદી આવી જાય તો સાંભળી લેવાનો. બપોરે જાદુગર, નકલખોર અને ભાટ લોકોને માણવાના. સાંજે નૃત્ય અને સંગીત અને રાતે...

બાદશાહને બીજો પણ એક શોખ હતો. તેઓ ઘણીવાર સ્ત્રીઓ જેવો પોષાક પહેરીને, રેશમી પોષાક પહેરીને દરબારમાં આવતા હતા.

તે વખતે તેમના પગમાં મોતી ભરેલાં જૂતાં રહેતાં હતાં. જોકે, પુસ્તકોમાં લખાયું છે કે નાદિર શાહના હુમલા પછી તેઓ મોટા ભાગે સફેદ વસ્ત્રો પહેરીને જ સંતોષ માની લેતા થયા હતા.

ઔરંગઝેબના વખતમાં મુઘલ ચિત્રકારી પણ મુરઝાઈ ગઈ હતી, તે પણ ફરી ખીલવા લાગી હતી.

તે વખતના જાણીતા ચિત્રકારોમાં નિધા મલ અને ચિત્રમનનો સમાવેશ થતો હતો.

તેમનાં ચિત્રો મુઘલ ચિત્રકારીના સુવર્ણ યુગના કલાકારોની બરાબરી કરી શકે તેવાં હતાં.

શાહજહાં પછી પહેલીવાર મુઘલ દરબારમાં ચિત્રકારોનો બીજો પ્રવાહ શરૂ થયો હતો.

તે શૈલીની વિશેષતા એ હતી કે તેમાં હળવા રંગોનો વધારે ઉપયોગ થતો હતો.

અગાઉનાં મુઘલ ચિત્રોમાં સમગ્ર ફ્રેમને ખીચોખીચ ભરી દેવામાં આવતી...


...હરિફાઈ ચાલી રહી છે. અગાઉ સરકાર વ્યવસ્થાપક હતી, પણ ન્યૂ ઇન્ડિયામાં સરકાર પોતે આયોજક થઈ ગઈ છે.

મધ્ય પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન શિવરાજ સિંહે સરકારી ખર્ચે 'નર્મદા યાત્રા' કરી હતી, જ્યારે ઝારખંડમાં રઘુવર દાસ ગાયો માટે ઍમ્બ્યુલન્સ ચલાવી રહ્યા છે અને લોકો ભોળાભાવે સવાલ પૂછી રહ્યા છે કે તેમાં ખોટું શું છે?

તેમાં ખરાબ શું છે તે ટૂંકમાં કહીએ તો આ સરકારનું કામ નથી. સરકારની જવાબદારી હોય એ કામોમાં સરકારી સમય તથા સંસાધનોનો ઉપયોગ થવો જોઈએ.

ત્રીજી ખરાબ વાત એ છે કે ભજન-કિર્તન સરકારની જવાબદારીથી લોકોનું ધ્યાન અન્ય... બાકીનો લેખ લખો:

મોટા મેળા પૈકીનો એક ગણાતો રહ્યો છે.

આટલું મોટું આયોજન સરકારોની ભાગીદારી વિના શક્ય નથી, પણ નરેન્દ્ર મોદી અને યોગી આદિત્યનાથ તેને રાજકીય તક ગણી રહ્યા છે.

કુંભ મેળામાં સ્વાગતના બહાને આખા દેશમાં નરેન્દ્ર મોદી અને યોગી આદિત્યનાથનાં પોસ્ટર્સ સરકારી ખર્ચે લગાવવામાં આવ્યાં છે.

ધર્મની બાબતમાં કંઈ બોલતાં મોટાભાગના લોકો અને ખાસ કરીને વિરોધ પક્ષ ગભરાતો હોય છે, કારણ કે એમને તરત જ હિંદુવિરોધી જાહેર કરી દેવામાં આવે છે.

દેશની જનતા અને આ લેખને વાંચતા લોકો કદાચ એ સમજી શકશે કે આ મામલો ધર્મનો નથી, પણ ધર્મના નામે રાજકારણ રમવાનો છે.

બાકી તો કર્ણાટકના વિજયપુરાના ભાજપના ધારાસભ્ય બી. પાટિલ યેંતાલ કહી ચૂક્યા છે કે બુદ્ધિજીવીઓ સતત દેશની ટીકા કરતા રહે છે.

બી. પાટિલ યેંતાલ માને છે, "બુદ્ધિજીવીઓને ગોળી મારી દેવી જોઈએ."

પૂજન-હવનથી દેશની જનતામાં સદબુદ્ધિ આવશે એવી આશા રાખીએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હરિયાણા પોલીસે તેમને રાજસ્થાન સાથે જોડાયેલી સીમા પર રોકી લીધા હતા.

આ માર્ચનું નેતૃત્વ ખેડૂત સંગઠનોના સંયુક્ત મોરચા સાથે જોડાયેલાં નર્મદા બચાવો આંદોલનના મેધા પાટકર, સ્વરાજ ઇન્ડિયાના યોગેન્દ્ર યાદવ સહિત ઘણાં લોકોએ કર્યું. હાલમાં દિલ્હી-જયપુર હાઈવે બંધ છે.

હરિયાણાથી દિલ્હીના આવતા બધા રસ્તાઓ પર ખેડૂતોનાં ધરણાં ચાલુ છે.

બાઇક લઈ દિલ્હી પહોંચેલા ગુજરાતી ખેડૂતે કહ્યું, કાયદાઓ રદ ન થાય ત્યાં સુધી ખેડૂતો પાછા નહીં હઠે

સોમનાથથી બાઇક લઈ દિલ્હી પહોંચેલા ગુજરાતી યુવાન ધર્માભાઈ

દિલ્હીની સિંઘુ બોર્ડર પર ત્... બાકીનો લેખ લખો:

નું કહેવું છે કે આ કાયદાઓ ખેડૂતવિરોધી છે અને તેનાથી કૉર્પોરેટને ફાયદો થવાનો છે.

આજે ખેડૂતોએ વિરોધના પ્રતીક માટે ઉપવાસ પણ રાખ્યા છે.

રવિવારે મોદી સરકાર તરફથી કહેવાયું કે કૃષિમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમરને મળીને કેટલાંક ખેડૂત સંગઠનોએ નવા કૃષિકાયદાનું સમર્થન કર્યું છે.

આંદોલનકારી ખેડૂત સંગઠનોનું કહેવું છે કે સમર્થન કરનારાં સંગઠનો સાથે તેમને કોઈ સંબંધ નથી.

ભારતીય કિસાન યુનિયનના ગુરનામ સિંહે કહ્યું કે સમર્થન કરનારાં સંગઠનો સરકારના હાથમાં રમી રહ્યાં છે અને આવા પ્રયત્નો આંદોલનને નબળા પાડવા માટે છે.

તેઓએ કહ્યું કે આંદોલન કૃષિકાયદા સામે છે અને કાયદા રદ કર્યા વિના આંદોલન ખતમ નહીં થાય.

કેજરીવાલ પણ કરશે ઉપવાસ

વિરોધપ્રદર્શનના ભાગરૂપે ખેડૂતસંઘોના તમામ વડાઓ સોમવારે એક દિવસ પૂરતું અનશન કરશે. એનડીટીવીના અહેવાલ અનુસાર ખેડૂતનેતા ગુરુનામસિંહે સિંઘુ બૉર્ડર પર સંબંધિત જાહેરાત કરી હતી.

તો દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે પણ ખેડૂતોના સમર્થનમાં એક દિવસ માટે અનશન કરવાની જાહેરાત કરી છે. કેજરીવાલે જણાવ્યું હતું, "ખેડૂતોનાં પ્રદર્શનોને સમર્થન આપવા માટે હું એક દિવસ અનશન કરીશ. આપના સ્વંયસેવકોને પણ હું જોડાવા માટે અપીલ કરું છું."

આ સાથે જ કેન્દ્ર સરકાર ત્રણેય કૃષિકાયદા પરત લઈ લેશે એવી દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રીએ આશા પણ વ્યક્ત કરી હતી.

આ દરમિયાન રવિવાર કૃષિકાયદાનો વિરોધ કરવા માટે રાજસ્થાનથી દિલ્હી કૂચ કરી રહેલા ખેડૂતોને હરિયાણા બૉર્ડર પર રોકી દેવાયા તો ખેડૂતો ત્યાં જ ધરણાં પર બેસી ગયા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

https://www.youtube.com/watch?v=pd-GOxPA0kQ


...હવે જેની પાસે આધાર કાર્ડ નહીં હોય રેશન લેવા જશે તો તેના પરિવારને રેશન નહીં મળે.

ફિંગર પ્રિન્ટના સ્કેનિંગમાં થોડી ગડબડ થઈ જાય, તો પણ રેશન નથી મળતું. એ ગડબડના ઇલાજ માટે દૂર આવેલી સરકારી ઓફિસે જવું પડે છે.

બીજેપી અહીં લાંબા સમયથી સત્તા પર છે અને લોકો હવે એ વિચારવા લાગ્યા છે કે, 22 વર્ષમાં વર્ષમાં તેમના માટે કંઈ થયું નથી અને મોંઘવારી તથા મુશ્કેલી બન્નેમાં વધારો થયો છે.

શહેરી લોકો શું માને છે?

સુરતના ટેક્સ્ટાઇલ ઉદ્યમીઓ નરેન્દ્ર મોદીને જ ટેકો આપશે

જોકે, શહેરોમાં પરિસ્થિતિ અલગ છે. સુરતમાં તો એક... બાકીનો લેખ લખો:

આ વખતે ગુજરાતમાં અલગ મિજાજમાં દેખાઈ રહ્યા છે

કોંગ્રેસના ઉપ પ્રમુખ રાહુલ ગાંધી આ વખતે ગુજરાતમાં અલગ મિજાજમાં દેખાઈ રહ્યા છે. તર્કબદ્ધ ભાષણો, આક્રમક અભિગમ અને એમનો નવો અવતાર જોવા મળી રહ્યો છે, પણ ગુજરાતને રાહુલ ગાંધીમાં નવો નેતા દેખાય છે?

આ વખતે એવું લાગી રહ્યું છે કે લોકો રાહુલ ગાંધીની વાત સાંભળી રહ્યા છે.

ગુજરાતમાં જે મૂડ છે, તેને કારણે લોકોમાં એવી આશા બંધાઈ છે કે, એક તક આપ્યા વિના રાહુલ ગાંધીને હડસેલી દેવા ઠીક નથી.

લોકો હવે એવું માનતા થયા છે કે, રાહુલ ગાંધીને સરકાર ચલાવવાની એક તક આપવી જોઈએ. એ પછી જ તેમની કાબેલિયત વિશે ટિપ્પણી કરવી જોઈએ.

સુરેન્દ્રનગરમાં કેટલાક લોકોએ નરેન્દ્ર મોદી માટે અપશબ્દો કહ્યા, ત્યારે રાહુલ ગાંધીએ તેમને અટકાવ્યા હતા.

રાહુલે એ લોકોને કહ્યું હતું, ''આવું હું પણ નહીં બોલું અને તમારે પણ નથી બોલવાનું, કારણ કે તેઓ આપણા વડા પ્રધાન છે.'' રાહુલની આ વાત લોકોને બહુ પસંદ પડી હતી.

યુપી પાલિકા ચૂંટણીના પરિણામની અસર થશે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સ્થાનિક સંદર્ભમાં વિચારીએ તો એવું સામાન્ય રીતે થતું નથી, પણ સોશિઅલ મીડિયાના આ દૌરમાં લોકોને દરેક પ્રકારના સમાચાર મળતા હોય છે.

તેથી ઉત્તર પ્રદેશ પાલિકા ચૂંટણીના પરિણામની કોઈ અસર ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી પર નહીં પડે એવું કહેવું મુશ્કેલ છે.

જે લોકો ટેલિવિઝન પર, સોશિઅલ મીડિયા પર આ સમાચાર વાંચી રહ્યા હશે તેમણે માત્ર આ સમાચાર જ નહીં વાંચ્યા હોય.

નરેન્દ્ર મોદી પણ એવા લોકો સાથે જોડાઈ રહ્યા છે, જેઓ સોશિઅલ મીડિયા સાથે જોડાયેલા છે. એ લોકો મોદીને વાંચી પણ રહ્યા છે અને તેમની અપીલ પણ સાંભળતા હશે.

નરેન્દ્ર મોદી ખુદને એક એવા ગુજરાતી તરીકે પ્રસ્તુત કરી રહ્યા છે, જે કોઈ પણ ભોગે બધું બહેતર કરવા માટે તૈયાર હોવાનું વચન આપે છે. નરેન્દ્ર મોદી મેદાનમાં ન હોય તો બીજેપી બહુ ખરાબ રીતે ચૂંટણી હારી શકે છે.

શહેરી વિસ્તારોમાં બીજેપીનું પલડું ભારે

પ્રતીકાત્મક તસવીર

મોદી લહેરનો જાદુ હજુ યથાવત છે એવું તો ન કહી શકાય, પણ શહેરી વિસ્તારોમાં બીજેપીનું પલડું ભારે છે.

ગુજરાતમાં બીજેપી વિરોધી વાતાવરણ રચાઈ રહ્યું હોવાનું પણ સ્પષ્ટપણે કહી શકાય.

કોંગ્રેસ અને હાર્દિક પટેલ, જિજ્ઞેશ મેવાણી તથા અલ્પેશ ઠાકોરની ત્રિપુટી એક રીતે બીજેપી વિરોધી લહેર પર સવાર થઈ ગયાં છે.

ગુજરાતનો મતદાતા છેલ્લે શું વિચારશે તેનો આધાર, કોંગ્રેસ તથા ત્રિપુટી બીજેપી વિરોધી લહેરનો કેટલો લાભ લઈ શકે છે તેના પર છે....


...હવે તેના મૂળ સ્વરૂપમાં નથી રહી, આથી લાગી રહ્યું છે કે ઓબામાનો માત્ર એક જ વારસો બાકી રહ્યો છે.

"અને તે વારસો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું રાષ્ટ્રપતિ પદ છે."

સમગ્ર બાબતથી એવું લાગે છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ આવું જ ઇચ્છે છે.

ઇઝરાયલ મામલે ટ્રમ્પનું વલણ

ટ્રમ્પ જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી માટે પ્રચાર અભિયાનમાં ભાષણ આપતા ત્યારે ઈરાન સમજૂતી મામલે આટલા બધા કડક ન હતા.

તેઓ જ્યારે કહેતા કે આ સમજૂતી ભૂલ છે અને તેમાં વાટાઘાટો ઘણી નબળી રીતે થઈ છે, તેનો અર્થ કે તેઓ અમેરિકાના વચનો નિભાવવા માટે કદાચ તૈયાર છે.

વર્ષ 2015મા ઓ... બાકીનો લેખ લખો:

ંથી અમેરિકાને અલગ પણ કરી લીધું. તેમણે નેતાન્યાહૂ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા પુરાવાને પણ આ માટેનું એક જવાબદાર કારણ ગણાવ્યું છે.

ટ્રમ્પ ટીમમાં નવા ચહેરા

ટ્રમ્પે તેમના કાર્યકાળના પ્રથમ વર્ષમાં ઈરાન સમજૂતીથી અલગ થવા માટે ઘણી વખત ઔપચારિક રીતે વાતો કરી.

પણ તેમને તમના વરિષ્ઠ સલાહકારો આ સમજૂતી નહીં તોડવા માટે સલાહ આપતા રહ્યા.

વળી તેમના સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ રેક્સ ટિલરસન અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર એચઆર મૅકમાસ્ટર ઉપરાંત રક્ષા સચિવ જેમ્સ મેટ્ટીસે પણ તેમને આ જ સલાહ આપી હતી.

પણ હવે ટ્રમ્પ ટીમમાં માત્ર મેટ્ટીસ જ એકલા રહ્યા છે. બાકી તમામની જગ્યાએ માઇક પોમ્પીઓ અને જ્હોન બોલ્ટોને લીધી છે.

આ બન્ને ઈરાનનો શિકાર કરવા માટે તત્પર વ્યક્તિ તરીકે ઓળખાય છે, જ્યારે મેટ્ટીસનું એટલું બધું પ્રભુત્વ નથી.

આથી આ વખતે જ્યારે તેમની અંતરાત્માએ સમજૂતીમાંથી અલગ થવાનો નિર્ણય કર્યો, ત્યારે તેમને કોઈ મજબૂત વિરોધાભાસી સલાહ કે ચેતવણી નહોતી મળી.

સલાહકારોનો અભિગમ અને ઈરાન પ્રત્યે ટ્રમ્પનું વલણ બન્ને પરિબળના કારણે આખરે ટ્રમ્પ આ નિર્ણય લઈ લીધો.

પંદર મહિના પછી ટ્રમ્પે એક વિદેશ નીતિ માટે ટીમ બનાવી છે.

આ ટીમ પણ માટોભાગે તેમની મુખ્ય ટીમ જેવી છે. જેમાં તેમના દરેક નિર્ણયોમાં માત્ર સંમતિ જ દર્શાવવામાં આવશે એવી શક્યતા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હશે ત્યારે અંતર ઘટી જશે. પણ શિયાળામાં કોઈ ફાયદો નહીં થશે કેમ કે બરાલાચા, લાચુંગલા, તાંગલાંગલા,સરચુ પાસ બરફવર્ષાને કારણે આખો શિયાળો બંધ રહે છે."

બરાલાચા, લાચુંગલા, તાંગલાંગલા પાસ લદ્દાખ માટે ઘણો મહત્ત્વપૂર્ણ માર્ગ છે. તેના દ્વારા લદ્દાખ અટલ સુરંગ સાથે જોડાયેલું છે અને ત્યાર બાદ મનાલી સાથે.

જ્યારે શિયાળામાં આ પાસ શિયાળામાં બરફવર્ષાના લીધે બંધ હશે, ત્યારે લદ્દાખના લોકો અટલ સુરંગ સુધી નહીં જઈ શકે. ભારતીય સેનાએ પણ કેટલીય વાર કહ્યું છે કે એક એનુરૂપ સુરંગ બનાવવાની જરૂર છે જે લદ્દાખને દેશ સાથે જોડી શ... બાકીનો લેખ લખો:

ે કે સુરંગને પૂરી થતાં આટલો સમય લાગ્યો. હવે હું વૃદ્ધત્ત્વના લીધે કંઈ નથી કરી શકતો. નહીં તો એના માટે ભાગદોડ જરૂર કરતો હોત. "

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હાથ સ્વચ્છ રાખવા માટે ઉપયોગી સૅનિટાઇઝરની માગ બજારમાં વધી ગઈ છે, જે કારણે અમુક સ્થળોએ તેની તંગી સર્જાઈ છે અને તેનો ભાવ પણ વધી ગયો છે.

બજારમાં સૅનિટાઇઝરની તંગીને જોતાં સોશિયલ મીડિયા પર ઘરે સૅનિટાઇઝર બનાવવાની રીતો જણાવાઈ રહી છે.

ભારત સહિત ઘણા દેશોમાં સોશિયલ મીડિયા પર આવા નવા તથા જૂના વીડિયો ખૂબ જોવાઈ રહ્યા છે.

પરંતુ આ રીતો દ્વારા જે સૅનિટાઇઝર બનાવતાં શીખવાડવામાં આવી રહ્યું છે તેમાં માણસની ત્વચાની સંપૂર્ણ કાળજી નથી રાખવામાં આવી રહી.

આ સૅનિટાઇઝર અન્ય કોઈ સપાટીને સાફ કરવા માટે તો યોગ્ય હોઈ શકે, પ... બાકીનો લેખ લખો:

યન કે ઝિંકની જેમ સિલ્વરનું પણ માનવશરીરમાં કોઈ ખાસ કામ હોતું નથી.

તેના સેવન અંગેની ફેસબુક પોસ્ટ કરનારની પોસ્ટ પર હવે ફેસબુક તરફથી પણ ચેતવણી પૉપ-અપ આવે છે.

દર 15 મિનિટ પર પાણી પીવું

જાપાનના એક ડૉક્ટરના નિવેદનને ઘણા લોકો કૉપી-પેસ્ટ કરીને સોશિયલ મીડિયામાં પોસ્ટ કરી રહ્યા છે, જેમાં કહેવાયું છે કે દર 15 મિનિટે પાણી પીવાથી આપણા મોંમાં જતાં કોઈ પણ વાઇરસને કાઢી શકાય છે.

પ્રોફેસર બ્લૂમફીલ્ડ કહે છે કે એવું કોઈ પ્રમાણ નથી કે પાણી પીવાથી વારઇસને શરીરમાંથી કાઢી શકાય છે.

હવાથી ફેલાતા વાઇરસ શ્વાસ લેવાથી આપણા શરીરમાં પ્રવેશી જાય છે. તેમાંના કેટલાક મોઢાથી પણ શરીરમાં પ્રવેશે છે.

પરંતુ સતત પાણી પીવાથી વાઇરસને શરીરમાં જતો રોકી ન શકાય અને ન તો શરીરમાંથી બહાર કાઢી શકાય છે.

જોકે પાણી પીવું એ સામાન્ય રીતે એક સારી મેડિકલ સલાહ ચોક્કસ છે.

ગરમીથી કોરોના ખતમ થઈ જશે

જો એક વાર આ વાઇરસ શરીરમાં પ્રવેશી ગયો તો તેને ખતમ કરવાની રીત અત્યાર સુધી શોધી નથી શકાઈ

આ યાદીમાં છેલ્લો દાવો એ છે કે કોરોના વાઇરસ ગરમીથી ખતમ થઈ શકે છે.

ઘણા લોકો એવા દાવા કરી રહ્યા છે કે ગરમીથી કોરોના વાઇરસને ખતમ કરી શકાય છે. તેમજ ઘણા લોકો પાણી પણ ઉકાળીને પીવાની સલાહ આપી રહ્યા છે.

તેમજ સ્નાન માટે પણ ગરમ પાણીનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ અપાઈ રહી છે.

આવી જ એક પોસ્ટ કે જે અનેક દેશોમાં હજારો લોકો દ્વારા શૅર કરાઈ ચૂકી છે, તેમાં દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે ગરમ પાણી પીવાથી અને સૂર્યપ્રકાશમાં રહેવાથી આ વાઇરસને ખતમ કરી શકાય છે.

તેની સાથે આઇસક્રીમ ન ખાવાની પણ સલાહ અપાઈ રહી છે.

આટલું જ નહીં આ તમામ પગલાં યુનિસેફ દ્વારા સૂચવાયેલાં હોવાની ગેરમાન્યતા પણ ફેલાવાઈ રહી છે.

યુનિસેફ માટે કામ કરનાર ચાર્લેટ ગોર્નિક્સ જણાવે છે કે, "હાલ યુનિસેફના નામથી એક મૅસેજ ઑનલાઇન ફરી રહ્યો છે. જેમાં આઇસક્રીમ અને ઠંડી વસ્તુઓથી દૂર રહીને કોરોના વાઇરસથી બચી શકાય છે તેવો દાવો કરાઈ રહ્યો છે. આ એક ફેક મૅસેજ છે."

આપણે જાણીએ છીએ કે ફ્લૂ વાઇરસ ગરમી દરમિયાન શરીરની બહાર નથી રહી શકતા, પરંતુ આપણને હજુ એ વાત અંગે કોઈ નક્કર જાણકારી નથી કે કોરોના વાઇરસ પર ગરમીની કેવી અસર થાય છે.

પ્રોફેસર બ્લૂમફીલ્ડ પ્રમાણે જો ગરમીથી આ વાઇરસ ખતમ થતો હોવાનું વિચારી આપણે વધુ સમય સુધી તડકામાં રહીશું તેનાં દુષ્પરિણામ ભોગવવાં પડી શકે છે.

જો એક વાર આ વાઇરસ શરીરમાં પ્રવેશી ગયો તો તેને ખતમ કરવાની રીત અત્યાર સુધી શોધી નથી શકાઈ. આપણા શરીરે તેની સામે...


...હાથમાં ન લઈ શકો. કાયદા પ્રમાણે પણ તેમને ફાંસી મળત."

"જો તમે કાયદેસરની સજા પહેલાં એમને ગોળી મારી દેશો તો પછી અદાલત, પોલીસ અને કાયદાના રાજનો ફાયદો શું?"

"જો નિર્ભયાના આરોપીને હજી સુધી સજા નથી મળી તો એ કાયદાની ક્ષતિ છે, પરંતુ ન્યાયમાં વિલંબનો મતલબ સીધી ગોળી મારી દેવો એ નથી."

હૈદરાબાદ ઍન્કાઉન્ટર પર બીબીસી તેલુગુ સંપાદક જી. એસ. રામમોહનની ટિપ્પણી

આ ગૅંગરેપ અને હત્યાની ઘટના પછી સમગ્ર સમાજમાં એક પ્રકારનો ગુસ્સો હતો.

લોકો કાનૂની તંત્રથી ત્રસ્ત થઈ ચૂક્યા હતા અને આ મામલે જલદી સમાધાન ઇચ્છતા હતા.

એ જ ... બાકીનો લેખ લખો:

એ પણ પ્રતિક્રિયા આપી હતી.

સ્થાનિક મીડિયા કર્મીઓ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "પોલીસે દુષ્કર્મની ઘટના કાયદાની મર્યાદામાં રહીને કાર્યવાહી કરવી જોઈએ."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "પકડાયેલા તહોમતદારો જો ભાગવાના પ્રયત્નો કરે અથવા પોલીસ પર હુમલો કરવાના પ્રયત્નો કરે તો ગુજરાતમાં તેમની સામે પણ ઍન્કાઉન્ટર થવા જોઈએ અને તેમને પણ એ જ સ્થાન બતાવવું જોઈએ, જે સ્થાન હૈદરાબાદની પોલીસે ત્યાં દેખાડ્યું છે."

પીડિતનાં માતાએ શું કહ્યું?

પીડિતનાં માતાએ કહ્યું, "જેમણે દુ:ખ અનુભવ્યું છે તે લોકો જ દુઃખ અનુભવશે. મને લાગે છે કે ન્યાય થયો છે."

"હાલ સુધી નિર્ભયાના કેસમાં પણ કાંઈ થયું નહોતું. રોજ, હું કહેતી હતી કે કશું થતું નથી. પરંતુ તેમણે ઍક્શન કરી દેખાડ્યું છે."

"મારી દીકરી ખૂબ સારી હતી. હું હાલ પણ વિચારું છું કે મારી દીકરી ઘરે પાછી આવશે. તે ઘરેથી જમ્યા વિના ગઈ હતી."

"કાયદામાં ફેરફાર થવો જોઈએ અને જો કોઈ ભૂલ કરે તો તરત જ સજા મળવી જોઈએ."

પીડિતાના પિતાએ સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "અમારી દીકરીના મૃત્યુને આજે દસ દિવસ થઈ ગયા છે અને આરોપીઓ ઍન્કાઉન્ટરમાં માર્યા ગયા છે એ બદલ હું પોલીસને અભિનંદન આપું છું. હવે મારી દીકરીની આત્માને શાંતિ મળશે."

પીડિતાનાં બહેને એએનઆઈ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "આ એક ઉદાહરણ બનશે અને બીજી કોઈ વ્યક્તિ આવું કૃત્ય કરવાનો વિચાર કરવાથી પણ હવે ડરશે."

"ઘટના પછી અમારી પડખે રહેવા બદલ હું તમામનો આભાર માનું છું."

'આપણે આ ન્યાયની કેવી રીતે ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ'

માનવાધિકાર અને લીગલ ઍક્ટિવિસ્ટ રેબેકા જોહ્ને ટ્વીટ કર્યું છે, જેમાં તેમણે ઍન્કાઉન્ટર પર કેટલાક પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે :

આપણે આ ન્યાયની કેવી રીતે ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ. પોલીસે વિશ્વાસ ન આવે એ રીતે 4 લોકોને અડધી રાત્રે મારી નાખ્યા.

શા માટે? કેમ કે તેમની જરૂર ન હતી. આ તો એવું થયું કે દિલ્હી પોલીસે એ લોકોને મારી નાખ્યા જેમના જોરબાગ અને મહારાણીબાગમાં રહેતા લોકો સાથે સંબંધ હતા.

શું આપણી પાસે એટલા પુરાવા હતા કે જેનાથી એ સાબિત થઈ શકે કે તેમણે કોઈ ગુનો કર્યો હતો કે નહીં?

શું કોઈ કોર્ટે એ પુરાવા જોયા હતા? શું તેમને કોઈ કોર્ટે આરોપી સાબિત કર્યા હતા? અને જો એવી ધારણા છે કે તેમણે કોઈ ગુનો કર્યો છે, તો તેના માટે પણ એક પ્રક્રિયા છે કે જેનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

જો એ પ્રક્રિયાનું પાલન ન કરવામાં આવ્યું, તો હવે આગળ તમારો વારો પણ હોઈ શકે છે.

બધા ધારાસભ્યો, રાજકીય પાર્ટીઓ...


...હાથમાં રહે એવું ઇંદિરા ઇચ્છતાં હતાં. તેઓ ભારતના સંઘીય માળખાનાં વિરોધી હતાં."

"તેઓ માનતાં હતાં કે સંઘીય માળખા પર આધારિત રાષ્ટ્ર બનવા માટે ભારત પૂરતું વિકસ્યું નથી.''

મેરે શેલવનકરે ઉમેર્યું હતું, "ફિરોઝ તેમનાથી અલગ વિચાર ધરાવતા હતા."

"1950ના દાયકામાં નવી દિલ્હીમાં હું ફિરોઝ ગાંધીને બે-ત્રણવાર જ મળી હતી."

"હું એમનો ગાઢ પરિચય કેળવી શકી ન હતી, કારણ કે ઇંદિરા એવું ન ઇચ્છતા હોવાનું મને લાગતું હતું."

જોકે, ઇંદિરા સાથે થયેલી ચર્ચાને આધારે હું એટલું સમજી શકી હતી કે ફિરોઝ ભારતના સંઘીય માળખાના ટેકેદાર... બાકીનો લેખ લખો:

ાન ભૂલી જવામાં આવ્યા હતા.

એ પછી હાર્ટઅટેકને કારણે ફિરોઝ ગાંધીનું મૃત્યુ થયું હતું.

(બર્ટિલ કાલ્ફ સ્વીડનમાં રહે છે. તેમણે ફિરોઝ ગાંધી વિશે એક પુસ્તક લખ્યું છે, જે તેમના વિશે લખાયેલી એકમાત્ર જીવનકથા છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હાદુરીના પ્રતિકરૂપે લગ્ન સમારંભમાં નિશાન તાકવામાં આવતું હતું."

'જાહેરમાં ગોળીબાર કરવો ગેરકાયદેસર'

તેમણે આ પ્રથા વિશે આગળ કહ્યું, "આ બધું ભૂતકાળમાં થતું હતું. પણ ખરેખર જાહેરમાં ગોળીબાર કરવો ગેરકાયદેસર છે."

"પહેલા આવું એક શુદ્ધ ઈરાદાથી કરવામાં આવતું હતું અને એ અલગ જમાનો હતો. જ્યારે હવે તે બેજવાબદારીપૂર્વક કરવામાં આવે છે અને ગેરકાયદેસર છે."

આ ગુનો જામીનપાત્ર છે અને વધુમાં વધુ છ મહિનાની સજા થાય છે.

પણ જો કોઈ વ્યક્તિને ગંભીર ઈજા કે કોઈનું મૃત્યુ નિપજે તો વધારે સજાની જોગવાઈ પણ છે.

કાયદો શું કહે ... બાકીનો લેખ લખો:

ાં જ નહીં પણ અન્ય રાજ્યોમાં પણ આ પ્રકારના બનાવો ભૂતકાળમાં નોંધાયા છે.

ખાસ કરીને ઉત્તર ભારતમાં દર વર્ષે આવા બનાવ સમાચારની હેડલાઇન બનતા હોય છે.

લગ્નમાં આવા ગોળીબારના કારણે બાળકો, દુલ્હન અને ખુદ વરરાજાનું મૃત્યુ થયું હોય તેવી ઘટનાઓ નોંધાઈ છે.

ચોંકાવનારા આંકડા

જ્યારે ફોટોગ્રાફરને ગોળી વાગી

ઉત્તર પ્રદેશમાં 2016માં એક લગ્મૃનમાં દૂલ્હાના પરિવારમાંથી કોઈ વ્યક્તિએ ગોળીબાર કરતા લગ્નમાં ફોટો પાડી રહેલા ફોટોગ્રાફરને ગોળી વાગી ગઈ હતી.

વળી દિલ્હીમાં પણ લગ્ન સમારોહમાં ગોળીબારની ઘટનાઓ ભૂતકાળમાં નોંધાઈ ચૂકી છે.

ખરેખર બહાદુરી બતાવવાનું અને સામાજિક મોભો દેખાડવાનું આવું કૃત્ય માત્ર ભારતમાં જ નહીં પણ અફઘાનિસ્તાન અને ખાડીના દેશોમાં પણ જોવા મળે છે.

આ સિવાય વિશ્વમાં ઘણી જગ્યાએ લગ્ન કે પાર્ટીઓની ઉજવણીમાં ગોળીબાર કરવાનો રિવાજ સામાન્ય છે.

ખાસ કરીને અરબ દેશોમાં પ્રકારે ઉજવણી થતી હોય છે.

જેના કારણે ત્યાં ગોળીબારીના કારણે અકસ્માતે થતો મૃત્યુદર વધી રહ્યો છે.

આ માટે લેબેનીઝ નામની એક સ્વૈચ્છિક સંસ્થાએ આ પરંપરા પર રોક લગાવવા માટે ઝૂંબેશ ચલાવી છે.

ભારતમાં પણ આના પર પ્રતિબંધ લગાવવા માટે કડક કાયદાની જોગવાઈ કરવાની જરૂર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હિલની હિંસા પોલીસના બેવડા વર્તનનો પુરાવો છે?

અમેરિકા પણ એવો દેશ છે જે માનવાધિકારો, પ્રૉફેશનલ તાકાતો અને લોકતાંત્રિક માપદંડો પર ચાલવાને લઈને બીજાને ભાષણો આપે છે. પરંતુ જ્યૉર્જ ફ્લૉયડ, બ્રેઓના ટેલર અને આવી અન્ય હત્યાઓને લઈને ‘બ્લૅક લાઇવ્સ મૅટર’ પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ બળપ્રયોગ કરવાને કારણે અમેરિકાની પોલીસ ટીકાનું પાત્ર બની છે.

અમેરિકન પોલીસના હાથથી દર વર્ષે સેંકડો લોકો મરે છે પરંતુ કેટલાક મામલામાં જ અધિકારી આપરાધિક આરોપોનો સામનો કરે છે.

2019 એક બ્લૅક મહિલાને તેમના બેડરૂમની બારીથી પોલીસે ગોળી મારી... બાકીનો લેખ લખો:

િયોગ્રાફિકના એક લેખમાં રાનિયા અબુઝીદ પૂછે છે કે શું આ ઘટના શહેરની છબિને પરિભાષિત કરે છે.

તેઓ લખે છે, “બગદાદ, બેરુત, બોગોટા જેવાં શહેરોને અવારનવાર તેમની સાથે જોડાયેલી ખરાબ યાદોથી પરિભાષિત કરવામાં આવે છે. તેમનાં નામો જાણે કોઈ એક સમયના પર્યાયવાચી હતાં. શું વૉશિંગટન ડીસીનું નામ પણ આ યાદીમાં નાખી દેવામાં આવે?”

“શું હવે તમામ શ્વેત અમેરિકાનોને અમુક લોકોના કારણે તોફાની કહેવા લાગીએ અને તેમના સાથી અમેરિકનોના ગુના માટે તેમની પાસેથી માફી મગાવીએ?”

આ બધું ભલે કેટલું પણ ખરાબ રહ્યું હોય પરંતુ આતિશ તાસીર તેમા આશા જુએ છે કે એક ખુરશ પર બેઠેલા રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા પોતાના પક્ષ અને ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ પર ચૂંટણી પરિણામો રદ કરાવવાના દબાણ છતાં સિસ્ટમ જળવાઈ રહી.

તેમણે કહ્યું, “સંદેશ છે... સંસ્થાઓ, સંસ્થાઓ, સંસ્થાઓ.”

હડસન ઇન્સ્ટિટ્યૂટનાં અર્પણા પાંડે કહે છે, “લોકતંત્રની પરિસ્થિતિ દરેક સ્થળે નાજુક અવસ્થામાં છે.”

“બહુ પહેલાં જ્યારે બેંજામિન ફ્રેંકલિનને પૂછવામાં આવ્યું કે અમેરિકા શું છે તો તેમણે જવાબ આપ્યો - ‘એક ગણતંત્ર, જો આપ તેને જાળવી રાખો તો.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હી કરવામાં આવી.

31 શ્રમિક નેતાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી, જેમાંથી આઠ ઑલ ઇન્ડિયા કૉંગ્રેસ કમિટીના સભ્ય અને ત્રણ અંગ્રેજ પણ સામેલ હતા. જેમાં લેસ્ટર હચિસન, બેન્જામીન ફ્રાન્સિસ બ્રાડલે ઉપરાંત ફિલિપ સ્પ્રાટ હતા.

તમામની વિરુદ્ધ મેરઠમાં રાજદ્રોહનો કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો, જે ચાર વર્ષ સુધી ચાલ્યો.

સામ્યવાદીઓ વિરુદ્ધ પુરાવા તરીકે પ્રચારસામગ્રી, પ્રકાશિત-અપ્રકાશિત લખાણ, પત્રો અને મૅગેઝિન સહિતની સામગ્રી રજૂ કરવામાં આવી.

જોકે, આ અમુક અંશે આ કાર્યવાહીની વિપરીત અસર થઈ. સામ્યવાદીઓ માને છે કે અગાઉ કાનપુરમાં સ... બાકીનો લેખ લખો:

ાયદાકીય ચેતવણી : મારા રિસર્ચ દરમિયાન મને જે કથન મળે છે, રસપ્રદ જણાય તો તેને ટાકું છું. એ જરૂરી નથી કે હું જેને ટાંકું છું એ વિચારો સાથે પણ સહમત હોઉં. આવામાં તમે તમારો પ્રેમ કે ગુસ્સો માત્ર એ જ વ્યક્તિ માટે રાખો, જેમનું એ કથન હોય"

પત્રકાર સ્વાતિ ચતુર્વેદી માને છે કે રામચંદ્ર ગુહાએ આ ટ્વીટ ટ્રૉલ્સનું ધ્યાન આકર્ષિત કરવા માટે કર્યું છે. તેમણે ટ્વિટર ઉપર લખ્યું : "મોદી સરકાર અને તેમની ટ્રૉલ આર્મી દ્વારા ચીન દ્વારા આક્રમણની તૈયારી, બેકાબૂ કોવિડ ફેલાવો અને ડૂબતા અર્થતંત્ર અંગે જવાબ આપવા કરતાં ગુહા ઉપર પ્રહાર કરવા સરળ છે."

કોણ છે રામચંદ્ર ગુહા?

રામચંદ્ર ગુહા ભારતીય ઇતિહાસકાર અને રાજકારણના અભ્યાસુ છે.

તેઓ પર્યાવરણ, સામાજિક અને રાજકીય સાંપ્રત પ્રશ્નો અને ક્રિકેટ જેવા વિષયો પર લખતા રહે છે.

તેઓ વિવિધ અખબારો અને સામયિકોમાં કટાર લેખક છે.

ગુહા ભારત ઉપરાંત યુરોપ અને અમેરિકામાં યુનિવર્સિટી ઓફ કૅલિફૉર્નિયા, બર્કલી, યૅલ, સ્ટૅનફોર્ડ યુનિવર્સિટી, જર્મનીની યુનિવર્સિટીમાં અધ્યાપનકાર્ય કરી ચૂક્યા છે.

તેઓ ગુજરાતનાં 2002નાં રમખાણો પરના પુસ્તક 'ગુજરાતઃ ધ મૅકિંગ ઑફ એ ટ્રૅજેડી' અને 'પૅટ્રિઓટ્સ ઍન્ડ પાર્ટીસન્સ' જેવાં પુસ્તકોના કારણે વિવાદમાં રહ્યા છે.

ગૌરી લંકેશની હત્યા વખતે પણ તેમણે સંઘને જવાબદાર ગણાવ્યો હતો. આ મુદ્દે ભાજપે તેમને નોટિસ પાઠવી હતી.

ઑક્ટોબર-2018માં ગુજરાતની અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં 'ગાંધી વિન્ટર સ્કૂલ'ના ડાયરેક્ટર તથા હ્યુમાનિટીઝના પ્રાધ્યાપક તરીકે નિમવાની જાહેરાત થઈ હતી.

જોકે, રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવકની વિદ્યાર્થી પાંખ 'અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ'એ આ નિમણૂકનો લગભગ બે અઠવાડિયા સુધી વિરોધ કર્યો, બાદમાં ગુહાએ યુનિવર્સિટીને શુભકામના આપી તેની સાથે નહીં જોડાવાની જાહેરાત કરી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હી છે.

રોકાણકારો આ સંજોગોમાં વેનેઝુએલામાં રોકાણ કરવાનો ખતરો ઉપાડે તેવી સંભાવનાઓ ઓછી હોવાને કારણે સરકારે વધુ કરન્સી છાપવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

એના કારણે બોલિવાર(વેનેઝુએલાનું ચલણ)નું અવમૂલ્યન થયું છે અને ફુગાવો વધ્યો છે.

30 લાખ લોકોએ છોડી દીધો દેશ

વેનેઝુએલાની વસ્તી 32 કરોડ 40 લાખ છે. આર્થિક સંકટ શરૂ થયા બાદ અંદાજે 30 લાખ લોકો દેશ છોડીને જતાં રહ્યાં છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના આંકડાઓ કહે છે કે 2014માં આર્થિક સંકટની શરૂઆતથી લઈને અત્યાર સુધી દેશની દસ ટકા વસ્તીએ વેનેઝુએલા છોડી દીધું છે.

આ વિશ્વના પશ... બાકીનો લેખ લખો:

સત્તા છોડવા માટે રાજી નથી. હાલ વેનેઝુએલા રાજકીય સંકટમાં ફસાયું છે.

બીબીસી લૅટિન અમેરિકાના સંપાદક કૅન્ડેન્સ પીએટે કહ્યું કે મડુરોએ સેનાને પોતાના પક્ષમાં રાખવાના ઘણા પ્રયાસો કર્યા છે.

તેમણે સેનાધિકારીઓને મહત્ત્વપૂર્ણ સરકારી પદો અને સેના સાથે સંકળાયેલી કંપનીઓને તેલના કૂવાના કરારો આપ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હી શકાય તે ચૂંટાયા પછી લોકશાહીમાં સરકારને રસ નથી."

તેઓ ભારપૂર્વક કહે છે કે જો સરકાર જાણીજોઈને ન બોલાવે તો જ.

સંસદ ન બોલાવાના કારણ પર વાત કરતાં યાજ્ઞિક કહે છે, "કોરોનામાં સરકારની નિષ્ફળતા-સફળતા, ચીનનું ભારતમાં પ્રવેશવું અને તેની નિષ્ફળતા-સફળતા, અને અન્ય એવા રાષ્ટ્રીય-આંતરરાષ્ટ્રીય સવાલો, જેનાથી સરકાર પોતે ભીંસમાં આવી શકે તેમ છે."

'સરકાર મનફાવે તેમ વર્તી રહી છે'

સંસદભવન

અમદાવાદની કૉલેજમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રોફેસર હેમંતકુમાર શાહે સંસદ ન શરૂ થવા મામલે સોશિયલ મીડિયામાં એક પોસ્ટ મૂકી છે.

આ પોસ્ટમા... બાકીનો લેખ લખો:

ી થાય છે?

બંધારણીય તજજ્ઞ આનંદ યાજ્ઞિક સંસદસત્રમાં કામગીરી કેવી રીતે થતી હોય એની વિગતે વાત કરે છે.

બીબીસી સાથેની વાતમાં તેઓ કહે છે, "સંસદ તમે બોલાવો એટલે સાંસદોએ તેમના પ્રશ્નો ઝીરો અવરમાં મોકલવા પડે, અન્ય પ્રશ્નો અંગે ચર્ચા થાય, સંસદની તમે જાહેરાત કરો, એના પહેલાં 14 દિવસ કે 21 દિવસ પહેલાં સાંસદોએ તેમના પ્રશ્નો આપવા પડે, એ પ્રશ્નો તમે સ્પીકરનો પહોંચતા કરો. સ્પીકર એ પ્રશ્નો સરકારને આપે અને સરકારના વિભાગોએ એ પ્રશ્નો પર તૈયારીઓ કરવી પડે."

તેઓ આગળ જણાવે છે, "સંસદીય પેટાકમિટીઓ હોય છે. એ કમિટીઓ પણ મળવી જોઈએ. સરકારના દરેક વિભાગમાં એક મોટી કમિટીમાં હોય છે, જેમાં પક્ષ અને વિપક્ષ બંને હોય છે."

"સંસદ હોય કે ન હોય એનું કામ અવિરતપણે કર્યા જ કરવાનું હોય છે. કોઈ બિલ રજૂ કર્યું હોય અને મહદંશે લોકોનું એવું માનવું હોય કે બિલને કાયદામાં ફેરવતા પહેલાં ચર્ચાની જરૂર હોય તો સંસદીય કમિટી મળે, કમિટી છાપામાં જાહેરાત આપે. પછી લોકો પોતાની અરજી કરે. પછી સંસદીય કમિટી દેશમાં અને દિલ્હીમાં હિયરિંગ કરે. પછી સંસદને જાહેર કરે કે આ કાયદા કે બિલ વિશે લોકોનું આવું કહેવું છે."

જો સંસદ ન ચાલતી હોચ તો સાંસદોના પગારને કોઈ અસર થાય કે નહીં.

આ સવાલના જવાબમાં આનંદ યાજ્ઞિક કહે છે, "જો સરકાર કોરોના સમયમાં સંસદ બોલાવે અને સાંસદો કોઈ કારણસર હાજર ન રહે તો તેને તમે પગારથી વંચિત રાખી શકો."

"કોઈ સાંસદે એવું તો કહ્યું નથી કે તમે બોલાવશો તો પણ હું નહીં આવું. એટલે સાંસદોનો પગાર અને સંસદનું મળવું એ બંને વચ્ચે કોઈ તર્ક નથી."

નાગરિક સમાજ સંગઠન અને વિવિધ એકૅડેમિશિયન્સ દ્વારા જનતાસંસદ નામનો એક કાર્યક્રમ દિલ્હીમાં આયોજિત કરવામાં આવ્યો હતો.

સોળ ઑગષ્ટથી છ દિવસ સુધી ચાલનારા આ કાર્યક્રમમાં લોકો ઑનલાઈન ભાગ લઈ શકે છે.

આયોજકોનું માનવું છે કે કોરોના મહામારીને લીધે સંસદ ચાલી નથી રહી, તેથી સરકારની જવાબદારીઓ પર જવાબ માગવો કઠિન થઈ રહ્યો છે.

આ કાર્યક્રમમાં સત્રમાં ન્યાયાધીશ એ.પી.શાહ, ધારાસભ્ય જિજ્ઞેશ મેવાણી, સઈદા હમીદ, સોની સોરી વગેરેએ ભાગ લીધો હતો.

જોકે હાલમાં આવેલા મીડિયા અહેવાલો અનુસાર સરકાર ચોમાસુ સત્રને લઈને તૈયારીઓ કરી રહી છે.

રાજ્યસભાના ચૅરમૅન વેંકૈયા નાયડુએ બધી તૈયારીઓ ઑગસ્ટના ત્રીજા અઠવાડિયા સુધીમાં પૂરી કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

સંસદની કાર્યવાહી કોઈ રોક વિના ચાલી શકે તે માટે રાજ્યસભા ચેમ્બરમાં ચાર મોટી સ્ક્રીન અને રાજ્યસભા ગૅલરીમાં એક મોટી અને ચાર નાની સ્ક્રીન...


...હુમતીથી જીતીને રાજ્યમાં સરકાર બનાવનારા ભાજપે મુખ્ય મંત્રી તરીકે પૂર્વાંચલના કેન્દ્ર ગણાતા ગોરખપુરથી ચૂંટાયેલા યોગી આદિત્યનાથને પસંદ કર્યા.

કૉંગ્રેસે અંતે પ્રિયંકા ગાંધીને ઔપચારિક રૂપે આ ચૂંટણીમાં ઉતારવા માટે પૂર્વાંચલને જ પસંદ કર્યું.

પરંતુ સંત કબીરની અંતિમ આરમાગહ અને ગૌતમ બુદ્ધને પરિનિર્વાણ સુધી પહોંચાડનારા પૂર્વાંચલની ઐતિહાસિક ધરતી પર કોઈ પાર્ટી માટે ચૂંટણી જીતવી સહેલી રહી નથી.

ભાજપનો પ્રભાવ

પૂર્વાંચલમાં ચાર દાયકાથી સક્રિય વરિષ્ઠ રાજકીય વિશ્લેષક અમિતાભ ભટ્ટાચાર્ય કહે છે કે વર્ષ 2014ની સરખા... બાકીનો લેખ લખો:

ચલના કાર્યભારથી અહીં કૉંગ્રેસમાં કેટલી મજબૂતી આવી છે તે તો ભવિષ્યના ગર્ભમાં છે, પરંતુ તેમનાં આવવાથી અહીં કૉંગ્રેસ ફરી ચર્ચામાં આવી છે."

"અંતિમ તબક્કાની વાત કરવામાં આવે તો આ વખતે કુશીનગર અને મિર્ઝાપુરની બેઠકો પર કૉંગ્રેસ મજબૂત જણાઈ રહી છે. ગત વખત કરતાં તો તેમનો વોટશૅર વધશે, કેમ કે 2014ની સરખામણીએ આ વખતે કૉંગ્રેસ પાસે પૂર્વાંચલમાં ગુમાવવા માટે કંઈ નથી."

નાની પરંતુ મહત્ત્વપૂર્ણ પાર્ટીઓની અસર

યોગી આદિત્યનાથની સરકારમાં કૅબિનેટ મંત્રી અને 'સુલેહદેવ ભારતીય સમાજ પાર્ટી'ના પ્રભારી ઓમ પ્રકાશ રાજભરે પોતાના જૂના સહયોગી ભાજપ વિરુદ્ધ જઈને મિર્ઝાપુર બેઠક પર કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર લલિતેશ ત્રિપાઠીને પોતાનું સમર્થન આપ્યું છે.

સાથે જ ઉત્તર પ્રદેશની 40 બેઠકો પરથી પોતાના ઉમેદવાર ઊભા કરનારી આ પાર્ટીના પ્રમુખ ઓમ પ્રકાશ રાજભર સ્થાનિક રાજભર જ્ઞાતિના લોકો પર સારો પ્રભાવ ધરાવે છે.

બસપાથી અલગ થઈને પોતાની નવી 'જનઅધિકાર પાર્ટી' બનાવનારા બાબુ સિંહ કુશવાહાએ આ તબક્કામાં બસ્તી અને ચંદૌલીથી પોતાના ઉમેદવાર ઉતાર્યા છે.

કુશવાહા જ્ઞાતિના મત પર અસર કરતી આ પાર્ટીએ ચંદૌલી બેઠક પર કૉંગ્રેસના સમર્થનથી બાબુ સિંહ કુશવાહાનાં પત્ની શિવ કન્યા કુશવાહાને ચૂંટણીમેદાનમાં ઉતાર્યાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હે છે કે "સવારથી ડૉક્ટર આવે છે. મને સવારે નાસ્તામાં બટાકાપૌવા આપ્યા અને દવા આપી છે. કોઈ બાટલા ચઢાવ્યા નથી કે ઇન્જેક્શન આપ્યાં નથી. બપોરે જમવાનું મળ્યું છે. અત્યારે જમ્યા પછીની દવા લીધી છે. મારા બધા ટેસ્ટ થયા છે. સદનસીબે નામેય ડાયાબિટીસ કે બલ્ડપ્રેશરની બીમારી નથી એટલે ડૉક્ટરનું કહેવું છે કે હું ઝડપથી સાજો થઈ જઈશ."

'ખબર નથી કેવી રીતે ચેપ લાગ્યો'

પોતાને લાગેલા કોરોનાના ચેપ વિશે એમની પાસે નક્કર માહિતી નથી.

ઇન્સ્પેક્ટર સોલંકીનું કહેવું છે કે અમે ભીડવાળા વિસ્તારમાં કર્ફ્યૂનું પાલન કરાવતા એ સમયે અથ... બાકીનો લેખ લખો:

્યો છે.

જયનમ જેવા કેટલાય પોલીસના પરિવારો એમનાં સગાં પરત આવે એવી દુવા કરતા હશે, કેમ કે બીજા 41 પોલીસકર્મીઓને હોમ ક્વૉરેન્ટીન કર્યા છે.

એમના કોરોનાના રિપોર્ટ લેવાયા છે, પણ પરિણામ આવ્યાં નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હે છે કે, ''21મી સદીમાં પણ જો દલિતોને પોતાનાં સન્માન માટે રજૂઆત કરવી પડે તે રાજ્ય સરકાર માટે શરમજનક બાબત છે. વ્યક્તિગત ઝઘડાને ઉચ્ચ જાતિના લોકોએ અલગ સ્વરુપ આપી દીધું છે. જો અમને ન્યાય નહીં મળે તો 80 પરિવારો ગામ છોડીને બીજી હિજરત કરીશું.''

અમને દૂધ પણ મળ્યું નહોતું

હેમીબહેન કહે છે કે બહિષ્કાર બાદ તેમને દૂધ પણ મળ્યું નથી.

ગામમાં રહેતા દલિતોનું આક્ષેપ છે કે બહિષ્કાર કર્યા બાદ ચાર દિવસ સુધી તેમને દૂધ અથવા શાકભાજી પણ મળ્યું નથી. ગામના લોકોનું કહેવું છે કે 21મી સદીમાં પણ ગુજરાત જેવા વિકસીત રાજ્યમાં ... બાકીનો લેખ લખો:

આ મામલે ઍટ્રોસિટી ઍક્ટની કલમ હેઠળ ગુનો દાખલ કર્યો છે અને 14 લોકો સામે કાનૂની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે.

નાલાસર ગામનાં સરપંચ પૂરીબહેન ચૌધરીના પતિ કેશરભાઈ ચૌધરી પણ પોલીસ ફરિયાદમાં આરોપી છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કેશરભાઈ કહે છે કે દલિત પરિવારો દ્વારા બહિષ્કારનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે તે પાયાવિહોણો છે અને દ્વેષપૂર્ણ છે.

એ મહિલા જેઓ વર્ષોથી પથારીવશ પતિને એક બાળકને સંભાળે છે

''ગામમાં કોઈ પરિવારનો બહિષ્કાર કરવાની અથવા તેમને બહાર કરવાની કોઈ વાત કરવામાં આવી નથી. આ બધું ઉપજાવી કાઢ્યું છે અને તેની પાછળ રાજકારણ હોઈ શકે છે. ગામમાં કોઈ દુકાનદારે દલિત લોકોને વસ્તુઓ આપવાની ના પાડી નથી. આ માટે સીસીટીવી કૅમેરાના ફૂટેજ જોઈ શકો છો.''

તેઓ કહે છે કે,''જે ફરિયાદ કરવામાં આવી છે તેને હું નકારી કાઢું છે. જે દીવાલની વાત છે એ બે વ્યક્તિઓ વચ્ચેની લડાઈ છે અને એમાં સમાજની કોઈ ભૂમિકા નથી. આ ગામમાં સદભાવ રહ્યો છે અને ઉચ્ચ જાતિનાં લોકોએ દલિત મિત્રોના ઘરે ભોજન પણ કરેલું છે.''

આરોપી કેશરભાઈ કહે છે કે ''જો તમે 80 પરિવારોની રુબરુ મુલાકાત લેશો તો તેઓ જણાવશે કે ઉચ્ચ જાતિના લોકોએ કાયમ તેમને સહકાર આપ્યો છે. અમારા વચ્ચે કોઈ ભેદભાવ નથી અને બધી વાત ખોટી છે.''

કિશોરભાઈ મુજબ નાલાસરની વસતી 3000 છે, જેમાં 80 ઘર દલિતોનાં છે અને ઉચ્ચ જાતિનાં 50 મકાનો છે. ગામમાં અનુસૂચિત જાતિનાં અન્ય પણ લોકો રહે છે.

પોલીસે આ કેસમાં 14 આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી અને બધાને શુક્રવાર જામીન મળી ગયા છે. આ મામલે બીબીસીએ બનાસકાંઠા જિલ્લા કલેક્ટર આનંદ પટેલનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો પરતું સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. જોકે, ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસનો એક અહેવાલ જિલ્લા કલેક્ટરે ગામની મુલાકાત લીધી હોવાનું જણાવે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો.


...હે છે, "જે તે વખતે જેવાં નિવેદનો થયાં તેના મામલે હવે ભૂતકાળમાં ન પડવું જોઈએ."

"એક વર્ષ પહેલાં જ્યારે હું અમેરિકા ગયો હતો ત્યારે ત્યાં એક ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન મેં નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહનાં વખાણ કર્યાં હતાં."

"તેમાં એવું નથી કે મારા દ્વારા વખાણ કરવાથી તેઓ વધારે મોટા બની જાય."

"વિશ્વમાં જ્યારે તેમના નેતૃત્વની નોંધ લેવાતી હોય ત્યારે કોઈ જૂની વાતને ખેંચવાનો પ્રયાસ ન કરવો જોઈએ."

અચાનક કેમ ભાજપમાં જોડાયા?

માર્ચ 2019માં અલ્પેશ ઠાકોર જ્યારે દિલ્હી ગયા હતા અને બીજે દિવસે પરત ફરીને તેમણે એક પ્રેસ કૉ... બાકીનો લેખ લખો:

મલવારી માટે માણસની પણ જરૂર પડે."

"અમારા લોકો તેના માટે માધ્યમ બનશે. અમે યોગ્ય પ્લેટફૉર્મ થકી અમારો અવાજ પણ મૂકીશું."

"સરકારની પહેલી અગ્રતા એ જ હોય છે કે તે લોકોને કંઈક આપી શકે. લોકો માટે મદદરૂપ થઈ શકે."

"સરકારની સંવેદના અને તેના અભિગમ સાથે અમારી જનભાગીદારીને સાથે રાખીને અમે લોકોને મદદ કરીશું."

સરકારની કોઈ નીતિમાં ઠાકોર સેના અસહમત હોય તો?

અલ્પેશ ઠાકોરે હંમેશાં કહ્યું છે કે મારી પ્રાથમિકતા ઠાકોર સેના છે. અલ્પેશ ઠાકોર જ્યારે કૉંગ્રેસ છોડીને ભાજપમાં જોડાયા ત્યારે પણ નિર્ણય ઠાકોર સેનાએ જ લીધો હતો.

પરંતુ હવે આગળ જો સરકારની કોઈ નીતિ સાથે ઠાકોર સેના અસહમત હોય તો અલ્પેશ ઠાકોરની પ્રાથમિકતા ઠાકોર સેના રહેશે કે ભાજપ સરકાર?

આ મામલે અલ્પેશ ઠાકોર કહે છે, "મારી પ્રાથમિકતા ઠાકોર સેના અને ઠાકોર સમાજ તો છે જ. પરંતુ તેમની સાથે બક્ષીપંચ, દલિત, આદિવાસીઓ પણ એટલી પ્રાથમિકતા છે."

"ગુજરાતના ગરીબો, બેરોજગારો, સામાન્ય લોકો, ખેડૂતો મારી પ્રાથમિકતા છે."

"ક્યાંક કોઈ પરિસ્થિતિમાં ઠાકોર સેના સરકાર સાથે અસહમતી દર્શાવે છે તો એ વચ્ચેની મધ્યસ્થી સાથે હું પ્રયાસ કરીશ કે ઠાકોર સેનાના સવાલોને યોગ્ય પ્લેટફૉર્મ થકી સરકાર સુધી પહોંચાડીશ અને તેમાં 100 ટકા નહીં તો કંઈ નહીં, પણ મહદ અંશે સફળતા અપાવવાનો પ્રયાસ કરીશ."

"હું અહીં એવાં કામ કરવા માગું છું કે આવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ જ ન થાય."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હે છે, "જ્યારે અમે ત્યાં પહોંચ્યા તો કિશન ગટરમાં ફસાયેલા હતા. પરિસ્થિતિને જોતા અમે દિલ્હી અગ્નિશામક સેવા અને રાષ્ટ્રિય આપદા પ્રતિક્રિયા દળ (એનડીઆરએફ)ને બોલાવી."

ઘટનાસ્થળ પર હાજર મનોજ બીબીસીને જણાવે છે કે સફાઈ માટે ઉપકરણો માગતા તો આપતા નહોતા.

તેઓ ઉમેરે છે, "આ કામ અમે હાથ દ્વારા કરતા હતા. આ વખતે મેં માસ્ક માગ્યું હતું તો તેમણે કહ્યું કે વધુ કામ નથી, એમ જ કરી લો."

ઉત્તર દિલ્હીના ડીસીપી નુપુર પ્રસાદ કહે છે કે મૅન્યુઅલ સ્કૅવેન્જર્સ અધિનિયમની જોગવાઈ 7 અને 9 અંતર્ગત મામલો નોંધવામાં આવ્યો છે, કારણ કે... બાકીનો લેખ લખો:

કે તેમને કોઈ સરકારી ફાયદો નથી થતો. જોકે આ કામ બંધ કરવા માટે કડક પગલાં લેવા જોઈએ અને તેમના પુનર્વસન માટે પણ કામ કરવું જોઈએ. પરંતુ તેઓ આ બીજા પર નાખવાના પ્રયાસો કરે છે અને મુદ્દાઓ પાછળ ધકેલાય છે."

તેઓ ગંભીર થઈને કહે છે કે જો કોઈ પણ પ્રકારની ઈમરજન્સી હોય તો આ કામ એનડીઆએફનું છે જે સંપૂર્ણ તૈયારી સાથે આ કામને અંજામ આપે છે.

કોણ જવાબદાર?

દિલ્હીની ગટર અને તેમનાં નિર્માણ કાર્યો 'દિલ્હી જળ બોર્ડ' અંતર્ગત આવે છે, પરંતુ જ્યારે આ મામલે પૂછવામાં આવ્યું તો તેમણે જણાવ્યું કે તેઓ આ આ અંગે અજાણ છે.

નામ ન જણાવવાની શરત પર 'દિલ્હી જળ બોર્ડ'નાં એક અધિકારી કહે છે કે તેઓ આ કામ નહોતા કરાવી રહ્યા.

તેઓ કહે છે, "અહીં ફ્લડ ડિપાર્ટમેન્ટનું કામ ચાલી રહ્યું હતું જેના વિશે અમને કોઈ જાણકારી નહોતી."

વિસ્તારના મેયર આદેશ ગુપ્તા કહે છે, "વિસ્તાર મારી અંતર્ગત આવે છે પરંતુ મામલો દિલ્હી સરકારનો છે, જ્યાં ફ્લડ કંટ્રોલનું કામ ચાલી રહ્યું છે."

આ અંગે બીબીસીએ દિલ્હી સરકારના સિંચાઈ અને પૂર નિયંત્રણ વિભાગ સાથે પણ વાત કરી. તેમણે કબૂલ્યું કે આ કામ તેમનું જ હતું.

સિંચાઈ અને પૂર કંટ્રોલ વિભાગના વહીવટી ઍંજિનયર નરેન્દ્ર ભાગલ જણાવે છે કે જે કામ કરવામાં આવ્યું છે તે તેમની ફરજનો ભાગ નથી.

તેઓ કહે છે, "અમે જે કૉન્ટ્રાક્ટ આપ્યો હતો, તે બહારથી સફાઈ કરવાનો હતો. ગટરની અંદર જવાની વાત જ નહોતી થઈ. બહારથી જ ગટરની કોથળીઓ અને અન્ય કચરો ઉપાડવાનો હતો."

"અમારું કામ ગટરની બહાર કચરો સાફ કરવાનું છે પરંતુ આ કામ ડ્યૂટીથી અલગ હતું. આ બધું રવિવારના રોજ થયું જ્યાં અમારો સ્ટાફ પણ હાજર નહોતો."

"અમારા કામમાં વ્યક્તિને પાણીમાં જવાની પરવાનગી નથી. જે પણ કામ કરવાનું હોય છે તે ગટરની બહારથી જ કરવાનું હોય છે."

દિલ્હીમાં પહેલાં થયેલાં મૃત્યુનું શું?

પરિવાર સાથે કિશનલાલ

ગત વર્ષે ગટર અને સેફ્ટી-ટૅન્ક સાફ કરતી વખતે ઘણાં મૃત્યુ થયાં, જેમાં મોતીનગર વિસ્તારની એક સોસાયટીમાં સીવર ટૅન્ક સાફ કરતી વખતે છમાંથી એક મજૂરનું મૃત્યુ થયું હતું.

બીબીસીએ પોલીસ સાથે આ અંગે વાત કરી. મોતીનગરના એસએચઓ સંદીપકુમાર જણાવે છે કે આ કેસમાં ચાર્જશીટ દાખલ થયેલી છે. જોકે, તેઓ હાલમાં જ ફરજમાં જોડાયા છે એટલા માટે તેમને આ અંગે કોઈ વધુ માહિતી નથી.

બીબીસીએ પાંચ મૃતકોમાંથી એકના પરિવાર સાથે વાતચીત કરી હતી.

મૃતક વિશાલનાં બહેન સત્યા જણાવે છે કે આ મામલે પાંચ લોકોની ધરપકડ થઈ હતી પરંતુ થોડા સમય બાદ ત્રણને છોડી મુકવામાં...


...હેઠળ કામ કરતા રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને વસતિગણતરી કમિશનરની કચેરી દ્વારા આ કાર્ય કરવામાં આવે છે.

આ કાર્યને કાયદાનો દરજ્જો આપવા માટે 1948માં વસતિગતણરી અધિનિયમ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.

કેવા સવાલો, શા માટે પૂછવામાં આવે છે?

ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર દેશમાં પ્રથમવાર 1872માં વસતિગણતરી કરવામાં આવી હતી.

ત્યારથી શરૂ કરીને 1941 સુધી થયેલી વસતિગણતરીમાં નાગરિકોની જ્ઞાતિ પણ પૂછવામાં આવતી હતી, જે બાદમાં બંધ કરી દેવામાં આવ્યું હતું.

જોકે તમે અનુસૂચિત જાતિમાં આવો છો કે કેમ અને તેમાં કઈ જ્ઞાતિ છે તેનો સવાલ... બાકીનો લેખ લખો:

કરવામાં આવશે. મતલબ કે કાગળની જગ્યાએ ડિજિટલ ફોર્મેટ તરફ આગળ વધવામાં આવશે.

NRC અને NPR વચ્ચે શું ફરક છે?

કેન્દ્ર સરકાર ભારતના નાગરિકોની બાયોમેટ્રિક અને વંશાવલી સાથેની માહિતી તૈયાર કરવા માગે છે. તેની આખરી યાદી તૈયાર કરવા માટેનો સમય સપ્ટેમ્બર 2020 નક્કી કરવામાં આવ્યો છે.

આ પ્રક્રિયા કોઈ પણ રીતે વસતિગણતરી (Census) કે રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (NRC) સાથે જોડાયેલી નથી.

NRC નાગરિકોની નોંધણી કરે છે તે રીતે NPR નાગરિકોની ગણતરી માટે નથી.

તેમાં દેશમાં કોઈ પણ હિસ્સામાં છ મહિનાથી રહેતા વિદેશીઓની પણ નોંધણી કરવામાં આવશે.

NPR તૈયાર કરવાનો હેતુ દેશના દરેક નાગરિકને ઓળખ કરીને તેનો ડેટા તૈયાર કરવાનો છે.

NPR ખરેખર છે શું?

NPR દેશના નાગરિકોની યાદી છે. 2010થી સરકારે દેશના નાગરિકોની ઓળખ કરવા માટેનો ડેટા બેઝ તૈયાર કરવા માટે રાષ્ટ્રીય વસતિ રજિસ્ટર (નેશનલ પોપ્યુલેશન રજિસ્ટર - NPR)ની શરૂઆત કરી હતી.

ગૃહ મંત્રાલય અનુસાર આમ નાગરિક એટલે દેશના કોઈ પણ હિસ્સામાં ઓછામાં ઓછા 6 મહિનાથી રહેતો કોઈ પણ વ્યક્તિ અથવા એવી વ્યક્તિ જે છ મહિના રોકાવા માગતી હોય.

ગૃહ મંત્રાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર NPR બધા લોકો માટે ફરજિયાત કરવામાં આવશે. તેમાં પંચાયત, જિલ્લા, રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીય સ્તર પર ગણતરી કરવામાં આવી રહી છે.

વસતિગતણરીના આ ડેટામાં 15 કેટેગરી છે, જેમાં નામથી માંડીને જન્મસ્થાન અને શૈક્ષણિક લાયકાતથી માંડીને વ્યવસાય સુધીની માહિતીનો સમાવેશ થાય છે.

આ માટે ડેમોગ્રાફિક અને બાયોમેટ્રિક બંને પ્રકારના ડેટા એકત્ર કરવામાં આવશે.

બાયોમેટ્રિક ડેટા માટે આધાર કાર્ડનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, જેની તમામ માહિતી સરકારને મળશે.

તેના કારણે જ વિવાદ પણ થઈ રહ્યો છે કે આના કારણે આધાર કાર્ડનો ડેટા સુરક્ષિત રહેશે નહીં.

2011માં વ્યાપક ડેટા બેઝ તૈયાર કરવામાં આવ્યો ત્યારે તેમાં આધાર, મોબાઈલ નંબર અને રેશન કાર્ડની માહિતી એકઠી કરવામાં આવી હતી.

2015માં તેને અપડેટ કરવામાં આવી હતી અને નાગરિકોએ હવે પોતાનું નામ દાખલ કરવા માટે પેન કાર્ડ, ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ, મતદાર ઓળખપત્ર અને પાસપોર્ટની માહિતી પણ આપવાની રહેશે.

નાગરિકતા અધિનિયમ 1955ની કલમ 14(એ) હેઠળ કાયદેસરના નાગરિક બનવા માટે આમાં નામ દાખલ કરાવવું જરૂરી છે.

આ પ્રક્રિયામાં આસામને લેવામાં નહીં આવે, કેમ કે ત્યાં NRC લાગુ કરી દેવામાં આવ્યું છે.

NRC શું છે?

NRC એટલે કે નેશનલ રજિસ્ટર ઑફ સિટિઝનશીપ જેનાં પરથી એ ખ્યાલ આવે...


...હેડ ઑફ ફૅમિલી તરીકે પુરૂષ કામદારનું નામ હોય છે. તો શું એ મહિલાઓને 1000 રૂપિયાની સહાય મળશે કે નહીં? આવા અનેક સવાલ ઊભા થયા છે."

'4,63,163 જેટલા શ્રમિકોની રકમ જમા'

ગુજરાત સરકારે જાહેર કરેલી નાણાં સહાય અને ઊભા થયેલા સવાલો વિશે ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડના સભ્યસચિવ બી. એમ. પ્રજાપતિને પૂછવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું:

"રાજ્યમાં જે નોંધાયેલા 6,38,000 બાંધકામ શ્રમિકો છે, તેમાંથી 3,51,593 લોકો રૅશનકાર્ડ ધરાવે છે તેમને તો પૈસા ચૂકવાઈ ગયા છે."

"હવે જે લોકો રૅશન... બાકીનો લેખ લખો:

એક હજાર રૂપિયા આપવા વાજબી છે?"

"આ તો અઢી દિવસનો પગાર થયો. જો સ્ત્રી અને પુરૂષ બંને કમાતા હોય તો સરકારના લઘુતમ વેતનના ધોરણે ઘરમાં મહિને બાર હજાર રૂપિયા આવતા હોય એવું કહી શકાય."

"તેથી કુટુંબદીઠ જ જો આપવા હોય તો સરકાર 10 હજાર રૂપિયા મહિના લેખે આપે તો એ કુંટુંબનું કંઈકઅંશે ઘર ચાલે. આ એક હજાર રૂપિયા તો ભીખનો ટુકડો છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હેરભાએ આફ્રિકન દેશ ઝામ્બિયા ખાતે 25 હજાર એકર ખેતીલાયક જમીન લીઝ પર લીધી છે.

આફ્રિકન દેશમાં ખેતી કરવા માટે તેઓ કઈ રીતે પ્રોત્સાહિત થયા એ અંગે જણાવતાં તેઓ કહે છે, "ઘણા સમય પહેલાં મારા નજીકના એક મિત્ર યુગાન્ડા ગયા હતા."

"તેમણે મને આફ્રિકન દેશોમાં ખૂબ જ સસ્તા દરે સારી જમીનો મળી રહે છે એવી માહિતી આપી."

"તેમજ ત્યાં પાણી પણ પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોવાનું જણાવ્યું હતું. આ સાંભળીને મને આફ્રિકા જવાનો વિચાર આવ્યો."

"તેથી અમે વર્ષ 2011માં ખેતી માટે જમીન મેળવવાના ઇરાદે કેન્યા, યુગાન્ડા અને ઝામ્બિયા જેવા દેશ... બાકીનો લેખ લખો:

મેળવી શકાય છે. તેમજ ત્યાં ખૂબ જ સસ્તાદરે મજૂરો પણ મળી જતા હોય છે."

કેવા પ્રકારના પાકોને પ્રાધાન્ય

રોબૉટ ખેડૂતો આવી રહ્યા છે

ભારતમાં થતા લગભગ મોટા ભાગના પાક આફ્રિકાના દેશોમાં પણ લઈ શકાય છે. મુખ્યત્વે આફ્રિકાના દેશોની જમીનો પર ડુંગળી, ટામેટાં, કાજુ અને તેજાના વગેરેનો પાક લઈ શકાય છે.

ખેડૂત ઘનશ્યામ હેરભા કહે છે કે તેમણે જે જમીન ભાડે લીધી છે તેમાં ચોમાસુ પાક જેમ કે, સોયાબીન અને મકાઈની ખેતી કરી રહ્યા છીએ.

તેઓ કહે છે, "શિયાળુ પાકમાં ઘઉંની ખેતી કરી રહ્યા છીએ. આ પાકો અમે સ્થાનિક માર્કેટમાં જ વેચી દઈએ છીએ."

"આફ્રિકાના દેશોમાં જમીન ખૂબ જ સસ્તા દરે મળી રહે છે તેથી ઊપજના ભાવો સામાન્ય સ્તર પર રહે તો પણ ઘણો લાભ થઈ જાય છે."

"તેમજ ખેતી માટે સિંચાઈની વ્યવસ્થા પણ જમીન પાસેથી નીકળતી નદીમાંથી મળતા પાણી દ્વારા થઈ જાય છે. ચોમાસાની ઋતુમાં નદીમાં પાણીની આવક થાય ત્યારે નદી ફરતે બંધ બાંધીને પાણીનો સંગ્રહ કરી લેવાય છે."

કચ્છ જિલ્લાના રહેવાસી અને ભુજ ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સના ઉપપ્રમુખ રાજેન્દ્ર ટાંકે પણ ઝામ્બિયામાં જમીન લીઝ પર લેવા માટેના એમઓયુ કર્યા છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે સૌરાષ્ટ્ર વેપાર ઉદ્યોગ મહામંડળ દ્વારા ફેબ્રુઆરી, 2019માં આયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમેળામાં અમે આફ્રિકન દેશ ઝામ્બિયાની ફિદાના ગ્રૂપ લિમિટેડ નામની કંપની સાથે ખેતીની જમીન લીઝ પર લેવા માટે ભાગીદારી કરી છે.

તેઓ કહે છે કે ઘણી વખત આપણા દેશમાં ખેતપેદાશોના ભાવ ખૂબ જ વધી જતા હોય છે, આવી પરિસ્થિતિમાં જો મોટા પ્રમાણમાં બહારના દેશોમાં ખેતી આપણા દેશના લોકો દ્વારા કરવામાં આવતી હોય તો આવા કટોકટીના સમયમાં ભાવ પર નિયંત્રણ રાખી શકાય છે.

તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે ભારતમાં આટલા મોટા પાયે સસ્તા દરે ખેતી થઈ શકે એવી વ્યવસ્થા નથી, પરંતુ આફ્રિકાના દેશોમાં મોટા પાયે ખેતી કરવા માટે સસ્તા દરે જમીનો પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉપલબ્ધ છે. આ સિવાય કચ્છના ઘણા પરિવારો છેલ્લાં 100-150 વર્ષથી આફ્રિકાના જુદા-જુદા દેશોમાં ખેતી ક્ષેત્રે કાર્યરત છે."

કૉર્પોરેટ ફાર્મિંગ પર સવાલો

ભારત સહિત વિશ્વના ઘણા દેશોની કંપનીઓ સસ્તી જમીન અને મજૂરીને કારણે કૉર્પોરેટ ફાર્મિંગ માટે આફ્રિકા પર મીટ માંડીને બેઠી છે.

અનેક કંપનીઓએ લાખો એકર જમીનો આફ્રિકામાં લીઝ પર લીધી છે અને ત્યાં મોટા પ્રમાણમાં ઉત્પાદન કરી રહી છે.

જોકે આફ્રિકાના અનેક દેશોમાં આવી કંપનીઓ પર સ્થાનિક લોકોનું શોષણ કરવાના તથા જમીનો હડપી લેવાના પણ આક્ષેપો થયા છે....


...હેલાં પોતાને સુરક્ષિત કરી દીધું એટલે કે કોઈ પણ વેબસાઇટ ચીનમાં ત્યાં સુધી નથી ખુલી શકતી જ્યાં સુધી ચીની સરકાર તેની પરવાનગી ન આપે.

જે રીતે ચીને સાયબર સ્પેસને જાસૂસી અને નજર રાખવા માટે ઉપયોગમાં લેવાનું શરૂ કર્યું, ન તો તેનો તોડ કોઈ દેશ પાસે છે અને ન તો કોઈ દેશ એ પ્રકારની દેખરેખ ચીન ઉપર રાખવામાં સક્ષમ પણ છે.

જોકે એ વાત સાચી છે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દુનિયાભરમાં જાણકારીઓ એકઠી કરવાનું એક મહત્વપૂર્ણ માધ્યમ બની ગયું છે. દુનિયાભરમાં એના વડે ડેટાબૅન્ક તૈયાર કરાઈ રહી છે.

પંત કહે છે કે જાસૂસીની આ પદ્... બાકીનો લેખ લખો:

સો જેટલી સરકારોને આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલીજન્સ ટેકનિક વેચી છે.

રિપોર્ટ અનુસાર ઉદાર લોકતાંત્રિક સરકારોની સરખામણીએ નિરંકુશ સરકારો આ ટેકનિકનો વધુ ખોટો ઉપયોગ કરી શકે છે. થિંક ટૅંકના રિપોર્ટમાં કહેવાયું, "ચીન, રશિયા અને સાઉદી અરબ જેવા દેશ પોતાના નાગરિકો પર નજર રાખવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. પરંતુ પોતાનું રાજકીય હિત સાધવા માટે કોઈ પણ આ ટેકનિકનો ખોટો ઉપયોગ કરી શકે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હેલાં હોટલના 36 રૂમોમાંથી લગભગ 75-88 ટકા ભરાયેલા રહેતા. અહીં મોટે ભાગે એશિયા અને અમેરિકાના પર્યટકો આવે છે. પરંતુ જ્યારથી સરહદ બંધ છે, હોટલ પાસે 3થી 5 ટકા જેટલું જ કામ બચ્યું છે.

આ હોટલ માટે કામ કરતાં સોફિયા ફાઉલર કહે છે, " અમારી પાસે બહારના દ્વીપોથી આવનારા લોકોની સંખ્યા પહેલાંથી જ સીમિત હતી, પરંતુ લૉકડાઉનને કારણે સ્થિતિ ખરાબ થઈ છે."

'કોરોના મહામારી એક નહીં તો બીજા રસ્તે પરેશાન કરી શકે છે'

રાષ્ટ્રીય સ્તર પર માર્શલ દ્વીપ સમૂહમાં કોરોનાને કારણે 700થી વધારે નોકરીઓ જવાની શક્યતા છે.

1997 બાદ આ... બાકીનો લેખ લખો:

ૂત છે પોતાનું ભોજન પોતે પેદા કરે છે અને તેઓ સ્થાનિક છે જે પારંપારિક અર્થતંત્ર પર નિર્ભર છે.

તો પણ દેશને નુકસાનથી બચાવવો મુશ્કેલ છે. એશિયાઈ વિકાસ બૅન્કનું અનુમાન છે કે વાનુઅતુના જીડીપીમાં લગભગ દસ ટકાની ઘટ આવશે.

જે 1980માં સ્વતંત્રતા પછી વાનુઅતુનો સૌથી મોટો ઘટડો છે. માનવામાં આવી રહ્યું છે કે કોરોનાનો પ્રભાવ અહીં લાંબા સમય સુધી રહેશે.

જુલાઈમાં વાનુઅતુની સરકારે એક સપ્ટેમ્બર સુધી અમુક સુરક્ષિત દેશો માટે પોતાની સરહદ ફરીથી ખોલવાની યોજના બનાવી છે. પરંતુ ઑસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલૅન્ડમાં ફરીથી કેસ આવવાથી યોજના રદ થઈ ગઈ છે.

ટારિવોંડાનું કહેવું છે કે 'મુશ્કેલી અને સરહદ ખોલવાની આવશ્યકતા છતાં વાનુઅતુ કોઈ ઉતાવળ નહીં કરે. '

તો આ કોવિડ ફ્રી દેશો શું કરી શકે છે?

અલ્પસમયનો ઉપાય છે કે શ્રમિકો અને વેપારોને આર્થિક મદદ આપવામાં આવે અને એકમાત્ર દીર્ઘકાલીન ઉપાય છે કે 'કોરોનાની રસીની રાહ જોવામાં આવે.'

ત્યાં સુધી, યાત્રિકોને પોતાને ત્યાં બોલવવા માટે ઍરબબલની આશા રાખી શકાય. પરંતુ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે તેને લાગુ કરવું બહુ મુશ્કેલ છે.

વાનુઅતુના સપ્ટેમ્બર પ્લાનમાં જેમ જોવામાં આવ્યું -ઍર-બબલ પ્લાન સહેલાઈથી ફૂટી પણ શકે છે, કારણકે ઑસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલૅન્ડે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ઍરબબલ પ્લાનને પહેલાં એક બીજા સાથે અજમાવશે.

લૉવી ઇન્સ્ટીટ્યૂટમાં પૅસિફિક આઇલૅન્ડ પ્રોગ્રામના નિદેશન જોનાથન પ્રીકે પ્રમાણે, એમાં કોઈ શંકા નથી કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર આ દેશો પાસે સેલ્ફ-આઇસોલેશન સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી.

તેઓ કહે છે, જો આ દેશોએ પોતાની સરહદ ખોલી હોત તો પણ પર્યટન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ દેશો ન્યૂઝીલૅન્ડ અને ઑસ્ટ્રેલિયાએ પોતાની સરહદ ન ખોલી હોત. "

તેઓ ઉમેરે છે, "આ નિશ્ચિતપણે બેવડો માર છે, સંક્રમણ અને બીમારી તો છે જ, સાથે જ આર્થિક સંકટ પણ છે. આનો સાચો જવાબ શોધવામાં વર્ષો લાગી શકે છે કે કોરોનાના સમયમાં કોનો નિર્ણય સાચો કે ખોટો હતો. પરંતુ આ દેશોની સરહદ બંધ કરવાના નિર્ણયને કદાચ કોઈ પણ ખોટો નહીં ગણાવી શકે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હેલેથી બ્રિટન પહોંચી ગયો છે. જ્યારે ભારતમાં ખાસ કરીને પંજાબમાં બીજી લહેર માટે બ્રિટની વેરિએન્ટને જવાબદાર ગણવામાં આવ્યો હતો.

ભારતમાં આ બીમારીને ફેલાતા રોકવા માટે કડક ક્વૉરેન્ટીન નિયમો અને યાત્રા પ્રતિબંધની જરૂર છે. વિમાની સેવા, ઍરપૉર્ટ અને આ સેક્ટર સાથે જોડાયેલા કારોબાર પર નિર્ભર લોકો માટે આ ખરાબ સમાચાર છે. આથી વૈશ્વિક આર્થિક વિકાસ પર તેની ઊંડી અસર થવા જઈ રહી છે.

3. ફાર્મા કંપનીઓની સમસ્યાઓ

આકારની દૃષ્ટિએ જોઈએ તો ભારતનો દવા ઉદ્યોગ દુનિયાની ત્રીજી સૌથી મોટી ફાર્મા ઇન્ડસ્ટ્રી છે. પૈસાના હિસાબે આ ... બાકીનો લેખ લખો:

બંધ ઘણો મહત્ત્વનો છે.

બ્રિટન માટે ભારતના મહત્ત્વનો અંદાજ એ વાતથી પણ લગાવી શકાય કે વર્ષ 2021માં બ્રિટનના વડા પ્રધાન બોરિસ જોન્સન બે ભારતયાત્રાનો કાર્યક્રમ બનાવી ચૂક્યા હતા, પણ મહામારીને કારણે છેલ્લી ઘડીએ તેને સ્થગિત કરવો પડ્યો.

આ સમસ્યાઓને જોતા દુનિયા માટે એ જરૂરી થઈ ગયું છે કે તે ભારતની મદદ માટે જલદી પગલાં ભરે.

જોકે શરૂઆતમાં મોડું થયા બાદ હવે દુનિયાભરના દેશોમાંથી ભારત માટે મદદ પહોંચવા લાગી છે. બ્રિટને વૅન્ટિલેટરો અને ઓક્સિજન કંસેન્ટ્રટર્સ મોકલ્યાં છે. અમેરિકાએ દવાઓ અને રસી માટે કાચા માલની સાથે રેપિડ ટેસ્ટ કિટ અને વૅન્ટિલેટરો મોકલ્યાં છે.

જર્મનીએ પણ મેડિકલ હેલ્પ સહિત ઓક્સિજન સપ્લાય મોકલ્યો છે. પણ ભારતને જે કંઈ પણ મોકલાઈ રહ્યું છે એ તેની જરૂરિયાતના હિસાબે સાગરમાં એક બુંદ સમાન લાગી રહ્યું છે.

પણ કમસે કમ એ તો જોવા મળી રહ્યું છે કે દુનિયાને ભારતની ચિંતા છે.

ભારત સરકારે ભલે વર્તમાન સંકટને સંભાળવામાં સફળ ન રહી હોય પણ દુનિયા પર પડનારી તેની અસરને ન સમજવી તેને નજરઅંદાજ કરવા જેવું જ હતું.

જો દુનિયાના મોટા દેશો ભારતની મદદ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યા તો જલદી ભારતનું સંકટ વૈશ્વિક સંકટમાં બદલાઈ શકે છે અને એવું માત્ર સ્વાસ્થ્યના ક્ષેત્રમાં જ નહીં થાય પણ અર્થવ્યવસ્થાના મોરચે પણ સંકટનાં વાદળો ઘેરાઈ રહ્યાં છે.

(ઉમા એસ કંભમપતિ બ્રિટનની યુનિવર્સિટી ઑફ રીડિંગમાં અર્થશાસ્ત્રનાં પ્રોફેસર છે. તેમનો આ લેખ અંગ્રેજીમાં ધ કન્વર્શેશન પર પ્રકાશિત થયો હતો. મૂળ લેખ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...હેવા પ્રમાણે, હાઇવે પર વીસ જેટલા સાઇનબૉર્ડ્સ તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા અથવા તો ફાડી નાખવામાં આવ્યા હતા.

સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈ સાથે વાતચીતમાં જાદવે કહ્યું, "વસઈ અને થાણે મહારાષ્ટ્રમાં આવેલા છે, ગુજરાતમાં નહીં."

"અમે ગુજરાતી સાઇનબૉર્ડ્સ નહીં ચલાવી લઈએ." જાદવે ઉમેર્યું હતું કે, તેમનો વિરોધ ચાલુ રહેશે."

વસઈ પોલીસ કંટ્રોલ રૂમના કહેવા પ્રમાણે, આ પ્રકારની ઘટના ઘટી છે. જોકે, આ મતલબની કોઈ ફરિયાદ નોંધાઈ નથી.

શનિવારે મુંબઈના શિવાજી પાર્ક ખાતે મનસેના અધ્યક્ષ રાજ ઠાકરેએ પાર્ટી કાર્યકર્તાઓને સંબોધન કર્ય... બાકીનો લેખ લખો:

માં રજૂ થઈ શક્યા ન હતા.

ભારે શોરબકોર પછી ગૃહની કાર્યવાહી સોમવાર સુધી મુલતવી રાખી દેવાઈ હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જૂની 500-1000 રૂપિયાની નોટોની ઇંટ

ફાઇનાન્સિયલ એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, આરબીઆઈએ કહ્યું છે કે નોટબંધી બાદ જૂની 500 અને 1000 રૂપિયાની 99 ટકા નોટો જમા થઈ છે.

આરબીઆઈએ એક આરટીઆઈમાં આપેલા જવાબમાં જણાવ્યું હતું કે જૂની નોટોને રિસાઇકલ નથી કરતી પણ તેનો નાશ કરે છે.

હાલમાં, આરબીઆઈ દ્વારા જુદીજુદી 59 બ્રાંચમાં સૉફેસ્ટિકેટેડ કરન્સી વેરિફિકેશન એન્ડ પ્રોસેસિંગ મશીનનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

નોટોની ગણતરી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને તેનો નાશ કરવા માટેની પ્રક્રિયા પણ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.

આ નોટોને પહેલા ટુકડા કરવામાં આવે છે. બાદમાં તેની બ્રિક્સ બનાવાય છે.

અંતે આ બ્રિક્સનો કેવી રીતે નાશ કરવો તેની પ્રક્રિયામાંથી પસાર કરવામાં આવે છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ ગુજરાતની મુલાકાતે આવેલા નીતિ આયોગના વાઇસ ચેરમેને ગુજરાત શિક્ષણ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે પાછળ હોવાનું કહ્યું હતું.

ડૉ. રાજીવ કુમારે કહ્યું હતું કે રાજ્ય ઔદ્યોગિકરણમાં હરણફાળ ભરી રહ્યું છે તેમાં કોઇ બેમત નથી, પરંતુ શિક્ષણ અને આરોગ્યના ક્ષેત્રમાં તે અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ ઘણું જ પાછળ છે.

મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણી સાથે નીતિ આયોગના વાઇસ ચેરમેન ડૉ. રાજીવકુમારની ગાંધીનગર ખાતે બેઠક યોજાઈ હતી.

ડૉ. રાજીવકુમારે જણાવ્યું, "આ મુદ્દે મેં ગુજરાત સરકાર સાથે ચર્ચા પણ કરી હતી.

"મને ગુજરાત સરકાર તરફથી કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમણે રાજ્યના વર્ષ 2018-19ના બજેટમાં શિક્ષણ-આરોગ્ય પાછળ વધુ નાણાકીય ફાળવણી કરી છે."

નવગુજરાત સમયના અહેવાલ મુજબ ડૉ. રાજીવકુમારે એક મહત્ત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી હતી કે ટૂંક સમયમાં નીતિ આયોગ ખેડૂતોને કૃષિ પેદાશોના પોષણક્ષમ ભાવો મળી રહે એ માટે ત્રણ વિકલ્પોની જાહેરાત કરશે.

આ ત્રણ વિકલ્પો પૈકી દરેક રાજ્ય પોતાની અનુકૂળતા મુજબના વિકલ્પ અપનાવીને ખેતપેદાશોના ભાવો ખેડૂતને મળી રહે તેવા પ્રયાસો કરી શકશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો