... માટે લખેલા લેખમાં સુપ્રિયા સોગલેએ દેશના અન્ય કેટલાક સેલિબ્રિટીઝ અંગે વાત કરી, જેણે આ દુનિયામાં વિદાય લીધી હતી.

ઇરફાન ખાન

પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત ઇરફાન ખાન ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીના જાણીતા કલાકારોમાંના એક હતા.

વર્ષ 1988માં "સલામ બૉમ્બે"થી પોતાની ફિલ્મી કારકિર્દીની શરૂઆત કરનારા ઇરફાન ખાને પોતાની કાબેલિયતના દમ પર ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી અને હૉલીવૂડમાં એક અલગ મુકામ હાંસલ કર્યો હતો.

ઘણા યુવાકલાકારો માટે તેઓ પ્રેરણાસ્રોત પણ બન્યા. વર્ષ 2018માં ઇરફાન ખાને ટ્વિટરના માધ્યમથી જણાવ્યું કે તેમને ન્યૂરોએડોક્રિન ... બાકીનો લેખ લખો:

આજકાલ', 'દો દૂની ચાર', 'ડી કે', 'કપૂર ઍન્ડ સન્સ', '102 નૉટઆઉટ' અને 'મુલ્ક' સામેલ છે.

સુશાંતસિંહ રાજપૂત

નાના શહેરથી બોલીવૂડનું સપનું લઈને મુંબઈ આવેલા સુશાંતસિંહ રાજપૂતને એકતા કપૂરની 2010માં સિરિયલ 'પવિત્ર રિશ્તા'થી કલાકાર તરીકે પ્રસિદ્ધિ મળી.

2013માં ફિલ્મ 'કાઈ પો છે'થી તેઓએ પોતાની ફિલ્મ કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. જોકે નીરજ પાંડેની બાયૉપિક ફિલ્મ 'એમએસ ધોની : ધ અનટૉલ્ડ સ્ટોરી'એ તેમને ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં નામ અપાવ્યું.

પોતાની સાત વર્ષની ફિલ્મી કારકિર્દીમાં સુશાંતસિંહ રાજપૂતે પોતાની અભિનયક્ષમતનો દર્શકોને પરિચય કરાવ્યો, જેમાં 'છિછોરે', 'સોનચિરૈયા', 'કેદારનાથ', 'ડિટેક્ટિવ બ્યોમકેશ બક્ષી', 'પીકે' સામેલ છે.

14 જૂન, 2020માં સુશાંતસિંહ પોતાના ઘરે પંખા પર લટકેલી હાલતમાં મળી આવ્યા હતા.

34 વર્ષની વયે તેમના અકાળે થયેલા મૃત્યુએ આખા દેશમાં આત્મહત્યા કે મર્ડરની ચર્ચા છેડી દીધી હતી. હાલમાં આ મામલો સીબીઆઈ પાસે છે અને તેનો અંતિમ રિપોર્ટ આવ્યો નથી.

જોકે AIIMSએ સુશાંતસિંહ રાજપૂત કેસને આત્મહત્યા જાહેર કરી દીધો છે. તેમના મૃત્યુ પછી તેમની ફિલ્મ 'દિલ બેચારા' રિલીઝ થઈ હતી.

રાહત ઇન્દોરી

કોરોનાની લડત દરમિયાન હૃદયરોગનો હુમલો આવતા ઉર્દૂના મશહૂર કવિ અને બોલીવૂડ ગીતકાર રાહત ઇન્દોરીનું 11 ઑગસ્ટ, 2020માં નિધન થયું હતું. તેઓ 70 વર્ષના હતા.

રાહત ઇન્દોરીનો જન્મ 1 જાન્યુઆરી, 1950માં થયો હતો.

તેઓએ ઇન્દોરની નૂતન સ્કૂલમાંથી હાયર સેકેન્ડરીનો અભ્યાસ કર્યો હતો.

ઇન્દોરની ઇસ્લામિયા કરીમિયા કૉલેજથી ગ્રેજ્યુએશન કર્યા બાદ તેઓએ બરકતુલ્લાહ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી એમએ કર્યું હતું.

છેલ્લાં 40-50 વર્ષથી તેઓ મુશાયરા અને કવિ સંમેલનોમાં શાયરીઓ વાંચતા હતા.

તેઓ યુવાઓમાં પણ ખાસ્સા લોકપ્રિય હતા. તેમની અનેક કવિતાઓ સોશિયલ મીડિયામાં પર એ સમયે વાઇરલ થઈ હતી.

તેઓએ 'સર', 'ખુદ્દાર', 'મર્ડર', 'યારાના', 'હમેશા', 'મુન્નાભાઈ એમબીબીએસ', 'મીનાક્ષી', 'કરીબ', 'મિશન કાશ્મીર' જેવી ફિલ્મોમાં ગીત લખ્યાં હતાં.

એસપી બાલાસુબ્રમણ્યમ

74 વર્ષની વયે પદ્મભૂષણથી સન્માનિત ગાયક એસપી બાલાસુબ્રમણ્યમનું નિધન થયું હતું.

પોસ્ટ કોરોનાની જટિલતાઓને કારણે તેઓએ 25 સપ્ટેમ્બર, 2020માં અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા.

સંગીતજગતમાં સૌથી જાણીતા ગાયકોની સૂચિમાં સામેલ બાલાસુબ્રમણ્યમે 40 હજારથી વધુ ગીતો ગાયાં હતાં.

તેઓએ તામિલ, તેલુગુ, કન્નડ અને હિન્દી ભાષામાં ગીતો ગાયાં હતાં.

એક સમયે તેઓ સલમાન ખાન પર ફિલ્માવાયેલાં...


... માટેનાં કારણો અંગે વાત કરતાં ડૉ. ભંડેરી જણાવે છે કે, "પહેલાંની સરખામણીમાં ટેસ્ટિંગમાં દસ ગણો વધારો કરાયો છે. જેના કારણે વધુ કેસ સામે આવી રહ્યા છે."

"આ સિવાય રાજકોટમાં કોરોનાના કેસ શોધવાનું કામ યુદ્ધના ધોરણે ચાલી રહ્યું છે, જે કારણે વધુમાં વધુ કેસ સામે આવી રહ્યા છે."

મેડિકલ ઑફિસર રમેશ સિંહા પણ ભાવનગર જિલ્લામાં ટેસ્ટિંગમાં કરાયેલા વધારાને કોરોનાના વધુ કેસ માટે કારણભૂત માને છે.

તેઓ કહે છે કે, "પહેલાં અમે દરરોજ માત્ર 150 પરીક્ષણ કરતા હતા, અત્યારે અમે 1000 પરીક્ષણ કરીએ છીએ. ટેસ્ટિંગની સાથોસાથ કૉ... બાકીનો લેખ લખો:

કેસ મળી રહ્યા છે અને કેસની સંખ્યા સ્થિર થઈ છે."

માળખાકીય સુવિધાનો અભાવ?

ડૉ. ભંડેરી જણાવે છે, "રાજકોટ એ સૌરાષ્ટ્રના તમામ જિલ્લામાં મેડિકલ હબ તરીકે જાણીતું છે. જે કારણે આસપાસના જિલ્લામાંથી પણ ઘણા દર્દીઓ રાજકોટમાં આવીને કોરોનાની સારવાર લઈ રહ્યા છે, જે કારણે કેસની સંખ્યા વધારે દેખાઈ રહી છે."

આ સિવાય રાજકોટમાં માળખાકીય સુવિધાઓની મર્યાદા વિશે વાત કરતાં તેઓ કહે છે, "અમદાવાદ, સુરત અને વડોદરા જેવાં શહેરોમાં કૉર્પોરેશનની પોતાની હૉસ્પિટલો છે. તેમજ અન્ય સરકારી સંસ્થાનો પણ ત્યાં વધુ પ્રમાણમાં છે. પરંતુ રાજકોટમાં એવું  નથી, જે કારણે પણ રાજકોટમાં થોડી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે."

વરિષ્ઠ પત્રકાર જગદીશ આચાર્ય પણ આ વાત સાથે સંમત થતાં જણાવે છે કે, "સમગ્ર સૌરાષ્ટ્રમાં અમદાવાદ અને સુરતની સરખામણીએ આરોગ્યને સંબંધિત માળખાકીય સુવિધાઓનો અભાવ હતો."

"શરૂઆતમાં ઘણા જિલ્લામાં ટેસ્ટિંગ માટેની પ્રાથમિક સુવિધાઓ નહોતી. આવી માળખાગત સુવિધાઓના અભાવને કારણે સૌરાષ્ટ્રમાં પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર બની."

વરિષ્ઠ ડૉ. દેવરાજ ચીખલિયા આ મુદ્દે વાત કરતાં કહે છે કે, "શરૂઆતમાં સૌરાષ્ટ્રમાં મોટા પાયે ટેસ્ટિંગ કરાય તેવી સુવિધાઓ નહોતી. જે કારણે કોરોનાના ટેસ્ટ માટે ખૂબ રાહ જોવી પડતી. જોકે, હવે પરિસ્થિતિ સુધરી છે."

અવરજવરની છૂટને કારણે ફેલાયો ચેપ

કોરોના વાઇરસ

આચાર્ય લૉકડાઉન બાદ એક જિલ્લામાંથી બીજા જિલ્લામાં અવરજવરની પરવાનગીને સૌરાષ્ટ્રના જિલ્લાઓમાં ચેપના ફેલાવા માટેનું કારણ માને છે.

તેઓ કહે છે કે, "લૉકડાઉન બાદ સરકારે સંક્રમિત વિસ્તારોમાંથી પોતાના વતન જવા માટે અપાયેલી છૂટને કારણે સૌરાષ્ટ્રના ખૂણેખૂણામાં વાઇરસ પહોંચી ગયો છે."

"અમદાવાદ, મુંબઈ અને સુરત જેવાં શહેરોમાંથી મોટી સંખ્યામાં લોકો સૌરાષ્ટ્રમાં આવ્યા. તેથી જે વિસ્તારોમાં કોરોના નહોતો ત્યાં પણ પહોંચી ગયો."

"વધુમાં પરિસ્થિતિની ગંભીરતા ન સમજાવાના કારણે લોકોએ અને તંત્રએ પણ બેદરકારી દાખવી તેના કારણે પણ આજે સૌરાષ્ટ્રમાં કોરોનાના ચેપની આ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે."

વરિષ્ઠ ડૉક્ટર દેવરાજ ચીખલિયા પણ જગદીશ આચાર્યની વાત સાથે સંમત થાય છે.

તેઓ જણાવે છે કે, "લૉકડાઉન બાદ કોરોનાના હૉટસ્પૉટ ગણાતા જિલ્લામાંથી સૌરાષ્ટ્રમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો આવ્યા. જે કારણે આ ચેપી રોગ સૌરાષ્ટ્રમાં પણ પહોંચી ગયો."

"લૉકડાઉનના કડક અમલના સમય દરમિયાન જૂનાગઢ અને ગીર-સોમનાથ જેવા જિલ્લામાં કોરોનાના કેસ બિલકુલ નહોતા."

તમે...


... માત્ર ત્રણ ફુટ જમીન જ ખોદવામાં આવશે. પણ પછી જમીન અલ્ટ્રાટેકને વેંચી દેવામાં આવી, હવે આમાં ખાણકામ કરવામાં આવે તો ખેતીની જમીનને નુકશાન થશે. ''

જ્યારે ભાવનગરના એસપી પ્રવીણ માલે જણાવ્યું કે 1999માં આ જમીન વેચવામાં આવી હતી પણ હવે આટલાં વર્ષો પછી ખેડૂતોનો હેતુ જમીનની વધેલી કિંમત મેળવવાનો છે.

તળાજા તાલુકાથી ખેડૂત આગેવાન તથાવત જોરસંગ ગોહિલે જણાવ્યું, '' લગભગ 20 વર્ષ પહેલાં જે શરતે વેંચાણ થયું હતું તે કરારનો ભંગ થયો છે તે કારણે ખેડૂતોએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે કે આ જમીન સિમેન્ટ ફૅક્ટ્રી સ્થાપવા માટે આપવા... બાકીનો લેખ લખો:

ા જ કરવાની હતી. નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યૂનલે દ્વારા ખાણકામ માટે કોઈ સ્ટે પણ આપવામાં આવ્યો નથી એટલે એમાં કશું ખોટું નથી.''

ડૉ. કનુભાઈ કળસરિયાએ જણાવ્યું કે આ બાબતને લઈને ગ્રીન ટ્રિબ્યૂનલમાં પણ અરજી આપવામાં આવી છે. ખેડૂતો કહે છે કે આ બાબત કાયદાકીય કાર્યવાહી હેઠળ છે અને અમને ન્યાય મળશે એવો વિશ્વાસ છે પણ એ લોકોનું કહેવું છે કે જ્યાં સુધી તમે સ્ટે ન લાવો ત્યાં સુધી આ વિરોધ ન માની શકાય.

જો ગ્રીન ટ્રિબ્યૂનલ આ બાબતમાં નકારાત્મક નિર્ણય આપે તો ખેડૂતો સુપ્રીમ કોર્ટમાં જાય અને ખેડૂતોની તરફેણમાં આપે તો ખેડૂતોને શાંતિ થાય. પણ જ્યારે બાબત કાયદાકીય પ્રક્રિયા હેઠળ છે ત્યારે પોલીસનું નિર્દયી અને જુલમી વર્તન બહુ ખરાબ કહેવાય. આ સરકારનાં પતનની નિશાની છે.

ગ્રામવાસીઓ મુજબ આ સિમેન્ટ કંપની બાંભોર, તલ્લી, કલસર, નિચા કોટડા, ઊંચા કોટડા, મેઠળા અને ગધુલા તાલુકામાં ખાણકામ કરવાનો પ્રૉજૅક્ટ ધરાવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... માધ્યમથી અફવા ફેલાવનારા 35 યુવકોની અમદાવાદ ક્રાઇમ બ્રાન્ચે ધરપકડ કરી હતી.

આ લોકો ફેસબુક અને વૉટ્સઍપનાં માધ્યમથી પરપ્રાંતીય લોકો વિરુદ્ધમાં મૅસેજ ફૉર્વર્ડ કરી રહ્યા હતા."

આ મામલે અમદાવાદના કલેક્ટર વિક્રાંત પાન્ડેએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું, "અમને જયારે ખબર પડી કે કેટલાક લોકો સોશિયલ મીડિયાનાં માધ્યમથી લોકોમાં ભય ફેલાવી રહ્યા છે, ત્યારે અમે સાયબર ક્રાઇમ સેલની મદદથી આવા લોકોને રાજ્યભરમાંથી શોધી કાઢ્યા હતા."

આ વિશે વધુ વાત કરતા સાયબર ક્રાઇમ સેલના પોલીસ ઇન્સપેક્ટર જે. એસ. ગેડમ કહે છે, "આ તમામ લો... બાકીનો લેખ લખો:

ક્યારેય કોઈ સિનેમા હૉલ પણ જોયો નથી.

મૂળ કાનપુરના રહેવાસી અને ગુજરાતમાં કામ કરતા રાહુલ કુમારે બીબીસીને જણાવ્યું, "અમે કામ કરીએ, ઘરે જઈએ, ભોજન બનાવીએ, ખાઈએ અને સૂઈ જઈએ. બીજા દિવસે ફરીથી સવારે ઊઠીને કામ પર પહોંચી જઈએ છીએ. આ જ અમારું જીવન છે."

ભોલા તિવારી છેલ્લી ત્રણ પેઢીઓથી ગુજરાતમાં રહે છે. તેમના દાદા કાનપુરથી આવીને ગુજરાતનાં વસ્ત્રાલ વિસ્તારમાં આશરે 70 વર્ષ પહેલાં વસ્યા હતા.

બીબીસી સાથે વાત કરતા તિવારીએ કહ્યું, "ગુજરાતનો વિકાસ, અમારા જેવા તમામ લોકોથી છે. ગુજરાતની કંપનીઓ સારો ધંધો કરી શકે છે, કારણ કે પરપ્રાંતીયો એક ખૂબ જ મોટો જરુરી એવો મેનપાવર આપે છે."

પ્રવાસી શ્રમિક સાથે વાત કરી રહેલા ભોલા તિવારી

તિવારીએ વધુમાં કહ્યું, "આ લોકો અહીં કામ કરે છે, અને તેમના કારણે ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં નાના-નાના માર્કેટ બન્યા છે, અને ગુજરાતીઓને તેમના થકી રોજગાર મળે છે."

ઉદાહરણ તરીકે સાણંદ તાલુકાના બોડ ગામનું અર્થતંત્ર પરપ્રાંતીય લોકો પર નિર્ભર છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા બોડ ગામમાં મોબાઇલ રિચાર્જની દુકાન ધરાવતા હરીશ રાજપુરોહિત કહે છે, "પહેલાં 10માંથી સાત ગ્રાહક પરપ્રાંતીય હતા, પરંતુ હવે તે આંકડો 10માંથી ત્રણ થઈ ગયો છે. મારા વકરામાં આશરે 50 ટકાનો ફરક પડી ગયો છે, કારણ કે ઘણાં પરપ્રાંતના લોકો આ ગામ છોડીને જતા રહ્યા છે."

પરપ્રાંતીયોનું સ્થળાંતર

ઉત્તર ભારત વિકાસ પરિષદ નામની એક સંસ્થા ગુજરાતમાં રહેતા ઉત્તર ભારતીયોના વિકાસ માટે કામ કરે છે.

આ સંસ્થાના અંદાજ પ્રમાણે, હિંસાના પ્રથમ સપ્તાહમાં આશરે 80,000 લોકો ગુજરાત છોડીને પોતાના વતન પરત ફરી ગયા હતા.

ઉત્તર ભારત વિકાસ પરિષદના પ્રમુખ, શ્યામ ઠાકુરે બીબીસીને જણાવ્યું,"29 સપ્ટેમ્બર પછી ઉત્તર ભારત તરફ જતી તમામ ટ્રેન, બસોમાં ત્રણ ગણા મુસાફર લઈને ગઈ છે. ઉત્તર ગુજરાતમાં તેમના ઉપર થયેલા હુમલા પછી તે ખૂબ જ ડરી ગયા હતા અને પલાયન કરવા માંડ્યા હતા."

ઠાકુરે વધુમાં કહ્યું કે તેમણે પોતે જોયું છે કે 56 મુસાફરોની ક્ષમતા ધરાવતી એક બસમાં લગભગ 150 લોકો ભરીને જઈ રહી હતી.

અમદાવાદના જિલ્લા કલેક્ટર વિક્રાંત પાન્ડેએ રેલ્વે સ્ટેશનની મુલાકાત લીધી હતી અને લોકોને અહીં જ રહેવા માટે સમજાવ્યા હતા.

પાન્ડેએ કોઈપણ પ્રકારની બીક ન રાખવાનું કહ્યું હતું.

બીબીસી સાથે વાત કરતા પાન્ડેએ કહ્યું, "મને જાણવા મળ્યું હતું કે તેમાંથી ઘણા લોકો છઠ જેવા તહેવારો મનાવવા માટે જઈ રહ્યા છે, જ્યારે અમુક લોકો બીકને...


... માનવું છે."

'પહેલાં રોજગારી પછી ચૂંટણી'

રાજ્યમાં ઘણા સમયથી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓના આયોજનને લઈને સરકાર અને વિદ્યાર્થીનેતાઓ વચ્ચે મડાગાંઠ સર્જાયેલી છે. વિદ્યાર્થીઓએ ટ્વિટર પર સરકાર વિરુદ્ધ '#પહેલાંરોજગારીપછીચૂંટણી' એવું અભિયાન પણ શરૂ કર્યું હતું, જેના સમર્થનમાં થોડાક કલાકોમાં જ લાખો ટ્વીટ થયાં હતાં.

વિદ્યાર્થીનેતાઓ જ્યાં એક તરફ વહેલી તકે રાજ્યમાં અટકી પડેલી તમામ ભરતી પ્રક્રિયાઓ ફરીથી શરૂ કરવાની માગ કરી રહ્યા છે તો ત્યાં જ બીજી તરફ સરકાર તરફથી વિદ્યાર્થીઓની માગણી અંગે કોઈ જ સ્પષ્ટતા નથી કરી શક... બાકીનો લેખ લખો:

ં ભારતીય જનતા પાર્ટીની સરકાર કોરોનાના કપરા સમયમાં સરાહનીય કામગીરી કરી રહી છે.'

હાલ સોશિયલ મીડિયા પર અને પરંપરાગતપણે ચાલી રહેલાં સરકારવિરોધી આંદોલનોને તેઓ વિપક્ષપ્રેરિત ગણાવે છે. તેઓ કહે છે કે, "ગુજરાતના યુવાનો, શ્રમિકો અને સરકારી કર્મીઓના હિત માટે સરકાર સતત કાર્યશીલ છે."

"જુદી-જુદી યોજના થકી સરકાર સામાજિક કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરી રહી છે. તેમ છતાં વિપક્ષ દ્વારા આવાં આંદોલનો ઊભાં કરી રાજકીય લાભ મેળવવાના પ્રયત્નો થઈ રહ્યા છે."

તેઓ અટવાઈ પડેલી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ ફરીથી શરૂ કરવા બાબતે જણાવે છે, "ગુજરાત સરકાર સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની ભરતીપ્રક્રિયા ફરી શરુ કરવાની દિશામાં ગંભીરતાપૂર્વક વિચારી રહી છે. ટૂંક સમયમાં તેનું નિરાકરણ લાવવામાં આવશે."

તેમજ રિક્ષાચાલકો અને પોલીસકર્મીઓ દ્વારા ગ્રેડ-પેમાં સુધારાની માગણીને તેઓ વિપક્ષપ્રેરિત ગણાવે છે. તેઓ કહે છે, "રિક્ષાચાલકો સહિત અસંગઠિત ક્ષેત્રના કામદારો માટે સરકાર દ્વારા આત્મનિર્ભર યોજના હેઠળ કરોડો રૂપિયાની લૉનરૂપી સહાય મંજૂર કરી છે. આમ, રિક્ષાચાલકો-પોલીસકર્મીઓ સહિત તમામ નાગરિકોની સહાય માટે સરકાર સતત પ્રયત્નશીલ રહી છે. સોશિયલ મીડિયા પર અને અન્ય માધ્યમો દ્વારા થઈ રહેલાં આંદોલનો અલ્પજીવી અને વિપક્ષની સત્તાલાલસાથી પ્રેરિત છે."

જોકે, મનીષ દોશીનું માનવું છે કે, "ગુજરાતનાં અસંગઠિત ક્ષેત્રોના કામદારો, વિદ્યાર્થીઓ તમામ વાજબી માગણીઓ કરનારા વર્ગોને કૉંગ્રેસ પક્ષ સંપૂર્ણ સમર્થન કરશે. આંદોલનોને વિપક્ષપ્રેરિત કાવતરું ગણવું એ પોતાની જવાબદારીમાંથી છટકવાની એક યુક્તિ માત્ર છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... માને છે કે આવી આફતો સર્જાવાની જ છે અને માનવોના ઘમંડ અને વૈશ્વિક વ્યાપાર નેટવર્ક્સ તથા ટેકનૉલૉજી પરની વધતી નિર્ભરતાને લીધે પરિસ્થિતિ અત્યંત વિકટ બની છે.

પેપર્સ માને છે કે હવે દુર્ઘટનાઓ અત્યંત વિનાશકારી હશે. ઑલઆઉટ અણુયુદ્ધને લીધે બધું ખતમ થઈ જાય કે પછી સૂર્યનાં પ્રચંડ વીજયુંબકીય કિરણો આપણાં તકલાદી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ભૂંજી નાખે એવું બની શકે.

આ પરિસ્થિતિમાં મોટાભાગના પ્રેપર્સ, આપણે અત્યારે જેનો સામનો કરી રહ્યા છીએ તેવી હળવા અથવા મધ્યમ સ્તરની કટોકટી માટે તૈયારી કરી રાખે છે.

વાસ્તવમાં સર્વાઇવલ કોન્... બાકીનો લેખ લખો:

મમાં વ્યાપક રીતે જોડાયેલા રહ્યા હતા.

1980 અને 1990ના દાયકામાં અમેરિકન સરકારે ચળવળ રોકવાના પ્રયાસમાં અનેક અસ્તિત્વવાદીઓની સતામણી કરી હતી અને તેમના પર કેસ ચલાવ્યા હતા.

એ સમયે તેમાં લગભગ 30 લાખ અમેરિકનોનો સમાવેશ થતો હતો. એ પૈકીના રેન્ડી વીવર (રૂબી રીજ), બો ગ્રીટ્ઝ (રેમ્બોના સંભવિત પ્રેરણાસ્રોત) અને મોન્ટાના ફ્રીમેનના વિલિયમ સ્ટેન્ટનનાં નામ ઘરેઘરે જાણીતાં થઈ ગયાં હતાં.

સરકારી દમનને કારણે વ્યાપક હતાશા સર્જાઈ હતી અને સરકારવિરોધી લાગણી ઉગ્ર બની હતી. લોકો 'પાગલ' બનતા જાય છે એવું ધારીને સરકારે નાગરિકો પરની જાપ્તો વધારે ઉગ્ર બનાવ્યો હતો અને એ કારણે ઉગ્રવાદ વકર્યો હતો.

તેનાથી વિપરીત, આજના મોટાભાગના પ્રેપર્સ પ્રારંભિક અસ્તિત્વવાદીઓના રાજકારણથી દૂર રહેવાના પ્રયાસમાં એક અલગ રક્ષણાત્મક વલણ અપનાવે છે.

તેઓ પક્ષપાતપૂર્ણ વૈચારિક ચર્ચાને બદલે વ્યવહારિકતા પર વધારે ધ્યાન કેન્દ્રીત કરે છે. તેમ છતાં મીડિયાએ સર્જેલા દૃષ્ટિકોણમાં તેમને હંમેશા ભૂંડા જ ગણાવવામાં આવે છે.

કેન્સસ રાજ્યની સંપૂર્ણ પરવાનગી સાથે નિર્મિત અબજો ડૉલરના સર્વાઇવલ કોન્ડોની રચનાને સમજતાં સ્પષ્ટ થાય છે કે છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં ઘણુંબધું બદલાઈ ગયું છે.

સર્વાઇવલ કોન્ડો

લેરી હોલે જે બંકરને નવું સ્વરૂપ આપ્યું છે તેનું નિર્માણ વાસ્તવમાં ઍટલાસ અણુ મિસાઇલના લૉન્ચિંગ માટે કરવામાં આવ્યું હતું.

લેરી હોલ 2018માં મને કોન્ડોની મુલાકાતે લઈ ગયા ત્યારે તેમણે સમજાવ્યું હતું કે "મૂળ વિચાર, કયામતને દિવસે અકલ્પનીય પરિસ્થિતિમાં જીવતાં રહી શકાય તેવું સ્થળ બનાવવાનો હતો, જે પર્યાવરણને અનુકૂળ હોય, લોકો તેનો સેકન્ડ હોમ તરીકે ઉપયોગ કરી શકે એવું હોય અને અણુહુમલામાં ટકી શકે તેવું પણ હોય." લેરી હોલે તેને સલામત, આત્મનિહિત અને ટકાઉ એવો "વાસ્તુકલાનો પ્રયોગ" ગણાવ્યું હતું. એરિઝોના સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના બાયોસ્ફિયર ટુ પ્રોજેક્ટના ભૂમિગત સમોવડિયા જેવો પ્રકલ્પ.

'ગ્રીનહાઉસ આર્ક' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતો બાયોસ્ફીયર 2 પ્રોજેક્ટ, સાંપ્રદાયિક અલગાવની મહત્વાકાંક્ષી યોજનાઓ પૈકીનો એક છે. ત્રણ એકર જમીનમાં ફેલાયેલા કૉમ્પ્લેક્મમાં કાચની નીચ સાત 'બાયોમ' હતા.

આ બંધ સિસ્ટમમાં બે વર્ષ સુધી જીવંત રહી શકાય કે કેમ એ ચકાસવા માટે ચાર પુરુષ અને ચાર મહિલાની ટીમ તેમાં ઉતરી હતી. મૂળ ટીમના એક સભ્યના જણાવ્યા અનુસાર, "વિજ્ઞાનીઓ વચ્ચેની સાઠમારી, કુપોષણ અને અન્ય સામાજિક તથા પર્યાવરણીય નુકસાન" સાથે એ પ્રયોગ પૂર્ણ થયો...


... મામલો નથી બની જતો."

પરંતુ એવું લાગે છે કે દિલ્હી પોલીસ આ તમામ નિર્ણયોને નથી માનતી. પોલીસને પણ ખબર છે કે આ મામલાઓમાં કોઈ દોષ સિદ્ધ નહીં થઈ શકે, તેથી આવું કરીને લોકોને ડરાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ મામલો એક રીતે એ બતાવવાની કોશિશ છે કે પોલીસ ગેરકાયદેસર કામ કરશે અને કોઈ તેમને રોકી નહીં શકે.

દિલ્હી પોલીસે બેંગ્લુરુ જઈને દિશાની ધરપકડ કરી. કાયદા પ્રમાણે દિશાને સૌથી પહેલાં નજીકના મૅજિસ્ટ્રેટ સામે રજૂ કરવી જોઈતી હતી. પરંતુ એવું ન કરાયું. તેમને દિલ્હીમાં રજૂ કરાયાં. આ ખોટું છે.

કાયદા અનુસાર દિલ્હી પોલીસે ... બાકીનો લેખ લખો:

નવા કાયદા આવવાથી કૉર્પોરેટ જગતવાળા ખેડૂતો પર છવાઈ જશે. ખેડૂતોનું આનાથી ઘણું નુકસાન થશે.

એક કાયદા પર જેટલા પણ મત છે, બધા સામે આવવા જોઈએ અને જનતંત્રમાં જનતા પર છોડી દેવું જોઈએ કે તેઓ કયા મતને યોગ્ય માને છે. કોઈ પણ મતને જો દબાવવાની કોશિશ કરવામાં આવે છે, તો તેનાથી એક શંકા પેદા થાય છે કે ક્યાંક એ મત યોગ્ય તો નથી.

ભારતના બંધારણના આર્ટિકલ 19માં અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો ઉલ્લેખ છે. તેમાં દેશદ્રોહનો ઉલ્લેખ નથી. તેમાં ભારતનું સાર્વભૌમત્વ, એકતા, કોર્ટની અવમાનના, અપરાધ માટે ઉશ્કેરણી, અવમાનના જેવી વાતોનો ઉલ્લેખ તો છે, પરંતુ દેશદ્રોહવાળી વાત સંવિધાનનિર્માતાઓએ નથી મૂકી.

સુપ્રીમ કોર્ટનો એક નિર્ણય છે કેદાર નાથ સિંહ વિરુદ્ધ બિહાર સરકારનો. તે અનુસાર દેશદ્રોહનો ચાર્જ ત્યારે જ લગાવી શકાય છે, જ્યારે તમે જે કહ્યું તેના પરિણામ સ્વરૂપે હિંસા થઈ. ટૂલ કિટ કોઈ ઓજાર તો છે નહીં કે તેમાં બૉમ્બ છે, તેમાં ચપ્પુ છે. ટૂલ કિટ તો એક ડૉક્યૂમેન્ટ છે. આવામાં પ્રશ્ન ઊઠે છે કે ટૂલ કિટથી હિંસા કેવી રીતે થઈ? આ તપાસનો વિષય હોઈ શકે છે.

પરંતુ દરમિયાન દિશાની ધરપકડમાં કાયદાની પ્રક્રિયાનું પાલન કરાયું કે નહીં, તેના પર પ્રશ્નો ઊઠી રહ્યા છે. શું દિલ્હી પોલીસ પાસે દિશાને બેંગલુરુથી દિલ્હી લાવવા માટે ટ્રાંઝિટ રિમાંડ હતો કે નહીં? તે બંધારણના આર્ટિંકલ 22નું ઉલ્લંઘન છે. દિશાના વકીલ ન આવી શક્યા અને મૅજિસ્ટ્રેટે જલદીમાં દિશાને પોલીસ રિમાંડમાં મોકલી આપ્યાં.

અહીં આરોપીના અધિકારોનો મામલો છે. જ્યાં સુધી દોષ સિદ્ધ ન થઈ જાય, ત્યાં સુધી દરેક આરોપીને નિર્દોષ જ માનવામાં આવે છે અને આ વાતનું સન્માન ન્યાયપ્રક્રિયામાં થવું જોઈએ. કોર્ટ હંમેશાંથી કહેતી રહી છે કે શાંતિપૂર્ણ ધરણાંપ્રદર્શન જનતાનો અધિકાર છે.

ટૂલ કિટમાં જો ક્યાંય એવું લખ્યું છે કે હિંસા કરો, તો પોલીસ જે કરી રહી છે તે યોગ્ય છે. જો એવું નથી લખ્યું, તો આ ધરપકડ પર પ્રશ્ન ચિહ્ન લાગે છે.

જે વસ્તુઓ આપણને નથી ખબર, તે ઘણી વખત પોલીસને ખબર હોય છે, તેથી આ મામલે આપણે કોઈ નિર્ણય ન આપવો જોઈએ.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મારી ઓળખ અને સ્વતંત્રતા છીનવાઈ જશે. હું ડિપ્રેશનમાં હતી.”

“હું મારી ક્રિએટિવિટિ જીવતી રાખવા કંઈક શોધતી હતી. મેં બ્લોગ લખવાના શરૂ કર્યા. મને બાળકો સાથે કામ કરવાની મજા આવે છે, એટલે હું અર્લી ચાઈલ્ડહુડ એજ્યુકેશનના કોર્સમાં જોડાઈ.”

“આના કારણે મારા જીવનને એક નવી દિશા મળી. મેં ઉદ્યોગસાહસિક તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.”

2015થી રેનુકા કેલિફોર્નિયાના ફર્મોં શહેરમાં તેમના પતિ અને બે બાળકો સાથે રહે છે. તે હવે ફેમિલી ચાઈલ્ડ કેર બિઝનેસ ચલાવે છે.

રેનુકા તેમનો બિઝનેસ વિસ્તારી રહ્યાં હોવાથી તેમણે 2016માં... બાકીનો લેખ લખો:

ા પરિવારિક જીવન પર પણ અસર થશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... માસ્ક પહેરીને કામ કરીએ છીએ. પણ લોકોના કાગળિયા તપાસતા ચેપ નહીં લાગે એ ભય તો અમારા મનમાં રહે જ છે."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "એટલું જ નહીં ઘણા લોકો એવી દલીલ કરે છે કે આ કર્ફ્યુ નથી પણ લૉકડાઉન છે અમને રોકી ન શકો. દિવસભર આવા લોકો મળે ત્યારે અમે એમને સમજાવીએ છીએ કે આ એમના ભલા માટે છે."

ચાવડા કહે છે કે લોકો ઘર્ષણ કરે ત્યારે ગુસ્સો આવે છે, કારણ કે અમે જાન જોખમમાં મૂકીને કામ કરતાં હોઈએ તો લોકો પણ સમજવું જોઈએ. અમે શાંતિ રાખીએ છીએ પણ લોકોની પરેશાનીથી કંટાળી ક્યારેક અમારાથી ગુસ્સો થઈ જાય છે પણ અમે બને એટલો કા... બાકીનો લેખ લખો:

છે અને જાહેરનામું ભંગ કરનાર સામે કાનૂની પગલાં લેવાય છે.

'પોલીસને નરમ વલણ દાખવવા કહ્યું છે'

પોલીસના આવા વલણને નરમ કરવા માટે ગુજરાતના ગૃહમંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજાએ ખાસ આદેશ પણ આપ્યા છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં પ્રદીપસિંહ જાડેજાએ કહ્યું કે "ગુજરાતમાં લૉકડાઉન વખતે કેટલાંક સ્થળોએ પોલીસે કડક હાથે કામ કર્યાની અમારી પાસે ફરિયાદ આવી હતી, પણ અમે લોકોને લૉકડાઉનમાં દરેકને સહકાર આપવાની અપીલ કરી છે. જોડેજોડે પોલીસને પણ નરમ વલણ રાખવાનું કહ્યું છે."

પ્રદીપસિંહે કહ્યું કે પોલીસને અમે કહ્યું છે કે જ્યાં ભીડભાડ થતી હોય ત્યાં પહેલાં લાઉડસ્પીકરથી જાહેરાત કરીને લોકોને દૂર રહેવા માટે સૂચના આપવી. ઉપરાંત દવા કે શાકભાજી લેવા જતા લોકોની સાથે નરમ વલણ રાખવાના આદેશ આપી દીધા છે.

તેમણે કહ્યું કે "ઘર્ષણ થવાનાં જે મુખ્ય કારણો હતાં એ જીવન જરૂરિયાતની ચીજવસ્તુઓને લઈને હતા. ઘર્ષણ ન થાય એટલા માટે કેટલાક જિલ્લામાં એકલા રહેતા સિનિયર સિટીઝનને દવા અને મેડિકલ સુવિધા પૂરી પાડવાના આદેશ આપ્યા છે, જેથી પોલીસ અને જનતા વચ્ચે એક સેતુ રચાય."

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે કાયદો અને વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિને નહીં અનુસરનાર સામે કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે.

અમદાવાદથી રાજસ્થાન જતાં મજૂરો અંગે પ્રદીપસિંહે કહ્યું કે "અમારા ધ્યાનમાં આવ્યું કે અમુક શ્રમિકો વાહનની વ્યવસ્થા ન હોવાથી ચાલતા પોતાના વતન જવા નીકળ્યા છે. તો આવા પરિવારોને પોલીસ દ્વારા ભોજન અને પાણીની વ્યવસ્થા ઉપરાંત એ લોકોને ચેપ ન લાગે એ રીતે ગુજરાત બહાર જવાની વ્યવસ્થા પણ કરી આપી છે."

તેમણે અંતે ઉમેર્યું કે પોલીસ અને પ્રજા વચ્ચે સેતુ સધાય. આવનારા દિવસોમાં લાંબા સમય ચાલનારા આ લૉકડાઉનમાં પોલીસ નરમ વલણ અપનાવે તેવી સૂચના પણ અપાઈ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મિત્રો પણ બની જાય છે જેઓ સાથે મળીને ઉજવણી કરે છે

મસ્તી-મજાક સિવાય યાત્રિકો વચ્ચે ઝઘડા પણ થાય છે.

લોકો પોતાની બધી જ તાકાતનો ઉપયોગ કરી ટ્રેનમાં ઘૂસવાનો પ્રયાસ કરે છે અને તેનાં કારણે ઝઘડા પણ થાય છે.

કયા કોચમાં મુસાફરી કરી રહ્યાં છો, તેના આધારે ઝઘડો થાય છે.

લોકલમાં ફર્સ્ટ અને સેકન્ડ ક્લાસની બોગીઓ મહિલાઓ તેમજ પુરુષો અને મહિલાઓ માટે અલગઅલગ છે.

જો તમે ઓછા પૈસા ખર્ચી સેકન્ડ ક્લાસમાં મુસાફરી કરી રહ્યાં છો તો ઝઘડા દરમિયાન ખૂબ ગાળો સાંભળવા મળે છે.

લોકો મહિલાઓ સાથે ધક્કામુક્કી કરે છે. એકબીજાના વાળ ... બાકીનો લેખ લખો:

ાંડીને ફળ અને શાકભાજી પણ ટ્રેનમાં મળી રહે છે.

પુરુષોની બોગીમાં તમને પેન, નોટબુક, ડાયરી, કાંસકા, પર્સ અને પુસ્તકો જેવી વસ્તુઓ વેંચાતી જોવા મળશે.

મુંબઈ-પુણે વચ્ચેની વચ્ચે દોડે છે ડેક્કન ક્વીન એક્સપ્રેસ

તો સાથે 10થી માંડીને 60 વર્ષ સુધીના ભિખારી લોકલ ટ્રેનમાં જોવા મળે તે સામાન્ય બાબત છે.

લોકલ ટ્રેનની સફર એ વાત પર નિર્ભર કરે છે કે તમે તેને કેવી રીતે જુઓ છો. તમે તેને પસંદ પણ કરી શકો છો અને તેનાથી નફરત પણ કરી શકો છો.

જો તમને આ મુસાફરી પસંદ છે તો તમે ઘણું શીખી શકશો નહીં તો હંમેશા ફરિયાદ કરતા રહેશો.

મેં મુંબઈની લોકલ ટ્રેનમાંથી સહન કરવાનું શીખ્યું છે. ધૈર્ય રાખતા શીખ્યું છે. અહીં જુદાજુદા લોકોનું એક જ લક્ષ્ય હોય છે, કોઈ એક જગ્યાએ પહોંચવું.

ખરેખર રાષ્ટ્રનિર્માણનું સાચું ઉદાહરણ અહીં જ જોવા મળે છે. એ પણ દરરોજ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મિસ્ત્રીના નિધન પછી પલોનજી મિસ્ત્રીએ બિઝનેસ સામ્રાજ્ય હસ્તગત કર્યો.

આજે તેમના બે પુત્રો સાઇરસ મિસ્ત્રી અને શાપૂરજી મિસ્ત્રી તેનો વહીવટ સંભાળે છે.

તેમણે વિશ્વ સ્તરની ફેકટરીઓ, ન્યુક્લિયર મથકો, સ્ટેડિયમ, ઑડિટોરિયમ, ટાઉનશિપ અને ઍક્સપ્રેસ વે પણ બનાવ્યાં છે. આ જૂથે મુંબઈ સૅન્ટ્રલ રેલવેસ્ટેશન, ઑબેરૉય હોટેલ, બ્રીચકેન્ડી હૉસ્પિટલનું નિર્માણ કર્યું છે.

મુંબઈમાં બ્રૅબોર્ન સ્ટેડિયમ, દિલ્હીનું જવાહરલાલ નહેરૂ સ્ટેડિયમ, 2010માં ભારતની સૌથી ઊંચી ઇમારત 'ધ ઇમ્પિરિયલ' રેસિડેન્શિયલ ટાવર વગેરેના બાંધકામમાં આ જ... બાકીનો લેખ લખો:

ર બાળકો હતાં.

તે સમયે કન્સ્ટ્રક્શનની દુનિયામાં કામ ઘણું મુશ્કેલ હતું અને ફાઇનાન્સની ભારે અછત રહેતી છતાં તેઓ નાના-મોટા કૉન્ટ્રેક્ટ કામ પાર પાડતા હતા. 1902માં તેમના તેર વર્ષના પુત્ર શાપૂરજીએ પિતાના કામમાં મદદ કરવાની શરૂઆત કરી હતી.

આ જ શાપૂરજીએ ભારતીય અણુકાર્યક્રમના પિતામહ ગણાતા ડો. હોમા ભાભા સાથે પણ કામ કર્યું હતું. ડૉ. ભાભા અણુ ક્ષેત્રે ફંડામેન્ટલ રિસર્ચ થઈ શકે તેવી સંસ્થા સ્થાપવા માંગતા હતા.

ત્યારે તાતા ટ્રસ્ટ અને ભારત સરકારના સંયુક્ત ફંડથી ચાલતી 'તાતા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ફંડામેન્ટલ રિસર્ચ' (ટીઆઇએફઆર)નો હજુ વિકાસ થઈ રહ્યો હતો અને તેની પોતાની ઇમારત ન હતી. શાપૂરજી મિસ્ત્રીએ કોલાબામાં સમુદ્ર કિનારે એક જગ્યા પસંદ કરી અને ત્યાં વિશ્વ સ્તરની એકૅડેમિક સંસ્થા બનાવવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

પુસ્તકમાં જણાવાયું છે કે ડૉ. ભાભાએ આ બિલ્ડિંગના નિર્માણમાં કોઈ કચાશ ન રહી જાય તે માટે ખાસ ધ્યાન આપ્યું હતું અને બિલ્ડિંગની ડિઝાઇન બનાવવા એક અમેરિકન આર્કિટેક્ટ હૅલ્મટ બાર્ટ્સને પસંદ કર્યા હતા.

ઇમારત તૈયાર થઈ ગઈ ત્યારે ડૉ. ભાભાએ શાપૂરજી પલોનજી ઍન્ડ કંપનીનો ખાસ આભાર માન્યો હતો અને તેની કામગીરીને બિરદાવી હતી. ત્યાર પછી તેમણે શાપૂરજની ઓળખાણ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ સાથે કરાવી હતી.

તેમના પુત્ર પલોનજી શાપૂરજી મિસ્ત્રી 2010માં 3.9 અબજ પાઉન્ડની સંપત્તિ સાથે આયર્લૅન્ડની સૌથી ધનાઢ્ય વ્યક્તિ બન્યા હતા.

ફૉર્બ્સની ધનિકોની યાદી પ્રમાણે 2019માં પણ તેઓ 14.4 અબજ ડૉલરની સંપત્તિ સાથે આયર્લૅન્ડની સૌથી ધનિક વ્યક્તિ હતા. આયરીશ મહિલા સાથે લગ્ન કર્યા પછી 2003માં તેઓ આયર્લૅન્ડના નાગરિક બન્યા હતા.

તે સમયે તેઓ વિશ્વના સૌથી ધનાઢ્ય લોકોમાં 129મા ક્રમે અને ભારતીય અબજપતિઓમાં 11મા સ્થાને હતા. શાપૂરજી પલોનજી પરિવારને તાતા પરિવાર સાથે બિઝનેસ સિવાય પારિવારિક સંબંધ પણ રહ્યા છે.

તાતા જૂથના રતન તાતાના સાવકા ભાઈ નોએલ તાતા પલોનજી મિસ્ત્રીના જમાઈ થાય. પલોનજી મિસ્ત્રીને સાઈરસ મિસ્ત્રી સહિત ચાર સંતાન છે. 52 વર્ષીય સાઇરસ મિસ્ત્રી એ 91 વર્ષીય પલોનજી મિસ્ત્રીના પુત્ર છે.

શાપૂરજી મિસ્ત્રીએ 1930ના દાયકામાં તાતા સન્સના શૅર ખરીદ્યા હતા. તેઓ તાતા સન્સમાં 18.37 ટકા હિસ્સા સાથે સૌથી મોટા શૅરહૉલ્ડર છે.

શાપૂરજી પલોનજી જૂથ વિશે મીડિયામાં બહુ ઓછી માહિતી ઉપલબ્ધ છે તેનું કારણ એ છે કે આ પરિવારે લૉ પ્રોફાઇલ રહેવાનો નિર્ણય લીધો છે.

વ્યાપાર અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે તેમણે આપેલા યોગદાન...


... મુંબઈ પોલીસની ક્રાઇમ બ્રાન્ચની ક્રાઇમ ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટના વડા એપીઆઈ (આસિસ્ટન્ટ પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર) સચીન વાઝેની સંડોવણી બહાર આવી હતી.

મહારાષ્ટ્ર ઍન્ટિ ટેરરિસ્ટ સ્ક્વૉડે વિસ્ફોટકોથી ભરેલી ગાડીના મૂળ માલિક મનસુખ હિરેનની હત્યાના કેસમાં વાઝે તરફ શંકાની સોય તાકી છે.

આને પગલે તા. 17મી માર્ચે મુંબઈના તત્કાલીન પોલીસ કમિશનર પરમબીરસિંહને હઠાવીને મહારાષ્ટ્ર હોમગાર્ડના વડા બનાવી દેવામાં આવ્યા હતા. આ જાહેરાત અનિલ દેશમુખે કરી હતી.

આના ત્રણ દિવસ પછી પરમબીરસિંહે મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેને સંબોધીને આઠ પાનાંનો ... બાકીનો લેખ લખો:

હતું.

વિપક્ષે આક્રમક વલણ અપનાવ્યું હતું, જેના નિશાન ઉપર દેશમુખ હતા. અનિલ દેશમુખે અગાઉ આટલું મોટું મંત્રાલય સંભાળ્યું ન હતું. સામાન્ય રીતે આ મંત્રાલય વરિષ્ઠ નેતાને આપવામાં આવે છે, પરંતુ પવારના ભરોસાને કારણે અનિલ દેશમુખને આ પદ મળ્યું હતું.

વાણી, કર્મ અને વિવાદ

અનિલ દેશમુખને શરદ પવારના વિશ્વાસુ ગણવામાં આવે છે.

વાઝેથી શરૂ થયેલો વિવાદ અનિલ દેશમુખ સુધી પહોંચ્યો હતો.

અનિલ દેશમુખે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત અપક્ષ ધારાસભ્ય તરીકે કરી હતી. તેઓ આ પહેલાંની શિવસેનાના નેતૃત્વવાળી યુતિ સરકારમાં (1995- '99) પ્રધાન બન્યા હતા. બાદમાં તેઓ રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પાર્ટીમાં જોડાઈ ગયા હતા.

અનિલ દેશમુખને પશ્ચિમ મહારાષ્ટ્રમાં એનસીપીના દિગ્ગજ નેતા પ્રફુલ્લ પટેલની નજીક માનવામાં આવે છે, એટલે પવાર પણ તેમની ઉપર ભરોસો કરે છે. દેશમુખ કોઈ પણ મોટું કામ પવારને પૂછ્યા વગર નથી કરતા એટલે અપ્રત્યક્ષ રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ એવા ગૃહવિભાગ ઉપર પ્રભુત્વ જળવાય રહે તેમ હોવાથી પવારે તેમની ઉપર પસંદગીનો કળશ ઢોળ્યો હતો.

બોલીવૂડ અભિનેતા સુશાંતસિંહ રાજપૂતનાં મૃત્યુ કેસની તપાસ મુંબઈ પોલીસ પાસેથી લઈને સીબીઆઈને સોંપી દેવામાં આવી હતી. જેને મહારાષ્ટ્ર પોલીસ માટે પીછેહઠ તરીકે જોવામાં આવી.

અવિય નાયક આત્મહત્યા કેસ તથા ટીઆરપી કેસમાં રિપબ્લિક ટીવીના ઍડિટર અર્ણવ ગોસ્વામી સામે કરવામાં આવેલી કાયદેસરની કાર્યવાહીમાં તેઓ વિભાગની 'ઇમેજ મૅનેજ' નહોતા કરી શક્યા અને કિન્નાખોરીપૂર્વક કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી હોવાની છાપ ઊભી થઈ હતી.

કોરોના દરમિયાન લૉકડાઉનની અમલવારી દરમિયાન અનિલ દેશમુખે કહ્યું હતું કે 'હું પોલીસને કહીશ કે તેઓ લાકડી એમ જ ન વાપરે, તેની ઉપર બરાબર તેલ લગાવે.'

ખેડૂત આંદોલન મુદ્દે આંતરરાષ્ટ્રીય સેલિબ્રિટીઝે ટ્વીટ કરી હતી, જેની સામે ભારતરત્ન લત્તા મંગેશકર તથા સચીન તેંડુલકરે અપ્રત્યક્ષ રીતે કેન્દ્રની મોદી સરકારની હિમાયત કરતા ટ્વીટ કર્યા હતા. અનિલ દેશમુખે તેમનાં ટ્વીટ ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યો હતો અને તેમાં તપાસ કરાવવાની વાત કહી હતી, જે મુદ્દે તેમની ભારે ટીકા થઈ હતી.

અનિલ દેશમુખે અમુક પોલીસ અધિકારીઓની બદલી કરી નાખી હતી, જેના કારણે ઉદ્ધવ ઠાકરે નારાજ થઈ ગયા હતા અને તેમની વચ્ચે ગતિરોધ થયો હતો.

મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપનું ઑપરેશન કમળ શરૂ?

દેશમુખના રાજીનામા બાદ ભાજપના કેન્દ્રીય નેતાઓએ પણ મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરે વિરુદ્ધ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે...


... મુઝફ્ફરાબાદસ્થિત ત્રણ 'આતંકી સ્થળ' પર હુમલા કરવામાં આવ્યા હતા.

અલબત, એ સંબંધે ભારતે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે માત્ર બાલાકોટ વિસ્તારમાં હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો.

ભારત તરફથી વાઈસ ઍરમાર્શલ આર. જી. કે. કપૂરે સત્તાવાર નિવેદન કર્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતે પાકિસ્તાનમાં કાર્યરત 'આતંકી સ્થળો' પર હુમલા કર્યા છે, જેમાં 'આતંકી સંગઠન'ને મોટું નુકસાન થયું છે.

નુકસાનનો તાગ મેળવવામાં આવી રહ્યો હોવાનું પણ તેમણે જણાવ્યું હતું.

કેટલું નુકસાન થયું હતું એ જણાવવાનું વાઇસ ઍરમાર્શલે દેશના રાજકીય નેતૃત્વ પર... બાકીનો લેખ લખો:

પડેલા ખાડા પત્રકારોને જોવા મળ્યા હતા.

ભારત શું કહે છે?

અહીં સવાલ થાય કે પત્રકારોને તત્કાળ ઘટનાસ્થળે લઈ જવાની પરવાનગી પાકિસ્તાની લશ્કરે શા માટે આપી ન હતી? એક મહિના પછી પત્રકારોને ઘટનાસ્થળે શા માટે લઈ જવામાં આવ્યા હતા?

એ એક મહિનામાં પાકિસ્તાની લશ્કરે તમામ પુરાવા નષ્ટ કરવાનું કામ કર્યું હોવાનો ભારત સરકારનો આરોપ છે. 'સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક' પછી તરત જે ફોટોગ્રાફ્સ ભારતીય પત્રકારોને દેખાડવામાં આવ્યા હતા તેમાં ઇમારતોની છતને નુકસાન થયું હોવાનું દેખાતું હતું, પણ એક મહિના પછી પાકિસ્તાનમાં મોજુદ વિદેશી એજન્સીઓના પત્રકારોને ઘટનાસ્થળે લઈ જવામાં આવ્યા, ત્યારે ઇમારતને નુકસાન થયું હોવાના કોઈ સંકેત દેખાયા ન હતા.

પાકિસ્તાન શું કહે છે?

પાકિસ્તાની લશ્કર તરફથી મેજર જનરલ આસિફ ગફુરે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતની કાર્યવાહીમાં ખાલી પહાડોમાં બોમ્બમારો કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં કોઈ ઘાયલ થયું નથી. કેટલાંક વૃક્ષોને નુકસાન થયાનો દાવો તેમણે કર્યો હતો.

તેમણે એવો દાવો પણ કર્યો હતો કે ભારતના જેટ વિમાન પાકિસ્તાનના રડાર પર આવ્યાં અને પાકિસ્તાની હવાઈ દળે તેમને પડકાર્યાં ત્યારે ભારતીય જેટ વિમાનો પાછા ફરવા લાગ્યાં હતાં. પાછા ફરતી વખતે તેમણે 'ઝાબા' પહાડી પર બોમ્બ ફેંક્યા હતા.

અલબત ગફુરે એ જણાવ્યું ન હતું કે પડકારવામાં આવ્યા છતાં ભારતના લડાયક વિમાનો બોમ્બ ફેંકવામાં સફળ કઈ રીતે થયાં?

પાકિસ્તાની મીડિયાએ તેના લશ્કરને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે વળતા હુમલામાં પાકિસ્તાને ભારતીય હવાઈ દળનાં બે વિમાન તોડી પાડ્યાં હતાં અને બે પાઈટલોને પકડ્યા હતા. જોકે, પછી એક જ વિમાન તોડી પાડ્યું હોવાની વાત સાચી નીકળી હતી. એ વિમાનમાંથી વિંગ કમાન્ડર અભિનંદનની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. અભિનંદનને પણ પાકિસ્તાને બે દિવસ પછી છોડી મૂક્યા હતા.

ભારતનો દાવો

ભારતીય હવાઈ દળે દેશને 'હાઈ રિઝોલ્યુશન' ફોટોગ્રાફ્સ દેખાડ્યા હતા. તેમાં ચાર ઇમારતોને નુકસાન થયાનું દેખાતું હતું. ભારતે નેશનલ ટેક્નિકલ રિસર્ચ ઑર્ગેનાઈઝેશન(એનટીઆરઓ)ને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે 'સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક' વખતે મદરેસાની આસપાસ 200 મોબાઇલ ફોન કાર્યરત હતા. તેને ટ્રેક કરવામાં આવ્યા હતા. તેથી એ નક્કી થઈ ગયું હતું કે 'આતંકવાદીઓ' ત્યાં હાજર છે.

ભારતનો દાવો છે કે ક્ષતિગ્રસ્ત ઈમારતોમાં સમારકામ કર્યા બાદ પત્રકારોને ત્યાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. તત્કાલીન નાણા પ્રધાન અરુણ જેટલીએ પત્રકારો સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન તેને...


... મુલાકાતો થઈ જતી હતી.

પોલીસ તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે શ્યામવીર મોડી રાતે નેહાને મળવા પહોંચ્યા હતા. નેહાની સાથે તેમને જોઈને નેહાના ઘરના લોકો ઉશ્કેરાયા હતા અને બન્નેની હત્યા કરી નાખી હતી.

નેહાના ઘરમાં હવે સન્નાટો છે. અડધા પરિવારની ધરપકડ થઈ છે અને બાકીના લોકો ફરાર થઈ ગયા છે.

ત્યાં રહેતા એક વૃદ્ધાએ કહ્યું, "બહુ ખોટું થયું. એવું લાગે છે કે જાણે ગામ ઉજ્જડ થઈ ગયું છે. ક્યાંય ગમતું નથી. બધાને ડર પેસી ગયો છે."

ડરના કારણે ખામોશ થઈ ગયેલા ગામમાં કોઈ વાત કરવા માટે તૈયાર નથી. જોકે, દબાયેલા અવાજે સૌ... બાકીનો લેખ લખો:

સન્માનની વાત અગત્યની બની જાય છે. એક જ્ઞાતિની છોકરી બીજી જ્ઞાતિના છોકરા સાથે લગ્ન કરી લે તો મામલો બગડી જાય છે."

ગામના લોકોનું કહેવું છે કે આ ઘટના પછી શાંતિ રહે તે માટે પોલીસે શક્ય તમામ પ્રયાસો કર્યા છે.

જો મોટા પાયે પોલીસ ગોઠવવામાં આવી ન હોત તો ઘટનાના કંઈ પણ પ્રત્યાઘાત પડ્યા હોત.

આ વિસ્તારમાં હવે અજંપાભરી શાંતિ છે. પરંતુ અહીંથી લગભગ દોઢસો કિલોમિટર દૂર મૈનપુરીના ગણેશપુર ગામમાં હજુ પણ પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવી રાખવો પડ્યો છે.

19 જૂનની એ રાત હતી. ઘરમાં લગ્નપ્રસંગની તૈયારી ચાલતી હોવાથી ઢોલ વાગી રહ્યાં હતાં. પડોશીઓ અને સગાંઓ આવી પહોંચ્યાં હતાં.

કન્યા તરીકે સજી રહેલી રેખા પર સૌની નજર હતી. રેખા છાનીમાની, સૌની નજર ચુકાવીને ઘરમાંથી નીકળીને ખેતરમાં પહોંચી ગઈ.

તેમની પાછળ અમન પણ પહોંચ્યો. રેખાનું લગ્ન થાય તે પહેલાંની આ તેમની છેલ્લી મુલાકાત હતી.

જોકે, એ દિવસ જ બન્ને માટે જીવનનો અંતિમ દિવસ સાબિત થયો.

અમન યાદવ અને તેમની પ્રેમિકાના ચહેરાને ઍસિડથી સળગાવી દેવામાં આવ્યો હતો

રેખાના પિતરાઈ ભાઈઓએ બન્નેને સાથે જોઈ લીધા. આવેશમાં આવીને તેમણે બન્નેની હત્યા કરી નાખી.

તેમની ઓળખ મિટાવી દેવા માટે તેમના ચહેરા પર ઍસિડ રેડી દેવામાં આવ્યું.

જે દિવસે રેખાની જાન આવવાની હતી એ જ 24 જૂનના દિવસે બન્નેના મૃતદેહો ગામની નજીકની ઝાડીઓમાંથી મળી આવ્યા.

મૈનપુરી પોલીસ ગણેશપુરની આ ઘટનાને પણ ઑનર કિલિંગ એટલે કે કુટુંબની આબરૂ ખાતર થયેલી હત્યા માને છે.

હત્યાના આરોપસર રેખાના કાકાના દીકરાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. અમન અને રેખા લગભગ બે વર્ષથી એકબીજાના પ્રેમમાં હતાં.

અમનના એક મિત્રના જણાવ્યા અનુસાર રેખાના કાકાના દીકરાઓએ ઘણીવાર અમનને ધમકાવ્યો પણ હતો અને રેખાથી દૂર રહેવા પણ કહ્યું હતું.

અમન ગુમ થયા તે પહેલાં છેલ્લે પોતાના મિત્ર અમિત યાદવને મળ્યા હતા.

તે સાંજને યાદ કરતા અમિત કહે છે, "હું મારી ગાડીમાંથી બહાર નીકળી રહ્યો હતો ત્યારે જ અમન મળી ગયો. તે બહુ ગુમસૂમ હતો અને ઉદાસ લાગતો હતો. મેં કહ્યું કે શું થયું, પણ તે કંઈ બોલ્યો નહીં. વાત કર્યા વિના જ જતો રહ્યો."

અમિતના જણાવ્યા અનુસાર, 'રેખાનું લગ્ન થવાનું હતું અને અમન પણ તેની તૈયારીમાં જોડાયો હતો. રેખા સાથે ખરીદી કરવા માટે પણ તે ગયો હતો.'

"લગ્ન પહેલાં તે રેખાને છેલ્લીવાર મળવા માગતો હતો. દિવસે જ બન્ને વચ્ચે રાત્રે મળવાની વાત નક્કી થઈ ગઈ હતી. તે મળવા પહોંચ્યો અને ક્યારેય પાછો ન આવ્યો."

અમન યાદવ

પોલીસના...


... મુસ્લિમોના મિત્ર તરીકે, 'ખરે વખતે હું જો મારા અભિપ્રાયને દાબી દઉં તો ઉપલી બંને પદવીઓ માટે હું નાલાયક નીવડું.'('નવજીવન', 2-4-1925)

ગાંધીજી અને હિંદુઓ : મુસ્લિમોના સંદર્ભે

ગાંધીજી મુસ્લિમ તરફી હોવાનો કે તે મુસ્લિમોનું તુષ્ટીકરણ કરતા હોવાનો આરોપ થવાનું એક મોટું કારણ તે રાજકારણ.

આ પ્રકારના આરોપ લોકોને ઉશ્કેરીને કોમવાદી રાજકારણને આગળ વધારવામાં ઘણા ઉપયોગી બને.

ગાંધીજીની હયાતીમાં અને તેમની વિદાય પછી પણ.

બાકી, હિંદુ-મુસ્લિમ સંબંધોના મામલે હિંદુ તરીકે ગાંધીજી શું વિચારતા હતા, તેનો ટૂંકમાં પણ સ... બાકીનો લેખ લખો:

તાં, અભૂતપૂર્વ કોમી પાગલપણાના માહોલમાં ભારતીય મુસ્લિમો પાસે ફરિયાદ કરવાનું ઠેકાણું ગાંધીજી જ હતા.

કારણ કે તે સરકારમાં હોદ્દેદાર ન હોવાથી નવી જવાબદારીઓમાં વ્યસ્ત થયા ન હતા.

અલબત્ત, કોમી હિંસાનો મુકાબલો કરવાની તેમની જવાબદારી હોદ્દા કરતાં પણ મોટી હતી.

 ફરિયાદ લઈને આવતા મુસ્લિમોની વાતમાં ક્યારેક અતિશયોક્તિ હોય તો પણ ગાંધીજી એ નક્કી કરી શકે એવી સ્થિતિ ન હતી.

માનવતા સાવ નેવે મૂકાઈ ગઈ હતી. ગાંધીજીને આંખ સામે હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાનું આખું જીવનકાર્ય નષ્ટ થતું લાગ્યું.

ત્યારે ભારતમાં મુસ્લિમોને અન્યાય ન થાય તે જોવાનો ગાંધીજીને ધર્મ લાગ્યો. એ કામ પૂરું થયા પછી તે પાકિસ્તાન જઈને ત્યાં હિંદુઓ માટે આવું જ કામ કરવા ઇચ્છતા હતા.

પાકિસ્તાનમાં ચાલતી હિંસા અને તેમાં ઝીણાની જવાબદારી વિશે ગાંધીજી તેમનાં પ્રાર્થના પ્રવચનોમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં વાત કરતા હતા.

તેમણે કહ્યું હતું,'હું તો એ જાણવા આતુર છું કે ત્યાંની લઘુમતી એકી અવાજે કહે કે અમે ખૂબ સુખી છીએ.''

''એવું થાય તો હું ઝીણાસાહેબને ચરણે પડીશ, પાકિસ્તાનને મારાં વંદન કરીશ, અને જો એવું નહીં બને તો સમજીશ કે ઝીણાસાહેબ જુઠ્ઠા છે.' (14-6-47, 'બિહાર પછી દિલ્હી')

પાકિસ્તાનમાં ચાલેલી હિંસા વિશે તેમણે કહ્યું હતું, 'પાકિસ્તાનમાં આવું ને આવું ચાલ્યા કરે તો (ભારતીય) યુનિયન ક્યાં સુધી તે સહન કરશે?''

''પાકિસ્તાનમાં ચારેકોર આત્મશુદ્ધિનું વાતાવરણ ફેલાઈ જાય તો તેમાંથી પાકિસ્તાનનું નામ સાર્થક થશે ને તે ખરેખર પાક-પવિત્ર બનશે.'' ''આજે તો મને ધાસ્તી છે કે મારે જોરથી કહેવાનું રહે છે કે પાકિસ્તાન એક પાપ છે. હું એવા પાકિસ્તાનનો દુશ્મન છું.'' (17-1-48, 'દિલ્હી ડાયરી')

વિશ્લેષણ

ગાંધીજી ચોક્કસપણે એવું માનતા હતા કે હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાના મુદ્દે, બહુમતી તરીકે હિંદુઓની જવાબદારી મોટી છે.

પરંતુ તેમણે હિંદુઓને અન્યાય સહન કરવાનો ઉપદેશ કદી આપ્યો નથી. હા, તેમનો રસ્તો પ્રેમથી અને આત્મભોગથી જીતવાનો હતો.

પણ એ શક્ય ન હોય તો નાસી જવાને બદલે બહાદુરીથી અત્યાચારી સામે લડી લેવું જોઈએ, એવું તેમણે અનેક વાર કહ્યું હતું.

વ્યક્તિનો ગુનો આખી કોમ પર ઓઢાડીને, એ કોમના નિર્દોષોની હત્યા કરવી તેને ગાંધીજી બહાદુરી નહીં, કાયરતા ગણતા હતા.

પરિણામે, હિંદુ કોમવાદીઓને-રૂઢિચુસ્તોને ગાંધીજી મુસ્લિમ તરફી લાગતા હતા અને મુસ્લિમ કોમવાદીઓને-રૂઢિચુસ્તોને તે હિંદુ તરફી લાગતા હતા.

વર્તમાનમાં વિચારવાના મુદ્દા

'તુષ્ટીકરણ'નો મુખ્ય અને...


... મુસ્લિમોને પંપાળી રહ્યા છે. માટે તે હિંદુઓના દુશ્મન છે.

રામનું નામ જપતા, 'ગીતા'ને ટાંકતા, ઉદાત્ત હિંદુ ધર્મના પ્રતિનિધિ ગાંધીજી ગોડસેને હિંદુઓના શત્રુ લાગતા હતા, કારણ કે ગોડસેજૂથ માટે મુસ્લિમદ્વેષ અને હિંદુહિત અભિન્ન હતાં.

એકના ટેકે જ બીજું ઊભું રહી શકે એવી તેમની રચના હતી.

હત્યા, કારણો અને લોકલાગણી

ગોડસેમંડળી તરફી સામાન્ય પ્રચાર એવો કરવામાં આવે છે કે કોંગ્રેસ દ્વારા મુસ્લિમના તુષ્ટિકરણની નીતિ, ભાગલા માટે ગાંધીજીની જવાબદારી અને પાકિસ્તાનને તેના હિસ્સાના પંચાવન કરોડ રૂપિયા આપવા માટે ગાંધીજ... બાકીનો લેખ લખો:

ઓળખાતા ગોળવેલકરનો એક લેખ ટાંકીને વિનોબાએ કહ્યું હતું કે એ લોકોની હિંદુ ધર્મની સમજ પ્રમાણે, તેમનો આદર્શ અર્જુન છે, જે ગુરુજનો પર આદર-પ્રેમ રાખવા છતાં ને તેમને પ્રણામ કરવા છતાં તેમની હત્યા પણ કરે.

આ મંડળી તેની વિકૃત સમજ પ્રમાણે એવું ઠસાવતી હતી કે આ પ્રકારની હત્યા સ્થિતપ્રજ્ઞ વ્યક્તિ જ કરી શકે.

વિનોબાએ કહ્યું હતું, 'આ દંગોફિસાદ કરનાર ઉપદ્રવકારીઓની જમાત નથી. આ ફિલૉસૉફરોની જમાત છે. એમનું એક તત્ત્વજ્ઞાન છે અને એ પ્રમાણે નિશ્ચય સાથે તેઓ કામ કરે છે.

ધર્મગ્રંથોના અર્થ કરવાની પણ એમની પોતાની એક ખાસ પદ્ધતિ છે.' (ગાંધી ગયાઃ હવે માર્ગદર્શન કોણ આપશે?, ગોપાલકૃષ્ણ ગાંધી, અનુ. રમણ મોદી, પૃ.૯૦-૯૧)

આ જમાત અને તેના કેટલાક વારસદારો એવા છે કે તે વિનોબાની વાતમાંથી 'ફિલૉસૉફરોની જમાત', 'તત્ત્વજ્ઞાન', 'નિશ્ચય' જેવા હકારાત્મક શબ્દો લઈને, તેનો સગવડીયો અર્થ કાઢી બતાવે--એવું સિદ્ધ કરી બતાવે કે વિનોબા ખરેખર આ જમાતનાં વખાણ કરી રહ્યા છે.

એવા લોકોને યાદ કરાવવાનું કે લાખો યહુદીઓનો જનસંહાર કરાવનાર હિટલર પાસે પણ તેનાં કરતૂતોના સમર્થનમાં આવી જ ફિલૉસૉફરોની જમાત, કથિત તત્ત્વજ્ઞાન અને નિશ્ચય ઉપરાંત 'વિજ્ઞાન આધારિત માન્યતા' હતાં.

બીજાઓને હત્યા માટે પ્રેરવાની અને તેમના માટે નિવેદન બનાવી આપવાની સાવરકરની જૂની રીત હતી.

તે લંડનમાં હતા ત્યારે અંગ્રેજ અફસરની હત્યા કરનાર મદનલાલ ઢીંગરા પણ સાવરકરના શાગીર્દ હતા અને ઢીંગરાના નામે પ્રગટ થયેલું ભવ્ય નિવેદન સાવરકરે તૈયાર કર્યું હતું,

એવું જેમ્સ ડગ્લાસે નોંધ્યું છે. તેમના મતે,  ગોડસેએ અદાલતમાં નવ કલાક લાબું 'મિશન સ્ટેટમૅન્ટ' જેવું નિવેદન આપ્યું, તેના લેખક પણ સાવરકર હોય એવી પૂરી સંભાવના હતી. (ગાંધી એન્ડ ધ અનસ્પીકેબલ, જેમ્સ ડગ્લાસ, અનુ. સોનલ પરીખ, પૃ.૧૦૯)

ગોડસેના નિવેદનમાં રહેલા કુતર્ક, અર્ધસત્યો, જૂઠાણાં અને સગવડીયાં અર્થઘટનોના અસરકારક મિશ્રણથી અદાલતમાં એવું વાતાવરણ ઊભું થયું કે ત્યાં બેઠેલા લોકો ગોડસેની દલીલોમાં તણાઈ જાય, તેને દેશભક્ત અને ગાંધીહત્યાને વાજબી માનવા લાગે.

આ વાતને-અદાલતમાં સર્જાયેલા વાતાવરણને પણ ગોડસેની તરફેણમાં રજૂ કરાતું રહ્યું છે અને ગમે તેમ કરીને ગોડસેને દેશભક્ત તરીકે ખપાવવાના પ્રયાસ થતા રહ્યા છે.

ગોડસેના એ નિવેદનને નાટકથી માંડીને જુદા જુદા સ્વરૂપે લોકપ્રિય માધ્યમોમાં પણ મુકવામાં આવ્યું છે.

સમય વીતે એમ એ નિવેદનમાં રહેલાં સગવડીયાં તથ્યો ને અર્ધસત્યો ઓળખવાનું મોટા ભાગના લોકો...


... મૅનેજમૅન્ટની ડિગ્રી મેળવી છે.

મુલાકાત દરમિયાન તેઓ તેમના કેટલાક સહાધ્યાયીઓને પણ મળ્યા હતા.

દિલ્હીથી ગુજરાત આવ્યા બાદ ફિલિપ આણંદસ્થિત કૃષિ યુનિવર્સિટી, દીનદયાળ ઉપાધ્યાય પેટ્રોલિયમ યુનિવર્સિટી અને સાબરમતી આશ્રમ ગયા હતા.

5. શિંજો આબે

પદઃ જાપાનના વડાપ્રધાન

પ્રવાસ સમયઃ 11થી 13 ડિસેમ્બર, 2015

દશાશ્વમેઘ ઘાટ પર ગંગા આરતી દરમિયાન શિંજો આબે અને નરેન્દ્ર મોદી

નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્યપ્રધાન હતા ત્યારે અનેક વખત જાપાનની મુલાકાતે ગયા હતા. શિંજો આબે સાથે તેમને જૂનો સંબંધ હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ ... બાકીનો લેખ લખો:

કોસ્ટાના પિતાનું મોટાભાગનું જીવન ગોવામાં પસાર થયું હતું. તેઓ તેમના પૈતૃક નિવાસસ્થાને પણ ગયા હતા.

8. અલેકઝેન્ડર વુકિક

પદઃ સર્બિયાના તત્કાલીન વડાપ્રધાન અને વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ

પ્રવાસ સમયઃ 9થી 12 જાન્યુઆરી, 2017

ભારતની મુલાકાત વખતે એલેકઝેન્ડર વુકિક

આઠમી 'વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમીટ' માટે વડા પ્રધાન મોદીએ અલેકઝેન્ડર વુકિકને પણ આમંત્રણ આપ્યું હતું. એ કાર્યક્રમમાં મોદી અને વુકિકની બેઠકની શરૂઆત 'નમસ્તે' સાથે થઈ હતી.

સમિટના ઉદઘાટન બાદ વુકિક મુંબઈ જવા રવાના થયા હતા. મુંબઈમાં તેઓ મહારાષ્ટ્રના તત્કાલીન મુખ્ય પ્રધાન અને અનેક ઉદ્યોગપતિઓને મળ્યા હતા.

9. વિદ્યાદેવી ભંડારી

પદઃ નેપાળનાં રાષ્ટ્રપતિ

પ્રવાસ સમયઃ 17થી 21 એપ્રિલ, 2017

રાજઘાટ પર વિદ્યાદેવી ભંડારી

વિદ્યાદેવીની પાંચ દિવસની ભારત મુલાકાતની શરૂઆત દિલ્હીથી થઈ હતી. દિલ્હીમાં તેઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખરજીને મળ્યાં હતાં.

એ પછી વિદ્યાદેવીએ ગુજરાતના રાજકોટ, સોમનાથ અને દ્વારકાની મુલાકાત લીધી હતી. સોમનાથ મહાદેવ અને દ્વારકાધીશની તેમણે પૂજા પણ કરી હતી. જોકે, એ પ્રવાસ દરમિયાન મોદી તેમની સાથે ન હતા.

10. શિંજો આબે

પદઃ જાપાનના વડાપ્રધાન

પ્રવાસ સમયઃ 13-14 સપ્ટેમ્બર, 2017

અમદાવાદ સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પર નરેન્દ્ર મોદી સાથે જાપાની વડા પ્રધાન અને તેમનાં પત્ની

વારાણસી બાદ શિંજો આબે આ વખતે ગુજરાતના પ્રવાસે ગયા હતા. દિલ્હી પહોંચવાને બદલે તેઓ સીધા અમદાવાદ પહોંચ્યા હતા. ઍરપૉર્ટ પર ખુદ વડા પ્રધાન મોદીએ તેમને આવકાર્યા હતા.

બન્નેએ ઍરપૉર્ટથી સાબરમતી આશ્રમ સુધીનો રોડ-શો કર્યો હતો, જે નરેન્દ્ર મોદીનો કોઈ વિદેશી નેતા સાથેનો પહેલો રોડ-શો હતો.

એ યાત્રા દરમિયાન આબેએ સાબરમતી આશ્રમ, સિદી સૈયદની જાળી, ગાંધીનગરસ્થિત મહાત્મા ગાંધીને સમર્પિત મ્યુઝિયમ દાંડી કુટિરની મુલાકાત લીધી હતી.

એ ઉપરાંત આબેએ નરેન્દ્ર મોદી સાથે મળીને મુંબઈ-અમદાવાદ હાઇસ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટનું ભૂમિપૂજન પણ કર્યું હતું.

11. બિન્જામિન નેતન્યાહૂ

પદઃ ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન

પ્રવાસ સમયઃ 14થી 19 જાન્યુઆરી, 2018

ગુજરાતની પરંપરાગત છત્રી સાથે બિન્યામિન નેતન્યાહૂ

દિલ્હીમાં આગમન અને આગ્રામાં તાજ મહેલને નિહાળ્યા બાદ નેતન્યાહૂ અમદાવાદ પહોંચ્યા હતા. નરેન્દ્ર મોદીએ નેતન્યાહૂ સાથે ઍરપૉર્ટથી સાબરમતી આશ્રમ સુધી 14 કિલોમીટર લાંબો રોડ-શો કર્યો હતો.

મોદી એ પછી નેતન્યાહૂને સાબરમતી આશ્રમ લઈ ગયા હતા, જ્યાં...


... મેળવવું? એટલે હવે અમે ગાયનું દૂધ આપીએ છીએ."

"દુકાનો ખુલ્લી હોત તો અમને પૅકેટ મળી ગયા હોત."

મોહમ્મદ અશરફ પણ ભયથી ગામની બહાર જવાની હિંમત કરી શકતા નથી.

વાહનવ્યવહાર બંધ હોવાથી વસ્તુઓ કાળાબજારમાં વેચાવા લાગી તેનો ભારે રોષ તેમનામાં છે.

મોહમ્મદ અશરફ કહે છે, "આ 370 નાબૂદ થઈ ત્યારથી અમે ફફડીએ છીએ. આખું કાશ્મીર બંધ કરી દેવાયું છે. વસ્તુઓના ભાવ ખૂબ ઊંચે જવા લાગ્યા છે."

"20 દિવસ પહેલાં જે ચોખા 2200 રૂપિયામાં એક ક્વિન્ટલ (100 કિલો) મળતા હતા તેના અત્યારે 3000થી 3200 રૂપિયા બોલાઈ રહ્યા છે."

"ગામની બહ... બાકીનો લેખ લખો:

થોડા દિવસ પહેલાં તેને બતાવવા લઈ જવી પડે તેમ હતી, પણ કેવી રીતે જવું."

"વાહનવાળાને કહ્યું તો તેમણે ત્યાં જવા જેવું નહીં કહીને હૉસ્પિટલે આવવા ના પાડી. અલ્લાહની મહેરબાની કે મારી દીકરીને કુદરતી પ્રસૂતિ થઈ ગઈ."

પ્રસૂતિ પછી કેવી રીતે દવા મેળવી તે વિશે પૂછતાં તેમણે કહ્યું કે, "અમે ગમે તેમ કરીને કમ્પાઉન્ડરને શોધી કાઢ્યા હતા. પહેલાં તો તેમણે ડૉક્ટરને પૂછ્યા વિના દવા આપવાની ના પાડી. અમે બહુ આગ્રહ કર્યો ત્યારે તેણે દવા આપી."

"દીકરી માટે ઘણી વસ્તુઓની જરૂર હતી, પણ વાહન જ મળતું નહોતું. પાંચ ઑગસ્ટ પહેલાં વાહન મળી જતાં હતાં, હવે એક બસ પણ મળતી નથી."

દુકાનોમાં સ્ટૉક ખતમ થઈ રહ્યો છે

ગામના બીજા હિસ્સામાં અમે પહોંચ્યા ત્યારે જોયું કે એક દુકાન ખુલ્લી હતી. ગામના કેટલાક લોકો દુકાને ભેગા થયા હતા.

યુવાન દુકાનદાર એજાઝ અહમદ કહે છે કે બહુ જરૂર હોય ત્યારે જ તે પોતાની દુકાન ઉઘાડે છે.

તેઓ કહે છે, "છેલ્લા 20 દિવસમાં મેં બહુ ઓછી વાર દુકાન ખોલી છે. લોકોને વસ્તુની બહુ જરૂર હોય ત્યારે જ ખોલી હતી. મારી દુકાનમાં પણ વસ્તુઓ ખૂટી પડી છે."

"મોટી બજારમાં જઈને વસ્તુ લાવવાનું હવે શક્ય નથી. વાહનો મળતાં નથી. વચ્ચે બેવાર જઈને થોડી વસ્તુઓ લઈ આવ્યો હતો."

"વાહનો મળે નહીં અને ભય હોય ત્યારે કેવી રીતે માલ લાવવો. સામાન્ય રીતે હું રોજના બસ્સોથી ત્રણસો રૂપિયા કમાતો હતો. પણ પાંચ તારીખ પછી લોકો બહુ ઓછું બહાર નીકળે છે."

"લોકોમાં ભય છે. ઘરની બહાર જ નીકળતા નથી."

ગામમાં દવાની એક દુકાન છે તે ગામના લોકો માટે આશીર્વાદ સમાન નીવડી છે. જોકે ફોનલાઇનો પણ ચાલતી ન હોવાથી દવાનો પુરવઠો પણ મળતો નથી.

ગુલઝારાબાદના આ કેમિસ્ટે પોતાનું નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું, "ફોન અને વાહનવ્યવહાર બંધ છે એટલે અમને બજારમાંથી નવો જથ્થો મળ્યો નથી. દવાઓ ખૂટી પડે તો પણ ઘણીવાર મળતી નથી."

"હું તમને એક દાખલો આપું. હાલમાં જ ગામના એક જણે આવીને લૅક્ટોજન મિલ્કની માગણી કરી પણ આપી શક્યો નહીં."

"મને બહુ ખરાબ લાગ્યું પણ શું કરું?"

ગામના સરપંચ ગુલઝાર અહમદ દર પણ કહે છે કે ગામમાં શાંતિ છે, પણ સૌના મનમાં ભય છે.

"કલમ 370ની નાબુદીથી અહીંના લોકો ભયમાં છે. અમને થાય છે કે શા માટે આવું કર્યું. તેને હઠાવવાની જરૂર નહોતી."

"અહીં સુરક્ષાકર્મીઓ નથી, પણ ભય વ્યાપેલો છે. આસપાસ શું ચાલી રહ્યું છે અમને ખબર નથી."

"અમે શ્રીનગર કે નજીકના તાલુકા મથક દમ્હાલ જતા નથી. દમ્હાલ તો અહીંથી 25 કિલોમિટર જ દૂર છે."

80 વર્ષના ગુલામ...


... મેળવી શકશે.

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે નવેમ્બર પછી જો અમેરિકી નેતૃત્વમાં કોઈ બદલાવ આવે પણ છે તો પણ તેને લઈને અમેરિકાની નીતિઓમાં કોઈ ફેરફારની સંભાવના નથી.

વેબ મૅગેઝિન 'ધ ડિપ્લોમૅટ'માં 4 સપ્ટેમ્બરે પ્રકાશિત થયેલા એક સંપાદકીયમાં કહેવાયું કે ટ્રમ્પની જગ્યાએ જો બાઇડન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બને છે તો ચીનને લઈને અમેરિકાની વાસ્તવિક નીતિઓમાં કોઈ ફેરફાર આવશે, એવું નથી. પરંતુ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રની સરખામણીમાં બાઇડન વહીવટીતંત્રની સ્ટાઇલ અને નિવેદનબાજી કરવાની રીત ચોક્કસ અલગ હોઈ શકે છે.

આ વચ્ચે ચીની મીડિયા સત... બાકીનો લેખ લખો:

ર મજબૂર કર્યા છે.

જોકે ચીનનો સામનો કરવાની ક્વૉડની ક્ષમતા એ વાત ઉપર નિર્ભર કરશે કે આ ગઠબંધનને આગળ લઈ જવા માટે બધા દેશ કેટલાક મુદ્દાઓ ઉપર સ્પષ્ટ રૂપે સહમત થાય છે કે નહીં. જોકે ભારત, ઑસ્ટ્રેલિયા અને જાપાને હાલના દિવસોમાં સંરક્ષણ અને વેપારના મામલે એકબીજાના સાથે દ્વિપક્ષીય સમજૂતીઓ પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

પરંતુ સ્થિતિ 2008 જેવી ન બને તેના માટે ગઠબંધને સહયોગનો દાયરો રેખાંકિત કરવાની જરૂર છે. અંગ્રેજી અખબાર 'ટાઈમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાટએ 14 સપ્ટેમ્બરે પોતાના સંપાદકીયમાં લખ્યું, "શું આ ગઠબંધન સૈન્ય રૂપે ચીન સામે આવવાનો એક પ્રયાસ છે કે પછી વેપારી ભાગીદારી જેવા અન્ય પાસા પણ એનો ભાગ હશે?"

જોકે સંબંધોના વ્યાપારિક પાસાઓ ઉપર વિચાર કરવો થોડો જટિલ હશે. કારણકે બધા દેશોના ચીન સાથે વ્યાપક દ્વિપક્ષીય વ્યાપારિક સંબંધ છે. કહેવાઈ રહ્યું છે કે કેટલાક આસિયાન દેશો (જે ચીન સાથે સમુદ્રી વિવાદોમાં ઘેરાયેલા છે)ને પણ આ ગઠબંધનમાં આમંત્રિત કરવા માટે પગલાં ઉઠાવાયા છે, જેથી સમૂહને મોટો કરી શકાય.

રાજકીય નિરીક્ષકોનું કહેવું છે કે આ ગઠબંધનનો ખરો લિટમસ ટેસ્ટ ત્યારે થશે જ્યારે એ ખબર પડશે કે સભ્ય દેશો ચીન સાથે એકબીજાના દ્વિપક્ષીય વિવાદોમાં કેટલો હસ્તક્ષેપ કરે છે. ગઠબંધનમાં સામેલ દેશોને વધુ નજીક લાવવા માટે જરૂરી છે કે સભ્ય દેશ પરસ્પર એક મજબૂત સંબંધ ધરાવે.

જાણકારો અનુસાર દ્વિપક્ષી સમજૂતીઓ આ દિશામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. ધ આસિયાન પોસ્ટ અખબારે 24 ઑગસ્ટે પોતાના સંપાદકીયમાં લખ્યું હતું કે "સમસ્યા એવી છે કે અમેરિકા, ઑસ્ટ્રેલિયા, ભારત અને જાપાનના સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા હિત એક જેવા નથી. ભારત અને જાપાનને ચીન તરફથી તત્કાળ અને મોટા જોખમ છે, જ્યારે અન્ય દેશો સાથે એવું નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મેળવી શકાય છે, અને એ સિદ્ધ થયેલું છે. આપણે સિદ્ધ નથી કરેલું પણ મોટા મોટા શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ આ સિદ્ધ કરી ચૂક્યા છે."

મહાત્મા ગાંધીજીએ પણ શિક્ષણ અંગેનાં કરેલાં પોતાનાં ભાષણોમાં માતૃભાષામાં શિક્ષણ આપવાની વાત પર ભાર મૂક્યો હતો એ વાતને પણ સુદર્શન આયંગર અહીં યાદ કરે છે.

આયંગર કે છે કે ગુજરાતી ભાષાને માત્ર પાસ થવાના વિષય તરીકે જોવામાં આવે છે. આથી આપણું ગુજરાતીપણું અને માતૃભાષા પરનું લક્ષ્ય ખૂબ ઓછું થયું છે.

તેઓ કહે છે, "માતૃભાષાની આ સ્થિતિ માટે સરકાર અને શિક્ષકો પણ એટલા જવાબદાર છે. એમાંય બેજવાબદાર અને... બાકીનો લેખ લખો:

"ભાષા માત્ર એ ભાષાના પેપર માટે નથી. જે છોકરાઓ ભાષામાં નપાસ થયા છે એમનું ગણિત, વિજ્ઞાન પણ નબળું હોવાની પૂરી શક્યતા છે. જેનું ગણિત સારું, વિજ્ઞાન સારું એની ભાષા પણ સારી જ હશે."

"ભાષાશિક્ષણને અભિવ્યક્તિના માધ્યમ તરીકે, જ્ઞાનના એક સંપર્કના માધ્યમ તરીકે ગંભીર રીતે લેવું જોઈએ તેવો વાલીઓ, સંચાલકો, આચાર્યોને સંદેશ છે."

ભરત મહેતા વર્તમાન સમયની તાસીર તરફ દિશાનિર્દેશ કરે છે કે, "વિજ્ઞાન, ગણિતના શિક્ષકનો જેવો મોભો હોય છે એવા ભાષાશિક્ષકનો નથી હોતો. 'ભાષા સારી હોવી એ ખુમારી અને ગૌરવની બાબત છે' એ ગૌરવ પેદા કરવું પડશે."

શિક્ષણમાં કેવા-કેવા ફેરફારને અવકાશ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જાણીતા શિક્ષણશાસ્ત્રી અને વર્તમાન સ્થિતિ પર સતત નજર રાખતાં રોહિત શુક્લ કહે છે કે સરકારની મોટામાં મોટી સમસ્યા એ છે કે પૂરતા પ્રમાણમાં, સારા અને લાયકાત ધરાવતાં શિક્ષકો હોવા છતાં ભરતી કરતી જ નથી.

"ઘણીબધી નિશાળો એવી છે, ખાસ કરીને અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ એવી છે કે જાણે કે શિક્ષકો છે જ નહીં, શિક્ષકો પૂરતા મળતા નથી. આ એક મોટો પ્રશ્ન છે અને ગમે તે કારણસર સરકાર વર્ષોથી આ મામલે નિષ્ક્રિય છે."

"સરકાર માટે કદાચ આ કોઈ ગંભીર બાબત નહીં હોય પણ સમાજ માટે મોટો ચિંતાનો મુદ્દો છે. આપણે આપણી ભાષા ભૂલવા તો માંડ્યા જ છીએ, પરંતુ સાથેસાથે ગુજરાતી ભાષાનો જે સામાન્ય પ્રેમ હોવો જોઈએ, સમજ હોવી જોઈએ એ આપણો સમાજ ગુમાવતો જાય છે."

રોહિત શુક્લ કહે છે કે સરકાર ટીકા સાંભળવા માટે તૈયાર નથી એ મોટામાં મોટી સમસ્યા છે.

તેઓ એમ પણ કહે છે કે "બહુ ઓછું ગુજરાતી જાણનારા આઈએએસ અધિકારીઓ જ્યારે શિક્ષણમાં અધિકારી બને છે ત્યારે તેમને આ બાબતની બહુ પડી હોતી નથી."

'સારા શિક્ષકો કેમ નથી રખાતા?'

રોહિત શુક્લ કહે છે, "નિશાળોમાં આપણે ત્યાં ગુજરાતી બોલાય છે, પણ બાર ગાઉએ બોલી બદલાતી હોય છે. આથી બધી બોલીઓને ભેગી કરીને એક સારો પાઠ્યક્રમ તૈયાર કરીને બાળકોને ભણાવવા જોઈએ. અહીં સરકારની મોટી જવાબદાર બને છે."

તેઓ સવાલ કરે છે કે આવા સારા અભ્યાસક્રમો તૈયાર કરી શકે એવા શિક્ષકો આપણે કેમ નથી રાખતા?

તેઓ કહે છે, "શિક્ષકો વર્ગમાં જઈને શું ભણાવે છે એની પણ તકેદારી રાખવી જોઈએ. ઘણી વાર એવું બને છે કે શિક્ષકો વર્ગમાં જતા જ નથી. શિક્ષકો ગામડાંની નિશાળોમાં હાજર જ નથી હોતા એવું પણ બને છે."

રોહિત શુક્લ વર્તમાન શિક્ષણ અને શિક્ષણપદ્ધતિમાં ફેરબદલના ઉપાય સૂચવતાં કહે છે કે "આ મામલે ઘણીબધી સત્તા (ખાસ કરીને ગામડાંઓમાં) સરપંચોને...


... મેળવી શકાય છે.

ગ્રેલિન છે સૌથી વધુ મહત્ત્વનું

સ્વયંસેવકો પરના પ્રયોગ વડે એકત્ર કરવામાં આવેલા આંકડાઓનું વિશ્લેષણ ડૉ. જેમ્સ બ્રાઉને કર્યું હતું.

એ પછી સ્વયંસેવકોને પ્રયોગનો ખરો હેતુ જણાવવામાં આવ્યો હતો.

પ્રયોગનો હેતુ માત્ર સુગરવાળાં જ નહીં, પણ ફિઝી પીણાંઓની ભૂખ પર થતી અસરના આકલનનો હતો.

ડૉ. જેમ્સ બ્રાઉનના તારણ અનુસાર, લોકો ફિઝી ડ્રિંક લે છે ત્યારે તેમના રક્તમાં ગ્રેલિનનું સ્તર પચાસેક ટકા વધી જાય છે.

તેથી ભરપૂર સુગરવાળું ફિઝી ડ્રિંક પીધાના એક કલાક પછી વધારે ભૂખ લાગે છે.

ભરપૂર સુગરવાળું ડ... બાકીનો લેખ લખો:

તેનું વધુ એક સારું કારણ આ તારણ આપે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મેળવી શકે તો કાર્યકરો મનસેનો હાથ પકડી શકે છે."

રાજકીય વિશ્લેષક અભય દેશપાંડે કહે છે કે હાલ એ અનુમાન લગાવવું મુશ્કેલ છે કે ઠાકરેની આ સભાઓમાંથી ભાજપના કેટલા મત ખરીને કૉંગ્રેસ-એનસીપી ગઠબંધનને મળશે.

અભય કહે છે, "કૉંગ્રેસ-એનસીપી ગઠબંધન પાસે શરદ પવાર સિવાય અન્ય કોઈ સ્ટાર કૅન્પેનર નથી. એ ખાલી જગ્યાને રાજ ઠાકરે ભરી દે છે. પરંતુ મનસે પાસે મોટી મત બૅન્ક નથી. મનસેની ગેરહાજરીમાં સ્વાભાવિક રીતે મતદાતાઓ શિવસેના તરફ જશે."

"પરંતુ હાલની સ્થિતીમાં રાજ ઠાકરેની સભાઓથી પ્રભાવિત અને મૂંઝવણમાં પડેલા મતદાતા ભાજપ તરફ... બાકીનો લેખ લખો:

ા ઘટાડવા માગીએ છીએ."

જ્યારે અભય દેશપાંડે કહે છે, "એક દૃષ્ટિએ જોઈએ તો મોદીનો સીધો અર્થ ભાજપ સાથે જ છે. ત્યારે રાજ ઠાકરે મોદી પર નિશાન સાધીને ભાજપ પર પણ સવાલ ઉઠાવે છે."

"અહીં વધુ એક મહત્ત્વની વાત આવે છે. ભાજપમાં પણ એક વર્ગ એવો છે, જે મોદી-શાહની રાજનીતિ સાથે સહમત નથી. રાજ ઠાકરેના પ્રચારથી આ વર્ગ ભાજપથી દૂર થઈ શકે છે."

કૉંગ્રેસ અને એનસીપીનું ગઠબંધન?

રાજ ઠાકરેના પ્રચારથી કૉંગ્રેસ-એનસીપી ગંઠબંધનને ફાયદો થશે તે નક્કી છે. જોકે, એ લોકો સીધી રીતે કૉંગ્રેસ-એનસીપીને મત આપવાની અપીલ કરતા નથી. તેઓ એવી અપીલ કરે છે કે જે મોદી-શાહને હરાવી શકે તેને મત આપો.

આ રીતે રાજ ઠાકરે ભલે બીજી રીતે પણ કૉંગ્રેસ-એનસીપી માટે મતની અપીલ કરી રહ્યા છે. શું આ રીતે તેઓ રાજ્યમાં થનારી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ-એનસીપી સાથે કોઈ ગઠબંધનનો વિચાર કરી રહ્યા છે?

અનિલ શિડોરે આ સવાલનો સીધો જવાબ આપવાનું ટાળે છે.

તેમણે કહ્યું, "ગઠબંધન થઈ પણ શકે છે અને નહીં પણ. આ બધી ભવિષ્યની યોજનાઓ છે. રાજ ઠાકરેએ પોતે જ કહ્યું છે કે તેમની સભાઓ માત્ર લોકસભા ચૂંટણી સુધી જ મર્યાદિત છે."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મૉસ્કોમાં 1962માં થઈ હતી.

આનું કામ સેનાની અલગ-અલગ શાખાઓમાં કામ કરી રહેલા અધિકારીઓને જાસૂસી યુનિટમાં ફરીથી પ્રશિક્ષણ આપવાનું હતું.

ઑનલાઇન સૂત્રો અનુસાર આ સેન્ટર પાછળથી ઉપકરણ-હથિયારો, અન્નનાં ગોડાઉનો ખરાબ કરવા અને દુશ્મનોના બુનિયાદી માળખાને નબળું કરવાની ટ્રેનિંગ આપવા લાગ્યું.

1990માં આ કેન્દ્ર આતંક વિરોધી અભિયાનોની ખાસ ટ્રેનિંગ આપવા લાગ્યું.

GRUમાં ભૂતપૂર્વ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે નવા સ્ટાફને રાજકીય અથવા રણનીતિની ગુપ્ત જાણકારી માટે તૈયાર કરવામાં નહોતાો આવતા તેમને માત્ર હથિયારો ચલાવવા ઉપરાંત... બાકીનો લેખ લખો:

ર લખ્યું હતું કે "એમને આ વિશે પહેલીવાર જાણ થઈ છે અને ન તો ઉપરાષ્ટ્રપતિએ એમને કંઈ જણાવ્યું હતું."

રશિયાનો બદલો કે અભિમાન?

ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સે વ્હાઇટ હાઉસના એક અજ્ઞાત સૂત્રોના હવાલાથી જણાવ્યું છે કે તાલિબાન સાથે સોદો કરી GRUના અધિકારી અમેરિકા સાથે ફેબ્રુઆરી 2018માં સીરિયામાં થયેલી અથડામણનો બદલો લેવા માગતા હતા.

દેર એઝ-ઝોરમાં થયેલી લડાઇમાં અમેરિકી સેનાએ સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ અસદનાં સમર્થક સેંકડો લડવૈયાઓને ઠાર માર્યાં હતાં.

અમેરિકી દસ્તાવેજો અનુસાર આ લડવૈયાઓમા ડઝનબંધ રશિયન નાગરિકો હતા જેઓ સીરિયામાં એક ખાનગી સૈન્ય કંપની 'વેગનર'ના માધ્યમથી લઈ જવાયા હતા.

એસ વી આરના ભૂતપૂર્વ એજન્ટ જિરનોફના અનુસાર અફઘાનિસ્તાનમાં 1979થી 1989 દરમિયાન યુદ્ધ શરૂ થતા પહેલા સોવિયેત અને અમેરિકી જાસૂસી એજન્સીમાં એક છુપો ટકરાવ થતો રહ્યો છે.

તેઓ કહે છે, "અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ અભિયાન દરમિયાન ત્યાં કોઈ અમેરિકી સૈનિક ન હતો. જ્યારે કે સીઆઈએના લોકો અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાનમાં હતા અને આ લોકોને GRUએ નિશાન બનાવ્યા. પરંતુ એ સમયે રશિયનોએ આ અમેરિકનોને જાનથી મારવાની કોશિશ ન કરી. તેઓ ફક્ત એમને રંગે હાથ પકડવા માંગતા હતા અને બતાવવા માંગતા હતા તે કેવી રીતે સીઆઈએ જાસૂસોના માધ્યમથી બંને દેશોમાં ઇસ્લામી સમૂહોને ગેરકાનૂની રીતે સમર્થન આપી રહ્યું છે .

અમેરિકાની અફઘાનિસ્તાનમાં હાર

અફઘાનિસ્તાનમાં સ્થાનિક સૈનિકોની મદદ કરી રહેલા અમેરિકન સૈનિકો

અમેરિકાના રક્ષા વિભાગ પ્રમાણે 2019માં અફઘાનિસ્તાનમાં 22 અમેરિકન સૈનિકોના મોત થયા હતા.

2015માં 'ગાર્ડ ઑફ ફ્રીડમ' અભિયાનની શરૂઆત પછી અમેરિકાનું આ સૌથી મોટું નુકસાન હતું.

2019માં અફઘાનિસ્તાનમાં 4 સૈનિકો સૈન્ય સિવાયની ગતિવિધિઓમાં માર્યા ગયા હતા આમાં ટેકનિકલ ખરાબીને કારણે થયેલી હૅલિકોપ્ટર દુર્ઘટના પણ સામેલ છે. બાકીના 18 જવાનો ગોળીબાર અથવા દેશી બૉમ્બથી થયેલા હુમલાઓમાં માર્યા ગયા હતા.

આ લગભગ તમામ જવાનો અમેરિકન સેનાની એલિટ યુનિટ્સનો હિસ્સો હતા. માર્યા ગયેલા જવાનોમાં 10 અમેરિકી સ્પેશિયલ ઑપરેશન સેનાના સભ્ય, 3 સ્પેશિયલ ઍરફોર્સના અને ત્રણ મરીન સૈનિક સામેલ હતા.

2020ની શરૂઆતમાં અફઘાનિસ્તાનમાં 9 અમેરિકી સૈનિકોના મોત થયા છે. ફેબ્રુઆરીના અંતમાં અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ પ્રક્રિયા માટે અમેરિકા અને તાલિબાન વચ્ચે એક સમજૂતી પર સહમતી બની હતી

સમજૂતી પ્રમાણે અમેરિકી સૈનિકોને તબક્કાવાર રીતે અફઘાનિસ્તાનથી જવાનું છે અને તાલિબાન અને અલ-કાયદા સહિત...


... મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો હતો."

રેલવેના પાટા ઉખેડી નાખ્યા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ સંઘર્ષનો ઉલ્લેખ વડોદરા રાજ્ય પ્રજામંડળ દ્વારા પ્રકાશિત પુસ્તક 'પોલીસ જૂલ્મોની કાળીકથા'માં કરવામાં આવ્યો છે.

પુસ્તકમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, સેના મોકલવાના અંગ્રેજોના નિર્ણય બાદ શિનોરના આગેવાનો ચેતી ગયા હતા અને તેમણે પોતાના બચાવની વ્યૂહરચના ઘડી કાઢી હતી.

કરજણમાં 21 ઑગસ્ટે અંબાલાલ ગાંધીના નેતૃત્વમાં ચળવળકારોની બેઠક યોજવામાં આવી હતી.

પુસ્તક પ્રમાણે 1942ની 22 ઑગસ્ટે સવારે 10.30 વાગ્યે અંગ્રેજસેના શિનોર પહોંચીને ગામને સળગા... બાકીનો લેખ લખો:

ોદરામાં હતા ત્યારે મધ્ય ગુજરાતમાં તેમનો પ્રભાવ હતો."

"પુરાણી બંધુઓ (છોટુભાઈ પુરાણી અને અંબાલાલ પુરાણી) સાથે મળીને અખાડા પ્રવૃત્તિ કરી હતી. બૉમ્બ બનાવતાં પણ શીખવ્યું હતું."

એ પછી બૉમ્બ બનાવવાની રીતનાં પુસ્તકો વડોદરાથી પ્રકાશિત થયાં હતાં.

અંગ્રેજોને છેતરવા માટે આ પુસ્તિકા પર 'દેશી દવાઓ બનાવવાની ચોપડી' એવું ટાઇટલ છાપવામાં આવ્યું હોવાની નોંધ 'અંબાલાલ ગાંધી અને રસિકભાઈ આઝાદ' પુસ્તકમાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મોટી સંખ્યામાં લોકો પૂરી-શાક અને હલવો ખાવા માટે લાઇનમાં ઊભા રહી ગયા હતા.

સૌથી ફૅશનેબલ બજાર કનૉટ પ્લેસ

કનૉટ પ્લેસની અસલી સુંદરતા તો એ દિવસે જોવા મળી રહી હતી. કેમ જોવા ન મળે, આખરે તે રાજધાનીનું સૌથી ફૅશનેબલ બજાર હતું.

કનૉટ પ્લેસની ગલીઓમાં નાચતા રામ લાલને જોઈ શકાતા હતા.

રામ લાલ બ્રિટીશ સૈનિકોના પગ દબાવતા હતા. લાલ કિલ્લાની આસપાસ તહેનાત અંગ્રેજ જવાન ઘણી વખત શનિવાર અને રવિવારે તેમની પાસે પોતાના પગ દબાવડાવવા માટે આવતા હતા.

વૃદ્ધ વયે પહોંચી ચૂકેલા રામ લાલ એ સમયને યાદ કરતા જણાવે છે કે એક જવાને તેમ... બાકીનો લેખ લખો:

ાનો વચ્ચે લડાઈ થઈ ગઈ હતી.

ઍંગ્લો-ઇન્ડિયન સંગઠનના અધ્યક્ષ સર હેનરી ગિડને અને ઉપાધ્યક્ષ ફ્રૅંક ઍન્થનીએ ભાષણો આપ્યાં હતાં. તેમણે લોકોને નવા ગણતંત્ર રાષ્ટ્રની શુભકામનાઓ પાઠવી હતી અને દેશ પ્રત્યે નિષ્ઠાના શપથ અપાવ્યા હતા.

રાષ્ટ્રપતિ ભવન પર રાત્રિભોજન

આ વચ્ચે સૌથી વધારે ચર્ચા જે વાત અંગે થઈ હતી તે હતું રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં યોજાનારું રાત્રિભોજન.

પંડિત નહેરૂ પોતાનાં દીકરી ઇંદિરા ગાંધી સાથે ત્યાં હાજર હતા. તેમની સાથે રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, સરદાર પટેલ, મૌલાના આઝાદ, સરદાર બલદેવ સિંહ અને કપૂરથલાનાં રાજકુમારી અમૃત કૌર પણ સામેલ થયાં હતાં.

કશ્મીરી ગેટ વિસ્તારમાં રહેતા પંડિત રામચંદર તે સમયે 90 વર્ષના હતા.

તેમણે એ દિવસને યાદ કરતા કહ્યું છે કે તેમણે દિલ્હીનું આટલું ભવ્ય સ્વરૂપ ક્યારેય નથી જોયું. રાણી વિક્ટોરિયાની ગોલ્ડન જ્યુબલી સમયે પણ નહીં.

સર હેનરી ગિડનીએ તે સમયે એક વાત કહી હતી, જેને નકારી શકાતી નથી.

તેમણે કહ્યું હતું કે ભારત એ ધરા છે જ્યાં સભ્યતા તેની ચરમસીમાએ પહોંચી ચૂકી હતી, તે હવે ફરી એ જ સભ્યતાને પ્રાપ્ત કરવા તરફ પગલું આગળ વધારશે.

હેનરીનો જન્મ 1873માં થયો હતો અને તેમણે પૂર્વોત્તર ભારતમાં અંગ્રેજોના અભિયાનમાં ભાગ લીધો હતો.

પોતાના આ કથનની સાથે તેઓ એક પ્રકારે મહાન જર્મન ભાષાવિદ મૅક્સમ્યુલરની વાત કહી રહ્યા હતા.

મેક્સ મ્યુલરે કહ્યું હતું, ગણતંત્ર દિવસની આ ધૂમધામ વચ્ચે, રોશનીની ચમક વિખેરતો અંતિમ દીપક ઓલવાય તે પહેલાં, તમામ મુશાયરા અને કવિ સંમેલનોના માધ્યમથી આ યાદગાર અવસર પર એ સ્વપ્ન જીવીત રહેવું જોઈએ, અલ્લામા ઇકબાલના એ અમર શબ્દ હંમેશાં પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય વચ્ચે ગુંજતા રહેવા જોઈએ :

"હિંદી હૈ હમ, વતન હૈ, હિન્દુસ્તાન હમારા!"

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મોટેરામાં હત્યાકાંડ

5 જુલાઈ 2008ના રોજ મોટેરા આશ્રમની પાછળ સાબરમતી નદીના ખુલ્લા તટમાં 10 વર્ષના અભિષેક વાઘેલા અને 11 વર્ષના દીપેશ વાઘેલાના અડધા બળેલા અને વિકૃત્ત થઈ ગયેલા મૃતદેહો મળ્યા હતા.

અમદાવાદમાં જ રહેતા વાઘેલા પરિવારના આ પિતરાઈ ભાઈઓને થોડા દિવસ પહેલાં જ આસારામના આશ્રમમાં ચાલતા ગુરુકુળમાં દાખલ કરાયા હતા.

આ મામલામાં ભારે ઉહાપોહ પછી ગુજરાત સરકારે બાળકોની હત્યાના મામલાની તપાસ માટે ડી. કે. ત્રિવેદી પંચ બેસાડ્યું હતું. જોકે આજ સુધી પંચનો અહેવાલ જાહેર કરાયો નથી.

દરમિયાન 2012માં ગુજરાત પોલી... બાકીનો લેખ લખો:

ી, 2014ના રોજ આસારામ પર અને તેમના પુત્ર નારાયણ સાંઈ પર બળાત્કારનો આરોપ મૂકનારી સુરતની બે બહેનોમાંથી એકના પતિ પર સુરતમાં જીવલેણ હુમલો થયો હતો.

15 દિવસ પછી રાકેશ પટેલ નામના આસારામના વીડિયોગ્રાફર પર પણ હુમલો થયો હતો.

આ હુમલાના થોડા દિવસ બાદ દિનેશ ભગનાણી નામના ત્રીજા સાક્ષી પર સુરતની ટેક્સટાઇલ માર્કેટમાં તેજાબ ફેંકવામાં આવ્યો હતો.

આ ત્રણે સાક્ષીઓ તેમના પરના હુમલામાંથી બચી ગયા, પણ 23 માર્ચ 2014ના રોજ અમૃત પ્રજાપતિ પર થયેલો હુમલો તેમના માટે જીવલેણ નીવડ્યો હતો.

આસારામના અંગત મદદનીશ તરીકે કામ કરી ચૂકેલા અમૃત પ્રજાપતિ પર ચોથી વાર હુમલો થયો અને તેમને પોઇન્ટ બ્લેન્ક રેન્જથી ગળામાં ગોળી મારી દેવાઈ. 17 દિવસ ઝઝૂમ્યા બાદ તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું.

તે પછીનું નિશાન આસારામ સામે કુલ 187 અહેવાલો આપનારા શાહજહાંપુરના પત્રકાર નરેન્દ્ર યાદવ પર હતું.

અજાણ્યા હુમલાખોરોએ તેમના ગળા પર જ વાર કર્યો હતો. જોકે 76 ટાંકા અને ત્રણ ઑપરેશન સાથે નરેન્દ્ર યાદવ સદનસીબે બચી ગયા છે.

તે પછી જાન્યુઆરી 2015માં બીજા એક સાક્ષી અખિલ ગુપ્તાની મુઝ્ઝફરનગરમાં ગોળી મારીને હત્યા કરી દેવામાં આવી.

તેના બરાબર એક મહિના પછી આસારામના અંગત મદદનીશ તરીકે કામ કરી ચૂકેલા રાહુલ સચાન પર હુમલો થયો હતો.

જોધપુર અદાલતમાં જુબાની આપવા આવેલા રાહુલ પર અદાલતના પરિસરમાં જ જીવલેણ હુમલો થયો હતો.

તે હુમલામાં રાહુલ સચાન બચી ગયા, પણ 25 નવેમ્બર 2015ના રોજ તેઓ ગુમ થઈ ગયા, તે પછી આજ સુધી તેમનો પતો લાગ્યો નથી.

સાક્ષીઓ પર હુમલાનો સીલસીલો ચાલતો જ રહ્યો અને 13 મે 2015ના રોજ મહેન્દ્ર ચાવલા પર પાણીપતમાં હુમલો થયો.

સાક્ષીઓ પરનો તે આઠમો હુમલો હતો. તેમાંથી તેઓ માંડ માંડ બચ્યા, પણ આજેય તેમને શારીરિક ખોડ રહી ગઈ છે.

આ હુમલાના ત્રણ મહિનામાં જ જોધપુરમાં વધુ એક સાક્ષી 35 વર્ષના કૃપાલ સિંહને ગોળી મારી દેવામાં આવી.

જોધપુર કોર્ટમાં પીડિતાની તરફેણમાં તેમણે જુબાની આપી તેના થોડા જ અઠવાડિયામાં કૃપાલ સિંહની હત્યા કરી દેવાઈ.

આસારામનો બચાવ કરી રહેલા વકીલો

આસારામે પોતાને બચાવવા માટે છેલ્લાં પાંચ વર્ષ દરમિયાન દેશના અનેક મોટા, મોંઘા અને જાણીતા વકીલોને રોક્યા છે.

આસારામના બચાવ માટે જુદી જુદી કોર્ટમાં કેસ લડનારા તથા તેની જામીન માટે મહેનત કરનારા વકીલોમાં રામ જેઠમલાણી, રાજુ રામચંદ્રન, સુબ્રમણ્યમ સ્વામી, સિદ્ધાર્થ લુથરા, સલમાન ખુરશીદ, કે.ટી.એસ. તુલસી અને યુ. યુ. લલિત જેવા નામી વકીલોનો સમાવેશ થાય છે....


... મોઢાથી હવા પૂરી પાડવામાં આવે છે.

હાર્ટઍટેકથી કઈ રીતે અલગ છે?

મોટા ભાગના લોકો કાર્ડિયાક અરેસ્ટ અને હૃદયરોગના હુમલાને એકસમાન ગણે છે. પરંતુ બન્ને વચ્ચે ખાસ્સો ફરક છે.

હૃદયરોગનો હુમલો એ સમયે થાય છે જ્યારે હૃદયને લોહી પહોંચાડતી રક્તવાહિનીઓમાં અવરોધ ઊભો થાય છે અને તેને કારણે હૃદયની માંસપેશીઓમાં લોહી પહોંચવાનું મુશ્કેલ બને છે.

હૃદય રોગના હુમલામાં છાતીમાં ગંભીર પીડા થાય છે. જો કે, ઘણી વખત લક્ષણો નબળા હોય છે, પરંતુ તે હૃદયને નુકસાન પહોંચાડી જ શકે છે.

આવા કિસ્સામાં હૃદય શરીરના બાકીના ભાગમાં લોહી પહો... બાકીનો લેખ લખો:

મૃત્યુ માટે જવાબદાર છે. જે કુલ મૃત્યુના 30 ટકા છે.

વિકાસશીલ દેશોની વાત કરીએ તો આ પ્રકારના મૃત્યુ એચ.આઈ.વી., મલેરિયા અને ટીબીની સંયુક્ત મૃત્યુની સંખ્યા કરતાં ડબલ છે.

એક અંદાજ મુજબ હૃદયના વિવિધ રોગથી થનારાં મૃત્યુમાં કાર્ડિયાક અરેસ્ટને કારણે થતાં મૃત્યુનો હિસ્સો 40-50% છે.

વિશ્વમાં કાર્ડિયાક અરેસ્ટથી બચવાનો દર એક ટકા કરતાં પણ ઓછો છે. અમેરિકામાં આ દર લગભગ પાંચ ટકા છે.

સમગ્ર વિશ્વમાં કાર્ડિયાક અરેસ્ટથી થતાં મૃત્યુ એ વાતનો સંકેત આપે છે કે તેની જીવલેણ ક્ષમતાથી બચવું સરળ નથી.

આ માટેના વિકલ્પો પર પણ કામ થઈ રહ્યું છે.

કાર્ડિયાક અરેસ્ટમાંથી રિકવરીના મદદરૂપ સાધનો સહેલાઈથી ઉપલબ્ધ નથી અને વિકાસશીલ દેશોમાં તો હાલત વધારે ખરાબ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... મોદી દિલ્હીમાં આવેલાં ભાજપનાં કાર્યાલય પર પહોંચ્યા છે. અહીં ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહે તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું.

18:11 ભાજપ પ્રદેશ અધ્યક્ષ જીતુ વાઘાણીએ શું કહ્યું?

18:00 અત્યારસુધી 166 બેઠકોના પરિણામ જાહેર

ભાજપ - 88

કોંગ્રેસ - 73

ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટી - 2

એનસીપી - 1

અપક્ષ - 2

વડગામની બેઠક પર જિગ્નેશ ભાજપને કઈ રીતે હરાવ્યો?

17:55 નોટા(None of the Above)માં 5,50,000 જેટલાં લોકોએ મત આપ્યા છે. એટલે કે લોકોએ ઉમેદવારને મત આપવાને બદલે કોઈને પણ મત ના આપવાનું પસંદ કર્યું છે.

આ મતોની સંખ્યા વિ... બાકીનો લેખ લખો:

વિજય રૂપાણીની 53,755 મતોથી જીત થઈ છે.

16:20 રાધનપુર બેઠક પરથી કોંગ્રેસના ઉમેદવાર અને ઓબીસી નેતા અલ્પેશ ઠાકોરની 14,857 મતથી જીત થઈ છે.

16:08 અમિત શાહે શું કહ્યું?

16:05 અત્યારસુધી 114 બેઠકોના પરિણામ જાહેર થયાં છે. જેમાં 58 બેઠકો પર ભાજપની જીત થઈ છે. જ્યારે 52 બેઠકો પર કોંગ્રેસની જીત થઈ છે. એનસીપી 1, ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીને 2 તથા અપક્ષને 1 બેઠક મળી છે.

15:56 બનાસકાંઠાના વડગામથી અપક્ષ તરીકે ચૂંટણી લડી રહેલા જિગ્નેશ મેવાણીનો 19,696 મતથી વિજય થયો છે. તેઓ કોંગ્રેસના સમર્થનથી ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા.

15:50 ભાવનગર પશ્ચિમ બેઠક પરથી ભાજપના પ્રદેશ પ્રમુખ જીતુ વાઘાણીની 27,185 મતથી જીત થઈ છે.

15:44 ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ ટ્વીટ કરીને ભાજપના વિજય માટે શુભકામનાઓ પાઠવી હતી.

15:42 ગુજરાતમાં ભાજપની જીત પર વડાપ્રધાન મોદીએ ટ્વીટ કર્યું હતું. જેમાં તેમણે કહ્યું કે આ વિકાસની જીત છે, ગુજરાતની જીત છે.

15:40 દિલ્હીમાં ભાજપના કાર્યાલયે બીજેપી અધ્યક્ષ અમિત શાહને આવકારવા સર્મથકોની ભીડ ઉમટી હતી.

15:36 અત્યારસુધી 92 બેઠકોના પરિણામ જાહેર થયાં છે. જેમાં 46 બેઠકો પર ભાજપની જીત થઈ છે. જ્યારે 42 બેઠકો પર કોંગ્રેસની જીત થઈ છે. એનસીપી 1, ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીને 2 તથા અપક્ષને 1 બેઠક મળી છે.

15:30 અમરેલી બેઠક પરથી કોંગ્રેસના પરેશ ધાનાણીનો 12,029 મતથી વિજય થયો છે.

ધોળકા બેઠક પરથી ભાજપના દિગ્ગજ નેતા અને સરકારમાં મંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ જાડેજાની 327 મતની પાતળી સરસાઈથી જીત થઈ છે.

15:20 હાર્દિક પટેલે કહ્યું ભાજપને હું અભિનંદન નથી આપતો

15:11 ધારી બેઠક પરથી ભાજપના દિલીપ સંઘાણીની કોંગ્રેસના જે.વી. કાકડીયા સામે 15,336 મતથી હાર થઈ છે.

15:10 અત્યારસુધી 63 બેઠકોના પરિણામ જાહેર થયાં છે. જેમાં 35 બેઠકો પર ભાજપની જીત થઈ છે. જ્યારે 26 બેઠકો પર કોંગ્રેસની જીત થઈ છે. એનસીપી અને ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીને 1-1 સીટો મળી છે.

14:58 હાર્દિક પટેલને જે શહેરમાં સૌથી વધુ સમર્થન મળતું હતું તે સુરત પશ્ચિમ બેઠક પરથી ભાજપના પૂર્ણેશ મોદીનો 77,882 મતથી વિજય થયો છે.

સુરતમાં ભાજપના સમર્થકોએ જીતની ઉજવણી કરી હતી.

14:54 અમદાવાદની નિકોલ બેઠક પરથી ભાજપના જગદીશ પંચાલનો 24,880 મતથી વિજય થયો છે.

14:52 નાંદોદ બેઠક પરથી ભાજપના નેતા અને રાજ્ય સરકારમાં મંત્રી શબ્દશરણ તડવીની કોંગ્રેસના પ્રેમસિંહ વસાવા સામે 6329 મતથી હાર થઈ છે.

14:48 સુરત જિલ્લાની 16 બેઠકોમાંથી...


... યાત્રાનું આયોજન કરવાની છે. પણ તેમાં હાર્દિકની કોઈ ભૂમિકા નહીં હોય.

આમ 'પાસ'માં આંતરિક મતભેદો પ્રવર્તી રહ્યા છે. 'પાસ'માંથી એક પછી એક સમિતિ સભ્યો અલગ થઈ રહ્યા છે, તો વળી હાર્દિકના સાથીઓ પણ હાર્દિકથી છેડો ફાડી રહ્યા છે.

આટલા સાથીઓએ હાર્દિકનો સાથ છોડ્યો

અત્યાર સુધી હાર્દિકના નજીકના ગણાતા કેતન પટેલ, અમરીશ પટેલ, વરુણ પટેલ, અશ્વિન (સાંકડાસરિયા) પટેલ, મુકેશ પટેલ, મુકેશ પટેલ(ધાંગધ્રા), મહેશ સવાણી, રેશ્મા પટેલ, દિનેશ બાંભણિયા, ચિરાગ પટેલ, અતુલ પટેલ સહિતના સભ્યોએ હાર્દિકથી છેડો ફાડી લીધો છે.

આમાંથી ક... બાકીનો લેખ લખો:

" દેશમાં બદલાઈ રહેલા રાજકીય માહોલમાં ઊભરી રહેલો આ યુવા ચહેરો છે. જોકે,પાટીદાર આંદોલન એકલા હાથે ચલાવવું તેમના માટે મુશ્કેલ છે.""પણ, હાર્દિકમાં કુનેહ છે અને તેમણે સૈથી શક્તિશાળી સરકાર સામે બાથ ભીડી હોવાથી પણ યુવાઓ તેમને પસંદ કરે છે."

"દરેક વર્ગના યુવાઓ બેરોજગારીનો સમાનો કરી રહ્યા છે. આ મુદ્દાને હાર્દિક સમાવી લેશે તો તે તેમની રાજકીય કારકિર્દી માટે પણ મદદરૂપ થશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રહી હતી.

વિશ્વ વ્યાપારમાં જી.ડી.પી.નો હિસ્સો 2008માં ટોચ પર પહોંચ્યા બાદ હવે સૌથી નીચેના સ્તરે રહ્યું છે? કોણ? રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની ચૂંટણીઓ અને ચીન સાથેના વેપારયુદ્ધની શરૂઆતથી જ બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓએ તેમની કામગીરી અંગે પુનર્વિચારણા શરૂ કરી દીધી હતી.

કંપનીઓ હાલના સંયોગોમાં સ્થિતિસ્થાપકતા કેવી રીતે જાળવવી તેનો વિચાર કરી રહી છે.

વર્તમાન પરિસ્થિતિને જોતાં આ કંપનીઓ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને તબીબી ઉપકરણો જેવી કેટલીક ચીજોનું સ્થાનિક ઉત્પાદન થાય તેના ઉપર ભાર મૂકશે.

ચીને પણ પોતાની આર્થિક વ્યૂહરચના બદલી છે... બાકીનો લેખ લખો:

ઇઝેશનના સમયમાં વિશ્વના પ્રવાહોને ગણતરીમાં રાખી ભારતે પણ નવી નીતિ અખત્યાર કરવી પડશે.

જોકે વિશ્વ વ્યાપારમાં ભારતનો એક ટકા જેટલો હિસ્સો છે, ત્યારે આયાત ઉપર નિર્ભર રહેતા બલ્ક ડ્રગ્સ, ડાયસ્ટફ્સ અને કેમિકલ્સ જેવી પેદાશો ભારતમાં જ બને અને ભવિષ્યમાં પણ સપ્લાય ચેઇન તૂટે તો પણ આપણે સ્વનિર્ભર રહી શકીએ તેવી નીતિ અખત્યાર કરવી પડશે.

ચીન અને અમેરિકાએ પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે. હવે જોઈએ કોરોના પછીના સમયગાળામાં વિશ્વના દેશો કયું વલણ અખત્યાર કરે છે.

આ ચર્ચા સ્પષ્ટ રીતે એક વાત સાથે સહમત છે કે કોવિડ-19 બાદનું વિશ્વ અને એની વ્યવસ્થાઓ ઘણી બધી બદલાઈ ચૂકી હશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રહેતી હતી. ૧૯૮૫માં મને ગુજરાત સરકારના કૃષિ વિભાગમાં ક્લાર્કની નોકરી મળી ગઈ હતી અને હું નોકરી કરતી હતી. કોર્ટ કચેરીની કોઈ સમજણ પડતી નહોતી પણ મારા ભાઈ જિતેન્દ્રના સહયોગથી કાનૂની લડત આપવાનું નક્કી કર્યું.''

''એ પછી મારા પાર ધનજીનો ત્રાસ વધી ગયો. એને મને હેરાન કરવાનું શરુ કર્યું. એ મારી ઑફિસ આવી ઝગડો કરતો. હું ઓફિસ જાઉં એટલે રસ્તા પાર રોકી મારી પાર થુંકતો. હું અપમાન સહન કરી લેતી કારણ કે મારા માટે કોઈ આશરો નહોતો.''

''અમે નીચલી કોર્ટમાં કેસ જીતી ગયા ત્યાં સુધીમાં ધનજીને બે બાળકો થઇ ગયા હતા. કોર્ટે... બાકીનો લેખ લખો:

ને શારીરિક પિતા પાસે કોઈ હક હિસ્સો લેવા માગતા નથી, એમને મળવા પણ માગતા નથી.

સુરેશે પરમારે કહ્યું કે ''મારી માતાએ મને પેટ કાપીને મોટો કર્યો છે. મારા પિતાએ અમને 33 વર્ષ હેરાન કર્યા છે તો હવે હું હક માટે લડીને મારી માની પાછલી જિંદગી બગાડવા માગતો નથી.''

''હું માની સેવા કરવા માગુ છું. મારા પિતા કોર્ટના આદેશ પ્રમાણે 17 લાખ આપશે એટલે મારી માની ઈચ્છા પ્રમાણે એને ચાર ધામની યાત્રા કરાવીશ.''

અદાલત કહે તેમ કરીશ - ધનજી પરમાર

૩૩ વર્ષે છૂટાછેડાનો કેસ જીતનાર ધનજી પરમારે બીબીસીને કહ્યું કે ''મારી પત્નીથી 33 વર્ષે છૂટાછેડા મળ્યા છે. હું કોર્ટના આદેશ પ્રમાણે વર્તીશ. કોર્ટ જેમ કહેશે તેમ કરીશ.''

પોતાની પહેલી પત્નીના દીકરાને હક આપશો કે નહીં એવા સવાલના જવાબમાં ધનજી પરમારે કહ્યું કે ''આ અંગે હું વકીલની સલાહ લીધા પછી વાત કરીશ પરંતુ કોર્ટના આદેશ અંગે હું કંઈ જ કહેવા માંગતો નથી. મને છૂટાછેડા મળ્યા એનાથી હું ખુશ છું.''

આ છૂટાછેડા મંજૂર થતા એમણે કરેલાં બીજા લગ્ન 28 વર્ષ પછી કાયદેસર થયાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રહેવાની વિચારણાનો માર્ગ લીધેલો છે.

વિશ્વ બૅન્કના રિપોર્ટ પ્રમાણે સાઉદી અત્યારે પોતાના જીડીપીનો બે ટકા ભાગ પાણીની સબસિડી પર ખર્ચે છે.

આ રિપોર્ટનું કહેવું છે કે 2050 સુધી મધ્ય-પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકન દેશોએ પોતાના જીડીપીનો 6થી 14 ટકા જેટલો મોટો ભાગ પાણી પર ખર્ચવો પડશે.

મધ્ય-પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકામાં દુનિયાની 6 ટકા વસતી છે અને ત્યાં બે ટકા કરતા પણ ઓછું એવું પાણી છે જેને ઉપયોગ બાદ ભરપાઈ કરી શકાય.

આ વિસ્તાર દુનિયાનો સૌથી ભયાનક દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તાર છે.

આ વિસ્તારનાં અલ્જીરિયા, બહરીન, કુવૈત,... બાકીનો લેખ લખો:

અરેબિયા પણ એ જ દેશોમાંથી એક છે.

સાઉદી ગ્રાઉન્ડ વૉટરનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે પરંતુ વરસાદ ન થવાના કારણે કાઢવામાં આવેલા ગ્રાઉન્ડ વૉટરની ભરપાઈ થઈ રહી નથી.

પાણી ખતમ થયા બાદ શું વિકલ્પ છે?

સમુદ્રના પાણીને મીઠાંથી અલગ કરવાનો એક વિકલ્પ છે. આ પ્રક્રિયાને ડિસાલિનેશન કહેવામાં આવે છે. સમગ્ર દુનિયામાં આ રીત લોકપ્રિય થઈ રહી છે.

વિશ્વ બૅન્ક પ્રમાણે મધ્ય-પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકના દેશોમાં ડિસાલિનેશનની પ્રક્રિયાની ક્ષમતા સમગ્ર દુનિયા કરતા અડધી છે.

સમગ્ર દુનિયાના 150 દેશોમાં સમુદ્રના પાણીમાંથી મીઠું અલગ કરીને તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

ઇન્ટરનેશનલ ડિસાલિનેશન એસોસિએશનનું અનુમાન છે કે સમગ્ર દુનિયામાં 30 કરોડ લોકો પાણીની જરૂરિયાત ડિસાલિનેશનથી પૂરી કરી રહ્યાં છે.

જોકે, ડિસાલિનેશનની પ્રક્રિયા પણ ઓછી જટિલ નથી કેમકે આ વિસ્તારોમાં ઊર્જાની નિર્ભરતા ડિસાલિનેશન પાવર પ્લાન્ટ પર છે.

ડિસાલિનેશનની પ્રક્રિયામાં કાર્બનનું ઉત્સર્જન થાય છે અને જીવાશ્મ ઈંધણનો ઉપયોગ થાય છે.

વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે આ પ્રક્રિયાથી સમુદ્રી પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચી રહ્યું છે.

IDAનાં મહાસચિવ શૈનોન મેકાર્થીનું કહેવું છે કે મધ્ય-પૂર્વ દેશોમાં ડિસાલિનેશનની પ્રક્રિયાથી પાણી ઘરેઘરે પહોંચાડવામાં આવી રહ્યું છે. મૈકાર્થીના અનુસાર કેટલાક દેશોમાં પાણીની નિર્ભરતા ડિસાલિનેશન પર 90 ટકા સુધી પહોંચી ગઈ છે.

મૈકાર્થી કહે છે, "આ દેશોમાં ડિસાલિનેશન સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી. આ રીતે અપારંપરિક પાણીમાં ખૂબ ખર્ચ થાય છે અને ગરીબ દેશો માટે આ પ્રક્રિયા સહેલી નથી. તેવામાં યમન, લીબિયા અને વેસ્ટ બેંકમાં હવે લોકો ગ્રાઉન્ડ વૉટર પર જ નિર્ભર છે."

તલમીઝ અહેમદનું કહેવું છે કે સાઉદી ભલે ધનવાન દેશ છે, પરંતુ તે ખાદ્ય અને પાણીના મામલે સંપૂર્ણપણે અસુરક્ષિત છે.

તેઓ કહે છે, "ખાવા-પીવાનો સામાન સાઉદી વિદેશોમાંથી ખરીદે છે. ત્યાં ખજૂરને છોડી બીજા કોઈ અનાજનું ઉત્પાદન થતું નથી. ગ્રાઉન્ડ વૉટરના ભરોસે સાઉદી ચાલી શકે તેમ નથી કેમ કે, તે હવે બચ્યું જ નથી. છેલ્લા 50 વર્ષોમાં સાઉદી સમુદ્રના પાણીથી મીઠું અલગ કરી તેનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે."

"અહીં દર વર્ષે ડિસાલિનેશન પ્લાન્ટ લગાવવામાં આવે છે અને અપગ્રેડ કરવામાં આવે છે. એ વાત સાચી છે કે આ પ્રક્રિયામાં ખૂબ ખર્ચ થાય છે અને તે ગરીબ દેશો માટે શક્ય નથી. યમન આમ કરવામાં સક્ષમ નથી. મને ખબર નથી કે લાંબા ગાળામાં ડિસાલિનેશન કેટલું સુલભ હશે અને કેવા પ્રકારની મુશ્કેલી...


... રહેવું પડે એમ છે.

મોદી મુખ્ય મંત્રી મટીને વડા પ્રધાન બન્યા હતા અને ત્યાર પહેલાં રાજકીય દૃષ્ટિએ તે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રીપદે પોતાની સફળતા પુરવાર કરી ચૂક્યા છે.

ગુજરાતમાં અગાઉની વિધાનસભાની ચૂંટણી વખત એક સંદેશ બહુ સ્પષ્ટ જતો હતોઃ ચૂંટણીમાં ભલે સ્થાનિક પરિબળો અને રાજકારણ ભાગ ભજવતાં હોય, પણ મુખ્ય મંત્રીપદે નરેન્દ્ર મોદીનું હોવું એ પોતે એક નિર્ણાયક પરિબળ હતું.

મત તેમના નામે માગવામાં આવતા હતા. મોદીની અભિવ્યક્તિ તથા વર્તનમાં એ વાત સાફ ઝળકતી હતી કે તમે બધા (વિધાનસભ્યો) મારા લીધે ચૂંટાયા છો.

આ પ્રકાર... બાકીનો લેખ લખો:

ર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રહ્યા છે.

ટોચ પર પહોંચવાની દોડ

આ રીતે વરસાદથી મૅચ ધોવાઈ જાય તેના કારણે ટીમના સ્થાન પર અસર થઈ શકે છે. તેના કારણે માત્ર ચાહકોને જ નહીં, ટીમના ખેલાડીઓને પણ ચિંતા થઈ શકે છે.

વરસાદને કારણે જો મૅચ રમી ના શકાય તો તેના કારણે એક જ પૉઇન્ટ મળે અને મૅચ જીતીને બે પૉઇન્ટ મેળવવાની શક્યતા પણ વરસાદ સાથે ધોવાઈ જાય.

આખરે તો સૌથી વધુ પૉઇન્ટ્સ મેળવનારી ચાર ટીમ જ સેમિફાઇનલ રમવાની છે.

લંડનની રેસ્ટોરાંમાં કામ કરતાં કનિકા લાંબા કહે છે, "આખરે તો કેટલા પૉઇન્ટ્સ મળ્યા એ જ જોવાનું છે. કઈ ટીમ વધારે સારી છે કે ખરાબ તેનુ... બાકીનો લેખ લખો:

"ક્રિકેટનો જન્મ ઇંગ્લૅન્ડમાં થયો હતો, પણ હવે તેના માટે એટલો મોહ અહીંના લોકોમાં રહ્યો નથી."

તેમના કહેવા અનુસાર અહીંના યુવાનોને હવે ફૂટબોલમાં વધારે રસ પડે છે. તેના કારણે જ ત્રીજી જૂને દેશના મોટા ભાગના યુવાનો લીવરપૂલ અને ટોટેનહામ હૉટ્સપરની ફૂટબોલ મૅચ જોવામાં જ વ્યસ્ત હતા.

તેમણે કહ્યું, "તેમને ઇંગ્લૅન્ડ અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની ક્રિકેટ મૅચમાં જરાય રસ નહોતો. પાકિસ્તાને વિશ્વની નંબર વન ક્રિકેટ ટીમને હરાવી દીધી, પણ અહીંના લોકોને તેની કંઈ પડી નહોતી."

હું આ લખી રહ્યો હતો ત્યારે બપોરે તાપમાન 11 ડિગ્રીથી વધીને 13 ડિગ્રીએ પહોંચ્યું હતું. આટલી ડિગ્રીએ ઠંડી જ લાગે, પણ ક્રિકેટ વિશ્વ કપના આયોજનની ચર્ચા એટલી જ ગરમી પકડી રહી છે તે વાત નક્કી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રહ્યો છે એ રીતે આગામી લાખો વર્ષ સુધી જીવતો રહેશે તો, ધરતી પર રહેતા અન્ય જીવો એ વાતાવરણમાં પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે અજબ સ્વરૂપ ધારણ કરે એ શક્ય છે.

દાખલા તરીકે આજે આપણે બધા પ્રદૂષિત વાતાવરણમાં રહીએ છીએ.

પ્રદૂષણ આવી જ રીતે વધતું રહેશે તો ટીનના કૅનમાંથી પાણી પી શકાય તેવી ચાંચ ધરાવતા પંખી નજરે પડી શકે છે. ઝેરીલા પાણીને શરીર પર ટકવા જ ન દે એવા ચીકણા વાળ શરીર પર ધરાવતા ઉંદરડાંઓ જોવાં મળે એ પણ શક્ય છે.

પેટ્રિશિયા બ્રેનેન નામના એક સંશોધકનું કહેવું છે કે ધરતી પર સ્વચ્છ પાણીની અછત હોવાથી એવુ... બાકીનો લેખ લખો:

એ તબક્કો હજુ એટલો દૂર છે કે તમે, અમે અને આપણી આગામી અનેક પેઢીઓ એ પરિવર્તનને જોઈ નહીં શકે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રાખે એ જરુરી છે.''

''પ્રથમ લહેરમાં એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે બાળકો માત્ર સુપર સ્પ્રેડર છે અને તેમને કોરોના વાઇરસના લક્ષણો નહીં જોવા મળે પરતું બીજી લહેરમાં બાળકોને પણ કોરોના વાઇસનો ચેપ લાગી રહ્યો છે. આ છેલ્લાં એક અઠવાડિયાથી થઈ રહ્યું છે.''

વડોદરા એસએસજી હૉસ્પિટલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ડૉ. રંજન ઐય્યરે બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખને જણાવ્યું કે, ''કોરોના વાઇરસની બીજી લહેરમાં બાળકો નોંધપાત્ર સ્તરે સંક્રમિત થઈ રહ્યાં છે અને તેમને યોગ્ય સારવાર મળી રહે તે માટે અમે પીડિયાટ્રિક વિભાગમાં વધારાન... બાકીનો લેખ લખો:

ા વાઇરસથી સંક્રમિત થયાં બાદ બાળકો 3-4 દિવસ બાદ સાજા થઈ જાય છે. જ્યારે કોરોના વાઇરસની પ્રથમ લહેર હતી ત્યારે પણ સમગ્ર ભારતમાં જૂજ કેસ નોંધાયા છે જ્યારે વાઇરસના કારણે બાળકનું મૃત્યુ થયું હોય.''

પીડિયાટ્રિશિયન ડૉ. સંજીવ રાવ કહે છે, ''પુખ્તવયનાં લોકોમાં કોરોના વાઇરસ જેટલી ઝડપથી અસર કરે છે, તેટલી ઝડપથી બાળકોમાં અસર કરતી નથી. પરતું બાળકો સુપર સ્પ્રેડર બની શકે છે. જો તેમને ચેપ લાગ્યો હોય તો જરુરી છે કે બાળકને આઇસોલેટ કરવામાં આવે અને યોગ્ય સારવાર કરવામાં આવે નહીંતર બીજાને ચેપ લાગી શકે છે.

તેઓ વધુમાં જણાવે છે કે, ''પહેલાં પુખ્યવયનાં લોકોને ફ્લૂની સૌથી વધુ અસર થતી હતી, પરતું હવે બાળકોમાં ફ્લૂ થવો સામાન્ય બાબત છે. જે રીતે કેસ વધી રહ્યાં છે તે જોતાં બાળકોમાં પણ કેસ વધે તો નવાઈ નથી. તેની પૂરેપૂરી શક્યતા છે કે તેમને કોરોના વાઇરસ પણ થશે.''

વૅક્સિન નિમાર્તાઓએ બાળકો પર ટ્રાયલ શરુ કરી છે

દુનિયામાં હજારો સૅમ્પલમાં વાઇરસના જીનોમની તપાસ કરવામાં આવી છે

કોરોના વાઇરસના કેસ ફરીથી વધી રહ્યાં છે ત્યારે ફાઇઝર, મૉડર્ના અને બીજી વૅક્સિન કંપનીઓએ બાળકો પર કોરોના વૅક્સિનની ટ્રાયલ શરુ કરી દીધી છે.

ફાઇઝરે જાહેરાત કરી કે તેણે બાળકો પર કોરોના વૅક્સિનની ટ્રાયલ શરુ કરી નાખી છે અને ટ્રાયલમાં સામેલ બાળકોએ વૅક્સિનનો પ્રથમ ડોઝ પણ લઈ લીધો છે. ત્રણ તબક્કામાં ટ્રાયલ હાથ ધરવામાં આવશે.

યુકેમાં ઑક્સફોર્ડ-એસ્ટ્રાજેનેકાએ 6-17 વર્ષનાં બાળકો પર વૅક્સિનનો ટ્રાયલ કર્યો છે અને પરિણામોની રાહ જોવાઈ રહી છે.

જૉનસન ઍન્ડ જૉન્સન અને નોવાવેક્સએ પણ જાહેરાત કરી છે કે તેઓ નજીકના દિવસોમાં બાળકો પર પોતાની રસીની ટ્રાયલ શરુ કરશે. જોકે અગાઉ બાળકોને કોરોનાની રસીની જરૂર વિશે મતમતાંતર હતો પણ હવે બાળકો પણ સંક્રમિત થઈ રહ્યા હોવાથી ફરી ચર્ચા ઊઠી છે.

એનબીસી ન્યૂઝ અનુસાર ફાઇઝર ત્રણ વયજૂથોમાં રસીની પરીક્ષણ કરી રહી છે. પ્રથમ વયજૂથમાં 6 મહિનાથી 2 વર્ષ સુધીનાં બાળકો સામેલ છે. બીજા વયજૂથમાં 2થી 5 વર્ષ સુધીના બાળકો છે અને ત્રીજા વયજૂથમાં 5 થી 11 વર્ષની ઉંમરના બાળકો છે.

નિષ્ણાતો મુજબ બાળકોમાં વૅક્સિનની ટ્રાયલ થાય એ બહુ જરુરી છે.

પ્રથમ તબક્કામાં વયજૂથમાં સામેલ બાળકોને વૅક્સિનનો 10 માઈક્રોગ્રામ, 20 માઈક્રોગ્રામ અને 30 માઈક્રોગ્રામનો ડોઝ આપવામાં આવશે અને પરીણામોનું પૃથ્થકરણ કરવામાં આવશે.

ફાઇઝરે જાહેરાત કરી તે પહેલાં મૉર્ડના અને ઑક્સફોર્ડ-એસ્ટ્રાજેનેકાએ બાળકો પર વૅક્સિનની પરીક્ષણ...


... રાખ્યું છે.

ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ કૉમર્શિયલ ઇન્ફર્મેશન ઍન્ડ સ્ટેટિસ્ટિક્સ દ્વારા પ્રકાશિત કરવામાં આવેલ માહિતી મુજબ, ગત નાણાકીય વર્ષમાં ઇરાકે ભારતની ક્રૂડઑઇલની જરૂરિયાતનો પાંચમો ભાગ એટલે કે 20 ટકા હિસ્સો પૂરો પાડ્યો છે.

2017-18ના નાણાકીય વર્ષમાં ઇરાકે 45.7 મિલિયન ટન ક્રૂડઑઇલ પૂરું પાડી પહેલી વખત સાઉદી અરેબિયાને પાછળ મૂકી ભારતને ક્રૂડઑઇલની નિકાસ કરતા દેશોમાં મોખરાનું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું છે.

2018-19માં 46.6 મિલિયન ટનના સપ્લાય સાથે તે સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે.

નાઇજીરિયાની એન્ટ્રી

આમ ભારતને ક્રૂડ... બાકીનો લેખ લખો:

આવ્યો છે. વર્ષ 2010-11માં સાઉદી અરેબિયા પછી ઈરાન ભારતનું બીજા નંબરનું સપ્લાયર હતું, પણ એના શંકાશીલ અણુ કાર્યક્રમને લઈને અમેરિકા દ્વારા જે પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યા, એણે ઈરાનને ભારતના સપ્લાયર તરીકે લગભગ ક્યાંયનું પણ નથી રહેવા દીધું એમ કહીએ તો ચાલે.

બે મોટા દેશોની પકડ

ભારત પોતાની જરૂરીયાતના 80 ટકા ક્રૂડઑઈલની આયાત કરતો દેશ છે. અગાઉ પુરવઠો પૂરો પાડવામાં સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાનનો દબદબો હતો.

આજે ઇરાક પહેલા નંબરે આવ્યું છે અને નાઇજીરીયા જેવો આફ્રિકન દેશ પણ એક અગત્યનો સપ્લાયર બન્યો છે.

પહેલાં ઑઈલ શોક વખતે અમેરિકા ક્રૂડનું મોટામાં મોટું આયાતકાર હતું, પરંતુ આજે એ વિશ્વનું મોટામાં મોટું ઉત્પાદક બન્યું છે અને ભારતને લાગેવળગે છે, ત્યાં સુધી અમેરિકા ભારતને ક્રૂડનો પુરવઠો પૂરું પાડનાર એક મહત્વના રાષ્ટ્ર તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.

અમેરિકા અને નાઈજીરિયા દાખલ થતાં ઈરાન વિદાય થયું અને ઇરાકે સાઉદી અરેબિયાને પછાડીને પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું.

અને એ રીતે ઑપેક દેશોનું પ્રભુત્વ હતું તે કઇંક અંશે તૂટ્યું છે અને ક્રૂડ ઑઇલના વ્યાપારમાં અમેરિકા જેવો એક મોટો પ્લૅયર ઉમેરાયો છે.

રશિયા તો છે જ. આમ આવનારા સમયની ઉર્જાપરિસ્થિતિ ઉપર બે મોટા દેશોની પકડ વધતી જશે તેવું અત્યારે લાગે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રાત્રે પકડીને લઈ જાય."

"મારા એક મિત્રએ મને જણાવ્યું હતું કે ચીન યુદ્ધની આશંકા વ્યક્ત કરી રહ્યું છે. મારો એ મિત્ર પણ ગુમ થઈ ગયો છે."

ક્યાં છે પ્રોફેસર તાશ્પોલત તિયિપ?

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને માનવાધિકાર સંગઠનોનું કહેવું છે કે ચીને શિનઝિયાંગમાં બનેલા નજરબંધી કૅમ્પોમાં 10 લાખ કરતાં વધારે વીગર અને અન્ય મુસ્લિમોને કેદ કર્યા છે.

ચીન કહે છે કે તેણે કોઈને કેદ કર્યા નથી. ચીનનું કહેવું છે કે તે એ લોકોને પ્રશિક્ષણ આપી રહ્યું છે કે જેનાથી અલ્પસંખ્યક સમુદાય ચીનની મુખ્યધારાના સમાજ સાથે જોડાઈ શકે. તેનાથી ઉગ્ર... બાકીનો લેખ લખો:

રપકડ અને તેમને મૃત્યુદંડની સજા સંભળાવવી એ કોઈ પણ પ્રકારના બુદ્ધિજીવી વર્ગ માટે ભયાનક છે. તેનાથી ચીન જ નહીં, આખી દુનિયાના બુદ્ધિજીવી વર્ગને ખતરાનો અનુભવ થાય છે."

ફ્રાંસની જે યુનિવર્સિટીએ પ્રોફેસર તિયિપને માનદ ડિગ્રી આપી હતી, ત્યાંથી પણ તેમની મુક્તિની માગ કરવામાં આવી છે.

એમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે સપ્ટેમ્બરમાં ચીનના આ પગલાને ગુપ્ત અને ખૂબ જ વધારે અનુચિત ગણાવ્યું હતું.

ગત વર્ષે પેન અમેરિકા થિંક ટેંકે પણ ચીનમાં ચાલી રહેલા નજરબંધી શિબિરોની ટીકા કરી હતી. સાથે જ તેમણે ચીનમાં બુદ્ધિજીવીઓ પર થતા હુમલાઓનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે આ સત્તાનો દુરૂપયોગ છે.

શું પ્રોફેસર તિયિપ પહેલા શિકાર છે?

ઇલ્હામ તોહતીને યૂરોપમાં વેક્લેવ હેવેલ માનવિધકાર પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા

ચીનના શિનઝિયાંગ પ્રાંતમાંથી ઘણા બુદ્ધિજીવીઓને ગુમ કરી દેવામાં આવ્યા છે. તેમાં સૌથી પ્રમુખ નામ એક જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી ઇલ્હામ તોહતીનું આવે છે.

તેમના પર પણ ભાગલાવાદના આરોપ લગાવવામાં આવ્યા હતા અને વર્ષ 2014માં તેમને આજીવન કેદની સજા સંભળાવવામાં આવી હતી.

તોહતી હંમેશાં ચીનમાં વીગર મુસ્લિમો પર અપનાવવામાં આવતી નીતિઓની ટીકા કરતા હતા.

ગત મહિને તેમને યૂરોપમાં વેક્લેવ હેવેલમાં માનવાધિકાર પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા.

આ જ પ્રકારનું વધુ એક ઉદાહરણ માનવ વૈજ્ઞાનિક રાહિલ દાઉદનું છે. તેઓ પણ શિનઝિયાંગ યુનિવર્સિટીનાં હતાં.

તેમને પણ પ્રોફસર તિયિપની જેમ પહેલાં તો ચીનના વહીવટીતંત્ર તરફથી ખૂબ પ્રોત્સાહન મળ્યું પરંતુ 2017માં તેઓ અચાનક ગુમ થઈ ગયા.

તેમની સાથે શું થયું અને તેમનાં પર શું આરોપ લગાવવામાં આવ્યા તેના અંગે આજ સુધી કોઈને જાણકારી મળી નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રાષ્ટ્રપતિ ચંદ્રક પણ મળ્યો હતો

પૃથ્વીરાજ સિંહના સાળા જયદીપસિંહ ગોહિલે કહ્યું, "અમારા બનેવીને કોઈ સમસ્યા નહોતી, ગામમાં ખેતી અને અમારા બીજા બનેવી સાથે ધંધો પણ સારો ચાલતો હતો. એ પ્રેમાળ હતા એટલે દુશ્મનો હોય એવું પણ નહોતું. તેમને મહેમાનગતિ કરવી ગમતી એટલે તેમનું ઘર મહેમાનોથી ભરેલું રહેતું. "

"ભૂતકાળમાં પત્રકાર હતા એટલે આધુનિક વિચારોવાળા અને બંને પુત્રીઓને આગળ વધવાની તક આપતા. એટલે જ મોટી પુત્રીને રાયફલ શૂટિંગ શીખવ્યું, અને એમાં તેમણે રાષ્ટ્રીય કક્ષાએ મેડલ જીત્યો હતો. એને ઘોડેસવારી પણ શીખવતા. એટલું ... બાકીનો લેખ લખો:

ે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રાષ્ટ્રપતિ પુટિનના નિવેદન અનુસાર તેમણે સીરિયા પરના હુમલાને “આક્રમણકારી પગલું” ગણાવ્યું છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે, ગયા સપ્તાહે ડૌમા શહેરમાં થયેલો રાસાયણિક હુમલો ગોઠવણ જેવો હતો, જેનો ઉપયોગ શનિવારનો હુમલો કરવાના કારણ તરીકે કરી શકાય.

07:26 IST કેવી રીતે કરી હતી ટ્રમ્પે હુમલાની જાહેરાત

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે, તેમણે યુનાઇટેડ કિંગડમ અને ફ્રાંસ સાથે મળીને સીરિયા પર લશ્કરી હુમલા કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે.

સીરિયાના ડૌમા શહેરમાં સીરિયા દ્વારા ગત સપ્તાહે કથિત રીતે કરવામાં આવે... બાકીનો લેખ લખો:

પરિણામો વિનાની નહીં હોય.”

અમેરિકાના સૈન્યના જનરલ ડનફોર્ડે કહ્યું કે અમેરિકાએ ચોક્કસ રીતે ઓળખી કાઢ્યા બાદ આ સ્થળોને નિશાન બનાવ્યા છે. તેને કારણે સીરિયામાં રહેલા રશિયનોને નુકસાન થવાનું જોખમ ઘટાડી શકાશે.

8:32 ISTશું છે દમાસ્કસમાં સ્થિતિ?

સીરિયાની રાજધાની દમાસ્કસના એક રહીશે બીબીસીના રિઆમ દલાટીને કહ્યું, “અમારી ઉપર મોતનું તાંડવ થયું હોય તેવું લાગતું હતું. મોટાભાગની મિસાઇલ્સને તોડી પાડવામાં આવી છે.”

આ રહીશે કહ્યું હતું કે, તેમણે જોયું હતું કે, 20 કરતાં વધુ વિમાન વિરોધી મિસાઇલ્સ શનિવારની વહેલી સવારે છોડવામાં આવી હતી.

“શરૂઆતમાં તે ખૂબ જ ઊંચે ઊડીને પછી ચોતરફ મોજાની જેમ ફેલાઈ ગઈ હતી, જાણે તે કોઈ નિશાનો પીછો કરતી હોય. મેં કોઈ ક્રુઝ મિસાઇલ નથી જોઈ, પણ મેં નજીકમાં જ આકાશમાંથી નીચે તૂટી પડતો કાટમાળ જોયો હતો.”

9:07 ISTમિસાઇલ હુમલો ખાળ્યો પણ ત્રણ ઘાયલ

સીરિયાની સરકારની સમાચાર સંસ્થા સાનાના અહેવાલો અનુસાર શનિવારે વહેલી સવારે હોમ્સ પ્રાંતના લશ્કરી ઠેકાણા પર છોડવામાં આવેલી મિસાઇલ્સની દિશા ફંટાઈ ગઈ હતી. જોકે, તેમાં ત્રણ નાગરિકો ઘાયલ થયા છે.

9:32 ISTનેટો (NATO)ના વડાએ હુમલાને ટેકો આપ્યો

અમેરિકા, બ્રિટન અને ફ્રાંસે સંયુક્ત રીતે સીરિયા પર કરેલા આ હુમલાની કાર્યવાહીને નેટોએ (નોર્થ એટલેન્ટિક ટ્રીટી ઓર્ગેનાઇઝેશન) ટેકો જાહેર કર્યો છે.

નેટોના સેક્રેટરી જનરલ જેન્સ સ્ટોલ્ટેબર્ગે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, આ હુમલાથી “સરકારની સીરિયાના લોકો પર વધુ રાસાયણિક હુમલા કરવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો થશે.”

10: 06 ISTઅમેરિકાના રક્ષામંત્રી જિમ મેટ્ટિસે શું કહ્યું?

અમેરિકાના રક્ષા મંત્રી જિમ મેટ્ટિસે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, આ કાર્યવાહીમાં થયેલા નુકસાનની જાણકારી નથી.

હુમલાનો પહેલો તબક્કો પૂરો થયો હોવાનું જણાવતા તેમણે કહ્યું, “હાલના તબક્કે, આ એક વખત થનારી કાર્યવાહી જ છે, અને હું માનું છું કે, તેનાથી ખૂબ મજબૂત સંદેશો આપવામાં આવ્યો છે.”

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે અગાઉ જણાવ્યું હતું, “અમે આ પ્રકારની વળતી કાર્યવાહી ત્યાં સુધી ચાલુ રાખવા તૈયાર છીએ, જ્યાં સુધી સીરિયાની સરકાર પ્રતિબંધિત રાસાયણિક ઘટકોનો ઉપયોગ કરવાનું બંદ ન કરી દે.”

પેન્ટાગોને કહ્યું હતું કે, રશિયાને આ હુમલા વિશે અગાઉથી કોઈ જ જાણ કરવામાં આવી નહોતી.

અમેરિકાના એક અધિકારીએ રોઇટર્સ સમાચાર સંસ્થાને કહ્યું હતું કે, સીરિયમાં વિવિધ સ્થાનો પર હુમલા માટે ટોમહોક ક્રૂઝ મિસાઇલનો ઉપયોગ થયો હતો....


... રિયાલિટી શોની જેમ એ સમયે એકૈલી પર અત્યાધુનિક ટેકનિકલ ઉપકરણો ન હતાં, તેમ છતાં મીડિયામાં અટકળો અને અફવાઓ ફેલાવા લાગી.

મીડિયામાં 'લવ રાફ્ટ પર સેક્સ' એવા હેડિંગ સાથે સમાચાર આવવા લાગ્યા, જ્યારે તેમનો રાફ્ટના સભ્યો સાથે કોઈ સંપર્ક ન હતો.

એ માટે એકૈલીની ખ્યાતિ જલદી સેક્સ રાફ્ટના રૂપમાં ફેલાઈ ગઈ પરંતુ ત્યાંની પરિસ્થિતિ કંઈક અલગ જ હતી.

પોતાના લેખમાં જીનોવ્સ જણાવે છે, "વૈજ્ઞાનિક અધ્યયનનો જણાવે છે કે હિંસા અને સેક્સમાં સંબંધ હોય છે."

"જેમાં મોટાભાગના અંતરવિરોધ સેક્સ મામલે પુરુષ અને મહિલાઓ વચ્ચે ઉત... બાકીનો લેખ લખો:

ખૂબ અઘરું હતું."

તેના કારણે જ બાકી સભ્યોને તેમની હત્યાનો વિચાર આવ્યો. લોકોએ વિચાર્યું કે દુર્ઘટનાના રૂપમાં તેમને સમુદ્રમાં ફેંકી દેવામાં આવે અથવા તો તેમને એવી દવા આપી દેવામાં આવે જેનાથી તેમને હૃદયરોગનો હુમલો આવી જાય.

ફી સેમૂરે ડૉક્યુમેન્ટ્રીમાં જણાવ્યું, "મને ડર હતો કે જો એવું કરીશં તો સ્થિતિ વધારે બગડશે."

જોકે, એવું કંઈ ન થયું. જીનોવ્સ સાથે આ મામલે કૂટનીતિક રીતે સમાધાન લાવવામાં આવ્યું, એ જ રીતે જેમ અન્ય મામલે સમાધાન કરવામાં આવતું હતું.

જ્યારે એકૈલી મેક્સિકો પહોંચ્યું તો ક્રૂના બધા લોકોને હૉસ્પિટલમાં અલગ અલગ દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. તેમની ઘણા પ્રકારની શારીરિક અને માનસિક તપાસ કરવામાં આવી.

જીનોવ્સ ડિપ્રેશનમાં જતા રહ્યા હતા અને સેક્સ બોટના સમાચાર બાદ તો તેમણે વિશ્વવિદ્યાલયથી છેડો ફાડી નાખ્યો હતો.

જોકે, 2013માં પોતાના મૃત્યુ સુધી તેઓ ઍકેડમિક કાર્યોમાં સક્રિય રહ્યા.

તેમની સાથે જે લોકો પ્રયોગના ભાગરૂપે ગયા હતા તેમના માટે આ યાત્રા એક એડવેન્ચરના રૂપમાં સમાપ્ત થઈ.

સફળ પ્રયોગ

પ્રયોગમાં સામેલ રહેલા લોકો ડાબી બાજુથી જમણી બાજુ : મેરી ગિડ્લે, એડના રીવ્સ, ફી સેમૂર, ઈસૂકે યામાકી, મારિયા જોર્ન્સટામ અને સર્વેન જાનોટી

જોકે, આ ટ્રિપ દરમિયાન તેમની સામે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓ આવી પરંતુ ગ્રૂપમાં કોઈ મતભેદ ઉત્પન્ન ન થયો.

તેની વિપરિત તેમની વચ્ચે ભાવનાત્મક સંબંધો વધારે મજબૂત થયા. એ માટે ફી તેને એક સફળ પ્રયોગ માને છે.

બ્રિટિશ સમાચારપત્ર ગાર્ડિયનને તેમણે જણાવ્યું, "જીનોવ્સ હિંસા અને સંઘર્ષ પર ફોકસ રાખીને બેઠા હતા પરંતુ ધીરે ધીરે બધા અજાણ્યા લોકો એક બની ગયા."

લિંડીને આ જ સમાચારપત્રને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું, "જો જીનોવ્સે સાંભળ્યું હોત કે લોકો શા માટે એ રાફ્ટ પર સવાર હતા, તો તેમને હિંસાના પરિણામો અંગે ખબર પડી જતી અને આપણા મતભેદોથી ઉપર ઊઠીને આપણે હિંસામાંથી બહાર આવી શકતા હતા."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રીતે વર્ણવે છે કે લોકો શું લખી શકે છે, કઈ હૅશટૅગનો તેઓ ઉપયોગ કરી શકે છે, કયા ટ્વીટ અથવા પોસ્ટ વચ્ચે કયા સમયનું અંતર રહેશે અને તે સમયનો કેટલો ફાયદો થશે.

ઉપરાંત ટ્વીટ્સ અથવા ફેસબુક પોસ્ટ્સમાં કયા મુદ્દાઓનો સમાવેશ કરવામાં આવશે તે પણ સામેલ હોય છે.

નિષ્ણાતોના મતે, આની અસર એ છે કે કોઈ પણ હિલચાલ અથવા અભિયાનની હાજરી તે જ સમયે લોકોની ક્રિયા દ્વારા રૅકોર્ડ કરવામાં આવે છે, એટલે કે, સોશિયલ મીડિયાના વલણોમાં અને પછી તેમનાં વ્યક્ત કરવાની વ્યૂહરચના દ્વારા તેને નોંધવામાં આવે છે.

આંદોલનકારીઓ જ નહીં, પરંતુ તમ... બાકીનો લેખ લખો:

ી કમર તોડી નાખી. આ પછી, આજે પણ ખેડૂત 'ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાની કરોડરજ્જૂ' છે."

ટૂલકિટમાં આત્મહત્યા કરવા મજબૂર થયેલા ભારતીય ખેડૂતોનો પણ ઉલ્લેખ છે. સાથે જ, કૃષિ ક્ષેત્રમાં ખાનગીકરણને વૈશ્વિક સ્તરની સમસ્યા કહેવામાં આવી છે.

આ પછી આ ટૂલકિટમાં લખવામાં આવ્યું છે કે લોકો આ અંગે તરત શું કરી શકે છે.

ટૂલકિટમાં સજેશન આપવામાં આવ્યું હતું કે લોકો #FarmersProtest અને #FarmersProtest હેશટેગનો ઉપયોગ કરીને ખેડૂતોના સમર્થનમાં ટ્વીટ કરી શકે છે." રિહાના અને ગ્રેટા થનબર્ગે પોતાના ટ્વીટમાં #FarmersProtest હૅશટૅગનો પ્રયોગ કર્યો હતો.

ટૂલકિટમાં લખવામાં આવ્યું છે કે "લોકો પોતાના સ્થાનિક પ્રતિનિધિઓને મેઇલ કરી શકે છે, તેમને કૉલ કરી શકે છે અને તેમને પુછી શકે છે કે તે ખેડૂતોના કેસમાં શું ઍક્શન લઈ રહ્યા છે."

ટૂલકિટમાં ખેડૂતોના સમર્થનમાં કેટલીક ઑનલાઇન-પિટિશન સાઇન કરવાની પણ અપીલ કરી હતી, જેમાંથી એક ઑનલાઇન પિટીશન ત્રણેય કૃષિ કાયદાઓને પરત લેવાની હતી.

ટૂલકિટમાં લોકોને આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું કે "તે સંગઠિત થઈને, 13-14 ફેબ્રુઆરીની પાસે ભારતીય દૂતાવાસ, મીડિયા સંસ્થાન અને સરકારી ઑફિસોની બહાર સારી રીતે પ્રદર્શન કરે અને પોતાની તસવીરને #FarmersProtest અને #StandWithFarmersની સાથે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરે."

ટૂલકિટમાં લોકોને ખેડૂતોના સમર્થનમાં વીડિયો બનાવવા, ફોટો શૅર કરવા અને પોતાના સંદેશને લખવાનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું છે.

આ લોકોને કહેવામાં આવ્યું કે તે ખેડૂતોના સમર્થનમાં જે કાંઈપણ પોસ્ટ કરે, તેમાં પ્રધાનમંત્રીના કાર્યાલય, કૃષિ મંત્રી અને અન્ય સરકારી સસ્થાઓના અધિકૃત હૅન્ડલને સામેલ કરે.

ટૂલકિટમાં દિલ્હીની સરહદોથી શહેર તરફ ખેડૂતોની એક પરેડ અથવા માર્ચ નીકળવાનો પણ ઉલ્લેખ છે અને લોકોને તેમાં સામેલ થવાની અપીલ કરવામાં આવી છે.

ગુરુવારે દિલ્હી પોલીસના સ્પેશિયલ કમિશનર પ્રવીર રંજને ટૂલકિટમાં આ પૉઇન્ટ પર ખાસ ભાર મૂકીને કહ્યું હતું કે "ટૂલકિટમાં આખો ઍક્શન પ્લાન દેખાડવામાં આવ્યો છે કે કેવી રીતે ડિજિટલ સ્ટ્રાઇક કરવાની છે, તેને ટ્વિટર સ્ટ્રૉર્મ કરવાનું છે અને કેવી રીતે ફિઝિકલ ઍક્શન થઈ શકે છે. 26 જાન્યુઆરીની આસપાસ જે કાંઈપણ થયું તે આ પ્લાનની આસપાસ થયું છે, એવું દેખાય છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રીતે સ્થાપિત થયું અને કેવી રીતે કામ કરે છે.

તેમણે આ બાબતે અનેક દલીલો આપી કે કેમ ફંડને પબ્લિક ઑથોરિટી હોવું જોઈએ. પ્રથમ તો આ સરકારના નિયંત્રણમાં છે કારણકે પીએમ આના વડા છે, તેમની કૅબિનેટના ત્રણ સભ્યો આના ટ્રસ્ટી છે અને બાકીના ત્રણ ટ્રસ્ટીઓની ચૂંટણી પણ પીએમે કરેલી છે.

આની સાથે જ પીએમ કેયર્સની વેબસાઇટમાં gov.in સામેલ છે, તો આધિકારિક રૂપથી સરકારી ડોમેન છે. સાથે જ આ ફંડમાં રાષ્ટ્રીય પ્રતીક ચિહ્ન વપરાય છે, જે માત્ર સરકારી સંસ્થાઓ વાપરે છે.

તેમની દલીલ છે કે આ ફંડને સરકાર પાસેથી પૂરતી નાણાકીય સહ... બાકીનો લેખ લખો:

તરફથી સ્થાપિત બે પૅનલે પીએમ-કેયર્સ ફંડ હેઠળ ખરીદવામાં આવેલા 10 હજાર વૅન્ટિલેટરોની વિશ્વસનીયતા અને ક્ષમતાને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

સાકેત ગોખલેએ કહ્યું કે ફંડના ઑડિટ માટે એક ખાનગી કંપની સાર્ક ઍન્ડ ઍસોસિએટ્સની પસંદગી પણ સવાલોના ઘેરામાં છે. પીએમ મોદીએ માર્ચ 2018માં પીએમએનઆરએફના ઑડિટ માટે આ કંપનીની પસંદગી કરવામાં આવી હતી. તેમાં નીલામીની કોઈ પ્રક્રિયા નહોતી.

સાકેત કહે છે, આમાં એક વાત છે એ છે ભાજપ સાથે ગાઢ સંબંધ. તેનું નેતૃત્વ કરનાર એસકે ગુપ્તા ભાજપની નીતિઓના ટેકેદાર છે. તેમણે મોદીના પ્રિય પ્રૉજેક્ટ મેક ઇન ઇન્ડિયા પર એક પુસ્તક પણ લખ્યું છે. તેઓ વિદેશમાં સરકારી છત્રછાયામાં કાર્યક્રમોનું આયોજન કરે છે. તેમણે પીએમ કેયર્સ ફંડમાં બે કરોડ રૂપિયા પણ આપ્યા છે. આ જ ઑડિટને લઈને આશંકાનું કારણ છે."

એસકે ગુપ્તાએ પોતાના ટ્વિટર એકાઉન્ટ મારફતે બે કરોડ રૂપિયાનાં યોગદાનની જાહેરાત જાતે જ કરી હતી.

બીબીસીએ સાર્ક ઍન્ડ ઍસોસિએટ્સની પસંદગી અંગેના પ્રશ્નો પર જવાબ માગ્યો પરંતુ તેમણે આના પર કંઈ પણ કહેવાનો ઇન્કાર કરી દીધો.

'પારદર્શકતાની કમી નથી'

પરંતુ ભાજપના પ્રવક્તા નલિન કોહલીએ ફંડનો બચાવ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે પીએમએનઆરએફ સામાન્ય રીતે પ્રાકૃતિક સંકટ માટે વપરાય છે. પીએમ કેયર્સ ફંડ આ મહામારી પર વધારે ધ્યાન કેંદ્રિત કરવા માટે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું હતું.

નલિન કોહલીએ કહ્યું કે ભારતના પ્રથમ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુએ પીએમએનઆરએફ સ્થાપિત કર્યું હતું અને તેમણે કૉંગ્રેસ પાર્ટીના અધ્યક્ષને પણ આમાં ટ્રસ્ટી બનાવવામાં આવ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું, "આ દેશમાં અનેક રાજકીય પક્ષો છે અને કોઈ એક પાર્ટીને સાર્વજનિક ઉદ્દેશ્ય માટે સ્થાપિત પબ્લિક ફંડિંગમાં કેમ સામેલ કરવામાં આવવી જોઈએ?"

નલિન કોહલીએ કહ્યું કે નરેન્દ્ર મોદી અને અન્ય ટોચના મંત્રી પીએમ કેયર્સ ફંડમાં પોતાના પદને કારણે સામેલ છે પાર્ટીમાં પદને કારણે નહીં.

તેમણે ફંડમાં પારદર્શકતાની કમીના આરોપને પણ તેઓ નકારી કાઢે છે.

તેમણે કહ્યું કે સાર્ક ઍન્ડ એસોશિએટ્સને માત્ર લાયકાતને કારણે આ કામ આપવામાં આવ્યું છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ ફંડ બધા કાયદાનું પાલન કરશે.

નલિન કોહલીનું કહેવું છે કે “વિપક્ષના લોકો આ ફંડને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આ ફંડ હજી નવું છે. એવા સમયમાં જ્યારે બધા મહામારી સામે લડી રહ્યા છે, સાર્વજનિક જવાબદેહીની તાત્કાલિક જરૂર શું છે?”

પરંતુ ફંડને લઈને પ્રશ્ન માત્ર...


... રેકર્ડ પર લેવું પડશે."

કાંડ સંખ્યા 197 અને 198

જજ સુરેન્દ્ર કુમાર યાદવને જે બાબરી મસ્જિદ વિધ્વંસ કેસમાં નિર્ણય આપવાનો છે તેની પૃષ્ઠભૂમિ 6 ડિસેમ્બર, 1992ના રોજ નોંધાયેલી બે પોલીસ ફરિયાદ છે.

કાંડ સંખ્યા 197માં લાખો કારસેવકો સામે લૂંટ, ઈજા પહોંચાડવી, સાર્વજનિક ઈદગાહને નુકસાન પહોંચાડવાનો અને ધર્મને નામે બે સમુદાયો પર નફરત ઊભી કરવાનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે.

કાંડ સંખ્યા 198માં લાલકૃષ્ણ અડવાણી, અશોક સિંઘલ, વિનય કટિયાર, ઉભા ભારતી, સાધ્વી ઋતુંભરા, મુરલી મનોહર જોશી, ગિરિરાજ કિશોર અને વિષ્ણુહરિ દાલમ... બાકીનો લેખ લખો:

ો સાક્ષી હાજર ન રહે એના પર સખતાઈ પણ થઈ શકે છે. એમની વિરુદ્ધ વૉરંટ કાઢી શકાય છે. એમની ધરપકડ કરીને પણ અદાલત સામે રજૂ કરી શકાય છે. અદાલત પાસે આ સત્તા હોય છે."

30 સપ્ટેમ્બરની તારીખ

મુઘલ બાદશાહ બાબરના સમયમાં બનેલી જે મસ્જિદને 6 ડિસેમ્બર 1992ના રોજ તોડી પાડવામાં આવી એનાથી સંબંધિત એક ઐતિહાસિક કેસનો નિર્ણય સુપ્રીમ કોર્ટ કરી ચૂકી છે.

ગત વર્ષે નવેમ્બરમાં અયોધ્યામાં હિંદુ પક્ષને રામમંદિર નિર્માણનો અધિકાર આપતા જસ્ટિસ ગોગોઈના વડપણ હેઠળની પાંચ જજોની બંધારણી બેન્ચે કહ્યું કે "70 વર્ષ અગાઉ 450 વર્ષ જૂની મસ્જિદમાં મુસલમાનોને ઇબાદત કરવાથી ખોટી રીતે રોકવામાં આવ્યા હતા અને 27 વર્ષ અગાઉ બાબરી મસ્જિદ ગેરકાયદે તોડી પાડવામાં આવી હતી."

બીજા કેસમાં સ્પેશિયલ જજ સુરેન્દ્ર કુમારની અદાલતમાં નિર્ણય થવા જઈ રહ્યો છે ત્યારે શું ગેરકાયદે તોડી પાડવામાં આવેલી મસ્જિદના કેસમાં કસૂરવારો સામે નિર્ણય લેવો પોતે એક મોટી અને દબાણ ઊભું કરનારી જવાબદારી નથી?

નિવૃત્ત જજ એસસી પાઠક કહે છે કે "કોઈ જજને એ વાતે કોઈ ફરક નથી પડતો કે લોકો શું કહેશે. તે પોતાના નિર્ણયના લોકો વખાણ કરશે કે ટીકા એ પણ નથી જોતો. મુખ્ય વાત એ છે કે જજ તરીકે તમારી સામે કેવા સાક્ષી-પુરાવાઓ રજૂ થાય છે અને તેની વિશ્વસનીયતા કેટલી છે એના આધારે જ એખ જજે નિર્ણય આપવાનો હોય છે."

આ કેસમાં એક સપ્ટેમ્બરના રોજ જજ સુરેન્દ્ર કુમાર યાદવે સુનાવણી પૂરી કરી લીધી હતી અને બે તારીખે ચુકાદો લખવાની શરૂઆત કરી હતી.

સીબીઆઈ તરફથી આ કેસમાં 351 સાક્ષીઓ અને 600 દસ્તાવેજો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... રોકૅટમારો નથી થઈ રહ્યો તેમ છતાં ખાતરીપૂર્વક ન કહી શકાય કે હવે રૉકેટ છોડવામાં નહીં આવે."

"સંઘર્ષના કારણે જીવનમાં પરિવર્તન આવે અને અમારે એ સ્વીકારવું જ પડશે. ઇઝરાયલના લોકો આવા તણાવભર્યા માહોલમાં એક-એક દિવસ કેમ કાઢવો, એ શીખી ગયા છે."

'મિસાઇલો અને ભય હવે જીવનનો ભાગ'

ઘર પાસે ધડાકા બાદ ઊઠતા ધુમાડાની મહેશ જોડે લીધેલી તસવીર

ઇઝરાયલ અને પેલેસ્ટાઇન વચ્ચે આશરે 100 વર્ષ જૂનો સંઘર્ષ છે. સમય સાથે દાયકા વીતી ગયા અને સદી જતી રહી તેમ આ બન્ને દેશ વચ્ચેની દુશ્મનાવટ 100 ગણી પ્રબળ થતી ગઈ.

મિસાઇલ હુમલા સાથેનો ભય... બાકીનો લેખ લખો:

ીર

રાજુ શાહ કહે છે કે અહીં દરેક શહેરમાં જાહેરમાં પણ બંકર હોય છે. જો તમે રસ્તામાં જઈ રહ્યા છો અને સાયરન વાગે તો તમે આવાં બંકરમાં આશરો લઈ શકો છો.

આવાં બંકર કે શેલ્ટર ઇઝરાયલનાં ઘરોમાં પણ બનાવવામાં આવે છે.

મનીષ તેજાણી કહે છે, "શેલ્ટર એકદમ સુરક્ષિત હોય છે. તેમાં બૉમ્બ અથવા બીજાં કોઈ શસ્ત્રની અસર થતી નથી. કેટલીક વાર સંઘર્ષની સ્થિતિ હોય તો લોકો આખી રાત શેલ્ટરમાં પસાર કરે છે."

ઘરોમાં બનાવાતાં શેલ્ટર અથવા બંકરરૂમ સામાન્ય રીતે 12થી 16 ફૂટ પહોળા ઓરડા જેવા હોય છે અને તેમાં વીજળી, એસીની સુવિધા હોય છે.

આવો ઓરડો સામાન્ય રીતે દાદરની નીચે અથવા ઘરના એક ખૂણામાં બનાવવામાં આવે છે.

શેલ્ટર અથવા બંકર જેવી વ્યવસ્થા સુરક્ષા માટે ભલે હોય પણ અહીં વસતા લોકોનાં મનમાં ભય છે.

રાજુ શાહ કહે છે, "તેલ-અવીવ 24 કલાક ધબકતું રહેતું શહેર છે પણ લડાઈની અહીં અસર થઈ છે, અહીં સ્મશાનવત્ શાંતિ  છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... લાઇટ પાછી આવે ત્યારે અમારે કામ કરવા આવવું પડે છે, કેમકે અમારે ટાર્ગેટ પૂરો કરવાનો હોય છે."

એક નાના ગામના ઘરમાંથી ચાલતા આ નાના ઉદ્યોગ થકી મહિલાઓમાં હાઇજિન સુધારવામાં મદદ મળી છે. આ કેન્દ્ર શરૂ થયું એ પહેલાં આ ગામનાં મહિલાઓ સાડી કે ચાદરના ટુકડાનો પૅડના બદલે ઉપયોગ કરતાં હતાં, પણ હવે ગામનાં 70 ટકા મહિલાઓ પૅડનો ઉપયોગ કરે છે.

આના થકી માસિક અંગેનો અભિગમ બદલવામાં પણ મદદ મળી છે, જે થોડાંક વર્ષો પહેલાં અકલ્પનિય હતું.

સ્નેહ કહે છે કે હવે ગામમાં મહિલાઓ માસિક અંગે ખુલ્લા મને વાત કરે છે, પણ અહીં સુધી પહોંચ... બાકીનો લેખ લખો:

ા મહિનાઓમાં તેમને કામ છોડી દીધું.

સુષ્મા એમના જેવું કરવાં નથી માગતા: "મારા પતિ મને માર મારશે તો પણ હું આ કામ નહીં છોડું, મને અહીં કામ કરવું ગમે છે."

ઍક્શન ઇન્ડિયા દ્વારા અહીં કેન્દ્ર નાંખવામાં આવ્યું

ડૉક્યુમૅન્ટરીમાં સુષ્મા કહે છે કે તેમની કમાણીમાંથી થોડા પૈસા તેઓ તેમના નાના ભાઈનાં કપડાં ખરીદવાં પાછળ ખર્ચ કરશે. તેઓ કહે છે, "જો મને એવું ખબર હોત કે આ ઑસ્કરમાં જશે, તો હું બીજું કઈ સારું બોલી હોત."

ઑસ્કરમાં પસંદગીથી સુષ્મા, સ્નેહ અને તેમનાં સહકર્મીઓનો વિશ્વાસ વધ્યો. નેટફ્લિક્સ પર ઉપલબ્ધ આ ફિલ્મની ઑસ્કરમાં બેસ્ટ શૉર્ટ ડૉક્યુમૅન્ટરીની શ્રેણીમાં પસંદગી થઈ છે.

સ્નેહ લૉસ ઍન્જલસ જવાની તૈયારી કરી રહ્યાં છએ, ત્યારે પાડોશીએ તેમને ગામને સન્માન અને પ્રસિદ્ધિ અપાવવા બદલ અભિનંદન પાઠવી રહ્યા છે.

સ્નેહ કહે છે, "કાઠીખેરામાંથી કોઈ જ વિદેશ ગયું નથી, એટલે હું પહેલી છું કે જે વિદેશ જશે."

તેઓ કહે છે, "હવે ગામમાં લોકો મને ઓળખે છે અને મારું માન કરે છે, તેઓ કહે છે કે તેમને મારી પર ગર્વ છે."

સ્નેહ કહે છે કે તેમને ઑસ્કર વિશે સાંભળ્યું છે અને તેમને ખબર છે કે આ સિનેમાં જગતનો સૌથી મોટો ઍવૉર્ડ ગણાય છે.

તેમણે ક્યારેય ઑસ્કાર કાર્યક્રમ જોયો નથી અને તેમને કલ્પના પણ નહોતી કરી કે તેઓ એક દિવસ ઑસ્કારના કાર્પેટ પર પહોંચશે.

તેમણે કહ્યું, "મેં ક્યારેય નહોતું વિચાર્યું કે હું અમેરિકા જઈશ. હજી પણ હું સમજી નથી શકી રહી કે શું થઈ રહ્યું છે. મારા માટે નૉમિનેશન પણ ઍવૉર્ડ સમાન જ છે. આ એક એવું સપનું છે કે જે હું ખુલ્લી આંખે જોઈ શકું છું."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... લાગણી ભડકાવવામાં આવી હોય એવી આ પહેલી ઘટના નથી.

સતત ચાલતું અભિયાન

છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં દેશમાં બનેલી દરેક મોટી ઘટના વખતે ફેક ન્યૂઝનું ઘોડાપૂર આવ્યું હતું અને તેમાં મોટા ભાગે મુસલમાનોને 'સમસ્યા માટે કારણભૂત' ગણાવવામાં આવ્યા હતા એ સમજવું પડશે.

શાકભાજીની લારી ચલાવતા ગરીબ મુસલમાનો આજે જે રીતે નફરત અને અવિશ્વાસનો શિકાર થઈ રહ્યા છે, એ માત્ર ગત 15-20 દિવસમાં બહાર આવેલા ફેક વીડિયો કે ફક્ત તબલીગી જમાતની ઘટનાની અસર નથી. આ નફરતના બીજને છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી સતત ખાતર-પાણી આપવામાં આવતાં હતાં.

જામિયા, એ... બાકીનો લેખ લખો:

માં આવ્યો હતો. તેમાં ફળોની લારી લઈને ઊભેલા એક વૃદ્ધ ફેરિયાને ફળોને ચાટીને સાફ કરતો દેખાડવામાં આવ્યો હતો. એ વીડિયો દીપક નામદેવ નામના ટિકટૉક યૂઝરે બનાવ્યો હતો. મુસલમાનો ફળો-શાકભાજી પર થૂંકીને કોરોના ફેલાવતા હોવાની ધારણાને એ વીડિયોથી ઘણું બળ મળ્યું હતું.

એ વીડિયો મધ્ય પ્રદેશના રાયસેનનો હતો અને 16 ફેબ્રુઆરીનો હતો. એ મામલે એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી છે. એ વીડિયોમાં જોવા મળતી વ્યક્તિનું નામ શેરુ છે અને શેરુની દીકરી ફિઝાના જણાવ્યા મુજબ, શેરુ માનસિક રીતે બીમાર છે. વીડિયોમાં જે જોવા મળી રહ્યું છે એ સાચું છે, પણ તેને કોરોના સંક્રમણ કે જમાત સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

માર્ચના અંત અને એપ્રિલની શરૂઆત તબલીગી જમાતવાળા સમાચારથી સનસનાટી ફેલાયા બાદ ફેબ્રુઆરીના વીડિયોનો ઉપયોગ દર્શાવે છે કે કાં તો એવુ જાણીજોઈને કરવામાં આવ્યું હતું અથવા ઘણા બધા લોકોએ તેને સાચો માનીને શૅર કર્યો હોવાથી વ્યાપક રીતે જોવા મળ્યો હતો.

એ પછી વધુ એક વીડિયો બહાર આવ્યો હતો, જેમાં પહેરવેશથી મુસ્લિમ જણાતી એક વ્યક્તિ રેસ્ટોરાંમાં ભોજનના પાર્સલ કરતી વખતે પ્લાસ્ટિકની કોથળીમાં ફૂંક મારતો જોવા મળી રહ્યો હતો. એ વીડિયોને શૅર કરવાની સાથે જણાવવામાં આવ્યું હતું કે "ઝૉમેટોમાંથી ભોજનનું પાર્સલ લાવી આપતા મુસલમાનો પાસેથી આ કારણે પાર્સલ લેવું ન જોઈએ."

તપાસ કરતાં જાણવા મળ્યું હતું કે એ વીડિયો એપ્રિલ-2019થી ઇન્ડોનેશિયા, સિંગાપુર અને યુએઈ જેવા એશિયન દેશોમાં અલગ-અલગ સમયે શૅર કરવામાં આવ્યો હતો અને એ પછી ભારતમાં શૅર કરવામાં આવ્યો હતો.

'ઑપઇન્ડિયા'એ તેની વેબસાઇટ પર 15 એપ્રિલે એક રિપોર્ટ પ્રકાશિત કર્યો હતો. તેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે રાજસ્થાનના જેસલમેરમાં રેવતસિંહ નામની એક વ્યક્તિની મુસલમાનોનાં ટોળાંએ હત્યા કરી નાખી છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કહેવાથી રેવતસિંહે ઘંટડી વગાડી હોવાથી તેમની હત્યા કરવામાં આવી હોવાનું રિપોર્ટમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું.

આ મામલે વધુ માહિતી મેળવવા બીબીસીએ જેસલમેરના પોલીસ વડા કિરન કંગ સાથે વાત કરી ત્યારે ખબર પડી હતી કે મામલો કંઈક અલગ જ છે.

જેસલમેર પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, રેવતસિંહ ચોથી એપ્રિલે ચંદુમૈયા મંદિર પાસેથી મોટરબાઇક પર આવી રહ્યા હતા ત્યારે દિલદાર સિંહ ઉર્ફે દિલદાર ખાંએ તેમને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. રેવતસિંહે બાઇક રોકી નહીં એટલે દિલદાર ખાંએ તેમનો પીછો કર્યો હતો અને પીછો કરતી વખતે દિલદાર ખાં રેવતસિંહને હેરાન કરતા રહ્યા હતા. એ કારણે રેવતસિંહે મોટરબાઇક પરનો...


... લાગી.

બેલાને લાગ્યું કે ફરી એકવાર તેના પર અત્યાચાર થઈ રહ્યો છે.

તેઓ કહે છે, "મને લાગ્યું કે મારા જીવનની દોરી બીજા કોઈના હાથમાં છે. મારા જીવનના નિર્ણયો તે લઈ રહ્યો છે. હું જે નહોતી કરવા માગતી તે જ મારી પાસે ફરી કરાવવામાં આવી રહ્યું હતું. ખાસ કરીને સેક્સની બાબતમાં."

ત્યારબાદ આખરે તેમણે એક નિર્ણય લીધો. તેમણે પોતાના સોશિયલ પ્લૅટફૉર્મનો ઉપયોગ કર્યો.

ટ્વિટર પર બેલાના 70 લાખ ફૉલોઅર છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ પર તેમના ફૉલોઅરની સંખ્યા 2.2 કરોડ પહોંચી છે, જ્યારે ફેસબૂકમાં પણ તેના 90 લાખ ફૉલોઅર છે.

આ સોશિયલ ... બાકીનો લેખ લખો:

ન્સ હોય છે, જેમાં મનફાવે તેવી રીતે તસવીરો બદલી શકાય છે.

એક વિચલિત કરી દેતા વીડિયોમાં હસ્તમૈથુન કરી રહેલી મહિલા છે. તેના પર બેલાનો ચહેરો લગાવી દેવાયો હતો.

તેમાં રડવાનો અવાજ ઉમેરી દેવાયો હતો. આ રડવાનો અવાજ બેલાનો અસલી અવાજ છે.

તે પોતાના પિતાને યાદ કરીને રડી રહી હતી તે ઓડિયો લઈને આમાં ઉમેરી દેવાયો હતો.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં બેલાએ કહ્યું, "આ વીડિયો ચારે બાજુ ફેલાઈ ગયો હતો. બધાને એમ હતું કે હું જ તે વીડિયોમાં છું. તે લોકોએ વળી વીડિયોમાં ડેડી, ડેડી... એવા સબટાઇટલ આપી દીધા હતા."

નકલી વીડિયો બનાવવાની ટેક્નિક બની સામાન્ય

સૉફ્ટવેર ડેવલપર્સ સાથે બીબીસીએ વાત કરી ત્યારે તેમણે જણાવ્યું કે એક તસવીરના આધારે નકલી વીડિયો તૈયાર કરવાની ટેક્નિક એક વર્ષમાં જ બધા લોકોના હાથમાં આવી જશે. આ વાતને કારણે બેલા વધારે ચિંતામાં છે.

તેઓ કહે છે, "તે પછી માત્ર જાણીતા લોકોની સાથે જ આવું થશે તેવું નથી. તેના કારણે નાની ઉંમરની છોકરીઓના નકલી પોર્ન બનાવવાનો સીલસીલો ચાલુ થઈ જશે."

બેલાના જણાવ્યા અનુસાર આવા વીડિયોનો ઉપયોગ બદલો લેવા માટે, બ્લેકમેઇલ કરવા માટે અને યુવતીઓનો ઉપયોગ કરીને વસૂલી કરવા માટે થઈ શકે છે. આવી મહિલાઓ પાસે પોતાની જેમ સોશિયલ મીડિયાની તાકાત પણ નહીં હોય કે તેને નકલી વીડિયો ગણાવી શકે.

તેમણે કહ્યું કે ફિલ્મનું દિગ્દર્શન કરવાનું તેમણે એટલા માટે નક્કી કર્યું કે ફિલ્મઉદ્યોગમાં સ્ત્રી દિગ્દર્શકોની જરૂર છે.

તેના કારણે મહિલાઓની જાતીયતા દર્શાવતી કહાણીઓમાં એક નવું પરિવર્તન જોવા મળશે.

બીબીસીએ હાલમાં જ એક તપાસ કરી હતી. તેમાં જોવા મળ્યું હતું કે પોર્નહબ વેબસાઇટ રિવેન્જ પોર્ન એટલે કે બદલો લેવા માટે તૈયાર થયેલા પોર્ન વીડિયોમાંથી મોટી કમાણી કરી રહી છે. તે વિશે તેમનો અભિપ્રાય અમે પૂછ્યો હતો.

બેલા થૉર્નને તેમની એક એડલ્ટ ફિલ્મ માટે 2019માં પોર્નહબ ઍવૉર્ડ મળ્યો હતો.

રિવેન્જ પોર્ન એટલે એવો વીડિયો, જેમાં કપલે સહમતીથી સંસર્ગ કર્યો હોય અને તેનો વીડિયો પણ ઉતાર્યો હોય. બાદમાં તેનો ઉપયોગ કરીને બ્લેકમેઇલ કરવાની કોશિશ થતી હોય છે.

અથવા બ્રેકઅપ પછી બદનામ કરીને બદલો લેવાની ભાવના હોય છે, તેથી તેને જાહેર કરી દેવામાં આવે છે, જે પોર્ન વેબસાઇટ પર દેખાતો થઈ જાય છે.

બીબીસીના આ અહેવાલ વિશે થૉર્ને પહેલીવાર જાણ્યું ત્યારે તેમનો વિશ્વાસ હચમચી ગયો હતો. તેમણે કહ્યું કે આ વાત "હું જાણતી નહોતી."

તેમની આંખમાંથી આંસુ પડવા લાગ્યાં અને કહેવા લાગ્યાં કે, "કોઈક...


... લાગુ કરી પણ દે તો પણ આપણે રિઝર્વ કૅટેગરીને 30 ટકા જ સંતુષ્ટ કરી શકીશું, જ્યારે હજુ કેન્દ્ર સરકારમાં 49.5 ટકા રિઝર્વેશનની જોગવાઈ છે."

પ્રોફેસર રાજેશ કહે છે કે આજકાલ ઇન્ટર-ડિસિપ્લિનરી કોર્સની સંખ્યા વધી ગઈ છે, જેનાથી ડિપાર્ટમેન્ટ નાનાં થઈ ગયાં છે, આ સ્થિતિમાં આ વિભાગો માટે તો ક્યારેય અનામત બેઠકોની જાહેરાત આવશે જ નહીં.

અલાહાબાદ વિશ્વવિદ્યાલયના એક પ્રોફેસરે નામ નહીં આપવાની શરતે કહ્યું કે 13 પૉઈન્ટ રોસ્ટરને ભલે આમ કહીને ફેલાવવામાં આવી રહ્યું હોય કે આનાથી નિમણૂકોમાં માથાફોડ ઓછી થશે, પરંતુ એવું નથી.... બાકીનો લેખ લખો:

"તેઓ જાણાવે છે કે એસસીની અનામત 15 ટકા છે, એસટીની 7.5 ટકા છે અને ઓબીસીની 27 ટકા છે."

"આ હિસાબે એક આખો નંબર પૂરો કરવા માટે ઓબીસીને ચોથી પોસ્ટની રાહ જોવી પડશે અને આ જ ક્રમમાં એસસીને પણ સાતમી સીટની રાહ જોવી પડશે અને એસટીને 14મી સીટની."

સરકારનું વલણ

કનૈયા કુમાર સહિતના વિદ્યાર્થી નેતાઓ 13 પૉઇન્ટ રોસ્ટરનો વિરોધ કરી રહ્યા છે

વિપક્ષી પાર્ટીઓ આ રોસ્ટર સિસ્ટમનો વિરોધ કરી રહી છે અને તેમનો આરોપ છે કે આનાથી અનામત સમાપ્ત થઈ જશે. પરંતુ અલગઅલગ વિશ્વવિદ્યાલયો સાથે સંકળાયેલા શિક્ષકોનું માનવું છે કે સરકાર આ બાબત ઉપર પહેલાં જ પગલું ભરી શકતી હતી અને જે વાતો સરકાર હવે કહી રહી છે તેનું પાલન તે પહેલાં જ કરી શકતી હતી.

દિલ્હી વિશ્વવિદ્યાલયના જ એક પ્રોફેસર કહે છે, "જ્યારે શિક્ષકોએ વિરોધ શરૂ કર્યો એ પછી સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એસએલપી (સ્પેશિયલ લિવ પિટિશન) ફાઇલ કરી."

તેઓ કહે છે, "દિલ્હી વિશ્વવિદ્યાલયની 60 ટકા ફૅકલ્ટી અસ્થાયી છે એ સ્થિતિમાં પસંદગી પ્રણાલીમાં આ ફેરફાર તેમના માટે ખૂબ જ અયોગ્ય છે."

જોકે, કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકર પણ આ રોસ્ટર સિસ્ટમની બાબતે નિવેદન આપી ચૂક્યા છે કે સરકાર પુનર્વિચાર કરીને આ અંગે વટહુકમ લાવી શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... લાગે છે અને માર્કે તેમની આ વાત હસીને ટાળી દીધી હતી."

ભારત-પાકિસ્તાન સરહદ

તેઓ જણાવે છે, "એક વાર ભિંડરાંવાલે સાથે મારી બહુ લાંબી વાત થઈ હતી. અમે બન્ને સુવર્ણમંદિરની છત પર બેઠા હતા. એ જગ્યાએ કોઈ આવતું-જતું નહોતું અને ચારેય બાજુ વાંદરા ફરી રહ્યા હતા."

"વાતવાતમાં મેં તેમને પૂછ્યું કે તમને લાગે છે કે તમે જે કંઈ કરી રહ્યા છો તેના લીધે તમારા વિરુદ્ધ કોઈ કાર્યવાહી થશે? તેમને  વિશ્વાસ હતો કે તેમના વિરુદ્ધ કોઈ જ કાર્યવાહી નહીં થાય"

"તેમણે મને ઇશારો કરીને જણાવ્યું કે સામે ખેતર છે. સાત-આઠ કિલોમિટર દૂર ... બાકીનો લેખ લખો:

ચર પણ હતાં.

બ્રારે જણાવ્યું, "મેં તેમના કમાન્ડિંગ ઑફિસરને કહ્યું કે આમની પ્લાટુન સૌથી પહેલાં અંદર જશે. તેમની પ્લાટુન સૌથી પહેલાં ગઈ. જોકે, તેમને મશીન ગનની એટલી બુલેટ્સ લાગી કે બન્ને પગ તૂટી ગયા."

"લોહી વહી રહ્યું હતું. તેમના કમાન્ડિંગ ઑફિસર કહી રહ્યા હતા કે તેમને રોકવાના પ્રયાસ કરું છું પણ તેઓ નથી રોકાઈ રહ્યા. પેટથી ઘસડાતાં ઘસડાતાં અકાલ તખ્ત તરફ આગળ વધી રહ્યા છે."

"એટલે મેં આદેશ આપ્યો કે તેમને બળજબરીપૂર્વક ઉઠાવી ઍમ્બ્યુલન્સમાં લઈ જવાય. બાદમાં એમના બન્ને પગ કાપવા પડ્યા. એમની બહાદુરી બદલ મેં તેમને અશોક ચક્ર અપાવ્યો."

પૅરાશૂટ રેજિમૅન્ટ

ઑપરેશનનું નેતૃત્વ કરી રહેલા જનરલ સુંદરજી, જનરલ દયાલ અને જનરલ બ્રારની રણનીતિ એવી હતી કે આખા અભિયાનને રાતના અંધારામાં અંજામ આપવામાં આવે.

એ રીતે દસ વાગ્યાની આસપાસ હુમલો કરાયો.

કાળા યુનિફૉર્મમાં સજ્જ પ્રથમ બટાલિયન અને પૅરાશૂટ રેજિમેન્ટના કમાન્ડોને નિર્દેશ અપાયા કે તેઓ પરિક્રમા તરફ આગળ વધે, જમણી બાજુ વળે અને જેમ બને એમ જલદી અકાલ તખ્ત તરફ પહોંચે.

પણ જેવા જ કમાન્ડો  આગળ વધ્યા કે બન્ને તરફથી ઑટોમેટિક હથિયારો દ્વારા તેમના પર ગોળીઓ વરસાવવામાં આવી. બહુ ઓછા કમાન્ડો એવા હતા કે જે આ હુમલામાં બચી શક્યા.

તેમની મદદ માટે આવેલા લૅફ્ટનન્ટ કર્નલ ઇસરાર રહિમ ખાંના નેતૃત્વમાં પહોંચેલી દસમી બટાલિયનના ગાર્ડ્સે સીડીઓની બન્ને તરફના મશિનગનનાં ઠેકાણાંઓને નિષ્ક્રિય કર્યાં.

પણ, તેમના પર સરોવરની બીજી બાજુએથી ભારે ગોળીબાર થવા લાગ્યો.

કર્નલે સરોવરને પેલે પાર ભવન પર ગોળીઓ ચલાવવાની પરવાનગી માગી પણ એ સ્વીકારી શકાઈ નહીં.

કહેવાનો અર્થ એ કે સૈન્યને જે વિરોધનો સામનો કરવો પડ્યો એની એમણે કલ્પના પણ નહોતી કરી.

મજબૂત કિલ્લેબંદી

બ્રાર કહે છે, "તે તો પ્રથમ 45 મિનિટમાં જ ખબર પડી ગઈ હતી કે તેમનો પ્લાન, તેમના હથિયાર અને તેમની કિલ્લેબંદી એટલી મજબૂત છે કે તેને તોડવી મુશ્કેલ રહેશે."

"અમે ઇચ્છતા હતા કે અમારા કમાન્ડો સ્ટન ગ્રૅનેડનો ઉપયોગ કરે. સ્ટન ગ્રૅનેડનો જે ગૅસ હોય છે તેનાથી વ્યક્તિ મૃત્યુ પામતી નથી પરંતુ તેનું માથું દુખવા લાગે છે."

"તેનાથી આંખોમાં પાણી આવી જાય છે. તે યોગ્ય રીતે જોઈ શકતી નથી અને આ દરમિયાન અમારા જવાનોને અંદર જવાનો સમય મળી જાય."

"પરંતુ આ ગ્રેનેડને અંદર ફેંકવાનો કોઈ રસ્તો નહોતો. દરેક બારી અને દરવાજા પર રેતીની બૅગ લાગેલી હતી. ગ્રૅનેડ દીવાલ સાથે અથડાઈને પરત ફરી રહ્યા હતા અને અમારા જવાનો પર...