... હતું, "હું અફઘાનિસ્તાન સામે પાંચ ગોલ કરી ચૂક્યો હતો, ત્યારે મને બહુ ગંભીર ઈજા થઈ."

"એવું લાગ્યું કે મારી આંગળીના નખ પર હથોડો માર્યો હોય. સાંજે જ્યારે એક્સ-રે થયો ત્યારે ખબર પડી કે મારી આંગળીમાં ફ્રૅકચર છે."

"નખ ઢીલો પડી ગયો હતો અને આંગળી ખરાબ રીતે સૂજી ગઈ હતી."

ઈજાને ગુપ્ત રખાઈ

સેન્ટર ફૉર્વર્ડની પૉઝિશન પર રમતા હતા બલબીર સિંહ

"માત્ર સેમિફાઇનલ અને ફાઇનલમાં મને ઉતારાશે. મને થયેલી ઈજાની વાત ગુપ્ત રખાશે."

"કારણ એ હતું કે અન્ય ટીમો મારી પાછળ કમસે કમ બે ખેલાડી રાખતી હતી, જેથી અન્ય ખેલાડીઓ પર દબા... બાકીનો લેખ લખો:

િંહે નક્કી કર્યું હતું કે દરેક ખેલાડી સમયસર ઊંઘી જાય."

"તેઓએ મારા રૂમની લાઇટ ઑફ કરતાં કહ્યું, ભગવાન ધારશે તો આપણી જીતીશું. હું એ રાત ઊંઘી શક્યો નહોતો. થોડી વાર પછી હું ટહેલવા બહાર નીકળી ગયો."

"રાત ઘણી થઈ ગઈ હતી. ત્યારે કોઈએ પાછળથી મારું નામ લઈને પોકાર્યો. પાછળ વળીને જોયું તો અશ્વિની કુમાર થોડા પરેશાન દેખાઈ રહ્યા હતા."

"તેઓએ મારા ખભા પર હાથ મૂક્યો અને મને મારા રૂમમાં લઈ આવ્યા. તેઓ મારી સાથે વાત કરતા રહ્યા. પછી તેઓએ મને એક ગોળી આપી."

"તેઓએ મને ઊંઘવા કહ્યું અને મારા માથા પાસે બેસી રહ્યા. મને ખબર પણ ના પડી કે ક્યારે ઊંઘ આવી ગઈ ને ક્યારે અશ્વિની મને છોડીને ગયા."

મૅચ પહેલાં અંસારીની છીંક

મેલબોર્ન ઑલિમ્પિક, 1956માં ગોલ્ડ મેડલ લેતાં બલબીર સિંહ

મૅચની સવારે બધા ભારતીય ખેલાડીઓ બસમાં બેઠા.

ડ્રાઇવરે બસ સ્ટાર્ટ કરી કે એમટી અંસારીએ (ભોપાલ હૉકી ઍસોસિયેશનના સચિવ) છીંક ખાધી.

બલબીર સિંહે પોતાની આત્મકથા 'ધ ગોલ્ડન હૈટ્રિક'માં લખે છે, "કુમાર અંસારીને બોલ્યા અને ડ્રાઇવરને બસ બંધ કરવા કહ્યું."

"તેઓ મને મારા રૂમમાં પાછા લાવ્યા. તેઓએ મને કહ્યું કે તું મને અંધવિશ્વાસી કહી શકે છે, પરંતુ તારે પોતાનું ટ્રેક સૂટ અને જૂતાં ઉતારવાં પડશે."

"તું પાંચ મિનિટ માટે પથારીમાં સૂઈ જા. મેં એવું જ કર્યું જેવું અશ્વિની કુમારે કહ્યું હતું. થોડી વાર પછી અમે એ બસમાં મેદાન માટે રવાના થયા."

જમણી આંગળીમાં પ્લાસ્ટર

કુઆલાલમ્પુર હૉકી વર્લ્ડ કપ, 1975માં જીતનારી ભારતીય હૉકી ટીમની સાથે બલબીર સિંહ

આ ખરાખરીનો જંગ હતો. બલબીરની જમણી આંગળીએ પ્લાસ્ટર હતું અને તેઓ ત્રણ પેઇનકીલર ઇન્જેક્શન લઈને મેદાનમાં ઊતર્યા હતા.

પછીના દિવસે ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયામાં છપાયું, "બલબીર સંપૂર્ણ ફિટ નહોતા. તેમને પાકિસ્તાનના સેન્ટર હાફ ખૂલીને રમવા દેતા નહોતા. પરંતુ ભારતના ડિફેન્સ પોતાની ખ્યાતિ અનુસાર ખેલતા હતા. પાકિસ્તાન તેને ભેદવાની ભરપૂર કોશિશ કરતું હતું, પરંતુ જેન્ટિલ, પેરુમલ અને ક્લૉડિયસ લોખંડની દીવાલની જેમ ઊભા હતા. બીજા હાફમાં બલબીરે પાકિસ્તાની રક્ષણમાં છેદ પાડ્યો. તેઓએ ગુરુદેવને બૉલ પાસ કર્યો, પરંતુ તેઓએ બૉલને ક્રૉસ બારથી ઉપર માર્યો."

પેનલ્ટી કૉર્નર મળ્યું

વર્ષ 1975નો હૉકી વર્લ્ડ કપ જીત્યા પછી તત્કાલિન વડા પ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધી સાથે

અંતિમ સમયમાં પાકિસ્તાને ગોલ ઉતારવા માટે પોતાની બધી તાકાત લગાવી દીધી.

તેને એક પેનલ્ટી મળી પણ ભારતના સેન્ટર હાફ અમીર કુમારે પાકિસ્તાનના હમિદને ગોલ...


... હતું.

લંડનમાં બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસમાં કામ કરતાં ચારુ શહાણેએ કહ્યું હતું કે "મારી પહેલી જોબમાં તેઓ મારાં તંત્રી હતાં. એક નાનકડા ઇન્ટર્વ્યૂ પછી તેમણે મારી ભરતી કરી હતી."

રાજ કપૂર સાથે ડાન્સ કરી રહેલાં ગુલશન ઇવિંગ

ચારુ શહાણે, ગુલશન ઇવિંગને એક ઉત્તમ અને પ્રભાવશાળી તંત્રી તરીકે યાદ કરે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ઇવિંગ ઉદાર અને શાલીન મહિલા હતાં.

તેઓ શિફોનની સાડીઓ અને મોતીના હાર પહેરતાં હતાં તેમજ તેમના હાથની આંગળીઓમાં સિગારેટ જોવા મળતી હતી.

'ઈવ્ઝ વીકલી'માં ચાર વર્ષ સુધી આસિસ્ટન્ટ ઍડિટર તરીકે કામ ... બાકીનો લેખ લખો:

ગ્યે મારી મમ્મીને ફોન કરતા હતા. ઘણીવાર તેઓ મૅગેઝિનમાં પ્રકાશિત કોઈ સામગ્રી બાબતે ફરિયાદ કરવા માટે ફોન કરતા હતા. મમ્મીએ કલાકો સુધી ફોન પર વાતો કરવી પડતી હતી અને તેમને શાંત કરવા પડતા હતા."

તેઓ કેરી ગ્રાન્ટના અવાજની આબેહૂબ નકલ કરી શકતાં હતાં.

1990માં રિટાયર થઈને લંડન ગયા બાદ ગુલશન ઇવિંગે લખવાનું તથા પત્રકારત્વ સંપૂર્ણપણે છોડી દીધું હતું.

અંજલિના જણાવ્યા મુજબ, તેમણે ગુલશનને એક પુસ્તક લખવા કહ્યું હતું, પણ ગુલશનને તેમાં ખાસ રસ પડ્યો ન હતો.

અંજલિએ કહ્યું હતું કે "તેમનું જીવન ત્યારે પણ એવું હતું અને અત્યારે પણ એવું જ હતું. તેમણે તેમના કામ અને પરિવાર વચ્ચેની ભેદરેખાનું બરાબર પાલન કર્યું હતું."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... હતો કે કેટલા લોકો લાલ ચોક સુધી જશે.

કેમ કે અમારી સાથે એક લાખ લોકોનો સમૂહ હતો. આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકોને ત્યાં લઈ જવા મુશ્કેલ હતા.

રાજ્યપાલે કહ્યું કે આ સંભવ નથી અને બીજું ત્યાં આતંકવાદી હુમલાની ઘટનાઓ બહુ થઈ રહી હતી એટલે જોખમ પણ હતું.

બાદમાં નક્કી થયું કે થોડા લોકો લાલ ચોક જશે. 400થી 500 લોકોને લઈ જવાની વાત થઈ હતી, પણ એટલી સંખ્યામાં લોકોને ત્યાં લઈ જવા પણ મુશ્કેલ હતા.

તેથી એવું નક્કી થયું કે અટલજી અને અડવાણીજી જનસમૂહને સંભાળશે અને ફક્ત હું ત્યાં જઈશ.

એક કાર્ગો વિમાન ભાડે લેવાયું અને તે... બાકીનો લેખ લખો:

ારી વાજપેયીની વાતને દોહરાવી  કે પાકિસ્તાન વિના હિન્દુસ્તાન અધૂરું છે.

મેં એવું પણ કહ્યું કે લાલ ચોક પર તિરંગો અમે લહેરાવ્યો છે ત્યારે તેને સલામી આપવા માટે પાકિસ્તાની રૉકેટ અને ગ્રેનેડ ફેંકી રહ્યા છે.

તે લોકો અમારા ઝંડાને સલામી આપી રહ્યા છે.

તમે કહ્યું કે નરેન્દ્ર મોદી પણ તમારી સાથે હતા. તમે જણાવી શકશો કે તેમની ભૂમિકા શું હતી?

યાત્રા સફળ થાય તે માટેની વ્યવસ્થા તેમના હાથમાં હતી. યાત્રા બહુ લાંબી હતી.

અલગ અલગ રાજ્યોમાં અલગ અલગ પ્રભારી હતા. તે બધા સાથે સંકલનનું કામ નરેન્દ્ર મોદીના હાથમાં હતું.

યાત્રા સરળતાથી આગળ વધતી રહે, લોકો અને વાહનોનો પ્રવાહ જોડાતો રહે, બધું સમયસર પાર પડે, તે બધું કામ નરેન્દ્ર મોદીએ બહુ કુશળતાથી કર્યું હતું.

જરૂર હોય ત્યાં તેઓ ભાષણ પણ આપતા હતા. યાત્રાના અભિન્ન અંગ તરીકે તેઓ શરૂઆતથી છેક સુધી સાથે રહ્યા હતા.

તમે તિરંગો લહેરાવ્યા બાદ સ્થિતિમાં શું ફરક પડ્યો?

જુઓ, તિરંગો ફરકાવાના કારણે સૌથી મોટી અસર સેનાના મનોબળ પર પડી. તેમનું મનોબળ મજબૂત થયું, કેમ કે તેમને લાગતું હતું કે તેઓ અહીં લડીને મરી રહ્યા છે.

જનતાનું મનોબળ પણ નીચે હતું. વાતાવરણ સારું નહોતું. રાજ્ય સરકારમાં સત્તાનો સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો હતો.

તેનો ફાયદો ઉઠાવીને સમગ્ર કાશ્મીરનું વાતાવરણ ખરાબ કરવામાં આવી રહ્યું હતું. તિરંગો ફરકાવ્યા બાદ તાત્કાલિક સ્થિતિમાં પરિવર્તન આવ્યું.

લોકોને ભરોસો બેઠો કે આ મામલે દેશ અમારી સાથે છે. તેઓ કેવી મુશ્કેલીમાં છે તે દેશ સમજી રહ્યો છે એવું તેમને લાગ્યું.

પાકિસ્તાન તરફથી આતંકવાદ ફેલાવામાં આવી રહ્યો હતો. તે સ્થિતિને બદલવા માટેનો સંદેશ સમગ્ર દેશમાં પહોંચ્યો.

મને નથી લાગતું કે આ પ્રકારની જાગૃતિ અગાઉ ક્યારેય આવી હોય. તેના કારણે જનજાગરણનું કામ થયું અને કાશ્મીર ભારતનો જ હિસ્સો છે તે સંદેશ દેશના દરેક બાળક સુધી પહોંચ્યો.

કલમ 370 : અમિત શાહથી કાશ્મીરનો Top Secret પ્લાન ખુલ્લો પડ્યો??

370 હટાવવા માટે સરકારે જે પગલાં લીધાં, ટેલિફોન ઇન્ટરનેટ બંધ કરી દીધા, તે બધાને યોગ્ય માનો છો?

આ સરકારી નિર્ણય છે. સરકારે કયા આધારે અને કેવી માહિતી પ્રમાણે ઇન્ટરનેટ અને ટેલિફોન બંધ કર્યા તેની જાણકારી મારી પાસે નથી.

સરકારને માહિતી મળી હશે તે પ્રમાણે આ નિર્ણયો કરવામાં આવ્યા હશે. યોગ્ય લાગ્યું હશે તે સરકારે કર્યું છે. 370 હટાવવાનો નિર્ણય યોગ્ય છે.

તેના માટે બંધારણની જે પ્રક્રિયા અપનાવામાં આવી તે દેશની સામે જ છે. બંધારણ...


... હતો ત્યારે તેમણે મને કહ્યું કે હજુ સમય છે, ગર્ભપાત કરાવી લો"

જૅમીના જન્મ વખતે તેને ડાઉન સિન્ડ્રોમ હોવાની જાણ થઈ હતી

ઍમ્મા મૅલર પણ આવાં એક મહિલા છે. પોતાની ગર્ભાવસ્થા દરમિયાન તેમના પર પણ પોતાની પુત્રી જૅમીનો ગર્ભપાત કરાવવાનું દબાણ હતું.

ઍમ્મા ત્યારે 24 વર્ષનાં હતાં. તેઓ પહેલેથી એક બાળક ધરાવતાં હતાં. તેઓ કહે છે, "અમે સ્પષ્ટ જણાવી દીધું હતું કે અમે ગર્ભપાત કરાવવા માગતાં નથી. આમ છતાં અમને 15 વખત ઑફર કરવામાં આવી હતી. તેમણે અમારા પર ખરેખર દબાણ કર્યું હતું. તેઓ જાણે ઇચ્છતા હતા કે અમે ગર્ભપાત કરાવી... બાકીનો લેખ લખો:

ચ વર્ષ પછી જૅમી અત્યારે તેના ભાઈની 'બેસ્ટ ફ્રેન્ડ' છે અને સામાન્ય શાળામાં જ ભણવા જાય છે જ્યાં તે વાંચનમાં બીજાં કેટલાંક બાળકોને પણ પાછળ રાખી દે છે.

"તેને ડાન્સ કરવાનું અને જિમ્નેસ્ટિક્સમાં ભાગ લેવાનું ગમે છે. તેને કેટલીક તકલીફો છે, પરંતુ તે તેની વયની બીજી છોકરીઓ જેવી જ છે. તે રૂમને પ્રકાશથી ભરી દે છે અને લોકો તેની તરફ ખેંચાઈ જાય છે."

"અમને જ્યારે ડૉક્ટરોએ તેની સ્થિતિ જણાવી ત્યારે અમે તેના ભવિષ્ય અંગે ચિંતિત હતા. તેને આગળ જતાં ચોક્કસપણે કેટલીક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડશે. પરંતુ તે સતત દર્શાવે છે કે કોઈએ તેની ક્ષમતા ઓછી આંકવી ન જોઈએ."

"જૅમી જે કામ કરવાનો નિશ્ચય કરે તેને પાર પાડીને જંપે છે."

"હું વિચારવા લાગી કે ડાઉનસિન્ડ્રોમમાં એવું ખરાબ શું છે?"

16 વર્ષ અગાઉ નિકોલા ઇનોક એ બાબતે મક્કમ હતાં કે તેઓ ડાઉન સિન્ડ્રોમ હોય તેવું બાળક નથી ઇચ્છતા. તેઓ 39 વર્ષની વયે ગર્ભવતી હતાં. એક સ્ક્રિનિંગ ટેસ્ટ વખતે તેમને જાણવા મળ્યું કે બાળકને ડાઉન સિન્ડ્રોમ હોવાની શક્યતા વધારે છે. તેમણે ઍમિનોસેન્ટેસિસ માટે ઍપોઇન્ટમૅન્ટ લીધી.

જોકે, છેલ્લી ઘડીએ તેમણે આ યોજના રદ કરી.

તેમને અગાઉ ચાર વખત કસુવાવડ થઈ હતી. હવે તેમને એ વાતની ચિંતા હતી કે આ ટેસ્ટથી તેઓ આ બાળકને પણ કદાચ ગુમાવી દેશે.

ડાઉન સિન્ડ્રોમ

ટૉમ અને મોટી બહેન ઍમિલી વચ્ચે ભારે પ્રેમ છે

700થી 1000 બાળકના જન્મ દીઠ એકને ડાઉન સિન્ડ્રોમ  હોવાની શક્યતા રહે છે. એટલે કે તેમનામાં એક  વધારાનું રંગસૂત્ર અને  લર્નિંગ ડિસેબિલિટી હશે.

લગભગ અડધાં બાળકોમાં હૃદયની તકલીફ હોય છે. પરંતુ માત્ર 10થી 15 ટકાને જ તબીબી સારવારની જરૂર પડે છે.

આવી સ્થિતિવાળાં 80 ટકા બાળકો 35 વર્ષથી ઓછી વયની મહિલાઓને થાય છે.

1960ના દાયકામાં તેમનું સરેરાશ આયુષ્ય 15 વર્ષ જેટલું હતું. આજે 50થી 60 વર્ષ વચ્ચે છે.

ટૉમનો જન્મ થયો ત્યારે નિકોલા બહુ આનંદિત થયાં હતાં. પરંતુ બીજા દિવસે એક પીડિયાટ્રિશિયને (બાળરોગ નિષ્ણાત) પૂછ્યું કે શું તેમના મતે બાળક નૉર્મલ દેખાય છે?

ટૉમને ડાઉન સિન્ડ્રોમ હોવાનું નિદાન થયું અને નિકોલાનું વિશ્વ જાણે અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું.

તેઓ કહે છે, "તેમણે મને મારા બાળકની કાળજી રાખવા માટે કોઈ પણ જાતની મદદ ઑફર ન કરી."

"મને અત્યંત દુઃખ થયું. હું માનસિક રીતે ભાંગી પડી હતી."

ડૉક્ટરે કહ્યું કે તે ક્યારેય લપસિયા પર નહીં ચઢી શકે. બાજુમાં ઊભેલી એક દાયણની આંખમાંથી આંસુ વહેવાં લાગ્યાં હતાં.

નિકોલા તેમના બાળકથી વધુને વધુ દૂર...


... હતો.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે "આપણે ત્યાં જે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર છે એમાં રોજગાર અને આવકની દૃષ્ટિએ એમએસએમઈ સૅક્ટરનો ફાળો 40-50 ટકા જેટલો છે. તેથી એ સૅક્ટર ખૂબ મહત્ત્વનું છે.

આત્મન શાહ કહે છે, "નિર્મલા સીતારમણે જે જાહેરાત કરી એ સંપૂર્ણપણે સપ્લાય સાઇડ તરફની છે. એમએસએમઈ કઈ રીતે પોતાના ઉત્પાદનમાં વધારો કરી શકે એ સંદર્ભની જાહેરાતો છે."

"મુદ્દો એ છે કે એ વધારો ત્યારે સાર્થક થશે જ્યારે લોકો ખરીદશે. તમે મજૂરો અને અસંગઠિત ક્ષેત્રના લોકોને રૂપિયા આપશો તો એ બજારમાં જઈને વસ્તુઓ ખરીદશે. જો આ લોકો વસ્ત... બાકીનો લેખ લખો:

કારણ કે તેઓ વિકસિત રાષ્ટ્ર છે."

"એક વાત આપણે એ યાદ રાખવી પડે કે ભારત એ વિકસિત રાષ્ટ્ર નથી, વિકાસ પામી રહેલું રાષ્ટ્ર છે. તેથી  આપણી આર્થિક મર્યાદાઓ પણ છે."

જૈનિક વકીલ વધુમાં ઉમેરે છે કે અગત્યની બાબત લિક્વિડિટી છે. સરકારના પૅકેજને લીધે લિક્વિડિટી જોવા મળશે. કર્મચારીઓના પગાર ચૂકવવાથી લઈને કાચો માલ કેવી રીતે મેળવવો એની રાહત સરકારની આ સ્કીમમાંથી ઉદ્યોગકારોને મળશે.

"45 દિવસના લૉકડાઉનનો જે ગાળો પડ્યો છે એ પૂરવા માટે સરકારે ખૂબ કારગર પૅકેજ જાહેર કર્યું છે. કોરોનાને કારણે જનજીવન અને વેપારધંધા જે રીતે ઠપ્પ થયાં છે એ પ્રકારની સ્થિતિ આઝાદી પછી આ દેશમાં પહેલી વખત જોવા મળી છે."

"તેથી સરકાર માટે પણ સંઘર્ષની આ એક નવી વસ્તુસ્થિતિ છે. જે આર્થિક અસર થઈ છે એને પહોંચી વળવા અને આગળ વધવા માટે સમયસર યોગ્ય પૅકેજ જાહેર કરીને સરકાર દેશની ઇકૉનૉમીને હળવે હવે આગળ લાવી રહી છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... હતો.

લગભગ પાંચ વર્ષ પહેલાં પરિવારની ગેરહાજરીમાં તેમના પતિનો મૃતદેહ ઘરમાં લટકતો મળ્યો હતો.

લોકોએ ઘટનાને આત્મહત્યા ગણાવી હતી પરંતુ પરિવારને શંકા હતી કે તેમની હત્યા કરી દેવામાં આવી છે.

પોતાના બે ઓરડાવાળા ઝૂંપડાની બહાર માટીના ઓટલા પર બેઠેલાં પૂજાએ જણાવ્યું,

"જીતેન્દ્ર થોડું ઘણું જ બોલી શકતા હતા. જેમની સાથે તેમની લડાઈ થઈ હતી, તેમનું જ નામ તેઓ લઈ રહ્યા હતા. તેઓ મોઢાથી બોલી શકતા ન હતા. તેઓ બોલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. કંઈ વધારે સમજાઈ રહ્યું ન હતું."

તેઓ કહે છે, "ખબર નહીં જીતેન્દ્રને ઘરની બહા... બાકીનો લેખ લખો:

હોય છે અને તે સવર્ણો પર નિર્ભર હોય છે. આ કારણોસર તેમની અંદર ભય છે અને આ પહેલી ઘટના નથી. આવી ઘટનાઓ વારંવાર ઘટતી રહે છે જેનાથી તેઓ ડરેલા રહે છે."

"આ પ્રેશરનો મામલો છે. સામે જે વ્યક્તિ છે તે પૈસાદાર છે, તેમની પહોંચ છે, તેમના ઘરના અધિકારીઓ છે, તેમની પાસે પોતાની જમીન છે, પૈસા છે, તેમના સંપર્કો છે. તો આ તરફ નાનું એવા એક ઓરડારમાં રહેતો પરિવાર છે, જેમની પાસે એક ટકના ભોજનની પણ વ્યવસ્થા નથી. પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ થોડી સારી હોત તો કદાચ લોકો સાથે ઊભા રહેત પરંતુ એવું નથી. જીતેન્દ્રના પિતાનું પણ મૃત્યુ થઈ ચૂક્યું છે. તો લોકોને લાગ્યું કે એક પરિવારના ચક્કરમાં પોતાના વિસ્તારમાં દુશ્મન કોણ ઊભા કરે."

જીતેન્દ્રના ગામ બસાણગામમાં આશરે 50 પરિવાર રહે છે જેમાંથી 12-13 પરિવાર દલિત છે. આ જ પરિસ્થિતિ આસપાસના ગામની પણ છે જ્યાં થોડા ઘણા જ દલિત પરિવારો વસે છે.

ઉત્તરાખંડની જનસંખ્યાનો 19% ભાગ દલિત છે.

રાજ્યના અનુસૂચિત જાતિ આયોગ પ્રમાણે તેમની પાસે દર વર્ષે દલિતો પર અત્યાચારના આશરે 300 કરતાં વધારે કેસ પહોંચે છે અને અસલી સંખ્યા તો તેના કરતાં ઘણી વધારે છે.

કોણ હતા જીતેન્દ્ર?

જીતેન્દ્રને ઓળખતા લોકો કહે છે કે તેઓ એક શાંત માણસ હતા અને ઓછી વાતચીત કરતા હતા

જીતેન્દ્ર બાજગી સમુદાય સાથે સંબંધ ધરાવતા હતા. આ સમુદાયના લોકો લગ્નમાં ઢોલ કે અન્ય વાદ્ય યંત્રો વગાડીને લગ્ન અને શુભ અવસરોની રોનક વધારે છે.

જીતેન્દ્રને ઓળખતા લોકો જણાવે છે કે તેઓ ખૂબ જ શાંત હતા અને ઓછી વાતચીત કરતા હતા.

પાંચ વર્ષ પહેલાં પિતાના મૃત્યુના કારણે તેમણે સાતમા ધોરણથી જ શિક્ષણ મેળવવાનું છોડવું પડ્યું હતું.

તણાવપૂર્ણ માહોલ

વિસ્તારના સવર્ણો આ ઘટનાને જાતિગત હિંસા માનવા તૈયાર નથી

બસાણગામ, કોટ અને આસપાસના ગામમાં દલિતોમાં જીતેન્દ્રના મૃત્યુ મામલે ખૂબ રોષ છે.

કેટલાક લોકો પોતાનો ગુસ્સો ખુલીને વ્યક્ત કરી રહ્યા છે, પરંતુ મોટાભાગના લોકો ચૂપ છે.

વિસ્તારના સવર્ણો આ ઘટનાને જાતિગત હિંસા માનવા તૈયાર નથી.

એક વ્યક્તિએ કહ્યું, "લગ્નમાં થોડી બોલાચાલી થઈ હશે જેનાથી જીતેન્દ્ર શરમમાં મુકાયો હશે અને તેણે આત્મહત્યા કરી લીધી હશે."

અન્ય એક વ્યક્તિએ કહ્યું, "જીતેન્દ્રએ મારા ખાવાની શરમથી બચવા માટે વાઈની 20-30 ગોળીઓ ખાઈ લીધી અને તેનાથી તેમનું મૃત્યુ થયું."

જીતેન્દ્ર છેલ્લાં ચાર વર્ષથી વાઈથી પીડતા હતા અને તેમનો આયુર્વેદિક રીતે ઇલાજ ચાલી રહ્યો હતો પરંતુ જીતેન્દ્રના પરિવારજનોના જણાવ્યા અનુસાર...


... હરાવવા મુશ્કેલ છે. તે મોદી અને અમિત શાહનાં આક્રમણોનો જવાબ સંયમથી આપી રહ્યા છે.

હાલ જ ગુજરાતમાં તેમણે ભાષણ આપતા કહ્યું હતું કે, "ભાજપ પણ ભારતની જનતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. હું એ નહીં કહું કે તે ખતમ થઈ જવું જોઈએ. તે અમારાં વિશે એવું કહે છે તો તે એમના વિચાર છે."

રાજકુમારની છબી મિટાવવા માટે રાહુલ ગાંધીએ ખરેખર ખૂબ મહેનત કરી છે. તેઓ એક સામાન્ય વ્યક્તિ બનવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

તે એટલો સંઘર્ષ કરતા દેખાય છે કે યુવરાજ કહીને તેમની અવગણના કરવી મુશ્કેલ છે. એ જ કારણ છે કે તેમણે તેમના પિતા અને દાદીનો... બાકીનો લેખ લખો:

છે. દર્શકો હવે તેમના માટે ક્યારેક ક્યારેક તાળીઓ પણ વગાડી રહ્યા છે.

પરંતુ જે સવાલ વર્ષોથી પૂછવામાં આવી રહ્યો છે, તેનો હજુ પણ જવાબ નથી મળ્યો- શું રાહુલ ગાંધી રન બનાવી શકશે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... હરેશ અને દેવાને પૈસા ચૂકવ્યા. હરેશને સાત લાખ અને દેવાભાઈને આઠ લાખ ચૂકવ્યા."

"મારી કિડનીનું ઑપરેશન થયું હતું એટલે બાકીના 80 હજાર મારી દવાઓ પાછળ ખર્ચ્યા."

"એટલું થયા પછી મને એમ કે હિસાબ પતિ ગયો છે અને મારી બદલી ખોડા ગામ થઈ. આ અરસા મારા પરિચિતે હરેશ પાસેથી વ્યાજે પૈસા લીધા હતા. એ લોકો એને પણ મારતા હતા."

"એ પરિચિતને બચાવવા મેં કહ્યું કે એ પૈસા આપી દેશે, પરેશાન ના કરો. બસ, એ મારી ભૂલ હતી.

ફરી વ્યાજખોરના ચક્કરમાં ફસાયા

રાજા કહે છે કે "પહેલા એમના સકંજામાંથી માંડ બહાર આવ્યો હતો ને ફરી ફસાયો. આ લોક... બાકીનો લેખ લખો:

રીતે ચાલે છે કિડની વેચવાનું કૌભાંડ?

ભારતમાં કિડની વેચવાનું ગેરકાયદે હોવાથી વિદેશમાં આ કૌભાંડ ચાલતું હોવાની વાતનો એકરાર કરતા મેડિકો લીગલ એક્સપર્ટ ડૉ. એમ. કે. જોશીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવે છે :

"શ્રીલંકાના ડૉ. મોનિકે આ શિક્ષકની જેમ ઘણા લોકોને લોભામણી લાલચ આપીને કિડની ખરીદી છે, એણે પોતાના એજન્ટોની જાળ બનાવેલી હતી."

"ગરીબ લોકોને પૈસા આપી કિડની ખરીદી લેતો હતો."

જોશીના જણાવ્યા અનુસાર, એણે 58 ભારતીયોની કિડની અત્યાર સુધીમાં ખરીદી છે. એ કોલંબોની નોવાલોક જ નહીં પણ કોલંબોની વેસ્ટર્ન અને લંકન હૉસ્પિટલમાં પણ કિડનીના ખરીદ-વેચાણનું કૌભાંડ ચલાવતો હતો.

ડૉ. એમ. કે. જોશી વધુમાં કહે છે, "ભારતીય એજન્ટ એક કિડની લાવી આપે તો 50 હજારનું કમિશન આપતો હતો. એની સામે માર્ચ 2018માં કેસ પણ થયો હતો. એના છેડા મહારાષ્ટ્ર ,ઉત્તર પ્રદેશ અને દક્ષિણ ભારતમાં હતા. ગુજરાતમાં એજન્ટ હોવાનું હમણાં ખૂલ્યું છે."

"આ શિક્ષકે ખોટા દસ્તાવેજોના આધારે એજન્ટ દ્વારા કિડની  વેચી હશે. કિડની ખરીદનાર-વેચનાર અને એજન્ટ સામે પણ હ્યુમન ઓર્ગોન ઍન્ડ ટીસ્યૂ ઍક્ટ હેઠળ ફોજદારી ગુનો બને છે,  પરંતુ કિડની વેચનાર સામે પણ ફોજદારી ગુનો દાખલ થવો જોઈએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... હવાને પ્રદૂષિત કરી રહ્યાં છે.

જે લોકો મેદાની પ્રદેશમાં 2500 મીટરની ઊંચાઈએ રહે છે, તેમને શ્વાસ સંબંધિત બીમારીઓ સરળતાથી થઈ જાય છે. તેમને હંમેશાં શ્વાસનળીમાં ઇન્ફૅકશન થાય છે.

સામાન્ય રીતે કાર જેમ વધુ ઊંચાઈએ પહોંચે તેમ તેમાંથી કાર્બન મોનોઑક્સાઇડ અને હાઇડ્રોકાર્બન વધારે નીકળે છે.

સોલર રેડિયેશનના કારણે વાહનો પણ વધારે ખતરનાક થઈ જાય છે. વાસ્તવમાં 1500થી 2500 ફૂટની ઊંચાઈએ રહેવું સારો વિકલ્પ છે.

પાણીની પાસે રહેવાના ફાયદા-નુકસાન

પાણીની નજીક રહેવાના સમર્થનમાં ઘણા મત જોવા મળે છે. કેટલાકનું કહેવું છ... બાકીનો લેખ લખો:

ડાયેલા હોય છે.

આ બાબતોની પણ આપણાં જીવન અને સ્વાસ્થ્ય પર ઊંડી અસર થાય છે.

એસ્ટૉનિયાના પ્રોફેસર સાઇમન બેલ કહે છે કે એમાં કોઈ શંકા નથી કે કુદરતની નજીક રહેવાના ઘણા ફાયદા છે.

જોકે, વધારે જરૂરી એ છે કે લોકો એવી જગ્યાની પસંદગી કરે જ્યાં સુરક્ષાનો અનુભવ કરી શકે. કામનું સ્થળ અને બાળકોની સ્કૂલ ઘરની નજીક હોવી જોઈએ.

લોકો સમુદ્ર કે પહાડોમાં રહેવા માગતા હોય તો ઘણા વિકલ્પ છે, પરંતુ યાદ રહે કે અસલમાં ખુશી તો મનની શાંતિ અને સંતોષથી જ આવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... હાજર તમામ રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓએ પોતાના પક્ષના વ્હિપ વાંચી સંભળાવ્યા હતા. પરંતુ મતદાન અને પરિણામો જાહેર કર્યાં બાદ મને પાર્ટીના વ્હિપનો અનાદર કરી તેની વિરુદ્ધ મતદાન કરાયું હોવાની કોઈ ફરિયાદ મળી નથી."

'આંતરિક ખટપટને કારણે ભાજપને પડ્યો ફટકો'

સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણી બાદ વિજયોત્સવ સમયે મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી અને સી.આર. પાટીલ

વાંકાનેર નગરપાલિકાના નવનિયુક્ત ઉપપ્રમુખ ધર્મેન્દ્રસિંહ જાડેજાએ ભાજપના મોવડીમંડળ સાથે ચૂંટાયેલા સભ્યોને પડેલા વાંધા અંગે વાત કરતાં કહ્યું કે, "અમે તમામ ચૂંટાયેલા સભ્યોએ ... બાકીનો લેખ લખો:

વશે."

તેમણે આગળ કહ્યું કે, "ભારતીય જનતા પાર્ટીએ શિસ્તને વરેલી પાર્ટી છે. પાર્ટીમાં શિસ્તને સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા અપાઈ છે. તેથી જે સભ્યોએ સત્તાની લાલચમાં આવીને પક્ષમાંથી રાજીનામાં આપ્યાં છે તેમની સામે યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે."

જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું ભાજપના મોવડીમંડળ દ્વારા બળવો કરનાર સભ્યોના પક્ષમાંથી રાજીનામાં સ્વીકાર્યાં છે કે કેમ?

તો આ પ્રશ્નના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે, "હજુ સુધી અમે આ બળવો કરનાર સભ્યોનાં રાજીનામાં સ્વીકાર્યાં નથી. તેમણે પાર્ટીના વ્હિપનો અનાદર કર્યો છે. જે અંગે ટૂંક સમયમાં પાર્ટીના પ્રતિનિધિ દ્વારા સંબંધિત અધિકારીને તમામ પુરાવા સાથે ફરિયાદ કરવામાં આવશે."

દરમિયાન ભાજપે જે 14 સભ્યોએ પક્ષના મેન્ડેટ વિરુદ્ધ મતદાન કર્યું હતું તેમને પાર્ટીમાંથી સસ્પેન્ડ કરી દીધા છે. ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ સી. આર પાટીલ દ્વારા આ નિર્ણય લેવાયો હોવાનું ભાજપની પ્રેસ નોટમાં કહેવાયું છે.

પક્ષાંતર ધારો શું છે?

રાજકારણમાં નેતાઓને પલ્લું બદલતા વાર નથી લાગતી. જનતા દ્વારા ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓને રાજકીય પક્ષો નાણાં કે હોદ્દાની લોભ-લાલચ આપી પોતાના પક્ષમાં લઈ લેવા અને શાસક પક્ષની સરકાર તોડી પાડવા માટે પ્રયત્નો કરી શકે છે.

ભૂતકાળમાં આવાં ઘણાં ઉદાહરણો જોવા પણ મળ્યાં છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ અનુસાર સત્તાની લાલચમાં વારંવાર પોતાનો પક્ષ બદલનારા લોકો પર નિયંત્રણ લાવવા માટે આ કાયદો વર્ષ 1985માં રાજીવ ગાંધીની સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવ્યો હતો. જેનો સમાવેશ ભારતના બંધારણના દસમા પરિશિષ્ટમાં કરવામાં આવ્યો છે. 1 માર્ચ, 1985ના રોજથી તે સમગ્ર દેશમાં લાગુ કરાયો છે.

પક્ષાંતર ધારા અંતર્ગત સંસદ કે વિધાનસભાના ચૂંટાયેલા રાજનેતા ગૃહમાં ચૂંટાયા બાદ પોતાના પક્ષમાંથી સ્વેચ્છાએ અલગ થઈ જાય તો તેની સામે પક્ષાંતર ધારા હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.

આ કાર્યવાહીમાં પ્રીસાઇડિંગ ઑફિસર (લોકસભાના સ્પીકર, રાજ્યસભાના સભાપતિ, વિધાનસભાના અધ્યક્ષ, વિધાન પરિષદના પરિષદના સભાપતિ અને સ્થાનિકસ્વરાજનાં એકમોમાં સંબંધિત સરકારી અધિકારી) આવી રીતે પક્ષ ત્યાગનાર રાજનેતાનું ગૃહમાંથી સભ્યપદ રદ કરી શકે છે.

આ સિવાય જ્યારે કોઈ પક્ષના ચૂંટાયેલા રાજનેતા પોતાના પક્ષના વ્હિપ વિરુદ્ધ જે-તે ગૃહમાં મતદાન કરે કે જાણીજોઈને મતદાનથી દૂર રહે તો પણ પ્રિસાઇડિંગ ઑફિસર પોતાની સત્તાનો ઉપયોગ કરી આવા રાજનેતાનું સભ્યપદ રદ કરી શકે છે.

તેમજ અન્ય એક સંજોગમાં જ્યારે કોઈ પક્ષ...


... હાર પર વાત કરતા જગદીશ આચાર્ય કહે છે, "અમેરલી લોકસભા બેઠકમાં કુલ સાત વિધાનસભાની બેઠક આવે છે. જેમાં તળાજા અને ગારિયાધાર ભાવનગરની છે જ્યાં કૉંગ્રેસની સ્થિતિ નબળી છે. જ્યારે રાજુલાની બેઠક પર કોળી સમાજનું વર્ચસ્વ છે. ત્યાં પાટીદાર ઓછી સંખ્યામાં હતા એટલે જીત તો અઘરી જણાતી હતી."

કૉંગ્રેસની પરંપરાગત તકલીફોએ હાર અપાવી

જગદીશ આચાર્યનું કહેવું છે કે કૉંગ્રેસની જૂથબંધી જેવી પરંપરાગત તકલીફ પણ આ વખતે ચૂંટણીમાં જોવા મળી હતી.

તેમના મુજબ, "અમરેલીની બેઠકના ઉમેદવાર નક્કી કરતા પહેલાં પણ ઘણી ધમાલ થઈ હતી. વીરજી ઠુ... બાકીનો લેખ લખો:

અમારી જાણ બહાર કેવાં ફૅકટર કામ કરી ગયાં."

'લોકોને મોદી જીતમાં રસ'

2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે ઐતિહાસિક જીત મેળવી છે.

ભાજપને આ વખતે પણ ગુજરાતમાં 26માંથી 26 બેઠકો મળી છે.

ભારતીય જનતા પાર્ટીના પ્રવક્તા ભરત પંડ્યા આ અંગે કહે છે, "આ પ્રૅસિડેન્સિયલ ઇલેકશન જેવું હતું. લોકોને નરેન્દ્ર મોદી જીતે તેમાં રસ હતો."

"અમે બૂથ લેવલથી સંગઠન ઊભું કર્યું હતું. અમારા કાર્યકર્તાઓએ ફિલ્ડમાં જઈને પાંચ-પાંચ દિવસ ગાળીને લોકોના મુદ્દા જાણ્યા. ઉપરાંત લોકો ભાજપ વિષે શું માને છે તે મંતવ્યો એકઠાં કરી તેના પર કામ કર્યું હતું."

"અમે કેન્દ્ર-રાજય સરકારના લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચ્યા અને તેમની સાથે ચર્ચા કરી. આ ઉપરાંત નરેન્દ્રભાઈની છબીએ જ અમને જિતાડ્યા છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... હું સંકળાયેલી છું એ વિશે વાત કરે તો વધારે ગમે."

માનસીએ પૅરા બૅડમિન્ટન વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપમાં 2015માં સૌપ્રથમ વાર ભાગ લીધો હતો. ઇંગ્લૅન્ડમાં યોજાયેલી એ ચૅમ્પિયનશિપમાં તેમણે મિક્સ્ડ ડબલ્સ શ્રેણીમાં ભાગ લીધો હતો.

તેમાં તેમને સિલ્વર મેડલ મળ્યો હતો. ત્યાંથી શરૂ થયેલી તેમની યાત્રા ચાલુ છે અને એ દરમિયાન વિવિધ ચૅમ્પિયનશિપ્સમાં તેમણે અનેક મેડલ જીત્યાં છે.

2016ની એશિયન પૅરા બૅડમિન્ટન ચૅમ્પિયનશિપમાં વીમેન સિંગલ્સ શ્રેણીમાં તેમણે બ્રૉન્ઝ મેડલ મેળવ્યો હતો.

2017ની પૅરા બૅડમિન્ટન વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપમાં તેમણ... બાકીનો લેખ લખો:

ય છે.

માનસી કહે છે, "મારા માટે ટ્રેનિંગ સેશન બહુ મહત્ત્વની હોય છે. હું નવી ટેકનિકો શીખવા અને તેનો અમલ કરવા ઉત્સુક રહું છું. પરિવાર અને દોસ્તો પછી આ એકૅડમીએ, આજે હું જે છું તે બનાવવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. મારા સ્પૉન્સર્સે પણ ઘણો ટેકો આપ્યો છે."

અમે એકૅડમીમાં હતાં ત્યારે એક છોકરો માનસીનો ઑટોગ્રાફ લેવા આવ્યો હતો.

માનસીએ તેનું નામ તથા એ ક્યાં અભ્યાસ કરે છે તે પૂછ્યું હતું અને તેને ઑટોગ્રાફ આપ્યો હતો.

માનસી કહે છે, "યુવા લોકો આ રીતે મારી પાસે આવે છે તે સારું લાગે છે."

કોઈ સ્પર્ધામાં ભાગ લેવા પૂર્વેની તૈયારીની વાત કરતાં માનસી કહે છે, "શારીરિક તૈયારી ઉપરાંત મારે ઘણી બધી બાબતોને ધ્યાનમાં લેવી પડે છે. પ્રવાસમાં કેટલો સમય લાગશે તેની ગણતરી કરવી પડે છે."

"એ મુજબ પ્રવાસમાં હું કેટલો લાંબો સમય બેસી શકીશ તેના આધારે વિરામનું આયોજન કરવું પડે છે. મારી બેઠકવ્યવસ્થાની ગોઠવણ પણ મારે જ કરવાની હોય છે."

માનસી જણાવે છે કે ઍરપૉર્ટ સલામતીની ચકાસણી વખતે તેમને પ્રૉસ્થેટિક કાઢવાનું કહેવામાં આવે છે અને એ સંબંધે તેઓ મોટા ભાગનાં ઍરપૉર્ટ પર લેખિત ફરિયાદ કરી ચૂક્યાં છે.

માનસી કહે છે, "મારા માટે પ્રૉસ્થેટિક કાઢવાનું અને તેઓ પ્રૉસ્થેટિકનું ચેકિંગ કરે એ દરમિયાન એક પગે ઊભી રહેવાનું હંમેશાં શક્ય હોતું નથી."

"લોકોનાં લેપટૉપ અને હૅન્ડબૅગોની ચકાસણી થતી હોય છે ત્યારે મારા પ્રૉસ્થેટિકની ચકાસણી થતી જોવાનું ક્યારેક મૂંઝવણભર્યું હોય છે."

"રાષ્ટ્રીય રજાની આસપાસ મારે ઍરપૉર્ટ પર જવાના સંજોગો સર્જાય ત્યારે પરિસ્થિતિ વધારે મુશ્કેલ બને છે."

"ઘણી વખત સલામતી અધિકારીઓ મારી પાસે આવીને જણાવે છે કે તેઓ મારા વિશે જાણે છે, પણ સલામતીની પ્રક્રિયામાંથી તો મારે પસાર થવું જ પડશે. મને લાગે છે કે આ સંબંધે જાગૃતિ ફેલાવવાની જરૂર છે."

માનસી હૈદરાબાદમાંનાં તેમના ઘરેથી રોજ ટૅક્સી કે ઑટો મારફતે એકૅડમી પહોંચે છે.

બૅડમિન્ટન કોર્ટ સુધી પહોંચવા માટે તેમણે કેટલાંક પગથિયાં ચડવાં પડે છે.

માનસી જણાવે છે કે સ્પૉર્ટ્સ માત્ર સ્પર્ધા માટે જ હોય છે એવી લોકમાન્યતા બદલવી જરૂરી છે.

માનસી કહે છે, "મને લાગે છે કે દરેક વ્યક્તિએ કોઈને કોઈ સ્પૉર્ટ રમવી જોઈએ. એ મહત્ત્વનું છે. એ પછી જ આપણે બહેતર સુવિધાની માગણી કરી શકીએ."

"બધા લોકો સ્પૉર્ટમાં ભાગ લેવા આતુર હશે ત્યારે જ સરકાર ખુલ્લી જગ્યાઓ અને રમતનાં મેદાનો વિશે વિચારશે."

માનસી અંતર્મુખી વ્યક્તિ છે. તેઓ કહે છે, "હું ગુસ્સે નથી થતી....


... હેસિયત અમારાથી વધુ છે."

કઈ વાતની નારાજગી

જૅકેટ આંદોલનનાં પ્રદર્શનકારીઓ

આંદોલન અંગે એક ખાસ વાત એ છે કે આ નેતૃત્વવિહીન આંદોલન છે એટલે કે આનો કોઈ નેતા નથી.

લેફ્ટ અને રાઇટ વિંગના નેતાઓએ આ આંદોલનને પોતાના હાથમાં લેવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ તેઓ સફળ થઈ શક્યા નહીં.

પરંતુ અમુક મંત્રીઓનું માનવું છે કે આ અભિયાનને 'અતિ-હિંસક' તત્વોએ હાઇજૅક કરી લીધું છે.

આ દરમિયાન સવાલ એ ઉપસ્થિત થાય છે કે છેલ્લા ઘણા વખતથી લગભગ આખી દુનિયામાં ક્રૂડઑઈલના ભાવ વધ્યા છે.

ભારતમાં પણ તેલની કિમતો વધવાના મુદ્દે નારાજગી છે. તો... બાકીનો લેખ લખો:

પણ છે

એવું નથી કે ફક્ત પેટ્રોલ અને ડીઝલની વધેલી કિંમતોને કારણે આ આંદોલન થયું.

ભલે ઈંધણના ભાવ આ આંદોલનનું પ્રાથમિક કારણ હોય, પરંતુ વરિષ્ઠ પત્રકાર વૈજૂ નરાવને કહે છે કે આની પાછળ એ સરકારી નીતિઓ પણ છે, જે અમીર અને ગરીબની વચ્ચેની ખાઈને વધુ ઊંડી કરી રહી છે.

તેઓ કહે છે, "જેવી રીતે આપણે અમેરિકામાં જોઈએ છીએ અથવા ભારતમાં જોઈ રહ્યા છીએ, સમાજમાં ધ્રુવીકરણ બહુ જ વધુ થઈ રહ્યું છે."

"આવું એટલા માટે કારણકે અમીરની સંપત્તિ વધતી જાય છે અને જેઓ સામાજિક સ્તરે નબળાં છે, તેમની તકલીફો વધતી જઈ રહી છે."

"અહીંયા જે લોકો શહેરથી દૂરના વિસ્તારોમાં રહે છે, તેમને ઘણા બધા લાભ નથી મળતાં."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફ્રાંસમાં નિયમ પ્રમાણે પીળા રંગના આ જૅકેટ દરેક વાહનમાં હોવા જોઈએ

હકીકતમાં ફ્રાંસમાં એવો નિયમ છે કે કોઈ વ્યવસાય અથવા કંપનીના કામ કરનારાઓને ઑફીસ આવવા-જવા માટે પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટના ભાડાનો આધાર પોતાના એમ્પ્લૉયર પાસથી મળી જાય છે.

પરંતુ જે લોકો શહેરોની બહાર રહે છે, પબ્લિક ટ્રાન્સપૉર્ટ નહીં હોવાને લીધે તેમણે પોતાની ગાડીથી અવરજવર કરવી પડે છે. આ સ્થિતિમાં તે લોકોને એવો કોઈ લાભ નથી મળતો.

વૈજૂ નરાવને કહે છે, "તો આ લોકો કહી રહ્યા છે કે જો તમે ટૅક્સ લગાવવા ઇચ્છો છો તો સરખી રીતે લગાવો."

''જો તમે ડીઝલના ઉપયોગને ઓછો કરીને પર્યાવરણ માટે સારું કરવા ઇચ્છો છો તો એવા પગલાં ઉઠાવો કે નબળા વર્ગ ઉપર તેની ખરાબ અસર ના પડે."

"તેમનું કહેવું છે કે અમીર લોકોનાં વિમાન ફ્યૂઅલ ઉપર ટૅક્સ કેમ નથી લગાવવામાં આવતો? તેમનું કહેવું છે કે માલ મોકલવા માટેના જહાજોમાં એટલું ગંદુ ઈંધણ વપરાય છે, તેની વાત કોઈ નથી કરતું."

"પરંતુ અમારી ઉપર ટૅક્સ લગાવી દેવામાં આવે છે. એટલે અહીંયા લોકોમાં એવી ભાવના છે કે તેમની સાથે અસમાન વ્યવહાર થઈ રહ્યો છે."

નેતૃત્વ વગર કેવી રીતે આંદોલન આકાર પામ્યું?

આર્ક ધ ટ્રિયોમ્ફ

દુનિયાનો એવો કોઈ દેશ નહીં હોય જ્યાં સરકારની નીતિઓ અને નિર્ણયોનો વિરોધ ના થતો હોય અને એવા મુદ્દે આંદોલન ના થતાં હોય.

પરંતુ મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં આવા આંદોલનોને રાજકીય દળોનું સમર્થન મળતું હોય છે.

પરંતુ આ આંદોલનના કોઈ નેતા નથી અને ના કોઈ રાજકીય પાર્ટીઓ આની લગામ પોતાના હાથમાં લઈ શકી છે.

તો પછી આ આંદોલન આટલું મોટું કેવી રીતે થઈ ગયું? દિલ્હીની જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટીના સેન્ટર ફૉર યુરોપિયન સ્ટડીઝનાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર ડૉક્ટર શીતલ શર્મા જણાવે છે કે ફ્રાંસમાં અધિકારો મુદ્દે...


... હૉસ્પિટલની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.

ઉદ્ઘાટન બાદ આ હૉસ્પિટલ દેશમાં હૃદયની સારવાર માટેની અમુક મોટી હૉસ્પિટલો પૈકી એક હૉસ્પિટલ બની ગઈ હતી.

આ હૉસ્પિટલની ક્ષમતા 450 બેડથી વધારીને 1251 કરી દેવામાં આવી હતી. ગુજરાત સરકારનો દાવો છે કે દુનિયાની અત્યાધુનિક મોટી હૉસ્પિટલોમાં આ હૉસ્પિટલનો સમાવેશ થાય છે.

ગિરનાર રોપ-વે

2.3 કિલોમીટરનું અંતર સાડા સાત મિનિટમાં કાપતાં ગિરનાર પર્વતના રોપ-વેનું ઉદ્ઘાટન પીએ મોદીએ ઑક્ટોબર 2020માં કર્યું હતું.

પર્યાવરણને નુકસાન થવાના સંદર્ભે વિવાદોમાં આવી ગયેલો આ પ્રોજેક્ટ ઘણા ... બાકીનો લેખ લખો:

ર્યો હતો અને જમીનસંપાદનનું કામ મોડું થયું હતું.

ખેડૂતો અને સરકાર વચ્ચે આ મુદ્દે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પણ અરજી થઈ હતી.

સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈના એક અહેવાલ પ્રમાણે રેલવે બૉર્ડના ચૅરમૅન અને સીઈઓ વી. કે. યાદવ પ્રમાણે જમીનસંપાદનમાં મોડું થવાને કારણે અને કોવિડ-19ને કારણે પ્રોજેક્ટમાં મોડું થશે અને 2023ની નિર્ધારિત ડેડલાઈન પર તેને પૂર્ણ નહીં કરી શકાય.

iCreate

નવા સ્ટાર્ટ-અપને યોગ્ય ટ્રેનિંગ અને મદદ આપવાના હેતુથી ઇઝરાયલના વડા પ્રધાનની ગુજરાતની મુલાકાત વખતે નરેન્દ્ર મોદીએ iCreateનું ઉદ્ધાટન કર્યું હતું.

અમદાવાદથી 30 કિલોમીટરના અંતરે એક ઍજ્યુકેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં આ સંસ્થા ચાલે છે, જેમાં વિદ્યાર્થીઓ વિવિધ સ્ટાર્ટ-અપ માટે ટ્રેનિંગ તેમજ મદદ મેળવે છે.

હાલમાં iCreateનું બાવળા કૅમ્પસ ચાલુ છે અને અહીં પ્રથમ બૅચના વિદ્યાર્થીઓનું ભણતર પૂરું થઈ ચૂક્યું છે. તેમાંથી છ ઇનક્યુબેશન સેન્ટર શરૂ કરવામાં આવ્યાં છે.

વિધાનસભાની ચૂંટણી પૂર્વે વડોદરા શહેરમાં વિવિધ પ્રોજેક્ટ

વડોદરા શહેરની વચ્ચોવચ 'જનમહલ' પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીના બે મહિના અગાઉ એટલે કે ઑક્ટોબર, 2017માં કર્યો હતો.

જોકે આ પ્રોજેક્ટને વિવિધ વિવાદોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પ્રથમ તો સ્થાનિક દુકાનદારોના વિરોધને કારણે અને પછી એસટી બસ માટેના રસ્તા માટે.

આ પ્રોજેક્ટ માટે એમ.એસ. યુનિવર્સિટીએ એસટી બસ માટે રસ્તો આપવાનો ઇન્કાર કરી દેતાં 'જનમહલ'નું પ્લાનિંગ બદલવું પડ્યું હતું.

આ પ્રોજેક્ટની કિંમત 125 કરોડ રૂપિયા આંકવામાં આવી છે. આ જ સમયમાં મોદીએ રૂપિયા 100 કરોડ રૂપિયાના 'સિટી કમાન્ડ સેન્ટર'નું પણ ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.

આ જ સમયમાં 160 કરોડના મલ્ટિલેવલ પાર્કિંગ, 267 કરોડ રૂપિયાના વેસ્ટ-ટુ-ઍનર્જી પ્લાન્ટ વગેરેનું પણ ઉદ્ઘાટન કરાયું હતું.

નેશનલ ટ્રાઇબલ ફ્રીડમ ફાઇટર્સ મ્યૂઝિયમ

રાજપીપળા ખાતે 102.55 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે નૅશનલ ટ્રાઇબલ ફ્રીડમ ફાઇટર્સ મ્યૂઝિયમ તૈયાર થશે.

જેમાં દેશમાં આદિવાસી સમાજોના અંગ્રેજો સામેના સંઘર્ષની ગાથા રહેશે. આ પ્રોજેક્ટ પ્લાનિંગ અને અમલીકરણના તબક્કામાં છે.

આ પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ પણ વડા પ્રધાન મોદીએ ઑક્ટોબર 2017માં કર્યો હતો. આ પ્રોજેક્ટની ઇમારત હાલમાં કેવડિયા ખાતે બનવાની તૈયારી થઈ ચૂકી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


... હોસ્ટેલ ખાલી થઈ ગઈ."

29 વર્ષના ઉદિતા હલદર અર્થશાસ્ત્રમાં રિસર્ચ-સ્કૉલર છે.

તેઓ "કલેક્ટિવ" નામે એક દિલ્હીસ્થિત ડાબેરી વિદ્યાર્થી સંગઠનના સક્રિય સભ્ય છે.

આ સંગઠન જેએનયુ, દિલ્હી યુનિવર્સિટી અને આંબેડકર યુનિવર્સિટીમાં પોતાની શાખા ધરાવે છે.

તેમનો દાવો છે, "હુમલાથી એક દિવસ અગાઉ ચોથી જાન્યુઆરીએ કેટલાક ફૅકલ્ટીના સભ્યો એબીવીપીના ટેકામાં આવી ગયા અને વિદ્યાર્થીઓ પર હુમલો કરનારા વિદ્યાર્થીઓનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. હું પણ તે હુમલામાં ઈજાગ્રસ્ત થઈ હતી."

એબીવીપીના પદાધિકારીઓને મુલાકાત માટે વારંવાર વિનંતી... બાકીનો લેખ લખો:

લેઆમ ફરે છે કારણ કે તેમને કોઈ હાથ નથી લગાવી શકતું. કૅમ્પસમાં જે થયું તેના કારણે અહીં 50 વર્ષોમાં તૈયાર થયેલો માહોલ ખરાબ થઈ ગયો."

જેએનયુના વિદ્યાર્થી સંગઠનના મહામંત્રી અને રિસર્ચ-સ્કોલર સતીશચંદ્ર યાદવ જણાવે છે કે પાંચમી જાન્યુઆરીએ જે થયું તે મારી કલ્પના બહારનું હતું.

તેમણે અને બીજા કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ ઘણી વખત પોલીસને ફોન કર્યા પરંતુ તેઓ મેઇન ગેટ બહાર ઊભા હોવા છતાં કોઈને બચાવવા ન આવ્યા.

દિલ્હી પોલીસે હિંસાના બનાવ પછી કૅમ્પસમાં ફ્લેગ માર્ચ કરી. કૅમ્પસમાંથી ફરિયાદ મળવા છતાં પોલીસે કાર્યવાહી કરવામાં મોડું કર્યું હતું તેવા આરોપોને પોલીસના પ્રવક્તાએ ગયા વર્ષે નકારી કાઢ્યા હતા.

સતીશચંદ્ર યાદવ જણાવે છે, "તે સમયે જે પ્રકારે ભયનો માહોલ રચવામાં આવ્યો હતો તે આજે પણ યથાવત્ છે. આજે પણ અમે કોઈ ચીજ વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવીએ છીએ ત્યારે ભય અનુભવાય છે."

ફૅકલ્ટીના સભ્યોએ અનુભવો યાદ કર્યા

જેએનયુ શિક્ષકસંઘ દ્વારા આયોજિત શાંતિ માર્ચ સાબરમતી ઢાબા પાસે પાંચ જાન્યુઆરીએ પૂરી થઈ હતી.

સેન્ટર ફોર રિજનલ ડૅવલપમેન્ટના પ્રોફેસર સુચિત્રા સેન પોતાના વિદ્યાર્થીઓને ખોટી દિશામાં જતા અટકાવી રહ્યાં હતાં.

તેઓ કોઈ પણ પ્રકારની હિંસક અથડામણ ન કરવા સમજાવી રહ્યાં હતાં. કારણ કે તેમણે સાંભળ્યું હતું કે કૅમ્પસમાં હથિયારધારી લોકોનું ટોળું આવી ગયું છે.

તમામ શિક્ષકોને લાગતું હતું કે આ ટોળું તેમના પર હુમલો નહીં કરે. તેથી તેઓ વિદ્યાર્થીઓને તેમની પાછળ ઊભા રહેવા માટે જણાવતાં હતાં.

થોડી જ મિનિટોમાં પથ્થરમારો શરૂ થયો. તેમાંથી બે પથ્થર પ્રોફેસર સેનને વાગ્યા. એક પથ્થર ખભા પર અને બીજો માથાની ધાર પર વાગ્યો. તેમને પુષ્કળ લોહી વહેવા લાગ્યું.

તેમને નૉર્થ ગેટની બહાર લઈ જવામાં આવી રહ્યાં હતાં ત્યારે તેમણે ગેટ પર ઘણા પોલીસ કર્મચારીઓને જોયા.

તેમાંથી બે પોલીસ કર્મચારીએ તેમની તરફ જોયું અને પોતાની નજર ફેરવી લીધી. પ્રોફેસર સેન કહે છે, "આ ઘટના મારા મનમાં ઊતરી ગઈ છે. હું તે પળને ક્યારેય નહીં ભૂલી શકું."

આજ સુધી તંત્ર તરફથી કોઈએ પ્રોફેસર સેન સાથે આ વિશે વાતચીત નથી કરી.

બે મહિના પછી પોલીસ આવી અને આ મામલે તપાસ કરી પરંતુ તેમણે ક્યારેય પ્રોફેસર સેનની પૂછપરછ ન કરી.

સેન જણાવે છે કે જે કંઈ થયું તેના કારણે તેમના મનમાં થોડા સમય સુધી ડર રહ્યો. પરંતુ હવે ડર ગાયબ થઈ ગયો છે. જોકે, આ ઘટનાના કારણે 'યુનિવર્સિટી' જેવી જગ્યાની ગરિમાને ચોક્કસ નુકસાન થયું છે.

સેન્ટર ફોર રિજનલ ડૅવલપમેન્ટના...


..."

એ પહેલાં સ્વામીએ લખ્યું હતું, "ઉર્જિત પટેલનું રાજીનામું સરકાર, આરબીઆઈ અને અર્થતંત્ર માટે ખોટું છે."

આરબીઆઈના 24મા ગવર્નર ઉર્જિત પટેલે તેમનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થાય તેના નવ માસ અગાઉ જ 'અંગત કારણોસર' રાજીનામું આપી દીધું હતું.

સરકાર દ્વારા બચાવ

શક્તિકાંતા દાસ નોટબંધીના હિમાયતી હતા

વિરોધના સૂરની વચ્ચે નાણાપ્રધાન અરૂણ જેટલીએ દાસની નિમણૂક અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું, "ભારતીય અર્થતંત્ર સમક્ષ જે પડકાર છે, તેને પહોંચી વળવા માટે દાસ સક્ષમ છે અને તેઓ ચોક્કસપણે આ પદને શોભાવશે."

દાસને નાણાપ્રધાન અરૂણ ... બાકીનો લેખ લખો:

્ટ્રી તથા ફાઇનાન્સ વિભાગમાં અલગ-અલગ પદ પર કાર્યરત રહ્યા.

આ પહેલાં વર્ષ 2015થી 2017 દરમિયાન તેઓ દેશના આર્થિક બાબતોના સચિવ રહ્યા હતા.

દાસ તથા પૂરોગામી ઉર્જિત પટેલ (જમણે)

આ કાર્યકાળ દરમિયાન ઉર્જિત પટેલ આરબીઆઈના ગવર્નર હતા અને નોટબંધી લાગુ કરવામાં આવી હતી.

વડા પ્રધાનના રાષ્ટ્રજોગ સંબોધન બાદ તત્કાલીન આરબીઆઈ ગવર્નર ઉર્જિત પટેલની સાથે તેમણે મોરચો સંભાળ્યો હતો અને નોટબંધી સંબંધિત પત્રકારોના સવાલોના જવાબ આપ્યા હતા અને આ સંદર્ભે ઇન્ટર્વ્યૂઝ પણ આપ્યાં હતાં.

દાસે અપેક્ષા મુજબ કાળું નાણું બહાર ન આવ્યું હોવા છતાંય નોટબંધીની હિમાયત ચાલુ રાખી હતી.

આ પહેલાં મોદી સરકારે તેમને મહેસૂલ વિભાગના સચીવ તરીકે નીમ્યા હતા. નિવૃત્તિ બાદ શક્તિકાંતા જી-20માં ભારતના શેરપા બન્યા હતા.

હવે તેઓ દેશની 83 વર્ષ જૂની મધ્યસ્થ બૅન્કના 25મા ગવર્નર બન્યા છે.


..."

ધારાસભાના કામમાં દખલનો આરોપ

શું કોર્ટના આદેશને પ્રથમ દૃષ્ટિએ ધારાસભા અને ન્યાયપાલિકા વચ્ચે શક્તિની વહેંચણી અને તેના તાલમેલમાં દખલ ન માનવી જોઈએ?

આ સવાલના જવાબમાં પ્રોફેસર મુસ્તફા જણાવે છે, "તેની સાથે જોડાયેલો એક સિદ્ધાંત છે, જેને પૉલિટિકલ થિકેટ સિદ્ધાંત કહેવામાં આવે છે. તેમાં કહેવાયું છે કે કોર્ટ નીતિઓ સાથે જોડાયેલા મામલાઓમાં દખલ નથી કરતી."

જોકે તેમ છતાં તેઓ આ વચગાળાના આદેશમાં પક્ષમાં પોતાની વાત મૂકતા કહે છે, "કેમ કે સુપ્રીમ કોર્ટ દેશની સૌથી મોટી અદાલત છે, એવામાં એ પૂર્ણ ન્યાય અપાવવા માટે ક... બાકીનો લેખ લખો:

બહુમતનો અર્થ છે કે નંબર અને ગણતરી વિના નંબરની કેવી રીતે ખબર પડે. રાજ્યસભામાં ધ્વનિમતથી બિલ પાસ કરાયું. પણ ધ્વનિમતથી નંબર કેવી રીતે નક્કી કરાયા. આ કાયદો એ આધારે ખોટો છે. પણ કોર્ટે એ મામલે કોઈ ચર્ચા કરી જ નહીં."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "સરકાર અને ખેડૂતો વાતચીત કરી રહ્યા હતા અને કોર્ટે નવી બોડી પણ લાવી દીધી. તેનાથી માત્ર ગૂંચવણ પેદા થશે. તેનાથી કંઈક ઉકેલ આવશે, મને તો નજરે નથી આવતું."

આચાર્ય માને છે કે કોર્ટે ઘણી બાબતો પોતાના નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ કરી નથી.

તેઓ કહે છે, "આદેશમાં સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે સમિતિ ખેડૂતો અને સરકાર સાથે વાતચીત કરશે, પણ તેનો આધાર શું છે, તેની કોઈ જાણકારી નથી. જે લોકો ખેડૂતોના પ્રદર્શન વિરુદ્ધ બોલી ચૂક્યા છે, તેઓ ખેડૂતો સાથે શું વાત કરશે."

"સુપ્રીમ કોર્ટે એ પણ નથી જણાવ્યું કે કયા આધારે આ ચાર લોકોની પસંદગી કરાઈ છે. એવું લાગે છે કે સરકારે આ નામોનું લિસ્ટ કોર્ટને પકડાવી દીધું હતું."

"ધારો કે આ સમિતિ ખેડૂતો અને સરકાર સાથે વાત કરીને એક રિપોર્ટ બનાવે અને પોતાની ભલામણવાળી રિપોર્ટ કોર્ટ સામે રજૂ કરે તો શું આ રિપોર્ટના આધારે સુપ્રીમ કોર્ટ આ કાયદાની બંધારણીય વૈધતા પર નિર્ણય કરશે? કેમ કે કંઈ પણ કરતાં પહેલાં મામલાની સુનાવણી થવી જોઈએ, એ તો થઈ નથી. કોર્ટે કંઈ પણ સ્પષ્ટ કર્યું નથી કે આખરે વધુ એક ઝૂકેલી સમિતિની સલાહનું શું થશે?"

તેઓ માને છે કે "ધારાસભાના કાર્યક્ષેત્રમાં દાખલ થઈને સુપ્રીમ કોર્ટ એ કરવા જઈ રહી છે જે અત્યાર સુધી સરકારો કરતી હતી અને એ છે વાતચીતનું કામ

તેઓએ વધુમાં કહ્યું, સામાન્ય રીતે કોર્ટ આવા કોઈ પણ નિર્ણય પહેલાં મામલાની સુનાવણી કરે છે. બધા પક્ષોની વાત સાંભળ્યા બાદ જો કોર્ટને લાગે કે રોક લાગવી જોઈએ તો એ આવું કરે છે. આ બહુ અસામાન્ય છે કે આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી પણ કરી નથી અને રોકનો આદેશ આપી દીધો."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..."

કનૈયા કુમારે કહ્યું, "જ્યાં સુધી રાજનીતિની સમજ અને સમીકરણોની વાત છે, ત્યાં સુધી હું સમજું છું કે બિહારમાં ગત બંન્ને ચૂંટણીઓ (વિધાનસભા અને લોકસભા)માં મતોનું ધ્રુવીકરણ થયું હતું."

"આ વખતે પણ મારી સમજ મુજબ એમ જ થશે."

"મહાગઠબંધનની પાર્ટી ગમે તે હોય તમામનો હેતુ ભાજપનો હરાવવાનો છે. મુઝફપુર શૅલ્ટર હોમનો મામલો હોય કે અન્ય કોઈ મુદ્દો દરેક જગ્યાએ મહાગઠબંધનના તમામ લોકો ભાજપ સામે એક સાથે ઊભા રહ્યા છે."

કનૈયાકુમાર ઉમેરે છે કે 'બેગુસરાઈમાં આરજેડીના તનવીર હસન સાથે મારો મુકાબલો જ નથી. બેગુસરાઈમાં મુકાબલો... બાકીનો લેખ લખો:

ગિરિરાજ સિંહને પણ થશે.

બેગુસરાઈમાં ભૂમિહાર મતો વધારે જ નથી, અસરકારક પણ છે.

બીજી તરફ એમ પણ કહેવામાં આવે છે કે ભૂમિહાર ભાજપને મત આપે છે એટલે કનૈયાકુમારને જાતિના નામે કદાચ જ મત મળે.

અલબત્ત, ભૂમિહાર સમુદાય પોતાના નેતા તરીકે કનૈયાકુમારને જુએ છે કે ગિરિરાજ સિંહને એના આધારે પણ બેઠકનો જુવાળ નક્કી થશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..."ક્યારેક-ક્યારેક તે ધાર્મિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેતો અને શુક્રવારે પ્રવચન પણ આપતો."

"ઉગ્રવાદીઓ સાથેના સંબંધ બાબતે જે પણ કંઈ કહેવાય રહ્યું છે, તે પાયા વિહોણું છે."

"આ પ્રકારની કોઈ પણ ગતિવિધિમાં તેની કોઈ જ ભૂમિકા નથી."

"તેણે ક્યારેય કોઈ વિરોધ પ્રદર્શન કે પત્થરબાજીની ઘટનામાં ભાગ નથી લીધો. તેનો કોઈ અપરાધિક રેકર્ડ પણ નથી."

તેઓ બોલ્યા, "કાશ્મીર યુનિવર્સિટીમાં બીએનો અભ્યાસ પૂરો કરીને તે ઉચ્ચ ધાર્મિક શિક્ષણ મેળવવા માટે દેવબંધ ગયો હતો."

જ્યારે તેમને પૂછ્યું કે એટીએસે તેમના જૈશ સાથેના સંબંધની વાત કરી છ... બાકીનો લેખ લખો:

સ માટે ગયો હતો. તે દેવબંધમાં કોર્સ કરતો હતો."

"તેને ઉગ્રવાદ સાથે કોઈ સંબંધ નથી. યૂપી (ઉત્તર પ્રદેશ) પોલીસ તેને ફસાવી રહી છે. અમે આશા રાખીએ છીએ કે સ્થાનિક પોલીસ અમારી મદદ કરશે."

તેમણે કહ્યું કે આગળના દિવસે જ આકિબ સાથે વાત થઈ હતી, કારણ કે પુલવામા હુમલા બાદ દેશના વિવિધ ભાગોમાં રહેતા કાશ્મીરીઓ પર હુમલા થઈ રહ્યા હતા તેથી અમે તેના વિશે ચિંતિત હતા.

રઈસે કહ્યું, "આકિબ નિશ્ચિંત હતો. તેણે કહ્યું કે એવી કોઈ વાત નથી, કારણ કે પોલીસ ત્યાં તેમને સુરક્ષા આપી રહી છે. તેણે બહુ જલ્દી આવવાની વાત કરી હતી."

ચાર ભાઈ અને ત્રણ બહેનો વચ્ચે આકિબનો છઠ્ઠો નંબર છે. તેના પિતા પાસે બગીચા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..."તેથી એવી ભલામણ કરવામાં આવે છે કે સરકારે પૂરતા પોલીસદળની જરૂરિયાતની નિશ્ચિત સમયાંતરે સમીક્ષા કરવી જોઈએ."

"તેમજ ખાલી જગ્યાઓ પર તત્કાળ નિમણૂક થાય તેમજ પોલીસદળને યોગ્ય તાલીમ આપવામાં આવે તે સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ."

"અમારા ધ્યાનમાં આવેલી બીજી બાબત હિંસક ટોળાનો સામનો કરવામાં પોલીસ દળની નિઃસહાયતા છે."

"જૂજ શસ્ત્રધારી પોલીસો આવાં ટોળાનો અસરકારક રીતે સામનો કરી શકે નહીં."

"હુલ્લડ દરમ્યાન ઘણાં ઠેકાણે બનેલી આવી ઘટનાઓ ચકાસણી હેઠળ છે."

"તેથી પોલીસદળની ગોઠવણી અને તેમને પૂરતા પ્રમાણમાં શસ્ત્રસજ્જ કરવા સહિત... બાકીનો લેખ લખો:

કારણે ઘણા ઠેકાણે કોમી હિંસા થઈ હતી. "

"ભાવનગર જિલ્લાના તત્કાલીન પોલીસ વડા રાહુલ શર્માએ પણ જણાવ્યું હતું કે એક સ્થાનિક દૈનિકમાં એક અહેવાલના પ્રકાશનને કારણે જિલ્લામાં હિંસા ફાટી નીકળી હતી."

"તેથી એવી ભલામણ કરવામાં આવે છે કે કોમી હિંસાના સમયગાળામાં ઘટના વિશેના અહેવાલોના પ્રકાશન સંબંધે મીડિયા પર વાજબી નિયંત્રણો લાદવાં જોઈએ."

"મીડિયાને એ સમજાવવું જોઈએ કે આવા મુશ્કેલ સમયમાં તેમણે જવાબદાર રીતે અહેવાલો પ્રકાશિત કરવા જોઈએ."

"તેમજ ઘટના વિશેના અતિશયોક્તિભર્યા અહેવાલો પ્રકાશિત કરીને વધારે હિંસા ભડકાવવામાં નિમિત્ત બનવું જોઈએ નહીં."

"મુશ્કેલ સમયમાં મીડિયા આત્મસંયમ રાખે એ સ્થાનિક સત્તાવાળાઓએ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ."

"તેમજ મીડિયા તેની મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન કરતું જણાય, તો તત્કાળ અસરકારક પગલાં લેવાં જોઈએ."

"આપણી પાસે તાલીમબદ્ધ પોલીસદળ ન હોય તો આપણે કોમી હુલ્લડ જેવી મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ સાથે તેઓ અસરકારક રીતે કામ પાર પાડશે એવી અપેક્ષા રાખી શકીએ નહીં."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..."પરંતુ તેની એ કોશિશ 'સનસનાટી' ફેલાવવા માટે જ ન્હોતી તેમાં પ્રતિબદ્ધતા હતી. સમૂહમાધ્યમનો લોકલક્ષી અભિગમ હતો. એના એવા મિજાજનો એક સંકેત 'મારી હકીકત'માં છે. એ લખે છે- 'એ નવા ઘર સંબંધી મારે મી. સમર્સ નામના ડેપ્યુટી કલેક્ટર સાથે એક ખટપટ થઈ હતી, ને તેથી આખાં શહેરમાં જાહેર થયું હતું કે, કવિ સુરતમાં રહેવા આવ્યા છે ને તેથી ટોપીવાળાની સામાં લડે છે. હું સામો થયો તે દાહાડાથી મી. સમર્સ જે શહેરના લોકોમાં જુલમગાર થઈ પડ્યો હતો તેનું જોર નરમ પડવા માંડ્યું હતું. તથા પછવાડેથી તો તેના વિશે બીજી તરફથી સરકારમાં પણ ચરચ... બાકીનો લેખ લખો:

ો હતો, જેમાં તેઓ સાહિત્ય, સમાજ, પત્રકારત્વ વગેરેની ચર્ચા કરતાં હતા. તેમના ચર્ચાપત્રો પણ જાણીતાં છે.

નર્મદના શરૂઆતથી જીવનથી અંતિમ તરફ ઢળતાં તેમના વિચારોમાં પરિવર્તન આવ્યાનું ઇતિહાસકારોએ નોંધ્યું છે.

ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં ગુજરાતી ભાષાભવનના પૂર્વ અધ્યાપક અને નાટ્યકાર, વિવેચક સતીશ વ્યાસ નર્મદની સાહિત્યસૃષ્ટિ, જીવનશૈલી, સામાજિકતા વગેરેના ઊંડા અભ્યાસી છે.

સતીશ વ્યાસ કહે છે, "પૂર્વાવસ્થામાં આવેગ, ઉત્સાહ અને ઉધામામાં ઉતાવળાં ડગલાં ભરી ચૂકેલો નર્મદ ઉત્તરાવસ્થામાં વયસહજ રીતે ઠરવા માંડ્યો છે. દેવું વધી ગયું છે. પત્ની ડાહી હવે દુનિયામાં નથી. મિત્રો પણ આઘાપાછા થઈ ગયા છે. સુધારાનો લોકજુવાળ આછો થતો નજરે પડે છે."

"ધાર્યાં ફળ મળ્યાં નથી, યૌવનકાળનાં વ્યસનોએ મન, શરીર નબળાં પડ્યાં છે, ત્યારે એ ધર્મ તરફ પાછો વળે છે. કિશોરાવસ્થામાં તો એ વેદપાઠી અને પૂજાપાઠી હતો જ. હવે એને આપણા ધર્મના સિદ્ધાંતોનાં અર્થઘટન અને પ્રસ્તુતતામાં રસ પડે છે. એનો અભ્યાસ કર્યા પછી એ 'ધર્મવિચાર' નામનો ગ્રંથ લખે છે."

"આર્થિક ભીંસ વધતાં નોકરી કદી ન કરવી એવો નિર્ણય કરી ચૂકેલો નર્મદ, પુનઃ ભારે હૈયે નોકરીમાં જોડાય છે. આપણો આ એકમાત્ર વીર ગણાયેલો સર્જકકાળની કારમી થાપટે    પારોઠનાં પગલાં ભરે છે. એ હવે'દીસે હાર્યો યોદ્ધો' બની ચૂક્યો છે. એક સમયનો કડખેદ હવે મનખેદ બન્યો છે. એ હાર્યો ભલે હોય, પણ તૂટ્યો નથી. ધર્મવિચારે એને ધીર બનાવ્યો છે. સમગ્ર સમાજને સુધારવા નીકળેલો એ હવે આત્મમંથન તરફ વળ્યો છે. આને આપણે કરુણતા કહીશું, પલાયન કહીશું કે ડહોળાયેલા જળની ઠર્યા પછીની નિર્મળતા કહીશું?"

'ધર્મવિચાર'થી પરિવર્તન

'અર્વાચીન ગુજરાતી સાહિત્યની વિકાસરેખા' (સુધારક યુગ)માં ધીરુભાઈ ઠાકર લખે છે, "વખત જતાં નર્મદનો તેના સુધારક સાથીઓ વિશેનો ભ્રમ ભાંગવા લાગ્યો. જાહેરમાં સુધારાનો ઉપદેશ કરનારા ખાનગીમાં જુદું જ વર્તન કરતા. તેમના આ દંભી વર્તનથી નર્મદનું મન ખાટું થઈ ગયું. તેની સત્યનિષ્ઠા અડગ હતી. પક્ષ, પ્રતિષ્ઠા, કીર્તિ, સ્તુતિ, નિંદા એ બધાંથી સત્ય પર છે એનો સચોટ દાખલો તેનું વિચારપરિવર્તન ઝીલી બતાવતું પુસ્તક 'ધર્મવિચાર' છે."

તેઓ આગળ લખે છે કે લાંબા અનુભવે, ઊંડા અભ્યાસે અને બદલાયેલા સંજોગોએ નર્મદાના વિચારો પર વખત જતાં એવી અસર કરી કે તેને આર્ય ધર્મ અને સંસ્કૃતિનો પુરરુદ્ધાર કરવામાં જ દેશનું કલ્યાણ છે એમ સમજાયું. આથી પોતે જ જે સુધારક વિચારોનો વીસ વર્ષથી ઉપદેશ આપતો હતો તેનો હિંમતભેર વિરોધ કરીને...


..."મને કંઈ મળે તો હું બધા સાથે વહેંચીશ અને તમને કંઈ મળે તો તમે બધા સાથે વહેંચો - એવા ભાવ સાથે અહીં બધા રહેતા હતા."

17 વર્ષની ઉંમરે કાન્ટેંગ્વાને ધનિક અને પ્રખ્યાત લોકોની એક ક્લબમાં વેઇટ્રેસ તરીકે નોકરી મળી ગઈ.

ત્યાં તેઓ 'ઇંગ્લીશ બોલી શકતી યુગાન્ડાની સુંદર યુવતી' તરીકે બધામાં જાણીતાં બન્યાં.

તેમની કમાણીથી તેઓ પોતાના માટે ઘર ખરીદી શક્યાં હતાં.

જીવન હવે સારી રીતે ગોઠવાઈ રહ્યું હતું.

તેવામાં ક્લબમાં એક રાત્રે કોઈ મહિલા કાન્ટેંગ્વાને મળી અને કહ્યું કે એ તેમને વધારે સારું જીવન આપી શકે એમ છે.

ક... બાકીનો લેખ લખો:

એકે-47 હતી." બંદૂકના નાળચે બે આર્મી ઑફિસરે વારાફરથી તેમની ઉપર બળાત્કાર કર્યો.

ગંદી અને લોહી નીતરતી હાલતમાં તેઓ હોટલ પરત પહોંચ્યાં.

તેમને લાગે છે કે કદાચ આવું કરવા માટે પેલી મહિલાઓએ રેસ્ટોરાના માલિક પાસેથી પૈસા લીધા હશે.

તેમણે પોલીસ સમક્ષ તેમની પર રેપ કરનારા લોકોને ઓળખી કાઢ્યા અને પછી ત્યાંથી કિગાલી પરત ફર્યાં.

તેમને ત્યાંથી યુગાન્ડાના કમ્પાલા શહેર જઈને પોતાનાં માતા અને બહેનને શોધવા હતાં અને પોતાનું જીવન સ્થિર કરવું હતું.

ગોમા શહેરમાં તે મેક્સ(આ તેનું સાચું નામ નથી) નામની એક વ્યક્તિને મળી હતી.

તેની મદદથી તેમણે પોતાનાં માતા અને બહેનને શોધી કાઢ્યાં.

મેક્સે તેમને કહ્યું, "મેં તમારાં બહેન અને માતાને શોધી આપ્યાં. હવે બધુ સારું થઈ ગયું છે."

"મારી ઇચ્છા છે કે તું કમ્પાલા પાછી આવે અને મારી ગર્લફ્રેન્ડ બનીને રહે."

મેક્સ એક ડાયનેમિક માણસ હતો. તેઓ મેક્સ પ્રત્યે આકર્ષાયાં.

કાન્ટેંગ્વા કહે છે, "આ એક નવા પ્રકારની આગમાં ઝંપલાવવા જેવું હતું."

"આ આગ કોઈએ બળાત્કાર કર્યો હોય એ પ્રકારની નહોતી પણ કોઈ માણસ તમારા માટે પાગલ થયો હોય તે પ્રકારની હતી."

મેક્સ કાન્ટેંગ્વાને આર્થિક રીતે મદદ કરતો હતો પણ સામે એવી અપેક્ષા રાખતો હતો કે તે એકલી બહાર ન નીકળે.

તે કાન્ટેંગ્વાને ફોનનો ઉપયોગ કરવા ન દેતો અને નોકરી કરવા પર પણ પ્રતિબંધ લગાવી દીધો હતો.

કાન્ટેંગ્વા કહે છે, "મારે તેના નિયમોનું પાલન કરવાનું હતું. મારી પાસે બીજો કોઈ વિકલ્પ નહોતો."

પ્રેમ અને મારપીટ

મેક્સ તેમની સાથે હોય ત્યારે જ તેઓ ફરવા જઈ શકતાં. મેક્સ તેમને તેમની બહેનને મળવા લઈ જતો.

અથવા તેઓ મેક્સની સાથે કોઈ મોટી રેસ્ટોરાં કે ક્લબમાં જતાં.

આ સમય દરમિયાન કાન્ટેંગ્વાનું પોતાનું એક સામાજિક વર્તુળ બનવા લાગ્યું.

કમ્પાલાની ફૅશન અને ફોટોગ્રાફી સાથે જોડાયેલા લોકોનું ધ્યાન તેની તરફ ખેંચાયું.

જોકે, આના લીધે મેક્સ તેમની પર રોષે ભરાયો. એક રાત્રે તેમણે જાહેરમાં ગન કાઢીને કાન્ટેંગ્વા સામે તાકી.

ત્યારબાદ ઘરે જઈને મેક્સે કાન્ટેંગ્વાને માર માર્યો.

કાન્ટેંગ્વા ત્યારબાદ પોતાનાં બહેનના ત્યાં જતાં રહ્યાં પણ પછી મેક્સે માફી માંગી એટલે પરત આવ્યાં.

કાન્ટેંગ્વા કહે છે, "હું યુવાન છોકરી હતી એટલે મને લાગ્યું કે તે મારી સાથે એટલે ઝઘડે છે કારણ કે તે મને પ્રેમ કરે છે."

"આજે જ્યારે હું વિચારું છું ત્યારે લાગે છે કે ઓહ આ કેટલો અત્યાચારભર્યો સબંધ હતો."

મેક્સને કાન્ટેંગ્વાની એક...


..."મોટા ભાગની બેઠકો સૌરાષ્ટ્રની છે, જ્યાં પાટીદારોનું પ્રભુત્વ છે. ગુજરાતની જે ચૂંટણી થશે એ મુખ્ય રીતે સ્થાનિક સ્તરે જ લડાશે, પક્ષાપક્ષી પણ એમાં બહુ નહીં આવે. એટલે બંને પક્ષ કેવા સ્થાનિક ઉમેદવારને ટિકિટ આપે છે અને કેવા સ્થાનિક મુદ્દા છે એ મહત્ત્વનું છે."

તો સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીના પોલિટિકલ સાયન્સ વિભાગના પ્રોફેસર બળદેવ આગજા અનુસાર ગુજરાતની પેટાચૂંટણીમાં હાથરસના મુદ્દાની ચોક્કસ અસર થવાની છે.

તેઓ કહે છે, "હાથરસની જે ઘટના બની છે, એના આખા દેશમાં પડઘા પડ્યા છે. પેટાચૂંટણી આવી રહી છે અને છેલ્લા બે દિ... બાકીનો લેખ લખો:

છે કે દીકરીઓને સુરક્ષા મળવી જોઈએ. અમારી માટે મહિલાની સુરક્ષા અને સન્માનનો મુદ્દો છે, રાજકીય મુદ્દો નહીં."

તેમણે હાથરસની ઘટના અંગે કહ્યું, "એટલું જ નહીં હાથરસની ઘટનાનું સત્ય બહાર લાવવા માટે કૉંગ્રેસ, મીડિયા કે અન્ય સંસ્થાઓ લડી રહી છે, તેમના પર ડંડા વરસાવાઈ રહ્યા છે, પણ અસામાજિક તત્ત્વોને રોકવાની કામગીરી કરાતી નથી."

તો ગુજરાત ભાજપના પ્રવક્તા પ્રશાંત વાળા કહે છે કે ગુજરાતની પેટાચૂંટણીમાં આ પ્રકારનો કોઈ મુદ્દો નથી.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં તેઓ કહે છે, "ગુજરાતની જનતા સમજુ છે અને સારી રીતે જાણે છે કે આ મુદ્દાને રાજકીય હાથો બનાવવાનું કામ કૉંગ્રેસનું છે."

તેઓ કહે છે કે ઉત્તર પ્રદેશમાં જે ઘટના બની એ દુખદ છે, પરંતુ એને રાજકીય રંગ આપવો એ ખોટું છે.

તેઓ વધુમાં કહે છે, "ભાજપની સરકાર (ગુજરાતમાં અને કેન્દ્રમાં પણ) તમામ લોકોને સાથે રાખીને બધાનો સર્વાંગી વિકાસ થાય એ રીતે કામ કરે છે અને એટલે જ છ વાર વિધાનસભા (ગુજરાત)માં લોકોએ આશીર્વાદ આપ્યા અને લોકસભા (ગુજરાત)માં પણ બીજી વાર 26માંથી 26 સીટ આપી છે."

તેઓ એમ પણ કહે છે કે આવનારી તમામ આઠ વિધાનસભા બેઠક પર લોકોના આશીર્વાદ ભાજપની સાથે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...'

'અમને હિંદુ નથી માનવામા આવતા'

અશોક સરવૈયા (જમણે) પરિવાર સાથે

બાલુભાઈએ વધુમાં કહ્યું, "ખરેખર અમે હિંદુ છીએ તોપણ અમને હિંદુ નથી માનવામાં આવતા. મને તો વિચાર આવે છે કે મુસ્લિમ ધર્મ સ્વીકાર કરી લઉં."

"અમારે હવે ગુલામીમાં નથી જીવવું. બાબા સાહેબના રસ્તા પર ચાલીમે ક્રાંતિ લાવવી છે. ધર્મ  પરિવર્તનનો નિર્ણય અમે વિચાર્યા વગર નથી કર્યો."

"હવે મૃત પશુનું ચામડું ઉતારવાનું કામ અમે નથી કરતા. અમને આશા છે પરિવર્તન જરૂર આવશે."

ઉનાકાંડની દુઃખદ ઘટના યાદ કરતા બાલુભાઈ કહે છે,"જ્યારે મારા દીકરાઓ પર અત્યાચાર થઈ ... બાકીનો લેખ લખો:

યુવકને ગરબા જોવા જવા બદલ માર મારવામાં આવ્યો હતો.

તાજેતરમાં જ ભાવનગરમાં એક દલિત યુવકની કથિતરૂપે ઘોડો રાખવા બદલ હત્યા કરી દેવાઈ હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...'

ઉત્તર કોરિયા

કેટલાક નિષ્ણાતોનું  એ પણ માનવું છે કે ટ્રમ્પ ઈરાન પ્રત્યે એટલા માટે પણ આકરું વલણ અપનાવી રહ્યા છે કે  જેથી તે ઉત્તર કોરિયા પર પોતોની મનમરજીની શરતો મુજબ વાતચીત માટે દબાણ  લાવી શકે.

પણ સવાલ એ પણ છે કે જો ટ્રમ્પ ઈરાન સાથેનો કરાર તોડે છે તો ઉત્તર કોરિયા શા માટે વાતચીતની મેજ પર આવે? અને શા માટે કોઈ કરાર પર સહી કરે?

બીબીસી મૉનિટરિંગ અનુસાર દુનિયાભરમાં ટ્રમ્પના ટ્વીટની ભલે ચર્ચા થઈ રહી હોય પણ મંગળવારે ઈરાનના મોટા ભાગના સમાચારપત્રોએ આ ખબરને કાંઈ ખાસ મહત્ત્વ નહોતું આપ્યું.

ના તો ટ્રમ્પ... બાકીનો લેખ લખો:

ાસિક રીતે પસ્તાવું પડશે.

સંધિ રદ કરતી વખતે ટ્રમ્પે આ કરારને 'અપ્રાસંગિક અને બેકાર' ઠેરવ્યો હતો. કેટલાક સૈન્ય અધિકારીઓએ કરાર રદ ન કરવા ટ્રમ્પને સલાહ આપી હતી.

અગાઉ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે ઈરાન 'મોત, તારાજી અને અરાજકતા' ફેલાવે છે, છતાંય આ કરારમાં તેના પ્રત્યે ભારે ઉદારતા દાખવવામાં આવી રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...' શરૂ કરે એટલે લાગણીના પ્રવાહમાં તણાય ગયેલો શ્રોતા તેને ઝીલવા માંડે. એક તો 'વ્યાસપીઠ' પરથી રામકથા અને તેમની પાછળ હનુમાનની મોટી તસવીર હોય છે, એટલે કટ્ટર હિંદુઓના એક વર્ગની લાગણી દુભાય છે."

"છેલ્લાં કેટલાક વર્ષો દરમિયાન આવા કટ્ટરવાદીઓની સંખ્યા વધી છે."

મનોવિજ્ઞાનીઓના મતે કોઈ ધાર્મિક, રાજકીય કે સૈન્ય કાર્યક્રમમાં નારેબાજી કે સમૂહગાન કરાવવામાં આવે એટલે જૂથના ઉત્સાહ અને જોમ વધે છે અને તે પરસ્પર એકરૂપતા અનુભવે છે, જેમ ફૉલોઅર્સની સંખ્યા વધુ હોય, તેમ આ લાગણીનો સંચાર પણ વધુ થાય છે.

આ સિવાય આવી... બાકીનો લેખ લખો:

ુવંશીઓની લાગણી દુભાય."

"કેટલાક કથાકાર છે, જે સામે બેઠેલ દર્શકને જોઈને પોતાનો રંગ બદલે છે, જે યોગ્ય નથી."

"વાદ-વિવાદ અને સુધાર એ હિંદુ ધર્મની પરંપરાના ભાગરૂપ રહ્યા છે. તેમાં જે ખોટું હોય, તેને ખોટું કહેવામાં આવે છે."

તેમણે મોરારિબાપુ ઉપર વ્યાસપીઠની મર્યાદાનો ભંગ કરવાનો આરોપ મૂક્યો.

વ્યાસપીઠની મર્યાદા કેમ?

હિંદુઓમાં 'શ્રીમદ્ ભાગવત્ મહાપુરાણ', 'રામચરિત માનસ' કે અન્ય કેટલાક ધર્મગ્રંથની કથા કહેવાની પરંપરા છે. આ કથા કહેનનાર મંચ ઉપર એક આસન ઉપર બેસે છે, જેને 'વ્યાસપીઠ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

કથાકાર સામે જે-તે ધર્મગ્રંથ હોય છે, જેને 'પોથીજી' તરીકે સંબોધવામાં આવે છે, જેની પ્રદક્ષિણા કરવામાં આવે છે.

હિંદુઓની પૌરાણિક માન્યતા પ્રમાણે, અર્જુનના પૌત્ર પરિક્ષીત (અને 'ચક્રવ્યૂહ'માં મૃત્યુ પામનાર અભિમન્યુના પુત્ર) રાજા વનમાં શિકાર કરવા નીકળ્યા ત્યારે તેમને પાણીની તરસ લાગી.

એ સમયે તેમણે શમિક નામના વૃદ્ધ ઋષિ પાસે પાણી માગ્યું, જોકે તપમાં બેઠેલા હોવાને કારણે તેમણે પરિક્ષીતની વાત ઉપર ધ્યાન ન આપ્યું, આથી ઉશ્કેરાયેલા પરિક્ષીતે તેમના ગળામાં સાંપ નાખી દીધો.

આ ઘટનાક્રમ અંગે ઋષિપુત્ર શ્રૃંગીને જાણ થઈ, એટલે તેમણે આ કૃત્ય કરનારનું સાત દિવસમાં સર્પદંશથી મૃત્યુ થશે એવો શ્રાપ આપ્યો. આ શ્રાપ અંગે જાણ થતાં શમિક પરિક્ષીત રાજાની પાસે ગયા અને સાત દિવસમાં પોતાના મોક્ષનો માર્ગ નિશ્ચિત કરવા કહ્યું.

આ માટે તેમણે અન્ય શુકદેવ પાસે જઈને 'શ્રીમદ્ ભાગવત્ મહાપુરાણ'નું શ્રવણ કરવાનું સૂચન કર્યું.

હિંદુધર્મમાં પુનર્જન્મની વિભાવનાને સ્વીકૃતિ મળેલી છે. તેઓ માને છે કે મનુષ્યદેહ ધારણ કરતાં પહેલાં વ્યક્તિનો 'આત્મા' 84 લાખ યોનિઓ (અલગ-અલગ જીવસ્વરૂપના સંદર્ભમાં) ચક્રમાંથી પસાર થાય છે, પરંતુ જો વ્યક્તિ મોક્ષ પ્રાપ્ત કરી લે, તો તે જીવનચક્રમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે. આ વિભાવનાને બૌદ્ધ માન્યતામાં 'નિર્વાણ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

મોક્ષ મેળવવાના આશયથી પરિક્ષીત શુકદેવ પાસે જાય છે અને સાત દિવસ સુધી કથાનું શ્રવણ કરે છે. તેમના નામ પરથી કથાનું આસન 'વ્યાસપીઠ' તરીકે ઓળખાય છે. કથાના સાતમા દિવસે 'તક્ષક' નાગના ડંખથી પરિક્ષીત મૃત્યુ પામે છે, પરંતુ કથા સાંભળી હોવાથી મોક્ષ મેળવ્યો હોવાનું હિંદુઓ માને છે.

આ વિશે હિંદુઓના પૌરાણિક ગ્રંથ 'શ્રીમદ્ ભાગવત્ મહાપુરાણ'ના પ્રથમ સ્કંધ (પેટાખંડ)ના18મા તથા 19મા અધ્યાય તથા 12મા સ્કંધમાં ઉલ્લેખ મળે છે.

આ આસનને એટલી હદે પવિત્ર...


...''

જ્યારે મરીઝની કવિતાની ચોરી શૂન્યએ રોકી

મરીઝ

મરીઝને ગુજરાતી ગઝલ અને શાયરીઓમાં ટોચનું સ્થાન મળ્યું છે, તેમને 'ગુજરાતના ગાલીબ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

રઈશ મણિયાર જણાવે છે, "મરીઝ થોડા લાપરવાહ હતા. જ્યારે શૂન્યને ભલે કોઈ ઍવૉર્ડ, પારિતોષિક કે પુરસ્કાર ન મળ્યા છતાં તેઓ એ બાબતથી સભાન હતા કે એ એક ગઝલ-સમ્રાટ છે. તેમની રજૂઆતમાં એ ખુમારીનો અનુભવ કરી શકાય છે."

અમૃત ઘાયલ, ગની દહીંવાલા અને શૂન્ય પાલનપુરીને તેમની ભાષા અને શબ્દોની પસંદગી ઉપરાંત છંદ પરની પકડ માટે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

આ જ સંદર્ભે શૈલ પાલનપુ... બાકીનો લેખ લખો:

"પિતાજીએ તે ન સ્વીકારી અને તેમની ખુમારીથી વધુ પ્રભાવિત થયો. ત્યારબાદ તેમણે પાછળથી પિતાજીને યુરોપ પ્રવાસે જવાની વ્યવસ્થા કરી આપી હતી."

મુંબઈ સમાચારની ઑફીસમાં શૂન્ય પાલનપુરી

બીજો એક કિસ્સો યાદ કરતા તનસીમ બલોચ જણાવે છે, "1987માં એમને બીજો ઍટેક આવ્યો પછી ત્રણ દિવસ માટે આઈસીયૂમાં રાખવા પડ્યા હતા."

"ત્યાંથી રજા મળતા જ ઘરે આવતા પહેલાં તેમણે મને આગ્રહ કરીને મુંબઈ મોકલ્યો હતો."

"તેઓ મુંબઈ રહેતા ત્યારે પ્રેસ ક્લબમાં નિયમિત જતા હતા. તેમનું 37.50 રૂપિયાનું તેમનું એક બીલ બાકી હતું."

"મેં કહ્યું કે આટલી ઉતાવળ કેમ છે, તમારી તબિયત સારી થાય પછી જઈ આવીશ."

"ત્યારે તેમણે કહેલું કે કોઈ પણ પ્રકારની ઉધારીના ભાર સાથે હું નહીં જઈ શકું."

"હું તાત્કાલિક મુંબઈ ગયો, પ્રેસ ક્લબ જઈને મૅનેજરને મળ્યો. મૅનેજરને પિતાજી વિશે જાણ થતા તેઓ ભાવુક થઈ ગયા અને બીલ માફ કરી દીધું."

શૂન્ય પાલનપુરીની કેટલીક જાણીતી રચનાઓઃ

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...', 'મુસલમાન છોકરીની ઈજ્જત સાથે મજાક' અને અંકિત બજરંગ દળ સાથે જોડાયેલો હોવાનું જણાવીને તેની હત્યાને યોગ્ય ગણાવવાના પ્રયાસ કર્યા હતા.

અખલાક કે પહલૂ ખાનની હત્યાઓની કિસ્સામાં ગાયની ચોરી અને ફ્રિજમાં ગૌમાંસ હોવાની દલીલો જે રીતે કરવામાં આવી હતી એવી જ રીતે અંકિતની હત્યાના કિસ્સામાં કરવામાં આવ્યું હતું.

લોકો એકસરખા જ છે. તેમનો જન્મ સંજોગવશાત્ હિંદુ કે મુસલમાન પરિવારમાં થયો છે એટલો જ ફરક છે. બીજો કોઈ ફરક નથી.

કોઈ કિસ્સામાં એક પક્ષ હિંદુ હોય અને બીજો મુસલમાન હોય ત્યારે મોટાભાગના લોકો તર્ક, તથ્ય અને ... બાકીનો લેખ લખો:

જર કરવી જોઈએ.

મીડિયા અને બુદ્ધિજીવીઓની જવાબદારી?

ચૂંટણી પ્રચાર સભાને સંબોધી રહેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી.

દેશમાં છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં ગૌરક્ષા તથા લવ જેહાદના નામે અને ક્યારેક કોઈએ ટોપી પહેરી હોય તથા તેને દાઢી હોય એવા કારણસર મુસલમાનોને માર મારીને તેમની હત્યા કરવામાં આવી છે.

આ એક પ્રકારની પેટર્ન છે. સરકારનું મૌન નહીં, પણ ઘણીવાર તેને સરકારનો ખુલ્લો ટેકો હોય છે.

અખલાકની હત્યાની એક આરોપીનું બીમારીને કારણે મોત થયું ત્યારે તેની લાશને તિરંગામાં લપેટવામાં આવી હતી અને કેન્દ્રીય પ્રધાન મહેશ શર્મા તેને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા પહોંચ્યા હતા. એ ઘટનાને યાદ કરો.

જેઓ હાંસિયા પર છે, જેમનો અવાજ કોઈ સાંભળતું નથી કે સાંભળવા ઈચ્છતું નથી તેમનો અવાજ લોકો સુધી પહોંચાડવાની મીડિયા, બુદ્ધિજીવીઓ તથા વિવેકવાન લોકોની જવાબદારી છે.

મીડિયા, બુદ્ધિજીવીઓ અને વિવેકવાન લોકોએ બહુમતીની ભીડના અવાજનો પડઘો બનવાનું નથી.

હિંસાનું કારણ તથા તેના પ્રમાણના મુદ્દા પણ મહત્ત્વના છે. તેને બે ઉદાહરણ વડે સમજી શકાય.

એક, માલદામાં મુસલમાન જૂથો તથા પોલીસ વચ્ચેની ટક્કરની ઝાટકણી બુદ્ધિજીવીઓએ કાઢવી જોઈએ એવી માગણી કરવી, પણ હિંસક જાટ આંદોલન વખતે ચૂપ રહેવું.

આ બન્ને બાબતોની તુલના સમાન માપદંડ વડે થઈ શકે?

બીજી તરફ દિલ્હીમાં પાર્કિંગના ઝઘડામાં એક હિંદુ ડેન્ટિસ્ટની મુસલમાનોએ હત્યા કરી ત્યારે એ ઘટનાની ઝાટકણી અખલાકની હત્યાની માફક કાઢવાની માગણી ઉઠી હતી.

આ કિસ્સામાં એ સમજવું જરૂરી છે કે ઝઘડામાં થયેલી દુઃખદ અને નિંદનીય હત્યાનું કારણ ડેન્ટિસ્ટનું હિંદુ હોવું ન હતું.

એ કિસ્સામાં ધર્મનો કોઈ એંગલ ન હોવાનું પોલીસે પણ સ્વીકાર્યું હતું.

આ બધી બાબતોમાં બહુ ઝીણવટભર્યો વિચાર કરીને કોઈ તારણ કાઢવું જરૂરી છે, પણ ભીડ તરત ફેસલો, તરત ન્યાય અને પોતાની જીત ઈચ્છતી હોય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...'માં ભારતના ખરાબ રેન્ક બાબતે આમ આદમી પાર્ટીના સાંસદ સંજયસિંહે રાજ્યસભામાં કરેલી ટિપ્પણીનો જવાબ આપી રહ્યા હતા.

સંજયસિંહે પોતાની ટિપ્પણીમાં કહ્યું હતું કે વિશ્વના ટોચના દસ અનાજ ઉત્પાદક દેશોમાં સામેલ હોવા છતાં ભારત હંગર ઇન્ડેક્સમાં ખૂબ જ દયજનક સ્થિતિમાં દેખાય છે.

તેમણે પોતાના નિવેદનમાં એવું પણ જણાવ્યું હતું કે આ બાબતે ભારતના પાડોશી દેશો નેપાળ, બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકાનું પ્રદર્શન સારું રહ્યું છે.

ગ્લોબર હંગર ઇન્ડેક્સ 2020 અનુસાર વિશ્વના 107 દેશમાં ભારતને 94મો ક્રમ આપવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટમાં ... બાકીનો લેખ લખો:

ર્થીઓ અને મુલાકાતીઓને ટૂંકાં વસ્ત્રો પહેરીને મંદિરમાં પ્રવેશવાની મનાઈ ફરમાવી દેવામાં આવી છે.

આ સિવાય મંદિરમાં મુકાયેલ નોટિસમાં દર્શનાર્થીઓ માટે માસ્ક પહેરવાનું પણ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.

નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં જ ગુજરાતમાં અને દેશમાં વસ્ત્રોને લઈને ચર્ચા ચાલી રહી છે. અમુક દિવસો પહેલાં જ કૉંગ્રેસના એક ધારાસભ્યને ગુજરાત વિધાનસભામાંથી ટી-શર્ટ પહેરવાને લઈને બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા.

આ સિવાય ઉત્તરાખંડના મુખ્ય મંત્રી તીરથસિંહ રાવતે પણ તાજેતરમાં જ મહિલાઓનાં કપડાં બાબતે ટિપ્પણી કરી હતી. જેની પણ ઘણી ચર્ચા થઈ હતી.

આવી પરિસ્થિતિમાં મંદિરના ટ્રસ્ટ દ્વારા સ્ત્રીઓ અને પુરુષો બંને માટે ટૂંકાં વસ્ત્રો પહેરીને મંદિરમાં પ્રવેશવાની મનાઈ ફરમાવી દેવામાં આવી છે.

વૉટ્સઍપ, મૅસેન્જર અને ઇન્સ્ટાગ્રામડાઉન થયાં

સમાચાર એજન્સી રૉયટર્સ પ્રમાણે, સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફૉર્મ વૉટ્સઍપ, મૅસેન્જર અને ઇન્સ્ટાગ્રામના ઉપયોગમાં ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં તકલીફ પડી હતી.

'ડાઉનડિરેક્ટર ડોટકૉમ' પ્રમાણે, આ પરેશાનીની શરૂઆત રાત્રે લગભગ 10.40 વાગ્યાથી થઈ અને તાત્કાલિક ધોરણે તેના કારણ અંગે કાંઈ ખબર પડી શકી નહોતી.

લગભગ એક કલાક બાદ વૉટ્સઍપ ફરીથી કામ કરવા લાગ્યું. થોડી વાર બાદ મૅસેન્જર અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પણ યોગ્ય રીતે ચાલવા લાગ્યાં.

આ સાથે જ ટ્વિટર પર #whatsappdown ટ્રેન્ડ શરૂ થઈ ગયો હતો અને લોકો આ વાત પોતપોતાની રીતે વ્યક્ત કરવા લાગ્યા હતા.

પ્રવીણ કાસવાન નામના એક યુઝરે ટ્વિટર પર લખ્યું કે વૉટ્સઍપ અને ઇન્સ્ટાગ્રામ યુઝર આ પ્લૅટફૉર્મ બંધ હોવાના કારણે ટ્વિટર પર આવવા લાગ્યા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...'માં લખ્યું છે કે "હાથીઓનો મુકાબલો થયો તે દરમિયાન દારા શિકોહ પાછળ ઊભા રહ્યા હતા અને તેમણે ઔરંગઝેબને બચાવવાની કોશિશ કરી નહોતી."

દારા, દીન અને કુરાન

દારા અનેક ધર્મ તથા સંસ્કૃતિમાં રુચિ ધરાવતા હતા. તેઓ સૂફીઓ, યોગીઓ તથા અલગ-અલગ ધર્મના ગુરુઓથી ઘેરાયેલા રહેતા.

1656ના શરૂઆતના સમયમાં તેમણે વૈદિક હિંદુધર્મના સ્રોત સમાન ઉપનિષદોનો અનુવાદ શરૂ કરાવ્યો.

દારા કોઈ 'સત્યશોધક'ની જેમ ધર્મોની વચ્ચે સત્યને ખોળતા રહ્યા. કુરાનના એક ભાગમાં ઉલ્લેખિત એક પુસ્તક વિશે જાણીને દારાને ખાતરી થઈ ગઈ કે તે વાત ઉપનિષદોના સંદર્ભ... બાકીનો લેખ લખો:

પણ હતી અને પતનનું કારણ પણ. દારા તેના વર્ષાસનની બધી રકમ ધાર્મિક વિચારોની ભૂખ, દર્શનશાસ્ત્રનાં પુસ્તકોના અનુવાદ તથા મુઘલશૈલીના ચિત્ર બનાવડાવવા પાછળ ખર્ચી નાખતા.

દારાની આ ધૂનને કારણે જ તેઓ પોતાના સમયમાં સૌથી વધુ ઠગાયેલી વ્યક્તિ બની ગયા.

જૉનાર્દન ગેનેરીના મતે, "કદાચ તે દીવાસ્વપ્નની દુનિયામાં રાચતો હતો. કોઈ દાર્શનિકની જેમ તે વિચારોમાં રચ્યોપચ્યો રહેતો. તેને વહીવટ કરતાં દર્શનમાં વધુ રસ પડતો. જો તેણે 'ધાર્મિક એકતા'ને બદલે વહીવટ વિશે વધુ વિચાર્યું હોત, તો કદાચ સારું રહેત."

એક સમકાલીન વિશ્લેષકના મતે, જે સમયે દારા સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન મળે તેવા કામ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ઔરંગઝેબ પોતાની તલવારની ધાર તેજ કરી રહ્યા હતા.

ઔરંગઝેબ, આભા અને આયોજન

ઔરંગઝેબનો દરબાર

બીજી બાજુ, ઔરંગઝેબ શાહી તખત ઉપર દાવેદારી માટે ખુદને મજબૂત કરી રહ્યા હતા, તેઓ પોતાનું પ્રભાવક્ષેત્ર વિસ્તારી રહ્યા હતા.

ઔરંગઝેબ અંગે મુનિશ ફારુખી માને છે, "ઔરંગઝેબે મધ્ય ભારતમાં કામ કર્યું હતું, તેણે દખ્ખણમાં બે વખત લાંબો સમય વિતાવ્યો હતો. તે ગુજરાત અને મુલતાનમાં રહ્યો હતો. તે ઉત્તર અફઘાનિસ્તાનના કંધાર ઉપરની બે ચઢાઈમાં પણ સામેલ હતો."

"તેણે પોતાની જાતને યૌદ્ધા તથા વહીવટકર્તા તરીકે તૈયાર કરી. તેણે પ્રજા માટે ચિંતિત શાસક અને ધાર્મિક વ્યક્તિ તરીકેની છાપ ઊભી કરી. તે રાજ્યો ઉપરના હુમલા બાદ લૂંટમાં મળેલી રકમ સાથીઓમાં વહેંચી દેતો."

"આથી જ્યારે ઉત્તરાધિકાર માટે લડાઈની વાત આવી, ત્યારે આમાંથી અનેક લોકોએ તેનો સાથ આપ્યો."

"1657માં શાહજહાંની બીમારીને કારણે સત્તાનો શૂન્યાવકાશ સર્જાયો. સ્થિતિનો લાભ ઉઠાવતા ઔરંગઝેબે એક ચાલ ચાલી. તેઓ ભાઈ દારા શિકોહને સૈન્ય બાબતોમાં અણઘડ માનતા. તેઓ માનતા કે તે અન્ય ધર્મોમાં રસ લેવાને કારણે તે ધર્મત્યાગી થઈ ગયા છે એટલે તે રાજ કરવાને કાબેલ નથી."

સત્તાની સાંઠમારી બંને ભાઈઓને મેદાન-એ-જંગ સુધી ખેંચી ગઈ. જૂન-1659માં આગ્રા પાસે સામૂગઢ ખાતે બંને ભાઈઓની સેના સામસામે આવી ગઈ. અપેક્ષા મુજબ જ આ લડાઈ લાંબી ન ચાલી.

દારા, દગો અને એ દૃશ્ય

કેટલાક ઇતિહાસકારો નોંધે છે કે ઔરંગઝેબ એક રાજપૂત સૈનિકના વારથી માંડમાંડ બચ્યા હતા. એક કુશળ યૌદ્ધાની જેમ ઔરંગઝેબે તરત જ ખુદને સંભાળી લીધા.

ઔરંગઝેબની ટુકડીએ ફેંકેલું એક રૉકેટ દારા શિકોહની હાથીની અંબાડીને લાગ્યું. તેઓ હેબતાઈ ગયા અને ઝડપભેર હાથી પરથી નીચે ઊતરી ગયા.

સૈનિકોએ દારા શિકોહના ભયને પામી લીધો અને બધું ખતમ થઈ ગયું. માત્ર...


..., "અપમાન, બાધાઓ, અને બલિદાનના 22 વર્ષો બાદ મારા પુત્રના પિતા પાકિસ્તાનના નવા વડા પ્રધાન બનવા જઈ રહ્યા છે. આ મક્ક્મતા, ભરોસો અને હાર ન માનવાનું અવિશ્વસનિય ઉદાહરણ છે. હવે એ પડકારને યાદ રાખવાનો છે કે તેઓ રાજનીતિમાં પ્રથમ શા માટે આવ્યા, મુબારક ઇમરાન ખાન."

ઇમરાન ખાન તેમની પ્રથમ પત્ની સાથે

12:30 પીટીઆઈના મહિલા નેતાની જીત

પાકિસ્તાનના ફેમસ મહિલા નેતા અને પીટીઆઈના ઉમેદવાર ઝરતાજ ગુલ વિજેતા બન્યા છે. તેઓ NA-191 પરથી વિજેતા બન્યાં છે.

12:00 ઇમરાન ખાને બોલાવી બેઠક

શરૂઆતી વલણોને જોતાં ઇમરાન ખાનનો પક્ષ... બાકીનો લેખ લખો:

7 બેઠકો સાથે ત્રીજા નંબર પર છે. અન્ય પક્ષો અને અપક્ષ ઉમેદવારો મળીને કુલ 56 બેઠકો પર આગળ છે.

હાલના પરિણામોને જોતાં પાકિસ્તાનના નવા વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન બને તેવી શક્યતા છે.

9:30ઇમરાન ખાન આગળ

શરૂઆતની ગણતરી પ્રમાણે ઇમરાન ખાનની પાર્ટી તહરીક-એ-ઇન્સાફ(PTI) આગળ ચાલી રહી છે.

હાલ જેલમાં સજા કાપી રહેલા નવાઝ શરીફની પાર્ટી પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝે(PML-N) આ પરિણામોને માનવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે.

PML-N સિવાય અન્ય પક્ષોએ પણ પરિણામોમાં છેતરપીંડી અને કાવતરાની વાત કહીને વિરોધ કર્યો છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

જોકે, તેની સામે પાકિસ્તાનના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરે આ આરોપોને ફગાવી દીધા છે.

પાકિસ્તાનના સ્થાનિક સમય પ્રમાણે વહેલી સવારે 4 વાગ્યે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર મોહમ્મદ રઝા ખાને એક પત્રકાર પરિષદમાં કહ્યું કે પરિણામો જાહેર કરવામાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે.

તેમણે કહ્યું, "રિઝલ્ટ ટ્રાન્સમિશન સિસ્ટમ(RTS)ના કારણે પરિણામોમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે. અમે પહેલી વખત આ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છીએ."

9:15ઇમરાનના સમર્થકોની ઉજવણી

ઇમરાન ખાનના સમર્થકોએ પરિણામ પહેલાં જ ઉજવણીની શરૂઆત કરી દીધી છે

બીજી તરફ પાકિસ્તાનમાં શરૂઆતી ગણતરીમાં ઇમરાન ખાન આગળ ચાલી રહ્યા છે.

દેશભરમાં તેમના સર્મથકોએ ઉજવણી શરૂ કરી દીધી છે. ખાનના પક્ષના પ્રવક્તા ફવાદ ચૌધરીએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું હતું કે દેશને નવા પાકિસ્તાન માટે અભિનંદન. વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન.

જોકે, તેમની પાર્ટી હજી સત્તાવાર પરિણામોની રાહ જોઈ રહી છે.

9:00કાવતરાનો આરોપ

નવાઝ શરીફની પાર્ટીએ ચૂંટણીમાં ગેરરીતીનો આરોપ લગાવ્યો છે

પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝે ચૂંટણીમાં કાવતરાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

જોકે, આ આરોપને ચૂંટણી પંચના અધિકારીઓએ ફગાવી દીધો છે.

બીજી તરફ પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝના નેતા શહબાઝ શરીફે મતદાન બાદ મતોની ગણતરી માટે પાર્ટીના એજન્ટ્સને આપવામાં આવેલા એક ફોર્મને લઈને સવાલો ઉઠાવ્યા છે.

અન્ય પાર્ટીઓએ પણ આ પ્રકારની ફરિયાદો કરી છે.

શહબાઝ શરીફે કહ્યું કે અન્ય પાર્ટીઓ સાથે મળીને તેઓ આ મામલાને આગળ પણ ઉઠાવશે.

8:30 કેટલા ટકા મતદાન થયું?

પાકિસ્તાનમાં ઘણા વિસ્તારોમાં મહિલાઓએ પહેલીવાર મતદાન કર્યું હતું

પાકિસ્તાનમાં સંસદની કુલ 270 બેઠકો માટે મતદાન થયું હતું.

જ્યારે 70 બેઠકો મહિલાઓ અને લઘુમતીઓ માટે અનામત રાખવામાં આવી છે.

જેને પાંચ ટકાથી વધારે મતો મેળવનારા પક્ષો વચ્ચે વહેંચવામાં આવે છે.

એએફપીના અહેવાલ...


..., "અહીં શમીને ખ્યાલ આવ્યો કે હવે તેઓ માત્ર મજા માટે નહીં પોતાના દેશ માટે રમી રહ્યા છે. હવે ઑફ-ફિલ્ડમાં વધુ ધ્યાન આપનાર શમી આ વિશે બહુ વાત કરતા નથી."

ઝુનઝુનવાળા કહે છે, "શમી બહુ શાંત સ્વાભાવની વ્યક્તિ છે. તેમનામાં કોઈ ગુસ્સો નથી. અમે તેમને કહેતા કે બૅટ્સમેનને ઉશ્કેરો પરતું તેઓ ઉશ્કેરાતા નહીં."

ડ્રેસિંગરુમમાં પણ શમી બહુ વાત કરતા નથી અથવા જ્યાં-ત્યાં ફર્યાં કરતા નથી.

ઉમેશની જેમ મોહમ્મદ શમી પણ ઈજાના કારણે ઈંગ્લેન્ડ સામેની પ્રથમ બે ટેસ્ટ ચૂકી જશે. પરતું પાછળથી તેઓ સિરીઝમાં જોડાઈ શકે છે.

ઉમેશ યાદવ... બાકીનો લેખ લખો:

ટ પર ઉમેશે ફેંકેલો દડો વાગતાં હેલ્મેટમાં તીરાડ પડી ગઈ હતી. બીજા બૅટ્સમેનના ચેસ્ટ ગાર્ડમાં ઉમેશનો બોલ વાગતાં તેમાં પણ તીરાડ પડી ગઈ હતી."

"જ્યારે પ્રથમ ડ્રિંક્સ બ્રેક આવ્યો ત્યારે ભારતના ભૂતપૂર્વ બૅટ્સમેન અને મધ્ય પ્રદેશના બેટ્સમેન ઋષિકેશ કાનિટકરે મને પૂછ્યું, આ કોણ છે? એવું લાગે છે કે જાણે હું વેસ્ટ ઇન્ડિઝના બૉલર સામે રમી રહ્યો છું."

પોતાની પ્રથમ ઈનિંગમાં ઉમેશ યાદવે 72 રન આપીને 4 વિકેટ ખેરવી હતી. તેઓ અત્યાર સુધી ભારત વતી ટેસ્ટમાં 148 વિકેટ લઈ ચૂક્યા છે.

કરી એક્સપર્ટ - ઇશાંત શર્મા

ભારતના ફાસ્ટ બૉલિંગ ઍટેકમાં ઇશાંત શર્મા સૌથી અનુભવી છે અને 97 ટેસ્ટ રમ્યા છે. ચારેયમાં સૌથી લાંબા િશાંત શર્મા બૉલને વિચિત્ર રીતે બાઉન્સ કરવામાં માહેર છે અને ફુલટોસ દ્વારા પેડને નિશાન બનાવવામાં કાબેલિયત ધરાવે છે. તેઓ સારા લેન્થથી ફુલટોસ નાખે છે.

2018માં ઇશાંતે સસેક્સ સાથે કાઉન્ટી ક્રિકેટમાં ભાગ લીધો હતો. ઇશાંત મુજબ કાઉન્ટી ક્રિકેટના કારણે તેમની રમતમાં સુધારો થયો છે. કાઉન્ટી ક્રિકેટના કારણે ઇશાંત અને બેન બ્રાઉન ભેગા થયા. બ્રાઉન અંડર-19 આંતરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં જાણીતું નામ છે.

બ્રાઉન કહે છે, "અમને હજુ પણ એ દિવસો યાદ છે જેમાં ખાસ કરીને કોહલી અમારી સામે સ્ફોટક બેટીંગ કરતા હતા. 50 ઓવરની મૅચમાં ભારતીય ટીમ એકથી દોઢ કલાકની અંદર રન ચેઝ પૂર્ણ કરી નાખતી હતી."

ઇશાંત બહુ રમૂજી વ્યક્તિ છે અને તેમની સેન્સ ઑફ હ્યુમર પણ સારી છે.

"અમે વાગામામામાં ગયા હતા અને ઇશાંતે જણાવ્યું કે મેન્યૂમાં ફાયરક્રેકર સૌથી સારી ડિશ છે. તેમને કહ્યું કે બહુ મસાલા હોવાના કારણે અમારે આ ડિશ ઓર્ડર કરવી જોઈએ નહીં."

"ઇશાંતે ડિશનો ઓર્ડર આપ્યો પરતું તેઓ ખાઈ શક્યા નહીં. મસાલા સહન ન કરી શકવાના કારણે ઇશાંત ગુસ્સે પણ થયા હતા.

"32 વર્ષના ઇશાંત મસાલાની ગરમીને સહન ન કરી શક્યા પરતું તેઓ મિડલમાં ગર્મી ઉત્પન્ન કરી શકે છે.

બ્રાઉન કહે છે કે, "ઑફ ફિલ્ડ તે બહુ સારી વ્યક્તિ છે પરતું ફિલ્ડમાં તેઓ સખત સ્પર્ધા આપે છે."

ઇશાંતે ઈંગ્લેન્ડના ભૂતપૂર્વ બૅટ્સમેન ઈયાન બેલને જે સ્પેલ નાખ્યો તેને યાદ કરતા બ્રાઉન કહે છે કે, "કાઉન્ટી ચૅમ્પિયનશીપમાં વારવિકશાયર અને સસેક્સ વચ્ચે મૅચ રમાઈ રહી હતી. ત્યારે એક એલબીડબ્લ્યુનો નિર્ણય આવ્યો જે અમને લાગ્યું કે અમારા વિરુદ્ધ આપવામાં આવ્યો છે. ઇશાંત બહુ ગુસ્સે થઈ ગયા હતા અને તેમને શાંત કરવા માટે મારે જવું પડ્યું હતું."

"તેમણે ઝડપથી બાજી સંભાળી લીધી. તેઓ બહુ ઘાતક...


..., "આ મોદીના જીવનની એક કાલ્પનિક કહાણી છે."

નીલાંજન મુખોપાધ્યાયે મોદી પર જે પુસ્તક લખ્યું છે તેનું નામ છે, "નરેન્દ્ર મોદી : ધ મૅન, ધ ટાઇમ્સ."

તેઓ કહે છે કે જે દૃશ્યમાં મોદી હાથમાં તિરંગો લઈને ઉગ્રવાદીઓનો સામનો કરે છે, તે પાર્ટીની હાલની રાજકીય ભાવના સાથે તેમના ભૂતકાળને જોડવાની કોશિશ કરી રહ્યું છે.

તેઓ કહે છે, "તેનાથી ઊલટું તેમના પર આક્ષેપ થયા હતા કે રમખાણો દરમિયાન મુખ્ય મંત્રી કાર્યાલયે મુશ્કેલીના સમયમાં યોગ્ય પગલાં લીધાં નહીં."

1992માં મોદી ભાજપના કાર્યકર્તા તરીકે પાર્ટી અધ્યક્ષ મુરલી મનોહર જો... બાકીનો લેખ લખો:

ારો કરવાનો હતો. આ ફિલ્મ રિલીઝ થયાના છ અઠવાડિયાં બાદ ભારતે કાશ્મીરના પુલવામામાં સુરક્ષાદળો પર હુમલો થયા બાદ પાકિસ્તાનમાં હવાઈ હુમલા કર્યા હતા.

હવે ભાજપના સમર્થકો વચ્ચે સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક એક નારો બની ગયો છે. ગયા ગુરુવારે પોતાની સભામાં વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું કે તેમની અંદર જ "જમીન, હવા અને અંતરિક્ષમાં સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક કરવાની હિમ્મત હતી."

પરંતુ ફિલ્મ નિર્માતા સત્તાધારી સરકારની ખુશામતમાં લાગ્યા છે. 'માય નેમ ઇઝ રાગા' એક એવી ફિલ્મ છે જે મોદીના મુખ્ય પ્રતિસ્પર્ધી અને કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીના જીવન પર છે.

ફિલ્મના નિર્દેશક તેનો "કમબૅક" એટલે કે શાનદાર રીતે પરત ફરવાની એક પ્રેરક કહાણી સ્વરૂપે પ્રચાર કરી રહ્યા છે. શક્તિશાળી સ્થાનિક રાજનેતાઓ પર પણ આ વર્ષે ફિલ્મો બની છે.

દાયકાઓ સુધી ભારતીય ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી પર સેન્સર બોર્ડનું નિયંત્રણ હતું. જેમાં રાજકીય હેતુ ધરાવતી ફિલ્મો ઓછી બનતી હતી.

પરંતુ સેન કહે છે કે હાલના મહિનાઓમાં જે રીતે અચાનક આ પ્રકારની ફિલ્મો આવી છે તે બિલકુલ અનોખી વાત છે.

સેન જણાવે છે કે તેમની નજરમાં પીએમ નરેન્દ્ર મોદી જેવી ફિલ્મોની શહેરી લોકો ભલે મજાક ઉડાવે અને મીડિયા તેની ટીકા કરે પણ ટ્વિટર પર માત્ર એ લોકો જ નથી જે તેમને મત આપશે.

તેઓ કહે છે, "મુખ્ય વાત એ છે કે શહેરોથી બહારના અથવા દેશમાં ઓછું ભણેલા લોકો છે તે વિસ્તારોમાં લોકો અતિશ્યોક્તિભર્યા ફિલ્મી દૃષ્યોથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે."

"કારણ કે લોકોમાં એ ધારણા છે કે જે વાત સાચી ન હોય તે ફિલ્મમાં ન બતાવી શકાય."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..., "કૉંગ્રેસની એક 'રેનબો પૉઝિશન' હજુ પણ બનેલી છે, બધી જાતિઓના કેટલાક વોટ તેમને જરૂર મળે છે. જોકે વોટની ટકાવારી બહુ ઓછી થઈ છે."

"ફાયદો એ થાય છે કે આરજેડી અને કૉંગ્રેસ જ્યારે એકસાથે આવે ત્યારે મુસલમાનોના વોટ એક જગ્યાએ થઈ જાય છે. કૉંગ્રેસને કારણે કેટલાક સવર્ણોના વોટ પણ આરજેડી તરફ જવાની શક્યતા રહે છે. અલગઅલગ જાતિઓના વિખરાયેલા વોટ કૉંગ્રેસ પાસે જમા થઈ જાય છે."

લોક જનશક્તિ પાર્ટી જો એનડીએ સાથે ન રહે તો?

અમરનાથ તિવારી કહે છે, "લોક જનશક્તિ પાર્ટી (એલજેપી) એનડીએથી બહાર નહીં જાય, કેમ કે એ તેની રાજકીય જર... બાકીનો લેખ લખો:

માગે સોમાંથી સાઠ'થી બિહારના સોશિયલ એન્જિયનિયરિંગની શરૂઆત થઈ. તેમજ  જેપી આંદોલને પણ 'જાતિ છોડો, જનોઈ તોડો'ના નારા સાથે મહત્ત્વની ભૂમિકા નિભાવી.

રાજપૂતો તો પહેલેથી જ કૉંગ્રેસથી છૂટા થવા લાગ્યા હતા અને જ્યારે 1970ના દશકમાં જનતાપાર્ટી આવી તો રાજપૂતોનો એક મોટો વર્ગ તેની સાથે ચાલ્યો ગયો.

રાજકીય વિશ્લેષક આશિષ રંજન કહે છે કે 1990ના દશકમાં લાલુ પ્રસાદ યાદવની સાથે જનતાપાર્ટીના રાજપૂત નેતા પણ આવ્યા. રઘુવંશ પ્રસાદ સિંહ અને જગદાનંદ સિંહ જેવા લોકો. તો લાલુએ લાંબા સમય સુધી રાજપૂત સમેત પછાતોની રાજનીતિ કરી.

"જોકે આ ઓબીસીમાં એક અન્ય સમુદાય પણ હતો, જે અતિપછાત જાતિઓનો હતો. તેની વસતી અંદાજે 22 ટકા હતી, પણ રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ એક ટકા હતું. લાલુના રાજમાં સામાજિક સશક્તીકરણ તો થયું પણ પછાત વર્ગમાં રાજનીતિક સશક્તીકરણ ન થયું."

બાદમાં વર્ષ 1994માં નીતિશ કુમાર જાતિવાદનું કારણ બતાવીને જનતા પાર્ટીથી અલગ થયા અને જ્યૉર્જ ફર્નાન્ડીઝ સાથે મળીને સમતા પાર્ટી બનાવી. આ પાર્ટી 2003માં જનતાદળ યુનાઇટેડમાં મળી હતી.

નીતિશ કુમાર - બિહારના સોશિયલ એન્જિનિયર

વર્તમાન મુખ્ય મંત્રી નીતિશ કુમાર 15 વર્ષથી ખુરશી પર છે. તેમને બિહારના સોશિયલ એન્જિનિયર પણ કહેવાય છે.

પોતાની પહેલી સરકારમાં જ તેઓએ દલિત વર્ગમાંથી મહાદલિતને અલગ કરીને એક નવો વર્ગ બનાવ્યો. ઓબીસી એટલે કે પછાત વર્ગમાંથી ઈબીસી એટલે કે અતિપછાત વર્ગને કાઢ્યો અને આ લિસ્ટ લાંબું થતું ગયું.

વર્ષ 2014માં લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં તેઓએ બ્રાહ્મણોમાંથી એક ઉપજાતિ ગિરીને ઓબીસી લિસ્ટમાં નાખી. બિહારમાં અંદાજે 25 લાખ ગિરી છે, જે ખાસ કરીને છપરા, મોતીહારી અને સિવાનમાં રહે છે. જોકે કેટલાંક રાજ્યોમાં પણ ગિરીને ઓબીસીમાં સમાવાયા છે.

મુસલમાનોમાં એક જાતિ કુલહૈયાને અતિપછાત જાતિમાં નાખવામાં આવી. અરરિયા, પૂર્ણિયા, કિશનગંજમાં અંદાજે 20 લાખ કુલહૈયા છે. રાજવંશીને પણ અતિપછાત વર્ગમાં નાખવામાં આવ્યા.

લાલુ પ્રસાદ યાદવની સાથે રવિદાસ જાતિ રહેતી હતી, પરંતુ નીતિશ કુમારે તેમને મહાદલિત વર્ગમાં નાખી અને આ રીતે નાનીનાની જાતિઓ જેડીયુના પક્ષમાં જતી રહી.

આશિષ કહે છે કે "છેલ્લાં 15 વર્ષથી બિહારની રાજનીતિમાં નીતિશ અને ભાજપનું જે વર્ચસ્વ છે, એ 'ન્યૂ કાસ્ટ અલાઇન્મેન્ટ'ને કારણે છે. પછાત વર્ગમાં જે ઈબીસી હતા, દલિતોમાં જે મહાદલિત હતા અને સાથે જ ભાજપના સવર્ણ મત. આ ગણિતથી આ ગઠબંધન એટલું મજબૂત થતું રહ્યું કે લાલુ પ્રસાદ યાદવ સત્તાથી બહાર જ રહ્યા."

શું...


..., "મને મચ્છરોના નશા અંગે ખબર નથી પણ મધમાખીઓ ઘણી વખત આલ્કૉહૉલના કારણે નશાની શિકાર બને છે. તે દરમિયાન તેમનું વર્તન બદલી જાય છે. તે મસ્તી કરવાનું શરુ કરી દે છે."

મચ્છર પણ સડતાં ફળમાંથી રસ ચૂસવાનું પસંદ કરે છે. માત્ર માદા મચ્છર જ લોહી પીવે છે. તેનું કારણ એ છે કે તેમણે ઇંડા આપવા માટે પ્રોટિનની જરુર હોય છે. તે તેમને લોહીમાંથી મળે છે.

આમ તો નર અને માદા, બન્ને મચ્છર ફળ અને ફૂલનો રસ પીવે છે. જેથી તેમને શક્તિ મળે.

તાન્યા કહે છે, "દારુ પીતી વ્યક્તિને મચ્છર પસંદ કરે છે તે એક રસપ્રદ વાત છે."

ખાસ જીનના ... બાકીનો લેખ લખો:

ર વધારે કરડે છે.

તેવામાં મચ્છરોના કરડવાના ડરથી એક કે બે બીયર પીવાની ના પાડવી યોગ્ય નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..., 'ઓબામા આફ્રિકન મૂળના એવા પહેલા અમેરિકન નાગરિક છે જે સરસ બોલે છે, સમજદાર છે, ભ્રષ્ટ નથી અને દેખાવમાં પણ સારા છે.'

આવાં નિવેદનો છતાં આ વખતના રાષ્ટ્રપતિપદના ચૂંટણીપ્રચારમાં જોસેફ બાઇડન અમેરિકાના આફ્રિકન-અમેરિકન સમુદાયમાં ખૂબ લોકપ્રિય રહ્યા.

અગાઉ બ્લૅક રંગ હોસ્ટ સાથેના ચેટ શોમાં એમણે એવી વાત કરી જેનાથી હંગામો મચી ગયો.

બ્લૅક રંગના અમેરિકન હોસ્ટ શાર્મલેન થા ગૉડ સાથેની વાતચીતમાં બાઇડને દાવો કર્યો કે, 'જો તમને ટ્રમ્પ અને મારા વચ્ચે પસંદગીમાં સમસ્યા છે તો તમે કાળા છો જ નહીં.'

બાઇડનના આ મોંફાટ નિવ... બાકીનો લેખ લખો:

મે આવીને એવો આરોપ લગાવ્યો હતો કે જો બાઇડને એમને આપત્તિજનક રીતે સ્પર્શ કર્યો હતો, ભેટ્યા હતા કે કિસ કરી હતી.

આ મહિલાઓના આરોપ પછી અમેરિકન ન્યૂઝ ચેનલોમાં સાર્વજનિક કાર્યક્રમોમાં બાઇડને કરેલા મહિલાઓના અભિવાદનની તસવીરો નજીકથી દેખાડવામાં આવી. એમાં અનેક વાર તેઓ મહિલાઓના વાળ સૂંઘતા જોવા મળ્યા.

આ આરોપોના જવાબમાં બાઇડને કહ્યું હતું કે, ભવિષ્યમાં તેઓ મહિલાઓના અભિવાદનમાં વધારે સાવધાની રાખશે.

જોકે, હમણાં માર્ચ મહિનામાં અમેરિકન અભિનેત્રી તારા રીડે આરોપ મૂક્યો કે જો બાઇડને ત્રીસ વર્ષ અગાઉ એમની સાથે યૌનહિંસા કરી હતી. એમને દીવાલ તરફ ધકેલી એમની સાથે જબરદસ્તી કરવાની કોશિશ કરી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે એ વખતે તારા રીડ બાઇડનની ઑફિસમાં એક સહાયક તરીકે કામ કરતાં હતાં.

જો બાઇડને તારા રીડના આરોપનું કડક શબ્દોમાં ખંડન કર્યું હતું અને કહ્યું કે આવું કંઈ જ નહોતું થયું.

બાઇડનનો બચાવ કરીને ડેમૉક્રેટિક સમર્થકો ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સામે ડઝનેકથી વધારે મહિલાઓએ યૌનહિંસાનો આરોપ મૂક્યો છે એવું કહી શકે છે પરંતુ સવાલ એ છે કે તમે શું આવા વર્તનની તુલના રાજકીય પ્રતિસ્પર્ધીનાં કૃત્યો સાથે કરીને જવાબ આપી શકો?

જ્યારથી અમેરિકામાં #MeToo આંદોલન શરૂ થયું ત્યારથી બાઇડન સમેત ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીના અનેક નેતાઓ ભાર દઈને એવું કહેતા રહ્યા છે કે, સમાજે મહિલાઓ પર ભરોસો મૂકવો જોઈએ. હવે આવામાં બાઇડન પર લાગેલા આવા આરોપોને છાવરવાની કે ઓછા આંકીને રજૂ કરવાની કોશિશ થાય તેનાથી મહિલા અધિકારો માટે કામ કરનારા લોકોને નિરાશા જ થઈ શકે છે.

એક મુલાકાતમાં તારા રીડે કહ્યું હતું કે, 'બાઇડનના સહયોગી મારા વિશે ભદ્દી વાતો કરે છે અને સોશિયલ મીડિયા પર ગમે તેમ બોલે છે. બાઇડને પોતે તો મને કંઈ નથી કહ્યું પરંતુ બાઇડનના આખા પ્રચારઅભિયાનમાં એક પાખંડ દેખાય છે કે એમનાથી મહિલાઓને કોઈ જ ખતરો નથી. હકીકત તો એ છે કે બાઇડનની નજીક રહેવું ક્યારેય સુરક્ષિત હતું જ નહીં.'

જો બાઇડનની પ્રચારટીમે તારા રીડના આરોપોનું ખંડન કર્યું હતું.

જૂની ભૂલોથી બચવાના પ્રયત્નો

સામાન્ય લોકો સાથેનો ઘરોબો ભલે બાઇડન માટે પહેલેથી મુસીબત બનતો રહ્યો હોય પરંતુ એમના સમર્થકો આશા રાખે છે કે લોકો સાથે સંબંધ બાંધવાની એમની જે ખાસ સ્ટાઇલ છે તેની મદદથી હવે તે પોતાની જૂની ભૂલોના વમળમાં નહીં ફસાય.

જો બાઇડન પાસે અમેરિકાની સંઘીય રાજનીતિમાં કામ કરવાનો લાંબો અનુભવ છે. તેઓ વૉશિંગ્ટનમાં ખૂબ લાંબા સમયથી સક્રિય છે.

અમેરિકાની સંસદના ઉપરના સદન એટલે કે...


..., આ પરિવારે બે ભારતીઓને સાઉદીના લોકોને તાલીમ આપવા માટે નિયુક્ત કર્યા હતા.

હવે સેલ્સમૅનના કામમાં પણ સાઉદીના લોકોને રાખવાના નિર્ણયથી ત્યાં કામ કરતા ભારતીયોને અસર થઈ શકે છે.

સાઉદીમાં કામ કરતા ભારતીય સેલ્સમૅનોએ મજબૂરીમાં ભારત પરત આવવું પડે એવી શક્યતા છે.

વિદેશી કામદારો માટે મોંઘા વીઝા

ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સના રિપોર્ટ પ્રમાણે, સાઉદી વિદેશી કામદારો માટે વિઝા મોંઘા કરવા જઈ રહ્યું છે.

સાઉદીમાં ખાનગી કંપનીમાં સાઉદીના નાગરિકોની તુલનામાં વધારે વિદેશી કામદારો હોય તો દંડ ભરવો પડે છે.

આ નિયમ સાઉદીના શ્રમ મં... બાકીનો લેખ લખો:

ાશે, પણ ઘણાં તજજ્ઞોનું માનવું છે કે તેની કોઈ અસર નહીં થાય.

વૉશિંગટનમાં અરબ ગલ્ફ સ્ટેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યુટના સ્કૉલર કોરેન યુંગે ધ અરબ ન્યૂઝને કહ્યું, "સાઉદીની શ્રમ શક્તિને સર્વિસ સેક્ટરના વર્તમાન માળખામાં પરિવર્તિત કરવું સરળ નથી. તેમાં દસ વર્ષથી પણ વધારે સમય લાગી શકે છે.

"આ સાંસ્કૃતિક સ્વરૂપે પરિવર્તિત થવાનો મામલો છે. સર્વિસ, રીટેલ અને કન્સ્ટ્રક્શન સેક્ટરમાં સાઉદી લોકો માટે કામ કરવું સરળ નથી."

સાઉદી ગેઝૅટ અખબારમાં કૉલમિસ્ટ મોહમ્મદ બાસવાનીએ લખ્યું છે, "કંપનીઓનું કહેવું છે કે સાઉદીના લોકો આળસુ હોય છે અને કામ કરવા ઇચ્છતા નથી.

"અમારે પહેલાં સાઉદીના લોકોને કામ કરવા યોગ્ય બનાવવા સાથે અવધારણા બદલવાની જરૂર છે. સાઉદીકરણ એક ખોટી નીતિ છે જે ખતમ કરવાની જરૂર છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..., ખેડૂતોને મળતા વાસ્તવિક ભાવમાં સુધારો અને ફાર્મથી બિન-ફાર્મ વ્યવસાય તરફ શિફ્ટ થવાનો સમાવેશ થતો હતો.

જોકે, આર્થિક સરવેમાં પહેલેથી જાહેર કરાયેલા કાર્યક્રમોનો જ ઉલ્લેખ હતો. તેમાં કોઈ નવા પ્રોગ્રામનું એલાન થયું ન હતું.

તેમાં મૉડલ કૉન્ટ્રાક્ટ ફાર્મિંગ ઍક્ટની જાહેરાત, ખેડૂતો પાસેથી કૉમૉડિટીની સીધી ખરીદી માટે ગ્રામીણ હાટનું અપગ્રેડેશન, ખેડૂતોને ઇલેક્ટ્રોનિક ઑનલાઇન ટ્રેડિંગ પ્લેટફોર્મ આપવા e-NAM, રાસાયણિક ખાતરનો યોગ્ય વપરાશ થાય તે માટે સોઇલ કાર્ડ આપવાં, ટપક સિંચાઈપદ્ધતિથી પાણીનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ વગેર... બાકીનો લેખ લખો:

ની હતી.

આ ગાળામાં ઉત્તર પ્રદેશમાં કોલ્ડ સ્ટોરેજના સૌથી વધુ 2376 પ્રોજેક્ટ હતા જેની કુલ ક્ષમતા 14545618 મેટ્રિક ટનની હતી. આ ગાળામાં મહારાષ્ટ્રમાં કોલ્ડ સ્ટોરેજના 604 પ્રોજેક્ટ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં 510 પ્રોજેક્ટ હતા.

દેવા હેઠળના કુલ કૃષિ પરિવારોની ટકાવારી જોવામાં આવે તો આંધ્રમાં આ પ્રમાણ 93 ટકા, આસામમાં 17.5 ટકા, બિહારમાં 42.5 ટકા, ગુજરાતમાં 42.6 ટકા હતું. જ્યારે કર્ણાટક અને કેરળમાં આ પ્રમાણ 77 ટકા, તામિલનાડુમાં 82.5 ટકા, અને પંજાબમાં 53 ટકા હતું.

2019ની કૃષિમંત્રાલયની પૉકેટબુકમાં વિવિધ રાજ્યોના ખેડૂતોની માસિક આવકના આંકડા પણ અપાયા છે જે પ્રમાણે ગુજરાતના ખેડૂતોની માસિક આવક રૂ. 3523, પંજાબના ખેડૂતોની આવક રૂ. 16349 અને હરિયાણાના ખેડૂતોની આવક રૂ. 10916 હતી.

2019માં ટ્રેક્ટરના વેચાણની બાબતમાં ગુજરાતનો દેખાવ સારો હતો. વર્ષ દરમિયાન ગુજરાતમાં 57,148 ટ્રેક્ટર વેચાયા હતા, જ્યારે આંધ્રપ્રદેશમાં 41,472 ટ્રેક્ટર, તેલંગણામાં 42,385, બિહારમાં 56,900, કર્ણાટકમાં 43,000, મધ્યપ્રદેશમાં 84,310, રાજસ્થાનમાં 63,364, પંજાબમાં 20,700, અને ઉત્તર પ્રદેશમાં 1.33 લાખ ટ્રેક્ટર વેચાયા હતા.

જૂન 2013ના આંકડા પ્રમાણે કૃષિ પર આધારિત પરિવારોની સરેરાશ માસિક આવક ગુજરાતમાં રૂ. 7926, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં રૂ.12,684, હરિયાણામાં રૂ. 14,434, પંજાબમાં રૂ. 18,059 હતી.

ખેતમજૂરોના દૈનિક વેતનની બાબતમાં ગુજરાત બીજા રાજ્યો કરતાં પાછળ છે. 2019માં ગુજરાતમાં અનસ્કીલ્ડ મજૂરો માટે મહત્તમ વેતન રૂ. 276 હતું જ્યારે સેમી સ્કીલ્ડ માટે રૂ. 284 અને સ્કીલ્ડ મજૂરો માટે દૈનિક વેતન રૂ. 293 હતું.

બીજી તરફ સ્કીલ્ડ મજૂરોના વેતનમાં આંધ્રપ્રદેશ (દૈનિક રૂ. 507), છત્તીસગઢ (રૂ.380), ગોવા (રૂ. 465), તમિલનાડુ (રૂ. 808) અને કેરળ (રૂ.557) આગળ હતા.

સરકાર તેના લક્ષ્યથી ઘણી દૂર

ખેડૂત એકતા મંચના પ્રમુખ સાગર રબારીએ બીબીસી સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું કે, "સરકાર પાંચ વર્ષમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના લક્ષ્યની ક્યાંય નજીક દેખાતી નથી."

"ખેડૂતોની આવક બમણી કરવી હોય તો 2017થી કૃષિ વિકાસદર વાર્ષિક 12 ટકાથી ઉપર રહેવો જોઈતો હતો જે થયું નથી. તેનાથી વિપરીત કૃષિવિકાસ દર સ્થગિત થઈ ગયો છે. માત્ર કોરોના કાળમાં કૃષિ વિકાસદર વધ્યો છે."

તેઓ કહે છે, "આ વર્ષે ચોમાસુ સારું હતું અને આપણે હજુ પણ વરસાદ પર આધારિત ખેતી ધરાવીએ છીએ. લોકડાઉનમાં અગાઉની સિઝનનો માલ વેચવામાં મુશ્કેલી પડી હતી."

"ગુજરાતમાં ખેતીની...


..., જે ભારતીય પિચ પર પરસેવો પાડતાં પાડતાં થોડાં જલ્દી પોતાના અસ્ત તરફ આગળ વધી રહ્યા હતા.

આ જ સમયગાળામાં 1982-83માં ત્યારના મદ્રાસથી આવેલા ટીએ શેખરમાં લોકોને થોડી આશા હતી પરંતુ તેઓ બે ટેસ્ટ અને ચાર વન ડેથી આગળ વધી શક્યા નહીં.

1984માં ચેતન શર્મા અને મનોજ પ્રભાકર નામના બે ફાસ્ટ બૉલર્સ આવ્યા પણ આ બંનેમાંથી એક પણ કપિલની જગ્યા ભરવા સક્ષમ નહોતા.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

પછી 90ના દાયકામાં તો ફાસ્ટ બૉલર્સ આવતાં જતાં રહ્યા. તેમાંથી એક તો હાલના બૉલિંગ કૉચ ભરત અરૂણ હતા, પછી ફાસ્ટ બૉલર રાશીદ પટેલ પણ આવ્યા... બાકીનો લેખ લખો:

તેમનો ખૌફ નહોતો. 2000માં ભારતીય ટીમમાં ઝહીર ખાનનો પ્રવેશ થયો અને તેઓ એક નવી આશા લઈને આવ્યા. આગામી 14 વર્ષ સુધી તે ટીમના ભરોસાપાત્ર બૉલર બની રહ્યા.

ઝહીર બાદ ટી યોહાનન અને ઇરફાન પઠાણનો ટીમમાં પ્રવેશ થયો. પઠાણે તો ફાસ્ટ બૉલર તરીકે ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં હૅટ્રિક પણ લીધી પરંતુ ઑલરાઉન્ડર તરીકે રમતાં રમતાં તેણે ફાસ્ટ બૉલર તરીકેની ચમક ગુમાવી દીધી.

2006માં આરપી સિંહ, શ્રીસંત, મુનાફ પટેલ અને વીઆરવી સિંહ જેવા ફાસ્ટ બૉલર્સ આવ્યા. સારી એક્શન અને સારી પેસ સાથે બૉલિંગ કરતા શ્રીસંત આમાં સૌથી સારા બૉલર હતા. પરંતુ તેઓ રમતના મેદાન પર પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત ન કરી શક્યા.

2007માં ઈશાંત શર્મા આવ્યા. છેલ્લા અગિયાર વર્ષમાં તેણે અનેક વખત પોતાની જાતને સાબિત કરી છે, ઘણી વખત આઉટ ઑફ ફૉર્મ થયા પછી પણ ઈશાંત ટકી રહ્યા છે.

આ જ સમયે જયદેવ ઉનડકટ, પ્રવીણ કુમાર, આર વિનય કુમાર, વરુણ એરૉન અને પંકજ સિંહ જેવા બૉલર્સ પણ ચમક્યા. વરુણ એરૉનને તો ઉમેશ યાદવથી સારા બૉલર માનવામાં આવતા.

2011માં ભારતીય ટીમ સાથે મહોમ્મદ શમી અને ભુવનેશ્વર કુમાર જોડાયા. તેમણે પરસેવો પાડીને બૉલિંગના મજબૂત પાયા નાંખ્યા, જે આજે 2018ની બૉલિંગનો આધાર બન્યા. તેમાં 2018માં બૂમરાહનો સાથ મળતા ભારતીય બૉલિંગ એ મુકામ પર પહોંચી શકી કે આજે તેને દુનિયામાં સર્વશ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

ભારતીય ક્રિકેટમાં પહેલી વખત ફાસ્ટ બૉલિંગ આ મુકામ પર પહોંચી છે. હાલ દમદાર બૉલર્સ તૈયાર છે, તેથી નજીકના ભવિષ્યમાં તો કોઈ ચિંતા જણાતી નથી.

તેથી એવું માની શકાય કે, આવનારા સમયમાં પણ વર્લ્ડ ક્રિકેટમાં ભારતીય બૉલિંગનો ડંકો વાગતો રહેશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..., તામિલનાડુ, કર્ણાટક, કેરળ, પંજાબ વગેરેમાં મીડિયા મોદીની ગોદીમાં બેઠું છે. આ રાજ્યોના મોટાભાગના મીડિયાગૃહો પર મૂકી શકાય તેમ નથી.

તેમનું વલણ ત્યાંની સત્તારૂઢ પાર્ટીના મુખ્ય મંત્રીના વલણ મુજબ રહે છે. જ્યારે બિહારમાં નીતિશ ભાજપ વિરોધી ગઠબંધનની સરકાર ચલાવી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમની ઉપર મીડિયાની ઉપર સખત નિયંત્રણ લાદવાના આરોપ લાગ્યા હતા. આજે એ જ નિયંત્રણ અને દબાણ એનડીએની તરફેણમાં છે.

બંગાળનાં મીડિયામાં અમુક અપવાદને બાદ કરતા આવી જ સ્થિતિ છે. પરંતુ આ વિશાળ પ્રાદેશિક મીડિયાના પ્રાદેશિક વલણ તથા ભૂમિકા વ... બાકીનો લેખ લખો:

ાસચિવ બન્યા હતા.

ગુજરાતમાં તેમનું પુનરાગમન અને મુખ્ય મંત્રી બનવું એ કોઈ વ્યૂહાત્મક ગોઠવણ ન હતી. ભાજપ તથા ગુજરાતની અંદર એ સમયે એવી સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી કે આ બધું શક્ય બન્યું હતું.

તેઓ અફવા નહીં, પરંતુ માત્ર ક્યારેક-ક્યારેક મીડિયામાં ચમકનારા ભાજપના નેતા હતા.

મુખ્ય મંત્રી બન્યા બાદ ગોધરા અને ગુજરાતના હુલ્લડો દરમિયાન મોદીની છાપ મીડિયાએ એક આઇકન કે આદર્શ તરીકેની નહીં, પરંતુ એથી તદ્દન વિપરીત એક ખલનાયકની ઘડી હતી.

અભૂતપૂર્વ રીતે નકારાત્મક મીડિયા છાપ સામે લડીને, તેને હરાવીને મોદી સત્તાના શિખર સુધી પહોંચ્યા છે. મોદીએ મીડિયા દ્વારા શોધાયેલા કે નીર્મિત ન હતા, ત્યારે મીડિયાના માર્યા હતા.

આજે ચાર વર્ષ બાદ અમુક દૃષ્ટિએ સ્થિતિ વિપરીત પડતી જણાય છે. શિવને હજુ પણ માત્ર એ જ બધું દેખાય રહ્યું છે.

અગાઉ કહ્યું તેમ, આજે ખરેખર તથાકથિત રાષ્ટ્રીય મીડિયાનો એક પ્રભાવશાળી વર્ગ મોદી-મહિમામાં સામેલ છે, પણ સંપૂર્ણ મીડિયા નહીં.

એક વર્ગ અનાલોચક થઈ ગયો છે, પરંતુ એમ કહેવું કે સમગ્ર મીડિયા આવું થઈ ગયું છે, તે વૈચારિક અતિવાદિતા તથા અધૂરી વાત છે.

શિવની કેટલીક ફરિયાદો વાજબી પણ છે. નોટબંધી અંગે અમુકને બાદ કરતા મીડિયાએ તથ્યો રજૂ નથી કર્યા.

પરંતુ એ સમયે લગભગ આખો દેશ, વિશેષ કરીને મધ્યમ વર્ગ તથા ખુદ મોદી અને તેમની સરકાર નોટબંધીની સકારાત્મકતાના સપનાંઓથી અભિભૂત હતા.

એ એક ગંભીર ભૂલ હતી, ખોટી ગણતરી હતી, પરંતુ બધાયને દેખાય રહ્યું હતું કે મોદીએ રાજકીય રીતે મોટું જોખમી પગલું લીધું હતું.

એ પગલું નિષ્ફળ રહ્યું પરંતુ તેનાથી મોદી ક્રાંતિકારી અને દેશહિતમાં કડક તથા અલોકપ્રિય પગલાં લેવાની ક્ષમતા ધરાવનારા નેતા તરીકે પ્રસ્થાપિત થયા.

વિદેશ નીતિ અંગે શિવની એક ટિપ્પણી ઉલ્લેખનીય છે, જે આશ્ચર્ય પમાડે છે. મોદીની શિંજો એબે, પુતિન, ટ્રમ્પની સાથે મૈત્રીપૂર્ણ તસવીરો પડાવવા તથા આ લોકોને મોહી લેવાના આરોપ મૂકતી વેળાએ શિવ કહે છે - મીડિયાઆ ચાર દેશોનું નૈતિક ખોખલાપણું દેખાડવાનું ચૂકી જાય છે.

શું શિવ જેવા ગંભીર અને વિરષ્ઠ ચિંતક એ બાબત નથી જાણતા કે અસલ રાજનેતા માટે આ બધું રાજકીય ઔપચારિકતાથી વિશેષ કાંઈ ન હોય અને દેશહિત જ સર્વોપરી હોય છે.

વિદેશી બાબતોમાં દેશહિત જ સર્વોપરી હોય છે. આ દેશહિત માત્ર નૈતિક જ નહીં, આર્થિક, સૈન્ય કે વ્યૂહાત્મક પણ હોય છે.

મીડિયાની ટીકા કરતી વેળાએ શિવે જે એક વાત નથી કહી, તે હું કહેવા માગુ છું. એ બાબત દુખદ છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી...


..., તેમ છતાં બ્રાઝિલમાં જન્મદરમાં વધારો થયો હતો.

બ્રાઝિલની ઓફિસ ઑફ સ્ટેટિસ્ટિક્સે જણાવ્યું હતું કે આગલા વર્ષની સરખામણીએ માર્ચ 2015માં વધુ સંતાનોનો જન્મ થયો હતો. લગભગ સાત ટકાનો વધારો નોંધાયો હતો.

ફૂટબોલની આખી ટુર્નામેન્ટ હોય તો જ જન્મદર પર અસર થાય તેવું પણ જરૂરી નથી.

2013માં બ્રિટિશ મેડિકલ જર્નલે કરેલા એક અભ્યાસમાં એક મેચમાં થયેલા ગોલની અસરનો અભ્યાસ થયો હતો.

તેના માટે જર્નલે "Generation Iniesta" એવો શબ્દ વાપર્યો હતો.

8 મે 2009ના રોજ બાર્સેલોના ક્લબના સ્પેનિશ એન્ડ્રી ઇનિએસ્તાએ મેચના અંત ભાગમ... બાકીનો લેખ લખો:

ી સ્થાનિક મીડિયામાં જન્મદરમાં થયેલા વધારા વિશે અહેવાલો પ્રગટ થવા લાગ્યા હતા.

રશિયામાં જન્મદર વધશે?

આ વખતના વર્લ્ડ કપમાં રશિયાએ અગાઉ કરતાં સારું પ્રદર્શન કર્યું છે, પરંતુ ફાઇનલ સુધી પહોંચી નથી શક્યું.

જોકે, દક્ષિણ આફ્રિકાનું સારું ઉદાહરણ પણ છે, જેમાં મેદાનમાં ટીમ ખરાબ દેખાવ કરે, ત્યારે ચાહકો અન્યત્ર સારો દેખાવ કરતા હોય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..., ત્યારબાદ ચીન વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠવાનો શરૂ થયો.

1959માં તિબેટિયન શરણાર્થીઓ 'નથુ લા'ના વેપારમાર્ગે જ ભારતમાં પ્રવેશ્યા હતા. 1962માં ભારત-ચીન યુદ્ધ બાદથી આ વેપારમાર્ગને બંધ કરી દેવાયો હતો.

1962માં ભારત ચીન યુદ્ધ દરમિયાન બંને દેશ વચ્ચે યુદ્ધ થયું હતું, જેમાં ભારતના ત્રણ હજાર 250 જેટલા સૈનિકોની ખુવારી થઈ (મૃત્યુ, લાપત્તા અને ઈજાગ્રસ્ત સહિત). ચીન દ્વારા એક તરફી સંઘર્ષવિરામની જાહેરાત કરવામાં આવી, પરંતુ ત્યાર સુધીમાં ભારતે અક્સાઈ ચીનના 43 હજાર કિલોમીટર જેટલા વિસ્તાર પરથી કબજો ગુમાવી દીધો હતો.

... બાકીનો લેખ લખો:

ષ સુધી ચાલ્યું ટ્રૅલર

નાથુ લા પાસે ખાતે ભારત-ચીની સૈનિકની ફાઈલ તસવીર

પોતાના પુસ્તકમાં મેજર જનરલ (રિટાયર્ડ) વી. કે. સિંહ નોંધે છે કે 17 માઉન્ટેન ડિવિઝનના જનરલ કમાન્ડિંગ ઑફિસર ઇન-કમાન્ડ મેજર જનરલ સગતસિંહ હતા. 1965માં પીછેહઠની છૂટ હોવા છતાં તેમણે સૈનિકોને નાથુ લા છોડવા ન દીધું, કારણ કે વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ આ વિસ્તાર મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ચીન દ્વારા ભારતીય સૈનિકોનું મનોબળ તોડવા માટે સ્પીકર ઉપર હિંદીમાં ઓછો પગાર, ઓછી સવલતો તથા અધિકારીઓને મળતી સુવિધાઓની કૅસેટ લાઉડસ્પીકર ઉપર વગાડવામાં આવતી હતી. ભારતીય સૈનિકોનું મનોબળ તૂટે તે હેતુથી આમ કરવામાં આવતું.

જોકે મેજર જનરલ સગતસિંહે 'જેવા સાથે તેવા'ની વ્યૂહરચના અપનાવી અને ચાઇનિઝ ભાષામાં સંદેશા રૅકર્ડ કરાવીને ભારતની બાજુએ વગાડવાનું શરૂ કર્યું, આવું બે વર્ષ સુધી ચાલ્યું.

લેખક મેજર જનરલ વી. કે. સિંહ આગળ જતાં ભારતીય સેનાધ્યક્ષ તરીકે નિવૃત્ત થયા. હાલમાં તેઓ ભાજપની ટિકિટ ઉપર ગાઝિયાબાદની બેઠક ઉપરથી સંસદસભ્ય છે. તેઓ બંને મોદી સરકારમાં પ્રધાન પણ બન્યા.

વાડ મુદ્દે વાંધો

કર્નલ (રિટાયર્ડ) બિશનસિંહના કહેવા પ્રમાણે, "શિખરની ટોચના આધારે સરહદ નક્કી થયેલી હોય છે, જેનું જમીન ઉપર નિરુપણ કરવું મુશ્કેલ હોય છે, પરંતુ બંને દેશના સૈનિકો પરસ્પર સામંજસ્યથી એક હદ નક્કી કરી લેતા હોય છે અને પેટ્રોલિંગ માટે એકબીજાના વિસ્તારમાં પ્રવેશતા નથી."

"પરંતુ વરસાદને કારણે આ ભેદરેખા ભૂંસાઈ જાય છે અને સંઘર્ષની સ્થિતિ ઊભી થાય છે. ઑગસ્ટ-1967માં ચીને નવાં બંકર બનાવવાની અને જૂનાં બંકર રિપૅર કરવાની કામગીરી શરૂ કરી. ચોમાસા દરમિયાન ચીને ખાઈ ખોદી."

"ભારતને લાગતું હતું કે તે ભારતનો વિસ્તાર છે, એટલે આ સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા માટે હૅડક્વાર્ટરે કાંટાળી વાડ નાખવાનો નિર્દેશ આપ્યો."

ભારત દ્વારા વાડ નાખી દેવામાં આવી, જે મુદ્દે ચીનના સૈનિકો સાથે ઘર્ષણ થયું. બાદમાં ભારતે ફૅન્સિંગને વધુ મજબૂત કરવા માટે કેટ ફૅન્સિંગ કરવાનું નક્કી કર્યું.

એ દિવસ હતો 9/11

70 ફિલ્ડ કંપનીના એંજિનિયર તથા 18 રાજપૂતના જવાનોએ વાડ લગાવી શરૂ કરી, જ્યારે 2 ગ્રૅનેડિયર્સ તથા સેબુ  લા ખાતેની ઑબ્ઝર્વેશન પોસ્ટને કોઈ પણ અપ્રિય ઘટના માટે સાવધ રહેવાનું કહેવામાં આવ્યું.

2 ગ્રૅનેડિયર્સના કમાન્ડિંગ ઓફિસર લેફટનન્ટ કર્નલ રાયસિંહ પોતાની કમાન્ડો પ્લાટૂન સાથે ઊભા હતા, ત્યાં ચીનના રાજકીય કમિસાર પોતાના કેટલાક સૈનિકો સાથે પહોંચ્યા, અને કામ અટકાવી દેવા કહ્યું. રાયસિંહે કામ ન...


..., ફિલ્ડિંગથી માંડીને તેઓ બેટિંગમાં પણ ખરા ઊતર્યા હતા. આઠમા નંબરે આવેલા રવીન્દ્ર જાડેજાએ શરૂઆતથી ધમાકેદાર બેટિંગ શરૂ કરી હતી.

જાડેજાએ ચાર સિક્સર અને ચાર ચોગ્ગાની મદદથી 59 બૉલમાં 77 રન ફટાકાર્યા હતા. જોકે, તેઓ બોલ્ટની ઓવરમાં કૅપ્ટન વિલિયમસનના હાથે કૅચઆઉટ થઈ ગયા હતા.

ધોની 72 બૉલમાં 50 રન કરીને પેવેલિયન ભેગા થયા હતા. માર્ટિન ગુપ્ટિલે ડાયરેક્ટ થ્રો મારીને ધોનીને રનઆઉટ કર્યા હતા.

એક તબક્કે મૅચ ભારતની તરફ આવી ગઈ હતી. પણ ધોની અને જાડેજાની જોડી તૂટતાં ભારતની જીતની આશા પર પાણી ફરી વળ્યું હતું.

2015ના ... બાકીનો લેખ લખો:

બે અને જેમ્સ નીશમે એક વિકેટ લીધી હતી.

આ સાથે જ ન્યૂઝીલૅન્ડે, ભારતને 221 રનમાં ઓલઆઉટ કરી દીધું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


..., મને મૅજિસ્ટ્રેટ પાસે લઈ જાવ.' એ જ વખતે પાછળ આવી રહેલા સૈનિકોએ બૂમો પાડી, 'ચોર! ચોર! પકડો એને.' સાવરકરે ઘણો પ્રતિકાર કર્યો પણ લોકોએ ભેગા થઈને તેમને પકડી લીધા."

આંદામાનની સેલ્યુલર જેલમાં સાવરકર

વર્ષ 2000માં સાવરકરને 'ભારતરત્ન' આપવાની રજૂઆત કરાઈ હતી

આ રીતે થોડી મિનિટો આઝાદ રહ્યા પછી ફરી એક વાર સાવરકર કેદમાં આવી ગયા. તે પછીનાં 25 વર્ષ સુધી કોઈ ને કોઈ રીતે અંગ્રેજોની જેલમાં જ રહ્યા.

તેમને 25-25 વર્ષની કેદની બે સજા થઈ હતી. જેલ ભોગવવા માટે તેમને ભારતથી દૂર આંદામાન એટલે કે 'કાળા પાણી'ની સજા ભોગવવ... બાકીનો લેખ લખો:

સ્તક લખ્યું હતું. એ પુસ્તકમાં તેમણે બહુ સારા શબ્દોમાં ધર્મનિરપેક્ષતાની તરફેણ કરી હતી."

"ધરપકડ પછી તેમને વાસ્તવિકતાનો પરિચય થયો. 11 જુલાઈ, 1911ના રોજ સાવરકર આંદામાન પહોંચ્યા હતા."

"દોઢ જ મહિનામાં 29 ઑગસ્ટે તેમણે પોતાનું પ્રથમ માફીનામું લખ્યું હતું. ત્યારબાદ 9 વર્ષ દરમિયાન તેમણે છ વાર અંગ્રેજોની માફી માગતા પત્રો લખ્યા હતા."

45 વર્ષનાં આ મહિલાએ બીમારીથી લડવાં બનાવ્યાં સિક્સ પૅક ઍબ્સ

"જેલના રેકૉર્ડ દર્શાવે છે કે ત્યાં દર મહિને ત્રણથી ચાર કેદીઓને ફાંસી આપી દેવાતી હતી."

"ફાંસીનું સ્થાન તેમની કોટડીની બરાબર નીચે હતું. શક્ય છે કે તે વાતની અસર સાવરકર પર થઈ હોય. કેટલાક લોકો કહે છે કે જેલર બેરીએ સાવરકરને ઘણી છૂટછાટ આપી હતી."

"બીજા એક કેદી બરીન્દ્ર ઘોષે બાદમાં લખ્યું હતું કે સાવરકર બંધુ અમને જેલર સામે આંદોલન કરવા માટે ખાનગીમાં ઉશ્કેરતા હતા."

"અમે કહ્યું કે તમે ખૂલીને અમારી સાથે આવો ત્યારે તેઓએ પીછેહઠ કરી હતી. તેમની પાસે કોઈ આકરું કામ કરાવાતું નહોતું."

હિંસાનો માર્ગ...

1924માં સાવરકરને પૂણેની યરવડા જેલમાંથી બે શરતોને આધારે છોડવામાં આવ્યા હતા

નિરંજન તકલે કહે છે, "દર 15 દિવસે ત્યાં કેદીઓનું વજન કરાતું. સાવરકર સેલ્યુલર જેલ પહોંચ્યા ત્યારે તેમનું વજન 112 પાઉન્ડ હતું."

"સવા બે વર્ષ પછી તેમણે સર રેજિનૉલ્ડ ક્રેડૉકને પોતાનું ચોથું માફીનામું લખ્યું ત્યારે તેમનું વજન 126 પાઉન્ડ થઈ ગયું હતું. આ રીતે જેલમાં રહીને તેમનું વજન 14 પાઉન્ડ વધી ગયું હતું."

"પોતાના પર દયા કરવા માટે તેમણે સરકારને વિનંતી કરી હતી કે પોતાને ભારતની અન્ય કોઈ જેલમાં મોકલવામાં આવે. તેના બદલામાં તેઓ સરકાર માટે કોઈ પણ સ્થિતિમાં કામ કરવા માટે તૈયાર હતા."

"સાવરકરે એવું પણ કહ્યું હતું કે અંગ્રેજોએ લીધેલાં પગલાંને કારણે બંધારણીય વ્યવસ્થામાં તેમને શ્રદ્ધા થઈ છે. હવે મેં હિંસાનો માર્ગ ત્યજી દીધો છે એમ તેણે લખ્યું હતું."

"કદાચ આ જ કારણસર કાળા પાણીની સજા કાપતા હોવા છતાં 30 અને 31 મે, 1919ના રોજ તેમને પોતાની પત્ની તથા નાના ભાઈ સાથે મુલાકાત કરવાની છૂટ અપાઈ હતી."

જેલમાંથી બહાર આવવા માટે નવો વ્યૂહ

વરિષ્ઠ પત્રકાર અને ઇંદિરા ગાંધી સેન્ટર ઑફ આર્ટ્સના પ્રમુખ રામ બહાદુર રાય બીબીસીની ઑફિસમાં રેહાન ફઝલની સાથે

બાદમાં સાવરકરે પોતે અને તેમના સમર્થકોએ એવા ખુલાસા કરવાની કોશિશ કરી હતી કે ચોક્કસ વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે, કેટલીક બાબતોમાં રાહત મળી શકે તે માટે તેમણે અંગ્રેજોની માફી...


...- હસતા હસતા મરી ગયો)નું ટૂંકુ સ્વરૂપ છે અને બીજું ઝડપથી ટાઇપ પણ થઈ જાય.

8. lwkmd

પ્રતિકાત્મક તસવીર

નાઇજીરિયામાં પણ હાસ્ય માટે મૂળ શબ્દની ટૂંકાક્ષરીનો ઉપયોગ થાય છે. માત્ર ઓછા અક્ષરો ટાઇપ કરવા પડે એટલા માટે નહીં, પણ તેના કારણે વધારે સારે રીતે હાસ્યનો ભાવ પ્રગટ થાય છે.

ફ્રેન્ચની જેમ હસતા હસતા મરી ગયો એવો અડધીપડધી અંગ્રેજીનો શબ્દપ્રયોગ નાઇજીરિયામાં પણ થાય છે - laugh wan kill me die. તેના પરથી જ lwkmd ટૂંકાક્ષરી બનાવીને લખવામાં આવે છે.

9. 555555

થાઇલૅન્ડના લોકો અક્ષરોની માથાકૂટમાં પડ્યા જ નથ... બાકીનો લેખ લખો:

હકીકતમાં ઇટાલિયનમાં h સાઇલન્ટ છે એટલે તેનો ઉચ્ચાર બરાબર કરવા માટે તે લોકોએ ટૂંકાક્ષરીના સ્પેલિંગમાં પણ આટલો ફેરફાર કરી નાખીને સ્વરથી શરૂઆત કરી છે.

બીજી રીતે પણ આવું કરવું જરૂરી હતું, કેમ કે ઇટાલિયનમાં એક ક્રિયાપદ છે ha, જેનો અર્થ થાય છે હોઉં. તેથી આગળ a ઉમેરીને ફેરફાર કરવો પડે નહીં તો વાતનું વતેસર થાય.

14. høhøhø

પ્રતિકાત્મક તસવીર

નોર્વેના લોકો શું કરતાં હશે, ભલા? આમ તો ત્યાં પણ બધા hahaha એવું જ લખે છે.

પરંતુ કેટલાક લોકો વળી આગવા એવા høhøhø... ઉપયોગમાં લાવે છે. ડેનિશ ભાષાના વધુ પ્રેમી હોય તો તેઓ વળી તેમાંય થોડો સુધારો કરીને લખે કે hæhæhæ (આ ટૂંકાક્ષરી hehehe ઉચ્ચારની નજીક છે).

તમને થયું હશે કે આટલી બધી ભાષાઓની ખણખોદ કેવી રીતે થઈ.

હકીકતમાં મેક્સિકોમાં લેખકો અને વિચારકોની એક પરિષદ Hay Festival Querétaro 2019 યોજાઈ હતી. તેની ડિઝિટલ એડિશન માટે આ લેખ તૈયાર કરાયો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...-5 વર્ષથી જોર કર્યું છે. એના ફીલર તરીકે આ પ્રકારની વાતો થઈ રહી છે, જેમાં સાધ્વી પ્રજ્ઞા ઠાકુર ગોડસેને દેશભક્ત કહે છે. ગાંધીહત્યા અંગે તેમને કોઈ અરેરાટી નથી. પાર્ટી તરફથી આદેશ આવવાને કારણે પછી શબ્દો પાછા ખેંચે છે.

વડા પ્રધાને પ્રજ્ઞાના બચાવ અંગે પ્રકાશ ન. શાહે ઉમેર્યું હતું, "શા માટે હું વડા પ્રધાનના શબ્દો હું સ્વીકારું? પ્રજ્ઞા ઠાકુરને લઈ આવ્યા તમે, ઉમેદવાર તરીકે ટિકિટ આપી તમે અને આ બોલ્યા પછી પણ ઉમેદવાર તરીકે ચાલુ રાખ્યા તમે. ધારો કે તે જીતીને આવશે તો એ તમારા જ વોટપોલ કાઉન્ટમાં ગણાવવાના છે. ત... બાકીનો લેખ લખો:

ું એ ન્યાયાલયનું અપમાન છે. આ પ્રકારની ઘટનાઓને ધ્યાનમાં લઇને અમારું એક પ્રતિનિધિમંડળ રાષ્ટ્રપતિને મળવા ઇચ્છે છે. અમે તેમનો સમય માગ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...-કાઠી જોઈને અનેક રાજાઓએ તેમને આશ્રય આપ્યો હતો અને પોતાના સૈન્યમાં સામેલ કર્યા હતા. મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત, કર્ણાટક, મધ્ય પ્રદેશ, તેલંગાણા વગેરે રાજ્યોમાં સિદીઓ આજે પણ વસવાટ કરે છે.

પાકિસ્તાનના બલૂચિસ્તાન તથા સિંધ પ્રાંતમાં પણ સિદીઓ વસવાટ કરે છે.

સિદી સમુદાયના આધિપત્ય હેઠળના જંજીરા કિલ્લાને કોઈ મરાઠી રાજા કે પેશવા ક્યારેય જીતી શક્યા ન હતા. 1948માં ભારતમાં સામેલ થયા બાદ આ જંજીરા કિલ્લો મરાઠી પ્રાંતના પરિઘમાં આવ્યો ન હતો.

સતારાના શાહુ મહારાજ, પેશવા અને સિદી સમુદાયના આપસી સંઘર્ષની કલ્પના ગોવિંદ સખ... બાકીનો લેખ લખો:

હતી. શલોમ બાપુજીએ નવાબને આ બાબત જણાવી હતી. એ પછી નવાબે યહૂદી કબ્રસ્તાન માટે જમીન ફાળવી હતી. મુરુડમાં આ કબ્રસ્તાન આજે પણ છે.

જંજીરા રજવાડાના વાર્ષિક રિપોર્ટ જોઈએ તો દરેક ધર્મના લોકોને દીવાનના પદ પર કામ કરવાની તક આપવામાં આવી હતી. શલોમની પહેલાં વિનાયક સખારામ કર્ણિક અને મિર્ઝા અબ્બાસ બેગે પણ દીવાન તરીકે કામ કર્યું હતું. શલોમ પછી રાવબહાદુર વ્યંકટરાવ સુબ્બરાવ કોપ્પીકર દીવાન બન્યા હતા.

નવાબે યહૂદી ધર્મના શલોમ બાપુજીને 'ખાન બહાદુર' અને 'ખાન સાહેબ' જેવી બિરુદોથી સન્માનિત કર્યા હતા. સામાન્ય રીતે એ પદવીઓથી મુસલમાનોને સન્માનિત કરવામાં આવતા હતા. કોપ્પીકરને હિંદુ રિવાજ અનુસાર બિરુદ આપવામાં આવ્યું હતું.

1896-97માં જંજીરા રજવાડાના વાર્ષિક રિપોર્ટ પછી સરન્યાયાધીશ રઘુનાથ દામોદરે રાજીનામું આપ્યું હતું. તેમના સ્થાને પારસી ધર્મના કર્સેટજી જીવનજી મિસ્ત્રીની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી.

તેનો અર્થ એ થયો કે જંજીરા રજવાડામાં અલગ-અલગ ધર્મના લોકોને વરિષ્ઠ પદો પર કામ કરવાની તક મળતી હતી. રજવાડાના કેટલાક વાર્ષિક રિપોર્ટ્સમાં 'કારભારી'ને બદલે 'દીવાન' શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. જંજીરા રજવાડાના 1890-98 વચ્ચેના વાર્ષિક રિપોર્ટ્સ ઇન્ટરનેટ પર ઉપલબ્ધ છે.

હવે ઇઝરાયલમાં વસતા ઇતિહાસકાર એલિયાઝ દાંડેકરના પરદાદા પણ મુરુડ રજવાડામાં નોકરી કરતા હતા. તેઓ મુરુડના મુખ્ય વોટર એન્જિનિયર  હતા.

દાંડેકરે કહ્યું હતું કે "મારા પરદાદાએ ત્યાં પાણીનો વહીવટ સંભાળ્યો હતો. તેમની આયોજન પદ્ધતિનો ઉપયોગ આજે પણ ત્યાં કરવામાં આવે છે. નવાબે કબ્રસ્તાન માટે જે જમીન આપી હતી તેમાં જ મારા પરદાદાને દફનાવવામાં આવ્યા હતા."

શલોમ બાપુજીનું 1942માં પૂણેમાં નિધન થયું હતું અને તેમને ત્યાં જ દફનાવવામાં આવ્યા હતા.

જેકબ બાપુજી અને હાઈમ શલોમ

શલોમ બાપુજી

શલોમના ભાઈ જેકબ બાપુજી ઓન્ધ રજવાડાના કારભારી બન્યા હતા. તેમનો જન્મ 1865માં થયો હતો. તેમને પણ 'ખાન બહાદુર'નું બિરુદ મળ્યું હતું.

ઓન્ધના રાજા ભવાનરાવ પંતપ્રતિનિધિએ જેકબ સાથેની સ્મૃતિનો ઉલ્લેખ પોતાની આત્મકથામાં કર્યો છે. એ સમયે રાજા અને સેવક વચ્ચે કેવો સંબંધ હતો, તે તેમની આત્મકથા વાંચીને સમજી શકાય છે.

1933માં જેકબ બાપુજીનું નિધન થયું હતું. ઓન્ધ રજવાડાના 1908ના વાર્ષિક રિપોર્ટમાં તેમનું નામ 'જેકબ બી. ઇઝરાયલ' લખવામાં આવ્યું છે અને તેમના નામ નીચે 'કારભારી, ઓન્ધ સ્ટેટ' એવું પણ લખાયું છે.

શલોમ બાપુજીના પુત્ર હાઈમ વારઘરકર અક્કલકોટ...


....

કોંગ્રેસના પ્રવક્તા રણદીપ સિંહ સુરજેવાલાએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે પૂર થોડા સમય માટે જ આવે છે અને અમે આ પૂરને રોકી દઈશું.

બહુજન સમાજવાદી પાર્ટીનાં રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ માયાવતીએ અમિત શાહના આ નિવેદનને અપરાધી માનસિકતા અને સંઘની ચાલની મજબૂરી ગણાવી.

અમિત શાહે પોતાના સંબોધનમાં મોદીની તુલના પૂરથી કરી નાખી. જોકે એ વાત જુદી છે કે, કોઈ પણ માટે પૂર ક્યારેય ફાયદાકારક નથી હોતું.

સમાજવાદી પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અખિલેશ યાદવે ટ્વીટ કર્યું કે સત્તાપક્ષ પોતાને પૂર માને છે, એમાં જનતાને વિકાસને બદલે વિનાશ જ મ... બાકીનો લેખ લખો:

હતા.

ત્યારબાદ કર્ણાટકની એક ચૂંટણી પ્રચાર સભામાં તેમના ભાષણનો અનુવાદ એવો થઈ ગયો કે 'મોદીજી દેશને બરબાદ કરી દેશે.'

તો એમ લાગે છે કે, 2019ની સામાન્ય ચૂંટણીનું દબાણ અમિત શાહને અનુભવાઈ રહ્યું છે.

આ દબાણને સમાજવાદી પાર્ટી અને બહુજન સમાજવાદી પાર્ટી સાથે આવવાની કોશિશોએ વધારી દીધું છે.

ઉત્તર પ્રદેશની 80 બેઠકો અચાનક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ થઈ ગઈ છે, પરંતુ માત્ર બે લોકસભા બેઠકો પર મળેલી હારને તેમની હતાશા પણ ન માનવી જોઈએ.

આથી વિરુદ્ધ એ વિપક્ષોના એકજૂથ થવાના પડકારને પહોંચી વળવા માટે તૈયારી કરવામાં લાગી ગયા છે.

મહત્ત્તવપૂર્ણ લક્ષ્ય

કૂટનીતિક સ્તર પર એમણે મુંબઇમાં તેમનાં બે ભાષણો થકી એના સંકેત પણ આપ્યા છે.

પહેલી વાત તો એમણે ભાર દઈને કહ્યું કે ભાજપ ક્યારેય અનામત હટાવવાના પક્ષમાં નથી અને એવું ક્યારેય નહી કરે.

જ્યારે કે બીજી તરફ એમણે એમ પણ કહ્યું કે આવનારી 14મી એપ્રિલે ભીમરાવ આંબેડકરના જન્મદિવસના દિવસે પાર્ટીના 20 હજાર કાર્યકર્તા દલિતો સાથે સમય વિતાવશે.

જોકે, જેમ જેમ ચૂંટણી નજીક આવે છે એવું લાગી રહ્યું છે કે અમિત શાહ તરફથી આવા બીજા માસ્ટર સ્ટ્રોક જોવા મળશે.

ગયા ત્રણ વર્ષમાં એ ઘણી વાર સાબિત પણ કરી ચૂક્યા છે કે એમની પાર્ટીને જીતાડવા સિવાય બીજું મહત્ત્તવપૂર્ણ ધ્યેય એમની પાસે કંઈ જ નથી.

પરંતુ સાર્વજનિક સ્ટેજ પર તેમને થોડો સંયમ જાળવવાની જરૂર છે . સાથે જ તેઓ વિપક્ષને સન્માન આપશે તો એમનું કદ રાજકારણમાં ઓછું તો નહીં જ થાય.

લક્ષ્યની સામે પોતાના કદની ચિંતા એમને કદાચ ના હોય તો એમણે એ ના ભૂલવું જોઇએ કે તેઓ એક 'મહાન' અને 'રાષ્ટ્રવાદી' પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


....

ગુજરાતમાં અત્યાર સુધીમાં 2.67 લાખ લોકો કોરોનાથી સાજા થયા છે, જ્યારે 4400થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. ગુજરાતમાં અત્યાર સુધીમાં કોરોનાના કુલ 2.76 લાખ કેસ નોંધાયા છે.

પડોશી રાજ્ય મહારાષ્ટ્રમાં અત્યાર સુધીમાં 22.7 લાખથી વધુ કેસ નોંધાયા છે, જેમાં 52,500થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

'કોરોના પૂરો થઈ ગયો, તેમ માનવું ભૂલભર્યું'

બીબીસી સાથે વાત કરતા અમદાવાદ મેડિકલ ઍસોસિયેશનના પૂર્વ પ્રમુખ ડૉ. મોના દેસાઈએ જણાવ્યું કે, "અમે અગાઉ પણ કહ્યું હતું કે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન કરો અને માસ્ક પહેરો."

... બાકીનો લેખ લખો:

મ્બરમાં ગુજરાત અને ભારતમાં આ રોગ તેની ચરમસીમાએ હતો. તે સમયે હૉસ્પિટલોમાં જગ્યા મળતી ન હતી."

લોકો બેદરકાર શા માટે થયા તે સવાલના જવાબમાં તેઓ કહે છે, "નવેમ્બર-ડિસેમ્બર 2020માં કોરોનાના કેસ ઘટ્યા ત્યારે લોકોમાં આ રોગ અંગે ડર ઓછો થવા લાગ્યો."

"આ ઉપરાંત આર્થિક પરિબળ પણ હતું, કારણકે રોજી-રોટી માટે બહાર નીકળ્યા વગર ચાલે તેમ ન હતું. લોકો 10 મહિનાથી ઘરમાં હતા અને કંટાળ્યા હતા. ત્યાર પછી તેમણે બહાર નીકળવાનું શરૂ કર્યું."

પ્રોટોકૉલનું પાલન કરતા રહેવું પડશે

એએમએના પૂર્વ પ્રમુખ ડૉ. મોના દેસાઈ કહે છે કે "મારે જ મારી જાતને બચાવવી પડશે તેમ માનીને ચાલો, માસ્ક પહેરો અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સ જાળવો."

ચૂંટણીસભાઓ અને લગ્નપ્રસંગોના કારણે કોરોના વધ્યો છે કે કેમ તે વિશે તેમણે કહ્યું કે "કોઈ તમને માસ્ક પહેર્યા વગર સભામાં આવવાની ફરજ નથી પાડતું. તેથી તમારે જ જવાબદારી સમજીને પોતાની સુરક્ષા માટે માસ્ક પહેરવાનું છે."

"બ્રાઝિલ, અમેરિકા, મૅક્સિકોમાં પણ હજુ કોરોનાના કારણે મૃત્યુદર ઊંચો હોવાનું કારણ એ છે કે ત્યાં પણ લોકો માસ્ક પહેરવાનો ઇનકાર કરે છે અને બીચ પર છૂટથી ફરે છે."

"આપણે ત્યાં કોરોનાના કારણે બહુ મોટી સંખ્યામાં લોકો મૃત્યુ પામશે તેવો શરૂઆતમાં ભય હતો, પરંતુ આપણે પ્રોટોકૉલનું પાલન કર્યું અને તેના કારણે સ્થિતિ નિયંત્રણમાં આવી હતી. હવે ફરીથી પ્રોટોકૉલનો ભંગ કરીને સ્થિતિને વકરવા દેવી ન જોઈએ."

નવા મ્યુટેશન અંગે તેમણે કહ્યું કે અત્યાર સુધી જે મ્યુટેશન આવ્યા તેનો સ્પ્રેડ બહુ ઝડપથી થાય છે પરંતુ સદનસીબે તે ઘાતક નથી.

ડૉ. જયેશ ડોબરિયાએ જણાવ્યું કે "તમે તાજેતરની ચૂંટણીના ફૂટેજ જોશો તો જણાશે કે અમુક લોકો જ ચુસ્તપણે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ કે માસ્કના નિયમોનું પાલન કરે છે."

"માસ્ક ન પહેરનારા પાસેથી ઊંચો દંડ વસૂલવામાં આવ્યો તેના કારણે એક નૅગેટિવ માહોલ સર્જાયો કે નેતાઓ માસ્ક નથી પહેરતા તો આપણે શા માટે પહેરીએ? તેના કારણે પણ અમુક લોકો લાપરવાહ થયા છે."

"લોકોએ જોયું કે કોરોના થયો હોય તેવા 95 ટકા લોકો સરળતાથી સાજા થઈ જાય છે, માત્ર પાંચ ટકાને ગંભીર મુશ્કેલી પડે છે. પણ આ પાંચ ટકાના પરિવારજનોને પૂછો તો ખબર પડે કે કોરોના કેટલો ભયંકર રોગ છે. એવા પણ પરિવારો છે, જેમાં ત્રણ-ત્રણ પુરુષોનાં મોત કોરોનાથી નીપજ્યાં છે."

રસીકરણ પછી પણ લાંબી મજલ કાપવી બાકી

ક્રિટિકલ કૅર સ્પેશિયાલિસ્ટ ડૉ. ડોબરિયા કહે છે, "હજુ માંડ બે-ત્રણ ટકા લોકોને વૅક્સિન મળી શકી છે. અત્યારે 30 ટકા...


....

નાસિક સ્થિત સ્થાનિક પત્રકાર દીપ્તિ રાઉતે ડુંગળીના કારોબાર સંદર્ભે ઘણો સમય કામ કર્યું છે.

રાઉત કહે છે, "ખેડૂતોને લાગે છે કે ડુંગળીનું ઉત્પાદન કરી સારા એવા પૈસા રળી શકાય છે કારણ કે તેની ખેતી માટે વધારે પાણીની જરૂર રહેતી નથી અને તે જલદીથી ઊગે છે. ખેડૂતો માટે ડુંગળી એટીએમ મશીન જેવી છે."

ડુંગળીના ભાવ વારંવાર કેમ વધે છે?

ડુંગળીનું સૌથી વધુ ઉત્પાદન કરતું રાજ્ય મહારાષ્ટ્રમાં આ વખતે પૂરની ઝપેટમાં આવી ગયું હતું. નેશનલ ઍગ્રીકલ્ચર કો-ઑપરેટિવ માર્કેટિંગ ફેડરેશન ઑફ ઇંડિયા (NAFED)ના નિદેશક તેનું કારણ સમજ... બાકીનો લેખ લખો:

પણ ડુંગળીના ભાવ ઘટે છે ત્યારે આવી સ્ફૂર્તિ કેમ નથી દેખાતી. સરકારે અમને વ્યાજબી ભાવ આપવો પડશે."

જોકે, મિલિંદ મુરુગકરનું માનવું છે કે સરકારે 'ડુંગળી મામલે' ક્યારેય દખલ દેવી ના જોઈએ.

તેઓ કહે છે, "55 ટકાથી વધુ ભારતીય વસતિ ખેતી પર નિર્ભર છે. બીજું કે ખેતી એક એવું ક્ષેત્ર છે જે ધીમી ગતિ (2.5 ટકા)થી વધી રહ્યું છે. આપણી અર્થવ્યવસ્થામાં સુસ્તીનું મુખ્ય કારણ અસંગઠિત અને ગ્રામીણ ક્ષેત્રોમાં માગ ઘટી છે તે છે."

"જો તમે ઇચ્છતા હો કે વધુ સામાનની ખરીદી થાય તો નિકાસ બંધ ન કરવી જોઈએ. શું આપણે ક્યારેય સૉફ્ટવેર ઍક્સપૉર્ટ પર રોક લગાવીએ છીએ?"

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


....

નેપાળમાં ભારતના પૂર્વ રાજદૂત રહેલા રાકેશ સૂદ કહે છે, "પ્રાદેશિક રાષ્ટ્રવાદ પર બંને પક્ષે જે પ્રકારની નિવેદનબાજી કરવામાં આવી રહી છે તે બંને દેશોના દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે યોગ્ય નથી."

હકીકતમાં, આ ત્રણેય વિસ્તાર છેલ્લાં 60 વર્ષથી ભારતના નિયંત્રણમાં છે અને આ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો ભારતીય નાગરિક છે. ભારત સરકારને કર ચૂકવે છે અને ભારતીય ચૂંટણીમાં મત આપે છે.

નેપાળી નેતાઓ કહે છે કે દેશ ઘણા દાયકાઓથી રાજકીય સંકટનો સામનો કરી રહ્યો હતો, જેમાં માઓવાદી ઉગ્રવાદ પણ ચરમસીમાએ હતો. જેના કારણે તેઓ ભારત સાથે સરહદ... બાકીનો લેખ લખો:

લાંબા રસ્તાનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ ફેરફારથી ત્યાં મુસાફરી કરનારા તમામ હિંદુ શ્રદ્ધાળુઓનો સમય બચશે પરંતુ આ કારણે જ નેપાળ સાથેના રાજદ્વારી સંબંધો બગડી ગયા છે.

નેપાળમાં ભારતવિરોધી અવાજ

નેપાળની નદીઓને કારણે દરવર્ષે ઉત્તર-ભારતમાં પૂર આવે છે

ભારતના આ પગલાથી ગુસ્સે ભરાયેલા નેપાળીઓએ કાઠમાંડુમાં ભારતીય દૂતાવાસની બહાર વિરોધપ્રદર્શન કર્યું હતું અને ભારતીય સૈન્યને આ વિસ્તારમાંથી પરત હઠવાની માગ કરી હતી.

ઘણા લોકોએ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાનો ગુસ્સો 'બૅક ઑફ ઈન્ડિયા' (#Backoffindia)ના હૅશટૅગ દ્વારા પણ વ્યક્ત કર્યો હતો.

નેપાળના સર્વે વિભાગના ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર જનરલ બુદ્ધિ નારાયણ શ્રેષ્ઠે કહ્યું, "અમે 1976માં એક નકશો પ્રકાશિત કર્યો હતો, જેમાં લિપુલેખ અને કાલાપાણી બંનેને નેપાળની સરહદમાં દર્શાવ્યા હતા.  માત્ર લિંપિયાધુરા દર્શાવવાનું બાકી હતું જે ભૂલ હતી."

જોકે આ સરહદવિવાદ પહેલાં નેપાળમાં ભારતવિરોધી અવાજ ઉઠતો રહ્યો છે. વર્ષ 2015માં મધેસી સમુદાયના વિદ્રોહ દરમિયાન હિંસા થઈ હતી. તે લોકો વધારે અધિકારની માગ કરી રહ્યા હતા. આ સમયે ભારત તરફથી સામાનની નિકાસ રોકી દેવામાં આવી હતી.

જોકે ભારત આ વાતથી ઇનકાર કરી રહ્યું છે કે તે આર્થિક પ્રતિબંધ મૂકવા માગતુ હતું, પરંતુ આ દાવા પર વિશ્વાસ કરવારા લોકોની સંખ્યા નેપાળમાં બહુ જ ઓછી હતી.

પાંચ મહિનાના પ્રતિબંધે નેપાળના જનજીવનને બેહાલ કરી દીધુ અને તેનાથી અનેક લોકો નારાજ હતા. જેને લીધે વર્ષ 2015માં ભૂકંપના કારણે સર્જાયેલા તબાહી પછી પુનર્નિર્માણના કામમાં ઘણી તકલીફ થઈ હતી.

શું ચીન દરમિયાનગીરી કરી રહ્યું છે?

હાલના સરહદી વિવાદમાં ભારતીય વિદેશમંત્રાલયના અધિકારીઓ પર આરોપ લાગ્યો છે કે તેઓ આ મુદ્દાનું નિરાકરણ લાવવા માગતા નથી. ભારતને એવું લાગે છે કે નેપાળનો આ મિજાજ ચીનના સમર્થનના કારણે છે.

ભારતીય સૈન્યના પ્રમુખ જનરલ એમએમ નરવણેએ સાર્વજનિક રીતે કહ્યું છે કે નેપાળે બીજા કોઈના લીધે પોતાની મુશ્કેલીઓને વધારી લીધી છે.

આ નિવેદનને ચીનની દરમિયાનગીરી સાથે જોડવામાં આવે છે અને ભારતમાં કેટલીક દક્ષિણપંથી  મીડિયા ચેનલોએ સરહદી વિવાદ ઊભો કરવા અંગે નેપાળને "ચીનના પ્રૉક્સી" સુધી દર્શાવી દીધું છે. આ નિવેદન નેપાળના લોકોને પસંદ નથી આવ્યું.

જોકે પ્રૉફેસર શેનનું માનવું છે કે આમાં ચીનનો કોઈ હાથ નથી. તેઓ કહે છે, "વ્યક્તિગત રીતે મને નથી લાગતું કે નેપાળ હાલ જે કંઈ ભારતની સાથે કરી રહ્યું છે તેમાં ચીનની ભૂમિકા હોય."

હવે આ તમામ...


....

પહેલા ટ્વીટમાં લખ્યું, "ખુશ છું કે રાજ્યસભાએ સવર્ણ અનામત-બંધારણ (124મું સંશોધન) બિલ, 2019 પાસ કરી દીધું. આ બિલને વ્યાપક સમર્થન જોઈને ખુશી થાય છે. સદને જીવંત ચર્ચા જોઈ જેમાં ઘણા સભ્યોએ પોતાનો મત વ્યક્ત કર્યો."

ત્યારબાદના ટ્વીટમાં વડા પ્રધાન મોદીએ આ બિલના પાસ થવાને 'બંધારણના નિર્માતાઓ અને સ્વતંત્ર સેનાનીઓ માટે શ્રદ્ધાંજલિ ગણાવી. તેઓ એવા ભારતની કલ્પના કરતા હતા કે જે મજબૂત અને સમાવિષ્ટ હોય.'

પરેશ રાવલનો નસિરુદ્દીનને જવાબ, 'પથ્થર ઉઠાવીને નથી માર્યો'

હિન્દી ફિલ્મ અભિનેતા નસિરુદ્દીન શાહે તાજેતરમા... બાકીનો લેખ લખો:

અને અરજીકર્તા પોતાનો વાંધા ચાર સપ્તાહમાં નોંધાવે. ત્યારબાદ કોર્ટ રિપોર્ટ સ્વીકારવા અંગે નિર્ણય આપશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


....

લદ્દાખમાં તણાવ પછી નરેન્દ્ર મોદી અને જિનપિંગ પ્રથમ વખત એક મંચ પર

ફાઇલ ફોટો

મે મહિનાથી ભારત-ચીન વચ્ચે લદ્દાખમાં એલએસી પર તણાવ પછી પ્રથમ વખત ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ એક જ મંચ પર સાથે આવશે.

મંગળવારે શાંઘાઈ કો-ઑપરેશન ઑર્ગેનાઇઝેશન (એસસીઓ) સમિટમાં નરેન્દ્ર મોદી અને શી જિનપિંગ ભાગ લેવાના છે.

એનડીટીવી પ્રમાણે એ સિવાય નરેન્દ્ર મોદી ચીનના રાષ્ટ્રપતિ સાથે નવેમ્બર 17ના રોજ બ્રિક્સની વર્ચુઅલ બેઠકમાં પણ સામેલ થશે અને નવેમ્બર 21-22 એ જી-20 સમિટમાં બંને નેતાઓ ભાગ લે... બાકીનો લેખ લખો:

ોલીવૂડ સેલેબ્રિટીની વિરુદ્ધ પણ કોઈ મીડિયા ટ્રાયલ ન કરે.

બોલીવૂડના 34 નિર્માતાઓએ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી, જેમાં કેટલાક યુનિયન અને પ્રોડક્શન હાઉસ પણ સામેલ હતા.

અભિનેતા સુશાંતસિંહ રાજપૂતના મૃત્યુ પછી બોલીવૂડમાં ડ્રગ્સના કેસમાં અભિનેત્રી રિયા ચક્રવર્તી અને અન્ય લોકો પર કેસ દાખલ થયા છે અને અનેક ડ્રગ પેડલર્સની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

ટીવી ચેનલો પર બોલીવૂડમાં કથિત ડ્રગ કાર્ટલ અંગેના સમાચારોને લઈને બોલીવૂડના નિર્માતાઓએ વાંધો ઉઠાવતી એક અરજી કોર્ટમાં દાખલ કરી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


....

સાથેસાથે કપિલની જવાબદારી પણ ઘણી વધારે હતી કેમ કે તે નિષ્ફળ રહ્યો હોત તો ભારત આગામી 15-16 વર્ષ સુધી પ્રથમ પાંચ છ ઓવરને બાદ કરતાં સ્પિનર પર જ આધારિત રહ્યું હોત તેને બદલે એકાદ બે સિઝનમાં તો ચારેય મહાન સ્પિનરે નિવૃત્તિ લઈ લીધી અને કપિલની સાથે ચેતન શર્મા, મનોજ પ્રભાકર, મદનલાલ, કરસન ઘાવરી, રોજર બિન્ની અને શ્રીનાથ જેવા બૉલર ઝડપી બૉલિંગ આક્રમણમાં આવી ગયા.

આમ ભારતીય ક્રિકેટમાં ઝડપી બૉલિંગમાં આવેલા મહામુલા પરિવર્તન કપિલને આભારી છે.

આજે હાર્દિક પંડ્યા ટીમનો મુખ્ય સ્ટ્રાઇક બૉલર નથી. ભુવનેશ્વર, જસપ્રિત ... બાકીનો લેખ લખો:

ંગ કરી છે, તો હાર્દિક માટે આ સંજોગો પેદા થયા નથી કે થવાના નથી.

હાર્દિકને હજી બે ત્રણ સિઝન રમવા દો, ખીલવા દો ત્યાર બાદ તેની નૈસર્ગિક શક્તિઓ વધારે બહાર આવશે.

(તુષાર ત્રિવેદી 'નવગુજરાત સમય'ના સ્પોર્ટ્સ એડિટર છે)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો