...વિધા અપાશે.

આવશ્યક વસ્તુ (સંશોધન) વિધેયક, 2020

આ બિલમાં અનાજ, કઠોળ, ખાદ્યતેલ, ડુંગળી, બટાકાને જરૂરી વસ્તુઓની સૂચિમાંથી દૂર કરવાની જોગવાઈ છે.

માનવામાં આવે છે કે વિધેયકની જોગવાઈથી ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ મળશે, કેમ કે બજારમાં સ્પર્ધા વધશે.

દેશના ખેડૂતો કેમ વિરોધ કરી રહ્યા છે?

સરકારે પાસ કરેલાં બિલના વિરોધમાં દેશભરના ખેડૂતો વત્તેઓછે અંશે વિરોધ કરી રહ્યા છે. ખાસ કરીને પંજાબ, હરિયાણા, તેલંગણા, પશ્ચિમ બંગાળમાં ઉગ્ર વિરોધ થઈ રહ્યો છે.

ખેડૂતોનું માનવું છે કે આ વિધેયક ધીમેધીમે એપીએમસી (એગ્રિકલ્ચર પ્રોડ... બાકીનો લેખ લખો:

ાયદો નહીં મળે એ વાત ખોટી છે.

વીડિયો કૉન્ફરન્સથી તેઓએ કહ્યું કે "વચેટિયાઓ જે ખેડૂતોની કમાણીનો મોટો હિસ્સો ખાઈ જતા હતા, તેનાથી બચવા માટે આ વિધેયક લાવવું જરૂરી હતું."

તો અગાઉ ગ્રામીણવિકાસ અને પંચાયતીરાજમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમરે કહ્યું હતું, "નવી જોગવાઈ પ્રમાણે ખેડૂતો પોતાનો પાક કોઈ પણ બજારમાં પોતાની મનપસંદ કિંમતે વેચી શકશે. તેનાથી ખેડૂતોને પોતાનો પાક વેચવાનો વધુ મોકો મળશે."

આ ખરડા અંગે સરકાર કહે છે કે આનાથી ખેડૂતોને ઉત્પાદનની સામે યોગ્ય વળતર મળશે અને તેમની આવકમાં વધારો થશે.

વિપક્ષ નેતાઓ સરકારના આ બિલનો વિરોધ કરી રહ્યા છે અને તેને ખેડૂતવિરોધી ગણાવી રહ્યા છે.

કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ આ મામલે ટ્વીટ કરીને કહ્યું, "ખેડૂત જ છે જે છૂટક ખરીદી કરે છે અને ઉત્પાદનનું વેચાણ જથ્થાબંધમાં કરે છે. મોદી સરકારના ત્રણ કાળા ખરડા ખેડૂત અને ખેતમજૂરો પર ઘાતક પ્રહાર છે, જેથી ન તો તેમને એમએસપી અને હક મળે અને મજબૂરીમાં ખેડૂત પોતાની જમીન ધનિકોને વેચી દે. મોદીજીનું એક બીજું ખેડૂતવિરોધી ષડયંત્ર."

કૉંગ્રેસ ગુજરાતના પ્રભારી અને સાંસદ રાજીવ સાતવે અમદાવાદમાં રાજીવ ગાંધી ભવન ખાતે પત્રકારપરિષદ સંબોધી હતી.

તેઓએ જણાવ્યું હતું કે દેશના ખેડૂતો અને મજૂરો રસ્તા પર છે. તેઓ આર્થિક તકલીફોનો સામનો કરી રહ્યા છે. પણ સત્તાના અહંકારમાં મોદી સરકાર ખેતી અને રોજીરોટી છીનવી લઈ ખેતીને મુઠ્ઠીભર પુંજીપતિઓને હવાલે કરી રહી છે.

તેમણે કહ્યું કે કેન્દ્રની મોદી સરકાર ત્રણ વિવિધ કૃષિ કાયદાઓ લાવીને ખેડૂત, ખેતી અને હિન્દુસ્તાનને બરબાદ કરી રહી છે.

હાલમાં દેશભરમાં કોરોના વાઇરસના કેસની સંખ્યા દિવસેદિવસે વધી રહી છે, અને એમાં સરકાર સામેનું આ ખેડૂતો આંદોલન એક મોટી મુસીબત સમાન બની ગયું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વિમાન પ્રવાસમાં થાક લાગ્યો હતો, પણ એલિસ્ટર કૂકે આરામ કર્યો ન હતો. પ્રેક્ટિસ સેશન્સમાં જોડાઈ ગયા હતા.

એ પછીના થોડા કલાકોમાં તેઓ ઇંગ્લેન્ડના રાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ ખેલાડી બની ગયા હતા. એ તેમના વૈવિધ્યસભર કારકિર્દીનો પહેલો તબક્કો હતો.

સારી ઉંચાઈ અને શરીરસૌષ્ઠવ ધરાવતા ક્લિન-શેવ્ડ એલિસ્ટર કૂક મોટી હેલ્મેટ પહેરીને મેદાનમાં આવ્યા હતા, પણ તેમણે આર્મ ગાર્ડ પહેર્યું ન હતું.

તેમની સ્ટેન્ડિંગ પોઝિશન બેઝબૉલના પ્લેયર જેવી હતી. ફર્સ્ટ ઈનિંગમાં કૂકે 60 રન નોંધાવ્યાં હતાં. તેઓ દમદાર પ્લેયર છે એવું નાગપુરના પ્રેસ... બાકીનો લેખ લખો:

ંડૂલકર તેમનાથી આગળ છે.

એલિસ્ટર કૂકે પોતાનું સ્થાન કેટલું મજબૂત બનાવ્યું હતું તે જાણવા માટે આ મહાન ખેલાડીઓનાં નામ પૂરતાં છે.

છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોમાં એવું કહેવાતું રહ્યું હતું કે ટેસ્ટ મૅચીઝમાં સૌથી વધુ રન નોંધાવીને એલિસ્ટર કૂક સચિન તેંડૂલકરનો રેકોર્ડ તોડી શકે છે.

સાતત્યસભર કૌશલ્ય

એલિસ્ટર કૂકની કારકિર્દીમાંનો એક રેકોર્ડ ઉલ્લેખનીય છે. પહેલી મેચ પછી કૂક સતત 158 ટેસ્ટ મેચીઝ રમ્યા છે. તેનો અર્થ એ થયો કે કૂકના ટેસ્ટમાં આગમન પછી ઇંગ્લેન્ડની ટીમ જેટલી ટેસ્ટ મૅચીઝ રમી હતી એ બધીમાં કૂક સામેલ હતા.

કૂકનું પર્ફોર્મન્સ અને ફિટનેસ એટલાં સાતત્યસભર હતાં કે ટીમમાંથી તેમના બાકાત રાખવાનો સવાલ જ ન હતો.

આ અગાઉ સતત ટેસ્ટ મૅચ રમવાનો રેકોર્ડ ઍલન બૉર્ડરના નામે હતો. એક દંતકથારૂપ ખેલાડીનો રેકોર્ડ બીજા દંતકથારૂપ ખેલાડીએ તોડ્યો હતો.

આ રેકોર્ડ આંકડામાં આસાન લાગે, લખવામાં આકર્ષક લાગે, પણ વાસ્તવમાં સતત આટલો સમય રમતા રહેવાનું ઘણું મુશ્કેલ છે.

રન નોંધાવવાની બૅટ્સમેનની ફરજ છે અને દુનિયાભરના બૅટ્સમેન એ ફરજ બજાવતા રહે છે તો પછી કૂકની બાબતમાં ખાસ શું છે એવો સવાલ થઈ શકે.

આ સવાલ પૂછતાં પહેલાં કૂકની ભૂમિકા સમજવી જરૂરી છે. કૂક ઓપનિંગ બૅટ્સમેન હતા. ટેસ્ટ મેચમાં નવા બોલનો સામનો કરવા માટે બૅટ્સમેન મજબૂત કૌશલ્ય ધરાવતો હોય એ જરૂરી છે.

દોઢ દિવસ ફિલ્ડિંગ કર્યા પછી શરીર થાકી જતું હોય છે. તેમ છતાં ઓપનિંગ બૅટ્સમેને તત્કાળ મેદાનમાં ઊતરવું પડે છે.

બીજી પરિસ્થિતિમાં મૅચના પ્રારંભે પહેલા દિવસે બૉલર્સ ફ્રેશ હોય છે અને તેમનો સામનો ઓપનિંગ બૅટ્સમેને કરવાનો હોય છે. તેમાં ઉચ્ચ પ્રકારના કૌશલ્યની જરૂર પડે છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં મોટાભાગના ખેલાડીઓની હાલત ખરાબ થઈ જતી હોય છે, પણ એલિસ્ટર કૂકના કિસ્સામાં એવું થયું નથી.

પ્રતિસ્પર્ધી ટીમ એલિસ્ટર કૂકની કોઈ નબળાઈ શોધી કાઢે અને તેમને આઉટ કરી દે ત્યારે પોતાની નબળાઈના નિરાકરણ માટે તેઓ ગ્રેહામ ગૂચ પાસે જતા હતા.

જોરદાર પ્રેક્ટિસ કર્યા પછી એલિસ્ટર કૂક ફરી મેદાન પર ઊતરતા અને ફરીથી રનના ઢગલા ખડકતા હતા.

ગમે તે પરિસ્થિતિમાં ઉત્તમ પર્ફોર્મન્સ

હોમ ગ્રાઉન્ડ પર દરેક ખેલાડી સ્કોર કરતો હોય છે, પણ ખરી પરીક્ષા પરદેશી ભૂમિ પર રન ફટકાવવાની હોય છે. આ સંદર્ભમાં કૂકે તેમની મહાનતા પૂરવાર કરી છે.

ભારત, શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશ એટલે કે એશિયા ઉપખંડમાં બૉલ પીચ પર મોટા પ્રમાણમાં ટર્ન થતો હોય છે.

એ પરિસ્થિતિમાં પાંચ દિવસની ટેસ્ટ...


...વિશે જ્ઞાન આપીને આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી ચુક્યા છે

રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ રહી ચૂકેલા મહેશ ચંદ્ર શર્મા તો થોડા મહિનાઓ પહેલાં મોરની સેક્સ લાઇફ વિશે જ્ઞાન આપીને આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરી ચુક્યા છે.

અગાઉ કોલકતા હાઈકોર્ટના જસ્ટીસ કર્ણન મામલે પણ સર્વોચ્ચ અદાલત માટે શરમજનક અને હાસ્યાસ્પદ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હતી, જેમાં હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશ અને સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશ એકબીજા સામે હુકમો પસાર કરી રહ્યા હતા.

દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં ઉપરોક્ત પરિસ્થિતિઓ સર્જાઈ હોવા છતાં કૌભાંડ, ભ્રષ્ટ... બાકીનો લેખ લખો:

હતી

રિઝર્વ બેન્ક સરકારથી પર એક  સ્વતંત્ર સંસ્થા તરીકે જાણીતી હતી જેનું કામ દેશની નાણાકીય નીતિ અને બેન્કિંગ સિસ્ટમ નિયંત્રણ કરવા માટે છે.

નોટબંધી સમયે એક પણ વખત ભારતીય રિઝર્વ બેન્કની સત્તાની તાકાત જોવા નહોતી મળી.

શાહી લગાડવાથી લઇને ચલણી નોટો જમા કરાવવાની સીમા નક્કી કરવા સુધી નિયમો એટલીવાર બદલવામાં આવ્યા કે આ સંદર્ભે નિર્ણય લઈ રહેલા સત્તાધીશોની વિશ્વસનીયતા પર અનેક સવાલો ઉઠવા લાગ્યા હતા.

આવી તો અનેક સ્વાયત્તતા ધરાવતી સંસ્થાઓ છે. યુનિવર્સિટી ગ્રાન્ટ કમિશનથી લઈને હ્યુમન રાઇટ્સ કમિશન સુધી, જેની સ્વાયત્તતા મુદ્ધે અનેક ચર્ચાઓ કરી શકાય છે.

ભારતમાં સૌથી વધુ સ્વાયત્ત સંસ્થાઓનો પાયો પ્રથમ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ નાખ્યો હતો.

આ સંસ્થાઓની સ્વતંત્રતાનું ઉલ્લંઘન ઇંદિરા ગાંધીના સમયમાં બહુ મોટાપાયે કરવામાં આવ્યું હતું.

હાલના સમયમાં આ સ્વાયત્ત સંસ્થાઓની હાલત પહેલાથી પણ વધુ દયનીય અને દારુણ દેખાઈ રહી છે.

સરકારો મજબૂત થવાથી લોકશાહી મજબૂત નથી થતી પરંતુ સરકાર પર નિયંત્રણ રાખવાવાળી સંસ્થાઓ નબળી પુરવાર થયે લોકશાહી ચોક્કસ નબળી અને પાંગળી સાબિત થાય છે.

સૌથી મોટી લોકશાહીને જો વધુ સારી લોકશાહી બનાવવી હોય તો સુપ્રીમ કોર્ટ અને ચૂંટણી પંચ જેવી સ્વાયત્તતા ધરાવતી સંસ્થાઓની શાખ બચાવવી પડશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વિસ્તારની અંદર આવતા સાણંદ અને ઉત્તરી ગાંધીનગર જેવા ગ્રામીણ વિસ્તાર પણ હવે 'સૅમી અર્બન વિસ્તાર'માં પરિવર્તિત થયા છે અને અહીં રહેતા મતદારો મુખ્યત્વે મધ્યવર્ગના છે.

સાણંદ અને ઘાટલોડિયા જેવા મતદાર ક્ષેત્રમાં મોટાભાગે ઉચ્ચ શ્રેણીના મધ્યવર્ગીય લોકો વસે છે.

ભાજપનું માનવું છે કે ગાંધીનગરમાં તેઓ એકદમ સુરક્ષિત છે.

ભાજપના પ્રવક્તા ભરત પંડ્યા કહે છે કે ગાંધીનગર મતવિસ્તારમાં પ્રતિયોગિતા જેવું કંઈ છે જ નહીં.

તેમનું માનવું છે કે અમિત શાહ ચૂંટણીની વ્યૂહરચના સારી રીતે જાણે છે અને જ્યારે તેઓ ગાંધીનગરથી લડ... બાકીનો લેખ લખો:

તો ભાજપના નેતા ભુપેન્દ્ર પટેલને પણ 2012માં આ બેઠક પરથી જીત મળી હતી.

નારણપુરા : આ બેઠક પણ 2008માં નવા સીમાંકન બાદ અસ્તિત્વમાં આવી હતી. અહીંથી પહેલી વખત વિધાનસભા ચૂંટણી વર્ષ 2012માં લડવામાં આવી હતી.

આ બેઠક પર અમિત શાહે કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર નીતિન પટેલ વિરુદ્ધ 63,335 મતથી જીત મળી હતી.

સાણંદ : આ એક એવી બેઠક છે કે જેમાં હંમેશાં ભાજપ અને કૉંગ્રેસ વચ્ચે 'કાંટે કી ટક્કર' જોવા મળે છે. જોકે, એ વાત અલગ છે કે આ બેઠક હમણાં ભાજપ પાસે છે.

કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર કરમસિંહ કોળી પટેલે આ બેઠક પર વર્ષ 2012માં વિજય મેળવ્યો હતો.

વેજલપુર : આ એવો મતવિસ્તાર છે કે જ્યાં મોટાભાગનો વોટશૅર ભાજપ તરફી છે. 2008ના સીમાંકન બાદ અને વર્ષ 2012થી આ વિસ્તાર પર ભાજપનો દબદબો છે.

કૉંગ્રેસ કેટલી તૈયાર?

શરીફ લાલીવાલા જેવા સંશોધકોનું માનવામાં આવે તો કૉંગ્રેસે ગાંધીનગર મતવિસ્તાર પર જીત મેળવવા માટે સમય અને સ્રોત વેડફવા ન જોઈએ.

કેમ કે હાલની પરિસ્થિતિ જોતાં કૉંગ્રેસ માટે આ બેઠક પર વિજય મેળવવો ખૂબ અઘરો છે.

આ તરફ રાજકીય વિશ્લેષક હેમંત શાહનું માનવું છે કે જો આ બેઠક ભાજપ માટે સુરક્ષિત જ છે, તો અહીંથી શક્તિશાળી નેતા અમિત શાહ કેમ લડવા જઈ રહ્યા છે?

હેમંત શાહ જણાવે છે, "જો કૉંગ્રેસ ઉમેદવારની પસંદગીમાં કોઈ ભૂલ નથી કરતી અને જો લોકો સુધી પહોંચવા માટે યોગ્ય વ્યૂહરચના અપનાવે છે તો તેને જીત ચોક્કસ મળી શકે છે."

અન્ય રાજકીય વિશ્લેષકો પણ એવું માને છે કે આ મતવિસ્તારમાં મજબૂત પ્રતિયોગિતામાં ઉતરવા માટે કૉંગ્રેસ પાસે સારી તક છે પરંતુ કૉંગ્રેસના નેતાઓ તેમની વ્યૂહરચના સાથે તૈયાર નથી.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા વરિષ્ઠ કૉંગ્રેસ નેતા મધુસુદન મિસ્ત્રીએ જણાવ્યું, "ગાંધીનગર મતવિસ્તાર માટે ઉમેદવારોની યાદી નક્કી કરવામાં મારી કોઈ ભૂમિકા નથી. પણ હું એ કહી શકું છું કે કૉંગ્રેસ તેના ઉમેદવાર જાતિ અને તે જાતિના વોટશૅરના આધારે ઉમેદવાર નક્કી કરે છે."

તેઓ ઉમેરે છે, "ગાંધીનગર માટે કેટલાક નામોની યાદી તૈયાર થઈ છે અને એવું લાગે છે કે ઠાકોર સમાજમાંથી પાર્ટી કોઈનું નામ પસંદ કરી શકે છે."

જોકે, કૉંગ્રેસના નેતા અર્જુન મોઢવાડિયાએ જણાવ્યું છે કે ગાંધીનગરમાં મજબૂત પ્રતિયોગિતા થશે અને અમે યોગ્ય ઉમેદવાર અંગે જલદી કોઈ નિર્ણય લઈશું.

ગાંધીનગર મતવિસ્તારના મતદાતા શું કહે છે?

52 વર્ષીય સુરેશ જાધવ સાણંદમાં ખાનગી સેક્ટરમાં નોકરી કરે છે

સુરેશ જાધવ (52 વર્ષ): સુરેશ જાધવ સાણંદમાં ખાનગી નોકરી કરે છે....


...વિસ્તારમાં કાંટાળા જંગલ વધારે છે, જે મોરને માફક આવે છે.

ઉર્મીશ સચદે કહે છે, "પવનચક્કી આવે ત્યારે લોકો ખુશ થાય છે, પરંતુ પછી વાસ્તવિકતા સમજાય છે. એરિડ ઝોન એટલે કે રણવિસ્તારમાં અથવા સમુદ્રકિનારે પવનચક્કીઓ નાખવામાં આવે તો વાંધો નથી પરંતુ ગ્રીન ઝોનમાં પવનચક્કીઓ ટાળવી જોઈએ."

પાલારધુના વિસ્તારમાંથી પવન ચક્કીઓ હઠાવવા માટે લડત આપનાર સચદે કહે છે, "છેલ્લા એક વર્ષમાં કચ્છમાં લગભગ એક ડઝન મોર માર્યા ગયા છે. મોર કે બીજા પક્ષીની સંખ્યા ઘટવી એ કચ્છની ઇકૉલૉજી માટે ખતરનાક છે. પક્ષીઓ માર્યા જશે તો પાકમાં જીવાતન... બાકીનો લેખ લખો:

બદલે માત્ર 1,200 મીટરનું અંતર રાખવામાં આવે છે.

પવનચક્કીના અવાજને કારણે ઘોરાડ પક્ષી અભયારણ્યમાં પણ ટકતા નથી. વિન્ડમિલની આસપાસ ખુલ્લી જગ્યામાં વૃક્ષો વાવવાના અને પાણીનું વહેણ ખુલ્લા રાખવાના નિયમનો પણ ભંગ થાય છે.

લોકોનો આરોપ છે કે વીજશૉક લાગવાથી મોર કે બીજા પક્ષીનું મૃત્યુ થાય ત્યારે તેનો ઘટનાસ્થળે જ નિકાલ કરવામાં આવે છે અને મોરને કૂતરાં કે બીજાં જંગલી પશુએ ફાડી ખાય છે તેવું કારણ ધરવામાં આવે છે.

નાયબ વનસંરક્ષક (પશ્ચિમ કચ્છ) તુષાર પટેલે જણાવ્યું કે "જંગલ વિસ્તારમાં વીજલાઇન કે વિન્ડમિલના કારણે કોઈ મોર અથવા સંરક્ષિત પક્ષી મૃત્યુ પામે તો તેનો રિપોર્ટ નોંધીને કાર્યવાહી કરવામાં આવતી હોય છે."

"રેવન્યુ વિસ્તારમાં આવી ઘટના બને તો તેની ગંભીરતા અને ફ્રિક્વન્સીને જોઈને કાર્યવાહી થાય છે. તેમાં પક્ષીઓને બચાવવા માટે બર્ડ ગાર્ડ લગાવવાનું કામ કરવામાં આવે છે."

તેમણે કહ્યું કે, "રોહા વિસ્તારમાં બે લાઇન એવી છે, જ્યાં વારંવાર આવી ઘટના બનતી હતી. તેથી ત્યાં ત્રણ દિવસ સુધી માણસો ગોઠવીને પક્ષી પર નજર રાખવામાં આવી હતી, હિલચાલનું મૅપિંગ કરવામાં આવ્યું અને તેના આધારે જોખમી લાઇન વિશે કલેક્ટરને ભલામણ કરવામાં આવી હતી."

"કલેક્ટરના આદેશ પછી અહીં બે કિલોમિટરની ત્રિજયાને મોર માટે સંરક્ષિત જાહેર કરી વીજલાઇનને અંડરગ્રાઉન્ડ કરવાનો આદેશ અપાયો છે."

તુષાર પટેલે કહ્યું કે "સામાન્ય રીતે આવી ઘટનાઓ ચોમાસામાં વધારે બને છે, જે મોર માટે સંવનન (મૅટિંગ)નો ગાળો હોય છે. આ સિઝનમાં મોરની હિલચાલ વધી જાય છે."

"રોહા ફોર્ટ ઊંચાઈ પર આવેલી જગ્યા છે અને ગામ તળેટીમાં છે. દિવસ દરમિયાન મોર ફૉર્ટ પર રહે છે. સાંજે જ્યારે તે નીચે આવે ત્યારે તેની કમજોર આંખો અને મોટા કદને કારણે વીજલાઇન સાથે અથડાય છે અને મૃત્યુ પામે છે."

તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે આ વખતે ચોમાસામાં નખત્રાણા, લખપત, માંડવી, અબડાસા અને ભુજ તાલુકામાં મોરનાં મૃત્યુના કિસ્સા બન્યા છે. પશ્ચિમ કચ્છ ડિવિઝનમાં હાલમાં લગભગ ત્રણ હજારથી વધારે વિન્ડમિલ છે.

ચોમાસાની મૅટિંગ સિઝનમાં ઘટનાઓ વધી

કચ્છ સર્કલના ચીફ કન્ઝર્વેટર ઑફ ફૉરેસ્ટ્સ અનિતા કર્નએ જણાવ્યું, "કચ્છના નખત્રાણા અને અબડાસા તાલુકામાં મોરનાં મૃત્યુના કેસ નોંધાયા છે. ફૉરેસ્ટ ડિવિઝને આપેલી માહિતી અનુસાર છેલ્લા એક વર્ષમાં ટ્રાન્સમિશન લાઇન સાથે ટકરાવાથી કે તેમાં વીજશૉક લાગવાથી 18 મોરનાં મૃત્યુ નોંધાયાં છે."

"આવી ઘટનાઓ રોકવા માટે વનવિભાગે કેટલાંક પગલાં સૂચવ્યાં છે જેમાં...


...વી છે.

બીજી રસીથી વિપરીત સ્પુતનિકની રસીમાં પ્રથમ અને બીજા ડોઝ માટે સહેજ અલગ વર્ઝનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે અને 21 દિવસના ગાળે આ ડોઝ અપાય છે.

આ બંને ડોઝ કોરોના વાઇરસના વિશિષ્ટ 'સ્પાઈક'ને ટાર્ગેટ બનાવે છે. પરંતુ તેમાં વેક્ટર- એટલે કે ન્યુટ્રલાઇઝ્ડ વાઇરસ જુદાજુદા હોય છે જે 'સ્પાઈક'નું શરીરમાં વહન કરે છે.

તેની પાછળની યોજના એવી છે કે એક સરખું વર્ઝન બે વખત આપવા કરતાં બે અલગ પ્રકારની ફૉર્મ્યુલાથી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધુ મજબૂત બને છે. તેથી વધુ લાંબા સમય સુધી રક્ષણ પ્રાપ્ત થાય છે.

તે અસરકારક હોવા ઉપરાંત... બાકીનો લેખ લખો:

ારકતા ઘટે છે.

તેમણે કહ્યું કે, રસીનો પુરવઠો મર્યાદિત છે ત્યારે આ બાબત "ખાસ પ્રોત્સાહક" હતી.

સ્પુતનિકને લઈને અગાઉ શંકા હતી?

લાંસેટ પેપરના લેખકોએ જણાવ્યું કે આ વિશ્લેષણમાં કોવિડના માત્ર સિમ્પ્ટમેટિક કેસ સામેલ હતા.

તે બીજા ઍસિમ્પ્ટમેટિક કેસને અટકાવી શકે છે કે નહીં અને રસી અપાયેલા લોકો પર વાઇરસનું વહન થાય છે કે નહીં તે જાણવા માટે વધારે કામ કરવું પડશે.

યુનિવર્સિટી ઑફ લૅસેસ્ટર ખાતે ક્લિનિકલ વાઇરોલૉજિસ્ટ ડૉ. જુલિયન ટેંગે જણાવ્યું કે, "રશિયાની સ્પુતનિક-V રસી જે રીતે બહાર પાડવામાં આવી તેના વિશે અગાઉ કેટલીક શંકા હતી તેમ છતાં હવે આ વલણ અમુક અંશે ન્યાયોચિત જણાય છે. ત્રીજા તબક્કાના ટ્રાયલની પૂરતી વિગત મળે તે પહેલાં સ્પુતનિકનો ઉપયોગ શરૂ કરાયો હતો."

તેમણે કહ્યું કે, "આવી મહામારી સંબંધિત રસીઓને યુકે વૅક્સિનેશન પ્રોગ્રામમાં પણ સામેલ કરવામાં આવેલી છે અને તેમાં પ્રથમ અને બીજા ડોઝ વચ્ચે વધારે લાંબો ગાળો રાખવામાં આવે છે."

"તેથી બીજા દેશોની રસીની વધારે પડતી ટીકા કરવામાં આપણે અત્યંત સાવધ રહેવું જોઈએ."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વી તથા પાર્ટીઓમાં હાજર રહેવાનો તેમને શોખ હતો.

લોકો સાથે સંબંધો બનાવવાની, જાળવી રાખવાની અને તેનો ઉપયોગ ગ્રૂપના બિઝનેસ ફાયદાઓ માટે કરવાની પણ તેમની પાસે અદ્ભુત આવડત હતી.

સ્ટર્લિંગ જૂથના ઑઇલ ઍન્ડ ગૅસ, સ્પેશિયલ ઇકૉનૉમિક ઝોન ક્ષેત્રે વિસ્તરણ અને જિલેટીન બજારમાં મૉનોપૉલી માટે ચેતન જવાબદાર હોવાનું પણ લોકો માને છે.

એમ કહેવાય છે કે અન્ય કંપનીઓ કરતાં વધારે ઝડપથી નાઇજીરિયામાં પ્રવેશ અને ક્રૂડઑઈલ ઉત્પાદન માટે જરૂરી સરકારી મંજૂરીઓ મેળવવામાં ચેતને ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી હતી.

નજીકના લોકોના કહેવા પ્રમાણે ચેત... બાકીનો લેખ લખો:

ાઇજીરિયા ભાગી ગયા છે અને અહીં સાંડેસરાના યુગનો અંત આવે તેવી ઘડીઓ ગણાઈ રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વી તો ખૂબ જ ડરેલી હતી. તેને કાંઈ સમજમાં આવી રહ્યું ન હતું. પોતાના માતા-પિતાની વાતથી તેમને લાગ્યું હતું કે હવે તેઓ આવીને લઈ જશે અને ફોન પણ લઈ લેશે. તેમની પાસે ત્યાંથી નીકળવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ બચ્યો ન હતો. ત્યારે તેમણે મને ફોન કર્યો.”

લૅસ્બિયન યુવતી

પીડિતાને સમજાવ્યા અને પોલીસની પાસે ફરિયાદ નોંધાવ્યા પછી તેમની માનસિક સ્થિતિ સારી થઈ અને હવે તે શેલ્ટર હોમમાં રહી રહ્યાં છે.

શબનમ હાશમીએ કહ્યું કે નવ તારીખે તેમણે દિલ્હી હાઇકોર્ટમાં અરજી કરીને પીડિતાના અધિકારોની સુરક્ષાની માગણી કરી.

પરંતુ આ બધાની વચ્... બાકીનો લેખ લખો:

ામાં આવ્યું. પતિએ પણ સહમતિ દર્શાવી છે.”

તે કહે છે કે એક વખત કેસ પૂર્ણ થઈ જશે તો પીડિતા પોતાની મરજીમુજબ રહી શકે છે. તે ભણવાનું અથવા નોકરી જે પણ ઇચ્છે તે કરી શકે છે.

આ એક માત્ર કેસ નથી

આ કેસમાં પીડિતાની સાથે જે થયું તે કોઈ પહેલો કેસ નથી. અનેક બીજી લેૅસ્બિયન છોકરીઓને આવી મુશ્કેલીઓમાંથી પસાર થવું પડે છે.

શબનમ હાશમી કહે છે કે તેમની પાસે દોઢ મહિના પહેલા એક લૅસ્બિયન કપલનો કેસ આવ્યો હતો. તેમની ઉપર પરિવારનું ઘણું દબાણ હતું. છોકરી ઘરેથી ભાગી હતી. પછી તેને સુરક્ષા અપાવવામાં આવી.

સામાજિક કાર્યકર્તા હરીશ ઐય્યર કહે છે, “સમલૈંગિકોની સાથે જબજસ્તી લગ્ન અથવા દબાણ લાવવાના કેસ ઓછા નથી પરંતુ સમસ્યા એ છે કે આનો કોઈ ડેટા નથી. આ દેખાડે છે કે તેમને લઈને સરકાર ગંભીર નથી. પરંતુ સ્થિતિ એવી છે કે અનેક અઠવાડિયામાં બે વખત મારી પાસે મદદ માટે ફોન આવે છે.”

 “ખરેખર અમારા સમાજમાં મહિલાની મરજી અને ઇચ્છાનું મહત્વ નથી. સમલૈંગિક છોકરાઓની સરખામણીએ સમલૈંગિક છોકરીઓની જિંદગી વધારે મુશ્કેલ હોય છે. છોકરી માટે લોકો માનતા નથી કે તેની કોઈ શારીરિક ઇચ્છા હોઈ શકે છે. જ્યારે તેની શારીરીક ઇચ્છા ન હતી, તો હા અથવા ના કેવી રીતે કરી શકે છે. તે લગ્નમાં હિંસા પણ સહન કરે છે.”

માતા-પિતા સામાજિક ડરથી અથવા પછી ઠીક થઈ જશે એમ વિચારીને તેના લગ્ન કરાવી દે છે. પરંતુ આ પ્રકારે ખુશીઓ મળતી નથી પરંતુ છીનવાઈ જાય છે.

એવામાં નિષ્ણાંત મોટા સ્તરે જાગૃતિ અભિયાનની જરૂરિયાત પર ભાર આપે છે જેથી લોકો સમલૈંગિકતા વિશે સાંભળશે અને સમજશે, આટલું જ નહીં તેમનો સ્વીકાર પણ કરી શકશે.

વૃંદા ગ્રોવર કહે છે કે કાયદો અને સમાજ બંને સ્તરે સ્વીકાર્યતાની જરૂરિયાત છે. જો સમલૈંગિક વિવાહને મંજૂરી મળે છે તો આનાથી સમાજમાં એક વ્યાપક સમજ બનશે. સરકારની જવાબદારી છે કે આ વાતને સમજાવવા માટે સામાજિક જાગૃતિ અભિયાન ચલાવે જેથી લોકો સમજી શકે કે આ પ્રાકૃતિક છે અને આપણે આ સ્વીકાર કરવો જોઈએ.

તેમનું કહેવું છે કે સમયની સાથે આ બદલાશે પરંતુ આ વચ્ચે અનેક યુવાનોને પીડા સહન કરવી પડશે.

જોકે હાલના કેસમાં પીડિતા શેલ્ટર હોમમાં રહે છે. કેસ પૂર્ણ થવા સુધી તેમને અને મદદ કરનારી સંસ્થાને સુરક્ષા આપવામાં આવી છે. આ કેસની આગામી સુનાવણી 25 માર્ચે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વી દેવામાં આવ્યા છે.

ગામડાં અને શહેરો વચ્ચેનું અંતર વધ્યું

ગામડાં અને શહેરોમાં રહેતા લોકો વચ્ચેનું અંતર છેલ્લાં 20 વર્ષમાં બહુ વધ્યું છે. તેનાં અનેક કારણો છે, પણ મહદ્અંશે બન્ને એકમેક માટે અજાણ્યા બની ગયાં છે.

તેમાં ખુદને અપમાર્કેટ સમજતા શહેરી મીડિયાએ બહુ મોટી ભૂમિકા ભજવી છે. શહેરી મીડિયા માત્ર 'ફીલ ગૂડ' વેચવા ઈચ્છે છે.

તેને જાહેરાતના અર્થકારણને હિસાબે તેને યોગ્ય ઠરાવવાનું તાર્કિક લાગવા માંડે છે.

અત્યારે આપણે જ્યાં પહોંચ્યા છીએ ત્યાં શહેરની યુવા પેઢી હોલીવૂડ વધારે સારી રીતે સમજાય છે, ખેડ... બાકીનો લેખ લખો:

ાટે રાતે ચાલવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

એ લોકો વિશે તમે જાણશો તો એ પણ સમજી શકશો કે પગમાં પડેલાં છાલાને કારણે જેવી પીડા તમને થાય છે એવી જ એમને થાય છે, પણ એ બધુ ટીવી પર જોઈને એ જાણી કે સમજી નહીં શકાય.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વી યોગ્ય નથી. તેમને જેવી હોય એવી જ રાખવી મહત્વપૂર્ણ છે.

પુરાતત્ત્વ વિભાગના ભૂતપૂર્વ વડા સૈયદ જમાલ હસને બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે "કલા અને સ્થાપત્યને લગતી જે પણ ઇમારતો, તે કોઈ પણ ધર્મની હોય, બૌદ્ધ, જૈન ધર્મ, હિંદુ ધર્મ અથવા ઇસ્લામની હોય. ભૂતકાળનો વારસો ગમે તે હોય, તે નિશાનો, આપણે 'તેઓ જેમ છે તેમ' રાખવા જોઈએ. જેથી આવનારી પેઢી સ્થાપત્ય શૈલીને જોઈ શકે છે અને સમજી શકે છે કે આ સ્થાપત્યની ગુપ્ત શૈલી છે, આ શૃંગ શૈલી છે, આ મૌર્ય શૈલી છે, આ મુઘલ શૈલી છે. આ શૈલીઓને જીવંત રાખવી એ અમારું કામ છે. "

ઘણા હિંદ... બાકીનો લેખ લખો:

ાગ હેઠળ કબજો લેવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે ત્યાં કોઈ પ્રાર્થના અથવા પૂજા થતી ન હતી. તેથી, તેને પૂજા માટે પુનર્સ્થાપિત કરવાની આજે માગ કરવી તે સંપૂર્ણપણે ખોટું છે.

કુતુબમિનાર સંકુલ એ પુરાતત્ત્વ વિભાગનું એક એવું જ સંકુલ છે, જેને ખૂબ સારી રીતે સાચવવામાં આવ્યું છે.

ઐતિહાસિક કુતુબમિનાર, તેની કબરો, મસ્જિદો અને મદરેસાઓ દરરોજ હજારો પ્રવાસીઓને આકર્ષે છે.

કુતુબમિનારનું આ સંકુલ અનેક સામ્રાજ્યોનું એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર રહ્યું છે. સરકારે તેને રાષ્ટ્રીય વારસા  તરીકે સાચવી રાખ્યું છે.

ઇતિહાસકારો કહે છે કે તેને ધાર્મિક વર્તુળોમાં વહેંચવાને બદલે ઇતિહાસના સ્મારક તરીકે જોવું વધુ સારું રહેશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વી વાત કરનારા તેઓ દુનિયાના પહેલા વ્યકિત હતા.

એમનો તર્ક એ હતો કે આપણે જીવનનો મોટા ભાગનો સમય કામ કરવામાં ખર્ચીએ છીએ એટલે એમાંથી ખુશી મળે એ જરૂરી છે.

4. તેઓ ઇચ્છતા હતા કે આપણે ભેદભાવનો વિરોધ કરીએ.

જો સમાજમાં કોઈ વ્યકિત ખોટો છે, જો તમને લાગે છે કે કોઈની સાથે અન્યાય, ભેદભાવ કે કોટું થઈ રહ્યું છે તો તમે તેનો વિરોધ કરો. તમે સંગઠિત થાવ. પ્રદર્શન કરો અને એને રોકવા માટે સંઘર્ષ કરો.

સંગઠિત વિરોધને કારણે અનેક દેશોની સામાજિક દશા બદલાઈ. રંગભેદ, વર્ણભેદ, સમલૈગિંકતા, જાતિ-ધર્મ આધારિત ભેદભાવ વિરુદ્ધ કાયદાઓ... બાકીનો લેખ લખો:

ેપાર માટે લાભકારક હોય તો સરકાર એનું સમર્થન કરે છે. જેમ કે, ગુલામીપ્રથા.

તેઓ આગળ કહે છે, કાર્લ માર્ક્સે મીડિયાની શક્તિઓને ઓળખી હતી. લોકોની વિચારશક્તિને પ્રભાવિત કરવા માટે આ એક બહેતર માધ્યમ હતું. આપણે હજી અત્યારે ફૅક ન્યૂઝની વાત કરીએ છીએ પણ માર્ક્સે તો એના વિશે ખૂબ પહેલા કહી દીધુ હતુ.

વૈલેરિયા વેધ વાઇસ કહે છે કે માર્ક્સના એ સમયમાં પ્રકાશિત લેખોનો અભ્યાસ કરતા હતા. તેમણે તારણ કાઢ્યુ કે ગરીબ લોકો દ્વારા કરવામાં આવતા અપરાધોને વધારે જગ્યા આપવામાં આવતી જ્યારે રાજનેતાઓના અપરાધોની ખબરને દબાવી દેવામાં આવતી.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વી શક્યતા છે.

એ બેઠક બાદ નરેશ પટેલ ગુજરાત સરકારે આ મુદ્દે રચેલી ચાર મંત્રીઓની સમિતિ સાથે પણ બેઠક કરે તેવી સંભાવના છે.

સરકાર દ્વારા પ્રદીપસિંહ જાડેજા, ભૂપેન્દ્રસિહ ચુડાસમા, કૌશિક પટેલ અને સૌરભ પટેલને સમાવતી સમિતિ રચવામાં આવી છે.

દરમિયાન ગુજરાત સરકારના ઊર્જા મંત્રી સૌરભ પટેલે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, “સરકાર તમામ છ સંસ્થાઓ સાથે મંત્રણા માટે તૈયાર હતી. અમે મંત્રીઓ મળ્યા પણ હતા.”

“પરંતુ હાર્દિક અને તેમની ટીમે સમાજના આગેવાનોનું અપમાન કર્યું. અગ્રણીઓને પણ આ બાબતનું દુ:ખ થયું.”

તેમણે ઉ... બાકીનો લેખ લખો:

થવું જોઈએ. અમે એમ પણ ઇચ્છીએ છીએ કે કોઈપણ સમજૂતી કરતાં પહેલાં તમામને વિશ્વાસમાં લેવા જોઈએ અને એ માટે લેખિતમાં નોંધ તૈયાર થવી જોઈએ.”

ઉલ્લેખનીય છે કે, તાજેતરમાં સીકે પટેલ જ્યારે હાર્દિક પટેલ પાસે સમાધાનના પ્રયાસો માટે ગયા હતા ત્યારે તે કોના પ્રતિનિધિ છે તેવા પ્રશ્નો પાસ દ્વારા ઉપસ્થિત કરવામાં આવ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વીજળીની ફિક્સ્ડ અને વેરિયેબલ એમ બંને ખર્ચને ધ્યાને રાખીને નક્કી કરવામાં આવતી હતી.

"નવી જોગવાઈઓ મુજબ વીજ કંપની ફિક્સ્ડ કે વેરિયેબલ બંને ખર્ચને આધાર ગણીને નક્કી કરેલી કિંમતે આપી શકે છે. જેના કારણે કારણે ઝારખંડની સરકારે વધુ ચૂકવણું કરવું પડશે."

બીજી બાજુ ઝારખંડ સરકારના પ્રધાન સરયૂ રાય કહે છે કે વીજળીના ભાવ નક્કી કરવાનો અધિકાર ઝારખંડ રાજ્ય વિદ્યુત નિયામક પંચ પાસે અબાધિતપણે રહેલો છે અને પંચ શા માટે નુકસાન થાય તેવો સોદો કરે?

ઝારખંડના મહાલેખાકારે પણ ઊર્જા નીતિમાં ફેરફારને નુકાસન કરનારો સોદો જણાવ્યો... બાકીનો લેખ લખો:

રીતિના આરોપ

મરાંડીના કહેવા પ્રમાણે, અદાણી જૂથને વળતર ચૂકવવામાં લાભ પહોંચાડી શકાય.

મરાંડી કહે છે, "અમે વિરોધ કર્યો એટલે સરકારે મારી પાર્ટીના નેતા તથા સ્થાનિક ધારાસભ્ય પ્રદીપ યાદવ સામે અનેક કેસ ફટકારી દીધા. તેમને અનેક મહિનાઓ માટે જેલમાં રહેવું પડ્યું હતું.''

''અદાણી જૂથ દ્વારા કથિત રીતે બળજબરીપૂર્વક જમીન મેળવી તેના વિરોધમાં અનશન પર બેઠા હતા, ત્યારે પોલીસે તેમની ધરપકડ કરી હતી."

ઝારખંડમાં મહેસૂલ અને જમીન સુધાર પ્રધાન અમર બાઉરીએ આરોપોને નકાર્યા છે.

બીબીસી સાથે વાતચીતમાં બાઉરીએ કહ્યું, "ગોડ્ડામાં જમીન વળતર નક્કી કરવા માટે રાજ્યના મુખ્ય સચિવની અધ્યક્ષતામાં એક હાઇલેવલ કમિટી ગઠિત કરવામાં આવી હતી. તે કમિટીની ભલામણને આધારે ત્યાં જમીનની કિંમત નક્કી કરવામાં આવી હતી.

"સંથાલ પરગણા વિસ્તારને બાદ કરતા તમામ જિલ્લાઓ (દેવઘરને બાદ કરતા) આ તજવીજ હાથ ધરવામાં આવી હતી. સરકારે અદાણી જૂથને લાભ પહોંચાડવા માટે ગોડ્ડામાં જમીનની કિંમતો નક્કી કરી એ આરોપો પાયાવિહોણાં છે."

બળજબરીપૂર્વક જમીન મેળવવામાં આવી હોવાના આરોપોને અદાણી જૂથે નકાર્યા છે.

અદાણી જૂથના પ્રવક્તાના કહેવા પ્રમાણે, ગોડ્ડામાં પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવા માટે જેટલી જમીનની જરૂર છે, એટલી જમીન મેળવી લેવાઈ છે.

કંપનીનું કહેવું છે, "97 ટકા ખેડૂતોએ વળતરની રકમ મેળવી લીધી છે. એટલે કંપની દ્વારા દબાણ કરવામાં આવ્યું હોવાના આરોપ માત્ર અફવા છે. કેટલાક લોકો પોતાના અંગત હિતો સાથવા માટે આ પ્રકારના આરોપ મૂકી રહ્યા છે."

517 એકર જમીનનું અધિગ્રહણ

અદાણી જૂથના પ્રવક્તાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે પોડૈયાહાટ તાલુકાના સોનડીહા તથા ગાયઘાટ ગામની લગભગ સવાર ત્રણસો એકર જમીન અધિગ્રહણમાં અદાણી જૂથને કોઈ રસ નથી.

અગાઉ એવી ચર્ચા હતી કે ગોડ્ડામાં પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવા માટે અદાણી જૂથને 900 એકર જમીનની જરૂર છે.

સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નિવેદન પ્રમાણે, ગોડ્ડા જિલ્લામાં અદાણી જૂથે કુલ 517 એકર જમીન મેળવવાનું કામ પૂર્ણ કરી લીધું છે.

ગંગાનું પાણી અપાશે?

અદાણી જૂથના ગોડ્ડા પ્લાન્ટ માટે પાણી ક્યાંથી આવશે તે અંગે હજુ સુધી કોઈ ઔપચારિક નિર્ણય લેવાયો નથી. ઉપરાંત આ પ્લાન્ટને કોલસો ક્યાંથી પૂરો પાડવામાં આવશે, તે પણ અસ્પષ્ટ છે.

આ અંગે અદાણી જૂથના પ્રવક્તાએ બીબીસીને જણાવ્યું, "અમે સાહિબગંજમાંથી ગંગાનું પાણી મેળવવાનું આયોજન કર્યું છે. તેને હજુ સુધી ભારત સરકારની મંજૂરી મળી નથી. જો અમને ઝારખંડમાં કોલ લિંકેજ નહીં મળે...


...વીને એક વર્ષથી તેમનું પેન્શન મળ્યું નથી

એટલું જ નહિ, ગત માર્ચમાં ઝારખંડ સરકારે 7,60,000 જેટલા 'નકલી' રેશનકાર્ડ રદ કર્યા હતા.

ડૉ. ડ્રેઝ કહે છે કે તેમાંના મોટા ભાગના કાર્ડ એટલે રદ કરાયા હતા કે તે આધાર સાથે જોડાયેલા નહોતા.

"તેના કારણે હજારો લોકોને અનાજનો પુરવઠો મળતો અટકી ગયો હતો. આ વિશે એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે 'આ કાર્ડ કેમ રદ કરાયા તેની તપાસ ચાલી રહી છે."

ઝારખંડમાં લગભગ 25,000 સસ્તા અનાજની દુકાનો છે.

કાયદા પ્રમાણે (અને કોર્ટમાં થયેલા આદેશો પ્રમાણે પણ) સસ્તા અનાજની દુકાનો આધાર કાર્ડ ના હોય તો... બાકીનો લેખ લખો:

ી ગામના એક ખેડૂત જમા સિંહના આધાર કાર્ડમાં જન્મતારીખની આવી ભૂલના કારણે તેમની ઉંમર 102 વર્ષની થઈ ગઈ.

102 વર્ષ હોવાના કારણે હવે તેમને સસ્તું અનાજ મળતું પણ બંધ થઈ ગયું છે. વિષ્ણુબંધ ગામથી 100 કિમી દૂર ખૂંટી નામનું ગામ છે.

તેના લગભગ 20,000 લોકોના નામ પેન્શનમાંથી રદ કરાયા છે, તેમાંથી મોટા ભાગના નામ મહિલાઓના હતા.

સામાજિક કાર્યકરો કહે છે કે બેન્ક ખાતા સાથે આધાર લિન્ક ના થવાની સમસ્યાને કારણે આ નામો નીકળી ગયા હતા.

રાજકુમારી દેવીને ગત ઑક્ટોબરથી પેન્શન મળતું બંધ થઈ ગયું છે, કેમ કે તેમણે પોતાનું ખાતું આધાર સાથે લિન્ક કર્યું નથી.

84 વર્ષના રાજકુમારીએ આખા મહિનાનું પેન્શન નજીકના શહેરની બેન્ક સુધી જવા-આવવામાં જ ખર્ચી નાખ્યું છે.

દર વખતે બેન્કમાંથી એક જ પ્રકારનો જવાબ મળે છે કે તમારા પૈસા આવ્યા નથી. તેમના ખાતામાં 73 રૂપિયા જ વધ્યા છે અને તેમને લાગે છે કે પોતાનું સન્માન પણ હવે ઘવાશે.

તેમનો દિકરો કહે છે કે 'તમે શા માટે ચિંતા કરો છો? હું તમારી દેખરેખ કરીશ.'

રાજકુમારી જવાબમાં કહે છે, 'પણ મારા પૈસા એ મારા પૈસા છે. હું શા માટે તારી દયા પર જીવું.'

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વું છે કે ભવિષ્યમાં રેલવેના એક ડબ્બામાં અને પછી સાથે સાથે પ્લૅટફોર્મ પર પણ નિશ્ચિત સંખ્યામાં મુસાફરોની પરવાનગી રહેશે જેથી યોગ્ય ફિઝિકલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન થઈ શકે.

મોટા ભાગની ટ્રેનોમાં થ્રી ટીયરવાળા સ્લિપર્સ હોય છે એટલા માટે વચ્ચે વાળી સીટ હઠાવવામાં આવી રહી છે જેથી યાત્રીઓની વચ્ચે યોગ્ય પ્રમાણમાં અંતર રાખી શકાય.

ડબ્બાઓની અંદરની બનાવટમાં એ પ્રકારનું પરિવર્તન કરવામાં આવી રહ્યું છે કે મુસાફરોને એ ખ્યાલ આવી જાય કે શૌચાલય ખાલી છે કે નહીં અને તેમને લાઇનમાં ન લાગવું પડે.

આવનારા સમયમાં તમે કેવી રીતે ... બાકીનો લેખ લખો:

શકે છે કે તમે એક કપ ચાનો ઑર્ડર આપો અને કોઈ વેઇટર સુધી પહોંચાડે તેના સ્થાને એક લાંબી લાકડીના સહારે તમને ચા સર્વ કરવામાં આવે. રાજમાર્ગો પર જિંદગી પહેલાં જેવી સામાન્ય નહીં રહે.”

તે કહે છે કે ઢાબા માલિકોએ ટ્રક ડ્રાઇવરો અને સ્ટાફની સાથે-સાથે સામાન્ય લોકો માટે પણ અલગથી કેટલીક વ્યવસ્થાઓ કરવી પડશે.

જોકે રાજમાર્ગ અનેક રાજ્યોમાંથી પસાર થાય છે, તો એ સ્પષ્ટ છે કે તમામ રાજ્યો તરફથી ઢાબા માટે અલગ-અલગ પ્રકારના નિર્દેશ જાહેર કરવામાં આવશે.

મહાનગરોની જિંદગી

અનુજ દયાળ દિલ્હી મેટ્રો રેલ કૉર્પોરેશનના પ્રવક્તા છે. મેટ્રો સેવા ફરીથી શરૂ થવાની સ્થિતિમાં કેવી રીતે કામ કરશે, તેની યોજના પર તે કામ કરી રહ્યા છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે એક સીટ છોડીને બેસવા માટે કહેવામાં આવશે અને કેટલાંક લોકોને ઊભા ઊભા મુસાફરી કરવાનું કહેવામાં આવશે.

આનો અર્થ એ થાય છે કે મેટ્રોના અધિકારીઓએ ઑફિસ જવાના સમયે ભીડ સામે લડવું પડશે. મેટ્રોમાં પ્રવેશ સમયે એ જ પ્રકારના પ્રોટોકૉલનું પાલન કરવું પડશે જે ઍરપૉર્ટ પર કરવું પડી શકે છે. અંદર જતી વખતે ફિઝિકલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન કરવું અનિવાર્ય હશે. થર્મલ સ્ક્રિનિંગ અને એક્સ-રે બૅગેજ સ્ક્રિનિંગ ચાલુ રહેશે.

જોકે આ નવા પરિવર્તનોને કારણે મેટ્રોમાં ડબ્બાઓની સંખ્યા અને તેમના પરિવહનની મુસાફરી વધારવી પડશે. દરેક કોચની બહાર પ્લૅટફૉર્મ પર સુરક્ષા ગાર્ડ આ વાતને જોવા માટે હશે કે કોચમાં વધારે ભીડ તો નહીં થઈ રહીને.

મેટ્રો કૉર્પોરેશનના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે રાજીવ ચોક જેવા ભીડ-ભાડવાળા મેટ્રો સ્ટેશન પર એક મોટો પડકાર હશે. એનો સામનો કેવી રીતે કરવામાં આવે તેની પર કૉર્પોરેશન વિચાર કરી રહ્યું છે.

યાત્રી વીમો

દુબઈના ઇન્શ્યોરન્સ બિઝનેસ ગ્રુપના મહાસચિવ આફતાબ હસન કહે છે કે યાત્રી વીમો આવનારા સમયમાં મુસાફરીનો એક ભાગ હશે.

તે કહે છે, “કોરોના પછી દુનિયા ઘણી બદલાઈ ગઈ હશે. સામાન્ય રીતે પૈસા બચાવવા માટે ટિકિટ ખરીદતી વખતે લોકો યાત્રી વિમાનો વિકલ્પ પસંદ કરતા નથી. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. હવે આ કોઈપણ યાત્રાનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ થવા જઈ રહ્યો છે પછી તે કામના સંદર્ભમાં કહેવામાં આવી રહ્યું હોય કે રજાઓની ઉજવણી માટે.”

સામાન્ય રીતે યાત્રી વીમા અંતર્ગત મહામારીઓને કવર કરવામાં આવતી નથી આ માટે વધારે રકમ આપવી પડશે. પરંતુ હસન કહેતા હતા કે જલદી જ મહામારીનું કવરેજ ભવિષ્યમાં યોજાનારી યાત્રા વીમાઓનો મહત્ત્વનો ભાગ બની જશે.

શમ્સુદ્દીન કહે...


...વું માફ નથી થયું.

તેમના પુત્ર જિતેન્દ્ર બેરોજગાર છે. તેમનો આરોપ છે કે પૈસા આપ્યા વિના સરકારી નોકરી મેળવવી મુશ્કેલ છે. આ વાતે અર્જુનસિંહ પણ સહમત છે.

સ્થાનિકોનું કહેવું છે કે તેમની પાસે ખેતી કરવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નથી. જો બહાર જઈને મહેનત કરીએ તો ખેતર નહીં ખેડી શકાય તથા જો ખેતી કરીએ તો નુકસાન વેઠવું પડે છે.

દેવાનો ઉકેલ

જિલ્લાના અડીંગ વિસ્તારમાં ખેતરમાં સારો એવો પાક જોવા મળે છે. પરંતુ  ખેતી અંગે વાત કરતા જ ખેડૂતોના ચહેરા પરથી નૂર ઊડી જાય છે.

પાસે જ છિદ્દી નામના ખેડૂત રહે છે. ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે... બાકીનો લેખ લખો:

્સના પ્રોફેસર હતા. નિવૃત્તિ બાદ તેમણે ખેડૂતોની સ્થિતિ સુધારવા માટે પ્રયાસો હાથ ધર્યા છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે જ્યાર સુધી સિંચાઈ તથા ખરીદ વ્યવસ્થામાં સુધારા નહીં થાય, ત્યાર સુધી ખેડૂતોની સ્થિતિ નહીં સુધરે.

નવાબસિંહ કહે છે, "ખેડૂતો જંગી અન્ન ઉત્પાદન તો કરી લે છે, પરંતુ બજારમાં વેચાણ માટે જાય, ત્યારે તેની હવા નીકળી જાય છે.

ત્યાં લૂંટારા ઊભા હોય છે. યાર્ડમાં ખેડૂતોને લૂંટી લેવાય છે. આ મુદ્દે બે વખત હાઈ વે જામ કરાવ્યા છે, પરંતુ કોઈ ફેર નથી પડ્યો."

દિલીપ યાદવના કહેવા પ્રમાણે, સરકારની ઇચ્છાશક્તિ નથી. સરકારને તમામ બાબતો વિશે જાણકારી હોવા છતાંય સ્થિતિને સુધારવા માટે કોઈ પ્રયાસ નથી થતા.

ભારતીય કિસાન યુનિયનના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા રાકેશ ટિકૈત તાજેતરમાં દિલ્હી આવ્યા હતા. જંતર મંતર ખાતે ખેડૂતોના એક કાર્યક્રમમાં બોલતા તેમણે કહ્યું:

"તમામ ખેડૂતોની લોન માફ થવી જોઈએ. જે ખેડૂતોએ લોનના હપ્તા ભર્યા હતા, તેમનું દેવું માફ નથી થયું.

(સરકારે સમજવું જોઈએ) ખેડૂતોનો કોઈ વાંક ન હતો."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વું રસપ્રદ થઈ પડશે.

તેઓ જ્યાં સુધી કૅપિટલ ઍક્સપેન્ડિચરમાં ઘટાડો કર્યા વગર અથવા સામાજિક સેવાઓ પાછળની જોગવાઈ ઘટાડ્યા વગર બાકીના નકામા ખર્ચાઓમાં કાપ મૂકીને આ ખાધ કાબૂમાં રાખે ત્યાં સુધી આવકાર્ય છે.

નહીંતર વધારાની આવક એક યા બીજી રીતે ઊભી કરવા માટે કરવેરાનો કડવો ડોઝ આપવાનો વિકલ્પ એમણે અજમાવવો પડે તેવી સ્થિતિનું નિર્માણ થાય.

સદનસીબ એ રહ્યું છે કે એક જમાનામાં 2009ના વર્ષમાં ડેટ-જીડીપી રેશિયો જે 51 ટકા ઉપર હતો તે 2019માં અંદાજે 44.5 ટકા જેટલો થાય છે જે નીચેની આકૃતિ પરથી જોઈ શકાય છે.

 આ બધું હોવા ... બાકીનો લેખ લખો:

કશું ફાળવી શકી નહીં.

2015-16, 2016-17 અને 2017-18 આ ત્રણ વર્ષમાં અનુક્રમે રૂપિયા 65,900 કરોડ, 40,900 કરોડ અને 58,000 કરોડ સરકારને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા.

રાજ્યસભામાં તત્કાલીન મંત્રી પી. રાધાકૃષ્ણન દ્વારા આપવામાં આવેલ માહિતી મુજબ 2009-10 થી 2013-14 સુધીમાં 1.07 લાખ કરોડ સામે 2014-15 થી 2018-19માં 2.32 લાખ કરોડ રિઝર્વ બૅન્ક દ્વારા સરકારને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા.

ભારત સરકારનું નાણાં મંત્રાલય માને છે કે ગ્રૉસ ઍસેટ્સનું 28 ટકા બફર રિઝર્વ બૅન્ક દ્વારા રાખવામાં આવે છે તે વૈશ્વિક ધારાધોરણ મુજબના 14 ટકા કરતાં ઘણું ઊંચું છે.

આ રિઝર્વ્સનો કઈ રીતે સારો ઉપયોગ થઈ શકે તે માટે બિમલ જાલન કમિટી નિયુક્ત કરવામાં આવી હતી.

ભારત સરકારના તત્કાલીન નાણાં સચિવ સુભાષ ગર્ગ પણ આ સમિતિના સભ્ય છે.

સરકારે આ અગાઉ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઈન્ડિયાના રિઝર્વ ફંડમાંથી તે કશું લેવા માંગતી નથી.

આમ છતાંય આગળ ઉલ્લેખ થયો છે તે રિઝર્વ બૅન્ક ઍક્ટના સેક્શન 47ના મુજબ Bad and Doubtful દેવાં, ડેપ્રિશીએશન, સ્ટાફના સુપર એન્યુએશન ફંડ વગેરેની જરૂરિયાત સંતોષ્યા બાદ જે બાકી રહે એને નફો ગણી ભારત સરકારને તબદીલ કરવો.

આ શક્યતાઓ અને ભારત સરકાર રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઈન્ડિયાની સ્વાયત્તા ઉપર તરાપ મારે છે એવી ખૂબ મોટી ચર્ચા ઊભી થઈ હતી.

તેને પગલે તત્કાલીન ગવર્નર ડૉ. રઘુરામરાજન અને આગળ જતાં એમના અનુગામી ગવર્નર ઊર્જિત પટેલ અને હમણાં હમણાં ખૂબ જ બાહોશ અને સક્ષમ એવા ડેપ્યુટી ગવર્નર વિરલ આચાર્યએ રાજીનામું આપી દીધું છે.

નોટબંધી સમયની તસવીર

બિમલ જાલન, જે પોતે રિઝર્વ બૅન્કના ગવર્નર રહી ચૂક્યા છે તેમના વડપણ હેઠળ ECF (ઇકોનોમિક કૅપિટલ ફ્રેમવર્ક)ની પ્રવર્તમાન પરિસ્થિતી રિવ્યૂ કરવા માટે છ સભ્યોની સમિતિ 26 ડિસેમ્બર 2018ના રોજ નીમવામાં આવી.

આ સમિતિની નિમણૂક સમયે એમણે પોતાનો અહેવાલ 90 દિવસમાં આપી દેવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું, પણ સામાન્ય રીતે સરકારી કમિટીઓમાં બને છે તે રીતે એને વધારાના 90 દિવસનું ઍક્સટેન્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઈન્ડિયા પાસે 9.6 લાખ કરોડ જેટલું સરપ્લસ કૅપિટલ ફંડ છે.

બિમલ જાલન કમિટીને વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બૅન્કો દ્વારા અનુસરાતી પદ્ધતિઓ (બેસ્ટ પ્રેક્ટિસિસ) અને તેની સાથે જોડાયેલ જોખમોનો અભ્યાસ કરી અહેવાલ આપવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.

દેશનું નાણાં મંત્રાલય માને છે કે રિઝર્વ બૅન્ક દ્વારા રખાતો 28 ટકાનો ગ્રૉસ ઍસેટ્સ બફર વૈશ્વિક...


...વું. તેમને પ્રવાસ અધવચ્ચેથી છોડવાની મંજૂરી મળી ગઈ."

"વાસ્તવમાં આ તાર ખોટો હતો અને આયોજનપૂર્વક મોકલવામાં આવ્યો હતો, જેથી તેઓ પોતાનાં પત્ની રમાબા સાથે રહી શકે. તેઓ જ્યારે રોહા પહોંચ્યા, ત્યારે તેમનાં પુત્રી વાસ્તવમાં બીમાર હતા અને એ બીમારીને કારણે તેમનું મૃત્યુ થયું."

 કાશ્મીરના નૈસર્ગિક સૌદર્યે કલાપીની સર્જનયાત્રામાં રૉમાન્સનું તત્વ ઉમેર્યું

"આથી સુરસિંહનું હૃદય તૂટી ગયું અને તેઓ ફરી ક્યારેય શાળાએ ન ગયા. તેમના ભણતરમાં રહી ગયેલી કચાશને ખાનગી શિક્ષકો દ્વારા પૂર્ણ કરવાનો પ્રયાસ શરૂ થયો."

કલાપીએ ... બાકીનો લેખ લખો:

મોંઘી પ્રત્યે વાત્સલ્યભાવ જાગ્યો.'

આર્યવર્તની યાત્રા દરમિયાન રમાબાને લખેલા પત્રોમાં મોંઘીનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે અને તેને 'બેટા' કહીને સંબોધે છે. તેનાં યોગક્ષેમ, ઉછેર અને શિક્ષણની ચિંતા કરતા જણાય છે.

પ્રવાસમાંથી પરત ફર્યા બાદ મોંઘી અને કલાપીનો સહવાસ વધી ગયો. મોંઘી અભ્યાસમાં સતત પ્રગતિ કરી રહી હતી. આથી કલાપીની ચિંતા પણ વધી. મોંઘીને તેની ખવાસ જ્ઞાતિમાં કોઈ છોકરો નહીં મળે તેવી ચિંતા પણ કલાપીને થતી હતી.

આ માટે કલાપીએ એક ખવાસનો છોકરો શોધ્યો પણ ખરો, પરંતુ વિધાતાએ કંઈક જુદાં જ લેખ લખ્યા હતા અને મોંઘીના નસીબમાં કલાપીની 'શોભના' બનવાનું લખ્યું હતું.

મોંઘીમાંથી શોભનાનું સર્જન

મોંઘીના દિલમાં પેલા છોકરા માટે કોઈ કૂણી લાગણી જન્મી નહીં. બીજી બાજુ, કલાપીનું મોંઘી પ્રત્યેનું આકર્ષણ વધતું જઈ રહ્યું હતું. રમાએ તેમને સમજાવવા માટેનો ખૂબ પ્રયાસ કર્યો.

ખુદ કલાપી પણ આ બાબત સમજતા હતા. તેમનો આંતરદ્વંદ્વ 'ભરત' અને 'બિલ્વમંગળ'માં જોવા મળે છે. જેમાં લેખ ઋષિને કહે છે, 'રમાડ તેને પણ લુબ્ધ ન થજે.'

એ સમયે પ્રવર્તમાન સામાજિક સ્થિતિ પ્રમાણે, જો કોઈ રાજા દાસી સાથે સંબંધ બાંધે તો તેને સામાન્ય માનવામાં આવતું. રમાબાને પણ એની સામે વાંધો ન હોય, પરંતુ એવો સંબંધ કલાપીને મંજૂર ન હતો.

1896માં તેઓ રમાબાની મંજૂરીથી પરણીને મોંઘીને લાવવા ઇચ્છતા હતા અને રમાબાને મનાવવાના પ્રયાસ કરતા લખ્યું:

તુને ન ચાહું, ન બન્યું કદી એ,

તેને ન ચાહું, ન બને કદી એ;

ચાહું છું તો ચાહીશ બેયને હું.

ચાહું નહીં તો નવ કોઈને હું.

જોકે રમાબાની શંકાનું સમાધાન ન થયું. શોભના આવે તો રમાબા અલગ જવા તૈયાર થયાં, જેનાં કારણે કલાપીએ બાળકોનો વિરહ સહન કરવો પડે તેમ હતો.

આ પહેલાં 1895માં બે ઘટના ઘટી, જેણે કલાપીની મુશ્કેલીઓ વધારી દીધી અને તેમનું હૃદય ભાંગી નાખ્યું.

21 વર્ષની ઉંમરે  તેમને લાઠીનું રાજ સોંપાયું. બીજી બાજુ, કલાપી બહારગામ ફરવા ગયા હતા, ત્યારે 'પૅલેસ પૉલિટિક્સ' રમાયું અને મોંઘીને રોહામાં રમાબાઈનાં ભાઈના નોકર ગાભા દુજા સાથે પરણાવી કચ્છ મોકલી દેવામાં આવી.

કલાપીનું હૃદય આ આઘાત સહન ન કરી શક્યું, તેમણે ખાવા-પીવાનું છોડી દીધું હતું અને તેઓ માત્ર ફળ તથા દૂધ જ લેતા. તેમનું શરીર લેવાઈ ગયું હતું. તેમની કવિતાઓમાંથી કરૂણરસ છલકાવા લાગ્યો.

દર્દ, અસમંજસ અને અનિશ્ચિતતાના એ કાળમાં લગભગ 70 ટકા સર્જન થયું. 'હૃદયત્રિપુટી' ખંડકાવ્યમાં તેમણે પોતાના, રમાબા તથા શોભનાનાં પ્રણયત્રિકોણની વાત લખી.

અનેક...


...વે આ રોકાણને કારણે SBIના ખાતેદારોને ચિંતા થવી જોઈએ?

ભટ્ટાચાર્ય કહે છે કે બૅન્કના ખાતેદારોને કોઈ ચિંતા નથી, પણ SBIના શેરધારકોને ચિંતા થઈ શકે છે.

તેઓ કહે છે, "SBIના શેરધારકોએ જોવાનું રહેશે કે યસ બેન્કમાં 2,450 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ થઈ રહ્યું છે, તેના પર કેટલું વળતર મળશે. આવો જ પ્રયોગ અમેરિકામાં થયો હતો. સિટિ બૅન્કનું આ રીતે રાષ્ટ્રીયકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. સરકારે તેને બચાવી લીધી હતી અને તેના કારણે બૅન્ક ફરી પાછી બેઠી થઈ શકી હતી."

યસ બૅન્કને કેમ બંધ કરી દેવાતી નથી?

યસ બૅન્કની ખરાબ સ્થિતિ માટે ત... બાકીનો લેખ લખો:

વિશ્વાસપાત્ર હોવું જોઈએ એમ જોશી કહે છે. નવેસરથી કામકાજ શરૂ થાય અને જૂના માણસોને પણ ફરી લાવવામાં આવે તો શક્ય છે કે યસ બૅન્ક ફરી દોડતી થઈ જાય.

કોરોના વાઇરસની અર્થતંત્ર પર અસર

જોશી કહે છે કે, "કન્સૅપ્ટની રીતે યસ બૅન્કને નવી અને સારી બૅન્ક માનવામાં આવે છે. નવા જમાનાની કંપનીઓ અને સૅલેરી મેળવતા ખાતેદારો તેમની પાસે છે. તેના કારણે બૅન્ક બચી જાય તેવી આશા છે."

આવી રીતે એક બૅન્કને અગાઉ પણ બચાવાઈ હતી.

શુભમય ભટ્ટાચાર્ય કહે છે,  "સરકારે SBI, પીએનબી, એલઆઈસીની મદદથી યુટીઆઈ બેન્કમાં રોકાણ કર્યું હતું, જે આગળ જતા ફાયદાકારક સાબિત થયું હતું."

ભટ્ટાચાર્ય માને છે કે બૅન્કને બેઠી કરવામાં નવા મૅનેજમૅન્ટની મોટી ભૂમિકા રહેશે. જોકે વૈશ્વિક અને સ્થાનિક પરિબળોની અસર પણ થશે એમ તેઓ માને છે.

કોરોના વાઇરસના કારણે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર ડામાડોળ છે. ભારતનું અર્થતંત્ર પણ હાલમાં સુસ્ત છે, જીડીપીનો દર સતત નીચે જઈ રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં યસ બૅન્કને બચાવવામાં ઘણો સમય લાગી શકે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વે છે કે ગુજરાતમાં બેરોજગારીની ટકાવારી વધી છે.

ગુજરાતના યુવાવર્ગમાં બેકારીનું પ્રમાણ પણ વધ્યું છે.

ગુજરાતના શિક્ષિત બેરોજગાર

NSSOના રિપોર્ટ પ્રમાણે 2017-18માં બેરોજગારીનો દર છેલ્લાં 45 વર્ષોની તુલનામાં સૌથી વધારે રહ્યો હતો.

ઉલ્લેખનીય છે કે NSSOનો આ રિપોર્ટને નીતિ આયોગના ઉપાધ્યક્ષ રાજીવ કુમારે ફગાવી દીધો હતો.

આ રિપોર્ટ પ્રમાણે દાવો કરાયો હતો કે 2017-18માં બેરોજગારીનો દર છેલ્લાં 45 વર્ષોની તુલનામાં સૌથી વધારે રહ્યો હતો.

જે પછી જાન્યુઆરી 2019માં નીતિ આયોગના વાઇસ ચૅરમૅન રાજીવ કુમારે આ રિપોર્ટ ... બાકીનો લેખ લખો:

ું દેશની ફિક્સ્ડ કૅપિટલમાં રોકાણ 17.7 ટકા હતું પણ તેમાંથી સર્જાતી નોકરીઓનું પ્રમાણ 9.8 ટકા હતું."

"બીજી તરફ તામિલાનડુનું દેશની ફિક્સ્ડ કૅપિટલમાં રોકાણ 9.8 ટકા હતું પણ તેમાંથી સર્જાતી નોકરીઓની ટકાવારી 16 ટકા હતી."તેમના મતે ઉદ્યોગો ગુજરાતમાં આવ્યા એની પાછળનાં વિવિધ કારણો પૈકી એક એ પણ છે કે ગુજરાતમાં સસ્તો શ્રમ ખરીદી શકાય છે.

2011ના NSSOના રિપોર્ટને ટાંકતા તેઓ લખે છે કે શહેરી વિસ્તારમાં કામ કરતા કામદારોનાં દિવસદીઠ સરેરાશ વેતન બહુ ઓછાં છે.

તે દેશની સરેરાશથી તો ઓછાં છે અને ઉત્તર પ્રદેશમાં કામ કરતા કામદારોનાં વેતન કરતાં પણ ઓછાં છે.

હીરાઉદ્યોગની ઘટતી ચમક

કારખાનાં બંધ થયાં પછી જાણે કે રત્નકલાકારોની આત્મહત્યાનો શિરસ્તો શરૂ થઈ ગયો છે.

ગુજરાતમાં સુરતનો હીરાઉદ્યોગનું કદ એટલું મોટું હતું કે વિશ્વના 42 ટકા રફ ડાયમંડ અહીં પૉલિશ થતા હતા.

સુરત અને ભાવનગરમાં 2017માં દિવાળીની રજાઓ બાદ હીરા પૉલિશિંગનાં અનેક કારખાનાં ખૂલ્યાં જ નથી.

એ પછી સંખ્યાબંધ કારખાનાં બંધ થયાં એવા અહેવાલો સ્થાનિક અખબારોમાં પ્રકાશિત થતા રહ્યા છે.

કારખાનાં બંધ થયાં પછી જાણે કે રત્નકલાકારોની આત્મહત્યાનો શિરસ્તો શરૂ થઈ ગયો છે.

ડાયમંડ વર્કર્સ ઍસોસિએશનના અગ્રણીઓ અને સ્થાનિકો સાથેની વાતચીતના આધારે ખ્યાલ આવે છે કે અમરેલી અને ભાવનગર જિલ્લામાં 80 ટકા કારખાનાં બંધ થઈ ગયાં છે.

હીરાઉદ્યોગના 60 હજાર કામદારો બેકાર

'2017થી અત્યાર સુધીમાં રાજ્યમાં 100થી વધારે રત્નકલાકારોએ આત્મહત્યા કરી છે'

'ગુજરાત ડાયમંડ વર્કર્સ યુનિયન'ના પ્રમુખ રણમલ જીલરિયા કહે છે કે સુરતમાં હીરા પૉલિશિંગનાં 100થી વધારે યુનિટ બંધ થઈ ગયાં છે અને 2017થી અત્યાર સુધીમાં રાજ્યમાં 100થી વધારે રત્નકલાકારોએ આત્મહત્યા કરી છે.

બિઝનેસ ઇનસાઇડર એક અહેવાલમાં લખે છે, '2018થી ગુજરાતની ડાયમંડ પૉલિશિંગ સેક્ટરના 60 હજાર જેટલા કામદારો બેકાર થઈ ગયા છે.'

બંધ થઈ ગયેલાં યુનિટના કામદારો તો બેકાર થયા જ છે, એ ઉપરાંત અનેક યુનિટમાંથી રત્નકલાકારોને છૂટા કરી દેવાયા છે એવું કામદાર મંડળોના આગેવાનો જણાવે છે.

ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રી પણ બેહાલ

એપ્રિલ 2019થી જુલાઈ 2019 સુધીમાં 20 મિલોને બંધ કરવાની ફરજ પડી છે.

દેશની ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં લાકો લોકો નોકરીઓ ગુમાવી ચૂક્યા છે ત્યારે ગુજરાતની ટેક્સટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીની સ્થિતિ પણ કફોડી છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ પ્રમાણે એપ્રિલ 2019થી જુલાઈ 2019 સુધીમાં 20 મિલોને બંધ કરવાની ફરજ પડી...


...વે છે કે નહીં, સમયસર આવે છે કે નહીં, ઉપરાંત ગામમાં કેટલા ઘર બન્યા અને કેટલા સમયમાં બન્યા સહિતના પ્રશ્ન પૂછ્યા હતા.

પરંતુ મહિલા તેમને યોગ્ય જવાબ આપી શક્યા ન હતા અને માત્ર તેમને ઘર મળ્યું છે જેવો જવાબ આપ્યો હતો.

આમ તેમણે પ્રશ્ન શું પૂછ્યા અને તેમને જવાબ શું મળ્યા તે સંવાદ નોંધનીય રહ્યો.

કોંગ્રેસે શું કહ્યું?

વલસાડના કાર્યક્રમમાં આવસના લાભાર્થીઓ સાથેવા સંવાદની તસવીર

વડા પ્રધાન અને લાભાર્થીઓ વચ્ચેના સંવાદ મામલે સર્જાયેલી સ્થિતિ અને તેમના આડકતરા પ્રહાર વિશે કોંગ્રેસે પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું ક... બાકીનો લેખ લખો:

સિક યુનિવર્સિટીના પદવીદાન સમારોહમાં ભાગ લીધો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વે છે તે બધું નફામાં.

આમ છતાં પેલી ઉક્તિ અનુસાર "પેટ કરાવે વેઠ, પેટ પરદેશ મોકલે" મુજબ અગવડો વેઠીને પણ આ લોકો કામ કરે છે, બે પૈસા બચાવે છે અને એ વતનમાં વિદેશી હૂંડિયામણ તરીકે મોકલે છે.

અત્યાર સુધી આ લોકો કમાઉ દીકરા હતા પણ ક્રૂડના ભાવ ઘટી જતાં અને કોરોના વાઇરસની મહામારીને કારણે પોતાના દેશમાં કામ કરતા આ પરદેશીઓ માટે સ્થાનિક પ્રજાની નફરત વધતી ચાલી છે.

આપણે એકલા યુએઈની વાત કરીએ તો લગભગ 36 લાખ ભારતીયો યુએઈમાં રહે છે જે તેની 27 ટકા વસતિ કરતાં વધારે છે. યુએઈ સમેત આરબ દેશો સાથેનાં આપણા સંબંધો સદીઓ ... બાકીનો લેખ લખો:

ા થાય. આનું મૂળ કારણ માત્ર મંદી અથવા કોરોના જ છે એવું માનવા જેટલા ભોળા થવા જેવું નથી.

સોશિયલ મીડિયામાં બેજવાબદાર વિધાનો

2013માં કુવૈતના વડા પ્રધાનની ભારત મુલાકાત

ભારતમાં સોશિયલ મીડિયામાં જે બેજવાબદાર વિધાનો થાય છે તે પણ આ બાબતમાં બળતામાં ઘી હોમવાનું કામ કરે છે. આપણી સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક હોય કે પાકિસ્તાન સાથેના સંબંધોને લગતી બાબત એક મલેશિયાને બાદ કરતાં ઑર્ગેનાઇઝેશન ઑફ ઇસ્લામિક કન્ટ્રીઝ ક્યારેય ભારતના વિરુદ્ધ બોલ્યું નથી. ભારત સાથેના આ દેશોના સંબંધો જ બહુ સરસ રહ્યા છે.

આ સંબંધોમાં ખટાશ આવે તેવાં એંધાણ આપતાં યુએઈનાં રાજકુમારી અને ઓમાનનાં રાજકુમારીએ બહુ કડક શબ્દોમાં ભારતમાં સોશિયલ મીડિયામાં જે બેજવાબદાર ઉચ્ચારણો કોઈ ચોક્કસ કોમને ઉદ્દેશીને થાય છે તેને વખોડી કાઢ્યાં છે.

ઓમાનની રાજકુમારી સુશ્રી મોના બિન ફાહદ આલ સઇદે તારીખ 22 એપ્રિલ 2020ના રોજ ધમકીનાં સ્વરમાં લખ્યું છે કે જો ભારતમાં આવું જ ચાલુ રહેવાનું હોય તો ઓમાનમાં રહેતા 10 લાખ લોકોને કાઢી મૂકવા જોઈએ. હું આ બાબત સુલતાન ઑફ ઓમાન સાથે હાથ ધરીશ.

તમને જાણીને નવાઈ લાગશે પણ 21મી એપ્રિલ 2020ના રોજ પોતાના નાગરિકો તેમજ અન્ય નાગરિકો બધાને કોઈ પણ પ્રકારની "હૅટ સ્પીચ" સામે સખત વલણ યુએઈએ અપનાવ્યું છે. ત્યાંની સરકારે ઑગસ્ટ 2019થી અમલમાં કાયદામાં સુધારો કરી નફરત ફેલાવનાર વ્યક્તિ માટે 11 લાખ ડૉલરનો દંડ અને સજાની જોગવાઈ કરી છે.

આ પરિસ્થિતિમાં કેટલાક પ્રશ્નો સાહજિક રીતે મનમાં આવે છે. ઘરના શાંત ખૂણે, દીવાનખાનામાં, કોઈ કાફેમાં કે પોતાની હૉસ્ટેલ કે બગીચામાં બેસીને દેશભક્તિના પ્રતીકરૂપે આ પ્રકારનાં બેજવાબદાર ટ્વિટ અને વાણીવિલાસ કરનારાઓને પરિણામે 83 અબજ ડૉલર જેટલું હૂંડિયામણ રળી આપતા 85 લાખ ભારતીયો માટે કેવી મુશ્કેલી ઊભી થાય છે એનો ખ્યાલ નથી.

આ રાષ્ટ્રભક્તિ કહેવાય?

કોરોનામાં ખાડી દેશોમાંથી ભારતીયોનું સ્થળાંતર

ક્યારેય વિચાર્યું છે ખરું કે આપણે તો લખીને છૂટી જઈએ પણ ત્યાં આપણા નાગરિકો ઉપર સ્થાનિક પ્રજા હુમલો કરે તો શું થાય ? એમના વર્ક કૉન્ટ્રૅક્ટ રિન્યૂ ન થાય તો શું થાય ?

કુવૈતની માફક ખાડીના દેશો પોતાને ત્યાં ભારતીયોની મહત્તમ ટકાવારી નક્કી કરી બાકીના ને ભારત પાછા ચાલ્યા જવાનું કહે તો શું થાય ?

યુએઈ એ ખૂબ ઉદારતાપૂર્વક અક્ષર સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનું વૈશ્વિક કક્ષાનું સંકુલ બાંધવા માટે જમીન આપી છે અને કામ ચાલુ થયું છે. બહેરીનમાં સદીઓ પુરાણી વૈષ્ણવ હવેલી છે. એ જ રીતે ઓમાનમાં...


...વે છે, છતાં તમે કાયરોની માફક ફરાર કેમ થઈ ગયા હતા?"

તેના જવાબમાં રાવ અનવારે જણાવ્યું હતું કે તેમને 'ફસાવવા'માં આવી રહ્યા છે.

અદાલતે રાવ અનવારની સજ્જડ સલામતીની વ્યવસ્થા કરવાનો, તેમનો પગાર ચાલુ રાખવાનો અને તેમના બેન્ક અકાઉન્ટ પરના પ્રતિબંધને ઉઠાવી લેવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

રાવ અનવારના કારનામા

રાવ અનવારને બુલેટપ્રુફ વાહનમાં ઇસ્લામાબાદથી કરાચી લઈ જવાયા હતા

રાવ અનવારના અંગત જીવન બાબતે પાકિસ્તાનના પત્રકારો ખાસ કંઈ નથી જાણતા.

કરાચીમાં લાંબા સમયથી રિપોર્ટિંગ કરતા બીબીસી-ઉર્દૂના રિયાઝ સુહૈલ કહે છે, "ર... બાકીનો લેખ લખો:

હિદા કૌમી મૂવમેન્ટ(એમક્યૂએમ)નો દબદબો હતો.

બિહારી અથવા મુહાજિર તરીકે ઓળખાતા ઉર્દૂભાષી યુવાનોને અલ્તાફ હુસૈને સંગઠીત કર્યા હતા.

એ યુવાનોની પઠાણો અને બીજાં જૂથો સાથે હિંસક અથડામણો થતી હતી. તેઓ કરાચી પર નિયંત્રણ મેળવવાના પ્રયાસ કરતા હતા.

કરાચીના રસ્તાઓ પરથી બંધ ગુણીઓમાં લાશ મળવાનું સામાન્ય થઈ ગયું હતું. કરાચીના ઘણા વિસ્તારોમાં એમક્યૂએમનું રાજ ચાલતું હતું અને ત્યાં પોલીસ જતી ન હતી.

1990ના દાયકામાં એક યુવા પોલીસ અધિકારીએ એન્કાઉન્ટરોનો સિલસિલો શરૂ કર્યો હતો અને એ અધિકારીનું નામ હતું રાવ અનવાર.

પરવેઝ મુશર્રફ સત્તા પર આવ્યા ત્યારે તેમણે એમક્યૂએમને સરકારમાં સામેલ કર્યો હતો.

તેથી રાવ અનવાર માટે કરાચીમાં જીવતા રહેવાનું મુશ્કેલ બની ગયું હતું, કારણ કે તેમણે એમક્યૂએમના ઘણા લોકોને ઠાર કર્યા હતા.

પરવેઝ મુશર્રફે રાવ અનવારને થોડા સમય માટે દુબઈ મોકલી આપ્યા હતા.

પરિસ્થિતિ બદલાઈ પછી રાવ અનવાર પોલીસની નોકરીમાં આવ્યા હતા.

તેમને સિંધમાં નહીં, પણ બલુચિસ્તાનમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા, કારણ કે તેમને કરાચી કે સિંધના અન્ય વિસ્તારોમાં તહેનાત કરવાનું અસલામત ગણવામાં આવ્યું હતું.

2008માં પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી રાવ અનવારને ફરી કરાચી લાવી હતી અને મલીર વિસ્તારના પોલીસ વડા બનાવ્યા હતા.

2008થી 2018 સુધીનાં દસ વર્ષમાં રાવ અનવારનો રોફ અને કદ સતત વધતાં રહ્યાં હતાં.

રિઅલ એસ્ટેટના ધંધામાં નડતા લોકોને દૂર કર્યા

વરિષ્ઠ પત્રકાર અસદ ચૌધરી કહે છે, "મલીરમાં એક નદી છે. તેની પાસે મોટા પ્રમાણમાં ખાલી જમીન હતી, જ્યાં એક્સપ્રેસ-વે બનાવવામાં આવ્યો છે."

"તેને કારણે જમીન ડેવલપ થઈ હતી અને પોશ બહરિયા ટાઉનમાં જોતજોતામાં અબજો રૂપિયાનું રિઅલ એસ્ટેટ માર્કેટ તૈયાર થઈ ગયું હતું."

"કન્સ્ટ્રક્શનનું કામ શરૂ થયું, નદીમાંથી રેતી કાઢવાનું શરૂ થયું, માફિયાઓ ઊભા થવા લાગ્યા અને મલીરના પોલીસ વડાએ તેમની તાકાત દેખાડવાનું શરૂ કર્યું."

તેમણે થોડા સમય પહેલાં એક પત્રકાર પરિષદમાં જણાવ્યું હતું, "મેં છેલ્લા કેટલાક સમયમાં મલીરમાં 150થી વધુ એન્કાઉન્ટર કર્યાં છે અને હું અહીં વધારે સમય તહેનાત રહીશ તો એન્કાઉન્ટરની સંખ્યા વધશે."

એ પત્રકાર પરિષદમાં તેમણે તેમની બહાદૂરીના ઘણા કિસ્સા સંભળાવ્યા હતા અને તેમણે એમક્યૂએમના ફહીમ કમાન્ડોનું પહેલું એન્કાઉન્ટર કઈ રીતે કર્યું એ જણાવ્યું હતું.

રાવ અનવાર વિશે એવું કહેવાય છે કે તેઓ મોટા નેતાઓ અને લશ્કરી અધિકારીઓને સતત મદદરૂપ થતા રહ્યા...


...વે છે, જેથી હોર્મોનની મર્દાના અસર ઘટી જાય છે.

દિમાગ પર પણ થાય છે અસર

સિન્થેટિક પ્રૉજેસ્ટેરોનનો ઉપયોગ ખીલ અને વધારાના તથા અનિચ્છનીય વાળનો વિકાસ રોકવા માટે પણ કરવામાં આવે છે.

જોકે, વિજ્ઞાનીઓ તો એવું પણ કહે છે કે તેનાથી હોર્મોનનું અસંતુલન સર્જાવાનું જોખમ તોળાયેલું રહે છે.

આપણાં આખા શરીરમાં એન્ડ્રોજન રિસેપ્ટર હોય છે. ખાસ કરીને પરસેવો પેદા કરતી અને શરીર પર વાળ ઊગાડતી ગ્રંથિઓની પાસે તો સૌથી વધુ પ્રમાણમાં એન્ડ્રોજન રિસેપ્ટર્સ હોય છે.

તેથી ગર્ભનિરોધક ગોળી લીધા બાદ ઘણી મહિલાઓ વધારે પરસેવાની અને ... બાકીનો લેખ લખો:

ી તથા ખરાબ બાબત હોય છે અને કોઈ પણ ચીજનો અતિરેક નુકસાનકારક હોય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વે પ્રતિ લિટર 39,069.87 રૂપિયા થઈ ગયો છે.

આની પહેલાં ઇન્ડિયન ઑઇલ કૉર્પોરેશનની વેબસાઇટ પ્રમાણે એક જૂને એટીએફના ભાવમાં 56.5 ટકા એટલે 11,030 રૂપિયા પ્રતિ લિટરનો વધારો થયો હતો.

એ સિવાય કેન્દ્ર સરકાર તરફથી એટીએફ પર 14 ટકા ઍક્સાઇઝ ડ્યૂટી અને રાજ્યો તરફથી 30 ટકા વૅટ લગાવવામાં આવે છે.

ઍક્સાઇઝ ડ્યૂટીમાં રાજ્યો પ્રમાણે ફેરફાર આવે છે. જેમકે મહારાષ્ટ્ર અને દિલ્હીમાં 25 ટકા, કર્ણાટકમાં 28 અને તામિલનાડુમાં 29 ટકા વૅટ લગાવવામાં આવે છે.

સાદા શબ્દોમાં સમજો કે કંપની એટીએફ માટે જેટલો ખર્ચ કરે છે, તેમાંથી લગભગ... બાકીનો લેખ લખો:

રયત્ન કરશે.

ઇન્ડિગોએ કહ્યું કે કંપનીનું ધ્યાન હવે રોકડ અને તેની પ્રવાહિતા પર રહેશે. ઇન્ડિગો રોકડની પ્રવાહિતામાં 3,000-4,000 કરોડ રૂપિયાનો ઉમેરો કરવા માગે છે, જેમાં કાર્ગો ઑપરેશનનો મહત્ત્વનો ભાગ રહેશે.

ઇન્ડિગોના મુખ્ય ફાઇનાન્સ અધિકારી આદિત્ય પાંડેએ કહ્યું, "અમે 100 જેટલી કાર્ગો ફ્લાઇટ્સનું સંચાલન કરી ચૂક્યા છીએ અને અમને આવકનો એક મજબૂત સ્રોત મળ્યો છે. અમે માત્ર કાર્ગો ઑપરેશન્સ માટે 10 વિમાનની નોંધ લીધી છે."

એવી જ રીતે સ્પાઇસ જેટે પણ જણાવ્યું કે તેણે પોતાનાં ત્રણ બૉમ્બાર્ડિયર ક્યૂ 400 યાત્રી વિમાનોને માલવાહક વિમાનમાં પરિવર્તિત કરી દીધાં છે.

આગળ શું?

રેટિંગ એજન્સી કૅર રેટિંગ્સ પ્રમાણે ઍવિયેશન સેક્ટર માટે ડિસેમ્બર 2020 સુધી કપરો સમય છે.

એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે ઍરલાઇન કંપનીઓની મદદ કરવા માટે સરકાર ઈંધણ એટલે કે એટીએફ પર લાગતા વૅટને સુસંગત બનાવી શકે છે. જે હાલ અલગ-અલગ રાજ્યોમાં જુદાજુદા દરે લાગુ પડે છે.

કૅર રેટિંગ્સ પ્રમાણે કોરોના વાઇરસ મહામારી દરમિયાન સરકાર ઍરપૉર્ટ નૅવિગેશન સર્વિસ (એએનએસ)માં પણ સો ટકાની છૂટ આપી શકે છે.

ઍરપૉર્ટ વાપરવા માટે કંપનીઓએ જે ખર્ચ આપવો પડે છે, તેને એએનએસ કહેવાય છે. એએનએસનો દર પણ દરેક ઍરપૉર્ટ પર જુદો-જુદો હોય છે અને તે વિમાનના આકાર પ્રમાણે નક્કી થાય છે.

મોટાભાગે તે ઍરલાઇનના ઑપરેટિંગ ખર્ચના સાતથી આઠ ટકા હોય છે.

ઍરલાઇન કંપનીઓ હાલ આંશિક રૂપે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે અને આવનારા દિવસોમાં ફ્લાઇટ્સ વધે એવી શક્યતા છે.

પરંતુ હાલ ભારતમાં જ નહીં દુનિયાની ઍરલાઇન કંપનીઓ રૅકર્ડ ખોટ ખાઈ રહી છે, જેનો અર્થ છે સંખ્યાબંધ નોકરીઓ પર જોખમ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વેઝ હાશ્મી (કૉંગ્રેસ) વચ્ચે ત્રિકોણીય મુકાબલો છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ શાહીનબાગ મામલે એક નિવેદન આપ્યું હતું કે શાહીનબાગનો વિરોધ એક સંયોગ નહીં પણ પ્રયોગ છે.

દિલ્હીના નિર્ણાયક મતદારો

ચૂંટણીપંચના 2019ની લોકસભાની ચૂંટણીના ડેટા અનુસાર દિલ્હીમાં કુલ 1.43 કરોડ મતદારો છે.

રાજ્યમાં પૂર્વાંચલી, પંજાબી અને મુસ્લિમોની વસતી સૂચક છે અને ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને ઝારખંડમાં મૂળ ધરાવતા પૂર્વાંચલી મતદારોની સંખ્યાં 25-30 ટકા જેટલી છે.

'ઇન્ડિયા ટુડે'ના અહેવાલ અનુસાર એક સમયે પૂર્વાંચલીઓ કૉંગ્રસના સમર્થક... બાકીનો લેખ લખો:

નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના વિરુદ્ધમાં મોટા પ્રમાણમાં પ્રદર્શનો યોજાયાં હતાં.

આ બેઠકો પર સંબંધિત કાયદો અને એ બાદની ઘટનાઓ પ્રભાવ પાડી શકે એમ છે.

ઉપરાંત મુસ્તફાબાદ, બદરપુર, સીમાપુરી, શહદરા અને રિઠાલા બેઠક પર મુસ્લિમોની વસતી 30થી 40 ટકા જેટલી છે.

તો રાજૌરી ગાર્ડન, હરિનગર, કાલ્કાજી અને શહદરા બેઠકો પર શીખોની બહુમતી છે અને સમગ્ર રાજ્યમાં 15થી 18 બેઠક પર શીખો નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

ગત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં દિલ્હીના અંદાજે 50 ટકા હિંદુ મતદારોએ આમ આદમી પાર્ટીને મત આપ્યા હતા.

દિલ્હીમાં ચૂંટણીપ્રચાર અને વિવાદ

ઉલ્લેખનીય છે કે દિલ્હીના શાહીનબાગમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના વિરોધમાં 16 ડિસેમ્બરથી પ્રદર્શન ચાલી રહ્યું છે.

દિલ્હીના શાહીનબાગમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના થઈ રહેલા વિરોધ પર ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથે કહ્યું હતું કે 'દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ શાહીનબાગમાં બિરયાની ખવડાવી રહ્યા છે.'

આ મામલે ચૂંટણીપંચે યોગી આદિત્યનાથને કારણદર્શક નોટિસ પણ પાઠવી હતી.

તો ચૂંટણીપ્રચાર દરમિયાન વિવાદિત ભાષણ મામલે ચૂંટણીપંચે ભાજપના નેતા અનુરાગ ઠાકુર, પરવેશ વર્મા અને કપિલ મિશ્રાને પણ નોટિસ પાઠવી હતી અને થોડા દિવસ માટે પ્રચાર પર રોક લગાવી દીધી હતી.

પરવેશ વર્માએ દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલને 'આતંકવાદી' કહ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વેદનબાજોને માફી માગવા માટે મજબૂર નથી કર્યા.

કાં તો તેઓ વિવાદાસ્પદ નિવેદનો પર મૌન સાધી લે છે અથવા તો સામાન્યીકરણ દ્વારા સાંકેતિક ભાષામાં પોતાને આવા નિવેદનોથી અસહમત દર્શાવવાની કોશિશ કરે છે.

પરંતુ ઉગ્ર હિંદુત્વના આઇકન બનેલાં પ્રજ્ઞા સિંહ ઠાકુર પાસેથી માફી મંગાવવી એ એમની મજબૂરી બની ગઈ હતી.

કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ જે રીતે સામ પિત્રોડાને જાહેરમાં આડા હાથે લીધા અને એમના 1984ના શીખ રમખાણોના નિવેદન પર માફી માગવાનું કહ્યું એ પછી પ્રજ્ઞા સિંહ ઠાકુરના નિવેદન પર ઢાંકપિછોડો કરવાની ગુંજાશ નહોતી બચી.

... બાકીનો લેખ લખો:

ંસદસભ્ય સાક્ષી મહારાજે મોદી સરકાર બની તેના થોડા જ મહિનામાં સંસદભવનની બહાર પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા કહ્યું હતું કે જો ગાંધી દેશભક્ત હતા તો ગોડસે પણ દેશભક્ત હતા. આ નિવેદન પર વિવાદ થતાં સાક્ષી મહારાજે માફી માગી હતી.

એના થોડા સમય પછી હરિયાણાની ભાજપ સરકારમાં મંત્રી અનિલ વિજે નરેન્દ્ર મોદીને ગાંધી કરતા પણ મોટી બ્રાન્ડ ગણાવ્યા અને કહ્યું કે અત્યારે ગાંધીને ખાદી ગ્રામોદ્યોગના કેલેન્ડર પરથી હટાવ્યા છે, ધીમેધીમે ચલણી નોટ પરથી પણ હટાવી દઈશું.

પાછળથી એમણે એવું કહ્યું કે એમના નિવેદનને તોડી-મરોડીને રજૂ કરવામાં આવ્યું.

અનિલ વિજને સંઘે અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદમાંથી ભાજપમાં મોકલેલા છે અને તેમની સમગ્ર રાજકીય દીક્ષા સંઘની શાખાઓમાં થઈ છે.

ભાજપના નેતાઓ જ નહીં આરએસએસના દિવંગત સરસંઘચાલક પ્રોફેસર રાજેન્દ્ર સિંહ ઉર્ફ રજ્જૂ ભૈયા પણ માનતા કે ગોડસે અખંડ ભારતના વિચારથી પ્રભાવિત હતા. એમની માન્યતા ખોટી નહોતી પણ એમની રીત ખોટી હતી.

ભાજપ સહિત સમગ્ર આરએસએસ અને તેમની સાથે સંકળાયેલાં સંગઠનો મહાત્મા ગાંધીના હત્યારા નાથુરામ ગોડસેને લઈને કાયમ અસમંજસની સ્થિતિમાં રહે છે. ના તો તેઓ ખુલીને ગોડસેની પૂજા કરી શકે છે કે ન તો ખુલીને ટીકા.

મોદી અને શાહના નિવેદનો પર ધ્યાન આપો તો એમાં પણ મહાત્મા ગાંધીની પ્રશંસા અને ભકિતભર્યા શબ્દો મળી આવશે પરંતુ નાથુરામ ગોડસે અને ગાંધીહત્યાની પ્રેરણા આપનાર વિચારો સામેની ટીકામાં કડક શબ્દો ભાગ્યે જ મળે.

ગોડસે પ્રેમ

સંઘ, ભાજપ અને નરેન્દ્ર મોદીના ઘણા સમર્થકો સોશિયલ મીડિયામાં ખુલીને ગોડસેના પક્ષમાં જોવા મળે છે. આમાંથી ઘણા લોકોને તો ખુદ વડા પ્રધાન મોદી ટ્ટિટર પર ફોલો કરે છે.

ગોડસે અને એમની વિચારધારાની ખુલીને ટીકા કરીને મોદી અને શાહ પોતાના આ સમર્થકોને ગુમાવવા નથી માગતા.

એટલે જ એમની વાતોમાં ગાંધીભકિત તો દેખાય છે પણ ગોડસેના વિચાર સામે સાફ વલણ જોવા નથી મળતું.

સંઘ પરિવારનો એક પક્ષ ગોડસેની સામે નતમસ્તક થવા માગે છે પણ ગાંધીનું વિરાટ વ્યક્તિત્વ એમને એવું કરવા નથી દેતું.

આમ છતાં ભાજપના નેતાઓ અનેકવાર એમનો ગોડસે પ્રેમ છુપાવી નથી શકતા અને તેને લીધે આખા પક્ષને બદનામી વહોરવી પડે છે.

આખરે ફાંસી થયાના 70 વર્ષે પણ ગોડસેને લઈને ભાજપ આટલો લાચાર અને મજબૂર કેમ છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વેદનોમાં વિરોધાભાસ છે.

વડા પ્રધાન અને મુખ્ય મંત્રી વચ્ચે કોઈ મિટિંગને લઈને વિરોધાભાસ સામાન્ય બાબત નથી.

બંને તરફથી સમય રહેતા જાણકારીઓ એકબીજાને આપવામાં આવે છે. દર મિનિટનું શેડ્યુલ તૈયાર કરવામાં આવે છે.

પરંતુ મમતાનો આરોપ છે કે મિટિંગનું સ્વરૂપ બદલવામાં આવ્યું હતું અને તે "મુખ્ય મંત્રી અને વડા પ્રધાન વચ્ચેની મિટિંગ નહોતી."

તેથી તેઓ આ મિટિંગમાં ન ગયાં તેને લઈને વિવાદ ન થવો જોઈએ.

વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રભાકરમણિ તિવારી કહે છે કે, "જો આ વડા પ્રધાન અને મુખ્ય મંત્રી વચ્ચેની મુલાકાત નહોતી, તો પહેલાં પણ મુખ... બાકીનો લેખ લખો:

, "પહેલાં વડા પ્રધાન પૂર, વાવાઝોડા જેવી આપદાઓ સમયે એ મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે બેઠક કરી ચુક્યા છે, જેઓ એનડીએના નથી."

"કોઈએ પણ મમતા દીદી જેવું વર્તન નથી કર્યું. રાજકારણનો સમય અલગ હોય છે, અને સરકાર ચલાવવાનો અલગ, દીદીએ આ સમજવાનું રહેશે."

શુભેંદુ અધિકારીએ મમતા બેનરજીને વિધાનસભા ચૂંટણીમાં નંદીગ્રામમાં હરાવ્યાં હતાં.

બંને વચ્ચે પહેલાં પણ ઘર્ષણના સમાચારો આવ્યા છે.

મુખ્ય મંત્રી હતા ત્યારે મોદી પણ મિટિંગથી રહી ચુક્યા છે ગેરહાજર

વડા પ્રધાન મોદી પણ CM હતા ત્યારે મિટિંગમાં નથી જોડાયા

ભાજપ મમતા પર વડા પ્રધાનના અપમાનનો આરોપ લગાવી રહ્યો છે, પરંતુ મુખ્ય મંત્રી હતા ત્યારે મોદી પણ વડા પ્રધાન સાથેની મિટિંગમાં ગેરહાજર રહી ચુક્યા છે.

વર્ષ 2013માં મુઝફ્ફરનગર હુલ્લડો બાદ મનમોહન સિંહ નૅશનલ ઇન્ટિગ્રૅશન કાઉન્સિલની મિટિંગ બોલાવી હતી જેમાં તત્કાલીન ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદી ભાગ નહોતો લીધો.

ભાજપના છત્તીસગઠના તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી રમણ સિંહ પણ આ મિટિંગ નહોતા પહોંચ્યા. ત્યારે નરેન્દ્ર મોદીને પણ ઘણી ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

લાલ કિલ્લા જેવા મંચથી ભાષણ

વડા પ્રધાન મોદી પણ મુખ્ય મંત્રી તરીકેના વર્તન માટે બની ચુક્યા છે ટીકાનો શિકાર

વર્ષ 2013માં વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહના લાલ કિલ્લાથી અપાયેલા ભાષણ બાદ ગુજરાતના કચ્છમાં મોદીએ તેમના ભાષણની ટીકા કરતાં કહ્યું હતું, "ટીવી ચૅનલ, મીડિયા બતાવી રહ્યાં છે કે આ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહનું છેલ્લું ભાષણ છે. તેઓ(વડા પ્રધાન) કહી રહ્યા છે કે, તેમને ઘણું દૂર જવું છે. તેઓ કયા રૉકેટ પર બેસીને આ અંતર કાપવા માગે છે?"

ત્યાર બાદ અમુક દિવસો બાદ નરેન્દ્ર મોદીએ છત્તીસગઢમાં લાલ કિલ્લા જેવા બનાવાયેલા એક સ્ટેજ પરથી ભાષણ આપ્યું હતું.

આપદા દરમિયાન રાજકારણ

નરેન્દ્ર મોદી પર પણ લાગી ચુક્યા છે આપદા દરમિયાન રાજકારણ કરવાના આરોપ

મુંબઈ હુમલા દરમિયાન નરેન્દ્ર મોદી પર આપદા દરમિયાન રાજકારણ કરવાનો આરોપ લાગ્ય હતા.

28 નવેમ્બરે સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહી ચાલી રહી હતી, નરેન્દ્ર મોદીએ મુંબઈના હોટલ ઓબેરૉય પાસે એક પત્રકારપરિષદને સંબોધિત કરીને મનમોહન સિંહની ટીકા કરી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું કે, "દેશને વડા પ્રધાન પાસેથી ઘણી આશા હતી. પરંતુ કાલનું ભાષણ નિરાશાજનક રહ્યું."

ત્યાંથી જ તેમણે મૃત્યુ પામેલા સૈનિકોના પરિવારો માટે આર્થિક મદદની જાહેરાત કરી હતી.

મોદી વડા પ્રધાન બન્યા બાદ ઘણા પ્રસંગોએ રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે વિવાદ થઈ...


...વેર, શેનઝેન શહેરમાં એ તમામ ચીજો ઉપ્લબ્ધ છે જેની અમને જરૂર છે.

ઇલેકટ્રૉનિક્સનું બજાર

શેનઝેનનું પ્રખ્યાત હ્વવા છિયાંગ પેઇ બજાર

શેનઝેનનું પ્રખ્યાત હ્વવા છિયાંગ પેઈ બજાર એવી જગ્યાં છે જ્યાંર દરેક પ્રકારનો ઇલેક્ટ્રૉનિક સામાન ઉપલબ્ધ છે.

બહાર રસ્તાઓ પર જ્યાં સામાનનો વાહનોમાંથી નીચે ઊતારવામાં આવતો હતો. ત્યાં આ એરકંડિશન્ડ બજારમાં ઇલક્ટ્રૉનિક્સનો સામાન ભરેલો હતો.

મોબાઇલ, ડ્રૉન, કોમ્પોનન્ટ, અહીંયા એ તમામ ચીજો મળે છે. બસ તમારી પાસે ભાવતાલની સમજ હોવી જોઈએ. શેનઝેનમાં આવાં અનેક બજાર છે.

આંકડા મુજબ શહ... બાકીનો લેખ લખો:

વા માટે શેનઝેનને પસંદ કર્યુ.

તે પહેલી વાર 1994માં શેનઝેન આવ્યા હતા. આજે 600 યુઆનમાં શેનઝેનમાં તમને રહેવા માટે ઘર પણ ન મળે.

લિવૉલને રિસર્ચ, પેટન્ટ, અને ટ્રૅડમાર્ક માટે સરકાર પાસેથી 25 મિલિયન યુઆન મળ્યા હતા.

જેની મદદથી કંપનીએ દુનિયાના અનેક દેશોમાં બિઝનેસ ઊભો કર્યો.

જંગ કહે છે "શેનઝેનમાં કઈક નવું કરવા માંગતા સ્ટાર્ટઅપને પ્રોત્સાહન આપવાની સરકારી નીતિ છે.”

“સરકાર દ્વારા આ પૈસા એટલા માટે આપવામાં આવે છે જેથી કંપની ઝડપી આગળ વધી શકે.“

“અમે ચીન અને દુનિયાભરમાથી 170 પેટન્ટ માટે આવેદન કર્યું હતું.  કોઈ પણ સ્ટાર્ટઅપ માટે આટલી રકમ ખર્ચવી સરળ નથી."

વિતેલા 40 વર્ષોમાં નાનકડા ગામડાથી લઈને પાવર હાઉસમાં પરિવર્તિત થયેલા શેનઝેનમાં તકની અછત નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વેલી ભૂમિકાનો ઉલ્લેખ સત્તાવાર સંદેશાઓમાં કરવામાં આવ્યો હતો.

જહાજની સર્ચલાઈટ્સના અધિકારી તરીકે રાતની નિર્ણાયક કાર્યવાહીમાં તેમણે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

"એક અન્ય શિપ મને જોવા મળ્યું હતું. તેની વચ્ચેના ભાગ પર પ્રકાશ ફેંક્યો અને પૉઈન્ટ બ્લૅન્ક રેન્જથી કરવામાં આવેલા બૉમ્બમારાને લીધે તે પળવારમાં અદૃશ્ય થયું ગયું હતું."

ઑક્ટોબર, 1942 સુધીમાં તેઓ રૉયલ નૅવીના નવયુવાન ફર્સ્ટ લેફટેનેન્ટ્સ પૈકીના એક બની ગયા હતા અને ડિસ્ટ્રોયર એચએમએસ વૉલેસ પર ફરજ બજાવવા લાગ્યા હતા.

લગ્ન પહેલાં અને પછી

બાળપણમાં જ ... બાકીનો લેખ લખો:

ની માફક 1950ની બીજી સપ્ટેમ્બરે તેમની મહત્ત્વાકાંક્ષા સંતોષાઈ હતી અને તેમની નિમણૂક તેમના પોતાના કમાન્ડ સ્લૂપ એચએમએસ મેગપાઈમાં કરવામાં આવી હતી.

જોકે, નૌકાદળમાં તેમની કારકિર્દી ટૂંકાવાની હતી. કિંગ જ્યૉર્જ છઠ્ઠાનું સ્વાસ્થ્ય કથળતું જતું હતું. તેનો અર્થ એ હતો કે તેમનાં પુત્રીએ રાજવી તરીકે વધારે ફરજ બજાવવી પડશે અને તેમાં તેમના પતિનો સાથ જરૂરી બનશે.

ફિલિપે જુલાઈ, 1951માં રૉયલ નૅવીમાંથી રજા લીધી હતી. એ પછી તેઓ સક્રિય ભૂમિકામાં ક્યારેય પાછા ફર્યા ન હતા. ડ્યુક મનમાં રંજ રાખનારી વ્યક્તિ નહોતી, પણ લાંબા સમય બાદ એક વખત તેમણે એમ જરૂર જણાવ્યું હતું કે નૌકાદળમાં કારકિર્દી ચાલુ ન રાખી શકવા બદલ તેઓ દિલગીર છે.

તેમના સમકાલીનોએ જણાવ્યું હતું કે ફિલિપ તેમની પોતાની પાત્રતાના આધારે સર્વોચ્ચ પદ સુધી પહોંચી શક્યા હોત.

1952માં રાજવી દંપતી કૉમનવેલ્થ દેશોના પ્રવાસે ઉપડ્યું હતું, જે પ્રવાસ વાસ્તવમાં કિંગ અને ક્વીન કરવાનાં હતાં.

આધુનિક વિચારસરણી

પ્રિન્સેસ ફિલિપ અને પ્રિન્સેસ એલિઝાબેથની સગાઈની જાહેરાત 1947માં કરાઈ હતી

ફેબ્રુઆરીમાં તેઓ કેન્યાની એક ગેમ લૉજમાં હતા ત્યારે કિંગના અવસાનના સમાચાર આવ્યા હતા. તેઓ કૉરોનરી થ્રૉમ્બોસિસનો ભોગ બન્યા હતા.

તેમનાં પત્ની હવે ક્વીન છે એ જણાવવાની જવાબદારી પ્રિન્સ પર આવી પડી હતી.

એ પરિસ્થિતિનું વર્ણન કરતાં એક દોસ્તે બાદમાં જણાવ્યું હતું કે પ્રિન્સ ફિલિપની હાલત "અડધી દુનિયા" તેમના પર તૂટી પડી હોય તેવી હતી.

નૌકાદળમાં તેમની કારકિર્દી ટૂંકાઈ ગઈ હતી. તેમણે પોતાના માટે નવી ભૂમિકા સર્જવાની હતી અને ઍલિઝાબેથની તાજપોશીના સંદર્ભમાં અનેક સવાલો સર્જાયા હતા.

તાજપોશીનો સમય નજીક આવ્યો ત્યારે એક રૉયલ વૉરંટ મારફત જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે પ્રિન્સ ફિલિપ તમામ પ્રસંગે ક્વીનથી આગળ રહેશે. છતાં તેમની પાસે કોઈ બંધારણીય પદ નહીં હોય.

રાજાશાહીને આધુનિક તથા સુવ્યવસ્થિત કઈ રીતે બનાવવી તેના સંખ્યાબંધ આઈડિયા ડ્યુક પાસે હતા, પણ રાજવી પરિવારના જૂના લોકોના સતત વિરોધને કારણે તેઓ એ દિશામાં આગળ વધી શક્યા નહોતા.

આકરો ફટકો

યુદ્ધ પછીના આકરા સમય પછી શાહી લગ્નને કારણે ખુશીનો માહોલ સર્જાયો હતો

તેમણે તેમની કેટલીક ઊર્જાનો ઉપયોગ સક્રિય સામાજિક જીવનમાં કર્યો હતો. તેઓ તેમના પુરુષ દોસ્તો સાથે સૅન્ટ્રલ લંડનના સોહોના એક રેસ્ટોરાંની ઉપરના રૂમમાં દર સપ્તાહે મળતા હતા.

લાંબી ઉજાણીઓ થતી હતી, નાઇટ ક્લબોમાં જવાનું થતું હતું અને સુંદર સાથીઓ...


...વેલી હોવી જોઈએ તથા ઓછી ઉંમરના લોકોનો કોરોના રિપોર્ટ નૅગેટિવ હોવો જોઈએ એવાં પગલાંની જાહેરાત કરી છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હજી સરકારી તંત્રે વધુ વધારે ઝડપથી કામ કરવું પડશે.

આ સિવાય જાહેરમાં માસ્ક નહીં પહેરનારને રૂપિયા એક હજારનો દંડ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

જોકે કોરોનાએ ફરી માથું ઊંચક્યું તેની પાછળ ક્યાંક કૉર્પોરેશનની કામગીરીમાં રહી ગયેલી કચાશને પણ જવાબદાર માનવામાં આવે છે.

સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના એક અધિકારીના કહેવા પ્રમાણે, "સરકારી હૉસ્પિટલોમાં વૃદ્ધો અને કો-મૉર્બિટી (સહબીમારી) વાળા દ... બાકીનો લેખ લખો:

ર, આઠ હજાર 594 લોકો, રાંદેર ઝોનમાં 347 ઘર, એક હજાર 490 લોકો, ઉધના ઝોનમાં બે હજાર 246 ઘર, છ હજાર 433 લોકો, કતારગામમાં ત્રણ હજાર 413 ઘર, 15 હજાર 222 લોકો, ઇસ્ટ ઝોન-'બી' 10 હજાર 930 ઘર, 41 હજાર 659 લોકોને કન્ટેન્મેન્ટ કે માઇક્રો-કન્ટેન્મેન્ટ ઝોન હેઠળ મૂકવામાં આવ્યા છે.

બીમારીનો ભોગ બનનારામાં 69 ટકા પુરુષ, 30.9 ટકા મહિલા તથા 0.1 ટકા અન્ય છે. 43.08 ટકા કેસ 40 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના લોકોમાં જોવા મળી રહ્યાં છે. જ્યારે મૃત્યુ પામનારા લોકોમાંથી લગભગ 95 ટકા 40 વર્ષથી વધુ ઉંમરના હતા.

મંગળવારે સ્થિતિ પ્રમાણે, રાજ્યમાં કુલ 17 હજાર 348 ઍક્ટિવ કેસ છે, જેમાંથી 167ને વૅન્ટિલેટર ઉપર રાખવામાં આવ્યા છે. 34 હજાર 637 ડોઝ સાથે રસીકરણની બાબતમાં સુરત જિલ્લો રાજ્યમાં ટોચ ઉપર રહ્યો હતો.

સુરતમાં સરકાર સક્રિય

સુરતમાં પ્રવર્તમાન સ્થિતિ અંગે ગુજરાત સરકારે પણ ગંભીર નોંધ લેતા મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી, નાયબ મુખ્ય મંત્રી તથા આરોગ્યમંત્રી નીતિન પટેલ, મુખ્ય અગ્રસચિવ કે. કૈલાસનાથન, આરોગ્યસચિવ જયંતી રવિ, આરોગ્ય કમિશનર જયપ્રકાશ શિવહરે સુરતમાં સમિક્ષાબેઠક યોજી હતી.

જેમાં સરકારી હૉસ્પિટલોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ, મ્યુનિસિપલ કમિશનર, કલેકટર તથા પોલીસ કમિશનર સાથે સ્થિતિ અંગે સમીક્ષા કરાઈ હતી અને નિયંત્રણ માટે ચર્ચા થઈ હતી.

વિજય રૂપાણીએ કહ્યું હતું કે સ્થિતિને જોતાં કોરોનાના કેસ હજુ પણ વધી શકે છે, પરંતુ તેનાથી ગભરાવાની જરૂર નથી, પરંતુ સાવચેત રહેવાની જરૂર છે.

બેઠક બાદ પત્રકારો સાથે વાત કરતા રૂપાણીએ જણાવ્યું, "સુરત સહિત ગુજરાતભરમાં નાના નર્સિંગ હોમને માઇલ્ડ અને અસિમ્પ્ટોમૅટિક દરદીઓની સારવાર કરવાની છૂટ આપવા છે."

"જેથી જે હૉસ્પિટલોમાં વૅન્ટિલેટર તથા આઈસીયુ (ઇન્ટેન્સિવ કેર યુનિટ) જેવી સુવિધાઓ છે, ત્યાં પથારીઓ રોકાય નહીં અને જે દરદીઓને વધુ સઘન સારવારની જરૂર છે, તેમના માટે પથારીઓ ઉપલબ્ધ રહે."

રૂપાણીએ સુરતની કિડની હૉસ્પિટલના 800 બેડને કોવિડની કામગીરી માટે ઉપલબ્ધ કરાવવાની, વધુ 300 વૅન્ટિલેટર ફાળવવાની, સંજિવનીરથની સંખ્યા 50થી વધારીને 100 કરવાની, રાજ્યભરમાંથી રેમડેસિવરની અછતને દૂર કરવા માટે ત્રણ લાખ ઇન્જેક્શનના ઑર્ડર આપવાની જાહેરાત કરી હતી.

સરકારી હૉસ્પિટલમાં 'સ્વિપરથી માંડીને ડૉક્ટર' સુધી જરૂરી ભરતીઓ કરવાની છૂટ પણ આપવામાં આવી છે.

આસપાસની કૉલેજોના તબીબી તથા અર્ધતબીબી સ્ટાફને પણ કોરોનાસંબંધિત કામગીરીમાં જોડવાની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

ટેસ્ટિંગ, ટ્રેકિંગ અને...


...વેશમાં કાબુલની મુખ્ય સૈનિક હૉસ્પિટલ ઉપર હુમલો કર્યો હતો. એ પછી સુરક્ષાને લઈને અનેક સવાલો ઉઠ્યા હતા. પછીથી અધિકારીઓએ એ માહિતીને સમર્થન આપ્યું હતું કે હુમલામાં લગભગ 50 લોકોના મોત થયા હતા.

જોકે, માત્ર આઈએસ જ નહીં, તાલિબાન પણ હૉસ્પિટલો પર હુમલા કરતું રહ્યું છે.

ગત સ્પ્ટેમ્બરમાં દક્ષિણી ઝાબુલ પ્રાંતમાં એક હૉસ્પિટલની બહાર ચરમપંથીઓએ વિસ્ફોટકો ભરેલી એક ટ્રકથી હુમલો કર્યો હતો જેમાં 20 લોકોનાં મોત થઇ ગયા હતા.

રાષ્ટ્રપતિ અશરફ ગનીએ કહ્યું હતું, સાર્વજનિક સ્થળોની સુરક્ષા માટે અને તાલિબાન સહિત અન્ય ચરમપંથી... બાકીનો લેખ લખો:

કો ઘાયલ થયા છે અને સેંકડો લોકોએ પોતાના ઘર છોડી પલાયન કરવું પડ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વો કોઈ પણ રાજનેતા માટે એક ઉપલબ્ધી સમાન માનવામાં આવે છે અને તેઓ પોતાના પ્રચારમાં તેનો ઉપયોગ પણ કરે છે.

ભારતમાં પણ પરિવારનો દરજ્જો ઊંચો છે. 'લિવ-ઈન રિલેશનશિપ' અથવા બીજા લગ્નને નિમ્ન જ માનવામાં આવે છે.

પરંતુ રાજનેતા આ બંને રસ્તાઓ ઉપર ચાલતા આવ્યા છે અને જનતાએ તેમને અપનાવ્યા પણ છે.

કર્ણાટકના મુખ્ય મંત્રી એચ. ડી. કુમારસ્વામીના અભિનેત્રી રાધિકા કુમારસ્વામીના સંબંધો વિશે પણ ઘણા ક્યાસ લગાવ્યા, પરંતુ વૉટ્સઍપ ઉપર ફરતા જોક્સમાં અને સોશિયલ મીડિયા ઉપર તેની અસર નથી દેખાતી.

એચ. ડી. કુમારસ્વામીએ સાર્વજનિક રી... બાકીનો લેખ લખો:

યોર્જના અવસાનની ખબર તેમને લૈલા કબીરે જ આપી હતી અને ઘરે બોલાવી લીધાં હતાં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વો, ઓસ્ટિયોપોરોસિસ, આ ઉપરાંત મેદસ્વિતા, પાતળાપણું, નબળાઈ વગેરે...

યોગ ઉપચાર - આસન: મુખ્યત્વે સંતુલન અને ઊભા રહીને થતાં આસનો જેવા કે વૃક્ષાસન, હસ્ત ઉત્તાનાસન, ખુલ્લા પગે જમીન પર ચાલવું, માટી લેપન ચિકિત્સા અને સંતુલિત શુદ્ધ ભોજન.

જળ

આપણા શરીરમાં જે પણ પ્રવાહી સ્વરૂપે હોય છે, તે જળ તત્ત્વને દર્શાવે છે. જેમકે, લોહી, લાળ, અંતઃસ્ત્રાવો વગેરે...

ભોજન, ઓક્સિજન અને અન્ય સ્વરૂપે આપણે જે ઊર્જા ગ્રહણ કરીએ છીએ, જળ તત્ત્વ તેને શરીરના તમામ ભાગોમાં પહોંચાડીને તેમને સ્વસ્થ રાખે છે.

જળ તત્ત્વની ઊણપ અને સમસ્ય... બાકીનો લેખ લખો:

માનસિક ગતિ માટે જરૂરી તત્ત્વ પણ છે.

વાયુનો સીધો સંબંધ ગતિ સાથે હોવાથી યોગમાં મનની ગતિને નિયંત્રિત કરવા માટે વાયુ તત્ત્વને ખૂબ જ વધારે મહત્ત્વ આપવામાં આવ્યું છે.

વાયુ તત્ત્વની ઊણપ અને સમસ્યા

શારીરિક હલનચલન સાથે જોડાયેલી તમામ સમસ્યાઓ જેવી કે વા (આર્થ્રાઇટિસ), શારીરિક દુખાવો, પાર્કિન્સન બીમારી, આ ઉપરાંત તણાવ, અવસાદ (ડિપ્રેશન) વગેરે

યોગ ઉપચાર - યૌગિક માઇન્ડફૂલ આસન મૂવમેન્ટ, પ્રાણાયામ, ખુલ્લા સ્વચ્છ વાયુવાળા વિસ્તારો જેવા કે બગીચો, ઉદ્યાનોમાં ફરવું અને પ્રાકૃતિક સ્થળોએ રહેવું.

આકાશ તત્ત્વ

આપણો પૂર્ણ આકાર, આપણાં હોવાની જે અભિવ્યક્તિ અને અનુભૂતિ છે, તે આકાશ તત્ત્વના રૂપે આપણાં અસ્તિત્વ સાથે જોડાયેલું છે.

આકાશ તત્ત્વની ઊણપ અને સમસ્યા

સ્પીચ પ્રૉબ્લેમ, વ્યક્તિત્વ સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ, ખેંચ આવવી, વાઈ આવવી, મૂર્ખતાપૂર્ણ અથવા અવિવેકી વર્તન, ગાંડપણ વગેરે...

યોગ ઉપચાર - આસન, પ્રાણાયામ અને ખાસ કરીને ધ્યાનની સાધના. ખુલ્લા આકાશવાળા વાતાવરણમાં રહેવું અને ફરવું, પ્રકૃતિની નજીક રહેવું

એ વાતનું પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે આ પાંચ તત્ત્વોમાં કેટલાક એકબીજા માટે પરસ્પર સહાયક છે તો કેટલાક વિરોધી પ્રકૃતિના છે, જેમકે વાયુ અને જળ એકબીજાના વિરોધી તત્ત્વો છે.

જેમ ભોજન કરતા જ તમારા શરીરમાં અગ્નિ તત્ત્વ વધુ જાગૃત થઈ જાય છે, એટલે ભોજન બાદ તરત જ જળ તત્ત્વ વધુ લેવાની મનાઈ છે. એમ કરવાથી ભોજનના પાચનનો સમય લાંબો થઈ જાય છે.

જોકે, પૃથ્વી અને જળ તત્ત્વ એકબીજાનાં સહાયક છે. એવી જ રીતે અગ્નિ અને વાયુ મળીને એકબીજાના સહાયક તરીકે કાર્ય કરે છે.

જો તમે આ પાંચ તત્ત્વોને ન પણ સમજી રહ્યા હોવ, તો પણ યોગના અભ્યાસથી તમારા શરીરમાં જાણે-અજાણે આ પાંચ તત્ત્વો વચ્ચે એક અનોખું સંતુલન આવશે.

આથી માત્ર તમારા શારીરિક, માનસિક આરોગ્ય જ બહેતર નહીં થાય, પરંતુ તમારા વ્યક્તિત્વને પણ ચાર ચાંદ લાગી જશે.

(વશિષ્ઠ યોગ ફાઉન્ડેશન અમદાવાદ સ્થિત એક યોગ સંસ્થા છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વો."

"લદ્દાખ સુધી આવનજાવન માટે જે માર્ગ જતો હતો તેના ઉપરની ટેકરીઓ પર કબજો કરી લેવો, જેથી સિયાચીન છોડી દેવાની ભારતને ફરજ પડે."

સુશાંત સિંહનું માનવું છે કે 1984માં ભારતે સિયાચીન પર કબજો કરી લીધો હતો તે વાતથી મુશર્રફ ભારે નારાજ હતા. તે વખતે તેઓ પાકિસ્તાની સેનાના કમાન્ડો ફોર્સમાં મેજર તરીકે હતા."

"તેમણે ઘણી વખત તે જગ્યાનો ફરી કબજો કરવાની કોશિશ કરી હતી, પણ ક્યારેય સફળ થઈ શક્યા નહોતા."

દિલીપકુમારે નવાઝ શરીફને તતડાવી નાખ્યા

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના સહાયક સંપાદક સુશાંત સિંહ

ભારતના નેતાઓને મામલાની ગંભીર... બાકીનો લેખ લખો:

ાટે પોતાના ફૉરમેશન્સ આગળ વધારે તો રૉને જાણ થઈ હોત."

પાકિસ્તાનનો જબરો વ્યૂહાત્મક પ્લાન

પૂર્વ લૅફ્ટન્ટ જનરલ હરચરણજિતસિંહ પનાગ સાથે બીબીસી સંવાદદાતા રેહાન ફઝલ

ભારતીય સેનાએ કારગિલ મામલાને જે રીતે સંભાળ્યો તેની ઘણા લોકોએ ટીકા કરી હતી.

બાદમાં ખુદ કારગિલમાં ફરજ બજાવનારા ભૂતપૂર્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ હરચરણજિતસિંહ પનાગ કહે છે, "હું એવું કહીશ કે પાકિસ્તાનીઓએ બહુ જોરદાર પ્લાન બનાવ્યો હતો. તેમણે ખાલી પડેલા વિશાળ વિસ્તાર પર આગળ વધીને કબજો કરી લીધો."

"તેઓ લેહ કારગિલ સડક પર છવાઈ ગયા હતા. આ તેમની બહુ મોટી સફળતા હતી."

પનાગ કહે છે, "ત્રીજી મેથી જૂનના પહેલા અઠવાડિયા સુધી આપણી સેનાની કામગીરી 'બિલો પાર' એટલે કે સામાન્ય કરતાં નીચા દરજ્જાની રહી હતી. હું તો ત્યાં સુધી કહીશ કે એક મહિના સુધી આપણી કામગીરી શરમજનક હતી."

"ત્યારબાદ આઠમી ડિવિઝને ચાર્જ લીધો અને તે પછી ખ્યાલ આવ્યો કે આ વિસ્તારમાં કેવી રીતે કામગીરી બજાવવાની છે. તે લોકો શિખર પર કબજો જમાવીને બેઠા હતા અને આપણે તળેટીમાં હતા એટલે સ્પષ્ટ છે આ એક બહુ મુશ્કેલ ઑપરેશન હતું."

પનાગ તે વખતની સ્થિતિને સમજાવતા કહે છે, "આ એવી વાત થઈ કે કોઈ દાદરા ઉપર ચડી ગયું હોય અને તમારે તેની પાછળ દાદરા ચડીને તેને નીચે ઉતારવાનો હોય."

"બીજી મુશ્કેલી એ હતી કે ઊંચાઈ પર ઓક્સિજન ઓછો હોય છે. ત્રીજું પર્વતમાળા પર હુમલો કરવાની આપણી તાલીમ પણ નબળી હતી."

જનરલ મુશર્રફનું કહેવું શું હતું?

જનરલ પરવેઝ મુશર્રફે વારંવાર કહ્યું હતું કે તેમની રીતે આ બહુ ઉત્તમ પ્લાન હતો, જેના કારણે ભારતીય સેના મુશ્કેલીમાં આવી ગઈ હતી.

મુશર્રફે પોતાની આત્મકથા 'ઇન ધ લાઇન ઑફ ફાયર'માં લખ્યું છે, "અમારા આઠ કે નવ સિપાહીઓ જ ગોઠવાયેલા હતા, ત્યાં એ ચોકીઓ પર ભારતે આખી બ્રિગેડ મોકલીને હુમલો કર્યો હતો."

"જૂનના મધ્ય સુધી તેમને ખાસ કોઈ સફળતા મળી નહોતી. ભારતીયોએ સ્વીકાર્યું હતું કે તેમના 600થી વધુ સૈનિકો માર્યા ગયા હતા અને 1500થી વધુ ઘવાયા હતા."

"અમારી જાણકારી એવી છે કે સાચી સંખ્યા આનાથી બમણી હતી. ભારતીયો એટલા મોટા પ્રમાણમાં માર્યા ગયા હતા કે તેમનાં કૉફિન ખૂટી પડ્યાં હતાં. તેના કારણે બાદમાં કૉફિન કૌભાંડ પણ બહાર આવ્યું હતું."

તોલોલિંગ પર કબજાથી બાજી પલટાઈ

યુદ્ધ દરમિયાન પહાડી વિસ્તારમાં હથિયાર લઈ જવામાં પણ ભારતીય સૈનિકોને ખૂબ મુશ્કેલી પડી હતી

જૂનનું બીજું અઠવાડિયું પૂરું થવામાં હતું ત્યાં સુધીમાં સ્થિતિ ભારતીય સેનાના નિયંત્રણમાં આવવા લાગી હતી.

મેં એ...


...વો.'

પંદર ઘોડેસવારોનું એક જૂથ એમની પાછળ જવા માંડ્યું. તે લડાઈના મેદાનમાંથી એટલી ઝડપથી હટી ગઈ કે અંગ્રેજ સૈનિકોને સમજવામાં પણ થોડીક પળો વીતી ગઈ.

અચાનક રોડ્રિકે પોતાના સાથીઓને બૂમ પાડી કહ્યું કે 'તે ઝાંસીની રાણી છે, પકડો તેને.'

રાણી અને તેમના સાથીઓએ એક માઇલનું જ અંતર કાપ્યું હતું અને કૅપ્ટન રૉડ્રિક બ્રિગ્સના ઘોડેસવારો એમની પાછળ આવી પહોંચ્યા. જગ્યા હતી કોટાની સરાય.

લડત નવી રીતે શરૂ થઈ. રાણીના એક સૈનિકની સરખામણીમાં બે બ્રિટિશ સૈનિકો લડી રહ્યા હતા.

અચાનક જ રાણીને પોતાની છાતીમાં ડાબી બાજુ જાણે... બાકીનો લેખ લખો:

ઈ ગયા, ત્યાં સુધી રાણી જીવતાં હતાં.

મંદિરના પૂજારીએ એમનાં સૂકા મોં માં ગંગાજળ રેડ્યું, રાણી ખૂબ ખરાબ હાલતમાં હતાં. ધીમે ધીમે તે હોશ ગુમાવી રહ્યાં હતાં.

આ બાજુ મંદિરની બહાર સતત ગોળીબારી ચાલુ હતો. અંતિમ સૈનિકને માર્યા બાદ અંગ્રેજ સમજ્યા કે તેમણે પોતાનું કામ પૂરું કરી દીધું છે.

'રાણી હજી જીવે છે'

ત્યારે રૉડ્રિકે જોરથી ચીસ પાડી કહ્યું, ''તે લોકો મંદિરની અંદર ગયાં છે. એમના પર હુમલો કરો. રાણી હજુ જીવે છે.''

આ બાજુ પૂજારીઓએ રાણી માટે અંતિમ પ્રાર્થના કરવાની શરૂઆત કરી દીધી હતી.

રાણીની એક આંખ અંગ્રેજ સૈનિકની કટારથી ઘવાયેલી હોવાને કારણે બંધ હતી.

એમણે મહામહેનતે પોતાની બીજી આંખ ખોલી. એમને બધું ઝાંખું દેખાઈ રહ્યું હતું અને એમનાં મોં માંથી શબ્દો તૂટક તૂટક નીકળી રહ્યા હતાં,

''...દામોદર...હું એને તારી છત્રછાયામાં સોંપુ છું...એને છાવણીમાં લઈ જાવ...દોડો એને લઈ આવો.''

ભારે મહેનતે એને પોતાનો મોતીનો હાર કાઢવાનો પ્રયાસ કર્યો, પણ તેઓ એમ ના કરી શક્યાં અને ફરીથી બેહોશ થઈ ગયાં.

મંદિરનાં પૂજારીએ એમનાં ગળામાંથી હાર ઊતારી એમના અંગરક્ષકના હાથમાં મૂકી દીધો, ''એને રાખો...દામોદર.''

ફરી પ્રાણ ફૂંકાયો

ઝાંસીનો કિલ્લો

રાણીનો શ્વાસ ઝડપી ચાલી રહ્યો હતો. એમના ઘામાંથી લોહી નીકળી ફેફસામાં જઈ રહ્યું હતું. ધીરે ધીરે તેઓ બેહોશ થવા માંડ્યાં પણ પછી એમનામાં જાણે પ્રાણ ફૂંકાયો.

તેઓ બોલ્યાં, "અંગ્રેજોને મારું શરીર ના મળવું જોઈએ. આમ બોલતાં જ તેઓ એક બાજુ ઢળી પડ્યાં. એમના શ્વાસમાં ફરી એક ઝટકો આવ્યો અને બધું જ શાંત થઈ ગયું."

ઝાંસીની રાણી લક્ષ્મીબાઈએ પોતાના પ્રાણ ત્યાગી દીધાં હતાં. ત્યાં હાજર રાણીના અંગરક્ષકોએ ફટાફટ લાકડાં ભેગાં કર્યાં અને રાણીના પાર્થિવ શરીરને એના પર મૂકી અગ્નિદાહ આપ્યો.

એમની ચારે બાજુ રાઈફલની ગોળીઓનો અવાજ વધી રહ્યો હતો. મંદિરની બહાર ઢગલાબંધ બ્રિટિશ સૈનિકો પહોંચી ચૂક્યા હતા.

મંદિરની અંદર માત્ર ત્રણ રાઇફલ્સ અંગ્રેજો પર ગોળીઓનો વરસાદ કરી રહી હતી. પહેલાં એક રાઇફલ શાંત થઈ ગઈ. પછી બીજી અને ત્યાર બાદ ત્રીજી રાઇફલ પણ શાંત થઈ ગઈ.

ચિતાની જ્વાળાઓ

ઝાંસીની રાણી ફિલ્મનું એક દૃશ્ય

જ્યારે અંગ્રેજ સૈનિકો મંદિરમાં દાખલ થયા ત્યારે કોઈ અવાજ આવતો નહોતો. બધું શાંત થઈ ગયું હતું. સૌથી પહેલાં રૉડ્રિક અંદર દાખલ થયા.

ત્યાં રાણીના સૈનિક અને પૂજારીની લોહીથી ખરડાયેલી લાશો પડેલી હતી. કોઈ પણ જીવતું નહોતું. એમને માત્ર એક લાશની તલાશ હતી.

ત્યારે એમની નજર...


...વ્યા હતાં.

અમે કાચા મકાનો હરોળ પાર કરી ત્યાં આગળ વધ્યા કે જયાં એક વીસ બાય વીસનું પાકું મકાન હતું.

એ મકાન એકદમ સળગી ગયું હતું. તેની કાળી થઈ ગયેલી  દિવાલો પણ જાણે રડી રહી હોય તેવુ લાગતું હતું.

શેખ મહોલ્લા ઉપર જયારે હુમલો થયો ત્યારે નળીયાવાળા મકાનો પર પથ્થરમારો કરાયો હતો.

ડરી ગયેલા મુસ્લિમો જીવ બચાવવા ભાગ્યા હતા, અને મહોલ્લાના એ પાક્કા મકાનમાં સંતાયા હતા.

જે રીતે કોઈ ટ્રકમાં ઘેટાં ભર્યા હોય તેમ 33 માણસો એક મકાનમાં સંતાઈ ગયા હતા.

પણ, તૈયારી સાથે આવેલા હુમલાખોરોએ મકાનની બારીમાં અને દરવાજામા... બાકીનો લેખ લખો:

ે શેખ મહોલ્લા તરફ જોતા કહ્યું, ''આ બધા અમારા પટેલોનાં ખેતરોમાં પેઢીઓથી ખેત મજૂર તરીકે કામ કરતા હતા.

ગરીબ અને સજ્જન માણસો. અમારે તેમની સાથે કે તેમને અમારી સાથે કોઈ વાંધો નહોતો.

ગામમાં મુસ્લિમના બે મહોલ્લા જેમા એક આ અને આગળ પઠાણ મહોલ્લો.

પઠાણ મહોલ્લાના મુસ્લિમો પૈસાદાર. એમની પાસે જમીનો અને પરવાનાવાળા હથિયારો પણ છે.

આ બિચારા ગરીબ શેખ હતા. ગોધરામાં જે કંઈ પણ તેની અમને ખબર હતી. પણ, ખાતરી હતી કે અમારા ગામમાં કંઈ નહીં થાય.''

''તો પણ બે પોલીસવાળા ગામમાં મૂકવામાં આવ્યા હતા, તે દિવસ રોજ પ્રમાણે બધા ખેતરે ગયા અને સાંજે પાછા ફર્યા.

અમને ખબર નહોતી પણ આસપાસના ગામમાંથી ટ્રેકટરો ભરી ટોળા અમારા ગામ તરફ આવવા લાગ્યા. પોલીસમાં તો માત્ર બે જ પોલીસવાળા. સેંકડો લોકોને એ બે જણા કેવી રીતે રોકે? એ ટ્રેકટરો અહીં આવીને રોકાયા.

અમને ખબર પડી કે તેઓ શેખ મહોલ્લા માટે આવ્યા છે. અમે ગામના લોકો આડા ઊભા રહી ગયાં.

એ લોકોનું ટોળુ ગુસ્સામાં હતું, અમે તેમને હાથ જોડી વિનંતી કરી કે આ ગરીબ માણસો છે. તેમને ગોધરાના મુસ્લિમો સાથે કોઈ સંબંધ નથી. આ ગરીબોનો શુ વાંક છે? પણ, અમારું કઈ ચાલ્યુ નહીં.''

તે વ્યક્તિના ચહેરા પર તેઓ કંઈ ના કરી શક્યા એ વાતનો અફસોસ હતો.

તેણે કહ્યું, ''ગામના જે પોલીસવાળા હતા, તેમણે અને અમે પણ મદદ માટે પોલીસને ફોન કર્યો પણ રસ્તામાં ઠેર ઠેર આડશો મૂકી દેવામાં આવી હતી.

મહેસાણાથી મોટા સાહેબો આવ્યા પણ ત્યારે બે કલાક થઈ ગયા હતા. સાહેબો પહોંચ્યા ત્યારે 33 લાશોને ઉપાડવાનું જ કામ બાકી હતું.

હું ભારે હૃદય સાથે સરદારપુરાથી નીકળ્યો. આજે પણ જયારે તે વાતો અને  દ્રશ્યો મારી આંખ સામે આવે છે ત્યારે શરીરમાંથી ધ્રુજારી પસાર થઈ જાય છે. મને વિચાર આવે છે માણસ આટલો ક્રૂર કેવી રીતે થઈ શકે છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વ્યાસ ઉમેરે છે, "કન્ટિન્યુઅન્સ કૉન્ક્રિક લાઇનિંગ માટેનાં મશીનો આપણે ત્યાં નહોતાં બનતાં એટલે વિદેશથી મગાવવાં પડ્યાં. આપણા કૉન્ટ્રેક્ટરો પણ આવો બંધ બાંધવાનો અનુભવ નહોતો. પણ આપણે એ કરી બતાવ્યું અને આ બધું ચીમનભાઈ પટેલ અને સનત મહેતાના કાર્યકાળ દરમિયાન થયું."

નરેન્દ્ર મોદીની ભૂમિકા

વાત વર્ષ 2006ના એપ્રિલ માસની છે. સરદાર સરોવર બંધની ઊંચાઈની સમીક્ષા કરવા માટે એ વખતના કેન્દ્રીય જળસંસાધન મંત્રી સૌફુદ્દીન સૌઝે 'રિવ્યૂ કમિટી ઑફ ધ નર્મદા કંટ્રોલ ઑથોરિટી'ની બેઠક બોલાવી હતી.

સરદાર સરોવર બંધની ઊંચાઈ અંગે... બાકીનો લેખ લખો:

કરવા 'ફાઇનલ ક્લિયરન્સ' આપી દીધું હતું.

આ ઉપરાંત 17 જૂન 2017ના રોજ ઑથોરિટીએ 30 દરવાજા બંધ કરીને સરદાર સરોવર બંધની મહત્તમ ઊંચાઈ 163 મિટર સુધી વધારવાનું નક્કી કર્યું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વ્યું હતું કે આ પ્રકારના મૉડલ પાછળ ભારતના જીડીપીના 4.9 ટકા જેટલો ખર્ચ થશે.

રાહુલ ગાંધીએ જે વિચાર 2019ની ચૂંટણી પહેલાં રજૂ કર્યો છે તે નવો નથી.

આ પહેલાં 2014ની લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં યૂપીએ સરકારે જ આ પ્રકારની એક સ્કિમની વાત કરી હતી.

એવા પણ મીડિયા અહેવાલો છે કે મોદી સરકાર બજેટમાં ખાતામાં સીધા નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાની કોઈ સ્કિમ લઈને આવી શકે છે.

કાયદાકીય પડકાર કેવા હશે?

આર્થિક અને બંધારણીય મામલાના જાણકાર એડવોકેટ વિરાગ ગુપ્તા તેને લાગુ કરવાના પડકાર તરફ ઇશારો કરી રહ્યા છે.

વિરાગ ગુપ્તા કહે છે... બાકીનો લેખ લખો:

રફ ઇશારો કરે છે.

તેઓ કહે છે, "મનરેગાનું ઉદાહરણ લઈ શકાય છે. પરંતુ તે ગેરંટી તો આપે છે, અધિકાર નહીં."

"વિદેશોમાં બેઝિક ઇનકમ અંતર્ગત લોકોનો અધિકાર હોય છે. સૌથી પહેલો સવાલ એ છે કે તમે તેને રાજકારણ માનો છો કે યોજના માનો છો કે કાયદો."

ચિદમ્બરમે ટ્વિટર અકાઉન્ટ પર લખ્યું છે, "કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ છત્તીસગઢની ખેડૂત રેલીમાં એક ઐતિહાસિક ઘોષણા કરી છે અને તે ગરીબોમાં જીવનમાં એક બદલાવ લઈને આવશે."

"યુનિવર્સલ બેઝિક ઇનકમના સિદ્ધાંત પર છેલ્લા બે વર્ષોથી વિચાર થઈ રહ્યો છે અને હવે સમય આવી ગયો છે કે જ્યારે અમે આ સિદ્ધાંતને પોતાની જરુરિયાતના હિસાબે ગરીબો માટે અમલમાં લાવીએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વ્યું હતું કે સર, પંખીઓને ભગાડવા માટે હવામાં ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો હોય એવું શક્ય છે."

તેમણે ઉમેર્યું હતું, "એ પછી તરત જ મેં જોયું કે રાજ્યસભાના દરવાજામાંથી એક છોકરો લશ્કરી ગણવેશ જેવું પૅન્ટ અને કાળું શર્ટ પહેરી, હાથમાં એક મોટી બંદૂક લઈને હવામાં ડાબે-જમણે ગોળીબાર કરતો ગેટ નંબર એકની તરફ દોડતો આવી રહ્યો હતો."

સંસદ ભવન તરફ...

સંસદ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો એ સમયે ઘણા પત્રકારો પરિસરની બહાર પણ હતા અને તેઓ આઉટડોર વેનની મદદથી નેતાઓ સાથે લાઇવ ઇન્ટરવ્યૂ કરી રહ્યા હતા.

2001માં 'સ્ટાર ન્યૂઝ' ચેનલ માટે સંસ... બાકીનો લેખ લખો:

દર ખેંચ્યા હતા.  ખુરાનાસાહેબ તેમની કારના દરવાજા પર હાથ રાખીને મારી સાથે વાત કરતા હતા અને અચાનક તેમનો હાથ ખેંચવામાં આવતાં તેઓ જમીન પર પડી ગયા હતા. ખુરાનાસાહેબ પછી એ કર્મચારીએ મારો હાથ પકડીને મને નીચે ઝુકાવતાં કહ્યું કે નીચા નમી જાઓ, કોઈ ગોળીબાર કરી રહ્યું છે."

"વાંકા વળીને જ અંદર જજો, નહીંતર ગોળી વાગી જશે."

કઈ રીતે મર્યો પહેલો ઉગ્રવાદી?

સંસદભવન પરિસરમાં પહેલાં ગોળીબારના અવાજથી જ હવામાં સનસનાટી ફેલાઈ ગઈ હતી. એ સમયે સંસદીય બાબતોનો મંત્રી પ્રમોદ મહાજન અને નઝમા હેપતુલ્લા સહિતનાં દિગ્ગજો સંસદમાં હાજર હતાં.

મનોરંજન ભારતીએ કહ્યું હતું, "એ ઘટના બની તે પહેલાં સુધી સંસદમાં હથિયારધારી સલામતીરક્ષકોને તહેનાત કરવાનું ચલણ ન હતું."

"સંસદમાં સીઆરપીએફની (સૅન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ) એક બટાલિયન હાજર રહેતી હતી. એ ટુકડીએ ઘટનાસ્થળ સુધી પહોંચવા માટે લગભગ અર્ધો કિલોમિટર અંતર કાપવાનું હતું. તેથી ગોળીબાર થયો ત્યારે એ લોકો દોડી આવ્યા હતા."

ઉપરાષ્ટ્રપતિના સુરક્ષારક્ષકો અને ઉગ્રવાદીઓ વચ્ચેના સંઘર્ષ દરમ્યાન નિઃશસ્ત્ર સલામતીરક્ષક માતબર સિંહે પોતાનો જીવ દાવ પર લગાવીને ગેટ નંબર એક બંધ કરી દીધો હતો.

ગેટ નંબર એક પર ગોળીબાર

માતબર સિંહને ગેટ બંધ કરતા જોઈને ઉગ્રવાદીઓએ તેમના પર ગોળીબાર કર્યો હતો.

તેમ છતાં માતબર સિંહે તેમની વૉકી-ટૉકી મારફત ઍલર્ટ જાહેર કરી દીધી હતી. તેથી સંસદના બધા દરવાજાઓને બંધ કરી દેવામાં આવ્યા હતા.

એ પછી સંસદમાં ફરી ઘૂસવા માટે ઉગ્રવાદીઓ એક નંબરના ગેટ તરફ વળ્યા હતા.

ગોળીબાર થયા પછી સલામતી રક્ષકોએ ગેટ નંબર એક પાસે ઉપસ્થિત લોકોને નજીકના ઓરડામાં છૂપાવી દીધા હતા અને તેઓ ઉગ્રવાદીઓનો સામનો કરવા લાગ્યા હતા.

સૌથી મોટી ચિંતા

ઓરડામાં હાજર લોકોમાં સુમિત અવસ્થીનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

સુમિત અવસ્થીએ કહ્યું હતું, "મદનલાલ ખુરાનાની સાથે મને પણ ગેટ નંબર એકની અંદર પહોંચાડીને દરવાજો બંધ કરી દેવામાં આવ્યો હતો. ગૃહમંત્રી લાલકૃષ્ણ અડવાણી સંસદગૃહમાંથી ક્યાંક જતા જોવા મળ્યા હતા."

"તેમનો ગંભીર ચહેરો અને કપાળમાં ચિંતાની રેખા સ્પષ્ટ દેખાતી હતી."

"મેં તેમને પૂછ્યું હતું કે શું થઈ ગયું, પણ તેઓ મારા સવાલનો જવાબ આપ્યા વિના ચાલ્યા ગયા હતા."

"એ પછી સંસદસભ્યોને સેન્ટ્રલ હૉલમાં અને બીજા લોકોને અન્યત્ર શિફ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા."

"એ વખતે મને સૌથી મોટી ચિંતા એ હતી કે વડાપ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયી અને કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષા સોનિયા ગાંધી સલામત હશે કે નહીં,...


...વ્યું.

થોડાક જ લોકોને જાણકારી હતી કે મસ્જિદ ઉપર કોણે અને શા માટે કબજો કર્યો છે.

બીજી તરફ હૅબલીને એક અમેરિકન હેલિકૉપ્ટર પાયલટ તરફથી જાણકારી મળી રહી હતી, જે સાઉદી સુરક્ષા દળોની સાથે શહેરની ઉપર ઉડાન ભરી રહ્યાં હતાં.

હૅબલીના અનુસાર, સુદી નેશનલ ગાર્ડે નિશંકપણે બહાદુરીથી અભિયાન ચલાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પરંતુ તેઓને સફળતા મળી નહીં અને ઘણાં મોત થયાં.

આ પછી સાઉદી વહીવટીતંત્રે મસ્જિદને ફરીથી પોતાના નિયંત્રણમાં લેવા માટે હજારો સૈનિકો અને વિશેષ દળ મક્કા માટે રવાના કર્યાં.

ભારે ભરખમ હથિયારો તહેનાત કરવ... બાકીનો લેખ લખો:

ોકોને બંધક બનાવામાં આવ્યા હતા

ભીષણ યુદ્ધ અને ભારે ગોળીબાર વચ્ચે પોતાને માહદી તરીકે ઓળખાવનાર વ્યક્તિ ઈજાગ્રસ્ત થઈ ગઈ, જ્યારે માન્યતાઓ મુજબ માહદી તો ઘાયલ થઈ નહોતા શકતા.

મોહમ્મદ અબ્દુલ્લા અલ-કહતાની જે સમયે બીજા માળે હતા, તેમને ગોળી વાગી ગઈ.

લોકો ચીસો પાડવા લાગ્યા-માહદી ઘાયલ છે, માહદી ઘાયલ છે.

કેટલાક લોકો તેમની તરફ ગયા જેથી તેમને બચાવી શકે પરંતુ જોરદાર ફાયરીંગને લીધે તેમણે પાછા હટવું પડ્યું.

કેટલાક લોકો નીચે ઊતરીને જુહેમાનની પાસે ગયા અને કહ્યું કે માહદી ઘાયલ છે.

આ સાંભળીને પોતાની સાથે લડી રહેલા યોદ્ધઓને જુહેમાને કહ્યું-આમની વાતો ઉપર ભરોસો ના કરતા, આ ભાગેડુઓ છે.

ફ્રાંસનું અભિયાન

મસ્જિદ ઉપર આ કબજાને પૂરો કરવામાં મદદ માટે પાકિસ્તાને કમાન્ડોની એક ટીમ સાઉદી અરબ મોકલી હતી.

બીજી તરફ કેટલાક ફ્રેંચ કમાન્ડો પણ ગુપ્ત અભિયાન અંતર્ગત સાઉદી અરબ આવ્યા.

જેથી તેઓ સાઉદી સુરક્ષાબળોને સલાહ આપી શકે અને ઉપકરણો વગેરે દ્વારા તેમની મદદ કરી શકે.

યોજના એવી બની કે અન્ડરગ્રાઉન્ડ વિસ્તારમાં સંતાયેલા યોદ્ધાઓને બહાર કાઢવા માટે ગૅસનો ઉપયોગ કરવામાં આવે.

ભોંયરાના એ ભાગમાં હાજર એક વ્યક્તિએ પોતાનો અનુભવ આ રીતે જણાવ્યો હતો, "અંદર બહુ જ ગરમી અને દુર્ગંધ હતી. ટાયરોના બળવાની, ઘાની, સડેલાં મડદાંની."

"એવું લાગતું હતું કે અમારા ઉપર મોત આવી ગયું હતું. મને નથી ખબર કે અમે લોકો કેવી રીતે બચી ગયા."

જુહેમાન ઇબ્ર-મોહમ્મદ

છેવટે બે અઠવાડિયા પછી અંદર બચેલા યોદ્ધાઓએ આત્મસમર્પણ કરી દીધું.

20 નવેમ્બરથી 4 ડિસેંબર 1979 સુધી આ સંકટ ચાલ્યું.

63 લોકોને સાઉદી અરબે ફાંસી આપી દીધી, જેમાં જુહેમાન પણ સામેલ હતા. બાકીનાઓને જેલમાં મોકલી દેવાયા.

આ પછી સાઉદી વહીવટીતંત્રએ કહેવાતા માહદીના મૃતદેહની તસવીર પ્રકાશિત કરી હતી.

આ લડાઈને કારણે મસ્જિદને ભારે નુકસાન થયું હતું, સૈંકડોનાં મોત થયાં હતાં અને લગભગ એક હજાર લોકો ઘાયલ થયા હતા.

નિઃશંકપણે મસ્જિદ ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ ગઈ પરંતુ મક્કાને નુકસાન ના થયું.

લડાઈ સમાપ્ત થયા બાદ મસ્જિદને જોનારા એક વ્યક્તિએ એ ઘટનાને આવી રીતે વર્ણવી હતી, "મસ્જિદની હાલત જોઈને તો મારું હૃદય જાણે વીંધાઈ ગયું હતું."

"ઇસ્લામની આ પવિત્ર મસ્જિદને કેવી રીતે નુકસાન થઈ શકે? કેવી રીતે આ લોકો આ મસ્જિદને યુદ્ધમેદાનમાં ફેરવી શકે."

આ ઘટના પછી સાઉદી અરબેયિના શાહી પરિવારે વધુ કટ્ટરપંથી ઇસ્લામી છબી ઘડવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

મક્કાની મસ્જિદના આ ઘટનાક્રમને...


...વ્યૂ પિટિશન થઈ છે તેનો પણ ચુકાદો સુપ્રીમ કોર્ટ આપવાની છે.

એ ચુકાદામાં સબરીમાલા અયપ્પા મંદિરમાં બધી ઉંમરની સ્ત્રીઓને પ્રવેશવા માટેની મંજૂરી સુપ્રીમ કોર્ટે આપી હતી.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ ગોગોઈની આગેવાની હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે આ બધી જ પિટિશનોની સુનાવણી કર્યા બાદ 6 ફેબ્રુઆરી, 2019ના રોજ ચુકાદો અનામત રાખ્યો હતો.

28 સપ્ટેમ્બર, 2018ના રોજ બંધારણીય બેન્ચે જે ચુકાદો આપ્યો, તે બેન્ચમાં ન્યાયાધીશો રોહિન્ટન ફલી નરીમાન, એ. એમ. ખાનવિલકર, ડી. વાય. ચંદ્રચૂડ અને ઇન્દુ મલ્હોત્રા પણ હતા.

બંધારણીય... બાકીનો લેખ લખો:

ુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વ્યૂમાં કહ્યું કે મારો પાર્ટનર જતો રહ્યો, હું ખૂબ જ દુ:ખ અને લાચારી અનુભવું છું.

ઉલ્લેખનીય છે કે તાજેતરમાં રાહુલ રૉય, સોનુ સૂદ, સમીરા રેડ્ડી, અર્જુન રામપાલ અને નીલ નીતિન મુકેશ સહિત અનેક કલાકારોને કોરોના થયો હોવાનું બહાર આવ્યું છે. આ પહેલાંની લહેરમાં એસ.પી. બાલાસુબ્રમણ્યમ, અમિતાભ બચ્ચન અને અભિષેક બચ્ચન સહિતના કલાકારોને કોરોનાનો ચેપ લાગ્યો હતો. જેમાં એસ. પી. બાલા સુબ્રમણ્યમનું અવસાન થઈ ગયું હતું.

ઘરાના, ઘડતર અને ઘરેણું

પીઢ સંગીતકાર આનંદજી સાથે શ્રવણકુમાર રાઠોડ

કલ્યાણજીના નાના ભાઈ આનંદજી તથા શ્... બાકીનો લેખ લખો:

રાખવા પ્રયાસરત્ હિતેષ ભટ્ટના કહેવા પ્રમાણે :

"ગુલાબકુંવરબા સાથે જીવીબા, ચતુર્ભુજજી અને તેમના ભાઈ જામનગર આવ્યાં. અહીં તેમનું રહેવાનું અમારા દાદાના ઘરની પાસે હતું. ચતુર્ભુજજી અને મારા પિતા નવલભાઈ ભટ્ટ લગભગ સરખી ઉંમરના જ હતા એટલે સાથે રમતા."

"મારા પિતા સંગીત શીખવા માટે પંડિત બળદેવ જયશંકર ભટ્ટ પાસે જતા. ત્યારે ચતુર્ભુજજી પણ તેમની સાથે  જતા. એ સમયે વિશુદ્ધ રીતે ગુરુ-શિષ્ય પરંપરા દ્વારા તાલીમ આપવામાં આવતી. શિષ્યોએ રસોઈકામ, કપડાં ધોવાં, ગુરુશાળાની સફાઈ તથા ગુરુમાતાનાં પરચૂરણ કામો કરીને સંગીતની તાલીમ લીધી."

આઝાદી પછી અનેક યુવાનોની જેમ યુવાન ચતુર્ભુજને પણ 'માયાનગરી'નું આકર્ષણ જાગ્યું હતું. એટલે તત્કાલીન રાજવી પરિવારની આકર્ષક ઑફરને વિનમ્રતાપૂર્વક ના કહીને માતા ચંપાબાઈ તથા ભાઈને લઈને બૉમ્બે આવી ગયા.

માયાનગરીમાં 'માસ્તર'

શ્રવણના પિતા અને પ્રસિદ્ધ સંગીતકાર ચતુર્ભુજ રાઠોડની પ્રથમ પુષ્યતિથિ નિમિત્તે સંગીતાંજલિ

મૂળતઃ રાજસ્થાનના રાજપૂત મુંબઈમાં ચતુર્ભુજ રાઠોડે 'શ્રી આદિત્ય સંગીત વિદ્યાલય'ની શરૂઆત કરી, પરંતુ તેનાથી ગુજરાન ચાલે તેમ ન હોવાથી તેમણે શિક્ષક તરીકે કામ શરૂ કર્યું.

આ અરસામાં તેમણે કલ્યાણજી વીરજી શાહ (કલ્યાણજી-આનંદજીની જોડીના કલ્યાણજી), લક્ષ્મીકાંત-પ્યારેલાલ, મનહર ઉધાસ, પંકજ ઉધાસ, વિજુ શાહ, નદીમ અખ્તર સૈફી, સદાશીવ પવાર; શ્રવણ, લલિતા, રૂપકુમાર, વિનોદ અને સંજીવ જેવા પરિવારજનો સહિત 30 હજારથી વધુ વિદ્યાર્થીઓને તાલીમ આપી.

પાલા માને છે કે આદિત્ય ઘરાનાની તાલીમને જામનગરથી બહાર કાઢીને સમગ્ર દેશ અને વિશ્વ સમક્ષ મૂકવાનો અને તેના પ્રચાર-પ્રસારનો શ્રેય ચતુર્ભુજ રાઠોડને જ આપવો ઘટે.

પ્રાધ્યાપક તરીકે નિવૃત્ત થયા બાદ લલિતાબહેન અને શ્રવણકુમારનાં પત્ની વિમલાબહેન અન્ય લોકો સાથે મળીને મુંબઈમાં 'આદિત્ય ઘરાના'ની પરંપરાને જીવંત રાખવા પ્રયાસરત્ છે.

જામનગરસ્થિત કેશવ સંગીત વિદ્યાલયની ઇમારત

ભૂતકાળમાં થયેલા કડવા અનુભવોને કારણે બળદેવજી ભટ્ટ તથા ચતુર્ભુજ રાઠોડ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી વિશે ઊંચો અભિપ્રાય ધરાવતા ન હતા અને તેનાથી દૂર રહેવાની સલાહ તેમના શિષ્યોને આપતા. જોકે, કે કિસ્મતને બીજું જ કંઈક મંજૂર હતું.

શ્રવણે પિતાની પાસે ફિલ્મોમાં કામ કરવાની મંજૂરી માગી, ત્યારે ચતુર્ભુજ પોતાના શિષ્ય કલ્યાણજી પાસે લઈ ગયા. શ્રવણના કહેવા પ્રમાણે, 'જો હું સંગીત મારા પિતા પાસેથી શીખ્યો છું તો રેકર્ડિંગના ગુણ કલ્યાણજીભાઈ અને આનંદજીભાઈ પાસેથી શીખ્યો છું. '

આ...


...વ્યો. પોસ્ટમૉર્ટમ રિપોર્ટ બાદ જ મૃત્યુના ખરા કારણની ખબર પડી શકશે.”

બીજી તરફ વડોદરા મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન દ્વારા આ મામલે સ્પષ્ટતા કરવા માટે જારી કરાયેલ નિવેદનમાં જિજ્ઞેશભાઈનું મૃત્યુ વૅક્સિનૅશનના કારણે ન થયું હોવાનું જણાવાયું છે.

નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે વડોદરાની SSG હૉસ્પિટલના ડૉક્ટરો દ્વારા કરાયેલી પ્રાથમિક તપાસ અનુસાર મૃતક હૃદય સંબંધી સમસ્યાથી પીડાઈ રહ્યા હતા.

નિવેદન અનુસાર મૃતકને પાછલાં અમુક વર્ષોથી હૃદયરોગની તકલીફ હતી. તેમજ તેઓ પાછલા દસ દિવસથી હૃદયમાં દુખાવાની તકલીફ અનુભવી રહ્યા હતા. તેમ... બાકીનો લેખ લખો:

આવે અને મને નોકરી આપવામાં આવે, તેમજ પેન્શન અને અન્ય બનતા તમામ લાભો અમને આપવામાં આવે. હવે હું જ મારાં બાળકોની મા અને પિતા છું.”

મૃતકના પરિવારને સહાય બાબતે વાત કરતાં વડોદરા શહેર મહાનગરપાલિકાના મ્યુનિસિપલ કમિશનર પી. સ્વરૂપે કહ્યું કે, “મારી મૃતકનાં પત્ની સાથે મુલાકાત થઈ છે. તેમને અમે કૉર્પોરેશન તરફથી બનતી તમામ મદદ કરવાનો વાયદો કર્યો છે. તેમને મળવાપાત્ર તમામ સહાય કરવામાં આવશે. તેમજ તેમને મળવાપાત્ર ગ્રૅચ્યુઇટી પણ ચૂકવવામાં આવશે.”

શું હતો સમગ્ર મામલો?

આ સમગ્ર મામલા, જેમાં વૅક્સિન મુકાયા બાદ સફાઈકર્મી જિજ્ઞેશ સોલંકીનું મૃત્યુ થયું હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે, અંગે વિગતવાર માહિતી આપતાં અખિલ ભારતીય સફાઈ મજદૂર સંઘના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ જિગર સોલંકી જણાવે છે કે, “31મી જાન્યુઆરીના રોજ સવારે વડોદરા મહાનગરપાલિકના વૉર્ડ નંબર નવના કાયમી સફાઈકર્મી જિજ્ઞેશને તેમના ઉપરી અધિકારી તરફથી તેમને જાણ કરવામાં આવી કે તેમણે કોવિડ-19 વિરુદ્ધ રક્ષણ આપતી રસી મુકાવવાની છે. તેમણે પાસેના પ્રાથમિક આરોગ્ય કેન્દ્રમાં જઈને વૅક્સિન લીધી.”

સંપૂર્ણ ઘટનાક્રમ જણાવતાં આગળ તેઓ કહે છે કે, “વૅક્સિન મુકાવ્યા બાદ એક કલાકમાં તેમની તબિયત લથડી. જે બાદ તેમને તાત્કાલિક સારવાર માટે SSG હૉસ્પિટલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ બપોરે અઢી વાગ્યે તેમને કન્સલ્ટન્ટ ઑફિસરે મૃત જાહેર કર્યા હતા.”

મૃતક જિજ્ઞેશભાઈના સાળા હિતેશભાઈ બનાવના દિવસનો ઘટનાક્રમ અંગે જણાવે છે કે, “મારા બનેવી સવારે 10.30 વાગ્યે નોકરી ગયા હતા. તેઓ પોતાનું કામ પતાવી પાછા આવી રહ્યા હતા ત્યારે તેમને તેમના ઉપરી અધિકારી તરફથી જાણ કરવામાં આવી કે તેમને ફરજિયાત કોરોના સામે રક્ષણ પૂરું પાડતી વૅક્સિન મુકાવવા માટે જવાનું છે.”

“જ્યારે તેઓ વૅક્સિન મુકાવી પાછા મારા ઘરે મકરપુરા આવ્યા ત્યારે તેમને ચક્કર આવી રહ્યા હતા. ત્યાંથી તેઓ જ્યારે પોતાના ઘરે વડસર જવા માટે નીકળ્યા તેના અડધા કલાકમાં જ મારા પર મારી બહેનનો ફોન આવ્યો અને તેમણે મને કહ્યું કે મારા બનેવી એકદમ બેભાન થઈ ગયા છે. હું તરત મારા બનેવીના ઘરે પહોંચ્યો. ત્યારે આસપાસવાળાએ ફોન કરીને 108 બોલાવી લીધેલી. તેમને 108માં અમે હૉસ્પિટલ લઈને આવ્યા પરંતુ અહી તેમને મૃત જાહેર કરી દેવાયા.”

વૅક્સિનેશન બાદ સમસ્યાના અન્ય મામલા

નોંધનીય છે કે ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા અખબારના એક અહેવાલ અનુસાર રવિવારે રાત્રે અને સોમવારે સવારે કોરોના વિરુદ્ધ રક્ષણ આપતી રસી લીધા બાદ લોકરક્ષક દળનાં 42...


...શ આપતું નથી. તે માત્ર પ્રેરણા આપે છે. પરંતુ આ રીતે પ્રેરણા આપવાનું કામ પોતાના ટીવી શોમાં ઝાકીર નાઇક પણ કરતા હતા, પરંતુ તેમને દેશમાં પ્રવેશ મેળવવા પરવાનગી નથી.

રામ જન્મભૂમિ આંદોલનમાં RSS સીધું ન જોડાયું. સંઘે વિશ્વ હિંદુ પરિષદને આ કામ સોંપ્યું.

હિંદુ ઉદ્દેશ માટે....

વિશ્વ હિંદુ પરિષદનું કહેવું છે કે અમારું કામ ધર્મનું કામ છે. અમે સાધુ-સંતોના આશીર્વાદથી હિંદુ ઉદ્દેશ માટે કામ કરીએ છીએ અને હિંસા સાથે અમારો કોઈ સંબંધ નથી.

'સુરક્ષા વગેરે'ના કામ માટે 1984માં વિશ્વ હિંદુ પરિષદે બજરંગ દળની રચના કર... બાકીનો લેખ લખો:

થી પ્રેરણા મેળવનારાં સંગઠનોમાં કામ કરનારા સ્વયંસેવકો વન-પ્રાંતો અને દૂરના વિસ્તારોમાં આવેલાં ગામોમાં જઈને સેવા પ્રકલ્પો કરે છે.

તેમાં ઊંડી પ્રતિબદ્ધતાવાળા આવા પ્રચારકો અને સ્વયંસેવકોની ખામી નથી કે જે એ વાતની પરવાહ જ નથી કરતા કે દિલ્હીમાં કોની સરકાર છે.

આવા જ સેવા પ્રકલ્પોથી સ્વામી અસીમાનંદ જેવા લોકો પણ નીકળ્યા છે, જેમના પર સમજૌતા એક્સપ્રેસ, અજમેર શરીફ અને મક્કા મસ્જિદમાં બૉમ્બ વિસ્ફોટ કરવાના આરોપ લાગ્યા અને હવે ઘણા મામલે તેઓ નિર્દોષ જાહેર પણ થઈ ગયા છે.

આ તરફ કોર્ટનો નિર્ણય આવ્યો અને બીજી તરફ કર્ણાટકમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીના અધ્યક્ષ અમિત શાહે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી પર હિંદુ સંસ્કૃતિનો વિરોધ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો અને તેમની પાસે હિંદુ સમાજની માફી માગવાની માગ કરી.

લોકતંત્રના ભવિષ્યની ચિંતા

પણ સ્વામી અસીમાનંદ અને અમિત શાહ કે નરેન્દ્ર મોદીનો ગુડ઼ગાંવના ભગવાધારી યુવકો સાથે શું સંબંધ છે કે જેઓ જુમ્માની નમાઝ પઢી રહેલા મુસ્લિમોની લાઇનમાં પહોંચી વંદેમાતરમ્ અને જય શ્રી રામનો સૂત્રોચ્ચાર કરી નમાઝમાં ખલેલ પહોંચાડે છે?

સ્પષ્ટ છે કે તેઓ નરેન્દ્ર મોદી, અમિત શાહ કે મોહન ભાગવત પાસેથી આદેશ લઇને તો નમાઝ પઢી રહેલા લોકોને ડરાવવા જતા નથી.

આ તો હિંદુ સંયુક્ત સંઘર્ષ સમિતિનો નિર્ણય હતો જેમાં બજરંગ દળ, વિશ્વ હિંદુ પરિષદ, શિવ સેના અને હિંદુ જાગરણ મંચના લોકો સામેલ છે.

પ્રિય વાચકો, અહીં હું મારી વાત સમાપ્ત કરું છું અને જો હજુ પણ તમને ઉપર ગણાવવામાં આવેલી ઘટનાઓ અને પાત્રો વચ્ચે કોઈ સંબંધ દેખાતો નથી તો ભારતીય લોકતંત્રના ભવિષ્યની ચિંતા છોડીને ખરેખર ભગવત ભજનમાં લીન થવાનો સમય આવી ગયો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...શ પ્રભાવિત થયા છે તે દેશમાંનો એક છે ભારત. જ્યાં પશ્ચિમી દેશોમાંથી આવનારી ઉડાનોની ટિકિટના ભાવ અને મુસાફરીનો સમય વધ્યો છે.

ભારતથી યુરોપ જનારી ઉડાનોના અંતરમાં 913 કિલોમિટરનો વધારો થયો છે જે કુલ યાત્રાના આશરે 22 ટકા છે. આ અંતર વધતાં મુસાફરીનો સમયગાળો આશરે બે કલાક વધી ગયો છે.

લંડનથી મુંબઈ કે દિલ્હી જતાં યાત્રિકો સરેરાશ 300 પાઉન્ડ વધારે ખર્ચ કરી ગંતવ્યસ્થળ સુધી પહોંચે છે. જ્યારે લંડનથી દિલ્હીની ઉડાનની યાત્રાનો સમય ઓછામાં ઓછો બે કલાક વધી ગયો છે.

વર્જીન એટલાન્ટિક ઍરલાઈન્સથી લંડનથી દિલ્હીની મુસાફરી... બાકીનો લેખ લખો:

ોલો કરી શકો છો


...શ સેનાને તાબે કરવાને બદલે કે પછી ખજાના વિના સ્પેન લઈ જવાને બદલે કૅપ્ટને પોતે જ જહાજમાં આગ લગાવી દઈને તેને નષ્ટ કરી દીધું હોય.

ખજાનાની ખોજ

27 નવેમ્બર 2015ના રોજ એક રોબોટિક સબમરીન REMUS600એ સૅન જોસને શોધી લીધું.

આ સબમિરન અમેરિકાની વૂડ્ઝ હોલ ઓશિયનોગ્રાફીક ઇન્સ્ટિટ્યૂટની હતી. લગભગ 4 મીટર લાંબી આ સ્વચાલિત સબમરીન સમુદ્રના તળિયે નીચે 6 કિલોમિટર ઊંડે શોધખોળ કરી શકે છે.

આ સૅન જોસથી 9 મીટરની ઊંચાઈ સુધી ઊતરીને તેની તસવીરો લેવા સક્ષમ હતી. તેણે તોપોનાં નાળચાંઓની તસવીરો લીધી. જેના પર ડોલ્ફિન કોતરેલી હતી. ... બાકીનો લેખ લખો:

બિયા સરકાર સૅન જોસ ગૅલિયનનો ખજાનો કાઢનાર વધુ એક ખાનગી કંપની સાથે કરાર કરવાની હતી. પણ તેને અટકાવી દેવામાં આવ્યો.

હાલ 2015માં થયેલી તપાસમાં સામેલ મૅરિટાઇમ આર્કિયોલૉજી કન્સલ્ટેન્ટ્સ(એમએસી) એક માત્ર દાવેદાર છે.

એક ખાનગી કંપની સાથે ભાગીદારી કરીને સૅન જોસની સામગ્રીઓને ફરી વહેંચી શકાય છે અને કંપનીને 45 ટકા સામગ્રી આપી શકાય છે.

શરત એ છે કે કોલંબિયાની સરકાર તેને સાંસ્કૃતિક વારસા તરીકે વર્ગીકૃત ન કરે. કોલંબિયાને હજુ એ અંગે નિર્ણય લેવાનો છે.

સાંસ્કૃતિક વારસો

સાંકેતિક તસવીર

ઇતિહાસકાર, લેખક અને સૅન જોસના નિષ્ણાત ફ્રાન્સિસ્કો મુનોઝ માટે એ સ્થિતિ સૌથી ખરાબ હશે.

તેઓ કહે છે, "તે અંગે જાણવાનો માનવજાતનો પૂરો અધિકાર છે. કોલંબિયાને યોગ્ય સંરક્ષક બનવાની જરૂર છે."

તેનો અર્થ છે કે કાર્ટાજેનામાં એક સંગ્રહાલય બને, જેમાં ગૅલિયનના સમગ્ર ખજાનાને દર્શાવવામાં આવે.

મુનોઝ કહે છે, "એ પ્રદર્શનને કોણ નહીં જુએ? સૅન જોસ ગૅલિયન રાષ્ટ્રીય સમુદ્રમાં ડૂબ્યું હતું, જેની ખોજ ઇતિહાસની મહત્ત્વની શોધમાંની એક છે. જળમગ્ન સાંસ્કૃતિક વારસાના કાયદા સાથે આપણે તેને હાંસલ કરી શકીએ છીએ."

પોતાના ટ્વીટને તેમણે  #NuestraCulturaElMejorLegado સાથે પૂરું કર્યું. જેનો અર્થ થાય છે, "અમારી સંસ્કૃતિનો શ્રેષ્ઠ વારસો".

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ યોજનામાં કોઈ ઉતાવળ થવી જોઈએ નહીં. સામુદ્રીક પુરાતત્વવિદ્દ જુઆન ગુઈલેર્મો માર્ટન કહે છે, "જહાજ 300 વર્ષથી ડૂબેલું છે અને તે સંરક્ષણના અધિકારની ગૅરંટી આપે છે."

"જો કોલંબિયામાં હાલ જોખમ ઉઠાવવા લાયક સ્થિતિ ન હોય તો આવું કરવામાં કોઈ સમજદારી નથી. આ કોલંબિયાના વારસા માટે જવાબદારીનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે, બલકે માનવતાનો પણ."

જ્યાં સુધી સૅન જોસને બહાર કાઢવામાં ન આવે, કાર્ટાજેનાના લોકો અને પ્રવાસીઓ માટે મ્યૂઝિયમ બનાવવું એ દૂરની વાત છે.

કોલંબિયા પાસે હજુ સુધી એ મૂલ્યવાન જહાજને પોતાની સીમામાં રાખવાના અધિકારની કોઈ ગૅરંટી નથી.

હજુ તો કાર્ટાજેના અને રોજેરિયો ટાપુ પર આવનારા સમયમાં આવનારા પ્રવાસીઓ બસ સમુદ્રમાં નૌકાવિહાર કરે છે જેની તળેટીમાં સૅન જોસ પડ્યું છે અને પોતાના ખજાનાની રક્ષા કરી રહ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...શકતું, તો તેનું કારણ લૅપટોપ કે સ્માર્ટર્ફોનનો અભાવ નથી. સરકારે હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલાં લોકોની નજરથી શિક્ષણને જોવાની જરૂર છે.

ગરીબોને ઘર તથા ઇન્ટરનેટ જેવી પાયાની સુવિધાઓ આપવી પડશે.

જુલાઈમાં પરીક્ષાની તૈયારી

પરીક્ષા ક્યારે યોજાશે તથા મેરિટમાં કેટલામો ક્રમ હશે, તેની ઉપર હજારો વિદ્યાર્થીઓનું ભાવિ ટકેલું છે. તેના આધાર તેઓ વિષયની પસંદગી કરશે. JEE અને NEETના પરીક્ષાર્થીનાં ભાવિ પણ અધ્ધરતાલ છે.

લૉકડાઉન પૂર્વે સી.બી.એસ.ઈ. (સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઑફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન)ના ધો. 10 અને ધો.12ની અમુક વિષયની પર... બાકીનો લેખ લખો:

છે?

માનવ સંસાધન વિકાસપ્રધાને કહ્યું, "હું વાલીઓ તથા વિદ્યાર્થીઓને અપીલ કરીશ કે તેમણે ભારતની બહાર જવાની જરૂર નથી."

"દુનિયાની અનેક ટોચની કંપનીના સી.ઈ.ઓ. ભારતમાંથી ભણ્યા છે. તે દેશનું શિક્ષણનું સ્તર છે. જો વિદેશમાં સારું શિક્ષણ મળતું હોત, તો આ શ્રેષ્ઠ કંપનીના સી.ઈ.ઓ. પણ ત્યાંના વિદ્યાર્થી જ હોત."

"આઈ.આઈ.ટી. (ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનૉલૉજી), આઈ.આઈ. એમ. (ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મૅનેજમૅન્ટ) તથા એન.આઈ.ટી. (નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનૉલૉજી)માંથી પાસ થનાર વિદ્યાર્થી દુનિયારમાં છવાયેલાં છે."

તેમણે આગામી દિવસોમાં ટોચની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સંખ્યા વધારવાની વાત પણ કહી.

નવી શિક્ષા-શિક્ષણનીતિ આત્મનિર્ભર હશે

એક તરફ ગ્લોબલ ઇન્ડિયન વિશ્વમાં પોતાની આગવી છાપ ઊભી કરી રહ્યા છે, ત્યારે બીજી તરફ નવી શિક્ષણનીતિમાં ભારતીયકરણ ઉપર ભાર મૂકવામાં આવશે. શિક્ષણમાં ભારતીય મૂલ્યો તથા ભારતની 22 સ્થાનિક ભાષામાં શિક્ષણ ઉપર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

રમેશ પોખરિયાલના કહેવા પ્રમાણે, કોરોનાના કાળમાં દુનિયાની સાથે શિક્ષણ પણ બદલાશે.

તેમણે કહ્યું, " હવે શિક્ષણવ્યવસ્થા પણ આત્મનિર્ભર હશે. કોરોનાના વાઇરસના સંકટના સમયમાં વિદ્યાર્થીઓએ વિદેશમાં જઈને અભ્યાસ કરવાની જરૂર નથી, તેમને દેશમાં જ શિક્ષણ મળશે."

તેમણે ઉમેર્યું, "નવી શિક્ષણનીતિ ભારતીય મૂલ્યો ઉપર આધારિત હશે. ભારતીય વિઝન, સંસ્કાર તથા જીવનમૂલ્ય વિશ્વમાં છવાઈ જશે, આજે દુનિયાને તેની જરૂર છે."

કોરોના વાઇરસના સંકટને કારણે હજુ સુધી 12 કરોડ લોકોની નોકરીઓ ગઈ છે, આવા બાળકોનાં ભણતરનું શું, તેવા સવાલના જવાબમાં તેમણે કહ્યું, 'સર્વ શિક્ષા અભિયાન' હેઠળ સરકારી શાળાઓમાં તેમને શિક્ષણ મળી શકે છે.

અમેરિકાની કુલ જેટલી વસતી છે, તેટલી સંખ્યામાં ભારતમાં વિદ્યાર્થી છે. દેશની કુલ વસતીના લગભગ 65 ટકા લોકો યુવાન છે. તેમનું શિક્ષણ કોઈ પણ સરકારની પ્રાથમિક્તામાં નથી રહ્યું કે ન તો તેમના માટે નોંધપાત્ર હિસ્સો બજેટમાં ફળવાય છે.

આ સંજોગોમાં કોરોનાનો પડકાર વિદ્યાર્થીઓને માટે અવસર બનશે કે ભવિષ્યમાં મળનારી તકોની સંખ્યા ઘટાડશે, તે હજુસુધી સ્પષ્ટ નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...શકે છે.

રપેલ કહે છે, "લોકો ચિંતિત છે કે અમે ગૅસ હાઇડ્રેટથી મિથેન કાઢવા લાગીશું અને એવી સ્થિતિમાં પહોંચી જઈશું જ્યાં અમે તેને અટકાવી નહીં શકીએ."

સમસ્યા બે છે - પહેલી એ કે સમુદ્રમાં ઘણા બધા મિથેન મુક્ત ગૅસ થઈ જશે જે પર્યાવરણમાં ગ્રીનહાઉસ ગૅસની માત્રા વધારી દેશે.

બીજી સમસ્યા એ છે કે મિથેન હાઇડ્રેટથી મિથેન નીકળશે તો તેમાંથી ઘણું બધું પાણી પણ નીકળશે.

સમુદ્રની તળેટીની નીચે જામેલા કાંપમાં પાણીની માત્ર વધશે તો તે અસ્થિર થઈ જશે.

કેટલાક પર્યાવરણવિદોને ડર છે કે આનાથી સુનામી પણ આવી શકે છે.

સુનામીન... બાકીનો લેખ લખો:

લા મિથેનને ઊર્જાના સ્રોત તરીકે ઉપયોગમાં લે છે.

દુનિયાના અન્ય ભાગોમાં જ્યાં મિથેન ઉપર જીવતા રહેતા જીવો રહે છે, ત્યાં તેમને દુર્લભ પ્રાકૃતિક પરિવેશના રૂપમાં સંરક્ષિત કરવામાં આવ્યા છે.

જામેલી જમીનની નીચે

ઊર્જાની સમસ્યાનું સમાધાન

મિથેન હાઇડ્રેટ કાઢવાના જાપાનના મુખ્ય પ્રયાસ સમુદ્રની તળેટી વાળા ભંડારમાં નથી, બલકે જાપાન એ જગ્યાએથી મિથેન કાઢવા ઇચ્છે છે જ્યાં એ સ્થાયી રૂપે જામેલી અવસ્થામાં છે.

ધ્રુવીય વિસ્તારોમાં જમીનની ઉપર જામી ગયેલા પથ્થરો અને માટીના પોપડામાં અને ઊંચા ઠંડા પહાડમાં મિથેન હાઇડ્રેટના ભંડાર છે.

જાપાની સંશોધક અલાસ્કાના ઉત્તર ઢાળમાં મિથેન હાઇડ્રેટ કાઢવાના મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટમાં મદદ કરી રહ્યા છે.

ડિસેમ્બરમાં જાપાનના નેશનલ રીસર્ચ કાર્યક્રમના સંશોધક યૂએસ જિયોલૉજિકલ સર્વે અને યૂએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ ઍનર્જીની સાથે મળીને પ્રોડક્શન ટેસ્ટ સાઇટ ઉપર કામ શરૂ કરશે.

મિથેન હાઇડ્રેટનો આ સ્રોત બહુ અલગ છે, પરંતુ એને કાઢવાની રીત લગભગ એકસરખી છે.

કૉલેટ કહે છે, "જામી ગયેલી સપાટીની નીચે દબાયેલા ભંડારમાં દબાણ અને તાપમાનની પરિસ્થિતિ લગભગ એવી જ છે જેવી નનકાઈની ખાડીમાં છે."

"જ્યાં સુધી અમારી જાણકારી છે, આર્કટિક અને સમુદ્રી પરિસ્થિતિઓ બહુ જ અલગ છે, પરંતુ ભંડારના ભૌતિક ગુણ અને કાદવમાં તે કેવી રીતે મળે છે એ સમાન છે."

કોલસાથી વિજળી ઉત્પાદનનો પરંપરાગત તરીકો

અલાસ્કામાં ઉપયોગમાં લેવાતી ઉત્પાદનની તકનીકને પછીથી સમુદ્રી વાતાવરણમાં પણ ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. છતાં પણ પડકારો મોટા છે.

ધરતી હોય કે સમુદ્રની અંદર, લાંબા સમય સુધી ક્યાંય પણ મિથેન હાઇડ્રેટનું ઉત્પાદન કરવામાં આવ્યું નથી. કૉલેટ કહે છે, "અમે હજુ પણ અનુસંધાનની અવસ્થામાં છીએ."

મિથેન હાઇડ્રેટ ભંડારથી ગૅસ કાઢવાની મુશ્કેલીઓ અને તેની સાથે જોડાયેલી ચિંતાઓને જોતા જાપાન આ ક્ષેત્રે મોટું રોકાણ કરવાનું જોખમ લઈ રહ્યો છે.

જાપાનની પાસે પોતાના કાર્બન-આધારિત ઊર્જા સ્રોત નથી. ઘરેલુ ઊર્જાના અન્ય વિકલ્પો પણ સીમિત છે. આ સ્થિતિમાં મિથેનનો મુશ્કેલ સ્રોત પણ તેના માટે આકર્ષક છે.

યામામોટો કહે છે, "જાપાન ભારે માત્રામાં પ્રાકૃતિક ગૅસની આયાત કરે છે, પરંતુ આ બહુ જ મોઘું છે. જો અમારી પાસે અમારો સ્રોત હોય તો જાપાનની ઊર્જા સુરક્ષામાં મદદ મળશે."

ઊર્જા સુરક્ષા

મિથેન હાઇડ્રેટ મૂળ સ્વરૂપે પ્રાકૃતિક ગૅસનો જ બીજો સ્રોત છે અને આને પેટાવવાથી જળવાયું પરિવર્તન થશે.

કૉલેટ કહે છે, "ગૅસ હાઇડ્રેટ...


...શન બ્યૂરો' સાથેની વાતચીતમાં ઉષા મહેતા કહે છે, "14 ઑગસ્ટના રોજ અમે પહેલું પ્રસારણ કર્યું હતું."

એ પછીથી દરરોજ સાંજે 7:30થી 8:30 દરમિયાન જ એક કલાકનો કાર્યક્રમ પ્રસારિત થતો હતો.

આ રેડિયો કાર્યક્રમનું પ્રસારણ બૉમ્બેથી છૂપી રીતે કરવામાં આવતું હતું, જેથી પોલીસ ભાંડાફોડ ન કરી શકે.

'અનટોલ્ડ સ્ટોરી ઑફ બ્રૉડકાસ્ટિંગ ડ્યુરિંગ ક્વિટ ઇન્ડિયા મુવમૅન્ટ' પુસ્તક પ્રમાણે આ 'ગુપ્ત રેડિયોસ્ટેશન' સાથે બૉમ્બેના 20 વર્ષના ગુજરાતી સ્વાતંત્ર્યસેનાની વિઠ્ઠલદાસ ખખ્ખર, 23 વર્ષના ચંદ્રકાંત ઝવેરી, 28 વર્ષના વિઠ્ઠલદાસ ઝવેર... બાકીનો લેખ લખો:

ની જરૂર જ નહોતી પડી, માહોલ જે એવો હતો કે તમે પ્રેરાઈ જાઓ.

જૂનાગઢ પાકિસ્તાનમાં જતાં-જતાં કેવી રીતે રહી ગયું?

જોકે તેમના પિતા તેમના ચળવળમાં જોડાવવાથી નારાજ હતા, કેમકે તેઓ 'બ્રિટિશ રાજ'માં જજ તરીકે ફરજ બજાવતા હતા.

'હિંદ છોડો' ચળવળ વખતે તેઓ સક્રિય રીતે જોડાયાં અને ભૂગર્ભ પ્રવૃત્તિઓ પણ કરી, જેમાં 'સિક્રેટ રેડિયોસ્ટેશન' પણ સામેલ છે.

'હિંદ છોડો' ચળવળ વખતે તેમની ધરપકડ કરાઈ અને જેલમાં કેદ કરાયાં હતાં. તેમના કહેવા પ્રમાણે તેમને આઇસોલેશન સેલમાં રાખવામાં આવ્યાં હતાં અને સીઆઈડી દ્વારા તેમની પૂછપરછ કરાતી હતી.

તેઓ કહે છે, "માનસિક ત્રાસ આપવાનો ક્રમ છ મહિના સુધી ચાલ્યો હતો. મને લાલચ પણ આપવામાં આવતી હતી પણ ભગવાનનો આભાર કે હું ન ડગી."

તેઓ 1942થી 1946, એમ ચાર વર્ષ સુધી જેલમાં રહ્યાં હતાં.

કેદમાંથી બહાર આવ્યાં બાદ તેમણે 'મહાત્મા ગાંધીના સામાજિક અને રાજકીય વિચાર' વિષય પર શોધનિંબધ રજૂ કરીને પીએચ.ડી.ની પદવી મેળવી.

તેમણે 30 વર્ષ માટે એટલે કે 1980 સુધી યુનિવર્સિટી ઑફ બૉમ્બેની વિલ્સન કૉલેજમાં અધ્યાપનકાર્ય કર્યું હતું અને તેઓ યુનિવર્સિટી ઑફ બૉમ્બેના પૉલિટિકલ સાયન્સ વિભાગનાં હેડ પણ રહ્યાં હતાં.

તેમણે ગાંધી પીસ ફાઉન્ડેશનના પ્રમુખની પણ જવાબદારી સ્વીકારી હતી.

જીવનના ઉત્તરાર્ધમાં તેઓ મણિભવન ગાંધી સંગ્રહાલય અને ગાંધીસ્મારક નિધિનાં ચૅરમૅન તરીકે પણ ફરજ બજાવતાં હતાં.

કેવી રીતે કામ કરતું 'સિક્રેટ રેડિયોસ્ટેશન'?

'આ કૉંગ્રેસ રેડિયો છે, વેવલૅન્થ 42.34, ભારતની કોઈ એક જગ્યાએથી.'

'This Is the congress Radio calling on (wavelength of) 42.34 m from somewhere in India.' (આ કૉંગ્રેસ રેડિયો છે, વેવલૅન્થ 42.34, ભારતની કોઈ એક જગ્યાએથી.)

આ અવાજ સાથે ગુપ્ત રીતે ચાલતા રેડિયોસ્ટેશનેથી પ્રસારણ શરૂ થતું હતું.

અરુણચંદ્ર ભુયાનના પુસ્તક 'ધ ક્વિટ ઇન્ડિયા મુવમૅન્ટ' પ્રમાણે આ રેડિયોસ્ટેશન સૌપ્રથમ મુંબઈમાં ચોપાટી પાસે (સી વ્યૂ) ઇમારતના સૌથી ઉપરના માળેથી શરૂ કરાયું હતું.

આ રેડિયોસ્ટેશનને ટેકનિકલ મદદ અને માર્ગદર્શન 'શિકાગો રેડિયો ઍન્ડ ટેલિફોન કંપની' દ્વારા પૂરાં પાડવામાં આવતાં હતાં.

પ્રેસ ઇન્ફર્મેશન બ્યૂરો સાથેની વાતચીતમાં મહેતા કહે છે, "અમે રેડિયોનું પ્રસારણ ગુપ્ત રીતે અને અલગ-અલગ સ્થળોએથી કરતાં હતાં, જેથી કરીને અંગ્રેજ સરકારને તેની ભાળ ન મળે."

"અમે ત્રણ મહિના સુધી આ રેડિયોનું પ્રસારણ કરતાં રહ્યાં. આ ત્રણ મહિનામાં અમે સાતથી આઠ વખત સ્ટેશનો બદલ્યાં...


...શનકર્તાઓએ પાડોશના બહેરિનમાં સરમુખત્યારીને પડકારી ત્યારે સાઉદી અરેબિયાએ તેનું લશ્કર ત્યાં મોકલ્યું હતું.

સાઉદી અરેબિયાએ સીરિયામાં પણ વિદ્રોહીઓને મદદ કરી હતી, પરંતુ તેનું પરિણામ વિપરીત આવ્યું હતું. સાઉદી અરેબિયા ઇસ્લામિક સ્ટેટને આર્થિક મદદ કરતું હોવાના આક્ષેપ પણ થયા હતા.

ઑઇલનો ખેલ

આટલું બધું થવા છતાં અમેરિકા સાઉદી અરેબિયાની પડખે કેમ રહે છે?

વોશિંગ્ટન સ્થિત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ગલ્ફ અફેર્સમાંના સાઉદી અરેબિયાના નિષ્ણાત અલી-અહમદના જણાવ્યા મુજબ, આ સવાલનો અત્યંત આસાન જવાબ છેઃ ઑઇલ.

અલી અલ-અહમદે કહ્ય... બાકીનો લેખ લખો:

બિયાના યુવરાજ સલમાન

સાઉદી અરેબિયા ઑઇલ ઉત્પાદક દેશોના સંગઠન ઓર્ગેનાઈઝેશન ઑફ પેટ્રોલિયમ ઍક્સપોર્ટિંગ કન્ટ્રીઝ (ઑપેક)માંનો સૌથી મોટો ક્રુડ ઑઇલ ઉત્પાદક તથા મહત્ત્વનો દેશ છે.

વિશ્વના કુલ ઑઇલ પૈકીના 40 ટકા હિસ્સા પર ઑપેકનું નિયંત્રણ છે. અમેરિકા તાજેતરનાં વર્ષોમાં ઑઇલની સૌથી વધુ આયાત કરતો દેશ બની રહ્યો છે.

તેથી સાઉદી અરેબિયા સાથેની તેની દોસ્તી વધારે પ્રાસંગિક બની જાય છે.

અમેરિકા તેની જમીનમાંથી ક્રુડ ઑઇલનું ઉત્પાદન તાજેતરમાં શરૂ કર્યું છે. અમેરિકા રોજ 90 લાખ બેરલ ક્રુડ ઑઇલનું ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે, જે લગભગ સાઉદી અરેબિયાના ઉત્પાદન જેટલું જ છે.

આગામી વર્ષોમાં અમેરિકા માટે સાઉદી અરેબિયા સાથેનો સંબંધ જરૂરી નહીં રહે એવું કહેવાય છે.

સાઉદી અરેબિયા અને અમેરિકા વચ્ચે મુખ્ય વેપાર ઑઇલ અને શસ્ત્રોનો છે. ઓબામા વહીવટીતંત્રે સાઉદી અરેબિયાને 95 અબજ ડૉલરનાં શસ્ત્રો વેચ્યાં હતાં.

સાઉદી અરેબિયા સાથે અમેરિકાને અનેક મુદ્દે મતભેદ પણ છે. સીરિયા, ઈરાન, ઇઝરાયલ-પેલેસ્ટાઈન સંઘર્ષ અને ઇજિપ્તમાં લોકશાહીના મુદ્દે બન્ને દેશો વચ્ચે મતભેદ રહ્યા છે.

અમેરિકા ઈરાન સાથે અણુ કરાર કરે એવું સાઉદી અરેબિયા ઇચ્છતું ન હતું. તેમ છતાં ઓબામા વહીવટીતંત્રે એ કરાર કર્યો હતો. જોકે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે  એ કરાર તોડી નાખ્યો હતો.

રાજવી પરિવારનું શું થશે?

સાઉદી અરેબિયા અનેક ગંભીર સમસ્યાઓ સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે અને આગામી સમયમાં તે ખરાબ રીતે અસ્થિર થઈ શકે છે, એવું ઘણા વિશ્લેષકોનું કહેવું છે.

યુવરાજ સલમાન સાઉદી અરેબિયા પર હવે સંપૂર્ણ અંકુશ મેળવી ચૂક્યા છે. તેમના નિર્ણયો સામે સવાલ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે. તેમને અનુભવ વિહોણા ગણાવવામાં આવી રહ્યા છે.

સત્તા પરિવર્તનના મુદ્દા શાહી પરિવારમાં વ્યાપક ઉકળાટ છે. યુવરાજ સલમાને તેમના અનેક પિતરાઈ ભાઈઓને જેલમાં પૂરી દીધા હતા.

સાઉદી અરેબિયા યમનમાં એક લડાઈમાં એવું ફસાયું છે કે તેમાંથી નીકળી શકતું નથી. પાડોશી ઈરાન સાથે સાઉદી અરેબિયાને ખાસ કોઈ સંબંધ નથી.

ક્રૂડ ઑઇલના ભાવમાં ઘટાડો થાય ત્યારે સાઉદી અરેબિયાનું બજેટ બગડી જાય છે. અમેરિકા ઑઇલ માટે સાઉદી અરેબિયા પર આશ્રિત નહીં રહે તો સાઉદીના અસ્થિર થવાની શક્યતા વધી શકે છે.

એ અસ્થિરતાનો પ્રભાવ સાઉદી રાજવી પરિવાર તથા તેના કથિત સહયોગીઓ પર નિશ્ચિત રીતે પડશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...શની સંપ્રભુતાની રક્ષા માટે અમારા સંકલ્પને જાણે છે. અપેક્ષા છે કે ચીન દ્વારા આપણી સાથે મળીને આ મુદ્દાઓના નિરાકરણ માટે પ્રયાસ કરવામાં આવશે."

રાજનાથ સિંહના ભાષણ બાદ કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ ટ્વિટર પર લખ્યું, "પૂર્વસ્થિતિ નહીં તો શાંતિ નહીં. શા માટે ભારત સરકાર અમારા જવાનોના બલિદાનનો અપમાન કરી રહી છે અને અમારી જમીન હાથમાંથી જવા દઈ રહી છે?"

રક્ષામંત્રીના નિવેદનનો શો અર્થ થાય છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સોશિયલ મીડિયામાં એક જૂથ આ સમજૂતીને ચીન પર ભારતની જીત ગણાવી રહ્યું છે, પરંતુ નિષ્ણાતો રક્ષામંત્રી દ્વ... બાકીનો લેખ લખો:

પરની સમજૂતી અંતર્ગત વધારવામાં આવશે અને એપ્રિલ 2020થી નૉર્થ અને સાઉથ બૅન્ક પર જે પણ નિમાર્ણ બંને પક્ષો દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે તેને હઠાવી દેવામાં આવશે અને પૂર્વસ્થિતિ બનાવી દેવાશે."

પ્રવીણ સ્વામી લખે છે કે, "આ સમજૂતી મુજબ પરંપરાગત વિસ્તારોમાં પેટ્રોલિંગ હંગામી ધોરણે બંધ કરવામાં આવશે. પેટ્રોલિંગ ત્યારે શરૂ કરવામાં આવશે જ્યારે સૈન્ય અને રાજકીય સ્તરે આગળ વાતચીત કરીને કોઈ કરાર થઈ જશે. નૉર્થ અને સાઉથ બૅન્કમાં આ કરાર મુજબ કાર્યવાહી શરૂ થઈ ગઈ છે. આ તરફ સરહદના બીજા વિસ્તારો માટે બંને પક્ષો વચ્ચે વાતચીત ચાલુ રહેશે."

આ સમજૂતી પર સંરક્ષણ અને વ્યૂહાત્મક (સ્ટ્રટેજિક) બાબતોના નિષ્ણાત બ્રહ્મા ચેલાનીએ પણ પોતાનો મત ટ્વિટ કર્યો છે.

તેઓ લખે છે, "ચીની સેનાએ માત્ર પેંગોંગ લેકથી પીછેહઠ કરવાની વાત કરી છે, જ્યારે ચીને પણ ડેપ્સાંગ સહિત બીજા વિસ્તારોમાં દબાણ કર્યું છે. જોકે આ વિસ્તારોને લઈને કમાન્ડર સ્તરે વાતચીત થવાની બાકી છે."

"ચીની સેનાએ જે નિવદેન બહાર પાડ્યું છે, તેમાં એપ્રિલ 2020 પહેલાની સ્થિતિમાં પાછા ફરવાનો કોઈ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી. પરંતુ ભારતીય મીડિયાએ ચીની સેનાના નિવેદનમાંથી પસંદગીની વાતો ઉપાડી લીધી છે અને ભારત સરકાર એવી ફસાઈ ગઈ છે કે ચીની સેનાનું નિવેદન આપ્યાના 24 કલાક બાદ પણ ભારતીય સેના તરફથી કોઈ નિવેદન આવતું નથી, પણ સંસદમાં રાજકીય નિવેદનબાજી થાય છે."

આવી જ રીતે ભારતીય સેનાના પૂર્વ કર્નલ અને સંરક્ષણ બાબતોના નિષ્ણાત અજય શુક્લાએ પણ પેંગોંગથી સંબંધિત જાહેરાત પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે.

તેઓ લખે છે, "પેંગોંગ સેક્ટરમાં સૈનિકોની પીછેહઠ બાબતે જુઠ્ઠાણાં ચલાવવામાં આવી રહ્યાં છે. અમુક હથિયારબંધ વાહનો અને ટેંકોને પાછળ લઈ ગયાં છે."

"ચીનને ફિંગર 4 સુધી પેટ્રોલિંગ કરવાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે. તેના અર્થ થયો કે એલએસી ફિંગર 8થી ફિંગર 4 પર સ્થળાંતરિત થઈ ગઈ છે.

તેમણે લખ્યું, "શરૂઆતથી જ ચીની સેનાનું વાસ્તવિક લક્ષ્ય પૂર્વ લદ્દાખમાં ડેપ્સાંગ કબજે કરવાનું હતું. ડેપ્સાંગ વિશે એક પણ શબ્દ સાંભળવા મળ્યો નથી. દાખલા તરીકે ચીની સેનાની ડેપ્સાંગથી પીછેહઠ કરવાની કોઈ યોજના નથી. એટલા માટે પેંગોંગ વિશે વાત કરવામાં આવી રહી છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો