...ની જેમ પશુપતિનાથમાં પણ બિનહિંદુઓને પ્રવેશ નથી મળતો.

રાજીવ ગાંધીએ સોનિયા ગાંધીને મંદિરમાં લઈ જવા ખૂબ ભલામણ કરી, પરંતુ મંદિરના પંડિતોએ તેમને મંદિરની અંદર જવા પરવાનગી ન આપી.

રાજા બિરેન્દ્રના પત્ની રાણી ઐશ્વર્યાએ પણ સોનિયા ગાંધીને મંદિરમાં જવા ન દેવાના નિર્ણય પર કડક વલણ અપનાવ્યું હતું.

રાજીવ ગાંધીએ આ ઘટના બાદ મંદિરમાં દર્શન કર્યા વગર જ પરત ફરવાનું પસંદ કર્યુ હતું.

ત્યારબાદ નેપાળ અને ભારતના સંબંધોમાં ખટાશ આવી. નેપાળમાં ભારત વિરૂદ્ધ પ્રદર્શન થયાં.

જો કે તત્કાલિન વિદેશ પ્રધાન કે. નટવર સિંહ અને... બાકીનો લેખ લખો:

ટરમાં કોંગ્રેસ ઉપાધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ હસ્તાક્ષર કર્યા છે. અન્ય કોઈ તસવીર સંપૂર્ણપણે બનાવટી અને નકલી છે."

ટેલીવિઝન પત્રકાર બ્રજેશ કુમાર સિંઘે કહ્યું છે, "રાહુલ ગાંધીની સોમનાથ મુલાકાત દરમિયાન તેમના મીડિયા સંયોજક મનોજ ત્યાગીએ બિન હિંદુઓ માટે રખાયેલા રજિસ્ટરમાં અહેમદ પટેલની સાથે રાહુલ ગાંધીનાં નામનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ચૂંટણીનાં વાતાવરણમાં આ એક મોટી મૂર્ખતા છે."

મનોજ ત્યાગીએ પણ આ મુદ્દા પર નિવેદન જાહેર કરતા કહ્યું કે, "મીડિયા કર્મચારીઓને મંદિરની અંદર લઈ જવા માટે મેં માત્ર મારું નામ રજિસ્ટરમાં નોંધાવ્યું હતું."

"રજિસ્ટરમાં રાહુલ ગાંધી કે અહેમદ પટેલ, કોઈનું નામ ન હતું. એ નામ કદાચ પાછળથી ઉમેરવામાં આવ્યા હશે."

જો કે સોમનાથ મંદિરના જાહેર સંપર્ક અધિકારી ધ્રુવ જોશીએ કહ્યું છે કે, "અહેમદ પટેલ અને રાહુલ ગાંધીનાં નામ બિનહિંદુઓ માટેનાં રજીસ્ટરમાં રાહુલ ગાંધીના મીડિયા કો-ઓર્ડિનેટર મનોજ ત્યાગીએ ઉમેર્યાં હતાં. નિયમ અનુસાર દરેક બિનહિંદુએ સુરક્ષા ગેટ પર પ્રવેશ માટે નામ નોંધાવવું પડે છે."

ઉપરાંત કોંગ્રેસે એ પણ સ્પષ્ટા કરી હતી કે રાહુલ ગાંધીએ જનોઈ ધારણ કરેલી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ની તાકાત પર પૂરો ભરોસો હતો.

ચાર વર્ષ પહેલાં પોતાના દેશ મંગોલીયાથી નીકળીને ચાર હજાર માઇલ દૂર તે આવી પહોંચ્યો હતો. રસ્તામાં આવતા દુનિયાના મોટા વિસ્તાર પર કબજો કરી ચૂક્યો હતો.

બગદાદ પર હુમલાની તૈયારી માટે હલાકૂ ખાનના ભાઈ મંગૂ ખાને વધારાની સૈનિક ટુકડીઓ મોકલી હતી.

એટલું જ નહીં અર્મેનિયા અને જ્યોર્જિયામાંથી મોટી સંખ્યામાં ખ્રિસ્તી ફોજ પણ આવીને તેમની સાથે જોડાઈ ગઈ હતી.

મુસ્લિમો સામેની લડાઈમાં અગાઉ હાર મળી હતી તેનો બદલો લેવા માટે ખ્રિસ્તી સેના થનગની રહી હતી.

આ ઉપરાંત યુદ્ધનાં સાધનો અને આવડતની ... બાકીનો લેખ લખો:

ચલિત છે. જોકે, તેમાં હલાકૂના મંત્રી નસીરુદ્દીન તોસીનું બયાન જ સૌથી વધારે માન્ય ગણાય છે, કેમ કે તે ઘટના વખતે હાજર હતો.

નસીરુદ્દીને લખ્યું હતું કે ખલીફાને કેટલાક દિવસ ભૂખ્યા રાખ્યા બાદ તેની સામે એક ઢાંકેલું વાસણ મૂકવામાં આવ્યું હતું.

ભૂખ્યા થયેલા ખલીફાએ ઝડપથી ઢાંકણ ખોલીને જોયું તો વાસણમાં હીરા અને ઝવેરાત ભરેલા હતા. હલાકૂએ કહ્યું, 'ખાવ.' મુસતઆસિમ બિલ્લાહે કહ્યું, "હીરા કેવી રીતે ખાવ?"

હલાકૂએ જવાબ આપ્યો, "તમે આ હીરાથી તમારા સિપાહીઓ માટે તલવાર અને તીર બનાવી લીધા હોત તો હું નદી પાર કરીને આ બાજુ આવી જ ના શક્યો હોત."

અબ્બાસી ખલીફાએ કહ્યું, "ખુદાની આ જ મરજી છે." હલાકૂએ કહ્યું, "અચ્છા તો હવે પછી હું તમારી સાથે જે કરીશ તે પણ ખુદાની મરજી જ છે."

તેમણે ખલીફાને ગુણોમાં લપેટીને તેના પર ઘોડા દોડાવી દીધા, જેથી તેમના શરીરમાંથી નીકળનારું લોહી જમીન પર ના પડે.

નવમી સદીનું બગદાદ

બગદાદનું એક પુસ્તકાલય

બગદાદ શહેરની સ્થાપના ઈસવી સન 752માં અબૂ ઝફર બિન અલમન્સૂરે કરી હતી.

થોડા જ વર્ષોમાં આ નગર દુનિયાના ઇતિહાસનું એક મોટું શહેર બની ગયું.

હિન્દુસ્તાનથી માંડીને ઇજિપ્ત સુધીના શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ, વિદ્વાનો, કવિઓ, ચિંતકો, વિજ્ઞાનીઓ અને વિચારકો બગદાદ પહોંચવા લાગ્યા હતા.

તે જમાનામાં મુસ્લિમોએ પણ ચીની લોકો પાસેથી કાગળ બનાવવાની કળા શીખી લીધી હતી. થોડા જ વખતમાં બગદાદ અભ્યાસનું મોટું કેન્દ્ર બની ગયું હતું.

નવમી સદીમાં બગદાદનો દરેક રહેવાસી શિક્ષિત હતો.

ઇતિહાસકાર ટરટૉયસ ચેન્ડલરના સંશોધન અનુસાર સન 775થી 932 સુધી વસતિની દૃષ્ટિએ બગદાદ દુનિયાનું સૌથી મોટું શહેર હતું.

દસ લાખની વસતિ ધરાવતું દુનિયાનું સૌ પ્રથમ શહેર બનવાનું માન પણ બગદાદને મળ્યું હતું.

બગદાદમાં ગ્રીક, લેટિન, સંસ્કૃત, સીરિયન અને બીજી અનેક ભાષાના ગ્રંથો લાવીને તેના અનુવાદનું કામ થવા લાગ્યું હતું.

સદીઓ પછી આ જ પુસ્તકો વિશ્વમાં ફેલાયાં ત્યારે તેની ભારે અસર પડી હતી.

અલજેબ્રા, અલગોરિધમ, અલકેમી, આલ્કોહોલ જેવા ડઝનબંધ શબ્દોનું મૂળ બગદાદના આ જ્ઞાનના ફેલાવાના યુગની દેન છે.

બગદાદમાં વસવાટ કરનારા કેટલાક મશહૂરો લોકોની નામાવલી પણ પ્રભાવી છે.

હલાકૂ ખાને ખલીફાને ખાવામાં હીરા-જવેરાત આપ્યા હતા.

આ નામો જોઈએ તોઃ જાબિર બિન હય્યાન (આધુનિક રસાયણ શાસ્ત્રના વિદ્વાન), અલ-ખ્વારિજ્મી (બીજગણિતના વિદ્વાન), અલ-કિંદી અને અલ-રાજી (પ્રસિદ્ધ દર્શનશાસ્ત્રી), અલ-ગઝલી (મશહૂર વિચારક), અબૂ નુવાસ...


...ની પણ કોઈથી છૂપી નથી. ઈરાનમાં 1979ની ક્રાંતિ બાદ ઇઝરાયલ સાથે દુશ્મની વધી. આટલાં વર્ષો પછી પણ ઇઝરાયલ અને ઈરાનની દુશ્મની ઓછી નથી થઈ પણ વધી રહી છે.

બીજી તરફ ઇઝરાયલ અને ભારત નજીક આવતાં રહ્યાં. ભારત હાર્ડવૅર અને સૈન્ય ટેક્નિકની બાબતે ઇઝાયલ પર નિર્ભર છે. જ્યારે ઈરાન સાથે ભારતના સંબંધો એ સ્તર સુધી સામાન્ય થઈ શક્યા નથી.

વર્ષ 2016માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઈરાન ગયા હતા. તેમની મુલાકાતને ચાબહાર ઍરપૉર્ટ સાથે જોડવામાં આવી. ભારત માટે આ બંદર ચીન અને પાકિસ્તાનની વધતી મિત્રતાની ફાટની દૃષ્ટિએ જોવામાં આવ્યું.... બાકીનો લેખ લખો:

નીઓને પ્રોત્સાહન આપ્યું કે તેઓ ઈરાન સાથે વેપાર અને રોકાણ ચાલુ રાખે.

યૂરોપની સરકારોએ ઈરાન સાથે ઘણી છૂટનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો અને અમેરિકાને પણ કહ્યું કે તેઓ પણ તેમની કંપનીઓએને ઈરાન સાથે વેપાર કરવા દે.

હવે યૂરોપની કંપનીઓ પણ સાંભળતી નથી. રોકાણના મોરચે પીએસએ જૂથે ઈરાની ઑટો મૅન્યુફૅક્ચર્સ સાથે એક સહિયારા ઉપક્રમને બંધ રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

ઇરાક બની જશે ઈરાન?

ઈરાનના પહેલા ઉપરાષ્ટ્રપતિને સુધારાવાદી નેતા માનવામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું હતું કે ઈરાને સીધી અમેરિકા સાથે વાત કરવી જોઈએ. ઇશાકે કહ્યું કે ઈરાન ગંભીર 'આર્થિક યુદ્ધ' તરફ ધકેલાઈ રહ્યું છે અને તેનું પરિણામ બહુ ખરાબ આવશે.

તેમણે કહ્યું હતું કે ઈરાનને આ સંકટમાંથી ચીન અને રશિયા પણ બહાર લાવી શકશે નહીં. તેમનું કહેવું છે કે અમેરિકા જ આ સંકટમાંથી ઈરાનને બહાર કાઢી શકે છે.

ઈરાની અખબાર 'અરમાન'એ કહ્યું છે કે ઈરાન આવનારા દિવસોમાં મુશ્કેલીમાં મૂકાઈ જશે.

આ અખબારે સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ઈરાનના પૂર્વ રાજદૂત અલી ખુર્રમે આપેલા નિવેદનને છાપ્યું હતું.

જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે, "જે રીતે અમેરિકાએ ઇરાકમાં સદ્દામ હુસેનની સરકારને ઉખાડી ફેંકી હતી તે જ રીતે અમેરિકાએ ઈરાન માટે યોજના બનાવી છે.  અમેરિકાએ ઇરાકમાં આ કામ ત્રણ તબક્કામાં કર્યું હતું. તે ઈરાનમાં પણ એવું જ કરશે. પહેલાં પ્રતિબંધ લગાવશે, પછી તેલ અને ગેસની આયાતને સંપૂર્ણ રીતે બંધ કરશે અને છેલ્લે સૈન્યની કાર્યવાહી કરશે."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ની પણ સહન કરવી પડી હતી.

પોતાના ખેતરમાં તેઓ કૉફી ઉપરાંત ડુંગળી, બેરી અને તરબૂચ પણ ઉગાડે છે.

તેઓ કહે છે, " કોઈ પણ બુદ્ધિમાન માણસ કહેવાનો કે આમા તો નુકસાન થઈ રહ્યું છે, છોડો આ કામ."

પરંતુ કૉફી ઉત્પાદન છોડી દેવાના બદલે પરિવારે તેનું ઉત્પાદન બેગણું કરવાનું નક્કી કર્યું.

વિલ્ફોર્ડના પિતાએ સ્પેશિયાલિટી કૉફી ઍસોસિયેશન ઑફ પનામાની સ્થાપના કરવામાં ભૂમિકા ભજવી હતી.

કૉફી ઉગાડતા અન્ય ખેડૂતોને પણ તેમણે સાથે જોડ્યા અને "પનામાની શ્રેષ્ઠ" કૉફી માટેની સ્પર્ધાનું આયોજન કર્યું.

દુર્લભ પ્રકારની કૉફી

2004... બાકીનો લેખ લખો:

તેનું વાવેતર કરવાને કારણે પણ ઘણા છોડ સૂકાઈ ગયા.

લેમાસ્ટસ પરિવારનું ખેતર ફળદ્રુપ છે. જવાળામુખીના લાવામાંથી તૈયાર થયેલી માટીને કારણે તેમાં ખનીજ તત્ત્વો ભરપુર છે.

કેરેબિયન સમુદ્ર અને પ્રશાંત મહાસાગરની વચ્ચેના પર્વતીય પ્રદેશમાં બગીચો હોવાથી તેનો પણ ફાયદો મળે છે.

કૉફીના બીજ પસંદ કરીને તેને ઉગાડવામાં બહુ ધ્યાન આપવું પડતું હોય છે.

કાળજી સાથે ઉછેરવામાં આવે તો જ સારો સ્વાદ આવે છે.

65 હેક્ટરના બગીચામાંથી 20 ટકા હિસ્સામાં ગીશા કૉફી વાવવામાં આવી છે. તેનો વાવેતર હિસ્સો ધીમે ધીમે વધારવામાં આવી રહ્યો છે.

2018માં લેમાસ્ટર પરિવારે ઉગાડેલી ગીશા કૉફીને તેની કેટેગરીમાં સ્પર્ધામાં જીત મળી હતી.

આ વર્ષે પણ પરિવાર બે સ્પર્ધા જીત્યું - એલિડા ગીશા નેચરલ અને એલિડા ગીશા વૉશ્ડ બંનેમાં જીત મળી.

આ વર્ષે જુલાઈમાં ઑનલાઈન હરરાજી યોજાશે ત્યારે આ બંને પ્રકારની 100 - 100 પાઉન્ડ કૉફી વેચાણમાં મૂકાશે.

સૌથી ઉત્તમ સ્વાદ

ગયા વર્ષે યોજાયેલી 'બેસ્ટ ઑફ પનામા' સ્પર્ધાના નિર્ણાયકોમાં ક્લેચ કૉફીનાં રોસ્ટમાસ્ટર માઇકલ પેરીનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રીય જ્યુરીના સભ્યોએ કૉફી કઈ જાતની છે તે જાણ્યા વિના જ તેને ચાખી હતી અને 100માંથી દરેક જાતને ગુણ આપ્યા હતા.

પેરીએ એલિડા ગીશા નેચરલને 97 માર્ક્સ આપ્યા હતા.

પેરી કહે છે, "આજ સુધીમાં મેં જેટલી પણ કૉફી પીધી છે, તેમાં આ સૌથી ઉત્તમ છે." જોકે પેરી એવી શક્યતા પણ જુએ છે કે ભવિષ્યમાં આનાથી વધુ સ્વાદિષ્ટ કૉફી મળી આવી શકે ખરી.

પેરી પછી તાઇવાનના બ્લેક ગૉલ્ડ જેવા ગ્રાહકોએ સાથે મળીને કૉફીની બોલી લગાવી હતી.

ટાઇમ ઝોનમાં ફરક હોવાના કારણે ઑનલાઇન હરરાજી મોડી રાત સુધી ચાલી હતી. આખરે સ્પર્ધામાં જીતેલા કૉફીને ખરીદ્યા પછી જ પેરી સુવા માટે ગયાં હતાં.

કૉફીના બી પનામાથી અમેરિકા લાવવા અને તેમાંથી કૉફી તૈયાર કરવાનો ખર્ચ ઉમેર્યા બાદ પેરીએ અનુમાન લગાવ્યું કે એક પાઉન્ડ કૉફીની કિંમત તેમને લગભગ 1000 ડૉલરની પડી હતી.

એક પાઉન્ડ કૉફીના બીજમાંથી લગભગ 80 કપ કૉફી બનાવી શકાય.

ક્લેચના સંચાલકોએ આવી મોંઘી કૉફી વેચવા માટે તેનો સ્વાદ માણવાની વાતને એક અનુભવના રૂપમાં રજૂ કરી.

તેમણે ખાનગી પાર્ટીઓમાં દુર્લભ કૉફી પીરસવાનું નક્કી કર્યું હતું. અહીં કૉફીનો સ્વાદ માણવાની સાથે ખાસ મહેમાનોને તે કૉફીની ઉત્પતિ વિશેની જાણકારી પણ પીરસવામાં આવી હતી.

ક્લેચના વાઇસ પ્રૅસિડેન્ટ અને SCAAના પણ પ્રમુખ તરીકે કામ કરતાં હીધર પેરી કહે છે, "કૉફી...


...ની ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

મહમ્મદ પયગંબરની નિંદા પાકિસ્તાનમાં કાયદા હેઠળ મૃત્યુદંડની સજાને પાત્ર ગુનો ગણાય છે.

આસિયા બીબીને સ્થાનિક કોર્ટે મૃત્યુદંડની સજા ફરમાવી હતી. તેની સામે આસિયા બીબીએ લાહોર હાઈકોર્ટમાં અપીલ કરી હતી અને હાઈકોર્ટે નીચલી અદાલતના ચૂકાદાને યોગ્ય ઠરાવ્યો હતો.

એ પછી આસિયા બીબીએ સુપ્રિમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી, જ્યાં તે છેલ્લા બે વર્ષથી પેન્ડિંગ છે.

ન્યાય વ્યવસ્થા ધીમી ગતિએ આગળ વધી રહી છે ત્યારે આસિયા બીબી કારાગારમાં કેદ છે, જ્યારે તેમનો પરિવાર છૂપાઇને જીવન પસાર કરી રહ્યો છે.

પ... બાકીનો લેખ લખો:

પૂર્વ વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફએ આકરા શબ્દોમાં નિવેદન આપ્યું હતું અને જણાવ્યું હતું કે તેમને '' ટોળાના ન્યાયના બેવકૂફીભર્યા પ્રદર્શનથી આઘાત લાગ્યો છે અને દુઃખ થયું છે.''

મૌલવીઓના ટેકાની માગણી કરી ચૂકેલા વિરોધ પક્ષના નેતા ઈમરાન ખાન મશાલ ખાનની હત્યાને વખોડી ચૂકેલા લોકોમાં મોખરે હતા.

સર્વત્ર ભયનું વાતાવરણ

મશાલ ખાનની હત્યાનો વિરોધ કરી રહેલા પાકિસ્તાનના યુવાનો

જોકે, છ મહિના પછી પણ કાયદામાં સુધારાની બધી વાતો નકામી સાબિત થઇ રહી છે. માનવાધિકારના અગ્રણી કાર્યકર્તા હુસૈન નકવીને તેનાથી જરાય આશ્ચર્ય થયું નથી.

તેમણે કહ્યું હતું કે “લોકોને પોતાનો જીવ જવાનો ડર હોય છે એટલે ઇશ્વર નિંદાના કેસ વર્ષો સુધી ખેંચાતા રહે છે.”

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે “અદાલતોને પણ ડર લાગે છે. સૌથી મજબૂત સુરક્ષા સંસ્થાઓમાં પણ (અંતિમવાદીઓના) ટેકેદારો અને તેમના પ્રત્યે સહાનુભૂતિ ધરાવતા લોકો હોય છે. તેઓ તેમના અભિપ્રાય ખુલ્લેઆમ વ્યક્ત કરે છે અને તેમની સામે કશું થઇ શકતું નથી.”

ધાર્મિક લઘુમતીઓ કાયદા સામે વર્ષોથી વિરોધ પ્રદર્શિત કરતી રહી છે, પણ એ બધું બહેરા કાને અથડાયું છે.

ઇશ્વર નિંદાના આરોપસર કોઈને હજુ સુધી ફાંસીની સજા આપવામાં આવી નથી, પણ સંખ્યાબંધ આરોપીઓ વર્ષોથી જેલમાં સબડી રહ્યા છે.

મશાલની હત્યા કરી નાખવામાં આવી હતી, જ્યારે આસિયાને કરવામાં આવેલી સજા સંબંધે વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.

મશાલ ખાનની હત્યા બાબતે વ્યાપક લોકરોષ જોવા મળ્યો હતો, પણ એ કિસ્સો પાકિસ્તાની સમાજમાં ટર્નિંગ પોઈન્ટ બનશે એવો એકેય સંકેત અત્યાર સુધી મળ્યો નથી.

મશાલ ખાનના પિતા ઈકબાલ ખાન જાણે છે કે તેમનો પુત્ર ક્યારેય પાછો ફરવાનો નથી.

તેઓ મર્યાદિત સ્રોત ધરાવતા વૃદ્ધ છે, પણ તેઓ તેમના પુત્રના વારસાને ક્યારેય મરવા દેશે નહીં.

તેઓ અન્ય અનેક 'મશાલ'નું સલામત ભવિષ્ય સુનિશ્ચિત કરવા એકલે હાથે લડાઈ લડી રહ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ની બંધારણીય ખંડપીઠના પણ સભ્ય હતા.

2017નો એ બહુચર્ચિત કેસ કે. એસ. પુટ્ટાસ્વામી વિરુદ્ધ ભારત સરકારનો હતો. પ્રાઈવસીના અધિકારને મૂળભૂત અધિકાર ગણાવતો આગવો અભિપ્રાય ન્યાયમૂર્તિ બોબડેએ આપ્યો હતો.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે આધાર યોજના વ્યક્તિની પ્રાઇવસીને મર્યાદિત કરે છે.

તેમણે એવું પણ નોંધ્યું હતું કે કોઈ નાગરિક પાસે આધાર નંબર ન હોય તો તેને સરકારી સબસિડીથી વંચિત રાખી શકાય નહીં.

ન્યાયમૂર્તિ બોબડે જેના સભ્ય હતા એ સાત સભ્યોની બંધારણીય ખંડપીઠે સીમાચિહ્નરૂપ એક અન્ય ચુકાદો પણ આપ્યો હતો.

ન્યાયમૂર્તે બોબડ... બાકીનો લેખ લખો:

શ પર આંશિક પ્રતિબંધ લાદી ચૂકેલી ખંડપીઠમાં ન્યાયમૂર્તિ અર્જુન સિકરીની સાથે ન્યાયમૂર્તિ અશોક ભૂષણ પણ હતા.

કેરળ હાઈકોર્ટમાં તેમની એક ખંડપીઠે એવો ચુકાદો આપ્યો હતો કે એફઆઈઆરને આરટીઆઈ ઍક્ટમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે એવો આદેશ સંબંધિત સત્તાવાળાઓ ન આપે ત્યાં સુધી પોલીસે આરટીઆઈ હેઠળ દરેક એફઆઈઆરની કૉપી પૂરી પાડવાની રહેશે.

ન્યાયમૂર્તિ અબ્દુલ નઝીર

કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાંથી પ્રમોશન મેળવીને ફેબ્રુઆરી, 2017માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં લાવવામાં આવેલા ન્યાયમૂર્તિ અબ્દુલ નઝીર જાન્યુઆરી, 2023માં નિવૃત્ત થવાના છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં બઢતી પામ્યા એ પહેલાં તેમણે દેશની એકેય હાઈકોર્ટમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે ફરજ બજાવી નથી.

મેંગલોરના વતની ન્યાયમૂર્તિ અબ્દુલ નઝીરે કર્ણાટક હાઈકોર્ટમાં લગભગ 20 વર્ષ સુધી વકીલાત કરી હતી અને 2003માં તેમની નિમણૂક હાઈકોર્ટના એડિશનલ જજ તરીકે કરવામાં આવી હતી.

તેઓ અયોધ્યા ટાઇટલ ડિસ્પ્યુટ કેસની સુનાવણી કરી રહેલી સુપ્રીમ કોર્ટની ત્રણ ન્યાયમૂર્તિઓની ખંડપીઠના સભ્ય હતા.

પ્રસ્તુત મેટરની સુનાવણી મોટી બંધારણીય ખંડપીઠે કરવી જોઈએ તેવો આગ્રહ ન્યાયમૂર્તિ અબ્દુલ નઝીરે રાખ્યો હતો.

તેઓ ટ્રિપલ તલાકની બંધારણીય યોગ્યતાનો નિર્ણય કરી ચૂકેલી ખંડપીઠના પણ સભ્ય હતા.

તત્કાલીન મુખ્ય ન્યાયાધીશ ખેહર સાથે મળીને ન્યાયમૂર્તિ અબ્દુલ નઝીરે એ કેસમાં ઠરાવ્યું હતું કે ટ્રિપલ તલાકની જોગવાઈને રદ્દ કરવાની સત્તા સુપ્રીમ કોર્ટને નહીં, પણ સંસદને છે. એ ખંડપીઠે સરકારને આ સંબંધે કાયદો ઘડવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ની સંખ્યા પણ જોઈશે."

તેઓ કહે છે, "ચીન પાસે જે ફાઇટર પ્લેન છે તેની સંભ્યા ભારતથી ઘણી વધુ છે. રફાલ ખૂબ ઍડવાન્સ છે, પરંતુ ચીનની પાસે એવાં ફાઇટર પ્લેન પહેલાંથી જ છે. પાકિસ્તાનની પાસે F-16 છે અને તે પણ ખૂબ અદ્યતન છે."

"રફાલ સાડા ચાર જનરેશન ફાઇટર પ્લેન છે અને સૌથી અદ્યતન પાંચ જનરેશન છે."

ભારતના વર્તમાન ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ બીપિન રાવત ભારતીય સેનાના વડા હતા ત્યારે તેમણે 'ટૂ ફ્રંટ વૉર' એટલે કે એક સાથે બે દેશોનાં આક્રમણની વાત કહી હતી.

જનરલ રાવતની આ ટિપ્પણીને ભારત વિરુદ્ધ પાકિસ્તાન અને ચીનની સાઠગાંઠ તર... બાકીનો લેખ લખો:

િમાનની તાકાતનો અંદાજ બાંધી શકીએ નહીં."

"ફાઇટર પ્લેનની તાકાત માપવાની કસોટી હથિયાર અને સેન્સરની ક્ષમતા જ છે."

રફાલની વિશેષતા

ફ્રાન્સ ઉપરાંત ઇજિપ્ત અને કતાર પાસે પણ રફાલ વિમાન

રફાલની વહનક્ષમતા સારી છે અને તેમાં અત્યાધુનિક સિસ્ટમ છે. તે એક જ સમયે હવામાંથી જમીન પર હુમલા કરવાની અને અન્ય યુદ્ધ વિમાનોને આંતરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

તે ઓછી ઊંચાઈ પરથી પણ ઍર-ટુ-ઍર મિસાઇલ છોડી શકે છે. આ રફાલ વિમાનોનો અત્યાર સુધી અફઘાનિસ્તાન, લીબિયા, માલી, ઇરાક અને સીરિયા જેવા દેશોમાં થયેલાં યુદ્ધમાં ઉપયોગ થયો છે.

• રફાલ પરમાણુ મિસાઇલનું વહન કરવામાં સક્ષમ

• ખૂબ જ ઠંડા વિસ્તારમાં એન્જિન સ્ટાર્ટ થઈ શકે

• વિશ્વનાં સૌથી આધુનિક હથિયારોથી સજ્જ

•  'હેમર' મિસાઇલ જે 60-70 કિમીના ટાર્ગેટમાં આવતાં નિશાનને ભેદી શકે

• બે મિસાઇલ લગાવેલી હોય છે. એકની રેંજ 150 કિમી અને બીજી મિસાઇલની રેંજ 300 કિમી

• આ વિમાનની હરોળનું વિમાન ચીન અને પાકિસ્તાન પાસે ન હોવાનો દાવો

• ભારતીય વાયુસેનાનાં વિમાન મિરાજ-2000નું અદ્યતન વર્ઝન છે

• ભારતીય વાયુસેના પાસે આવાં 51 મિરાજ છે

• દાસૉ ઍવિએશન અનુસાર રફાલની સ્પીડ મૅક 1.8 એટલે કે 2000 કિમી/પ્રતિ કલાક છે.

• તેની ઊંચાઈ 5.30 મીટર, લંબાઈ 15.30 મીટર છે.

• રફાલ હવામાં ઊડતું હોય તે દરમિયાન પણ તેમાં ઈંધણ ભરી શકાય છે

રફાલનો ઇતિહાસ

રફાલ બનાવતી કંપની દાસૉ અનુસાર આ વિમાન ફૉર્થ પ્લસ જનરેશન ટેકનૉલૉજીના છે અને સૌપ્રથમ 1986માં તેનું પ્રારંભિક ઉત્પાદન શરૂ થયું હતું.

ફ્રાન્સની વાયુસેના પાસે 91 રફાલ છે. અફઘાનિસ્તાનની લડાઈમાં અમેરિકાના નેતૃત્વવાળા નાટો દળે તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

ઇરાકના શાસક સદ્દામ હુસૈન સામેની લડાઈમાં પણ અમેરિકાનાં દળોએ રફાલ ઉપયોગમાં લીધાં હતાં.

વર્ષ 2011માં લિબિયાના ગૃહયુદ્ધમાં પણ રફાલ સામેલ કરાયાં હતાં. ઇરાકના યુદ્ધમાં આઈ.એસ. (ઇસ્લામિક સ્ટેટ્સ)ના લડાકુઓ પર કરવામાં આવેલા હવાઈ હુમલા દરમિયાન રફાલનો ઉપયોગ થયો હતો.

ફ્રાન્સ સિવાય ઇજિપ્ત, કતારનાં વાયુદળ પણ રફાલ વિમાન ધરાવે છે, જ્યારે બ્રાઝિલ, દક્ષિણ કોરિયા અને યુ.એ.ઈ. તેમની વાયુસેના માટે આ વિમાન ખરીદવા વિચારી રહ્યા છે.

વિમાનનો 'સુપ્રીમ' વિવાદ

સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈના અધ્યક્ષપદે ત્રણ જજોની બેન્ચે રફાલ સોદાને મુદ્દે કરવામાં આવેલી તમામ અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી અને કહ્યું હતું કે રફાલ યુદ્ધવિમાનની ખરીદ પ્રક્રિયા પર શંકા કરવા માટે કોઈ કારણ નથી.

અદાલતે...


...ની સાથે જોડાયેલી ભાવનાઓના રાજકારણ સિવાય બીજું કંઈ નથી.

પરંતુ તેનાથી કોઈ ફરક નથી પડવાનો પરંતુ ભાજપ માટે એજન્ડા એ છે કે મુસલમાનોને લક્ષ્મણની મૂર્તિ લગાવવા સામે વાંધો છે.

આથી હિંદુઓને તેમના વિરુદ્ધ સંગઠિત થવું જોઈએ કેમ કે આ એક આસ્થાનો સવાલ છે.

આસ્થાની રાજનીતિની સુવિધા આ જ છે કે તેને તથ્યો અને તર્ક તથા નિયમ-કાનૂનની પરવાહ કરવાની જરૂર નથી હોતી.

આ હિંદુઓનો દેશ છે જેવું હિંદુઓ ઇચ્છશે એવું જ થશે. જો આવું થયું તો હિંદુઓ ખુશ થશે. નહીં તો નારાજ થઈ જશે.

બન્ને સ્થિતિમાં મત હિંદુ તરીકે જ આપશે એક નાગરિક તર... બાકીનો લેખ લખો:

દેશભક્તિ માપવાનું સાધન બનાવી દેવું એક ફાયદાનો સોદો રહ્યો.

કેટલાક કટ્ટર મુસ્લિમ ધાર્મિક નેતાઓએ વંદે માતરમમાં વંદે શબ્દને પ્રાર્થના માની હતી અને કહ્યું હતું કે ઇસ્લામમાં અલ્લાહ સિવાય કોઈ પણ અન્યની પ્રાર્થના (ઇબાદત)ની મંજૂરી નથી આથી તેને ન ગાવું જોઈએ.

ત્યારબાદ કરોડો મુસ્લિમોને દેશદ્રોહી સાબિત કરવા 'તેઓ વંદે માતરમ ગાવાનો ઇન્કાર કરે છે' એવો તર્ક રજૂ કરવામાં આવ્યો અને હજુ પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આનાથી હિંદુઓની દેશભક્તિ પાક્કી થાય છે અને મુસલમાનો દેશદ્રોહ. લક્ષ્મણની મૂર્તિ મામલે પણ આવું જ થશે.

હિંદુ રાષ્ટ્ર, મુસલમાન અને જનહિત

આ પ્રકારના વિચારો સાવરકર અને ઝીણા ના આ વિચારને મજબૂત બનાવે છે કે હિંદુ અને મુસલમાન બે અલગ અલગ રાષ્ટ્ર છે, તેઓ શાંતિથી સાથે ન રહી શકે.

હિંદુ રાષ્ટ્રના વિચારને એ દિવસે એક નક્કર તાર્કિક આધાર મળી ગયો જે દિવસે પાકિસ્તાન બન્યું. પરંતુ ગાંધી, નહેરુ, પટેલ અને મૌલાના આઝાદ જેવા નેતાઓને લાગ્યું કે આ બદલાથી ભરેલા તર્ક કરતા સમતા, સ્વતંત્રતા અને બંધુત્વના આદર્શ વધુ મોટા છે, જેની ઉપર લોકશાહી ટકશે.

સમતા, સ્વતંત્રતા અને બંધુત્વ માટે જરૂરી દેશની વ્યવસ્થા એવી હોય જે ધર્મના આધારે પોતાના નાગરિકો સાથે ભેદભાવ ન કરે.

આ આદર્શ આગળ વધ્યા બાદ કેટલાક નેતાઓના કારણે બદનામ સેક્યુલરિઝમ બની ગયો.

બહુમતી હિંદુઓને સમજાવવું આસાન થઈ ગયું કે કેમ મુસલમાનોને બરાબરીના નાગરિક હોવાનો અધિકાર નથી.

કેમ એ જરૂરી છે કે ભારત હિંદુ રાષ્ટ્ર બને અને બહુમતી ધરાવતા હિંદુ નક્કી કરે કરે કે અલ્પસંખ્યક મુસલમાનોએ આ દેશમાં કેવી રીતે રહેવું જોઈએ.

વળી શિક્ષિત લોકો પણ પૂછવા લાગ્યા કે, "તો તેમાં વાંધો શું છે?"

આવા જેટલા પણ વિવાદો થશે તેમાં ભાજપને જ ફાયદો થશે. આથી આવા વધુ વિવાદો માટે તૈયાર રહો.

ચૂંટણી નજીક આવી રહી છે. વિપક્ષ માત્ર મૂક દર્શક બનીને તેને માત્ર નિહાળવા સિવાય કંઈ કરી શકે તેવી સ્થિતિમાં જોવા નથી મળી રહ્યો.

માત્ર સમજદાર લોકો જ સમજી શકે છે કે જનભાવના અને જનહિત બે અલગ અલગ બાબતો છે. લક્ષ્મણની મૂર્તિ જનભાવના છે અને હૅન્ડપમ્પ જનહિત છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ની સુરક્ષાવાળી જગ્યા પર રાખવામાં આવ્યા હતા. જોકે ફિદા એક સંમતિપત્ર આપીને ત્યાંથી નીકળી ગયા હતા."

તેમણે કહ્યું કે તે એ વાતની તપાસ કરી રહ્યા છે કે તે તમામ પોતાના ઘરેથી આટલું દૂર શું કરી રહ્યા હતા.

ફિદાના કાકાના દીકરા સજ્જાદ અહમદે કહ્યું કે ફિદાને આઠ ગોળી વાગી હતી.

ફિદા તેમની પાછળ તેમનાં પત્ની, દીકરી, છ બહેનો અને માતા-પિતાને છોડી ગયા છે.

ફિદાના એક બીજા કાકાના દીકરા જહાંગીર અહમદે કહ્યું કે આ ઘટના પહેલાં તેઓ તેમની પાસે આવ્યા હતા અને કેટલાક પૈસા માગ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું, "તેમણે મને બપોરમાં 3 વા... બાકીનો લેખ લખો:

ભાજપના કાર્યકર્તા કેમ નિશાને છે?

ઉમર રહેમાનનું ઘર

ભાજપ કાશ્મીરમાં સુરક્ષામાં ચૂક માટે પોલીસને જવાબદાર ગણી રહ્યો છે.

કાશ્મીર ભાજપના પ્રવક્તા અલ્તાફ ઠાકુર કહે છે, "કુલગામમાં અમારા જિલ્લાઅધ્યક્ષે એસપીને લેખિતમાં સુરક્ષાના મુદ્દે અવગત કરાવ્યા હતા. તે સમયે એસપીએ કહ્યું હતું કે જો કાંઈ થાય છે તો અમે ભાજપના નેતા અને કાર્યકર્તાઓની સુરક્ષા માટે યોગ્ય પગલાં લઈશું. મેં એસપીને કહ્યું હતું કે તે મૃત્યુ પામેલા લોકોના કબ્રસ્તાન પર સુરક્ષા આપશે."

"આ સવાલનો જવાબ એસપીએ આપવો જોઈએ. મેં નાયબ રાજ્યપાલ, ડીજીપી અને આઈજીને પણ અપીલ કરી હતી કે આ મામલે ધ્યાન આપે. પહેલાં પણ આ વિસ્તારમાં અમારા બે કાર્યકરોની હત્યા કરવામાં આવી પરંતુ ત્યારે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં ન આવી."

"એસપી ભટકાવી રહ્યા છે. આ હત્યાઓ પછી એસપીએ કહ્યું હતું કે હવે સામાન્ય લોકોની હત્યા છે પરંતુ પાર્ટીના નિવેદન પછી પોતાનું નિવેદન બદલ્યું હતું."

ભાજપ કાર્યકરોને જ કેમ નિશાન બનાવવામાં આવે છે?

તેના સવાલ પર ઠાકુરે કહ્યું, "અમારી રાષ્ટ્રવાદી પાર્ટી છે. અમે ભારત માતાની જયના નારા લગાવીએ છીએ અને અમે પાર્ટીને કાશ્મીરના લોકો સાથે જોડવાનો કાર્યક્રમ શરૂ કર્યો છે."

"પાકિસ્તાન પ્રાયોજિત આતંકી આને નુકસાન પહોંચાડવા માગે છે અને આ પ્રકારની ઘટના ઘટી રહી છે."

ગત દિવસોમાં ઓછામાં ઓછા 8 ભાજપના કાર્યકર્તાઓ અને નેતાઓની કાશ્મીરની ખીણમાં હત્યા કરી દેવામાં આવી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ની-પૂરાણી વાતો છે, હવે ખતમ થઈ ગઈ છે એટલે અનામત હટાવી લેવી જોઈએ.

'દલિત પણ હિંદુ છે' કહેનારા, તેમને ઘરે ખાવાનું કરતબ દેખાડનારા, એ દિવસે આ વાત નથી કહેતા જે દિવસે દલિતોને મૂંછ રાખવા પર, મરેલી ગાયની ચામડી ઉતારવા પર અથવા ઘોડી પર બેસવા માટે મારી નાખવામાં આવે છે.

તેઓ જાણો છે કે દલિતો પર અન્યાયની વાત કરનારા જાતિવાદી હોય છે, તેમના પર અન્યાય કરનારા નહીં.

સોમવારે દલિતોના હાથમાં જે પોસ્ટર-બેનર હતાં તે દર્શાવતાં હતાં કે તેમની ચિંતા એસસી-એસટી એક્ટ પર સુપ્રીમ કોર્ટના ચૂકાદાથી ઘણી વધારે એ બંધારણને લઈને છે ... બાકીનો લેખ લખો:

ામૂહિક ભોજન વગેરેમાં સામેલ કરીને પ્રતિષ્ઠાનો આભાસ કરાવવામાં આવે જેથી જાતિઓથી દૂર હિંદુ એક ચૂંટણી માટેની તાકાત બની શકે.

બિહારની ચૂંટણીઓ પહેલાં મોહન ભાગવતે કહ્યું હતું કે અનામતની સમીક્ષા થવી જોઈએ,  ત્યારબાદ નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું, "જીવ આપીને પણ અનામતની વ્યવસ્થા કાયમ રાખીશ."

જો દલિતો અને અનામત વિરોધી વચ્ચે આ ઘર્ષણ ચાલુ રહ્યું અથવા વધ્યું તો નરેન્દ્ર મોદી અને આરએસએસ માટે ખૂબ જ મોટી મુશ્કેલી હશે કે તેઓ કોની સાથે ઊભા રહેવા માગશે.

આ રીતે જોતા આ સરકારનો આ સૌથી મોટો પડકાર હશે. એ પણ એવા સમયમાં જ્યારે સપા-બસપા એકસાથે દેખાઈ રહ્યાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નીઓએ ટિકીટ સાથે એક ફ્યૂઅલ સરચાર્જને જોડી દીધો હતો."

2008 પછી સતત મુશ્કેલી

ઉડ્ડયન ક્ષેત્રના નિષ્ણાત હર્ષવર્ધન માને છે કે ઉડ્ડયન ઉદ્યોગ 2008 પછી સતત મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યો છે.

હર્ષવર્ધનના જણાવ્યા મુજબ, હાલ જેટ ઍરવેઝની આર્થિક હાલત એટલી ખરાબ નથી કે તે બંધ થવાની તૈયારીમાં હોય એવું માની લેવાય.

હર્ષવર્ધને કહ્યું હતું, "ગત ત્રણ વર્ષમાં ક્રૂડની કિંમત ઘટવા છતાં સરકારી ટેક્સને કારણે વપરાશકાર માટે ભાવ ઘટ્યા ન હતા. પરિણામે ઉડ્ડયન ઉદ્યોગને તેનાથી ફાયદો થયો ન હતો."

જેટ ઍરવેઝની આર્થિક હાલતની વાત કરત... બાકીનો લેખ લખો:

ના વસૂલાત માટે 17 બૅન્કોના સમૂહે અદાલતના દરવાજા ખખડાવ્યા ત્યારે સુનાવણી દરમિયાન 2016ની નવમી માર્ચે એટર્ની જનરલ મુકુલ રોહતગીએ સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે વિજય માલ્યા 2016ની બીજી માર્ચે દેશ છોડી ચૂક્યા છે.

વિજય માલ્યાને ભારત પરત લાવવા માટેના પ્રયાસોને વેગવંતા બનાવવા સરકારે ભાગેડુ આર્થિક અપરાધ ખરડો-2018 પસાર કર્યો છે.

જોકે, વિજય માલ્યા પાસેથી લૉનના પૈસા જલદી પાછા મળશે એવા કોઈ સંકેત દેખાતા નથી.

ભારતના મહારાજા એટલે કે ઍર ઇન્ડિયાની વાત કરીએ તો એ કંપની હાલ 50,000 કરોડના કરજમાં ડૂબેલી છે.

નરેન્દ્ર મોદી સરકાર ઍર ઈન્ડિયાના 76 ટકા હિસ્સાના વેચાણ માટે તૈયાર છે, પણ કોઈ ખરીદનાર મળ્યો નથી.

ઇન્ડિગોની સ્થિતિ પણ ખાસ કંઈ સારી જણાતી નથી. સસ્તા દરે વિમાન સેવા આપતી આ કંપની ઇન્ટરગ્લોબ ઍવિએશને આ વર્ષે જૂનના ત્રિમાસિક ગાળામાં નફામાં 96.6 ટકા ઘટાડો નોંધાવ્યો છે.

આ પરિસ્થિતિમાં જેટ ઍરવેઝના ખર્ચમાં ઘટાડા સંબંધી સમાચાર ઉડ્ડયન ઉદ્યોગ માટે ચિંતાજનક છે.

આશુતોષ સિન્હાના જણાવ્યા મુજબ, દેશના માર્કેટનો 40 ટકા હિસ્સો ધરાવતી દેશની સૌથી મોટી ઍરલાઇનની હાલત આવી હોય તો નાના ખેલાડીઓની હાલત કેવી હશે તેનું અનુમાન આપ કરી શકો છો.

આવી પરિસ્થિતિ આગામી દિવસોમાં વપરાશકારોની ચિંતા વધારી શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નીતિ ડાબેરી વિચારધારા તરફ વળી રહી છે.

જેમાં ગરીબો, ખેડૂતો અને મજૂરોના હિતની એ વાતો કરવામાં આવે છે, જે સામાન્યરીતે ડાબેરી નેતાઓ કરતા આવ્યા છે.

આજકાલ ભાજપની નીતિઓમાં જેટલું ડાબેરીપણું જોવા મળે છે, તેટલું તો હવે ડાબેરીઓમાં પણ જોવા મળતું નથી.

ખેડૂતોને વર્ષે છ હજાર રૂપિયા, 10 કરોડ કુટુંબો માટે પાંચ લાખ રૂપિયા સુધીના વીમાની જોગવાઈ જેવી બાબતો એ નીતિ તરફ ઈશારો કરે છે.

બીજું કે ભારતીય આર્થિક અખબાર જગતમાં પ્રતિષ્ઠા ધરાવતાં અખબાર 'ઇકૉનૉમિક ટાઈમ્સ'માં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું બે પેજનું ઇન્ટરવ્યૂ છપ... બાકીનો લેખ લખો:

ને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા વેપારયુદ્ધનો ભારતને કેમ લાભ થતો નથી?

ચીનને બદલે તમામ કંપનીઓ ભારતમાં રોકાણ કરવાનું કેમ વિચારી રહી નથી? આ તમામ સવાલોના જવાબ હકીકતમાં વડા પ્રધાન મોદી પાસે નથી.

કેન્દ્ર અને રાજ્યસ્તરે એટલી બધી વહીવટી ઔપચારિકતાઓ છે કે ધંધો કરવો આજે પણ એટલો સરળ નથી.

ખાસ કરીને વિદેશી રોકાણકારોને આ ઔપચારિકતાઓની જંજાળમાંથી નીકળવાનું મુશ્કેલ લાગે છે.

આ માળખામાં કોઈ ધરખમ ફેરફાર કે પરિવર્તનના સંકેતો હાલ જોવા મળતા નથી.

ઑટોમોબાઇલ ઉદ્યોગને રાહત

આ ઈન્ટરવ્યૂમાં ઑટોમોબાઈલ સૅક્ટરને થોડી રાહત મળશે તેવું લાગે છે.

વડા પ્રધાન આ સૅક્ટરને આશ્વાસન આપી રહ્યા હોય તેમ કહે છે કે, પરંપરાગત તકનીક ઉપર આધારિત ઑટોમોબાઈલ વાહનોને એક જ ઝાટકે વીજળીથી ચાલતી ટેકનિક પર લાવવામાં નહીં આવે.

વીજળીથી સંચાલિત ટેકનિક અને પરંપરાગત ટેકનિકનું સહ-અસ્તિત્વ શક્ય છે. ઑટોમોબાઈલ સૅક્ટરનું મૅન્યુફૅક્ચરિંગ સૅક્ટરમાં બહુ મોટું યોગદાન છે.

રોજગારી સર્જનના પડકારો

વડા પ્રધાને કલમ 370 સાથે સંકળાયેલા સવાલોના જે જવાબ આપ્યા છે તેના વિશ્લેષણમાં થોડો સમય આપવો પડશે.

વડા પ્રધાને જે વાત કરી છે તેનો હેતુ એ છે કે બદલાયેલી પરિસ્થિતિઓમાં કાશ્મીરમાં રોકાણ વધવાની સંભાવનાઓ છે.

'સેન્ટર ફૉર ઈન્ડિયન ઇકૉનૉમી'ના આંકડા મુજબ જાન્યુઆરી 2016થી જુલાઈ 2019 વચ્ચે જ- કાશ્મીરમાં બેકારીનો દર સૌથી વધુ હતો.

આ સમયગાળામાં જમ્મુ કાશ્મીરમાં માસિક સરેરાશ બેકારીનો દર 15 ટકા હતો. જ્યારે આ જ ગાળા દરમિયાન રાષ્ટ્રીય બેકારીનો દર 6.4 ટકા હતો.

સમગ્ર દેશની સરખામણીએ બમણાથી વધુ બેકારી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં છે.

આગામી ત્રણ-ચાર વર્ષમાં જો જમ્મુ-કાશ્મીરની બેકારીનો દર રાષ્ટ્રીય દર જેટલો થઈ જશે તો કહી શકાશે કે રોજગારીની દૃષ્ટિએ જમ્મુ કાશ્મીર દેશના મુખ્યપ્રવાહમાં ભળી ગયું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નીતિન પટેલ આગળ રજૂઆત કરી હતી.

એમાં ડૉક્ટરોએ કહ્યું કે, રાજકોટમાં નિર્મિત ધમણ વૅન્ટિલેટરથી દર્દીઓને બચાવવા સહેલા નથી માટે નવા ૧૦૦ વૅન્ટિલેટર સરકારે આપવા જોઈએ.

સિવિલ હોસ્પિટલના તબીબી અધિક્ષકે 15 મેના રોજ પત્ર લખી જાણ કરી કે ધમણ-1 વૅન્ટિલેટર કોવિડ-19ના દરદીઓમાં ધાર્યુ પરિણામ આપતું નથી એટલે 100 વૅન્ટિલેટર ફાળવવામાં આવે.

સિવિલ હૉસ્પિટલના ડીન ડૉક્ટર એમ.એમ પ્રભાકરે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, ધમણ-1 કોરોનાના દરદીઓને શરૂઆતના તબક્કે મદદરૂપ થઈ શકે પરંતુ ક્રિટિકલ કંડિશનમાં હાઈઍન્ડ વૅન્ટિલેટર જ ... બાકીનો લેખ લખો:

1 વૅન્ટિલેટર ઉતાવળમાં લઈને મૂકી દીધા છે જે દરદીનો જીવ જોખમમાં મૂકવા બરાબર છે.

કૉંગ્રેસે ધમણ-1ની માન્યતાનો જે આરોપ સરકાર પર મૂક્યો તેવો જ આરોપ ડૉ. બિપિન મૂકે છે અને કહે છે કે, એ ટેક્નિકલ કમિટી અને મેડિકલ કમિટીએ ટેક્નિકલ ડિવાઇસીસ 2017ના નિયમ પ્રમાણે એપ્રુવ થવું જોઈએ પણ એ થયું નથી. સરકાર દ્વારા પણ મંજૂર થયેલું હોવું જોઈએ.

જોકે, ડૉ. બિપિન પટેલ પણ એટલું તો કહે છે કે આ મશીન શરૂઆતમાં થોડી રાહત આપી શકે છે પણ ડૉકટર તેના પર આધાર ન રાખી શકે અને તેને કોઈ પ્રકારની મેડિકલી મંજૂરી મળી નથી.

આ બાબતે જ જયંતી રવિએ પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું હતું કે સ્વાસ્થ્ય વિભાગના નૉટિફિકેશનમાં એ 37 વસ્તુની યાદી અપાઈ છે, જેને લાઇસન્સની જરૂર છે, તેમાં વૅન્ટિલેટરનો ઉલ્લેખ નથી. એ રીતે ધમણ-1ને કોઈ લાઇસન્સની જરૂર નથી કે કેન્દ્ર કે રાજ્ય સરકારની પરવાનગીની જરૂર નથી.

સ્વેદેશી કંપનીનું મોરલ તોડવાનો પ્રયાસ છે?

પરાક્રમસિંહ જાડેજા

ધમણ-1 સામે થઈ રહેલા સવાલોને તકનિકી રીતે જોવાને બદલે અલગ જ દિશામાં વાત થઈ રહી છે.

જે રીતે ભાજપે સવાલોને સ્વદેશી પ્રોડક્ટ સામેની અડચણો ગણાવી એવી જ કંઈક વાત ધમણ-1ના ઉત્પાદક અને એક સમયના ક્રિકેટર પરાક્રમસિંહ જાડેજા પણ કહે છે.

એમણે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે આ વિવાદ સ્વદેશી કંપનીનું મોરલ તોડી પાડવા માટે થઈ રહ્યો છે અને સ્વદેશી કંપની બજારમાં ન આવી જાય તે માટે કારસો ઘડાઈ રહ્યો છે.

એમનું કહેવું છે કે, લાયસન્સ લેવાની તમામ ગાઇડલાઇન અમે ફોલો કરી છે. પહેલા અમે આઈ.સી. 60601 સ્ટાન્ડર્ડને ફોલો કર્યા છે. એની રાષ્ટ્રીય સ્તરે મંજૂરી લીધી છે, ISOના સ્ટાન્ડર્ડને ફોલો કર્યા છે અને પરર્ફોમન્સના ટેસ્ટ મિશિગનની કંપનીની ટેક્નોલોજીને અનુસરીને કર્યો છે.

પરાક્રમસિંહ જાડેજાનું કહેવું છે કે વાસ્તવમાં 100 મશીન ઇમ્પોર્ટ કરાવવા માટે ધમણ-1ને બદનામ કરવામાં આવે છે.

પરીક્ષણ અને માન્યતાનો સવાલ

ડૉ. જંયતી રવિએ પત્રકારપરિષદમાં જે વાતો કરી એમાં કહ્યું કે વૅન્ટિલેટરના માનવીય પરીક્ષણની જરૂર નથી હોતી અને સરકારની પરવાનગીની પણ જરૂર નથી.

બીબીસીએ આં અંગે દિલ્હીના જાણીતા વકીલ અને ઍક્ટિવિસ્ટ અનુજા કપૂર સાથે વાત કરી.

એમણે કહ્યું કે પરવાનગી વિના કોઈ કામ થઈ શકતું હોતું નથી. વર્તમાન સંજોગોમાં મહામારીને લીધે સરકારને વિશેષ સત્તા મળે છે અને તેને લઈને એવી પરવાનગી સરકાર ઇચ્છે તો ટાળી શકે અથવા પાછી ઠેલી શકે.

ઉલ્લેખનીય છે કે જંયતી રવિએ પણ પત્રકારપરિષદમાં એવું...


...નીના જણાવ્યા મુજબ તેમની પાસે એવા કોઈ રિપોર્ટની માહિતી નથી જેમાં એસજીએસ લૅબના પરિણામમાં હૉર્લિક્સના વિટામિન ડીનો સ્રોત માંસાહારી હોવાનું જણાવાયું હોય.

વિકાસ શિરોમણી અગાઉ 'અમુલ' અને 'કૉમ્પ્લાન'ની પણ આવી જ તપાસ કરી ચૂક્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "કૉમ્પ્લાને પોતાના જવાબમાં માન્યું કે તેઓ વિટામિન ડીની ખરીદી ચીન પાસેથી કરે છે."

"તો અમૂલ ઉપર સ્પષ્ટ લખવામાં આવ્યું છે કે તેઓ વિટામિન D2નો ઉપયોગ કરે છે જે વનસ્પતિઓમાંથી ઉપલબ્ધ છે. ત્યાં હૉર્લિક્સ તરફથી આવું કોઈ સ્પષ્ટીકરણ આપવામાં આવ્યું નથી."

શિરોમણીએ બીબીસ... બાકીનો લેખ લખો:

: ઇન્સ્પેક્ટરે અંતિમ તપાસ રિપોર્ટ જાહેર કર્યો અને હૉર્લિક્સના વેચાણ પર રોક લગાવી.

ન્યૂટ્રિશન ઍક્સપર્ટ અને ડૉક્ટર્સ શું કહે છે?

ક્લિનિકલ ન્યૂટ્રિશનિસ્ટ ડૉ. રીતુ અરોડા કહે છે કે હૉર્લિક્સમાં જીવાણું સ્રોતવાળા વિટામિન ડીના ઉપયોગની શંકાને નકારી શકાય નહીં.

તેઓએ કહ્યું, "વસાયુક્ત માછલી અને બીફમાં વિટામીન ડી હોય છે. શક્ય છે કે હૉર્લિક્સમાં આનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હોય."

"જોકે, અંતિમ પરિણામ તો લૅબ ટેસ્ટ દ્વારા જ આવશે. આ વિષયમાં અંદાજ અથવા શંકાના આધારે કંઈ પણ કહેવું અયોગ્ય રહેશે."

શા માટે વિટામીન ડી જરૂરી?

એક અહેવાલ મુજબ દેશમાં 69% મહિલાઓમાં વિટામિન ડીની ઉણપ છે

વિટામિન ડી હાડકાંની મજબૂતી અને શરીરના રોગ પ્રતિકારક તંત્ર માટે જરૂરી છે.

આની ઊણપથી હાડકાં નબળાં પડી શકે છે. માંસપેશીઓ અને સાંધાના દુઃખાવા, થાક અને આળસ જેવી તકલીફો થઈ શકે છે.

વિટામિન ડીની ઊણપથી ડીપ્રેશનનું પણ જોખમ રહે છે. આ  જ કારણ છે કે શિયાળામાં અને ઠંડી જગ્યાઓએ રહેનારા લોકોમાં ડીપ્રેશન વધુ જોવા મળે છે.

ઘરમાં જ રહેતી મહિલાઓમાં પણ ઘણીવાર વિટામિન ડીની ઊણપને લીધે ડીપ્રેશનનાં લક્ષણો જોવા મળે છે.

ડૉ. રિતુના અનુસાર વિટામિન D2 સામાન્ય રીતે વનસ્પતિ સ્રોતો અને D3 જીવાણું સ્રોતોમાંથી મળે છે. આ ઉપરાંત સૂર્યપ્રકાશ એટલે કે તડકો વિટામીન ડીનો મુખ્ય સ્રોત છે.

ડૉ. રિતુ કહે છે કે ભારતમાં રહેતા દરેક 10માંથી આઠમાં વ્યક્તિ વિટામિન ડીની ઊણપના શિકાર છે.

હૉર્લિક્સ જેવાં હેલ્થ ડ્રિંક્સ શું ખરેખર ફાયદાકારક હોય છે?

ડૉ. રિતુનું માનીએ તો હેલ્થ ડ્રિન્ક્સની જેટલી બોલબાલા છે અને એ જેટલાં જોરશોરથી રજૂ કરવામાં આવી રહ્યાં છે, હકીકત ખરેખર એવી નથી.

તેઓએ કહ્યું, "હૉર્લિક્સ જેવાં સપ્લીમેન્ટસમાં શુગર અને કૅલરી એટલી વધુ માત્રામાં હોય છે કે તેમાંનાં અન્ય પોષક તત્ત્વોનો કોઈ ફાયદો ના બરાબર જ બચે છે."

જીવાણું સ્રોતો અને વનસ્પતિ સ્રોતોમાંથી મળનારા વિટામિન ડીમાં શું ફેર હોય છે.

ડૉ. રિતુ આનો જવાબ 'ના'માં આપે છે. તેઓ કહે છે, "વિટામિન ડીની અસર એક સરખી જ થાય છે, ભલે તે કોઈ પણ સ્રોતમાંથી આવે."

જિલ્લા ઔષધી નિયંત્રણ વિભાગ દ્વારા નોટિસ ફટકાર્યા બાદથી મુઝફ્ફરપુરમાં હાલ હૉર્લિક્સનું વેચાણ નથી થઈ રહ્યું.

હૉર્લિક્સ બનાવનારી કંપની ગ્લેક્સો સ્મિથક્લાઇન કન્ઝ્યુમર હેલ્થકેરે બીબીસીને આપેલા પોતાના જવાબમાં નોટિસ મળ્યાની વાત માની છે.

પરંતુ કંપનીના જનસંપર્ક અધિકારીએ કહ્યું કે તેમના હેલ્થ...


...નીનું અપહરણ બાદ ગૅંગરેપ કરવામાં આવ્યું હતું. એટલું જ નહીં, ગૅંગરેપ બાદ યુવતીને ખરાબ રીતે માર મારવામાં આવ્યો હતો.

તેમની તબિયત વધુ ખરાબ થતાં હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હતાં,

પરતું ત્યાં હાલત વધુ કથળતાં રિક્ષામાં ઘરે મોકલી દેવાયાં હતાં. ઘરે પહોંચ્યા બાદ થોડી વારમાં જ યુવતીનું મૃત્યુ નીપજ્યું હતું.

મૃતક વિદ્યાર્થિની એલએલ. બીના અભ્યાસક્રમમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે કૉલેજ ગયાં હતાં તે દરમિયાન તેમની સાથે આ ઘટના ઘટી હતી..

યુવતીનાં માતા કહે છે કે, "સાંજના સાત વાગ્યાની આસપાસ 10-12 વર્ષનો છોકરો માર... બાકીનો લેખ લખો:

દેવરંજન વર્મા કહે છે, "પરિવારના સભ્યોએ જે ફરિયાદ આપી છે, તેના આધારે FIR લખાઈ છે. જેમના ઘરે યુવતી મળી આવી હતી, તેમની સામે પરિવારના સભ્યોએ ફરીયાદ નોંધાવી હતી. અમે બન્ને વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરી છે. વધુ બે વ્યક્તિની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી છે. કેટલાક અન્યની પણ પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે."

પરિવારના જણાવ્યા અનુસાર અભ્યાસની સાથેસાથે પીડિતા એક NGOમાં પણ કામ કરતાં હતાં. NGOની ટીમ સાથે ગામડે ગામડે જઈને આવક કેવી રીતે બમણી થઈ શકે છે તે વિશે ગ્રામજનોને માહિતગાર કરતાં હતાં. આ માટે તેમને દર મહિને 3000 રૂપિયા મળતા હતા.

આ કેસના બંને આરોપીઓ, જેમની આ બનાવના બીજા જ દિવસે ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, તેઓ સંબંધમાં કાકા અને ભત્રીજો થાય છે. બંને ગૈંસડી વિસ્તારમાં રહે છે. ભત્રીજો સગીર છે.

કાકાની ગૈંસડી નગરમાં કરિયાણાની દુકાન છે અને ભત્રીજો પણ ક્યારેક ક્યારેક દુકાનમાં મદદ કરાવતો હતો.  બળાત્કાર બાદ બંનેએ પહેલાં યુવતીને ગંભીર હાલતમાં હોસ્પિટલમાં દાખલ કરી હતી અને ત્યારબાદ રિક્ષામાં બેસાડીને ઘરે મોકલી આપી હતી.  પરંતુ આરોપીઓના સબંધીઓ મુજબ તેમની સામેના આક્ષેપો પાયાવિહોણા છે.

એક આરોપીનાં પત્નીએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે, "રાત્રે 11 વાગ્યે 50 પોલીસકર્મચારીઓએ અમારા ઘરમાં દરોડો પાડ્યો અને બંનેને પકડીને લઈ ગયા. પોલીસે અમારી સાથે બહુ ખરાબ વર્તન કર્યું હતું.”

“મારા પતિ ક્યારેય આવું ન કરી શકે. કેટલાક લોકોએ તેમને ફસાવવા માટે તેમનું નામ પોલીસને જણાવ્યું છે અને પોલીસે પણ તપાસ કર્યા વગર તેમની ઘરપકડ કરી છે."

દરેક બાબતની તપાસ થઈ રહી છે

 એક આરોપીના પિતા એક શિક્ષક હતા. થોડા સમય પહેલા તેમનું મૃત્યુ નીપજ્યું છે.  આરોપીના બે ભાઈ મુંબઇ અને બે ભાઈ બલરામપુર ખાતે રહે છે.

સગીર આરોપીનાં માતા કહે છે, "મારો દીકરો 14 વર્ષનો છે. શાળા બંધ છે, તેથી કૉમ્પ્યૂટર શીખતો હતો. શું તે પોતાના કાકા સાથે મળીને આવું કામ કરશે? પણ હવે અમે શું કહી શકીએ? અમારું કોઈ સાંભળતું નથી."

“આસપાસ અમારી ઇજ્જત છે. પરંતુ પોલીસે અમારી ફજેતી કરી નાખી.”

નામ ન આપવાની શરતે બલરામપુરમાં કાર્યરત એક પોલીસઅધિકારીએ જણાવ્યું કે પોલીસ દરેક પાસાંની તપાસ કરી રહી છે.  મંઝૌલી ગામના લોકો ઘટના વિશે વાત કરવા તૈયાર નથી. 3000 લોકોની વસતીવાળા આ ગામના સામાજિક સમીકરણમાં, સૌથી મોટી સંખ્યા પછાત વર્ગની છે અને દલિત સમાજના લોકોની સંખ્યા સૌથી ઓછી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નું કહેવું છે કે નવેમ્બરના ત્રીજા અઠવાડિયા સુધીમાં રેગ્યુલેટર્સ સુધી લઈ જવા માટે તેમની પાસે સલામતીનો પૂરતો ડેટા હશે.

ત્યાં સુધી દેશો માટે રસીકરણ અભિયાન શરૂ કરવું શક્ય નથી. બ્રિટને પહેલાથી જ 30 મિલિયન ડોઝ માટે ઑર્ડર આપી ચૂક્યું છે.

રશિયાની રસી 92 ટકા સફળ હોવાનો દાવો

રશિયામાં કોવિડની જે વૅક્સિન પર કામ ચાલી રહ્યું છે તેના 92 ટકા અસરકારક રહેવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

રશિયાની સ્પુટનિક વી રસીના પરીક્ષણમાં 16 હજાર સ્વયંસેવકોઓ ભાગ લીધો હતો જેમાંથી 20 ટકા સંક્રમિત હતા.

કેટલાક વૈજ્ઞાનિકોએ આ સમાચાર... બાકીનો લેખ લખો:

્રતિકારક શક્તિ કેટલી રહેશે તે પણ જાણકારી નથી. લોકોને વાર્ષિક ધોરણે ડોઝ આપવા પડે એવું પણ બને.

રસી આવી પણ ગઈ તો લોકોને આપવામાં અને તેની અસર વર્તાવામાં સમય લાગશે.

તેની સાથે સાથે અન્ય રસી પણ આવશે તો તે કદાચ આના કરતા સારી રીતે પણ કામ કરી શકે છે.

આવતા વર્ષે ક્યારે પરિસ્થિતિ સુધરી શકે છે?

કોરોના વાઇરસની નવી વૅક્સિનની અસર ઉનાળામાં નોંધપાત્ર રીતે જોવા મળશે અને આવતા શિયાળા સુધીમાં જનજીવન સામાન્ય થઈ જશે એવું વૅક્સિન તૈયાર કરવામાં સામેલ વ્યક્તિનું કહેવું છે.

પ્રો. ઉગૂર સાહિન જેઓ બાયૉએનટૅકના સહસ્થાપક છે તેમનું કહેવું છે કે ચાલુ શિયાળામાં રસી વાઇરસ સામે એટલી વ્યાપક રીતે અસર નહીં કરી શકે.

બીબીસીના એન્ડ્ર્યૂ મૅર શૉ સાથેના ઇન્ટરવ્યૂમાં પ્રો. સાહિને કહ્યું કે તેમને વિશ્વાસ હતો કે લોકો વચ્ચેના સંક્રમણને રોકવામાં રસી સફળ રહેશે અને જેમને રસી મળી છે તેમનામાં કોરોનાનાં લક્ષણોના વિકાસને પણ અટકાવી દેશે.

તેમણે ઉમેર્યું, "મને વિશ્વાસ છે કે કદાચ 90 નહીં તો 50 ટકા સંક્રમણ તો રસી અટકાવી જ દેશે. પણ આપણે એ ન ભુલવું જોઈએ કે તેનાથી મહામારીના ફેલાવામાં નાટ્યાત્મક બદલાવ આવી શકે છે."

તેમણે કહ્યું કે ઉનાળામાં સામૂહિક રસીકરણ જેનું આયોજન છે તે દેશમાં તે આવતા શિયાળા સુધી અસર કરવાનું શરૂ કરી દેશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નું ઘર ગીરવી મૂકીને લૉન લીધી, જેની મદદથી કપલ ન્યૂઝીલૅન્ડ આવી શક્યું. આ પહેલીવાર હતું જ્યારે તેઓ કેરળમાંથી બહાર નીકળ્યાં હતાં. ક્રાઇસ્ટચર્ચમાં નોકરી મળ્યા બાદ તેઓ વતનમાં બંને પરિવારોને મદદ કરતા હતા.

મિ.નઝીર બહુ થોડા શબ્દો બોલી શક્યા. તેમણે જણાવ્યું કે તેઓ બંને ન્યૂઝીલૅન્ડમાં કેટલા આનંદથી રહેતાં હતાં.

અબ્દુલ નઝીર (ડાબે) કહે છે તેમના પત્નીના દિલમાં સૌ કોઈ માટે જગ્યા હતી

તેઓ કહે છે કે એન્સીને ક્રાઇસ્ટચર્ચની લિંકન યુનિવર્સિટીના એક રૂમમાં બેસીને પોતાનો અભ્યાસ કરવો ગમતો હતો. અહીં તે એગ્રીકલ્ચર એન્જિ... બાકીનો લેખ લખો:

. તેઓ મૂળ ભારતના હતા, અને ક્રાઇસ્ટચર્ચમાં અત્યંત લોકપ્રિય હતા.

તેમનાં પત્ની ટ્રેસી કહે છે, "હું જાણતી પણ નથી એવા અનેક લોકોના મૅસેજ આવી રહ્યા છે. બધા કહી રહ્યા છે કે તેઓ કેટલા ઉમદા અને પ્રેમાળ વ્યક્તિ હતા."

"મને ખબર હતી કે લોકો તેમને ચાહતા હતા. પણ મને આટલો અંદાજ નહોતો. સમાજ પ્રત્યેની તેમની ઉદારતા અને સમાજ માટે તેમણે જે સમય અને ભોગ આપ્યો તેના લીધે તેઓ બહુ જાણીતા હતા."

ટ્રેસીએ પોતાના ટીનએજ દીકરાની તેમજ પતિના પરિવારજનોની સંભાળ લેવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.

દુનિયાભરમાંથી તેમના સબંધીઓ આવી રહ્યા છે. ટ્રેસી કહે છે, "તમે જ્યારે દુનિયાના બીજા ખૂણે હોવ અને આ વાત સાંભળો અને તમારી પાસે બીજી કોઈ ખાસ જાણકારી ન હોય ત્યારે એ ઘણું મુશ્કેલ બની જતું હોય છે."

'આ દેશ સુરક્ષિત છે'

મઝહરઉદ્દીન સઈદ અહેમદ કહે છે કે જીવનનો મોટાભાગનો સમય વતન ભારતમાં અને ત્યારબાદ સાઉદી અરેબિયામાં વિતાવ્યા બાદ તેઓ જ્યારે ન્યૂઝીલૅન્ડ આવ્યા ત્યારે તેમને અહીંનું જીવન કેટલું સુરક્ષિત અને ખાસ લાગ્યું હતું એને તે વર્ણવી શકે એમ નથી.

તે પોતાના બીજા દેશોમાં રહેતા મિત્રોને કહેતા, "તમને ઍરપૉર્ટ પર જતાં જાણે મરવાના હોવ એવી બીક લાગે છે. પણ અહીં અમને ઍરપૉર્ટ બહુ ગમે છે. અમારા માટે એ સુખની સફર જેવું છે. કારણકે આ દેશ બહુ સુરક્ષિત છે."

મિ. સઈદ અહેમદ કહે છે કે એક નાના સમુદાય માટે તો લિનવુડ મસ્જિદ જાણે એક ઘર સમાન હતી.

"અમને શુક્રવારે ખરેખર મસ્જિદ જવું ગમતું હતું અને અમે પ્રાર્થના કરતા હતા.", પ્રાર્થના શબ્દ પર ભાર મૂકીને તેમણે કહ્યું.

લિનવુડ મસ્જિદમાં હુમલાખોરનો સામનો કરવા બદલ અબ્દુલ અઝીઝને હીરોની જેમ જોવામાં આવી રહ્યા છે

જેને દુનિયાનો સૌથી સારો દેશ માનતા હતા ત્યાં પોતાની અને પોતાના દોસ્તોની સાથે આવું થયું એમ એ માની શકતા નથી.

મિ. સઈદ કહે છે કે શુક્રવારની પ્રાર્થના ચાલતી હતી ત્યારે ફાયરિંગના ત્રણ અવાજોથી તેઓ થીજી ગયા.

લોકોએ થોડો સમય તો પ્રાર્થના ચાલુ રાખી. મિ. સઈદને લાગ્યું કે કંઈક તો બની રહ્યું છે, એટલે તેમના કાન અવાજની દિશામાં હતા. એવામાં તો એક માણસે બૂમાબૂમ કરી, "ભાગો, ભાગો, કશાકની પાછળ સંતાઈ જાવ."

ખબર નહીં કેમ પણ ફાયરિંગના અવાજ છતાં તેઓ સીધા મેઈન દરવાજા તરફ ભાગ્યા અને હુમલાખોર અંદર આવ્યો ત્યારે દરવાજા નજીકની સ્ટૉરેજ માટેની એક જગ્યામાં સંતાઈ ગયા.

તેમને લાગે છે કે અબ્દુલ અઝીઝ નામના અન્ય એક ઉપાસકે હુમલાખોરની સામે ક્રેડિટ કાર્ડ મશીન ફેંક્યું એના લીધે...


...નું પસંદ નહીં કરે.”

ઓવૈસી કેવી રીતે ભાજપને નુકસાન કરી શકે?

ઓવૈસીની પાર્ટી ભાજપને એક રીતે નુકસાન કરી શકે, જેના વિશે વાત કરતાં આગજા કહે છે, “જો ઓવૈસીની પાર્ટીમાં મસલપાવર અને મનીપાવરના આધારે જો નેતાઓ જોડાય, જેમનું પહેલાં પણ રાજકીય બૅકગ્રાઉન્ડ હોય તો  તે મોટી અસર કરી શકે છે.”

તેઓ એમ પણ કહે છે કે કૉંગ્રેસના અસંતુષ્ટ નેતા આમની સાથે જોડાય એવું પણ બની શકે છે.

આગજા બીજું કારણ જણાવે છે કે ઓવૈસીની પાર્ટીની અમુક વાતો દલિત વર્ગને સ્પર્શે છે, જેનાથી દલિતો ઓવૈસીની પાર્ટીને સમર્થન કરે છે. એટલે દલિત અને મુસ્... બાકીનો લેખ લખો:

જરાતમાં ચૂંટણી લડશે તો ગુજરાતના મુસ્લિમ મતોનું વિભાજન થશે, જેનો ફાયદો ભાજપને મળશે. જોકે હજી ચૂંટણીને વાર છે અને એટલે હાલથી કોઈ પણ વાત કરવી અઘરી છે.

ભાજપ શું કહે છે?

ગુજરાતના ભારતીય જનતા પક્ષના પ્રવક્તા ભરત પંડ્યાએ કહ્યું હતું કે ગુજરાતમાં કયારેય ત્રીજી રાજકીય પાર્ટી સફળ થઈ નથી. ગુજરાતમાં કોઈ પણ પાર્ટી આવે તો તેનો ગુજરાત કે ભાજપને કોઈ ફેર પડવાનો નથી.

તેઓ કહે છે ગુજરાતને વિકાસ સાથે સંબંધ છે, વિવાદ સાથે નહીં.

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે ઓવૈસીનો પક્ષ વિચારો, નિવેદનો, કાર્યક્રમો દ્વારા વિવાદ, વેરઝેર અને વિભાજનની એટલે કે તોડવાની રાજનીતિ કરે છે. જ્યારે ગુજરાતની જનતા અને ભાજપ એકતા, શાંતિ, વિકાસની એટલે કે જોડવાની રાજનીતિમાં માને છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નું પેટ ઠીક થઈ જશે તો તેઓ જલદી સાજા થઈ જશે."

ઝીણાને તપાસ્યા બાદ ડૉ. ઈલાહી બક્ષે એવું તારણ કાઢ્યું હતું કે તેમનું પેટ તો બરાબર છે, પણ તેમની છાતી અને ફેફસાંની હાલત સંતોષકારક નથી.

ડૉ. ઈલાહી બક્ષની સલાહ મુજબ ક્વેટાના સિવિલ સર્જન ડૉ. સિદ્દીકી અને ક્લિનિકલ પેથોલૉજિસ્ટ ડૉ. મહમૂદ જરૂરી સાધનો તથા સામાન લઈને બીજા દિવસે ઝિયારત પહોંચી ગયા હતા.

એ પછી તેમણે ઝીણાના વિવિધ ટેસ્ટ કર્યા અને તેના રિપોર્ટે ડૉ. ઈલાહી બક્ષની શંકાને સાચી સાબિત કરી કે ઝીણા ક્ષય રોગ (ટીબી)થી પીડાઈ રહ્યા છે.

ડૉ. ઈલાહી બક્ષે ઝીણાની ... બાકીનો લેખ લખો:

ક પાસે આરામ કરવાનો સમય ક્યાં હતો?

બહેન સુધ્ધાંને ન કરી હતી બીમારીની જાણ

ઝીણા પાસે સમય બહુ ઓછો હતો અને કામ બહુ વધારે હતું. તેઓ નિયમિત રીતે ઇલાજ કરાવી શકયા ન હતા.

તેમણે તેમની બીમારી બાબતે તેમની સૌથી પ્યારી બહેનને પણ જણાવ્યું ન હતું. ડૉ. ઈલાહી બક્ષ પોતે એ તારણ પર પહોંચી ચૂક્યા હતા ત્યારે જ તેમણે તેમને પણ બીમારી બાબતે જણાવ્યું હતું.

માઉન્ટબેટન લાંબા સમય પછી લૅરી કૉલિન્સ અને ડૉમિનિક લૅપિયરને એક ઇન્ટરવ્યૂમાં જણાવ્યું હતું કે તમામ તાકાત ઝીણાના હાથમાં હતી. તેમણે કહ્યું હતું, "તેઓ ટૂંક સમયમાં આ દુનિયામાંથી ચાલ્યા જવાના છે એવું મને કોઈએ જણાવ્યું હોત તો મેં હિન્દુસ્તાનના ભાગલા થવા દીધા ન હોત. હિન્દુસ્તાન અખંડ રહી શકયું હોત. અડચણરૂપ માત્ર મિસ્ટર હતા. બીજા નેતાઓ આટલા જિદ્દી ન હતા. મને ખાતરી છે કે કૉંગ્રેસે એ લોકો સાથે કોઈક સમાધાન કર્યું હોત અને પાકિસ્તાન ક્યારેય અસ્તિત્વમાં  આવ્યું જ ન હોત."

ડૉ. ઈલાહી બક્ષે લખ્યું છે, "બીમારીનું નિદાન થઈ ગયું એટલે મેં એક તરફ ઇલાજ અને ભોજનમાં કેટલાક ફેરફાર કર્યા હતા. બીજી તરફ લાહોરથી ડૉ. રિયાઝ અલી શાહ, ડૉ. એસ.એસ. આલમ અને ડૉ. ગુલામ મહમદને ટેલિગ્રામ કર્યો હતો કે તેઓ જરૂરી સામાન તથા પૉર્ટેબલ એક્સ-રે મશીન લઈને તરત જ ઝિયારત પહોંચી જાય."

બાંગ્લાદેશની રચનામાં ભારતના 'ઑપરેશન જેકપૉટ'ની ભૂમિકા

30 જુલાઈ : વડા પ્રધાન સાથે મુલાકાત અને ઝીણાનો દવા લેવાનો ઇન્કાર

ફાતિમા ઝીણા અને ડૉ. બક્ષ

30 જુલાઈ, 1948ના રોજ બધા ડૉક્ટરો ઝિયારત પહોંચી ગયા હતા. ઝીણાની સારવાર માટે ક્વેટાથી એક અનુભવી નર્સ ફિલ્સ ડિલહમને એક દિવસ અગાઉ જ ઝિયારત બોલાવી લેવાયાં હતાં.

ઝીણાનો ઔપચારિક ઇલાજ શરૂ કરવાની શક્યતા સર્જાઈ હતી ત્યાં એક દિવસ એવી ઘટના બની કે જેનું રહસ્ય આજ સુધી બહાર આવ્યું નથી. જે લોકો એ ઘટના બાબતે જાણે છે તેઓ પણ કહે છે કે હવે એ રહસ્યને રહસ્ય જ રહેવા દેવું જોઈએ.

એ ઘટના બાબતે સૌથી પહેલાં ફાતિમા ઝીણાએ તેમનાં પુસ્તક "માય બ્રધર"માં લખ્યું હતું. તેમણે એ પુસ્તક જી. અલાનાની મદદ વડે લખ્યું હતું.

તેમનાં મૃત્યુ પછી તેનો મુસદ્દો જે દસ્તાવેજોમાંથી મળ્યો હતો તેને હવે ઈસ્લામાબાદસ્થિત નેશનલ આર્કાઇવ્ઝમાં રાખવામાં આવ્યા છે.

એ મુસદ્દાને 1987માં કાયદે આઝમ અકાદમી, કરાચીએ પુસ્તકના સ્વરૂપમાં પ્રકાશિત કર્યો હતો, પણ એ ફાતિમા ઝીણાએ 30 જુલાઈ, 1948ના રોજ બનેલી ઘટના બાબતે જે લખ્યું હતું એ ફકરાને તે પુસ્તકમાંથી કાઢી નાખવામાં આવ્યો...


...નું બંધ નહોતું કર્યું.

શીખો પણ સામો બરાબરનો જવાબ આપી રહ્યા હતા. જોકે હજારોની સંખ્યામાં ફાયરિંગ થતું હોય તેની સામે 21 શીખો રાઇફલોની શી વિસાત? કેટલો સમય ટકી શકાય?

પઠાણોએ ઘાસમાં આગ લગાવી

રામગઢીમાં સારાગઢીની યાદમાં બનેલું સિખ રેજિમેન્ટલ સૅન્ટર

દરમિયાન ઉત્તર દિશામાંથી ભારે પવન ફૂંકાયો તેનો લાભ પઠાણોએ ઉઠાવ્યો. તેઓએ ઘાસમાં આગ લગાવી લીધી, તેની જવાળાઓ કિલ્લાની દિવાલો તરફ આગળ વધવા લાગી.

ચારે બાજુ ધૂમાડો ફેલાયો તેનો લાભ લઈને પઠાણો કિલ્લાની દિવાલની બહુ નજીક આવી ગયા. જોકે શીખો બરાબર નિશાન લઈને અચૂક ગ... બાકીનો લેખ લખો:

કી કરી. તેમણે પલંગ ઉઠાવ્યા અને પોતાના માથે રાખીને આગળ વધ્યા. તેના કારણે શીખો તેમનું નિશાન લઈ શકતા નહોતા. કિલ્લાની બનાવટમાં એક ખામી હતી, તેનો પણ ફાયદો તેમણે ઉઠાવ્યો."

"તેઓ એવા ખૂણે પહોંચી ગયા, જ્યાંથી કિલ્લામાં ગાબડું પાડતી વખતે તેમને ઉપરથી કોઈ જોઈ શકે નહિ. ફોર્ટ ગુલિસ્તાંના કમાન્ડર મેજર દે વોએ પોતાની જગ્યાથી આ બધુ જોઈ રહ્યા હતા."

"તેમણે સારાગઢીના જવાનોને ઘણા સિગ્નલ મોકલ્યા, પણ સિગ્નલમેન ગુરમુખ સિંહ લૉકહાર્ટમાંથી આવી રહેલા સિગ્નલો વાંચવામાં જ વ્યસ્ત હતા. તેથી આ સિગ્નલો તરફ તેમનું ધ્યાન ગયું નહોતું."

મદદ માટેની કોશિશો નકામી ગઈ

લેફ્ટનન્ચ ક્રૅસ્ટર, લેફ્ટનેન્ટ બ્રાઉન, લેફ્ટનેન્ટ વૅન સોમેર(જમણી બાજુ ઊભેલા), લેફ્ટનેન્ટ મૅન, કૅપ્ટન કુસ્ટૅન્સ, લેફ્ટનેન્ટ કર્નલ જૉન હૉટન, મેજર ડેસ વોએક્સ, કૅપ્ટન સર્જન પાલ, જમણી બાજુથી ડાબે બેઠેલા લેફ્ટનેન્ટ ટર્નિંગ

લાન્સ નાયક ચાંદ સિંહ સાથે મુખ્ય બ્લૉકમાં રહેલા ત્રણેય જવાનો સાહિબ સિંહ, જીવન સિંહ અને દયા સિંહ માર્યા ગયા.

ચાંદ સિંહ એકલા રહી ગયા એટલે ઈશેર સિંહ અને બાકી વધેલા સાથીઓ તેમની કિલ્લાની સુરક્ષા માટેની જગ્યા છોડીને મુખ્ય બ્લૉકમાં તેમની પાસે આવી ગયા.

ઈશેર સિંહે હુકમ કર્યો કે પોતાની રાઈફલોમાં સંગીન પણ લગાવી દો. કિલ્લામાં પાડેલા ગાબડામાંથી જે પણ પઠાણ અંદર આવે તેને કાંતો ગોળીએથી ઠાર કરવો નહિ તો સંગીન ભોંકીને મારવો.

જોકે બહારની તરફ કિલ્લાનું રક્ષણ કરવા માટે હવે કોઈ શીખ સિપાહી નહોતા એટલે પઠાણો વાંસડાની નિસરણી લગાવીને ઉપર ચડી ગયા.

અમરિંદર સિંહ લખે છે, "આ ઇલાકામાં હજારો પઠાણો હોવા છતાં લેફ્ટનન્ટ મન અને કર્નલ હૉટન ફરી એકવાર પોતાના 78 સૈનિકોને લઈને સારાગઢી નજીક પહોંચ્યા. અંદર ઘેરાઈ ચૂકેલા પોતાના સાથીઓને બચાવવા માટે ફાયરિંગ શરૂ કરી દીધું, જેથી પઠાણોનો ધ્યાનભંગ થાય."

"તેઓ કિલ્લાથી ફક્ત 500 મિટર દૂર હતા ત્યારે તેમણે જોયું કે પઠાણો કિલ્લાની દિવાલ ઓળંગીને અંદર ઘૂસી ગયા છે. કિલ્લાના મુખ્ય દરવાજામાં આગ પણ લાગી હતી. હૉટનને અંદાજ આવી ગયો કે સારાગઢી કિલ્લો હાથમાંથી ગયો છે."

ગુરમુખ સિંહનો આખરી સંદેશ

અંગ્રેજ અધિકારીઓ સાથે ભારતીય સૈનિકો

દરમિયાન સિગ્નલ સંભાળી રહેલા ગુરમુખ સિંહે છેલ્લો સંદેશ મોકલ્યો કે પઠાણો મુખ્ય બ્લૉક સુધી પહોંચી ગયા છે.

તેમણે કર્નલ હૉટન પાસે સિગ્નલ આપવાનું છોડીને પોતાની રાઇફલ સંભાળવાની મંજૂરી માંગી. કર્નલે પોતાના છેલ્લા સંદેશમાં આ માટે તેમને મંજૂરી આપી દીધી.

ગુરમુખ...


...નું વિકસતું બજાર છે. તે સલામત તથા નફો રળી આપનારું બજાર છે. આથી વિદેશી રોકાણ સંસ્થાઓ (FII) ભારતમાં મોટા પાયે રોકાણ કરી રહી છે.

જાન્યુઆરી મહિનાના શરૂઆતના અમુક દિવસો દરમિયાન તેમણે ભારતની બજારમાંથી પૈસા કાઢ્યા હતા, જેના કારણે બજારમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. પરંતુ ગત બે-ત્રણ દિવસથી તેઓ ભારે રોકાણ કરી રહ્યા છે."

પ્રતીક કપૂરના કહેવા પ્રમાણે, આની પાછળનું વધુ એક કારણ વ્યાજદરમાં ઘટાડો છે. તેઓ ઉમેરે છે કે અમેરિકામાં ચૂંટણી સમાપ્ત થઈ ગઈ છે. બુધવારે બાઇડને શપથગ્રહણ કરી લીધા અને તેમણે પદભાર સંભાળતા જ જે મહત્ત્વપ... બાકીનો લેખ લખો:

રના કહેવા પ્રમાણે બજાર હજુ પણ ઉપર જશે. તેઓ કહે છે, "વિદેશી રોકાણકારો ભારત તરફ નજર કરતા જ રહેશે. જો બાઇડન દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલું આર્થિક પૅકેજ રંગ લાવશે. એ પહેલાં ટૂંકાગાળાનો સુધાર આવી શકે છે."

મતલબ કે આગામી દિવસો કે અઠવાડિયા દરમિયાન બજારમાં ઉત્તાર-ચઢાવ જોવા મળી શકે છે. કેટલીક કંપનીઓના શૅરના ભાવ ગગડશે. જોકે આ સુધાર એ નકારાત્મક ઘટાડો નહીં હોય. હાલમાં બજાર જરૂર કરતાં વધારે ઉછાળ પર છે એટલે એક કરૅક્શન જરૂરી છે.

જ્યારે બજારમાં ઘટાડો આવે અને મંદી ચાલી રહી હોય ત્યારે તેને બોલચાલની ભાષામાં BEAR RUN કહેવામાં આવે છે. ભાલુ સામેવાળાને પટકી-પટકીને મારતો હોવાથી આ શબ્દ રૂઢ થયો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નું શાહીન બાગ CAAના વિરોધપ્રદર્શનનું પ્રતીક બની ગયું.

ત્યારબાદ, NPR એટલે કે નેશનલ પૉપ્યુલેશન રજિસ્ટર અને NRC એટલે કે નેશનલ રજિસ્ટર ફૉર સિટીઝનનો મુદ્દો સામે આવ્યો.

આસામમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો NRCના લીધે હેરાન થયાં. CAAને લીધે પશ્ચિમ બંગાળના મુર્શિદાબાદથી લઈને દિલ્હીના જામિયા સુધી હિંસાઓ થઈ હતી.

દિલ્હીમાં કોમી રમખાણો

આ હિંસા દિલ્હીના કોમી રમખાણોમાં ફેરવાઈ. તેમાં 50થી વધુ હિન્દુ અને મુસ્લિમ માર્યા ગયા.

આ હુલ્લડો મોદી સરકાર માટે એક કાળા બટ્ટા જેવા હતું, કેમ કે આ સરકાર અત્યાર સુધી કોઈ પણ સાંપ્રદ... બાકીનો લેખ લખો:

રંતુ કેટલાંક રાજ્યોએ પણ સારું કામ કર્યું છે.

ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારના પરપ્રાંતીય મજૂરોની સમસ્યાએ કોરોના વાઇરસ સામેની લડત સાથે લૉકડાઉનને લીધે આ સરકારને અસ્વસ્થ બનાવી દીધી છે.

કામદારોની લાચારી

પોતાના ગામ પહોંચવા ટળવળતા મજૂરો સેંકડો કિલોમિટર દૂર ભૂખ્યા અને તરસ્યા પગપાળા અને સાઇકલ ચલાવતા જોવા મળ્યા.

મોદી સરકાર આ કામદારોની લાચારીને લીધે ઘેરાયી કેમ કે તેમણે લૉકડાઉન માટેની કોઈ તૈયારી નહોતી કરી.

આ બધા પ્રશ્નો અને મુશ્કેલીઓ વચ્ચે મોદી સરકારે રૂપિયા 20 લાખ કરોડના પૅકેજની જાહેરાત કરી.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સતત પાંચ દિવસ સુધી દરરોજ પૅકેજની રકમ ફાળવવાની વિગત જાહેર કરતી પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરી હતી.

હવે સરકાર સમક્ષ પડકાર એ છે કે જે પૅકેજ ફાળવણીની વાત કરવામાં આવે છે તે ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર સાચી સાબિત થવી જોઈએ.

મોદી સરકાર હજી પણ મોટા સુધારા, માળખાકીય ફેરફારો અને વેપારમાં સરળતા લાવવામાં વિશ્વાસ ધરાવે છે.

ભાજપે 2019ના ઘોષણાપત્રમાં, 2022માં, ભારતની આઝાદીનાં 75 વર્ષ પૂરાં થાય તેના ઉપલક્ષમાં 75 માઇલસ્ટોન હાંસલ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

જો મોદી સરકાર ખરેખર 75 માઇલસ્ટોન હાંસલ કરવામાં સફળ થાય તો ભારતની પ્રગતિની વાર્તા કોરોના વાઇરસની મહામારી કરતાં મહત્ત્વની બની રહેશે.

(શેખર ઐય્યર 'હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ'ના સિનિયર ઍસોસિયેટ ઍડિટર હતાં અને 'ડેક્કન હેરાલ્ડ'ના પોલિટિકલ ઍડિટર છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું જે અંતર્ગત સંસ્થાનોને ત્યાં ફરિયાદ સમિતિ નીમવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી.

આ કાયદા અંતર્ગત જાતીય શોષણની ફરિયાદ કરવા પર સંસ્થાની જવાબદારી બને છે કે તે એક ફરિયાદ સમિતિનું ગઠન કરે, જેની આગેવાની કોઈ મહિલા કરે.

કાયદા અનુસાર સમિતિના અડધાંથી વધુ સભ્યો મહિલાઓ હોવી જોઈએ અને જાતીય શોષણના મુદ્દા પર કામ કરતી કોઈ બાહ્ય ગેરસરકારી સંસ્થાના કોઈ પ્રતિનિધિને પણ તેમા સામેલ કરવા જોઈએ.

આવી ઘણી સમિતિમાં બાહ્ય પ્રતિનિધિ તરીકે રહી ચૂકેલાં 'ફેમિનિસ્ટ' લક્ષ્મી મૂર્તિ મુજબ આ કાયદો ખૂબ જ મહત્ત્વનો ... બાકીનો લેખ લખો:

વી છે, ત્યાં ચિંતાઓ જાહેર કરવામાં આવી છે.

તપાસ સમિતિનું ગઠન કરવું એ સંસ્થાની જવાબદારી છે અને તેના સભ્યો પણ એ જ નીમે છે.

એટલા માટે આ સંસ્થાઓનો આવી પ્રક્રિયાઓમાં ઘણો પ્રભાવ રહે છે.

દરેક સમિતિ પક્ષપાત કરે એ જરૂરી નથી પરંતુ જ્યારે ફરિયાદ કોઈ પ્રભાવી વ્યક્તિ વિરુદ્ધ થાય તો મહિલા પર દબાણ ઊભું કરવાનો આરોપ લાગે છે.

પરંતુ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાના વ્યક્તિગત અનુભવો લખવાથી શું હાંસલ થશે?

સંધ્યા મુજબ તેમને આશા છે કે આ પરથી સંસ્થાન સમજશે કે તેમને ત્યાં કામ કરનારા પુરુષો પાસેથી તેણે સારા વર્તનની અપેક્ષા કરવી પડશે અને એવું ના થવાં પર કડક પગલાં ભરવા પડશે.

'ધ ન્યૂઝ મિનિટ' વેબસાઇટનાં સંપાદક ધન્યા રાજેન્દ્રને બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે કેટલાંક વર્ષોથી મહિલા પત્રકારો પરસ્પર આવા અનુભવોને શૅર કરતી રહી છે.

તેમના મતે સોશિયલ મીડિયા પર શરૂ થયેલી આ ચર્ચા બાદ પણ ઘણી એવી મહિલાઓ છે જે પોતાની વાતને સાર્વજનિક કરવાનું સુરક્ષિત નથી સમજતી.

તેમણે કહ્યું, "હવે આ વાતો બહાર આવી છે અને સંસ્થાનોને સમજાયું છે કે આવું વર્તન ખોટું છે અને આ માટે કંઈક કરવું પડશે. મહિલાઓ માટે સુરક્ષિત વાતાવરણ ઊભું કરવાનું આ પ્રારંભિક પગલું છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...નુસાર, તેમાં શેલફિશ પ્રકારના ટૉક્સિન અને એલર્જી કરનારા પદાર્થો હોઈ શકે છે.

પોષક સૂચકાંક : 50

88. ગાજર (v)

36kcal

1100 વર્ષ પહેલાં અફઘાનિસ્તાનમાં ગાજર મળ્યાં હતાં. યુરોપમાં 1500ની સાલથી કેસરી ગાજર ઊગાડાય છે.

પોષક સૂચકાંક : 51

87. WINTER SQUASH (v)

34kcal

એક પ્રકારનું કોળું, ઉનાળું કોળું અને આ શિયાળું કોળું. ઉનાળું કોળાથી વિપરીત આ કોળું પાકી ગયા પછી ખવાય છે.

પોષક સૂચકાંક : 51

86. લીલા મરચાં (v)

29kcal

એક પ્રકારનાં મરચા, જેની છાલ લીલા રંગની ચમકદાર હોય છે. પાકી જાય ત્યારે તે લાલ રંગના થ... બાકીનો લેખ લખો:

ં ઓછું હોય છે.

પોષક સૂચકાંક : 52

77. PINK SALMON

127kcal9

આ માછલી ફેટ્ટી એસીડથી ભરપૂર હોય છે, જેમ કે ઓમેગા-3. તેના કારણે લોહીમાં કોલેસ્ટરૉલનું પ્રમાણ કાબૂમાં રહે છે.

પોષક સૂચકાંક : 52

76. ખાટી ચેરી (v)

50kcal

ખાટી ચેરી (જેનું શાસ્ત્રીય નામ છે - Prunus cerasus) તે મીઠી ચેરી (શાસ્ત્રીય નામ - P. avium) કરતાં જુદી જાત છે. તેને પ્રોસેસ કરીને કે ફ્રોઝન કરીને ઉપયોગમાં લેવાય છે.

NUTRITIONAL SCORE: 53

75. RAINBOW TROUT

141kcal8

સાલમોન પ્રકારની માછલી છે, જેના શરીર પર મેઘધનુષ જેવા રંગો હોય છે. પ્રશાંત મહાસાગરમાં થતી આ મધ્યમ કદની માછલી છે, જેમાં omega-3 ભરપૂર માત્રામાં હોય છે.

પોષક સૂચકાંક : 52

74. PERCH

91kcal4

આ માછલી ગર્ભવતી અને સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓને ખાવાની મનાઈ છે, કેમ કે તેમાં મર્ક્યુરીનું થોડું પ્રમાણ હોય છે.

પોષક સૂચકાંક : 53

73. લીલા વટાણા (v)

31kcal8

સ્ટ્રિંગ, સ્નેપ કે ફ્રેન્ચ બીન્સ તરીકે પણ લીલા વટાણાને ઓળખવામાં આવે છે. તેમાં saponinનું ખાસ્સું પ્રમાણ હોય છે, જે કોલેસ્ટરોલ ઘટાડવામાં ઉપયોગી મનાય છે.

પોષક સૂચકાંક : 54

72. RED LEAF LETTUCE (v)

16kcal5

કોબી પ્રકારનું આ શાક ઇસવી સન પૂર્વે 4500માં ઊગાડાતું હતું તેવા પુરાવા મળે છે. તેમાં ફેટ અને શુગર બિલકુલ નથી હોતા અને કેલ્શિયમનું ઊંચું પ્રમાણ હોય છે.

પોષક સૂચકાંક : 54

71. LEEKS (v)

61kcal

લીલી ડુંગળી અને લસણને એકદમ મળતી આવતી આ વનસ્પતિ છે. પ્રાચીન મેડિટરેનિયન વિસ્તારમાં ઉગતી જંગલી વનસ્પતિમાંથી તેની જાત વિકસી છે.

પોષક સૂચકાંક : 54

70. લાલ મરચી (v)

318kcal

લાલ મરચી અથવા લાલ મરચા સૂકવીને તેમાંથી બનતું મરચું પણ સ્વાદ ઉપરાંત કેટલાક ગુણ ધરાવે છે.

પોષક સૂચકાંક : 54

69. GREEN KIWIFRUIT (v)

61kcal

કિવિ ફ્રૂટ મૂળ ચીનમાં જોવા મળે છે. મિશનરીઓ ત્યાંથી તેનો છોડ 19મી સદીની શરૂઆતમાં ન્યૂઝિ લૅન્ડ લઈ ગયા, જ્યાંનું વાતાવરણ તેને માફક આવી ગયું હતું.

પોષક સૂચકાંક : 54

ગોલ્ડન કિવી

68. GOLDEN KIWIFRUIT (v)

63kcal

બોરની જેવા થતા કિવિફ્રૂટ ખાઈ શકાય છે અને તેમાં પોટેસિયમ તથા મેગ્નેશિયમ ખૂબ હોય છે. કેટલાક ગોલ્ડન કિવિફ્રૂટમાં વચ્ચે લાલ ભાગ હોય છે.

પોષક સૂચકાંક : 54

67. GRAPEFRUIT (v)

32kcal

નારંગી જેવું ગ્રેપફ્રૂટ વેસ્ટ ઇન્ડિઝમાં થતું હતું. ત્યાં થતા વિશાળ પોમેલો ફ્રૂટનું આ હાઇબ્રીડ અને નાનું ફળ છે.

પોષક સૂચકાંક : 54

66. MACKEREL

139kcal

તૈલી...


...ને 2600 રૂપિયા કરી દેવાયા છે.

એક તરફ દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ અને ખાદ્યતેલોના ભાવ વધી ગયા છે, તો બીજી તરફ હવે હવાઈ મુસાફરી પણ મોંઘી બનશે.

‘ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ’ના અહેવાલ અનુસાર કેન્દ્ર સરકારે ફ્લાઇટ્સના લઘુત્તમ દરોમાં ફરી એક વાર વધારો કર્યો છે. અને ઍરલાઇન્સને તેની કૂલ ફ્લાઇટ્સના 50 ટકા ક્ષમતા સાથે ઑપરેટ કરવા પણ છુટ આપી છે.

40 મિનિટની જે ફ્લાઇટના લઘુતમ દર 2300 રૂપિયા હતા તેમાં હવે 13 ટકાનો વધારો કરી તેને 2600 રૂપિયા કરી દેવાયા છે.

જ્યારે 40થી 90 મિનિટની ફ્લાઇટના દર જે 2900 રૂપિયા હતા તેને વધારી 3300... બાકીનો લેખ લખો:

આપતી?

કેદીએ કહ્યું મને કોરોનાકાળમાં જેલમાં સુરક્ષિત લાગે છે, બહાર નહીં જઈશ

મેરઠમાં એક રસપ્રદ બાબત સામે આવી છે. રાજ્ય સરકારે મેરઠ જેલમાં રહેલા 43 કેદીઓને કોરોનાને પગલે 8 સપ્તાહના ખાસ પેરોલ આપવા માટે મંજૂરી આપી હતી.

પરંતુ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર આશિષ કુમાર નામના કેદીએ ખુદ પેરોલ લેવાથી ઇન્કાર કરી દીધો છે.

કેદીનું કહેવું છે કે તેને કોરોનાકાળમાં બહાર કરતા અંદર વધારે સારુ લાગે છે. સરકારે તેની આ વાત માનીને પેરોલ પરત લઈ લીધા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને આ રીતે સમજાવે છે:

"તમે જ્યારે શરાબ પીવો છો ત્યારે શરાબ તમારા શરીરમાં ગયા પછી વેજો ડાયલેશન થાય છે. તેથી તમારા હાથ અને પગની રક્તવાહિનીઓ વિસ્તરે છે."

"તેમાં અગાઉ કરતાં વધારે લોહી વહેવા લાગે છે. તેથી તમને ગરમીનો અનુભવ થાય છે. તેથી લોકો માને છે કે પશ્ચિમી દેશોમાં લોકો એટલા માટે વધારે શરાબ પીવે છે કારણકે ત્યાં વધુ ઠંડી પડે છે."

તેઓ કહે છે, "હકીકતમાં શરાબના કારણે હાથ પગમાં લોહીનું પરિભ્રમણ વધવાથી ગરમીનો અનુભવ થતો હોય છે. તેના આધારે લોકો શિયાળાનાં કપડાં જેવા કે મફલર, જૅકેટ, હેટ, સ્વેટર વગેરે ઉતારી... બાકીનો લેખ લખો:

ફ ઠંડું હવામાન ધરાવતા દેશોની વાત કરીએ જ્યાં શરાબ વધારે પીવાતો હોય, તો રશિયા આવો એક દેશ છે.

ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના એક સંશોધન પ્રમાણે રશિયામાં વોડકાનું સેવન બહુ સામાન્ય છે. ત્યાં વધારે પડતો શરાબ પીવાના કારણે સરેરાશ આયુષ્યમાં ઘટાડો થયો છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને આકર્ષક ડાયાગ્રામ દોરીને બતાવી રહ્યા છે. દરેક જગ્યાએ એક જ રીતે હિંસાની શરૂઆત થાય છે.

દરેક હિંસાનો બનાવ બીજા બનાવની નકલ હોય તેવો લાગે છે. દરેક કિસ્સામાં અફવા આખરે પાયાવિહોણી સાબિત થાય છે.

અસમમાં ટોળાંએ આ બંને યુવકોની હત્યા કરી નાખી હતી

બાળકો ઉપાડી જતા હોવાની શંકાના આધારે ત્રિપુરામાં ત્રણ જણને રહેંસી નાખવામાં આવ્યા.

સોશિયલ મીડિયામાં ફેલાયેલા ફેક મેસેજને કારણે એક માણસને ક્રિકેટના બેટ અને લાકડીઓ વડે ફટકારવામાં આવ્યો. વ્હૉટ્સઍપના એક મૅસેજને કારણે તામિલનાડુમાં હિન્દી બોલનારા એક માણસને માર પડ્... બાકીનો લેખ લખો:

માં પ્રગતિ થઈ અને લાઉડ સ્પીકર સુધી પહોંચી, પણ હવે તેનો સામનો એસએમએસ જેવી અત્યાધુનિક ટેકનૉલૉજી સામે હતો.

પોતે સરકાર વતી કામ કરે છે તેવો દાવો ચક્રવર્તીએ કર્યો તો પણ લોકોએ તેમના પર હુમલો કર્યો. આ કિસ્સો દર્શાવે છે કે ટે ટેક્નૉલૉજી કઈ રીતે સમાજમાં રહેલી બર્બરતા અને ક્રૂરતાને ઝડપી બનાવી દે છે.

લિન્ચ મોબને ઉશ્કેરતી ડિજિટલ હિંસાને જુદા પ્રકારની સામાજિકતાની જરૂર છે.

ભારતમાં મૌખિક, લેખિત અને હવે ડિજિટલ એમ ત્રણેય યુગ સમાંતર ચાલી રહ્યા છે, ત્યારે ત્રણેય પ્રકારના યુગની હિંસામાં થોડી અતિશયોક્તિ પણ જોવામાં આવશે.

ટેકનૉલૉજીની ઝડપ અને ટોળાંની વિવેકહિનતા બંનેનો સંયોગ થાય તે બદલાતા સમાજની બહુ ખતરનાક નિશાની છે.

(શિવ વિશ્વનાથન જાણીતા શિક્ષણશાસ્ત્રી છે અને વૈકલ્પિક વિચારો અને કલ્પના પર કામ કરતી સંસ્થા 'કૉમ્પોસ્ટ હીપ' સાથે સંકળાયેલા છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને ઇશ્વરને બેવફા બન્યાનું પાપ માથે લેવા કરતાં ડરપોક અને નબળા નીવડ્યાનું તહોમત માથે લેવું હજાર દરજ્જે બહેતર છે.

આપણા અંતરાત્મા આગળ જૂઠા નીવડવા કરતાં દુનિયા આગળ જૂઠા દેખાવું એ કરોડ ગણું સારું છે.' એવું તેમણે લખ્યું.

પાંચ દિવસના ઉપવાસને તેમણે પ્રાયશ્ચિત અને સજા તરીકે ગણાવ્યા અને કહ્યું કે તેમનું જોઈને બીજા કોઈએ ઉપવાસ કરવા નહીં.

પોતાની જાતને 'શસ્ત્રવૈદ' તરીકે ઓળખાવીને ઑપરેશનમાં નિષ્ફળતા મળ્યાનું કબૂલ્યું અને કહ્યું કે 'મારે જ કાં તો ધંધો છોડી દેવો રહ્યો, નહીં તો તેમાં વધુ પ્રવીણતા મેળવવી રહી.'

... બાકીનો લેખ લખો:

ગાંધીજીને જણાવાયું હતું કે 'બધો દોષ સરકારને પક્ષે જ નથી. આપણા લોકો આક્રમણકારી, જોખમરૂપ અને ધાકધમકી આપનારા થતા જાય છે, અને તેઓ બેકાબૂ બનતા જાય છે તથા વર્તનમાં અહિંસક નથી.'

ગાંધીજીએ લખ્યું હતું કે સહારનપુરમાં ટાઉનહૉલનો બળજબરીથી કબજો લેવાનો પ્રયાસ થયો, કનૌજમાં સ્વયંસેવકો તોફાની બન્યા છે અને બાળકોને સ્કૂલે જતા અટકાવે છે.

ગોરખપુરમાં નોંધાયેલા 36,000 સ્વયંસેવકોમાંથી પૂરા સો પણ કોંગ્રેસની (અસહકારના આંદોલનની) પ્રતિજ્ઞાનું પાલન કરતા નથી.

જમનાલાલ બજાજને ટાંકીને તેમણે લખ્યું કે કલકત્તામાં એકદમ અવ્યવસ્થા છે. સ્વયંસેવકો વિદેશી કપડાં પહેરે છે.

દક્ષિણ ભારતમાંથી પણ અશાંતિના સમાચાર આવ્યા હતા. આ બધાને કારણે ગાંધીજીના મનમાં મંથન ચાલતું હતું.

તેમના માટે ભારતમાં વ્યાપક સ્તરે અસહકારનો-અહિંસક આંદોલનનો આ પહેલો પ્રયોગ હતો. લડતે અંગ્રેજી રાજથી ડરતા લોકોમાં જુસ્સો જગાડ્યો હતો.

પરંતુ એ જુસ્સો હિંસામાં ન ફેરવાય અને અહિંસક રહે, તેની ગાંધીજીને ફિકર હતી.

એવું ન થાય તો અંગ્રેજોનો કાઢવા જતાં હિંદુસ્તાન હિંસાના રસ્તે અને ગુંડાશાહી ભણી ફંટાઈ જવાનો ડર હતો.

'આટલા મોટા દેશમાં છૂટાછવાયા બનાવ બને તેના કારણે જામેલી લડત થોડી બંધ કરી દેવાય?'

એવું જેલમાં રહેલા પંડિત નહેરુને લાગતું હતું અને હજુ સુધી ઘણાને લાગે છે.

હકીકતમાં, ગાંધીજી એવા થોડાઘણા બનાવ નજરઅંદાજ કરી ચૂક્યા હતા અને વિચારતા હતા કે શું કરવું જોઈએ.

એવામાં ૫ ફેબ્રુઆરી, ૧૯૨૨ના રોજ ચૌરીચૌરાનો બનાવ બન્યો.

 ગાંધીજીએ પત્રમાં લખ્યા પ્રમાણે, 'ચૌરીચૌરાની ખબર દારૂખાનાને સળગાવનાર દીવાસળીરૂપ બની અને પરિણામે મોટો ભડકો થયો.'

 ગાંધીજી પોતે ચૌરીચૌરાના બનાવને કેટલું મહત્ત્વ આપતા હતા, તે આ વાક્યમાંથી સ્પષ્ટ થઈ જાય છે. લડત મોકુફ રાખવાનું કેમ જરૂરી બની ગયું, એ વિશે પંડિત નહેરુને ગાંધીજીએ લખ્યું હતું:

'સવિનયભંગ મોકૂફ રાખવામાં ન આવ્યો હોત તો આપણે અહિંસક લડત નહીં, પણ તત્ત્વતઃ હિંસક લડત ચલાવનારા બનત એ ખાતરીપૂર્વક માનજો...

હિંસાની દુર્ગંધ હજી ઘણી જ ઉગ્ર છે અને તેની અવગણના કરવી અથવા તેને મામૂલી લેખવી એ ગેરડહાપણભર્યું થઈ પડે.'

ગાંધીજી સ્પષ્ટ રીતે માનતા હતા કે આ પીછેહઠથી ફાયદો થયો છે.

વિશ્લેષણ

ગાંધીજીની વ્યાખ્યા પ્રમાણે સ્વરાજ ફક્ત 'પોતાનું રાજ' નહીં, 'પોતાની ઉપરનું રાજ' હતું. તેમાં ટોળાંની હિંસાને સ્થાન ન હતું.

 સ્વરાજની તેમની લડતનો એક મુખ્ય આશય લોકોનું સાચા માર્ગે ઘડતર કરવાનો હતો.

ટોળાંની...


...ને કારણે બધાં રાજ્યો ઍલર્ટ પર છે.

6 જાન્યુઆરીએ થયેલાં તોફાનો જેવી સ્થિતિ પેદા ન થાય તે માટે દેશભરમાં નેશનલ ગાર્ડની ટુકડીઓ વૉશિંગ્ટન મોકલી દેવાઈ છે.

એફબીઆઈએ બધાં 50 રાજ્યોની રાજધાનીઓમાં ટ્રમ્પ સમર્થક પ્રદર્શનકારીઓ દ્વારા સંભવિત સશસ્ત્ર માર્ચની ચેતવણી આપી છે.

ડીસીમાં નેશનલ મૉલને બંધ કરી દેવાયો છે. ચુસ્ત સુરક્ષા વચ્ચે રાજધાનીના રસ્તાઓ પર બેરિકેડિંગ કરાઈ રહ્યું છે.

સ્થાનિક અધિકારીઓએ લોકોને પોતપોતાનાં ઘરોમાંથી જ સમારોહને જોવાની અપીલ કરી છે.

ટ્રમ્પ સમર્થકોએ 17 જાન્યુઆરીએ પણ સશસ્ત્ર આંદોલનની ધમકી ... બાકીનો લેખ લખો:

ા) થાય છે, તેને રાજ્ય સરકારના નામે કરવાનો અને તેની પર કબજો કરવાનો આદેશ પાસ કરાયો છે.

હાલમાં આઝમ ખાન પોતાના ધારાસભ્ય પુત્ર અબ્દુલ્લાહ આઝમ ખાન સાથે છેલ્લા 11 મહિનાથી સીતાપુર જેલમાં બંધ છે અને તેમના પર સત્તા પરિવર્તન બાદ 100થી વધુ કેસ નોંધાઈ ચૂક્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને કુલદીપ યાદવ અગાઉ ડે-નાઇટ દુલીપ ટ્રૉફી રમી ચૂક્યા છે.

 જેમાં પૂજારાએ તો બેવડી સદી ફટકારી હતી. પંત અને કુલદીપ યાદવની ટીમમાં પસંદગી થાય તો 22મી નવેમ્બરે એવા ચાર ખેલાડી હશે જેની પાસે અગાઉ ડે-નાઇટ ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટનો અનુભવ હશે.

આ ઉપરાંત મોહમ્મદ શમી અને રિદ્ધિમાન સહા ક્લબ ક્રિકેટમાં પિંક બૉલથી રમેલા છે. જોકે આ સિવાયના ખેલાડીઓ માટે આ પ્રકારના ક્રિકેટનો અનુભવ નથી જેમાં ખુદ વિરાટ કોહલી પણ આવી જાય છે.

બીજી તરફ બાંગ્લાદેશમાં માત્ર એક ફર્સ્ટ ક્લાસ મૅચ ફ્લડલાઇટ હેઠળ રમાઈ હતી જે છેક ફેબ્રુઆરી 2013મા... બાકીનો લેખ લખો:

વાતાવરણ હોય છે.

દેશના અન્ય ભાગમાં સાંજ પડે ત્યારે કોલકતામાં લગભગ રાત્રી જેવું વાતાવરણ બની જાય છે.

ડે-નાઇટ ટેસ્ટમાં ખરેખર પ્રેક્ષકો આવશે ?

આ તમામ પરિબળ બાદ સૌથી મહત્ત્વનું પરિબળ છે પ્રેક્ષકો.

ડે-નાઇટ ટેસ્ટનું આયોજન પ્રેક્ષકોને આકર્ષવા માટે જ છે પરંતુ ભારતમાં આ પ્રકારની ટેસ્ટ નિહાળવા પ્રેક્ષકો આવશે ખરા? આ સૌથી મોટો સવાલ છે. બોર્ડની નીતિ મુજબ ટેસ્ટની ફાળવણી રૉટેશન પૉલિસી મુજબ થાય છે.

મુખ્ય શહેરો સિવાયનાં શહેરમાં આમેય ટેસ્ટમાં પ્રેક્ષકો આવતા નથી. તાજેતરમાં રાંચી કે પૂણેમાં આમ બન્યું હતું.

બીજું પ્રેક્ષકોને કેવી સવલતો મળે છે તે સૌ જાણે છે.

વન-ડેમાં પણ પ્રશંસકોને ભારે હાડમારીનો સામનો કરવો પડતો હોય છે પણ તે એક દિવસ પૂરતું હોય છે એટલે કદાચ લોકો ચલાવી લેતા હશે પરંતુ પાંચ દિવસ સુધી આવો સંઘર્ષ કરવો ક્રિકેટપ્રેમીને પોષાય તેમ નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને ગાંધીનો અને ખાદીનો રંગ ખરો પણ અસ્વાદ નહીં. બાળકો માટે બનેલું ભોજન જો સ્વાદિષ્ટ ન બન્યું હોય કે જરીકે કાચું હોય તો ચલાવી ન જ લે.

એક જમાનામાં જ્યારે મદદ ખૂબ ઓછી હતી ત્યારે નાગજીભાઈ પોતે સાઇકલ પર અનાજ ઉઘરાવવા જતા અને જાતે રાંધીને જમાડતા હતા.

આજે નાગજીભાઈના મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ ભણી-ગણીને, પોતપોતાનો કામધંધો શોધીને જેને આપણે મુખ્યપ્રવાહ કહીએ છીએ એવા સમાજનો હિસ્સો બન્યા છે. કેટલાક સરકારી તો કેટલાક ખાનગી નોકરી કરે છે. કેટલાકે પોતાોન સ્વતંત્ર ધંધો પણ વિકસાવ્યો છે.

જાણીતા લોકોનાં બાળકો અનાથ બાળકો સ... બાકીનો લેખ લખો:

ષણસંસ્થામાં વાલીમિટિંગ પણ નિયમિત અને એ પણ પાછી એવી કે એમાં વાલીએ રાતવાસો કરવો પડે.

નાગજીભાઈ દેસાઈ, શાંતાતાઈ અને બાળકો

બાળકો, વાલીઓ, શિક્ષકો સહુ સાથે રહે અને એકબીજાનું સારું-નરસું સમજે.

નાગજીભાઈના અનેક વિદ્યાર્થીઓ એવા છે જેમણે એમનાં માતાપિતાનાં વ્યસનો છોડાવ્યાં છે.

1983માં લોકભારતીએ ઝાડનાં પારખાં ફળ પરથી શ્રેણી પ્રકાશિત કરી હતી.

એમાં ત્યાંથી નીકળેલા વિદ્યાર્થીઓ એમનાં જીવનમાં એમણે શું કર્યું એની વાત કરે છે.

એ શ્રેણીનો પ્રથમ મણકોમાં 'અંધારા ભેદી'ને પુસ્તિકામાં એમના સંઘર્ષનું આત્મવૃતાંત જોવા મળે છે.

મનુભાઈ પંચોલી 'દર્શક'ને તેમના આ વિદ્યાર્થી (નાગજી દેસાઈ) માટે અપાર પ્રેમ અને ગૌરવ હતું.

આ ઉપરાંત પણ અનેક પુસ્તકો તેમણે લખ્યાં છે. બાળગીતો/અભિનય ગીતો ગાતાં તેમને સાંભળવા-જોવા અને ગરબા લેતા કે નાચતા જોવા એ જીવનનો એક લહાવો હતો.

1984માં પ્રકાશિત થયેલા તેમના અન્ય પુસ્તક 'હૈયું અને હૂંફ'માં અનાથ બાળકોની મૂંઝવણ અને પ્રશ્નોને વાચા મળી છે.

બાળમાનસને સમજીને કેવી રીતે તેના જવાબ આપવા તેની વાત પુસ્તકમાં છે. આ પુસ્તકમાં 25 અનાથ બાળકોના જીવનપ્રસંગોની જે વાતો છે તે આંખ ભીંજવી દેનારી છે.

ચાલવાની ઝડપ એવી કે દોડવું પડે

મનુભાઈ પંચોલી 'દર્શક' સાથે નાગજીભાઈ દેસાઈ

મારો તે કુટુંબ સાથે 1982-83થી સંબંધ. આ માટે નિમિત્ત તેમની પુત્રવધૂ જયશ્રી સાથેની મારી અનન્ય મૈત્રી.

સમાજકાર્યની અધ્યાપિકા તરીકે એ જોયું છે કે મોટાભાગની આવી સંસ્થાઓ મુખ્ય વ્યક્તિની ગેરહાજરી બાદ પછીની પેઢી તૈયાર ન કરી હોવાને કારણે સંસ્થા તકલીફમાં મુકાય છે.

નાગજીભાઈ તો દીર્ઘદૃષ્ટા હતા તેથી M.S.W. થયેલી તેમની પુત્રવધુને વર્ષોથી સંસ્થાની પ્રવૃત્તિમાં સાંકળી હતી.

આ ઉપરાંત છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી મૈત્રી-વિદ્યાપીઠ અને પાછળથી લોક-વિદ્યાલયની સંપૂર્ણ જવાબદારી તેમણે જયશ્રીબહેનને સોંપી દીધી હતી. પોતે સંસ્થામાં આંટો મારે પણ કોઈ દખલગીરી-આગ્રહો નહીં.

જયશ્રીબહેન પૂછે ત્યાં જરૂરી માર્ગદર્શન આપે. હાથ-પગ ચાલતા હોય, મગજ સાબૂત હોય અને પોતે લોહી-પાણી સીંચીને સંસ્થા શરૂ કરી હોય તેને બીજાને ચલાવવા માટે સોંપી દેવાની હિંમત કરવી તે નાનીસૂની વાત નથી.

હું જ્યારે-જ્યારે મારા M.S.W.ના વિદ્યાર્થીઓને લઈને તેમની સંસ્થા બતાવવા જાઉં તો ૮૪-૮૬ વર્ષે તે જાતે જ મારા વિદ્યાર્થીઓને સંસ્થાદર્શન અને પરિચય કરાવે.

તેમની ચાલવાની ઝડપ એવી કે મારા વિદ્યાર્થીઓને દોડવું પડે અને પછી તેઓ વિદ્યાર્થીઓ સાથે વાતો માંડે...


...ને ગીતા રૉયનાં 1953માં લગ્ન થઈ ગયાં હતાં.

દરિયાદિલ ગુરુ દત્ત

અંગ્રેજી સામયિક 'આઉટલૂક'એ 2003માં ભારતની દસ સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી ફિલ્મો વિશે સર્વેક્ષણ કરાવ્યું હતું. તેમાં ટોચની દસ ફિલ્મો પૈકીની ત્રણ ફિલ્મો ગુરુ દત્તની હતી.

લલિતા લાજમીના જણાવ્યા મુજબ, ગુરુ દત્ત બાળપણથી જ સર્જનાત્મક પ્રકૃતિના હતા.

તેમને પતંગ ઉડાવવાનો જોરદાર શોખ હતો. તેઓ પોતાની પતંગો જાતે બનાવતા હતા.

ગુરુ દત્તના નામથી લાગે કે તેઓ બંગાળી હશે, પણ એમનો જન્મ મેંગલોરમાં થયો હતો અને તેમની માતૃભાષા કોંકણી હતી.

તેમને બાળપણથી જ નૃત્... બાકીનો લેખ લખો:

કે તમે તો સંગીતના બાદશાહ છો. તમે સંગીત વિના આ નઝ્મ શા માટે નથી ગણગણતા.

રફીએ થોડી વાર વિચાર્યું અને પછી પોતાના સૂરીલા અવાજમાં એ નઝ્મ ગાવા લાગ્યા.

ગુરુ દત્તે તેને પોતાના ટેપરેકોર્ડર પર રેકોર્ડ કરી લીધી હતી અને પોતાની ફિલ્મ 'પ્યાસા'માં તેનો અદ્દલ ઉપયોગ કર્યો હતો.

સ્ટુડિયોમાં રેકોર્ડ ન થયેલી હોવાને કારણે તેની ગુણવત્તા ઉત્તમ ન હતી, પણ એ કારણે દૃશ્યમાં વાસ્તવિકતા આવી હતી.

ગુરુ દત્ત, ગીતા અને વહીદાનો પ્રણયત્રિકોણ

વહીદા રહેમાન સાથે ગુરુ દત્ત.

'પ્યાસા'ના નિર્માણ દરમ્યાન ગીતા અને ગુરુ દત્ત વચ્ચે અંતર વધવાનું શરૂ થયું હતું. તેનું કારણ ફિલ્મની હીરોઈન વહીદા રહેમાન સાથે વધી રહેલી ગુરુ દત્તની ઘનિષ્ઠતા હતી.

ગીતા અને ગુરુ દત્ત વચ્ચે શંકા એટલી હદે વધી ગઈ હતી કે એક દિવસ ગુરુ દત્તને એક ચિઠ્ઠી મળી.

એ ચિઠ્ઠીમાં લખવામાં આવ્યું હતું કે "હું તમારા વિના રહી શકું તેમ નથી. અગર તમે મને ચાહતા હો તો આજે સાંજે સાડા છ વાગ્યે મને મળવા માટે નરીમન પોઇન્ટ આવજો. તમારી વહીદા."

ગુરુ દત્તે એ ચિઠ્ઠી તેમના દોસ્ત અબરાર અલ્વીને દેખાડી ત્યારે અબરારે જણાવ્યું હતું કે આ ચિઠ્ઠી વહીદાએ લખી હોય એવું તેમને લાગતું નથી.

ગુરુ દત્ત તેમના પ્રિય ડોગ ટોની સાથે.

બન્નેએ એ ચિઠ્ઠીનું રહસ્ય જાણવાની યોજના બનાવી. અબરાર તેમની ફિઆટ કારમાં નરીમન પોઈન્ટ પહોંચ્યા અને તેમણે તેમની કારને સીસીઆઈ પાસેની એક ગલીમાં પાર્ક કરી દીધી.

તેમણે જોયું કે ગીતા દત્ત અને એમની સખી સ્મૃતિ બિસ્વાસ એક કારની પાછલી સીટ પર બેસીને કોઈને શોધવાના પ્રયાસ કરતાં હતાં.

પાસેની એક બિલ્ડિંગમાંથી ગુરુ દત્ત પણ આ નજારો જોઈ રહ્યા હતા. ગીતા દત્ત અને ગુરુ દત્ત ઘરે પહોંચ્યા પછી બન્ને વચ્ચે આ મુદ્દે જોરદાર ઝઘડો થયો હતો અને બન્ને વચ્ચે વાતચીત પણ બંધ થઈ ગઈ હતી.

બિછડે સભી બારી-બારી

ગુરુ દત્તના મૃત્યુના દસ દિવસ પહેલાં તેમનાં બહેન લલિતા તથા બનેવી તેમને મળવા ગયા હતા. એ જમાનામાં તેઓ કોલાબામાં રહેતા હતા.

તેમને ત્યાં એક સંગીતસભાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. તેમાં ઉસ્તાદ હલીમ જાફર ખાં સિતારવાદન પ્રસ્તુત કરવાના હતા.

એ સંગીતસભાનું આમંત્રણ ગુરુ દત્તને આપવા તેઓ ગયા ત્યારે ગુરુ દત્ત તેમની ફિલ્મ 'બહારેં ફિર ભી આયેંગી'ને ફાઇનલ ટચ આપી રહ્યા હતા.

ગુરુ દત્તે તેમને કહ્યું હતું કે મને પાર્ટીઓ પસંદ નથી. એટલે હું તમારે ત્યાં નહીં આવું, પણ ટૂંક સમયમાં સાથે ભોજન જરૂર કરીશું.

અલબત, એવું ક્યારેય બન્યું નહી. ગુરુ દત્ત...


...ને ગેરબંધારણીય ગણાવતા હતા.

આ ચુકાદાએ દેખીતી રીતે સૈન્યની દુખતી રગ દાબી દીધી હતી.

સૈન્યએ એવું નિવેદન બહાર પાડ્યું હતું કે "આ ચુકાદાથી સશસ્ત્ર દળોને તીવ્ર વેદના થઈ છે. "જનરલ મુશર્રફ ક્યારેય દેશદ્રોહી હોઈ ન શકે."

એ ચુકાદા બાબતે ટિપ્પણી કરતાં એચઆરસીપીના હૅરિસ ખાલિકે જણાવ્યું હતું કે ન્યાયમૂર્તિ સેઠની શબ્દોની પસંદગી બાબતે કેટલાક લોકો અસહમત હોઈ શકે, પરંતુ "લશ્કરી શાસકને બંધારણની ભાવના અનુસાર દેશદ્રોહ માટે દોષિત ઠેરવવાનું તેમનું કામ એક ઐતિહાસિક પરાક્રમ હતું."

એ ચુકાદાને આજે પણ કોર્ટ્સ મારફત પડકાર... બાકીનો લેખ લખો:

ી શક્યતા હતી

વકાર અહેમદ સેઠનો જન્મ તત્કાલીન નૉર્થવેસ્ટ ફ્રન્ટિયર પ્રૉવિન્સના ડેરા ઇસ્માઇલ ખાન શહેરના એક મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાં 1961ની 16 માર્ચે થયો હતો.

તેમણે મોટાભાગનું શિક્ષણ પેશાવરમાં લીધું હતું. 1985માં તેઓ કાયદા અને પૉલિટિકલ સાયન્સમાં ગ્રેજ્યુએટ થયા હતા.

એ જ વર્ષે તેમણે વ્યવસાયી વકીલ તરીકે નોંધણી કરાવી હતી.

ન્યાયમૂર્તિ સેઠથી પરિચિત વકીલોએ જણાવ્યું હતું કે મૂળભૂત રીતે તેઓ સમાજવાદી હતા.

ડાબેરી પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીની વિદ્યાર્થી પાંખમાં તેઓ સક્રિય હતા. બાદમાં તેમણે તેમની ઑફિસમાં કાર્લ માર્ક્સ, વ્લાદિમિર લેનિન અને લીઓન ટ્રૉટસ્કીના પોસ્ટર્સ લટકાવ્યાં હતાં.

ન્યાયમૂર્તિ સેઠ સાથે ગાઢ સંબંધ ધરાવતા પેશાવરસ્થિત વકીલ શાહનવાઝ ખાને કહ્યું હતું કે "તેઓ હંમેશાં લો-પ્રોફાઈલ રહ્યા હતા અને પીએચસી બારનાં રાજકારણમાં ક્યારેય સક્રિય ન હતા."

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે "તેઓ તેમણે જેમાં વકીલાત કરવાનું સ્વીકાર્યું હોય એ કેસોની વિગત પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા હતા."

"મોટાભાગના વકીલોને અરજદાર તેમની ફી ચૂકવતો હોય ત્યાં સુધી ગમે તેવા કેસની વકીલાત સ્વીકારવાનો વાંધો ન હતો, પણ ન્યાયમૂર્તિ સેઠ મહત્ત્વહીન કેસો સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરી દેતા હતા."

માફીને લાયક હોય તેવા કેસમાં પોતાની ફી માફ કરી દેતા વકીલ તરીકે પણ ન્યાયમૂર્તિ સેઠને યાદ રાખવામાં આવશે.

તેઓ તેમના ચુકાદાઓમાં ઝીણવટભરી કાયદાકીય મથામણ કરતા હતા.

જાન્યુઆરી, 2019માં બહાર પાડવામાં આવેલા પાકિસ્તાનની લશ્કરી અદાલતો વિશેના પોતાના બ્રીફિંગ પેપર્સમાં ઇન્ટરનેશનલ કોર્ટ ઑફ જસ્ટિસે (આઈસીજે) સ્વીકાર્યું હતું કે લશ્કરી અદાલતો દ્વારા દોષી ઠરાવાયેલા લોકોની અરજીઓને પાકિસ્તાનની સુપ્રીમ કોર્ટે 2016માં કાર્યક્ષેત્ર બહારની ગણાવીને ફગાવી દીધી હતી, પણ એ જ અરજદારોએ ન્યાયમૂર્તિ સેઠની હાઈ કોર્ટનો સંપર્ક 2018માં કર્યો ત્યારે તેનું પરિણામ અલગ આવ્યું હતું.

પાકિસ્તાનમાં છૂપાયેલા વિશ્વના મોસ્ટ વૉન્ટેડ ગુનેગાર બિન લાદેનને શોધવામાં અમેરિકાના મદદગાર બનેલા લાદેનના કહેવાતા ડૉક્ટર શકિલ આફ્રિદીને આરોપમુક્ત કરીને ન્યાયમૂર્તિ વહીવટીતંત્રને વધુ આંચકો આપશે એવું ઘણાએ વિચાર્યું હતું.

પાકિસ્તાનમાં છૂપાયેલા અલ-કાયદાના નેતા બિન લાદનને અમેરિકાએ હવાઈ હુમલામાં ખતમ કર્યો તેનાથી પાકિસ્તાન ભારે શરમજનક સ્થિતિમાં મૂકાયું હતું.

ઘણા લોકો માને છે કે દેશદ્રોહના આરોપી બનાવાયેલા ડૉ. આફ્રિદી બલીનો બકરો બન્યા છે.

બિન લાદેનને ખતમ...


...ને જણાવતાં સરકારી વકીલે ઉમેર્યું હતું, "લગ્નસંસ્થા અને તેની પવિત્રતાને ભારતીય સમાજ સર્વોચ્ચ મહત્ત્વ આપે છે."

કાયદાની ટીકા કરતા લોકો શું કહે છે?

ટીકા કરતા લોકો આ કાયદાને "સ્ત્રીઓ પ્રત્યે અણછાજતું વલણ દાખવતો, હડહડતો મહિલા-વિરોધી" અને "સમાનતાના અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરતો" ગણાવે છે.

અરજદાર જોસેફ શાઈને કહ્યું હતું, "જાતીય સંબંધમાં ભાગીદાર બે પૈકીની એક વ્યક્તિને જ સજા કરવાનું કોઈ તર્કસંગત કારણ નથી."

આ કાયદાને પડકારતી અગાઉની અરજીઓ ફગાવતી વખતે સર્વોચ્ચ અદાલતે એવું ધાર્યું હતું કે "ભ્રષ્ટ કરનાર પુરુષ છ... બાકીનો લેખ લખો:

ત બનાવવો જોઈએ."

બીજા ક્યા દેશોમાં એડલ્ટરી ગુનો ગણાય છે?

દક્ષિણ કોરિયાની સરકારે 2015માં આવા જ એક કાયદાને રદ કર્યો હતો.

તે કાયદા અનુસાર, વ્યભિચારી પુરુષને બે વર્ષ કે તેથી ઓછા કારાવાસની સજા કરી શકાતી હતી. અદાલતે જણાવ્યું હતું કે આ કાયદો આત્મનિર્ણય અને નિજતાનું ઉલ્લંઘન કરે છે.

બ્રિટન અને મોટાભાગના યુરોપમાં એડલ્ટરી ગુનો નથી. સર્વેક્ષણના તારણ અનુસાર, મોટાભાગના અમેરિકનોને એડલ્ટરી સ્વીકાર્ય નથી, પણ તેઓ તેને ગુનો ગણતા નથી.

તેમ છતાં ન્યૂ યોર્ક સહિતનાં અમેરિકાનાં વીસથી વધુ રાજ્યોમાં એડલ્ટરીને ગેરકાયદે ગણવામાં આવે છે.

સ્ટેન્ફોર્ડ યુનિવર્સિટી ખાતેના કાયદાના પ્રોફેસર અને 'એડલ્ટરીઃ ઇનફિડિલિટી ઍન્ડ ધ લૉ' પુસ્તકનાં લેખિકા ડેબોરાહ રોડે બીબીસીને કહ્યું હતું, "ફોજદારી કાયદાઓ મોટેભાગે પ્રતિકાત્મક કારણોસર અમલમાં છે અને તેને રદ કરવાની રાજકીય કિંમત કોઈએ ચૂકવવી પડે તેમ નથી."

બ્રિટનમાં એડલ્ટરી ફોજદારી ગુનો નથી અને અન્ય ઘણા દેશોની માફક એડલ્ટરી છૂટાછેડા માટે આપવામાં આવતા મુખ્ય કારણો પૈકીની એક છે.

જીવનસાથીની બેવફાઈની જાણ થયા પછીના છ મહિના સુધી દંપતિ સાથે રહ્યું હોય તો તેઓ એડલ્ટરીને છૂટાછેડા લેવાનું એક કારણ ગણાવી શકતા નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને જાય છે. પરિવાર સાથે તેની ઉજવણી વૈભવ ધનસંપત્તિ છે કે જેને મેળવવાની મારી હેસિયત નથી.

હું માત્ર મારી સખીઓએ સંભળાવેલી વાતોને સાંભળીને ખુશ થઉં છું. જે બાબતોનાં હું સપનાં જોઉં છું, તે સપનાં મારી બહેનપણીઓ વાસ્તવમાં માણે છે.

મારી બહેનપણીઓ જ મારા ભાઈબહેનો છે કે જેમની સાથે હું મારા બધા સુખ અને દુઃખ અંગે વાત કરી શકું છું.

હું મારી દરેક ભાવના તેમની સાથે શેર કરું છું. જ્યારે હું એકલી લડતાંલડતાં થાકી જઉં છું, ત્યારે તેઓ મારું ધ્યાન રાખે છે.

હોસ્ટેલના વૉર્ડને સમજાવ્યું, માનો પ્રેમ કેવો હોય છે

અમારાં ... બાકીનો લેખ લખો:

ણીના નિર્માતા દિવ્યા આર્યા છે. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને ટાર્ગેટ કરશો તો એક દિવસ તમે એ લોકોનું નિશાન બનશો એ દેખીતું છે. મુદ્દો તકનો હોય છે."

સુજાતા ઉમેરે છે કે "2018ના અન્વય નાઇકના કેસની તપાસ ફરી શરૂ કરવાનો મામલો એવી તક જ હતી. અર્ણવે સુશાંતસિંહ રાજપુતના કેસમાં પુરાવા વિના રિયા ચક્રવર્તીને ગુનેગાર જાહેર કરી દીધી છે. હવે અર્ણવની વિરુદ્ધ તો આખી સ્યુસાઇડ નોટ છે, પરિવારજનોનું નિવેદન છે. રિયાના મામલામાં જે સાચું છે તે અર્ણવ ગોસ્વામીના મામલામાં પણ સાચું હોવું જોઈએ. બન્ને કેસ મોતના છે. બન્ને કેસમાં માપદંડ અલગ-અલગ હોઈ શકે નહીં."

હકીકત એ પણ છે કે અન્વય નાઇ... બાકીનો લેખ લખો:

વાવેતર સૌથી પહેલાં કૉંગ્રેસે કર્યું હતું. ગુનાહિત ભૂતકાળ ધરાવતા લોકોને પહેલા કાઉન્સિલર બનાવ્યા હતા, વિધાનસભામાં પહોંચાડ્યા હતા, મુખ્ય મંત્રી બનાવ્યા હતા અને છેક સંસદ સુધી પહોંચાડ્યા હતા. આ બધું કટોકટીને આભારી છે. આવું જ ચાલતું રહેશે તો ખબર નહીં કે મહારાષ્ટ્રનું રાજકારણ કઈ તરફ જશે."

તેઓ કહે છે કે "ઉદ્ધવ ઠાકરે જે કરી રહ્યા છે એ રાજકીય બદલાની ભાવનાથી નહીં, પણ અંગત બદલાની ભાવના સાથે કરી રહ્યા છે. એ અંગત બદલાની ભાવનાનો ઉપયોગ બીજા રાજકીય પક્ષો કરી રહ્યા છે. એ પક્ષો તેમને કઠપૂતળીની માફક નચાવી રહ્યા છે. એ પક્ષો કોણ છે તે બધા જાણે છે."

રામબહાદુર રાય માને છે કે આ સમગ્ર મામલાનું મૂળ સુશાતસિંહ રાજપુતની ભૂતપૂર્વ મેનેજર દિશા સાલિયાનના મોત બાબતે રિપબ્લિક ટીવી પરના કાર્યક્રમોમાં છે. દિશા સાલિયાને સુશાંતસિંહ રાજપુતના મોતના થોડા દિવસ પહેલાં 2020ની 8 જૂને આત્મહત્યા કરી હતી.

રામબહાદુર રાય કહે છે કે "આ પ્રકરણ વિશેના એક કાર્યક્રમમાં અર્ણવ ગોસ્વામીએ આદિત્ય ઠાકરેને નિશાન બનાવ્યા હતા. અર્ણવે તેમના માટે 'બેબી પૅંગ્વિન' શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હતો. ઉદ્ધવ ઠાકરેએ તે વાત બરાબર યાદ રાખી છે."

તાજેતરમાં દશેરા નિમિત્તે યોજાયેલી રેલીમાં ઉદ્ધવ ઠાકરેએ કહ્યું હતું કે તેમને અને આદિત્ય ઠાકરેને પુરાવા વિના નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.

રામબહાદુર રાય ઉમેરે છે કે ઉદ્ધવ ઠાકરે જે કરી રહ્યા છે તેમાં તેમની અયોગ્યતા સાબિત થાય છે કારણ કે કામ બદલાની ભાવના સાથે થઈ રહ્યું છે. વળી, બીજા કોઈનો દોરીસંચાર છે એ પણ સાબિત થાય છે.

શિવસેના-બીજેપીઃ કભી દૂર, કભી પાસ

રામબહાદુર રાયનો સમાવેશ બીજેપીની નજીક હોય તેવા પત્રકારોમાં થાય છે. તેમણે શિવસેના અને બીજેપીની યુતિથી માંડીને 2019માં બન્ને પક્ષ અલગ થયા ત્યાં સુધીની ઘટનાઓને નજીકથી નિહાળી છે.

બન્ને પક્ષોની યુતિ કઈ રીતે બની તેનું કારણ જણાવતો 80ના દાયકાનો એક કિસ્સો યાદ કરતાં રામબહાદુર રાય કહે છે કે "1989માં શિવસેના તથા બીજેપીની યુતિ પહેલી વાર થઈ ત્યારે મહારાષ્ટ્રના અનેક પત્રકારોએ મને કહ્યું હતું કે આ યોગ્ય નથી. હવે શિવસેનાની કાળી ઇમેજનો પડછાયો બીજેપી પર પડશે. પ્રમોદ મહાજન મારા મિત્ર હતા. હું તેમને મળવા ગયો અને તેમને જણાવ્યું હતું કે આ યુતિ બહુ ખરાબ છે. તેનાથી બીજેપીની શાખ ખરડાશે. પ્રમોદ મહાજને યુતિ કરવાનો તર્ક મને આપ્યો હતો. તર્ક અયોધ્યા આંદોલનમાં શિવસેનાએ બીજેપીને આપેલા મજબૂત ટેકાનો હતો."

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે...


...ને નાના પક્ષો, જે સ્થાનિકસ્વારાજની ચૂંટણીઓમાં જ ભાગ લેતા હતા, તેમની પર મોટી અસર થશે."

વડોદરાસ્થિત એમ. એસ. યુનિવર્સિટીના પોલિટિકલ સાયન્સના પ્રોફેસર અમિત ધોળકિયા જતીન દેસાઈથી જુદો મત ધરાવે છે.

તેઓ કહે છે, "આ પહેલી વાર નથી કે રાજકીય પક્ષો સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણીને મહત્ત્વ આપી રહ્યા હોય. છેલ્લી ત્રણેક ટર્મથી આવું થઈ રહ્યું છે કારણકે હવે ગ્રામપંચાયતો અને બંધારણીય સિસ્ટમનો ભાગ બની ગઈ છે."

"પંચાયતો અને નગરપાલિકાઓને કાબૂમાં રાખવી એ રાજકીય પક્ષો માટે જરૂરી છે કારણકે તેમના દ્વારા પક્ષો લોકો સુધી પહોંચી ... બાકીનો લેખ લખો:

પ પક્ષનો ગુજરાતમાં કોઈ જનાધાર નથી. દિલ્હીની પાર્ટી છે અને છેલ્લાં 2-3 વર્ષમાં પક્ષે એવું કોઈ કામ પણ ગુજરાતમાં કર્યું નથી. બીટીપી અને એઆઈએમઆઈએમને થોડા મતો મળી શકે છે."

"ભાજપને કોઈ નુકસાન કરશે, તેવી સંભાવના નથી."

પ્રોફેસર ધોળકિયા કહે છે, "આપ અને એઆઈએમઆઈએમ-બીટીપીના સ્થાનિકસ્વારાજની ચૂંટણીમાં ઝંપલાવવાથી ભાજપને કોઈ ફેર નહીં પડે, કારણકે ગુજરાતમાં હજુ કૉમ્યુનિટી પૉ઼લિટિક્સ નથી અને આ પક્ષો માત્ર ત્યાં જ અસર કરશે, જ્યાં જીતની સરસાઈ બહુ પાતળી હોય."

તેઓ જણાવે છે કે "અત્યારે તો ત્રણેય પક્ષો ગુજરાતમાં પગ જમાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે અને આવતાં 5-10 વર્ષમાં કદાચ તેઓ સફળ પણ થાય. કૉંગ્રેસ ગુજરાતમાં નબળી થઈ રહી છે, જેનો લાભ આ પક્ષોને મળી શકે છે."

રાજકીય વિશ્લેષક જગદીશ આચાર્ય કહે છે, "ભાજપને નહીં કૉંગ્રેસને નુકસાન થઈ શકે છે. આદિવાસી વિસ્તારોમાં ભાજપની સારી પકડ છે. એઆઈએમઆઈએમ મુસ્લિમ મતો તોડી શકે છે. ગુજરાતમાં તો હવે મુસ્લિમો પણ ભાજપને સપૉર્ટ કરી રહ્યા છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને નીતિને અવનત કરે તે અશ્લીલતા કહેવાય. કૃતિની અશ્લીલતા કે શિષ્ટતા અંગે નિર્ણય કરવામાં તેના વાચક ઉપરના પ્રભાવને લક્ષમાં લેવો પડે. આ ધોરણે 'સ્ત્રી' અશ્લીલ નથી."

આ તો થયો સાહિત્યકારોનો ચુકાદો. પણ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ ડી. જે. દવેએ સાહિત્યકારોના દૃષ્ટિબિંદુને પૂરો ન્યાય મળે અને દુનિયાના બદલાતા પ્રવાહોનું જેમાં પ્રતિબિંબ દેખાય એવો પ્રગતિશીલ ચુકાદો આપ્યો.

અશ્લીલતા અંગેની વિક્ટોરિયન મનોદશા છોડી દેવાનું સૂચવીને તેમણે કહ્યું, "નગ્ન સ્ત્રીનું ચિત્ર કે જાહેર ઉદ્યાનમાં એવી શિલ્પપ્રતિમા નગ્ન હોવાને કારણ... બાકીનો લેખ લખો:

્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને નુકસાન થવાનું નક્કી છે. કારણ કે મુસ્લિમ અને આદિવાસી, જે કૉંગ્રેસની મતબૅન્ક છે, તેમાં આ બંને પાર્ટી સાથે આવવાથી ભાગ પડશે. જેના કારણે ભાજપને ફાયદો થશે.

દક્ષિણ ગુજરાતના રાજકીય વિશ્લેષક મનોજ મિસ્ત્રી કહે છે કે, સ્થાનિક સ્વરાજની ચૂંટણી હોય કે કોઈ પણ ચૂંટણી, ભરૂચ અને ડાંગના આદિવાસી વિસ્તાર જ્યાં છોટુભાઈનો દબદબો છે ત્યાં તેમને ફાયદો થશે.

તેઓ કહે છે, બીટીપી સાથે કૉંગ્રેસે જે કર્યું તેના રીએક્શન તરીકે ઔવેસી સાથે ગઠબંધન થઈ રહ્યું છે. એ વિસ્તારમાં ઔવેસીની એટલી પકડ નથી કે તેઓ મોટું પરિવર્તન કરી શકે, પ... બાકીનો લેખ લખો:

પર કહે છે, "આની અસર ભવિષ્યમાં ભરૂચની લોકસભાની સીટ પર થઈ શકે છે. ત્યાં મુસ્લિમ અને આદિવાસી મતો એકઠા થાય અને તે બીટીપીને મળે."

ભાજપ અને કૉંગ્રેસ શું કહે છે?

ગુજરાતના વિરોધ પક્ષના નેતા પરેશ ધાનાણીએ સોશિયલ મીડિયામાં કહ્યું કે "આ પરેશાન થયેલા ભાજપની બી ટીમ છે. બીટીપી પ્લસ એઆઈએમઆઈએમ એટલે ભાજપ. અમે સારી રીતે જાણીએ છીએ. લોકો આખી રમત જોઈ રહ્યા છે. અમે જ ચૂંટણી જીતીશું."

બીજી તરફ ગુજરાત ભાજપના પ્રમુખ સી. આર. પાટીલે કહ્યું હતું કે તેમને ચૂંટણી લડવા દો. આ લોકશાહી છે અમે તેમની સામે લડીશું.

ભાજપને આનાથી લાભ થવાના પ્રશ્ન પર તેમણે કહ્યું, "અમે આ પ્રકારે આને જોતા નથી. અમે ખૂબ મહેનત કરીએ છીએ અમારો વિકાસનો ઍજન્ડા બોલે છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને પણ તેનો ચેપ લાગતો હોય છે.

તેઓ કહે છે, "પ્રાણીઓ વેચાતાં હોય તે બજારમાં એક જાતમાંથી બીજામાં વાઇરસ પ્રસરે તે માટેનું અને તેમાંથી મનુષ્યમાં પ્રવેશે તેનું અનુકૂળ વાતાવરણ તૈયાર થતું હોય છે."

ચેપ ફેલાયો તે પછી વુહાન બજાર બંધ કરી દેવાઈ હતી. તે બજારમાં જુદાંજુદાં જંગલી પ્રાણીઓ વેચાતાં હતાં.

તેમાં જીવતાં અને કતલ કરાયેલાં- બંને પ્રકારનાં પશુઓ રખાતાં હતાં.

સાથે જ ઊંટ અને પક્ષીઓનાં અંગો પણ વેચાતાં હતાં.

ગાર્ડિયન અખબારના એક અહેવાલ અનુસાર એક જ દુકાનમાં તપાસ કરવામાં આવી ત્યારે ત્યાંથી જાતભાતનાં પશુપ્... બાકીનો લેખ લખો:

વું રહ્યું."

જંગલી પશુપક્ષીઓની લે-વેચ બંધ

અત્યારે ચીનમાં દેખાયેલા કોરોના વાઇરસને મળતો આવતો સાર્સ વાઇરસ 2002-03માં દેખાયો હતો.

તે વખતે ચીનમાં જંગલી પશુઓની બજારો પર પ્રતિબંધ લાદી દેવાયો હતો. જોકે બાદમાં ફરીથી સમગ્ર ચીનમાં જંગલી પશુઓની બજારો શરૂ થઈ ગઈ હતી.

ચીન ઉપરાંત વિયેતનામ અને અગ્નિ એશિયાના બીજા દેશોમાં પશુબજારો હજીય એમ જ ચાલી રહી છે.

ચીને હવે ફરી એક વાર જંગલી પશુપક્ષીઓની લે-વેચ બંધ કરાવી છે.

ખાણીપીણી માટે, ઔષધીઓ માટે તેનો ઉપયોગ થતો હોય છે.

અત્યારે એવા અહેવાલો આવી રહ્યા છે કે ચીન કદાચ પશુબજારોને કાયમ માટે બંધ કરી દેવાનું વિચારી રહ્યું છે.

ઇસ્ટ એન્ગલિયા યુનિવર્સિટીનાં પ્રોફેસર ડાયના બૅલ કહે છે, "અનેક લોકોનો જીવ લેનારો આ ચેપ ખરેખર ક્યાંથી આવ્યો તે આપણે ચોક્કસ રીતે જાણી શકીશું નહીં. પણ આપણે બીજી વાર આવી રીતે ચેપ ના ફેલાય તે માટે કાળજી ચોક્કસ લઈ શકીએ છીએ."

"આપણે જુદાજુદા દેશોમાંથી, જુદાંજુદાં પ્રકારનાં જંગલોમાં રહેતાં અને જુદી પદ્ધતિએ રહેવા ટેવાયેલાં પ્રાણીઓને એકસાથે લાવી રહ્યાં છીએ."

"આપણે અલગ રીતે રહેવા ટેવાયેલાં પશુપક્ષીઓને એકઠાં કરી રહ્યા છીએ, તે આપણે બંધ કરવું જરૂરી છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને પરિવાણ કલ્યાણ મંત્રાલયે દિશા-નિર્દેશ જાહેર કરી આ ટેસ્ટને બંધ કરાવી દીધા હતા.

સાથે જ શારીરિક હિંસાથી પીડિત મહિલાઓની મેડિકલ તપાસ કેવી હોવી જોઈએ, તેમની પરવાનગી કેવી રીતે લેવી જોઇએ અને તેના માટે તેમના પરિવારના સભ્યની હાજરી વગેરે વિશે યોગ્ય પ્રણાલી નક્કી કરાઈ હતી.

બળાત્કાર બાદ હિંસા યથાવત

અત્યાર સુધી માત્ર નવ રાજ્યોએ સરકારના દિશા-નિર્દેશનો સ્વીકાર કર્યો છે

પણ સ્વાસ્થ્ય રાજ્ય સરકારોને આધીન છે. તેના કારણે 2014ના દિશા-નિર્દેશ માનવા માટે કાયદાકીય રીતે બાધ્ય નથી.

'હ્યૂમન રાઇટ્સ વૉચ'ના આધારે અત્યા... બાકીનો લેખ લખો:

જ છત નીચે પોલીસની મદદ, કાયદાકીય મદદ, સ્વાસ્થ્ય અને કાઉન્સિલિંગની સુવિધાઓ મહિલાઓને મળશે.

મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયના આધારે દેશમાં અત્યાર સુધી આ પ્રકારના 151 સેન્ટર બનાવાયા છે. પણ તેમાંથી એક પણ સેન્ટર એ જગ્યાએ નથી જ્યાં ફરહા રહે છે.

તેની ફરિયાદ પર FIR દાખલ થયા બાદ પણ તેને કોઈ કાયદાકીય મદદ નથી મળી શકી. કેન્દ્ર સરકારે મહિલાઓ અને બાળકો વિરૂદ્ધ હિંસા મામલે સુનાવણી માટે 524 ફાસ્ટ ટ્રેક કોર્ટ બનાવી છે.

પણ તે કેટલીક ઉપયોગી છે તેના પર કોઈ સર્વે નથી કરવામાં આવ્યો. ફરહાનો કેસ 'ફાસ્ટ કોર્ટ' સુધી તો નહીં, પણ સામાન્ય કોર્ટ સુધી પણ નથી પહોંચી શક્યો.

તેણે હાર નથી માની પણ તે પોતાને 'નિર્ભયા' પણ નથી માનતી. હોસ્પિટલ અને પોલીસ બાદ તેને ભય છે કે હવે કોર્ટમાં ફરી એક વખત તે તાર-તાર થઈ જશે.

(ફરહા બદલાયેલું નામ છે)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયમાં અધિક સચિવ મનોજ ઝાલાણી જણાવે છે, "ભારતે આ એક મામલે સારો એવો વિકાસ પ્રાપ્ત કર્યો છે. છેલ્લાં 12 વર્ષોમાં ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ બર્થનો દર બે ગણો વધી ગયો છે."

સમગ્ર દેશમાં આ પરિવર્તન છતાં રાષ્ટ્રીય પરિવાર સ્વાસ્થ્ય સર્વેક્ષણ (NFHS) 2015-16 જણાવે છે કે બિહાર (63.8%) હજુ પણ સૌથી ખરાબ રાજ્યોમાંથી એક છે.

કેરળ (99.9%) અને તામિલનાડુ (99%)માં લગભગ દરેક બાળક કોઈ સંસ્થાગત સ્વાસ્થ્ય સુવિધામાં જન્મ્યું છે.

મનોજ ઝાલાણી માને છે કે કેટલાક ભાગમાં હજુ પણ કેટલીક અનિચ્છા દેખાય છે.

પણ સાથે ... બાકીનો લેખ લખો:

ાર આપ્યો છે.

સરકારનો દાવો છે કે નવ કરોડ શૌચાલય બનાવ્યાં બાદ હવે 30 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં લોકો ખુલ્લી જગ્યાએ શૌચક્રિયા માટે જતા નથી.

પ્રોફેસર માવલંકરના જણાવ્યા અનુસાર શૌચાલયો સિવાય સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત જાગરૂકતા પર કામ કરવાની જરૂર છે.

તેઓ કહે છે, "પીવાના સ્વચ્છ પાણી સુધીની પહોંચ અને જાણકારી, શરીરમાં જરૂરી પોષકતત્ત્વો માટે ઓઆરએસના મિશ્રણનો ઉપયોગ, ભોજનને સ્વચ્છ રાખવા માટે માખીઓથી બચાવવું વગેરે અંગે જાગૃતિ લાવવી જરૂરી છે."

દક્ષિણનાં રાજ્યો રાજ્ય સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સંસ્થાઓ, રસીકરણ અને સફાઈની સુવિધાઓમાં પ્રથમ સ્થાને છે. સાથે જ અહીં શિક્ષણ અને મહિલા સશક્તીકરણનું સ્તર પણ ઊંચું છે.

આ બધા માપદંડ બાળકોને ઓછી ઉંમરમાં મૃત્યુ થવાથી બચાવે છે અને વધેલા મૃત્યુદરનો સામનો કરી રહેલા ઈએજી રાજ્યો માટે માર્ગદર્શક બની શકે છે.

(રિસર્ચ અને ગ્રાફિક્સ - શાદાબ નાઝ્મી, પુનીત કુમાર)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને ફેરવીને પ્રસવ કરાવ્યો. સ્ત્રી બચી ગઈ. ઘર એટલું ગરીબ કે દૂધ અને રાબ માટે રૂપિયા કાશીબહેને આપ્યા.

મૂળીબાવળીથી કહેણ આવ્યું. રસ્તે કીચડ, ઘોડું ઊભું રહી ગયું. બે કિલોમીટર ચાલ્યાં પછી કાણાંવાળી હોડી મળી. રાતે દસ વાગ્યે રાણગઢ, ત્યાંથી કાદવ ખૂંદતાં દરદી પાસે. સવારે અગિયાર વાગ્યે પેટ્રોમૅક્સના અજવાળે સલામત પ્રસૂતિ પૂરી કરાવી. મલેરિયાના વાવડવાળા ગામમાં પચાસ દરદીઓને દવા-ઇન્જેક્શન આપ્યાં અને રાત્રે આઠ વાગ્યે દવાખાનાના મૂળ ગામ શિયાળમાં પાછાં આવ્યાં.

1944માં સાણંદમાં વિશ્વવત્સલ ઔષધાલય સ્થપાયું

સારવાર કર... બાકીનો લેખ લખો:

માં અમદાવાદથી વડોદરા જતાં મહિલાઓના ડબ્બામાં એક મુસ્લિમ બહેનની સલામત પ્રસૂતિ બીજી સ્ત્રીઓની મદદથી કરી, બાબાનો જન્મ થયો.

બીજે વખત, દુમાલી ગામથી અમદાવાદ જતી બસમાં એક સ્ત્રીને વેણ ઊપડ્યાં. વિનંતીથી બસ ઊભી રખાવી. મુસાફરો દૂર ગયાં. કેટલીક મહિલાઓની સાથે રાખીને કાશીબહેને બાળકનો જન્મ કરાવ્યો. અરધા કલાકમાં બસ સાફસૂફ કરીને પાછી સોંપી દીધી.

'એક બહેનને એકે વાર હોડીમાં પ્રસૂતિ કરાવવી પડી હતી', એમ પણ કાશીબહેન લખે છે.

અનુભવકથામાંથી જાણવા મળે છે કે સેવાતપનાં પચીસેક વર્ષમાં તેમણે પ્રસૂતિ માટે દર વર્ષે વધતા દરે ત્રણસોથી એક હજાર વિઝિટો કરી હતી! પ્રસૂતિ ઉપરાંતનાં સત્કાર્યો વળી જુદાં.

ભર બપોરે કાશીબહેન

જેમ કે, મેઘલી મધરાતે ત્રણ કલાકની દડમજલે કાયલાના દરદી લગી પહોંચ્યાં. ઝાડો-પેશાબ બંધ થઈ થવાના દુખાવાથી આળોટતા ભાઈને ઍનીમા આપી. તેની નળી કાઢતાં એટલો જોરથી ઝાડો છૂટ્યો કે કાશીબહેનનાં કપડાં બગડી ગયાં. નાહીને પરિવારની મુસ્લિમ બહેનોનાં કપડાં પહેરી લીધાં.

એક પઢાર ભાઈને પથરીની પીડા ઊપડી. પેશાબ બંધ થઈ ગયેલો. કાશીબહેને એને ગરમ પાણીમાં બેસાડ્યો, બીજા પણ ઉપાય કર્યા. એની પથરી નીકળી ગઈ ને શાંતિ થઈ.

કાશીબહેન લખે છે : '...સ્ત્રી-પુરુષ કે હિંદુ-મુસલમાન કે હરિજન એવો ભેદ રાખ્યા વિના સમભાવ ને વિશ્વાસથી હું સેવા કરતી, અને પ્રભુની અને સંતોની કૃપાથી સફળતા પણ મળ્યે જતી.'

સફળતા શીતળા જેવા ભયંકર રોગના દરદીની સારવારમાં પણ મળી.

શિયાળના પઢારવાસના એક બાળકના ઘરે દિવસો સુધી જઈને તેની આંખો ધોતાં, કાન સાફ કરતાં, એના હાથપગ હલાવતાં. શીતળા શમી ગયા ને બાળક કંઈ પણ ખોડ-ખાંપણ વિના હેમખેમ પાર ઊતરી ગયું.

કાશીબહેનના માતા સમરતબા અને પિતા છોટુભાઈ મહેતા

એથી પઢારોને વિશ્વાસ બેઠો. અંધશ્રદ્ધાને કારણે ઓરી-અછબડાના વાવરનો ભોગ બનતાં ઊગરી જવા લાગ્યા.

શિયાળ પહેલાં સાણંદમાં કામ કરતાં ત્યારે 1945માં કૉલેરાના વાવડમાં વીરમગામ અને ધોળકામાં રોગચાળો કાબૂમાં આવે તે માટે હાથમાં રાખ લઈને જ્યાંજ્યાં ગંદકી દેખાય તેની પર છાંટવાથી લઈને અનેક કામ કર્યાં.

'કાશીબહેનની 'અભિનવ દીક્ષા' તેમના અનુભવોની ટૂંકી તવારીખ છે.

સંકોચાતાં-સંકોચાતાં લખેલ છે' એમ નોંધીને દર્શક આગળ કહે છે : 'એક નાની, સરલ, કંઈક અબોધ બાલિકા, ધર્મસંસ્કારે કેમ નવા પ્રકારની દીક્ષા પામી અને જન-સમાજને દીક્ષિત કર્યો તેનો વૃત્તાંત મળે છે.'

કાશીબહેનનો જન્મ 18 જાન્યુઆરી, 1919ના દિવસે ધોરાજીમાં.

કાશીબહેન લખે છે : 'મારા જીવનમાં જે...


...ને માત્ર 42 દિવસ લાગ્યા હતા. મોડેરના વૅક્સિનના પહેલા તબક્કાના આંકડા હકારાત્મક જોવા મળ્યા હતા અને બીજા ચરણમાં આંકડા ઑગસ્ટના અંત સુધી સપ્ટેમ્બરમાં જાહેર થવાની આશા છે.

ચીનની કોવિડ વૅક્સિન

ચીનની ખાનગી ફાર્મા કંપની સિનોવૈક બાયૉટેક જે કોવિડ વૅક્સિન પ્રૉજેક્ટ પર કામ કરી રહી છે, તે ટ્રાયલના ત્રીજા અને છેલ્લાં તબક્કામાં પહોંચ્યો છે. સરકારી મંજૂરી પહેલા કોઈપણ વૅક્સિને માણસો પરના પ્રયોગોમાં યોગ્ય સાબિત થવું પડશે.

મોડેરના અને ઑક્સફર્ડ પછી ટ્રાયલના છેલ્લા તબક્કામાં પહોંચનારો આ દુનિયાનો ત્રીજો વૅક્સિન ડેવ... બાકીનો લેખ લખો:

ની ઝડપ વધારવા માટેની વાત કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે આ પહેલી પ્રાથમિક્તાવાળી યોજનામાંથી એક છે, જેના પર સરકાર ઉચ્ચ સ્તરેથી ધ્યાન રાખી રહી છે.

ફાઇઝર અને બાયૉએનટેકની વૅક્સિન

અમેરિકાની ફાર્મા કંપની ‘ફાઈઝર’ અને જર્મનીની કંપની ‘બાયૉએનટેક’ મળીને એક કોવિડ વૅક્સિન પ્રૉજેક્ટ BNT162b2 પર કામ કરી રહી છે. સોમવારે બંને કંપનીઓએ ભેગા થઈને જાહેર કરેલાં એક નિવેદનમાં કહ્યું કે વૅક્સિન પ્રૉજેક્ટ માનવ પર પરીક્ષણના છેલ્લાં તબક્કામાં પહોંચી ગયું છે.

જો આ પરીક્ષણ સફળ રહેશે, તો ઑક્ટોબરના અંત સુધીમાં સરકારની મંજૂરી માટે આવેદન કરી શકશે. કંપનીની આ યોજના વર્ષ 2020ના છેલ્લા તબક્કામાં વૅક્સિનની 10 કરોડ અને વર્ષ 2021ના અંત સુધી 1.3 અરબની ઘટને સુનિશ્ચિત કરવાની છે.

પ્રતિરોધક ક્ષમતા વધારવાનો દાવો કરનારી આ વૅક્સિનના બે ડોઝ આપવામાં આવશે. દુનિયામાં 120 જગ્યા પર ટ્રાયલ ચાલી રહ્યા છે. અને આમાં 30 હજાર વોલિઅંટર સામેલ થવાની સંભાવના છે.

અમેરિકાની સરકારે ફાઈઝરની સાથે દસ કરોડ ડોઝ ખરીદવાનો કરાર પહેલાંથી જ કરીને રાખ્યો છે. કરાર હેઠળ જરૂર પડે તો 50 કરોડ ડોઝની આપૂર્તિ પણ કરવામાં આવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને મારી મમ્મી સામે થતું હતું."

"મને મદદ કરવા કોઈ આગળ ન આવ્યું. મને રૂમમાં બંધ કરી દેવાઈ. તેઓ મને પ્રણયને ભૂલી જવા કહેતાં હતાં, કારણકે તે અનુસૂચિત જાતિમાંથી હતો."

"બાળપણમાં પણ મારી મમ્મી મને અન્ય જાતિના બાળકો સાથે મિત્રતા ન કરવાં ચેતવતી હતી."

તેઓ કહે છે, "મને જ્યારે રૂમમાં બંધ કરાઈ હતી, ત્યારે ખાવા માટે ભાત અને અથાણું આપતા હતા."

"કાકા મને રોજ મારતા હતા અને પ્રણયને ભૂલી જવા માટે ધમકાવતા હતા."

અમૃતા ઉમેરે છે, "મારું ભણવાનું બંધ કરાવી દીધું. પ્રણય સાથે વાત કરવાનો કોઈ રસ્તો નહોતો. હું માત્ર પ્ર... બાકીનો લેખ લખો:

અમને ખબર હતી કે તેમના માણસો અમને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરશે. જોકે એ ખ્યાલ નહોતો કે આટલું ક્રૂર કૃત્ય કરશે."

પ્રણયની હત્યા થઈ એ દિવસ યાદ કરતાં અમૃતા કહે છે, "મને યાદ છે પ્રણયનો અવાજ, તે મને કન્ના કહી બોલાવતો હતો."

"હું 11 વાગ્યે મોડી ઊઠી હતી. મને કમરમાં દુ:ખાવો થતો હતો. હું પ્રણયને બોલાવતી હતી."

"મને હજુ તેનો અવાજ યાદ છે, તે બોલ્યો હતો કન્ના આવું છું. મેં નાસ્તો કર્યોં. પ્રણયે તો નાસ્તો પણ નહોતો કર્યો."

અમૃતા કહે છે, "અમે હૉસ્પિટલ ગયાં, અમે વાત કરતાં હતાં કે કઈ રીતે મારો કમરનો દુખાવો ઓછો થઈ શકે."

અમૃતા કહે છે કે તેમના પિતાએ ગર્ભપાત વિશે જાણવા માટે ડૉક્ટરને પણ ફોન કર્યો હતો.

"અમે હૉસ્પિટલમાં નથી એવું કહીને ડૉક્ટરે ફોન મૂકી દીધો. એ વખતે જ મને પપ્પાનો મિસકૉલ પણ આવ્યો."

"ચૅકઅપ બાદ અમે ચાલતાં હૉસ્પિટલ બહાર નીકળ્યાં અને હું પ્રણયને કંઈક કહેતી હતી પણ મને તેનો અવાજ ન સંભળાયો."

"મેં જોયું તો તે ભોંય પર પડ્યો હતો અને એક માણસ તેનું ગળું કાપવાનો પ્રયાસ કરતો હતો."

અમૃતા આગળ કહે છે, "મારા સાસુએ એ માણસને ધક્કો માર્યો અને હું મદદ માગવા માટે હૉસ્પિટલની અંદર દોડીને ગઈ."

"થોડીવારમાં મેં મારા પિતાને ફોન કર્યો અને હું તેમને વઢી. તેમણે જવાબ આપ્યો કે હું શું કરું, એને હૉસ્પિટલ લઈ જાવ."

અમૃતા આગળ કહે છે, "થોડા દિવસો પહેલાં મારા પિતાની સામાન્ય સર્જરી થઈ હતી."

"મારા માતા અને પરિવારજનો આગ્રહ કરતાં હતાં કે મારે તેમની મુલાકાત લેવી જોઈએ."

"મેં ટાળ્યું અને જુઠ્ઠું બોલી કે અમે બૅંગલુરુ જઈએ છીએ. બીજે દિવસે એક માણસ ઘરે આવ્યો અને ઘર બહાર પાર્ક કરેલી ગાડી અંગે પૂછતાછ કરવા લાગ્યો."

"એ વખતે મારા સસરાએ જવાબ આપ્યો હતો. મને લાગે છે કે હૉસ્પિટલ બહાર એ માણસે જ પ્રણયની હત્યા કરી હતી."

અમૃતાનાં માતા તેમના પિતાને જાણકારી આપતાં હતાં?

પ્રણયનાં માતા

અમૃતા કહે છે, "આ બધાના આધારે મને ખ્યાલ આવ્યો કે પ્રણયને હાનિ પહોંચાડવા માટે મારા પપ્પા પ્લાન બનાવતા હતા. મારા પરિવાર તરફથી મને હજુ સુધી કોઈએ ફોન કર્યો નથી."

"મારી મમ્મી મને નિયમિત કૉલ કરતી હતી. મને એવું હતું કે તે મારી તબિયતની ચિંતાના કારણે કૉલ કરે છે, પણ મને શંકા છે કે જાણેઅજાણે તે મારા પપ્પાને માહિતી આપતી હતી."

તે આગળ કહે છે, "હું મારા પરિવારને જવાબદાર ગણું છું. હું તેમની પાસે નહીં જઉં. પ્રણયનાં માતાપિતા જ હવે મારાં માતાપિતા છે."

દલિત સંગઠનો અને મહિલા સંગઠનોના આગેવાનો પ્રણયના ઘરે આવી...


...ને માર્ગદર્શન આપે છે.

સ્વદેશી વસ્તુઓ તથા ઉદ્યોગોને પ્રોત્સાહન મળે તે હેતુસર 'સ્વદેશી જાગરણ મંચ'ના નેજા હેઠળ જોધપુરમાં 'સ્વદેશી મેલા'ની શરૂઆતમાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી. વર્ષ 2000-2006 દરમિયાન શેખાવત તેની સાથે સક્રિય રીતે જોડાયેલા રહ્યા.

સંઘની સામાન્ય પરંપરાથી વિપરીત તેઓ જિન્સ પણ પહેરતા હોય, 'જિન્સવાળા સ્વદેશીઆગ્રહી' તરીકે ઓળખાવા લાગ્યા.

સંઘના અનેક કાર્યકર્તાઓની જેમ શેખાવતના સામાજિક જીવનનો આગામી પડાવ સંઘની રાજકીય પાંખ ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ) હતો.

રાજસ્થાન ભાજપ તથા જોધપુરમાં પાર્ટીના કાર્યકર્તા, ... બાકીનો લેખ લખો:

જિત કરી નાખી અને તેમની વચ્ચે યુદ્ધરેખા ખેંચાઈ ગઈ.

મોદી, શેખાવત અને મંત્રીપદ

ક્વોરા પર શેખાવતની વેરિફાઇડ પ્રોફાઇલ તથા 80 હજાર કરતાં વધુ ફોલોઅર્સ

એ પહેલાં તેઓ પાર્ટીના 'કિસાન મોરચા'ના મહાસચિવ હતા. કૃષિક્ષેત્રમાં ટેકનૉલૉજીનો ઉપયોગ કરનાર  પ્રગતિશીલ ખેડૂત તરીકેની કામગીરીને કારણે આ કામગીરી તેઓ સારી રીતે કરી.

2014માં પ્રથમ વખત લોકસભા ચૂંટણી જીતીને તેઓ પ્રથમ વખત સંસદનાં પગથિયાં ચડ્યા. સંસદસભ્યોની કામગીરી ઉપર નજર રાખતી સ્વૈચ્છિક સંસ્થા પી.આર.એસ. લૅજિસ્ટલેટિવ રિસર્ચના અહેવાલ પ્રમાણે, તેમની હાજરી 91 ટકા (રાષ્ટ્રીય સરેરાશ 80%, રાજસ્થાનની સરેરાશ 88 %) હતી.

16મી લોકસભા દરમિયાન તેમણે 320 ચર્ચામાં ભાગ લીધો, જેની સામે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ 54.5 તથા રાજસ્થાનની સરેરાશ 122.4ની હતી.

સંસદસભ્ય તરીકે ટ્રેનમાં જ અવરજવર કરતા અને સંસદનું સત્ર ચાલુ હોય ત્યારે સપ્તાહના અંત ભાગમાં તેઓ મતક્ષેત્રમાં પહોંચી જતા. કાર્યકરોમાં લોકપ્રિયતા તથા મતદારોમાં ઉપલબ્ધતાને પગલે તેમને 2017માં પ્રધાનપદ પણ મળ્યું.

સામાન્ય રીતે રાજનેતાઓ ફેસબુક, ટ્વિટર કે ઇન્સ્ટાગ્રામ જેવી સોશિયલ નેટવર્કિંગ સાઇટ ઉપર સક્રિય હોય છે, પરંતુ શેખાવત પ્રશ્નોત્તરીના પ્લૅટફૉર્મ 'ક્વૉરા' ઉપર સક્રિય હતા અને તેની ઉપર બ્લૂ ટીકવાળી 'વેરિફાઇડ પ્રોફાઇલ' ધરાવે છે.

ટ્વિટર ઉપર તેમના બે લાખ 20 હજાર જેટલા ફૉલોઅર્સ છે, જ્યારે ઓછી પ્રચલિત સાઇટ 'ક્વૉરા' ઉપર તેમના 86 હજાર 700 જેટલા ફૉલોઅર્સ. તેમણે આપેલા જવાબ અત્યાર સુધીમાં 75 લાખ કરતાં વધુ વખત જોવાઈ ગયા છે.

17મી લોકસભામાં વિજય બાદ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના પ્રધાનમંડળનું ગઠન કર્યું, ત્યારે તેમણે અનેક પ્રધાનોને પડતા મૂક્યા.

જોકે, શેખાવતને તેમણે રીપિટ કર્યા, એટલું જ નહીં. બઢતી આપીને કૅબિનેટકક્ષાના પ્રધાન પણ બનાવ્યા.

એન.ડી.એ. 2.0માં નરેન્દ્ર મોદીએ પાણીને લગતાં તમામ મંત્રાલયને એક કરીને 'જળશક્તિ મંત્રાલય'ની સ્થાપના કરી.

જળસંસાધન તથા સેનિટેશન અને 'નમામિ ગંગે' જેવા પ્રોજેક્ટ્સ પણ આ મંત્રાલયને આધીન મૂકવામાં આવ્યા.

મોદી સરકારે તેમના 2019ના ચૂંટણીઢંઢેરામાં વર્ષ 2022માં તમામ ઘર સુધી નળ દ્વારા પાણી પહોંચાડવાનું લક્ષ્યાંક મૂક્યું છે, જેની જવાબદારી શેખાવત પર છે.

આ મંત્રાલય પાણીને લગતી આંતરરાજ્ય, રાષ્ટ્રીય તથા આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદ અને યોજનાઓ ઉપર કામ કરે છે.

બાસ્કેટબૉલ પ્રત્યેનો શેખાવતનો શોખ જળવાઈ રહ્યો અને તેઓ ઑલ ઇન્ડિયા કાઉન્સિલ ઑફ સ્પૉર્ટ્સ તથા...


...ને યૌનશોષણના કેસમાંથી છોડી મૂકવામાં આવ્યા છે.  વિશેષ એમપી-એમએલએ કોર્ટે શુક્રવારે પુરાવાના અભાવમાં તેમને મુક્ત કર્યા છે.

ચિન્મયાનંદ પર તેમની જ લૉ કૉલેજમાં ભણનારી એલએલએમની વિદ્યાર્થિનીએ યૌનશોષણનો કેસ નોંધાવ્યો હતો, પરંતુ ગત દિવસોમાં સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટમાં તે પોતાના આરોપોથી ફરી ગઈ હતી.

કોર્ટે ચિન્મયાનંદ પર રેપનો આરોપ લગાવનારી યુવતીને પણ મુક્ત કરી દીધી છે.

યુવતી પર ચિન્મયાનંદને બ્લૅકમેલ કરવાનો અને પાંચ કરોડ રૂપિયાની ખંડણી માગવાનો આરોપ હતો. આ કેસમાં અન્ય ચાર આરોપીઓને પણ મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યા ... બાકીનો લેખ લખો:

તને વિવેકાનંદ, ક્યારેક રવીન્દ્રનાથ ટાગોર કહે છે અને હવે તેમણે સ્ટેડિયમનું નામ પોતાના નામ પર આપ્યું. લાંબી દાઢી કોઈને રવીન્દ્રનાથ ટાગોર બનાવતી નથી."

મમતાએ આગળ કહ્યું, "ભારતનું અર્થતંત્ર નીચે જતુ રહ્યું છે. ઔદ્યોગિક વિકાસ આપણા દેશમાં રોકાઈ ગયો છે, માત્ર દાઢી વધી છે."

"ભાજપ પાસે બે ઉમેદવારો છે, એકે દિલ્હીથી માંડીને ગુજરાત અને ઉત્તર પ્રદેશમાં હિંસા કરી છે અને બીજા વિશે તો હું શું કહું? મને લાગે છે કે તેમના મગજમાં કંઈક ખોટું છે."

પુડ્ડુચેરી : ભાજપ પર આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ ખોટી રીતે કરવાનો આરોપ, હાઈકોર્ટે નારાજ

મદ્રાસ હાઇકોર્ટ

એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર મદ્રાસ હાઈકોર્ટ પુડ્ડુચેરી વિધાનસભાની ચૂંટણીને લઈને દાખલ થયેલી અરજીને ધ્યાનમાં લઈને ચૂંટણીપંચ પર નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.

અરજીમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ભાજપે અહીં આધાર ડિટેઇલનો ચૂંટણીના કૅમ્પેનમાં ઉપયોગ કર્યો છે. આરોપ છે કે આધાર નંબર પરથી ફોન નંબર કાઢવામાં આવ્યા છે.

આ ઘટનાને ગંભીર ગણાવીને હાઈકોર્ટે કહ્યું, "ચૂંટણીપંચ કહી રહ્યું છે કે સાઇબર ક્રાઇમ ડિવિઝન આની તપાસ કરી રહ્યું છે તો આ મુદ્દાને ટાળવાનું વલણ નહીં ચાલે."

"જ્યારે ચૂંટણીપંચ દરેક બીજા મુદ્દા પર પોતાની વર્ચસ્વતા અને સક્રિયતા દેખાડે છે, તો આ મુદ્દા પર જરૂરી ગંભીરતા દેખાડે અને તરત તપાસ કરે."

ચૂંટણીપંચને 30 માર્ચ સુધીમાં તપાસ કરીને ફૂલ રિપોર્ટ ફાઇલ કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.

સૌરાષ્ટ્રમાં હિટ-વેવની ચેતવણી, સામાન્ય તાપમાનથી 7.5 ડિગ્રી તાપમાન વધશે

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર ભારતીય હવામાન વિભાગે સૌરાષ્ટ્રના પોરબંદર, જૂનાગઢ અને ગીર સોમનાથ જિલ્લાઓમાં સોમવાર સુધી હિટ-વેવની ચેતવણી આપી છે.

હવામાન વિભાગની આગાહી અનુસાર સૌરાષ્ટ્રના તાપમાનમાં સામાન્ય તાપમાનથી 7.5 સેલ્સિયસ ડિગ્રીનો વધારો જોવા મળશે.

હવામાન વિભાગે લોકોને હિટ-વેવથી બચવા માટે જરૂરી પગલાં લેવાં અપીલ કરી છે.

શુક્રવારે ભુજમાં ગરમીનો પારો 40.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસે પહોંચ્યો હતો. પોરબંદરમાં પણ 40.1 ડિગ્રી તાપમાન નોંધાયું હતું. જે સામાન્ય તાપમાનથી છથી સાત ડિગ્રી વધારે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને રહેવાની મજબૂરી અને સૈનિક સંઘર્ષમાં યુરોપના દેશોની મદદ મેળવવાની ભાગદોડને લીધે સુભાષચંદ્ર તેમના પ્રેમસંબંધ બાબતે વધારે સતર્ક રહેતા હશે એ હકીકત છે.

જોકે, એમિલી માટે તેમના મનમાં કેવો ભાવ હતો એ એક પત્ર પરથી સમજાય છે. એ પત્રને સુભાષચંદ્ર બોઝે લખેલો પ્રેમપત્ર કહી શકાય.

એ અંગત પત્ર સુભાષચંદ્ર બોઝે એમિલીને લખેલા પત્રોના સંગ્રહમાં પહેલાં સામેલ ન હતો. એ પત્ર ખુદ એમિલીએ શરતચંદ્ર બોઝના પુત્ર શિશિરચંદ્રનાં પત્ની કૃષ્ણાને આપ્યો હતો.

1936ની પાંચમી માર્ચે સુભાષચંદ્ર બોઝે લખેલો પત્ર આ રહ્યોઃ

"માય ડાર્લ... બાકીનો લેખ લખો:

લ લેટર્સમાં લખેલા એ પત્રમાં સુભાષચંદ્રે જણાવ્યું હતું,

"તને પત્ર લખવાનું છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વિચારી રહ્યો હતો."

"તારા વિશેના મારા મનોભાવ લખવાનું મારા માટે કેટલું મુશ્કેલ હતું એ તું સમજી શકે છે."

"હું તને માત્ર એટલું જણાવવા ઈચ્છું છું કે હું પહેલા જેવો હતો એવો જ અત્યારે છું."

"તારા વિશે વિચાર્યું ન હોય એવો એકેય દિવસ ગયો નથી. તું હંમેશા મારી સાથે હોય છે અને બીજા કોઈ વિશે હું વિચારી પણ શકતો નથી."

"આટલા મહિનાઓમાં હું કેટલો દુખી રહ્યો, કેટલી એકલતા અનુભવી એ પણ હું તને જણાવી શકું તેમ નથી."

"મને માત્ર એક ચીજ ખુશ રાખી શકે છે, પણ એ શક્ય બનશે કે કેમ એ હું જાણતો નથી."

"તેમ છતાં હું દિવસ-રાત એ વિશે વિચારતો રહું છું અને પ્રાર્થના કરું છું કે ભગવાન મને સાચો રસ્તો દેખાડે."

ચૂપચાપ કર્યાં લગ્ન

સુભાષચંદ્ર બોઝ.

આ પત્રોમાં વ્યક્ત થયેલી અકળામણને પગલે આગલી મુલાકાતમાં સુભાષચંદ્ર અને એમિલીએ લગ્ન કરી લીધાં હતાં.

એમિલીએ કૃષ્ણા બોઝને જણાવ્યા અનુસાર, એમિલીના 27મા જન્મદિવસે-1937ની 26 ડિસેમ્બરે બાદગિસ્તાનમાં તેમનાં લગ્ન થયાં હતાં.

બાદગિસ્તાન સુભાષચંદ્ર અને એમિલીને પ્રિય રિઝોર્ટ હતું. જોકે, બન્નેએ એ લગ્નને ગુપ્ત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

કૃષ્ણા બોઝના જણાવ્યા અનુસાર, લગ્નની તારીખ સિવાયની કોઈ વિગત એમિલીએ જણાવી ન હતી.

લગ્ન વખતે સામાન્ય ભારતીય નવોઢાની માફક પોતે પણ સેંથીમાં સિંદૂર પૂર્યું હોવાનું પોતાની મમ્મીએ જણાવ્યાની વાત એમિલીનાં પુત્રી અનિતા બોઝે કરી હતી.

સુભાષચંદ્ર બાદગિસ્તાનમાં રહેતા હતા ત્યારે તેમના ભત્રીજા અમિય બોઝ તેમને મળવા ગયા હતા.

એ લગ્ન એટલી હદે ગુપ્ત રાખવામાં આવ્યાં હતાં કે અમિય બોઝને એમિલી તેમના કાકાનાં સહાયક જ લાગ્યાં હતાં.

લગ્ન ગુપ્ત રાખવાનાં સંભવીત કારણો બાબતે રુદ્રાંશુ મુખરજીએ લખ્યું છે કે સુભાષચંદ્ર લગ્નની અસર તેમની રાજકીય કારકિર્દીને થાય તેવું ઈચ્છતા નહીં હોય.

કોઈ વિદેશી મહિલા સાથે લગ્ન કરવાની વાતથી સુભાષચંદ્રની ઇમેજ પર માઠી અસર થવાની શક્યતા હતી.

લગ્ન ગુપ્ત શા માટે રાખ્યાં?

મહાત્મા ગાંધી અને સુભાષચંદ્ર બોઝ.

સુભાષચંદ્ર બોઝની પસંદગી 1938માં કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ તરીકે કરવામાં આવી હતી. એ હકીકતના પરિપ્રેક્ષ્યમાં રુદ્રાંશુ મુખરજીની આશંકાને મૂલવવી જોઈએ.

શરતચંદ્ર બોઝના સેક્રેટરી તરીકે કામ કરી ચૂકેલા અંગ્રેજીના વિખ્યાત લેખક નીરદ સી. ચૌધરીએ 1989માં એક પુસ્તક લખ્યું હતું.

'ધાય હેન્ડ, ગ્રેટ એનાર્કઃ ઈન્ડિયા...


...ને લત તરીકે સ્વીકારાઈ નથી, કેમકે તે બહુ લાંબા સમયથી લોકોમાં પ્રચલિત છે.

તેનો અર્થ એ કે જુગારની કે વધુ ખાવાની લત છોડાવા માટે લોકો મદદ માગતા થયા છે, જેના કારણે તે એક બીમારી હોવાના પુરાવા મળે છે.

ક્લિનિકલ સાયકૉલોજિસ્ટ ડૉ. અબિગેલ સાન માને છે કે સેક્સની પણ લત લાગી શકે છે.

જોકે જે લોકોને સેક્સની લત લાગી હોય છે, તે માટે તેમની કોઈ અન્ય અજાણી સમસ્યા જવાબદાર હોઈ શકે છે.

દાખલા તરીકે નિરાશા કે ચિંતામાંથી બહાર આવવા માટે વ્યક્તિ સેક્સનો સહારો લેતી હોય એ શક્ય છે.

તેઓ કહે છે, "પ્રવૃત્તિઓ અને કેફી દ્રવ્યો સ... બાકીનો લેખ લખો:

સ પડવો" તે બાબતની સરખામણી કરવી જોઈએ નહિ.

તેના આધારે ઇલાજ કરવો જોઈએ નહિ.

જોકે સેક્સની લતને સત્તાવાર રીતે માન્યતા આપવાની માગણી કરી રહેલા લોકોનું માનવું છે કે સત્તાવાર માન્યતા પછી સેક્સની લતથી ચિંતિત લોકો સારવાર માટે આગળ આવશે.

સેક્સની લત પોતાની રીતે જ એક સમસ્યા હોય કે પછી અન્ય કોઈ ગંભીર માનસિક સ્થિતિને કારણે તે લાગી હોય, કમ સે કમ લોકો તેના વિશે વાત કરતા થશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને લાગ્યું કે તેમનો વેપાર વધશે, પણ હવે તેમનો વિચાર બદલાઈ ગયો છે.

તેમણે કહ્યું, "કમનસીબે જે લોકોને ફોર લેનની સડક પરિયોજનાનો કૉન્ટ્રેક્ટ મળ્યો છે, તેઓ ખુદ ક્રશિંગ યુનિટ ખરીદીને લાવ્યા હતા."

"માત્ર ક્રશિંગ યુનિટ જ નહીં, બહારથી મજૂરો પણ લાવ્યા છે. અમે નિરાશ થયા છીએ કે વિકાસની યોજનામાં અમારું કોઈ યોગદાન નથી."

ડોગરા સમુદાયની ચિંતા

તરુણ ઉપ્પલ કહે છે કે એવી જોગવાઈ કરવી જોઈએ, જેથી સ્થાનિકોનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત રહે

જમ્મુના સ્થાનિક ડોગરા હાલમાં તો સરકારના નિર્ણયથી ખુશ છે, પરંતુ તેઓ ઇચ્છે છે કે અનુચ્છેદ ... બાકીનો લેખ લખો:

ં થવા જઈ રહ્યું છે, ખાસ કરીને જમ્મુ માટે.

તેમનું એ પણ કહેવું છે કે ભારતનું બંધારણ રાજ્યમાં લાગુ ન થવાથી જે વર્ગો (હિંદુ)ને નુકસાન થયું છે, તેની ભરપાઈ થશે અને તેમને પોતાના અધિકાર મળશે.

વરિષ્ઠ વકીલ અંકુર શર્મા કહે છે, "હવે જમ્મુ-કાશ્મીર પણ ધર્મનિરપેક્ષતા તરફ આગળ વધશે. બીજું કે અડધી વસતીને સમાન હક મળી ગયો છે. જનજાતિય સમૂહોને રાજકીય ભાગીદારીમાં મોકો મળશે."

તેઓ કહે છે, "ઘણી યોજનાઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં લાગુ નહોતી કરાઈ શકી. જેમ કે શિક્ષણનો અધિકાર, વન અધિકાર કાનૂન અને મહિલાઓ માટે અનામતની યોજના."

"હવે ભારતીય બંધારણ લાગુ થતાં તેમના માટે નવા રસ્તા ખૂલશે. તેમાં એ હિંદુઓનો પણ સમાવેશ થશે જેઓ 1947માં પાકિસ્તાનમાં હિંસાનો ભોગ બની ભારત આવ્યા હતા."

રાજ્યમાં નવી કાનૂન વ્યવસ્થા લાગુ થઈ ગઈ છે. આ બદલાવનો સંકેત છે અને સ્થાનિક લોકો પોતાના ભવિષ્યને લઈને ચિંતિત છે કે શું રાજ્ય એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ રહેશે કે પછી તેને રાજ્યનો દરજ્જો મળશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને વીડિયો પ્લૅટફૉર્મ્સનો ઉપયોગ કરીને સ્વતંત્ર રીતે કામ કરતા થયા છે.

એ પૈકીના મોટા ભાગના ખુદને પ્રદર્શિત કરવા અથવા તો તેમની પર્સનલ બ્રાન્ડ્ઝને પ્રમોટ કરવા ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉપયોગ કરે છે.

એડલ્ટ પ્રોડક્શન હાઉસિસ કોઈ પર્ફૉર્મર સાથે કરાર કરતાં પહેલાં તેના ઇન્સ્ટાગ્રામ ફૉલોઅર્સની સંખ્યાને ધ્યાનમાં લે છે.

હવે જે પર્ફૉર્મરનાં એકાઉન્ટ ડિલીટ કરી નાખવામાં આવે છે એ લોકો તેમના પ્રશંસકો તથા બિઝનેસ કનેક્શન ગુમાવી દે છે અને તેની તેમની આવક તથા જીવન પર નોંધપાત્ર માઠી અસર થાય છે.

ઘણી પોસ્ટ્સમાં ભાગ્યે જ કશું છુ... બાકીનો લેખ લખો:

શિક બોલી વડે સેક્સ ચેટ કરી શકશે નહીં તેમજ અન્ય સામગ્રી કે ફોટોગ્રાફ્સ પોસ્ટ કરી શકશે નહીં.

જોકે મૉડરેટર્સ દ્વારા આ ગાઇડલાઈન્સના પાલન માટે જે તાલીમ સામગ્રીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે એ જાહેર કરવામાં આવ્યું નથી.

સેક્સવર્કર્સને ભય છે કે ફેસબુક નિષ્પક્ષતા અને અભિવ્યક્તિના સ્વાતંત્ર્યને બદલે દુનિયાભરના રૂઢિચુસ્તોમાં વધુ સ્વીકાર્ય બની રહી છે.

એડલ્ટ ઍન્ટરટેઇન્મેન્ટ પત્રકાર અને પૉર્નઉદ્યોગના પ્રકાશન એક્સબીઝના સમાચાર સંપાદક ગુસ્તાવો ટર્નર આ સ્થિતિને "સૌથી ઓછી નૈતિક જવાબદારી" ગણાવે છે.

ગુસ્તાવો ટર્નર કહે છે, "દર્શકવર્ગને, વપરાશકર્તાવર્ગને અણસમજુ ગણવાનું કલ્ચર સિલિકોન વેલીમાં પણ પ્રવર્તે છે."

"ફેસબુક એક તરફ પુખ્ત વયના બે લોકો વચ્ચે, બિન-ધંધાદારી સેક્સુઅલ ચેટ સંબંધે આકરા નિયમો લાદી રહી છે અને બીજી તરફ ક્રશિસ નામની ડેટિંગ સર્વિસ શરૂ કરી રહી છે."

કળા પણ સપડાઈ નિયમોના જાળામાં

ફેસબુક તથા ઇન્સ્ટાગ્રામ પર જાતીય સંબંધ વિશેની વાતચીતમાં 'સર્વસામાન્ય સેક્સુઅલ ઈમોજી'નો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી.

આ નિયમોની માત્ર એડલ્ટ સ્ટાર્સ અને સેક્સવર્કર્સને જ અસર નથી થઈ.

લેખક, કવિ અને કળાકાર રશેલ રેબિટ વાઈટનું એકાઉન્ટ પણ ન્યૂયૉર્કના લેસ્લી-લેહમેન મ્યુઝિયમમાં યોજાયેલા એક પ્રદર્શનના ફોટોગ્રાફ્સ શૅર કરવા બદલ ડિલીટ કરી નાખવામાં આવ્યું હતું.

રશેલ રેબિટ વાઈટ કહે છે, "મેં એક પ્રતિષ્ઠિત ગેલેરીમાં પ્રદર્શિત કરાયેલી મહિલાઓ વચ્ચેના શૃંગારિક સંબંધની ઐતિહાસિક તસવીરો જ પોસ્ટ કરી હતી."

"એ પૈકીની એકેય તસવીરમાં સ્તનનો અગ્રભાગ કે લૈંગિક નગ્નતા ન દેખાય તેની મેં કાળજી રાખી હતી. તેમ છતાં ગણતરીના કલાકોમાં મારું એકાઉન્ટ ડિલીટ કરી નાખવામાં આવ્યું હતું."

જોકે બાદમાં તેને ફરી ચાલુ કરવામાં આવ્યું હતું.

પોલ ડાન્સર અને બ્લૉગર 'બ્લૉગરઑનપોલ', ઇન્સ્ટાગ્રામે પોલ ડાન્સિંગ હેશટેગ વિરુદ્ધ આ ઉનાળામાં પગલાં લેવાનું શરૂ કર્યા પછી આરંભાયેલી EveryBODYVisible ઝુંબેશના સ્થાપકો પૈકીના એક છે.

#poledancing અને #femalefitness જેવાં હેશટેગ્ઝની સર્ચનું કોઈ રિઝલ્ટ મળતું ન હતું.

ઇન્સ્ટાગ્રામે બાદમાં માફી માગી હતી અને તેની નીતિમાં ફેરફાર જરૂર કર્યો હતો, પરંતુ ગાઇડલાઇન્સનું ઉલ્લંઘન થવાની શંકા હોય તેવી સામગ્રી માટે વપરાતાં હેશટેગ્ઝને ઇન્સ્ટાગ્રામ આજે પણ બ્લૉક કરે છે.

ઝુંબેશકર્તાઓ આ વલણને વધારે પડતી સેન્સરશિપ ગણાવે છે અને જણાવે છે કે તેનાથી સેક્સવર્કર્સ, સેક્સ એજ્યુકેટર્સ અને પોલ ડાન્સિંગ...


...ને સમજવાનો હતો.

તેને પ્લૅસિડ ટ્રાયલના નામથી ઓળખવામાં આવે છે.

સપ્ટેમ્બર, 2020માં સામે આવેલા આ રિપોર્ટમાં મેડિકલ કાઉન્સિંગે જાણ્યું કે પ્લાઝ્મા થૅરપી કોરોનાને કેસ ગંભીર થતા રોકવામાં અને લોકોનાં મૃત્યુને રોકવામાં કારગત છે.

આ ટ્રાયલ 22 એપ્રિલથી 14 જુલાઈ, 2020 દરમિયાન 464 લોકો પર કરવામાં આવી હતી.

બાદમાં આઈસીએમઆરના ડાયરેક્ટર જનરલ ડૉક્ટર બલરામ ભાર્ગવે એક પ્રેસ-કૉન્ફરન્સ દરમિયાન કહ્યું કે તેઓ પ્લાઝ્મા થૅરપીને કોવિડની સારવારની નેશનલ ગાઇડલાઇનમાંથી દૂર કરવા પર વિચારી રહ્યા છે.

14 મેના રોજ સાયન્સ જનર... બાકીનો લેખ લખો:

મ્યુન સિસ્ટમ પર દબાણ વધી શકે છે અને એ મ્યૂટેટ કરી શકે છે.

આઈસીએમઆર ગાઇડલાઇન એ સ્પષ્ટ કરે છે કે પ્લાઝ્માનો ઉપયોગ કોવિડની સારવારમાં ન થવો જોઈએ.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ને સરકારે પોતાની રીતે કરી દીધું પરંતુ આ મામલો અલગ-અલગ ધર્મોની માન્યતાઓ સાથે જોડાયેલો છે એટલાં માટે તેને પૂર્ણ કરવો એટલો સરળ નહીં રહે."

યુનિફોર્મ સિવિલ કોડમાં કાયદાકીય મુશ્કેલી?

બંધારણમાં યુનિફોર્મ સિવિલ કોડને લાગુ કરવાની અનુચ્છેદ 44 હેઠળ રાજ્ય (કેન્દ્ર અને રાજ્ય બંને)ની જવાબદારી બતાવાઈ છે.

આ મુદ્દે સર્વોચ્ચ અદાલતના વકીલ વિરાગ ગુપ્તા કહે છે, "યુનિફોર્મ સિવિલ કોડની વાત કરીએ તો એમાં બે મુદ્દા આવે છે. પહેલાં તમામ ધર્મોની વચ્ચે એક જેવો કાયદો. બીજું તે ધર્મોના તમામ સમુદાયોની વચ્ચે એક જેવો કાયદો."

... બાકીનો લેખ લખો:

નાગરિકત્વ આપવાની જોગવાઈ છે.

પરંતુ પડોશી દેશના મુસ્લિમ સમુદાય સાથે જોડાયેલાં લોકોને આમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે.

ખરડામાં એવી જોગવાઈ છે કે મુસ્લિમ સિવાયના સમુદાયના લોકો જો ભારતમાં છ વર્ષ પસાર કરી દે છે તો તે સરળતાથી નાગરિક્તા મેળવી શકશે.

પ્રદીપ સિંહ કહે છે કે હાલની સરકાર મુજબ હિંદુઓ માટે ભારત સિવાય કોઈ બીજો કોઈ દેશ નથી.

તે કહે છે, "સરકાર માને છે કે જો કોઈ બીજા દેશમાં રહેવાવાળા હિંદુઓની સાથે અત્યાચાર થશે અને તેમને તે દેશ છોડવો પડશે તો એ સ્થિતિમાં તેમનો એકમાત્ર દેશ ભારત જ છે."

"તે ભારત જ આવશે. એવા લોકો જો ભારતની નાગરિક્તા ઇચ્છે છે અને તેના માટે અરજી કરી શકે છે કે તેમને ભારતની નાગરિકતા મળવી જોઈએ."

પછી સરકાર આ મામલામાં મુસ્લિમને કેમ અલગ રાખવા માંગે છે.

આના જવાબમાં પ્રદીપ સિંહ કહે છે કે ભાજપ અને સરકારમાં સામેલ તેમના સહયોગીઓ અનુસાર મુસ્લિમ ક્યારેય ઉત્પીડનના કારણે બીજા દેશોથી ભારતમાં આવતા નથી, તે બીજા કારણોથી ભારતમાં આવે છે.

2024 પહેલાં ફાઈનલ ઍજન્ડા

મોદી સરકાર પોતાના બીજા કાર્યકાળમાં ત્રણ તલાક પર પણ કાયદો બનાવી ચૂકી છે. તે એનઆઈએ, આરટીઆઈ, યૂએપીએ જેવા બિલ પણ પહેલાં સંસદીય સત્રમાં પાસ કરાવી ચૂકી છે.

મોદી સરકાર પોતાના એજન્ડામાં રહેલાં મુખ્ય મુદ્દાઓને ઝડપથી ખતમ કરતી જોવા મળે છે. એવામાં સવાલ ઉઠે છે કે શું તે યુનિફોર્મ સિવિલ કોડને પણ હાલ પૂરો કરવા ઇચ્છશે અથવા આગામી લોકસભાની ચૂંટણીમાં પોતાની વોટબૅન્કને લાભ થાય માટે એક મુદ્દો બચાવીને રાખશે.

આ વાત પર વરિષ્ઠ પત્રકાર શેખર ઐય્યરનું માનવું છે કે હાલ સરકારની સામે સૌથી મોટો પડકાર અર્થવ્યવસ્થાની સુસ્તી અને બેરોજગારીના વધતાં આંકડાંનો છે.

શેખર ઐય્યર કહે છે, "અનુચ્છેદ 370ને સરકાર તરફથી લેવામાં આવેલું પગલું કહી શકાય છે પરંતુ અયોધ્યાનો મામલો તો સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી પૂર્ણ થયો છે."

"એટલા માટે હાલ સરકારની સામે સૌથી મોટો પડકાર અર્થવ્યવસ્થાની ખરાબ હાલતને સુધારવા બેરોજગારી ઘટાડવાનો છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો