...ય રીતે નંદુરબાર, ધૂલે  તથા અન્ય કેટલાક સરહદી વિસ્તારના મહારાષ્ટ્રીયનો વધુ સારી સારવાર માટે સુરતની વાટ પકડતા હોય છે, કારણ કે મહારાષ્ટ્રના નજીકના કેન્દ્ર કરતાં આ શહેર તેમને વધુ નજીક પડે છે.

પરંતુ આ વખતે કેટલાક ગુજરાતીઓએ નંદુરબારની વાટ પકડી હોવાના અહેવાલ પ્રકાશિત થયા છે. સુરતસ્થિત વરિષ્ઠ પત્રકાર ફયસલ બકીલી આવા અહેવાલોને 'અર્ધસત્ય' જણાવે છે.

તેઓ જણાવે છે કે ધરમપુરમાં કોવિડના પેશન્ટની સારવાર માટે 80 બેડ ઊભા કરવામાં આવ્યા છે, જેમાંથી 25 જેટલા મહારાષ્ટ્રના નાગરિકો છે.

ચોમેરથી પ્રશંસા

બાયોકૉનનાં વડા... બાકીનો લેખ લખો:

્ટર બનીને ગરીબ આદિવાસીઓની સેવા કરવા માગતા હતા, ત્યારે શેઠ હૉસ્પિટલના ડીને તેમને યુપીએસસી (યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન)ની પરીક્ષા આપવા માટે પ્રેરિત કર્યા. ડૉ. ભારુડ પ્રથમ પ્રયાસમાં પાસ થઈ ગયા અને ઇન્ડિયન રૅવન્યુ સર્વિસમાં તેમને પ્રવેશ મળ્યો.

તેમણે બીજી વખત પ્રયાસ કર્યો અને આઈએએસ અધિકારી બન્યા.

મહારાષ્ટ્રના એક અધિકારીના કહેવા પ્રમાણે, "કોઈ પણ વરિષ્ઠ અધિકારી ગઢચિરૌલી, નંદુરબાર કે નાંદેડ જેવા જિલ્લામાં પોસ્ટિંગ નથી ઇચ્છતા. જો તેમની નિમણૂક કરવામાં આવે તો પણ તેઓ ત્યાંથી નીકળવા માટે પ્રયાસ કરવા લાગે છે અને વહેલાસરથી નીકળવાની તાકમાં હોય છે."

"આથી આ પહેલાંની (ભાજપ-શિવસેના યુતિ સરકાર)એ તાજેતરમાં જ પાસ થયા હોય તેવા આઈએએસ અધિકારીઓને આવા વિસ્તારોમાં મૂકવાનું વિચાર્યું. જેથી કરીને નવી ઊર્જાનો સંચાર થાય."

"મહારાષ્ટ્ર કૅડરના અધિકારી અને નંદુરબારમાં ઉછરેલા ડૉ. રાજેન્દ્ર સહજ પસંદ હતા. તેમને નાંદેડમાં નિમણૂક આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તેમણે સોલાપુરમાં કામ કર્યું."

તેઓ ઉમેરે છે કે સોલાપુરના સીઈઓ તરીકે શહેર જાહેરમાં શૌચમુક્ત બને તે માટે પ્રયાસ કર્યા, આ સિવાય શોષખાડા દ્વારા ગંદકીને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. નંદુરબારમાં પણ તેમણે મનરેગા તથા રૅશનકાર્ડનો વ્યાપ વધારવા માટે નોંધપાત્ર કામ કર્યું છે.

જોકે ડૉ. ભારુડના ટૂંકા કાર્યકાળમાં કેટલાક વિવાદ પણ જોડાયા છે.

તાજેતરમાં જિલ્લા ભાજપનાં નેતા ડૉ. હીના ગાવિતે આરોપ મુક્યો હતો કે ડૉ. ભારુડે શિવસેનાના પૂર્વ ધારાસભ્યને રેમડેસિવિરના ઇન્જેકસન વેચ્યાં હતાં.

જમ્મુ-કાશ્મીરના ગલવાનમાં ચીનના સૈનિકો સાથેની અથડામણ દરમિયાન 20 કરતાં વધુ સૈનિક મૃત્યુ પામ્યા ત્યારે તેમણે ચીનના સામાનનો બહિષ્કાર કરવાનું આહ્વાન કર્યું હતું.

એક વરિષ્ઠ અધિકારીના કહેવા પ્રમાણે, અધિકારીએ આ રીતે સંવેદનશીલ બાબતો વિશે જાહેરમાં અભિપ્રાય ન આપવો જોઈએ.

તેઓ સોલાપુરમાં હતા ત્યારે કેટલીક મહિલાઓને હાર પહેરાવતી તસવીરો વાઇરલ થઈ હતી. એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આ રીતે જાહેરમાં શૌચ જતી મહિલાઓને અપમાનિત કરવામાં આવી હતી.

એ સમયે ડૉ. ભારુડે આરોપોને નકાર્યા હતા અને કહ્યું હતું કે જો કોઈ આ આરોપોને પુરવાર કરી દે તો તેઓ પદ પરથી રાજીનામું આપી દેશે અને ડૉક્ટર તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કરી દેશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ય સરકાર આ નિયુક્તિઓ સાથે સંકળાયેલ આર્થિક બોજ ઉઠાવી શકે છે. કેન્દ્ર સરકાર આ મામલે એક સંઘીય માળખની પરિસ્થિતિને ધ્યાને લેતા રાજ્યોની સંમતિ વગર કદાચ જ આગળ વધી શકે."

"આથી સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્યો અને હાઈકોર્ટને પૂછ્યું છે કે આટલા પદો કેમ ખાલી છે?"

રવિશંકર પ્રસાદે તાજેતરમાં જ કહ્યું હતું કે,"હું અખિલ ભારતીય ન્યાયિક સેવા શરૂ કરવાના સમર્થનમાં છું. અખિલ ભારતીય પરીક્ષા હશે તો દેશની સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રતિભા સામે આવશે. અમે તેમાં જરૂરી અનામત પણ આપીશું જે ભારતના બંધારણનો આદેશ છે. તેનાથી વંચિત વર્ગના મોટી સંખ્યામાં ... બાકીનો લેખ લખો:

પરંતુ અખિલ ભારતીય ન્યાયિક સેવા શરૂ થાય તો વંચિત વર્ગમાંથી આવતા તમામ ઉમેદવારોને સમગ્ર દેશમાં ઉપલબ્ધ નોકરીઓ માટે પ્રતિસ્પર્ધા કરવાની તક મળશે.

જોકે, વિરાગ ગુપ્તા માને છે કે તેનાથી અનામતમાં જટિલતા ઊભી થશે.

તેઓ કહે છે,"રાજ્ય તેના પ્રદેશમાં વંચિતોની વસ્તીના આધારે અનામત આપે છે. કેમ કે કેટલાક રાજ્યોમાં એસસી વધુ હોય છે, તો ક્યાંક એસટી વધુ હોય છે. સવાલ એ છે કે શું આ સેવામાં રાજ્યોની સ્થિતિના આધારે અનામત આપવામાં આવશે અથવા અખિલ ભારતીય સ્તર પર અનામત આપવામાં આવશે."

"તેનાથી સમસ્યાનું સમાધાન કઈ રીતે થશે. મને લાગે છે કે તેનાથી નવી સમસ્યાઓ સર્જાશે."

જો સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કરીએ તો કેન્દ્ર સરકાર સામે હાલ આ સેવા શરૂ કરવી મુશ્કેલજનક જોવા મળી રહી છે. પરંતુ આ મામલેની રાજનીતિને આગળ લઈ જઈ શકે છે.

જોવું રહેશે કે આગામી ચૂંટણીમાં આ મુદ્દો ભાજપને કેટલો લાભ અપાવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ય સહયોગીઓએ અસદ વિરોધી તત્ત્વોને મદદ કરી અને આ તત્ત્વોનો જબાત અલ-નુસરા અને સ્થાનિક અલ-કાયદા સાથે પણ સંબંધ હતો.

ઈરાન પર ત્રીજો આક્ષેપ યમનને અસ્થિર કરવાનો છે. ઈરાન યમનમાં હૂતી વિદ્રોહીઓને મદદ કરી રહ્યું છે અને પશ્ચિમી યમનમાં તેનું નિયંત્રણ છે. યમનમાં પણ ઈરાનનો હસ્તક્ષેપ અકારણ નથી.

સીરિયામાં સાઉદી અરબ ઇચ્છતું હતું કે તેઓ ઈરાન સમર્થક સરકારને ઉખાડી ફેંકે. યમનમાં હૂતી વિદ્રોહીઓએ સાઉદી સમર્થક રાષ્ટ્રપતિ અબ્દાબ્બુહ મંસુર હાદીને હઠાવી દીધા હતા.

ઈરાનને મંસુરનું યમનની સત્તા પરથી જવું અનુકૂળ આવ્યું હતું. ... બાકીનો લેખ લખો:

તા સોંપી દીધી હતી.

મોહમ્મદ મોસાદેગે જ ઈરાનના તેલ ઉદ્યોગનું રાષ્ટ્રીયકરણ કર્યું હતું અને તેઓ ઇચ્છતા હતા કે શાહની શક્તિ ઓછી થાય.

કોઈ પણ વિદેશી નેતાને શાંતિપૂર્ણ સ્થિતિમાં પણ પદભ્રષ્ટ કરવાનું કામ પહેલી વખત અમેરિકાએ ઈરાનમાં કર્યું, પણ તે છેલ્લું નહોતું. ત્યારબાદ આ રીત અમેરિકાની વિદેશ નીતિનો ભાગ બની ગઈ.

1953માં ઈરાનમાં અમેરિકાએ જે રીતે તખ્તાપલટ કર્યું તેનું પરિણામ 1979ની ઈરાની ક્રાંતિ હતી. આ 40 વર્ષોમાં ઈરાન અને પશ્ચિમ વચ્ચે કડવાશ ખતમ થઈ નથી.

હવે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ કહી રહ્યા છે કે જો ઈરાન યુદ્ધ કરે તો તેનું અસ્તિત્વ જ મટી જશે.  અમેરિકાને પણ યુદ્ધના જોખમનો અંદાજ છે કારણ કે 2003માં તે ઇરાકમાં સદ્દામ હુસેનને સત્તા પરથી દૂર કરવા આવું કરી ચૂક્યો છે.

ઇસ્લામિક ક્રાંતિનાં 40 વર્ષ પછી ઈરાને ઘણા સંકટ જોયાં છે પરંતુ આ વખતનો ખતરો ઘણો ગંભીર છે. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે ઈરાન ઝૂકશે તો પણ હારશે અને લડે તો પણ જીતી શકશે નહીં.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ય) થિયરી લઈને આવ્યું હતું."

"જેની મદદથી ભાજપ આ અભેદ્ય કિલ્લો તોડીને લાંબા સમય સુધી સત્તા પર બેઠો છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓની તાકાત અલગ હોય છે. એને લાંબા સમય સુધી દબાવી શકાતી નથી."

'સરકારની નીતિઓના કારણે અસંતોષ'

તો આવું જ કંઈક જાણીતા સેફોલોજિસ્ટ ડૉ. એમ. આઈ. ખાન પણ માને છે.

એમનું કહેવું છે કે "ખામની જેમ જ નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાની એક અલગ વોટબૅન્ક બનાવી હતી. 2004માં જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી સામે એમના જ પક્ષના ધારાસભ્યોએ બળવો કર્યો ત્યારે એમણે જોયું કે ગુજરાતમાં અડધાથી વધારે વોટબૅન્ક ઓબીસીએ બનાવી હતી."

"આ ... બાકીનો લેખ લખો:

ં સક્રિય રીતે બહાર આવી રહી છે અને આ એક સૂચક વાત છે, કારણ કે આંદોલનમાં મહિલાઓ જોડાય એટલે સમજવું સમાજનો મોટો વર્ગ સરકારથી નારાજ છે."

"અધૂરામાં પૂરું માંડમાંડ ભાજપ તરફ વળેલી ઓબીસી, આદિવાસી અને દલિતની વોટબૅન્ક નારાજ તો થઈ જ છે. પણ એમની નારાજગીની સાથેસાથે ભાજપનો પરંપરાગત વોટર ગણાતો સવર્ણ વર્ગ પણ હવે નારાજ થઈને બહાર નીકળ્યો છે."

'રૂપાણી માટે ચૂંટણી જીતવી આસાન નહીં'

અગાઉ બિનસચિવાલયની પરીક્ષા રદ કરવા માટે વિદ્યાર્થીઓએ આંદોલન કર્યું હતું.

તેઓ કહે છે, "આથી મુખ્ય મંત્રી રૂપાણી સામે સરકાર ચલાવવા કરતાં મોટી ચેલેન્જ સોશિયલ એન્જિનિયરિંગથી બનાવેલી વોટબૅન્ક છે, જે તૂટી રહી છે."

"આ ભાજપ માટે સૌથી જોખમી છે. આથી ભાજપને નવી મુસીબતોનો સામનો કરવો પડશે અને રૂપાણી માટે આ ચૂંટણીઓ જીતવી આસાન નહીં હોય."

તો જાણીતા સેફોલૉજિસ્ટ વિનોદ અગ્રવાલ આ તમામ વાત સાથે સંપૂર્ણ સહમત નથી થતા.

પરંતુ એટલું ચોક્કસ કહે છે કે વિદ્યાર્થી આંદોલન સરકાર માટે જોખમી છે અને મહિલાઓની આંદોલનમાં સક્રિય ભમિકા કોઈ પણ સરકાર માટે ચિંતાનો વિષય બની શકે એમ છે.

સેફોલોજિસ્ટ ડૉ. એમ. આઈ. ખાન કહે છે, "સંખ્યાબંધ નેતાઓ, ધારાસભ્યો અને સાંસદોએ મુખ્ય મંત્રીને સરકારી ભરતી માટેના અનામતના નિયમો અંગે તૈયાર કરેલો પરિપત્ર રદ કરવા કાગળો પણ લખ્યા."

"ભાજપના નેતાઓમાંથી ઊઠેલા વિરોધના સૂરના કારણે ફરીથી એક વખત રૂપાણીનું આસન ડોલવાનું શરૂ થયું એટલે એમણે સત્તામાં ટકી રહેવા માટે ફરી એક વાર આ નેતાઓ સામે ઝૂકીને 2018નો વિવાદિત પરિપત્ર રદ કરવાનું પણ નક્કી કર્યું."

'પરિપત્ર રદ થતાં સવર્ણ સમાજ ભાજપથી નારાજ'

ગુજરાત સરકારનો વિવાદિત પરિપત્ર

"આ પરિપત્ર રદ કર્યો જેના કારણે સવર્ણ સમાજ પણ ભાજપથી નારાજ થઈ ગયો છે. આ જ બતાવી આપે છે કે ભાજપના જ નેતાઓ જોઈ રહ્યા છે કે સરકારની અવળી નીતિના કારણે જનતા પરેશાન થઈ રહી છે."

રૂપાણી સરકારની સંભવિત મુશ્કેલી તરફ ધ્યાન દોરતાં તેઓ કહે છે, "એમના માટે પણ ફરીથી ચૂંટાવું અધરું છે, કારણ કે પછાત વિસ્તારોમાં સોશિયલ એન્જિનિયરિંગથી બનેલી વોટબૅન્ક હાથમાંથી સરકતી જઈ રહી છે."

"જ્યારે વિજય રૂપાણીની સામે પોતાની નિષ્ફળ રાજનીતિ છુપાવવા માટે વારંવાર નિર્ણયો બદલવા પડે છે, જે બતાવે છે કે રૂપાણી સરકાર ચારેતરફથી ઘેરાઈ રહી છે."

"2000ના અંતમાં આ પ્રકારે જ કેશુભાઈ પટેલ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન, તાલુકાપંચાયત અને જિલ્લાપંચાયતમાં હાર્યા ત્યારે તલવાર લટકી હતી અને એ વખતે જ ભૂકંપ આવ્યો."

"ભૂકંપમાં...


...ય.

ઇંગ્લેન્ડ અને વેલ્સમાં આ ગુના માટે સાત વર્ષ સુધીની સજાની જોગવાઈ છે.

આ મકાનમાલિકો સાથે વાત કર્યા બાદ મેં તેમને બીબીસી-થ્રીની આ તપાસ વિશે લખ્યું ત્યારે માત્ર બે લોકોએ પ્રતિભાવ આપ્યો હતો.

એક મકાનમાલિકે જણાવ્યું હતું કે એ સમંતિપૂર્ણ સેક્સ ઇચ્છતો હતો અને તેમાં તેણે કંઈ ખોટું કર્યું નથી.

બીજા મકાનમાલિકે જણાવ્યું હતું કે એ મને તેમના ઘરમાં સોફા પર મફતમાં રહેવાની સુવિધા આપવાના હતા.

જાહેરાતોની જાળમાં ફસાયેલા લોકો

એલી ફ્લિન

હકીકત એ છે કે જે લોકો આવી જાહેરાતોની જાળમાં ફસાઈ રહ્યા છે, તેમની સ્થિતિ ખ... બાકીનો લેખ લખો:

ા સંગઠન 'એર્કોન'નાં અલેન મોરાને કહ્યું હતું, "પસંદગીની ચીજ મેળવવા માટે નિર્બળ લોકો પર શક્તિનો ઉપયોગ કરવાનું કેટલાક યોગ્ય સમજે છે અને એ માટે કોઈ સવાલ કરી શકાતો નથી."

આ ગુનો છે

અલેન મોરાને કહ્યું હતું, "તેઓ આ તાકાત ધરાવે છે અને કાયદાનું પાલન કરાવતી એજન્સીઓ પણ તેને નજરઅંદાજ કરે છે."

"ઘણીવાર કેટલાક લોકો સમાજમાં એટલા એકલા થઈ જતા હોય છે કે શારીરિક નિકટતા પામવા કંઈ પણ કરતા હોય છે."

બ્રિટનમાં 'સેક્સ ફોર રેન્ટ'ને ગેરકાયદે જાહેર કરાવવા માટે અલેનનું સંગઠન હવે અભિયાન ચલાવી રહ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યએ લાગુ કરવી જોઈએ. સ્થિતિ એવી થઈ ગઈ છે કે પોલીસકર્મી ફોર્સમાં દાખલ થાય ત્યારે જ તેની માનસિકતા ફ્યૂડલ થઈ ગયેલી હોય છે.”

“અકાદમીમાં અધિકારીઓને સજારૂપે પોસ્ટિંગ મળતા હોય છે આથી નવા કૅડેટ્સમાં લોકતાંત્રિક મૂલ્યો સીંચવાની પાયાની બાબત ત્યાં જ ખોટકાઈ જતી હોય છે.”

સત્તાના દુરુપયોગ અને નકારાત્મક ભૂમિકા વિશે વધુ પ્રકાશ પાડતા નિવૃત્ત પોલીસ અધિકારી રમેશ સવાણી કહે છે કે પોલીસ રાજકારણીઓનો હાથો બનીને રહી જતી હોય છે.

“રાજ્યમાં સ્ટેટ પોલીસ કમ્પલેઇન ઑથૉરિટી છે. પણ મને નથી ખ્યાલ કે એજન્સીએ કેટલા સામે કેસ ચલાવ્ય... બાકીનો લેખ લખો:

મિયાન ગેરકાયદે દારૂએ રાજ્યમાં 177 લોકોનો ભોગ લીધો હતો.

દારૂબંધી અંગે “બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ’ એક લેખમાં સાહિલ પારેખ લખે છે, "દારૂબંધી હોવા છતાં ગુજરાતમાં સરળતાથી દારૂ મળી રહે છે. પડોશી રાજ્યોમાંથી ગુજરાતમાં દારૂ પહોંચાડવામાં આવે છે અને પરિવહન, જકાત, પોલીસ અને સરકારી અધિકારીઓનાં ખિસ્સાં ભ્રષ્ટાચારથી ભરી દેવામાં આવે છે. વર્ષ 1999થી 2009 દરમિયાન ગુજરાતમાં દારૂના લગભગ 80 હજાર કેસ નોંધાયા હતા. જેમાંથી માત્ર 9 ટકામાં જ સજા કરી શકાઈ હતી.

'ગાંધીનાં મૂલ્યો સાથે સમાધાન નહીં  '

દરમિયાન ગુજરાત ભાજપ પ્રદેશ અધ્યક્ષ સી. આર. પાટીલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, “ગુજરાતમાં દારૂબંધીને લીધે તેની પ્રગતિ થઈ છે. ગુજરાતમાં ઇન્ડસ્ટ્રિયલ પીસ (ઉદ્યોગો માટે સુરક્ષિત માહોલ) અને ઉદ્યોગોની પ્રગતિમાં પણ દારૂબંધીનું વિશેષ મહત્ત્વ છે.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું,“ગુજરાત મહાત્માની જન્મભૂમિ છે. આ ગાંધીનું ગુજરાત છે. આર્થિક ફાયદાઓની સામે ગાંધીજીનાં મૂલ્યો સાથે સમાધાન ન કરી શકાય.”

ગુજરાતમાં દારૂબંધી હઠાવવા વિશેની માગ મામલે તેમણે વધુમાં કહ્યું કે જેટલા લોકો માગ કરે છે કે દારૂબંધી હઠવી જોઈએ તેના કરતાં વધુ લોકો દારૂબંધી ન હઠવી જોઈએ તેના સમર્થનમાં છે.

પણ બીજી તરફે પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી શંકરસિંહ વાઘેલાએ બીબીસીને જણાવ્યું, “કોરોનાના લીધે ઘણા લોકોએ રોજગાર અને કામધંધા ગુમાવ્યા છે. મોટો આર્થિક ફટકો પડ્યો છે. ઉપરાંત લોકો કૅમિકલયુક્ત બનાવટી દારૂના સેવનથી મૃત્યુ પામે છે. હું કેટલાક સમાજની વિધવા બહેનોને મળ્યો, તેમણે મને કહ્યું કે તેમના પતિ ઝેરી શરાબના લીધે મૃત્યુ પામ્યા.”

“મારી સરકાર હતી ત્યારે મેં પ્રયાસ કર્યો હતો પરંતુ એ સમયે દારૂબંધી હઠાવવામાં સફળતા નહોતી મળી. આથી ફરી પ્રયાસ કર્યો છે. હું પોતે દારૂનું સેવન નથી કરતો પણ જો ગુજરાતના લોકોને સેવન કરવું છે તો તેમને સારી ગુણવત્તાની શરાબ મળી રહે અને દારૂબંધીની આડમાં ચાલતો ભ્રષ્ટાચાર બંધ થાય એ માટે કોશિશ કરવી જોઈએ.”

“ગુજરાતમાં જ્યાં જાવ ત્યાં દારૂ મળે છે. લોકો પીવે છે. તો પછી તે સારી ક્વૉલિટીનો પીવે તે જરૂરી છે. મેં દારૂબંધી મામલે એક ન્યૂ સાયન્ટિફિક પૉલિસી પણ તૈયાર કરી છે. સત્તામાં આવ્યાના 100 દિવસમાં જ તે લાગુ કરીશું.”

“ગુજરાતને આલ્કોહોલના વેચાણની રેવન્યૂથી ઘણો લાભ થશે. તેનાથી આરોગ્ય અને શિક્ષણક્ષેત્રે ખૂબ જ સારી રીતે લાભદાયી યોજના બનાવી શકાશે.”

દારૂબંધી દૂર કરવાથી શું ફાયદો થઈ શકે?

વડોદરાના રાજીવ પટેલ સોશિયલ...


...યઘોષ પણ સાંભળવા મળશે.

બસ તેના માટે મોદીની હિંદુ ઓળખને સતત મજબૂત કરતા રહે તે જરૂરી છે. તેનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે જે તેમની આ રાજકીય શૈલી સાથે અસંમત હશે, તેમને હિંદુ વિરોધી સાબિત કરવામાં કોઈ ખાસ મુશ્કેલી નહીં પડે.

મોદી પોતાની હારને હિંદુ ધર્મની હાર અને પોતાની જીતને હિંદુ ધર્મની જીતમાં પરિવર્તિત કરવામાં લાગ્યા છે.

મોદીને પણ પૂજા કરવાનો અધિકાર

રાહુલ ગાંધી પણ ધર્મનો સહારો લઈ પૂજા કરવા મંદિરોમાં જઈ રહ્યા છે

મંદિરમાંથી રાજકીય ભાષણ આપી રહેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ટોકવાનું રાજકીય જોખમ કોઈ ઉઠ... બાકીનો લેખ લખો:

ે હિંદુઓ પછી, પણ તેમને બરાબર નહીં.

RSS નેતા ઘણી વખત કહે છે કે જે પણ ભારતમાં રહે છે તે હિંદુ જ છે. પછી તેઓ એ પણ કહે છે કે ભારતની ઓળખ હિંદુ સંસ્કૃતિથી છે તેના કારણે આ દેશે હિંદુ રીત-રિવાજનું જ પાલન કરવું જોઇએ.

તેઓ એવું પણ કહે છે કે સેક્યુલર ડેમોક્રસી એક વિદેશી અવધારણા છે જેને બદલવાની જરૂર છે.

જો વડાપ્રધાન મોદી 'જય જય કેદાર, જય જય ભોલેનાથ'નો ઉદ્ઘોષ કરી રહ્યા છે તો મુસ્લિમો એ પણ ઉત્સાહ સાથે તેમાં સામેલ થવું જોઇએ.

જો તેઓ વડાપ્રધાનના આ વલણના કારણોસર એલિનિયેટેડ અથવા તો પોતાને અલગ થઈ ગયેલા માનતા હોય તો તે તેમની ભૂલ છે.

આ દેશ હિંદુઓનો છો અને તેમણે ભારતીય (હિંદુ) સંસ્કૃતિને અપનાવીને અહીં રહેવું જોઈએ નહીં તો તેમનો ભારતીય હોવાનો દાવો ખોટો છે. તેમની આસ્થા આ દેશમાં છે જ નહીં.

થોડા દિવસો પહેલા કોઇએ ફેસબુક પર લખ્યું હતું કે એક પોલીસ સ્ટેશનના ફોનની રિંગટોન છે- 'જય જય અંબે દુઃખહરણી...'

હવે એક વ્યક્તિ જે હિંદુ નથી તેણે આ રિંગટોન સાંભળી ભક્તિભાવથી ઝૂમી ઉઠવું જોઇએ અને આશ્વસ્ત થઈ જવું જોઇએ કે પોલીસ તેમનું કલ્યાણ કરશે?

પાકિસ્તાની ખેલાડીઓની નેટ પ્રેક્ટિસ દરમ્યાન નમાઝ પઢવી અને રાષ્ટ્રપતિના દરેક ભાષણની શરૂઆતમાં બિસ્મિલ્લાહ-એ-રહમાન-એ-રહીમ બોલવાને કારણે ભારતીયો તેમને કટ્ટરપંથી સમજે છે.

તો ભારતીય લોકો પોતાના રોજંદા જીવનમાં રાજકીય કારણોસર ધર્મ ઘોળી દે તો તેમાં કંઈ ખોટું નથી દેખાતું?

વાત માત્ર મુસ્લિમોની નથી

સરકારનું કહેવું છે કે તુષ્ટીકરણની નીતિ હવે બંધ કરી દેવાઈ છે

તેનું કારણ એ વિશ્વાસ છે કે હિંદુ ધર્મ ઉદાર, શાંતિપૂર્ણ, સહિષ્ણુ, અને મહાન છે. તેઓ કદાચ એ નથી સમજી રહ્યા કે પાકિસ્તાની મુસ્લિમોએ પણ પોતાના ધર્મ વિશે એવું જ વિચાર્યું હતું.

ખરેખર જોઇએ તો એ કોઈના ધર્મ કે સારા કે ખરાબ હોવાનો મામલો છે જ નહીં, તે તેની હદ નક્કી કરવાનો મામલો છે. વાત માત્ર 17 કરોડ મુસ્લિમોની નથી.

દક્ષિણ અને પૂર્વોત્તર ભારતના લોકો, આદિવાસી, ખ્રિસ્તી અને બીજા કરોડો લોકો જે હિંદુ નથી, તેઓ પણ ન્યૂ ઇન્ડિયામાં સમાન ભાગીદારી ધરાવે છે તે દર્શાવવા માટે વડાપ્રધાન કે સરકારે અત્યાર સુધી શું કર્યું છે?

જો કંઈ કર્યું નથી, અને તેમાં તમને કંઇ ખોટું ન લાગતું હોય તો એ બાબત ચિંતાજનક છે.

મંચ પર કૅમેરાની સામે જાળીવાળી ટોપી પહેરવાની ના પાડી દેવી, પરંપરાગત રૂપે યોજાતી પ્રધાનમંત્રી નિવાસ પર ઇફ્તારી બંધ કરાવવી, રાષ્ટ્રપતિની ઇફ્તાર દાવતનો બહિષ્કાર કરવો અને મુસ્લિમો વિરૂદ્ધ...


...યત્નો કરી રહ્યા છે, જેના કારણે લોકોમાં જાગૃતિ પણ વધી છે.

તેઓ કહે છે, "તેનાથી લોકોને એક સારો સંદેશ મળ્યો છે. ચૂકી દેવી પોતે કેટલાં ખુશ હશે કે તેમણે 35 વર્ષ બાદ પરિવારને બાળકી આપી છે. આજે તેઓ પ્રાઉડ મધર બની ગયાં છે."

પરિવારમાં કોઈએ આઠમા ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યો નથી

કચ્છ : એ ગામ જ્યાં ઘરનાં સરનામાં દીકરીઓ કે વહુનાં નામથી શરૂ થાય છે

કહેવત છે કે 'શિક્ષણ વિના મનુષ્ય પ્રાણી સમાન છે'. પરંતુ આ પરિવારે માનવતાવાદ અને સમાનતાનું જે ઉદાહરણ પુરું પાડ્યું છે, તે ખરેખર વખાણવાલાયક છે.

નવજાત બાળકી સિદ્ધિના દાદા... બાકીનો લેખ લખો:

શિક્ષણ અને ઉછેર આપવા માટે અત્યારથી તૈયાર છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યન મેન્યુફેક્ચરિંગ ફર્મ 50થી ઓછા કામદારોથી ચાલે છે

એવા ઉદ્યોગો જેમાં રોજગારી સર્જવાની ક્ષમતા છે જેવી કે વસ્ત્રોનું મેન્યુફેક્ચરિંગ કરતી ફર્મ હજુ પણ નાના સ્તરે કાર્યરત છે તેનું કારણ ભારતના જટિલ શ્રમિક કાયદાઓ છે.

તાજેતરમાં ફેડરલ ઈનસ્ટીટ્યુટે 'ઈઝ ઓફ ડુઈંગ બિઝનેસ-અન એન્ટરપ્રાઈઝ સર્વે ઓફ ઈન્ડિયન સ્ટેટ્સ' નામના પ્રકાશિત કરેલા અહેવાલ મુજબ વસ્ત્રોનું મેન્યુફેક્ચરિંગ કરતી 85% ફર્મ આઠથી ઓછા કામદારથી ચાલતી હોય છે.

વળી, 85% ઇન્ડિયન મેન્યુફેક્ચરિંગ ફર્મ 50થી ઓછા કામદારોથી ચાલતી હોય છે.

સરકારને લાગે છે કે... બાકીનો લેખ લખો:

તની અર્થવ્યવસ્થા ઘણી માળખાકિય સમસ્યાનો સામનો કરી રહી છે. જો લાબાં ગાળા સુધી 7-8%નો વિકાસ દર ટકાવી રાખવો હશે તો આ સમસ્યાઓનું યુધ્ધના ધોરણે નિરાકરણ લાવવું પડશે.

(તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો)


...યને વિશ્વમાં શૂન્યનું સૌથી પ્રાચીન ઉદાહરણ કહેવામાં આવે છે.

જોકે, તક્ષશિલા સાથે જોડાયેલી પ્રાચીન ભારતની પાડુંલિપીમાં પણ શૂન્યની નોંધ જોવા મળે છે.

આ પાડુંલિપી વિશે તાજેતરમાં જ જાણવા મળ્યું છે કે તે ત્રીજી અથવા ચોથી સદીની રચના છે.

હવે તેને વિશ્વમાં શૂન્યનું સૌથી પ્રાચીન ઉદાહરણ ગણવામાં આવે છે.

બખ્શાલીની પાડુંલિપી

ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં ગણિતના પ્રોફેસર માર્ક્સ ડ્યૂ સોટોયે યુનિવર્સિટીની વેબસાઇટમાં લખ્યું છે કે, "શૂન્યની એક અંક તરીકેની કલ્પના, ગણિતના ઇતિહાસની સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ છે. તેની શરૂઆત આપણે... બાકીનો લેખ લખો:

.

એક અનુમાન અનુસાર બેંગ્લુરુ વર્ષ 2020 સુધી વિશ્વનું સૌથી મોટું આઈટી હબ બની શકે છે.

આ બધુ જ આ જોડિયા અંકોના કારણે જ શક્ય બન્યું. આજના કમ્પ્યૂટર બે અવસ્થાઓના સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે. ઑન અને ઑફ. ઑનનો અર્થ 1 અને ઑફ 0 છે.

સંગીતની ધૂન તૈયાર કરવા શૂન્યનો ઉપયોગ

અમેરિકાની ઓક્લાહોમા સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર સિદ્ધાર્થ કાક જણાવે છે કે, "જોડિયાં અંકોની શોધ ઈસવીસનની બે ત્રણ સદી પહેલાં ભારતીય સંગીતજ્ઞ પિંગલાએ કરી હતી. તેનો ઉપયોગ સંગીતની ધૂન તૈયાર કરવા માટે થતો હતો."

બેંગ્લુરુના વિકાસમાં આ જોડિયાં અંકોની ભૂમિકા ખૂબ જ મહત્ત્વની છે.  જેની શરૂઆત ભારતથી થઈ હતી. શૂન્યથી થઈ હતી.

(નોંધ : મેરેલિન વૉર્ડનો આ લેખ બીબીસી ટ્રાવેલની 'પ્લેસિસ ધેટ ચેન્જ ધી વર્લ્ડ' નામની સિરીઝનો ભાગ છે. ઉપરોક્ત લેખ મૂળ સ્ટોરીનું અક્ષરશ: અનુવાદ નથી. ગુજરાતીના પાઠકો માટે તેમાં કેટલાક સંદર્ભ અને પ્રસંગ ઉમેરવામાં આવ્યા છે.)

(બીબીસી ટ્રાવેલનો આ મૂળ લેખ ઇંગ્લિશમાં વાંચવા માટે અંહીં ક્લિક કરો.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યપ્રદેશ-છત્તીસગઢની સહિત પાંચ રાજ્યોની વિધાનસબાની ચૂંટણીનાં પરિણામો 11 ડિસેમ્બર 2018ના રોજ આવ્યાં તેનાથી પણ પહેલાં 22 સપ્ટેમ્બરના રોજ તેઓ કૉલમમાં એવું લખી ચૂક્યા છે કે સંઘ પરિવારે નરેન્દ્ર મોદીના વિકલ્પની કવાયત શરું કરી દીધી છે.

આ કૉલમ એમણે સંઘના વડા મોહન ભાગવતે નવી દિલ્હીમાં ત્રણ દિવસ જે ભાષણો કર્યા ત્યારબાદ લખી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે પાંચ રાજ્યોની ગત વિધાન સભાની ચૂંટણી પૂર્વે આરએસએસનો સંવાદ નામનો કાર્યક્રમ યોજાયો હતો જેમાં ભવિષ્ય કા ભારત - આરએસએસનો દૃષ્ટિકોણ એ વિષય પર અનેક મુદ્દે ઉદાર વિચારો રજ... બાકીનો લેખ લખો:

હીં કહે.

નીતિન ગડકરીનાં નિવેદનોને વરિષ્ઠ પત્રકાર અને ગુજરાત રાજ્ય સાહિત્ય અકાદમીના પ્રમુખ વિષ્ણુ પંડ્યા ચાના પ્યાલામાં તોફાન જેવું ગણાવે છે.

વિષ્ણુ પંડ્યા કહે છે કે આમાં બગાવત કે વિદ્રોહ જેવું કઈ નથી. નીતિન ગડકરી આરએસએસના જૂના માણસ છે એ પક્ષને નુકસાન થાય એવું કંઈ ન કરે. અગાઉ પણ તેઓ આવી અનેક વાતો કહી ચૂક્યા છે પણ એમાં કંઈ ખાસ નથી.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

નીતિન ગડકરીની આઝાદી અને ભાજપનું મૌન

2019ની લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં એક તરફ નરેન્દ્ર મોદી દેશભરમાં યોજનાઓની શરુઆત કે લોકાર્પણ માટે ફરી રહ્યા છે, ત્યારે નીતિન ગડકરી જ કદાચ એવા પ્રધાન છે કે જેમના વિભાગની નાનીમોટી લગભગ તમામ યોજનાઓનાં લોકાર્પણ કે શરુઆતમાં તેઓ કેન્દ્રમાં હોય છે.

તાજેતરમાં એમણે 5,300 કરોડ રુપિયાની હાઈ-વે યોજનાઓનું રાજસ્થાનમાં લોકાર્પણ કર્યુ છે.

નવી દિલ્હીમાં પ્રજાસત્તાક દિને 2820 કરોડનો ઇસ્ટર્ન પેરિફેરલ ઍક્સપ્રેસ વે ખૂલ્લો મૂક્યો હતો.  આ પ્રસંગે એમણે નવી દિલ્હીને જળ અને વાયુ પ્રદુષણથી તેમજ ટ્રાફિકની સમસ્યાથી મુક્ત કરવા 50,000 કરોડ રુપિયા સરકાર વાપરશે એમ કહ્યું હતું.

આ રીતે જોઈએ તો, કવચિત નીતિન ગડકરી નરેન્દ્ર મોદીના મંત્રીમંડળના સૌથી આઝાદ મંત્રી છે. વરિષ્ઠ પત્રકાર રમેશ ઓઝા નીતિન ગડકરીની આઝાદી પાછળનું મુખ્ય કારણ આરએસએસને ગણાવે છે.

કાર્યકર્તાઓમાં લોકપ્રિયતા અને મોદી-શાહ સાથેના સંબંધો

પોતાના નિવેદનો થકી અનેક વાર પક્ષને કફોડી સ્થિતિમાં મૂકવા છતાં નીતિન ગડકરીનું કદી સોશિયલ મીડિયામાં ટ્રોલિંગ નથી થતું.

આ વિશે ભાજપ પર નજર રાખનારા વરિષ્ઠ પત્રકાર વિજય ત્રિવેદી કહે છે, "આનું કારણ એ છે કે નીતિન ગડકરી વર્તમાન સમયમાં કાર્યકર્તાઓમાં ખૂબ લોકપ્રિય નેતા છે."

"આજે જ્યારે અનેક નેતાઓના દરવાજા કાર્યકર્તાઓ માટે ખૂલ્લા નથી હોતા ત્યારે નીતિન ગડકરી મોડી રાત સુધી કાર્યકર્તાઓને મળતા દેખાતા હોય છે."

નીતિન ગડકરી અને મોદી વચ્ચેના સંબંધો અંગે અનેક અટકળો છે. એવી જ રીતે નીતિન ગડકરીના શાહ સાથેના સંબંધોનો પણ ક્યાસ કાઢવામાં આવી રહ્યો છે.

ભાજપ પર નજર રાખનારા વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રદીપ સિંહ બીબીસી હિંદી માટે લખેલા એક લેખમાં કહે કે "જ્યારે નીતિન ગડકરી ભાજપના અધ્યક્ષ હતા અને એ વખતે અમિત શાહને અદાલતના આદેશથી ગુજરાત છોડવું પડ્યું હતું ત્યારે ગડકરીને મળવા માટે અમિત શાહને કલાકો રાહ જોવી પડતી હતી."

પ્રદીપ કુમાર કહે છે કે "નરેન્દ્ર મોદી અને નીતિન ગડકરીના સંબંધોની વાત કરીએ તો 2009માં સંઘ...


...યમાં ખતમ થઈ જવું જોઈએ. જોકે, અઝરબૈજાનના સમર્થનમાં ઊતરેલા તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેચેપ તૈય્યપ અદોરઆને કહ્યું કે જ્યારે આર્મેનિયા અઝરબૈજાનના વિસ્તાર પર પોતાનો કબજો ખતમ કરશે ત્યારે જ યુદ્ધવિરામ શક્ય છે.

વળી બીજી બાજુ રશિયાના આર્મેનિયા સાથે નજીકના સંબંધો છે અને તાજેતરના તણાવ વચ્ચે રશિયાએ બંને દેશો વચ્ચે મધ્યસ્થીની રજૂઆત કરી છે.

અહીં રશિયાનું એક સૈનિકઠેકાણું પણ છે અને બંને દેશો 'કલેક્ટિવ સિક્યૉરિટી ટ્રીટી ઑર્ગેનાઇઝેશન'ના સભ્ય છે, પરંતુ અઝરબૈજાનની સરકાર સાથે પણ રશિયાના સારા સંબંધો છે.

અઝરબૈજાનમાં ... બાકીનો લેખ લખો:

.

અઝરબૈજાનના રાષ્ટ્રપતિ ઇલ્હામ અલીયેવનું કહેવું છે કે આર્મેનિયા સાથે ચાલી રહેલી આ લડાઈમાં તુર્કી બહારથી સમર્થન કરી રહ્યું છે, પરંતુ તે પ્રત્યક્ષ રીતે યુદ્ધમાં સામેલ નથી.

નોંધનીય છે કે અઝરબૈજાનમાં મોટી સંખ્યામાં તુર્ક મૂળના લોકો રહે છે. એવામાં રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક રીતે તુર્કી અને અઝરબૈજાન એકબીજાથી ઘણા નજીક છે, પરંતુ આ પહેલી વાર નથી જ્યારે સીરિયન લડવૈયાઓને લડાઈ માટે તુર્કી મારફતે દેશની બહાર લઈ જવામાં આવ્યા હોય.

ગત વર્ષે મેં મહિનામાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલ એક અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ઉત્તર સીરિયાના ઘણા લડવૈયાઓને લીબિયાના ગૃહયુદ્ધમાં લડવા માટે તુર્કી મારફતે ત્યાંથી લાવવામાં આવ્યા હતા. ત્રીપોલીમાં સીરિયન લડવૈયાઓના ઘણા વીડિયો સામે આવ્યા હતા, ત્યારબાદ તુર્કી પર આરોપ લાગ્યો હતો કે તે ત્યાંના ગૃહયુદ્ધમાં ઘી નાખવાનું કામ કરી રહ્યું છે.

'સીરિયસ ઑબ્ઝર્વેટરી ફૉર હ્યુમન રાઇટ્સ'ના નિયામક રામી અબ્દુલ રહેમાન કહે છે કે લડવૈયાઓને અઝરબૈજાન મોકલવામાં આવ્યા છે કે નહીં તેને લઈને વિપક્ષી સીરિયન જૂથમાં હાલ તુરંત સામાન્ય સમજૂતી નથી.

તુર્ક મૂળ સાથે જોડાયેલાં જૂથોનું કહેવું છે કે તુર્કીના કહેવાથી સૈનિકોને ત્યાં મોકલવા જોઈએ, પરંતુ હોમ્સ અને ગૂટા સાથે જોડાયેલા લડવૈયાઓનું કહેવું છે કે અઝરબૈજાનના શિયા મુસલમાનો અને આર્મેનિયાના ખ્રિસ્તીઓ વચ્ચેની આ લડાઈ છે, જેમાં તેઓ સામેલ થવા ઇચ્છતા નથી(વિપક્ષી સીરિયન સેનામાં મોટે ભાગે સુન્ની લડવૈયાઓ છે).

સીરિયન યુવાનની કહાણી

સીરિયાના રહેવાસી અબ્દુલ્લાએ (નામ બદલ્યું છે) બીબીસીની અરબી સેવાના મોહમ્મદ ઇબ્રાહિમને જણાવ્યું કે તેમને એ વાતની કોઈ જાણકારી નહોતી કે તેમને જંગના મેદાનમાં મોકલવામાં આવી રહ્યા છે.

તેમણે બીબીસી સંવાદતાતા ઇબ્રાહિમ સાથે મૅસેજિંગ ઍપ મારફતે વાત કરી.

ઇબ્રાહિમ સાથે નિયમિતપણે તેમની વાત થતી રહે છે.

અબ્દુલ્લાને ડર હતો કે તેમના અધિકારીઓને આ વાતની ખબર પડી જશે કે તેઓ એક પત્રકાર સાથે મૅસેજ મારફતે વાત કરી રહ્યા છે.

અબ્દુલ્લાએ એક સંદેશમાં લખ્યું, "તેમણે અમને કહ્યું કે અમારે સરહદ પર હાજર સેનાનાં ઠેકાણાં પર પહેરો ભરવા માટે અઝરબૈજાન જવાનું છે. આ માટે અમને 2000 ડૉલર આપવાની વાત હતી. એ સમયે અહીં કોઈ યુદ્ધ નહોતું ચાલી રહ્યું. અને અમને કોઈ પણ લશ્કરી તાલીમ પણ નહોતી અપાઈ."

એક સપ્તાહની અંદર જ આ સીરિયન યુવાનને એક એવા યુદ્ધમાં ધકેલી દેવાયો જેની સાથે એનો કોઈ સંબંધ જ...


...યરબ્રિગેડની લાંબી સીડીઓ સમયસર પહોંચી ગઈ હોત, તો અમારી દીકરી અમારી પાસે હોત."

17 વર્ષના મીત સંઘાણી પણ આ ઘટનામાં મૃત્યુ પામ્યાં છે. તેમના મામા રાજેશ વટાલીયા તો ફાયરના જવાનો સાથે રેસ્ક્યુ ઑપરેશનમાં જાડાયેલા હતા.

તેમણે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું, "ફાયરબ્રિગેડની ગાડી આશરે 40 મિનિટ પછી પહોંચી હતી."

ઘણા વાલીઓ, પ્રત્યક્ષદર્શીઓ તેમજ તક્ષશિલા કૉમ્પલેક્ષની આસપાસના વેપારીઓને મળ્યું અને લગભગ દરેક વ્યક્તિ આ વાતને માની રહ્યું હતું કે HFF આશરે 40થી 45 મિનિટ મોડાં પહોંચ્યાં હતાં.

તમે આ વાંચ્યું ક... બાકીનો લેખ લખો:

ેળવવાં મુશ્કેલ છે.

તેમનું કહેવું છે, "હવે જ્યારે નવા સત્રમાં શાળાઓ શરૂ થશે, ત્યારે અમે ગુજરાતભરની શાળાઓમાં આગ લાગવાની પરિસ્થિતિમાં શું કરવું અને પોતાને કેવી રીતે બચાવવું તેનાં વર્કશોપ બાળકો સાથે કરીશું."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યલ મીડિયામાં ઇન્સ્ટાગ્રામ અને યૂટ્યૂબ જેવા મીડિયા પર ફૉલોઅર્સની સંખ્યા આજે એક હરીફાઈ બની ગઈ છે, તે અંગે ઇશાની કહે છે:

"મારા માટે આંકડા નથી મહત્ત્વના, હું એ હરીફાઈનો ભાગ નથી. મારા માટે મારું ડેડિકેટેડ ઑડિયન્સ જ મહત્ત્વનું છે, પછી ભલે તે દસ લોકો જ હોય."

પહેલો સ્ટેજ પ્રોગ્રામ અને એ પણ મારા પિતાની શ્રદ્ધાંજલિનો

રાજલ બારોટ

જાણીતાં લોકગાયિકા મણિરાજ બારોટનાં પુત્રી અને ગાયિકા રાજલ બારોટમાં લોકો તેમના પિતાની છબિ શોધે છે. રાજલ જણાવે છે :

"આજે દરેક સમાજ અને દરેક ક્ષેત્રમાં છોકરીઓને પ્રોત્સાહન આપવામા... બાકીનો લેખ લખો:

ોમાં ભજન અને નવરાત્રિમાં ગરબા ગાતાં. ત્યારે કિંજલ રડીને પિતા પાસે એક ગરબો કે એક ભજન ગાવા દેવાની જીદ કરતાં. આ રીતે તેમણે જીવનમાં ગાવાની શરૂઆત કરેલી.

તેમણે કહેલું, એક વખત હીરાઉદ્યોગમાં મંદી આવી અને એવી સ્થિતિ આવી ગયેલી કે તેમના વિસ્તારમાં કોઈ પટેલ દાતા ઘઉં વહેંચતા હતા. ત્યાં દસ કિલો ઘઉં લેવા માટે તેમનાં માતાને ઉનાળાની બપોરે પાંચ કલાક ઊભાં રહેવું પડેલું.

હવે જેમનાં અવાજના કરોડો લોકો દીવાના છે અને જેમના કાર્યક્રમમાં લાખથી દોઢ લાખ લોકોની ભીડ એકઠી થાય છે તે કિંજલ દવે બુલેટ ચલાવવાનો શોખ ધરાવે છે.

સૌથી રસપ્રદ વાત એ છે કે જે કિંજલને મોબાઈલમાં યૂટ્યૂબ પર લાખો લોકો સાંભળે છે તે કિંજલ દવે પાસે સગાઈ પછી પોતાનો મોબાઈલ આવ્યો. તેમજ તેમણે અત્યાર સુધીમાં માત્ર ત્રણ કે ચાર ફિલ્મ જ થિયેટરમાં જોઈ છે.

છ મહિનાની ઉંમરથી ગીતો ગણગણવાનું શરૂકર્યું

ભૂમિ ત્રિવેદી

સામાન્ય રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે એક છોકરીએ સફળ ગાયિકા થવા માટે પાતળો અવાજ હોવો જરૂરી છે.

આ માન્યતાને બિલકુલ ખોટી સાબિત કરીને બેઝ વોઈસ સાથે પણ બોલીવૂડમાં ગુજરાતનું નામ ગૂંજતું કરતાં ગાયિકા એટલે ભૂમિ ત્રિવેદી.

વિવિધ રિયાલિટી શો દ્વારા ટીવી ક્ષેત્રે અને બોલીવૂડમાં નામ મેળવનાર ભૂમિનાં માતા શિક્ષિકા અને પિતા રેલવે કર્મચારી છે. બંને સંગીતનાં શોખીન અને જાણકાર છે.

સંજય લીલા ભણસાલીની ફિલ્મ રામલીલાના ટાઇટસ સોંગ બાદ તેમણે શાહરુખ ખાનની ફિલ્મ 'રઈસ'માં 'ઊડી ઊડી' ગીત ગાયું અને ત્યારબાદ ફિલ્મ 'ઝીરો'માં 'હુશ્ન પરચમ...' ગીત ગાયું.

સાથેસાથે તેઓ નવરાત્રિ દરમિયાન ગુજરાતીઓને ગરબે પણ રમાડતાં રહ્યાં છે.

તાજેતરમાં જ ભૂમિએ પોતાનો બ્લૉગ શરૂ કર્યો છે, જેમાં તેમની સંગીતની શરૂઆત વિશે લખ્યું છે, "હું સંગીત શું છે તે સમજતી પણ નહોતી ત્યારે મારાં માતા-પિતા સંગીત શીખવા જતાં. તેઓ રિયાજ કરતાં ત્યારે હું બિલકુલ શાંત થઈ જતી."

તેમણે લખ્યું છે, "હું માત્ર છ વર્ષની હતી ત્યારે મારાં માતા-પિતાએ મને પહેલી વખત કશુંક ગણગણતાં સાંભળી હતી અને એ મારું સંગીતની દુનિયામાં પ્રથમ પગલું હતું."

એક શિક્ષકે બતાવી સંગીતની દુનિયા

ગીતા રબારી

એક ગુજરાતી ગીત આવ્યું, જેમાં દૃશ્યો તો શહેરી છે, પણ ગાયિકા સંપૂર્ણ કચ્છી પ્રાદેશિક પોશાક અને ઘરેણાંથી  સજ્જ છે.

આ ગાયિકાએ લોકોમાં એવું આકર્ષણ જમાવ્યું કે તેઓ ટૂંક સમયમાં એક સ્ટાર બની ગયાં.

આ ગીત એટલે 'રોણા શેરમાં...' અને ગાયિકા એટલે ગીતા રબારી, પરંતુ આ ગીત આવ્યું અને લોકપ્રિયતા...


...યા અને પછી મહિનાઓ. હર્ષુએ પોતાનો અભ્યાસ પૂરો કરી લીધો હતો. તે મિકેનિકલ એન્જીનિયરીંગમાં એમ.ટેક થઈ ચૂક્યો હતો.

તે વિદેશ જવા માંગતો નહોતો. એને ફેલોશિપ મળી ગઈ હતી અને તે ફેલોશિપના કામે ચંદ્રપુર જવાનો હતો.

જોકે, આ દરમ્યાન અમે હોમોસેક્સ્યૂઆલિટી વિશે ઘણું બધું જાણવા સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો. આપણા દેશ અને બીજા દેશોમાં ઘણાં એવાં સંગઠનો છે જે આ મુદ્દે કામ કરી રહ્યાં છે.

એમની વેબસાઈટ છે. આ જ રીતે ઇન્ટરનેટ પર જાણકારી મેળવવાના ભાગરૂપે અમને બિંદુમાધવ ખિરે અંગે જાણવા મળ્યું.

તેઓ 'સમ-પથિક સમલૈંગિક' લોકો સાથે જો... બાકીનો લેખ લખો:

ામે વારંવાર જે પ્રશ્ન ઊભો થતો હતો તે માત્ર વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિએ જ નહીં પણ સામાજિકતા અને નૈતિકતા અંગેનો પણ હતો.

હર્ષુનાં લગ્નની ઉંમર થઈ રહી હતી. લોકોની નજરમાં તે લગ્ન માટે એક સારો મુરતિયો હતો. મારી ઉંમરનાં લોકોનાં બાળકોનાં લગ્ન થઈ રહ્યાં હતાં.

મોટો ભાગે હર્ષુનાં લગ્નનો સવાલ અમારી સામે આવી ઊભો રહેતો.

લોકો પૂછતાં, ''શું હર્ષુ લગ્ન વિશે નથી વિચારતો?''

અમે હસીને કહેતા આ વાત તમે એને જ પૂછી લો કારણ કે નિર્ણય તો એને જ લેવાનો છે.

લોકો જ્યારે હર્ષુને પૂછતા તો તે જવાબ આપતો, ''આટલી બધી ઉતાવળ કરવાની શી જરૂર છે? હું આનંદમાં જીવી રહ્યો છું, શું તમારાથી મારી ખુશી સહન નથી થતી?''

જોકે, એ વાત હું સ્વીકારું છું કે હર્ષુનાં લગ્નની ચિંતા મને ખાઈ જતી. મેં સ્વીકાર કરી લીધો હતો કે હર્ષુનાં લગ્નની શરણાઈ હું ક્યારેય સાંભળી નહીં શકું.

લગ્ન માટેની કહેવત આપણે સૌ જાણીએ જ છીએ, ''લગ્ન એવો લાડુ છે કે જે ખાય છે એ પણ પસ્તાય અને ના ખાય એ પણ પસ્તાય છે.''

એટલે હર્ષુનાં લગ્નની વાત આપણે અહીં જ પડતી મૂકીએ છીએ.

સુપ્રીમ કોર્ટના હાલના નિર્ણયએ સંભાવનાઓના ઘણા દરવાજા ખુલ્લા કરી દીધા છે.

હર્ષુ માટે શું સારું છે તેનો નિર્ણય એણે જાતે જ કરવાનો છે. એક પિતા હોવાને કારણે હું તેને ખુશ જોવા માંગું છું.

મારી વાત પૂરી કરતાં પહેલાં હું એક વાત કહેવા માંગીશ, એ વિચારધારા એકદમ ઘાતક છે કે જો એક હોમોસેક્સ્યૂઅલ વ્યક્તિ એક હેટ્રોસેક્સ્યૂઅલ વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરી લે તો આ વાત પર અહીંયા પૂર્ણવિરામ મૂકાઈ જશે.

પણ એ સ્થિતિ બન્ને માટે અત્યંત ખરાબ પુરવાર થશે. આનાં ઘણાં ઉદાહરણો છે. અમે સદ્ભાગ્યે અમારા દીકરા સાથે આવું નથી કર્યું.

અનુભવ વહેંચવા જરૂરી

હું બીજી એક વાત કહેવા માંગીશ. એક બીજા સાથે અનુભવની આપ-લે ફાયદાકારક બની રહે છે. આ ગાળામાં મને આવા જ માતાપિતા સાથે વાતચીત કરવાની તક સાંપડી.

હર્ષે એક ગે મિત્રનાં માતાપિતા આ વાતને સ્વીકારવા તૈયાર નહોતાં ત્યારે એમની મુલાકાત અમારી સાથે કરાવી.

અમારી વચ્ચે વાતચીત થઈ અને દોસ્તની માતાએ અમને કહ્યું, ''તમારી સાથે વાત કરી અમને હળવાશ અનુભવી રહ્યાં છીએ.''

બિંદુમાધવ ખિરેને કારણે અમને એક સમલૈંગિક છોકરી અને એની માતાને મળવાની તક મળી.

હું એ જણાવવા માંગીશ કે આ મુલાકાતે મને એક અલગ જ દૃષ્ટિકોણ આપ્યો.

પુસ્તકમાં વાંચેલી વાતોની સરખામણીમાં નજરે નિહાળેલી બાબતની તમારા પર વધારે અસર પડતી હોય છે.

બિંદુમાધવ ખિરે અને એમની સંસ્થા 'સમ-પથિક' એ મુશ્કેલ...


...યા છે, જેમાં અલ્પસંખ્યક સામાન્યપણે અત્યાચારની ફરિયાદ કરે છે.

ભાઈચારાની સીમા!

મૂમ 4000 શીખ, 400 હિંદુ અને 400 મુસ્લિમ લોકોનું એક ગામ છે

જોકે, મૂમમાં ત્રણ અલગ અલગ સમાજના લોકો એકસાથે ખુશીથી રહે છે. અહીં તણાવનો કોઈ ઇતિહાસ નથી. અને કોઈ પણ સમાજના લોકો કોઈ પણ ધર્મસ્થળમાં આવી-જઈ શકે છે.

અહીંના મોટાભાગના હિંદુ ગુરુદ્વારામાં જાય છે અને કેટલાક હિંદુ તો શીખોની પારંપરિક પાઘડી પણ પહેરે છે.

તેઓ બીજા સમાજના લોકોના ઘરે પણ જાય છે અને તહેવારો તેમજ આયોજનોમાં પણ સામેલ થાય છે.

ગુરુદ્વારાના ગ્રંથી જ્ઞાની સુર... બાકીનો લેખ લખો:

હે છે, "ભગવાન દરેક જગ્યાએ છે. પછી તે ગુરુદ્વારા હોય, મંદિર હોય કે મસ્જિદ હોય."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યા બાદ વધીને 11.42 ટકા થઈ ગયો. તેમજ ત્રીજું લૉકડાઉન શરૂ થતાંની સાથે જ તે વધીને 26.95 ટકા થઈ ગયો અને આજે તે વધીને 41.61 ટા થઈ ચૂક્યો છે.

સાથે જ તેમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે ભારતમાં કોરોના સંક્રમિત વ્યક્તિઓમાં મૃત્યુદર વિશ્વમાં સૌથી ઓછો એટલે કે 2.8 ટકા થઈ ગયો છે, જ્યારે વિશ્વમાં સરેરાશ મૃત્યદર 6.4 ટકા છે.

સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે આ તમામ સફળતાઓ માટે લૉકડાઉનને કારણભૂત ગણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે આ દરમિયાન હેલ્થ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરાયું. લૉકડાઉનમાં સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન કરી શકાયું, સાથે જ કન્ટેઇનમ... બાકીનો લેખ લખો:

છે કે ઇન્ફેક્શન ફેટેલિટી રેટ.

'આ બંને અલગ અલગ છે અને ભારતમાં કેસ ફેટેલિટી રેટ ચિંતાજનક સ્તરે છે.'

આ મૃત્યુદર તેમણે કયા આધારે કાઢ્યો છે? આ વિશે ડૉક્ટર જૅકબ જૉન જણાવે છે, મૃત્યુદર બે રીતે ધ્યાનમાં લેવાય છે. એક ઇન્ફેક્શન ફેટેલિટી અને બીજી કેસ ફેટેલિટી.

ધારો કે, 1000 લોકોને ચેપ લાગ્યો છે, તો તે પૈકી જેટલાનાં મૃત્યુ નીપજશે તે હશે ઇન્ફેક્શન ફેટેલિટી.

કેસ ફેટેલિટી એટેલે, જો 1000 લોકોને ચેપ લાગે છે અને તે પૈકી 800 આપમેળે જ સાજા થઈ જાય છે, તેમજ બાકીના 200ને બીમારી રહે છે. તો 200 પૈકી જેટલાં મૃત્યુ નોંધાશે તે બનશે કેસ ફેટેલિટી.

ભારતમાં કોરોનાના મૃત્યુદરને સમજાવતાં ડૉક્ટર જૅકબ જૉન જણાવે છે કે, 'કાલે જેને ચેપ લાગ્યો છે તે શખ્સ આજે નહીં મરે. પ્રથમ સાતથી 10 દિવસ સુધી ઇન્ક્યૂબેશન પીરિયડ હોય છે. ત્યાર બાદ લક્ષણ દેખાય છે. ત્યાર બાદ વ્યક્તિ અત્યંત બીમાર પડી જાય છે. પછી તેમનું મૃત્યુ નીપજે છે. આ તમામ પ્રક્રિયામાં ત્રણથી ચાર અઠવાડિયાંનો સમય લાગે છે.'

'તેથી ઇન્ફેક્શન ફેટેલિટી અને કેસ ફેટેલિટીનો અંદાજ મેળવવા માટે ત્રણ કે ચાર અઠવાડિયા પહેલાંના સંક્રમિત મામલાની સંખ્યાને ધ્યાને લેવાય છે અને તેમને આજનાં મૃત્યુની સંખ્યા અનુસાર ગણતરી કરી મૃત્યુદરનું પ્રમાણ કાઢવામાં આવે છે.'

ડૉક્ટર જૅકબ જૉનનો દાવો છે કે ભારતનો અસલ મૃત્યુદર અત્યંત ચિંતાજનક અને વિશ્વના અન્ય દેશોની સરખામણીએ ઘણો વધારે છે. તેઓ કહે છે કે મૃત્યુદર ઓછો હોવો જોઈતો હતો, કારણ કે અહીંની 80 ટકા વસતિ 50 વર્ષ કરતાં ઓછી ઉંમરની છે.

તેઓ દાવો કરે છે કે અમેરિકા જેવા દેશોમાં એક લાખ કરતાં વધારે મૃત્યુનો આંકડો એટલા માટે જોવા મળી રહ્યો છે, કારણ કે તેઓ સમગ્ર વસતિમાં થઈ રહેલાં મૃત્યુની ગણતરી કરી રહ્યા છે, જ્યારે ભારત માત્ર પોતાની એક ટકા વસતિના ટેસ્ટ કરીને તેમા થયેલાં મૃત્યુને ગણી રહી છે.

તેઓ કહે છે કે લૉકડાઉનથી જે બે હકારાત્મક આશાઓ હતી, એક કે મહામારીની ઝડપ ધીમી થઈ જાય અને આપણને પ્લાનિંગ માટે સમય મળી જાય, આ બંને આશાઓ પરિપૂર્ણ ન થઈ શકી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યાં 176 મજૂર ડ્યૂટી પર હતા. ત્યાં બે સુરંગ છે. એકમાંથી 35-40 લોકોને બહાર કાઢી લેવામાં આવ્યા છે, જ્યારે બીજી સુરંગમાં રહેલ 35-40 લોકોને ક્યાં ફસાયા છે તે ખ્યાલ નથી તેમનો સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. આઇટીબીપીના જવાન દોરડાં દ્વારા નીચે સુધી જવા પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "તપોવન બંધની પાસે એક ટનલ બનાવવામાં આવી રહી હતી જ્યાં 20 લોકો ફસાયેલા હતા. આઈટીબીપીની ટીમ ત્યાં બચાવ કામગીરી કરી રહી છે."આ ઘટનામાં ઋષિગંગા પાવર પ્રોજેક્ટ લગભગ સંપૂર્ણ રીતે નષ્ટ થઈ ગયો છે જ્યારે તપોવન બંધને ખાસુ નુકસાન પહોંચ્યું છે... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રોજેક્ટ ક્ષતિગ્રસ્ત થયો છે. અલકનંદા નદીને કાંઠે રહેનારા લોકોને જલદીથી સુરક્ષિત સ્થળોએ જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે."

અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ફસાયેલા લોકોની મદદ માટે મુખ્ય મંત્રીએ ઇમરજન્સી રૂમના નંબર 1070, 1905 અને 9557444486 પર સંપર્ક કરવાની સૂચના આપી છે.

ઋષિગંગા પરિયોજના તબાહ

ઉત્તરાખંડના ડીજીપી અશોક કુમારે કહ્યું, "ગ્લેશિયરે ઋષિગંગા વીજળી પરિયોજનાને સંપૂર્ણપણે તબાહ કરી દીધી છે. ત્યાં 50થી વધારે માણસો કામ કરતા હતા તેમને પણ આના કારણે જાનહાનિ પહોંચવાની સંભાવના છે. અમારી ટીમ ત્યાં પહોંચી ગઈ છે, ઉત્તરાખંડ પોલીસ અને એસડીઆરએફની ટીમ ત્યાં પહોંચી ગઈ છે. વહેતા કાદવમાં આવેલી માટીમાં દટાયેલા લોકોને શોધવામાં આવી રહ્યા છે. કેટલાક લોકોને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે. "

"આ ગ્લેશિયર જ્યાંથી ત્યાં સ્થિતિ સાફ છે. કર્ણ પ્રયાગમાં પાણી પહોંચ્યું છે. વરસાદમાં ગંગામાં જેટલું પાણી આવે છે તેટલું જ પાણી હાલ નદીમાં છે. અમે સંપૂર્ણ બેસિન ખાલી કરી દીધું છે. આગળ કોઈ જાનહાની થઈ નથી. રાફટીંગ આજે બંધ કરાયું છે કારણ કે આવતા ચારથી પાંચ કલાકમાં પાણી ઋષિકેશ અને હરિદ્વારમાં પહોંચી જશે."

એનડીઆારએફ ઉપરાંત આર્મી અને ઍરફોર્સ બચાવમાં

ઉત્તરાખંડના ચીફ સેક્રેટરીએ કહ્યું છે કે ચમોલી જિલ્લામાં આવેલા પૂરના કારણે 100-150 લોકોને જાનહાનિ થઈ હોય તેમ લાગે છે.

તેમણે કહ્યું કે આઇટીબીપી, એસડીઆરએફ અને એનડીઆરએફની ટીમ પહોંચી ગઈ છે. રેડ એલર્ટ જાહેર કરી દેવામાં આવ્યો છે.

ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે જણાવ્યું કે ઉત્તરાખંડમાં જોષી મઠમાં દુર્ઘટના ઘટી છે. ત્યાં ત્રણ એનડીઆરએફની ટીમ પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે જાનહાનિ થવાની પણ માહિતી મળી છે. બાકીની ટીમ દિલ્હીથી એરલિફ્ટ કરવામાં આવી રહી છે. આઇટીબીપીની ટીમ પણ ત્યાં મોકલી દેવામાં આવી છે. ઉત્તરાખંડના તમામ લોકોને કહેવા માગું છું મોદી સરકાર આ ખરાબ સમયમાં તેમની સાથે ઉભી છે.

ભારતીય સૈન્યએ પણ પોતાના અંદાજે 600 સૈનિકોને પૂર અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં મોકલી દીધા છે. આ ઉપરાંત ભારતીય સૈન્યએ ઉત્તરાખંડ સરકાર અને એનડીઆરએફની મદદ માટે હૅલિકૉપ્ટરને પણ તહેનાત કરી દીધા છે. ઋષિકેશ પાસેના મિલિટરી સ્ટેશનને ઍક્ટિવ કરી દેવામાં આવ્યું છે. તે લોકો પણ રાજ્યના વહીવટી તંત્ર સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા છે.

ભારતીય વાયુસેનાએ પણ બે એમઆઈ-17 અને એક એએલએચ ધ્રુવ ચોપર એમ કુલ ત્રણ હૅલિકોપ્ટને દેહરાદુન "રફોર્સ સ્ટેશન અને તેની આસપાસના વિસ્તારમાં મદદ માટે તહેનાત કર્યા છે.

બે લોકોના મૃતદેહ...


...યાં કોઈ ઑફિસ નથી.

બીબીસીએ વેબસાઇટ પર અપાયેલા ઇમેઇલ ઍડ્રેસ પર પ્રશ્નોની એક યાદી લૅન્ડમસ રિયાલિટી વૅન્ચરના નામથી મોકલી હતી, જેનો કંપનીના સીઈઓ પ્રદીપ કુમાર સત્યપ્રકાશે અત્યંત નાનો જવાબ વાળ્યો છે.

તેમણે પોતાના જવાબમાં લખ્યું છે કે, "અમે ભારત સરકારને પોતાની માહિતી મોકલી છે અને અમે તેમની પ્રતિક્રિયાની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ. જ્યારે અમને જવાબ મળશે ત્યારે અમે એ માહિતી તમને ફોરવર્ડ કરીશું અને તમામ જાણકારી પણ સાર્વજનિક કરીશું."

ભારત સરકારે આટલા મોટા મૂડી રોકાણના આ સાર્વજનિક પ્રસ્તાવ પર કોઈ પ્રતિક્રિયા નથી આ... બાકીનો લેખ લખો:

ી વેન્ચરની ઑફિસ નથી અને તેના સ્થાને એક ટેક કંપનીની ઑફિસ છે. આટલું જ નહીં ચોથા માળે ક્યાંય લૅન્ડમસ રિયાલિટીની ઑફિસ નથી.

એટલે કે બંને લોકેશન બૅંગ્લુરૂ અને ન્યૂજર્સીમાં ક્યાંય પણ લૅન્ડમસ રિયાલિટી વેન્ચરની કોઈ ઑફિસ છે જ નહીં. ત્યાર બાદ અમે કંપનીની વેબસાઇટ પર જે લોકોનાં નામ છે તેમના વિશે તપાસ કરવાનું શરૂ કર્યું.

જે બે સભ્યોનાં નામ અને તસવીરો વેબસાઇટ પર આપવામાં આવ્યાં હતાં તેઓ પૈકી એક બિન-ભારતીય મહિલાને કંપનીનાં ઍડવાઇઝર ગણાવાયાં છે, તેમનું નામ છે પામેલા કિઓ.

કરોડોના રોકાણી જાહેરાત કરનારી કંપનીની ભરપાઈ થયેલી મૂડી માત્ર એક લાખ રૂપિયા

આ નામને સર્ચ કરીને અમે એક લિંક્ડઇન પ્રોફાઇલ સુધી પહોંચ્યા.

આ પ્રોફાઇલ પામ કિઓ નામનાં એક મહિલાની છે જેઓ અમેરિકાના કનેક્ટિકટસ્થિત 'મેક અ વિશ ફાઉન્ડેશન'નાં અધ્યક્ષ અને સીઈઓ છે. આ મહિલાનું નામ અને તસવીર લગભગ લૅન્ડમસ રિયાલિટીની વેબસાઇટ પર ઍડવાઇઝર તરીકે દર્શાવેલાં પામેલાં કિઓ સાથે મળતાં આવતાં હતાં.

અમે કિઓનો આ સંદર્ભે એક મેઇલ દ્વારા સંપર્ક કર્યો પરંતુ અત્યાર સુધી અમને તેમની તરફથી કોઈ જવાબ નથી મળ્યો. જવાબ મળતા જ આ રિપોર્ટ અપડેટ કરવામાં આવશે.

આ સિવાય અમને કુલ દસ લોકો પૈકી લૅન્ડમસ રિયાલિટીના બે ડિરેક્ટર રક્ષિત ગંગાધર અને ગુનાશ્રી પ્રદીપની લિંક્ડઇન પ્રોફાઇલ મળી. પરંતુ આ પ્રોફાઇલ પર ઘણા સમયથી કંઈ પણ પોસ્ટ નહોતું કરાયું. એવું લાગે છે કે જેમ આ પ્રોફાઇલ ક્યારેય ઉપયોગમાં જ નથી લેવાઈ.

ટ્વિટર પર આર્થિક મામલાના જાણકારો આ વિજ્ઞાપનને 'મજાક' અને 'શરારત' ગણાવી છે, કેટલાક લોકો વિજ્ઞાપન આપનારા પર કાર્યવાહી કરવાની વાત કરી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યાં ચાર ચોપડી ભણીને નાનજી ગોરાણા આવ્યા. ભણવામાં તેનું ચિત્ત ન હતું તેથી તેઓ પિતા સાથે ધંધામાં જોડાયા.

નાનજી હવે વેપારમાં પૂરેપુરું મન લગાવીને કામ કરતા હતા.

હિસાબ રાખવો, જોખવાનું કામ પણ ખૂબ ચીવટથી કરતા. કપાસ કે તેલીબિયાંની મોસમ આવે એટલે ગામડાંમાંથી માલ ખરીદી પોરબંદર પહોચાડવાનું કામ નાનજીને સોંપવામાં આવતું.

આ ક્રમ દિવાળી પછીથી શરૂ થાય તે છેક વૈશાખ મહિના સુધી ચાલે.

પોરબંદર માલ લઈ જવા 15થી 20 ગાડાં તૈયાર થાય. છેલ્લા ગાડામાં નાનજી બેસે. માલ પોરબંદર પહોચે એટલે આડતિયાને માલ આપી પિતાએ જે ચીજવસ્ત... બાકીનો લેખ લખો:

તેઓએ કાળા વાવટા ફારકાવ્યા. પણ મધદરિયે મદદે કોણ આવ?

બે દિવસ પછી તોફાન શાંત પડ્યું અને વહાણ તણાતુંતણાતું એક ટાપુ ઉપર પહોચ્યું. આ ટાપુ હતો 'આઈલ-દ-માયોને' જ્યાંથી માડાગાસ્કાર ઘણું છેટે હતું.

ત્રણ દિવસનો દરિયાઈ પ્રવાસ તોફાનને કારણે ચૌદ દિવસ જેટલો લંબાઈ ગયો. આખરે તેઓ છવ્વીસમા દિવસે માડાગાસ્કર પહોચ્યા.

ત્યાંથી વહાણની મરામત કરીને મોમ્બાસાના કિનારે પહોચ્યા. નાનજીભાઈના મોટા ભાઈની દુકાન મજંગામાં હતી. ત્યાં પહોચ્યા પછી ઘરમાં રસોઈ બનાવવાથી માંડીને દુકાન ચલાવવા સુધીનું કામ તેઓ કરતા.

થોડો સમય વિત્યો હશે ત્યાં મૉમ્બાસામાં મરકી ફાટી નિકળી. તે વખતે મૉમ્બાસામાં ફ્રેંચો રાજ્ય કરતા. તેમને આ રોગ ભારતીયો દ્વારા ફેલાયો હોવાની શંકા પડી. તેમણે ભારતીયોને તેમના કાચાં મકાન સળગાવી દેવાની ફરજ પાડી. આ રીતે ઘરબાર વગરના થઈ ગયેલા ભારતીયો સ્વદેશ પાછા ફર્યા જેમાં નાનજીભાઈ અને તેમના ભાઈ પણ હતા.

નાનજીભાઈનાં સ્વપ્નો મોટાં હતાં. તેમને વિદેશમાં જઈને ખૂબ કમાવવું હતું. નાનજીભાઈએ એક દિવસ ગામના રામમદિરમાં જઈ ભગવાન સમક્ષ સંકલ્પ કર્યો કે પોતે ફરી આફ્રિકા જઈ પૈસા કમાશે.

આ સમયે નાનજીભાઈની વય માત્ર 16 વરસની હતી. એક દિવસે તેઓ કોઈને પણ જાણ કર્યા વગર પોરબંદરથી મુંબઈ પહોચી ગયા. ત્યાંથી તેઓ દક્ષિણ આફ્રિકા જતાં વહાણમાં બેઠા. પરંતુ પ્રારબ્ધ તેમને પૂર્વ આફ્રિકાના યુગાન્ડા તરફ ખેચી ગયું.

ત્યાં તેમણે જીંજા શહેરથી 45 માઈલ દૂર આવેલા કમલી ગામમાં બહેરામખાન બલોચની દુકાને નામું લખવાની નોકરી શરૂ કરી.

બલોચ હાથીદાંત અને અન્ય વન્ય પેદાશોનો વેપાર કરતા. તેમણે નાનજીને ઉઘરાણીએ મોકલવાનું શરૂ કર્યું. ત્યાં રસ્તે જતાં જંગલમાં ઝેરી જીવજંતુઓ અને ચોરનો ભય સતાવતો, પણ નાનજીભાઈ બેફિકર હતા. એક વખત તેમને બેભાન કરી તેમનો માલસામાન ચોર લૂંટી ગયા હતા.

બલોચ શેઠ સાથે તેઓ થોડો સમય રહ્યા. ત્યારબાદ નાનજીભાઈએ કમલીમાં પોતાની સ્વતંત્ર દુકાન શરૂ કરી. તેમને શરૂઆતમાં નાણાંની ભીડ હતી અને સ્થાનિક ભાષા પણ આવડતી નહોતી તેથી તકલીફ પડતી. છતાં પણ તેમને પગપાળા ફરી યુગાન્ડામાં કઈ જગ્યાએથી શું સરળતાથી મળી રહે તે માટેની શોધ શરૂ કરી.

આફ્રિકામાં વીસમી સદીના પ્રારંભે, ખાંડની એક મિલનું દ્રશ્ય

તેમણે હાથીદાંત, મરીમસાલા, પિત્તળના તાર, ચામડાં જેવી ચીજો ખરીદી ભારત તેમજ અન્ય દેશોમાં મોકલવાની શરૂ કરી અને થોડા સમયમાં અઢળક આવક મેળવી.

આ ઉપરાંત તેમણે ભારતથી કપાસના બીજ મગાવી યુગાન્ડામાં વાવેતર શરૂ કર્યું. આ નવતર...


...યાં તેમનું 19 જાન્યુઆરીના રોજ મરણ થયું હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.

નોંધનીય છે કે અરજણ ગઢવી એક ખેતમજૂર તરીકે કામ કરતા હતા.

અરજણને ઉઠાવી લઈ ગયા બાદ આ જ કામના આરોપસર ગઢવી સમાજના અન્ય બે યુવકો હરજોગ અને શામલાને પણ મુંદ્રા પોલીસ સ્ટેશનના પોલીસકર્મીઓ તપાસ માટે ઉઠાવી ગયા હતા.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ ડોટ કૉમના એક અહેવાલ પ્રમાણે પોલીસે પહેલાં તો અરજણનું મૃત્યુ હૃદયરોગના હુમલાના કારણે થયો હોવાની વાત કરી. પરતું ગઢવી સમાજના આગેવાનોએ એવો આક્ષેપ કરીને અરજણનું મૃતદેહ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કરી દીધો કે તેમનું મૃત્યુ પ... બાકીનો લેખ લખો:

ે કે, "બંને મૃતકોના પોસ્ટમૉર્ટમ રિપોર્ટમાં મલ્ટિપલ ઇંજરીના કારણે મૃત્યુ થયું હોવાનું સામે આવ્યું છે. પીડિતોના પરિવારજનો અને સમાજના આગેવાનોએ ઉચ્ચ અધિકારીઓએ યોગ્ય કાનૂની કાર્યવાહીનો આશ્વાસન આપ્યા બાદ મૃતદેહો પણ સ્વીકારી લેવામાં આવ્યા છે."

શું જમીનવિવાદને કારણે થઈ હત્યા?

કથિત પોલીસ અત્યાચારના વિરોધમાં મુંદ્રામાં સભા ભરાઈ હતી.

આ મામલામાં સમાઘોઘા ગામના ભૂતપૂર્વ સરપંચ જયવીરસિંહે પીડિત અરજણ, હરજોગ અને શામલા ગઢવીના કબજા હેઠળની જમીન પડાવી લેવા માટે સ્થાનિક પોલીસ સાથે મળીને તેમને ખોટા કેસમાં ફસાવી અને ઢોર માર મારવાનું કૃત્ય કર્યું હોવાનો આક્ષેપ કરાઈ રહ્યો છે.

કચ્છના ગઢવી સમાજના આગેવાન વિજય ગઢવી આ અંગે વાત કરતાં જણાવે છે કે, "જયવીરસિંહનો અરજણ, હરજોગ અને શામલા ગઢવીના કબજા હેઠળની જમીન બાબતે વર્ષોથી વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો. તેમની નજર આ જમીનો બદલ મળનાર સરકારી વળતરની રકમ પર હતી."

"આ જમીનો નર્મદા કૅનાલમાં આવતી હોવાથી સરકારે આ જમીનો બદલ ભારે વળતર ચૂકવ્યું છે. આ જમીન અંગે વિવાદ પેન્ડિંગ હોવાથી આ જમીન માટે કોઈ વળતર ચૂકવાયું નહોતું."

"સરકારી વળતરની રકમ પોતાને મળી શકે તે માટે કબજો ખાલી કરાવવા માટેનું કાવતરું ઘડીને જયવીરસિંહે ગઢવી સમાજના આ ત્રણેય યુવાનોને ફસાવ્યા છે. જેમાં સ્થાનિક પોલીસના કેટલાક પોલીસકર્મીઓએ આ કામમાં તેમનો સાથ આપ્યો છે."

તેઓ આ બનાવ અંગે વધુ વિગત આપતાં આગળ જણાવે છે કે, "સ્થાનિક પોલીસ જે ચોરીના કેસમાં ત્રણેય યુવાનોને લઈ ગઈ હતી તે અંગે કોઈ પણ મુદ્દામાલ કબજે કરવામાં નથી આવ્યો. ઊલટાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે જયવીરસિંહે પોલીસ લૉકઅપમાં અને તેમની વાડીએ લઈ જઈને પીડિત યુવકોને ઢોર માર માર્યો છે. જેથી તેઓ ગભરાઈને જગ્યા ખાલી કરી દે."

"જ્યારે તેમનો ક્રૂર માર ન સહન કરી શકતાં એક યુવકનું મૃત્યુ નીપજ્યું ત્યારે સ્થાનિક પોલીસે આ મામલો દબાવવાનો પ્રયાસ કર્યો એ જ તેમની આ મામલામાં સંડોવણીની દાસ્તાન કહી આપે છે."

આ કેસમાં તપાસ અધિકારી DSP જે. એન. પંચાલે જણાવ્યું હતું કે, "સમઘોઘા ગામના ભૂતપૂર્વ સરપંચ જયવીરસિંહ ઝાલાએ પણ પોલીસ અધિકારીઓ સાથે મળીને પીડિતોને માર માર્યો હોવાનું તપાસમાં સામે આવ્યું છે."

"આરોપીઓને મુંદ્રા પોલીસ સ્ટેશનમાં ડિસ્ટાફની ઑફિસમાં તેમજ મુદ્દામાલની રિકવરી માટે પૂછપરછ માટે જે ખાનગી સ્થળે લઈ જવામાં આવ્યા હતા, ત્યાં પણ ભૂતપૂર્વ સરપંચે અને પોલીસ અધિકારીઓએ માર માર્યો હતો."

પીડિતો અને ગામના ભૂતપૂર્વ સરપંચ વચ્ચે ચાલી...


...યાંથી એક જગ્યાએ ઉર્સમાં ગયો હતો ત્યાં એક કવ્વાલી સાંભળી, આખી કવ્વાલી તો યાદ નથી, પણ તેની બે લીટી યાદ રહી ગઈ છે, જે મારા હૃદયમાં ઉતરી ગઈ છે.

"ઇન્સાનિયત જાન સે ભી જાયે તો ચર્ચા નહીં હોતા હૈ મેરે મુલ્ક મેં

"મજહબ કો ખરોંચ ભી આ જાયે તો ઝલઝલે આ જાતે હૈ"

મઝહબ માટેનો દૃષ્ટિકોણ બદલાયો

અબ્દુલ મજીદ શેખ

અબ્દુલ મજીદ કહે છે, ''કવ્વાલીની એ પંક્તિઓએ મારું ઝનૂન તોડી નાખ્યું. મજહબ માટે મારો દૃષ્ટિકોણ બદલાયો, પણ ધર્મના નામે નિર્દોષને મારનારને સજા થવી જ જોઈએ.

''એટલે મેં પાંચ ટાઇમની નમાઝ પઢવાની સાથેસાથે મંદીર... બાકીનો લેખ લખો:

દરિયો બની ગઈ હતી."

'વર્ષો સુધી ઈદ ન મનાવી'

આયેશા બાનુનાં પતિ

''રાહત કૅમ્પમાં બીજાનું દુઃખને જોઇને મારું દુઃખ ઓછું થયું, પણ પતિ ગુમાવ્યાનું સૌથી મોટું દુઃખ હતું. થોડાં સમય પછી અમને મકાન મળ્યું, છ મહિનાનું રાશન અને વાસણ મળ્યાં...પણ હું ભણેલી ન હતી, કામ આવડતું ન હતું એટલે છેવટે હું સિલાઇકામ શીખ્યું.''

''દિવસરાત સિલાઈ કરતી. નાના બાળકોનો પેટનો ખાડો પૂરતી, 2003થી 2007 સુધી અમે ઈદ મનાવી ન હતી. ઈદના દિવસે પણ ખીચડી ખાઈ લેતાં હતાં.

''બાજુના ઘરમાં ઈદના દિવસે જે ઊજવણી થતી તે જોઈને બાળકો જીદ કરતાં, પણ મારી હાલત એવી હતી કે, હું તેમને નવાં  કપડાં પણ લાવી આપી શકું તેવી સ્થિતિમાં ન હતી. ધીમે ધીમે આવક વધતી ગઈ.

''છોકરાઓને ભણાવતી હતી અને સિલાઇકામ કરતી હતી. સરકારી રાહતમાંથી પૈસા આવ્યાં. નરોડા પાટિયાનું ઘર રિપેર કરાવી ભાડે આપ્યું તો તેની પણ આવક શરૂ થઈ."

આયેશા બાનુ

એક ઘટનાને યાદ કરતા ગળગળા સ્વરે આયેશાબાનુ કહે છે, "ઈદના દિવસો નજીક હતાં, દીકરાએ સાઇકલ ખરીદવાની જીદ પકડી અને મારી પાસે એટલા પૈસા ન હતાં.

એની જીદથી હું ચિઢાઈ ગઈ અને મેં એને ગુસ્સામાં પહેલી વાર માર્યો. એ રાતે હું ખૂબ રોઈ... મારા વ્હાલા બાળકો પર હાથ ઉપાડવાનો મને સખત અફસોસ હતો, પણ અલ્લાહની દુઆથી કામ મળતું જતું હતું.

"વખત જતાં બે દીકરીઓ પણ કામ કરવા લાગી હતી. થોડી આવક વધી એટલે ઘરમાં બે પૈસાં આવવાં લાગ્યાં. છોકરીઓનાં નિકાહ કરાવ્યાં અને દીકરાઓને ભણાવી તેમનાં પણ નિકાહ કરાવ્યાં. મારી જિંદગીના આ 16 વર્ષ નર્ક સમાન હતાં.

"મેં અને મારી દીકરીઓએ અડધી રોટલી ખાઈને દિવસો પસાર કર્યાં છે. અલ્લાહના કારણે ચારેય છોકરાંઓના નિકાહ થઈ ગયા છે, પણ ઘર ચલાવવા હજુ પણ હું સિલાઇકામ કરું છું.

''કારણ કે મારે મારા મા-બાપનો કોઈ સહારો નથી. 2002ની હિંસામાં મારા એક ભાઈનું મોત થયું છે. એક ભાઈને ગોળી વાગી અને એ અપાહિજ થઈ ગયો છે.''

દુઆમાં સજાની માગ

આયેશા બાનુ દુઆમાં નરોડા પાટિયાના આરોપીઓ માટે સજા માગે છે

''અલ્લાહને હું કાયમ પૂછું છું કે, એવો તો મારો શું વાંક છે કે, તમે મારા ખાવિંદને લઈ લીધો અને મારા છોકરાઓને ભટકતા કરી મૂક્યાં?''

આયેશાબાનુ રોજ કુરાન વાચીને એક જ દુઆ માગે છે કે, નરોડા પાટિયામાં નિર્દોષોને મારનાર તમામ લોકોને સજા થવી જોઇએ, જેમ જેમ નિર્ણયનો દિવસ નજીક આવતો જાય છે એમ તેઓ વધુને વધુ સમય અલ્લાહ પાસે દુઆ માગવામાં કાઢે છે.

જુમ્માની નમાઝ પઢ્યાં પછી જ જમે છે. આયેશાબાનુ કહે છે, "અમને...


...યાઓને ભરવાની જાહેરાત કરી છે.

ભાજપે રોજગારની બાબતમાં આંકડાકીય જાહેરાત નથી કરી, પરંતુ ઉચ્ચ શિક્ષણક્ષેત્રે સુધાર માટે રૂ. એક લાખ કરોડ ખર્ચવાની જાહેરાત કરી છે.

દેશની કુલ વસ્તીના 65 ટકાના લોકો 35 વર્ષની ઉંમરથી નીચેના છે. દરવર્ષે લગભગ એક થી 1.2 કરોડ યુવા વર્કફોર્સમાં ઉમેરાય છે.

ગરીબ માટે વીજળી-ઘર

2019માં ભાજપ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા શબ્દો

કૉંગ્રેસે તેના ઘોષણાપત્રમાં તમામને 'ઘરનો અધિકાર' આપવાની વાત કરી છે, જ્યારે ભાજપે વર્ષ 2022 સુધીમાં તમામ પરિવારોને 'પાકું ઘર' આપવાની જાહેરાત કરી છે.

કૉંગ્... બાકીનો લેખ લખો:

ાજપના સંયુક્ત સંખ્યાબળ દ્વારા લોકસભા તથા રાજ્યસભામાં આ સુધારો પસાર થઈ શક્યો હોત.

મહિલા સંદર્ભે શબ્દપ્રયોગ કૉંગ્રેસે 39 વખત, જ્યારે ભાજપે 44 વખત કર્યો છે.

ભાજપ અને કૉંગ્રેસનું વર્ડ ક્લાઉડ

2014માં કૉંગ્રેસ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા શબ્દો

ભાજપના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં સૌથી વધુ 138 વખત 'ensure' (પ્રતિબદ્ધ) શબ્દનો, જ્યારે મુખ્ય વિપક્ષે પાર્ટીનું નામ 'કૉંગ્રેસ'નો ઉલ્લેખ 402 વખત કર્યો છે.

કૉંગ્રેસે તેના ચૂંટણીઢંઢેરામાં 30 વખત 'BJP'નો ઉલ્લેખ કર્યો છે, જ્યારે ભાજપના મૅનિફેસ્ટોમાં માત્ર એક વખત 'કૉંગ્રેસ' ઉલ્લેખ થયો છે.

ભાજપ તથા કૉંગ્રેસે અનુક્રમે 112 અને 104 વખત India  શબ્દનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.

વર્ડ્ ક્લાઉડનું 'ગણિત'

2014માં ભાજપ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલા શબ્દો

આ તારણ ઉપર પહોંચવા માટે વર્ષ 2014 તથા વર્ષ 2019ના ભાજપ-કૉંગ્રેસના અંગ્રેજી ભાષાના ચૂંટણીઢંઢેરાનો આધાર લેવામાં આવ્યો હતો.

વર્ડ ક્લાઉડમાં કોઈ એક શબ્દનો કેટલી વખત વપરાયો તેની ઉપર ભાર આપવામાં આવે છે.

કોઈ શબ્દનો ઉપયોગ વારંવાર થયો હોય, છતાંય તેનું ઔપચારિક વધારે ન પણ હોય.

જેમ કે, કૉંગ્રેસ દ્વારા AFSPA અને ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 12-બંને હટાવવાની જાહેરાત કરી છે, જેનો ઉલ્લેખ આંગળીના વેઢે ગણી શકાય તેટલી વાર જ થયો છે, છતાંય તેની ચર્ચા વધુ થઈ હતી.

આવી જ રીતે અયોધ્યાના સંદર્ભમાં 'મંદિર' શબ્દનો ઉલ્લેખ માત્ર બે વખત જ કર્યો છે.

બંને પક્ષોના ચૂંટણીઢંઢેરામાં પાર્ટીનાં નામ અને વચનનો સૌથી વધુ વખત ઉપયોગ થયો છે, જે સ્વાભાવિક પણ છે.

મૅનિફેસ્ટો ઍડિટેબલ ફૉર્મેટમાં ન હોવાથી પીડીએફ કન્વર્ટર, વર્ડ કાઉન્ટર, ટૅગ જનરેટર જેવા ટુલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જેની ખુદની ટેકનિકલ મર્યાદા હોય શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યાથી માંડીને દક્ષિણમાં હિંદ સુધી સુલતાની સમશેર ફરી વળી.

મહમૂદે હિંદના કેટલાય વિસ્તારો ફતેહ કર્યા અને ત્યાંનાં મંદિરો તોડ્યાં. હિંદની અઢળક સંપત્તિ લૂંટીને પોતાનું ગઝની સમૃદ્ધ કર્યું.

મહમૂદના જીવનચરિત્રમાં કરાયેલા ઉલ્લેખ અનુસાર યામીન-ઉદ-દવ્લાહ(મહમૂદનું એક નામ) એક બાદ એક વિજય મેળવી રહ્યો હતો અને મંદિરો ધ્વંસ કરી રહ્યો હતો ત્યારે હિંદુઓમાં એવી વાતો વહેતી થઈ હતી કે સોમનાથ તેમના પર કોપાયમાન થયા છે. જો સોમનાથ પ્રસન્ન હોત તો મંદિર તોડવું તો દૂરની વાત, કોઈ હિંદુને ઈજા પણ કોઈ પહોંચાડી શક્યું ન હોત.

મહમ... બાકીનો લેખ લખો:

મનાથ પર આ પહેલી ચઢાઈ હતી અને સોમનાથનું મહાત્મ્ય બહું મોટું હતું. તેથી લોકોને ખાતરી જ હતી કે સોમનાથ તેમનું રક્ષણ કરશે અને શત્રુઓનો નાશ કરશે.'

ડૉ. નઝીમના ઉલ્લેખ અનુસાર દરિયાકિનારે એક વિશાળ કિલ્લો બંધાયેલો હતો અને કોટની દીવાલ પર બ્રાહ્મણોની મોટી ભીડ એકઠી થઈ ગઈ હતી.

ભીડ મહમૂદની મજાક કરી રહી હતી અને માની રહી હતી કે હિંદના ભગવાનોનું અપમાન કરનારા સુલતાનનો નાશ કરવા માટે જ 'સોમેશ્વર' તેને સોમનાથ ખેંચી લાવ્યા છે.

લોકોની આ માન્યતાને શરૂઆતમાં બળ પણ મળ્યું.

રત્નમણિરાવના જણાવ્યા અનુસાર પહેલા દિવસની લડાઈમાં મહમૂદના કેટલાય સૈનિકો માર્યા ગયા અને બીજા દિવસે પણ કોટ પર ચઢવાના પ્રયાસમાં તેઓ ન ફાવ્યા.

ડૉ. નઝીમ લખે છે, '7મી જાન્યુઆરીની સવારે મહમૂદના સૈનિકોએ કરેલી બાણવર્ષા સામે સ્થાનિકો ટકી ન શક્યા અને પાછી પાની કરવા મજબૂર થઈ ગયા. એ બાદ બપોર થતાં-થતાં મહમૂદના સૈનિકોએ કોટની દીવાલો સર કરી લીધી.'

'કોટ પર સૈન્યનો કબજો થઈ ગયો એટલે સોમનાથના રહેવાસીઓ મંદિરમાં દોડી ગયા અને સોમનાથની મૂર્તિને આજીજી કરવા લાગ્યા.'

'એ બાદ હિંદુઓએ વળતો હુમલો કર્યો. આ હુમલાએ સાંજ સુધીમાં મહમૂદના સૈનિકોને વેરવીખેર કરી નાખ્યા અને કબજે કરાયેલી જગ્યાઓ પરથી તેમને તગેડી મુકાયા.'

કેટલો ખજાનો લૂંટ્યો?

'ઘેરાના ત્રીજા દિવસે મહમૂદના સૈન્યએ બેવડા જોરથી હુમલો કર્યો અને કિલ્લા પર કબજો કરી લીધો.

ઇબ્ન અલ-અથીરની નોંધ પ્રમાણે કિલ્લા પર કબજો થયો એટલે સ્થાનિકોનાં ધાડાં સોમનાથ મંદિરમાં ધસી ગયાં અને સોમનાથના દર્શન કરીને મહમૂદના સૈનિકો પર મરણયાં બનીને ત્રાટકવાં લાગ્યાં. જોકે, મહમૂદના સૈનિકો સામે એ ટકી ન શક્યાં.

રત્નમણિરાવ 'પ્રભાસ-સોમનાથ'માં લખે છે, 'મહમૂદને ખબર હતી કે એને અહીં કોઈ મદદ નહીં મળે. સામી તરફ સોમનાથના લડવૈયાઓને ચારે બાજુથી મદદ આવી મળવાની પૂરેપૂરી આશા હતી. વળી, ભીમદેવ પણ શાંત નહોતો બેઠો. પોતાના રાજ્યનું અને ઇષ્ટદેવનું મોડુંમોડું પણ રક્ષણ કરવાની તૈયારીઓ કરવામાં એ પડ્યો હતો. એનો બનેવી જયપાળ જે માંગરોળનો હાકેમ હતો, એની મદદ આવવાની પણ એ રાહ જોઈ રહ્યો હતો.'

મહમૂદને આ લડાઈ જેમ બને તેમ વહેતી ખતમ કરવી હતી અને પરત ગઝની જતું રહેવું હતું એવું રત્નમણિરાવનું માનવું છે.

'પ્રભાસ-સોમનાથ'માં કરાયેલા ઉલ્લેખાનુસાર મહમૂદે પોતાના સૈન્યની નાનીનાની ટુકડી બનાવી. આમાંથી એક ટુકડીને કિલ્લા આગળ યુદ્ધમાં જોતરવામાં આવી અને બીજી ટુકડીઓને આજુબાજુથી આવી રહેલી મદદ રોકવા માટે મોકલી.

એ દરમિયાન...


...યાન તેમણે અયોધ્યાની યાત્રા કરી.

એક વખત તો ચૂંટણી રેલી પ્રસ્તાવિત પણ થઈ હતી પરંતુ ત્યારબાદ તે કોઈ કારણોસર રદ કરી દેવાઈ હતી.

લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન અને વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશમાં યોજાયેલી ઘણી જનસભાઓમાં પણ તેમણે ક્યાંય પણ અયોધ્યા કે રામ મંદિરનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી.

લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન તો એક જનસભામાં તેમણે એ કહીને એક રીતે રામ મંદિરને પાર્ટીની પ્રાથમિકતાઓમાંથી જ દૂર કરી દીધું કે 'પહેલાં શૌચાલય, પછી દેવાલય.'

સુપ્રીમ કોર્ટ પાસે આશા

જોકે, આ વચ્ચે તેમણે ગત વર્ષે યોજાયેલી ગુજરાત વિધાનસભ... બાકીનો લેખ લખો:

ુ એવું નથી કે તે તેમના એજન્ડામાં નથી.

યોગેશ મિશ્રના જણાવ્યા પ્રમાણે, "ભાજપના તમામ નેતા કે જેઓ પોતાની આક્રમક શૈલીમાં અયોધ્યા કે રામ મંદિરની ચર્ચા કરે છે, તો તમને શું લાગે છે કે તે તેમની મૌન સ્વીકૃતિ વગર થઈ રહ્યું છે?"

ચૂંટણી સંબંધિત મજબૂરીઓ

જાણકારોનું એવું પણ કહેવું છે કે રામ મંદિરનો મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટમાં હોવાના કારણે વડાપ્રધાન જાણી જોઈને તેની ચર્ચા કરતા નથી. જેથી તેમના પર કોઈ પ્રકારના સવાલ ન ઉઠે.

બીજું એ પણ કે રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં આવ્યા બાદ તેઓ સતત પોતાની એ છબીમાંથી બહાર આવવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જે છબી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી રહેતા સમયે તેમની બની હતી.

એટલે કે, હવે તેઓ 'વિકાસ પુરુષ'ની છબીમાં રહેવા માગે છે.

પરંતુ વરિષ્ઠ પત્રકાર શરદ પ્રધાનના જણાવ્યા અનુસાર, "ચૂંટણી સંબંધિત મજબૂરીઓ તેમને કબ્રસ્તાન- સ્મશાન, મંદિર- મસ્જિદ જેવા મુદ્દા પર બોલવા લાચાર કરી દે છે અને તેઓ પોતે પોતાની જૂની છબીમાં આવી જાય છે."

વડાપ્રધાનના અયોધ્યા ન જવા પાછળ જે પણ કારણ કે મજબૂરીઓ હોય પરંતુ કેટલાક હિંદુવાદી સંગઠનોના લોકો સાથે વાત કરવા પર એવું લાગે છે કે મોદીનું અયોધ્યાથી અંતર ન માત્ર તેમને હેરાન કરે છે, પણ આ વાતથી તેમની અંદર રોષ પણ છે.

અયોધ્યાને મોદીની રાહ

કેટલાક લોકો તો સીધા જ વડાપ્રધાન પર 'છબી સુધારવાના પ્રયાસ'નો આરોપ લગાવે છે પરંતુ કેટલાક લોકો તેમનો બચાવ કરતા પણ જોવા મળે છે.

અયોધ્યામાં રહેતા આરએસએસના પ્રવક્તા શરદ શર્મા કહે છે, "અયોધ્યાવાસીઓને એ વાતનું દુઃખ છે કે મોદીજી અયોધ્યા કેમ ન આવ્યા."

"150 કિલોમીટર દૂર મગહર સુધી તમે આવી ગયા, તો ક્યારેક અયોધ્યા પણ આવી જાઓ. અયોધ્યા તમારી રાહ જોઈ રહ્યું છે."

શરદ શર્મા જણાવે છે કે મહંત નૃત્યગોપાલ દાસના જન્મદિવસ પર બે વખત વડાપ્રધાનને આમંત્રિત પણ કરવામાં આવ્યા પરંતુ આમંત્રણ છતાં તેમણે અયોધ્યા આવવામાં કોઈ રસ દાખવ્યો નહીં.

તેમના જન્મદિવસ પર થતા કાર્યક્રમોમાં તમામ નેતા આવે છે. આ વખતે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ પણ ગયા હતા.

એટલું જ નહીં, ભાજપના પણ તમામ નેતા આ વિશે મન ખોલીને તો કંઈ કહેતા નથી પરંતુ પાછળથી તેઓ પણ ખુશ દેખાતા નથી.

અયોધ્યાથી જનકપુર

અયોધ્યામાં એક હોટેલના માલિક દેવેશ તિવારી સ્મિત સાથે કહે છે, "અયોધ્યાથી જનકપુર સુધી બસ સેવાની શરૂઆત કરવા પણ મોદીજી અયોધ્યા ન આવ્યા અને નેપાળ જતા રહ્યા.

"લીલી ઝંડી તો અહીંથી પણ બતાવી શકતા હતા. જનકપુર ત્યારબાદ જઈ શકતા હતા."

ભાજપના એક વરિષ્ઠ નેતાને...


...યાનમાં રાખીને ઉચ્ચક્ષમતાવાળા સંરક્ષણ તથા ફાર્મા સૅક્ટરમાં રોજગારીના સર્જનની દિશામાં કાર્ય કરીશું" એટલો જ ઉલ્લેખ છે.

યુવાનોના ચૅપ્ટરમાં નરેન્દ્ર મોદીનું એક નિવેદન છાપવામાં આવ્યું છે, "ભારત યુવા દેશ છે, જે દેશની મોટા ભાગની વસ્તી યુવા હોય તે દેશ માત્ર પોતાની જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દુનિયાની કિસ્મત બદલવાની ક્ષમતા ધરાવે છે."

રાષ્ટ્રવાદ પર ભાર

સંકલ્પપત્રના પ્રથમ ચૅપ્ટરનું શીર્ષક છે - 'રાષ્ટ્ર સર્વપ્રથમ', 2014ના ચૂંટણીઢંઢેરામાં પણ દેશને સશક્ત બનાવવાની વાત ઉપર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

રાષ્ટ્રવાદ હંમેશાં... બાકીનો લેખ લખો:

અનાજના સંગ્રહ માટે ગોદામ અને બિયારણની વ્યવસ્થાને સુધારવાનું વચન આપવામાં આવ્યું છે.

જૂના સંકલ્પના નવા વિકલ્પ

વડા પ્રધાન બન્યા બાદ નરેન્દ્ર મોદીએ અનેક નવી જાહેરાતો કરી છે, જેમાંથી મોટા ભાગના મુદ્દાઓનો સંકલ્પપત્રમાં ઉલ્લેખ જ નથી અથવા તો નામમાત્રનો ઉલ્લેખ છે.

ગત ચૂંટણી સમયે કાળુંનાણું અને ભ્રષ્ટાચાર એ ભાજપ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દા હતા.

'સુશાસન' નામના અધ્યાયમાં ભારતને ભ્રષ્ટાચારમુક્ત બનાવવાની દિશામાં પ્રયાસ કરવાની વાત કહેવામાં આવી છે.

દેશમાંથી કાળુંનાણું નાબૂદ કરવા તથા વિદેશમાંથી કાળુંનાણું પરત લાવવા સંદર્ભે કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

નોટબંધી અને જીએસટી જેવાં મહત્ત્વપૂર્ણ પગલાં સરકારે લઈ લીધાં હોવાથી ફરી તેનો ઉલ્લેખ કરવાનો કોઈ અર્થ નથી.

જોકે, લાંબા ગાળાની યોજનાઓને પૂર્ણ કરવા માટે કોઈ નક્કર સંકલ્પ કર્યો હોય એમ નથી જણાતું.

'મેક ઇન ઇન્ડિયા' મોદી સરકારની સૌથી મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજના હતી, જેનો સંકલ્પપત્રમાં ઉલ્લેખ માત્ર છે.

આ માટે શું લક્ષ્યાંક રહેશે તથા ક્યાં સુધીમાં હાંસલ કરવામાં આવશે તેનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

'નવભારતનો પાયો'એ શીર્ષકવાળા ચૅપ્ટરમાં 'ડિજિટલ ઇન્ડિયા'નો ઉલ્લેખ છે.

માત્ર બે વાક્યોમાં વાયદો કર્યો છે કે 2022 સુધીમાં દેશનાં તમામ ગામડાંને હાઈ-સ્પીડ ઑપ્ટિકલ ફાઇબર નૅટવર્ક સાથે જોડી દેવામાં આવશે.

ગંગાની સફાઈ માટે કૅબિનેટ મંત્રાલય ઊભું કર્યું અને 'નમામિ ગંગે'ના નામે અભિયાન ચલાવ્યું, પરંતુ હવે સરકારે માત્ર એટલું જ કહ્યું છે કે વર્ષ 2022 સુધીમાં ગંગાને શુદ્ધ કરવાનો લક્ષ્યાંક હાંસલ કરી લેવાશે.

સંકલ્પપત્રમાં 'સ્માર્ટસિટી'નો કોઈ જ ઉલ્લેખ નથી.

100 સ્માર્ટસિટી બનાવવાનું લક્ષ્ય કાં તો હાંસલ થઈ ગયું છે અથવા તો તેની ઉપર કોઈ સંકલ્પ ન લેવાનો નિર્ણય થયો હોય તેમ લાગે છે.

'સ્માર્ટસિટી' શબ્દ વગર શહેરી વિસ્તારનો વિકાસ કરવાની વાત કહેવામાં આવી છે.

'સ્કિલ્ડ ઇન્ડિયા' હાંસલ કરવા માટે કૌશલ્ય સંવર્ધન મંત્રાલય ઊભું કરવામાં આવ્યું હતું.

આ કામ પૂર્ણ નથી થયું, છતાં 'સ્કિલ ઇન્ડિયા' શબ્દનો ઉપયોગ સંકલ્પપત્રમાં એક પણ વખત નથી થયો.

જોકે, આ સંદર્ભે 'નૅશનલ રિ-સ્કિલિંગ તથા અપ-સ્કિલિંગ સંદર્ભે નીતિ ઘડવામાં આવશે' એવું લખવામાં આવ્યું છે.

સરવાળે, આ સંકલ્પપત્રમાં માત્ર એક જ વાયદો આપવામાં આવ્યો છે કે જો ભાજપને મત આપશો તો 'શક્તિશાળી નેતા મોદી અને તેમની મજબૂત સરકાર' મળશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યામાં થશે.

અમેરિકાને આ બેઠકમાંથી ઉત્તર કોરિયા તરફથી ન્યૂક્લિયર શસ્ત્રો નાશ કરવાનું આશ્વાસન મળી શકે છે. અમેરિકાએ બેઠકમાં એ વાતની ગેરંટી મેળવવી પડશે કે કેટલા સમયમાં ઉત્તર કોરિયા શસ્ત્રોનો નાશ કરી દેશે. નહીં તો ઉત્તર કોરિયા ભૂતકાળની જેમ જ કાર્ય કરશે.

8:57 હથિયારો મામલે ચૂપકીદી

ટ્રમ્પ અને કિમ જોંગ-ઉન બંને વન ટુ વન બેઠક કરીને જ્યારે બહાર નીકળ્યા તો પત્રકારોએ કિમને પ્રશ્ન કર્યો કે શું તમે ન્યૂક્લિયર હથિયારોનો નાશ કરી નાખશો?

તેમણે પત્રકારોને આ મામલે કોઈ જવાબ આપ્યો ન હતો.

8:45 સોશિયલ મીડિયામાં... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રતિકોથી ભરપૂર હતું.

પરંતુ આ વખતે ભોજન મામલે કોઈ માહિતી આપવામાં આવી નથી.

પરંચુ 2016ના ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે તેઓ કિમ જોંગ સાથે બર્ગર ખાવા ઇચ્છે છે.

8:10 જ્હોન બૉલ્ટન: જેના કારણે બગડી હતી બાજી

અમેરિકાના ટેબલ પર હાજર સુરક્ષા સલાહકાર જ્હોન બૉલ્ટન અંગે થોડી વધારે માહિતી.

જ્હોન બૉલ્ટન એ વ્યક્તિ છે જેઓ અણુશસ્ત્રો નાશ કરવાનું લિબિયન મૉડલ સામે લાવ્યા હતા.

જેની સામે ઉત્તર કોરિયાએ સખત વિરોધ નોંધાવ્યો હતો અને બંને દેશ વચ્ચે શાબ્દિક યુદ્ધ પણ થયું હતું.

જે બાદ એક સમયે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બેઠક મોકૂફ રાખવાની પણ જાહેરાત કરી હતી.

8:00 કેવી રહી હશે બંને વચ્ચે બેઠક?

ઉત્તર કોરિયાના મામલાના નિષ્ણાત અંકિત પાંડાએ ટ્વિટ કરીને કહ્યું છે કે જ્યારે ટ્રમ્પને પૂછવામાં આવ્યું કે કિમ સાથેની બેઠક કેવી જઈ રહી છે. ત્યારે તેમણે જવાબ આપ્યો કે ખૂબ સારી, ઉત્તમ સંબંધો.

7:52 ઉત્તર કોરિયા તરફથી બેઠકમાં કોણ છે?

કિમ યોંગ ચોલ: જેમને કિમ જોંગ-ઉનના જમણા હાથ સમા ગણવામાં આવે છે. તેઓ બેઠક પહેલાં તૈયારીઓ માટે અમેરિકા ગયા હતા.

રિ યોંગ હો:  ઉત્તર કોરિયાના વિદેશમંત્રી છે. તેમણે 1990માં અમેરિકા સાથે થયેલી વાતચીતમાં પણ ભાગ લીધો હતો.

રિ સુ યોંગ: તેઓ પહેલાં વિદેશમંત્રીના પદ પર હતા. જોકે, તેઓ હજી પણ પ્યોંગયાંગમાં ઉચ્ચ પદ ધરાવતા એક વ્યક્તિ છે.

7:45 અમેરિકા તરફથી બેઠકમાં કોણ હાજર છે?

અમેરિકા તરફના ટેબલ પર અમેરિકના વિદેશ મંત્રી માઇક પૉમ્પિયો ટ્રમ્પની બાજુમાં બેઠા છે.

ઉપરાત ચીફ સ્ટાફ ઑફ જ્હોન કેલી પણ તેમની સાથે છે.

અમેરિકા તરફથી ટેબલ પર સુરક્ષા સલાહકાર જ્હોન બૉલ્ટન પણ હાજર છે.

7:40 લેણ-દેણની બેઠક

સાઉથ કોરિયાની બુસાન યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર રોબર્ટ કેલીએ બીબીસને કહ્યું કે આ એક એવી બેઠક છે જેમાં બંને પક્ષોએ કંઈક આપશે તો કંઈક મેળવવાનો પ્રયત્ન કરશે.

તેમણે કહ્યું, "ઉત્તર કોરિયા બધું જ આપી દેવા માટે સંમત નહીં થાય. તે કંઈક આપશે તો સામે તેમના પર લાગેલા પ્રતિબંધો હળવા કરવા માટે માગણી કરશે."

7:35 બંને નેતાઓની પ્રતિનિધિમંડળ સાથે બેઠક

વન ટુ વન બેઠક પૂર્ણ થયા બાદ બંને વચ્ચે પ્રતિનિધિમંડળની સાથે બેઠક શરૂ થઈ છે. જેમાં અધિકારીઓની સાથે ટ્રમ્પ અને કિમ જોંગ વાતચીત કરશે.

7:28વન ટુ વન બેઠક પૂર્ણ

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને કિમ જોંગ-ઉન વચ્ચે વન ટુ વન બેઠક પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. હવે બંને વચ્ચે તેમના પ્રતિનિધિઓ સાથે બેઠકની શરૂઆત થશે.

આ બેઠકમાં કોણ...


...યામાં મોદીની આકરી ટીકા

દેશના મુખ્ય અખબારોમાં પ્રકાશિત લેખો અને સંપાદકીય લેખોમાં મોદી અને તેમની સરકારને દેશમાં પડી ભાંગેલા આરોગ્યતંત્ર માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યા હતા.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક લેખમાં લખાયું હતું કે મહામારી દ્વારા થયેલા આ વિનાશ પાછળ ગવર્નન્સની મહાનિષ્ફળતા છે. કોરોનાની બીજી લહેરથી ઉજાગર થયેલી સરકારની નિષ્ફળતા સામે સરકારની ટીકાને દબાવવાના પ્રયત્નો વિશે પણ આ લેખમાં ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

આ લેખમાં ઉત્તર પ્રદેશ સરકારની એ ચેતવણીનો ઉલ્લેખ પણ કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં કોરોનાની બીજી લહેર વ... બાકીનો લેખ લખો:

રણ કાર્યક્રમને તારીખ એક મેથી 18 વર્ષથી વધારે ઉંમરના બધા લોકો માટે ખોલવાની જાહેરાત કરી છે, પરંતુ કેટલાંક રાજ્યો 'સંકીર્ણ રાજકારણ' ને કારણે આના માટે તૈયાર નથી.

કેટલાંક રાજ્યોમાં રસીના ડોઝની કમી છે, એટલે પહેલી મેથી 18 વર્ષથી 44 વર્ષના લોકોને રસી અપાઈ શકે તેમ નથી, તેમ છતાં દૈનિક જાગરણે રાજ્ય સરકારો પર રાજકારણ કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યાર થાય ત્યાં સુધી ગોપાલને ગુજરાતમાં જ રાખવામાં આવ્યો હતો.

2017ની આઠમી ફેબ્રુઆરીએ ગુજરાતમાં બે બાઈકસવારોએ ગોપાલનું અપહરણ કર્યું હતું, તેમના શરીર પર છરીના ઘા માર્યા હતા અને તેમને રસ્તા પર ફેંકી દીધા હતા.

ગોપાલના બનેવી હરસુખ કરદાણીએ ગોપાલને બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો એટલે તેમના પર પણ હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. ગોપાલ અને તેમના બનેવી હૉસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન એક મહિના પછી મૃત્યુ પામ્યા હતા.

ભારતીય સત્તાવાળાઓના જણાવ્યા મુજબ, ગોપાલનો જીવ લેવાના બે પ્રયાસ અગાઉ પણ કરવામાં આવ્યા હતા, પણ એ નિષ્ફળ રહ્યા હતા... બાકીનો લેખ લખો:

ભૂતપૂર્વ વડા નીક વેમોસે જણાવ્યું હતું કે અસાધારણ ભાવનાત્મક સંજોગમાં પણ મુક્તિની કોઈ સંભાવના ન હોવાથી આ નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે.

પોલીસ વડા સૌરભ સિંહ ઇચ્છે છે કે આરતી ધીર અને કેવલ રાયજાદાને ભારતને હવાલે કરવામાં આવે

દંપતીના વેસ્ટ લંડનસ્થિત નિવાસસ્થાનની બહાર બીબીસીએ આરતી ધીર પાસેથી આ કેસ બાબતે અને તેઓ આ કેસમાં ભારતમાં અદાલતી કાર્યવાહી માટે ઉપસ્થિત થવાનો ઇન્કાર શા માટે કરી રહ્યાં છે એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જોકે આરતી ધીરે તેનો પ્રતિસાદ આપવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

આરતી ધીર તથા કેવલ રાયજાદા બન્ને તેમના પરના આરોપોનો ઇન્કાર કરી રહ્યાં છે અને અદાલતના દસ્તાવેજો જણાવે છે કે તેમની સામે કોઈ પ્રથમદર્શી કેસ નથી. બન્ને હાલ જામીન પર મુક્ત છે.

પોલીસવડા સૌરભ સિંહે ઉમેર્યું હતું, "અમે શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ. આ ભારતમાં આચરવામાં આવેલો અત્યંત ગંભીર ગુનો છે."

"અમે ઈચ્છીએ છીએ કે બન્ને આરોપીને ભારતીય કાયદા અનુસાર ભારતીય કોર્ટમાં ખટલો ચલાવવા માટે ભારત લાવવામાં આવે. એ માટે અમે બ્રિટિશ કોર્ટને મદદના શ્રેષ્ઠ પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ."

ચીફ મૅજિસ્ટ્રેટે જણાવ્યું હતું કે ભારતની અપીલ નિષ્ફળ રહેશે તથા આરતી ધીર અને કેવલ રાયજાદા સામે હત્યામાં સામેલગીરીના પુરાવા હશે તો બ્રિટનમાં અદાલતી કાર્યવાહી ચલાવવામાં આવે એ શક્ય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યાર બાદ સલમાએ પોતાની તરકીબ પ્રમાણે આ જન્મના દાખલાને આધારે નાથાલાલને આ બાળકના પિતા હોવાનું કહી 2019માં નાથાલાલ સાથે ફરીથી પ્રેમલગ્ન કરી લીધું અને એ રીતે આ ઉઠાંતરી કરેલાં બાળક સાથે સલમા ખંભાળિયામાં આવેલાં નાથાલાલના ઘરમાં તેમનાં પત્ની તરીકે રહી રહ્યાં હતાં.

આ તરફ રાજકોટ પોલીસે શહેરમાંથી ગુમ થયેલા સગીર બાળકોની શોધ ખોળની ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી અને તે અંતર્ગત રાજકોટ શહેર ક્રાઇમ બ્રાંચની અલગ અલગ ટીમો આ કેસોનો અભ્યાસ કરી તેની તપાસ શરૂ કરી હતી.

ટેક્નિકલ સર્વેલન્સની મદદ લેવાઈ

પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર એમ.વી. રબ... બાકીનો લેખ લખો:

્રમિક પરિવારને તે રાતે સપનેય ખ્યાલ નહીં આવ્યો હોય કે તેમના એક વર્ષના નાના બાળકને પછીનાં દોઢ વર્ષ સુધી તેઓ જોઈ નહીં શકે.

સુરતનું આ રેસ્ટોરાં મહિલા ગ્રાહકોને સેનિટરી પૅડ કેમ આપે છે?

પોતાનું બાળક બાજુમાં સૂતેલું ન જણાતા શોધખોળ બાદ અંતે 25મે એ પરિવારે  પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

રાજકોટ શહેર પોલીસ કમિશ્નર મનોજ અગ્રવાલ આ કેસ વિશે જણાવતા કહે છે,"પોલીસને આ કેસ ઉકેલવમાં પોલીસના હ્યુમન રિસોર્સની મોટી મદદ મળી. ટેક્નિકલ સર્વેલન્સની પણ મદદ લેવામાં આવી પણ કેમ કે બાળકને રાજકોટમાંથી અન્ય જિલ્લામાં લઈ જવાયું હતું આથી કેસ ઉકેલવામાં હ્યુમન ઇન્ટેલિજન્સની મોટી મદદ રહી."

તેઓએ જણાવ્યું, "આરોપી મહિલા સલમાએ ખૂબ જ ચતુરાઇપૂર્વક આખી યોજના બનાવી, જ્યારે તેને એમ જાણ થઈ કે નાથાલાલને મિલકત વેચાણમાં બે કરોડ રુપિયા મળ્યા છે. સલમા બાળકની ઉઠાંતરીની તેની યોજનામાં તેને મદદ કરનાર દ્વારકાના શખ્સ સલીમના સંપર્કમાં કઈ રીતે આવી તેની પણ હાલ આ કેસમાં પોલીસ તપાસ ચલાવી રહી છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યાર સુધી 5 લાખ લોકોને સુરક્ષિત સ્થળો પર લઈ જવામાં આવ્યા છે. તોફાનને કારણે અનેક વિસ્તારોમાં ભારે તબાહી થઈ છે. મારું માનવું છે કે આને કારણે થયેલું નુકસાન કોરોના કરતાં પણ વધારે હશે.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે નુકસાનનું યોગ્ય આકલન લગાવવામાં આજનો દિવસ જશે.

બાંગ્લાદેશની ખરાબ સ્થિતિ

બાંગ્લાદેશે કહ્યું છે કે આ તોફાનને કારણે સુંદરવન ડેલ્ટા વિસ્તારમાં મૅન્ગ્રૂવના જંગલોનો નાશ થયો છે અને હજી ત્યાંથી કોઈ વધારે માહિતી આવી શકી નથી.

બાંગ્લાદેશના હવામાન વિભાગના પ્રમુખ શમસુદ્દીન અહમદે કહ્યું કે દરિયાકિનારે સાત... બાકીનો લેખ લખો:

અંફનની અસરને કારણે વધુ 300 મિલિમિટર વરસાદની આગાહી કરી છે, જે કારણે પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં પૂરનું જોખમ વધી જશે.

ક્યાંક વરસાદ મોડો આવશે તો ક્યાંક પૂરનો ભય

સુપર સાયક્લોન અંફનને કારણે ભારતમાં વરસાદના આગમન ઉપર અસર પડી શકે છે અને દેશમાં અપેક્ષા કરતાં ચોમાસું મોડું બેસશે એમ કહેવાઈ રહ્યું છે તો બાંગ્લાદેશમાં વધારે વરસાદથી પૂરની સ્થિતિ પણ ઊભી થાય એવો ભય સેવાઈ રહ્યો છે.

ભારતીય હવામાન ખાતાના વડા મૃત્યુંજય મોહપાત્રાના કહેવા પ્રમાણે:

"અંફનને કારણે કેરળના દરિયા કિનારે ચોમાસાનું આગમન થોડું મોડું થશે. ઉષ્ણકટિબંધીય ચક્રવાતને કારણે ચોમાસું તા. પાંચમી જૂને કેરળના તટીય વિસ્તારોમાં પહોંચે તેવી સંભાવના છે."

પશ્ચિમ બંગાળના ઉત્તર અને દક્ષિણ 24 પરગણા, પૂર્વ-પશ્ચિમ મિદનાપોર, કોલકત્તા, હુગલી અને હાવડાને અસર પહોંચી શકે છે.

ઓડિશામાં આઈ.એમ.ડી.ના ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર ઉમાશંકર દાસના કહેવા પ્રમાણે: "અંફન સુપર સાયક્લોનના સ્વરૂપમાં ભદ્રક બાલાસોર, મયુરભંજ, કેન્દર્પારા,જાજપુર તથા જગતસિંહપુર જિલ્લાને મહત્તમ અસર કરે તેવી શક્યતા છે."

અંફન, ગુજરાત અને ગરમી

ભારતીય હવામાન ખાતાની આગાહી પ્રમાણે, ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારત, મધ્ય ભારત તથા ગુજરાતમાં નીચેના સ્તરે ઉત્તર-પશ્ચિમી હવા અને હવામાનને કારણે ગુરુવાર સુધી ગુજરાત, રાજસ્થાન તથા પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાં હિટવૅવ અનુભવાશે.

આ સિવાય ગુરુવાર તથા શુક્રવાર દરમિયાન પૂર્વ મધ્ય પ્રદેશ તથા વિદર્ભ (મહારાષ્ટ્ર)માં હિટવૅવ અનુભવાશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યારબાદ તેમનાં રાણી જીનત મહેલે તેમને સ્વતંત્રતા સેનાનીઓનો સાથ આપવા માટે મનાવ્યા હતા.

લોકોને આ રીતે ભરોસો હતો કે લાલ કિલ્લાની ઉપર એક પ્રેત છાયાને મંડરાતી જોવામાં આવી છે, ફેબ્રુઆરી 1707માં ઔરંગઝેબના મૃત્યુ પહેલા પણ આવી છબી જોવા મળી હતી.

કાશ્મીરી ગેટ પાસે માથા વગરના એક યોદ્ધાને ઘોડા પર દોડતા જોવામાં આવ્યા હતા. તેમને દુંડ કહેવામાં આવ્યા જેની પાસે માત્ર ખભો અને ગળું જ હતા.

આ જ દુંડને ફરી બરેલી, આગ્રા, લખનફ, જયપુર અને ફૈઝાબાદમાં પણ જોવામાં આવ્યા હતા. જ્યા-જ્યાં તેમને જોવામાં આવ્યા, ત્યાં રક્તપાત ... બાકીનો લેખ લખો:

વ્યા છે.

ત્યારબાદ આ વાત સાચી થતી ત્યારે જોવા મળી જ્યારે અંગ્રેજોએ વિદ્રોહમાં સામેલ ઘણા સિપાહીઓને ફાંસી પર લટકાવી દીધા.

મુઘલ પરિવાર સાથે જોડાયેલાં એક બુઝુર્ગ મહિલા પણ પોતાનાં ખરાબ સપનાંથી ચિંતામાં હતાં. તેમણે જોયું કે ગુરુદ્વારા શીશગંજ સામે ઘણા બધા મૃતદેહો ખરાબ પરિસ્થિતિમાં સડી રહ્યા છે અને તેમાંથી દુર્ગંધ આવી રહી છે. તે દુર્ગંધનો અનુભવ તેમનાં જાગ્યા બાદ પણ થઈ રહ્યો હતો.

ત્યારબાદ આ જ સપનું પણ કેટલીક હદે સાચું સાબિત થતું જોવા મળ્યું જ્યારે બહાદુર શાહ ઝફરના બે દીકરા અને એક પૌત્રને લેફ્ટિનન્ટ હડસને મારી નાખ્યા અને તેમના મૃતદેહોને ગુરુદ્વારા પાસે સડવા માટે ફેંકી દીધા.

સર સૈયદ અહેમદ ખાનના એક સંબંધીએ સપનામાં જોયું કે દરિયાગંજ પાસે જે નહેર વહે છે તે લોહીથી ભરેલી છે.

જ્યારે સંઘર્ષ પૂર્ણ થવા લાગ્યો ત્યારે સર સૈયદ પોતાના ઘરે પહોંચ્યા અને તેમણે જોયું કે તેમનું ઘર અસ્ત વ્યસ્ત થઈ ચૂક્યું છે. તેમના એ સંબંધી ક્યાં ગયા તે અંગે તેમને પણ ખબર ન પડી.

ખૂની દરવાજો કે અલાઉદ્દીનના લાલ દરવાજા પાસે સાંજના સમયે દિલ્હી ગેટ તરફ ચાલતા એક વ્યક્તિએ લોહી વહેતા જોયું કેમ કે ત્યાં કોઈની હત્યા થઈ ગઈ હતી.

આ તરફ મે 1857ની શરૂઆતમાં યમુના પાસે એક મસ્જિદમાં એક નગ્ન ફકીર 'મર-મર'નું રટણ કરતા સંભળાયા હતા.

આ જ રીતે શાહજહાંપુરમાં એક ફકીર અને જયપુરના એક સાધુ પણ આ જ રીતે 'મર-મર'નું રટણ કરતા સંભળાયા હતા.

1857ના વિદ્રોહમાં સામેલ થનારા ભારતીય વિદ્રોહીઓને અંગ્રેજોએ ફાંસી પર લટકાવી દીધા હતા

આખરે આ તમામ ઘટનાઓ અને સપનાંઓનું શું મતલબ હતો? શું આ કોઈ આગામી ઘટનાઓનો સંકેત હતી?

આ વિશે બધુ સાચું તો કહી શકાતું નથી અને ન તો બધાને ખોટું કહી શકાય છે.

ત્યારબાદ ઘણા સંશોધનથી એ સાબિત થયું કે મનુષ્યના મગજમાં આગામી સમયને જોવાની ક્ષમતા હોય છે. કદાચ એ જ કારણ છે કે આ તમામ સપનાંને માત્ર બકવાસ ગણાવીને તેમની અવગણના કરી શકાતી નથી.

બલ્લીમારાનમાં હાકિમ અહસનુલ્લાહ ખાનની હવેલીમાં તેમના જૂના માહોલને આજે પણ અનુભવી શકાય છે.

હાકિમ ખાન, બહાદુર શાહ ઝફરના ન માત્ર ખાનગી ડૉક્ટર હતા પરંતુ તેમના સૌથી નજીકના સલાહકાર પણ હતા.

થોડે દૂર લાલ કુવામાં રાજાનાં સૌથી યુવા રાણી જીનત મહેલનું પૈતૃક ઘર છે જેને હવે સ્કૂલમાં પરિવર્તિત કરી દેવાયું છે.

આ તરફ કરોલ બાગમાં રાવ તુલા રામ સ્કૂલ રેવાડીના બહાદુર શાસકની યાદ અપાવે છે જેમના પૂર્વજ રાવ તેજ સિંહે વર્ષ 1803માં પટપડગંજના યુદ્ધમાં સિંધિયાનો...


...યાળ ગામોને પણ બસોના નેટવર્કથી જોડી દીધાં હતાં.

આ કાર્યને તેમની મુખ્ય સિદ્ધિઓ પૈકીનું એક માનવામાં આવે છે.

1969માં તેમના મેન્ટર સી. એન. અન્નાદુરાઈનુ મૃત્યુ થતાં તેઓ મુખ્યમંત્રી બન્યા હતા અને તામિલનાડુના રાજકારણમાં એક નવા યુગની શરૂઆત થઈ હતી.

મુખ્યમંત્રી તરીકેની સફળતા

કરુણાનિધિના મુખ્યમંત્રી તરીકેના કાર્યકાળમાં જમીનની ટોચ મર્યાદાનું ધોરણ ઘટાડીને 15 એકર કરી દેવાયું હતું.

નબળા વર્ગ માટે નોકરી અને શિક્ષણમાં અનામત 25 ટકાથી વધારી 31 ટકા કરી દેવાઈ હતી.

તમામ ધર્મના લોકોને મંદિરમાં પૂજારી બનાવવા માટે... બાકીનો લેખ લખો:

એમ. જી. રામચંદ્રને તેમાંથી અલગ થઈને એઆઈએડીએમકે પક્ષ રચ્યો હતો અને પછી ચૂંટણી લડીને સત્તામાં આવ્યા હતા.

1993માં વાઇકોએ પણ તેમના પક્ષમાંથી અલગ થઈ એમડીએમકે નામનો પક્ષ રચ્યો હતો. તેમાં કેટલાક જિલ્લા સચિવો તેમની પાર્ટીમાં જોડાઈ ગયા.

તેમ છતાં આ ઘટના પછી કરુણાનિધિએ ફરીથી પાર્ટીને સંગઠિત કરી અને ચૂંટણી જીતીને સત્તામાં આવ્યા હતા.

રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ભૂમિકા

1989માં વી. પી. સિંઘના નેતૃત્વમાં નૅશનલ ફ્રન્ટની સરકાર બની હતી. તેમાં કરુણાનિધિએ રાષ્ટ્રીય રાજકારણની ઇનિંગ શરૂ કરી હતી.

ડીએમકે 1998થી 2014 સુધી કેન્દ્ર સરકારોમાં ગઠબંધનમાં સાથી પક્ષ તરીકે રહ્યો હતો.

મનમોહન સિંઘની યુપીએ-1 સરકારમાં તામિલનાડુમાંથી 12 કેન્દ્રિય મંત્રીઓ હતા.

તેમાં ડીએમકેને ટેલિ-કૉમ્યૂનિકેશન સહિતના મહત્ત્વનાં મંત્રાલય ફાળવાયાં હતાં.

જોકે, કેન્દ્ર સરકાર સાથેના ગઠબંધનથી કરુણાનિધિને ઘણી ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

ખાસ કરીને કેન્દ્રમાં ભાજપ સાથેના ગઠબંધન સંબંધે તેમણે ઘણી ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

2009માં શ્રીલંકાનું ગૃહયુદ્ધ અંતિમ ચરણમાં હતું ત્યારે ત્યાંના તામિલોને બચાવવા માટે કરુણાનિધિનો પક્ષ કેન્દ્રની ગઠબંધન સરકાર પર જોઈએ તેટલું દબાણ ઊભું કરી શક્યો ન હતો. આ બાબતે પણ તેમની ટીકા થઈ હતી.

સ્વાયત્ત રાજ્ય માટે અવાજ

તેમણે ભારતમાં તામિલનાડુને સ્વાયત્ત રાજ્ય બનાવવા મુદ્દે પણ ગંભીરતા દાખવી હતી.

1969માં જસ્ટિસ રાજામન્નારના આગેવાની હેઠળ કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધ તપાસ સમિતિએ કરુણાનિધિની સરકારને રાજ્યમાં સ્થાપી હતી.

કરુણાનિધિની પહેલને કારણે જ ભારતમાં મુખ્ય મંત્રીઓને સ્વાતંત્ર્ય દિવસે ઝંડો ફરકાવવાનો હક મળ્યો હતો.

સિનેમામાં યોગદાન

હૉસ્પિટલ ખાતે જમા થયેલા મીડિયાકર્મીઓ

1947થી 2011 દરમિયાન 64 વર્ષ સુધી કરુણાનિધિએ ફિલ્મો માટે ડાયલૉગ  લખ્યા હતા.

એટલું જ નહીં તેમણે ટીવી સિરિયલ માટે પણ સંવાદો લખ્યા હતા. માંદગીમાં સપડાયા તે પહેલાં તેઓ ટીવી સિરીઝ 'રામાનુજમ' માટે સંવાદો લખી રહ્યા હતા.

પત્રકાર અને લેખક તરીકે તેમનું યોગદાન ખૂબ જ વધારે છે. તેમણે લગભગ બે લાખથી વધુ પેજ લખ્યાં છે.

તેમના પક્ષના મુખપત્ર 'મુરાસોલી'માં તેઓ 'ઉડાનપિરાપ્પે' (અરે ભાઈ) નામની સિરીઝ લખતા હતા, જે વિશ્વમાં સૌથી લાંબી ચાલેલી ન્યુઝપેપર સિરીઝ છે.

સ્વતંત્રતા પહેલાં જે લોકોએ રાજકારણમાં ઝંપલાવ્યું હતું તેમાંથી અમૂક લોકો જ હાલમાં જીવિત છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર...


...યાસ કરી રહ્યા છીએ. આ મામલે પોલીસ ફરિયાદ કરીને વૈમનસ્ય ઊભું ના થાય તે માટે પણ પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યા છે."

ગુજરાતમાં દલિતો મામલે શું કરી રહી છે સરકાર?

ગુજરાત સરકારે સ્વીકાર્યું કે ગુજરાતમાં જ્ઞાતિઓ વચ્ચે વધી રહેલું અંતર ચિંતાજનક

ગુજરાતમાં સતત દલિત અત્યાચારની અનેક ઘટનાઓ સામે આવી રહી છે.

ઊનાની ઘટનાના દેશભરમાં પડઘા પડ્યા બાદ પણ રાજ્યમાં દલિતો પર અત્યાચારની ઘટનાઓ અટકતી નથી.

આ મામલે સામાજીક ન્યાય અને અધિકારીતા વિભાગના મંત્રી ઈશ્વર પરમારે બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતી સાથે વાત કરી હતી.

તેમનું કહેવું ... બાકીનો લેખ લખો:

ઉમેરાયું છે. ભાજપની સરકાર અને હિંદુત્વની વિચારધારાને કારણે પણ દલિતવિરોધી માનસિક્તામાં ઉછાળો આવ્યો છે.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યુ સેનાએ તેને ઍસ્કૉર્ટ કરી ભવ્ય સ્વાગત કર્યુ હતું.

સુરક્ષા ચૂક વિના પુલવામા હુમલો શક્ય નથી : પૂર્વ રૉ પ્રમુખ

રિસર્ચ એન્ડ એલાલિસિસ વિંગ (રૉ)ના પૂર્વ પ્રમુખ વિક્રમ સૂદે કહ્યું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં થયેલો હુમલો સુરક્ષામાં થયેલી સુરક્ષાના અભાવને કારણે થયો છે.

સૂદે કહ્યું, "મને નથી જાણ કે આ હુમલો કેવી રીતે થયો, પરંતુ આવા હુમલાઓ સુરક્ષામાં મોટી ખામી વિના શક્ય નથી. આ હુમલાને કોઈ એક વ્યક્તિ અંજામ ના આપી શકે, તેની પાછળ એક સમૂહ છે."

ભારતે આ હુમલા બાદ શું પ્રતિક્રિયા આપવી જોઈએ તે અંગે તેમણે ... બાકીનો લેખ લખો:

છે. સમય આવી ગયો છે કે બીજા રાષ્ટ્રો આગળ આવે અને તેઓ જે કરી શકે તે જવાબદારી લે."

ઉલ્લેખનીય છે કે અમેરિકા સમર્થિત કુર્દ લડાકુઓ સીરિયાની અડેલી ઈરાકની સીમા પાસે આઈએસના અંતિમ ગઢમાંથી તેમને ખદેડવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે.

ટ્રમ્પને હટાવવા પરની કાર્યવાહીને મંજૂરી

યૂએસ સેનેટ જ્યુડિસરી કમિટીના ચેરમેન ટ્રમ્પની હકાલપટ્ટીને લઈને વર્ષ 2017માં લાગેલા આરોપો પર કાર્યવાહી કરવા તૈયાર થઈ ગયા છે.

સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામે આ મુદ્દે સમન્સ પાઠવવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

ભૂતપૂર્વ એફબીઆઈ પ્રમુખ એન્ડ્ર્યુ મેકકેબે કહ્યું હતું કે ડેપ્યુટી યૂએસ ઍટર્ની જનરલ રોડ રોઝન્સ્ટીને 25માં બંધારણીય સુધારા માટે જરૂરી સેનેટરની સંખ્યા મુદ્દે ચર્ચા કરી હતી.

પરંતુ રોઝન્સ્ટીને ભૂતકાળમાં જ આ મુદ્દે તેમણે આવું કંઈ કર્યું હોવાનો ઇન્કાર કર્યો છે.

આ બંધારણીય સુધારો જો રાષ્ટ્રપતિ પોતાના હોદ્દા પર લાયક ના હોય તો તેમને હટાવવા માટેની સત્તા પૂરી પાડે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યું એ જ એની મૂડી બની રહે છે.

ક્ષયની સારવાર વખતે પહેલી નવલકથા લખી

રાવજીની નવલકથા 'અશ્રુઘર'

રાવજીની ક્ષયની સારવાર શરૂ થાય છે, ત્યારબાદ તેઓ પહેલી નવલકથા 'અશ્રુઘર' લખે છે. જે 1966માં પ્રકાશિત થાય છે.

રાવજીએ 'અશ્રુઘર' સારવાર દરમિયાન લખી હોવાનો એક સંદર્ભ એવો પણ છે કે 'અશ્રુઘર'ના નાયક સત્યને ટીબી પેશન્ટ તરીકે આલેખ્યો છે અને સત્ય કવિ પણ છે.

'અશ્રુઘર'માં ઉલ્લેખ છે કે, સત્ય આણંદના સેનટોરિયમમા સારવાર લે છે.

આ એ જ જગ્યા છે જ્યાં રાવજી ક્ષયના ઇલાજ માટે દાખલ થયા હતા.

એટલે અહીં જ સારવાર દરમિયાન રાવજીએ... બાકીનો લેખ લખો:

રણ કેન્દ્રમાં દાખલ કરે છે.

આ દરમિયાન તેઓ ભાઈ રમણને 2-11-1967એ લખેલા પત્રમાં તેઓ 'કાપુરુષ' નવલકથા પૂરી થઈ ગઈ હોવાનો ઉલ્લેખ કરે છે પણ આ નવલકથા કે તેની હસ્તપ્રત મળતી નથી.

આણંદ સેનેટોરિયમમાં રાવજીએ પોતાની ડાયરી-આત્મકથા પણ લખી હતી. જેના વિશેનો ઉલ્લેખ મણિલાલ હ. પટેલે પણ કર્યો છે.

તેઓ લખે છે, "'અશ્રુઘર' પછી તેમણે 141 પાનાંની ડાયરી-આત્મકથા લખીને ફાડી નાખેલી અને એનો વસવસો કરે છે ને મળવા આવેલા ગુલાબદાસ બ્રોકરને કહે છે, "બ્રોકરસાહેબ મારે જીવવું છે-ટચલી આંગળીના નખ સુધી!"

આખી રાત જાગીને મૃત્યુ વિશે લખ્યા કર્યું

રાવજી પોતાના અંતિમ વખતમાં જ્યારે અમદાવાદની વી. એસ. હૉસ્પિટલમાં સારવાર લેતા હતા. ત્યારે તેમની માનસિક સ્થિતિ અસ્થિર થઈ ગઈ હતી.

તેઓ વોર્ડમાં નિર્વસ્ત્ર થઈને દોડવા લાગતા એવો ઉલ્લેખ તો ઘણાં પુસ્તકોમાં કરાયો છે.

રઘુવીર ચૌધરી લખે છે, "છેલ્લીવારના ગાંડપણનું દેખીતું કારણ કદાચ એણે આખી રાત જાગીને મૃત્યુ વિશે લખ્યા કર્યું એ હોય."

"એના અક્ષર દાણા જેવા હોય પણ તે રાતે લખ્યું છે એમાં અક્ષર ડહોળાઈ ગયા છે."

એ રાતે રાવજી લખે છે કે મને એમ થયું કે હું મરી ગયો છું અને મને બાળી નાખે છે, બળી ગયા પછી તો જગત સાથેના બધા જ કૉન્ટેક્ટ્સ કપાઈ જાય છે. હું, હું નથી રહેતો, તમે, તમે નથી રહેતા. તમે મને ગાંડો કહેશો, હું તમને ડાહ્યા સમજીશ.

જેના મૃત્યુથી 'મોત પોતે અનાથ થયું'!

"દેહમાં પુરાયલું અસ્તિત્વ આ

ગમતું નથી.

મને કોઈ રાવજીથી ઓળખે

એય હવે ગમતું નથી."

આ રાવજીની જ પંક્તિઓ છે. જે તેમણે તા. 15-11-1963 શીર્ષક હેઠળ લખી હતી.

રાવજીની કવિતામાં પીડા છલકાય છે પણ એ મૃત્યુથી ડરતો નથી, રાવજીને જિજીવિષા પણ છે.

સુરેશ જોષીએ પણ રાવજીને અંજલી આપી છે.

તેઓ લખે છે, "રાવજી જીવિત હતો ત્યારે મૃત્યુ સાથે પ્રેમીને જેમ ઝઘડતો હતો... જ્યારે રાવજીનું મૃત્યુ થયું ત્યારે મોત પોતે અનાથ થયું હતું"

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યું કે શું તને ગર્ભ રોકવા અને ચેપ લાગતો અટકાવવા માટે નિરોધકો હોય છે તેની ખબર છે ખરી.

"ના, ના, અમે કોન્ડોમ વાપરીએ છીએ," કિશોરીએ કહ્યું.

આ રીતે વાતચીત અડધે પહોંચી તે પછી પ્રથમવાર કિશોરીએ જાતીય સંસર્ગની વાત સ્વીકારી હતી.

 વારંવાર થયું શારીરિક શોષણ

તે પછી છોકરીએ જે કંઈ કહ્યું તે તેના બચપણની કરુણ કહાની હતી.

કિશોરીએ વધુ માહિતી આપતાં કહ્યું કે, "પુરુષો આવતા અને મારી માતાને બેડરૂમમાં લઈ જતા હતા."

"મને આ સામાન્ય લાગ્યું. તે પછી પિતાએ મને પણ અજાણ્યા પુરુષો સાથે રૂમમાં ધકેલી દીધી,"

ક્યારેક તેના... બાકીનો લેખ લખો:

હે છે કે આ કિશોરીની કહાણી વિચલિત કરી દે એવી છે, આવા કિસ્સા અપવાદ પણ નથી.

જે ગૃહમાં કિશોરીને રાખવામાં આવી છે, ત્યાં 12થી 16 વર્ષની ત્રણ એવી કિશોરીઓ છે, જેનું જાતીય શોષણ પિતા દ્વારા થયું હોય.

એક કાઉન્સેલર કહે છે કે એકવાર તેમણે 15 વર્ષની ગર્ભવતી કિશોરીને બચાવવી પડી હતી. તે કિશોરી પર તેના પિતાએ જ બળાત્કાર કર્યો હતો.

કાઉન્સેલર આગળ વાત કરતાં જણાવે છે કે, "અમે બાળકનો જન્મ થયો ત્યારે આ કિશોરીને બાળક સોંપી દેવા કહ્યું હતું. ત્યારે તેણે કહ્યું કે શા માટે તેને સોંપું, કેમ કે આ મારા પિતાનું બાળક છે. હું તેને ઉછેરીશ."

આ લેખમાં જે કિશોરીની વાત આપણે કરી રહ્યા છીએ, તે ગૃહમાં આવ્યા પછી કેટલાય દિવસ સુધી ઊંઘતી રહી હતી. ત્યાર બાદ તેણે લખ્યું હતું કે તે તેની માતાને બહુ ચાહે છે.

બચપણ બની ગયું બિહામણું

તેની માતાનું કહેવું છે કે કિશોરીએ "આવી વાતો ઊપજાવી કાઢી છે, કેમ કે તે અમારી સાથે ઝઘડા કરતી હતી અને અમને પાઠ ભણાવવા માગતી હતી".

તેની માતાનું કહેવું છે કે તેમની સ્થિતિ આટલી ખરાબ નહોતી. મારા પતિ રોજના હજાર રૂપિયા કમાઈ લેતા હતા.

હવે આખા ઘરમાં તે એકલી જ રહે છે. પતિ જેલમાં છે, અને દીકરી ગૃહમાં છે.

કિશોરીની માતાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે, "હું પ્રેમાળ માતા છું. એને મારી જરૂર છે."

તેના ઘરની દીવાલો પરથી ચૂનો ઊખડી રહ્યો છે. તેના પરનું ચિતરામણ બતાવીને તે કહે છે, "તે તેના પર બસ લખ્યા કરતી હતી."

"હું મારા દિલની વાતો જાહેર કરી શકીશ તો પણ બહુ કહેવાશે મિત્રો" તેવું કિશોરીએ કાગળ પર લખ્યું હતું અને આ કાગળ દરવાજે ચોંટાડ્યો હતો.

થોડા મહિના પહેલાં માતા અને કિશોરી વચ્ચે ઝઘડો થયો હતો.

કિશોરી ફરી શાળાએ ગઈ ત્યારે તેણે તાડીનું વૃક્ષ દોર્યું હતું અને ઘર દોર્યું હતું, જેની ચીમનીમાંથી ધુમાડો નીકળી રહ્યો હતો.

તેની ઉંમરની ઘણી કન્યાઓ આવી જ કલ્પના કરીને દોરતી હોય છે.

તે પછી તેણે દરવાજા પર ઝડપથી માફી માગતા શબ્દો લખ્યા અને બહાર જતી રહી.

કિશોરીએ લખ્યું હતું,  "માફ કરજો અમ્મા."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યું કે, "મોદી કરે છે ઓછું, બોલે છે બહુ અને રજુ તો એથી પણ વધુ કરે છે."

અંકિત સેંગરની વાતો પરથી તેઓ નરેન્દ્ર મોદીના ફેન હોય એવું લાગતું નથી પરંતુ તેઓ ૨૦૧૯માં મોદી ફરી જીતી જશે એવો દાવો કરે છે.

મેં પૂછ્યું કે કેમ જીતી જશે? તો એમનો ખૂબ ટૂંકો અને સ્પષ્ટ જવાબ હતો. "પાંચ વર્ષ પૂરતા નથી હોતા, મનમોહન સિંહને પણ લોકોએ ૧૦ વર્ષ આપેલાં."

સાબરમતી એક્સપ્રેસમાં મને મળેલા ૬૪ વર્ષના સુરેશચંદ્ર ઝા ૨૦૦૨ વખતે ગુજરાતમાં જ હતા.

તેઓ કહે છે "૨૦૦૨ના તોફાનો ખૂબ મોટી ઘટના હતી. હું વડોદરામાં હતો અને મારી પોતાની સાંકળ ખ... બાકીનો લેખ લખો:

ારા મતે દેશની સમસ્યા શું છે? તો એમણે કહ્યું "શિક્ષણ અને બેરોજગારી એ મુખ્ય સમસ્યા છે."

ટ્રેનમાં મારી મુલાકાત રાજસ્થાનના શિક્ષક અશરફ સાથે થઈ.

૨૦૦૨માં ગોધરામાં જે ઘટના બની તેનું એમને દુખ છે. તેઓ કહે છે, "મુઠ્ઠીભર લોકોએ જે કર્યું એની સજા અનેક નિર્દોષ લોકોએ ભોગવી."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

'બીજાને કામ આવવું એ કુરાન અને ગીતાનો સાર'

અશરફ માને છે, "બીજાને કામ આવવું એ કુરાન અને ગીતાનો સાર છે અને ૨૦૦૨ જેવી ઘટનાઓ રાજકીય ફાયદાઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે."

અશરફ કહે છે, "મારા નાનાજીના હિંદુ દોસ્તો એમની મીઠાઈ વગર દિવાળી નહોતા ઊજવતા અને એ જ રીતે ઈદ હોય ત્યારે નાનાજીના હિંદુ દોસ્તો આવે નહીં ત્યાં સુધી સેવઇ સુની ગણાતી. આવો પ્રેમ હતો તો આ ૫-૧૫ વર્ષમાં શું થઇ ગયું ?"

અશરફ મીડિયાથી ખૂબ નારાજ છે.

તેઓ કહે છે, "મીડિયા એક ટીપું પાણી હોય ત્યાં શોર કરીને દરિયો દેખાડે છે."

મેં અશરફને પૂછ્યું મોબ લીન્ચિંગ અને કોમવાદ જેવી ઘટનાઓથી તમે પરેશાન થાવ છો?

તો એમણે કહ્યું "દિલમાં દુઃખ તો થાય છે પણ હું જાણું છું કે નફરતનું જીવન ટૂંકું હોય છે, માણસ મહોબત માટે જ બન્યો છે."

'લોકો બુલેટ ટ્રેન વાપરી શકે એ માટે લાયક તો બનાવો'

અશરફની સામે બેઠેલી વ્યક્તિ અમારી વાતચીતથી ક્યારના ઊભા થઇ ગયા છે અને હું એમની તરફ વાતે વળગું છું.

ગુજરાતમાં જ એમનું શિક્ષણ થયું છે અને ભરૂચમાં નોકરી કરે છે. એમનું નામ નાગેશ તિવારી છે.

૪૮ વર્ષીય નાગેશ કહે છે "૨૦૦૨માં થયેલાં ગોધરાકાંડ અને એ પછીના તોફાનો મોદીની ઈમેજ ઉભી કરવામાં નિર્ણાયક બન્યાં એ વાત સાચી પણ આટલી મોટી ઘટના પાછળ શું ચૂક રહી ગઈ હતી એ મને આટલા વર્ષે પણ સમજાતું નથી."

જોકે, નાગેશને વધારે રસ સાબરમતી એક્સપ્રેસ વિશે વાત કરવામાં છે.

૩ મહિના અગાઉથી બુકિંગ કરવા છતાં તેઓ માંડ સીટ મેળવી શકે છે અને પેન્ટ્રી વગરની, કાયમ મોડી ચાલતી ટ્રેન એમને પરેશાન કરી મૂકે છે.

ટ્રેનની વાતો કરી રહેલા નાગેશને મેં ગુજરાતના વિકાસ અને આવી રહેલી બુલેટ ટ્રેન વિશે પૂછ્યું તો તેઓ રીતસર અકળાઈ ઉઠ્યા અને બોલ્યા,

"અહીં આ સાબરમતી એક્સપ્રેસના ઠેકાણા નથી અને તમારે બુલેટ ટ્રેન લાવવી છે? પહેલાં લોકોને બુલેટ ટ્રેનને વાપરી શકે એ માટે લાયક તો બનાવો, પછી જુવો લોકો પોતે બુલેટ ટ્રેનનો વિરોધ કરવા માટે નહીં પણ એને શરુ કરવા માટે આંદોલન કરશે."

અયોધ્યાથી નીકળ્યા પછી કન્ફર્મ સીટ વગરની મારી આ ટ્રેનમાં બીજી રાત છે. એસ-૬થી એસ-૮ સુધી લગભગ દરેક વ્યક્તિ મને...


...યું છે" એ પણ તેમણે નકશાપોથી જોઈને શોધી કાઢ્યું હતું.

તરુણી મનુએ કાર્લ માર્ક્સ અને ફ્રેડરિક ઇગ્લ્સ વિશે પણ વાંચ્યું હતું.

વ્યાકરણના અભ્યાસમાં ઘણો સમય જતો હતો. એક લેસન વિશેની નોંધમાં મનુએ લખ્યું છે કે "આજે મેં વિભક્તિ પ્રત્યય તથા અવ્યય અને વિધેયાત્મક તથા ઉપવિધેયાત્મક વિશેષણોનો અભ્યાસ કર્યો હતો."

ગાંધી અને તેમના સાથીઓ જોડેનું જેલમાંનું જીવન સંપૂર્ણપણે ઢંગધડા વગરનું નહોતું.

મનુ ગ્રામોફોન પર સંગીત સાંભળતાં હતાં, દૂર સુધી ચાલવા જતાં હતાં. ગાંધી સાથે "પિંગ પોંગ" (ટેબલ ટેનિસ) અને કસ્તૂરબા સાથે કૅરમ... બાકીનો લેખ લખો:

પ્રયોગ વિશે મનુએ નિખાલસ નોંધ કરી છે.

ડિસેમ્બર, 1946માં ગાંધીએ મનુને પોતાની સાથે એક પથારીમાં સૂવા જણાવ્યું હતું.

જીવનચરિત્રના લેખક રામચંદ્ર ગુહાના શબ્દોમાં "ગાંધી જાતીય ઇચ્છા પર વિજય મેળવવા માટે પરીક્ષણ અથવા આકરું પરીક્ષણ કરવા ઈચ્છતા હતા." (ગાંધીનાં લગ્ન 13 વર્ષની વયે થયાં હતાં અને ચાર સંતાનોના પિતા બન્યા પછી 38 વર્ષની વયે તેમણે બ્રહ્મચર્ય પાળવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી).

પ્રયોગ માત્ર બે સપ્તાહ જ ચાલ્યો હતો અને તેની વ્યાપક નિંદા થઈ હતી, પરંતુ એ બાબતે મનુ શું માનતાં હતાં એ જાણવા માટે આપણે ડાયરીના આગામી ખંડોની રાહ જોવી પડશે.

આખરે મનુ ગાંધીનો પરિચય એક ઉમદા, લવચીક, વયના પ્રમાણમાં વધુ પરિપકવ, સમજદાર અને વિશ્વના સૌથી વધુ પ્રભાવશાળી તથા શક્તિશાળી નેતાઓ પૈકીના એકની સામે પોતાની વાત સિદ્ધ કરવા સક્ષમ વ્યક્તિ તરીકે મળે છે.

ડૉ. સુહ્રુદ કહે છે કે, "ગાંધી સાથે તેમના જીવનના છેલ્લા તબક્કામાં રહેવું આસાન નહોતું, તેઓ વૃદ્ધ થઈ ગયા હતા, સમય મુશ્કેલીભર્યો હતો. તેમનાં પત્ની તેમજ નજીકના સાથીઓ મૃત્યુ પામ્યાં હતાં. ગાંધીના અંતિમ દિવસો વિશેની આપણી સમજણ માટે આપણે મનુના ઋણી છીએ. તેઓ તવારીખનાં નોંધકર્તા અને એક ઇતિહાસકાર છે એ વાત સાચી છે."

ગાંધીએ મનુને 1944માં કહ્યું હતું કે "ચર્ચિલને ખાતરી થઈ ગઈ છે કે હું તેમનો સૌથી મોટો દુશ્મન છું. તેમાં કોઈ શું કરે? તેઓ માને છે કે મને જેલની બહાર રાખવામાં આવશે તો તેઓ દેશને દબાવીને અંકુશમાં નહીં રાખી શકે. લોકોમાં એક વાર આત્મવિશ્વાસ આવી જશે પછી તેઓ ભૂલશે નહીં. મને લાગે છે કે વધારે કામ કરવું પડશે."

ત્રણ વર્ષ પછી લોહિયાળ વિભાજન વચ્ચે દેશને આઝાદી મળી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યું છે.

જગદીશ આચાર્ય ઉદાહરણ આપીને કહે છે, "જો કોઈને પોલીસ પકડી જાય તો ભાજપના નેતા પોલીસ સ્ટેશને પહોંચીને મદદ કરે છે. આ પહેલાં પેલા વ્યક્તિને એકલા લડવું પડતું હતું. આમ મુસ્લિમો એક પોતાના લાભ માટે જોડાઈ રહ્યા છે."

"આમ, આ એક પ્રકારની સોદાબાજી છે કે તેમને એમ છે કે ભાજપમાં જોડાઈશું તો આપણને લાભ થશે. મધ્યમ માર્ગ કાઢી રહ્યા છે."

સેન્ટર ફૉર ધ સ્ટડી ઑફ ડેવલપિંગ સોસાયટીના પૂર્વ રિસર્ચ ફેલો ઘનશ્યામ શાહ માને છે કે નેતાઓને પાવર માટે જઈ રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું કે આ સત્તા અને લાલચ છે. આજે કોઈ પણ નેતાને પા... બાકીનો લેખ લખો:

ચાવડા જેવા મોટા નેતાઓ કૉંગ્રેસમાંથી ભાજપમાં જોડાઈ ગયા હતા. તેમણે પણ આ જ કારણ આપ્યું હતું કે જો ભાજપમાં જોડાઈશું તો કામ સરળ રીતે થશે.

જગદીશ આચાર્ય કહે છે કે એ વાત સાચી છે કે ભાજપ વિરોધપક્ષના નેતાઓનાં કામ નથી કરતો અને એ ઘણી જગ્યાએ જોવા મળ્યું છે. લોકશાહીમાં આ ખોટું પણ છે.

ઘનશ્યામ શાહ પણ જગદીશ આચાર્યની આ વાત સાથે સહમત થાય છે.

જોકે ભારતીય જનતા પાર્ટી લોકો સાથે ભેદભાવ કરતી નથી એવું કહેતા ભાજપના પ્રવક્તા યમલ વ્યાસ કહે છે કે ભાજપ બધા માટે વિકાસનાં કામ કરે છે, કોઈની સાથે ભેદભાવ કરતી નથી.

શું કૉંગ્રેસ નેતાઓને સાચવવામાં નિષ્ફળ છે?

કચ્છ જિલ્લામાં કૉંગ્રેસ દ્વારા મહાજનસંપર્ક અભિયાન હેઠળ લોકસંવાદ

કૉંગ્રેસ છોડીને નેતાઓ ભાજપમાં જાય છે તે અંગે રાજકીય વિશ્લેષકો કહે છે કે આ માટે કૉંગ્રેસ પણ જવાબદાર છે.

જગદીશ આચાર્ય કહે છે કે "કુંવરજી બાવળિયા અને જવાહર ચાવડા જેવા મોટા નેતાનાં કામ ન થાય એવું ન બને, કારણ કે એમની જનતામાં સારી એવી પકડ હતી. એ ધારે તો એમના વિસ્તારોને 15 દિવસ માટે બંધ પણ કરાવી શકે છે. પરંતુ તેઓ પાર્ટી છોડી ગયા તે માટે કૉંગ્રેસ રાજકીય અને વિરોધપક્ષ તરીકે નિષ્ફળ ગઈ હોવાનું માને છે."

ઘનશ્યામ શાહ કહે છે કે આજે કોઈ પણ નેતા કૉંગ્રેસમાં જઈને શહીદ થવાનું નહીં વિચારે, માટે તેઓ ભાજપમાં જોડાવાનું પસંદ કરે છે.

કૉંગ્રેસના નેતાના વિપક્ષમાં કામ નથી થતાં માટે ભાજપમાં જવા માગે છે, આ મુદ્દે વજીરખાન પઠાણ કહે છે કે ભાજપમાં ગયેલા કૉંગ્રેસના નેતાઓ આજકાલ રડી રહ્યા છે, તેમને ખ્યાલ છે કે અહીં તેમનું કાંઈ કામ નથી થતું કે કોઈ કાંઈ પૂછતું નથી. માત્ર ને માત્ર તેમને એક ડબ્બામાં પૂરી દેવામાં આવ્યા છે.

જોકે આ અંગે યમલ વ્યાસ કહે છે કે "ભારતીય જનતા પાર્ટી કોઈની સાથે ભેદભાવ કરતી નથી. તમામ લોકોને લાભ મળે છે."

તેઓ એક ઉદાહરણ આપતા કહે છે કે અમદાવાદમાં ભાજપની સરકારે એસવીપી હૉસ્પિટલ બનાવી તેનો લાભ તમામ ધર્મના લોકોને કોરોનાની મહામારીમાં મળ્યો છે. આમ આ વાત ખોટી છે.

ઘનશ્યામ શાહ જે મહત્ત્વની વાત કરે છે તે એ છે કે આ બધા નેતાઓ છે તે પોતાના માટે જાય છે. આપણે જોવું જોઈએ ચૂંટણીમાં કે કેટલા ટકા મુસ્લિમો ભાજપને મત આપે છે. જો મુસ્લિમ મત આપે તો સમજી શકાય કે આ બહુ મોટો ફરે છે.

તેઓ ઉદાહરણ આપતા કહે છે, "2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં જે 70 ટકાએ મુસ્લિમોએ કૉંગ્રેસ અથવા અપક્ષ ઉમેદવારોને મત આપ્યા હતા, તેમાં કૉંગ્રેસને જ વધારે મળ્યા હતા. બીજાએ જે મત આપ્યા હતા...


...યું હતું કે જીએસટીમાં ટેક્નૉલૉજી એક મોટું જોખમ છે અને નવી સિસ્ટમ લાવવાની જરૂર છે.

તેમનું કહેવું છે કે સરકાર ટેક્નૉલૉજી અને પ્રક્રિયા બન્ને સરળ બનાવવા બાબતે વિચાર કરી રહી છે.

જીએસટી અમલી બન્યાના એક વર્ષ પછી પણ અનેક નાના વેપારીઓ કહે છે કે દર મહિને ચાર્ટર્ડ અકાઉન્ટન્ટ્સ અને વકીલોને ફી ચૂકવી શકાય એટલી કમાણી તેઓ કરતા નથી.

જીએસટીને કારણે તેમનો ખર્ચ વધ્યો હોવાનું નાના વેપારીઓ જણાવી રહ્યા છે.

સ્વિસ બૅન્કો અને ભારતીયોનાં નાણાં

ગયા સપ્તાહે સ્વિસ બૅન્કનો એક રિપોર્ટ આવ્યો હતો. તેમાં જણાવ્યા મુજબ, સ્... બાકીનો લેખ લખો:

ણી થઈ રહી છે.

અરુણ જેટલીએ ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં જણાવ્યું હતું, "કેન્દ્ર સરકાર પેટ્રોલને જીએસટીના દાયરામાં લાવવા ઇચ્છે છે, પણ રાજ્યોની સંમતિની રાહ જોઈ રહી છે."

અલબત, રાજ્યોને પેટ્રોલમાંથી સારી એવી મહેસૂલી આવક થાય છે. તેથી તેઓ હાલ તેને છોડવા ઇચ્છતાં નથી. જીએસટીથી ટેક્સની આવક થતી નથી ત્યારે તેમની પાસે આ એક જ રસ્તો છે.

તેથી જીએસટી સ્થિર નહીં થાય ત્યાં સુધી સરકાર પેટ્રોલને તેના દાયરામાં લાવી શકશે નહીં.

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ખરાબ વર્ષ

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર નજર રાખતા જાણકાર પોલ ક્રુગમેને જણાવ્યું છે કે આ વર્ષ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર માટે ખરાબ રહેશે.

એશિયાના ઘણા દેશોના ચલણનું મૂલ્ય ઘટી રહ્યું છે.

પોલ ક્રુગમેનના જણાવ્યા મુજબ, 1998માં એશિયામાં જે આર્થિક સંકટ સર્જાયું હતું, તેવું એક ગંભીર સંકટ આ વર્ષે સર્જાઈ શકે છે. તેને કારણે પણ અર્થવ્યવસ્થા થોડી ડામાડોળ થઈ શકે છે.

(બીબીસીનાં સંવાદદાતા માનશી દાશ સાથે થયેલી વાતચીતને આધારે)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યું હતું, "હાલમાં આ ક્ષેત્રમાં લોકોને મૂડીની પણ કમી છે કારણ કે નીરવ મોદીના બૅંક કૌભાંડ બાદ, બૅંકોએ હીરાઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા લોકો માટે લૉન લેવી મુશ્કેલ કરી દીધી છે."

GST ઉપરાંત નોટબંધી પછી રોકડની કમી

હીરાનું એક કારખાનું ચલાવતા વિઠ્ઠલભાઇ સોરઠીયા બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહે છે, "હીરાઉદ્યોગ મૂળ તો રોકડ પર ચાલતો ધંધો છે, એનો મતલબ એ નથી કે લોકો ટૅક્સની ચોરી કરવા માંગે છે, પરંતુ વધુ રકમનો સમાવેશ હોવાથી લોકો રોકડમાં જ ધંધો કરવાનું પસંદ કરતા હોય છે. નોટબંધી બાદ આ રોકડનો ધંધો ઘટી જતા, તેની અસર હવે... બાકીનો લેખ લખો:

છે.

જેમ્સ ઍન્ડ જ્વેલરી ઍક્સપૉર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલના એક અંદાજ પ્રમાણે માત્ર સુરતમાં જ લગભગ સાત લાખ લોકો આ ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા છે. દેશભરમાં આ આંકડો લગભગ 11 લાખ લોકોનો છે. આ તમામ લોકો સુરતનાં લગભગ 7,000 હીરાનાં કારખાનાઓમાં કામ કરે છે.

નીરવ મોદી મામલાની કેવી અસર થઈ?

જેમ્સ ઍન્ડ જ્વેલરી ઍક્સપૉર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલના વાઇસ ચૅરમૅન કોલીન શાહ કહે છે, "ગીતાંજલી જ્વેલર્સના નીરવ મોદીએ ભારતીય બૅંકો સાથે જે કૌંભાડ કર્યું ત્યારબાદ હીરાઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા લોકોને બૅંક લોન આપતા અચકાય છે. જેના કારણે નાણા મેળવવાં મુશ્કેલ થઈ ગયાં છે."

આ વિશે વાત કરતા રત્નકલાકાર વિકાસ સંઘના પ્રમુખ જયસુખ ગજેરા કહે છે કે, "બૅંકોએ એક જ માણસને એટલા રૂપિયા આપી દીધા કે તે જ્યારે ભરપાઈ ન કરી શક્યા તો બીજા અન્ય લોકોને પણ પૈસા આપવાનું બંધ કરી દીધું, જો હીરાના કારખાનાના માલિક પાસે પૈસા જ નહીં હોય તો તે પોતાનો વ્યવસાય કેવી રીતે ચલાવશે."

હાલમાં હીરાઉદ્યોગ ક્યાં છે?

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કોલીન શાહ કહે છે કે હીરાઉદ્યોગના ટર્ન ઓવરમા 10%નો ઘટાડો થયો છે. હવે આ ઉદ્યોગનું ટર્ન ઓવર 25 બિલિયન યુએસ ડૉલર પર આવીને ઊભું રહી ગયું છે.

તેઓ કહે કે જો હજી સરકારની નીતિઓમાં કોઈ યોગ્ય ફેરફાર નહીં આવે તો આ ઉદ્યોગ વધારે નુકસાનમાં જશે.

સુરત ડાયમંડ ઍસોસિયેશને હાલમાં જ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીને આ ઉદ્યોગની સ્થિતિ વિશે અવગત કર્યા હતા.

ઍસોસિયેશને ગુજરાત સરકાર પાસેથી એક પૅકેજની માંગણી કરી છે, જોકે હજી સુધી આ વિશે સરકાર તરફથી કોઈ સકારાત્મક પગલું લેવાયું નથી.

સુરત ડાયમંડ ઍસોસિયેશનના પ્રમુખ બાબુ કચેરીયાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું કે મંદીને કારણે અસર થતા લોકોની સંખ્યા ઓછી છે. જોકે, અમને આશા છે કે આ ઉદ્યોગ જલ્દીથી પાછો પાટા પર આવી જશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યું હતું.

બોલીવૂડ સ્ટાર શાહરુખ ખાનને ચમકાવતી 'રઈસ'ફિલ્મ લતીફના જીવન પર આધારિત છે એવો દાવો લતીફના પુત્રએ કર્યો હતો.

જોકે, નિર્માતાઓએ તેને કાલ્પનિક ફિલ્મ ગણાવી હતી. 1997માં એક ઍન્કાઉન્ટરમાં લતીફને ઠાર મારવામાં આવ્યા હતા.

તો પછી માત્ર નરેન્દ્ર મોદીના સમયના ગુજરાતના ઍન્કાઉન્ટર જ કેમ હેડલાઇનમાં ચમકતાં રહે છે?

ગુજરાતના એક નિવૃત્ત પોલીસ અધિકારી અને નરેન્દ્ર મોદી સરકારના જાણીતા ટીકાકાર રહેલા પૂર્વ ડીજીપી આર. બી. શ્રીકુમાર કહે છે:

"સરકારે કરેલાં ઍન્કાઉન્ટર એ 'એક નીતિના ભાગરૂપે' હતાં."

"2002નાં રમ... બાકીનો લેખ લખો:

ો ઉપયોગ કર્યો છે.

2007ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં ભાજપને 182માંથી 117 બેઠકો સાથે પૂર્ણ બહુમતી મળી હતી.

ઘણા લોકો માને છે કે સોનિયા ગાંધીએ નરેન્દ્ર મોદી માટે 'મૌત કા સોદાગર'શબ્દનો ઉપયોગ કર્યા બાદ કૉંગ્રેસે હારનો સામનો કરવો પડ્યો.

આ શાબ્દિક પ્રહાર બાદ મોદીએ તરત પોતાની સભાઓમાં તેનો ઉલ્લેખ કરવા માંડ્યો.

તેઓ લોકોને પૂછતાં, "સોહરાબુદ્દીન સાથે શું કરવું જોઈએ? અને લોકો જવાબ આપતા- તેને મારી નંખાવવો જોઈએ."

મોદીની 2007ની ચૂંટણીસભાઓને યાદ કરતાં ઍક્ટિવિસ્ટ નિર્ઝરી સિન્હા કહે છે કે સામાન્ય લોકોમાં ધીમેધીમે એવી છાપ ઊભી કરવામાં આવી હતી કે ગુજરાતમાં પ્રવેશતા આતંકીઓથી હિંદુઓને માત્ર નરેન્દ્ર મોદી જ બચાવી શકશે.

નિર્ઝરીના પતિ વકીલ-ઍક્ટિવિસ્ટ મુકુલ સિન્હા એવી પહેલી વ્યક્તિ હતી, જેમણે આ ઍન્કાઉન્ટર્સને કોર્ટમાં પડકાર્યાં હતાં.

સિન્હા કહે છે, "અક્ષરધામ મંદિરના હુમલાથી લઈને આ ઍન્કાઉન્ટર્સ સુધી એક પછી એક ઘટનાઓને કારણે લોકો એવું માનવા પ્રેરાયા કે ગુજરાત કોઈ આતંકવાદી જૂથોનું ટાર્ગેટ બની રહ્યું છે."

ગુજરાત સરકાર અને ભાજપે તમામ આરોપો ફગાવી દીધા અને આ ઍન્કાઉન્ટર્સને મોદીના શાસન દરમિયાન આતંકવાદ અને ગુનાખોરી સામે પોતાની ઝીરો ટૉલરન્સની નીતિ ગણાવ્યાં.

દયાળનું માનવું છે કે આ ઍન્કાઉન્ટર પાછળ રાજકીય હસ્તક્ષેપ હતો અને ઍન્કાઉન્ટરના લીધે 2002નાં રમખાણો બાદ નરેન્દ્ર મોદીને હિંદુ જનનેતા તરીકે ઊભરી આવવામાં મદદ મળી. ઘણા લોકો માને છે કે આ છબિએ જ મોદીને ગુજરાતના રાજકારણમાં 'અજેય' નેતા બનાવ્યા છે.

ગુજરાત ભાજપના પ્રવક્તા ભરત પંડ્યા કહે છે કે ઍન્કાઉન્ટર્સની ઉપર રાજકારણ માટે કૉંગ્રેસ જવાબદાર છે. તેઓ કહે છે કે આતંકી પ્રવૃત્તિઓને ડામી દેવામાં કૉંગ્રેસ કાયમ નિષ્ફળ ગઈ છે.

આરએસએસની વિચારધારા સાથે જોડાયેલા વિષ્ણુ પંડ્યા કહે છે:

"ગુજરાતનાં ઍન્કાઉન્ટર્સને એક મુદ્દો બનાવવો એ પોલીસનું મનોબળ તોડવાના પ્રયાસ સમાન છે. ગુજરાતમાં થયેલાં ઍન્કાઉન્ટર્સને રાજકારણ સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી."

જોકે, આ છ બનાવટી ઍન્કાઉન્ટર બાદ એક દશકથી પણ વધુ સમય વીતી ગયો હોવા છતાં એક પણ કેસમાં કોઈ દોષિત ઠર્યું નથી. ન્યાયમાં થયેલા વિલંબનો દોષ કોણ માથે લેશે?

બૉમ્બે હાઈકોર્ટના જજ તરીકે ડી. જી. વણઝારા અને એન. કે. અમીનને જામીન આપનાર પૂર્વ જસ્ટિસ અભય થીપ્સે કહે છે:

"રાજકારણીઓ અને ગુનેગારો વચ્ચેના જોડાણની વાત ઘણી જાણીતી છે."

તેઓ કહે છે કે રાજકારણીને મદદ કરી રહેલો ગુનેગાર એક વાર તેમના...


...યૂડ તસવીર મોકલવાનો આરોપ મુકાયો.

ઉત્સવે પોતાની ઉપર લાગેલા આ આરોપોનો સ્વીકાર કર્યો. તેમણે ટ્વીટ કરીને પોતાની વાત મૂકી અને મહિલાઓ પાસે માફી માગી.

આ પછી #MeToo મૂવમૅન્ટે ભારતમાં જોર પકડ્યું. આ પછી એક પછી એક ઘણી સતામણીની ઘટનાઓ મહિલાઓએ માઇક્રો બ્લૉગિંગ સાઇટ ટ્વિટર અને ફેસબુક ઉપર વ્યક્ત કરવાનું શરૂ કર્યું.

છેલ્લા ત્રણ દિવસમાં ઘણાં કૉમેડિયન, રિપોર્ટર્સ, સંપાદક, લેખક, અભિનેતા અને ફિલ્મકારોનું નામ #MeTooની સાથે સામે આવ્યું છે. આરોપો મુજબ તેમણે મહિલાઓની જાતીય સતામણી કરી હતી.

આ મહિલાઓએ ટ્વિટર ઉપર લાંબી ... બાકીનો લેખ લખો:

સહભાગિતા અને જવાબદારી લઈને આગળ આવીને માફી માગવાની ઘટનાઓએ મહિલાઓને તાકાત આપી છે.

એઆઈબી (ઑલ ઇન્ડિયા બક*દ) એ ઉત્સવ ચક્રવર્તીના તમામ વીડિયો પાછા ખેંચી લીધા છે. ઘટનાની જાણકારી પહેલાંથી હોવાના કારણે સહ-સંસ્થાપક તન્મય ભટ્ટને પણ પદ ઉપરથી હટાવાયા છે.

વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ ચેનલ હૉટસ્ટારે એઆઈબીની સાથેનો પોતાનો કરાર રદ કર્યો છે.

ડાયરેક્ટર વિકાસ બહલ સાથે તેમની આગામી ફિલ્મ 'સુપર-30'માં કામ કરી રહેલા અભિનેતા ઋતિક રોશને પણ તેમની ઉપર કડક કાર્યવાહી મુદ્દે સમર્થન આપ્યું છે.

મીડિયામાં પણ જાતીય શોષણના આરોપોથી ઘેરાયેલા સંપાદકો વિરુદ્ધ હવે પગલાં લેવાયાં છે.

અત્યાર સુધી જયારે પણ મહિલાઓએ પોતાની વાત કહી અથવા કહેવાની હિંમત એકઠી કરી ત્યારે સવાલ તેઓને જ પૂછવામાં આવ્યા હતા.

જેમ કે, અત્યાર સુધી ક્યાં હતાં? જો આટલી તકલીફ હતી તો પોલીસ પાસે કેમ ન ગયાં?

આ વખતે તેમને સવાલ પૂછવાના બદલે તેમની માફી માગવામાં આવી રહી છે.

માફી એવાં લોકો માગી રહ્યા છે કે જેમની તરફ હિંમત મેળવવા માટે મહિલાઓએ આશાભરી નજરે જોયું, પરંતુ આ લોકોએ સમય સાથે કોઈ પગલાં લીધા નહીં.

તન્મય ભટ્ટ, કૃણાલ કામરા, ગુરસિમરન ખંબા, ચેતન ભગત સહિત ઘણા લોકોએ આ જાતીય સતામણીનો શિકાર થયેલી મહિલાઓની માફી માગી છે, જેનાથી આ મહિલાઓની હિંમત વધી રહી છે.

હવે આગળ શું?

બીબીસી દિલ્હીની પત્રકાર ગીતા પાંડે કહે છે, "આ પ્રકારના ઘણા કિસ્સાઓનું ઘોડાપુર આવી ગયું છે. કેટલા લોકો આના શિકાર છે એ ખરેખર અસ્પષ્ટ છે."

"ઘણા લોકો આને ભારતીય મીડિયાની MeToo મૂવમૅન્ટ જણાવી રહ્યાં છે, પરંતુ શું ભારતમાં શરૂ થયેલી MeToo એટલી પ્રબળ છે જેટલી તે હોલીવૂડમાં હતી? હોલીવૂડમાં ઘણાં નામ સામે આવ્યાં, પરંતુ હજુ એમાંથી થોડાક જ લોકો ઉપર પ્રતિબંધ લદાયો છે."

"મુદ્દો એ છે કે આ ઝુંબેશ કેટલે દૂર સુધી જાય છે. જે લોકોનું નામ સામે આવ્યું છે તેમણે એનાં પરિણામો ભોગવવા પડે છે કે નહીં, એ એક સવાલ છે. ભારતમાં શરૂઆતના સમયમાં MeToo મૂવમૅન્ટનો કોઈ ખાસ પ્રભાવ પડ્યો નહોતો. હવે જોવાનું એ છે કે જ્યારે આનો પ્રભાવ પડી રહ્યો છે તો એ કેટલે દૂર સુધી જશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યૂહાત્મક રીતે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરવમાં મદદ મળશે.

તાજેતરની અથડામણ છતાં ભારતે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તે સરહદી વિસ્તારમાં માળખાકીય સુવિધાઓને વધારવાનું કામ ચાલુ રાખશે.

ઝારખંડમાંથી 12 હજાર શ્રમિકોને લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ તથા ઉત્તરાખંડમાં માર્ગનિર્માણની કામગીરી માટે લગાડવાની કામગીરી ચાલુ છે.

ભારતમાં સરહદી વિસ્તારોમાં જરૂરી માળખાકીય સુવિધાને વર્ષો સુધી અવગણવામાં આવી હતી. હવે નિર્માણકાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું છે, જેથી કરીને ચીનનો હાથ ઉપર ન રહે. ભારતે સરહદીય વિસ્તારોમાં મોટાપાયે માર્ગનિર્માણ તથા રે... બાકીનો લેખ લખો:

વિક નિયંત્રણ રેખા પાસે ઍરબેઝ, સૈન્ય છાવણી તથા અન્ય માળખાકીય સુવિધા મોટાપાયે વિકસાવી છે.

1950ના દાયકામાં જ ચીને આ વિસ્તારોમાં નિર્માણકાર્ય હાથ ધર્યું હતું. આ વિસ્તારોમાં ચીને કરેલો વિકાસ જગજાહેર છે. ચીને તેના તાબા હેઠળના તિબેટ તથા યુન્નાનમાં રસ્તા અને રેલવે લાઇનોનું જાળું પાથરી દીધું છે.

વર્ષ 2016 પછી ભારત, ભૂટાન અને નેપાળના સરહદી વિસ્તારોમાં માળખાકીય સુવિધા ઉપર સવિશેષ ધ્યાન આપ્યું છે.

ચીને જૂના શિનજિયાંગ-તિબેટ રોડને નેશનલ હાઈવે જી219 સાથે જોડવાની કામગીરી હાથ ધરી છે. જે ભારત-ચીન સીમાને સમાંતર ચાલે છે.

અરુણાચલ પ્રદેશ પાસે મેડોગ તથા જાયુ વિસ્તારને જોડવા માટે ચીને પાક્કો રસ્તો બનાવવાની કામગીરી હાથ ધરી છે, જે આ વર્ષના અંતભાગ સુધીમાં પૂર્ણ થઈ જશે.

તિબેટના બીજા સૌથી મોટા શહેર શિગાત્સેને ચેંગદુ સાથે જોડનારી અન્ય એક રેલવેલાઇન સાથે જોડવાનું નિર્માણકાર્ય પણ ચાલુ છે. આ રેલવે લાઇન ભારતની સીમા પાસે આવેલા નિઇંગ્ચી વિસ્તારમાંથી પસાર થશે. આ સિવાય શિગાત્સે તથા યાડોંગની વચ્ચે એક રેલવે લાઇનની યોજના પણ પ્રસ્તાવિત છે.

ભારતની વાયુસેના સારી અવસ્થામાં

યાડોંગ ભારરતના સિક્કિમની નજીક આવેલું છે. આ વર્ષે મે મહિનાના શરૂઆતના ભાગમાં ભારત તથા ચીનના સૈનિકો વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી.

ચીનના લગભગ એક ડઝન ઍરબેઝ ભારતકેન્દ્રિત છે, જેમાં ચીનના પાંચ ઍરપૉર્ટ પણ સમાવિષ્ટ છે, જેનો ઉપયોગ નાગરિક તથા સૈન્ય હેતુઓ માટે કરવામાં આવે છે. લ્હાસાર, શિગાત્સે અને નગારી ગુનસા ઍરપૉર્ટને અંડગ્રાઉન્ડ ઠેકાણા તથા નવા રનવેના નિર્માણકાર્ય દ્વારા અપગ્રેડ કરવામાં આવી રહ્યા છે. ત્રણ નવા ઍરપૉર્ટનું નિર્માણકાર્ય પણ ચાલુ છે.

રિપોર્ટ્સ મુજબ નગારી ગુનસા ઍરબેઝ ખાતે અત્યાધુનિક ફાઇટર જેટ તથા જમીનથી હવામાં પ્રહાર કરી શકે તેવી મિસાઇલોને તહેનાત કરવામાં આવ્યા છે.

નગારી ગુનસા ઍરબેઝ દરિયાની સપાટીથી લગભગ 14 હજાર ફૂટની ઊંચાઈએ આવેલું છે. જે પાંગોંગ સરોવરથી લગભગ 200 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે. હાલમાં પાંગોગ સરહદ વિશે પણ વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.

સૈન્ય નિષ્ણાતોના કહેવા પ્રમાણે, વાયુદળની દૃષ્ટિએ ભારતનો હાથ ઉપર છે. કારણ કે તેના હવાઈમથક વાસ્તવિક નિયંત્રણરેખાથી દૂર છે અને વધુ ઊંચાઈ ઉપર આવેલા છે.

જેનો અર્થ એ થયો કે તેમાં ઓછું ઇંધણ ભરી શકાય તથા ઓછું વજન લઈને તે ઉડી શકે.

સુવિધા અને સંદેહ

ભારતને ચીન સાથેના સરહદી વિસ્તારમાં નિર્માણકાર્યની ઝડપ વધારી છે

આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ તથા એલ.એ.સી. ઉપર જે...


...યે ટેનિસ બૉલથી ફ્લડલાઈટ ક્રિકેટમાં રમવા જાય અને જોરદાર ફટકાબાજી કરે.

એ અરસામાં (અને આજે પણ) ટેનિસ બોલ ક્રિકેટમાં રાત્રે ટુર્નામેન્ટ યોજાય અને તેમાં સારા એવા પુરસ્કારની જાહેરાતો થાય. નાનકડો અક્ષર તેનાથી અંજાઈ જાય અને એવી ફટકાબાજી કરે કે એકાદ ઇનામ તો ઘરે લઈને આવે.

પણ આ પ્રયાસમાં તે ક્યારે આક્રમક બૅટ્સમૅન બની ગયો તેની તેને ખબર રહી નહીં. નડિયાદમાં તો તેમને નડિયાદનો જયસૂર્યા એવી રીતે ઓળખવામાં આવે.

કેમ કે તેમની બેટિંગ જ શ્રીલંકાના મહાન બૅટ્સમૅન જયસૂર્યા જેવી હતી. તે પણ શ્રીલંકન ફટકાબાજની માફક ડાબોડ... બાકીનો લેખ લખો:

હતો. દેશમાં જવું અક્ષર માટે નવી બાબત ન હતી કેમ કે તે લગભગ સમગ્ર દુનિયાનો પ્રવાસ ખેડી ચૂકયો છે.

2023-14માં તેમને ગુજરાતની રણજી ટીમમાં રમવાની તક મળી અને એ જ અરસામાં આઇપીએલમાં તેઓ કિંગ્સ ઇલેવન પંજાબની ટીમ માટે રમતા થઈ ગયા. ત્યાર બાદ 2018માં તો તેઓ ઇંગ્લેન્ડમાં કાઉન્ટી ક્રિકેટમાં રમતા થઈ ગયા. ઇંગ્લેન્ડના વર્તમાન બૅટ્સમૅન સામે અક્ષર સરળતાથી બૉલિંગ કરી શકે છે તેની પાછળનું એક કારણ એ પણ છે કે આમાંના કેટલાક ખેલાડી સામે તે કાઉન્ટીમાં રમી ચૂકયા છે.

પડકારનો સામનો કરવો ગમે છે

ઘણી વાર વિવેચકો લખતા હતા કે અક્ષર પટેલ માત્ર વન-ડેના જ ખેલાડી છે અને તે ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં ખાસ સફળ રહી શકતા નથી. આ પ્રકારની ટીકાથી પરેશાન અક્ષરે એક વાર દેખાડી દીધું કે તે બૉલિંગમાં કેવો પાવરધો છે. ગુજરાતની ટીમ તેના હોમગ્રાઉન્ડ નડિયાદમાં આંધ્ર સામે રમી રહી હતી. બરાબર એક વર્ષ અગાઉ 2020ના ફેબ્રુઆરી મહિનામાં આ મૅચ રમાઈ હતી.

ગુજરાતને આ મૅચ જીતવી જરૂરી હતી અને કૅપ્ટન પાર્થિવ પટેલ પાસે બે લેફ્ટ આર્મ સ્પિનર હતા. અક્ષર ઉપરાંત ટીમમાં નવોદિત સિદ્ધાર્થ દેસાઈ હતો.

પ્રથમ દાવમાં અક્ષરે ત્રણ વિકેટ લીધી અને બીજા દાવમાં તો તે વધારે ઘાતક બની ગયો. બીજા દાવમાં તેણે સાત વિકેટ ઝડપીને ગુજરાતને શાનદાર વિજય અપાવી દીધો. આમ તેણે મૅચમાં દસ વિકેટ ખેરવીને પુરવાર કરી દીધું કે તે માત્ર વન-ડેનો જ બોલર નથી.

ફર્સ્ટ ક્લાસ ક્રિકેટમાં લગભગ દોઢસો વિકેટ ખેરવી ચૂકેલો અક્ષર પટેલ આજે ભારતના સર્વશ્રેષ્ઠ ક્રિકેટરની હરોળમાં આવવા થનગની રહ્યો છે. 27 વર્ષના આ ખેલાડીને ટીમમાં નિયમિત સ્થાન મળી ગયું છે ત્યારે એમ કહી શકાય કે અક્ષર પટેલ રમતની દુનિયામાં પણ દેશનું નામ રોશન કરશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...યૉરિટી તરીકે રાખતા હોય છે.

આ કોલેટરલ સિક્યોરિટી નું મૂલ્યાંકન વરસમાં બે વખત કરવામાં આવે છે.

જેમાં ઑઇલ રીઝર્વમાંથી ઉત્પન્ન થયેલ ક્રૂડઑઇલને કારણે થયેલો ઘટાડો અને પ્રવર્તમાન ક્રૂડઑઈલ પ્રાઇસ બંનેને ધ્યાને લેવામાં આવે છે.

એક અંદાજ મુજબ શેલ ઑઇલના ઉત્પાદકને જો વિશ્વભરમાં પ્રતિ બેરલ દીઠ 55 થી 60 ડૉલરની વચ્ચે ક્રૂડના ભાવ રહે તો જ પોતે લીધેલા ધિરાણ અને વ્યાજના હપ્તાની પુન: ચૂકવણી અને ત્યારબાદ નફો રળવાની પરિસ્થિતિનું નિર્માણ થાય.

છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી પ્રાઇસ વૉરને કારણે નીચી કિંમતો અને ઉત્પાદનની મં... બાકીનો લેખ લખો:

હોય અને એની અસર બીજાં બજારો પર પણ પડશે.

ભારત પર પ્રાઇસ વૉરની અસર?

અર્થવ્યવસ્થાની વાત કરીએ છીએ ત્યારે ભારત એવો દેશ છે જે પોતાની ક્રૂડની જરૂરીયાતના 86 ટકા આયાત થકી પૂરી કરે છે તેની હાલત શું થશે? લગભગ 86 ટકા જરૂરિયાત આયાત કરનાર ભારત માટે ક્રૂડઑઈલના ભાવમાં થયેલ ઘટાડો એક રીતે સારા સમાચાર ગણી શકાય.

આને કારણે આપણું આયાત બિલ ઘટી જશે એટલે કે કરંટ એકાઉન્ટ ડિફિસીટ ઘટવાને પરિણામે ફુગાવો પણ નિયંત્રણમાં આવે.

પણ સિક્કાની બીજી બાજુ એ પણ છે કે ભારતીય નિકાસના મોટા ગ્રાહકો જ્યાં ખૂબ મોટી સંખ્યામાં આપણા NRI રહે છે તે છે.

ભારતમાં એન.આર.આઈ. (નૉન-રેસિડન્ટ ઇન્ડિયન) દ્વારા મોકલાતા પૈસામાંથી લગભગ 50 ટકા પૈસા મિડલ-ઇસ્ટમાંથી આવે છે.

ક્રૂડના ભાવમાં કડાકો બોલાઈ જાય તો મિડલ ઈસ્ટના અર્થતંત્ર ઉપર અસર થાય પરિણામે તે દેશમાં નોકરીઓ અને પગારો ઘટે જેને કારણે આપણે ત્યાં મોકલવામાં આવતાં રેમિટન્સ પણ ઘટે.

ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા અત્યારે માંદગીના બિછાનેથી માંડ ઊભી થઈ રહી હોય તેવું છેલ્લા બે મહિનાથી દેખાતું હતું કોરોના વાઇરસે વળી પાછી એને ધોબી પછાડ આપી છે એટલે આપણી અર્થવ્યવસ્થા ક્રૂડઑઈલના નીચા ભાવનો લાભ લઇ શકે તેમ નથી.

આજે  તારીખ 12-03- 2020 પેટ્રોલના ભાવમાં લિટરે 2.69 અને ડિઝલના ભાવમાં લિટરે 2.33 ઘટાડો જાહેર કરવામાં આવ્યો છે.

જેથી નોકરિયાતો અને ટ્રાન્સપોર્ટેશનમાં રાહત રહેશે. એવિએશન એટલે કે હવાઈ ઉડાન ક્ષેત્રે જે આ પ્રકારના ભાવ ઘટાડાનું એક મોટું લાભાર્થી બની શકે ત્યાં પણ કોરોના વાઇરસને કારણે પાંખો ટ્રાફિક જોવા મળી રહ્યો છે.

ઓટોમોબાઇલ સૅક્ટરમાં પ્રદૂષણ-નિયંત્રણ ને કારણે ક્વૉલિટીનાં કડક ધારાધોરણો અપનાવતાં જે ભાવ વધારો થયો છે તેમજ વીમાની કિંમત વધી છે તેની કાંઈક અંશે મંદી પર અસર પડતાં હજુ પણ આ સૅક્ટરને મંદીમાથી પૂરેપુરું બહાર આવતાં વાર લાગશે. આનાથી ઓટોમોબાઇલ સૅકટરને નુકસાન થશે કારણ કે નીચી કિંમતને કારણે એમની ઇન્વેન્ટરી ની કિંમત ઘટશે.

કેમિકલ સૅક્ટર ચીન પાસેથી નિયમિત માલ ન મળવાને કારણે મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયું છે તદુપરાંત ડૉલરની સામે રૂપિયો નબળો પડતાં ક્રૂડઑઈલના નીચા ભાવમાંથી મળતો થોડોક લાભ ત્યાં પણ ઘસાઈ જશે.

શેરબજાર અને ક્રૂડના ભાવ બંને એકબીજા સાથે જોડાણ ધરાવે છે એટલે જો એકલું આજ ફૅક્ટર હોય તો શૅરબજાર સળગી ઊઠ્યું હોત. અત્યારે આવું નથી.

કોરોના વાઇરસ, વધતી જતી નાણાકીય ખાધ, ડૉલરની સામે ઘસાતો રૂપિયો વગેરેને કારણે શેરબજારની ચાલ પણ કુટાઈ ગઈ છે....


...યો કે તેને સામ્રાજ્ય કે બ્રાહ્મણ સિદ્ધાંત પ્રમાણે વર્ગીકૃત કરવાનું અશક્ય બની ગયું.

1871માં મદ્રાસ પ્રાંતમાં વસતીગણતરીનું કામ કરનારા અધિકારી ડબ્લ્યૂ. આર. કોર્નિશએ લખ્યું હતું :

"… જ્ઞાતિનાં મૂળ વિશે હિંદુ ગ્રંથોમાં લખાયેલી વાતો પર આપણે આધાર રાખી શકીએ નહીં. એવો કોઈ સમયગાળો હતો ખરો કે જ્યારે હિંદુઓ ચાર વર્ગમાં વિભાજિત હતા તે બાબત પણ શંકાસ્પદ લાગે છે."

એ જ રીતે 1871માં બિહારની વસતીગણતરીની આગેવાની લેનારા અને તેના વિશે અભ્યાસ લેખ લખનારા સી. એફ. મેગ્રાથે લખ્યું હતું :

"મનુએ પાડેલા કહેવાતા ચાર વર... બાકીનો લેખ લખો:

. સામ્રાજ્યના સત્તાધીશોએ 'પવિત્ર' ગ્રંથોને પોતાની રીતે વાંચીને અને વસતીગણતરી કરીને એવી કોશિશ કરી કે આ વૈવિધ્યને વર્ગીકૃત કરી દેવામાં આવે.

ધર્મ, જાતિ, જ્ઞાતિ અને કૂળની ઓળખને અસહજ એવી વર્ગીકરણ પદ્ધતિ લાગુ કરવાની કોશિશ થઈ હતી.

સામ્રાજ્યવાદીઓ વૈવિધ્યને સમજી શકે તેમ નહોતા. તેથી વસતીગણતરીનો ઉપયોગ વર્ગીકરણ અને વ્યાખ્યા કરીને સરળતા લાવવા માટે થયો.

તે માટે પોતાને ફાવે તેવી વિચારધારા અને વિચિત્ર પ્રકારની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરાયો.

19મી સદીના સમયગાળામાં બ્રિટિશરોએ પોતાને અનુકૂળ વર્ગીકરણોનો ઉપયોગ કરીને ભારતીયોની જુદીજુદી સામાજિક ઓળખો ઘડી કાઢી અથવા ઊપજાવી કાઢી.

બ્રિટિશરોની ભારત ખાતેની પોતાની સત્તાનાં હિતોની જાળવણી માટે આવું કરવામાં આવ્યું હતું. તેઓ એક સમાન સમાજ ઊભો કરવા માગતા હતા, જેના માટે સમાન કાયદો ઘડીને તેના પર સરળતાથી રાજ કરી શકાય.

વિશાળ, સંકુલ અને ધાર્મિક રીતે વૈવિધ્ય ધરાવતી શ્રદ્ધા અને સામાજિક ઓળખની પદ્ધતિને એટલી હદે સરળ કરવાની કોશિશ કરાઈ હતી, જેનો જોટો દુનિયામાં ઇતિહાસમાં ક્યાંય જોવા મળતો નથી.

તદ્દન નવાં વર્ગીકરણો અને દરજ્જા ઊભા કરી દેવાયાં, એકબીજા સાથે અસંબંધિત કે વિપરીત હિસ્સાઓને એકબીજા સાથે જોડી દેવાયા, નવી ભેદરેખાઓ આંકી દેવામાં આવી અને સ્થિતિસ્થાપકતા હતી ત્યાં જડતા લાવી દેવાની કોશિશ થઈ.

આ રીતે ઊભી થયેલી દરજ્જા આધારિત પદ્ધતિ આગલી સદીમાં વધારે ચુસ્ત બની, કેમ કે આ રીતે ઊભા કરી દેવાયેલા વર્ગો સાથે અમુક અધિકારો જોડાવા લાગ્યા.

બ્રિટિશ શાસન વખતે ધર્મના આધારે મતદાર વર્ગો બન્યા અને સ્વતંત્રતા પછી જ્ઞાતિ આધારે આવેલી અનામતના કારણે કાચું વર્ગીકરણ હતું તે પાકું થઈ ગયું.

એકના બદલે અન્ય કોઈ વર્ગ (જેમ કે જૈન કે અનુસૂચિત જાતિ) સાથે સંકળાયેલા હોવાના કારણે ભૌતિક અને અસલી ફાયદા પણ દેખાવા લાગ્યા. ભારતના નસીબમાં વર્ગીકરણ જાણે લખાયેલું જ હતું તેવું આખરે થયું.

છેલ્લા કેટલાક દાયકાઓમાં ઊભી થયેલી વિદ્વતાને કારણે આપણે હવે એવો મજબૂત કેસ ઊભો કરી શકીએ છીએ કે બ્રિટિશ સામ્રાજ્યવાદીઓએ ભારતીય ઇતિહાસનો પ્રથમ અને નિર્ણાયક મુસદ્દો તૈયાર કર્યો હતો.

આ મુસદ્દો જાહેર જનતાના માનસમાં એટલો ઊંડો ઊતરી ગયો છે કે આજે તેને તથ્ય તરીકે સ્વીકારી લેવામાં આવે છે. આ કલ્પિત તથ્યો સામે આપણે સવાલો કરવા લાગીએ તે જરૂરી બન્યું છે.

(સંજોય ચક્રવર્તી ફિલાડેલ્ફિયાની ટેમ્પલ યુનિવર્સિટીની કૉલેજ ઑફ લિબરલ આર્ટ્સમાં પ્રોફેસર છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ,...


...યો હતો. માતા-પિતા દ્વારા કરાયેલાં આરોપની અમને જાણ છે અને અમે પોસ્ટમૉર્ટમ રીપોર્ટની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ."

શાહપુર પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્ચાર્જ ઑફિસરનું આરજે ચુડાસમાનું કહેવું છે કે તેમણે મૃતકનાં અવયવોને ફોરેન્સિક સાયન્સ લૅબોરેટરીમાં મોકલ્યાં છે. પ્રાથમિક તબક્કે તેમને શરીર પર કોઈ ઇજાના નિશાન મળ્યાં નથી અને પરિવારે કરેલા આરોપોનો તેમને ખ્યાલ છે.

અમેરિકા ભારતની સાથે : અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માઇક પોમ્પિયો

ભારત અને અમેરિકાના નેતાઓ

એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે થઈ રહેલી 2+2 ચર્ચા... બાકીનો લેખ લખો:

ર ઉમેદવાર ભાગ લઈ રહ્યા છે.

ભારતમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના ફેલાવા પછી પહેલીવાર ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે.

ચૂંટણી પંચે તમામ મતદાન મથક અને મતગણતરી સમયે કોરોના વાઇરસની ગાઇડલાઈનનો આદેશ આપ્યો છે.

બિહારની 243 બેઠકમાંથી 94 બેઠક પર ચૂંટણી બીજા તબક્કામાં 3 નવેમ્બરે યોજાશે, જ્યારે 78 સીટ પર ચૂંટણી ત્રીજા તબક્કામાં નવેમ્બર 7એ યોજાશે. ચૂંટણીનું પરિણામ 10 નવેમ્બરે આવશે

બિહારની ચૂંટણીમાં એક તરફ મહાગઠબંધન છે તો બીજી તરફ એનડીએ ચૂંટણી લડી રહ્યું છે.

મહાગઠબંધનમાં રાષ્ટ્રીય જનતા જળ, કૉંગ્રેસ અને ત્રણ સામ્યવાદી પક્ષ છે. તેમના મુખ્ય મંત્રીપદના દાવેદાર લાલુ પ્રસાદ યાદના દીકરા તેજસ્વી યાદવ છે.

એનડીએમાં ભાજપ, જનતા દળ (યુનાઇટેડ), વિકાશસીલ ઇન્સાન પાર્ટી અને હિંદુસ્તાન આવામ મોર્ચાનો સમાવેશ થાય છે. નીતિશ કુમાર એનડીએના મુખ્ય મંત્રીપદના દાવેદાર છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો