...લીધો છે. તેમને ઝડપી રસીકરણની ઉતાવળ નથી જણાતી.

ઑસ્ટ્રેલિયાની ડિકિન યુનિવર્સિટીના ઍપિડેમિયોલોજિસ્ટ કૅથેરિન બૅનેટે ઍસોસિયેટેડ પ્રેસ ન્યૂઝ એજન્સીને જણાવ્યું હતું કે રસીકરણ માટે રાહ જોઈને આ દેશો કેટલોક મહત્ત્વનો ડેટા એકત્ર કરી શક્યા છે.

જેમ કે કોઈને આકસ્મિક રીતે ઑવરડોઝ અપાઈ જાય તો શું થાય, ગર્ભવતી મહિલાઓ પર વૅક્સિનની કેવી અસર પડે, વગેરે.

આ દેશો પોતાના લોકોના જીવ જોખમમાં મૂક્યા વગર આ ડેટા મેળવી રહ્યા છે.

સાઉથ કોરિયાની સરકારે પણ રસીકરણ ઝુંબેશ મોડી શરૂ કરી છે. સરકારના આ નિર્ણયનો બચાવ કરતા વડા પ્રધા... બાકીનો લેખ લખો:

ે.

તેઓ કહે છે કે ભૂતકાળમાં વૅક્સિનને લગતા અકસ્માતો વિશે 'સનસનાટીભર્યા' અહેવાલ છપાતા હતા તેણે પણ ભૂમિકા ભજવી છે. તાજેતરમાં 'ઍન્ટી-વૅક્સર કૅમ્પેન' નામે ઓનલાઈન ઝુંબેશ પણ આ પ્રકારની હતી.

આ પ્રકારનાં આવશ્યક અભિયાનો માટે લોકોનો વિશ્વાસ પ્રાપ્ત કરવાને એટલું મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે કે જાપાને ફાઇઝરની વૅક્સિનને મંજૂરી આપવામાં વિલંબ કર્યો હતો.

કંપનીએ ત્રીજા તબક્કાના ટ્રાયલનાં પરિણામો જાહેર કર્યાં પછી અમેરિકા અને યૂકેએ ડિસેમ્બરમાં તેનો ઉપયોગ કરવાની તાત્કાલિક મંજૂરી આપી દીધી હતી. પરંતુ જાપાને હજુ વધારે પરીક્ષણોનો આગ્રહ કર્યો અને 17 ફેબ્રુઆરી પછી જ તેનાથી રસીકરણ શરૂ કર્યું હતું.

ડૉ. મુરાનાકાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે જાપાનને કોરોનાથી બીજા દેશોની જેમ અસર નથી થઈ. તેથી લોકોને આ રસી મૂકાવવાની કોઈ જરૂરિયાત દેખાતી નથી. જોકે, તેઓ માને છે કે હવે સૅન્ટિમેન્ટ સુધર્યું છે.

"હવે ઘણા બધા લોકોએ વૅક્સિન મૂકાવી છે અને બહુ ઓછી આડઅસર જોવા મળી છે તેથી વધુ લોકો વૅક્સિન મૂકાવવા તૈયાર છે."

તેઓ માને છે કે લોકોના સેન્ટિમેન્ટમાં ઝડપથી ફેરફાર થયો છે. વધુને વધુ દેશોએ જંગી રસીકરણ અભિયાન શરૂ કર્યું તેના કારણે ફેબ્રુઆરીના છેલ્લાં ત્રણ સપ્તાહમાં સેન્ટિમેન્ટ બદલાયું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...લીવાર મળેલી ખોપરીઓ

આ વર્ષની શરૂઆતમાં ટેમ્પ્લો મેયરના પગથિયાં પાસેથી બલિદાનની ઘણી ચીજો મળી આવી હતી. તેમાં એક છોકરાનું હાજપિંજર પણ હતું. એ છોકરાને યુદ્ધના દેવતા હ્યૂત્જિલોપોત્જ્લીની માફક તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.

જગુઆરનાં હાડકાં, સમુદ્રી સીપ તથા પરવાળાના થર પણ મળ્યાં હતાં, જેનાથી પુરાતત્ત્વવિદોને ખાતરી થઈ ગઈ હતી કે તેઓ હવે મેક્સિકા સમ્રાટ એહુત્જોટલની કબરની નજીક પહોંચી ગયા છે. એહુત્જોટલે 1486થી 1502 સુધી શાસન કર્યું હતું.

બર્રેરાને આશા છે કે જે ઈમારતો નીચેથી બોલ કોર્ટ અને ત્જોમ્પાંત્લી મળ્યાં છ... બાકીનો લેખ લખો:

ં ધસી રહેલું મહાનગર

ટેમ્પ્લો મેટર પાસે ખોદકામ ચાલુ છે

મેક્સિકા લોકોએ એક તળાવની વચ્ચે નાનકડા દ્વીપ પર તેમનું ભવ્ય નગરકેન્દ્ર બનાવ્યું હતું. બર્રેરા કહે છે કે શહેરના કેટલાક હિસ્સામાં જમીનથી માત્ર પાંચ મીટર નીચે પાણી છે.

આ જલભરાવવાળી માટીને કારણે સિટી સેન્ટરનો મોટો ભૂ-ભાગ દર વર્ષે પાંચથી સાત સેન્ટીમીટર નીચે ધસી રહ્યો છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં તો શહેરનો હિસ્સો વાર્ષિક 40 સેન્ટીમીટર નીચે જઈ રહ્યો છે.

કેટલીક આધુનિક ઈમારતો પ્રાચીન મેસો અમેરિકન સંરચના અનુસાર બની છે. તેને કારણે શહેરના તમામ હિસ્સા એકસમાન ગતિથી જમીનમાં ધસી રહ્યા નથી.

ઐતિહાસિક કેન્દ્રની આસપાસ લટાર મારીને નિહાળીએ તો સમજાય છે કે અનેક ઈમારતો અલગ-અલગ ખૂણેથી ઝૂકેલી છે.

માટોસે કહે છે કે "ચર્ચ જમીનમાં ધસવાનું અનેક વર્ષ પહેલાં શરૂ થઈ ગયું હતું. દિવાલો તૂટવા લાગી હતી, કારણ કે નીચેના હિસ્પેનિક કાળની સંરચનાઓ હતી."

કોલોનિયલ સમયની ઇમારતો માટે આ પ્રકારની ઘટનાઓ વિનાશકારી અને પડકારભરી છે, પણ પુરાતત્ત્વવિદો માટે એ મદદગાર સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે આ કારણે, જ્યાં મેસો અમેરિકન અવશેષ હોય એ જગ્યાઓને ઓળખવામાં મદદ મળી શકે છે.

બર્રેરા કહે છે કે "એ ઇમારતોમાં પડેલી તિરાડો જોઈ શકાય છે અને એ તિરાડોનું પગેરું દબાવીએ તો કોઈ પિરામિડ મળી શકે છે."

માટોસના જણાવ્યા મુજબ, પુરાતત્ત્વવિદોએ આ નાનકડી તિરાડોની મદદથી ખોદકામ કરીને એ તિરાડો માટે જવાબદાર ભૂમિગત સંરચનાઓને ખોળી કાઢી છે.

રડાર અને થ્રી-ડી ટૅક્નૉલૉજી

મેક્સિકોમાં અનેક લોકો આજે 700 વર્ષ પછી પણ પ્રાચીન મેક્સિકા રાજધાનીની સ્થાપનાનો ઉત્સવ ઊજવે છે.

નવી ટૅક્નૉલૉજી પણ પુરાતત્વવિદોને સહાય કરી રહી છે. માટોસ કહે છે કે "1978માં અમે કામ શરૂ કર્યું ત્યારે અમે થિયોડોલાઈટ (ઉર્ધ્વાકાર અને ખૂણાઓને માપતા ઉપકરણ)નો ઉપયોગ કરતા હતા. હવે થ્રી-ડી સ્કેનરનો ઉપયોગ થાય છે."

મેક્સિકો સિટી સેન્ટરની ગલીઓ અને બજારોની નીચે શું દટાયેલું છે તેની ભાળ મેળવવા માટે ગ્રાઉન્ડ પેનીટ્રેશન રડારનો ઉપયોગ પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

અલબત, બર્રેરા માને છે કે "ભૂ-ભૌતિક સ્કેનર મારફત મળેલી માહિતીની ખરાઈ માટે હજુ પણ પરંપરાગત ખોદકામ કરવું પડે છે."

શહેરની નીચે ઇતિહાસના અનેક પાનાં દટાયેલાં પડ્યાં છે. સ્કેનર જેને પૂર્વ-હિસ્પેનિક કાળની સંરચના ગણાવી રહ્યું હોય એ ઉપનિવેશ કાળનો કોઈ અવશેષ હોય એવું બની શકે છે. તેથી એકમાત્ર વિકલ્પ ખોદકામ કરવાનો છે.

એક વ્યસ્ત શહેર જમીનમાં ધસી રહ્યું...


...લીવૂડમાં મારા જેવા નવા ઍક્ટર માટે અમિતાભ બચ્ચનથી વધારે પ્રેરણાદાયક બીજું કોઈ હોઈ ન શકે. તેઓ પોતે એક સંસ્થા છે. તમે તેમનાથી તમામ વસ્તુ શીખી શકો છો, એ પછી તેમને ઍન્ગ્રી યંગ મૅન લૂક હોય અથવા તેમની કૉમિક ટાઇમિંગ અથવા તેમનો ડાયલોગ બોલવાનો અંદાજ.”

ચિરાગે પોતાના ફિલ્મી કરિયર વિશે કહ્યું હતું, “હું અહીં પગ જમાવવા માટે આવ્યો છું, અહીં બની રહેવા માટે મારો સંઘર્ષ ચાલુ રહેશે. અને તમે જો દિલથી પ્રયત્ન કરો છો તો કામિયાબ થાવ છો.”

જોકે પોતાના લોહીમાં રાજકારણ હોવાની વાત પણ ચિરાગ પાસવાને ત્યારે કરી હતી અને 2020... બાકીનો લેખ લખો:

ાસવાન અને બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતીશ કુમાર વચ્ચે લૉકડાઉનમાં અનાજ વિતરણને લઈને અસહમતી ઊભી થઈ.

ઑગસ્ટ, 2020માં એક ઇન્ટરવ્યૂમાં ચિરાગ પાસવાનને પુછવામાં આવ્યું કે આગામી મુખ્ય મંત્રી કોણ હશે તો તેમણે કહ્યું ભાજપ જેને બનાવશે. તે તેમની સાથે હશે.

ચિરાગ પોતાની પાર્ટીના વિસ્તારની મહાત્વાકાંક્ષા રાખે છે અને તેમને થયું કે ગઠબંધનમાંથી અલગ થશે તો તે કાંઈ ગુમાવશે નહીં. છેલ્લે બિહારમાં 2015ની ચૂંટણીમાં બે ધારાસભ્ય જ જીત્યા હતા.

બિહારમાં માત્ર 48 કલાકમાં ઉમેદવારના નામ નક્કી કર્યા

બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં એનડીએમાં સીટોના ભાગલા પાડવાની ચર્ચા વચ્ચે ચિરાગ પાસવાને ત્રણ ઑક્ટોબરે એકલા ચૂંટણી લડવાનું એલાન કર્યું.

ભાજપના શીર્ષ નેતૃત્વએ તેમને એકલા ચૂંટણી લડવાથી રોક્યા નહીં. તે સતત ભાજપ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સાથે બની રહેવાની વાત કરે છે.

બિહારના પહેલાં ચરણની ચૂંટણી માટે ઉમેદવારના ફોર્મ ભરવાની તારીખ 12 ઑક્ટોબર હતી, આઠ ઑક્ટોબરે રામવિલાસ પાસવાનનું અવસાન થયું, 9 તારીખે તેમના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા પછી ચિરાગે છેલ્લાં 48 કલાકમાં ઉમેદવારોને ફાઇનલ કર્યા. તે દુ:ખના સમયમાં પણ રણનૈતિક રીતે ડગ્યા નહીં.

ચિરાગ પાસવાનને એકલા લડવાથી થયેલો ફાયદો

બિહારમાં ચિરાગ પાસવાનની પોપ્યુલારિટી વધી રહી છે. જો તેઓ આ ચૂંટણીમાં 5થી 20 સીટ લઈ આવે છે તો તેમના વિના કોઈ સરકાર નહીં બનાવી શકે એમ હાલ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

પ્રચારમાં બિહાર ફર્સ્ટ, બિહારી ફર્સ્ટની વાત કરીને યુવાનોની વચ્ચે પોતાનું સ્થાન બનાવવામાં તેઓ કામિયાબ રહ્યા છે, આ જ કારણે તેમની સભામાં લોકોની મોટી હાજરી જોવા મળી. અલબત્ત, લોકોની આ હાજરી દરેક વખતે મતમાં નથી પરિવર્તિત થતી એ પણ રાજકારણમાં જાણીતી વાત છે.

ચિરાગે એક જ વખતમાં 143 વિધાનસભાની સીટ પર પાર્ટીનું સંગઠન અને ઉમેદવાર ઊભા કર્યા. હવે તેમની નજર વિધાનસભા સીટ અને મતની ટકાવારી વધારવાની છે. આમાં તે સફળ થતા દેખાય છે.

ચિરાગ જે પ્રકારની રણનીતિથી મેદાનમાં ઉતર્યા છે તેને જોઈને લાગે છે કે આનાથી ભાજપને ફાયદો થશે પરંતુ જેડીયુને નુકસાન થવાનું નક્કી છે.

2020ની ચૂંટણીમાં નીતીશ કુમારને પરેશાન કરશે?

બિહારમાં પહેલા ચરણનું મતદાન પૂર્ણ થયા પછી ચિરાગ પાસવાન ખૂબ જ ઉત્સાહિત હતા, તે એ વાતથી ખુશ હતા કે તેમના પિતા જ્યાં હશે ત્યાંથી તેમને જોઈને ખૂબ ખુશ થતા હશે.

બિહાર ચૂંટણીના પહેલાં તબક્કામાં જે 71 સીટ પર ચૂંટણી યોજાઈ હતી, ત્યાંથી મળેલા ફીડબેક પ્રમાણે ચિરાગ...


...લે કે 3.6 કરોડ બાળકોને ચેપ લાગે છે અને તેમાંથી એક ટકાને પણ હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની જરૂર પડે તો શું આપણે તેના માટે તૈયાર છીએ?”

બાળરોગ નિષ્ણાતો પણ માને છે કે આવી સ્થિતિમાં આપણી તૈયારી બહુ નબળી છે.

એપિડેમિયોલૉજિસ્ટ અને પબ્લિક હેલ્થ ફાઉન્ડેશન ઑફ ઇન્ડિયાના પ્રોફેસર ડૉક્ટર ગિરિધર બાબુ કહે છે, “હું ડૉક્ટર રવિની વાત સાથે સહમત છું. પોતાના બાળકોને કોરોના થાય તેવું કોઈ નથી ઇચ્છતું. પરંતુ બાળકોમાં સંક્રમણ ફેલાય તો શું આપણે તેના માટે તૈયાર છીએ? તેનો જવાબ છેઃ ના.”

ડૉક્ટર મુલિયિલ કહે છે કે, “આપણી તૈયારીને ત... બાકીનો લેખ લખો:

ઇંદિરા ગાંધી ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ચાઇલ્ડ હેલ્થ, બેંગલુરુના ભૂતપૂર્વ નિદેશક ડૉ. આશા બેનકપ્પા કહે છે, “પાયાના માળખા, સુવિધાઓ અથવા માનવ સંસાધનની દૃષ્ટિએ બાળકોની સારવાર માટે તૈયારી નથી. મને ખરેખર બાળકોની ચિંતા છે.”

ભવિષ્યના પડકાર કયા છે?

એપ્રિલ મહિનામાં વધુ બાળકોને સંક્રમણ થયું હોય તો મે મહિનામાં પીઆઈસીયુમાં વધારે બાળકોને દાખલ કરવા પડશે. તેને બાળકોમાં મલ્ટિ સિસ્ટમ ઇન્ફ્લેમેટરી સિન્ડ્રોમ કહેવામાં આવે છે. ડૉક્ટરો તેને સામાન્ય ભાષામાં ‘હિટ ઍન્ડ રન’ સંક્રમણના કેસ કહે છે.

ડૉ. રામચંદ્રનનું કહેવું છે કે, “બાળકોમાં આ સિન્ડ્રોમ વાઇરસથી સંક્રમિત થયાના ત્રણથી ચાર મહિના પછી વિકસે છે. તેનાથી બાળકોની બીમારી તરત વધી જાય છે. આ બીમારીનો ઇલાજ પણ બહુ મોંઘો પડે છે.”

આ સિન્ડ્રોમની ઓળખ ગયા વર્ષે એપ્રિલ મહિનામાં ઇંગ્લૅન્ડમાં થઈ હતી.

ભારતમાં ડૉક્ટર રામચંદ્રન અને તેમની ટીમે તેની ઓળખ કરીને તેની સારવાર માટે એક પ્રોટોકૉલ બનાવ્યો છે. તેની સારવાર માટેની માહિતી બાળરોગને લગતી પત્રિકામાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે.

બાળકોની સારવારનો ખર્ચ બહુ મોંઘો પડે છે

મોટા લોકોના આઈસીયુ બેડને તાત્કાલિક બાળકો માટે લાયક બનાવવા મુશ્કેલ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે મોટા લોકો માટેના ઓક્સિજન માસ્ક બાળકોને કામ નહીં લાગે, કારણ કે તેમનાં મોઢાં પર ફિટ નહીં થાય.

ડૉ. રામચંદ્રનનું કહેવું છે કે, “સિન્ડ્રોમનો શિકાર થયા બાદ બાળકને તેના વજનના આધારે 24 કલાકથી વધુ સમય માટે ઇન્ટ્રાવિનસ ઇમ્યુનોગ્લોબુલિન ઇન્જેક્શન આપવામાં આવે છે. તમે કહી શકો કે બાળકને એક કિલો વજન દીઠ બે ગ્રામનું ઇન્જેક્શન અપાય છે.”

“આ ઇન્જેક્શનના 10 ગ્રામની કિંમત 16,000 રૂપિયા છે અને આ સૌથી સસ્તો વિકલ્પ છે. એટલે કે બાળક 20 કિલોનું હોય તો તેને 40 ગ્રામ ઇન્જેક્શન આપવું પડશે. એટલે કે 64,000 રૂપિયાની જરૂર પડશે. સાથે સાથી પીઆઈસીયુનો ખર્ચ અલગથી આવશે. આ અત્યંત મોઘું સાબિત થઈ શકે છે.”

ડૉ. બેનકપ્પા કહે છે કે, “પીઆઈસીયુ માટે તમારે વૅન્ટિલેટર ઇનફ્યુઝન પંપ અને બીજા તમામ પ્રકારના ઉપકરણોની જરૂર પડશે જેનો ખર્ચ 10થી 15 લાખ રૂપિયા આવે છે. કોઈ બાળક પીઆઈસીયુમાં હોય અને વૅન્ટિલેટર પર પણ હોય તો તેની સારવાર માટે જરૂરી મશીન અને ડૉક્ટરો, નર્સની વ્યવસ્થા કરવામાં લગભગ 25થી 30 લાખ રૂપિયાનો ખર્ચ આવશે.”

આ ઉપરાંત પીઆઈસીયુના સ્ટીફની તાલીમ પણ સામાન્ય આઈસીયુના સ્ટાફથી અલગ હોય છે.

ડૉક્ટર ધીરેન ગુપ્તા કહે છે કે, “બાળકોની સારવાર માટે તાલીમ ધરાવતી નર્સ...


...લેટ-એક પ્રેમકથા' ચીનમાં રિલીઝ થઈ ચૂકી છે. 'સુલતાન' અને 'પેડમેન' રિલીઝ માટે તૈયાર છે.

ભારતીય ફિલ્મો ચીનમાં લોકપ્રિય થવા લાગી છે

ભારતીય ફિલ્મોમાં દર્શાવવામાં આવતી વાર્તા ચીનમાં એટલી લોકપ્રિય બની રહી છે કે લોકો ચીનમાં બની રહેલી ફિલ્મોની સ્ટોરીલાઇન, ટ્રીટમેન્ટ પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

બોલીવૂડના ફેન અને વિદેશી ફિલ્મો ચીનથી મંગાવતા ચિયાનપિન લીનાં જણાવ્યા અનુસાર, કૉલેજના સમયમાં તેઓ 'થ્રી ઇડિયટ્સ'ના સાઇલેન્સરના પાત્ર જેવા હતા કે જે પુસ્તકોને જ ગોખી કાઢતા હતા.

પૂર્વી બીજિંગની પોતાની ઑફિસમાં ચિયાનપિન બ... બાકીનો લેખ લખો:

ીઝ પણ કરી શકાતી નથી.

મોટા ભાગની ફિલ્મો યુવાનોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવે છે, જેમ કે ગયા વર્ષે બનેલી 'વોલ્ફ વૉરિયર 2', જેણે એક અંદાજ અનુસાર બૉક્સ ઑફિસ પર 5.6 અબજ યુનાનની કમાણી કરી હતી. એક યુનાન એટલે 10 રૂપિયા.

ભારતીય ફિલ્મોનો ચીનમાં ઇતિહાસ

ચીનમાં મોટાભાગની ફિલ્મો યુવાનોને જોઈને બનાવાય છે

ચીનમાં ફરતાં ફરતાં મને જાણવા મળ્યું કે 50-55 ઉંમરનાં કેટલાક લોકો રાજ કપૂરની ફિલ્મ 'આવારા'ના ટાઇટલ ટ્રેકની ધૂન વિશે જાણે છે.

'આવારા હૂં....' એને ઘણા લોકો 'આબાલાગુ....'  એમ કહીને ગાય છે.

'આવારા', જીતેન્દ્ર અને આશા પારેખની 'કારવાં' જેવી ફિલ્મોની વાર્તા અને ગીતોની ધૂન લોકોના મનમાં ગુંજતી રહે છે.

આવા જ છે ઇસ્ટાર ફિલ્મ્સના પ્રમુખ એલન લ્યૂ.

બેઇજિંગના છાઓયાંગ વિસ્તારમાં એમની ઑફિસે પહોંચવા માટે એક મોટા હોલમાંથી પસાર થઈ સીડીઓની મદદથી પહેલા માળે જવું પડે છે.

નીચે હૉલમાં દીવાલ પર ફિલ્મ 'સિક્રેટ સુપરસ્ટાર' નું એક મોટું પોસ્ટર લગાડવામાં આવ્યું છે.

જ્યારે એલન 10-11 વર્ષના હતા ત્યારે એમને પહેલી ફિલ્મ જોઈ તે હતી 'આવારા'. તે 1980નાં દાયકાનાં શરૂઆતનાં વર્ષો હતાં.

ચીનમાં સલમાન ખાનના પણ ફેન છે

તેઓ યાદ કરે છે, ''હું દર અઠવાડિયે મારા માતા-પિતા સાથે એક મોટા મેદાનમાં ફિલ્મ જોવા જતો હતો."

"વચ્ચે એક મોટી સ્ક્રીન લગાડેલી રહેતી હતી અને અમે ખુરશીઓ પર બેસતા હતા."

"મારી પહેલી ફિલ્મ 'આવારા' હતી. મારા પિતાની ઉંમરનાં લોકો ફિલ્મનું ગીત 'આબાલાગૂ...' એમ કહીને ગાઈ શકતા હતા."

"મારી બીજી ફિલ્મ જે મેં બહાર જોઈ હતી એનું ચીની નામ 'દા પંગ છૂ' (કારવાં) હતું જે મને ખૂબ ગમી હતી.''

એલન જણાવે છે કે 70 અને 80ના દાયકામાં ચીનમાં કૉમર્શિયલ થિયેટરનો જમાનો નહોતો અને મોટાભાગના લોકો લગભગ 500ની ક્ષમતાવાળા કલ્ચરલ થિયેટરોમાં સિંગલ સ્ક્રીન પર ફિલ્મો જોતા હતા. વિદેશી ફિલ્મોને ડબ કરવામાં આવતી હતી.

જાણકારોનું માનવું છે કે, રાજકીય તથા અન્ય કારણોસર કેટલાંક વર્ષો સુધી ભારતીય ફિલ્મો ચીનમાં જોવા મળી નહોતી.

જેઓ આમીર ખાનની ફિલ્મ 'દંગલ' ચીનમાં લઈને આવ્યા તેમણે 'દંગલ' પ્રથમ વખત મુંબઈમાં આમીરખાનના ઘરે જોઈ હતી.

સ્થાનિક મૂળિયામાંથી બનાવેલી ચાના ઘૂંટડા લેતાં લેતાં એલને કહ્યું, ''જ્યારે 'દંગલ' પૂરી થઈ ત્યારે હું રડી રહ્યો હતો."

"મને લાગ્યું કે આ મારા જીવનનો જ એક ભાગ છે. ફિલ્મમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે કઈ રીતે માબાપ પોતાનાં બાળકો સાથે વર્તન કરે છે."

"મને યાદ આવ્યું કે...


...લેવા માટે 7000 રૂપિયાની જરૂર હતી. આટલા પૈસા ન હોવાના કારણે તેમણે પુત્રીની સ્કૂલ છોડાવી પડી.

કેમ કરી આત્મહત્યા?

ઐશ્વર્યા રેડ્ડીનો પરિવાર

પોતાના ગ્રૅજ્યુએશનના શિક્ષણ ઉપરાંત ઐશ્વર્યા ફ્રેન્ચ ભાષા શીખી રહ્યાં હતાં. તેઓ લૉકડાઉનના કારણે પોતાના ઘરે પરત આવ્યાં હતાં.

ઘરમાં તેઓ ફ્રેન્ચ શીખવા માટે રાત્રે ફ્રેન્ચ ફિલ્મ જોયાં કરતાં અને સવારે મોડે સુધી સૂતાં રહેતાં. ઐશ્વર્યાનો પરિવાર તેમને ઘરના કામથી દૂર રાખતો હતો અને માત્ર ભણવા પર ધ્યાન આપવાનું કહેતો હતો.

તેઓ દરરોજ ફોન પર ઓનલાઇન ક્લાસ, ફ્રેન્ચ ક્લાસ લેત... બાકીનો લેખ લખો:

ીને ગળાફાંસો ખાઈ લીધો હતો.

સુમતિ રોતાં કહે છે, "અમે જમીન પર સુવાડી અને ઑટો લેવા માટે દોડ્યા. અમે તેને જગાડવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા હતા. અમે વિચારી રહ્યા હતા કે આ બધું ખોટું હોય."

ઐશ્વર્યાની સ્યૂસાઇડ નોટ

ઐશ્વર્યાએ પોતાની પાછળ એક સ્યૂસાઇડ નોટ પણ છોડી છે. તેઓએ લખ્યું છે-

"મારા મૃત્યુ માટે કોઈ જવાબદાર નથી. મારા કારણે પરિવારને ઘણો ખર્ચ ઉઠાવવો પડી રહ્યો છે. "

"હું તેમના પર બોજ બની ગઈ છું. મારું શિક્ષણ તેમના માટે બોજ બની ગયું છે. આ વિશે લાંબા સમયથી વિચારી રહી છું. "

"મને લાગે છે કે મૃત્યુ જ મારી આ સમસ્યાનું એકમાત્ર સમાધાન છે. લોકો મારા મૃત્યુ માટે અનેક કારણ બતાવી શકે છે. જોકે મારો કોઈ ખરાબ ઇરાદો નથી. "

"કૃપા કરીને મને એક વર્ષ માટે ઇન્સ્પાયર સ્કૉલરશિપ મળી જાય. કૃપા કરી મને માફ કરી દો. હું સારી દીકરી નથી."

ઐશ્વર્યાએ આ સ્યૂસાઇડ નોટના અંતે અંગ્રેજીમાં પોતાની સહી કરી છે.

એવી અનેક સંસ્થાઓ અને લોકો છે જે હોનહાર અને આર્થિક રીતે નબળા વિદ્યાર્થીઓને મદદ કરે છે, પરંતુ ઐશ્વર્યાનો પરિવાર તેમના સુધી પહોંચી ન શક્યો.

સુમતિએ બીબીસીને કહ્યું, "અમે કોઈને ઓળખતા નથી. અમે નથી જાણતા કે કોને મદદ માગવી જોઈએ. કેટલાક લોકોએ અમને સલાહ આપી કે તે વૉટ્સએપ દ્વારા પણ મદદ માગી શકે છે. "

"પરંતુ અમને તેમને આવું કરવાથી ના પાડી દીધી, કારણ કે અમને ડર હતો કે વૉટ્સઍપ પર અમારી દીકરીનો ફોટો બધા સુધી પહોંચી જશે અને અમારી આબરૂ જશે. મેં તેમને રોકી દીધા."

ઐશ્વર્યાએ મદદ માટે મુખ્ય મંત્રી કે. સી. રામારાવના દીકરા અને આઈટીમંત્રી કેટી રામારાવને ટ્વીટ કર્યું હતું અને ઍક્ટર સોનુ સુદ પાસે પણ લેપટૉપની મદદ માગી હતી.

આંસુઓની સાથે પોતાની દીકરીને યાદ કરતાં સુમતિ કહે છે, "મેં જ તેને દબાણ કર્યું હતું કે તે વારંગલથી ઘરે આવી જાય અને સ્કૉલરશિપ માટે બૅન્ક એકાઉન્ટ ખોલી નાખે. કદાચ હું તેને ન બોલાવતી તો તે જીવિત હોત."

"અમે તેને હંમેશાં ભરોસો અપાવ્યો હતો કે ભણવા માટે ડરવાની જરૂરિયાત નથી. એક દિવસ પહેલાં થયેલા ઝઘડાથી ખૂબ જ દુ:ખી હતી."

હવે અનેક સંગઠનો અને સામાજિક કલ્યાણ વિદ્યાર્થીસંઘ, આર્થિક રૂપે નબળા ઉચ્ચ જાતિના સંઘોએ પરિવારને સમર્થન આપવાનું આશ્વાસન આપ્યું છે. હાલમાં સ્ટુડન્ટ્સ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયા (એસએફઆઈ) કેસને જોઈ રહ્યું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...લો પર દિલ્હીના વિતેલા દિવસની તસવીરો લાગેલી હતી.

તેમણે જણાવ્યું કે નજીક જ ઘણા લોકો રહે છે કે જેઓ હજુ પણ જૂની નોટ બદલવાની આશા રાખીને બેઠા છે, પરંતુ ભારતની નજીક આવેલા નેપાળના આ વિસ્તારમાં કાચા રસ્તાની હાલત એવી છે કે જો સામેથી આવી રહેલી કોઈ ગાડી ઝપડથી પસાર થાય તો થોડી ક્ષણ માટે તો ધૂળના વાદળથી સૂર્યપ્રકાશ પણ છુપાઈ જાય છે.

મિથિલાની નજીક બેઠેલી ત્રણ મહિલાઓમાંથી એક મહિલાએ જણાવ્યું કે તેમણે તીર્થ પર 10 હજાર રૂપિયાની 500 અને 1000ની જૂની નોટ ખર્ચી નાખી. જ્યારે બીજા એક મહિલા 7000 રૂપિયાની નોટ જબરદસ્તીથ... બાકીનો લેખ લખો:

્ને સરકારો તેમની સાથે કંઈ ખોટું થવા નહીં દે.

નોટબંધી પહેલા લોકો 25 હજાર મૂલ્ય સુધીની 500 અને 1000 રૂપિયાની નોટ નેપાળ લાવી શકતા હતા અને તેમને નેપાળી નોટમાં પરિવર્તિત કરાવી શકતા હતા.

પરંતુ નોટબંધીની ઘોષણા પર નેપાળ રાષ્ટ્ર બૅન્કના ઘણા અધિકારીઓને પણ ઝટકો લાગ્યો હતો અને તેમણે તુરંત 500 અને 1000ની નોટને નેપાળી નોટમાં પરિવર્તિત કરવા પર રોક લગાવી દીધી અને ભારતની રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા સાથે વાતચીત શરૂ કરી દીધી.

500 અને 1000ની ભારતીય નોટ પરત લેવા પર રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા અને નેપાળ રાષ્ટ્ર બૅન્ક વચ્ચે બે ઔપચારિક બેઠક થઈ.

નેપાળ રાષ્ટ્ર બૅન્કના એક્ઝેક્યુટીવ ડાયરેક્ટર ભીષ્મ રાજ ઢુંગાનાના જણાવ્યા પ્રમાણે રિઝર્વ બૅન્ક તરફથી પ્રતિ વ્યક્તિ 4500 રૂપિયાની નોટ પરિવર્તિત કરવાની વાત કહેવામાં આવી પરંતુ તેઓ તેનો સ્વીકાર કરી શકતા ન હતા કેમ કે તેમને લોકોની નારાજગી વિશે ખબર હતી.

નોટ બદલવાની વાત...

નેપાળ રાષ્ટ્ર બૅન્કના એક્ઝેક્યુટીવ ડાયરેક્ટર ભીષ્મ રાજ ઢુંગાના કહે છે કે ભારતીય મુદ્રામાં લોકોનો વિશ્વાસ ઓછો થયો

પહેલાં લોકો 25 હજાર સુધીની રકમ નેપાળ લાવી શકતા હતા અને હવે તેમને માત્ર 4500 રૂપિયાની નોટ બદલવાનું કહેવું સહેલી વાત ન હતી.

તેઓ કહે છે, "આ કારણોથી અમે રિઝર્વ બૅન્કની એ વાત પણ નિર્ણય લઈ શક્યા નહીં. મામલાનો હજુ સુધી ઉકેલ આવ્યો નથી."

ઢુંગાના કહે છે, "ભારતીય મુદ્રામાં લોકોનો વિશ્વાસ ઓછો થયો છે. ભારતીય લોકો સાથે અમારા સંબંધ સારા છે પરંતુ આ મુદ્દાનો નિવેડો કેમ ન લાવવામાં આવ્યો? મને ભૂટાનના એક મંત્રીએ જણાવ્યું કે ભારતે ભૂટાનની આઠ અબજની કિંમત ધરાવતી 500 અને 1000ની નોટ પરિવર્તિત કરી દીધી તો પછી અમારી સાાથે ભેદભાવ કેમ કરવામાં આવ્યો?"

નેપાળમાં હવે 100 રૂપિયા કરતા વધારે મોટી ભારતીય મુદ્રાને સાથે રાખવી, તેમને પરિવર્તિત કરવા પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.

ઢુંગાના કહે છે, "અમે લોકોને વધારે ડ્રાફ્ટ, ક્રેડિટ અને ડેબિટ કાર્ડનો ઉપયોગ કરવા માટે કહી રહ્યા છીએ. લોકોને હજુ પણ આશા છે કે એક દિવસ ભારત સરકાર તેમને પોતાના પૈસા પરિવર્તિત કરવા દેશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...લોકસભામાં 1980માં કુલ 49 મુસ્લિમ પ્રતિનિધિ હતા, જ્યારે 2014માં આ આંકડા લગભગ 22 બેઠકમાં જ સમાઈ ગયા.

મુસ્લિમ કાર્યકર્તાઓનું કહેવું છે કે તેમની વધુ ફરિયાદ કૉંગ્રેસ સામે છે. પાર્ટી તેમને પ્રતિનિધિત્વની તક આપતી નથી.

ઇન્સાફ ઇન્ડિયાના રાષ્ટ્રિય સંયોજક અને યૂનાઇટેડ મુસ્લિમ પૉલિટિકલ ઍમ્પાવરમૅન્ટ નામથી અભિયાન ચલાવતા મુસ્તકીમ સિદ્દીકી કહે છે, "તેમણે મુસલમાનોના મનમાં ભાજપ માટે એટલો ડર ઊભો કર્યો છે કે જો તેઓ અમને એક પણ ટિકિટ નહીં આપે તો મુસ્લિમો એમની વિરુદ્ધ એક પણ શબ્દ નહીં બોલે."

કૉંગ્રેસ પાસે મુસ્લિમો... બાકીનો લેખ લખો:

ઇનકાર કર્યો છે.

ધાર્મિક નેતાઓએ મુખ્ય પ્રવાહના મુસ્લિમ નેતાઓની એક નવી પેઢીની કલ્પના કરવાની શરૂ કરી દીધી જે દેશનું નેતૃત્વ કરી શકે, માત્ર મુસ્લિમોનું નહીં.

મૌલાના કાસમી કહે છે કે નવા નેતાઓ માટે હંમેશાં જગ્યા હોય છે અને "મુસલમાનોને હવે નવા નેતૃત્વ પર વિશ્વાસ કરવા અંગે વિચારવું જોઈએ, પાર્ટીઓના ભરોસે રહેવું જોઈએ નહીં. આપણને આઝાદી વખત હતાં તેવા નેતાઓની જરૂર છે, જેઓ દૂરદર્શી હોય, જેમની ઓળખ માત્ર મુસલમાનોના નેતા તરીકે જ નહીં, સમગ્ર દેશના નેતા તરીકે હોય."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...લોકો માટે બંગાળી હિંદુ અને બંગાળી મુસ્લિમો એકસમાન હોય છે."

"તે લોકો એવું માને છે કે જો આ લોકો ત્યાં આવીને વસી જશે તો ત્યાંની ડૅમોગ્રાફી બદલાઈ જશે."

"ભાજપનો મંત્ર, 'આસામી હિંદુ, બંગાળી હિંદુ ભાઈ-ભાઈ' આ ફૉર્મ્યુલા ત્યાં ન ચાલી શકી."

"તેમને લાગ્યું કે આસામમાં અમને બહુમતી હાંસલ થઈ હતી અને એ એક હિંદુ રાજ્ય છે અને ત્યાં કોઈ જ વિરોધ નહીં થાય."

"પરંતુ ત્યાર બાદ તેમણે ત્યાં કેટલીક જગ્યાઓએ ઇનર લાઇન પરમિટમાં વધારો કર્યો."

"આવી પરિસ્થિતિમાં આસામ અને ત્રિપુરામાં લોકોને લાગવા માંડ્યું કે અન્ય જગ્યાઓના બં... બાકીનો લેખ લખો:

વું યોગ્ય નથી, કેમ કે અહીંનો મામલો અલગ છે.

શું ભાજપથી ઉતાવળમાં ભૂલ થઈ ગઈ?

રાધિકા રામાસેશન કહે છે કે નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના તાર એનઆરસી સાથે જોડાયેલા છે. જે રીતે આસામમાં એનઆરસી લાગુ કરાયો તેને લઈને આસામ અને બંગાળમાં ઘણી પ્રતિક્રિયા આવી હતી.

તેઓ કહે છે, "મને નથી સમજાતું કે આટલી પ્રતિક્રિયા આવ્યા છતાં તેમણે આ કાયદો કેમ લાગુ કર્યો. ભાજપનું કહેવું છે કે એનઆરસીમાં જે થયું એને ઠીક કરવા માટે નાગરિકતા સંશોધન કાયદો લાવવામાં આવી રહ્યો છે."

"નાગરિકતા સંશોધન કાયદો અને રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટરને એકબીજા સાથે ઊંડાણપૂર્વક જોડાયેલા છે અને તેને તમે અલગ રીતે જોઈ ન શકો. આખા ભારતમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદો તો લાગુ થઈ ગયો, હવે આગળનું પગલું એનઆરસી હશે."

"ગૃહમંત્રી અમિત શાહ ઘણી વાર કહી ચૂક્યા છે કે તેને એનઆરસી સાથે જોડાશે. હવે જ્યાંથી સમસ્યા શરૂ થઈ હતી આપણે ત્યાં જ પહોંચી જઈશું."

સુબીર ભૌમિક કહે છે, "હાલમાં આસામમાં એનઆરસી લાગુ થયો, જેમાં 20 લાખ લોકોને રાજ્યના નાગરિક ગણવામાં આવ્યા નથી. આ સૂચિમાં ચારથી પાંચ લાખ જ મુસલમાન છે, જ્યારે 11થી 12 લાખ મોટા ભાગે હિંદુ છે. એ કારણે પણ તેમની ફૉર્મ્યુલા ત્યાં ન ચાલી."

તેઓ કહે છે, "આસામ સહિત ઉત્તર-પૂર્વમાં અગાઉ પણ સરકારવિરોધી સંગઠનોએ કામ કર્યું હતું. જે સમય જતાં નબળાં પડી ગયાં હતાં, પરંતુ હવે તે સામે આવી રહ્યાં છે અને મજબૂત થઈ શકે છે. હાલમાં જ આ મામલે અલ્ફાનું નિવેદન આવ્યું છે."

હવે લૂક ઇસ્ટમાં નીતિ શું રહેશે?

ભારતની 'લૂક ઇસ્ટ' નીતિની 1991માં તત્કાલીન વડા પ્રધાન નરસિમ્હા રાવે શરૂઆત કરી હતી. વડા પ્રધાન મોદીએ 2014માં 'લૂક ઇસ્ટ' નીતિને 'ઍક્ટ ઇસ્ટ' નીતિમાં ફેરવી નાખી.

ગુવાહાટીમાં ફ્રેબુઆરી 2018માં સંમેલન યોજાયું હતું, જેમાં વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું હતું કે લૂક ઇસ્ટની જગ્યાએ તેમની સરકાર ઍક્ટ ઇસ્ટ નીતિમાં વિશ્વાસ રાખે છે અને તેના માટે પૂર્વોત્તરનાં રાજ્યો ઘણાં મહત્ત્વનાં છે. સરકારનો ઇરાદો પૂર્વોત્તરનાં રાજ્યોના માધ્યમથી પૂર્વ એશિયાઈ દેશોમાં વેપાર વધારવાનો હતો.

સુબીર ભૌમિક જણાવે છે કે ઉત્તર-પૂર્વની હાલત સરકારની ઍક્ટ ઇસ્ટ પૉલિસી માટે મોટો ઝટકો છે.

તેઓ કહે છે, "આવી સ્થિતિમાં કેવી રીતે ઇકૉનૉમિક કૉરિડૉર બનશે? ભારતના કયા વેપારી આવા વિસ્તારમાંથી પોતાનો સામાન દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં મોકલશે, જ્યાં હિંસા થઈ રહી છે. "

"તમારે સામાન મોકલવો હશે તો દરિયાઈ માર્ગથી મોકલવો પડશે, કેમ કે ત્યાં કોઈ ગરબડ નથી. લૂક...


...લોકો હશે જેમની પાસે વાઇરસની સામે લડવા માટે પ્રતિકારકશક્તિ હશે. જેનાથી વાઇરસ ઘણો ઝડપથી ન ફેલાય. જો વૅક્સિન સંક્રમણને રોકી શકતી નથી, ત્યારે સ્થિતિ મુશ્કેલ બનશે."

એવામાં આપણે મહામારી જલદી પૂર્ણ થાય તેની કેટલી આશા લગાવી શકીએ છીએ?

હેલેન કહે છે કે વિજ્ઞાનમાં કંઈક મેળવવા માટે સમય લાગે છે. પરંતુ આની વચ્ચે સરકારે વૅક્સિન તૈયાર કરવા માટે યોજનાઓ જોરદાર રીતે બનાવી રહી છે અને એવું લાગી કહ્યું છે કે તેમની પાસે પસંદ કરવા માટે અનેક વિકલ્પો હાજર છે.

પ્રોફેસર અઝરા ઘની લંડનની ઇમ્પિરિયલ કૉલેજમાં સંક્રમક રોગના ... બાકીનો લેખ લખો:

આરોગ્ય સંગઠનના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક ડૉક્ટર સૌમ્યા સ્વામીનાથન કહે છે, "હાલ લાખો વસ્તુઓ કરવાની છે, એજ કારણ છે કે હું રાત્રે ઉંઘતી નથી."

તેઓ કહે છે, "સૌથી મોટો પડકાર દુનિયાના તમામ દેશોની સાથે એક સાથે વૅક્સિન પહોંચાડવાનો છે. સાથે જે તે નક્કી કરવાનું છે કે આ દેશ જરૂરિયાતમંદ લોકોને વૅક્સિન આપે."

ડૉક્ટર સૌમ્યા વૈશ્વિક ભાગીદારીની યોજના સાથે જોડાયેલા છે. જેનું નામ છે 'કોવૅક્સ'.

આ એક હકીકત છે કે અમીર દેશ પોતાના દેશની વસતિ માટે વૅક્સિનના ઉત્પાદનનો મોટો ભાગ રાખવા ઇચ્છતા હોય. કોવૅક્સ એટલે જ બનાવવામાં આવ્યું છે જેથી દુનિયાના તમામ દેશોને વૅક્સિન પારદર્શી રીતે આપી શકાય.

ડૉક્ટર સૌમ્યા સ્વામીનાથનના કહેવા પ્રમાણે હાલ સુધી 185થી વધારે દેશ કોવૅક્સની સાથે જોડાયેલા છે. આ દુનિયાની કુલ વસતિના નેવું ટકાથી વધારેનું વસતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

એક અનુમાન અનુસાર વર્ષ 2021ના અંત સુધી કોવૅક્સની પાસે વૅક્સિનના બે અરબ ડોઝ હશે. આ ડોઝ જે લોકો પર ભય વધારે છે તેમને સુરક્ષિત કરવા માટે અને ફ્રન્ટલાઇન હેલ્થવર્કર માટે ઘણી હશે.

શું ફ્રન્ટલાઇન કર્મચારીઓને સુરક્ષિત કરી શકાશે?

ડૉ. સૌમ્યા સ્વામીનાથન કહે છે, "અમારી પહેલી પ્રાથમિક્તા બીમારીના કારણે થતાં મૃત્યુને ઘટાડવાની છે. શરૂઆતમાં તમામ દેશને તેમની અંદાજે એક ટકા વસતિને સુરક્ષિત કરવા માટે જરૂરી પ્રમાણમાં વૅક્સિન આપવામાં આવશે. આનાથી આરોગ્યકર્મીઓ સુરક્ષિત થઈ શકશે."

તે કહે છે, "મોટાભાગના દેશોમાં ત્રણ ટકા વૅક્સિન દ્વારા તમામ ફ્રન્ટલાઇન કર્મચારીઓને સુરક્ષિત કરી દેવાશે.

જે લોકો પર મૃત્યુનો સૌથી વધારે ભય છે, તેમનું રસીકરણ કરીને આપણે મૃત્યુ પામનારની સંખ્યા ઘટાડી શકીએ છીએ. જો અમે પોતાના ફ્રન્ટલાઇન કર્મચારીઓને સુરક્ષિત કરી શકીશું તો આપણું આરોગ્યતંત્ર કામ કરતું રહેશે અને ત્યારે આપણે સામાન્ય સ્થિતિ તરફ પરત ફરી શકીશું."

વૅક્સિનનું ઉત્પાદન મોઘું છે અને સવાલ એ પણ છે કે ગરીબ દેશોને આ વૅક્સિન મળવામાં કોવૅક્સ કેવી રીતે મદદ કરશે?

આ અંગે ડૉક્ટર સૌમ્યા સ્વામીનાથન કહે છે, "દુનિયા આખીના દેશોના બે સમૂહ છે.

એમાંથી એક આર્થિક રીતે પોતે પોષિત છે. જે વૅક્સિન માટે ખર્ચ કરશે. જ્યારે બીજા એવા 92 દેશ છે જે કંઈક રકમ ખર્ચી શકે છે પરંતુ બહારની મદદ પર નિર્ભર રહેશે. તેમને વૅક્સિન મફત અથવા પછી ઘણી ઓછી કિંમત પર મળશે."

આંકડાની વાત કરીએ તો તમામ દેશ મહામારીમાંથી બહાર આવી શકે તે માટે કોવૅક્સને 38 અરબ ડૉલર એટલે અંદાજે 38 ખરબ રૂપિયાની...


...લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

દરિયાઈ રસ્તે કરાચીથી મુંબઈ આવેલા 10 ઉગ્રવાદીઓએ દક્ષિણ મુંબઈના પાંચ લૅન્ડમાર્ક પર હુમલો કર્યો હતો.

જાણવા મળે છે કે ત્રણ દિવસ સુધી ચાલેલા આ હુમલા પાછળની તૈયારીમાં દોઢ વર્ષનો સમય લાગ્યો હતો.

હુમલાના ષડયંત્રમાં સામેલ ડૅવિડ કૉલમૅન હૅડલીએ અમેરિકાની કોર્ટમાં આ અંગેની જાણકારી આપી હતી.

પાકિસ્તાનમાં હુમલાની યોજના ઘડનારાઓએ સૌપ્રથમ હૅડલીને માનસિક અને શારીરિક તાલીમ આપી હતી.

એ બાદ 10 યુવાનોને હુમલો કરવાની તાલીમ અપાઈ હતી. હૅડલી મુંબઈમાં અનેક વાર આવ્યા હતા અને હુમલો કરવાની જગ્... બાકીનો લેખ લખો:

ળી શકી નથી.

જોકે, અધિકારીઓ સ્પષ્ટ ઇશારો કરી રહ્યા છે કે વિદેશી શક્તિઓએ સ્થાનિક લોકોનો ઉપયોગ કરીને આ હુમલા કરાવ્યા છે.

શ્રીલંકા જ કેમ?

સાહનીનું માનવું છે કે ઇસ્લામિક સ્ટેટ માટે જગ્યા કે રાષ્ટ્રનું એટલું મહત્ત્વ નથી, જેટલું મહત્ત્વ અસરકારક હુમલો કરવાનું છે.

"શ્રીલંકા એક સરળ લક્ષ્ય બની શકે એમ છે. અહીં તેમને સ્થાનિક સહયોગ મળ્યો હશે, જેથી તેમનું કામ વધુ સરળ બની ગયું હશે."

આ વાતે સરીન પણ સહમત થાય છે. તેમના તમે જો આ હુમલામાં ઇસ્લામિક સ્ટેટ સામેલ હોય તો 'શ્રીલંકા જ કેમ?' એ સવાલનો છેદ ઊડી જાય છે.

તેઓ કોઈ પણ દેશમાં હુમલો કરી શકે છે. ઇસ્લામિક સ્ટેટે અત્યાર સુધી ઇરાક અને સીરિયા ઉપરાંત પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાનમાં સૌથી વધુ હુમલા કર્યા છે.

ભારતમાં ઇસ્લામિક સ્ટેટનું જોખમ?

શ્રીલંકામાં કરાયેલા આ હુમલા બાદ ભારતમાં પણ હુમલાની શક્યતા વધી ગઈ હોવાનું સરીનનું માનવું છે. જોકે, ઇસ્લામિક સ્ટેટ ભારતમાં સફળ રહ્યું નથી.

સાહનીના મતે ઇસ્લામિક સ્ટેટે 2014માં ભારત પર નિશાન સાધવાની જાહેરાત કરી હતી. જોકે, બે કારણોસર તેને આમાં સફળતા ન મળી.

તેઓ કહે છે, "ભારતીય ગુપ્તચર સંસ્થાઓ સક્રિય છે અને ભારતના મુસ્લિમ સમુદાયે ઇસ્લામિક સ્ટેટને જાકારો આપી દીધો છે. "

તેઓ કહે છે, ભારતને ખરું જોખમ પાકિસ્તાન તરફથી છે. તેઓ શ્રીલંકા જેવા હુમલાની સરખામણી મુંબઈમાં ત્રણ વખત કરાયેલા હુમલા સાથે કરે છે.

તેમના મતે આ હુમલા (માર્ચ 1993, જુલાઈ 2006 અને નવેમ્બર 2008) પાછળ પાકિસ્તાનનો હાથ હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...લોકોને ઊંચાણવાળા વિસ્તારમાં જવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી.

આ સૂચના ખરેખર નદીમાં વધતા જળ સ્તરને કારણે આપવામાં આવી હતી.

ચલકુડી નદી એ પેરિયાર નદીની ઉપનદી છે અને મુલ્લાપેરિયાર ડેમ પેરિયાર નદી પર બાંધવામાં આવ્યો છે.

કેરળના પૂરમાં ગુજરાતની તસવીર વાઇરલ

અલ્ટ ન્યૂઝના અહેવાલ મુજબ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના ઓફિશિયલ પેજ પર દાનની અપીલ સાથે એક તસવીર પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી.

તેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે સેવાભારતી સંસ્થાના કાર્યકર્તાઓ કેરળના પૂરમાં કામ કરી રહ્યા છે.

જોકે, આરએસએસ (રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવક ... બાકીનો લેખ લખો:

ેશથી આવા ન્યૂઝ ફેલાવાતા હોય છે.

સિંહા કહે છે, "ફેક ન્યૂઝમાં બાળકોની ચોરી જેવી અફવાઓ પાછળ શું ઉદ્દેશ છે? તે નક્કી કરી ના શકાય."

"જોકે, કેરળ જેવા પૂરમાં ખાસ કરીને ડાબેરીઓને બદનામ કરવાની અને આરએસએસ જેવાં સંગઠનોના વખાણ કરવાની એક પેટર્ન જોઈ શકાય છે."

"ઉપરાંત અહીં મુસ્લિમ અને ખ્રિસ્તીની વસતિ વધારે છે એટલે તેમના વિરુદ્ધ પણ અનેક પ્રકારની અફવાઓ ફેલાવાય છે, જેને એક પ્રકારનો રાજકીય ઉદ્દેશ ગણી શકાય."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...લોકોનો સંપર્ક કરીને સીએએના સમર્થમાં જનમત એકઠો કરશે."

ઉત્તર પ્રદેશના બહરાઈચમાં પણ વિરોધપ્રદર્શનો થયા હતા અને વિરોધ કરનારા લોકો પર લાઠીચાર્જ થયો હતો.

આ ઉપરાંત ફિરોઝાબાદ, ભદોઈ, ગોરખપુર, અને સંભલમાં પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ઘર્ષણ થયું હતું.

ઉત્તર પ્રદેશમાં કાનપુર, સુલતાનપુર, ઉન્નાવ, હાથરસ, મુઝફ્ફરનગરમાં પણ હિંસા થઈ હોવાના અહેવાલો હતા.

બુલંદશહરમાં એક પોલીસની ગાડીને આગ લગાવી દેવામાં આવી હતી.

ઉત્તર પ્રદેશ પછી આજે 21 ડિસેમ્બરે બિહાર બંધનું એલાન આપવામાં આવ્યું છે.

દિલ્હીમાં જામા મસ્જિદથી ભીમ ... બાકીનો લેખ લખો:

વિરોધપ્રદર્શનમાં ભાગ લેવા કૉંગ્રેસ નેતા પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા પણ પહોંચ્યાં છે.

પ્રિયંકા ગાંધીએ કહ્યું, "સિટીશનશિપનો કાયદો અને એનઆરસી ગરીબોની વિરુદ્ધમાં છે. ગરીબો પર તેની માઠી અસર પડશે. રોજનું કમાઈને ખાનારાં મજૂરો શું કરશે? પ્રદર્શન શાંતિપૂર્ણ રીતે થવું જોઈએ."

સોનિયા ગાંધીએ શું કહ્યું?

દેશભરમાં વિરોધપ્રદર્શન અને હિંસા વચ્ચે કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીએ મીડિયાને કહ્યું કે કૉંગ્રેસ લોકોના અધિકારોની પડખે છે.

CAA મામલે સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે "લોકતંત્રમાં લોકોને સરકારની નીતિઓ વિરુદ્ધ પોતાનો અવાજ ઉઠાવવાનો અને પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરવાનો અધિકાર છે. ભાજપ સરકારે જનતાના અવાજની અવગણના કરી છે અને તેને બળપૂર્વક દબાવી દેવાનો પ્રયાસ કર્યો છે."

નવી દિલ્હીમાં ઉગ્ર વિરોધપ્રદર્શન

નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના વિરોધમાં દિલ્હીના દરિયાગંજમાં ગાડી સળગાવાઈ છે. ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત કરવામાં આવ્યો છે.

નવી દિલ્હીમાં કર્નોટ પૅલેસ, ઇન્ડિયા ગેટ, દરિયાગંજ અને જામા મસ્જિદમાં હજી પણ વિરોધપ્રદર્શન ચાલી રહ્યાં છે.

દિલ્હીમાં અનેક મેટ્રો સ્ટેશનો બંધ કરવામાં આવ્યાં છે.

શુક્રવારે બપોરે જામા મસ્જિદ ખાતે શરૂ થયેલું વિરોધપ્રદર્શન હજી પણ ચાલી રહ્યું છે.

પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનરજીએ કહ્યું છે કે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દરમિયાનગીરી કરી નાગરિકતા સંશોધન કાયદો અને એનઆરસી પરત ખેંચી લેવા જોઈએ. આ હાર કે જીતનો નહીં પરંતુ દેશહિતનો સવાલ છે.

વડોદરામાં હિંસા

દેશભરમાં નાગરિકતા કાયદા અને એનઆરસીને લઈને વિરોધ થઈ રહ્યો છે ત્યારે ગુજરાતમાં વડોદરામાં હિંસાની ઘટના બની છે.

હાથીખાના વિસ્તારમાં મસ્જિદમાંથી નમાઝ પઢી બહાર આવી રહેલા લોકોની પોલીસ ફોટોગ્રાફી કરી રહી હતી તે વખતે વિવાદ થયો હતો અને પથ્થરમારો થયો હતો.

વડોદરાના જોઇન્ટ કમિશનર ઑફ પોલીસ કેસરીસિંહે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે 30 રાઉન્ડ ટિયરગૅસ, 2 રાઉન્ડ ફાયરિંગ કરવામાં આવ્યું છે. પોલીસની ઝોન 5ની બે ગાડીમાં તોડફોડ કરવામાં આવી છે અને 1 એસીપી અને 1 પીએસઆઈને ઈજા થઈ છે.

આ મામલે પોલીસે 3 લોકોની અટકાયત કરી છે. આ ઉપરાંત રાજકોટ અને સુરતમાં કલમ 144 લાગુ કરવામાં આવી છે અને 4થી વધારે લોકોને ભેગા થવાની મનાઇ ફરમાવવામાં આવી છે.

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ મુજબ ગુજરાત સરકારે એડિશનલ ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ પોલીસ (ADGP) (ઇન્ટેલિજન્સ)ને જનતાની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને જો રાજ્યમાં અસ્થિરતાનો માહોલ જોવા મળે તો 20થી 22 ડિસેમ્બર...


...લ્મ જોવા જતા હોય ત્યારે તેમને ફરજિયાત રીતે ત્યાં મળતો જ નાસ્તો ખરીદવો પડતો હોય છે કારણે કે થિયેટર માલિકો ગ્રાહકોને ખાવાની વસ્તુ અંદર લઈ જવાની પરવાનગી આપતા નથી.

'ગુજરાતમાં શરૂ થયો વિરોધ'

ગુજરાતનાં નાના શહેરોને છોડીને જો મૅગા સિટીની વાત કરવામાં આવે તો ત્યાં ઘણાં મલ્ટિપ્લેક્સ આવેલા છે.

એકસાથે ચાર પાંચ સ્કિન ધરાવતા આ મલ્ટિપ્લેક્સમાં સામાન્ય કરતાં વધારે ભાવ વસૂલાતા હોવાથી સુરતનું એક સંગઠન તેનો વિરોધ કરી રહ્યું છે.

નૅશનલ યુવા સંગઠન 15 જુલાઈના રોજ શહેરમાં લોકોને મલ્ટિપ્લેક્સમાં ફિલ્મ ન જોવા જવા મ... બાકીનો લેખ લખો:

થે બહારથી પોપકોર્ન લઈને આવતા હતા. થિયેટર માલિકોને આ પસંદ નહોતું પડતું.

ત્યારબાદ થિયેટર માલિકોએ બહાર પોપ કોર્ન વેચતા ફેરિયાઓને અંદરની લોબી દૈનિક ભાડાપેટે આપવાનું શરૂ કર્યું.

સ્મિથને ટાંકીને ન્યુ યોર્કે ટાઇમ્સે અહેવાલ છાપ્યો હતો કે થિયટરમાં સૌથી પહેલાં પોપકોર્ન વેચનાર અમેરિકાના જુલિયા બ્રાડેન હતા.

1931 આવતા-આવતા તો તેમણે ચાર મોટાં થિયેટરોમાં પોતાના પોપકોર્નના સ્ટોલ લગાવી દીધા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...લ્લા 24 કલાક દરમિયાન કોરોના વાઇરસના 1081 નવા કેસો નોંધાયા છે. જ્યારે વધુ 22 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આ સાથે જ રાજ્યમાં કુલ દરદીઓની સંખ્યા 54,712 થઈ ગઈ છે, જ્યારે મૃતકોની કુલ સંખ્યા 2,305 થઈ ગઈ છે.

ગુજરાત સરકારના આરોગ્ય અને કુટુંબકલ્યાણ વિભાગને ટાંકીને સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈએ સંબંધિત માહિતી આપી છે.

કોરોના વાઇરસ : આગામી વર્ષે જ સ્થિતિ સામાન્ય થઈ શકશે?

અમેરિકાના પ્રમુખ અને વરિષ્ઠ સ્વાસ્થ્યવિશેષજ્ઞ ડૉક્ટર ઍન્થની ફાઉચીએ કહ્યું છે કે આપણે સ્થિતિ સામાન્ય થવાની આશા આગામી વર્ષે જ વ્યક્ત કરવી જોઈએ.
... બાકીનો લેખ લખો:

િકોમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના અત્યાર સુધીના તમામ રેકર્ડ તૂટી ગયા છે.

સાથે જ ફ્લોરિડા અને ટેનેસીમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોવિડ-19ને લીધે અત્યાર સુધીના સૌથી વધારે મૃત્યુ થયાં છે.

જૉહ્ન્સ હૉપ્કિન્સ યુનિવર્સિટી પ્રમાણે છેલ્લા 24 કલાકમાં અમેરિકામાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના રેકર્ડ 68,663 નવા કેસ સામે આવ્યા અને 1,114 લોકોનાં કોવિડ-19ને લીધે મૃત્યુ થયાં.

તજજ્ઞો માને છે કે અમેરિકામાં સંક્રમણ પહેલાં કરતાં પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે.

અમેરિકામાં કોરોના સંક્રમણના કેસ માત્ર 15 દિવસમાં 30 લાખથી વધીને 40 લાખ થઈ ગયા છે.

અમેરિકન અખબાર 'ધ વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ' પ્રમાણે, કોરોના સંક્રમણના કેસ 10 લાખથી 20 લાક થવામાં 45 દિવસ અને 20 લાખથી 30 લાખ થવામાં 27 દિવસ લાગ્યા હતા.

શનિવાર, 25 જુલાઈ, 2020

નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

ગુજરાતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 1068 કેસ

કોરોના અપડેટ : ગુજરાતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 1068 કેસો નોંધાયા

ગુજરાતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના નવા 1068 કેસો નોંધાયા છે. જ્યારે વધુ 26 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

રાજ્યના આરોગ્ય અને કુટુંબકલ્યાણ વિભાગે આપેલી માહિતી અનુસાર આ સાથે જ રાજ્યમાં કુલ ચેપગ્રસ્ત દરદીઓની સંખ્યા 53613 થઈ ગઈ છે.

લૉકડાઉનને પગલે ધરતી પરનો કોલાહલ અડધો થયો : રિસર્ચ

એક નવા અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે લૉકડાઉનના લીધે ધરતી પર થનારા કોલાહલમાં 50 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

શોધ અનુસાર માણસના ચાલવા-દોડવા અને ટ્રાફિક જેવી હિલચાલથી ધરતી પર જે કોલાહલ થતો હતો, તે વર્ષના મધ્યમાં વિશ્વના અલગઅલગ ભાગોમાં લાગુ લૉકડાઉનને લીધે લગભગ અડધો થઈ ગયો.

આ સંશોધન બેલ્જિયમની 'રૉયલ ઑબ્ઝર્વૅટરી'ની આગેવાની હેઠળ થયું, જેમાં 70થી વધુ વૈજ્ઞાનિકોએ ભાગ લીધો હતો. તેમણે વિશ્વની અલગઅલગ 300 જગ્યાઓ પરથી મેળવાયેલા ડેટાનો અભ્યાસ કરીને આ નિષ્કર્ષ કાઢ્યો છે.

વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે પ્રવાસન અને લોકોની આવજામાં આવેલા ઘટાડાને લીધે ધરતી પરના કોલાહલમાં ઘટાડો નોંધાયો છે.

અમેરિકામાં 40 લાખથી વધારે કોરોના સંક્રમિત, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રદ કર્યું પાર્ટી અધિવેશન

અમેરિકામાં કોરોના સંક્રમિતોની સંખ્યા 40 લાખ પર પહોંચી રહી છે તો બેરોજગારોની સંખ્યામાં પણ મહિનાઓ પછી ફરી વધારો નોંધાયો છે.

ભારતમાં કોરોના સંક્રમણો આંકડો 12 લાખને...


...લ્લેખ કરાયો હતો."

યાજ્ઞિકનું કહેવું છે કે જે વિસ્તારોની જમીન એક કરતાં વધુ પાક લેવા સક્ષમ છે તેમનું સંપાદન કરવામાં આવે તો તે ખેડૂતો માટે ગંભીર બાબત ગણાય. ભરૂચ, વાપી, સુરત, નવસારી, વાપી અને વલસાડ વચ્ચે રહેતા ખેડૂતો આ પ્રકારનો પાક લે છે.

યાજ્ઞિકના મતે આ પ્રકારની જમીનનું સંપાદન ના કરી શકાય એવો ભારત સરકારનો નિયમ છે. તેઓ ઉમેરે છે, ''જો આવી જમીન સંપાદિત કરવામાં આવે તો એ ખેડૂતોનું જીવન સંપાદન કરવા સમાન બાબત છે.''

'ખેડૂતલક્ષી કાયદામાં ફેરફાર'

યાજ્ઞિક કહે છે કે ભાજપે સર્વાનુમતે કોંગ્રેસને સમર્થન આપી ... બાકીનો લેખ લખો:

ક્ટ ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર તેમજ દાદરા અને નગર હવેલીમાંથી પસાર થાય છે.

જાપાન સમક્ષ સોગંદનામું કેમ?

મોદી સરકારના આ મહત્ત્વાકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ માટે 'જાપાન ઇન્ટરનેશનલ કૉ-ઑપરશન એજન્સી'(જિકા) નાણાકીય મદદ કરી રહી છે.

આ અંગે યાજ્ઞિક કહે છે,  "જિકાની પોતાની ગાઇડલાઇન્સ છે અને તેમાં ઉલ્લેખ કરાયો છે કે વિકાસના કોઈપણ કામ માટે ખેડૂતો, આદિવાસીઓ કે અન્ય કોઈ વ્યક્તિની જમીન લેતાં પહેલાં તેમની સંપૂર્ણ બાંહેધરી લેવી જરૂરી છે."

યાજ્ઞિકે ઉમેર્યું, ''પરંતુ ગુજરાત સરકાર આ સંદર્ભે કેન્દ્ર સરકારનો 'જમીન સંપાદન કાયદો 2013' અને જિકાની ગાઇડલાઇન્સનો ભંગ કરી રહી છે. એટલા માટે જાપાન સરકારને પણ આ અંગે સોગંદનામું રજૂ કરવામાં આવ્યું છે.''

શું કહે છે સરકાર?

ગુજરાત સરકારના પબ્લિક રિલેશન ઑફિસર ધનંજયકુમારે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાતચીત કરી અને આ સમગ્ર મામલે સરકારનો પક્ષ જણાવ્યો.

એક હજાર ખેડૂતો દ્વારા હાઈકોર્ટમાં સોગંદનામું દાખલ કરાયું તે અંગે સરકારનું શું માનવું છે આ સવાલનો જવાબ આપતા તેમણે કહ્યું કે એક હજાર ખેડૂતો દ્વારા હાઈકોર્ટમાં અરજી કરાઈ છે તે વાત ખોટી છે.

તેમણે કહ્યું, "જો એક હજાર ખેડૂત દ્વારા અરજી થઈ હોય તો અમારી પાસે પણ તેની કૉપી આવવી જોઈએ. અમારી પાસે આવી કોઈ કૉપી નથી આવી. માત્ર પાંચ ખેડૂતો દ્વારા બે કે ત્રણ મહિના પહેલાં હાઈકોર્ટમાં અરજી કરવામાં આવી હતી. હાલમાં આ મામલો કોર્ટમાં હોવાથી હું આ અંગે વધુ જણાવી શકું એમ નથી."

કોર્ટમાં કેસ હોવા છતાં ગુજરાતમાં જમીન સંપાદનની કાર્યવાહી ચાલી રહી છે એ મુદ્દે વાત કરતા કુમારે જણાવ્યું કે કોર્ટે આ મામલે કોઈપણ જાતનો સ્ટે આપ્યો ન હતો. એટલા માટે કામગીરી ચાલુ છે.

પરંતુ કુમારે એવું કહ્યું કે તેઓ ખેડૂતો સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છે અને ઉકેલ લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

ખેડૂતો દ્વારા જિકાને સોગંદનામું મોકલાયું હોવાની વાત અંગે કુમારનું કહેવું છે કે લોકતાંત્રિક દેશમાં દરેક લોકોને વિરોધ કરવાનો હક છે. એટલા માટે ખેડૂતો ઇચ્છે તેને રજૂઆત કરી શકે છે.

'ખેડૂતોનો વિરોધ યોગ્ય છે'

ગુજરાતના ખેડૂતો સરકારનો વિરોધ શા માટે કરી રહ્યા છે એ સવાલનો જવાબ આપતા કુમાર કહે છે, "જો તમારી જમીન જતી હોય, તો તમે પણ વિરોધ કરો."

"ખેડૂતોની માગ યોગ્ય છે પરંતુ તેમના દિમાગમાં અમુક ગેરસમજ છે. અમે તે દૂર કરવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છીએ."

કુમારે કહ્યું, ''આ પ્રોજેક્ટ માટે ગુજરાતથી લઈને મહારાષ્ટ્ર સુધી 7 હજાર પ્લૉટ્સની જરૂરિયાત છે. જે અંતર્ગત 7500...


...ળકો માટે પુખ્ત થવાની બાબત પડકાર સમાન હોય છે પણ પોતાની સખીઓ કરતાં ઝડપથી મોટી થઈ જતી કિશોરી માટે મુશ્કેલી વધારે હોય છે.

હાલમાં જ થયેલા એક અભ્યાસમાં 7,000 સ્ત્રીઓનો 14 વર્ષ સુધી અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

તેમાં ખ્યાલ આવ્યો હતો કે વહેલું અને પ્રથમવાર માસિક આવે તેની પાછળ જવાબદાર પરિબળોમાં ડિપ્રેશનમાં વધારો, અસમતોલ આહાર અને પુખ્તતા વખતના અસામાજિક વર્તનનો સમાવેશ થાય છે.

આ અભ્યાસનાં સહલેખક જેન મેન્ડલ કહે છે, "વહેલા પુખ્ત થઈ જવાના કારણે ઊભી થતી સાયકોલૉજિકલ સ્વાસ્થ્યની સમસ્યા દુનિયાભરમાં જોવા મળી ર... બાકીનો લેખ લખો:

ી ગર્ભવતી બને ત્યારે સુવાવડ વખતે જ મૃત્યુની શક્યતા 110માં એકની હોય છે.

20થી 24 વર્ષની ઉંમર સુવાવડ કરતાં આ જોખમ પાંચગણું વધારે હોય છે.

બાળવયે લગ્નથી ઊભી થતી માનસિક સ્વાસ્થ્યની સમસ્યામાં પણ વધુ સંશોધનની જરૂર છે.

 ઇથિયોપિયામાં થયેલા આવા અભ્યાસમાં ખ્યાલ આવ્યો કે 10 વર્ષની નાની ઉંમરે લગ્ન થઈ જવાના કિસ્સામાં યુવતીઓમાં આપઘાતનું જોખમ વધી જાય છે.

આ સમસ્યાનું એક કારણ એ છે કે છોકરીનો શારીરિક વિકાસ થવા લાગે ત્યારે કુટુંબને ચિંતા પેઠે છે કે તે જાતીય રીતે સક્રિય ના થઈ જાય.

અથવા તેની સાથે ન થવાનું થશે તેવો ભય હોય છે.

તેથી નાની ઉંમરે લગ્ન એ છોકરીની 'સલામતી' માટે છે એમ માની લેવામાં આવે છે.

નિદલ કરિમ કહે છે, "પરિવારો અને સમાજના આવા ભયને કારણે છોકરી મોટી થવા લાગે તે સાથે તેની દુનિયા સિમિત થવા લાગે છે. છોકરીઓને બહુ બહાર જવા સામે મનાઈ કરી દેવામાં આવે છે."

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્વંયસેવી સંસ્થા કેર સાથે સંકળાયેલા નિદલ કરિમ નેપાળ તથા બાંગલાદેશમાં કામ કરે છે, કેમ કે આ દેશોમાં બાળલગ્નોની સમસ્યા વધારે વ્યાપક છે.

કરિમ કહે છે, "છોકરીની જાતીયતા એ તેના સિવાય બીજા પણ માટે ચિંતાનો વિષય બને છે. આમ છતાં છોકરીઓને તેના વિશે ભાગ્યે જ કોઈ જાણકારી આપવામાં આવે છે. તેમના પોતાના શરીર વિશે, પુખ્તતા વિશે અને પ્રજોત્પતિ વિશે તેમને તૈયાર કરવામાં કે સુરક્ષિત કરવા પર ધ્યાન અપાતું નથી."

બાળલગ્નો ઓછાં થતાં હોય તેવા દેશોમાં પણ વહેલી આવી જતી પુખ્તતા સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે.

મિનેસોટામાં રહેતાં ફ્રિલાન્સ લેખક પૌલિન કેમ્પોસ કહે છે કે કિશોરી તરીકે તેની સાથે જાતીય રીતે વ્યવહાર થતો હતો ત્યારે તે અકળાઈ જતી હતી.

તે યાદ કરતાં કહે છે કે આઠ જ વર્ષની ઉંમરે તેણે બી-કેપ પહેરવાનું અને બેગી શર્ટ તથા મોટી સાઇઝના ટ્યુનિક્સ પહેરીને પોતાના અંગોને ઢાંકવાની કોશિશ કરવી પડતી હતી.

 "મને અંદર બહુ વિચિત્ર લાગતું હતું કેમ કે તે ઉંમરે મારા વધતા શરીર સાથે મારું મગજ તાલ મિલાવી રહ્યું નહોતું," એમ તેઓ કહે છે.

કેમ્પોસ માને છે કે મોટા થયા પછી આજે પણ તે અનુભવોને કારણે પોતે બોડી ડિસ્મોર્ફિયા (પોતાના દેખાવ વિશે નકારાત્મક લાગણી) અનુભવે છે.

તેઓ કહે છે, "મને કાયમ એમ લાગ્યા કરે કે હું માંડ માંડ શારીરિક મુશ્કેલીમાંથી બહાર આવેલી છું."

"હકીકતમાં એવું છે નહીં અને મેં છેલ્લાં કેટલાંય વર્ષોમાં વધુ પડતો આહાર અને તે પછી વધુ પડતું ડાયેટિંગ એવું કશું કર્યું નથી. મનમાં એકવાર વાત ઘર કરી જાય પછી...


...ળજી રાખે છે, ખાસ ખોરાક લે છે, તેવી રીતે હું મારી તબિયતને સાચવી રહ્યો છું. ' (મીઠાને પ્રતાપે, 18-19)

રહેણીકરણી

જીવનના અંતિમ સમયગાળામાં 78 વર્ષની વયે ગાંધીજી દૂધ, ખાખરા, રાબ, શાકનો સુપ જેવી ચીજો અને મોસંબી, દ્રાક્ષ જેવાં ફળ લેતા

ભારત આવ્યા ત્યારે તેની ગરીબીનો પૂરો ખ્યાલ ગાંધીજીને ન હતો. પણ એ ખ્યાલ આવ્યા પછી તેમણે ફેંટો તો ઠીક, અંગરખું પણ છોડ્યું ને ફક્ત કચ્છ (ઢીંચણ સુધીની ધોતી) ધારણ કર્યો.

અંગત વ્યવહારમાં તેમની કરકસર પોતાની આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ માટેની હતી, તો જાહેર વ્યવહારમાં કરકસરનો તેમનો આત્યં... બાકીનો લેખ લખો:

વખત આવ્યે પૈસા ખર્ચી પણ જાણતા હતા.

આશ્વાસનના કે મહત્ત્વની બાબતોને લગતા તાર કરતી વખતે તે બાર-પંદર રૂપિયા સુદ્ધાં ખર્ચી નાખતા હતા.

એક વાર નક્કી કરેલા કાર્યક્રમમાં વચ્ચે અણધાર્યું વિધ્ન આવ્યું અને સામાન્ય લોકોને આપેલું વચન પાળી ન શકાય એવી સ્થિતિ ઊભી થઈ ત્યારે તેમણે સ્પેશિયલ ટ્રેન સુદ્ધાં કરી હતી અને રૂ. 1,140 ચૂકવ્યા હતા.

એ વખતે તેમને કશી અવઢવ થઈ ન હતી. સાથીદારોને તેમણે કહ્યું હતું, 'વાઇસરૉયને આપેલો સમય હું જેટલી સખતાઈથી પાળું છું તેટલી જ સખતાઈથી આપણા લોકોને આપેલો સમય પાળવો જોઈએ.' ('બાપુની ઝાંખી', કાકા કાલેલકર, પૃ.104-5)

મોંઘી સાદગી?

આઝાદી પછી તણાવગ્રસ્ત દિલ્હીમાં આવતી વખતે તેમણે ત્યારે ભંગી કોલોની તરીકે ઓળખાતા વિસ્તારમાં રહેવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી.

ત્યાં ગાંધીજી અને તેમના કાફલા માટે કેટલીક ખાસ વ્યવસ્થાઓ કરવામાં આવી,  થોડાં છાપરાં અને તંબુ ઊભા કરવામાં આવ્યાં અને એક કૅમ્પ જેવી વ્યવસ્થા થઈ. ('બાપુની સેવામાં',  પૃ.72-73)

ઘણું કરીને આ સંદર્ભે સરોજિની નાયડુએ એ મતલબનું કહ્યું હતું કે તેમને સાદગીથી રાખવામાં બહુ ખર્ચ થાય છે.

પરંતુ એ ટીપ્પણી ગાંધીજી સાથે છૂટથી રમૂજ કરી શકતાં, તેમને 'મિકી માઉસ' સાથે સરખાવી શકતાં સરોજિની નાયડુએ કરી હતી એ યાદ રાખવું પડે.

બ્રજકૃષ્ણ ચાંદીવાલાએ નોંધ્યું છે કે 1938માં વાઇસરોયને મળીને દિલ્હીથી પાછા જતી વખતે ગાંધીજીની મોટરમાં પંક્ચર પડ્યું.

ત્યારે તો પાછળ આવતા એક અંગ્રેજની મોટરમાં ગાંધીજી સ્ટેશને પહોંચ્યા, પણ ત્યાર પછી તે જ્યાં જતાં ત્યાં ઘણુંખરું એમની મોટર સાથે એક વધારાની મોટર રાખવામાં આવતી. ('બાપુની સેવામાં', પૃ.55)

પરંતુ માઉન્ટબેટને તેમને વિમાનમાં બોલાવ્યા, ત્યારે 'જે વાહનમાં કરોડો ગરીબો મુસાફરી ન કરી શકે તેમાં મારાથી કેમ બેસાય?' અને 'ટ્રેનમાં પણ હું તો મારું કામ સારી રીતે કરી લઉં છું' એમ કહીને ટ્રેનમાં જવાનું નક્કી કર્યું. (બાપુઃ મારી મા, મનુ ગાંધી, પૃ.21)

ગાંધીજી જે ખર્ચ કરતા તે ખર્ચ વ્યક્તિગત નહીં, જાહેર હેતુ અને જાહેર હિત માટેનો હતો

મુસાફરીમાં મનુબહેને બે ખાનાંવાળો ડબ્બો પસંદ કર્યો અને ગાંધીજીએ પૂછ્યું ત્યારે બચાવમાં કહ્યું, 'હું અહીં જ બધું કામકાજ કરું--સ્ટવ પર દૂધ ગરમ કરું, વાસણો સાફ કરું, તેથી આપને તકલીફ પડશે એમ જાણીને મેં બીજા ખાનાનું કર્યું.'

ગાંધીજીએ તેમને કહ્યું હતું, 'કેવો લૂલો બચાવ છે? આંધળો પ્રેમ તે આનું નામ.

તને ખબર છે કે મને ઍરોપ્લેન ઉપરાંત સ્પેશિયલ...


...ળતા ખનીજને ખરીદનારા ઓછા લોકો હતા. કેમ કે તેની ગુણવત્તા કર્ણાટકામાંથી મળતા કાચા લોખંડની ગુણવત્તાથી ઓછી હતી."

પણ રેડ્ડી બ્રધર્સે જે ગુણવત્તાના ખનીજની નિકાસ કરી તે આંધ્ર પ્રદેશમાંથી મળતા ખનીજ કરતાં સારી હતી.

રેડ્ડીનું બિઝનેસ મોડેલ

સુપ્રીમ કોર્ટની પર્યાવરણ સંબંધિત પીઠે એક સમિતિની રચના કરી. આ સમિતિએ ઘણા સમય બાદ આ બાબત શોધી કાઢી.

હીરેમઠ કહે છે, "રેડ્ડી બ્રધર્સ તેમની આંધ્ર પ્રદેશની ખાણમાંથી ઘુસીને કર્ણાટકમાં સ્થિત ખાણમાંથી ખનન કરતા હતા."

"આ ખાણ બેલ્લારીની કંપની પાસે હતી અને આંધ્ર પ્રદેશ પાસે આવેલી... બાકીનો લેખ લખો:

કાર્યવાહી થઈ શકતી હતી."

વીરુપક્ષપ્પા કહે છે, "રાજકીય રીતે જનાર્દન રેડ્ડી એક રણનીતિકાર છે પણ ક્યારેક ક્યારેક તેઓ યોગ્ય કે અયોગ્યની પરવાહ કર્યા વગર નિવેદનબાજી કરી નાખે છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ળતું. મેદાન પણ જોઈએ એટલી સંખ્યામાં નથી પણ બીસીસીઆઈ અને સૌરાષ્ટ્ર ક્રિકેટ ઍસોસિયેશન ઘણો ટેકો કરી રહ્યાં છે. તેમનું યોગદાન પણ ઘણું લાભદાયી થઈ રહ્યું છે."

"વર્ષ 2006 પહેલાં મહિલા ક્રિકેટનું અલગ બોર્ડ હતું પણ પછી તેને બીસીસીઆઈમાં ભેળવી દેવાયું. ત્યાર પછી બીસીસીઆઈ મહિલા ક્રિકેટનું સંચાલન કરે છે."

'અમે પતિ-પત્ની બંને ક્રિકેટમાં સક્રિય છીએ'

આ દરમિયાન બીબીસીએ રાજકોટમાં રહેતા નંદિતા અઢિયાના પતિ કૌશીક અઢિયા સાથ પણ વાતચીત કરી.

તેમણે કહ્યું કે તેઓ ખુદ સ્પોર્ટમાં રસ ધરાવે છે અને બંને પતિ-પત્ની સ્પોર્ટ્સમ... બાકીનો લેખ લખો:

ઑસ્ટ્રેલિયન વીમૅન ક્રિકેટ ટીમનાં લાયઝન ઑફિસર પણ રહી ચૂક્યાં છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ળવી જોઈએ તે આ પ્રકારના લીલા દુષ્કાળના સમયમાં શક્ય બનતું નથી.”

પાલભાઈ અને રાજુભાઈ બંને ખેડૂતઆગેવાનો હાલ રાજ્યમાં સર્જાયેલી પરિસ્થિતિને લીલા દુષ્કાળની પરિસ્થિતિ ગણાવે છે.

સૂકો દુષ્કાળ એટલે શું?

પાકનુકસાની

સૂકા દુષ્કાળ વિશે વાત કરતાં રાજુભાઈ કરપડા જણાવે છે, “અગાઉની ગણતરી પ્રમાણે જ્યારે સતત 28 દિવસ સુધી વરસાદ ન પડે ત્યારે તેવી પરિસ્થિતિને સૂકા દુષ્કાળની પરિસ્થિતિ કહેવામાં આવતી હતી. હાલ સૂકા દુષ્કાળ માટે પણ તાલુકાને એકમ તરીકે ગણવામાં આવે છે.”

સૂકા દુષ્કાળ વિશે વાત કરતાં પાલભાઈ જણાવે છે, “જ્યારે ... બાકીનો લેખ લખો:

જ્યારે એરંડાનો પાક સાવ નિષ્ફળ ગયો છે. અતિવૃષ્ટિને કારણે તો આ પાકના વાવેતર માટે કરેલ તમામ ખર્ચ માથે પડ્યો છે.”

સરકાર પાસેથી ખેડૂતોને નથી કોઈ આશા

નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં જ ગુજરાત સરકારે ખરીફ પાક માટે વડા પ્રધાન પાકવીમા યોજનાના સ્થાને મુખ્ય મંત્રી કિસાન સહાય યોજના જાહેર કરી હતી.

આ યોજના અંતર્ગત પણ ચાર હેક્ટરની મર્યાદામાં અતિવૃષ્ટિ, અનાવૃષ્ટિ અને કમોસમી વરસાદને કારણે ખેડૂતોને થયેલ પાકનુકસાની અંગે એક લાખ રૂપિયા સુધીનું વળતર ચૂકવવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

હાલ સર્જાયેલી લીલા દુષ્કાળની પરિસ્થિતિમાં ખેડૂતો અને ખેડૂતઆગેવાનોને સરકાર તરફથી કોઈ પણ જાતની મદદ મળશે તેવી આશા દેખાતી નથી.

નવી યોજના અનુસાર દક્ષિણ ગુજરાત સિવાયના ગુજરાતના વિસ્તારો માટે સતત 48 કલાકમાં 25 ઇંચ કરતાં વધુ વરસાદ પડે તો અતિવૃષ્ટિને કારણે ખેડૂતોને નુકસાન થયેલું માની હેક્ટરદીઠ 25 હજાર રૂપિયાની મર્યાદામાં સહાય કરવાનું ઠરાવવામાં આવ્યું છે. આ સહાય પણ ચાર હેક્ટર સુધીની મર્યાદામાં જ મળી શકશે.

આ યોજના હેઠળ કોઈ પણ પ્રકારની સહાય અસરગ્રસ્ત ખેડૂતોને નહીં મળે એ વાત નક્કી હોવાનું ખેડૂત વનરાજભાઈ ટીકર જણાવે છે.

તેઓ કહે છે કે, “સરકારે અગાઉ થયેલ નુકસાનના પૈસા હજુ સુધી ખેડૂતોને નથી ચૂકવ્યા તો તાજેતરમાં થયેલ નુકસાનના તો ક્યાંથી ચુકવાશે?”

“અત્યારની યોજના પ્રમાણે તો સરકારે કોઈ ચૂકવણી કરવાનું બનશે જ નહીં, બધું નુકસાન ખેડૂતે જ ભોગવવાનું આવશે.”

અન્ય એક ખેડૂત અશોકભાઈ જણાવે છે કે આ યોજના અંતર્ગત કોઈ પણ જાતની સહાય ખેડૂતોને નહીં કરાય.

તેઓ આ યોજનામાં સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલા માપદંડોને અવાસ્તવિક ગણાવતાં કહે છે, “હાલ બે દિવસમાં 17 ઇંચ વરસાદ પડ્યો ત્યારે ખેતરોમાં ઘૂંટણસમાં પાણી ભરાઈ ગયાં છે. આમ, જો સરકારે નક્કી કરેલા માપદંડ અનુસાર વરસાદ પડે તો તો ખેતરો સાવ ધોવાઈ જાય. આ માપદંડ અવાસ્તવિક અને ખેડૂતોના હિતમાં નથી તે દેખાઈ આવે છે.”

સરકારની આ યોજનાને ખેડૂતો માટે અન્યાયપૂર્ણ ગણાવતાં પાલભાઈ આંબલીયા જણાવે છે, “આ યોજના છળકપટ અને ષડ્યંત્રવાળી છે. સરકાર ખેડૂતને કંઈ જ નથી આપવું એવું સીધેસીધું નથી કહી શકતી એટલે તે માત્ર દેખાડો કરવા માટે આ યોજના લાવી છે. જે સાવ નિરર્થક છે."

"ઊલટું ખેડૂતોના હક અને અધિકાર માટેની યોજના પાકવીમા યોજના નાબૂદ કરી દીધી છે, આ પગલું સરકાર ખેડૂતોનું કેટલું ભલું ઇચ્છે છે તે કહી આપે છે.”

'વરસાદ સરકારના હાથમાં નથી'

ગુજરાત ભાજપના કિસાનમોરચાના પ્રમુખ બાબુભાઈ જેબલિયા...


...ળવો જોખમકારક છે."

"આત્મઘાતી હુમલો કે આત્મહત્યા એ હતાશાની પરાકાષ્ઠા છે, સૌથી છેવટે માણસ આ પગલું ભરે."

"હવે માણસ જયારે સખત ગુસ્સાભર્યા વાતાવરણમાં હોય, ત્યારે તાત્કાલિક શાંત તો ના જ થઈ શકે. એટલા માટે જ તેમના પરિવારોમાં લડાઈઓ થવી સ્વાભાવિક છે."

"ક્યારેક પરિવારને સમય ના આપી શકવાને લીધે પણ એ તણાવ અનુભવતા હોય છે. વાલીપણાની ફરજો યોગ્ય રીતે પૂર્ણ ના કરી શકવાને કારણે પણ તેમનામાં હતાશા આવી જતી હોય છે. છેવટે જયારે સરકાર હકારાત્મક વલણ ના આપી શકે ત્યારે મનુષ્ય બધી આશાઓ છોડી દે છે.”

શું છે ઉપાયો?

ભીમાણી જ... બાકીનો લેખ લખો:

વ્યક્તિના સ્વાસ્થ્ય સંભાળ માટે અગત્યનું પરિબળ છે. સાથે જ પરિવાર સાથે વાતચીત થતી રહે, તેમના સંપર્કમાં રહે તો નોકરીનું ભારણ પણ ઘણા ખરા અંશે નાબૂદ થઈ શકે છે."

આ મામલે ડીજીપી શિવાનંદ ઝાનો સતત અલગ-અલગ પ્રકારે સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કરવા છતાં વાત થઈ શકી નહોતી.

જ્યારે  ગુજરાતના ગૃહ રાજ્ય મંત્રી પ્રદિપસિંહ જાડેજાએ આ મામલે કોઈ પણ પ્રકારની ટિપ્પણી કરવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ળાએ આજે (શુક્રવારે) બપોરે દોઢ વાગ્યા સુધી બહુમત સાબિત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.

વજુભાઈ વાળાએ મુખ્ય મંત્રીને પાઠવેલા પત્રમાં કહ્યું કે પ્રાથમિક ધોરણે તમે બહુમત ગુમાવી દીધો છે એમ જણાય છે.

ગૃહની કાર્યવાહી આ રીતે ન ચાલી શકે તેવું કારણ આપી રાજ્યપાલે આજે બપોરે દોઢ વાગ્યા સુધીમાં બહુમત સાબિત કરવાનો આદેશ કર્યો છે.

ગઈકાલે વિશ્વાસ મતની ચર્ચા દરમિયાન કૉંગ્રેસ અને જેડીએસે ભાજપે એમના ધારાસભ્ય શ્રીમંત પાટિલનું અપહરણ કર્યું હોવાની વાત કરી જેને લઈને ગૃહમાં ભારે હંગામો પણ થયો.

લોકસભામાં સ્વચ્છ છબી ધરાવનારની સા... બાકીનો લેખ લખો:

થી.

ઇલ્હાન ઓમર, રાશિદા તાલિબ, ઍલેક્સાંદ્રિયા ઓકાસિયો કોર્તેજ અને આયાના પ્રેસ્લે એ ચાર મહિલા સાંસદો ગત વર્ષ નબેમ્બરમાં ચૂંટાયેલાં છે અને તેઓ ચારે અપ્રવાસી કાળા અમેરિકન સાંસદ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ળામાં પરિવર્તિત થઈ ગયું તેની ઊંડી સમજ આપતો અહેવાલ રજૂ થશે.

દુનિયાભરમાં ફેલાયેલા બીબીસી ટીવી, રેડિયો અને ઑનલાઇન નેટવર્કના પત્રકારોના અનુભવો અને કુશળતાને આધારે તૈયાર થયેલા અહેવાલો પણ શ્રેણીમાં આવરી લેવાશે.

કાર્યક્રમો અને ડૉક્યુમેન્ટરીઝ

ગ્લૉબલ: દિલ્હીથી, 12થી 15 નવેમ્બર

બીબીસી વર્લ્ડ ન્યૂઝનો વૈશ્વિક કાર્યક્રમ ભારતના માર્ગો પરથી રજૂ કરશે મેથ્યૂ અમરોલીવાલા, જેઓ સ્થળ પરની તપાસ કરશે કે ફેક ન્યૂઝ વાઇરલ થાય ત્યાર પછી ખરેખર શું થતું હોય છે અને કઈ રીતે સત્યનો ભોગ લેવાઈ જતો હોય છે.

તેઓ વિશ્વની ટેકન... બાકીનો લેખ લખો:

િંસાની વિગતો એકઠી કરી છે.

બીબીસી.કોમ

શું થયું જ્યારે વોટ્સઅપને કારણે ભારતનું એક ગામ હિંસક ટોળું બની ગયું, 12 નવેમ્બર

નિલોત્પલ અને અભિષેકની કહાની. વોટ્સઅપની અફવાને કારણે બે યુવાનોને બાળકો ચોરતી ટોળકીના ગણીને કેવી રીતે તેમની હત્યા થઈ તેના વિશેની મિનિ-ડૉક્યુમેન્ટરી.

બીબીસી વર્લ્ડ ન્યૂઝ, બીબીસી.કોમ

ભારતમાં ફેક ન્યૂઝ ફેલાવનારા છે કોણ, 12 નવેમ્બર

BBCના પત્રકાર વિનીત ખરેએ કેટલાક એવા લોકોની મુલાકાત લીધી, જેઓ ફેસબૂક પેજ અને વેબસાઇટના માધ્યમથી ભારતભરમાં સતત ફેક ન્યૂઝ ફેલાવતા હોવાનું કહેવાય છે.

બીબીસી વર્લ્ડ ન્યૂઝ, બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસ ટીવી અને સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરવા માટે #BeyondFakeNews, BBC Beyond Fake News પ્રોજેક્ટ તથા તેના કાર્યક્રમો અંગે, તથા 12 નવેમ્બરે જાહેર થઈ રહેલા સંશોધનની વિગતો માટે વધુ માહિતી મેળવવા tess.colley@bbc.co.uk અથવા jyoti.priyadarshi@bbc.co.uk પર ઇ-મેઇલ મોકલી શકો છો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ળી હતી, તેણે જ મને ફાર્મિંગ્ટન યુનિવર્સિટી વિશે જણાવ્યું હતું."

"મારી પાસે કોઈ અન્ય વિકલ્પ નહોતો એટલે મેં પ્રવેશ મેળવી લીધો. કામ ચાલુ રાખવા અને માસ્ટર ડીગ્રી મેળવવા માટે કોઈ પણ કૉલેજમાં પ્રવેશ લેવાનો હતો."

વીરેશ એ પણ જણાવે છે કે તેમણે કૉલેજને ક્લાસીસ વિશે પૂછપરછ પણ કરી હતી પરંતુ તેમને કોઈ જવાબ મળ્યો ન હતો.

આ દરમિયાન તેમણે 2017માં એચ-1 વિઝા માટે અરજી કરી દીધી હતી.

લૉટરી સિસ્ટમ દ્વારા તેમની પસંદગી પણ થઈ ગઈ પરંતુ દસ્તાવેજોની તપાસને લીધે તેમની અરજીને લાંબાગાળા સુધી અટકાવી રખાઈ.

29 જાન્યુઆર... બાકીનો લેખ લખો:

હતી

ઘણી તેલુગુ ફિલ્મોમાં આજકાલ એવું જોવા મળે છે કે મિડલ ક્લાસનો દરેક તેલુગુ પરિવાર ઓછામાં ઓછા પોતાના એક બાળકને અમેરિકા મોકલવા ઇચ્છે છે.

હૈદરાબાદનાં સુધા રાણીનાં બંને બાળકો પુત્ર અને પુત્રી, અમેરિકામાં રહે છે.

તેમનાં અનુસાર બાળકોને વિદેશ મોકલવા એ હવે સામાજિક પ્રતિષ્ઠાની વાત બની ગઈ છે.

જોકે, તેઓ કહે છે, "અમે તેમના ઉચ્ચશિક્ષણ માટે લોન લીધી હતી. અમે એવું તેમના સારા ભવિષ્ય માટે કર્યું હતું, નહીં કે સામાજિક પ્રતિષ્ઠા માટે જે આજકાલ અમેરિકા જવાનાં સપનાં સાથે જોડાયેલી છે."

સુધા રાણી એમ પણ જણાવે છે કે અમેરિકામાં રહેનારા યુવકોને લગ્ન માટે સારા સંબંધ આવે છે.

આનાથી અંદાજ બાંધવો મુશ્કેલ નથી કે વીરેશ શા માટે ઝડપથી અમેરિકા જવા ઇચ્છે છે.

તેઓ જણાવે છે, "પોતાના ઘરના સપનાને પૂરું કરવા અને માતાપિતાની સંભાળ રાખવા માટે મારે કેટલાંક વર્ષ અમેરિકામાં રહેવું પડશે."

"હું ત્યાં વસી જવા નથી માંગતો. હું પ્રયત્ન કરીશ કે કોઈક રીતે આવતા વર્ષે ત્યાં જઈ શકું."

આગળ, અમેરિકામાં ધરપકડ કરવામાં આવેલા વિદ્યાર્થીઓની મદદ તેલંગણા ઍસોસિએશન(એટીએ) કરી રહ્યું છે.

600માંથી 180 વિદ્યાર્થીઓની ધરપકડ

ડેટ્રાયટથી એટીએના નિયામક વેંકટ મૈંથેનાએ બીબીસી તેલુગૂને જણાવ્યું કે અટકાયત કરાયેલા તમામ વિદ્યાર્થીઓને કાયદાકીય મદદ ઉપલબ્ધ કરાવવા માટે તેમની સંસ્થા રેડી સમોના અને એડવર્ડ બાજોકાને વકીલ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે.

જે વિદ્યાર્થીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે એમાં મોટાભાગના તેલંગણા અને આંધ્ર પ્રદેશના તેલુગુભાષી છે.

વેંકટ એ પણ જણાવે છે કે આ યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓમાંથી મોટાભાગનાએ તેને એક વિકલ્પ તરીકે પસંદ કરી હતી જેથી પહેલા દિવસથી કરીક્યુલમ પ્રેક્ટીકલ ટ્રેનિંગ(સીપીટી) મેળવી શકે.

ડે વન સીપીટી, વાળી કૉલેજોમાં પ્રવેશના દિવસે જ વિદ્યાર્થીઓને કામ કરવાની પરવાનગી મળી જાય છે.

આ એવા અભ્યાસક્રમ હોય છે જેમાં કૅમ્પસની બહાર કામ કરવાની પરવાનગી હોય છે.

વેંકટ મૈંથેના હાલની સ્થિતિ વિશે જણાવે છે, "9 ઑગષ્ટ, 2018ના દિવસે પાઠવેલો મેમો સ્પષ્ટ જણાવે છે કે એક સમાન ડિગ્રીમાં પ્રવેશનો મતલબ પહેલા દિવસથી સીપીટી મળી જાય એ નથી, જ્યારે ત્યાં પ્રવેશ મેળવનારા 99 ટકા વિદ્યાર્થી એવું જ ઇચ્છતા હતા."

"હવે અમેરિકન નાગરિકતા અને ઇમિગ્રેશન સેવાએ આવા વિદ્યાર્થીઓને 180 દિવસની અંદર દેશ છોડવા કહ્યું છે, એવું નહી કરવાની હાલતમાં તેમને આગામી ત્રણ વર્ષ સુધી અમેરિકામાં ફરી...


...ળીને એક ગુપ્ત કાવતરા હેઠળ દફન કરી નાખ્યા હતા.

તેનું કારણ એ હતું કે આંબેડકરના વિચારોને માનવાનો અર્થ વર્ણ વ્યવસ્થાને ત્યાગવી એવો થાય, પણ વર્ણ વ્યવસ્થા તો હિન્દુ ધર્મનો આધાર છે.

આંબેડકરે લખેલાં 'અનાયલેશન ઓફ કાસ્ટ', 'રિડલ્સ ઓફ હિન્દુઇઝમ' અને 'હૂ વેર ધ શુદ્રઝ?'

પુસ્તકો વાસ્તવમાં એવા મહાગ્રંથો એવાં નામ છે, જે આપણને સ્કૂલ, કોલેજ કે કોર્સમાં કોઈ પ્રોફેસર જણાવ્યું નથી.

તેનું કારણ એ છે કે આ પુસ્તકોમાંની ઘણી વાતો હિન્દુ સમાજની પાયાની માન્યતાઓને તાર્કિક રીતે પડકારે છે.

આપણને જણાવે છે કે ધર્મના નામે... બાકીનો લેખ લખો:

ે જવાહરલાલ નહેરુ તેમનો આદર ન કરતા હોય તો તેનો કોઈ દાખલો મળતો નથી.

આંબેડકર દેશના પહેલા ન્યાય પ્રધાન હતા, પણ નહેરુએ આંબેડકર કે તેમના વિચારોને ખાસ મહત્ત્વ આપ્યું હોય એવું પણ જોવા મળતું નથી.

આઝાદ ભારતમાં આંબેડકરને તેમનું સાચું સ્થાન કોઈ સ્વૈચ્છાથી ક્યારેય આપ્યું નથી.

આજે રાષ્ટ્રીય સ્તરે આંબેડકરની વાત થઈ રહી છે તેનું કારણ તેમને માનતા લોકોના સંઘર્ષનું પરિણામ છે.

દલિતોની રાજકીય તાકાતનું સન્માન

ભલું થજો કાંશીરામનું. તેમણે દલિતોને રાજકીય શક્તિ ન બનાવ્યા હોત તો આજે આંબેડકરનું નામ લેનારું કોઈ ન હોત.

આંબેડકરના સૌથી મોટા યોગદાન અનામતને કારણે જેમ-જેમ દલિતો સશક્ત થયા છે, તેમ-તેમ આંબેડકરનું મૂલ્ય પણ વધ્યું છે.

તેઓ મહાન તો હતા જ, પણ તેમનું મૂલ્ય વધવાનું કારણ એ છે કે તેમને મહાન ગણતા લોકોનો ભરોસો જીતવો એ હવે રાજકીય મજબૂરી બની ગયું છે.

કોંગ્રેસે દલિતો અને મુસ્લિમોને લાંબા સમય સુધી એકસાથે સાધી લીધા હતા.

મુસલમાનો પણ તેને પોતાનો પક્ષ ગણતા હતા અને ગાંધીજીનો વારસો વેચીને દાયકાઓ સુધી કામ ચાલતું રહ્યું. આંબેડકરની જરૂર જ ન પડી.

60 કે 70ના દાયકામાં મોટી થયેલી પેઢીએ આંબેડકરનું નામ ભાગ્યે જ સાંભળ્યું હશે, કારણ કે ત્યારે કોઈ કાંશીરામ ન હતા, જે દલિતોને સમજાવે કે કોઈ જમીનદાર કે પૂજારીનો મત જેટલો કિંમતી છે એટલો જ કિંમતી તમારો મત પણ છે.

ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર અન્યાયના ભયાનક અંધકાર વિરુદ્ધના એકાકી સંઘર્ષનું નામ છે. તેનો મર્મ ગાંધીવાદીઓ, ડાબેરીઓ અને બીજું કોઈ સમજી શક્યું નથી.

આંબેડકરે દલિતોના દમન-શોષણ તથા અત્યાચારની સામાજિક સ્વીકૃતિ અને તેને હિન્દુ ધર્મની વર્ણ વ્યવસ્થાથી મળતી કાયદેસરતા સામે આકરા સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

દલિતો સાથેના અન્યાયને મોટાભાગના લોકો સંસ્કૃતિ, સામાજિક વ્યવસ્થા અને ધર્મ માનતા રહ્યા હતા. તેને ઈસુ ખ્રિસ્તના જન્મ પહેલાં ક્યારેક ગૌતમ બુદ્ધે પડકાર્યો હતો.

વચ્ચે કબીર, રૈદાસ, બાબા ફરિદ અને નાનક જેવા અનેક સંતો જણાવતા રહ્યા હતા કે આ નાત-જાત બનાવટ છે.

પછી આવેલા આંબેડકરે વેદ-પુરાણોના ગહન અધ્યયન બાદ એ જ વાતોને તર્ક તથા સત્યની નવી ધાર આપી હતી.

ગાંધીજી, આંબેડકર અને પૂણે પેક્ટ

આંબેડકર અને ગાંધી વચ્ચે દલિત મતદાર મંડળના મુદ્દે જે મતભેદ હતા એ વિશે વાંચવાથી આશ્ચર્યચકિત થઈ જવાય છે.

આંબેડકર અને ગાંધીજીની વિચારધારા કેટલી અલગ હતી એ સમજાય છે.

અલગ મતદાર મંડળના મુદ્દે ગાંધીજીએ આમરણાંત ઉપવાસ કર્યા હતા અને તેના દબાણમાં આંબેડકરે...


...ળીમળીને જીત મેળવી શકાય તેમ છે."

વારાણસી ભારતનાં એ તમામ શહેરો જેવું છે જ્યાં મંદિરો અને મસ્જિદોમાં ભારે ભીડ જમા થાય છે.

આથી દેશભરના જિલ્લાઓમાં પ્રશાસનિક અધિકારીઓ માટે આવનારા દિવસોમાં પડકારો હોવા સ્વાભાવિક છે.

ગત બે મહિનામાં દિલ્હી સહિત મુંબઈ અને ઘણી જગ્યાએ પોલીસકર્મીઓ કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થયા છે.

મહારાષ્ટ્રમાં અત્યાર સુધીમાં 25 પોલીસકર્મીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે અને 2211 પોલીસકર્મીઓ આ વાઇરસથી સંક્રમિત થયા છે.

તાજેતરમાં એક પોલીસકર્મીનું મૃત્યુ કોવિડ-કૅર સેન્ટરમાંથી ડિસ્ચાર્જ થયાના કેટલાક કલાકો ... બાકીનો લેખ લખો:

ફેલાવી દે તો શું કરીશું? કોઈ આ સવાલનો જવાબ નથી આપતું. આ કારણે સરકારે પ્રેસ-કૉન્ફરન્સ કરવી બંધ કરી દીધી છે."

તેઓ કહે છે, "હૉસ્પિટલોની અંદર પ્રશાસક પોતાનો ગુસ્સો ડૉક્ટરો પર કાઢે છે, ડૉક્ટરો નર્સિંગ સ્ટાફ પર અને નર્સિંગ સ્ટાફ તેમની નીચેના વ્યક્તિ પર ગુસ્સો કાઢે છે, કેમ કે બે મહિનાથી સતત કામ કરવાને કારણે લોકો માનસિક અને શારીરિક રીતે થાકી ગયા છે."

"કોઈને કદાચ એ વાતનો અંદાજ નહીં હોય કે પીપીઈ સૂટમાં કામ કરવું કેટલું મુશ્કેલ છે. તમે આમાં છ કલાકથી વધુ સમય સુધી પાણી પીધા કે ખાધા વિના કામ કરો છે. વધતી ગરમીમાં કામ કરવું મુશ્કેલ થઈ જાય છે, કેમ કે તમે પાણી પીવો કે નહીં. ગરમીને કારણે તમે પીપીઈ કિટમાં પરસેવાથી નહાતા રહો છો. ગત બે મહિનામાં ઘણા લોકોનું વજન ઊતરી ગયું છે."

"હવે લૉકડાઉન ખૂલી રહ્યું છે એ દેશ માટે સારું પણ છે, પરંતુ હૉસ્પિટલોની હાલત આવનારા દિવસોમાં કેવી થશે એ અમે જાણતા નથી."

લૉકડાઉન ખૂલતાં પહેલાં જ મુંબઈની હૉસ્પિટલોમાં વ્યવસ્થા ખોરવાતી નજરે ચડે છે.

હાલમાં આવેલા મીડિયા રિપોર્ટથી જાણવા મળ્યું છે કે મુંબઈની હૉસ્પિટલોની હાલત કેટલી ખરાબ છે.

બ્લૂમબર્ગમાં પ્રકાશિત એક રિપોર્ટ મુંબઈની હૉસ્પિટલોની હાલતને વિસ્તારથી દર્શાવે છે.

આ રિપોર્ટમાં એ વીડિયોનો પણ ઉલ્લેખ છે, જેમાં મુંબઈની લોકનાયક હૉસ્પિટલના વૉર્ડમાં જીવતાં કોવિડના દર્દીઓની સાથે પથારીઓ પર મૃતદેહ રાખેલો દર્શાવાયો છે.

આ મામલો સામે આવતા હૉસ્પિટલના ડીનને બદલી દેવાયા છે.

તેમજ કિંગ ઍડવર્ડ સ્મારક હૉસ્પિટલની ગૅલરીમાં મૃતદેહો પડ્યા હોવાની તસવીરો સામે આવી હતી.

નાનાં શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારની સ્થિતિ ખરાબ

પ્રવાસી મજૂરો ગામમાં પહોંચ્યા બાદ એવી આશંકા વ્યક્ત કરાઈ રહી છે કે આ વાઇરસ ગ્રામીણ વિસ્તાર સુધી પણ પહોંચી ગયો છે.

ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથ કહી ચૂક્યા છે કે મુંબઈથી પરત ફરેલા 75 ટકા શ્રમિકો અને દિલ્હીથી આવેલા 50 ટકા શ્રમિકો કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત છે.

ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર અનુસાર, કમસે કમ 25 લાખ શ્રમિકો અન્ય રાજ્યોમાંથી ઉત્તર પ્રદેશ પાછા ફર્યા છે.

આ સાથે જ ઘણા પ્રવાસી મજૂરો પગપાળા પોતાનાં ગામોમાં પહોંચી ચૂક્યા છે.

આથી જો ગામડાંમાં કોરોના વાઇરસ ફેલાય તો સરકાર સામે નવા પડકારો ઊભા થઈ શકે છે.

ઉત્તર પ્રદેશની જેમ બિહારમાં પણ લાખો પ્રવાસી શ્રમિકો-કામદારો પોતપોતાના વિસ્તારમાંથી નીકળીને ગામ પહોંચ્યા છે.

બીબીસી માટે નીરજ પ્રિયદર્શી સાથે વાત કરતાં બિહારની...


...ળે ભેગા થવા પર પ્રતિબંધ મૂકે છે."

તેઓ માને છે કે આ કલમને કારણે સામાન્ય લોકોમાં પણ પોલીસનો ભય વધી ગયો છે.

ભાવસાર વધુમાં કહે છે, "આ કાયદો ઘણા સમયથી લાગુ થયેલો છે, માટે લોકો પોલીસને સવાલ કરવાને બદલે તેમની દરેક વાતને માની લે છે. જેને કારણે સામાન્ય માણસ વધુ ને વધુ પરેશાન થઈ રહ્યો છે."

રાજકીય વિશેષજ્ઞ ઘનશ્યામ શાહનું માનવું છે કે દિવસે ને દિવસે લોકોના વિરોધ કરવા માટેની જગ્યા ઓછી થતી જાય છે.

"જે લોકો વિરોધ કરે છે તેમનો અવાજ દબાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે. વિરોધનો કાર્યક્રમ કોઈ જાહેરસ્થળ પર હોય કે પછી ... બાકીનો લેખ લખો:

ને સરકાર પોલીસ દ્વારા આ કાયદાનો દુરુપયોગ થઈ શકે એ માટેનો માર્ગ ખુલ્લો કરી આપવા પ્રયત્ન કરી રહી છે.

યોગેશ રવાણી આ વાત અંગે વધુ સ્પષ્ટતા કરતાં જણાવે છે કે, "આ સુધારાની અસર માત્ર રાજકીય પક્ષો પર જ પડશે એવું નથી. સરકાર સામે પોતાની માગણી રજૂ કરવા પ્રદર્શન યોજનાર દરેક વ્યક્તિને આની અસર થઈ શકે છે. "

"પહેલાંની જોગવાઈમાં મોટી સંખ્યામાં આવા કેસ નહોતા થઈ શકતા પરંતુ હવે પોલીસ આ કાયદાની કલમનો ઉપયોગ કરીને એવું કરી શકશે."

જોકે, તેઓ જણાવે છે કે આ સુધારો ભલે ધારાસભામાં બહુમતીથી પસાર કરવામાં આવ્યો હોય પરંતુ રાજ્યપાલ જ્યારે તેને મંજૂરી આપશે ત્યારે જ નવી જોગવાઈ અનુસાર કાર્યવાહી કરી શકાશે.

કોર્ટ આ અંગે દખલ કરી શકશે?

ગુજરાત સરકારે CrPCમાં સુધારો કર્યો, તેનો ખરો હેતુ શું છે?

CrPCમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા કરાયેલા સુધારા અંગેના કાયદાકીય પાસા અંગે વધુ ચોખવટ મેળવવા માટે ગુજરાત હાઈકોર્ટના વકીલ બાબુભાઈ માંગુકીયાનો સંપર્ક સાધ્યો હતો.

તેમણે તાજેતરમાં કરાયેલા સુધારા અંગે વાત કરતાં કહ્યું કે, "આ સમગ્ર મુદ્દો લૅજિસ્લેટિવ પાવર અંગેનો છે. કોઈ પણ કાયદાને નૈતિકતાના માપદંડ આધારે મૂલવી શકાય નહીં. ફોજદારી અધિકારક્ષેત્રમાં આવતા કાયદાઓમાં ફેરફાર કે સુધારો કરવાની ધારાસભાને સત્તા છે."

"હાલમાં કાયદાની જોગવાઈ પ્રમાણે આવા કેસમાં મૅજિસ્ટ્રેટની અદાલતમાં ફરિયાદ કરવામાં આવતી હતી. પરંતુ હાલના સુધારા મુજબ આવા ગુનાઓને પણ પોલીસ અધિકારના ગુનામાં સમાવી લેવાયા છે."

"તેમજ રાજ્ય સરકાર પાસે આ બાબતમાં સુધારો કરવાની સત્તા હતી. તેમના આ પગલાને નૈતિકતા કે જાહેર નીતિના આધારે મૂલવી ન શકાય. જો આ સુધારા અંગે કોર્ટની શરણે જવામાં આવે તો કોર્ટમાં સીધો એ જ પ્રશ્ન આવશે કે રાજ્ય સરકાર પાસે આવો સુધારો કરવાનો અધિકાર છે કે કેમ?"

ઍડ્વોકેટ માંગુકીયા આ અંગે આગળ વાત કરતાં કહે છે કે, "આ સુધારા અંગે કોર્ટમાંથી કોઈ રાહત ન મળી શકે. જોકે, પ્રદર્શનો થકી ધારાસભા પર આ સુધારો પાછો ખેંચવાના પ્રયત્ન જરૂર થઈ શકે. પરંતુ હાલ કોર્ટ આ મુદ્દે કશું કરી શકે નહીં."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વ ફેબ્રુઆરીમાં 80 રૂપિયે કિલો હતો.

ખેડૂતોને એક કિલોનો મરઘો ઉછેરવામાં 80 રૂપિયાનો ખર્ચ થતો હોય છે ત્યારે ઉપરોક્ત પરિસ્થિતિમાં તેમની હાલતની કલ્પના કરી શકાય.

પોલ્ટ્રી સૅક્ટરમાં કામ કરતા ખેડૂતોએ કોરોના વાઇરસના રોગચાળા બાદ બીજા બિઝનેસ મોડેલ બાબતે વિચારવું પડશે.

ડેરી ઉદ્યોગની તસવીર

પોલ્ટ્રીની માફક દૂધના ભાવમાં પણ ઘટાડો નોંધાયો છે.

ફેબ્રુઆરીમાં દૂધનો ભાવ પ્રતિલિટર 45-50 રૂપિયા હતો, જે હવે ઘટીને 30-35 રૂપિયા થઈ ગયો છે.

વહીવટી તંત્રે લાદેલાં નિયંત્રણોને કારણે અને માગમાં ઘટાડાને લીધે મિલ્ક પ્રોસ... બાકીનો લેખ લખો:

તી હોય છે.

આ ખેડૂતો, કોરોના વાઇરસનો રોગચાળો ફેલાવાને કારણે લાદવામાં આવેલા લૉકડાઉનમાંથી રાહત મળવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વ મહિના સુધી ચાલેલા આ કેસ પર નજર રાખી.

નિર્ણય આવવાના થોડા દિવસની અંદર જ મેહદી અને એલને લખનૌની ટ્રેન પકડી લીધી. બન્ને ઉત્તર ભારતના આ જ શહેરમાં મોટા થયાં હતાં.

મેહદીએ લખનૌની સ્થાનિક સરકારમાં નોકરી પ્રાપ્ત કરવા ઘણા પ્રયાસ કર્યા. તેઓ અહીં સ્થાનિક કલેક્ટર રહી ચૂક્યા હતા.

તેમણે પોતાનું પેન્શન મેળવવા ઘણા પ્રયાસ કરવા પડ્યા, પરંતુ કંઈ થઈ ન શક્યું.

એક જમાનામાં મેહદીએ એક પત્ર લખીને મહારાણી વિક્ટોરિયા પ્રત્યે પોતાનો પ્રેમ વ્યક્ત કર્યો હતો અને ત્યારે ખરેખર અસ્તિત્વમાં આવી રહેલી ભારતીય કૉંગ્રેસને ભારત મા... બાકીનો લેખ લખો:

ગ્રેસ એલન મેહદીના 1892માં થયેલા કેસના સમય સુધી પોતાનું સ્થાન બનાવવા લાગી હતી.

એલનના મૃત્યુના થોડા સમય બાદ જ મહાત્મા ગાંધી ભારત પરત ફર્યા અને ભારતની સ્વતંત્રતાના સંઘર્ષમાં કૉંગ્રેસની ભૂમિકાને વધારે મજબૂત બનાવી.

એક મોટું પરિવર્તન આવવાનું હતું જેમાં ભારતના રાજકુમાર, તેમનો પ્રભાવક્ષેત્ર અને તેમના સ્કૅન્ડલની ચર્ચાથી દૂર જવાના હતા અને પહેલા પાના પર રાષ્ટ્રવાદીઓને સ્થાન મળવાનું હતું.

આ જ પરિવર્તનમાં તે પત્રિકા સ્કૅન્ડલ પણ ક્યાંક ખોવાઈ ગયું.

(બેન્યામિન કોહેન યુનિવર્સિટી ઑફ ઉટાહમાં ઇતિહાસના પ્રોફેસર છે. તેમણે 'એન અપીલ ટૂ ધ લેડીઝ ઑફ હૈદરાબાદ : સ્કૅન્ડલ ઇન ધ રાજ' નામનું પુસ્તક લખ્યું છે જેને હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટી પ્રેસે પ્રકાશિત કર્યું છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વક કહે છે કે તે વખતે તેને ક્યારેય પુત્રના કારણે ચિંતા થઈ નહોતી.

"મારું કહેવાનું એમ છે કે એ તોફાનો કરતો અને કેટલુંક એવું કરતો કે ચેતવા જેવું લાગે.”

“પણ તે વખતે એવું જ લાગતું કે ઠીક છે, છોકરાઓ આવું કરતા હોય છે."

જોકે, સ્થિતિ એટલી સરળ પણ નહોતી.

ઘણાં વર્ષો સુધી ચૅરિટી ડ્રગ્સ લેવાથી દૂર રહ્યાં હતાં, પણ તેની લત સાવ છૂટી  નહોતી.

પારિસ 12 વર્ષનો અને ઍલા ત્રણ વર્ષની હતી ત્યારે છ મહિના માટે તેઓ ફરી કોકેનના રવાડે ચડી ગયાં હતાં.

ચૅરિટીએ કહ્યું, "તે બહુ ખરાબ સમય હતો. છતાં હું બાળકોની જરાય કાળજી ના લેના... બાકીનો લેખ લખો:

રિટીએ ફરી નશો કરવાનું બંધ કર્યું અને તેમનું જીવન ફરી પાટે ચડ્યું. તે વાત હતી 2005ની.

4 ફેબ્રુઆરી 2007

માતા ચેરિટી અને પુત્ર પારિસ

ચૅરિટીએ કહ્યું, "હું ખોટું નહીં બોલું, પણ તે શનિ-રવિ બહુ તણાવવાળા હતા,"

ઘરમાં ઝઘડા થયા હતા. વળી તે વખતે ચૅરિટી ફરી ભણવા લાગ્યાં હતાં અને વેઇટ્રેસ તરીકે પાર્ટટાઇમ કામ પણ કરવા લાગ્યાં હતાં.

તે દિવસે તે કામે જવા નીકળ્યાં ત્યારે ઘરમાં વાતાવરણ બહુ તંગ હતું.

જોકે, દીકરાને પોતાના વાલી સામે વાંધો પડ્યો હોય અને ગુસ્સામાં હોય તે કોઈ નવી વાત પણ નહતી.

બેબીસિટર આવી ત્યારે  તેઓ બાળકોને ગુડ બાય કહીને પોતે નીકળી ગયાં હતાં તે ચૅરિટીને બરાબર યાદ છે.

ચૅરિટી એ પ્રસંગ યાદ કરતા કહે છે:

"ઍલા બહુ મજબૂત છોકરી હતી. તેને જુદા પડવાની વાતથી કોઈ અકળામણ થતી નહોતી.”

“જોકે, તે દિવસ એલા પણ કહેતી હતી કે મમ્મા, એક વાર, હજી એકવાર મને હગ કર અને હજી એક પપ્પી.”

“તેણે વારંવાર એવું કર્યું અને તેના કારણે મને કામે જવાનું મોડું પણ થવા લાગ્યું હતું."

ચૅરિટી પારિસને પણ ભેટ્યાં હતાં અને તેને કહ્યું હતું, "દીકરા હું તને પ્રેમ કરું છું. આના કરતાંય આપણે વધુ મુશ્કેલીમાંથી પસાર થયાં છે.”

“આમાંથી પણ આપણે બહાર નીકળી જશું."

તે પછી ચૅરિટી કામે જવા નીકળી ગયાં.

'ઍલા હવે નથી રહી'

"મઘરાત પછી થોડી વારે, અમે રેસ્ટોરાં બંધ કરી રહ્યાં હતાં ત્યારે પોલીસ આવી ચડી હતી.”

“પોલીસે કહ્યું કે, ચૅરિટી તમને ખબર આપવા પડે એમ છે કે તમારી દીકરીને ઈજા થઈ છે."

ચૅરિટી જલદીથી દીકરી પાસે જવા માગતાં હતાં.

તેમણે કહ્યું, "ક્યાં છે તે? મને તેની પાસે લઈ જાવ."

પોલીસે કહ્યું કે તે ઘરે જ છે.  ચૅરિટીને નવાઈ લાગી કે તેને ઈજા થઈ હોય તો તેને હૉસ્પિટલે કેમ નથી લઈ ગયા?

ત્યારબાદ તેમાંથી એકે કહ્યું કે "ઍલા હવે રહી નથી."

આ ઘટનાને યાદ કરતા ચૅરિટીએ કહ્યું, "મારા માટે જાણે જિંદગીનો એ અંત જ આવી ગયો હતો”

થોડીવાર માટે તે બેભાન જેવા જ થઈ ગયાં હતાં. થોડો હોંશ આવ્યો એ પછી તેમણે પૂછ્યું, "પારિસ ક્યાં છે? તેને કંઈ થયું નથીને?"

"તેને કંઈ થયું નથી. તે અમારી સાથે જ છે."

"તમારી સાથે જ એટલે?"

તે પછી આખરે પોલીસે તેમને જણાવ્યું કે પારિસે જ ઍલાની હત્યા કરી નાખી છે.

ચૅરીટી યાદ કરતા કહે છે, "તે પછી મને કશાનું ભાન રહ્યું નહોતું. મને કશું જ સમજાતું નહોતું."

કેવો હતો તે દિવસ ?

પોતાની માતા પાછી ફરે તે પહેલાં પારિસે બેબીસિટરને ઘરે જવા માટે મનાવી લીધા હતાં.

તે પછી તે ઍલાના...


...વખત ગર્ભવતી બન્યાં ત્યારે 17 વર્ષનાં હતાં અને તેઓ કહે છે કે બાળકનો ઉછેર કરવા માટે તેમની પાસે પૈસાની કોઈ સગવડ નહોતી.

તેમણે પોતાનું બાળક એક મહિલાને વેચી દીધું, જે માટે તેમને 3000 શિલિગ (કેન્યાનું ચલણ) એટલે કે 2,000 રૂપિયા કરતાં પણ ઓછી રકમ આપવામાં આવી.

તેઓ કહે છે કે, "તે વખતે હું યુવાન હતી અને મેં ક્યારેય વિચાર નહોતો કર્યો કે હું જે કરી રહી છું તે ખોટું છે. પાંચ વર્ષ બાદ મને ભાન થયું અને હું પૈસા પરત આપવા માંગતી હતી."

સારા કહે છે કે, "આટલી જ રકમ માટે બાળક વેચી દેનાર બીજી કેટલીક મહિલાઓને તેઓ ... બાકીનો લેખ લખો:

પોતાનો ઉપસેલું પેટ છુપાવી ન શક્યા ત્યારે આ વાત બહાર આવી ગઈ.

એક દિવસ આવ્યો જ્યારે તેમની કોઈ આવક નહોતી જેથી તેઓ ઘરનું ભાડું ભરી શકે. ત્રણ મહિના સુધી મકાનમાલિકે દયા દાખવી પરતું તે બાદ તેમને ઘરમાંથી કાઢી મૂક્યાં.

આઠ મહિનાનો ગર્ભ ધરાવતા અડામા દરરોજ મોડી રાત્રે ઘરે આવતાં અને વહેલી સવારે નીકળી જતાં.

તેઓ કહે છે, જો દિવસ સારો હોય તો મને જમવાનું મળી રહેતું. ક્યારેક હું માત્ર પાણી પીને, પ્રાર્થના કરીને ઊંઘી જતી.

કેન્યામાં જ્યારે કોઈ સ્ત્રી પોતાને અડામાની સ્થિતિમાં જુએ છે, ત્યારે ઘણાં પરિબળો કામ કરે છે કે જે તેમને દાણચોરીમાં સામેલ ગેંગ તરફ દોરી જાય છે.

માતા અને બાળકના જીવને જોખમ ન હોય તો ગર્ભપાત ગેરકાયદેસર છે, માત્ર ટેબલ પર જોખમી લાઇસન્સ વિનાના વિકલ્પોને છોડીને. કિશોરો માટે જાતીય અને પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય સંબંધી શિક્ષણનો નોંધપાત્ર અભાવ જોવા મળે છે,

ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કાયદાકીય રીતે બાળક દત્તક લેવાની પ્રક્રિયાઓ વિશે જાગૃતિનો પણ અભાવ છે. કેન્યામાં હેલ્થ પોવર્ટી ઍૅક્શન ચેરીટીના આયોજક ઇબ્રાહિમ અલી કહે છે કે, 'જે મહિલાઓ અને છોકરીઓ અનિચ્છનીય ગર્ભ ધારણ કરે છે તેમને સરકાર તરફથી કોઈ પણ સહાયતા મળતી નથી. આ મહિલાઓ ઘણીવાર પીડિત હોય છે અને તેમને કલંકિત કરવામાં આવે છે,"

"ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં. તેઓ ભાગી જાય છે, જેના કારણે શહેરોમાં તેઓ જોખમી સ્થિતિમાં મૂકાઈ જાય છે."

આશા કે તસ્કરીની જાળ

કેન્યામાં હાલનાં વર્ષોમાં કિશોરાવસ્થામાં ગર્ભવતી થવાના મામલા વધ્યા છે.

પોતાના બાળકને સુરક્ષિત રીતે સોંપવા માટે ક્યા કાયદકીય વિકલ્પો હાજર છે તે વિશે અડામાને કોઈ માહિતી નથી સાથે તેઓ દત્તક લેવાની પ્રક્રિયા વિશે કોઈ સમજ ધરાવતાં નથી.

તેઓ કહે છે, "મને આ વિશે કશી ખબર નહોતી. મેં આ વિશે ક્યારેય સાંભળ્યું નહોતું."

તેમણે પાછલા બારણે ગર્ભપાતનો વિચાર કર્યો હતો પરતું ધર્મમાં વિશ્વાસ રાખતાં હોવાથી તેઓ આવું કરી ન શક્યાં. જે બાદ તેમને આપઘાત કરવાનો પણ વિચાર કર્યો હતો.

તેઓ કહે છે કે, "હું ખૂબ તાણમાં હતી, મેં વિચારવાનું શરૂ કર્યું કે હું કઈ રીતે ડૂબીને આત્મહત્યા કરી શકું  જેથી લોકો મારા વિશે ભૂલી જાય."

પરંતુ ડિલવરીના થોડા દિવસ પહેલાં કોઈકે અડામાનો પરિચય મેરી એઉમા નામનાં મહિલા સાથે કરાવ્યો,

જ્યાં તેમણે અડામાને જણાવ્યું ગર્ભપાત અથવા આપઘાત કરવાની જરૂર નથી.

મેરી એઉમા નૈરોબીના કેયોલમાં ગેરકાયદેસર ક્લિનિક ચલાવે છે. તેમણે અડામાને 100...


...વખતે ગાંઠ બરાબર ના લાગી હોય કે સેફ્ટી બેલ્ટ બરાબર બાંધેલો ન હોય તો ખૂલી જવાનું જોખમ રહેલું હોય છે."

જોકે ગાઝી કહે છે કે સારું છે કે આજ સુધી તેમની સાથે આવી કોઈ દુર્ઘટના થઈ નથી.

દર વખતે અલગઅલગ જથ્થામાં શિલાજિત મળતી હોય છે.

તેઓ કહે છે "આજ સુધીમાં એક વાર સૌથી વધુ 20 મણ મળી હતી. કેટલીક વાર એવું પણ બને કે ગુફામાંથી કશું ના મળે અને ખાલી હાથે પાછા આવવું પડે."

શિલાજિતને ફિલ્ટર કરવાની પ્રક્રિયા

કરીમુદ્દીન 1980થી આ કામ કરે છે

ગુફામાંથી મળતા પથ્થરોમાં અંદર ખાસ પદાર્થ તરીકે શિલાજિત રહેલી હોય છે. આ કારી... બાકીનો લેખ લખો:

ણે વિદેશથી આ મશીન મંગાવ્યું છે અને પોતાના હરિફોની નજરે ના ચડે તે માટે છુપાવીને રાખ્યું છે.

તેઓ કહે છે, "અમારી સફળતાનું રહસ્ય છે કે અમે શુદ્ધ શિલાજિત બનાવીએ છીએ."

શિલાજિત બનાવવાનો અંતિમ તબક્કો

શિલાજિતનો જથ્થો તૈયાર કરીને તેને મેડિકલ ટેસ્ટ માટે મોકલાય છે

ફિલ્ટર કર્યા પછી શિલાજિતનું પાણી કાચથી બનેલાં ખાનાંમાં રાખવામાં આવે છે. લગભગ એક મહિના સુધી પાણી સુકાતું રહે છે.

ખાનામાં શિલાજિતવાળું થોડું-થોડું પાણી ઉમેરાતું રહે છે. તે રીતે વાસણ ભરેલું રખાય છે અને તે રીતે આખરે મહિના પછી આફતાબી શિલાજિત તૈયાર થાય છે. તેને પેકિંગ કરીને દુકાનદારો સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.

કરીમુદ્દીન કહે છે કે તે શિલાજિતનો જથ્થો તૈયાર કર્યા પછી દરેક વખતે તેનો નમૂનો મેડિકલ ટેસ્ટ માટે મોકલે છે. તેનું સર્ટિફિકેટ શિલાજિત શુદ્ધ હોવાનું પ્રમાણ હોય છે. પ્રમાણપત્રમાં નોંધાયેલું હોય છે કે તેમાં 86 પ્રકારનાં ખનિજતત્ત્વો છે.

કરીમુદ્દીન કહે છે કે તેઓ શિલાજિત 10 ગ્રામના 300 રૂપિયાથી 600 રૂપિયા સુધીની કિંમતે વેચે છે. શિલાજિતની કિંમત તેની માંગ અને પુરવઠા પર આધારિત હોય છે. દુકાનદારો બાદમાં પોતાને ફાવે તેવી કિંમતે તેને વેચતા હોય છે.

અસલી અને નકલીની ઓળખ

શું ગંધથી શિલાજિતથી ઓળખ કરી શકાય?

દુકાનદારો શિલાજિતને પારખવા માટે તેના ગંધ પર આધાર રાખતા હોય છે. પરંતુ કરીમુદ્દીન કહે છે કે તે સાચી રીત નથી.

તેઓ ઉમેરે છે, "જથ્થામાં વધારો કરી દેવા ઘણા લોકો લોટમાં તેની ભેળસેળ કરતા હોય છે. લોટમાં શિલાજિતની થોડી માત્રા ઉમેરી દો તો પણ તેમાં અસલી શિલાજિત જેવી જ ગંધ આવે છે."

તેઓ કહે છે કે "અસલી શિલાજિત છે કે નહીં એ જાણવાનો સરળ ઉપાય એ છે કે દુકાનદાર પાસે મેડિકલ સર્ટિફિકેટ માગવામાં આવે. તેમાં 86 પ્રકારનાં ખનીજો છે કે નહીં તેની ખાતરી કરવી જોઈએ."

શિલાજિત વાયગ્રાની જેમ કામ કરતું નથી, પરંતુ તેના ફાયદા શું છે?

શિલાજિતથી શરીરની ઉષ્મા અને રક્ત પરિભ્રમણ વધે છે

કરીમુદ્દીન કહે છે, "શિલાજિત વિશે લોકોમાં ઘણી ગેરસમજ છે. હકીકતમાં તેમાં રહેલાં ખનિજો શરીરમાં રહેલી ઊણપને પૂરી કરવાનું કામ કરે છે."

"તેના કારણે શરીરની ઉષ્મામાં વધારો થાય છે અને રક્ત પરિભ્રમણ વધે છે. પરંતુ તે વાયગ્રાની જેમ કામ કરતું નથી."

ઇસ્લામાબાદમાં રહેતા ડૉ. વાહીદ મેરાજ કહે છે, "તેમાં આયર્ન, જસત, મૅગ્નેશિયમ જેવાં 85થી વધુ ખનીજપદાર્થ હોય છે. આ બધા ખનીજો માનવશરીરમાં લોહીનું પરિભ્રમણ વધારે છે અને રોગપ્રતિકારકશક્તિ વધારે...


...વગર ચૂંટાયેલા જનતાના પ્રતિનિધિઓ પર આધારિત હશે."

હિંદુત્વનાં દર્શનને નકારે છે ગાંધી

ગાંધી જેઓ પોતે એક ધર્મપરાયણ હિંદુ હતા તેમણે સ્પષ્ટપણે લખ્યું છે કે, "ધર્મ એક ખાનગી વિષય છે. જેનું રાજકારણમાં કોઈ સ્થાન ન હોવું જોઈએ."

"વિદેશી શાસનના કારણે જે અસ્વાભાવિક પરિસ્થિતિ પેદા થઈ ગઈ છે, એના કારણે જ આપણા દેશમાં ધર્મ અનુસાર આટલા બધા અસ્વાભાવિક વિભાગો (વિભાજન) થઈ ગયા છે."

"જ્યારે દેશમાંના વિદેશી શાસનનો અંત થશે ત્યારે અમે આપણા આવા અયોગ્ય નારા અને આદર્શો સાથે સંકળાયેલા રહેવાની આ મૂર્ખતાને લઈને જાત પર જ હસીશ... બાકીનો લેખ લખો:

યાન પોતાના સ્વયંસેવકોને ગાંધીથી પરિચિત કરાવતા વસંતરાવ ઓક ગાંધીને 'હિંદુ ધર્મ દ્વારા ઉત્પન્ન કરાયેલ એક મહાન પુરુષ' ગણાવે છે.

ગાંધીજી એ સમયે આવા કોઈ પણ પરિચયના મોહતાજ નહોતા, પરંતુ તેમનો આવો પરિચય આપીને સંઘ તેમને પોતાની સુવિધા અને રણનીતિના બીબામાં ઢાળવા માગતો હતો.

ગાંધીજી આવી રમતોથી વાકેફ હતા અને ક્યારેય આવી હરકતનો જવાબ આપવાનું પણ નહોતા ચૂકતા.

મહાત્મા ગાંધીના અંતિમ દિવસોનો સૌથી પ્રામાણિક દસ્તાવેજ તેમના અંતિમ અંગત સચિવ પ્યારેલાલ દ્વારા લખાયેલો છે.

સંઘના હિંદુત્વને માન્યતા આપવા ગાંધી તૈયાર નહોતા

પોતાના એક અદભુત પુસ્તક 'પૂર્ણાહુતિ' જે મૂળ અંગ્રેજી પુસ્તક 'લાસ્ટ ફેઝ'નો અનુવાદ છે.

એ પુસ્તકમાં આ પ્રસંગને ટાંકતા પ્યારેલાલ લખે છે કે ગાંધીજીએ આ પ્રસંગે પોતાના વક્તવ્યમાં કહ્યું કે, "મને હિંદુ હોવાનો ગર્વ તો જરૂર છે, પરંતુ મારો હિંદુ ધર્મ ના તો અસહિષ્ણુ છે કે ના બહિષ્કારવાદી."

"જેટલી હદે હું હિંદુ ધર્મને સમજુ છું, એ અનુસાર હિંદુ ધર્મની વિશિષ્ટતા એ છે કે, તેમાં તમામ ધર્મોની ઉત્તમ વાતોને સમાવી લેવાઈ છે."

"જો હિંદુઓ એવું માનતા હોય કે ભારતમાં બિનહિંદુઓનું સ્થાન સમાન અને સન્માનપૂર્ણ નથી અને જો મુસ્લિમો ભારતમાં રહેવા માગતા હોય તો તેમણે નીચલા દરજ્જાથી જ સંતોષ રાખવો પડશે તો તેનું પરિણામ એ થશે કે હિંદુ ધર્મ શોભાહીન બની જશે."

"મુસલમાનોને મારવામાં તમારા સંગઠનનો હાથ છે તેવો તમારા સંગઠન વિરુદ્ધ લગાવાયેલો આરોપ સાચો હશે તો હું તમને ચેતવણી આપું છું કે, તેનું પરિણામ સારું નહીં આવે."

અહીં ગાંધી બે વાતોની સ્પષ્ટતા કરે છે.

એક, સંઘના ચિહ્ન હિંદુત્વને હિંદુ ધર્મ માનવા માટે તેઓ તૈયાર નથી, તેઓ હિંદુત્વ સાથે પોતાને જોડવાની વાતથી હંમેશાં ઇનકાર કરે છે.

બીજી, ગાંધી એ ચેતવણી પણ આપે છે કે સંઘ જે દિશામાં જઈ રહ્યો છે તે હિંદુ ધર્મ વિરુદ્ધની દિશા છે અને આ પ્રયત્નોનાં પરિણામો ખરાબ આવશે.

આગળ તેઓ જણાવે છે, "થોડાક દિવસ પહેલાં જ તમારા ગુરુજી સાથે મારી મુલાકાત થઈ હતી. મેં એમને કહ્યું હતું કે કોલકાતા અને દિલ્હીથી સંઘ વિરુદ્ધ મારી પાસે કેવી-કેવી ફરિયાદો આવી છે."

"ગુરુજીએ મને કહ્યું કે તેઓ સંઘના તમામ સદસ્યોના યોગ્ય આચરણની જવાબદારી નથી લઈ શકતા, પરંતુ સંઘની નીતિ હિંદુ પ્રજા અને હિંદુ ધર્મની સેવા કરવાની છે, બીજા કોઈનેય નુકસાન પહોંચાડવાની નહીં. તેમણે મને કહ્યું કે સંઘ આક્રમણમાં વિશ્વાસ નથી રાખતો, પરંતુ અહિંસામાં પણ તેમનો વિશ્વાસ નથી."

શું હિટલરના...


...વડ ભારે હોય છે જે ખભાની બંને તરફ ફેલાયેલી હોય છે.

કેટલાક મહત્ત્વાકાંક્ષી ભક્તો પોતાની પીઠ પર એક ભારે હૂક લગાવે છે, જેમાં પૈડાં પર રાખેલી વેદિકા બાંધવામાં આવે છે. આ વેદિકાને સામાન્ય રીતે બીજા લોકો ધક્કો દે છે.

કિશનકુમારે પોતાની કાવડ પર લગભગ 15 હજાર રિંગિટ (લગભગ 3 હજાર પાઉન્ડ)થી વધુ ખર્ચ કર્યો છે. તેના કેટલાક ભાગ ભારતમાંથી તો કેટલાક સિંગાપોરથી મંગાવ્યા છે.

ચાંદીની વરખવાળી કાવડની ફ્રેમ મંદિર જેવી બનાવી છે. તેને મોરપીંછથી સજાવી છે.

કિશનકુમાર તેને વધુ શણગારવાનું વિચારી રહ્યા છે.

મુરુગનની કથા

ક... બાકીનો લેખ લખો:

્ષસોના રાજાનો વધ કર્યો તો તે એક આંબામાં રૂપાંતરિત થઈ ગયો. તેમણે આંબા પર બરછી ચલાવી તો તે એક મોર અને મરઘીમાં બદલાઈ ગયો.

મરઘીને તેમણે પોતાની ધજામાં સ્થાન આપ્યું અને મોરને તેમનું વાહન બનાવ્યો.

થઈપુસમમાં મરઘી ઓછી દેખાય છે, પણ મોર દરેક જગ્યાએ જોવા મળશે. કાવડિયાને મોરપીંછથી સજાવવામાં આવે છે. મંદિરોમાં મોરની મૂર્તિઓ હોય છે.

મહિલાઓની પૂજા

થઈપુસમ પુરુષપ્રધાન તહેવાર લાગે છે. પુરુષો કાવડ ઉઠાવે છે. ઢોલ વગાડનારા જૂથ પણ પુરુષોના હોય છે. ગુરુ પણ પુરુષ જ હોય છે.

પરંતુ શ્રદ્ધાળુઓમાં મહિલાઓ પણ હોય છે. સામાન્ય રીતે તેઓ દૂધનાં વાસણ ઉપાડીને મંદિર જાય છે. જોકે એ કામ પણ સરળ નથી.

ઉદાહરણ તરીકે, શેશા સુરેશકુમાર કુઆલાલંપુરના ચાઇનાટાઉનની પાસે મંદિરથી 14 કિમી દૂર બાતૂ ગુફાઓ સુધી દૂધ લઈને આવ્યા છે.

તેઓ એક રથ સાથે આવ્યા છે અને તેમના હાથમાં રસ્મી ભાલો પણ છે.

તેઓ કહે છે, "મહિલાઓને કાવડ લઈને ચાલવાની મનાઈ નથી. એવું નથી કે મહિલાઓ કરી શકતી નથી. આ માત્ર એક પરંપરા છે કે પુરુષો શક્તિશાળી હોય છે, તેમને જ આ કામ કરવું જોઈએ અને મહિલાઓ તેમની મદદ કરે."

"અમે બાળકને જન્મ આપવાની પીડા વેઠીએ છીએ. આ તેથી વધુ તો ન હોઈ શકે."

ઉત્સવનું સંગીત

બાતૂ ગુફાઓની પાસે ઢોલ-નગારાંનો અવાજ સતત ગૂંજતો રહે છે. કાવડ ઉપાડીને આવતા લોકો સંગીતની ધૂન સાથે મંદિરના રસ્તે આગળ વધે છે.

સંગીત આ જુલૂસનો અનિવાર્ય હિસ્સો છે. તે યાદ કરાવતું રહે છે કે કાવડ ઉઠાવવા ભલે ભક્તિનું કામ હોય પણ તે એક ઉત્સવ પણ છે.

કાવડ લઈને ચાલતા શ્રીગણેશ રામદાસ કહે છે, "જ્યારે તમે કાવડ ઉઠાવો તો તમારે નાચવાનું હોય છે."

નગારાનો અવાજ બુલંદ કરવા માટે તેને વગાડનારા પાતળી લાકડીનો ઉપયોગ કરે છે. કેટલાક લોકો હૉકી સ્ટિક જેવા મુદગરથી પણ નગારા વગાડે છે.

અવાજ બુલંદ કરવા માટે નગારા પર કૅસ્ટલ ઑઇલ લગાવે છે અને લાકડીને પણ તેલમાં ડૂબાડીને રાખે છે.

કાવડ ઉઠાવનારાથી ઊલટું ઢોલ-નગારાવાળા કોઈ મંદિર કે સમુદાય સાથે જોડાયેલા નથી હોતા. શ્રદ્ધાળુ તેમને પૈસા આપે છે.

તેમને મંદિરની સીડીઓ નીચે જ અટકી જવું પડે છે, કારણ કે ઉપર નાચવું ખતરનાક છે.

સતરંગી સીડીઓ

બાતૂ ગુફા પરિસરના મુખ્યદ્વાર પર શ્રદ્ધાળુઓની ભીડ જામે છે. જે કોઈ વ્યસ્ત ઍરટ્રાફિક કંટ્રોલ ટાવર જેવું લાગે છે.

જ્યાં સુધી મંદિર તરફ જવાનો પોતાનો વારો ન આવે ત્યાં સુધી કાવડ લઈને ચાલનારા અને તેમના સાથીઓ થોડી વાર માટે અહીં વિરામ લે છે.

સીડીઓ જ્યાંથી શરૂ થાય છે ત્યાં છેલ્લી વાર નાચે...


...વણીમાં કૌભાંડ થયું છે."

મહારાષ્ટ્ર ભાજપના પ્રવક્તા પ્રેમ શુક્લાના કહેવા પ્રમાણે, "જો પ્રોજેક્ટ સામે કોઈ વાંધો હોય તો ચર્ચા કરવી જોઈએ.

"પરંતુ આ રીતે ગુજરાત અને ગુજરાતીઓનો વિરોધ એ શિવસેનાની સંકૂચિત માનસિક્તા છતી કરે છે."

ગુજરાત શિવસેનાના સંપર્ક પ્રમુખ રાજુલબહેન પટેલના કહેવા પ્રમાણે, "શિવસેના ગુજરાત કે ગુજરાતીઓ વિરુદ્ધ નથી. પરંતુ શિવસેનાને ભાજપની હુકમશાહી સામે વાંધો છે.

"મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના ભાજપનો સાથી પક્ષ હોવા છતાં આટલા જંગી પ્રોજેક્ટ માટે અમને વિશ્વાસમાં લેવામાં નહોતા આવ્યા."

વોટબેન્ક ત... બાકીનો લેખ લખો:

યમાં પાંચ ગણો વધારો કરી શકાશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વધતા રોકવા માટે ભારતે પોતાના સૈનિકોને મોકલવાનો નિર્ણય બીજા દિવસે કર્યો હતો.

કબાઇલીઓએ 7 નવેમ્બરે રાજૌરી કબજે કરી લીધું હતું અને ત્યાં રહેતા લોકોની મોટા પ્રમાણમાં કત્લેઆમ થઈ હતી. 50 પેરાબ્રિગડના કમાન્ડર બ્રિગેડિયર ઉસ્માન નૌશેરામાં જોરદાર ટક્કર આપતા હતા, પણ કબાઇલીઓએ તેની આજુબાજુના અને ખાસ કરીને ઉત્તરના વિસ્તારોમાં પોતાનું વર્ચસ જાળવી રાખ્યું હતું.

ઉસ્માન તેમને ત્યાંથી હઠાવીને ચિંગાસ સુધીનો રસ્તો કબજે કરવા ઇચ્છતા હતા, પણ તેમની પાસે પૂરતા પ્રમાણમાં સૈનિકો ન હતા. તેથી તેમને સફળતા મળી ન હતી.

કબાઇ... બાકીનો લેખ લખો:

ા સાથે ટૂ સીટર ઓસ્ટર વિમાનમાં નૌશેરાની ઍરસ્ટ્રીપ પર ઉતરાણ કર્યું હતું. ઉસ્માને તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું અને પોતાના બ્રિગેડના સૈનિકો સાથે તેમની મુલાકાત કરાવી હતી.

અર્જુન સુબ્રમણિયમે પોતાના પુસ્તક 'ઇન્ડિયાઝ વૉર્સ'માં લખ્યું છે, "પાછા ફરતાં પહેલાં કરિયપ્પા બ્રિગેડિયર ઉસ્માન તરફ વળ્યા અને તેમને કહ્યું હતું કે, તમારી પાસેથી એક ભેટ મેળવવા ઇચ્છું છું. હું ઇચ્છું છું કે તમે નૌશેરા પાસેના સૌથી ઊંચા વિસ્તાર કોટ પર કબજો કરો, કારણ કે દુશ્મન ત્યાંથી નૌશેરા પર હુમલો કરવાની યોજના બનાવી રહ્યો છે. દુશ્મન હુમલો કરે એ પહેલાં તમે કોટ પર કબજો કરી લો. ઉસ્માને કરિયપ્પાને વચન આપ્યું હતું કે તેઓ તેમની ઇચ્છાને થોડા દિવસમાં ફળીભૂત કરશે."

'બોલો, છત્રપતિ શિવાજી મહારાજની જય'

કોટ નૌશેરાથી ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં 9 કિલોમીટર દૂર આવેલું હતું. એ સ્થળ એક રીતે કબાઇલીઓ માટે ટ્રાન્ઝિટ કૅમ્પનું કામ કરતું હતું, કારણ કે તે રાજૌરી તથા સિયોટ વચ્ચેના રસ્તામાં હતું.

કોટ પર કબજો કરવાની કાર્યવાહીના ઓપરેશનનને ઉસ્માને 'કિપર' નામ આપ્યું હતું. કરિયપ્પા આ જ નામે સૈન્યવર્તુળોમાં ઓળખાતા હતા. ઉસ્માને કોટ પર બે બટાલિયનો સાથે બે તરફથી હુમલો કર્યો હતો.

3 પેરાબટાલિયને જમણી બાજુથી પથરડી તથા ઉપર્લા ડંડેસર પર ચડાઈ કરી હતી અને 2/2 પંજાબ બટાલિયને ડાબી બાજુથી કોટ પર હુમલો કર્યો હતો.

હવાઈદળે જમ્મુ ઍરબેઝથી વિમાનો ઉડાવીને ઍર સપોર્ટ આપ્યો હતો. વાસ્તવમાં ઝંગડ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હોય તેવી છાપ કબાઇલીઓમાં સર્જવામાં આવી હતી. તેથી ઘોડા તથા ખચ્ચરોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.

ભારતીય સૈનિકોએ મરાઠાઓનો નારો "બોલ, છત્રપતિ શિવાજી મહારાજકી જય" નારો પોકારીને કબાઇલીઓ પર હુમલો કર્યો હતો. એ લડાઈમાં હાથ અને બેયોનેટ્સનો મોટા પાયે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

કોટ પર કબજો

એ વખતના પાકિસ્તાનની સેનાના ચીફ જનરલ મુસા

કોટ પર 1 ફેબ્રુઆરી, 1948ની સવારે 6 વાગ્યે હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો અને 7 વાગ્યા સુધીમાં એવું લાગવા માંડ્યું હતું કે ભારતીય સૈનિકો કોટ પર કબજો કરી લેશે. 2/2 પંજાબ બટાલિયને તેની સફળતાનો સંદેશો પણ મોકલી આપ્યો હતો.

બાદમાં ખબર પડી હતી કે બટાલિયને ગામનાં ઘરોની ચોકસાઈપૂર્વક તલાશી લીધી ન હતી અને ઊંઘી રહેલા કેટલાક કબાઇલીઓને તેઓ ઓળખી શક્યા ન હતા. થોડી વારમાં કબાઇલીઓએ વળતો હુમલો કર્યો હતો અને અર્ધા કલાકમાં જ કબાઇલીઓએ કોટ ફરી કબજે કરી લીધો હતો.

ઉસ્માને આ પરિસ્થિતિનો અંદાજ અગાઉથી જ મેળવીને...


...વધારા વિશે ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી.

જોકે બીબીસીએ એ પણ સમજવાની કોશિશ કરી કે આ પ્રકારની ઘટનાઓ વિશે પોલીસનો દૃષ્ટિકોણ શું છે. કારણ કે ફરિયાદથી લઈને તપાસ અને કેસ દાખલ કરવાની કામગીરી પોલીસ દ્વારા થતી હોય છે.

આ સમગ્ર મામલે ગુજરાતનાં મહિલા આઈપીએસ અધિકારી વિધિ ચૌધરીનું કહેવું છે કે પરિચિતો દ્વારા થતાં દુષ્કર્મના મામલા હવે વધુ પ્રકાશમાં આવી રહ્યા છે.

હાલ સુરતના ઝોન-3નાં ડીસીપી (ડૅપ્યૂટી કમિશનર ઑફ પોલીસ) તરીકે ફરજ બજાવી રહેલાં વિધિ ચૌધરી કહે છે,"હા આ વાત સાચી છે. વળી કેટલીક વખત તો પરિવાર ફરિયાદ કરવાનો પણ... બાકીનો લેખ લખો:

ાં પરિબળો જવાબદાર?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે સમાજનાં એવાં કયાં પરિબળો આ ગંભીર બાબતને પ્રેરે છે?

આ વિશે સમાજશાસ્ત્રી ગૌરાંગ જાનીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "ખરેખર કૌટુંબિક સંબંધો સત્તાના સંબંધો પણ છે અને લાગણીના સંબંધો પણ છે.  જેમ કે સાસુ અને વહુ વચ્ચે સત્તાનો સંબંધ છે. એટલે શોષણનો ભાવ જોવા મળતો હોય છે. વળી બીજી તરફ કેટલાક રિવાજો પણ છે જે પ્રભાવિત કરે છે. સંતાન કેમ નથી થતું? બાળક માટે દબાણ, દીકરી જન્મે તો પણ વાંધો સહિતની બાબતો સત્તાના સંબંધની પ્રતીતિ કરાવે છે."

તેઓ કહે છે કે, "મહિલાઓનાં શોષણ અથવા દબાણની પ્રથા અને રિવાજો ઘરમાં જ વધુ જોવા મળે છે. વળી ઘરમાં આવી પ્રથાઓને જાળવવામાં આવે છે. ઘણીવાર માબાપ પણ ત્રાસ આપે છે. યુવતી છૂટાછેડા લઈને આવી હોય તો ઘરના સભ્યોને નથી ગમતું. વળી વિધવાને પિયર અથવા સાસરામાં પણ નમીને રહેવું પડે છે."

"ઉપરોક્ત રિવાજો અને માનસિકતાઓ મહિલાને અશક્ત બનાવે છે."

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સમાજશાસ્ત્રી ગૌરાંગ જાની અનુસાર ઘણા કિસ્સાઓમાં મહિલાની લાચારી પણ એક કારણ રહેતું હોય છે.

તેઓ કહે છે,"ઘણી જગ્યાએ આર્થિક લાચારીને કારણે સ્ત્રીને સરૅન્ડર થવાનો વારો આવી જાય છે. તે ભલે દેહ વેચીને પરિવારનું પોષણ કરે તો પણ તેના વ્યક્તિત્વનો કોઈ આદર નથી કરવામાં આવતો."

"આ પ્રકારનાં કારણો અને પરિસ્થિતિ મહિલા સામે શાબ્દિક અને શારીરિક હુમલા કરવા માટેનું વાતાવરણ પૂરુ પાડે છે."

બદલાઈ રહેલી સમાજવ્યવસ્થા

પરિચિત વ્યક્તિ દ્વારા દુષ્કર્મ કરવા પાછળ વ્યક્તિની માનસિકતા વિશે જણાવતાં સુરતના મનોચિકિત્સક મુકુલ ચોક્સીએ બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું, "આ બાબતને સગૌત્ર વ્યાભિચાર કહેવાય છે. અંગ્રેજીમાં તેના માટે શબ્દ છે 'incest'.

"ભૂતકાળમાં પણ આવું બનતું જ હતું. જોકે એ સમયે સગૌત્ર વ્યભિચારની ઘટનાઓમાં સમાજમાં અંદરોઅંદર જ સમાધાન કરી દેતો હતો. પણ હવે ફરિયાદો થાય છે. લોકો હિંમત કરી ફરિયાદ કરતા થયા છે એટલે પ્રમાણમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે."

"બીજી તરફ હવે નાનાં ન્યુક્લિયર ફેમિલી થવાં લાગ્યાં છે. એટલે છોકરી ઘરે એકલી હોય. કેમ કે જો સંયુક્ત કુટંબ હોય તો ઘરમાં 10 લોકો હાજર હોય એટલે ફેર પડે."

"જેથી દીકરી ઘરમાં એકલી હોવાથી ક્યારેક આડોશ પાડોશના કે આજુબાજુના લોકો આ સ્થિતિનો લાભ ઉઠાવી લેતા હોય છે. સામાજિક માળખું પણ એવું છે કે પરિચિત વ્યક્તિ નજીકના ઘરમાં જઈ શકે છે વાતચીત કરી શકે છે. એટલે દીકરી ઓળખતી હોવાથી વ્યક્તિ પર વિશ્વાસ કરી લેતી હોય છે. જેથી તેને કોઈ જગ્યાએ...


...વધ્યો.

70 કરોડ લોકો ગરીબી રેખામાંથી બહાર આવી ગયા

આ દરમિયાન 70 કરોડ લોકો ગરીબી રેખામાંથી બહાર આવી ગયા અને 38.5 કરોડ લોકો મધ્યમ વર્ગમાં સામેલ થયા.

ચીનનો વિદેશી વેપાર 17500 ટકા વધ્યો અને 2015 સુધી ચીન વિદેશી વેપારમાં વિશ્વમાં નેતૃત્વની ભૂમિકામાં આવી ગયો.

1978માં ચીને આખા વર્ષમાં જેટલો વેપાર કર્યો તેટલો વેપાર તે હવે માત્ર બે દિવસમાં કરે છે.

ચીની કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટી (સીસીપી)ના સામૂહિક નેતૃત્વના સહારે ડાંગે ચીનમાં સામાજિક આર્થિક બદલાવની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી.

1960 અને 70ના દાયકામાં કેટલાક આર્થિક ... બાકીનો લેખ લખો:

ની શરૂઆત પણ થઈ.

ચીનની કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટી પર જેનું નિયંત્રણ હોય છે તે જ વ્યક્તિ તમામ સત્તાને નિયંત્રિત કરે છે.

જિનપિંગ વિશે કહેવાય છે કે તેમણે પાર્ટીમાં તેમના વિરોધીઓને સંપૂર્ણ રીતે બેદખલ કરી દીધા છે.

તેમણે સરકારી ઉદ્યોગો પર નિયંત્રણ લાવી દીધું. ઉદાહરણ તરીકે તેમણે કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટીના નિયંત્રણમાંથી તમામ સરકારી કંપનીઓને બહાર લાવીને તેને પ્રશાસનના હાથમાં જવાબદારી આપી દીધી.

તેમના કાર્યકાળમાં એનજીઓ પર પણ તવાઈ લાવવામાં આવી. કેટલાય માનવાધિકાર કાર્યકર્તાઓની ધરપકડ કરવામાં આવી.

કેટલાક લોકોનું માનવું હતું કે શી જિનપિંગ તેમના પિતાની જેમ ઉદાર તાસીરના હશે.

શી ના પિતા ચોંગશુન 1978માં ગ્વાંગદોંગ પ્રાંતના ગવર્નર હતા. તેઓ ડાંગ શ્યાઓપિંગની આર્થિક ક્રાંતિના લીડર પણ હતા.

ડિસેમ્બર-2012ની શરૂઆતમાં શી જિનપિંગે પ્રથમ સત્તાવાર મુલાકાત ગ્વાંગદોંગમાં શેનચેનની કરી હતી.

આ પ્રવાસથી તેમણે સંદેશ આપવાની કોશિશ કરી હતી કે ડાંગના સુધાર આગળ વધારવામાં આવશે.

વળી છેલ્લા પાંચ વર્ષોમાં તેમણે આવું કરીને પણ બતાવ્યું.

ઉદારીકરણની મર્યાદા

ચીને ઉદારીકરણ માટે માળખુ તૈયાર કર્યું હતું. ચીનના નેતાઓએ કેન્દ્રીય નિયંત્રણવાળા નેતૃત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

પણ સ્થાનિક સરકાર, ખાનગી કંપનીઓ અને વિદેશી રોકાણકારો વચ્ચે સામંજસ્ય બનાવ્યું.

વિદેશી રોકાણકારોને ચીને સ્વાયત્તતા આપી. અગાઉના નેતાઓ કરતાં જિનપિંગે પબ્લિક-પ્રાઇવેટ-પાર્ટનરશિપને વધુ મહત્ત્વ આપ્યું.

2014 બાદ ચીનમાં ખાનગી રોકાણમાં મોટો વધારો થયો. જિનપિંગે વેપારનો દાયરો આખા ય વિશ્વમાં પ્રસરાવ્યો.

વન બેલ્ટ વન રોડ યોજના મારફતે માળખાગત અને વેપારનું નેટવર્કને એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા સાથે જોડવું છે.

તાજેતરમાં જ ચીનના ઈરાદા પર પણ સવાલ ઊઠ્યા છે. શ્રીલંકા દેવું ચૂકવવામાં નિષ્ફળ રહ્યું તો ચીનને હમ્બન્ટોટા બંદરને 99 વર્ષ માટે લીઝ પર આપી દીધું.

આ કડીમાં જિબુતી, પાકિસ્તાન અને કિર્ગિસ્તાન પણ સામેલ છે. ચીન 2001માં વૈશ્વિક વેપારનો ભાગ બન્યો હતો.

આ પછી ચીન વિદેશી વેપારને સુગમ બનાવવા માટે સાત હજાર નિયમો રદ કરી ચૂક્યું છે. 2011થી ચીને ટેરિફમાં 10 ટકા કાપ મૂક્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વન અંગે જાણું છું અને મારે દરેક વસ્તુ જોવાની કોઈ જરૂર નથી.''

શીલાએ કહ્યું લોકોના પોતાના વિચારો હોય છે અને તેમને કોઈના વિચારોની કોઈ પરવા નથી.

તેમણે કહ્યું કે લોકો માત્ર સ્કૅન્ડલમાં જ રસ ધરાવે છે કારણ કે એમનું આખું જીવન સ્કૅન્ડલથી ભરેલું હોય છે.

મેં એમને પૂછયું કે એને તેઓ સ્કૅન્ડલ શા માટે કહે છે? ત્યારે તેમણે કહ્યું, ''ભગવાને (રજનીશ) ઘણાં સ્કૅન્ડલો કર્યાં અને હું આ કહેવાની હિંમત ધરાવું છું."

"મેં એમના સમક્ષ આ વાત કહી છે. વાઇલ્ડ વાઇલ્ડ કન્ટ્રીમાં પણ મેં આ જોયું છે.''

આ વાતચીતમાં એમના તરફથી વ... બાકીનો લેખ લખો:

ક્રિસ્ટીના ખરેખર એક શાનદાર પરફૉર્મર છે.

એમણે અમારા માટે પોતાને ગમતાં ગીત પર ડાન્સ પણ કર્યો. જ્યારે ક્રિસ્ટીના શાંત થઈ ત્યારે આગળ ઇન્ટરવ્યૂ ફરી શરૂ થયો.

એમણે પૂછ્યું, "આપણે કેટલે હતાં."

મારા આગળના સવાલ પર તે હસી પડ્યાં. મેં એમને પૂછ્યું કે શું તાકાતનું ભૂત એમના પર સવાર હતું અને આ જ ઝનૂને એમને ઓશોથી અલગ કરી દીધાં?

તેમણે જવાબ આપ્યો, ''હું ગાંડી નથી. હું જાણતી હતી કે આ સમુદાયની તાકાત ભગવાન હતા."

"હું એ જણાવવા માંગું છું કે જો અત્યારે ભગવાન પાછા આવી જાય તો હું એમને એ જ રીતે પ્રેમ કરીશ જે રીતે કરતી હતી. આ સ્થિતિ ક્યારેય પણ નહીં બદલાય.''

આટલું કહી સ્મિત કરતાં તે ખુરશી પર એવી રીતે ટેકો લઈ લે છે જાણે રજનીશ એમની કલ્પનામાં ઊતરી આવ્યા હોય.

 'તે એક ભ્રમણા હતી'

હું એ જાણવા માંગતી હતી કે શીલા રજનીશનાં દર્શન, એમના વિચારો અંગે શું અભિપ્રાય ધરાવે છે. મેં પૂછ્યું કે લોકો રજનીશ પાછળ ગાંડા કેમ હતા?

એમણે જણાવ્યું, ''ભગવાને પોતાના લોકો સામે એક સરસ લક્ષ્ય રાખ્યું હતું-ધ્યાન અને પોતાની જાગૃતિ."

"જયારે તેઓ મારી મદદ કરવા માગતા ત્યારે કેટલાક લોકોને જાગૃત થયેલા જાહેર કરી દેતા હતા.''

''તો આ એક ભ્રમણા હતી તો હાં. પણ આના માટે ગુનેગાર માત્ર ભગવાન જ નહોતા, એ લોકો પણ એટલા જ ગુનેગાર છે કે જેઓ સંપૂર્ણ સભાન અવસ્થામાં આ ભ્રમણા પાછળ દોડ્યા ''

બીજા ગુનાઓની વાત

હવેનો સમય શીલા સાથે એમના ગુનાઓ વિશે વાત કરવાનો હતો.

મેં પૂછ્યું, ''તમે કહો છો કે તમારે તાકાત કે સત્તા જોઈતી નહોતી. પણ ગુનાઓનું શું? ભોજનમાં ઝેર ભેળવવું?''

શીલાની આંખોમાંથી તણખા ઝરવા માંડ્યા. હવે એમનો અવાજ એટલો મક્કમ નહોતો લાગતો-એમના ઉચ્ચાર પણ સ્પષ્ટ નહોતા.

તેઓ સીરિયા અને અસદ અંગે વાત કરવા માંડ્યાં.

જ્યારે મેં એમની સાથેની મારી વાતચીતને પાછી પાટા પર લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે ગુસ્સામાં એમણે કહ્યું, "હું આ વિશે એટલા માટે કોઈ વાત કરવા માંગતી નથી કારણ કે મેં 39 વર્ષ જેલમાં પસાર કર્યાં છે.

"લોકો મને આખી જિંદગી સજા આપી ના શકે. તમે બધાએ નક્કી કરી રાખ્યું છે કે રજનીશના બધા જ અનુયાયીઓ ખોટા હતા.''

ના હું તમને પૂછું છું શીલા, હું વાત પૂરી કરું તે પહેલાં જ તેમણે કહ્યું, ''હું કહી રહી છું પણ તમે સાંભળવા માટે તૈયાર જ નથી તો આ વાતને અહીં જ પૂરી કરી દઈએ.''

અને આ રીતે આ સવાલ સાથે અમારી વાતચીત પૂરી થઈ.

'હું એક સામાન્ય જીવન જીવું છું'

ઇશલીન કૌર સાથે શીલા

એમણે વિરોધ કરતા કહ્યું, ''જે...


...વન અહીં થોડાં વર્ષો પહેલાં જ આવ્યું છે.

નૉર્ડકાપ આવતા ઈ-69 હાઈવેના છેલ્લા 14 કિલોમિટરનો રસ્તો 1956માં બનાવવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે તેનો ઉદ્દેશ ઉનાળામાં પ્રવાસીઓ માટે અવરજવરનો રસ્તો ખોલવાનો હતો.

ઈ-69 એક્સપ્રેસ વેના અંતિમ છોર પર એક સુરંગ છે, જે સમુદ્રની અંદર બનાવવામાં આવી છે. ઈ-69નો આ ભાગ મૈગેરોયા નામના દ્વીપને પોરસેંગર પ્રાય દ્વીપ સાથે જોડે છે. આ સુરંગ 1999માં બનીને તૈયાર થઈ હતી.

વીસમી સદીની શરુઆતમાં જ્યારે બાકી દુનિયાના માછીમારોને અહીં શિકાર કરવાની પરવાનગી મળી તો દૂરદૂરથી લોકો અહીં માછીમારી ... બાકીનો લેખ લખો:

્તરી વિસ્તારમાં આવીને રહેતો હશે તે કોઈ મૂર્ખ જ હશે, પરંતુ મારી દરેક ફિલ્મનું શુટિંગ અહીં જ થયું છે. મેં હંમેશાં અહીંના માછીમારો પાસેથી પ્રેરણા લીધી છે.

"શિયાળામાં અહીં સ્પેન, પોર્ટુગલ અને અન્ય દેશોના માછીમારો આવતા રહ્યા છે. જો તમે હૉનિંગ્સ્વૈગ સાથે સંબંધ ધરાવો છો, તો ક્યાંય ગયા વગર તમને દુનિયામાં તમામ વિસ્તારોમાં ફરવાનો અનુભવ થઈ જાય છે."

"ઘણી વખત મને લાગે છે કે મોટાં શહેરોમાં રહેતા લોકો વધારે અલગ હોય છે, અંતરિયાળ વિસ્તારમાં રહેતા લોકો નહીં."

ચીડના વૃક્ષ અને માછલી પકડવાના મોટા ટ્રૉલર છે નોર્ડકાપ. આ ઈ-69નો અંતિમ છોર છે. તેની આગળ માત્ર સમુદ્ર છે.

અહીં પાણીમાં અંધકારમયી રાતો પણ ગૂમ થઈ જાય છે. તો ઉનાળામાં આ વિસ્તારમાં સૂરજ સતત ઘણા મહિના સુધી ચમકતો રહે છે.

આ અંતિમ છેડા પર નોર્ડકાફેલન. અહીં જમીનની અંદર એક ચર્ચ છે અને એક મ્યુઝિયમ પણ. આ મ્યુઝિયમ એક સમયે અહીં રાજ કરતા કિંગ રામા પંચમના નામે સમર્પિત છે.

એક જમાનો હતો જ્યારે અહીંના છોર પર દુનિયાનો અંત માની લેવામાં આવતો હતો. ખૂબ જ ઠંડું પાણી અંતરાત્માને પણ ધ્રુજાવી દેતું હતું.

અહીં કુદરત દરેક વ્યક્તિને પાઠ ભણાવતી હોય એવું લાગે છે. દરેક દોરનો અંત હોય છે. બર્ફીલા વાતાવરણમાં વેરાન પડેલી જમીનમાંથી જ ગરમીઓમાં નવી જિંદગી ખીલે છે.

નૉર્ડકાપ આવીને તમને અનુભવ થાય છે કે આશા ક્યારેય છોડવી ન જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વનગર રાજ્યને એક સુશાસન પૂરું પાડ્યું.

ભાવનગરના દીવાન બન્યા પછી તેમણે દારૂબંધી અને ધારાસભાની રચના જેવા કાર્યો કર્યા.

ઉપરાંત બંદરના વિકાસ માટે ભાવનગરના બંધારણીય હકો વિષે મુંબઈ સરકાર સાથે કરારો કર્યા જેમાં ભાવનગર રાજ્યે આયાતવેરો લેવો અને ભાવનગરથી નિકાસ થતાં માલને બ્રિટિશ હદમાં છૂટથી દાખલ થવા દેવો જેવી બાબતો મુખ્ય છે.

ખેડૂતે જ્યારે બંગડીઓ આપી

1949માં ભારતના મદ્રાસ પ્રાંતના ગર્વનર (ડાબેથી બીજા) ભાવનગરના મહારાજા સર ભાવસિંહજી વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ અને સરદાર વલ્લભભાઈ વગેરે સાથે

રાજ્યમાં દુકાળ... બાકીનો લેખ લખો:

નહોતું. ખેડૂતનો આક્રોશ એના મનમાં મા'તો ન હતો.

એણે ગુસ્સામાં પ્રભાશંકર પટ્ટણીને કહ્યું, 'સાહેબ ! શું ન્યાય અપાવશો તમે? શું તપાસ કરીને ઘટતું કરવાની વાત કરો છો? વાળું ટાણે મારું કુટુંબ જમવા બેઠું હોય એવે સમયે બધાને ઘરમાંથી બહાર તગેડી મૂકીને બધી જપ્તી કરવાનો હુકમ એ કેવો કાયદો? જેમાં જરાયે માનવીય સંવેદના ન હોય, નાના-નાના છોકરા, બહેન-દીકરીઓ જમવાં બેઠાં હોય એવા સમયે તમારા રાજનો જપ્તીદાર આવે અને બધાને બહાર કાઢી મૂકે, એવો કેવો રાજ્યનો હુકમ?

ખેડૂત એમ કહીને એટલો આક્રોશમાં આવી ગયો કે તેણે ગજવામાં હાથ નાખીને એક બંગડી કાઢી અને કહ્યું, 'આ એક બંગડી લાવ્યો છું તમારા માટે. તમારાથી કશું નહીં વળે. તમે આ બંગડીઓ પહેરી લો. કોઈ રાજ્યનો વહીવટ આવી રીતે ચાલે નહીં જેમાં સંવેદના ના હોય. ઘણાં રાજ જોયા, પણ તમારા રાજમાં જે વહીવટ ચાલે છે એ અમને બરબાદ કરી નાખે એવો હોય છે એટલે નાછુટકે હું તમારા માટે આ બંગડી લાવ્યો છું.'

વિચાર કરો શું થાય? ભાવનગર રાજ્યના દીવાન સર પ્રભાશંકર પટ્ટણી જેવો કાબેલ અને દક્ષ વહીવટદાર. એની ધાક પણ એટલી. કડક સ્વભાવ. એને એક અભણ ખેડૂત, જેની પાસે રાજની વસૂલી બાકી હતી, ગજવામાંથી બંગડી કાઢીને આપે કે લ્યો આ પહેરો.

એની જગ્યાએ આપણા અત્યારના સરકારી અધિકારી હોય તો શું કરે? પેલા ખેડૂતનું તો શું થાય પછી? પણ આ તો પ્રભાશંકર પટ્ટણી હતા. એમનામાં વહીવટનો અર્થ કાંઈક જૂદો હતો. વહી એટલે ચોપડા અને વટ એટલે માથું અધ્ધર રાખીને જે જોઈ શકાય તેવા. તમે તમારા ચોપડા માથું ઊંચું રાખીને ક્યારે જોઈ શકો? જ્યારે નફો કરો, વહીવટ સારો ચાલતો હોય ત્યારે ને.

સર પ્રભાશંકર પટ્ટણી સાહેબે તેને કહ્યું, 'લાવ ભાઈ બંગડી. હું એનો અધિકારી છું. હું તારી યાતનાઓ સમજું છું. મને આપી દે.' પટ્ટણી સાહેબને તાવ આવ્યો હતો, બહાર નહોતું નીકળવાનું છતાં રાજનું વાહન કરાવ્યું. જાતે પેલા ખેડૂતને લઈને મોતીબાગ, જ્યાં રેવન્યુ અમલદારની ઑફિસ હતી, ત્યાં ગયા. અંગ્રેજ અધિકારી બર્ક કરીને જે આ સમગ્ર વિભાગનો વડો હતો તેને મળ્યા.

અધિકારી પોતાની નામરજી દર્શાવી કહ્યું કે આ યોગ્ય નથી. કોઈક માણસ જેની મહેસૂલી બાકી હોય તે આવીને દીવાન સાહેબને રજૂઆત કરે અને રાજ્ય જપ્તી ન કરે તો બધા આ દાખલો ખોટી રીતે લેશે. પટ્ટણી સાહેબે અધિકારીની દલીલ નહીં માનીને ખેડૂતની વસૂલી માફ કરાવી અને ખેડૂતને રાજી કરીને મોકલ્યો. પછી પોતે પોતાના નિવાસસ્થાને પાછા આવ્યા.

આ હતી પ્રભાશંકર પટ્ટણીની મહાનતા. આવા લોકભોગી કાર્યો તેમણે...


...વનમાં કંઈક પરિવર્તન આવ્યું હોય. કાશ્મીરી વિસ્થાપિત પરિવાર આજે પણ એ જ સમસ્યાઓ સામે ઝઝૂમી રહ્યા છે જે 60 વર્ષ પહેલા એમને પરેશાન કરતી હતી."

ડૉ.તામીરીએ કહ્યું, "કાશ્મીર ઘાટીમાં કાશ્મીરી પંડિતોને મજબૂરીમાં પોતાના મકાન, ખેતરો, બાગ-બગીચા બધું ઓછી કિંમતે વેચવું પડ્યું. એને આજ સુધી બેદખલ નથી કરાયું અને ન તો તેમને પોતાની વસ્તુઓની ખરી કિંમત મળી છે."

એમણે બીબીસીને કહ્યું, "બેરોજગાર કાશ્મીરી પંડિત યુવાનોને વડા પ્રધાનના રોજગાર પૅકેજ અંતર્ગત કાશ્મીર ઘાટી જઈને કામ કરવા માટે મજબૂર કરવામાં આવ્યા એ શરતોને પરત લે... બાકીનો લેખ લખો:

દિલ્હીમાં ફાઇનાન્સ સૅક્ટરમાં કામ કરતા રાજુ મોજાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે 370ના હઠી ગયા પછી પણ એમની ઘર વાપસી તો સંભવ ન જ હતી, પણ કાશ્મીરી હોવાને નાતે એમની જે ઓળખ હતી એ પણ એમની પાસેથી છીનવી લેવાઈ હતી.

તેઓ કહે છે, "મારી પાસે એક સ્ટેટ સબ્જેક્ટ હતો જેને કારણે મારો જમ્મૂ-કાશ્મીર સાથે એક સંબંધ જોડાયેલો હતો. પરંતુ હવે એ પણ નથી રહ્યો હવે ડૉમિસાઇલ સર્ટિફિકૅટ મેળવવા માટે ફરીથી ઓળખની સાબિતી આપવી પડશે અને સરકારી કચેરીઓના ચક્કર લગાવવા પડશે."

વિસ્થાપિત સમન્વય સમિતિના નેતા રવિન્દર કુમાર રૈનાએ બીબીસીને કહ્યું, "અમે 370ને નાબૂદ કરવાના સરકારના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું હતું."

પરંતુ રૈના ડૉમિસાઇલ સર્ટિફિકૅટના મુદ્દે સરકારના નિર્ણયને ખોટો ગણાવે છે. તેઓ કહે છે, "કાશ્મીરી હોવાને નાતે શા માટે અમને વારંવાર અમારી ઓળખ સાબિત કરવા માટે મજબૂર કરવામાં આવે છે. કાશ્મીર ત્યારે છે જ્યારે ત્યાં કાશ્મીરી પંડિત છે."

રવિન્દર રૈના કહે છે, "મોટી સંખ્યામાં કાશ્મીરી પંડિત વિસ્થાપન પહેલા કાશ્મીર ઘાટીથી નીકળીને અન્ય રાજ્યોમાં કામ ધંધા માટે જતા રહ્યા હતા. પરંતુ આજે એમને પણ એ જ ચિંતા સતાવે છે કે એમની ઓળખ ખતમ થઇ જશે."

પાછલા દસ વર્ષથી પણ વધુ સમયથી કાશ્મીર ઘાટીમાં નોકરી કરી રહેલા રુબન જી સપ્રુએ બીબીસીને જણાવ્યું, "પાછલા એક વર્ષમાં સરકારે જે નિર્ણયો કર્યા તે એની જગ્યા પર યોગ્ય છે, પરંતુ આટલી મોટી સંખ્યામાં જે વિસ્થાપિત કાશ્મીરી પંડિત યુવાનો આજે પણ કાશ્મીર ઘાટીમાં નોકરી કરી રહ્યા છે સરકારે એમની પરેશાનીઓ સાંભળવી જોઈએ."

સપ્રુનું માનવું છે કે આ કાશ્મીરી પંડિતો આટલા લાંબા સમયથી કાશ્મીર ઘાટીમાં રહે છે પરંતુ આજે પણ અન્યોથી અલગ-અલગ છે. ત્યાંના સ્થાનિક નિવાસીઓની સાથે તેમના ઘનિષ્ઠ સંબંધ નથી. આટલા લાંબા સમયથી કાશ્મીર ઘાટીમાં રહેવા છતાં તેઓ પોતાના ઘરેથી દૂર કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા વચ્ચે સરકાર તરફથી ચલાવાઈ રહેલા ટ્રાન્ઝિટ કૅમ્પોમાં રહે છે.

હાલ સમગ્ર કાશ્મીરમાં લગભગ ચાર હજાર વિસ્થાપિત કાશ્મીરી અલગ-અલગ ટ્રાન્ઝિટ કૅમ્પમાં રહી રહ્યા છે અને સતત સરકાર સામે ઘર વાપસીની માગને દોહરાવી રહ્યા છે.

સપ્રુ એમ પણ કહે છે કે વિતેલા વર્ષોમાં અનેક કાશ્મીરી પંડિત પરિવારોએ તણખલા જોડી પોતાની નવી રહેવાની જગ્યા જમ્મુમાં અથવા જમ્મુથી બહાર અન્ય રાજ્યોમાં બનાવી લીધી છે અને એમને માટે બધું છોડી ફરી કાશ્મીર પરત ફરવું હવે સંભવ નથી.

એમનું માનવું છે 1990માં કાશ્મીર ઘાટીથી વિસ્થાપન પછી 2010માં એમને ફરી...


...વનાર સામે પોલીસ ફરિયાદ

બાબા કા ઢાબાના માલિક કાંતા પ્રસાદ અને એમના પત્ની

નવી દિલ્હીના બાબા કા ઢાબાના માલિક કાંતા પ્રસાદે એમનો વીડિયો બનાવનાર યુટ્યૂબર ગૌરવ વાસન સામે કેસ દાખલ કર્યો છે.

કોરોનાને કારણે કારમી મંદીમાં આવી ગયેલો દિલ્હીનો બાબા કા ઢાબા એક વીડિયોને કારણે ચર્ચામાં આવ્યો હતો.

એ વીડિયોમાં ઢાબાની હાલત કફોડી બનવાને કારણે રડી રહેલા માલિક કાંતા પ્રસાદ નજરે ચડતા હતા. મીડિયાએ એ વીડિયોની નોંધ લેતા અનેક લોકો તેમની મદદ માટે આગળ આવ્યા હતા. જોકે, હવે કહાણીમાં નવો વળાંક આવ્યો છે.

ઢાબાના માલિક કાંત... બાકીનો લેખ લખો:

હજાર લોકોને કોરોનાનો ચેપ

ડૉ ફાઉચી અને ટ્રમ્પ

અમેરિકાની પ્રમુખપદની ચૂંટણીનો જોશ ચરમ પર છે ત્યારે સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના એક અભ્યાસનો દાવો છે કે પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની 18 રેલીઓ અને તેમાં નિયમોનું પાલન ન થવાને કારણે 30 હજાર લોકોમાં કોરના સંક્રમણ ફેલાયું.

હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ મોટાં મેળાવડાઓ થકી સંક્રમણ ફેલાવવાનો આ અભ્યાસ ડેટા આધારિત છે. અભ્યાસનો એમ પણ દાવો છે કે આ રેલીઓ 700 લોકોનાં મોતનું કારણ હોઈ શકે છે.

પ્રમુખપદના ડૅમોક્રેટિક ઉમેદવાર જો બાઇડને ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે ટ્રમ્પને તેમના સમર્થકોની પણ ફિકર નથી.

આ દરમિયાન બીબીસીના એક અહેવાલ મુજબ અમેરિકામાં વરિષ્ઠ સંક્રમણ વિશેષજ્ઞ ડૉ એન્થની ફાઉચીએ વોશિંગ્ટન પોસ્ટને આપેલી એક મુલાકાતને લઈ પણ વિવાદ થઈ રહ્યો છે.

આ મુલાકાતમાં ડૉ. ફાઉચીએ કહ્યું હતું કે જો બાઇડન કોરોનાને જાહેર આરોગ્યના દૃષ્ટિકોણથી ગંભીરતાથી લઈ રહ્યા છે જ્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ કોરોનાને અલગ દૃષ્ટિકોણથી જુએ છે.

રિપલ્બિકન પાર્ટી ડૉ. ફાઉચીની આ મુલાકાતને લઈને તેમના પર રાજકારણનો આરોપ મૂકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માસ્ક ન પહેરવાથી લઈ ચોક્કસ દવાની હિમાયત સુધી અનેક વાર વિવાદ સર્જી ચૂક્યા છે અને તેઓ તાજેતરમાં કોરોનાથી સંક્રમિત થયા હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વનારી હતી."

"જોકે, બાદમાં તેની પ્રસંશા પણ થઈ હતી, કેમ કે તેમનું લગ્ન સફળ રહ્યું હતું."

મિયામીમાં મકાનની ખરીદીથી શરૂ થઈ મુશ્કેલી

દેઇરદ્રે મેરી કપોન કહે છે, "મેઈ કપોનની પત્ની તરીકે બહુ ખુશ હતી, કેમ કે તેમણે નોકર રાખ્યો હતો. તેને પોતાના પુત્ર સાથે સમય વીતાવવાનો સમય મળી જતો હતો."

તેઓ કહે છે, "પરંતુ તે પછી મિયામી (ફ્લોરિડા)માં મકાન ખરીદ્યું ત્યારે મુશ્કેલીઓ આવી."

"અલ કપોન હજી શિકાગોમાં જ રહેતા હતા. તે પછી સ્થિતિ વકરી, કેમ કે કરચોરીના આરોપમાં તેમણે 8 વર્ષ જેલમાં કાઢવાં પડ્યાં."

જોકે, કપોન પરિવ... બાકીનો લેખ લખો:

્ય નથી "

કપોન પત્નીને વફાદાર હતો?

પુસ્તકમાં જણાવ્યા અનુસાર કપોન અને તેમની પત્નીને એક બીજા પર બહુ જ ભરોસો હતો. જોકે લેખકના જણાવ્યા અનુસાર એ વાતના કોઈ પુરાવા નથી કે મેઈને કપોનના અપરાધો વિશે જાણકારી હતી કે નહિ.

દેઇરદ્રે મેરી કપોન લખે છે કે મેઈને એ જાણ નહોતી કે ઘર બહાર જઈને કપોન કેવા અપરાધો કરે છે.

તે કહે છે, "તે જમાનામાં પુરુષો બહારની વાત પોતાના ઘર સુધી લાવતા નહોતા."

જોકે, તેના કારણે યુગલના જીવનમાં બેવફાઈની શક્યતા વધી જતી હોય છે.

દેઇરદ્રે કહે છે, "કપોનના જીવનમાં બીજી મહિલાઓ પણ હતી તેમાં કોઈ શંકા નથી. તમે શક્તિશાળી કે સમૃદ્ધ હો ત્યારે તમારી પાસે દરેક પ્રકારની મહિલાઓ આવવાની. પરંતુ કપોન પોતાની પત્ની અને પરિવારને ખૂબ પ્રેમ કરતા હતા."

બીજી બાજુ ગોમ્સ એ વાત સાથે સહમત છે કે કપોન અને તેનો ભાઈ હંમેશાં મહિલાઓથી ઘેરાયેલા રહેતા હતા.

તેને બ્લૉન્ડ (સોનેરી વાળવાળી) સ્ત્રીઓ પસંદ પડતી હતી. તેથી ગુસ્સામાં આવીને એક વાર મેઈએ પણ પોતાના વાળને સોનેરી રંગે રંગી નાખ્યા હતા.

તેઓ કહે છે કે તે વખતે અમેરિકામાં દારૂબંધી લાગુ ના કરાઈ હોત તો કપોન અપરાધી બન્યો ના હોત.

તેઓ કહે છે કે મીડિયાએ નાની વાતને વધારે પડતી ચગાવી છે.

દેઇરદ્રેને પૂછવામાં આવ્યું કે તમે કપોનને પસંદ કરો છો ખરા, ત્યારે તેણે કહ્યું, "હા, બહુ જ. કેમ કે તેમણે સમગ્ર પરિવારને કોઈ હિચકિચાટ વિના ગરીબીમાંથી બહાર કાઢ્યો હતો."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વર, સારી માળખાગત સુવિધાઓ અને ઉદ્યોગો માટેની જમીન અને અન્ય પ્રોત્સાહનોને કારણે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને ચીનમાંથી ઇન્ડોનેશિયા તરફ તેની કંપનીઓને સ્થળાંતરિત કરવા મજબૂર કર્યું હતું.

ઇન્ડોનેશિયાને પસંદ કરવાનું કારણ શું?

વિયેતનામમાં ચીની માલિકીની કંપનીનું વર્ચસ્વ પણ અમેરિકન કંપનીઓને ઇન્ડોનેશિયાને પસંદ કરવાનું કારણ છે.

ઇન્ડોનેશિયા (યુએસ કંપની) અને વિયેતનામ (ચીની કંપની) યુએસ-ચીન સંઘર્ષ વચ્ચેના સંઘર્ષનું પરિણામ છે, તો બીજી તરફ વડા પ્રધાન મોદીની ટ્રમ્પ સાથેની દોસ્તી કામ આવી નહીં.

પીટી કવાસન ઇન્ડસ્ટ્રી વિજયક... બાકીનો લેખ લખો:

વવો પડશે.

હવે અમેરિકા આ અંગે શું રણનીતિ અખત્યાર કરશે તે તો સમય જ બતાવશે, પરંતુ અત્યાર સુધી આપણે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ માટે જરૂરી કાચો માલ ચીનમાંથી આયાત કરતાં હતા.

જ્યારે વડા પ્રધાન મોદીએ સ્વાશ્રયતા તરફનું વલણ અખત્યાર કરવાની વાત કરી છે ત્યારે આપણે ફાર્મા માટે જરૂરી કાચો માલ પણ દેશમાં જ બનાવવો જોઈએ.

'આપણે આત્મમંથન કરવું જોઈએ'

ઇન્ડોનેશિયામાં જે ડેવલપમૅન્ટ થઈ રહ્યું છે તેની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે મેરિટાઇમ ઍન્ડ ઇન્વેસ્ટમેન્ટના સંકલન પ્રધાન લુહૂટ બિન્સર પંડજૈતાને રાષ્ટ્રપતિ જોકોવી અને યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચેની 'ગુપ્ત' વાતચીત વિશે વાત કરી.

જોકોવીએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ (યુએસ)ના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સાથે ઇન્ડોનેશિયામાં ફાર્માસ્યુટિકલ ક્ષેત્રે રોકાણની તકો વિશે ચર્ચા કરવા વિશે વાત કરી, કારણ કે 90% ફાર્માસ્યુટિકલ કાચા માલની આયાત કરવી જ જોઈએ.

લુહૂટે કહ્યું કે સરકાર મધ્ય જાવામાં 4000 હેક્ટર જમીન તૈયાર કરી રહી છે. જમીનને ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગ માટે વિશેષ આર્થિક ક્ષેત્ર માટે ખાસ પ્રદાન કરવામાં આવી હતી.

4000 હેક્ટરના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્ર વિશે લુહૂટનું નિવેદન બ્રેબેઝના ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રમાં વિશિષ્ટ છે, કારણ કે કેન્ડલમાં ઔદ્યોગિક વસાહતનું ક્ષેત્રફળ ફક્ત 2,200 હેક્ટર છે.

ઉદ્યોગમંત્રી એગસ ગુમિવાંગના જણાવ્યા અનુસાર, અગાઉ 2020-2024માં 27 નવી ઔદ્યોગિક વસાહતો તૈયાર થશે.

ઔદ્યોગિક એસ્ટેટ દ્વારા વિકસિત કરવાનાં ક્ષેત્રોમાંનું એક મધ્ય જાવા બ્રિબ્સ છે અને એક મદુરામાં બાકીના 25 જાવાના બહારના ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં નિર્દેશિત છે.

આમ, ઇન્ડોનેશિયાની સરકારની સતર્કતા અને ત્યાંની ઔદ્યોગિક નીતિ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરે અમેરિકન કંપનીઓને આકર્ષવામાં મદદ કરી છે. જ્યારે આપણે ઝાઝું આગળ વધી શક્યા નથી. આ માટે કયાં કારણો છે તે આત્મમંથન માગી લે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વરે નિરગુડકર પર ચોપર વડે હુમલો કર્યો. નિરગુડકર પણ ઘાયલ થયા. જીવલેણ હુમલા છતાં બાબા-બાલીનો પીછો કરી રહેલા નિરગુડકર અને પોટેએ તેમની રિવોલ્વરમાંથી ગોળીબાર કર્યો અને બન્ને આરોપીઓ જમીન પર ફસડાઈ પડ્યા.

બન્ને આરોપીનું 28 વર્ષ પહેલાં ઍન્કાઉન્ટર કરવામાં આવ્યું હતું. એ કાર્યવાહીમાં સામેલ અંબાદાસ પોટે બાદમાં ડીસીપી તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા, જ્યારે સુધીર નિરગુડકર હાલ મેઘવાડી પોલીસ સ્ટેશનમાં વરિષ્ઠ પોલીસ નિરીક્ષક તરીકે ફરજ બજાવે છે.

એ ઘટના પછી મુંબઈ એક-બે નહીં, અનેક વખત પોલીસ ઍન્કાઉન્ટરનું સાક્ષી બન્યું હતું.... બાકીનો લેખ લખો:

આપવામાં આવી હતી. તેમની બેચ 1984માં પોલીસ સેવામાં દાખલ થઈ હતી.

પ્રદીપ શર્માએ વિધાનસભાની ગત ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી કરી ત્યારે બીબીસી મરાઠીએ (18 ઓક્ટોબરે) નિવૃત્ત પોલીસ ડિરેક્ટર જનરલ અરવિંદ ઈનામદાર સાથે વાતચીત કરી હતી.

એ વાતચીતમાં 1983ની બેચ બાબતે વાત કરતાં અરવિંદ ઈનામદારે કહ્યું હતું, "1990ના દાયકામાં મુંબઈમાં મોટા પ્રમાણમાં ગૅંગવૉર ફાટી નીકળી હતી."

"એ સમયે પોલીસ અધિકારીઓની ખાસ ટુકડી તૈયાર કરવામાં આવી હતી. એ ટુકડીએ સૌપ્રથમ દાઉદ ઇબ્રાહિમ પર દરોડો પાડ્યો હતો અને ત્રણ-સાડા ત્રણ કરોડ રૂપિયાનું સોનું જપ્ત કર્યું હતું. એ પછી અરુણ ગવળી, છોટા શકીલ વગેરેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. એ સમયે બધા અધિકારીઓ ઉત્તમ કામ કરતા હતા."

ઈનામદારે ઉમેર્યું હતું, "એ બધા ગ્રૅટ ફાઈટર્સ હતા. તેમને તાલીમ જ એ રીતે આપવામાં આવી હતી. રમખાણો, વિસ્ફોટો, આતંકવાદી હુમલાઓ વગેરે દરમિયાન શું કરવું તે માટે તેઓ સારી રીતે પ્રશિક્ષિત અને સજ્જ હતા."

અરવિંદ ઈનામદારનું 2019ની 8 નવેમ્બરે નિધન થયું હતું.

એંસીનો સળગતો દાયકો

1983ની બેચ પોલીસ સેવામાં જોડાઈ ત્યારે અન્ડરવર્લ ડૉન દાઉદ ઇબ્રાહિમે દેશ છોડી દીધો હતો. મુંબઈ માત્ર ગૅન્ગસ્ટર્સ અને માફિયાઓ સામે ઝઝમતું હતું. 1983ની બેચના અધિકારીઓ દાઉદ ઈબ્રાહિમ, છોટા રાજન અને અરુણ ગવળીની ગૅંગો સામે લડતા હતા.

વરિષ્ઠ પત્રકાર આબિદ શેખ કહે છે, "એંસીના દાયકામાં અન્ડરવર્લ્ડનો વ્યાપ ઘણો મોટો હતો. દાઉદ ઇબ્રાહિમ, અમર નાઈક ને અરુણ ગવળીની મોટી ટોળકીઓ હતી. તેમની વચ્ચે નાણાકીય મુદ્દાસર ગૅંગવૉર ચાલતી હતી."

"આપણે જેને ઍન્કાઉન્ટર કહીએ છીએ તેનું ચલણ એ સમયગાળામાં વધ્યું હતું."

વરિષ્ઠ પત્રકાર રામ પવાર કહે છે, "એંસીના દાયકામાં ગોદી એટલે કે ડૉકયાર્ડમાં વ્યાપક દાણચોરી ચાલતી હતી. એ વખતે દુબઈનાં કપડાંની પ્રચંડ માગ હતી. કન્ટેનરો ભરીભરીને દાણચોરીનો માલ આવતો હતો. તેમાં ગુંડાટોળકીઓ બની અને તેના આર્થિક વ્યવહારમાં ગૅંગવૉરનો પ્રારંભ થયો હતો."

જોકે, એસ. હુસૈન ઝૈદી ઍન્કાઉન્ટરના સમયગાળાનું નેવુંના દાયકા પહેલાં અને પછી એમ બે ભાગમાં વિભાજન કરે છે.

બીબીસી મરાઠી સાથે વાત કરતાં ઝૈદી કહે છે, "નેવુંના દાયકા પહેલાં છૂટાછવાયાં ઍન્કાઉન્ટર થતાં હતા. એટલે કે 1982માં ઈશાક બાગવાને માન્યા સુર્વેનું ઍન્કાઉન્ટર કર્યું. 1987માં પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર રાજેન્દ્ર કાટધરેએ રામા નાઈકનું ઍન્કાઉન્ટર કર્યું અને 1987માં પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર ઇમેન્યુઅલ અમોલિકે મહેમૂદ કાલિયાનું...


...વર્કરને વર્તમાન વ્યવસ્થામાં સારી નજરે જોવામાં આવતાં નથી, પણ મુઘલકાળમાં પ્રૉસ્ટિટ્યૂટ્સને એટલી ખરાબ નજરથી જોવામાં આવતાં નહોતાં.

કહેવાય છે કે એ સમયે મુબારક બેગમ એક મશહૂર નામ હતું. દિલ્હીનો અંતિમ સૌથી મોટો મુશાયરો મુબારક બેગમના મહેલમાં આયોજિત કરાયો હતો. આ મુશાયરામાં 40થી વધુ શાયરો આવ્યા હતા અને તેમાં મિર્ઝા ગાલિબ પણ સામેલ હતા.

વ્હાઇટ મુઘલ ડેવિડ ઑક્ટરલોની

સર ડેવિડ ઑક્ટરલોનીનો જન્મ 1758માં બૉસ્ટનમાં થયો હતો. બ્રિટાનિકા એનસાઇક્લોપીડિયામાં તેમનો ઉલ્લેખ મળે છે.

તેઓ 1777માં ભારત આવ્યા હતા. લૉર્ડ લેક... બાકીનો લેખ લખો:

ે 200 વર્ષ પૂરાં થઈ જશે.

વર્તમાન નુકસાન સિવાય બાંધકામમાં કોઈ તૂટ-ફૂટ નથી. પ્રોફેસર અનિરુદ્ધ દેશપાંડે કહે છે કે હૌજ કાઝી વિસ્તારમાં રહેતા લોકો આજે પણ તેને રંડીની મસ્જિદ કહીને બોલાવે છે.

કોઈને આ શબ્દાવલિમાં સહેજ પણ અજીબ લાગતું નથી. ઘણા લાંબા સમયથી અહીંના લોકો આ જ નામનો ઉપયોગ કરે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...વર્તમાન વડા પ્રધાનની માફક તે નહેરુના પ્રદાનને ભૂંસી નાખવાના ધમપછાડા કરવાને બદલે, વખતોવખતપંડિત નહેરુની ઘણી બાબતો વિશે આદર વ્યક્ત કરતા.

વાજપેયીની પસંદગી હતી અને મજબૂરી

પંડિત નહેરુની બધી મર્યાદાઓ છતાં, પોતે નહેરુના જોડામાં પગ નાખી શકે એમ નથી, તેનો કદાચ વાજપેયીને પૂરેપૂરો અહેસાસ હતો.

તેમની સરખામણીમાં, આક્રમક પ્રચાર અને પ્રજાની ટૂંકી સ્મૃતિનો ગેરલાભ લઈને મોદીના બધા પ્રયાસ નહેરુથી પણ મહાન વડા પ્રધાન બનવાના હોય, એવા જણાય છે.

વાજપેયી વડા પ્રધાન હતા ત્યારે બે મોટી ઘટનાઓ બની. એક વાજપેયીની પસંદગી હતી... બાકીનો લેખ લખો:

ક્ષણ કરવા પહોંચેલા અટલ બિહારી વાજપેયી અને મોદી

વાજપેયીની રાજધર્મની વાત બહુ ગવાઈ, પણ વડા પ્રધાન હોવા છતાં વાજપેયીએ જાહેરમાં મુખ્ય મંત્રીનો જૂઠો જવાબ સાંભળી લીધો. એ હકીકતને વિસારે પાડી દેવાઈ.

અર્થકારણ હોય કે વિદેશ નીતિ, સાથીદારો સાથેનો વ્યવહાર હોય કે વિરોધ પક્ષો સાથેની તકરાર, વાજપેયી લોકશાહી મિજાજ ધરાવતા અને ટીમના કૅપ્ટન તરીકે કામ કરનારા હતા.

મોદી વન મૅન શો(મૅનશીપ) છે. તેમના લોકશાહીના ખ્યાલમાં વિપક્ષોનો તો ઠીક, પક્ષના સાથીદારોનો પણ સમાવેશ થતો નથી.

વાજપેયી પાસે, લોકશાહીને કેવળ ચૂંટણી જીતવાના ખેલ તરીકે ઢાળી દેવાનું સિદ્ધ કરી આપે એવા અમિત શાહ ન હતા, અને મોદી પાસે (નાયબ વડા પ્રધાનનું પદ આપવું પડે એવું વજન ધરાવતા) અડવાણી નથી.

વ્યક્તિગત લાક્ષણિકતાઓ વિચારધારા પર કેવી સરસાઈ ભોગવે છે, તે વાજપેયી-મોદીને સાથે મુકીને જોવાથી બરાબર સમજાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો