...ું?"

સંજલિના પિતા હરેંદ્રસિંહ જાટવ કહે છે, "મારી દીકરી હોશિયાર હતી. કંઈક સારું કરવા માગતી હતી. પાઇલટ કે આઈપીએસ બનવાની વાત કહેતી હતી... હમણાં તો તમે બધાં લોકો અમારી પાસે આવી રહ્યા છો."

"દરરોજ મોટી સંખ્યામાં મીડિયાકર્મીઓ આવી રહ્યા છે, સંબંધીઓ આવી રહ્યા છે તો અમને કંઈ વધારે ખબર પડતી નથી. થોડાં દિવસો બાદ જ્યારે કોઈ નહીં આવે, ત્યારે અમારા પર ખરેખરો પહાડ તૂટી પડશે."

સંજલિનાં મોટા બહેન અંજલિ ક્યારેક લોકોને ફોન કૉલ્સના જવાબ આપે છે તો ક્યારેક માને સંભાળે છે.

અંજલિએ બીબીસીને જણાવ્યું, "તે મને કહેતી હ... બાકીનો લેખ લખો:

િના પિતરાઈ ભાઈ યોગેશે સંજલિનાં મૃત્યુની બીજી સવારે ઝેર ખાઈને આત્મહત્યા કરી લીધી.

યોગેશનાં મા રાજન દેવીનો આરોપ છે કે પોલીસે યોગેશને ટૉર્ચર કર્યા એ માટે આઘાતમાં આવીને તેમણે આત્મહત્યા કરી લીધી.

આ તરફ પોલીસે અપરાધના આઠમા દિવસે પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરીને મૃત યોગેશને જ આરોપી જાહેર કરી દીધો.

પોલીસનું શું કહેવું છે?

એસએસપી (આગ્રા) અમિત પાઠકે બીબીસીને જણાવ્યુ, "યોગેશ તરફ અમારી શંકાની સોઈ જવાનાં એક નહીં ઘણાં કારણો છે. શંકા કરવાનું પહેલું કારણ એ કે તેણે આત્મહત્યા કરી. કદાચ તે સંજલિ તરફ આકર્ષિત હતા અને સંજલિએ ના પાડતા તેમણે આ પગલું ઉઠાવ્યું."

પોલીસે યોગેશ સિવાય તેમના વધુ એક પિતરાઈ ભાઈ આકાશ અને યોગેશના જ વધુ એક સંબંધી વિજયની ધરપકડ કરી છે.

યોગેશને મુખ્ય આરોપી માનવાના પક્ષમાં પોલીસે કંઈક આવી દલીલો રજૂ કરી છે :

પોલીસની દલીલથી અસંતુષ્ટ સંજલિનો પરિવાર

સંજલિના માતાપિતા અને તેમનો પરિવાર પોલીસની આ દલીલો સાથે સહમત નથી.

સંજલિના પિતા હરેંદ્રસિંહ જાટવે બીબીસીને કહ્યું, "પોલીસ મને અડધી રાત્રે મલપુરા પોલીસ સ્ટેશન લઈ ગઈ. ત્યાં મને કહેવામાં આવ્યું કે હું કંઈ ન બોલું, બસ ચુપચાપ સાંભળું. તેમણે મને એક છોકરો બતાવ્યો જે ડરીને નીચે બેઠો હતો. એવું લાગતું હતું કે જાણે તેને ખૂબ મારીને ધમકાવવામાં આવ્યો હતો."

તેમના જણાવ્યા અનુસાર, "પોલીસકર્મીઓના પૂછવા પર એ છોકરાએ આખી કહાણી એ રીતે સંભળાવી જાણે તેની પાસે બધુ રટાવડાવામાં આવ્યું હોય. એક મહિના પહેલાં કામથી પરત ફરતી વખતે મારા પર બે લોકોએ હુમલો કર્યો હતો. તેમણે કોઈ વસ્તુથી મારા માથા પર હુમલો કર્યો હતો. એ છોકરાએ કહ્યું કે એ હુમલાને પણ તેણે જ (યોગેશ અને બાકી બે આરોપીઓ) કરાવ્યો હતો. પોલીસે મને એ છોકરા સાથે કોઈ વાત કરવા ન દીધી."

પોલીસના દાવાથી અસહમતી વ્યક્ત કરતા હરેંદ્રસિંહ કહે છે, "મારા પર હુમલો રાત્રે 9 વાગ્યાની આસપાસ થયો હતો અને એ છોકરાએ કહ્યું કે તેમણે હુમલો સાંજે 6 વાગ્યે કર્યો હતો. ત્યાં જ મેં પોલીસની ખોટી વાતને પકડી લીધી."

"પોલીસે મને ફોનમાં પત્રોની તસવીર બતાવી. અસલી પત્રો ન બતાવ્યા. પછી હું કેવી રીતે માનું કે એ પત્રો યોગેશે લખ્યા? બાકી બે આરોપીઓને પણ તેઓ અમારા સંબંધી બતાવી રહ્યા છે, જ્યારે અમે તેમને ક્યારેય મળ્યા પણ નથી."

યોગેશનાં મા રાજનદેવીનું પણ માનવું છે કે તેમનો દીકરો પહેલાં જ મૃત્યુ પામ્યો છે અને પોલીસ અસલી ગુનેગારને પકડી શકતી નથી એટલે મૃત્યુ પામેલી વ્યક્તિ પર અપરાધનો બોજ ઠાલવી ...


...ુંદર બંનેએ આ ટેસ્ટ મૅચ રમવાની કલ્પના પણ નહીં કરી હોય. તેઓ અનુક્રમે 67 અને 62 રન બનાવશે તેની તો વાત જ જવા દો.

ભારતીય ટીમમાંથી આ બંનેના સ્કોર સર્વાધિક હતા. તેમની વચ્ચે 123 રનની ભાગીદારી થઈ અને ભારત તે દિવસે બચી ગયું.

તેમણે આ રન કોઈ ઢીલી બૉલિંગ સામે બનાવ્યા ન હતા. આ રન ગાબાની પીચ પર ઑસ્ટ્રેલિયાની સૌથી ખતરનાક બૉલિંગ સામે બનાવવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં ભારતીય ટીમ ભારે દબાણ હેઠળ હતી.

સુંદર અને ઠાકુરે પોતાની ઉત્તમ ટેકનિકનું પ્રદર્શન કર્યું હતું. તેમણે નસીબના આધારે નહીં પરંતુ ગમે તેવી સ્થિતિમાં અડગ રહેવા... બાકીનો લેખ લખો:

ે 294 રનમાં પેવિલિયન ભેગી કરી દીધી છે. ઑટોરિક્ષા ડ્રાઇવરના પુત્ર સિરાજે તેમની ત્રીજી ટેસ્ટમાં પહેલી વખત પાંચ વિકેટ ઝડપી છે.

ગયા નવેમ્બરમાં જ સિરાજના પિતા મૃત્યુ પામ્યા હોવાથી તેમને યાદ કરીને સિરાજની આંખ ભીની થઈ જાય છે.

પિતા મૃત્યુ પામ્યા ત્યારે સિરાજ ઑસ્ટ્રેલિયામાં હતા. આ આંસુ તેમણે આટલાં વર્ષો સુધી જે સખત મહેનત કરી હતી તેના પ્રતાપે હતાં.

થોડા દિવસો અગાઉ સિરાજે મૅચ અટકાવી હતી, કારણ કે સિડનીમાં કેટલાક દર્શકો તેમના વિશે વંશીય ટિપ્પણી કરતા હતા.

ગિલ, પુજારા અને પંતની કમાલ

પુજારા સામે ખતરનાક બૉલિંગ

દિવસ 5: ભારતની હાર નક્કી જણાતી હતી અને માત્ર વરસાદ જ આ ટેસ્ટને ડ્રૉમાં લઈ જઈ શકે તેમ હતો.

પ્રથમ સત્રમાં જ પીચ પોતાના રંગ દેખાડી રહી હતી, જેમાં ઑસ્ટ્રેલિયન બૉલર્સે તરત શર્માની વિકેટ ઝડપી લીધી. બધા હવે વરુણદેવને પ્રાર્થના કરતા હતા.

પરંતુ 21 વર્ષીય શુભમન ગિલના મનમાં બીજા વિચારો ચાલતા હતા. તેમની બેટિંગે દર્શાવી દીધું કે તેઓ ઑસ્ટ્રેલિયન બૉલરોનો મુકાબલો કરી શકે છે.

91 રનના સ્કોરે ગિલે વિકેટ ગુમાવી ત્યારે પણ ભારતીયો વરુણદેવને પ્રાર્થના કરતા હતા. પરંતુ આ વખતે વરસાદ માટે નહીં, પરંતુ વરસાદ ન પડે તે માટે પ્રાર્થના થતી હતી, કારણ કે હવે જીતના સંકેત દેખાતા હતા અને ડ્રૉ એ બીજો વિકલ્પ હતો.

આઠ ઓવર કરતાં ઓછા સમયમાં ઑસ્ટ્રેલિયનોના મનમાં પણ શંકા જાગવા લાગી. એક સિક્સ, એક બાઉન્ડરી, વધુ એક બાઉન્ડરી. અચાનક હવે 6 ઓવરની અંદર 24 રનની જરૂર હતી.

પંત અને સુંદર ક્રિઝ પર ઊભા હતા અને 32 વર્ષથી જે મેદાન ઑસ્ટ્રેલિયા માટે ગઢ હતું તેના કાંગરા ખરવા લાગ્યા હતા. ઑસ્ટ્રેલિયાનો ગઢ ધ્વસ્ત થતો દેખાતો હતો.

સુંદરે વિકેટ ગુમાવી, ઠાકુર આઉટ થયા પરંતુ ભારતીયોની આશા વધતી જતી હતી. છેલ્લે પંતે એક બાઉન્ડરી ફટકારી જેને લાંબા સમય સુધી યાદ રાખવામાં આવશે.

ભારતે ટેસ્ટ મૅચ અને શ્રેણી જીતી લીધી છે. આ સાથે જ આજીવન સન્માન પણ પ્રાપ્ત કર્યું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુઆરીની શરૂઆતથી, એસઆઈઆઈ (સિરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ) તરફથી કોવિશિલ્ડનાં લગભગ 130 મિલિયન ડોઝ કાં તો નિકાસ કરવામાં આવ્યા છે કાં તો સ્થાનિક રીતે ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યા છે.

ઇન્ડિયન ફાર્માસ્યૂટિકલ કંપનીઓ સ્થાનિક માગને અને વૈશ્વિક પુરવઠાની જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા માટે હવે કેટલાક મહિનાઓથી નવી સુવિધાઓ ઉમેરીને અથવા હાલની ઉત્પાદન-લાઇનમાં નવા ફેરફાર કરીને ઉત્પાદનમાં વધારો કરી રહી છે.

સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટે જાન્યુઆરીમાં કહ્યું હતું કે તે એક સમયે એક મહિનામાં 60થી 70 મિલિયન ડોઝ તૈયાર કરી શકે શકે છે - આમાં કોવિશિલ્ડ અને ય... બાકીનો લેખ લખો:

પષ્ટ કર્યું કે નિકાસ પર કોઈ પ્રતિબંધો નથી.

બાંગ્લાદેશે જ્યારે પૂછપરછ કરી કે શું કોવિશિલ્ડ સપ્લાય કરવા કરાર થાય તો સરકાર મંજૂરી આપશે કે કેમ ત્યારે આ વાતનું સ્પષ્ટિકરણ થયું હતું.

ભારતની રસી કોને મળશે?

ભારતમાં કોરોના વાઇરસ ફરીથી માથું ઊચકી રહ્યો છે

ભારતની સિરમ સંસ્થાએ યુએન દ્વારા સમર્થિત કોવૅક્સ પહેલ માટે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવી છે, જેમાં ઓછા અને મધ્યમ આવકવાળા દેશોને રસી પહોંચાડવાનો હેતુ છે.

ગયા સપ્ટેમ્બરમાં, સિરમે કોવૅક્સને 200 મિલિયન ડોઝ સપ્લાય કરવાની સંમતિ આપી હતી - તે કાં તો ઍસ્ટ્રાઝેનેકા અથવા નોવાવૅક્સ રસી પૂરી પાડશે.

યુએનના ડેટા અનુસાર સિરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટે ઍસ્ટ્રાઝેનેકા રસીના લગભગ 900 મિલિયન ડોઝ અને નોવાવૅક્સના 145 મિલિયન ડોઝ મામલે દ્વિપક્ષીય વ્યવસાયિક સોદા પણ કર્યા છે.

ભારત સરકારે પણ ઘણા દેશોને રસી દાન કરી છે, જેમાં દક્ષિણ એશિયામાં તેના પડોશીઓ પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

યુએનના આંકડા અનુસાર, તે અત્યાર સુધીમાં ચીન કરતાં વધુ રસીનું દાન કરી ચૂક્યું છે. ચીનના 7.3 મિલિયન ડોઝની સરખામણીમાં ભારતનું દાન વધારે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુઓની વાત ન માની.

તેમણે આ તકનો લાભ ઊઠાવીને ગૌરક્ષાઆંદોલનનું સમર્થન કરી રહેલા મંત્રી ગુલઝારીલાલ નંદાથી પીછો છોડાવવા તેમને મંત્રીમંડળમાંથી હઠાવી દીધા.

1980 આવતાઆવતા ઇંદિરા ગાંધીનો ઝુકાવ ઈશ્વર અને મંદિરોની તરફ વધવા લાગ્યો હતો.

1977માં ચૂંટણીમાં મળેલો પરાજય અને 1980માં પોતાના નાના દીકરા સંજય ગાંધીના મૃત્યુએ આમાં એક મોટી ભૂમિકા ભજવી.

કહેવામાં આવે છે કે તેમના વિચારમાં પરિવર્તન લાવવાનો સૌથી મોટો શ્રેય તેમના રેલવેમંત્રી કમલાપતિ ત્રિપાઠીને જાય છે.

જાણીતાં પત્રકાર કુમકુમ ચઢ્ઢા પોતાના પુસ્તક 'ધ મેરીગ... બાકીનો લેખ લખો:

લાન્યાસથી કાઢ્યો હતો.

રાજીવ ગાંધી આ ચૂંટણી હારી ગયા પરંતુ તે કોઈથી છૂપું નહોતું રહ્યું કે શાહબાનો કેસમાં મુસ્લિમ કટ્ટરવાદીઓનું સમર્થન કર્યા બાદ તેઓ એ સંદેશ પણ આપવા માગતા હતા કે તેઓ એક 'સારા હિંદુ' પણ છે.

ઝોયા હસન પોતાના પુસ્તક 'કૉંગ્રેસ આફટર ઇંદિરા'માં લખે છે, 'આ સમયે રાજીવ ગાંધીના મુખ્ય સલાહકાર અરુણ નહેરુનો વિચાર હતો કે જો રામમંદિરના મુદ્દે થોડું નરમ વલણ અપનાવીએ તો મુસ્લિમ કટ્ટરવાદીઓનું સમર્થન કરવા પર તેમની જે આલોચના થઈ તેની અસર થોડી ઘટી જશે. કૉંગ્રેસને આ વાતનો અંદાજ નહોતો કે વિશ્વ હિંદુ પરિષદ આ ઘટનાક્રમને બાબરી મસ્જિદના વિધ્વંસના પહેલાંના પગલા તરીકે લેશે અને હકીકતમાં એવું જ થયું છે.'

નરસિમ્હા રાવના આકલનમાં ઉણપ

નરસિમ્હા રાવનો જન્મ એક બ્રાહ્મણ પરિવારમાં થયો હતો. તેમના રાજકીય જીવનની શરૂઆત હૈદરાબાદના નિઝામની સામે સંઘર્ષથી શરૂ થઈ હતી, જ્યાં તેમણે હિંદુ મહાસભા અને આર્યસમાજ સાથે ખભેથી ખભો મિલાવીને કામ કર્યું હતું.

તેમનું આખું જીવન સવારની પૂજા અને વાર્ષિક તીર્થયાત્રાની આસપાસ ફરતું હતું.

રાવની શૃંગેરીના શંકરાચાર્યથી લઈને પેજાવર સ્વામી સુધી અનેક સ્વામીઓ સાથે ઘનિષ્ઠતા હતી.

એન. કે. શર્મા જેવા જ્યોતિષી અને ચંદ્રાસ્વામી જેવા અનેક તાંત્રિક તેમની ખૂબ જ નજીક હતા.

બાબરી મસ્જિદ તોડી પડાઈ ત્યારે તેઓ વડા પ્રધાન હતા.

તેમને ચિંતા હતી કે મુસ્લિમો કૉંગ્રેસનો સાથ છોડી રહ્યા છે અને એનાથી મોટી ચિંતા એ હતી હિંદુઓમાં પણ ઉંચી જાતિ અને નીચલી જાતિના લોકો ભાજપની તરફ વધી રહ્યા છે.

તેમણે એક વખત મણિશંકર ઐય્યરને કહ્યુ હતું, 'તમારે સમજવું પડશે કે ભારત એક હિંદુ દેશ છે.'

સલમાન ખુર્શીદે નરસિમ્હા રાવના આત્મકથાકાર વિનય સીતાપતિને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું :

"રાવસાહેબની ટ્રૅજેડી હતી કે તેમણે હંમેશાં એક મત બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. તેઓ હિંદુ અને મુસ્લિમ બંને વોટબૅન્કને ખુશ કરવા માગતા હતા."

"રાવ મસ્જિદ પણ બચાવવા માગતા હતા, હિંદુઓની લાગણીઓનું રક્ષણ કરવા માગતા હતા અને પોતાની જાતને પણ બચાવવા માગતા હતા."

"પરિણામ એ આવ્યું કે ન તો મસ્જિદ બચી, ન હિંદુ કૉંગ્રેસ તરફ આવ્યા અને તેમની સાખ તાર-તાર થઈ ગઈ."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુકાદા પહેલાં કૉંગ્રેસના નેતા અર્જુન મોઢવાડિયાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું:

"એ વાત સાચી છે કે 2009માં ચૂંટણીપંચે આવું જાહેરનામું બહાર પાડ્યું હતું, પણ ભાજપ એનું ઊંધું અર્થઘટન કરી રહી છે."

"એ વખતે હેમંત સોરેન અને ધીરજપ્રસાદ સાહુ ચૂંટાયા હતા, પણ એ બંને બેઠકો એવી હતી કે એનો પૂર્ણ થવાનો સમય અલગ-અલગ હતો."

મોઢવાડિયાએ કહ્યું, "જ્યારે આ બંને બેઠકો, જેમાં અમિત શાહ અને સ્મૃતિ ઈરાની રાજ્યસભામાંથી ચૂંટાઈ આવ્યાં છે, તે એક જ દિવસ હતો અને બંનેની ટર્મ એક જ દિવસે પૂરી થાય છે."

"ચૂંટણીપંચનું આ જાહેરનામું ગ... બાકીનો લેખ લખો:

લીફ નહીં પડે પણ જો માન્ય ન રાખે તો ભાજપને જીતવા માટે અપક્ષ, એનસીપીના એક અને બીટીપીના બે ધારાસભ્યો ઉપરાંત કૉંગ્રેસના 12 ધારાસભ્યો પાસે ક્રૉસ વોટિંગ કરાવવું પડે."

"એ જ કારણથી ભાજપે અત્યારે કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય અલ્પેશ ઠાકોર અને એના સાથીઓ ઉપરાંત કેટલાક આદિવાસી ધારાસભ્યોને સંપર્કમાં રાખ્યા છે.

"કૉંગ્રેસમાંથી ભાજપમાં આવેલાં પૂર્વ પાસ નેતા આશાબહેનને કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યો સાથે સંપર્કમાં રાખ્યાં છે."

કૉંગ્રેસ ખુશ હતી કારણ કે જો રાજ્યસભાની ચૂંટણી આવે તો ભાજપને એક બેઠક ગુમાવવી પડે એવી સ્થિતિ હતી.

ભાજપના ચાર ધારાસભ્યો સંસદમાં ગયા એટલે રાજ્યસભામાં મત કરી શકે એમ નહોતા. પબુભા માણેક અને ભગા બારડની બીજી બે બેઠકો ખાલી પડી હતી એટલે વિધાનસભાની સંખ્યા 182ને બદલે 176 થાય.

રાજ્યસભામાં ભાજપને જીતવા માટે 59 ફર્સ્ટ પ્રેફરન્સના વોટ જોઈએ એટલે કે બંને બેઠક માટે 118 વોટ જોઈએ એટલે કૉંગ્રેસ પાસે પોતાના 71 સભ્યો હોય અને ચૂંટણી લડે તો એક બેઠક પર જીતી શકે એમ હતી.

જ્યારે ક્રૉસ વોટિંગ કરી શંકરસિંહ રાજ્યસભામાં પહોંચ્યા

જ્યારે ગુજરાતમાં સોલંકીનો સુવર્ણકાળ હતો ત્યારે એટલે કે 80ના દાયકામાં યોજાયેલી રાજ્યસભાની ચૂંટણી બાદ શંકરસિંહ વાઘેલા રાજ્યસભામાં પહોંચી ગયા હતા, જે ઘટના લાંબા સમય સુધી ચર્ચામાં રહી હતી.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં શંકરસિંહ વાઘેલાએ કહ્યું, "એ સમયે ભાજપ, વિપક્ષ અને અપક્ષ તરફે કુલ 30 વોટ હતા અને રાજ્યસભામાં જીતવા માટે 35 વોટની જરૂર હતી, એ સમયે ચીમનભાઈ પટેલ અને દલસુખ ગોધાણીની મદદથી કૉંગ્રેસનું ક્રૉસ વોટિંગ કરાવી હું જીત્યો હતો."

"ત્યારબાદ 90ના દસકામાં કૉંગ્રેસ અને ચીમનભાઈની સરકાર હતી ત્યારે ક્રૉસ વોટિંગ કરાવી મનુ કોટડિયા સામે અમે કનકસિંહ માંગરોળને જીતાડ્યા હતા"

ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં ક્રૉસ વોટિંગ કરાવીને સત્તાપક્ષને શંકરસિંહે બે વાર માત આપી છે.

2016માં જ્યારે રાજ્યસભાની ચૂંટણી હતી ત્યારે કૉંગ્રેસમાંથી રાજીનામાં પડ્યાં અને લાગતું હતું કે ભાજપ જીતશે પણ બે વોટ રદ થયા અને અહમદ પટેલની બેઠક બચી ગઈ.

જોકે, આ વખતે ભાજપની વ્યૂહરચના કરતાં સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો વધારે નિર્ણાયક રહેશે.

શાહની શતરંજ અને શિકસ્ત

ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ત્રણ બેઠકની ચૂંટણી રસપ્રદ અને સંઘર્ષપૂર્ણ રહી. કૉંગ્રેસના બે ધારાસભ્યના મત જે તેમણે ભાજપના ઉમેદવારને આપ્યા હતા તે રદ કરી દેવામાં આવ્યા.

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે રદ થયેલા બન્ને વોટ ભાજપના ઉમેદવાર...


...ુકાળનો માર અને માથે દેવાના બોજને કારણે ખેડૂતો વ્યાજખોરો સામે ભારે રોષે ભરાયા હતા. વાસુદેવ બલવંત ફડકે નામના ચિતપાવન બ્રાહ્મણ અને તેમના અસ્પૃશ્ય તથા આદિવાસી સમાજના સાથીઓ દૌલતિયા રામોસી, બાબોજી ચમાર, સખારામ મહાર, અને કોન્ડુ માંગની સાથે મળીને ધિરધાર કરનારા સામેનું આંદોલન ઉપાડી લીધું હતું.

ટિળકે ફડકેના બળવાને 'ભાન ભૂલેલા માણસનું આ માથામેળ વિનાનું કામ' ગણાવ્યું હતું અને ટીકા કરતાં કહ્યું કે તેમણે 'લૂંટફાટ કરવાના હેતુ સાથે ટોળકી જમાવી છે.' (ધ મહ્રાટ્ટા, 9 October 1881).

સરકારે ફડકેની ધરપકડ કરી, મુક... બાકીનો લેખ લખો:

વ્યવહારુ જીવનમાં કોઈ ફાયદો નથી.'

'તેનાથી તેમને ફાયદાને બદલે હાનિ જ વધારે થાય છે,' એમ તેઓ કહેતા.

એમનું કહેવું હતું કે બિન-બ્રાહ્મણોને માત્ર 'સામાન્ય વ્યવસાય સુથારી, લુહારી કામ, કડિયાકામ અને દરજી કામ, તેમના દરજ્જા અને (સમાજમાં તેમના) સ્થાન અનુસાર જ શીખવવા જોઈએ.'

1881માં પૂના સાર્વજનિક સભાએ માગણી કરી હતી કે સરકારે 200ની વસતી ધરાવતા દરેક ગામમાં શાળા ખોલવી જોઈએ. ટિળકે તેનો પણ વિરોધ કર્યો અને કહ્યું કે 'કણબીના છોકરાઓને શિક્ષણ આપવું એ નાણાંનો નર્યો વેડફાટ જ છે.'

સૌ માટે શિક્ષણના રાનડેના વિચારનો પણ તેમણે વિરોધ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે 'સરકારી ભંડોળ એટલે વેરો ભરનારાનાં નાણાં અને માત્ર કરદાતાને જ એ નક્કી કરવાનો અધિકાર છે કે તે ક્યાં વપરાવા જોઈએ' (ધ મહ્રાટ્ટા, 15 May 1881, અવર સિસ્ટમ ઑફ એજ્યુકેશન-અ ડિફિટ ઍન્ડ અ ક્યૉર).

અંગ્રેજી શિક્ષણનો વિરોધ ક્યારેય કર્યો ન હતો

રાજ્યસભામાં ટિળકના તૈલચિત્ર સામે વડા પ્રધાન મોદી

બૉમ્બે યુનિવર્સિટીમાં વધુ બિન-બ્રાહ્મણ વિદ્યાર્થીઓ પ્રવેશ મેળવી શકે તે માટે પ્રવેશ પરિક્ષાને સરળ બનાવવાની રાનડેની માગણીનો પણ ટિળકે વિરોધ કર્યો હતો. (ધ મહ્રાટ્ટા, 7 August 1881, અવર યુનિવર્સિટી વન).

ટિળકને અંગ્રેજી શિક્ષણનો વિરોધ નહોતો, કેમ કે તેઓ માનતા હતા કે 'દેશમાં અંગ્રેજી શિક્ષણ દાખલ કરવામાં આવ્યું તે પહેલાં; આપણે અજ્ઞાની લોકો હતાં.'

તેમની ઇચ્છા એવી હતી કે શિક્ષણ માત્ર જમીનમાલિક બ્રાહ્મણોને જ મળે, ગરીબ બ્રાહ્મણને પણ ના મળવું જોઈએ. (ધ મહ્રાટ્ટા, 21 August 1881, અવર યુનિર્સિટી થ્રી).

તેમના આવા વિચારોને કારણે બિન-બ્રાહ્મણો તરફથી ભારે વિરોધ જાગ્યો હતો. તેથી તેમણે 1891થી રાષ્ટ્ર નિર્માણના પાયા તરીકે જ્ઞાતિપ્રથાની તરફેણ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

તેમણે લખ્યું કે 'આપણા માટે એ ભેદ કરવો બહુ મુશ્કેલ બની જશે કે ભણેલો આધુનિક બ્રાહ્મણ કોણ છે અને ભણેલો આધુનિક બિન-બ્રાહ્મણ કોણ છે... બળવાની ભાવના બહાર આવી ગઈ છે' (ધ મહ્રાટ્ટા, 22 March 1891, આપણે હવે શું કરવું? તંત્રી લેખ).

તેમણે જોશભેર તંત્રીલેખ લખ્યો હતો 'ધ કાસ્ટ એન્ડ ધ કાસ્ટ અલૉન હેઝ પાવર' (10 May 1891), અને તેમાં એવી દલીલો કરી હતી કે 'હિંદુ રાષ્ટ્ર માને છે કે જો જ્ઞાતિઓનો પ્રભાવ ના હોત કો હિંદુ રાષ્ટ્ર ક્યારનું ય ખતમ થઈ ગયું હોત.

રાનડે જેવા સુધારકો 'જ્ઞાતિઓને ખતમ કરી રહ્યા છે અને તે રીતે રાષ્ટ્રની શક્તિને મારી રહ્યા છે.'

તેમણે સેક્યુલર...


...ુખ જયેશ પટેલ (પાલ)ની ફાઇલ તસવીર

જયેશ પટેલ (દેલાડ)ના કહેવા પ્રમાણે, "ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન તથા મહેસુલપ્રધાનને રજૂઆત બાદ ઓલપાડ તાલુકાના પાંચ ગામની જંતરી સો રુપિયાથી પણ ઓછી હતી, જે સાતસો રુપિયા કરતાં વધી જવા પામી છે."

"આગામી સમયમાં વલસાડ અને નવસારીના ખેડૂતોને પણ વધુ જંતરી મળે તે માટે પ્રયાસ હાથ ધરવામાં આવશે."

"આગામી દિવસોમાં પણ જ્યારે ક્યારેય ખેડૂતોને જરૂર પડશે, ત્યારે તેમની પડખે રહીશ."

જયેશ પટેલ (પાલ)ની 'વ્યક્તિગત લાભ'વાળા સવાલ ઉપર જયેશ પટેલ (દેલાડ)એ કોઈ પ્રતિક્રિયા ન આપવાનું વલણ દાખવ્યું હતું... બાકીનો લેખ લખો:

ર્પોરેશન એજન્સી)ને રજૂઆત કરીને પ્રોજેક્ટને અટકાવવા માટે રજૂઆત કરી હતી.

સંગઠને હાઈકોર્ટમાં કેસ દાખલ કરીને અધિગ્રહણને ગેરકાયદેસર ઠેરવવા વધુ વળતર માટે માગ કરી હતી, જેને નકારતા ગુજરાત સરકાર દ્વારા કરવામાં આવેલા જમીન અધિગ્રહણને કાયદેસર ઠેરવ્યું હતું.

દક્ષિણ ગુજરાતના ખેડૂતોએ આ મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ધા નાખી છે, જેની ઉપર આગામી સમયમાં સુનાવણી થશે. કોરોનાના કારણે આ પ્રોજેક્ટનું કામ થંભી ગયું હતું, પરંતુ તે ફરી શરૂ થયું હોવાના અહેવાલ છે.

બુલેટ ટ્રેનની યોજનાને કાગળ પરથી વાસ્તવિક સ્વરૂપ આપવા માટે કેન્દ્ર સરકારે એક કંપની બનાવી છે.

નૅશનલ હાઈ સ્પીડ રેલ કૉર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) નામે ઓળખાતી આ કંપની ભારત સરકારી અને જે રાજ્યોમાં વિવિધ હાઈ સ્પીડ રેલવેના પ્રોજેક્ટ્સ હાથ ધરાઈ રહ્યા છે, ત્યાંની રાજ્ય સરકારોનું સંયુક્ત સાહસ છે.

જાપાનમાં કિટ્ટીની થીમ ઉપર દોડતી શિનકાસીન (બુલેટ) ટ્રેનના ડબ્બાનું દૃશ્ય

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુગ્ગલ એક વાત સ્પષ્ટ કરે છે કે કોઈ સામગ્રીની કોઈ વ્યક્તિ ઉપર કેવી અસર પડશે એ કોઈ કહીં ના શકે અને એને કાયદાના પુસ્તકોમાં પણ સ્પષ્ટ રીતે લખવું મુશ્કેલ છે.

એવામાં સવાલ તો એ પણ થાય કે પોર્ન જોવાથી આપણાં શરીર ઉપર કેવી અસર પડે છે.

આ બાબતે સેકસૉલૉજિસ્ટ વિનોદ રૈના કહે છે કે જે દેશમાં સેક્સ ઍજ્યુકેશનના નામે કશું પણ જણાવવામાં ના આવતું હોય ત્યાં લોકોની પાસે પોર્ન જ એકમાત્ર વિકલ્પ બચે છે.

રૈનાનું કહેવું છે કે પોર્ન જોવાના ફાયદા અને નુકસાન બંને થાય છે.

તેઓ ઉમેરે છે, "ફાયદો એ રીતે કે આપણા દેશમાં સેક્સ એક ટ... બાકીનો લેખ લખો:

અસંભવ છે.

સમાધાન શું હોવું જોઈએ?

એ બાબતે બંને વિશેષજ્ઞનું એક જ મંતવ્ય છે અને એ છે જાગૃતિ.

વિનોદ રૈના કહે છે કે સ્કૂલના અભ્યાસક્રમમાં 6ઠ્ઠા ધોરણ બાદ જ સેક્સ સંલગ્ન અભ્યાસ શરૂ થવો જોઈએ, જેનાથી વિદ્યાર્થીઓ મોટા થઈને ખોટે રસ્તે ના જાય અને સાચી જાણકારી મેળવી શકે.

પવન દુગ્ગલ કહે છે કે લોકોને જાગૃત કરવા પડશે, જેથી ઓછામાં ઓછા લોકો પોર્નોગ્રાફિક વેબસાઇટ્સ ઉપર જાય.

કારણકે આ વેબસાઇટ્સમાં ઘણી એવી લિંકસ હોય છે જે છેતરપિંડી સાથે સંલગ્ન હોય છે. લોકો ઘણીવાર પોર્ન જોવાની સાથે સાથે આવી છેતરપિંડીનો શિકાર પણ થઈ જાય છે.

આ બધું ભેગું કરીને એટલું જ કહી શકાય કે આ રીતના અંકુશ ભલે સમયે-કસમયે લાદાતાં રહેતાં હોય, પરંતુ એની ઉપર સરકારી લગામ ખેંચી શકાય નહીં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુગ્ગા મોકલવા માટે 'પ્રોજેક્ટ લૂન' પર કામ કરી રહી છે.

તેના અંતર્ગત અલ્ફાબેટે અંતરિક્ષમાં ફુગ્ગા મોકલીને સંચાર સુવિધાઓ આપવાનું કામ કર્યું છે. ફુગ્ગામાં એવા મશીન લગાવવામાં આવી રહ્યા છે, જે હવાની દિશાના હિસાબે તેની ઊંચાઈ ઘટાડી કે વધારી શકે છે.

ગત વર્ષે જ પ્રોજેક્ટ લૂન અંતર્ગત પ્યૂર્ટો રિકોમાં આશરે ત્રણ લાખ લોકોને ઇન્ટરનેટની સુવિધા ફુગ્ગાના માધ્યમથી આપવામાં આવી હતી.

સમુદ્રી તોફાન મારિયાના કારણે પ્યૂર્ટો રિરોમાં ઇન્ટરનેટ સેવાઓ આપતી સિસ્ટમનો વિનાશ થયો હતો.

આ જ મશીનની સફળતાથી ઉત્સાહિત થઈને હવે અલ... બાકીનો લેખ લખો:

નીઓને આ સેક્ટરમાં ચીનથી મજબૂત ટક્કર મળી રહી છે.

મંગળ ગ્રહની આ અદભૂત તસવીરો તમે નિહાળી!

ચીનની કંપની કુઆંગશી સાયન્સ (KC)ની સ્થાપના 2010માં શેનઝાનમાં થઈ હતી. આ ફુગ્ગાથી બનેલા ઍરશિપને અંતરિક્ષમાં મોકલીને સંચાર સુવિધાઓ આપે છે.

આજકાલ આ કંપની ટ્રાવેલર બલૂન વિકસાવી રહી છે. તેના માધ્યમથી અંતરિક્ષમાં ટૂરિસ્ટ મોકલવાની યોજના છે.

કંપનીના પ્રમુખ ચાઊ ફેઈ કહે છે કે અમે રિમોટ સેન્સિંગ ટેકનિક અને દૂરસંચાર સુવિધાઓ આપવા પર ભાર આપી રહ્યા છીએ. ચાઊ કહે છે કે કોઈ સેટેલાઇટની સરખામણીએ આવા સંચાર ફુગ્ગા દસથી સો ગણા સુધી સસ્તા પડે છે.

2021 સુધી સ્પેસમાં કરી શકાશે પ્રવાસ

ટ્રાવેલર બલૂનના માધ્યમથી કેસી સાયન્સ, અંતરિક્ષમાં મુસાફરોને લઇ જવાના પ્લાન પર પણ કામ કરી રહી છે. ગત વર્ષે ઓક્ટોબરમાં કંપનીએ એક ફુગ્ગો અંતરિક્ષમાં મોકલ્યો હતો જેમાં એક કાચબો હતો.

તેને સુરક્ષિત ધરતી પર પરત લાવવામાં સફળતા મળી હતી. ચાઊનું માનવું છે કે 2021 સુધી તેમની કંપની એક લાખ ડૉલરની ટિકિટ પર લોકોને અંતરિક્ષના પ્રવાસ પર મોકલવા લાગશે.

આ સિવાય ટ્રાવેલર બલૂનની મદદથી ભવિષ્યમાં લૉન્ચ પેડ વિકસિત કરવામાં મદદ મળશે. તેનો મતલબ છે કે આ ફુગ્ગાથી અંતરિક્ષમાં નાના રૉકેટ અને નાના નાના રિસર્ચ સેટેલાઇટ પણ લૉન્ચ કરી શકાશે.

તેમની મદદથી ભવિષ્યમાં ડ્રૉન પણ લૉન્ચ કરી શકાશે.

કેસી સાયન્સના પ્રોજેક્ટમાં ચીનની સેના પણ રસ દાખવી રહી છે. ચીનની સેનાને લાગે છે કે આ સૈન્ય દેખરેખ માટે સસ્તું માધ્યમ બની શકે છે.

એટલે કે અંતરિક્ષમાં ઓછી ઊંચાઈ વાળી રેસ ખૂબ ઝડપથી આગળ પહોંચી રહી છે. હાલ તો અમેરિકા તેમાં સૌથી આગળ છે, પરંતુ ચીન પણ કંઈ ખાસ પાછળ નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુજરાત હાઈકોર્ટની નોટિસ

ગુજરાત હાઈકોર્ટ

ગુજરાત હાઈકોર્ટ મંગળવારે આ મહિને યોજાનાર સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓની મતગણતરીની તારીખોને પડકારતી અરજી બાબતે ગુજરાત સરકાર અને રાજ્ય ચૂંટણીપંચને નોટિસ જારી કરીને જવાબ માગ્યો છે.

ધ હિંદુ ડોટ કૉમના એક અહેવાલ પ્રમાણે આ અરજીમાં અરજદારે રાજ્ય ચૂંટણીપંચના 23 જાન્યુઆરીના પરિપત્રને રદ કરવાની દરખાસ્ત કરી છે. નોંધનીય છે કે આ પરિપત્ર અનુસાર 23 ફેબ્રુઆરી અને 2 માર્ચના રોજ મતગણતરી હાથ ધરાશે.

અરજદારો નટવર મહિડા, ગોવિંદ પરમાર અને જગદીશ મકવાણાની અરજીને ધ્યાને લેતાં જસ્ટિ... બાકીનો લેખ લખો:

્વાસમાં જવાના કારણે હાલ મહેસાણાની એક હૉસ્પિટલમાં સારવાર હેઠળ છે.

ગુજરાત: પાછલાં છ વર્ષોમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મગફળીની આ વર્ષે સૌથી ઓછી ખરીદી

કેન્દ્ર સરકારે વર્ષ 2020-21ની ખરીફ માર્કેટિંગ સિઝનમાં રાજ્યમાંથી MSP પર 2.02 લાખ મેટ્રિક ટન મગફળીની ખરીદી કરી છે. જે પાછલાં છ વર્ષની સૌથી ઓછી ખરીદી છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ પ્રમાણે પાછલાં છ વર્ષમાં પહેલી વખત રાજ્યમાંથી ફાળવાયેલા ક્વૉટા કરતાં મગફળીની ઓછી ખરીદી કરવામાં આવી છે.

અહેવાલ પ્રમાણે ખરીદી માટે હાથ ધરાયેલ પ્રોક્યુરમેન્ટ ઑપરેશન જલદી ખતમ થઈ ગયું હતું, કારણ કે કુલ નોંધાયેલા ખેડૂતો પૈકી માત્ર એક ચતુર્થાંશ ખેડૂતોએ જ નૅશનલ ઍગ્રીકલ્ચરલ કો-ઑપરેટિવ માર્કેટિંગ ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (Nafed)ને તેમનો પાક વેચ્યો હતો.

નાફેડના ડેટા અનુસાર 26 ઑક્ટોબરથી 12 જાન્યુઆરી સુધી રાજ્યમાં 2.02 લાખ મેટ્રિક ટન મગફળી ખરીદવામાં આવી હતી. નાફેડના એક અધિકારીએ કહ્યું કે ખરીદીનો આ જથ્થો કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ખરીદી માટે મંજૂર થયેલા જથ્થા કરતાં ઘણો ઓછો છે.

નોંધનીય છે કે સરકારને મગફળીનો પાક વેચવા માટે નોંધણી કરાવનાર કુલ 4.69 લાખ ખેડૂતો પૈકી માત્ર 1.13 લાખ ખેડૂતો એટલે કે 24 ટકા ખેડૂતોએ ખરેખર મગફળી નાફેડને વેચી હતી.

સરકાર દ્વારા 5,275 રૂપિયા પ્રતિ ક્વિન્ટલ દીઠની MSP પર આ ખરીદી કરવામાં આવી છે.

ક્લાઇમેટ ઍક્ટિવિસ્ટ ગ્રેટા થનબર્ગે પણ ખેડૂત આંદોલનને સમર્થન જાહેર કર્યું

ક્લાઇમેટ ઍક્ટિવિસ્ટ ગ્રેટા થનબર્ગ

ઇન્ટરનૅશનલ પોપ સ્ટાર રિહાન્ના બાદ વધુ એક આંતરરાષ્ટ્રીય હસ્તી, ક્લાઇમેટ ઍક્ટિવિસ્ટ ગ્રેટા થનબર્ગે પણ ભારતમાં ખેડૂતો દ્વારા ચલાવાઈ રહેલા આંદોલનને ટેકો જાહેર કર્યો છે.

ઇન્ડિયા ટુડે ડોટ ઇનના એક અહેવાલ અનુસાર 18 વર્ષીય ગ્રેટા વર્ષ 2018માં તેમના દ્વારા શરૂ કરાયેલી ‘ફ્રાઇડેસ ફૉર ફ્યુચર’ ચળવળથી પ્રસિદ્ધિ પામ્યાં હતાં.

મંગળવારે મૂળ સ્વીડનનાં ગ્રેટાએ દિલ્હીમાં ઇન્ટરનેટ શટડાઉનની એક ન્યૂઝ સ્ટોરીના અટેચમેન્ટ સાથે ટ્વીટ કર્યું કે, “અમે ભારતમાં ચાલી રહેલા ખેડૂત આંદોલનનું સમર્થન કરીએ છીએ.”

નોંધનીય છે કે ગ્રેટા પહેલાં પોપ સ્ટાર રિહાન્નાએ પણ આ જ સમાચારની લિંક સાથે ખેડૂત આંદોલનના સમર્થનમાં ટ્વિટ કર્યું હતું કે, “આપણે ખેડૂત આંદોલન વિશે વાત કેમ નથી કરી રહ્યા?”

ગ્રેટા થનબર્ગને આ વર્ષે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે નામિત કરવામાં આવ્યાં છે. આ અગાઉ તેઓ ટ્વિટર પર વર્ષ 2020માં ભારતમાં આયોજિત કરાયેલ NEET અને JEE...


...ુજરાતમાં 2500થી વધુ મૃત્યુ, 24 કલાકમાં 27 મોત - 6 ઑગસ્ટની અપડેટ

ગુજરાતમાં ગત 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના નવા 1034 કેસો નોંધાયા છે અને આ સાથે જ રાજ્યમાં કુલ દરદીઓની સંખ્યા 67,811 થઈ ગઈ છે.

તો આ દરમિયાન વધુ 27 દરદીઓના મૃત્યુ થયાં અને રાજ્યમાં કુલ મૃતાંક 2584 થઈ ગયો છે.

રાજ્યના આરોગ્ય અને કુટુંબકલ્યાણ વિભાગની માહિતી અનુસાર આ 24 કલાક દરમિયાન સુરતમાં નવ દરદીનાં મૃત્યુ થયાં છે. જ્યારે અમદાવાદમાં પાંચ, રાજકોટમાં પાંચ, જ્યારે કચ્છ અને વડોદરામાં ત્રણ-ત્રણ દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

ગુરૂવાર, 6 ઑગસ્ટ, 20... બાકીનો લેખ લખો:

કેસ, 904 લોકોનાં મૃત્યુ

કેન્દ્ર સરકારના સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય અનુસાર, ભારતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થવાના 56,282 નવા કેસ સામે આવ્યા છે અને 904 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આ સાથે દેશમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત લોકોની સંખ્યા વધીને 19,64,537 થઈ ગઈ છે.

તેમાં 5,95,501 લોકોની હાલમાં સારવાર ચાલી રહી છે અને 13,28,337 દર્દીઓ કોરોના વાઇરસથી સાજા થઈ ગયા છે.

ભારતમાં કોરોના વાઇરસને કારણે અત્યાર સુધીમાં કુલ 40,699 દરદીઓનાં મૃત્યુ થઈ ચૂક્યાં છે.

ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચે બુધવારે જણાવ્યું કે બુધવાર સુધીમાં દેશભરમાં 22,149,351 સૅમ્પલનાં કોરોના ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે.

ગુરૂવાર, 6 ઑગસ્ટ, 2020

નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

66 હજાર કરતાં વધુ કેસ, 2500થી વધુ મૃત્યુ - 05 ઑગસ્ટની અપડેટ

ગુજરાતમાં છેલ્લાં 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના નવા 1073 કેસ નોંધાયા છે. જ્યારે વધુ 23 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આ સાથે જ રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસના કુલ કેસની સંખ્યા 66,777એ પહોંચી છે. જ્યારે ઍક્ટિવ કેસની સંખ્યા 14815એ પહોંચી છે અને કુલ મૃતાંક 2557 પર પહોંચ્યો છે.

આ દરમિયાન કુલ 1046 દરદીઓ સાજા થયા છે.

સુરત જિલ્લામાં  237 નવા કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે અમદાવાદમાં 161 અને વડોદરામાં 115 નવા કેસ નોંધાયા છે.

સુરતમાં 6 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. જ્યારે અમદાવાદમાં અને રાજકોટમાં પાંચ-પાંચ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

બુધવારની સ્થિતિ

ગુજરાતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના 1020 કેસ નોંધાયા છે. જ્યારે 25 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. ગુજરાતમાં સૌથી વધારે મૃત્યુ સુરતમાં(11 દરદીઓનાં મૃત્યુ) નોંધાયાં છે.

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કુલ સંક્રમિત કેસોની સંખ્યા 65,704એ પહોંચી છે. ગુજરાતમાં ઍક્ટિવ કેસની સંખ્યા 14811 છે. જ્યારે 898 દરદી સાજા થયા છે.

ગત અઠવાડિયાની સરખામણીએ આ અઠવાડિયે ટેસ્ટની સંખ્યામાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં ગુજરાતમાં માત્ર 20,735 ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે.

ગુજરાતમાં હાલ સુધીમાં 2534 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

ગુજરાતમાં સુરતમાં કોરોના વાઇરસના 245 કેસ સામે આવ્યા છે. જ્યારે અમદાવાદમાં 153 કેસ સામે આવ્યા છે. વડોદરામાં 105 કેસ નોંધાયા છે.

 1 કરોડ 81 લાખ સંક્રમિત

દુનિયાભરમાં અત્યાર સુધીમાં 1 કરોડ 81...


...ુદરાહ કહે છે, "આ ફિલ્મમાં દેશ અને દેશના નિર્માણના ભરપૂર સંદર્ભો છે. આ ફિલ્મ ભારતની તત્કાલીન પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે. એક દૃશ્યમાં રાધા અન્ય ખેડૂતોને ખેતરો ફરીથી ખેડવાની વાત કરે છે."

'મધર ઈન્ડિયા' વર્ષ 1958માં 'ઓસ્કાર એવોર્ડ'ની ફોરેન લૅંન્ગ્વેજ કૅટેગરી માટે નામાંકન પામનારી પ્રથમ ભારતીય ફિલ્મ હતી.

આ જ કેટેગરીમાં નામાંકન પામનારી અન્ય એક હિન્દી ફિલ્મ વર્ષ 2001માં રિલીઝ થયેલી 'લગાન' હતી. આ ફિલ્મ દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારના લાચાર ગ્રામજનોની વાત હતી.

બ્રિટિશર્સે લાદેલા ભારે કરના વિરોધમાં એક થયેલા ગ્રામજનો... બાકીનો લેખ લખો:

બાબત માટે 2001માં રિલીઝ થયેલી 'લગાન'નો આભાર માનવો રહ્યો."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

નમન રામચંદ્રન કહે છે, "ગુરિન્દર ચઢ્ઢાની ફિલ્મ 'વાઇસરોયસ હાઉસ'ને 2017ના ઓગસ્ટ મહિનામાં જ રિલીઝ કરવામાં આવી હતી. બૉક્સ ઑફિસ પર આ ફિલ્મ નિષ્ફળ રહી હતી."

"2017માં જ રિલીઝ થયેલી અને ભારતની સ્વતંત્રતાનું કથાનક ધરાવતી 'રંગૂન' ફિલ્મે પણ બૉક્સ ઑફિસ પર કંગાળ દેખાવ કર્યો હતો."

"આઝાદીની વાર્તા એ મુખ્યધારાની હિન્દી ફિલ્મો માટે એક સમયે ઘરેણાં સમાન હતી, પરંતુ હવે એવું રહ્યું નથી."

"1947ની વાતો સાંભળવા દોડી જવા કરતા આજના પ્રેક્ષકો સામાજિક પરિવર્તનની વાત કરતી ફિલ્મો પ્રત્યે વધુ હકારાત્મક વલણ ધરાવી રહ્યા છે.

'ટોઇલેટઃ એક પ્રેમકથા' જેવી સ્વચ્છતાની વાત કરતી ફિલ્મ અને 'દંગલ' આ બાબતના વર્તમાન ઉદાહરણો છે."

શહીદ ભગતસિંઘ વિશે વાત કરતી ત્રણ ફિલ્મો વર્ષ 2002માં રિલીઝ થઈ હતી

એપ્રિલ 2018માં સંભવિત રીતે રિલીઝ થનારી ફિલ્મ 'મણિકર્ણિકાઃ ધ ક્વીન ઑફ ઝાંસી'નો ઉલ્લેખ રામચંદ્રન કરે છે.

કંગના રણૌત આ ફિલ્મમાં ઝાંસીના રાણી લક્ષ્મીબાઈનું પાત્ર ભજવવાના છે. આ રાણીએ તેમનું રાજ્ય 'ઇસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની'ને સોંપવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો અને 1857ના બળવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

બોલિવૂડે જ્યારે આઝાદીના વાર્તાઓ પર તેનો હાથ અજમાવી લીધો છે ત્યારે હવે ડિજિટલ ફલક પર આ કથાનકોને જગ્યા મળવાની ઘણી શક્યતાઓ દેખાઈ રહી છે.

રામચંદ્રન કહે છે, "ડિજિટલ પ્લેટફૉર્મ હવે ખરેખર રસપ્રદ બની રહ્યું છે. સ્વાતંત્ર્ય સેનાની સુભાષચંદ્ર બોઝ અને તેમની નેશનલ આર્મી પર બનેલી બે વેબ સિરીઝ ટૂંક સમયમાં રજૂ થઈ રહી છે."

"એએલટી બાલાજી પરથી 'બોઝઃ ડેડ ઓર અલાઇવ' નામની સિરીઝ પ્રસારીત થવાની છે. જાણીતા દિગ્દર્શક કબીર ખાને 'એમેઝોન ઈન્ડિયા' સાથે આ વિષય પર નિર્માણ કરેલા એક પ્રૉજેક્ટને હજુ કોઈ નામ નથી આપવામાં આવ્યું."

"આ સિરીઝની રિલીઝ બાદ ખબર પડશે કે અત્યારનું ભારત આઝાદી બાબતે કેટલો રસ ધરાવે છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુદ્દે લોકો સરકાર પાસે જવાબ માગશે.”

ગુજરાતની પેટાચૂંટણી પર કેવી અસર?

રામજન્મભૂમિ કાર્યક્રમ વખતે કૉંગ્રેસ નેતા કમલનાથ મધ્યપ્રદેશમાં

રામમંદિર આંદોલનની શરૂઆત સોમનાથથી ભાજપના નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણીએ કરી હતી. આંદોલનને સફળ બનાવવામાં ભારતીય જનતા પાર્ટી અને ગુજરાતના લોકોની ભૂમિકા પણ મહત્ત્વની હતી.

રામજન્મભૂમિ આંદોલનનો વિશેષ નાતો ગુજરાત સાથેનો હોય પરંતુ તેનો રાજકીય ફાયદો ગુજરાતની પેટાચૂંટણીમાં ભાજપને મળે તેમ રાજકીય વિશ્લેષકોને લાગી રહ્યું નથી.

વરિષ્ઠ પત્રકાર જગદીશ આચાર્ય અને અજય નાયક માને છે કે, પેટાચ... બાકીનો લેખ લખો:

થી પરંતુ અનેક નવા રૂપે શરૂ થયો છે. તેઓ કહે છે કે સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા પછી અનેક સંગઠનોએ કાશી અને મથુરામાં પણ આ જ પ્રકારે જ્યાં મંદિર મસ્જિદ સાથે સાથે છે તેમને હઠાવવા માટે થનગની રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે, “એકની ઇચ્છા તમે પૂર્ણ કરી તો બીજાની પણ તમારે પૂર્ણ કરવી પડશે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર દબાણ વધશે. હવે એ જોવાનું છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ આની પર વધારે ફોક્સ કરે છે કે દબાણને ખાળે છે.”

રામદત્ત ત્રિપાઠી પણ કહે છે, “કૉંગ્રેસે તો પહેલાં પણ 42 એકર જમીન આપી હતી તે મંદિર બને તે માટે આપી હતી અને મસ્જિદ તૂટે નહીં તેવા પક્ષમાં હતી આમ બંને પક્ષો અંગે વિચારતી હતી.”

તેઓ વધુમાં કહે છે, “હવેથી કોઈપણ રાજકીય પક્ષ પોતાની મુસ્લિમોના પક્ષ તરીકેની ઓળખ ઊભી થાય તે પહેલાં રોકશે.”

વરિષ્ઠ પત્રકાર વિનોદ શર્મા પણ કહે છે, “રામમંદિર બનવું એ રાષ્ટ્રીય એકતાનું પ્રતીક બને એ સૌથી સારી બાબત છે. સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદામાં પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ મુદ્દો રામમંદિર સાથે જોડાયેલો છે અને તેનું અર્થઘટન બીજા મંદિર સંદર્ભે કરવું નહીં છત્તાં કાશી વિશ્વનાથ અને બીજા ધાર્મિક સ્થળની મસ્જિદનો પ્રશ્ન ઉઠાવી રહ્યા છે.”

જગદીશ આચાર્ય કહે છે, “કૉંગ્રેસ પોતાની પર લાગેલો હિંદુ વિરોધી અને મુસ્લિમો પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખવાના વલણના આરોપને ખાળવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે. મુસ્લિમોએ પણ ઉત્તર પ્રદેશમાં કૉંગ્રેસનો સાથ છોડી દીધો છે ત્યારે કૉંગ્રેસ એક રાજકીય પક્ષ તરીકે હિંદુ વિરોધી છબિને દૂર કરવા સોફ્ટ હિંદુત્વના રાજકારણની શરૂઆત કરે તેમ લાગે છે”

રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘને શું મળ્યું?

વરિષ્ઠ પત્રકાર રામદત્ત ત્રિપાઠી કહે છે, “રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘનું જે વિઝન અને એજન્ડા હતો તે પૂર્ણ થયો છે. તેમની જીત છે. દેશમાં કૉંગ્રેસ, ગાંધીજી અને નેહરુનું એમ અનેક વિઝન અસ્તિવત્વમાં હતા. આરએસએસના એજન્ડામાં હિંદુ રાષ્ટ્રની વાત હતી. ”

“કલમ 370 હઠાવવી, રામ મંદિરનું નિર્માણ થવું અને નવા નાગરિક્તા કાયદાનું આવવું આ તમામ હિંદુ રાષ્ટ્રના મહત્ત્વના મુદ્દા હતા અને તે આ સરકારમાં પૂર્ણ થઈ રહ્યા છે.”

“મોદી અગાઉ અડવાણી અને વાજપેયી ભારતના બંધારણમાં માનતા હતા માટે છૂટથી આ કામ કરી શકતા ન હતા. જ્યારે આજે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સંઘના કાર્યકર્તા રહી ચૂક્યા છે અને પોતે સંઘના એજન્ડાને પૂર્ણ કરી રહ્યા છે માટે સંઘને ખુશી છે.”

જતીન દેસાઈ કહે છે, “આરએસએસનું કામ પોલરાઇઝ(ધ્રુવીકરણ) કરવાનું છે. આજે પોલરાઇઝ...


...ુધી તો કેસનાં તમામ કાગળો અમ્મી વાંચતાં હતાં, હવે એમની ઉંમર થઈ છે અને તેની સાથે શારીરિક તકલીફો પણ વધી છે, એટલે જે પણ અપડેટ હોય એ અમે વાંચી સંભળાવીએ છીએ."

વ્યવસ્થામાં સુધારો લાવવાની લડાઈ

પૌત્ર વસીમ સાથે અહેસાન જાફરી

તિસ્તા સેતલવાડ કહે છે, "આ કોઈ વ્યકિતની વાત નથી પણ જો આવી રીતે તપાસ થાય તો વ્યવસ્થાની પારદર્શિતા શું?"

"આપ જુઓ કે 27 ફેબ્રુઆરી પહેલાં ભયાનક તૈયારીઓના અહેવાલ અંગે ગૃહવિભાગ સાવ ચૂપ હતું."

"27 ફેબ્રુઆરી 2002ની મિટિંગ સિવાય પણ અનેક પુરાવા છે."

"આ ન્યાય માટે પહેલી કે છેલ્લી લડાઈ નહીં ... બાકીનો લેખ લખો:

કેસને બાદ કરતાં તમામ કેસ ઝકિયા જાફરીનો કેસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં આવ્યા બાદ 2010 પછી જ દાખલ થયા છે."

"આ બધું છતાં મને લાગે છે આર્થિક કરતાં પણ માનસિક-સામાજિક ભાર ઘણો મોટો છે. "

શું થયું હતું એ દિવસે?

ગુલબર્ગ સોસાયટી

ગોધરાકાંડના બીજા દિવસે અમદાવાદમાં મુસ્લિમ રહિશોની બહુમતી ધરાવતી ગુલબર્ગ સોસાયટી પર 28 ફેબ્રુઆરી, 2002ના રોજ ટોળાએ હુમલો કર્યો હતો.

તેમાં કોંગ્રેસના ભૂતપૂર્વ સંસદ સભ્ય અહેસાન જાફરી સહિત 69 વ્યક્તિ મૃત્યુ પામી હતી.

સંખ્યાબંધ મુસ્લિમોએ ટોળાના હુમલાથી બચવા માટે અહેસાન જાફરીના ઘરમાં આશ્રય લીધો હતો.

હિંસક ટોળાએ આખી સોસાયટીને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધી હતી અને ઘણા લોકોને જીવતા સળગાવી દેવાયા હતા.

અહેસાન જાફરીનાં પત્ની ઝકિયા જાફરીએ એવો આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમના પતિએ પોલીસ અને તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદી સહિત અનેક લોકપ્રતિનિધિઓ તથા વરિષ્ઠ અધિકારીઓનો સંપર્ક કરવાની કોશિશ કરી હતી, પરંતુ કોઈએ તેમની મદદ નથી કરી.

ઝકિયા જાફરીએ જૂન 2006માં ગુજરાત પોલીસના ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ પોલીસને અપીલ કરી હતી કે, નરેન્દ્ર મોદી સહિત કુલ 63 લોકો સામે એફઆઈઆર (ફર્સ્ટ ઇન્ફર્મેશન રિપોર્ટ) નોંધવી જોઈએ.

ઝકિયા જાફરીનો આરોપ હતો કે મોદી સહિત તમામ લોકોએ તોફાનો દરમિયાન જાણીજોઈને પીડિતોને બચાવવાની કોશિશ કરી ન હતી.

ડીજીપીએ તેમની અપીલ રદ કરી, ત્યારે ઝકિયા જાફરીએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પણ અરજી કરી હતી, વર્ષ 2007માં હાઈકોર્ટે તેમની અરજીને નામંજૂર કરી હતી.

કોણ છે ઝકિયા જાફરી

ઝકિયા જાફરી ગુલબર્ગ સોસાયટીમાં માર્યા ગયેલા અહેસાન જાફરીનાં વિધવા છે.

અહેસાન જાફરી 2002માં ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડ બન્યો તે વખતે કોંગ્રેસના પૂર્વ સંસદસભ્ય હતા.

ગુલબર્ગ સોસાયટીમાં અહેસાન જાફરી સહિત 69 લોકો સાથે માર્યા ગયા હતા.

ઝકિયા જાફરીને બિમારીને લીધે અહેસાન જાફરીએ ઉપર મોકલી દેતા તેઓ બચી ગયાં હતાં. એ રીતે તે ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં બચી ગયેલા પૈકી એક છે.

મધ્ય પ્રદેશના ખંડવામાં જમીનદાર પરિવારમાં જન્મેલાં ઝકિયાનાં લગ્ન મૂળ બુરહાનપુરના વકીલ અહેસાન જાફરી સાથે થયાં હતાં.

ગુજરાતમાં આવ્યા બાદ તેઓ લાંબો સમય ચમનપુરાની ચાલીમાં રહ્યાં હતાં.

એમનું એ ઘર 1969નાં રમખાણમાં નાશ પામ્યુ હતું. એ વખતે ગુલબર્ગ સોસાયટી બનતી હતી અને એ રીતે પરિવાર ત્યાં રહેવા ગયો હતો.

મેટ્રીક સુધી ભણેલાં ઝકિયાની ઉંમર હાલ 80 વર્ષ છે અને 2002થી તેઓ ગુલબર્ગ કેસમાં લડી રહ્યાં છે.

હાલ તેઓ એમના...


...ુપાવી છે.

ક્યારેક હું રાત્રે જાગી જઉં છું અને મારી જાતને સવાલ કરું છું કે શું મારે મારા નાણાંકીય વ્યવહારની વાત તેને જણાવવી જોઈએ?

વર્ષ 2016 હાર્વર્ડ સ્ટડીના એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે જે સંબંધમાં પતિઓ પાર્ટ ટાઇમ અથવા વધુ કામ નથી કરતા તેમનામાં ડિવોર્સ થવાની સંભાવના વધુ રહેલી હોય છે.

અભ્યાસના લેખક ઍલેક્ઝાન્ડ્રા કિલ્લેવૉલ્ડે આ બાબતે કારણ આપતા લખ્યું કે પતિઓ વધુ કમાનારા હોવાનું માનતા હોવાથી આવું થાય છે.

હું ગર્ભશ્રીમંત નથી અને મારું સેવિંગ સિંગર રિહાના, બિયૉન્સે કે મેઘન માર્કેલ જેટલું પણ નથી.... બાકીનો લેખ લખો:

હાલમાં કાયલી તેના ટિન્ડર ફ્રેન્ડને પોતાની કમાણી અંગે જણાવતા ડરે છે.

જ્યારે મહિલા પોતાના પાર્ટનર કરતાં વધુ કમાનાર બને છે ત્યારે તેની અસર સંબંધ પર શું પડે છે તેની જાણ હોવાથી હું મારી કમાણીની વાત મારા બૉયફ્રેન્ડથી છુપાવું છું.

મને એ વાતથી પણ શરમ આવે છે કે આપણે એ દુનિયામાં રહીએ છીએ જ્યાં તમે સફળ મહિલા તો બની શકો છો, પરંતુ તેનો અનુભવ નથી કરી શકતા.

આપણે કેવી રીતે જેન્ડર પે ગૅપને દૂર કરી શકીએ. એક કામ કરવું જોઈએ કે બધી મહિલાઓને નોકરીઓમાં ઉચ્ચ સ્થાન આપવું જોઈએ અને તેના પાર્ટનર કરતાં વધુ વેતન આપવું જોઈએ.

મને આશા છે કે મારા અને મારા બૉયફ્રેન્ડ વચ્ચે એવો સમય આવશે, જ્યારે હું તેને કોઈપણ ભય વિના મારી કમાણી અંગે જણાવી શકીશ.

સાથે જ તે અમારા જીવન પાછળ જેટલો ખર્ચ કરે છે, તેટલો ખર્ચ મારે પણ કરવો જોઈએ એ દબાણ પણ હું અનુભવવા નથી માગતી.

હું તેના પર નિર્ભર રહેવા નથી માગતી પણ તેની સાથે રહેવા માગું છું. હું અમારા બન્નેને એક સમાન જોવા માગું છું.

(લેખિકા પોતાનું નામ જાહેર કરવા માગતા નથી)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુમારે જેને આયોજક ગણાવી છે તે ડોનાલ્ડ નાગરિક અભિનંદન સમિતિ વિશે એક વાક્યની નોંધ કે ઉલ્લેખ જોવા નથી મળી રહ્યો.

કેટલો ખર્ચ?

કાર્યક્રમમાં થઈ રહેલો મોટો ખર્ચ ચર્ચાનો મુદ્દો બન્યો છે. જોકે, અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનનું કહેવું છે કે લગભગ એક લાખ 10 હજાર પ્રેક્ષકોની બેઠકક્ષમતાવાળા વિશ્વના સૌથી મોટા ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ સુધી પહોંચવાના રસ્તાઓ પહોળા કરવા તથા બ્યુટિફિકેશન પાછળ થયો છે, જે કાયમી સુવિધા છે.

અગાઉ ટ્રમ્પે 70 લાખ લોકો ભાગ લેશે એમ કહ્યું હતું. જોકે વિજય નહેરા કહે છે કે રોડ-શોમાં 'એકથી બે લાખ લો... બાકીનો લેખ લખો:

ંધીએ શરૂઆત કરી હતી'

નવનિર્મિત ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ પહેલાં આવું દેખાતું

વરિષ્ઠ પત્રકાર આલોક મહેતા કહે છે કે, નરેન્દ્ર મોદીએ અગાઉ અમેરિકામાં અને બ્રિટનમાં આ રીતેના કાર્યક્રમ કર્યા છે.

તેઓ કહે છે આવા ભવ્ય કાર્યક્રમોની પરંપરા રાજીવ ગાંધીએ શરૂ કરી હતી અને પાછળથી નરસિંહ્મા રાવની સરકારમાં આ રીતના કાર્યક્રમ બંધ થયા.

તેઓ યાદ કરતાં કહે છે કે આ જ પ્રકારે એક મોટો કાર્યક્રમ મુલાયમસિંહની સરકારે અમેરિકન પ્રમુખ માટે યોજ્યો હતો.

પૂર્વ વિદેશસચિવ નવતેજ સરના આ કાર્યક્રમ અંગે કહે છે કે, "વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અમેરિકામાં હાઉડી મોદી તથા મેડિસિન સ્ક્વેરમાં કાર્યક્રમ કર્યો છે અને આ એ જ તરાહનો કાર્યક્રમ અમદાવાદમાં યોજાઈ રહ્યો છે."

સુરક્ષા બંદોબસ્ત

સમગ્ર મુલાકાત દરમિયાન ગોઠવવામાં આવેલી સુરક્ષા પાછળ કેટલો ખર્ચ થશે, તે હજુ અસ્પષ્ટ છે.

અમદાવાદના સ્પેશિયલ પોલીસ કમિશનર અજય કુમારના કહેવા પ્રમાણે: "ગુજરાત પોલીસ, તેની અલગ-અલગ પાંખો, એન.એસ.જી., એસ.પી.જી. સહિતના સંગઠનો સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવાશે."

આ સિવાય ડી.આર.ડી.ઓ. દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલી 'ઍન્ટિ-ડ્રોન ટેકનૉલૉજી'નો ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

નાગરિકોને મોબાઇલ ફોન સિવાય બીડી-સિગારેટ કે ખાવા-પીવાની કોઈ વસ્તુ ન લઈ જવા જણાવવામાં આવ્યું છે.

અગાઉ DCP વિજય પટેલ, (કંટ્રોલર અમદાવાદ શહેર) દ્વારા અપાયેલી માહિતી અનુસાર:

"ટ્રમ્પની મુલાકાત દરમિયાન 25 IPS અધિકારીઓ, 65 ACP કક્ષાના અધિકારીઓ, 200 પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર, 800 પોલીસ સબ-ઇન્સ્પેક્ટર અને 10,000 જેટલા પોલીસ કર્મચારી સુરક્ષાવ્યસ્થા માટે ખડેપગે રહેશે."

નવા પ્રકારની ડિપ્લોમસી?

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખની ઇવેન્ટ પાછળ આટલો ખર્ચ થવો જોઈએ કે નહીં તે અંગે બીબીસીના ગુજરાતીના જીગર ભટ્ટ સાથે વાત કરતા વરિષ્ઠ પત્રકાર રાજ ગોસ્વામી કહે છે:

"સામાન્ય માણસને આ ખર્ચ ઘણો મોટો લાગે છે."

"પરંતુ જ્યારે કોઈપણ દેશના ટોચના નેતા બીજા દેશની સત્તાવાર મુલાકાતે હોય છે, ત્યારે તેઓ તે દેશના કલ્ચર, ટુરિઝમ, હરવા-ફરવાની જગ્યાની મુલાકાત લેતા હોય છે. આવું દરેક દેશમાં થાય છે."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "આ પ્રકારની ઇવેન્ટ દુનિયાભરમાં થાય છે. દરેક દેશના ઇતિહાસમાં આ પ્રકારની આંતરરાષ્ટ્રીય ઇવેન્ટ માટે ખર્ચ થતો રહે છે."

રાજ ગોસ્વામી 'નમસ્તે ટ્રમ્પ' જેવી બિનસત્તાવાર ઇવેન્ટને વિદેશનીતિનો એક નવો પ્રકાર ગણાવે છે.

આ પ્રકારની સાંસ્કૃતિક ઇવેન્ટને વરિષ્ઠ પત્રકાર આલોક મહેતા દેશો વચ્ચેના સંબંધ...


...ુરતિયો ન મળતો હોય તો અમને કહેજો. અમે મદદ કરીશું."

મારી કારકિર્દી આગળ વધી તેમ મારા માટે મૂરતિયાની શોધે પણ વેગ પકડ્યો હતો.

બધા મારાં મમ્મી-પપ્પાને કહેતા હતા તેનાથી વિપરીત રીતે હું માત્ર સલામતી ખાતર કોઈને પરણવા ઇચ્છતી ન હતી.

લગ્ન માટે યોગ્ય ગણાતી વયથી હું મોટી થઈ ગઈ હતી અને મમ્મી-પપ્પા સાથે જ રહેતી હતી. એ કારણે મારાં મમ્મી-પપ્પાની મનોદશા કેવી હશે એ હું બરાબર જાણતી હતી.

#HerChoice 12 ભારતીય મહિલાઓની સત્યકથાઓની શ્રેણી છે. આ કથાઓ 'આધુનિક ભારતીય મહિલા'ના વિચાર, તેની પસંદ, આકાંક્ષાઓ, અગ્રતાક્રમ અ... બાકીનો લેખ લખો:

મને અપરણિત રહેવું બહુ ગમે છે. હું મારી સ્વતંત્રતાને ચાહું છું. બધા મને સમજે એ માટે હું વારંવાર આ કહેવા તૈયાર છું.

બાળકો અને મોટો પરિવાર ધરાવતી હોવા છતાં એકલતા અનુભવતી અનેક પરણિત મહિલાઓને મેં જોઈ છે.

હું એકલતા અનુભવતી નથી. મારો પરિવાર છે, દોસ્તો છે. મને આનંદ આપે એવો સંબંધ મારા માટે મૂલ્યવાન છે.

અપરણિત યુવતીને આપણા સમાજમાં બોજો ગણવામાં આવે છે, પણ હું ક્યારેય બોજો ન હતી.

હું દુનિયાભરમાં પ્રવાસ કરું છું. હું કમાઉં છું અને કમાયેલા નાણાંને કેવી રીતે ખર્ચવા એ માત્ર મારે જ નક્કી કરવાનું હોય છે.

મેં કાર્યક્ષેત્રે આગવું સ્થાન બનાવ્યું છે અને મને વખાણતા લેખો લખવામાં આવે છે.

હું અપરણિત હોવા બદલ અખબારો મારી મજાક કરતાં હતાં. એ જ અખબારો અપરણિત રહેવાની મારી હિંમતને હવે બિરદાવે છે.

મારાં મમ્મી-પપ્પા મારા માટે ગર્વ અનુભવે છે અને તેમના દોસ્તોની દીકરીઓ માટે મને સફળતાનું ઉદાહરણ ગણાવે છે.

મારી પસંદગી વિશે લોકો શું વિચારે છે તેની મને પરવા નથી.

અપરણિત રહેવાનો નિર્ણય મેં કર્યો હતો અને તેને મેં સુયોગ્ય સાબિત કરી દેખાડ્યો છે.

(આ ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતમાં રહેતી એક યુવતીની સત્યકથા છે. એ યુવતીએ બીબીસીનાં સંવાદદાતા અર્ચના સિંહને આ જીવનકથા જણાવી હતી. યુવતીની ઓળખ ગુપ્ત રાખવામાં આવી છે. આ શ્રેણીનાં નિર્માતા દિવ્યા આર્યા છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુરતી રોકી દેવામાં આવી છે.

બળવાખોરો સાથેના કરાર હેઠળ 8,000 લડવૈયાઓ અને તેમના 40,000 પરિવારજનોને આશરે 100 બસમાં લડાઈગ્રસ્ત ગામમાંથી બહાર લઈ જવામાં આવશે.

બળવાખોરોએ બંદી બનાવેલા લોકોને મુક્ત કરવામાં આવશે.

સરકાર તરફી દળોએ ઇસ્ટર્ન ઘૌટા પર સંપૂર્ણપણે અંકુશ મેળવી લીધો છે.

વિશ્લેષકો જણાવે છે કે 2016માં અલેપ્પો છીનવી લેવાયું પછીનો આ રાષ્ટ્રપ્રમુખ અસદના સૈન્યની સૌથી મોટી સફળતા છે.

એ પછી સરકારે સપ્તાહો સુધી આક્રમણ ચાલુ રાખ્યું હતું, જેમાં 1,600થી વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

એરફિલ્ડ પરનો હુમલો

... બાકીનો લેખ લખો:

ોલો કરી શકો છો


...ુરેશ રૈના, હરભજન સિંઘ, ઇમરાન તાહિર, રવિન્દ્ર જાડેજા અને ડ્વૅન બ્રાવોએ આઈપીએલનો રંગ સારી રીતે જોયેલો છે.

બીજી તરફ મુંબઈ ઇન્ડિયન્સ પાસે પણ યુવા અને અનુભવી ખેલાડીઓનું શ્રેષ્ઠ સંમિશ્રણ છે. વળી, મુંબઈના કૅપ્ટન રોહિત શર્મામાં સૌને સાથે લઈને ચાલવાની આવડત છે.

લસિથ મલિંગા અને કૅરેન પૉલાર્ડ પાસે વિશાળ અનુભવ છે તો સાથે જસપ્રીત બૂમરાહ, હાર્દિક પંડ્યા, કૃણાલ પંડ્યા, ઈશાન કિશન અને રાહુલ ચહર જોશીલા યુવાનો છે.

લય અને જોશ

આઈપીએલમાં મુંબઈ ઇન્ડિયન્સને લય પકડવામાં ભલે થોડી વાર લાગી પરંતુ એક વાર તેણે જીતવાનું શ... બાકીનો લેખ લખો:

હિત શર્માની ગેરહાજરીમાં કપ્તાન તરીકે પૉલાર્ડે જે રીતે 10 છગ્ગાઓ સાથે 83 રન બનાવ્યા હતા એ મૅચને કોણ ભૂલાવી શકે?

પૉલાર્ડને આ વખતે એક પણ વિકેટ નથી મળી પરંતુ એમના બૅટથી ચેન્નઈએ સાવધાન રહેવું પડશે.

હાર્દિક પંડ્યાએ અત્યાર સુધી 15 મૅચમાં 386 રન બનાવ્યા અને એ સાથે 14 વિકેટ્સ પણ લીધી છે.

આ જ રીતે કૃણાલ પંડ્યાએ 15 મૅચમાં 11 વિકેટ ખેરવી અને કેટલીક મૅચમાં ઉપયોગી રન કરી કૅપ્ટનનો ભાર પણ હળવો કર્યો.

પરંતુ કૅપ્ટન રોહિત શર્માનું સૌથી મોટું હથિયાર છે યૉર્કરના મહારથી જસપ્રીત બૂમરાહ છે. એમણે 15 મૅચમાં 17 વિકેટ્સ લીધી છે.

આ રીતે મુંબઈની ટીમને સહેજ પણ નબળી ધારી શકાય એમ નથી.

હોમ ગ્રાઉન્ડ અને સ્પિનર્સ ત્રિપુટી

હવે રહી વાત ચેન્નઈની તો એની સફળતાનું કારણ એનું પોતાનું મેદાન છે. હોમ ગ્રાઉન્ડ પર રમતી વખતે તેઓ સિંહ બની જાય છે.

પહેલા બૉલથી જ ટર્ન લેતી ચેન્નઈની પીચ પર હરભજન સિંઘ, ઈમરાન તાહિર અને રવિન્દ્ર જાડેજાની ત્રિપુટીનો જાદુ ખૂબ ચાલે છે.

ઈમરાન તાહિર અત્યાર સુધી 15 મૅચમાં 23 વિકેટ લઈ સૌથી સફળ બૉલર્સની યાદીમાં બીજા ક્રમે છે.

હરભજને 10 મૅચમાં 16 અને જાડેજાએ 15  મૅચમાં 15 વિકેટ લઈને ચેન્નઈને ફાઇનલ સુધી પહોંચાડવામાં અગત્યનું યોગદાન આપેલું છે.

રહી વાત બૅટ્સમેન્સની તો શૅન વૉટસન અને ફૉફ ડૂ પ્લૅસીએ જે પ્રકારે બીજી ક્વૉલિફાયર મૅચમાં દિલ્હી સામે બૅટિંગ કરી એવી જો મુંબઈ સામે ફાઇનલમાં કરે તો ટીમને જલસા પડી જાય.

બીજી ક્વૉલિફાયરમાં બેઉએ અડધી સદી કરી હતી. જોકે, શૅન વૉટસનનું બૅટ જેવી આશા હતી એવું નહોતું બોલ્યું.

અલબત્ત, 16 મૅચમાં બે અડધી સદીની મદદથી 318 રન બનાવ્યા છે.

યાદ રહે કે ગત સિઝનમાં હૈદરાબાદ સામે ફાઇનલમાં સદી કરીને શૅન વૉટસને એકલા હાથે મૅચ જીતાડી હતી.

ફૉફ ડૂ પ્લૅસીએ પણ 11 મૅચમાં 370 રન કર્યા છે. હવે વધ્યા સુરેશ રૈના, અંબાતી રાયડૂ અને ધોની.

રૈનાએ 16 મૅચમાં 3 અડધી સદી સાથે 375, રાયડૂએ 16 મૅચમાં 281 અને ધોનીએ 14 મૅચમાં 414 રન કર્યા.

ધોની એ ધોની છે. એમનામાં એકલપંડે મૅચ જીતાડવાની ક્ષમતા છે. એમની કપ્તાનીની ક્ષમતાઓ સહુ જાણે છે.

સામે મુંબઈ મોટી ટીમ ગણાય છે.

આમ આ મુકાબલો બેઉ બળિયાંનો છે. સુપર સન્ડે કોને ફળશે એ તો જલ્દી જ ખબર પડી જશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુસ્લિમો અહીં આવ્યા તેના કારણે અમારી સંખ્યા ઘટી ગઈ છે. પૂર્વ બંગાળથી આવેલા મુસ્લિમોથી અમારી ભાષા, સંસ્કૃતિ, પહેરવેશ ઘણા અલગ છે.''

અહમદ કહે છે, "અમે ગોરિયા, મોરિયા, દેસી અને જોલાહ મુસ્લિમો લઘુમતીમાં લઘુમતી બની ગયા છીએ. અમારો ઇતિહાસ જેટલો જૂનો છે એટલો વિકાસ થયો નથી."

"કેમ કે રાજકારણ સહિતના ક્ષેત્રોમાં અમારી હિસ્સેદારી ઓછી હોવાના કારણે લઘુમતી કલ્યાણની યોજનાઓનો લાભ બંગાળી મૂળના મુસ્લિમો ઉઠાવી લે છે. તેમની સંખ્યા પણ વધારે છે અને રાજકીય હિસ્સેદારી પણ વધારે છે."

શું સ્વદેશી મુસ્લિમોની ઓળખ માટે સર્વેક... બાકીનો લેખ લખો:

નથી. અમે ચાર સમુદાય શોષિત છીએ, તેથી અમારા વિકાસ માટેની માગણી કરી રહ્યા છીએ.''

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં ઝમાને વધુમાં કહ્યું કે, "અમારામાંથી મોટા ભાગના લોકો હિંદુમાંથી વટલાઈને મુસ્લિમ બન્યા છીએ. કેટલાક લોકોને યુદ્ધ વખતે કેદ કરીને રખાયા હતા."

"અમારો ઇતિહાસ સન 1206નો છે, જ્યારે આસામમાં આહોમ શાસનની શરૂઆત 1228માં થઈ હતી. આમ છતાં અમારું કોઈ અસ્તિત્વ જ નથી."

આહોમ શાસન વખતે ગોરિયા-મોરિયા લોકો કારિગર તરીકે કામ કરતા હતા. તેમાંથી મોરિયા સૌથી વધુ પછાત વર્ગમાં ગણાય છે.

દેસી સમુદાયના મુસ્લિમો કોચ રાજવંશી આદિવાસીમાંથી ધર્મ પરિવર્તન કરીને મુસ્લિમ બન્યા હતા. તેઓ અવિભાજિત ગ્વાલપાડા જિલ્લામાં વસેલા છે.

તે વખતે ચાના બગીચામાં કામ કરતા મજૂરોએ ધર્મ પરિવર્તન કર્યું હતું. તેમને જોલાહ મુસ્લિમ કહેવામાં આવે છે.

એ જ રીતે બરાક ખીણમાં વસેલા પંગલ સમુદાયના લોકો મણીપુરીમાંથી મુસ્લિમ બન્યા હતા.

નેકીબુર ઝમાન કહે છે, "હમે અમારા સમુદાયના વિકાસ માટે સરકાર સાથે વાત કરીએ તેનો અર્થ એ નથી કે અમે ભાજપની વિચારધારાનું સમર્થન કરીએ છીએ. અમે માત્ર અમારા અધિકારો સરકાર પાસે માગી રહ્યા છીએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ુસ્લિમો પાકિસ્તાન હિજરત કરી ગયા હતા.

તે લોકોને પાકિસ્તાનમાં 'મુહાજિર' કહેવામાં આવે છે અને 'મુહાજિરના વંશજો' માટે અલ્તાફ હુસેન માર્ક્સ, લેનિન, માઓ અથવા ચે ગુએરાથી જરા પણ કમ નથી.

પાકિસ્તાનની પોલીસની દૃષ્ટિએ તેઓ એક ગૅંગ્સ્ટર, માફિયા ડોન, ગુનેગાર, હત્યારા અને આતંકવાદી છે.

બ્રિટનની પોલીસે પણ તેમના વિરુદ્ધ ઘૃણા ફેલાવવાના અને આતંકવાદને ઉત્તેજન આપવાના કેસ દાખલ કર્યા છે. હાલમાં તેઓ જામીન પર છુટેલા છે.

હવે તેઓ ભારતના વડા પ્રધાન પાસે આશરો માગી રહ્યા છે. આમ એક આખું ચક્કર પૂરું થઈ રહ્યું છે.

મૌલાના... બાકીનો લેખ લખો:

માં કોઈ ડૉનના અડ્ડા જેવી ચૂસ્ત સુરક્ષા વ્યવસ્થા રહે છે. પક્ષના કાર્યકરો દરેક ગલીના નાકે ચોકી પહેરો ભરતા હોય છે.

કોઈની મજાલ નથી કે અંદર જઈ શકે. એમક્યુએમ કરાચીમાં હડતાલ પાડવાની જાહેરાત કરે પછી લોકોને ડરાવવા માટે સરાજાહેર એકે-47માંથી ગોળીઓ છોડવામાં આવતી હતી.

બૉમ્બ ફેંકાતા અને આખું શહેર યુદ્ધનું મેદાન હોય તેવી હાલત થઈ જતી હતી. આ બહુ જૂની વાત નથી, થોડાં વર્ષો પહેલાં સુધી આવી સ્થિતિ હતી.

આ બધી જ કાર્યવાહી અલ્તાફ હુસેન હજારો માઈલ દૂર લંડનમાં બેઠા-બેઠા નિયંત્રિત કરતા હતા.

જો અલ્તાફ હુસેન રાજકીય આશ્રય લઈને ભારત આવી જાય તો ત્યાં આવીને શું કરી શકે?

જોકે, તેમની માગણીને કોઈએ ગંભીરતાથી લીધી નથી અને અલ્તાફ હુસેન પણ તે વાત જાણે છે.

ભારતીય નેતાઓને પણ ખબર છે કે આ પાછળ અલ્તાફ હુસેનની રાજકીય ચાલ છે. તેમણે એવું કહ્યું છે કે પોતે ભારતના રાજકારણમાં જરાય રસ નહીં લે.

પોતે માત્ર દાદા-પરદાદા અને વડવાઓની કબરો પર જવા માગે છે એવું જ તેમણે કહ્યું છે.

આ પણ વક્રતા છે કે ભારતમાં મુસ્લિમો મૂઝાયેલા છે તેવા સમાચારો વચ્ચે અલ્તાફ હુસૈન ભારતમાં રાજકીય આશ્રય માગી રહ્યા છે.

સરકાર એવો નાગરિક ધારો લાવી રહી છે, જે અનુસાર પડોશી દેશોમાંથી મુસ્લિમો સિવાય બાકી બધા ધર્મોના લોકો ભારતમાં આશરો માગી શકે છે.

તેના કારણે અલ્તાફ હુસેન માટે હવે ઘરવાપસીનો એક જ રસ્તો બચ્યો છેઃ તેઓ વડા પ્રધાનના બદલે 'વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ'ના સંતોનાં નામે અરજી લખે. તો કદાચ તેમની 'ઘરવાપસી' થઈ શકે!

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂ કરી દીધી હતી પંરતુ ચાર્જશીટ ફાઇલ કરવાની સરકારી સહમતી ન મળવાને લીધે મામલો લંબાતો ગયો.

આ કેસમાં 2017 સુધી પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર તરીકે કામગીરી કરનાર બિમલ ચોટાઈએ બીબીસીને કહ્યું શરૂઆતમાં તપાસ અધિકારીએ સમરી રિપોર્ટ રજૂ કર્યો હતો. સરકારે પોલીસ પર કામ ચલાવવાની મંજૂરી આપી નહોતી.

તુષાર ગોકાણી કહે છે 1995માં ચાર્જશીટ ફાઇલ કરવાની મંજૂરી મળી પંરતુ તેને આરોપીએ અદાલતમાં પડકારી.

વકીલ બિમલ ચોટોઈ કહે છે કે એમનું કહેવું છે કે 2011 પછી આ બધુ શરૂ થયું.

કેસના પ્રાથમિક ઘટનાક્રમ વિશે એમણે કહ્યું કે સરકારે મંજૂ... બાકીનો લેખ લખો:

તા.

ભટ્ટે નરેન્દ્ર મોદી પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે 2002ના રમખાણો માટે રચવામાં આવેલી એસઆઈટી (સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ) પર તેમને ભરોસો નથી.

તેમણે વડા પ્રધાન મોદી અને તે સમયે ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી ઉપર રમખાણોમાં કથિત ભૂમિકાને લઈને આક્ષેપો કર્યા હતા.

જોકે, આ આક્ષેપોને નરેન્દ્ર મોદી તરફથી નકારવામાં આવ્યા હતા.

2011માં તેમને વગર પરવાનગીએ નોકરીમાં સતત ગેરહાજર રહેવાને લઈને અને સરકારી ગાડીનો દુરુપયોગ કરવાને લઈને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા અને 2015માં નોકરીમાંતી કાઢી મુકવામાં આવ્યા.

સંજીવ ભટ્ટનું કહેવું હતું કે તેમને ખોટા કેસમાં ફસાવી દેવામાં આવ્યા છે.

આ સમગ્ર મામલા બાદ તેમને નોકરીમાંથી બરતરફ કરવામાં આવ્યા હતા.

ગુજરાત રાજ્યના અધિકારીઓએ ભટ્ટ પર આરોપ લગાવતા કહ્યું હતું કે તેઓ મોદી પર ખોટા આરોપો લગાવી રહ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો


...ૂ કર્યું હતું . રહી વાત વંશવાદની તો ભાજપ માં વંશવાદ ક્યાં નથી ? હીરા સોલંકી અને પરષોત્તમ સોલંકી , નરેશ કનોડિયાના દીકરા હિતુ કનોડિયાને ટિકિટ આપવી , વિઠ્ઠલ રાદડિયા અને એમના દીકરા જયેશ રાદડિયાને ટિકિટ આપવી કે અશોક ભટ્ટ ના દીકરા ભૂષણ ભટ્ટ ને રાજકારણમાં ટિકિટ આપવી એ વંશવાદ નથી તો શું છે ?"

"જિલ્લા પંચાયત અને તાલુકા પંચાયતમાં ભાજપે આ જ કર્યું છે. પણ પોતાના અંગત માણસોને ગોઠવી ભાજપમાં મજબૂત સ્થાન ધરાવતા લોકોની પાંખો કાપવા માટે આ પગલું ભરાઈ રહ્યું છે. એટલે નવા કૉર્પોરેટર અને નવા જિલ્લા-તાલુકા પંચાયતના ... બાકીનો લેખ લખો:

તવમાં ભાજપના લોકો પોતાના સંનિષ્ઠ કાર્યકરોને તડકે મૂકી પૈસાદાર, ભ્રષ્ટ અને ખરાબ છબીવાળા લોકોને પોતાની સાથે લાવવા માંગે છે. હું વધુ નહીં કહું પણ એટલું કહીશ કે સી.આર. પાટીલ પોતાના જેવા માણસોને ભાજપમાં હોદ્દા પર લાવી સેવાના નામે મેવો કેવી રીતે ખવાય એવો નવો ચીલો ચાતરવા માંગે છે."

બીજી તરફ એન.સી.પી.ના ગુજરાતના પ્રદેશપ્રમુખ જયંત બોસ્કીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "ભાજપના લોકો અમારાથી ડરી રહ્યા છે કારણકે એન.સી.પી.એ 40થી 45 વર્ષના ઉમેદવારોને ટિકિટ આપી છે. અને એમના લોકો કોરોનાકાળમાં ઘરમાં બેઠા રહ્યા અને લોકોની વચ્ચે અમારા જેવા યુવા નેતા ગયા એના કારણે હવે તેઓ યુવા નેતાની વાતો કરે છે. તેમજ ભાજપને વંશવાદ માટે બોલવાનો કોઈ અધિકાર નથી સંસદ અને વિધાનસભામાં એમણે વંશવાદ જ ચલાવ્યો છે."

ગુજરાતમાં પોતાની જાતને વિકલ્પ તરીકે પ્રસ્થાપિત કરવા માટે આ વખત ચૂંટણીજંગમાં ઝંપલાવનાર આમ આદમી પાર્ટી (આપ)ના ગુજરાત એકમના મહામંત્રી આર.સી.પટેલે બીબીસી સાથેની વાતચીત માં કહ્યું કે, "અમારી સાથે ભારે સંખ્યામાં યુવાનો જોડાયા છે , તેમજ બુદ્ધિજીવી વર્ગ આપમાં આવ્યો છે. ત્યારે અમારામાંથી ઘણા લોકો ભાજપને  સવાલ કરે છે કે જો ભાજપમાં વંશવાદ છે તો ત્રીજા વિકલ્પ તરીકે આપ કેમ નહીં. ભાજપ અમારાથી ડરીને આ વંશવાદનું હથિયાર લઈને બહાર નીકળ્યો છે."

તો તાલીમ રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનના ડિરેક્ટર અને જાણીતા સેફોલોજિસ્ટ એમ.આઈ. ખાન આ મુદ્દે પોતાનું વિશ્લેષણ મૂકતાં કહે છે કે,  "ભાજપમાં કૉંગ્રેસમાંથી આવેલા ઘણા લોકો છે ત્રણ વર્ષમાં આવા લોકોની સંખ્યા વધી ગઈ છે, આ લોકો સિનિયર છે અને પોતાના સગાં અને ઓળખીતાને ટિકિટ અપાવવા માંગે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં ભાજપે આ હથિયાર ઉગામવું પડ્યું છે."

"ગુજરાત હોય કે રાષ્ટ્રીય રાજકારણ ભાજપમાં વંશવાદ ચાલે જ છે. પક્ષની અંદરના લોકોનો અવાજ દબાવવા માટે આ હથિયાર ઉગામવું પડે એ ભાજપનું કમ્પલઝન છે, નહીંતર આંતરિક અસંતોષ ડામવો અઘરો છે."

તેઓ આ પગલાની સફળતાની અનિશ્ચિતતા તરફ ધ્યાન દોરતાં જણાવે છે કે, "પણ આ પ્રયોગ કેટલો સફળ જાય છે એ કહેવું મુશ્કેલ છે કારણકે વિધાનસભા અને લોકસભાની બેઠક જીતવી કૉર્પોરેટર અને તાલુકા-જિલ્લા પંચાયતના સભ્યોના સમર્થન વગર શક્ય નથી, એટલે ધારાસભ્યો અને સંસદસભ્યો તેમને આ નિર્ણયમાં કેટલા સફળ થવા દે છે એ એક સવાલ છે."

શું કહે છે ભાજપના પ્રવક્તા?

ભાજપના પ્રવક્તા યમલ વ્યાસ ઉપરોક્ત તમામ વિશ્લેષણો સાથે સંમત થતા નથી. તેમણે આ નિયમો મુદ્દે કહ્યું...


...ૂ થયા જ હતા કે પીએનએસ હંગોરે છોડેલો પહેલો ટોર્પીડો ખુકરીની સાથે ટકરાયો.

કૅપ્ટન મુલ્લા તેમની ખુરશી પરથી નીચે પડી ગયા અને રૅલિંગ સાથે માથું ટકરાવાને કારણે લોહીલુહાણ થઈ ગયા.

એટલામાં બીજો ધડાકો થયો અને જહાજ પરની લાઇટ જતી રહી.

કૅપ્ટન મુલ્લાએ તેમના સાથી લેફ્ટનન્ટ મનુ શર્માને ધડાકાના કારણ અને અસરને તપાસવા માટે મોકલ્યા.

લેફટનન્ટ શર્માએ જોયું તો આઈએનએસ ખુકરીમાં બે ગાબડાં પડી ગયાં હતાં અને જહાજમાં પાણી ભરાઈ રહ્યું હતું.

કૅપ્ટન મુલ્લાએ જહાજના ચીફ યોમેનને સૂચના આપી કે જહાજ પર હુમલો થયો હોવાની માહિત... બાકીનો લેખ લખો:

. લેફ. મનુ શર્માએ પાણીમાં ઝંપલાવ્યું. દરિયાની સપાટી ઉપર આગ લાગેલી હોવાને કારણે લેફ. શર્માએ તેની નીચેથી તરીને જવું પડ્યું.

થોડે દૂર જઈને લેફ. મનુ શર્માએ જોયું તો ખુકરીનો આગળનો ભાગ લગભગ એંસી અંશના કોણથી સીધો થઈ ગયો હતો.

સમગ્ર જહાજ પર આગ લાગેલી હતી.

કૅપ્ટન મુલ્લા તેમની ખુરશી પર બેઠા હતા, તેમના હાથમાં સિગારેટ હતી અને બીજા હાથેથી રેલિંગ પકડી રાખી હતી.

અચાનક જ સક્શન પ્રેશર ઊભું થયું અને સમગ્ર જહાજ દરિયાના પેટાળમાં સમાઈ ગયું.

કૅપ્ટન મુલ્લા સહિત નૌસૈનિકો દરિયાના પેટાળમાં સમાઈ ગયા.

બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ એવું પ્રથમ વખત થયું હતું કે કોઈ સબમરીને એક જહાજને ડૂબાડ્યું હોય.

બંને કમાન્ડર્સને વીરતા પદક

કૅપ્ટન મહેન્દ્રનાથ મુલ્લાને મરણોપરાંત મહાવીર ચક્ર એનાયત થયો

આગામી દિવસો દરમિયાન ભારતીય નૌકાદળના જહાજો આ વિસ્તારમાં ફરી વળ્યાં અને પાકિસ્તાની સબમરીનને શોધવા માટે દરિયો ખૂંદી વળ્યાં.

પીએનએસ હંગોરના એક નૌસૈનિકના કહેવા પ્રમાણે, ભારતીય નૌકાદળના જહાજોએ 156 ડૅપ્થ ચાર્જ (દરિયાઈ બૉમ્બ) છોડવામાં આવ્યા હતા.

આ હુમલાઓથી જેમતેમ બચીને તા. 16મી ડિસેમ્બરે પીએનએસ હંગોર કરાચી બંદરે પહોંચી.

નૌસેનાની ઉન્નત પરંપરા નિભાવતા જહાજની સાથે જ જળસમાધિ લેનારા કૅપ્ટન મહેન્દ્રનાથ મુલ્લાને મરણોપરાંત 'મહાવીર ચક્ર' એનાયત થયો.

બીજી બાજુ, આઈએનએસ ખુકરીને જળગરકાવ કરવા બદલ તસનીમ અહમદને 'સિતાર-એ-જુર્રત' એનાયત થયો.

આ દિવસે જ બાંગ્લાદેશમાં જનરલ નિયાઝીએ ભારતીય દળો સામે હથિયાર મૂકી દીધા અને આત્મસમર્પણના કાગળિયાં પર સહી કરી આપી.

આ સાથે જ વિશ્વના નક્શા પર બાંગ્લાદેશ નામના રાષ્ટ્રનો ઉદય થયો, જેનું નિર્માણ પાકિસ્તાનની એક બાજુના (પૂર્વ પાકિસ્તાન) ભોગે થયું હતું.

(આ લેખ માટે બીબીસી હિંદીના લેખનો આધાર લેવામાં આવ્યો છે. મૂળ લેખ વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂંટણીના આંકડા પ્રમાણે, જુહાપુરામાં લગભગ એક લાખ સાત હજાર મતદાતા હતા.

જુહાપુરા, ભાજપ અને કૉંગ્રેસ

આસિફ ખાન પઠાણ કહે છે, ભાજપ-કૉંગ્રેસની ચક્કીમાં જુહાપુરા પીસાય છે

સ્થાનિક ક્રૅસન્ટ સ્કૂલના ટ્રસ્ટી આસિફ ખાન પઠાણના કહેવા પ્રમાણે, "વર્તમાન રાજકીય પરિદૃશ્યમાં અમે હાંસિયામાં જ નહીં, પણ હાંસિયાની બહાર ધકેલાઈ ગયા છીએ."

"બંનેમાંથી એક પણ રાજકીય પક્ષને અમારી પડી નથી, જે કંઈ કરવાનું છે, તે અમારે જાતે જ કરવાનું છું."

ગુજરાત કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા મનિષ દોશીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાતચીત કરતા કહ્યું :

"લઘુમતી... બાકીનો લેખ લખો:

મ સહનિવાસમાં અવરોધરૂપ બને છે.

આ ઍક્ટ હેઠળ હિંદુઓની બહુમતીવાળા વિસ્તારમાં મુસ્લિમો તથા મુસ્લિમોની બહુમતીવાળા વિસ્તારમાં હિંદુઓ સીધી સંપત્તિ ખરીદી નથી શકતા.

મુસ્લિમ ખરીદદાર ઊંચી કિંમત ચૂકવવા તૈયાર હોય તો પણ તેને હિંદુ બહુમતીવાળા વિસ્તારમાં ઘર નથી મળતું.

એવી જ રીતે હિંદુ ખરીદદારને મુસ્લિમ બહુમતીવાળા વિસ્તારમાં સંપત્તિ લેવા માટે કાયદાકીય પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે. અલબત્ત, આ કાયદો અન્ય ધર્મીને પણ લાગુ પડે જ છે.

આવા સોદા માટે કલેકટર પાસેથી વિશેષ મંજૂરી લેવી પડે છે.

કોમી રીતે અશાંત વિસ્તારમાં સંપત્તિના ખરીદ-વેચાણ દરમિયાન ગેરવ્યાજબી કોમી દબાણ ન સર્જાય તેને અંકુશમાં રાખવા આ કાયદો લાગુ કરાયો હતો.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 13 વર્ષ સુધી ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન રહ્યા, ત્યારે પણ અગાઉથી ચાલ્યો આવતો અશાંત વિસ્તાર ધારો યથાવત્ રહેવા પામ્યો હતો.

2017માં અમદાવાદના 770 નવા વિસ્તારને 'અશાંત ધારા' હેઠળ આવરી લેવાયા હતા.

લાલીવાલા માને છે કે આ ઍક્ટ હિંદુ-મુસ્લિમ 'એકતાના આડે અવરોધરૂપ' છે.

સુવિધાઓનો અભાવ

આર્થિક રીતે પછાત લોકો માટે જુહાપુરામાં બની રહેલા ઘર

અમદાવાદના સપાટ અને પહોળા રસ્તા પાર કરીને તમે જુહાપુરામાં પહોંચો એટલે લાગે કે 'અલગ જ શહેર'માં આવી ગયા હોવાનો અહેસાસ થાય.

ખાડાવાળા રોડ, તંગ અને ગંદી ગલીઓ, ઉભરાતી ગટરો, લાઇટ વિનાના થાંભલા અને તંત્રની ઉપેક્ષાને કારણે ખડકાયેલા કચરાના ઢગ તમને આવકારે છે.

અહીં પાણી, શિક્ષણ જેવી મૂળભૂત સુવિધાનો અભાવ પણ જોવા છે.

પાણીની પાઇપલાઇનના અભાવે સ્થાનિકો પ્રદૂષિત હોવા છતાંય પાણી માટે ભૂગર્ભ જળ ઉપર આધારિત છે.

સામાજિક સંસ્થા 'અમદાવાદ ટાસ્ક ફૉર્સ' સાથે સંકળાયેલા આશિફ સૈયદના કહેવા પ્રમાણે:

"આયોજનબદ્ધ રીતે બનેલી, સિક્યૉરિટી ગાર્ડ સહિતીની ગેટેડ કૉલોનીમાં સામાન્ય બે બેડરૂમ, હોલ અને કિચનવાળા ફ્લેટના ભાવ રૂ. 25થી 30 લાખની વચ્ચે હોય છે."

"અગાઉ નેશનલાઇઝ્ડ બૅન્કની શાખા જુહાપુરામાં ન હતી અને પૂર્વાગ્રહને કારણે લોન મેળવવામાં મુશ્કેલી ઊભી થતી હતી."

"ધીમેધીમે સ્થિતિ સુધરી રહી છે અને કેટલીક રાષ્ટ્રીકૃત બૅન્કોએ અહીં શાખા ખોલી છે."

યાજ્ઞિક કહે છે, "2002નાં હુલ્લડો બાદ જુહાપુરા તથા અન્ય મુસ્લિમ વિસ્તારમાં શૈક્ષણિક સંસ્થાઓની સંખ્યા વધી છે."

"આથી, આ વિસ્તારમાં શિક્ષણનું પ્રમાણ વધ્યું છે, જે સ્થાનિકોની જાગૃતિ અને મહેનતને કારણે જ શક્ય બન્યું છે."

સોસાયટીમાં ઘર ન લઈ શકે તેવા રોજનું રોજ રળી...


...ૂકવવા તૈયાર રહે છે."

હાડકાં, વહેલના તેલ તથા અંબરગ્રીસ  માટે  સ્પર્મવ હેલનો પુષ્કળ શિકાર થાય છે એટલે 1970ના દાયકાથી યુરોપ, અમેરિકા તથા પશ્ચિમી દેશોમાં સ્પર્મ વહેલના  અંબરગ્રીસના  વેપાર ઉપર પ્રતિબંધ  મૂકવામાં આવ્યો છે.

ગુજરાતમાં લગભગ 1600 કિલોમીટરનો દરિયાકિનારો આવેલો છે, જે સમગ્ર દેશમાં સૌથી લાંબો છે. એટલે જ દરિયાઈ જીવનો કે તેનાં અંગોનો વેપાર કરનારાઓની નજર અહીંના કિનારા પર રહે છે. ગુજરાત સિવાય ઓડિશા અને કેરળના દરિયાકિનારે પણ ક્યારેક-ક્યારેક અંબરગ્રીસ મળી આવે છે.

ભારતમાં વનસંરક્ષણધારાના શિડ્યુલ-... બાકીનો લેખ લખો:

છે.

અમદાવાદના ઝોન-સાતના ડેપ્યુટી કમિશનર ઑફ પોલીસ પ્રેમસુખ દેલુના કહેવા પ્રમાણે, "કેટલાક લોકો અંબરગ્રીસની ખેપ લઈને અમદવાદ આવી રહ્યા છે, એવી બાતમી મળી હતી. જેના આધારે અમે તેમને ઝડપી લેવા માટે છટકું ગોઠવ્યું હતું. સંદિગ્ધો વાસ્તવમાં જ અંબરગ્રીસનો વેપાર કરી રહ્યા છે કે તેના નામે ઠગાઈ કરી રહ્યા છે, તે અંગે સંશય હતો."

"જ્યારે રેડ કરીને ત્રણ શખ્સોને મુદ્દામાલ સાથે ઝડપી લેવામાં આવ્યા, ત્યારે ફૉરેન્સિક સાયન્સ લૅબોરેટરીની ટીમે જપ્ત થયેલી સામગ્રી અંબરગ્રીસ હોવાનું પ્રથમદર્શીય તારણ આપ્યું હતું, જેના આધારે આરોપીઓની વન્યજીવ સંરક્ષણ ધારા 1972ની વિવિધ કલમો હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી."

"ત્રણ શખ્સોની બે દિવસની પોલીસકસ્ટડી દરમિયાન મળેલી માહિતીના આધારે ચોથા શખ્સની ધરપકડ પણ કરવામાં આવી છે. શુક્રવારે આ કેસ વનવિભાગને સોંપી દેવામાં આવ્યો છે. અમને ગુજરાતમાં તેમના અન્ય સાગ્રીતો વિશે માહિતી મળી છે. ત્યારે વનવિભાગ તથા પોલીસ મળીને આ નૅટવર્કને ભેદવાનો પ્રયાસ કરશે."

દેલુ ઉમેરે છે કે અંબરગ્રીસનું વજન પાંચ કિલો 350 ગ્રામ જેટલું છે તથા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં તેની કિંમત સાત કરોડ રૂપિયા હોવાનું અંદાજવામાં આવે છે.

એફએસએલ દ્વારા અંબરગ્રીસ હોવા અંગે ઔપચારિક અને વિસ્તૃત રિપોર્ટ આપવામાં આવશે, ત્યારે તેનો પુરાવા તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

પોલીસને આશંકા છે કે આ રૅકેટમાં 10 કે તેથી વધુ લોકો સંડોવાયેલા છે.

હાલમાં પોલીસે જૂનાગઢના બે, ભાવનગરના એક તથા ઉદયપુર (રાજસ્થાન)ના એક શખ્સની ધરપકડ કરી છે. સામાન્ય રીતે અખાતના દેશોમાં અત્તર માટે જ્યારે ચીનમાં શક્તિવર્ધક દવાઓ માટે તેની માગ રહે છે.

સોનાથી પણ મોંઘી હિમાલયની આ જડીબુટ્ટી વાયગ્રાની ગરજા સારે છે.

સૌરાષ્ટ્ર, સંરક્ષણ અને સ્પર્મવહેલ

ગુજરાતના દરિયાકિનારાની પ્રતીકાત્મક તસવીર

 સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં દરિયાઈજીવ સંરક્ષણની પ્રવૃત્તિ સાથે સંકળાયેલા એક સંરક્ષકના કહેવા પ્રમાણે, "હિંદ મહાસાગરમાં સ્પર્મવહેલના પેટમાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ અંબરગ્રીસને કિનારા સુધી પહોંચવાની પ્રક્રિયામાં મહિનાઓ કે વર્ષો લાગી જતાં હોય છે."

"આ દરમિયાન ઘણીવખત તે સેંકડો-હજારો કિલોમીટરની સફર ખેડે છે. દરિયામાં ઉદ્દભવતા વાવાઝોડાં પણ તેને કિનારાની નજીક ખેંચી લાવે છે."

"અંબરગ્રીસ જેટલી જૂની અને મોટી એટલી તેની કિંમત વધારે હોય છે. અંબરગ્રીસની સુગંધ પ્રત્યે કૂતરાં આકર્ષાય છે, એટલે ગુજરાતમાં દરિયાકિનારાના વિસ્તારમાં તેનો વેપાર કરનારા શખ્સો, વિશેષ...


...ૂક્યુ છે. અત્યાર સુધી આ મર્યાદા 49 ટકા જ હતી.

ખેડૂત આંદોલન :રાહુલ ગાંધી રાષ્ટ્રપતિને 2 કરોડ સહીવાળું મેમોરેન્ડમ આપશે

દિલ્હી સરહદે વિવિધ રાજ્યોના ખેડૂતો નવા કૃષિકાયદાઓ સામે આંદોલન કરી રહ્યા છે. છેલ્લા 25થી વધુ દિવસથી આંદોલન ચાલી રહ્યું છે.

હજુ સુધી સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે ન સમાધાન થયું છે ન તો કોઈ ઉકેલ આવ્યો છે.

'હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ' અનુસાર કૉંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધી આજે રાષ્ટ્રપતિને મળીને તેમને આ મામલે હસ્તક્ષેપ કરવા માટે રજૂઆત કરશે.

તેઓ વિજય ચોકથી રાષ્ટ્રપતિ ભવન સુધી કૂચ કરશે. તેઓ આ સાથે જ ... બાકીનો લેખ લખો:

ાવાય છે : સુનીલ ગાવસ્કર

ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના પૂર્વ કપ્તાન ઇન્ડિયન ટીમમાં જૂથબાજી ચાલી રહી હોવાની વાત કહી છે.

'હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ' અનુસાર આર.અશ્વિન સાથે બેવડા ધોરણો અપનાવાય છે. કેમ કે અશ્વિન અન્ય ટીમ સભ્યો કપ્તાન સાથે સંમત ન હોય તો પણ હા માં હા કરી દે છે એવું નથી કરતા.

તેમણે કહ્યું, "આર. અશ્વિન પોતાનો અભિપ્રાય મુક્તપણે મુકે છે અને અસંમતિ પ્રગટ કરતા ખચકાતા નથી.. એટલે તેમણે કેટલાક અદૃશ્ય અણગમાનો શિકાર બનવું પડ્યું છે."

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, "કેટલાક બેટ્સમેન એક મેચમાં રન ન બનાવે તો તેમને બીજી મેચમાં તક અપાય છે. પણ અશ્વિન એક મેચમાં ઓછી વિકેટ મેળવે તો તેને તક નથી મળતી. નટરાજન આઈપીએલ ચાલે છે ત્યારથી પોતાની નવજાત દીકરીને મળી નથી શક્યો અને કોહલી ઓસ્ટ્રેલિયા ટુર વચ્ચે બાળકના જન્મ માટે ટૂર અધુરૂ મૂકી આવ્યો. આ બેવડા ધોરણોવાળી નીતિ છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂત અધિકારોનું ઉલ્લંઘન છે આ કાયદો?

વકીલ સોનાલી કડવાસરા જૂન જણાવે છે કે, "ભારતીય સમાજમાં આપણે ઑનર-કિલિંગની ઘટનાઓ જોઈ ચૂક્યા છીએ. 'લવ જેહાદ'ની વાત પણ સમયાંતરે ઊઠતી રહી છે."

" આવી પરિસ્થિતિમાં 30 દિવસ સુધી રાહ જોવાનો નિયમ આવાં યુગલો માટે જીવન-મરણનો પ્રશ્ન સાબિત થઈ શકે છે, સાથે જ આ ઍક્ટ સંવિધાનના મૂળભૂત અધિકારોનું હનન પણ કરે છે."

તેમના અનુસાર, "સ્પેશિયલ મૅરેજ ઍક્ટ-1954 ઘણો જૂનો છે. તેમજ તેના 30 દિવસના નોટિસ પિરિયડને બે પ્રકારે જોવો જોઈએ."

"પ્રથમ એ કે આ જોગવાઈ સંવિધાનના અનુચ્છેદ-14 અંતર્ગત સમાનતાન... બાકીનો લેખ લખો:

ુ હોય છે કે પરિવાર પોતાની વગનો ઉપયોગ કરી ફરિયાદ ન દાખલ કરાવી દે. આવી પરિસ્થિતિમાં મદદ કરનારા અમારા જેવા લોકો અને છોકરી બંને માટે ખતરો વધી જાય છે."

આસિફ ઇકબાલ અનુસાર, સલમા અને રાજેશનાં તો લગ્ન થઈ ગયાં છે પરંતુ સ્પેશિયલ મૅરેજ ઍક્ટમાં જે 30 દિવસનો નોટિસ પિરિયડ હોય છે, તેના કારણે ઓછાં યુગલો આવાં લગ્ન માટે સામે આવે છે.

કારણ કે તેમનાં મનમાં ક્યાંક એવો ભય હોય છે કે ક્યાંક આ સમયગાળા દરમિયાન તેમની સાથે કંઈ ખોટું ન બને.

નોંધનીય છે કે આ મામલે હાઈકોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને દિલ્હી સરકારને નોટિસ પાઠવી છે અને 27 નવેમ્બર સુધી તે અંગે જવાબ માગ્યો છે.

પરંતુ આ કોઈ કાનૂની લડતનો મામલો નથી. પરંતુ આ સમસ્યા સામાજિક પણ છે. કારણ કે કાયદામાં ફેરફાર થઈ જાય તો પણ જ્યાં સુધી સમાજ આ વાતને બે વ્યક્તિનાં લગ્નની જેમ નહીં જુએ, ત્યાં સુધી આ પરેશાની રહેશે જ.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂતનેતા સાગર રબારીનું કહેવું છે કે "ફરિયાદ નોંધાયા બાદ જો ખેડૂતની જમીન તુરંત જ તેના નામે થઈ જાય તો જ આ કાયદો કામનો કહી શકાય, નહીંતર તો આ કાયદાની કોઈ જરૂરિયાત નથી."

તેમણે કહ્યું કે એવા અનેક ખેડૂતો છે, જેમની જમીનો ભૂમાફિયા દ્વારા ખોટી રીતે તેમના નામે કરી લેવાઈ હોય અને તે ખેડૂતોનું આખું જીવન પોતાની જમીન પાછી લેવામાં જ નીકળી ગયું હોય.

આવી પરિસ્થિતિમાં ખરેખર આવા લોકોને મદદરૂપ થઈ શકે તેવા કાયદાની જરૂર છે.

'સરકારી જમીનો પર દબાણ દૂર કરવા મદદરૂપ થશે આ કાયદો'

ખેડૂત આંદોલન : ગુજરાતના ખેડૂતોને એમએસપીથી ... બાકીનો લેખ લખો:

હ્યા છે.

આ વિશે ખેડૂત નેતા ભરતસિંહ ઝાલા કહે છે કે "જો સરકાર જ ખેડૂતની જમીન લઈ લેતી હોય તો પછી ખેડૂત ક્યાં જઈને ફરિયાદ કરે. તેઓ કહે છે કે આવા અનેક કિસ્સાઓ છે જેમાં સરકારે એક કે બીજી રીતે ખેડૂતની જમીન લઈ લીધી હોય અને ખેડૂત બીચારો સરકારી કચેરીઓના ધક્કા ખાતો થઈ ગયો હોય."

"જો આ નવા કાયદા પ્રમાણે આવા ખેડૂતોની વાત સાંભળવામાં આવશે અને તેમને ન્યાય મળશે તો જ સમજવું કે આ કાયદાની જરૂરિયાત છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂતી બાદ ગુરુવાર રાતે સ્થગિત કરી દેવાઈ.

જોકે, પહેલાં સમાચાર એવા આવ્યા હતા કે સરકાર સાથે ખેડૂતોની વાતચીત નિષ્ફળ રહી અને તેઓ પોતાની માગો સાથે નાસિકથી મુંબઈ સુધીની કૂચ કરશે.

જોકે, રાત વિતતા સમજૂતી સધાઈ હોવાની અને માર્ચ બાતલ કરવાની વાત સામે આવી.

મુંબઈના સ્થાનિક પત્રકાર સંજય રમાકાંત તિવારીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે મહારાષ્ટ્ર સરકાર તરફથી કૅબિનેટ મંત્રી ગિરીશ મહાજન આંદોલનકારીઓ સાથે ચર્ચા કરવા પહોંચ્યા હતા.

તેમની અને ખેડૂતો વચ્ચેની વાતચીત લગભગ પાંચ કલાક ચાલી, જે બાદ માર્ચને સ્થગિત કરવાના સમાચાર આવ્ય... બાકીનો લેખ લખો:

ીતી.

એ માહિત અનુસાર 2017માં 510 અને 2018માં 177 માછીમારોને પાકિસ્તાન દ્વારા મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

પત્નીની હત્યા કરી, કપાયેલું માથું લઈને પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યો પતિ

મધ્ય પ્રદેશના મુરૈના જિલ્લામાં પત્નીની હત્યા કર્યા બાદ તેમનું કપાયેલું માથું લઈને એક વ્યક્તિ પોલીસ સ્ટેશન પહોંચી. આ ઘટના બુધવારની છે.

ચંબલ વિસ્તારમાં ગણાતો મુરૈના જિલ્લો રાજ્યના પાટનગર ભોપાલથી લગભગ 450 કિલોમીટર દૂર છે.

મુરૈનાના પોલીસ અધિક્ષક રિઝાય ઇકબાલે આ મામલે જણાવ્યું, "કલ્યાણ શાક્યવાર પોતાની પત્નીનું કપાયેલું માથું લઈને પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યો હતો."

"પત્નીની હત્યા તેણે પોતે જ કરી હોવાનું તેણે કબૂલ્યું અને તેની ધરપકડ કરી લેવાઈ."

આ ઘટનામાં લગ્ન બહારના સંબંધોની શંકા જવાબદાર મનાઈ રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂતો હતો. તેમણે નળિયાં તોડીને પથ્થરો માર્યા અને ઘાસલેટ નાખીને આખો ઓરડો સળગાવી દીધો. મારો ભાઈ મૃત્યુ પામ્યો. અંદાજે દોઢ-બે કલાક સુધી ગામમાં આ રીતે ધમાલ ચાલી હતી અને એ દિવસે જ અમે ગામ છોડી દીધું."

પીયૂષભાઈના ભાઈનો કેસ ઉના સેશન્સ કોર્ટમાં કેસ ચાલ્યો હતો અને તમામ 11 આરોપીને આજીવન કેદની સજા અને 54-54 હજારનો દંડ ફટકારાયો હતો.

પીયૂષભાઈના જણાવ્યા અનુસાર આ તાજેતરમાં જ પેરોલ પર છૂટીને આવેલા કેટલાક આરોપીઓએ તેમના પર કથિત હુમલો પણ કર્યો હતો. જે મામલો ઉના પોલીસ સ્ટેશન હેઠળ દાખલ કરાયો હતો.

તેમના જણાવ્યા અનુ... બાકીનો લેખ લખો:

જણાવે છે, "અમને મળેલા આદેશપત્રમાં એવું લખેલું છે કે અમને 18 પ્રકારની સગવડ મળવાપાત્ર છે, પરિપત્ર જોડીને માગણી કરવા છતાં કામ થતું નથી, કોઈ જવાબ પણ આવતો નથી."

પીયૂષભાઈ આ વાત કરતાં તેમની પાસે રહેલા પરિપત્રમાં તેમને કેટલી સહાય અને લાભ મળવાપાત્ર તે પણ કહે છે.

"અમે હિંદુ જ છીએ, અમારી પાસે હિંદુનું પ્રમાણપત્ર છે, પરંતુ અમારી પર હિંદુઓ દ્વારા અત્યાચાર કરવામાં આવે છે, અમને આ દેશના નાગરિક ગણવામાં આવતા નથી. અમે દલિત છીએ એટલે અમારે આ ભોગવવું પડે છે."

સારું ઘર અને આર્થિક સુવિધા ન હોવાથી તેઓને સામાજિક રીતે પણ મુશ્કેલી પડતી હોવાનું કહે છે. 30 વર્ષીય પીયૂષભાઈનું લગ્ન  પણ આ જ કારણે ન થઈ રહ્યું હોવાનું તેઓ જણાવે છે.

તેઓ કહે છે, "ભારત સરકાર કહે છે કે તેઓ પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને અફઘાનિસ્તાનમાં જે હિંદુઓ પર અત્યાચાર થાય એમને અહીં લાવશે. પણ અમારી પર અત્યાચાર થાય છે તો અમારે ક્યાં જવું?

સરકાર શું કહે છે?

ગુજરાત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગના કૅબિનેટમંત્રી ઈશ્વર પરમાર સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ આ અંગે વાત કરી.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં પરમારે જણાવ્યું, "આ મામલે રજૂઆતો અમારા ધ્યાને આવી છે અને અમે શક્ય એટલું સકારાત્મક કામ કર્યું છે. પણ ઇચ્છામૃત્યુ કે એવા કોઈ પગલાંની વાત ન કરવી જોઈએ."

તેમના જણાવ્યા અનુસાર કેટલાક અરજદારો તેમના કાર્યાલયનો સંપર્ક કરવાને બદલે દિલ્હી કે અન્ય જગ્યાએ રજૂઆતો કરતા હોય છે.

ઇશ્વર પરમારે આ મામલે વધારે તપાસ કરવાની ખાતરી આપી છે.

ગુજરાતમાં દલિતોની સ્થિતિ અંગે કર્મશીલો શું કહે છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

નવસર્જન ટ્રસ્ટ સાથે સંકળાયેલા સામાજિક કાર્યકર અને દલિતો-આદિવાસીઓના હકો માટે લડતાં કાંતિ પરમારનો આરોપ છે કે ગુજરાત સરકારમાં દલિતોની સમસ્યા મુદ્દે સંવેદનશીલતાનો અભાવ છે.

તેઓ કહે છે, "છેલ્લાં 20 વર્ષમાં ગુજરાતમાં અંદાજે દલિતોની 658 હત્યા થઈ છે. 111 સામાજિક બહિષ્કાર-હિજરતની ઘટના બની છે. 2400 કરતા વધુ ગંભીર હુમલાઓ થયા છે. 1865 બળાત્કારની ઘટના ઘટી છે. ઍટ્રોસિટી ઍક્ટનું અમલીકરણ થતું નથી. નિયમ પ્રમાણે હિજરત કરી ચૂકેલા દલિતોનું પુનર્વસન પણ કરાતું નથી."

"હિજરતી માટે જરૂર પડે તો એક વસાહત ઊભી કરવાની જોગવાઈ છે. કેન્દ્ર સરકાર તેના માટે 75 ટકા અને રાજ્ય સરકાર 25 ટકા રકમ આપે છે, પણ રાજ્યમાં તેનો અમલ થતો નથી."

"હાલ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી છે, અગાઉ નરેન્દ્ર મોદી હતા અને એ અગાઉ કેશુભાઈ પટેલ હતા....


...ૂતોની ભૂમિકા પણ હતી. આ વાતનો સ્વીકાર મુઘલ પણ કરે છે.

રાજપૂતો હંમેશા મોગલોની સાથે રહ્યા

રાજપૂતોનું પોતાનું જે સાહિત્ય છે તેમાં તેઓ મુઘલો સાથેના તેમના સંબંધને ગૌરવપૂર્વક દર્શાવે છે. રાજપૂતોએ મુઘલોની સાથે રહ્યા એ જણાવવામાં તેમને કોઈ શરમ ન હતી.

મુઘલ બાદશાહો સાથે ખભેખભા મેળવીને ચાલવામાં રાજપૂતો ગૌરવ અનુભવતા હોવાનું રાજપૂત સાહિત્યમાં પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

મોહતા નૈનસી મહારાજા જસવંત સિંહના સહાયક હતા. મોહતા નૈનસીએ બે પુસ્તકો લખ્યાં છે. તેમાં મારવાડ વિગત અને નૈનસી દી ખ્યાતનો સમાવેશ થાય છે.

રાજપ... બાકીનો લેખ લખો:

અને તેના આધારે શાસકો કામ કરતા હોય છે.

જ્ઞાતિઓ સાથે જોડાયેલી માન્યતાઓ હકીકતથી ઘણી દૂર હોય છે અને ઇતિહાસમાં આવી માન્યતાઓને કોઈ સ્થાન હોતું નથી.

રાજપૂતનું લોહી

મેડિકલ સાયન્સની દુનિયામાં હવે ડીએનએ જેવું સંશોધન આવી ગયું છે.

ભારતમાં શુદ્ર, બ્રાહ્મણ કે રાજપૂત પૈકીના 98 ટકાનું લોહી એકસમાન છે. બે ટકા લોકો અલગ હોઈ શકે છે.

રાજપૂતના લોહી અને શુદ્ધતાની વાતો તો એકદમ અયોગ્ય છે.

રાજપૂતોને મુઘલો સાથે સંબંધ હતો. બીજી વાત એ છે કે કોઈ એક જ્ઞાતિ તો રાજપૂત બનેલી નથી. અનેક જ્ઞાતિઓ રાજપૂત બની હતી. રાજપૂતોમાં અનેક જ્ઞાતિઓનો સમાવેશ થાય છે.

લોહી અને વંશનું મિશ્રણ તો શરૂઆતથી ચાલતું રહ્યું છે અને એ પ્રક્રિયા આજે પણ ચાલુ છે. તેનું આપણને ગૌરવ હોવું જોઈએ.

વંશની શુદ્ધતાની વાત તો હિટલર કરતો હતો. શુદ્ધતાની ધારણા હવે ખતમ થઈ ચૂકી છે.

રાજપૂતોની એક ખૂબીની નોંધ એ રીતે લેવી જોઈએ કે તેમણે વીરતાની સંસ્કૃતિની સ્થાપના કરી હતી. રાજપૂતોએ મુઘલ સંસ્કૃતિને પણ પ્રભાવિત કરી હતી.

(બીબીસી સંવાદદાતા રજનીશ કુમાર સાથેની વાતચીત આધારે)

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂનાં જંગી ઑકનાં બૅરલ કાઢી નાખવાં પડ્યાં. હૉસ્પિટલના સેલરમાં શરાબના સંગ્રહને કોઈ છૂટછાટ આપવામાં ન આવી.

સ્ટ્રાસબર્ગ હૉસ્પિટલના સેલરના તત્કાલીન મૅનેજર ફિલિપ જંગરે સેલરને બચાવવા માટે આંદોલન છેડ્યું અને 'સોસાયટી ઑફ ઍગ્રિકલ્ચર કલૅક્ટિવ ઇનિસિયેટિવ'ના નેજા હેઠળ એકઠા થયા અને પ્રાદેશિક વારસા તરીકેનું મહત્ત્વ સ્થાપિત કરવામાં સફળ રહ્યા, જેના કારણે આ હૉસ્પિટલનું સેલર બચી જવા પામ્યું.

1996થી દર વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં બ્લાઇન્ડ ટેસ્ટિંગ હાથ  ધરવામાં આવે છે, જેમાં શરાબ નિષ્ણાતો દ્વારા ટેસ્ટિંગ કરાય  અને નબ... બાકીનો લેખ લખો:

ીમાં માત્ર ત્રણ વખત જ તેને ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો છે.

1576 ઝ્યુરિકવાસીઓએ ઘેંસ ભરેલી વિશાળ કીટલી મોકલી હતી. જો ક્યારેય સ્ટ્રાસબર્ગને જરૂર પડશે તો ઝ્યુરિક તેની સાથે રહેશે એવો સંદેશ આપવા માટે આમ કરવામાં આવ્યું હતું.

24 કલાકથી ઓછા સમયમાં ઘેંસ પહોંચી ગઈ અને તે ગરમ હતી, ત્યારે અમુક ઝ્યુરિકવાસીઓ તરફ સૌજન્યની અભિવ્યક્તિ માટે આ શરાબ પીવડાવવામાં આવ્યો હતો.

દર વર્ષે 1,40,000 જેટલી બૉટલનું નિર્માણ

1718માં હૉસ્પિટલમાં આગ લાગી, ત્યારે વાઇન સેલર, પ્રોટેસ્ટન્ટનું દેવળ તથા ફાર્મસી (જે એ સમયે બેકરી હતી)  જ બચી જવા પામ્યા. એ સમયે નવા બિલ્ડિંગના પાયામાં પ્રતીકાત્મક રીતે આ પુરાણા શરાબની એક શીશી તેમાં ઉતારવામાં આવી હતી. એ પ્રસંગે બીજી વખત 1472નો શરાબ ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

છેલ્લે વર્ષ 1944માં બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન આ સેલર નાઝીઓના કબજામાં આવી ગયું હતું. બાલડિંગરના કહેવા પ્રમાણે, તેમણે મોટાં ભાગનાં બેરલ તેમની ફેવરિટ શરાબ Bordeauxથી ભરી દીધા હતા.

યુદ્ધ પછી સ્ટ્રાસબર્ગ નાઝીઓના કબજામાંથી મુક્ત થઈ ગયું, ત્યારે જનરલ લેકલર્ક અહીં આવ્યા હતા, ત્યારે ઉજવણીના ભાગરુપે તેમણે શરાબનો ઘૂંટ લીધો હતો. આગળ જતાં જનરલ લેકલર્ક ફ્રાન્સના માર્શલ પણ બન્યા.

જોકે, તેમાં પૂરેપૂરો શરાબ 1472નો નથી. કોર્ક સૂકાઈ જાય એટલે 400 લિટરની ક્ષમતાવાળાં બેરલમાં છ જેટલો સેલરમાં જ સંગ્રહાયેલો  હોય છે અને પુરાણો થયેલો Riesling કે Sylvander શરાબ ઉમેરવામાં આવે છે.

સમયની સાથે શરાબમાં ભેળસેળ થવા લાગી હોવાની વાત બાલડિંગર પણ સ્વીકારે છે.

સેલરમાં શરાબનો શહેનશાહ

વેચાણ પહેલાં શરાબને છથી 10 મહિના માટે રાખવામાં આવે છે

બાલડિંગરે અમને સેલરની શરાબનો 'શહેનશાહ' Cognac ચખાડવાની ઓફર કરી, એટલે અમે ઉત્સાહભેર હા પાડી.

તેમણે ઑકના જૂના બેરલમાંથી Cognac કાઢ્યો અને તેને અમારા નાક નીચે મૂક્યો. તે ફ્રેન્ચ બ્રાન્ડી જેવો લાગ્યો. તેમાં થોડી વેનિલા અને પ્રૂન જેવી સુગંધ આવતી હતી, તેણે મને મારા દાદાની પુરાણી સિગારની યાદ અપાવી દીધી.

તે ભારે એસિડિક હોવાથી બોલડિંગરે અમને તે ચખાડવાનો ઇન્કાર કરી દીધો.

જોકે, સદ્ભાગ્યે બીજા કેટલાક વિન્ટેજ વાઇન હતા. બાલડિંગરે અમારા માટે Gewürztraminerની બૉટલ ખોલી કરી અને અમારા જામ ભર્યા. વરસાદની રાતે લીચીની સાથે એ શરાબ પીવાની મજા આવી. 1990 પહેલાં ઇન્ફૅક્શનની સારવાર માટે તેના બે ગ્લાસ આપવામાં આવતા.

સેલરમાંથી બહાર નીકળીને મેં ફૅમિલીને ભેટ આપવા માટે...


...ૂપિયે કિલો.

કરિયાણાની દુકાનોમાં મોટા ભાગે બધી સામગ્રી મળતી નથી અને જે મળે છે તે આપણે વધારે ને વધારે પ્રમાણમાં ખરીદીએ છીએ.

બ્રેડ અને દૂધ-દહીં તો રોજ આવતા હતા. હવે તેનું પ્રમાણ બમણું થઈ ગયું છે, કારણ કે બજારમાં તેનો જથ્થો ખતમ થઈ જવાનો ડર છે. ગમે ત્યારે પુરવઠો ખોરવાઈ જાય છે.

બ્લડપ્રેશર માપતા મશીનમાં 120-180 રીડિંગ જોઈને જે સંતોષ થાય, એવો જ સંતોષ દુકાનોમાં ચિપ્સ અને બિસ્કિટવાળી શેલ્ફ ભરેલી જોઈને થાય છે.

હવે નવી બીક

દવાઓ તો સમજો કે એક નહીં, આગલા બે મહિનાની ખરીદી નાખી છે. દુકાનદારે વધારે આપવ... બાકીનો લેખ લખો:

પાછલા એક મહિનામાં અનાજ ઉપરાંત શાકભાજીના ભાવ લગભગ બમણા થઈ ગયા છે.

તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે સમગ્ર દેશમાં ટ્રકોના ટ્રાન્સપૉર્ટનો ખર્ચ પણ વધ્યો છે અને માલસામાનને રાજ્યોની સીમા પાર કરાવવાની સમયમર્યાદા પણ વધી છે.

બીજું કારણ એ છે કે લૉકડાઉન અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ વચ્ચે શાકભાજી ખેતરમાંથી ઉઠાવીને તેને દૂરના વિસ્તારો સુધી પહોંચાડવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.

કામ કરનારા મજૂરો પોતપોતાના ગામ ચાલ્યા ગયા હોવાને કારણે પૅકિંગ વગેરે મુશ્કેલ અને મોંઘું થઈ ગયું છે.

શાકભાજી સિવાય બિસ્કિટ કે ફરસાણ વગેરે જેવી સામગ્રી દુકાનોમાં ઓછી, પણ મોંધી જોવા મળી રહી છે, કારણ કે તેનું ઉત્પાદન હાલ ઠપ છે.

જે ચીજ સારા એવા પ્રમાણમાં જોવા મળે તેનો સ્ટૉક અથવા સંગ્રહ વપરાશકર્તા આ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં કરી લેતો હોય છે એ જગજાહેર છે.

બચત પણ થવા માંડી

જોકે, જાણકારો કહે છે કે લૉકડાઉન દરમિયાન ઘરનો ખર્ચ જ વધ્યો છે. બીજા ખર્ચામાં બચત પણ થઈ રહી છે.

દાખલા તરીકે, લોકોએ ઘરમાં જ રહેવાનું હોવાથી મોટરકારમાં પેટ્રોલ કે ડીઝલ ભરાવવાનો ખર્ચ થતો નથી.

બૅન્કબાઝાર ડોટકોમના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઑફિસર અને પર્સનલ ફાયનાન્સ નિષ્ણાત આદિલ શેટ્ટીએ કહ્યું હતું:

"હકીકતમાં લૉકડાઉન દરમિયાન ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે, કારણ કે શૉપિંગનો, હોટેલમાં જમવાનો કે સિનેમા જોવા જવાનો કે પછી પબ્લિક ટ્રાન્સપૉર્ટ અથવા ઑફિસે જવા માટેનો ખર્ચ થતો નથી. પ્રવાસ પર પ્રતિબંધ હોવાથી લોકો પ્રવાસ પણ નથી કરતા અને રજાઓ માણવા પણ નીકળ્યા નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂબ સંવેદનશીલ છે.

તેનો જન્મ થયો ત્યારે અમે ડિલિવરી રૂમમાં હાજર હતા અને આનંદથી ભાવવિભોર થઈ ગયા હતા.

તેને તેડી લઈને અને હૈયા સરસી ચાંપીને અમે બહુ ખુશ થઈ ગયા હતા.

અમે યુકે પરત ફર્યા ત્યારે અમને મિશ્રિત પ્રતિસાદ મળશે તેવી અપેક્ષા હતી.

સજાતીય માતા-પિતાની કલ્પના નવી હતી અને સરોગસી દ્વારા, અન્ય સ્ત્રીની કૂખ ભાડે લઈને બાળકને જન્મ આપવાની રીત પણ વિવાદોમાં રહી છે.

ટોમ ડેલી અને તેના પતિ ડસ્ટિન લાન્સ બ્લેકે જાહેરાત કરેલી કે તે લોકો સરોગસી દ્વારા માતાપિતા બનવાના છે, ત્યારે તેમને હોમોફોબિયાનો કડવો અનુભવ ... બાકીનો લેખ લખો:

ાંય સ્ત્રી-પુરુષોનો આ ભેદ વધારે વ્યાપક અને હતાશ કરી નાખનારો છે.

કાર્લાના આગમન પછીના થોડા મહિના થકાવનારા હતા. સાથોસાથ મારા માટે એકાકીપણાના પણ હતા.

કાર્લા વારેવારે રડતી હતી. તેને દૂધ પિવડાવું એટલે બધું ઓકી કાઢે અને અમે બંને ગંદા થઈ જઈએ.

બહુ હિંમત કરીને હું તેને લઈને બહાર નીકળતો થયો હતો. મારે ટીકાનો સામનો ના કરવો પડે તેવું પ્લેગ્રાઉન્ડ શોધવું મોટું પડકારનું કામ હતું.

શિશુ સાથે સંકળાયેલી કોઈ પણ એક્ટિવિટીના નામ જુઓ, બધા માતાને ધ્યાનમાં રાખીને રખાયા હોય છે.

પિતા પણ તેમાં જોડાઈ શકે તેવી એક્ટિવિટી હોવા છતાં, નામ રાખવામાં આવે તે આવા હોય - 'મોમ એન્ડ યોગા', 'મોમ એન્ડ મી બેલે', 'મોમ એન્ડ બેબી ક્રાઉલર' વગેરે.

પિતા માટેની ગ્રૂપ એક્ટિવિટી હોય તે શનિ-રવિ માટે જ રાખવામાં આવી હોય.

હું એકલો પડી રહ્યો હતો. મને લાગ્યું કે અયોગ્ય રીતે મને સામાજિક મેળાવડામાંથી દૂર રાખવામાં આવી રહ્યો છે.

મને ફાયદાકારક ગ્રૂપમાં પણ હું જઈ શકતો નહોતો. મને એક સંગીત ક્લાસમાં જોડાવાની તક મળી ત્યારે મેં જોયું કે બાળકોના ગીતો પણ બહુ ઢંગધડા વિનાના હતા. જેમાં મમ્મી બહુ શાંત અને પપ્પા બહુ અવાજ કરનારા એવી જ વાતો હોય.

પ્લે-ગ્રૂપમાં ક્યારેય એકાદ મારા જેવા ઘરે રહીને બાળકને સંભાળનારા પિતા મળી પણ જાય.

તે વખતે તેમની વ્યથા સાંભળીને ખ્યાલ આવે કે આ જગતમાં બાળકોની દુનિયા માત્ર માની આસપાસ જ ઘૂમે છે.

હું કંઈ એવું કહેવા નથી માગતો કે પુરુષોને ત્રાસ અપાઈ રહ્યો છે.

હકીકતમાં પુરુષે સર્જેલા પિતૃપ્રધાન સમાજમાં પુરુષોને જ મુશ્કેલી વહોરવાનું આવ્યું છે.

નોકરીના નિયમોમાં પરિવર્તન પછી હવે પિતાને પણ શિશુની સંભાળ માટે રજાઓ મળે છે.

તેના કારણે શરૂઆતના થોડા મહિનાનું બાળક હોય ત્યારે તેની સાથે અલભ્ય એવો સમય વિતાવવાની તક ઘણા પિતા લઈ રહ્યા છે.

પરંતુ આપણે એ સ્વીકારવું રહ્યું કે બાળઉછેરની સાથે જોડાયેલી માન્યતાઓ તોડવી પડશે અને ‘ગે’ કે સામાન્ય બંને પ્રકારના પિતા બાળઉછેરમાં વધારે રસ લેતા થાય તેવું કરવું જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂમમાં ચાદર લેવા આવી.

એલમીરા કહે છે, "તે સમયે મેં તેમનાં પર જરાય ધ્યાન આપ્યું નહીં, કેમ કે હું જાણતી હતી કે આ કેટલું ઘૃણાસ્પદ હતું."

"હું જાણતી હતી કે દરેક વ્યક્તિ ચાદરની તપાસ કરશે. પરંતુ હું એટલા આઘાતમાં હતી કે મને એ પણ યાદ ન રહ્યું કે તેઓ ક્યારે ચાદર લઈ ગયાં."

મનોવૈજ્ઞાનિક એલાડા ગોરિનાના જણાવ્યા અનુસાર, "અત્યાર સુધી મોટા ભાગની મહિલાઓ સમજતી કે એંજીનું હોવું એક સામાન્ય બાબત છે. આજની પેઢી વધારે પ્રગતિશીલ બની છે એથી આઘાત અને મુશ્કેલીઓનો વધારે સામનો કરવાનો આવે છે."

નિગાર અઝરબૈઝાનના ગ્રામીણ વિસ્... બાકીનો લેખ લખો:

ઓ વર્ષો સુધી આ આઘાતને સહન કરવા માટે મજબૂર હોય છે.

તેઓ જણાવે છે, "એક વખત તો એક નવદંપતીની ચાદર પર લોહીનો ધબ્બો ન મળ્યો. એટલે અડધી રાત્રે જ વરરાજાનો પરિવાર દુલ્હનને એ ચેક કરાવવા માટે એક ડૉક્ટર પાસે લઈ ગયો કે તે કુંવારી છે કે નહીં."

ગોરિના કહે છે કે આવા કેસમાં છોકરીઓ વર્ષો સુધી હિંસાનો શિકાર બની હોવાનું અનુભવે છે અને આઘાતમાં જીવે છે.

એલમીરાનાં મામલામાં લગ્નના છ મહિના બાદ તેમનાં પતિનું મૃત્યુ થયું હતું.

તેઓ કહે છે, "અડધા વર્ષ સુધી તો અમે પહેલી રાત અંગે વાત પણ ન કરી."

આ કારણસર એલમીરાએ બીજું લગ્ન ન કર્યું. કેમ કે તેઓ આ આઘાતમાંથી બહાર નીકળી શક્યાં ન હતાં.

એલમીરા કહે છે, "હું ફરી લગ્ન માટે તૈયાર હતી, પરંતુ અનુભવ મને રોકી રહ્યો હતો. જો આજે મારે એ સ્થિતિનો સામનો કરવો પડે તો હું મારા પતિ અને એ મહિલાઓ સાથે એકદમ અલગ વ્યવહાર કરીશ."

આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાનના વિશેષજ્ઞો માને છે કે આ પ્રથા હવે ધીમેધીમે સમાપ્ત થઈ રહી છે.

તેઓ કહે છે, "નવી પેઢી પોતાના અધિકારો માટે હવે લડવા માટે તૈયાર થઈ રહી છે."

ષાથસા ઇસ્માઇલ કહે છે, "હું એવા પરિવારોને પણ ઓળખું છું જેમણે આ રીતરિવાજમાં સામેલ થવાની ના પાડી દીધી છે."

આરિફ અને માલેઇકા (નામ બદલેલ) અઝરબૈજાનું યુગલ છે, તેમનું લગ્ન તેમના પરિવારોએ જ કરાવ્યું હતું.

તેમને ત્યાં પરંપરા હતી કે વરવધૂને અલગઅલગ બેસાડવામાં આવે. તેમનું ટેબલ એવું હોય જેના પર દારૂ ન પીરસાય.

અહીં વરરાજા પોતાની દુલ્હનને ચુંબન કરતા નથી. સાર્વજનિક રૂપે તે સ્વીકાર્ય નથી.

પરંતુ માલેઇકાએ આ પરંપરાથી અલગ પોતાના લગ્નમાં નૃત્ય કર્યું. મહેમાનો વચ્ચે ચર્ચા થઈ. તેમણે માલેઇકાને બેશરમ ગણાવ્યાં.

એક મહિલાએ કહ્યું કે આ ડિસ્કો નથી.

અન્ય એક મહિલાએ કહ્યું, "તે એવું કેવી રીતે કરી શકે, તે પરંપરાઓનું અપમાન કરી રહી છે."

આમ છતાં માલેઇકા વર્જિનિટીની તપાસ થવાની પ્રથાથી બચી ન શક્યાં. જ્યારે સમારોહમાંથી નવદંપતીની કાર રવાના થઈ તો તેની પાછળ વધુ એક કાર ચાલી, જેમાં ચાર અનુભવી મહિલા સવાર હતાં.

આ આધુનિક જોડીને પણ ખબર હતી કે રાત્રે તેઓ ઘરમાં એકલાં નહીં હોય.

ચિત્રણ : મૈગરામ જેનાલોવ

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂમમાં બહુ ઓછી વાત કે ચર્ચા થાય છે.

એકાદ રળ્યોખળ્યો પાઠ આવી જાય છે, પણ તેને શિક્ષકો બરાબર ચલાવતા નથી. ઘરમાં પણ આજે એવું વાતાવરણ રહ્યું નથી.

"હજુ આપણે ત્યાં શિક્ષકની એટલી વિશ્વસનીયતા તો છે કે શિક્ષકની વાત વિદ્યાર્થીઓ માને છે. એટલે જો આવા સવાલો પુછાય તો બાળક માનતું થઈ જાય કે ગાંધીજીએ આત્મહત્યા કરી હશે."

"આ સવાલથી બાળકના મનમાં એવી છાપ ઊભી કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે કે ગાંધીજી તો બહુ નિરાશ હતા."

"ગાંધીજીને કોઈ માનતું નહોતું. આથી તેમણે આત્મહત્યા કરવી પડી વગેરે વગેરે. સમય જતાં આવી વાત બાળકના મનમાં... બાકીનો લેખ લખો:

ે આ પ્રકારની કમ અથવા ગલત સજ્જતા ધરાવતા શિક્ષકો હસ્તક બાળકોને થઈ શકતા નુકસાનનો ખ્યાલ ચિંતા જન્માવે છે."

ગાંધીજીની હત્યા

નોંધનીય છે કે 30 જાન્યુઆરી 1948ના રોજ હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી નથુરામ ગોડસેએ દિલ્હીના બિરલા હાઉસ ખાતે મહાત્મા ગાંધીની હત્યા કરી હતી.

1947માં ભારતના ભાગલાને પરિણામે દેશમાં જન્મેલી સાંપ્રદાયિકતા દરમિયાન હિંદુઓને થયેલા નુકસાન માટે ગોડસે અને તેમના સાથીઓ ગાંધીજીને ગુનેગાર માનતા હતા.

હિંદુઓના ભોગે મુસ્લિમોનું તુષ્ટીકરણ કરવાનો પણ તેમણે ગાંધીજી પર આરોપ લગાવ્યો હતો.

ગાંધીજીની હત્યાને પગલે રાષ્ટ્રીય સ્વંય સેવકસંઘ (આરએસએસ) જેવાં દક્ષિણપંથી હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી સંગઠનો પર પ્રતિબંધ મુકાયો હતો અને તેમના કેટલાય નેતાઓને જેલમાં મોકલી દેવાયા હતા.

અહીં એ વાત પણ નોંધવી રહી કે આરએસએસ એ શાસક પક્ષ ભાજપનો મૂળ વૈચારિક સ્રોત છે.

ગુજરાત, ગાંધી અને દારૂબંધી

શાળાના વિવાદ પર પરત ફરીએ તો માણસાની સુફલામ શાળાના ધોરણ-12ના પ્રશ્નપત્રમાં દારૂ અંગે પણ સવાલ પુછાયો હતો.

પ્રશ્નપત્રમાં 'તમારા વિસ્તારમાં દારૂ વેચનાર અને દારૂડિયાઓનો ત્રાસ વધી ગયો છે તેની ફરિયાદ કરતો પત્ર જિલ્લા પોલીસવડાને લખો' એવું પુછાયું હતું.

ઉલ્લેખનીય છે કે ગુજરાતમાં દારૂબંધી છે અને દારૂ અંગેના આ સવાલથી પણ વિવાદ થયો છે.

અગાઉ રાજસ્થાનના મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોતે ગુજરાતની દારૂબંધીને લઈને એક નિવેદન આપ્યું હતું અને બાદમાં હંગામો થયો હતો.

અશોક ગેહલોતના નિવેદન બાદ ગુજરાતના વિજય રૂપાણીએ ગેહલોતને માફી માગવા કહ્યું હતું.

ગેહલોતે કહ્યું હતું, "હું ગુજરાતમાં એક વર્ષ સુધી હતો. અહીં છેક આઝાદીથી દારૂ પર પ્રતિબંધ હોવા છતાં દારૂનું ભારે સેવન કરાય છે. આ મહાત્મા ગાંધીના ગુજરાતની સ્થિતિ છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૂરો તરફ છે જે લૉકડાઉન બાદ દૂરના વેરાન વિસ્તારોમાં ફસાઈ ગયા હતા.

જોકે કેન્દ્ર સરકારે જે બે કારણસર લૉકડાઉનની જાહેરાત કરી તેનો હેતુ પણ સ્પષ્ટ હતો.

પહેલો તાત્કાલિક ધોરણે વાઇરસના ફેલાવાને રોકવાનો હતો, કારણ કે તેના સંક્રમણનો દર, જેને 'RO' કહેવામાં આવે છે, તેને નિયંત્રિત કરવાનો હતો અને અન્ય દેશો તેમજ WHOની ચેતવણીઓના અનુભવો અનુસાર ક્વોરૅન્ટીન જ એકમાત્ર ઉપાય હતો.

અચાનક લૉકડાઉન જાહેર કરવા પાછળ કેન્દ્ર સરકારનો બીજો ઉદ્દેશ હતો કે કોરોના પૉઝિટિવ કેસનો ગ્રાફ ઉપર જતા અટકાવવો.

આંતરરાષ્ટ્રીયસ્તરે તેને 'ફ્લેટ... બાકીનો લેખ લખો:

સ કરી શકે છે, તેઓ એટલા નિશ્ચયી છે અને તેમની પાસે કુશળતાનો અભાવ નથી."

લક્ષણ વગરના કેસે વધાર્યો પડકાર?

આ દરમિયાન એવા લોકોની સંખ્યા પણ વધતી જતી હતી કે જેઓ કમસે કમ ભારતમાં સંપૂર્ણ લૉકડાઉનના પક્ષમાં નહોતા.

જૉન્સ હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર સ્ટીવ હેન્કે એવા કોરોના પૉઝિટિવ કેસોનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યા છે, જેમાં તાવ, ઉધરસ અથવા શ્વાસની તકલીફનાં કોઈ લક્ષણો નથી.

આવા કિસ્સાઓને 'અસિમ્પ્ટોમૅટિક' કહેવામાં આવે છે અને ભારતમાં અત્યાર સુધી નોંધાયેલા કોરોના પૉઝિટિવ કેસોમાં તેમનો હિસ્સો 60% કરતાં વધારે છે.

પ્રોફેસર સ્ટિવ હેન્કેએ સમજાવ્યું, "કોરોના વાઇરસની સમસ્યા એ છે કે વગર લક્ષણના સંક્રમણના સ્રોત એટલે કે દરદીઓ અજાણતા જ તેનું સંક્રમણ વધારી શકે છે."

"તેથી નિરાકરણનો એક જ અસરકારક રસ્તો છે કે વાઇરસની ટેસ્ટિંગ શોધવાનો કંઈક એવો પ્રયાસ કરો જે સિંગાપોર જેવા દેશોએ કર્યો. સમસ્યા એ છે કે આ મામલે ભારતની ક્ષમતા ઓછી છે."

'ઍસિપ્ટોમેટિક કેસ'ને ચિંતાજનક તરીકે વર્ણવવામાં આવી રહ્યા છે, કારણ કે લૉકડાઉન હોવા છતાં જો કોઈને વાઇરસ છે અને લક્ષણો વિના ખ્યાલ નથી આવતો તો પછી કોઈને પણ જાણ થયા વિના તેનું સંક્રમણ વધતું રહેશે.

બીજી તરફ, વર્લ્ડ હેલ્થ ઑર્ગેનાઇઝેશને પણ કોરોના વાઇરસને નાથવા માટેની વિશ્વવ્યાપી નીતિમાં લૉકડાઉન સામેલ કર્યું છે, પરંતુ વાઇરસ ફેલાવનારા અન્ય બે ક્ષેત્રની પણ ઓળખ કરી છે.

કોવિડ-19 સાથે વ્યવહાર કરવા માટે WHOના વિશેષ દૂત ડેવિડ નાબારોના કહેવા પ્રમાણે, "સૌથી મોટું જોખમ કૉમ્યુનિટી સ્પ્રેડ અને પછી ક્લસ્ટર સ્પ્રેડનું છે."

"ભારતમાં કૉમ્યુનિટી સ્પ્રેડના કોઈ કેસ સામે નથી આવ્યા અને મુંબઈ અથવા દિલ્હીમાં કલસ્ટર સ્પ્રેડ એટલે કે વિસ્તારમાં સંક્રમણ ફેલાવાથી વધુ મામલા સામે આવ્યા છે."

"નિષ્ણાતો માને છે કે ભારતીય લૉકડાઉનની પ્રારંભિક નીતિ એ જાનહાનિને કાબૂમાં લેવાની હતી અને તે શરૂઆતનાં ચાર અઠવાડિયાંમાં જ દેખાઈ ગઈ હતી."

જાણીતા કાર્ડિયોલૉજિસ્ટ ડૉ. દેવી શેટ્ટીના જણાવ્યા અનુસાર, "સમયસર લૉકડાઉન સમાપ્ત કરીને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની વધુ જરૂર છે."

ડૉ. શેટ્ટીએ લૉકડાઉનના ત્રીજા સપ્તાહમાં કહ્યું હતું કે, "આપણે કહી શકીએ છીએ કે પ્રારંભિક લૉકડાઉનના નિર્ણયને લીધે ભારતે વાઇરસના મૃત્યુદરમાં 50% ઘટાડો કર્યો છે." "બીજા ઘણા દેશો આ કરવામાં નિષ્ફળ ગયા છે. મને નથી લાગતું કે હૉટસ્પૉટ્સ સિવાય આખા દેશને બંધ રાખવાનું કોઈ તબીબી કારણ હોય."

વધુ સારી રીતે...


...ૂર્વ અને દેશના અન્ય ભાગોમાં પણ આ ક્ષેત્રમાંથી સતત મંદી અને બેરોજગારીના સમાચાર આવી રહ્યા છે.

જો કે સરકારી સ્તર પર આ વાતની કોઈ ખાતરી થઈ શકતી નથી કારણ કે આ ક્ષેત્રનો મોટો ભાગ અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં આવે છે. તેથી સરકાર પાસે તેના પૂરતા આંકડા હોતા નથી.

પરંતુ જો કાપડ મંત્રાલયની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ આંકડાઓ પર નજર નાંખીએ તો આ ક્ષેત્રમાં બેરોજગારી, મંદી અને પલાયનની સ્થિતિ છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી યથાવત્ છે.

કૃષિક્ષેત્ર બાદ સૌથી વધુ રોજગારી પૂરી પાડતા હસ્તકળાઉદ્યોગમાં રોજગારીની સંખ્યા સતત ઘટી રહી છે.

મંત્રાલયના... બાકીનો લેખ લખો:

િમાં કોઈ સુધારો થયો નથી.

વણકર નૌશાદ જણાવે છે કે તેમને વીજપુરવઠા માટે રાહ જોવી પડે છે, "જો રાત્રે વીજળી આવે તો જાગીને કામ કરે છે. જો એવું નહીં કરે તો દિવસે તેમને કામનું વળતર મળી શકશે નહીં."

"વિપરીત પરિસ્થિતિઓમાં ઓછાં વળતરમાં કામ કરે છે અને કામદારો ઘણી બીમારીઓનો પણ ભોગ બને છે."

યૂપી વણકર ફોરમના અધ્યક્ષ અરશદ જલાલ જણાવે છે કે વણકરોનાં બાળકોને શિક્ષણ કે સ્વાસ્થ્ય સંબંધી સેવાઓનો લાભ મળતો નથી.

તેઓ કહે છે, "મઉ જિલ્લામાં જ્યાં મારું ઘર છે, એ મહોલ્લાની વસતી લગભગ 50 હજાર છે. પણ ત્યાં એક પણ સરકારી પ્રાથમિક શાળા કે દવાખાનું નથી."

"છ-સાત હજારમાં ઘર ચલાવતા કામદારો માટે પોતાનાં બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં ભણાવવું અને ખાનગી દવાખાનાઓમાં સારવાર લેવાનું બહુ મુશ્કેલ હોય છે."

જાણકારોનું કહેવુ છે કે સરકાર હસ્તકળાઉદ્યોગના વિકાસ અને પ્રોત્સાહનના દાવા ભલે કરે પણ ખરેખર એવું નથી. એનું એક કારણ એવું પણ છે કે છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં આ ક્ષેત્ર માટે બજેટમાં ફાળવવામાં આવતી રકમમાં પણ સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.

નાણાકીય વર્ષ 2016-17માં કેન્દ્રીય બજેટમાં આ ક્ષેત્ર માટે 710 કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યાહતા. જ્યારે વર્ષ 2017-18માં 604 કરોડ અને વર્ષ 2018-19માં 386 કરોડ રૂપિયા અને 2019-20માં 456 કરોડ રૂપિયા જ ફાળવવામાં આવ્યા હતા.

અરશદ જમાલ વણકરોની સમસ્યાને વારંવાર વિવિધ મંચ પર ઉઠાવતા રહ્યા છે. તેમનું કહેવું છે, "સરકાર વણકરોની કોઈ સીધી મદદ કરી દે તો સ્થિતિ સુધરી શકે છે."

"આપણને ખબર નથી કે દુનિયાને શું જોઈએ છે. તો સ્થાનિક સ્તરે વેપારી-ગ્રાહક સંમેલન યોજવા જોઈએ, જેથી ખ્યાલ આવે કે લોકોમાં શેની માગ છે. બીજું કે ટૅક્નૉલૉજીમાં સુધારા માટે સરકાર મદદ કરે."

મુબારકપુરમાં બનારસી સાડીઓના સ્થાનિક કારીગર ફિરોઝ અહેમદ કહે છે કે ત્યાં બનેલી સાડીઓ વેચવાની કોઈ વ્યવસ્થા નથી. મુબારકપુરમાં એક વિતરણ કેન્દ્ર તો બન્યું છે પણ હજુ શરૂ થયું નથી.

મઉ જિલ્લામાં 50ના દાયકામાં રાજ્ય સરકારે વણકરોને રહેવા અને પોતાની લૂમ બનાવવા માટે એક કૉલોની બનાવી હતી, જે આજે વણકર કૉલોની નામે જ ઓળખાય છે.

અરશદ જણાવે છે કે ત્યાર બાદ આવી કોઈ યોજના લાવવાની કોશિશ થઈ નથી.

સ્થાનિક પત્રકાર વીરેન્દ્ર ચૌહાણ કહે છે, "સરકારી યોજનાઓ તો ઘણી છે પણ તકલીફ એ છે કે સીધો વણકરોને તેનો લાભ મળતો નથી. તેમને આ યોજનાઓની જાણકારી નથી મળતી અથવા તો સરકારી જટિલતા અને અધિકારીઓની કાર્યશૈલી તેમના મનોબળને જ તોડી નાંખે છે."

તમે અમને...


...ૅંક જોખમમાં છે; તો તેમણે સીધેસીધો તેમને આવી જીદ ન કરવાનો અને CBI તપાસ કરાવવાની ભલામણ કરવાનો નિર્દેશ કરી દીધો.”

“બીજી વાત એ કે જે પ્રકારે હાઈકોર્ટે આ મામલાની જાતે નોંધ લીધી, તેના કારણે પણ સરકાર પર દબાણ વધ્યું છે."

"હાઈકોર્ટે જેવી રીતે આદેશ જારી કર્યો છે, પીડિત પક્ષ સાથે સહાનુભૂતિ વ્યક્ત કરી છે અને મીડિયાને ટાંક્યાં છે, તેનાથી તેમને એવું પણ લાગ્યું હશે કે ક્યાંક કોર્ટ જાતે જ આ મામલાની CBI તપાસ કરાવવાના આદેશ ન આપી દે.”

“પીડિત પરિવાર સાથે લોકો કે મીડિયાને ન મળવા દેવાનો નિર્ણય એ તો બિલકુલ બિનજરૂરી... બાકીનો લેખ લખો:

ભલે અત્યાર સુધી સારું કામ કર્યું હોય પરંતુ જ્યારે પોલીસ અધિકારીઓને હઠાવી દેવાયો તો તેમના પર આવી કાર્યવાહી ન થાય એ મુદ્દે પ્રશ્નો તો ઊઠશે જ.”

પાર્ટીમાં કેટલો જૂથવાદ?

યોગેશ મિશ્ર એવું પણ જણાવે છે કે સરકારને પોતાના જ લોકોનો સાથ નથી મળી રહ્યો. જોકે, આવું થવા પાછળ તેઓ પક્ષના જૂથવાદને નહીં પરંતુ સરકારની કાર્યપદ્ધતિને કારણભૂત માને છે.

તેમના પ્રમાણે, “ભાજપમાં કોઈ યોગીવિરોધી જૂથ સક્રિય થયું છે. એવું કહેવું યોગ્ય નથી. પરંતુ એ કહેવું તો યોગ્ય છે જ કે પોતાના જ પક્ષના MP-MLA સરકારની સાથે નથી.”

“તેનું કારણે એ છે કે સરકારે પણ પોતાના સમગ્ર કાર્યકાળ દરમિયાન આ લોકોનો સાથ નથી આપ્યો, જેની ફરિયાદ એ લોકો તક મળે ત્યારે કરતા પણ હતા."

"હાથરસમાં જ જોઈ લો. આસપાસના મોટા ભાગના ધારાસભ્યો-સાંસદ ભાજપના જ છે, પરંતુ સરકારના પક્ષે કોઈ નિવેદન આવી રહ્યું હોય કે ઘટનાસ્થળે પહોંચીને સરકારને બચાવવાનો પ્રયત્ન થઈ રહ્યો હોય, તેવું નથી દેખાતું.”

પરંતુ શરદ પ્રધાન જણાવે છે કે ભાજપમાં તમામ લોકો એવા છે, જેઓ યોગી આદિત્યનાથને નાપસંદ કરે છે અને તક મળતાં તેઓ આગમાં ઘી હોમવાથી પણ નથી ચૂકતા.

તેમના પ્રમાણે એ વાત અલગ છે કે આવું તેઓ સામે આવીને નહીં પરંતુ પાછળ રહીને જ કરે છે.

શરદ પ્રધાન કહે છે કે “સાચી વાત તો એ છે કે ભાજપના કોઈ મોટા નેતા યોગી આદિત્યનાથની સાથે નથી. કોઈને પણ આશા નહોતી કે યોગી આદિત્યનાથ મુખ્ય મંત્રી બની શકે પરંતુ તેઓ બની ગયા.”

“બીજી વાત એ છે કે યોગી આદિત્યનાથ મુખ્ય મંત્રી હોવાની સાથે પોતાની જાતને ઠાકુરોના નેતા સ્વરૂપે સાબિત કરવાની કોશિશમાં લાગેલા છે."

"અત્યાર સુધી ભાજપમાં રાજનાથ સિંહને જ ઠાકુરોના નેતા તરીકે જોવામાં આવતા હતા પરંતુ હાલ તેઓ નેપથ્યમાં છે. બીજી તરફ, કેન્દ્રીય નેતૃત્વને ય એવી સ્થિતિ સારી લાગે છે જેમાં એકમેક વચ્ચે વિરોધ હોય. જેથી તેમનું મહત્ત્વ જળવાઈ રહે.”

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ૅન નથી.

3. જૉ રૂટ (ઇંગ્લૅન્ડ)

ઉંમરઃ 27, ટેસ્ટઃ 74, રનઃ 6,279, ઍવરેજઃ 51.04

સારી મૂવમૅન્ટ્સ, ઉત્તમ બૅક-ફૂટ ગેમ અને અદભૂત સાતત્ય જૉ રૂટની લાક્ષણિકતા છે.

ઓછા જોખમી શૉટ્સ રમીને, બૉલને લેટ ફટકારીને તેમજ બૉલ જરાસરખો પણ વાઇડ કે શૉર્ટ હોય તો ઑફ સાઇડ પર ફટકારીને જો રૂટ ઝડપભેર રન બનાવે છે.

તેનું સંતુલન ભવ્ય છે અને ફૂલ લૅંગ્ઝ બૉલ હોય ત્યારે ઝડપથી ફ્રન્ટ ફૂટ પર આવીને તે પ્રેમથી બૉલને ફિલ્ડમાં મોકલી આપે છે.

વિરાટ કોહલી જેવો પાવર પ્લેયર જો રૂટ નથી. પણ તે બૉલને યોગ્ય રીતે, યોગ્ય સમયે રમવાની આવડત ધરાવ... બાકીનો લેખ લખો:

ાર્ડ લેવાથી બૉલર ત્રણેય સ્ટમ્પ ખુલ્લી જોઈ શકે અને તેના પર આક્રમણ કરી શકે, પરંતુ સ્ટીવ સ્મિથને આ રીતે ગાર્ડ લેવાથી તેની ફેવરિટ લૅગ સાઇડ પર રન બનાવવાની તક મળે છે.

સર ડોન બ્રૅડમૅન જેવી જ મૅથડનો ઉપયોગ કરીને સ્મિથ તેના પગ તથા શરીર વડે બૉલને ફટકારે છે અને તેનું સંતુલન અદ્ભુત છે.

સર ડોન બ્રૅડમૅનની બૅકલિફ્ટ ગલીની દિશામાં જતી હતી અને પછી તેઓ વર્તુળાકારે બૅટને બૉલ તરફ પાછું લાવતા હતા. તેઓ આ મૅથડને રોટેશન કહેતા હતા.

શૉર્ટ ઓફ લૅંગ્થ બૉલને રમવાની બાબતમાં સ્મિત સુપર્બ છે. તેનું બૅટ બીજા કોઈ પણ બૅટ્સમૅન કરતાં વધુ ઝડપથી બોલ ભણી પહોંચી જતું હોય એવું લાગે અને તે ઝડપથી પૉઝિશન લઈ લે છે.

ઘરઆંગણે છેલ્લાં ચાર વર્ષમાં તેની ઍવરેજ 96ની અને પરદેશમાં 57ની રહી છે.

ઇનિંગ્ઝની શરૂઆતમાં બૉલને ગલી ભણી સ્લાઈસ કરવાની આદતને બાદ કરતાં સ્મિથની કોઈ દેખીતી નબળાઈ નથી, પરંતુ ડાબોડી સ્પિનર્સનો તે વધુ શિકાર થતો રહ્યો છે.

અર્ધ સદીને સદીમાં પરિવર્તિત કરવાની બાબતમાં તે કોહલી પછી બીજા ક્રમે છે. તેમનો કન્વર્ઝન રેટ 49 ટકાનો છે.

તેમના પરનો પ્રતિબંધ એપ્રિલમાં ઉઠાવવામાં આવશે. એ પછી 2019ના વર્લ્ડ કપમાં પફોર્મ કરવા માટે તેની મુખ્ય સમસ્યા તેની મૂવમૅન્ટમાં તાલમેલ સાધવાની રહેશે.

1. વિરાટ કોહલી (ભારત)કદ

ઉંમરઃ 29 વર્ષ, ટેસ્ટઃ 71, રનઃ 6,147, એવરેજઃ 53.92

ઘરઆંગણે વધુને વધુ રન બનાવવાની વિરાટ કોહલીની ભૂખ ક્યારેય સંતોષાતી નથી. તેમના ઇરાદા સ્પષ્ટ હોય છે અને કૅપ્ટન તરીકે ઊંચા શિખર સર કરવા તે હંમેશા સજ્જ હોય છે.

વિરાટ પોતાના ઇરાદા સાથે ક્યારેય સમાધાન કરતો નથી. તેમનું ફિટનેસ લેવલ સર્વોચ્ચ છે અને તે સ્પર્ધાત્મકતાથી ધમધમતો, ક્યારેક થોડામાં જ ઉશ્કેરાઈ જતો ક્રિકેટર છે.

ઑસ્ટ્રેલિયાના પ્રવાસ વખતે તેમણે ભારતીય ટીમનું કપ્તાનપદ સંભાળ્યું ત્યારે જોરદાર બૅટિંગ કરી હતી, પણ 2014માં તેણે ઇંગ્લૅન્ડનો પહેલી વખત પ્રવાસ ખેડ્યો ત્યારે તેની ઍવરેજ 13ની રહી હતી.

આ વખતે ક્રિઝની બહાર આવીને બૅટિંગ કરીને તથા બૉલરો પર આક્રમણ કરીને કોહલીએ જેમ્સ ઍન્ડરસન ઍન્ડ કંપંનીની ધાકને હવા ઉડાડી દેવાનો ફેંસલો કર્યો હતો.

ઑફ સ્ટમ્પની બહારના બૉલ વિશેનું કોહલીનું જજમૅન્ટ પણ આ ઉનાળામાં ઘણું સુધર્યું હતું. 2014માં તે ઓફ સ્ટમ્પ કે ઑફ સ્ટમ્પ બહારના બૉલ્સનો શિકાર બન્યો હતો અને મોટેભાગે સ્લિપમાં કેચાઉટ થયો હતો.

જોકે, આ વખતની સિરીઝમાં ઑફ સ્ટમ્પની બહાર ગાર્ડ લઈને તે એ બાજુ પરના બૉલને રમવાનું ટાળી શક્યો...


...ૅન્ટીન થવાને 'અચાનક' ગણાવી, તેની ઉપર સવાલ ઉઠાવતા પૂછ્યું :

"40 દિવસમાં ચાર હજારથી વધુ કેસ શોધી કાઢીને વિજય નેહરાએ પ્રશંસનીય કામગીરી બજાવી હતી. તેઓ રેડઝોન તથા હૉસ્પિટલમાં કોરોનાના દરદીઓની વચ્ચે સતત હાજર રહ્યા હતા."

"ત્યારે અચાનક જ કોરોનાગ્રસ્તના સંપર્કમાં આવ્યાનું કારણ આગળ કરીને તેમને 14 દિવસ ક્વોરૅન્ટીન કરવા પાછળ શું કારણ છે?"

"શહેરમાંથી પૉઝિટિવ કેસ શોધી કાઢવા, તેમાં નાગરિકોનું હિત હતું, પરંતુ ભાજપની ગુજરાત સરકાર માટે શું અહિત હતું? રાજ્યની ભાજપ સરકારની છાપ ખરડાતી નહોતી ને?"

ખેડાવાલાએ કમિશનર... બાકીનો લેખ લખો:

ક્રમે છે. આ સિવાય ગુજરાતના સુરત તથા વડોદરાનો સમાવેશ થાય છે.

જયંતી રવિના પ્રયાસોથી ગુજરાતની પાંચ હૉસ્પિટલમાં કોરોનાની દવાનું પરીક્ષણ હાથ ધરાશે

ગુજરાતી અખબાર 'દિવ્ય ભાસ્કર' તેની વેબસાઇટ પર લખે છે, કોરોનાની સ્થિતિ કાબૂ બહાર જતી રહી હતી એટલે મુકેશ કમારને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની કમાન સોંપવામાં આવી.

આ સિવાય મુખ્ય સચિવ અનિલ મુકિમ, કે. કૈલાસનાથન તથા રાજીવ ગુપ્તા જેવ અનુભવી અધિકારીઓને પણ કોરોના સામેના જંગમાં મેદાનમાં ઉતારવામાં આવ્યા છે.

અમદાવાદથી પ્રકાશિત ગુજરાતી અખબાર 'સંદેશ' લખે છે કે પરિસ્થિતિ વકરે તે પહેલાં મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણીએ જયંતી રવિની સામે કાર્યવાહી કરી છે અને તેમના સ્થાને વધુ કાબેલ તથા બાહોશ અધિકારીઓને પદભાર સોંપવામાં આવ્યો છે.

અન્ય એક અખબાર 'ગુજરાત સમાચાર' નેહરા વિશેના અહેવાલના શીર્ષકમાં લખે છે, 'નેહરા ક્વોરૅન્ટીન થયા કે કરાયા?' અખબાર માને છે કે અધિકારીઓ વચ્ચેની આંતરિક જૂથબંધી તેમને નડી ગઈ છે.

કોણ છે જયંતી રવિ તથા નેહરા?

આરોગ્ય સચિવ જયંતી રવિ ફેબ્રુઆરી-2002માં પ્રથમ વખત ચર્ચામાં આવ્યાં હતાં. ગોધરામાં કારસેવકોને લઈ જતી સાબરમતી એક્સપ્રેસમાં 50થી વધુ કારસેવકોને સળગાવી દેવામાં આવ્યા ત્યારે તેઓ જિલ્લાના કલેક્ટર હતા.

એ સમયે તેમણે જે રીતે સ્થિતિને કાબૂમાં લીધી હતી, તેનાથી ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્ય પ્રધાન તથા વર્તમિન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પ્રભાવિત થયા હતા.

જયંતી રવિ મૂળ ચેન્નાઈ (તામિલ નાડૂ)ના છે. 1991ની બૅચના આઈ.એ.એસ. (ઇન્ડિયન ઍડમિનિસ્ટ્રેટિવ સર્વિસ)ના અધિકારી છે.

તેમણે ઈ-ગવર્નન્સમાં પીએચ.ડી. (ડૉક્ટર ઑફ ફિલોસોફી) કર્યું છે. ન્યુક્લિયર ફિઝિક્સમાં તેઓ એમ.એસ.સી (માસ્ટર ઑફ સાયન્સ) થયાં છે.

માસ્ટર ઑફ પબ્લિક ઍડમિનિસ્ટ્રેશન (એમ.પી.એ)નો કોર્સ તેમણે હાવર્ડ યુનિવર્સિટીમાંથી કર્યો છે.

લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકનૉમિક્સમાંથી તેમણે લીડરશિપ પ્રોગ્રામ કર્યો છે. ન્યુક્લિયર ફિઝિક્સમાં માસ્ટર્સ કરનારા જયંતી રવિએ સાયન્ટિસ્ટ તરીકે દિલ્હીમાં બે વર્ષ કામ કર્યું છે.

જયંતી રવિ સાબરકાંઠામાં તાલુકા વિકાસ અધિકારી રહી ચૂક્યાં છે. પંચમહાલનાં કલેક્ટર પણ હતાં.

તેઓ લેબર કમિશનર તેમજ હાયર ઍજ્યુકેશન કમિશનર પણ રહી ચૂક્યાં છે.

આમ રાજ્યમાં તેમણે સરકારના વિવિધ વિભાગોમાં કામ કર્યું છે. 3 સપ્ટેમ્બર, 2019ના રોજ તેમણે આરોગ્ય અને કુટુંબ-કલ્યાણ વિભાગનો હવાલો સંભાળ્યો હતો.

જયંતી રવિએ પુસ્તકો પણ લખ્યાં છે અને તેઓ શાસ્ત્રી સંગીતના...


...ૅન્ડના સંઘીય કર પ્રશાસને (FTA) AEOI (સૂચનાઓનું આપમેળે આદાનપ્રદાન) હેઠળ આ વર્ષે નાણાકીય ખાતાંની જાણકારી શૅર કરી છે.

અહેવાલ અનુસાર શુક્રવારે FTAએ કહ્યું કે આ વર્ષે સૂચનાના આદાનપ્રદાનમાં લગભગ 31 લાખ નાણાકીય ખાતાં સામેલ છે.

આ અગાઉ સપ્ટેમ્બર, 2019માં ભારત સહિત 75 દેશો સાથે જાણકારી શૅર કરી હતી. આ વર્ષે પણ લગભગ 31 લાખ નાણાકીય ખાતાંની જાણકારી શૅર કરાઈ હતી.

ગુજરાત સરકારે પેટાચૂંટણી માટે કોવિડ ગાઇડલાઇન જારી કરી

વિજય રૂપાણી

ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ અનુસાર ગુજરાતમાં 3 નવેમ્બરે યોજાનારી આઠ વિધા... બાકીનો લેખ લખો:

ધપ્રદર્શન કર્યું હતું.

રામવિલાસ પાસવાનનાં પ્રથમ પત્નીનાં પુત્રી આશા દેવી અને તેમના પતિ અનિલ સાધુએ બિહારના ઉપમુખ્ય મંત્રી સુશીલ કુમાર મોદીની કાર સામે વિરોધપ્રદર્શન કર્યું હતું.

નોંધનીય છે કે મોદી રામ વિલાસ પાસવાનનો મૃતદેહ મેળવવા માટે ઍરપોર્ટ આવ્યા હતા.

એનડીટીવી ડોટ કૉમના એક અહેવાલ અનુસાર પાસવાનના જમાઈ સાધુ લાલુ પ્રસાદના પક્ષ આર. જે. ડી. સાથે સંકળાયેલા છે.

તેમણે આ ઘટના અંગે વાત કરતાં કહ્યું હતું કે, “આવા દુ:ખદ પ્રસંગે કેમ રાજકારણ રમાઈ રહ્યું છે? કેમ તેમનાં પુત્રી અને અન્ય પરિવારજનોને ઍરપોર્ટની અંદર પ્રવેશ નથી અપાઈ રહ્યો?”

નોંધનીય છે કે બિહારના મુખ્ય મંત્રી નીતિશ કુમાર પણ મૃતદેહ મેળવવા માટે ઍરપોર્ટ પર આવ્યા હતા.

આ મામલે અધિકારીઓએ કહ્યું હતું કે સુરક્ષા કારણોસર કેટલાક ચુનંદા લોકોને ઍરપોર્ટમાં પ્રવેશ અપાઈ રહ્યો હતો.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે (થિયરી ઑફ માઇન્ડને) વધારે સારી રીતે સમજે છે.

અન્ય વ્યક્તિ આપણા કરતા અલગ વિચારો ધરાવતો હોય છે તે સમજવાની ક્ષમતા સ્ત્રીમાં વધારે હોય છે.

તેમનામાં સંવાદની કુશળતા પણ વધારે સારી હોય છે.

સંવાદની કુશળતાને કારણે જ એવું થાય છે કે છોકરીઓ કરતાં છોકરાઓમાં ચાર ગણું વધારે હાઇ-ફન્ક્શનિંગ ઓટિઝમનું નિદાન થાય છે.

તેનું કારણ એ કે છોકરીઓ પોતાના લક્ષણોને છુપાવવામાં વધારે કુશળ હોય છે.

"પુરુષ કરતાં સ્ત્રી વધારે ઝડપથી બોલતી થાય છે, પુરુષ કરતાં તેની વાણી વધારે પ્રવાહી હોય છે અને સ્પેલિંગની બાબતમાં પણ પુરુષો ક... બાકીનો લેખ લખો:

છેલ્લે ઉબરને Fare ( ફેઅર) ચૂકવ્યું, તે લાયફ્ટના Fare ( ફેઅર) કરતાં ઓછું હતું કે વધારે? તે પછી હું પૂછીશ કે Fare નો સ્પેલિંગ શું છે? મોટા ભાગના લોકો Fair એવું લખતા હોય છે, પણ તમે કદાચ સાચો Fare એવો સ્પેલિંગ લખશો, કેમ કે તમારા મનમાં તે બરાબર રીતે યાદ રહી ગયો હોય છે."

આ રીતે અજાણપણે શબ્દોને યાદ રાખવાની વાત સંવાદની ક્ષમતા કેળવવા માટે જરૂરી છે.

તેના કારણે જ આપણે ઘણીવાર ઓછા જાણીતા કે છેલ્લે સાંભળેલા શબ્દો વાપરતા હોઈએ છીએ.

છેલ્લે કોઈ શબ્દ આપણે સાંભળ્યો હોય કે વાંચ્યો હોય તેને સહજ રીતે વાપરતા હોઈએ છીએ.

મેકી માને છે કે આ પ્રકારના ફેરફારો મુખ્યત્વે એસ્ટ્રોજનને કારણે થાય છે.

હોર્મોન મગજમાં બાજુ બાજુમાં રહેલા બે પડોશી કેન્દ્રોને અસર કહે છે.

એક છે દરિયાઈ ઘોડાના આકારનું હિપ્પોકેમ્પસ, જે યાદોને સંઘરવાનું કામ કરે છે.

એવા પુરાવા વધી રહ્યા છે કે સામાજિક ક્ષમતા માટે હિપ્પોકેમ્પસ અગત્યનું છે, કેમ કે તમને થયેલા અનુભવો તમે યાદ રાખી શકો તો તમે અન્ય લોકોના ઇરાદા વધારે સારી રીતે સમજી શકો.

મહિલાઓમાં દર મહિને હોર્મોન્સનું પ્રમાણે વધે ત્યારે મગજનો આ હિસ્સો મોટો થઈ જાય છે.

બીજો હિસ્સો છે અમિગ્ડલા, જે લાગણીઓને સંભાળવાનું કામ કરે છે.

ખાસ કરીને ભયની લાગણી જગાવવાનું અને નાસી જવાનું પ્રેરવા માટેનું કામ આ હિસ્સામાંથી થાય છે.

મજાની વાત એ છે કે અમિગ્ડલા સામાજિક રીતે ગેરવર્તન ના થાય તેને અટકાવવાનું મહત્ત્વનું કામ પણ કરે છે.

કોઈ વ્યક્તિ શા માટે ભયભીત થઈ છે તે આપણે સમજી શકીએ તો આપણે પણ તે સ્થિતિમાં ભય પામીએ છીએ.

આ સ્થિતિમાં સામી વ્યક્તિની લાગણીને સમજવાનું આપણા માટે શક્ય બને છે.

અન્યને સમજી શકવાની ક્ષમતા હોય તે આપણે અન્ય રીતે પણ, આપણને લાભ થાય તે રીતે પણ વાપરતા થઈએ છીએ.

દાખલા તરીકે આપણે નૈતિક રીતે વિચારીશું અને સામી વ્યક્તિને સમજીને તેને સારું લગાડવા ખોટું પણ બોલીશું.

એવું જોવા મળ્યું છે કે એસ્ટ્રોજનનું પ્રમાણ વધે ત્યારે ભયને પારખવાની સ્ત્રીની શક્તિ પણ તેજ થઈ જાય છે.

જો હોર્મોન જ તેના માટે જવાબદાર હોય તો એ પણ સમજી શકાશે કે શા માટે નારી સામાજિક રીતે વધારે કુશળ હોય છે.

આ વિચારને એટલા માટે પણ અનુમોદન મળ્યું છે કે જ્યારે સ્ત્રીઓમાં એસ્ટ્રોજન ઓછું હોય ત્યારે તે ભયને પારખવામાં ઓછી કુશળ હોય છે તેવું પણ જોવા મળ્યું છે.

સાથોસાથ સામાજિક બાબતમાં તેવી સ્ત્રીની કુશળતા પણ ઓછી થતી દેખાય છે.

મેકી માને છે કે માસિકચક્રના કારણે આપણા...


...ે અયોધ્યામાં રામમંદિર બનાવવાની ચળવળને આગળ વધારી. એને પોતાના મુકામ સુધી પહોંચાડવાનું કામ નરેન્દ્ર મોદીએ કર્યું. અને એનું શ્રેય હંમેશા મોદીને મળશે તે આજે નક્કી થઈ ગયું.

અયોધ્યામાં રામમંદિર નિર્માણ, જમ્મૂ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 ખતમ કરવી અને યુનિફૉર્મ સિવિલ કોડ -  દેશ માટે આરએસએસના આ ત્રણ મુખ્ય એજન્ડા હંમેશાથી રહ્યા છે. એમાંથી બે નરેન્દ્ર મોદીના કાર્યકાળમાં પૂર્ણ થયા અને ત્રણ તલાકનું બિલ પણ આવ્યું. એ નરેન્દ્ર મોદીની સૌથી મોટી ઉપલબ્ધિ છે એમ નિસ્તુલાને લાગે છે.

તેઓ આગળ કહે છે, "એવું નથી કે મોદીના રાજન... બાકીનો લેખ લખો:

."

પરંતુ અયોધ્યાની આગળ શું થશે એના પર પણ ઘણી વાતો આધારિત છે.

પોતાની વાતને વિસ્તારથી સમજાવતા નીરજા કહે છે કે 6 ડિસેમ્બર 1992 પછી મંદિરનો મુદ્દો ચૂંટણીમાં વોટ ખેંચવાનો મુદ્દો બનવો બંધ થઈ ગયો. તેમનો તર્ક છે કે ભાજપને હિંદુત્વ અને રાષ્ટ્રવાદના મુદ્દે વોટ મળ્યા ન કે મંદિરના મુદ્દે.

નીરજા આગળ કહે છે કે હવે સવાલ એ ઉઠે છે કે અયોધ્યામાં મંદિરનાં નામે ઉત્તર પ્રદેશમાં 2022ની ચૂંટણીમાં યોગી આદિત્યનાથને ફાયદો મળશે?

શું 2024 માં થનારી સામાન્ય ચૂંટણીમાં ભાજપ મંદિરના નામે ફરીથી વોટ લઈ શકશે? કે પછી અયોધ્યામાં મંદિરના શિલાન્યાસ પછી વિશ્વ હિંદુ પરિષદ કાશી અને મથુરાનો નારો ફરીથી બુલંદ કરશે? કે પછી હિંદુ મુસલમાન વચ્ચે સૌહાદપૂર્ણ વાતાવરણ બની રહેશે?

સુપ્રીમ કોર્ટે માન્યું છે કે બાબરી મસ્જિદને પાડી નાખવી 'ગુનાહિત' હતું. જેને માટે અત્યાર સુધી કોઈને પણ ન તો દોષિત ઠેરવાયા છે અને ન તો કોઈને સજા મળી છે. એવામાં નીરજાને લાગે છે કે ઉત્તર ભારતમાં આવનારા દિવસોમાં હિંદુ મુસલમાનના સંબંધો કેવા હશે, શું મુસલમાનોને આગળ ન્યાય મળી શકશે એવા અનેક સવાલ આજથી ફરીથી શરૂ થયા છે.

આ જ સવાલોના જવાબમાં મોદીનું રાજનેતા તરીકે આગળનું ભવિષ્ય જોડાયેલું છે.

નીરજા કહે છે કે આજની તારીખ રામમંદિરના ઈતિહાસમાં મહત્વપૂર્ણ ગણાશે પણ નરેન્દ્ર મોદીની રાજનૈતિક સફરમાં આ દિવસ વધુ મહત્ત્વ નથી ધરાવતો. એને -એક વધુ પૂર્ણ કરેલ વાયદા- તરીકે જોઈ શકાય છે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર અદિતિ ફડણવીસ પણ નિસ્તુલા અને નીરજાની જેમ જ મોદીના આ સમારોહમાં સામેલ થવાને એક વધારે ઇવેન્ટ જેવું જ માને છે.

અદિતિને લાગે છે કે મોદી પોતે પણ ઇચ્છે છે કે એમની છબી ફક્ત હિંદુત્વ લીડરની ન હોય, બલ્કે એવા નેતા તરીકે હોય જેમણે આર્થિક અને સામાજિક ક્ષેત્રમાં પણ ઘણું કામ કર્યું છે. મોદી અને તેમની સરકારે ગરીબો માટે કામ કર્યું છે એને પણ હાઇલાઇટ કરવામાં આવે એવું તેઓ ઇચ્છે છે. મંદિર એ કડીમાં છે પરંતુ થોડું નીચે અથવા અંત તરફ આવે છે.

બીબીસી સાથે વાતચીતમાં આદિતિએ કહ્યું કે આજના સમારોહમાં વડા પ્રધાન મોદીનું અયોધ્યા જવું દેશના હિંદુત્વ પૉલિટિક્સ માટે એક ટર્નિંગ પૉઇન્ટ ચોક્કસ છે.

મોદી જે કહે છે તે હિંદુત્વની પૃષ્ઠભૂમિમાં કહે છે, જે કરે છે તે હિંદુત્વની પૃષ્ઠભૂમિમાં કરે છે. પરંતુ બીજી તરફ એમને એ વાતનો ગર્વ છે કે એમણે અનેક એવી નીતિઓ અને યોજનાઓ બનાવી છે જે ભારતમાં બિલકુલ નવી છે. ઉદાહરણ તરીકે સોશિયલ સિકયોરિટીનાં ક્ષેત્રમાં. અને એનું...


...ે આ દીકરીઓને ગોંધી રાખવામાં આવી છે, અમે આશ્રમની સામે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં હેબિયેસ કોર્પસ પિટિશન પણ કરીશું.

આ મામલે આશ્રમ જઈ દેખાવો કરનાર કરણી સેનાના અગ્રણી રાજ શેખાવતે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે અહીં બાળકોને ગોંધી રખાય છે, જેની અમે તપાસ કરી હતી.

તેઓ કહે છે, "પુષ્પક સિટીના બંગલામાંથી મળેલી ત્રણ  છોકરી પૈકીની સગીર છોકરીએ કહ્યું છે કે એમને ટાર્ગેટ આપીને ડોનેશન ઉઘરાવવાનું કહેવાતું અને બાળમજૂરી કરાવવામાં આવતી હતી."

પોલીસ શું કહે છે?

અમદાવાદના વિવેકાનંદ પોલીસ સ્ટેશનનો સંપર્ક સાધતા અમદાવાદ ગ્ર... બાકીનો લેખ લખો:

એ કહ્યું, "હજુ સુધી કોર્ટમાંથી હેબિયેસ કોર્પસની કોઈ નોટિસ આશ્રમને મળી નથી."

"જનાર્દન શર્માએ આશ્રમમાં કરેલા આર્થિક ગોટાળા અંગે અમે કાનૂની કાર્યવાહી કરીશું, એટલું જ નહીં આશ્રમને બદનામ કરવા બાદલ એમની સામે બદનક્ષીનો દાવો પણ કરવામાં આવશે.

પોતાની દીકરીને પરત મેળવવા માટે જનાર્દન શર્માએ હાઈ કોર્ટના શરણે જવાની તૈયારી બતાવી છે ત્યારે આશ્રમ દ્વારા કાનૂની લડાઈનો મોરચો માંડવામાં આવી રહ્યો છે.

જેના કારણે સમગ્ર મામલો વધુ રહસ્યમય બનતો જાય છે.

નિત્યાનંદ : ઝૂકાવવાનો પ્રયાસ

નિત્યાનંદે તેમના સત્સંગમાં ગુજરાતમાં ઘટી રહેલી ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો.

નિત્યાનંદે કહ્યું, "તેઓ જાણે છે કે મારા શ્રદ્ધાળુઓ ઉપર પ્રહાર થશે એટલે હું ઝૂકી જઇશ અને સમાધાન કરવા તૈયાર થઈ જઇશ. એટલે કેટલાક લોકોએ મારી વિરુદ્ધ વ્યૂહરચના અપનાવી છે."

જોકે કોણ તેમની સામે કાવતરું કરી રહ્યું છે, તેનો ખુલાસો નિત્યાનંદે નહોતો કર્યો.

એજ વીડિયોમાં નિત્યાનંદ ઉમેરે છે કે ગુજરાતના શ્રદ્ધાળુઓ 'સૌથી વધુ સમર્પિત' છે અને વિવાદ થવા છતાં સાથે રહેવા બદલ શ્રદ્ધાળુઓનો આભાર માન્યો હતો.

અમદાવાદ મિરરના  એક અહેવાલ પ્રમાણે, સ્વામી નિત્યાનંદ ઉપર દુષ્કર્મના આરોપ લાગ્યા હતા અને  દક્ષિણ ભારતના અભિનેત્રી સાથે તેમની સેક્સટૅપને કારણે વિવાદ ઊભો થયો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે આ યોજના અનુસાર સુધીર ધવલે અને અન્ય ઘણા મહિનાઓથી આખા મહારાષ્ટ્રમાં ઉશ્કેરણીજનક ભાષણ આપી રહ્યા હતા.

તેમજ પોતાના શેરી નાટકો વગેરેમાં ઇતિહાસને તોડી મરોડી રજૂ કરી રહ્યા હતા. પોલીસે કહ્યું હતું કે આ જ કારણે ભીમા કોરેગાંવમાં હિંસા ફાટી નીકળી હતી.

બે પૂર્વ જજોએ બોલાવી હતી યલગાર પરિષદ?

યલગાર પરિષદમાં મુંબઈ હાઈકોર્ટના પૂર્વ જજ બી. જી. કોલસે પાટીલ પણ સામેલ હતા. તેમણે મુંબઈમાં એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં કહ્યું હતું કે યલગાર પરિષદને 300થી વધુ સંગઠનોનું પીઠબળ છે.

જસ્ટિસ કોલ્સે પાટીલે જણાવ્યું હતું, "યલગાર પર... બાકીનો લેખ લખો:

ાઉ પણ કરી ચૂક્યા છે. એમણે વિદ્યાર્થીઓની મદદ લીધી અને પોતાની રીતે નાણાં એકઠા કર્યા હતા."

"અમને જણાવો કે કોણ માઓવાદી છે અને કોણ આતંકવાદી?''

આંબેડકર દાવો કરે છે કે મરાઠાઓનાં પ્રદર્શનને કારણે મહારાષ્ટ્રની છાપ વિવિધ જાતિઓમાં વહેંચાયેલા પ્રદેશની બની ગઈ હતી અને યલગાર પરિષદે આ બધાને એકસાથે લાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું હતું, ''સમાજે ક્યારેય આ પ્રકારની પરિસ્થિતિનો સામનો કર્યો નથી. આ વિવાદોએ લોકોમાં અંતર ઊભું કરી દીધું હતું અને યલગાર પરિષદ ભાઈચારાના હેતુસર યોજાઈ હતી."

"ભીમા કોરેગાંવ એ ઘણા સમુદાયોની એકસાથે આવવાની ઘટના છે. જોકે, આ ઘટના બ્રિટિશ ઝંડા હેઠળ ઘટી પણ વિવિધ જૂથોનાં લોકો મહાર સૈનિકોના નેતૃત્વ હેઠળ એકસાથે મળીને લડ્યા. જાતીય સમૂહોમાં મતભેદ દૂર કરવામાં આનો મોટો ફાળો રહ્યો છે.

"આજે આપણે જોઈ રહ્યાં છીએ કે મરાઠા સમુદાયે પોતાની માગણી બદલી નાખી છે. હવે તેઓ ઓબીસી શ્રેણી કરતાં અલગ આરક્ષણની માગણી કરી રહ્યાં છે. તેઓ અત્યાચાર કાયદાને સ્વીકારવા તો તૈયાર છે, પણ તે એમના માટે વધારે આકરો ના હોવો જોઈએ. આ બધું યલગાર પરિષદને કારણે જ બન્યું છે.''

તેઓ માને છે કે પોલીસની હાલની કાર્યવાહી વિરોધના અવાજોને દબાવી દેવા માટે છે.

તેમણે કહ્યું, ''આ માત્ર દલિતો સાથે અન્યાય વિશે જ નથી. મૉબ લિન્ચિંગ થઈ રહી છે અને સવર્ણોની વાતો દબાવી દેવામાં આવે છે. દલિત અને મુસલમાનોનું જ્યારે શોષણ થાય છે, ત્યારે તે અવાજ ઊઠાવે છે."

"કેટલીક ઊચ્ચ જાતિના લોકો અને છાપાંઓ પણ અવાજ ઉઠાવે છે. અને કેટલીક ઊચ્ચ જાતિનાં લોકો પણ અવાજ ઉઠાવે છે. આ એમને ચૂપ કરાવવાનો પ્રયાસ છે.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


...ે આઈએએસ થવા માગતી હતી.''

આગળ વાત કરતાં તેઓ કહે છે, ''જે દિવસે અમે આસારામ વિરુદ્ધ કેસ કર્યો, ત્યારે દુખના કારણે અમારા ઘરમાં કોઈ જમ્યું નહોતું.

''પછી 25 એપ્રિલે જ્યારે અમે આ કેસ જીતી ગયા ત્યારે કોઈ ખુશીથી ન જમી શક્યા.

''એ પછીને દિવસે અમે વર્ષો પછી સારી રીતે જમ્યા. આ ચુકાદા પછી અમે નિરાંતે ઊંઘી શક્યા. ગઈકાલે કોણ જાણે કેટલા વર્ષે  સૂરજ ઉગ્યા પછી મારી ઊંઘ ખુલી.''

ઓગસ્ટ 2013માં આસારામ વિરૂદ્ધ કેસ કર્યો તે સમયે પીડિતા 16 વર્ષની હતી. આ સુનાવણી દરમિયાન પીડિતાના જીવન પર પડેલા પ્રભાવ અંગે વાત કરતાં ... બાકીનો લેખ લખો:

્યા છે. જેમાંથી ત્રણની હત્યા થઈ ગઈ છે. એક સાક્ષી હજી પણ ગાયબ છે.

પિતાની સાથે-સાથે દીકરીને પણ કોર્ટમાં ધમકાવવામાં આવતી.

પીડિતાના પિતા યાદ કરે છે, ''જ્યારે મારી દીકરી કોર્ટમાં જુબાની આપતી ત્યારે સામે બેઠેલો આસારામ ઘૂરક્યા કરતો.

''વિચિત્ર અવાજો કરીને મારી દીકરીને ડરાવતો. અમારા વકીલ જજને કહેતાં. ત્યારે તેને ચૂપ કરાવવા માટે જજે પણ પોલીસને કહેવું પડતું. આ બધું ચાલું અદાલતે થતું.''

સુનાવણીની યાતનાઓ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સુનાવણી દરમિયાન શાહજહાંપુરથી લગભગ હજાર કિમી દૂર જોધપુર જવું પડતું. જે આ પરિવાર માટે એક પડકાર હતો.

પિતા કહે છે કે આ મામલે તેમની દીકરીની જુબાની લગભગ સાડા ત્રણ મહિના ચાલી હતી.

જ્યારે તેમની અને તેમની પત્નીની જુબાની દોઢ મહિનો ચાલી.

તેઓ કહે છે, ''આ દરમિયાન જે વાહન મળતું તેમાં જોધપુર જવા રવાના થતાં.

''ક્યારેક બસમાં, ટ્રેનમાં ક્યારેક સ્લીપર કોચમાં તો ક્યારેક જનરલ કોચમાં બેસીને જવું પડતું.

''કોર્ટમાં ક્યારેક સુનાવણી આખો દિવસ ચાલતી તો કોઇક વાર 10 મિનિટમાં પૂરી થઈ જતી. પછી આખો દિવસ અમે કરીએ શું?

''હોટલમાં પડ્યા રહેતાં. એ દિવસો અને રાત એટલી લાંબી હતી કે જાણે પતે જ નહિ.

''વચ્ચે પાછી કોર્ટમાં પણ રજાઓ હોય. સમજાતું નહોતું કે આવી અજાણી જગ્યાએ અમે સામાન લઈને શું કામ આવી પહોંચીએ છીએ.. કોઈ ઓળખીતું નહિ, ઘર નહિ.''

સુનાવણી માટે પીડિતા પોતાના માતા-પિતા સાથે જોધપુર આવતી. જ્યારે તેના બંને ભાઈ શાહજહાંપુરમાં રહેતા હતાં.

લાંબા સમય સુધી ઘર પર નહિ હોવાને કારણે પીડિતાના પિતાનો ધંધો પર પણ અસર પડી હતી.

તેમણે જણાવ્યું કે વચ્ચે તેમને કામ મળવાનું બંધ થઇ ગયું હતું. કેસ અને ઘરનો ખર્ચો કાઢવા તેમણે પોતાના ટ્રક વેચવા પડ્યા હતા.

''જ્યારે અમે જોધપુરમાં હોઈએ ત્યારે અમને દીકરાઓની ચિંતા રહેતી અને તેમને અમારી. મોટો દીકરો બિઝનેસ સંભાળતો, ભણતો અને નાના દીકરાનું ધ્યાન પણ રાખતો.

''એક વખત નાના દીકરાને ટાઇફૉઇડ થઈ ગયો હતો. એ સમયે અમે ત્રણેય જોધપુરમાં હતા અને બહુ હેરાન થયા બધાં. કપરો સમય હતો.''

આટલી બધી મુશ્કેલીઓ છતાં પીડિતાનો પરિવાર અડીખમ ઊભો હતો. પીડિતાના પિતાનું કહેવું છે કે બધાને એક-બીજાની ચિંતા રહેતી.

પીડિતાના માતા-પિતાને ચિંતા હતી કે બાળકો પર કોઇ હુમલો ન કરાવી દે.

અને બાળકોને ચિંતા હતી કે માતા-પિતાને કંઈ થઈ ન જાય. પણ ભયના ઓછાયામાં જીવતા આ પરિવારનું એક જ લક્ષ્ય હતું- આસારામને તેના કુકર્મોની સજા મળે.

આસારામ સામે...