શીર્ષક: ભારત-ચીન સરહદ પર ભારતીય સૈન્યે ચીનના નાગરિકોની મદદ કરી - BBC TOP NEWS\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારતીય સૈન્યે આ સાથે જ લખ્યું છે કે ભારતીય સેના માટે માનવતા સર્વોપરી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈએ સૈન્યઅધિકારીઓને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે ચીનના ત્રણ નાગરિકો 17,500 ફીટની ઊંચાઈ પર શૂન્યથી નીચેના તાપમાનમાં માર્ગ ભૂલી ગયા હતા. ભારતીય સૈન્યે તેમને ગરમ કપડાં, અન્ન અને મેડિકલ સહાય પૂરી પાડી છે. આ ત્રણેય નાગરિકોમાં એક મહિલા પણ સામેલ છે.

બીજી તરફ અરુણાચલ પ્રદેશમાં કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય નિનૉન્ગ એરિંગે ટ્વીટ કર્યું છે કે ચીનની પીપુલ્સ લિબેરેશન આર્મી(પીએલએ)એ અરુણાચલ પ્રદેશના સુબનસિરી જિલ્લાના નાચોમાંથી પાંચ યુવકોનું અપહરણ કરી લીધું છે.

આ ઘટના ત્યારે ઘટી છે, જ્યારે ભારતના સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહ ચીન અને રશિયાના સંરક્ષણમંત્રીઓ સાથે મૉસ્કોમાં બેઠક યોજી રહ્યા છે.

ભારતીય સૈન્યે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું છે કે ભારતીય સેનાએ ઉત્તર સિક્કિમમાં 17,500 ફીટની ઊંચાઈ પર વિષમ પરિસ્થિતિમાં ભારત-ચીન સરહદ પર ફસાયેલા ચીનના નાગરિકોને બીજી સહાય સાથે મેડિકલ મદદ પહોંચાડી છે.

ભારતીય સૈન્યે આ સાથે જ લખ્યું છે કે ભારતીય સેના માટે માનવતા સર્વોપરી છે.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈએ સૈન્યઅધિકારીઓને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે ચીનના ત્રણ નાગરિકો 17,500 ફીટની ઊંચાઈ પર શૂન્યથી નીચેના તાપમાનમાં માર્ગ ભૂલી ગયા હતા. ભારતીય સૈન્યે તેમને ગરમ કપડાં, અન્ન અને મેડિકલ સહાય પૂરી પાડી છે. આ ત્રણેય નાગરિકોમાં એક મહિલા પણ સામેલ છે.

બીજી તરફ અરુણાચલ પ્રદેશમાં કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય નિનૉન્ગ એરિંગે ટ્વીટ કર્યું છે કે ચીનની પીપુલ્સ લિબેરેશન આર્મી(પીએલએ)એ અરુણાચલ પ્રદેશના સુબનસિરી જિલ્લાના નાચોમાંથી પાંચ યુવકોનું અપહરણ કરી લીધું છે.

આ ઘટના ત્યારે ઘટી છે, જ્યારે ભારતના સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહ ચીન અને રશિયાના સંરક્ષણમંત્રીઓ સાથે મૉસ્કોમાં બેઠક યોજી રહ્યા છે.

'બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ'માં વધુ પાંચ વર્ષનો વિલંબ, ક્યારે તૈયાર થશે?

ભારતનો પહેલો બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ  અનેક મુદ્દે ધોંચમાં પડ્યો છે, જેને કારણે તેમાં પાંચ વર્ષનો વિલંબ થઈ શકે છે.

'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ પ્રમાણે જાપાનની કંપનીઓની ઓછી ભાગીદારી અને બિડર્સ દ્વારા પ્રસ્તાવિત ઊંચા દરો આનાં કારણોમાં સામેલ છે.

અહેવાલ પ્રમાણે રેલવે હવે આ પ્રોજેક્ટને ઑક્ટોબર 2028 સુધીમાં સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં મુકાવવાની સ્થિતિમાં જોઈ રહ્યું છે. જેની અગાઉની નિયત સમયમર્યાદા ડિસેમ્બર 2023 હતી.

આ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સરહદવિવાદ : પાકિસ્તાન સામે બોલતી ભારતીય સેના ચીન મુદ્દે ચૂપ કેમ રહે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

બીબીસીના સવાલોના જવાબોમાં જનરલ બિક્રમ સિંહે કહ્યું, "અમે જે પણ કાંઈ કરીએ છીએ અને જે કરવાની ક્ષમતા છે તેને લઈને ઍલર્ટ રહેવાની જરૂર છે. અમને ખ્યાલ છે કે એવા અનેક વિસ્તારો છે જ્યાંથી ચીનને તેની ભાષામાં જવાબ આપી શકાય એમ છે. "

"આપણે કોઈપણ પગલું ભરીએ તો તેની દુરગામી અસર વિશે વિચારવું જોઈએ. ચીનની બાબતમાં પીએમઓ અને સંરક્ષણ મંત્રાલય પણ નિર્ણય કરતું હોય છે કારણ કે અહીં ટકરાવ વધવાની સંપૂર્ણ આશંકા રહે છે."

પાકિસ્તાન સરહદ પાસે તણાવની વાત આવે છે તો ભારતીય સૈન્યનું વલણ એકદમ અલગ જ હોય છે. આ અંગે જનરલ બિક્રમ સિંહે કહ્યું, "પાકિસ્તાન પાસેની નિયંત્રણ રેખા એટલે એલઓસીનો મુદ્દો સંપૂર્ણપણે અલગ છે. અહીં ગોળીબાર સામાન્ય બાબત છે."

"બાલાકોટ ઍરસ્ટ્રાઇક જેવી વાત આવે છે ત્યારે જ સૈન્યએ સરકારની મંજૂરી લેવાની હોય છે. બાકી સેના અહીં જાતે જ નિર્ણય કરતી હોય છે. પરંતુ ચીનની સાથેની બાબતો વધારે નાજુક છે."

આ વર્ષના મે મહિનામાં એલએસી પર ભારત અને ચીનના સૈન્યની વચ્ચે સંઘર્ષના સમાચાર આવ્યા હતા. શરૂઆતમાં બંને દેશો આખી બાબતમાં એકબીજા પર આરોપ મૂકતા હતા પરંતુ પછી બેઉ નરમ પડતા જોવા મળ્યા.

સાત જૂને ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું હતું, "છ જૂને બંને દેશોની વચ્ચે કોર કમાન્ડર સ્તરની વાત થઈ છે. વાતચીત સકારાત્મક રહી અને બંને દેશોની વચ્ચે સહમતી બની છે કે સરહદ પર ચાલી રહેલાં વિવાદને શાંતિપૂર્ણ માહોલમાં ઉકેલી લેવાશે."

10 જૂને ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે આખા વિવાદ પર કહ્યું કે બંને દેશોની વચ્ચે રાજદ્વારી અને સૈન્ય સ્તરે વાતચીત ચાલી રહી છે અને બંને દેશ આ વાત પર સહમત છે કે સરહદ પર ચાલી રહેલાં વિવાદને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલવામાં આવે.

ભારત અનિચ્છુક અથવા અસમર્થ

ભારતીય સેના પણ ચીન સામે ટીટ-ફોર-ટેટ ઑપરેશન કરી શકે છે : પૂર્વ સેનાધ્યક્ષ બિક્રમ સિંહ

ભારતના ભૂતપૂર્વ વિદેશ સચિવ શ્યામ સરને 2 જૂનના રોજ હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સમાં લખ્યું હતું, "ચીન સાથે જોડાયેલી સરહદ પર સતત એવી ઘટના બની રહી છે જેનો ભારત સામનો કરતું રહ્યું છે, પરંતુ ભારતીય સૈન્ય ચીનની વધતી લીડ સામે સૈન્ય કાર્યવાહી કરવા અનિચ્છુક છે અથવા અસમર્થ છે."

"આપણે ચીનની આ વ્યૂહરચનાને સમજવી પડશે અને તે પ્રમાણે જ જવાબ આપવો પડશે."

"એલએસીને લઈને જે પ્રકારની અસ્પષ્ટતાઓ છે તેનો આપણે પણ વ્યૂહાત્મક ફાયદો ઊઠાવવાની જરૂરિયાત છે. ત્યારે જ આપણે ચીન સાથે યથાવત્ સ્થિતિને જાળવી રાખવા માટે ભાવતાલ કરવાની સ્થિતિમાં આવીશું."

જોકે જનરલ બિક્રમ...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સરહદવિવાદ : પૂર્વ લદ્દાખમાં ચીન સાથેની સમજૂતીમાં કોણ જિત્યું અને કોણ હાર્યું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

તેમણે કહ્યું, "મને સંસદને એ કહેતા ખુશી થઈ રહી છે કે અમારા દૃઢ ઇરાદા અને મજબૂત વાતચીતના ફળસ્વરૂપે ચીન સાથે પેંગોંગ લેકના ઉત્તર અને પશ્ચિમ કિનારે સૈન્યને પાછળ હઠાવવાને લઈને કરાર થઈ ગયો છે."

પૂર્વ લદ્દાખમાં ભારત -ચીન સરહદ (વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા) પર બંને દેશો વચ્ચે આશરે 10 મહિનાથી તંગદિલી ચાલી રહી હતી.

આ સરહદ-વિવાદનો ઉકેલ લાવવા માટે બંને દેશો વચ્ચે હજુ સુધી 9 રાઉન્ડની ઉચ્ચ કક્ષાની સૈન્યવાર્તા થઈ છે અને વાર્તા દરમિયાન ભારત સરકાર સતત કહેતી આવી છે કે તે વાતચીત દ્વારા શાંતિ સ્થાપવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

રક્ષામંત્રીએ સંસદમાં શું કહ્યું?

રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે ગુરુવારે સંસદમાં માહિતી આપી

"હું સંસદને કહેવા માગું છું કે ભારતે ચીનને કાયમ જણાવ્યું છે કે દ્વિપક્ષીય સંબંધ બંને પક્ષોના પ્રયત્નથી જ વિકસી શકે છે. સાથે સરહદના પ્રશ્નોનો માત્ર વાતચીત દ્વારા ઉકેલ લાવી શકાય છે."

"એલએસી પર શાંતિમાં કોઈ પણ પ્રકારના પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિની ખોટી અસર અમારી દ્વિપક્ષીય વાતચીત પર થાય છે."

"આ સમયગાળા દરમિયાન ઘણાં ઉચ્ચ સ્તરીય સંયુક્ત નિવેદનોમાં પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે બહુ જરૂરી છે કે એલએસી અને સરહદ પર શાંતિ જાળવવામાં આવે."

"ગયા વર્ષે મેં સંસદને જણાવ્યું હતું કે એલએસીની આજુબાજુ, પૂર્વ લદ્દાખમાં એવા ઘણા વિસ્તાર બની ગયા છે જ્યાં અથડામણ થઈ શકે છે. પરંતુ અમારાં સશસ્ત્રદળોએ પણ ભારતની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને પૂરતાં અને પ્રભાવી બંદોબસ્ત કરી લીધા છે."

"મને કહેતા ગૌરવની લાગણી થઈ રહી છે કે ભારતીય સેનાએ બધા પડકારોનો સામનો કર્યો છે અને પેંગોંગ ત્સો લેકના ઉત્તર અને દક્ષિણ તટે પોતાનાં શૌર્ય અને વીરતાનો પરિચય કરાવ્યો છે."

"ભારતીય સુરક્ષાદળો બહુ બહાદુરીપૂર્વક લદ્દાખના ઊંચા દુર્ગમ પહાડો અને જાડા બરફના થર વચ્ચે સરહદોની સુરક્ષા કરતા અડગ છે અને આ જ કારણે અમે હજુ ત્યાં પકડ ધરાવીએ છીએ. આપણી સેનાએ આ વખતે પણ સાબિત કરી બતાવ્યું છે કે ભારતની સાર્વભૌમત્વ અને સંપ્રભુતાની રક્ષા કરવા માટે તેઓ કાયમ દરેક પડકાર સામે લડવા માટે તત્પર છે."

તેમણે કહ્યું, "ઘર્ષણવાળા વિસ્તારોમાં ડિસઍંગેજમેન્ટ માટે ભારતનો મત છે કે 2020ના ફૉરવર્ડ ડિપ્લૉયમેન્ટસ્ (સૈન્ય તહેનાતી) જે એકબીજાથી બહુ નજીક છે, તેમને દૂર કરવામાં આવે અને બંને સેના પોતપાતાના સ્થાયી અને માન્ય ચોકીઓ પર પાછી ચાલી જાય."

"વાતચીત માટે અમારી વ્યૂહરચના અને અભિગમ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સરહદે તણાવ છતાં બંને દેશ વચ્ચેનો વેપાર કઈ રીતે વધ્યો?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારતે ચીનમાંથી 58.7 અબજ ડૉલરનના સામાનની આયાત કરી હતી.

ગત નાણાંકીય વર્ષમાં પણ ચીન જ ભારતનું સૌથી મોટું ટ્રૅડિંગ પાર્ટનર હતું. અમેરિકા બીજા તથા સંયુક્ત આરબ અમિરાત ત્રીજાક્રમે રહ્યા હતા.

ભારતે ચીનમાંથી 58.7 અબજ ડૉલરનના સામાનની આયાત કરી હતી. જે અમેરિકા અને યુ.એ.ઈ.માંથી થયેલી સંયુક્ત આયાત કરતાં પણ વધુ હતી. આ ગાળામાં ભારતે પાડોશી દેશ ચીનને 19 અબજ ડૉલરનો સામાન વેંચ્યો હતો.

ગલવાન ઘાટીમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી, જેમાં ભારતના 20 સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. થોડા દિવસ અગાઉ ચીને સ્વીકાર્યું હતું કે એ અથડામણમાં તેના ચાર સૈનિક મૃત્યુ પામ્યા હતા. ભારતનો દાવો છે કે એ અથડામણમાં ચીને જાહેર કરેલી સંખ્યા કરતાં વધુ સૈનિક મૃત્યુ પામ્યા હતા.

ગલવાનની ઘટના બાદ બંને દેશો વચ્ચેના દ્વિપક્ષી વ્યાપાને થોડી અસર થઈ હતી, કોરોનાની મહામારીને કારણે તેમાં વધારો થયો, પરંતુ તે ખાસ વધારે ન હતો.

ભારત સરકારે ચીનના આર્થિક રોકાણ ઉપર પ્રતિબંધ લાદી દીધો હતો. આ સિવાય ચાઇનિઝ કંપનીઓની 200થી વધુ મોબાઇલ ઍપ્લિકેશન્સ ઉપર સુરક્ષાનું કારણ આગળ ધરીને પ્રતિબંધ લાદી દીધો હતો. જેમાં ટિક ટૉક, વીબો તથા વીચૅટ જેવી ઍપ્સનો પણ સમાવેશ થાય છે.

આત્મનિર્ભરતા અભિયાનની અસરકારકતા

વર્ષ 2013થી 2020 દરમિયાન ચીને ભારતમાં 2.174 અબજ ડૉલરનું જ રોકાણ કર્યું છે.

ગત વર્ષે મે મહિનાથી ભારત સરકારે આત્મનિર્ભરતાનું અભિયાન હાથ ધર્યું હતું. જેનો હેતુ આયાત ઘટાડવાનો, નિકાસ વધારવાનો તથા દેશમાં ઉત્પાદનક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો.

જાણકારો માને છે કે ભારતનું આ અભિયાન ચીન ઉપરની મદાર ઘટાડવા ઉપર વધારે કેન્દ્રિત હતું, પરંતુ તાજેતરના વ્યાપારિક આંકડા ઉપર નજર કરીએ તો તમામ પગલાં છતાં ચીન ઉપર ભારતની નિર્ભરતા ઘટી નથી.

આંકડાઓ ઉપર નજર કરીએ તો ગતવર્ષે ભારત અને ચીન વચ્ચે 77.7 અબજ ડૉલરનો દ્વિપક્ષીય વેપાર થયો હતો. વાણિજ્ય મંત્રાલયના અનુમાનિત આંકડા મુજબ, તે ગત વર્ષના 85.5 અબજ ડૉલરના આંકડા કરતાં થોડો જ ઓછો છે.

બીજી બાજુ, ભારત સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છેકે ચીની રોકાણને મંજૂરી આપવાના મીડિયા રિપૉર્ટ્સમાં કોઈ તથ્ય નથી. આમ પણ ચીન ભારતમાં મોટું રોકાણકાર નથી.

વર્ષ 2013થી 2020 દરમિયાન ચીને ભારતમાં 2.174 અબજ ડૉલરનું જ રોકાણ કર્યું છે. જે ભારતના કુલ વિદેશી રોકાણનો ખૂબ જ નાનો હિસ્સો છે.

વાણિજ્ય મંત્રાલયના આંકડા મુજબ એપ્રિલથી ડિસેમ્બર 2020ની વચ્ચે ભારતમાં 58 અબજ ડૉલરનું દેશી મૂડીરોકાણ થયું...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમા પર માર્યા ગયેલા ભારતીય કર્નલ અને જવાન કોણ છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

કર્નલ સંતોષ બાબુ

આ સિવાય જે બે જવાનનાં મૃત્યુ થયાં છે, તેમાં એકનો સંબંધ તામિલનાડુના રામાનાથપુરમ જિલ્લા સાથે છે. તો બીજા જવાન ઝારખંડના સાહીબગંજ જિલ્લાના છે.

મૃતક કર્નલનું નામ સંતોષ બાબુ છે, જેઓ ચીનની સીમા પર છેલ્લા દોઢ વર્ષથી તહેનાત હતા.

કર્નલ સંતોષ બાબુ 16-બિહાર રેજિમૅન્ટમાં હતા. તેમને પત્ની અને બે પુત્ર છે.

કર્નલ સંતોષનાં માતા મંજુલાએ જણાવ્યું કે તેમને ભારતીય સેનાએ સોમવારે બપોરે આ સમાચાર આપ્યા હતા. કર્નલનાં પત્ની દિલ્હીમાં રહે છે.

કોણ છે જવાન?

કુંદન ઓઝા

એક જવાન ઝારખંડના સાહીબગંજ જિલ્લાના ડિહારી ગામના રહેવાસી કુંદન ઓઝા છે.

તેઓ બિહાર રેજિમૅન્ટમાં હતા. તેમના મૃત્યુના સમાચાર સેનાએ તેમના પરિવારને ફોન કૉલથી આપ્યા હતા.

ઝારખંડના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી બાબુલાલ મરાંડીએ જવાન કુંદન ઓઝાના મૃત્યુ પર દુખ વ્યક્ત કરતું ટ્વીટ કર્યું છે.

તો તામિલનાડુના જવાનનું નામ પલની (40 વર્ષ) છે, જેમનું સીમા પર હિંસક ઘર્ષણમાં મૃત્યુ થયું.

તેમના ભાઈએ બીબીસી તમિલને તેની પુષ્ટિ કરી છે. પલની છેલ્લાં 22 વર્ષથી ભારતીય સેનામાં હતા.

જવાન પલની

જોકે હજુ સુધી એક જવાનની ઓળખ જાહેર કરાઈ નથી.

તો ચીન તરફથી કોઈ મૃત્યુ પામ્યા હોય કે ઘાયલ થયા હોય તેની ચીની સરકાર કે સેના તરફથી હજુ સુધી કોઈ જાણકારી અપાઈ નથી.

પરંતુ ચીનના સરકારી અખબાર ગ્લોબલ ટાઇમ્સના એક સંપાદકે ટ્વીટ કરીને ચીનના પક્ષે પણ નુકસાન થયાની પુષ્ટિ કરી છે.

તામિલનાડુના મુખ્ય મંત્રી ઈ.કે. પલાનીસામીએ ટ્વીટ કરીને રાજ્યના જવાનના મૃત્યુ પર દુખ વ્યક્ત કર્યું છે અને તેમના ગામની જાણકારી આપી છે.

પલનીના ભાઈના પણ સૈન્યમાં

પલનીના ભાઈ ઇતાયાકક્ની પણ સૈન્યમાં છે અને રાજસ્થાનમાં તહેના છે. તેમણે બીબીસી તમીલ સેવાના સાઈરામ સાથે વાત કરી અને કહ્યું તેઓ પોતાના ઘર માટે રવાના થઈ રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "ગત રાતે સૈન્યકર્મીઓએ મને ફોન કરીને જણાવ્યું કે લદ્દાખમાં ઘર્ષણ દરમિયાન ઘર્ષણ દરમિયાન મારા ભાઈનું મૃ્ત્યુ થયું છે. તેમના અંતિમસંસ્કાર માટે રાજસ્થાન અમારા ઘરે જઈ રહ્યો છું."

ઇતાયાકક્નીએ એવું પણ જણાવ્યું તે તેમના ભાઈ સાથે છેલ્લી વાર દસ દિવસ પહેલાં તેમણે વાત કરી હતી.

તેમણે કહ્યું, "તેમણે મને જણાવ્યું હતું કે તેઓ શહેરમાંથી લદ્દાખ સરહદ તરફ જઈ રહ્યા છે, જ્યાં નેટવર્કની સમસ્યા હશે. તેમણે એમને એવું પણ કહ્યું હતું આગામી ફોનમાં વાર લાગશે."

ઇતાયાકક્નીએ જણાવ્યું તેઓ તેમના ભાઈને લીધે જ સૈન્યમાં જોડાયા હતા.

તેમણે...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમા વિવાદ : ચીને પહેલી વાર સ્વીકાર્યું, ભારત સાથે ગલવાન સંઘર્ષમાં મર્યા હતા તેના સૈનિકો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ચીનના સરકારી સમાચાર પત્ર 'ગ્લોબલ ટાઇમ્સ'એ ચીનના સૈન્યના અધિકૃત અખબાર 'પીએલએ ડેલી'ને ટાંકીને સમાચાર આપ્યા છે કે ચીને પહેલીવખત પોતાની સંપ્રભુતાની રક્ષામાં કુરબાની આપનારા સૈનિકોને શ્રદ્ઘાંજલિ આપવા માટે તેમનાx નામ અને તેમના વિશે વિવરણ આપ્યું છે.

પીએલએ ડેલીએ શુક્રવારે પોતાના રિપોર્ટમાં લખ્યું છે કે ચીનના સૅન્ટ્રલ મિલિટરી કમિશને કારાકોરમ પહાડોમાં મૃત્યુ પામનાર ચીનના પાંચ અધિકારીઓ અને સૈનિકોની ઓળખ કરી છે અને તેમને પદવીઓથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.

રિપોર્ટમાં પહેલી વખત ચીનના સૈન્યએ ગલવાન સંઘર્ષનું વિસ્તૃત વર્ણન કર્યું છે અને કહ્યું છે કે કેવી રીતે ભારતીય સૈન્યએ ત્યાં મોટી સંખ્યામાં સૈનિકોને મોકલ્યા હતા અને ચીનના સૈન્યને પાછળ ધકેલવા મજબૂર કરી રહ્યા હતા.

રિપોર્ટમાં એ પણ કહ્યું હતું કે કેવી રીતે ચીનના સૈનિકોએ સ્ટીલના દંડા, અણીદાર દંડા અને પત્થરોના હુમલાની વચ્ચે પોતાના દેશની સંપ્રભુતાની રક્ષા કરી.

પીએલએ ડેલીના રિપોર્ટમાં લખ્યું છે કે એપ્રિલ 2020 પછી પણ વિદેશી સૈન્યએ ગત કરારનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું અને તે માર્ગ અને પુલ બનાવવા માટે સરહદ પાર કરવા લાગ્યું હતું. સરહદ પર યથાસ્થિતિ બદલીને જાણી જોઈને ચીનને ઉશ્કેર્યું હતું. તેમણે ચીનના સૈનિકો પર હુમલો પણ કર્યો જેમને વાત કરવા માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા.

અખબારે ચીનના એક સૈનિક ચેન શિયાંગરૉન્ગનો ઉલ્લેખ કરતા લખ્યું છે કે સૈનિકે પોતાની ડાયરીમાં લખ્યું છે કે દુશ્મનોની સંખ્યામાં વધારે હતી, પરંતુ અમે ઘૂંટણ ટેક્યા નહીં. પથ્થરોથી તેમના હુમલા પછી પણ તેમને ભગાડી દેવાયા.

ગલવાનમાં શું થયું હતું?

ભારતીય સૈન્ય

પૂર્વ લદ્દાખની ગલવાન ખીણમાં ગત વર્ષે 15 જૂને થયેલા સંઘર્ષને ભારત-ચીન સરહદ પર ગત ચાર દાયકામાં સૌથી ગંભીર સંઘર્ષ ગણવામાં આવ્યો છે.

આમાં ભારતના 20 સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. ભારતે પોતાના સૈનિકોના ઘાયલ થવાની જાહેરાત તે સમયે કરી દીધી હતી પરંતુ ચીને હાલ સુધી પોતાના કોઈ પણ સૈનિકોને નુકસાન થયાની વાત કરી નહોતી.

જોકે ભારત કહી રહ્યું હતું કે ચીનના સૈન્યને સારું નુકસાન થયું છે.

રશિયાની સમાચાર એજન્સી તાસે 10 ફેબ્રુઆરીએ એક સમચાર આપ્યા હતા કે સંઘર્ષમાં ચીનના 45 સૈનિકના મૃત્યુ થયાં છે.

શિન્હુઆ યુનિવર્સિટીના નેશનલ સ્ટ્રેટર્જિ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ડિરેક્ટર ચિયાન ફેંગે ગ્લોબલ ટાઇમ્સને કહ્યું કે ચીને સંઘર્ષમાં થયેલા નુકસાનની માહિતી એ જ ભ્રામક માહિતીનો જવાબ આપવા માટે કર્યો છે જેમાં કહેવામાં આવી રહ્યું...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : 'મારી પિસ્તોલની ગોળી ચીની સૈનિકની ડાબી આંખની ઉપર વાગી'\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

20 ઑકટોબરની સવારે ભારે બૉમ્બમારાના અવાજ સાંભળીને ગાઢ ઊંઘમાંથી મારી આંખ ખૂલી.

હું બંકરમાંથી બહાર આવ્યો અને કોઈક રીતે ચાલતાં-પડતાં સિગ્નલના બંકર સુધી પહોંચ્યો જ્યાં મારી રેજિમૅન્ટના બે સિગ્નલમૅન મુખ્યાલય સાથે રેડિયો સંપર્ક જાળવી રાખવાની કોશિશ કરી રહ્યા હતા.

ટેલિફોન લાઇનો કપાઈ ગઈ હતી પરંતુ કોઈક રીતે બ્રિગેડ મુખ્યાલય સાથે રેડિયોસંપર્ક સ્થાપિત થઈ ગયો. મેં એમને જબરદસ્ત બૉમ્બમારાની સૂચના આપી.

સન્નાટો અને ફરી ગોળીબારી

મેજર જનરલ કે કે તિવારી સાથે બીબીસી સંવાદદાતા રેહાન ફઝલ

થોડીવારમાં ગોળીબાર રોકાઈ ગયો અને ઘેરો સન્નાટો છવાઈ ગયો.

થોડીવાર પછી પહાડ પરથી નાનાં હથિયારો વડે રહી-રહીને ફાયરિંગ થવા લાગ્યું અને મેં જોયું કે લાલ તારો લગાડેલી ખાખી વર્દી પહેરેલા ચીની સૈનિક નીચે ઊતરતાં-ઊતરતાં ફાયરિંગ કરી રહ્યા છે અને અમારા બંકર તરફ આવી રહ્યા છે.

ત્યારે જ મને અનુભવ થયો કે મને અને મારા બે સિગ્નલમૅન (જે ત્યાં મહેમાન તરીકે આવ્યા હતા)ને છોડીને બટાલિયનના બધા લોકો ક્યારના પાછળ હટી ચૂક્યા હતા.

મેં કોઈ ચીની સૈનિકને આટલા નજીકથી અગાઉ ક્યારેય જોયો ન હતો. મારાં ધબકારા વધવા લાગ્યા હતા.

ચીનીઓનું પહેલું ઝૂંડ અમને પાછળ છોડીને આગળ નીકળી ગયું હતું.

અમે હજુ તો વિચારી જ રહ્યા હતા કે બંકરમાંથી બહાર નીકળીએ અને બ્રિગેડ મુખ્યાલય તરફ જવાનું શરૂ કરીએ. ત્યાં જ અમને ચીની સૈનિકોનું બીજું ઝૂંડ નીચે ઊતરતું દેખાયું.

તેઓ પણ અગાઉની રીતે જ રહી-રહીને ફાયરિંગ કરી રહ્યા હતા. પરંતુ આ ઝૂંડ એક-એક બંકરની તપાસ કરતાં આગળ વધતું હતું. તેઓ બંકરોમાં ગ્રૅનેડ્સ ફેંકી રહ્યા હતા જેથી એમાં કોઈ ભારતીય સૈનિક જીવતો બચી ન જાય.

જે ઘા રુઝાયા નથી

એ જમાનામાં હું મારી પાસે 9 એમ એમની બ્રાઉનિંગ ઑટોમૅટિક પિસ્તોલ રાખતો હતો.

મને વિચાર આવ્યો કે મારા મૃતદેહ પાસે એવી પિસ્તોલ ન મળવી જોઈએ જેમાંથી એક પણ ગોળી ચાલી ન હોય.

એનો ઉપયોગ થવો જોઈએ. ભલે અમારી હાલત કેટલી પણ દયનીય કેમ ન હોય.

જેવા ચીની સૈનિકો અમારા બંકર તરફ આવ્યા કે મેં પિસ્તોલની આખી ક્લિપ એમના ઉપર ખાલી કરી દીધી, પહેલાં ચીની સૈનિકની ડાબી આંખની ઉપર ગોળી વાગી અને તે ત્યાં જ પડી ગયો અને નીચેની તરફ ગબડતો ગયો.

તે મરી જ ગયો હશે કારણ કે ન તો તેણે બૂમ પાડી કે ન તો એણે કોઈ અન્ય અવાજ કર્યો. બીજા ચીની સૈનિકના ખભા પર ગોળી વાગી અને એ પણ નીચે પડી ગયો. એ પછી તો જાણે આફત જ આવી ગઈ.

ગોળીઓ વરસાવતાં અને બૂમો પાડતાં અનેક ચીની સૈનિકો બંકર તરફ આવવા...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : અમેરિકા ભારત માટે યુરોપમાંથી સૈન્ય ખસેડશે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

માઇક પૉમ્પિયોએ બ્રઝેલ્સ ફોરમમાં કહ્યું કે ભારત અને દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં ચીનના વધતાં ખતરાને જોતાં અમેરિકાએ યુરોપમાંથી પોતાના સૈન્યની સંખ્યા ઘટાડવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે હાલમાં જ જાહેરાત કરી હતી કે અમેરિકા જર્મનીમાં પોતાના સૈનિકોની સંખ્યા ઘટાડશે.

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના આ નિર્ણયથી યુરોપીયન સંઘે નારાજી જાહેર કરી હતી.

પૉમ્પિયોએ કહ્યું કે "ચીનની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની કાર્યવાહી ભારત, વિયતનામ, ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, ફિલિપાઇન્સ અને દક્ષિણ-ચીની સાગર માટે ખતરો છે."

અમેરિકાના વિદેશમંત્રીએ કહ્યું, "અમે એ સુનિશ્ચિત કરવા માગીએ છીએ કે ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મીનો સામનો કરવા માટે તૈયાર રહીએ. અમને લાગે છે કે આ એક પડકાર છે અને અમે જોઈશું કે અમારી તૈયારી પૂરી છે."

ચીનનો ખતરો

અમેરિકાના વિદેશમંત્રીએ કહ્યું કે ચીન પોતાના પાડોશી દેશો માટે ખતરો બની ગયું છે અને અમેરિકાની નજર તેના પર છે. પૉમ્પિયોએ કહ્યું કે અમેરિકા ચીનના ખતરાને લઈને યુરોપિયન સંઘ સાથે પણ ચર્ચા કરશે.

અમેરિકાના વિદેશમંત્રીએ ભારત-ચીન સરહદ પર લોહિયાળ ઝડપ, દક્ષિણ ચીની સાગરમાં ચીનનો હસ્તક્ષેપ અને અન્ય દેશોને નુકસાન કરે તેવી ચીનની આર્થિક નીતિ વિશે ખુલીને વાત કરી હતી.

પૉમ્પિયોએ કહ્યું કે ટ્રાંસ-ઍટલાન્ટિક ઍલાયન્સે ચીનના ખતરાને લઈને સહયોગ વધારવામાં મદદ કરી હતી.

પૉમ્પિયોએ કહ્યું કે સંઘ અને અમેરિકાએ ચીનના ખતરાને જોતાં મળીને કામ કરવાની જરૂર છે એટલે કોઈ કાર્યવાહી પણ સાથે મળીને કરી શકાય.

તેમણે કહ્યું કે યુરોપ પર હંમેશાં ચીનને લઈને નરમ રહેવાનો આરોપ લાગતો રહ્યો છે.

માઇક પૉમ્પિયોને એ પણ પૂછવામાં આવ્યું કે "શું ચીનની ટેલિકૉમ્યુનિકેશન કંપની ખ્વાવે પણ ચીન સર્વેલાન્સનો ભાગ છે?"

આ પ્રશ્નના જવાબમાં પૉમ્પિયોએ કહ્યું, "ચીનના સુરક્ષાકર્મી આ કંપનીના મુખ્યાલયમાં કામ કરે છે. ચીની કાયદા હેઠળ ડેટા માગવા પર ખ્વાવે કોઈ પણ ડેટા આપી શકે છે. ચીનની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની માગ પર આ કંપની ખાનગી ડેટા પણ આપે છે."

યુરોપમાં સેના ઘટાડવાનો અમેરિકાનો તર્ક

જર્મનીમાં અમેરિકા પોતાના સૈનિકોની સંખ્યા 52 હજારથી 25 હજાર કરવા જઈ રહ્યું છે.

પૉમ્પિયોએ અમેરિકાના નિર્ણય પર કહ્યું, "અમુક ખાસ જગ્યાઓ પર અમેરિકન સૈનિકોની સંખ્યા ઘટાડવામાં આવશે જેથી જ્યાં વધારે જરૂરી છે ત્યાં ખતરાનો સામનો કરી શકાય."

"હું ચીનની કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના ખતરાની વાત કરી રહ્યો છું. હવે ચીનથી ભારતને...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : આ ક્ષેત્રોમાં ભારત આપી શકે છે ચીનને આંચકો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સામાનના વેચાણની બાબતમાં ચીન ભારતનું સૌથી મોટું ભાગીદાર છે.

જોકે ચીન ભારતને સામાન વેચે વધારે છે અને ભારત પાસેથી ઓછો સામાન ખરીદે છે એટલે ચીનને ભારત પાસેથી કમાણી વધારે થાય છે.

હાલ સરહદ પર તણાવની પરિસ્થિતિ બની છે તેની અસર આર્થિક સંબંધો પર પણ પડી શકે છે. આ અસર જે સૅક્ટર પર પડશે તેમાં રેલવે અને ટેલિકૉમ ક્ષેત્ર પહેલાં આવે છે.

ગુરુવારે ભારતીય મીડિયામાં સૂત્રોને ટાંકતા સમાચાર આવ્યા કે ભારતે જવાબી કાર્યવાહી કરતા ચીનને વેપારના ક્ષેત્રે ઝાટકો આપવાનું વિચારી લીધું છે.

સમાચારમાં કહેવામાં આવ્યું કે ચીનની એક મોટી એન્જિનિયરિંગ કંપનીના હાથમાંથી ભારતીય રેલવેનો અગત્યનો કૉન્ટ્રેક્ટ સરકી શકે એમ છે. ત્યારે ભારતીય દૂરસંચાર વિભાગે બીએસએનએલને પોતાના 4જી અપગ્રેડેશન માટે ચીનમાં બનેલા ઉપકરણો નહીં વાપરવાનું કહ્યું છે.

રેલવેએ કૉન્ટ્રેક્ટ રદ કર્યો

ત્યાર બાદ ગુરુવારે જ રેલવેએ એક પ્રેસ વિજ્ઞપ્તિમાં કહ્યું કે ચીનને આપેલો 471 કરોડ રૂપિયાનો મોટો કૉન્ટ્રેક્ટ રદ કરવામાં આવે છે.

આ કૉન્ટ્રેક્ટ જૂન 2016માં બિજિંગ નેશનલ રેવલે રિસર્ચ ઍન્ડ ડિઝાઇન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સિગ્નલ ઍન્ડ કમ્યુનિકેશન ગ્રુપ કો.લિમિટેડને આપવામાં આવ્યો છે.

આ કૉન્ટ્રેક્ટ હેઠળ 417 કિલોમિટર લાંબા કાનપુર-દીનદયાળ ઉપાધ્યાય ( ડીડીયુ) સેક્શનમાં સિગ્નલિંગ અને ટેલિકૉમ્યુનિકેશનનું કામ થવાનું હતું.

ભારતીય રેલવેના ડૅડિકેટેડ ફ્રેઇટ કૉરિડોર કૉર્પોરેશન ઑફ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (DFCCIL)એ એવું કહ્યું છે કૉન્ટ્રેક્ટને રદ કર્યો કારણકે ચીની સંસ્થાએ ગત ચાર વર્ષમાં માત્ર 20 ટકા કામ પૂર્ણ કર્યું છે અને તેના કામમાં ઘણી ખામીઓ છે.

જોકે, એ પછી એક રેલવે અધિકારીએ કહ્યું કે આ કૉન્ટ્રેક્ટ રદ કરવાનો નિર્ણય એપ્રિલમાં જ લેવામાં આવ્યો હતો.

ચીન પાસે ભારતીય રેલવેના ઘણાં કૉન્ટ્રેક્ટ

પરંતુ હાલ ચીનનો એક જ કૉન્ટ્રેક્ટ રદ કરવામાં આવ્યો છે અને કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે અન્ય કેટલાક કૉન્ટ્રેક્ટ રદ કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.

જો ભારતીય રેલવેની વાત કરીએ તો અનેક મોટાં કૉન્ટ્રેક્ટ ચીનની કંપનીઓને આપવામાં આવતા રહ્યા છે.

મેટ્રો કોચ અને પાર્ટ્સ ઇન્વેસ્ટ ઇન્ડિયાની સરકારી વેબસાઇટ પ્રમાણે રેલ ટ્રાન્ઝિટ ઇક્વિપમેન્ટ સપ્લાય કરનારી ચીની કંપની સીઆરઆરસીને ભારતમાં મેટ્રો કોચ અને ઉપકરણ સપ્લાય કરવાના સાતથી વધારે ઑર્ડર મળી ચૂક્યા છે.

કોલકાતા, નોઇડા અને નાગપુર મેટ્રો પ્રોજેક્ટ માટે કંપનીને 112,76,69 મેટ્રો કોચ સપ્લાય કરવાનો ઑર્ડર મળ્યો...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : આજે બેઉ દેશો વચ્ચે સૈન્ય સ્તરની બેઠક - TOP NEWS\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ચુસુલ બોર્ડર પૉઇન્ટ ખાતે મળી રહેલી આ બેઠકમાં બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત લદ્દાખમાં લાઇન ઑફ ઍક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ (LAC)પર તણાવ ઘટાડવા અંગે વાતચીત થશે છે.

ગલવાન ઘાટી સૈન્ય સંઘર્ષમાં ભારતના 20 સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયા એ પછી બેઉ દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે.

6 જૂન 6 અને 22 જૂને થયેલી બેઠક ચીની સરહદમાં આવેલા મોલ્ડોમાં થઇ હતી, જ્યારે ત્રીજી બેઠક ચુસુલ બોર્ડર પોઇન્ટ ખાતે થઈ રહી છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અખબારના અહેવાલ પ્રમાણે ભારતના XIV કૉર્પ્સ કમાન્ડર લેફ્ટનન્ટ જનરલ હરિંદર સિંહ અને ચીનના દક્ષિણ શિનજિયાંગ મિલિટરી રિજિયોનલ કમાન્ડર મેજર જનરલ લિયુ લિન વચ્ચે આ ત્રીજી બેઠક હશે.

પાછલી બેઠકમાં બંને દેશઓ વચ્ચેના કૉર્પ્સ કમાન્ડર્સ ગલવાન ઘાટી જેવા ઘર્ષણના સ્થળો વિશે ચર્ચા કરી પરસ્પર સહમતીથી પાછળ ખસવા પર સહમત થયા હતા. એ પછી છેલ્લી બેઠકમાં સ્પ્રિંગ્સ અને પેન્ગોન્ગ ત્સો પાસે તણાવની સ્થિતિને દૂર કરવા આગામી બેઠકમાં ચર્ચા કરવા સહમતી થઈ હતી.

અહેવાલ અનુસાર આર્મીના સૂત્રો જણાવી રહ્યા છે કે ચીનની સેનાએ પેન્ગોન્ગ ત્સો અને ગલવાન ઘાટી પાસે માળખાકીય સુવિધાઓનાં બાંધકામની ગતિવિધિ કરી છે તો કારાકોરમ ઘાટ પાસે ભારતના મહત્વના મિલિટરી બેઝ દૌલત બેગ ઓલ્ડીની નજીક દીપસંગ પ્લેઇન્સમાં ઘૂસણખોરી પણ કરી છે. જોકે, ભારત સરકાર ચીને કોઈ વિસ્તાર કબજે કર્યો હોવાનું નકારે છે.

ચીનના સૈન્યની આ જમાવટની બરાબરી માટે ભારતીય વાયુ સેનાએ પણ લદ્દાખમાં વધારાની હવાઇ સુરક્ષા ટુકડીઓ મોકલી છે અને  સેનાની વધુ ટુકડીઓ પણ આ વિસ્તારમાં તૈનાત કરાઇ છે.

ચાર રફાલ વિમાનોનો પહેલો બૅચ જુલાઈમાં ભારત પહોંચશે

ચીન સાથેની સરહદ પર તણાવ વચ્ચે ફ્રાંસ તરફથી ભારતને ચાર રફાલ ફાઇટર જેટ જુલાઈના અંતમાં મળી જશે.

ધ હિંદુ અખબારના અહેવાલ પ્રમાણે ચાર રફાલ વિમાનોનો પહેલો જથ્થો ફ્રાંસથી 27 જુલાઈએ રવાના થશે. આ સાથે જ વધુ એક ઍરક્રાફ્ટની પણ ડિલિવરી કરવામાં આવી શકે છે પરંતુ એ વિશે હજુ અનિશ્ચિતતા છે એમ અહેવાલ જણાવે છે.

અગાઉ ફ્રાંસથી ચાર રફાલ વિમાનોનો પહેલો જથ્થો મે મહિનામાં ભારત આવવાનો હતો પરંતુ કોરોના વાઇરસની મહામારીને કારણે એમાં મોડું થયું અને હવે એને જુલાઈમાં મોકલવાનું નક્કી થયું છે.

સપ્ટેમ્બર 2016માં ભારત સરકારે ફ્રાંસ સાથે 36 રફાલ મલ્ટિ-રોલ ફાઇટર જેટ વિમાનો ખરીદવાનો 7.87 બિલિયન યુરોનો સોદો કર્યો હતો. રફાલ વિમાન સોદાને લઈને સરકાર પર ગેરરીતિના પણ આરોપ લાગ્યા હતા જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ગેરરીતિનો દાવો ફગાવ્યો હતો.

બંને...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : એ ત્રણ મોટાં કારણો જેને લીધે ભારત અને ચીન વચ્ચે વધી રહ્યો છે તણાવ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ઈશુના જન્મથી 500 વર્ષ પહેલાં ચીનના જાણીતા ફોજી જનરલ સુન ઝુએ 'ધ આર્ટ ઑફ વૉર' નામના પુસ્તકમાં લખ્યું હતું, "જંગની સૌથી ઉત્તમ કળા છે કે લડાઈ વિના જ દુશ્મનને પરાસ્ત કરી દો."

સૈંકડો વર્ષો બાદ પણ ચીનમાં આ પુસ્તકની વાતોને મહત્ત્વની માનવામાં આવે છે, એ જ રીતે જેમ ભારતમાં ચાણક્ય નીતિને માનવામાં આવે છે.

ભારત-ચીન વચ્ચે હાલમાં યથાવત્ સીમાતણાવને સમજવા માટે કદાચ 'જંગની ઉત્તમ કળા'ને ધ્યાનમાં રાખવું પણ જરૂરી છે.

વર્તમાન સ્થિતિ એ છે કે 1999માં પાકિસ્તાનવાળી સીમા પર કારગિલ બિલ્ડ-અપ બાદ કદાચ ભારતની કોઈ સીમા પર પડોશી દેશના સૈનિકોનો આ સૌથી મોટો જમાવડો હોઈ શકે છે.

ભારત અને ચીન વચ્ચેની સીમાને વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા કે એલએસી કહેવાય છે, એટલે કે 1962ની લડાઈ બાદની વાસ્તવિક સ્થિતિ.

રક્ષા મંત્રાલયના સૂત્ર જણાવે છે કે આની શરૂઆત એપ્રિલના ત્રીજા અઠવાડિયામાં થઈ હતી, જ્યારે લદ્દાખ બૉર્ડર એટલે કે લાઇન ઑફ એક્ચ્યુલ કંટ્રોલ પર "ચીન તરફથી સૈનિકોની ટુકડીઓ અને ટ્રકોની સંખ્યામાં વધારો થયો હતો."

બાદમાં મે મહિનામાં સીમા પર ચીની સૈનિકોની ગતિવિધિઓ નોંધાઈ હતી, ચીની સૈનિકો લદ્દાખમાં સીમાનું નિર્ધારણ કરતા સરોવરમાં પેટ્રોલિંગ કરતા જોયા હોવાની વાત સામે આવી હતી.

મામલાની ગંભીરતાનો અંદાજ એ પરથી પણ લગાવી શકાય કે કેટલાક દિવસો પહેલાં સેનાધ્યાક્ષ જનરલ નરાવણે સીમાની મુલાકાત લીધી હતી.

વર્તમાન તણાવ એટલે પણ વધ્યો કે મંગળવારે કોઈ દેશનું નામ લીધા વિના ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે 'સેનાને તૈયાર કરવાના નિર્દેશ આપ્યા હતા.'

આ દરમિયાન દિલ્હીમાં ત્રણેય સેનાપ્રમુખોની બેઠકો ચાલુ હતી. રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ સહિત તેમની મુલાકાત વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે પણ થઈ હતી.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પહેલી વાર ભારત-ચીન સીમાવિવાદમાં મધ્યસ્થતા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો ત્યારે મામલો આંતરરાષ્ટ્રીયસ્તરે પહોંચ્યો.

કારણ સામરિક?

2017માં ડોકલામ ક્ષેત્રમાં ભારતીય અને ચીન સૈનિકો વચ્ચે મુક્કાબાજી, હાથાપાઈ અને ખેંચતાણના વીડિયો વાઇરલ થયા હતા અને ઘણા દિવસો પછી આ વિવાદ ખતમ થયો હતો.

ભારત અને ચીન વચ્ચેનો સીમાવિવાદનો ઇતિહાસ આમ તો દશકો જૂનો છે, પરંતુ તાજેતરના વિવાદનાં મુખ્ય ત્રણ કારણ દેખાય છે.

સ્વાભાવિક રીતે જ પહેલું કારણ છે સામરિક. આ બે એવા પડોશી છે જેની સૈનિકોની સંખ્યા દુનિયામાં પહેલા અને બીજા નંબરે ગણાવાય છે અને તેમની વચ્ચે પરસ્પર વિરોધનો એક...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : એલએસીની દેખરેખ ભારત કેવી રીતે કરે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

એલઓસી ભારત અને પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરને બે ભાગમાં વિભાજિત કરતી 740 કિલોમીટર લાંબી સીમારેખા છે. એલઓસી પર યુદ્ધ થયાં છે. ફિલ્મ અને ડૉક્યુમૅન્ટરી બની છે. આ સિવાય સીમા પર સમયાંતરે ગોળીબાર થતો રહે છે, આથી એ હંમેશાં સમાચારોમાં રહે છે.

પરંતુ આ વાતો એલએસી એટલે ભારત અને ચીનને અલગ કરતી લાઇન ઑફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ પર લાગુ થતી નથી.

એલએસી, એલઓસીની તુલનામાં પાંચ ગણી મોટી સીમારેખા છે. 3488 કિલોમીટર લાંબી આ સીમારેખા ચાર રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદ્દાખથી પસાર થાય છે. તેમ છતાં તેના વિશે લોકોને બહુ જાણકારી નથી. જોકે વાસ્તવિકતા એ છે કે આ કોઈ સીમારેખા પણ નથી. હકીકતમાં આ વિસ્તારમાં ભારત અને ચીનની પોતપોતાની લાઇન ઑફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ છે.

આથી આ વિસ્તારમાં ભારત-ચીન વચ્ચે થયેલા વર્તમાન વિવાદે લોકોને ચોંકાવ્યા નથી.

એલએસી પર નાનાંમોટાં ઘર્ષણથી લઈને હિંસક ઘર્ષણ અને એટલે સુધી કે એક યુદ્ધ પણ થઈ ચૂક્યું છે.

આથી સવાલ એ છે કે ભારત એલએસીની દેખરેખ કેવી રીતે કરે છે.

કેવી રીતે થાય છે દેખરેખ?

ભારતના ગૃહમંત્રાલયે 2004થી એલએસીની દેખરેખની જવાબદારી ઇન્ડો તિબેટિયન બૉર્ડન ફોર્સ એટલે કે ભારત-તિબેટ સીમાસુરક્ષાબળ (આઈટીબીપી)ને સોંપી. આ અગાઉ આઈટીબીપીની મદદ આસામ રાઇફલ્સના જવાન પણ કરતા હતા. જોકે આઈટીબીપીની રચના ભારત-ચીનના યુદ્ધ દરમિયાન જ 24 ઑક્ટોબર, 1962માં થઈ હતી.

જયવીર ચૌધરી આઈટીબીપીના ડેપ્યુટી ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ (ડીઆઈજી) પદેથી 2010માં નિવૃત્ત થયા છે.

37 વર્ષની સેવા દરમિયાન તેઓ એ બધાં રાજ્યોમાં તહેનાત હતા, જ્યાંથી એલએસી પસાર થાય છે.

એલએસી પર ભારતની દેખરેખવ્યવસ્થા અંગે પૂછતાં જયવીર ચૌધરીએ જણાવ્યું, "આપણે આઈટીબીપી તરીકે એક સુરક્ષાબળ ઊભું તો કર્યું, પરંતુ તેની જરૂરિયાતોને યોગ્ય રીતે પૂરી કરાઈ નથી. સીમાની દેખરેખ કરનારા સુરક્ષાબળ તરીકે જે અમને મળે છે અને જેની અમને જરૂર છે, એમાં મોટું અંતર છે."

જોકે હાલના સમયમાં એલએસીના વિસ્તારમાં ભારતે પોતાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા પર ધ્યાન આપ્યું છે.

ચીન-ભારત સીમા પર ભારતીય જવાન

ભારત સરકારના ગૃહમંત્રાલયના 2018-19ના વાર્ષિક રિપોર્ટ (2019-20નો વાર્ષિક રિપોર્ટ ઉપલબ્ધ નથી) અનુસાર, ભારત-ચીનની સીમાની દેખરેખ માટે આઈટીબીપીની 32 બટાલિયન તહેનાત છે. પ્રત્યેક બટાલિયનમાં કમસે કમ એક હજાર જવાન મોજૂદ હશે.

એટલે કે પ્રત્યેક બટાલિયન પર 110 કિલોમીટરની સીમાસુરક્ષાની જવાબદારી છે. આ સીમા દુનિયાના સૌથી જોખમીભર્યા વિસ્તારમાં...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ચીન સાથેના વણસતા જતા સંબંધો ભારતના દવાઉદ્યોગને કેટલા નડશે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

દવાઓ

ભારત ફાર્માસ્યુટિકલ્સના ઉત્પાદનમાં કદ(volume)ની દૃષ્ટિએ ત્રીજા નંબરે છે પણ કિંમત(value)ની દૃષ્ટિએ 13મા નંબરે છે.

આપણે રિસર્ચ ક્ષેત્રે જોઈએ તેટલી પ્રગતિ કરી નથી.

ઍક્ટિવ મોલેક્યુલ્સના ઉત્પાદનમાં ઘણા કિસ્સાઓમાં પ્રદૂષણના ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થાય છે.

આપણે દર વર્ષે 19 અબજ ડૉલરની કિંમતના ફાર્માસ્યુટિકલ્સની નિકાસ કરીએ છીએ. જે 2020માં 20 અબજ ડૉલર સુધી પહોચશે.

આ બધા માટે સસ્તામાં સસ્તો કાચો માલ ચીન પૂરો પાડે છે. ભારતમાં વિકસેલો ફૉર્મ્યુલેશન ઉદ્યોગ અને ચીનનો API ઉદ્યોગ એકબીજાનો પૂરક છે.

આમ એક તરફ પ્રદૂષણનું જોખમ વેઠીને પણ ચીન API પૂરા પાડે છે જ્યારે ભારત એ કાચા માલનો ઉપયોગ કરી એનું ફૉર્મ્યુલેશનમાં રૂપાંતર કરવામાં માહિર છે.

ફાર્માસ્યુટિકલ ફૉર્મ્યુલેશનનું ભારત વૈશ્વિક કક્ષાની ગુણવત્તા ધરાવતું ઉત્પાદન કરી શકે છે.

અંહી એ વાતનો ખાસ ઉલ્લેખ કરવો ઘટે કે ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં ગુજરાત દેશમાં અગ્રણી છે. ગુજરાતમાં ઝાયડસ કેડિલા, ઇન્ટાસ, સન ફાર્મા, ટૉરંટ જેવી કંપનીઓ છે તો લુપિન જેવી બહુદેશીય કંપનીઓ પણ છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ મુજબ 2.64 લાખ કરોડના ભારતીય ઉદ્યોગમાં ત્રીજો હિસ્સો ગુજરાત રોકે છે અને આવનારા સમયમાં આ હિસ્સો 40-42 ટકા સુધી પહોંચવાની આશા રાખવામાં આવતી હતી.

આપણા દેશમાંથી અમેરિકા, ઉત્તર અમેરિકા, આફ્રિકા, યુરોપિયન દેશો, મધ્ય-પૂર્વના દેશો વગેરે દેશોમાં નિકાસ થાય છે.

જેમાં આફ્રિકા તેમજ અમેરિકા જેવા દેશો મુખ્ય છે.

ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસએટલે શું?

સાંકેતિક ચિત્ર

ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસએ દવાઓ બનાવવા માટેનો સૌથી અગત્યનો કાચો માલ એવું કેમિકલ કંપાઉન્ડ છે.

દવામાં રહેલ આ ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસ રોગ સામે જરૂરી અસર પેદા કરી રોગને ડામે છે. દાત: ક્રોસિન નામની જે દવા બજારમાં મળે છે તેનું ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસ પેરાસિટામોલ છે જે શરીરના દુખાવા તેમજ તાવમાં રાહત આપે છે.

તમે બજારમાંથી દવા ખરીદો છો એ બે મુખ્ય ઘટકોમાંથી બને છે. આમાં પહેલું તે કાર્યરત(ઍક્ટિવ) કેમિકલ જ્યારે  -

બીજું કેમિકલી કાર્યરત નહીં તેવું ઘટક જે ઍક્સપિયન્સના નામે ઓળખાય છે. આ ઘટક વાહક તરીકે કામ કરે છે.  જે ઍક્ટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ ઇન્ગ્રેડિયન્ટસ (API)ની અસર માનવ શરીરના તંત્રમાં ઊભી કરે છે.

HIV, કૅન્સર, આંચકી(ઍપિલેપ્સિ), મેલેરીયા તેમજ સામાન્ય રીતે વપરાતા એન્ટિબાયોટિક અને...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ચીનના કબજામાં તિબેટ ક્યારે અને કેવી રીતે આવ્યું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

અરુણાચલ પ્રદેશના તવાંગ વિસ્તાર પર ચીનની નજર હંમેશાં રહી છે.

તે તવાંગને તિબેટનો હિસ્સો માને છે અને કહે છે કે તવાંગ અને તિબેટમાં ઘણી વધુ સાંસ્કૃતિક સમાનતા છે. તવાંગ બૌદ્ધોનું અગ્રગણ્ય ધર્મસ્થળ પણ છે.

દલાઈ લામાએ જ્યારે તવાંગના મૉનેસ્ટ્રીની મુલાકાત લીધી ત્યારે પણ ચીને ઘણો વિરોધ કર્યો હતો.

ત્યાં સુધી કે આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અરુણાચલ પ્રદેશની મુલાકાતે ગયા હતા ત્યારે પણ ચીને તેમની મુલાકાત પર ઔપચારિક રીતે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

ચીન તિબેટ સાથે અરુણાચલ પ્રદેશ પર પણ દાવો કરે છે અને એને દક્ષિણ તિબેટ કહે છે.

અરુણાચલ પ્રદેશની ચીન સાથે 3488 કિલોમીટર લાંબી સરહદ લાગે છે.

તિબેટને ચીને વર્ષ 1951માં પોતાના અંકુશમાં લઈ લીધું હતું, જ્યારે વર્ષ 1938માં ખેંચાયેલી મૅકમોહન લાઇન પ્રમાણે અરુણાચલ પ્રદેશ ભારતનો હિસ્સો છે.

તિબેટનો ઇતિહાસ

શી જિનપિંગ

મુખ્યત્વે બૌદ્ધ ધર્મને માનનારા લોકોના આ સુદૂર પ્રદેશને 'વિશ્વનું છાપરું' પણ કહે છે. ચીનમાં તિબેટનો દરજ્જો એક સ્વાયત્ત ક્ષેત્ર તરીકેનો છે.

ચીનનું કહેવું છે કે આ પ્રદેશ પર સદીઓથી તેની સંપ્રભુતા રહેલી છે, જ્યારે ઘણા તિબેટિયન લોકો પોતાની વફાદારી તેમના વિસ્થાપિત આધ્યાત્મિક નેતા દલાઈ લામા પ્રત્યે રાખે છે.

દલાઈ લામાને તેમના અનુયાયીઓ એક જીવિત ઈશ્વર તરીકે જુએ છે, તો ચીન એમને એક અલગતાવાદી ખતરો માને છે.

તિબેટનો ઇતિહાસ ઘણો ઉતારચઢાવવાળો રહ્યો છે. ક્યારેક તે એક સ્વયંશાસિત પ્રદેશ તરીકે રહ્યો,  તો ક્યારેક મોંગોલિયા અને ચીનના શક્તિશાળી રાજવંશોએ એના પર રાજ કર્યું.

પરંતુ વર્ષ 1950માં ચીને આ વિસ્તાર પર પોતાનો ઝંડો લહેરાવવા માટે હજારોની સંખ્યામાં સૈનિકો મોકલી આપ્યા. તિબેટના કેટલાક વિસ્તારોને સ્વાયત્ત ક્ષેત્રમાં ફેરવી દેવાયા, તો બાકીના વિસ્તારોને તેની પાસેના ચીની પ્રાંતોમાં ભેળવી દેવાયા.

પરંતુ વર્ષ 1959માં ચીન વિરુદ્ધ થયેલા એક નિષ્ફળ વિદ્રોહ પછી ચૌદમા દલાઈ લામાને તિબેટ છોડી ભારતમાં શરણ લેવી પડી, જ્યાં તેમણે તિબેટની વિસ્થાપિત સરકારની રચના કરી.

60 અને 70ના દાયકામાં ચીનની સાંસ્કૃતિક ક્રાંતિ દરમિયાન તિબેટના મોટા ભાગના બૌદ્ધવિહારોને નષ્ટ કરી દેવાયા. માનવામાં આવે છે કે દમન અને સૈનિક શાસન દરમિયાન હજારો તિબેટિયનોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા.

ચીન-તિબેટ વિવાદ ક્યારે શરૂ થયો?

દલાઈ લામા

ચીન અને તિબેટ વચ્ચે વિવાદ તિબેટની કાયદાકીય સ્થિતિને લઈને છે. ચીન કહે છે કે તિબેટ તેરમી સદીના મધ્યથી ચીનનો...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ચીનના વૈશ્વિક વિવાદોમાં ભારત ચૂપ કેમ રહે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મોદી અને જિનપિંગ

બે દેશો વચ્ચેના ટકરાવમાં એકબીજાના વિવાદિત મુદ્દાઓનો રણનીતિની દૃષ્ટિએ ઉપયોગ કરવો એ આંતતરાષ્ટ્રીય રાજકારણનો એક ભાગ હોય છે.

ભારત પાકિસ્તાન વચ્ચે કાશ્મીર, ગિલગિટ-બાલટિસ્તાન અને બલૂચિસ્તાનને લઈને અનેક વખત આવું જોવા મળે છે.

બંને દેશો આ વિવાદિત મુદ્દા આંતતરાષ્ટ્રીય સ્તર પર ઉઠાવે છે અને તેના પર અન્ય દેશોનો ટેકો મેળવવાનો પ્રયત્ન કરે છે. આવું અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે જોવા મળ્યું છે.

પરંતુ ભારત અને ચીન વચ્ચે આવા મુદ્દાના માધ્યમથી દબાણ ઊભું કરવાનો પ્રયત્ન બહુ ઓછો જોવા મળે છે.

હૉંગકૉંગમાં વિરોધપ્રદર્શન હોય, તાઇવાન સાથે વિવાદ હોય કે તિબેટની નિર્વાસિત સરકાર હોય, આ બધા મુદ્દા ચીનના ગળામાં ફાંસ જેવા છે. એ સિવાય માનવાધિકારના ઉલ્લંઘનથી લઈને કોરોના વાઇરસની ઉત્પત્તિ માટે પણ ચીન સામે પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવ્યા છે.

પરંતુ ભારત ચીન સાથે જોડાયેલા આવા મુદ્દા પર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર મૌન કેમ સેવે છે. આ મુદ્દાઓને ભારત રણનીતિક દૃષ્ટિએ કેમ નથી ઉપયોગ કરતું?

હાલમાં જ ચીન હૉંગકૉંગમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો લાગુ કરવા જઈ રહ્યું છે જેનો અમેરિકાએ પણ વિરોધ કર્યો છે પરંતુ ભારતે આના પર પ્રતિક્રિયા નથી આપી.

1962નું યુદ્ધ હોય, ચીન અને પાકિસ્તાનના સંબંધ અથવા ડોકલામ જેવા ગતિરોધ વખતે ભારતે સમાધાન માટે વાતચીતને લઈને વેપાર પ્રતિબંધ સુધીના રસ્તા અપનાવ્યા છે પરંતુ ચીનના વિવાદિત મુદ્દા પર મૌન રાખ્યું છે. ચીનને લઈને ભારતની આ નીતિનું કારણ શું છે અને આમાં શું ફેરફાર સંભવ છે?

કોરોના વાઇરસ : ચીન પોતાની આ પ્રાચીન દવાથી દર્દીઓને સાજા કરી રહ્યું છે?

ભારતની જૂની નીતિ

હૉંગકૉંગ વિરોધપ્રદર્શન

જવાહર લાલ નેહરુ વિશ્વવિદ્યાલયના પ્રોફેસર સ્વર્ણ સિંહ કહે છે કે ભારત હંમેશા ‘એક ચીન’ને માન્યતા આપતું રહ્યું છે. આ નીતિમાં ફેરફાર ભારતની વિદેશ નીતિમાં મોટું પરિવર્તન હશે.

સ્વર્ણ સિંહ કહે છે, “ચીનમાં આંતરિક વિરોધ અને તાઇવાનને ચીનનો ભાગ કહેવાના વિવાદને કારણે ચીન હંમેશા ‘એક ચીન’ની નીતિને આગળ ધપાવે છે. ચીન હંમેશા એ વાત પર જોર આપે છે કે કોઈ પણ દેશ જે ચીન સાથે સંબંધ રાખવા માગે છે તે પહેલા એક ચીનની નીતિને માન્યતા આપે. આ શરતને ભારતે પણ માન્યતા આપી છે. ”

તાઇવાન સાથે થયેલા લાંબા વિવાદમાં ચીનને માન્યતા મેળવવામાં ઘણો સમય લાગી ગયો હતો. 20-25 વર્ષ સુધી દુનિયા તેને ચીન માનતી પણ નહોતી. પરંતુ ચીનની વધતી શક્તિ અને પ્રભાવને કારણે મોટા-મોટા દેશોએ તેને માન્યતા આપી હતી....


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ચીનની સરહદે ભારતની 'સ્પેશિયલ ફ્રન્ટિયર ફોર્સ'ની શું છે ભૂમિકા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

નીમા તેન્ઝિન

ઑફિસર નીમા  તેન્ઝિનનો તિરંગામાં લપેટાયેલો મૃતદેહ મંગળવારે સવારે લેહ શહેરથી 6 કિલોમિટર દૂર ચોગલામસાર ગામે લાવવામાં આવ્યો.

તિબેટની સ્થળાંતરિત-સંસદના સભ્ય નામડોલ લાગયારી અનુસાર અહીં તિબેટિયન-બૌદ્ધ પરંપરાઓ અનુસાર તેમના અંતિમ સંસ્કારની તૈયારી ચાલી રહી છે.

નામડોલ લાગયારી અનુસાર ક્યારેક સ્વતંત્ર દેશ પરંતુ હવે ચીનના વિસ્તાર તિબેટના નીમા  તેન્ઝિન ભારતના સ્પેશિયલ સૈન્ય દળ 'સ્પેશિયલ ફ્રન્ટિયર ફોર્સ' (એસએફએફ)ની વિકાસ રેજિમૅન્ટમાં કંપની લીડર હતા અને બે દિવસ પહેલાં ભારતીય ટુકડી અને ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી વચ્ચે પેંગોંગ લેક ક્ષેત્રમાં થયેલી અથડામણમાં તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.

શનિવારની ઘટનામાં એસએફએફના એક અન્ય સભ્ય પણ ઘાયલ થઈ ગયા હતા. ભારતીય સેનાએ આ મામલે કોઈ પણ પ્રકારની ટિપ્પણી નથી કરી.

હા, 31 ઑગસ્ટે ભારતીય સેનાએ એક નિવેદનમાં એક ઘટનાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

ભારતીય સેના અનુસાર આ ઘટનામાં ચીનની સેનાએ પૂર્વ લદાખમાં ઉશ્કેરણીજનક સૈન્ય હિલચાલ કરીને યથાસ્થિતિ બદલવાની કોશિશ કરી હતી.

ભારતીય સેનાના પ્રવક્તા કર્નલ અમન આનંદ તરફથી જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં કહેવાયું હતું કે પેંગોંગ લેકના દક્ષિણ કિનારે કરવામાં આવેલી ચાઈનીઝ સેનાની હિલચાલને ભારતીય ટુકડીઓએ શરૂ થતાં પહેલાં જ અટકાવી દીધી.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભારતની સ્થિતિને નબળી કરવા અને વાસ્તવિક સ્થિતિને બદલવાની ચીનની કોશિશને નાકામ કરવામાં આવી છે.

ચીનને 'રમકડાંની રમત'માં ભારત કેવી રીતે હરાવી શકશે?

શું છે એસએફએફ

ભારતીય સેનાના ભૂતપૂર્વ કર્નલ અને સુરક્ષાવિશેષજ્ઞ અજય શુક્લાએ પોતાના બ્લૉગમાં કંપની લીડર નીમા તેનઝિંન અને સ્પેશિયલ ફ્રન્ટિયર ફોર્સનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.

તેમણે એવું પણ કહ્યું છે કે કંપની લીડર નીમા તેનઝિંનના મૃતદેહને તેમના પરિવારને સોંપતી વખતે 'ઘટનાને ગુપ્ત રાખવાની સલાહ' આપવામાં આવી હતી.

હકીકતમાં 1962માં તૈયાર કરવામાં આવેલી સ્પેશિયલ ટુકડી એસએફએફ ભારતીય સેનાની નહીં પણ ભારતની ગુપ્તચર સંસ્થા 'રૉ' એટલે કે રિસર્ચ ઍન્ડ ઍનાલિસિસ વિંગનો હિસ્સો છે.

અંગ્રેજી સમાચાર પત્ર 'હિન્દુસ્તાન ટાઈમ્સ'માં પ્રકાશિત એક અહેવાલ અનુસાર આ યુનિટનું કામકાજ એટલું ગુપ્ત હોય છે કે કદાચ સેનાને પણ ખબર નથી હોતી કે તે શું કરી રહ્યો છે.

આ યુનિટ ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ સિક્યૉરિટીના માધ્યમથી સીધું વડા પ્રધાનને રિપોર્ટ કરે છે અને એટલા માટે એના 'શૌર્યની કથાઓ' સામાન્ય લોકો સુધી નથી પહોંચતી.

આઈબીના સંસ્થાપક...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ચીનનું આક્રમક વલણ ઘટી રહ્યું છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

એક દિવસ પછી અખબાર લખે છે – બૉલ ઇઝ ઇન ઇન્ડિયાઝ કોર્ટ હવે ભારતની ઓટમાં છે..

એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે અખબાર ચીન સરકારના વિચારને રજૂ કરે છે અને જો એ વાત સાચી હોય તો એ દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરાઈ રહ્યો છે કે ચીન શાંતિ માટે જે કરી શકતું હતું, તેણે કર્યું અને હવે આગળ શું થાય છે, તેનું પરિણામ ભારત પર આધાર રાખે છે.

જોકે, કેટલાક સમય પહેલાં સુધી આ અખબારની ભાષા આક્રમક હતી.

જેમ જૂનમાં અખબારે પોતાના એક લેખમાં લખ્યું, “ભારતે જો ચીનને ઓછું આક્યું તો તેની આકરી કિંમત ચુકવશે.”

આની સાથે સાથે ભારતીય મીડિયામાં આંતરરાષ્ટ્રીય મૅગેઝિન 'ન્યૂઝવીક'ના એ લેખની પણ ઘણી ચર્ચા છે.  જેનું મથાળું હતું - 'ચીનના સૈન્યને ભારતમાં પરાસ્ત થવું પડ્યું, હવે શું કરશે?'

આમ 'ગ્લોબલ ટાઇમ્સ' અને 'ન્યૂઝવીક'ના લેખો પરથી એવું પ્રતીત થાય છે કે ચીન પરેશાન છે, એટલા માટે તે પોતાની ભાષાને નરમ કરી રહ્યું છે અને હવે જે કરવાનું છે તે ભારતે કરવાનું છે.

પરંતુ શું એવું વિચારવું સાચું હશે?

ચીનમાં ભારતના પૂર્વ રાજદૂત નલિન સૂરી કહે છે કે એવું કહેવું કે વાત દડો ભારતની હદમાં છે, તો તે ખોટું છે કારણ કે ભારતીય વિસ્તારમાં ચીને ઘૂસણખોરી કરી છે.

વર્ષ 2003થી 2006 સુધી બેઇજિંગમાં ભારતના રાજદૂત તરીકે રહેલા સૂરી ભરોસો આપે છે કે બંને દેશો શાંતિ ઇચ્છે છે, પરંતુ સાથે જ કહે છે કે હાલની સ્થિતિ ગંભીર છે.

તેઓ કહે છે, "બંને દેશની સેના સામ-સામે ઊભી છે તો એ માની લેવું કે બધુ ઠીક થઈ ગયું છે તે ખોટું હશે. આ સમયે સ્થિતિ નાજુક છે, ગમે ત્યારે કંઈ પણ થઈ શકે છે."

આંતરરાષ્ટ્રીય કૂટનીતિના જાણકાર અને દિલ્હીમાં આવેલી જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર એસડી મુનિ કહે છે કે તેમણે ગ્લોબલ ટાઇમ્સ અથવા ચીનની વાતોથી કોઈ પરેશાની થતી નથી કારણ કે તેમની મજબૂરી છે, અને આ જ સ્થિતિ ભારતની પણ છે.

પ્રોફેસર મુનિએ કહ્યું, "તમે બંને તરફથી બે તરફની વાતો સંભળાશે, ભારતમાં સીડીએસ રાવત કહે છે કે સેના જોઈ લેશે, મોદીજી કહે છે કે જે જે ભાષામાં બોલશે તેમને તે જ ભાષામાં જવાબ આપીશું, જયશંકર કહી રહ્યા છે તમામ બાબતોનું કૂટનૈતિક પરિણામ આવશે. તો એ મજબૂરી છે બંને સરકારોની, કે અમે લડાઈ ઇચ્છતા નથી, પરંત તમે કંઈ કરશો તો અમે લડવા માટે તૈયાર છીએ, તમારી પર ભારે પડીશું."

પાંચ-બિંદુઓની સહમતિ?

ગ્લોબલ ટાઇમ્સે જે કારણે દડો ભારતની હદમાં હોવાની વાત કરી છે, તેના મૂળમાં છે ભારતના વિદેશમંત્રી એસ. જયશંકર અને ચીનના વિદેશમંત્રી વાંગ યીની...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ચીનમાં યુદ્ધકેદી તરીકે રહેનાર ભારતીય સૈનિકની કહાણી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

બીબીસીએ વર્ષ 2012માં અમરજીત બહલ સાથે આ વાતચીત કરી હતી, તે સમયે અમરજીત બહલે ભારત-ચીન યુદ્ધ વિશે જે વાતો કરી હતી તેના અંશો અહીં પ્રસ્તુત છે-

"ઊંડી વેદના, યુદ્ધકેદી થવાનું દુઃખ પણ છે, પરંતુ એ આત્મસંતોષ છે કે ચીની સૈનિકો સામે લડત આપી."

ભારત-ચીન યુદ્ધનાં 50 વર્ષ પછી પણ ચંદીગઢથી બીબીસી સાથે ટેલિફોન ઉપર વાત કરતી વખતે બ્રિગેડિયર બહલનો અવાજ સંકેત આપે છે કે તે સમયના યુવાન સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટમાં કેટલો ઉત્સાહ હશે.

વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા જ્યારે યુદ્ધમાં જવા માટેની તેમની વિનંતી સ્વીકારી લેવામાં આવી ત્યારે બહલ બહુ ખુશ થયા. બહલ આગ્રામાં 17 પૅરાશૂટ ફિલ્ડ રેજિમૅન્ટમાં કાર્યરત હતા. તેઓ 30 સપ્ટેમ્બર 1962ના રોજ આગ્રાથી નેફા માટે રવાના થયા હતા.

લાંબી અને આકરી મુસાફરી કરીને અને તેજપુર ખાતે રોકાયા પછી જ્યારે સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ જે. એસ. બહલ તંગધાર પહોંચ્યા ત્યારે તેમને ક્યાં ખબર હતી કે આવનારો સમય આટલો કપરો હશે.

તે સવારે શું થયું?

19મી ઑક્ટોબરની સવારને બહલ ક્યારેય નહીં ભૂલે. એ દિવસે ચાઇનીઝ સૈનિકોએ અચાનક ગોળીબાર શરૂ કર્યો અને બાદમાં ગોળીઓનો વરસાદ થવા લાગ્યો. ચીની વ્યૂહરચના સામે ભારત પાછળ રહી ગયું હતું.

બધા સંપર્કો કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ જે. એસ. બહલ અને તેના ચાલીસ સાથીઓએ જે બહાદુરીથી લડ્યા તેને કેટલાય વરિષ્ઠ સૈન્યઅધિકારીઓએ તેમનાં પુસ્તકોમાં સ્થાન આપ્યું છે.

સરહદ પર ભારતીય સૈનિકો માટે ડાકૉટા વિમાનથી શસ્ત્રો મોકલવામાં આવતાં હતાં. પરંતુ ગીચ જંગલોને કારણે શસ્ત્રો મેળવવાં ખૂબ મુશ્કેલ હતાં. તેમ છતાં, સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ બહલ અને તેના સાથીદારો પાસે નોંધપાત્ર સંખ્યામાં શસ્ત્રો હતા.

19 ઑક્ટોબરની સવારે ચાર વાગ્યે તોપમારો શરૂ થયો. બહલ કહે છે કે નવ વાગ્યા સુધીમાં એવું લાગ્યું કે આકાશ ફાટી પડ્યું છે.

આ તોપમારામાં બહલના બે સાથી ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. પરંતુ યુદ્ધમાં પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓ માટે તૈયાર થયેલા સૈનિકની જેમ સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ બહલે ઘાવ પર બ્રાન્ડી નાંખીને ઇજાગ્રસ્તોની સારવાર કરી હતી.

બહલ અને તેના સાથીઓ ચાઇનીઝ આક્રમણનો જવાબ તો આપી રહ્યા હતા, તેમના પર ફાયરિંગ પણ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ કોઈની સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કરવામાં સફળતા મળતી નહોતી.

યુદ્ધકેદી

અને અંતે એજ બન્યું જેનો ડર હતો. સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ બહલ અને તેમના સાથીઓની ગોળીઓ ખતમ થવા લાગી અને અનિચ્છાએ તેમને યુદ્ધકેદીઓ બનવું પડ્યું.

કોઈ પણ સૈનિકની માટે આ કમનસીબ પરિસ્થિતિ...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : જામનગર આવી રહેલાં રફાલ વિમાનો ભારતીય વાયુદળને કેટલી તાકાત આપશે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

નવાં આવેલાં વિમાન ભારતમાં સૌ પ્રથમ વખત ગુજરાત ખાતેના જામનગર ઍરબેઝ ખાતે લૅન્ડિંગ કરશે. અહીંથી તેને અંબાલા લઈ જવામાં આવશે. જ્યાં આવતા મહિને સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહની હાજરીમાં તેને 'સત્તાવાર રીતે' ભારતીય વાયુદળમાં સામેલ કરી લેવામાં આવશે એવા અહેવાલ છે.

વિમાન જામનગર પહોંચશે તે પહેલાં તથા પછી તેણે નિર્ધારિત પ્રક્રિયાને અનુસરવાની રહેશે.

વ્યૂહાત્મક સ્થળે આવેલું હોવાથી વાયુદળ માટે જામનગરનું ઍરબેઝ પશ્ચિમ ભારતમાં મહત્ત્વપૂર્ણ હવાઈમથક છે. આવી જ રીતે અંબાલા ઍરબેઝ ખાતે રફાલ વિમાનોની તહેનાતગી કરવા પાછળ પણ તેનું ભૌગોલિક સ્થાન મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ઑક્ટોબર-2019માં સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહ ફ્રાન્સ ગયા હતા ત્યારે તેમને ઔપચારિક રીતે પ્રથમ રફાલ વિમાનની ડિલિવરી આપવાનો કાર્યક્રમ યોજાયો હતો.

શું રફાલ વિમાનના સામેલ થવાથી ભારત સંભવિત મોરચે ચીન તથા પાકિસ્તાનને એકસાથે પહોંચી વળશે? એવી શું ખાસિયત છે, જે રફાલને અન્ય વિમાનોથી અલગ તથા વધુ ઘાતક બનાવે છે?

જામનગર : પહેલો પડાવ

'લાઇવ હિંદુસ્તાન'ના રિપોર્ટ મુજબ, રફાલ વિમાન ફ્રાન્સમાં દાસૉના મથક બોર્ડ્યુએક્સથી નીકળશે અને રસ્તામાં મુકામ કરતું જામનગર પહોંચશે.

સંયુક્ત આરબ અમિરાતના અબુધાબી નજીક અલ-ધાફરા ઍરબેઝ ખાતે નવાં વિમાનોનું રિફ્યુલિંગ કરવામાં આવશે, અહીં અગાઉથી જ ફ્રાન્સના રફાલ વિમાનોનો કાફલો તહેનાત છે. આ પહેલાં રસ્તામાં રિફ્યુલર દ્વારા તેમાં ઈંધણ ભરવામાં આવશે.

ઍરમાર્શલ (રિટાયર્ડ) અનીલ ચોપરાના કહેવા  પ્રમાણે, "ઍરફોર્સના પાઇલટ રફાલ વિમાનને ભારત લાવશે એટલે જામનગર ઍરબેઝ ખાતે ઊતરશે. જ્યાં કસ્ટમ તથા અન્ય બાબતોને લગતી વહીવટી ઔપચારિક્તાઓ પૂર્ણ કરવાની રહેશે. એ પછી તેમને અંબાલા લઈ જવામાં આવશે."

"ફ્રાન્સથી ભારતની યાત્રા દરમિયાન તેઓ કૉમર્શિયલ વિમાનોની જેમ લગભગ 33 હજાર ફૂટની ઊંચાઈએ ઉડશે. આ સિવાય નાગરિક ઉડ્ડયનવિમાનોને ફાળવવામાં આવેલી રેડિયો ફ્રિક્વન્સીનો ઉપયોગ કરશે."

"આ વિમાનો જે કોઈ દેશની હવાઈ સરહદમાંથી પસાર થશે, ત્યાંના ઍર ટ્રાફિક કંટ્રોલરને પોતાની ઓળખ 'ઇન્ડિયા વન' કે 'ઇન્ડિયા ટુ' તરીકે આપશે. ઉડ્ડાણના ફૉર્મેશનમાં પોતાનો જે ક્રમ હશે, તે મુજબ પોતાની ઓળખ આપશે."

સામાન્ય રીતે એક ટ્રાન્સપૉર્ટ વિમાન પણ તેની સાથે હશે, જેમાં સંભાળ રાખનાર ક્રૂ તથા અન્ય સંરજામ હશે.

વિમાનો જ્યારે ફ્રાન્સથી નીકળશે, ત્યારે તેમાં હથિયાર નહીં હોય અને તેના ફિટિંગની કામગીરી અંબાલા ખાતે કરવામાં આવશે.

1985માં દાસૉ દ્વારા...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : જ્યારે 'ટાઇગર'સેનાએ ડ્રેગનની આંખોમાં આંખ નાખી જડબાતોડ જવાબ આપ્યો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયનું કહેવું છે કે તણાવ વકરે નહીં, તે જોવાની જવાબદારી ભારતની છે. ચીને ભારતીય સૈનિકો ઉપર નિયંત્રણરેખા ઓળંગીને ચીની સેના ઉપર હુમલો કરવાનો આરોપ મૂક્યો.

તણાવને હળવો કરવા માટે ભારત અને ચીનના ઉચ્ચ સૈન્ય અધિકારીઓ વચ્ચે બેઠક ચાલુ છે.

એપ્રિલના ત્રીજા અઠવાડિયાથી બંને દેશોની સેના વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવને ખતમ કરવા માટે 'સૈન્ય' ઉપરાંત 'ડિપ્લોમૅટિક' સ્તરે પ્રયાસ ચાલુ છે.

તાજેતરનો ઘટનાક્રમ 1967માં 'નાથુ લા' ખાતેના ભારત-ચીન સંઘર્ષના 'ઍક્શન રિપ્લે' જેવો છે. 1962માં ચીન સામેના યુદ્ધમાં પરાજય બાદના ઘટનાક્રમમાં ભારતનો હાથ ઉપર રહેતાં સેનાનું મનોબળ વધ્યું હતું.

આ અથડામણમાં ભારત તરફથી 'ટાઇગર નાથુ લા'એ ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી હતી. સમગ્ર ઘટનાક્રમ ઉપર ફિલ્મનિર્માતા જે.પી. દત્તાએ 'પલટન' નામની ફિલ્મ પણ બનાવી છે.

'માત્ર 150-200 ફૂટ દૂર ચાઇનિઝ'

1965માં પાકિસ્તાન સાથેના સંઘર્ષ દરમિયાન ભારત ઉપર દબાણ વધારવા ચીને પૂર્વનો મોરચો ખોલ્યો, જેના કારણે ભારતે 'ઝેલેપ લા' ઘાટનો કબજો ગુમાવી દીધો.

ભારતના સદનસિબે વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ ત્યાંથી અમુક માઈલ જ દૂર અને મહત્ત્વપૂર્ણ એવું  'નાથુ લા' ભારત પાસે રહી ગયું. તેનાં બે વર્ષ બાદ જ સિક્કિમમાં બંને દેશના સૈનિકો વચ્ચે સશસ્ત્ર ઘર્ષણ થયું હતું.

નાથુ લા ખાતે ફરજ બજાવી ચૂકેલા મેજર જનરલ શેરુ થપિયાલે 'ઇન્ડિયા ડિફેન્સ રિવ્યૂ'ના તા. 22મી સપ્ટેમ્બરના અંકમાં લખ્યું :

"નાથુ લા ખાતે તહેનાત બંને દેશોની સેનાઓનો દિવસ કથિત સીમા ઉપર પેટ્રોલિંગથી શરૂ થતો. આ દરમિયાન બંને દેશના સૈનિકો વચ્ચે કોઈ ને કોઈ વાતે બોલાચાલી થતી."

"રાજકીય કમિસાર (એક હોદ્દો) ભાંગ્યું તૂટ્યું અંગ્રેજી બોલી શકતા હતા. તેણે પહેરેલી ટોપી ઉપર લાલ કપડું વિંટળાયેલું રહેતું."

તેઓ આગળ ઉમેરે છે, "ત્યાં નહેરુ સ્ટૉન હતો. 1958માં ત્યાંથી જ ટ્રૅકિંગ કરીને તત્કાલીન વડા પ્રધાન જવહારલાલ નહેરુએ ભૂટાનમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. થોડા દિવસ બાદ વધુ એક વખત ભારત-ચીન સૈનિકો વચ્ચે બોલાચાલી થઈ, જે ઝપાઝપીમાં પરિણામી."

"છઠ્ઠી સપ્ટેમ્બર, 1967ના દિવસે ભારતીય સૈનિકોએ ચીનના રાજકીય કમિસારને ધક્કો દઈને પછાડી દીધા, જેના કારણે તેમના ચશ્મા તૂટી ગયા."

કર્નલ (રિટાયર્ડ) બિશનસિંહે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું :

"1967માં નાથુ લા ખાતે અમે અને ચાઇનિઝ માત્ર 150-200 ફૂટના અંતરે હતા. સપ્ટેમ્બર-1967માં બંને દેશ વચ્ચે સશસ્ત્ર સંઘર્ષ થયો, તે પહેલાં અનેક વખત અમારી વચ્ચે...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ડોભાલ અને ચીની વિદેશમંત્રીની વાતથી શાંતિપ્રક્રિયા શરૂ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય તરફથી જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં કહેવાયું કે ભારત અને ચીન વચ્ચે વેસ્ટર્ન સૅક્ટરની સીમા પર હાલની ગતિવિધિઓને લઈને ડોભાલ અને વાંગ યી વચ્ચે સ્પષ્ટ અને વિસ્તારથી વાત થઈ છે.

બંને પક્ષોએ આ વાતે સહમતી દર્શાવી છે કે દ્વિપક્ષી સંબંધોને મજબૂત કરવા માટે બંને દેશોની સીમા પર શાંતિ જાળવવી પડશે અને મતભેદોને વિવાદનું રૂપ લેતાં રોકવા પડશે.

આ દિશામાં બંને પક્ષો સીમા પર તણાવ ઓછો કરવાની પ્રક્રિયા પર કામ કરી ચૂક્યા છે.

એટલે કે હવે એવી સ્થિતિ રહી નથી, જેવી રીતે બંને પક્ષના સૈનિકો સામસામે આવવાથી ઉત્પન્ન થઈ હતી. બંને પક્ષોએ તબક્કા વાર તેના પર સહમતી દર્શાવી છે.

નિવેદનમાં એ પણ કહેવાયું કે બંને વિશેષ પ્રતિનિધિઓની વાતચીતમાં બંને દેશનાં સૈન્ય અને રાજદ્વારી અધિકારીઓ વચ્ચે પણ વાતચીત ચાલુ રાખવા પર સહમતી દર્શાવી છે.

આ સિવાય ડોભાલ અને વાંગ યીની આંતરિક વાતચીતને નિયમિત કરવા પર પણ સહમતી સધાઈ છે.

તો સમાચાર એજન્સી એએફપી અનુસાર, ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઝાઓ લિજિયાને સોમવારે બેઇજિંગમાં પત્રકારોને કહ્યું, "બંને પક્ષોમાં સીમા પર તણાવ ઓછો કરવાને લઈને સકારાત્મક પ્રગતિ થઈ છે."

લિજિયાને આશા વ્યક્ત કરી છે કે ભારતીય પક્ષ ચીન સાથે મળીને એ વાતોને લાગુ કરવાની દિશામાં પગલાં ભરશે, જે વાતો પર આંતરિક સહમતી બની છે.

ગત મહિને કેટલીક સૅટેલાઇટ તસવીરો સામે આવી હતી. જેમાં ભારત અને ચીન વચ્ચે લાઇન ઑફ ઍક્ચ્યુલ કંટ્રોલમાં પૈંગોંગ તળાવ પાસે ભારતની સરહદની અંદર ચીની સૈનિકોની હાજરીનો દાવો કરાયો હતો.

ભારત-ચીન સીમાવિવાદ પર નજર રાખતા અધિકારીઓએ બીબીસીને જણાવ્યું કે સીમા પર તણાવ ઓછો કરવાની પ્રક્રિયા સોમવાર સવારથી શરૂ થઈ ગઈ છે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ કામ ત્રણ સ્થળોએ ચાલી રહ્યું છે.

આ સ્થળો છે- ગલવાન, ગોગરા અને હૉટ સ્પ્રિંગ્સ. બીબીસીને માહિતી આપનારા અધિકારીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેઓ દેપસાંગ કે પૈંગોંગ સો સરોવરની વાત નથી કરતા.

એક અધિકારી કહ્યું, "તંબુ અને અસ્થાયી માળખુ બંને તરફથી દૂર કરાઈ રહ્યું છે અને સૈનિકો પાછળ હઠી રહ્યા છે. પરંતુ તેનો મતલબ વાપસી કે પ્રકરણનો અંત નથી."

ભારતીય અધિકારીએ જણાવ્યું કે આ ગતિવિધિઓની સતત વૉચ રખાઈ રહી છે, જેના માટે સેટેલાઇટ તસવીરો અને ઊંચા પ્લૅટફૉર્મની મદદ લેવાઈ રહી છે.

ઘણા મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં જણાવવામાં આવ્યું કે ચીની સૈનિકો કેટલા પાછળ ખસ્યા છે, આ સવાલના જવાબમાં અધિકારીએ કોઈ અંતર જણાવવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

તેઓએ એટલું જ...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : નરેન્દ્ર મોદી પણ નહેરુવાળી 'ભૂલ' કરી રહ્યા છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

જૂન 1954થી જાન્યુઆરી 1957 વચ્ચે ચીનના પહેલા વડા પ્રધાન ચાઉ એન લાઇ ચાર વાર ભારત આવ્યા. ઑક્ટોબર 1954માં નહેરુ પણ ચીન ગયા.

નહેરુની ચીનની મુલાકાતને લઈને અમેરિકાના અખબાર 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'એ લખ્યું હતું 'બિનકૉમ્યુનિસ્ટ દેશના કોઈ વડા પ્રધાનની પીપલ્સ રિપબ્લિક ઑફ ચાઇના બન્યા બાદ આ પહેલી મુલાકાત છે.'

ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સે એવું પણ લખ્યું હતું કે 'ઍરપૉર્ટથી શહેર વચ્ચે લગભગ 10 કિમી સુધી નહેરુના સ્વાગતમાં ચીની લોકો તાળી વગાડતા ઊભા હતા.'

આ દરમિયાન નહેરુની મુલાકાત ન માત્ર વડા પ્રધાન સાથે થઈ, પરંતુ પીપલ્સ રિપબ્લિક ઑફ ચાઇનાના પ્રમુખ માઓ સાથે પણ થઈ.

બીજી તરફ તિબેટની હાલત સતત ખરાબ થઈ રહી હતી અને ચીનનું આક્રમણ વધતું જતું હતું.

1950માં ચીને તિબેટ પર હુમલો કરી દીધો અને તેને પોતાના નિયંત્રણમાં લઈ લીધું. તિબેટ પરના ચીની હુમલાએ આખા વિસ્તારના જિયોપૉલિટિક્સને બદલી નાખ્યું.

ચીનના હુમલા પહેલાં તિબેટની નિકટતા ચીનની તુલનામાં ભારત સાથે વધુ હતી પણ આખરે તિબેટ એક આઝાદ પ્રદેશ ન રહ્યો.

સ્વિડિશ પત્રકાર બર્ટિલ લિંટનરે પોતાના પુસ્તક 'ચાઇના ઇન્ડિયા વૉર'માં લખ્યું છે, "ત્યારે નહેરુ સરકારમાં ગૃહમંત્રી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ એ નેતાઓમાંના એક હતા જેઓ તિબેટમાં થયેલા આ બદલાવના મહત્ત્વને સમજતા હતા. તેને લઈને પટેલે નહેરુને ડિસેમ્બર 1950માં પોતાના મૃત્યુના એક મહિના પહેલાં નવેમ્બર 1950માં એક પત્ર પણ લખ્યો હતો."

'આદર્શવાદી નહેરુ'

જવાહરલાલ નહેરુ

પટેલે લખ્યું હતું, "તિબેટના ચીનમાં મિલાવવા છતાં તે આપણા દરવાજા સુધી પહોંચી ગયું છે. તેનાં પરિણામ આપણે સમજવાની જરૂર છે. આખા ઇતિહાસમાં ઉત્તર-પૂર્વ સીમાને લઈને આપણે કદાચ ક્યારેક જ પરેશાન થયા છીએ. ઉત્તરમાં હિમાલય બધા ખતરા સામે આપણા રક્ષાક્વચના રૂપમાં ઊભો છે. તિબેટ આપણું પડોશી હતું અને તેનાથી ક્યારેય કોઈ પરેશાની થઈ નથી. પહેલાં ચીની વિભાજિત હતા. તેમની પોતાની ઘરેલુ સમસ્યા હતી અને તેઓએ આપણને ક્યારેય પરેશાન નથી કર્યા, પણ હવે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે."

આ પુસ્તકમાં બર્ટિલ લિંટનરે લખ્યું છે, "આદર્શાવાદી નહેરુ નવા કૉમ્યુનિસ્ટશાસિત ચીનને સમજવામાં નિષ્ફળ રહ્યા. તેમને લાગતું રહ્યું કે બંને દેશ વચ્ચે મિત્રતા જ રસ્તો છે. નહેરુનું માનવું હતું કે ભારત અને ચીન બંને ઉત્પીડન સામે જીત મેળવીને ઊભા છે અને બંનેએ એશિયા, આફ્રિકામાં આઝાદ થયેલા નવા દેશો સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ."

ભારતીય વિસ્તારમાં પણ અતિક્રમણની શરૂઆત ચીને 1950ના દશકના મધ્યમાં કરી દીધી...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : નરેન્દ્ર મોદીએ લેહમાં ચીનનું નામ ન લીધું પણ ચીને આપ્યો આ જવાબ - Top News\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સાથે જ વડા પ્રધાનના 'વિસ્તારવાદ'ના નિવેદન સંદર્ભે પણ ચીને પ્રતિક્રિયા આપી છે.

ચીનના નવી દિલ્હી ખાતેના દૂતાવાસે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું આ નિવેદન "વધારે પડતું અને ઉપજાવી કાઢેલું" ગણાવ્યું છે.

ભારત અને ચીન વચ્ચે લદ્દાખમાં LAC પર ભારે તણાવની સ્થિતિ વચ્ચે ગઇકાલે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લેહની મુલાકાત લીધી. વડા પ્રધાને લેહમાં સૈનિકોને સંબોધી ગલવાન ઘાટીની અથડામણમાં ઘાયલ થયેલા સૈનિકોને પણ મળ્યા. સૈનિકોને સંબોધતા વડા પ્રધાને લદ્દાખમાં કહ્યું કે "વિસ્તારવાદનો કાળ હવે સમાપ્ત થઈ ચૂક્યો છે."

વડા પ્રધાનના આ નિવેદન પર નવી દિલ્હી ખાતેના ચીનના દૂતાવાસે પ્રતિક્રિયા આપી.

દૂતાવાસના પ્રવક્તા જી રોંગે ટ્વીટ કરી લખ્યું , "ચીને તેના 14માંથી 12 પાડોશી દેશો સાથે શાંતિપૂર્ણ વાતચીત દ્વારા સરહદ રેખાંકિત કરી છે અને તેને મિત્રતાના સંબંધોમાં ફેરવી છે. ચીનને વિસ્તારવાદી તરીકે જોવું તથ્યવિહિન છે."

તો બીજી તરફ બિજિંગથી પણ પ્રતિક્રિયા આવી. બીજિંગમાં ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઝાઓ લિજિયાને કહ્યું, "બંને બાજુઓ તરફથી કોઈ એવા પગલાં ન લેવાવા જોઈએ જે સીમા પર સ્થિતિને વધુ ગૂંચવે."

અમદાવાદની ઝાયડસ કેડિલા પણ કરશે કોરોના વૅક્સિનનું ટેસ્ટિંગ

ભારત બાયોટેક બાદ હવે અમદાવાદસ્થિત દવા ઉત્પાદક કંપની ઝાયડસ કેડિલાને પણ કોરોના વાઇરસની રસીના પહેલા અને બીજાતબક્કાના માનવપરીક્ષણની મંજૂરી મળી ગઈ છે.

આ સાથે અમદાવાદની દવા ઉત્પાદક કંપની ઝાયડસ કેડિલા દેશમાં કોરોના વાઇરસની સંભવિત રસીના માનવપરીક્ષણની મંજૂરી મેળવનાર બીજી કંપની બની છે.

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ પ્રમાણે ઝાયડસ કેડિલા કંપનીએ કહ્યું કે તેમણે ડ્રગ કંટ્રોલર જનરલ ઑફ ઇન્ડિયા(DCGI) તરફથી તેમને કોરોના વાઇરસ રસીના માનવપરીક્ષણની મંજૂરી મળી છે.

કંપનીએ કહ્યું પ્રથમ અને બીજા તબક્કાના પરીક્ષણને પૂર્ણ થતાં લગભગ ત્રણ મહિના જેવો સમય લાગશે. ઝાયડસ આ જ મહિને દેશમાં અલગ અલગ જગ્યાએ 1000 લોકો પર રસીનું પરીક્ષણ શરૂ કરશે.

અહેવાલ પ્રમાણે કંપનીએ પશુઓ પર રસીના ક્લિનિકલ ટ્રાયલનો ડેટા DCGIને મોકલ્યો હતો જેમાં રસી 'સુરક્ષા અને રોગપ્રતિકારકશક્તિ વિકસિત કરવાની ક્ષમતા' સંદર્ભે સફળ જણાઈ હતી.

NHAIનો ચોરેલો ડેટા હૅકર્સે ઑનલાઇન મૂક્યો

સાયબર સિક્યૉરિટી નિષ્ણાતોએ કહ્યું કે સાયબર ગુનાખોરોએ NHAIના નાણાકીય અહેવાલો, કૉન્ટ્રૅક્ટ દસ્તાવેજો અને નેશનલ હાઇવે ઑથોરિટી ઑફ ઇન્ડિયા(NHAI)નાં કર્મચારીઓની માહિતી ઑનલાઇન પોસ્ટ કરી છે.

હિન્દુસ્તાન...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : પીએમ મોદીના 'જિનપિંગપ્રેમ'થી શું હાંસલ થયું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ દરમિયાન કેરળના પ્રખ્યાત હાથીઓનું પ્રદર્શન પણ કરાયું હતું. બંને દેશો વચ્ચે સામરિક અને વ્યાપારિક મુદ્દાઓને લઈને ચર્ચાઓ પણ થઈ હતી.

આ યાત્રા દરમિયાન ચીનની સરકારી ન્યૂઝ એજન્સી 'શિન્હુઆ'એ શી જિનપિંગનું નિવેદન પ્રકાશિત કર્યું. જેમાં તેમણે કહ્યું હતું, "ડ્રૅગન અને હાથીએ સાથે મળીને જ નૃત્ય કરવું જોઈએ. આ બંને દેશો માટે ખરો વિકલ્પ છે."

તેમણે પોતાના મતભેદોનું પણ યોગ્ય રીતે સમાધાન કરવું જોઈએ એવી વકીલાત પણ કરી હતી. પરંતુ આ મતભેદ શું છે અને કયા મુદ્દા પર છે તેની ચર્ચા ન ભારતે કરી કે ન ચીને.

છ વર્ષમાં 18 મુલાકાત

ચીને એ પણ સ્પષ્ટ ન કર્યું કે 'યોગ્ય રીત' શું હોઈ શકે છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ છ વર્ષમાં આ 18મી મુલાકાત હતી.

બંને નેતાઓ વચ્ચે પહેલી મુલાકાત વર્ષ 2014ના જુલાઈ મહિનામાં થઈ હતી જ્યારે ભારતીય જનતા પાર્ટીએ ભારે બહુમતથી લોકસભા ચૂંટણી જીતી અને તત્કાલીન ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદી ભારતના વડા પ્રધાન બન્યા હતા.

ભારતીય જનતા પાર્ટીના ચૂંટણીપ્રચારનો મુખ્ય ચહેરો પણ નરેન્દ્ર મોદી જ હતા જેમણે પોતાના ચૂંટણીપ્રચારમાં ચીનની ઘુસણખોરી અને પાકિસ્તાન તરફથી યુદ્ધવિરામના ઉલ્લંઘનને મુદ્દા બનાવ્યા હતા.

પરંતુ ચૂંટણી જીત્યા પછી બંને નેતાઓની સૌ પ્રથમ મુલાકાત બ્રાઝિલમાં 'બ્રિક્સ' સંમેલનમાં થઈ હતી.

'બ્રિક્સ પાંચ' દેશો સમૂહ છે જેમાં બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા સામેલ છે.

સંજોગવશાત્ આ મુલાકાત પણ એવા સમયમાં થઈ જ્યારે 2013ના એપ્રિલ મહિનામાં ચીની અને ભારતીય સેના પૂર્વ લદ્દાખના દેપસાંગ તરાઈમાં એકબીજા સામે આવી ગઈ હતી અને ત્રણ અઠવાડિયા સુધી આવું ચાલ્યું હતું.

ભારતનો આરોપ હતો કે ચીની સેનાએ ભારતના આ ભાગ પર દાવો કરવા માટે તંબૂ તાણ્યા હતા

પ્રથમ વખત કોઈ રાષ્ટ્રાધ્યક્ષનું દિલ્હીની બહાર સ્વાગત થયું

વર્ષ 2014ના જુલાઈમાં 'બ્રિક્સ સમ્મેલન' દરમિયાન બંને નેતાઓ વચ્ચે થયેલી વાતચીત બાદ એટલે કે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં જ ચીની સેનાએ એક વખત ફરીથી 'એલએસી'ના ચુમાર સેક્ટરમાં ઘૂસણખોરી કરી હતી.

2014 સપ્ટેમ્બરમાં જ શી જિનપિંગ ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. પ્રથમ વખત ભારતના કોઈ વડા પ્રધાને કોઈ દેશના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષનું સ્વાગત દિલ્હી સિવાય કોઈ અન્ય રાજ્યમાં કર્યું હતું.

શી જિનપિંગે અમદાવાદમાં વડા પ્રધાન સાથે થયેલી બેઠકમાં જાહેરાત કરી હતી કે ચીન ભારતમાં આવનારાં પાંચ વર્ષ સુધી વ્યાપાર અને બીજાં ક્ષેત્રોને...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : બન્ને દેશના સૈનિકો વચ્ચે ફરી 'સામાન્ય' ઘર્ષણ, કોણે શું કહ્યું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સેનાએ આ સમગ્ર મામલામાં નિવેદન જાહેર કરીને કહ્યું છે કે "ઉત્તર સિક્કિમના નાકુલામાં 20 જાન્યુઆરીએ ભારતીય સેના અને પીપલ્સ લિબરેશન આર્મી વચ્ચે સામાન્ય ઘર્ષણ થયું અને મામલો સ્થાનિક કમાન્ડરોના નિયમ પ્રમાણે ઉકેલી દેવાયો છે."

ભારત સરકારે મીડિયાને કહ્યું છે કે આ સંદર્ભમાં તથ્યોને તોડીમરોડીને રજૂ ન કરે.

આ પહેલાં સમાચાર એજન્સી એએફપીએ ભારતીય મીડિયામાં છપાયેલા રિપોર્ટના હવાલાથી કહ્યું છે કે બંને પક્ષોના સૈનિક ઘાયલ થયા છે.

કથિત રીતે આ ઘટના ત્રણ દિવસ પહેલાંની છે, જ્યારે ઉત્તર સિક્કિમની નાકુલા સીમા પર કેટલાક ચીની સૈનિક સરહદ ઓળંગીને ભારત તરફ આવી ગયા હતા, જેના પગલે આ વિવાદ સર્જાયો હતો.

સિક્કિમમાં ભારત અને ચીન વચ્ચે થયેલા ઘર્ષણથી રાજકરણ ગરમાયું

સિક્કિમમાં ભારત-ચીનના સેનિકો વચ્ચે ઘર્ષણ થતાં રાહુલ ગાંધીએ સરકાર પર પ્રહાર કર્યો છે.

ટ્વિટ કરીને તેમણે જણાવ્યું કે, "ચીન ભારતીય વિસ્તારમાં પોતાનો કબજો વધારી રહ્યું છે. મિસ્ટર 56એ મહિના સુધી ચીન શબ્દ કહ્યો નથી. તેઓ ચીન શબ્દ બોલવાની શરૂઆત કરી શકે છે."

કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ પણ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર પર હુમલો કર્યો છે.

ટ્વિટમાં પાર્ટીએ કહ્યું કે, "માદી સરકાર દ્વારા કડક જવાબ ન આપવાના કારણે ચીનીઓની હિંમત દિવસે-દિવસે વધી રહી છે."

રાજ્યસભાનાં સાસંદ અને શિવ સેનાના નેતા પ્રિયંકા ચતુર્વેદીએ પણ સિક્કિમની ઘટના પર મોદી સરકાર પર કટાક્ષ કર્યો છે.

ટ્વિટમાં તેઓ ગલવાન વખતે સરકારે આપેલા નિવેદનને ટાંકીને કહે છે, ભારતની માગણી છે કે ચીન સંપૂર્ણ રીતે પાછું જાય. વાર્તા અટકી ગઈ છે. "પરતું, ત્યાં આપણી સરહદમાં કોઈએ પ્રવેશ કર્યો નથી અને ન તો કોઈ ત્યાં ઘૂસી આવ્યા છે. ન આપણી કોઈ પૉસ્ટ તેમના કબજામાં છે."

એઆઈએમઆઈએમના પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ પણ આ મામલે પ્રતિક્રિયા આપી છે. તેમણે પત્રકાર સુશાંત સિંહના ટ્વિટને રીટ્વિટ કર્યો છે.

ટ્વિટમાં સુશાંત સિંહ કહે છે, ડેમચોક, નાકુલા, અરુણાચલ અને લદ્દાખના બીજા વિસ્તારો. આ એકદમ ઠંડીમાં થઈ રહ્યું છે જ્યારે આપણા સેનિકો સરહદ પર તહેનાત છે. જ્યારે મેં આ વિશે શુક્રવારે @TheIndiaCable માં લખ્યો છે, શાંતિ અને સ્પીન એ જવાબ નથી.

આ પહેલાં સમાચાર એજન્સી એએફપીએ ભારતીય મીડિયામાં છપાયેલા રિપોર્ટના હવાલાથી કહ્યું છે કે બંને પક્ષોના સૈનિક ઘાયલ થયા છે. આ ઘટના ત્રણ દિવસ પહેલાંની છે, જ્યારે ઉત્તર સિક્કિમની નાકુલા સીમા પર કેટલાક ચીની સૈનિક સરહદ ઓળંગીને ભારત તરફ આવી ગયા હતા, જેના પગલે આ...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ભારત ચીનના ચક્રવ્યૂહમાં ફસાઈ ગયું છે કે બહાર નીકળી રહ્યું છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ચાઇનિઝ સૈનિક

ચીન અને ભારત વચ્ચે આ તણાવની અનેક રૂપોમાં વ્યાખ્યા કરવામાં આવી છે. કેટલાક વિશ્લેષકો માને છે કે આના મૂળિયા દુનિયામાં ચીનની (પોતાનું રોકાણ વધારવાની) મહત્ત્વકાંક્ષી પરિયોજના વન 'બેલ્ટ ઍન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ' એટલે બી.આર.આઈ.માં છે.

આ યોજના હેઠળ ચીન એશિયા અને યુરોપમાં સડક અને બંદરનો એક જાળ પાથરવા માગે છે, જેનાથી ચીનના સામાનની બજાર સુધીની પહોંચનો રસ્તો સહેલો થઈ શકે.

દુનિયાના અનેક દેશો આ પ્રૉજેક્ટમાં ચીનની સાથે ઊભા છે, પરંતુ ભારત શરુઆતથી જ આનો વિરોધ કરતું રહ્યું છે. ચીને ભારતને આમાં સામેલ કરવાના કૂટનીતિક પ્રયત્ન કર્યા, જે નિષ્ફળ રહ્યા છે.

અમેરિકાની ડેલવેયર યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર મુક્તદર ખાન માને છે કે ભારત અને ચીન વચ્ચે હાલના વિવાદનું એક કારણ ચીનની આ મહત્ત્વાકાંક્ષી પરિયોજના પણ છે.

તેઓ કહે છે, "શક્ય છે કે ભારત અને ચીન વચ્ચે જે ગલવાન ખીણમાં તણાવ ચાલી રહ્યો છે. તેની પાછળ એક કારણ, ચીનનું ગ્લોબલ વન બેલ્ટ વન રોડ ઇનિશિયેટિવ પણ હોઈ શકે છે."

મુક્તદાર ખાન કહે છે, "ભારતે લદ્દાખમાં ચીનને પડકાર્યું છે. ભારત જે રોડનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે, જે સીધો લાઇન ઑફ એક્ચુઅલ કંટ્રોલ (LAC) પર ચીનની સીમા સુધી પહોંચે છે. ભારતની આ સ્ટ્રેટેજિક સડક ચીનના વિસ્તારવાદી ઍજન્ડા સામે પડકારરૂપ છે. ચીન સમજે છે કે ભારતે આ સડક તેના વન બેલ્ટ વન રોડ ઇનિશિયેટિવને પડકારવા માટે બનાવી છે."

 ચીન સામે પડકાર

દિલ્હીની જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર સ્વર્ણ સિંહ કહે છે કે ચીન કોઈ પણ કિંમત પર પોતાના રોકાણને સુરક્ષિત રાખવા માગે છે, પરંતુ ભારત ચીનના બેલ્ટ ઍન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ (બીઆરઆઈ) સામે પડકારની જેમ ઊભું છે.

પ્રોફેસર સ્વર્ણ સિંહ કહે છે, "ચીનમાં છેલ્લા 40 વર્ષમાં જે આર્થિક ઉદય થયો છે, તેનું કારણ તેનો આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર જ છે અને હવે ચીન દુનિયાનું સૌથી મોટા વેપારી હોવાની સાથેસાથે સૌથી મોટું રોકાણ કરનાર દેશ પણ બનવા માગે છે. એટલે ચીને એક મહત્ત્વકાંક્ષી યોજના બેલ્ટ ઍન્ડ રોડ ઇનિશિયેટિવ દુનિયા સામે મૂકી છે."

પ્રો. સિંહ ઉમેરે છે, "આનો હેતુ દુનિયામાં રોકાણ કરવાનો અને મોટી-મોટી પરિયોજનાઓ લાવવાનો છે. ચીનની કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીએ સત્તામાં રહેવા માટે ચાર દાયકામાં આર્થિક વિકાસ પર ભાર મૂક્યો છે. આર્થિક વિકાસ દર ઝડપી રાખીને કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી સત્તામાં રહી શકે છે. એવામાં જો આ પરિયોજનાની સામે કોઈ ખતરો પેદા થશે તો ચીન તેને ગંભીરતાથી લેશે."

પ્રોફેસર મુક્તદર ખાન...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ભારત સરકારે સૈન્યને ખુલ્લી છૂટ આપી? - TOP NEWS\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અખબારે સૂત્રોને ટાંકતાં કહ્યું છે કે રાજનાથ સિંહે રવિવારે ભારત-ચીન તણાવની પરિસ્થિતિની સમીક્ષા માટે થયેલી બેઠકમાં સેનાધિકારીઓને કહ્યું કે જો ચીન તરફથી વધારે તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિ ઉત્પન્ન થાય તો સરકાર સેનાને જવાબ આપવાની સ્વતંત્રતા આપે છે.

એ સિવાય બેઠકમાં એલએસી પર હથિયાર વાપરવાના અત્યાર સુધીના પ્રોટોકૉલ પર પણ ચર્ચા થઈ તથા કહેવામાં આવ્યું કે "ભારત તણાવ નથી ઇચ્છતું પરંતુ ચીન તરફથી કોઈ કાર્યવાહી થશે તો ભારતીય સેનાને પણ જવાબ આપવાની છૂટ છે. "

બીજી તરફ રાજનાથ સિંહને સેનાની તૈયારીઓ વિશે જણાવવામાં આવ્યું.

અખબાર લખે છે કે પૂર્વ લદ્દાખના આ વિસ્તારમાં એ માળખાકીય કાર્યો ચાલુ રહેશે, જેનો ચીન વિરોધ કરે છે.

PM નરેન્દ્ર મોદીના નિવેદન અને સેટેલાઇટ તસવીરો પર ઉઠ્યાં સવાલો

અમદાવાદની હૉસ્પિટલને બેદરકારી બદલ નોટિસ

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ મુજબ અમદાવાદની રાજસ્થાન હૉસ્પિટલને અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન દ્વારા નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે.

આ અહેવાલ મુજબ કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના એક દરદીના મૃત્યુને કારણે હૉસ્પિટલને આ નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે.

આ દરદીને વૅન્ટિલેટરની જરૂર હતી પરંતુ હૉસ્પિટલે કથિત રૂપે દરદીને દાખલ કરવામાં વધારે સમય લગાવ્યો અને દરદીનું મૃત્યુ થઈ ગયું.

અમદાવાદમાં હૉસ્પિટલને અત્યાર સુધી આ પ્રકારની ત્રીજી નોટિસ આપવામાં આવી છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની નોટિસ પ્રમાણે કોવિડ-19ના દરદીની સારવારમાં બેદરકારીને કારણે તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.

દરદીને વૅન્ટિલેટરની જરૂર હતી એટલે તેમને લાઇફકૅર હૉસ્પિટલમાંથી રાજસ્થાન હૉસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યા હતા.

ડેપ્યુટી હેલ્થ ઑફિસરે વૅન્ટિલેટર ઉપલબ્ધ હોવાની પુષ્ટિ પહેલાં જ કરી હતી પરંતુ જ્યારે દરદીને રાજસ્થાન હૉસ્પિટલના કોરોના ગેટ પર લઈ જવામાં આવ્યા ત્યારે 20 મિનિટ સુધી ગેટ ખોલવામાં ન આવ્યો.

અખબારના જણાવ્યા અનુસાર આ બાબતે બોલાચાલી થયા બાદ ગેટ ખોલવામાં આવ્યો અને દરદીને દાખલ કરવામાં બીજી દસ-પંદર મિનિટ જતી રહી.

ભારતીય કંપની બનાવશે કોરોનાની દવા

ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ મુજબ ભારતની પ્રમુખ ફાર્મા કંપની સિપલાએ કોરોના વાઇરસના સંક્રમણની સારવાર માટે સિપરેમી નામથી રૅમડેસિવિર દવાનું જેનેરિક વર્ઝન લૉન્ચ કર્યુ છે.

અમેરિકાના ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ્સ ઍડમિનિસ્ટ્રેશને કોવિડ-19 સંક્રમણની સારવારમાં રૅમડેસિવિરને મંજૂરી આપી છે.

ગિલિયડ સાઇન્સ ઇન્ક.ને યુએસએફડીએ તરફથી કોવિડ19 દરદીની...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : ભારતીય સેના પર ચીની જવાનોએ આ હથિયારથી હુમલો કર્યો હતો?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

જેના વિશે કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ગલવાન ખીણમાં એલએસી પર બંને સેના વચ્ચે થયેલા ઘર્ષણમાં ચીની સેનાએ આ હથિયારનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

આ હથિયાર લોખંડના સળિયા છે જેના પર ખીલા લગાડેલા છે.

ભારત-ચીન સીમા પર સેનાના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ પણ બીબીસીને આ તસવીર મોકલી છે.

તેમણે કહ્યું છે કે આ હથિયારથી જ ચીની સૈનિકોએ ભારતીય સૈનિકો પર હુમલો કર્યો હતો.

સુરક્ષાનિષ્ણાત અજય શુક્લાએ સૌથી પહેલાં આ તસવીર ટ્વીટ કરી હતી અને લખ્યું હતું કે આવા હથિયારોનો ઉપયોગ કરવો ક્રૂરતા છે.

ભારત અને ચીન વચ્ચે એક સમજૂતી થઈ હતી જે મુજબ વિવાદિત વિસ્તારમાં કોઈ પણ પ્રકારનાં હથિયારો લઈ જવા પર મનાઈ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : મનમોહન સિંહે નરેન્દ્ર મોદીને શી સલાહ આપી?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સિંહે ગલવાન ખીણમાં ભારત-ચીનનાં સૈન્ય વચ્ચે થયેલા હિંસક ઘર્ષણ અંગે નિવેદન આપતાં લખ્યું, "અમે સરકારને સાવચેત કરીશું કે ભ્રામક પ્રચાર ક્યારેય કૂટનીતિ અને મજબૂત નેતૃત્વનો વિકલ્પ ન બની શકે. ખોટના આડંબરથી સચ્ચાઈને દવાબી શકાય નહી."

પૂર્વ વડા પ્રધાને એવું પણ કહ્યું કે વર્તમાન સરકાર દ્વારા લેવાયેલા નિર્ણય અને ભરાયેલાં પગલાં નક્કી કરશે કે ભવિષ્ય તેનું આકલન કઈ રીતે કરશે.

સિંહે મોદીને સલાહ આપતાં કહ્યું, "વડા પ્રધાને પોતાના શબ્દો અને જાહેરાતો થકી દેશની સુરક્ષા અને સામરિક તેમજ ભૂભાગીય હિતો પર પડનારા પ્રભાવ પ્રત્યે હંમેશાં અત્યંત સાવધાન રહેવું જોઈએ."

ડૉ. સિંહે પોતાના નિવેદમાં 15-16 જૂને માર્યા ગયેલા 20 ભારતીય જવાનોને શ્રદ્ધાંજલિ આપતાં કહ્યું કે આ સૈનિકોએ અંતિમ સમય સુધી માતૃભૂમિનું રક્ષણ કર્યું. એમનું બલિદાન વ્યર્થ ન જવું જોઈએ.

કૉંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ ડૉ. સિંહના આ નિવેદનને જાહેર કરતાં ટ્વીટ કર્યું. તેમણે એવો આશાવાદ પણ વ્યક્ત કર્યો કે વર્તમાન વડા પ્રધાન પૂર્વ વડા પ્રધાનના સૂચન પર ધ્યાન આપશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : રશિયા કોને સાથ આપશે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

કોવિડ-19ની મહામારીને કારણે ચાર મહિના સુધી મુસાફરી પર લાગેલા પ્રતિબંધ પછી કોઈ અગ્રણી કેન્દ્રીય મંત્રીની પહેલી વિદેશયાત્રા છે.

રાજનાથ સિંહની રશિયાયાત્રા એવા સમયે થઈ રહી છે કે જ્યારે લદ્દાખમાં ચીન અને ભારત વચ્ચે તણાવ છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

સોમવારે મૉસ્કો રવાના થતાં પહેલાં રાજનાથ સિંહે એક ટ્વીટ કર્યું હતું. જેમાં તેમણે લખ્યું કે 'ત્રણ દિવસની યાત્રા પર મૉસ્કો રવાના થઈ રહ્યો છું. આ યાત્રા ભારત-રશિયા રક્ષા અને કૂટનૈતિક ભાગીદારીને મજબૂત કરવા માટે વાતચીતનો અવસર બનશે.'

ભારતીય રક્ષા મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ચીન સાથે સરહદ પર તણાવ હોવા છતાં રાજનાથ સિંહે રશિયાની યાત્રા સ્થગિત નથી કરી, કારણ કે રશિયા સાથે ભારતના દાયકાઓ જૂના સંબંધો છે અને તેઓ રશિયાના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે બંને દેશો વચ્ચે સૈન્ય સહયોગ વધારવા મુદ્દે અનેક બેઠક કરવાના છે.

ભારતીય મીડિયામાં રક્ષામંત્રીની આ મુલાકાતને ભારતની સૈન્ય ક્ષમતા વધારવાના એક પ્રયાસરૂપે જોવાઈ રહી છે.

અનેક સમાચારપત્રોએ લખ્યું છે કે લદ્દાખ એલ.એ.સી. (લાઇન ઑફ ઍક્ચ્યૂઅલ કંટ્રોલ) પર ચીન સાથે ચાલી રહેલા ઘર્ષણ દરમિયાન ભારતના સંરક્ષણપ્રધાન પોતાના હથિયારોને પૂરી રીતે કારગત બનાવવા અને મારકક્ષમતાને વધારવા માટે રશિયા ગયા છે, જેથી ચીનને અંકુશમાં રાખી શકાય. ને

જોકે વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ભારત સરકાર મોડી જાગી છે અને કોવિડ-19ની મહામારીને કારણે હવે રશિયા પાસેથી ભારતને મળનારા હથિયારો અને ડિફેન્સ સિસ્ટમની ડીલિવરીમાં વધુ સમય લાગશે, પરંતુ તેની જલદીમાં જલદી ડિલિવરી માટે રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ રશિયા પર દબાણ જરૂર કરશે.

રશિયા સાથેના રક્ષાસોદામાં મોડું

મૉસ્કોસ્થિત વરિષ્ઠ પત્રકાર વિનય શુક્લાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "ભારત ઘણા લાંબા સમયથી અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ રક્ષા સોદાને ટાળતું આવ્યું છે. ક્યારેક કહેવાય છે કે નાણાં નથી. ક્યારેક કોઈ અન્ય કારણ જણાવાય છે. જેમ કે મલ્ટિ યુટિલિટી હેલિકૉપ્ટરના મામલામાં થયું."

"રશિયાએ કહ્યું હતું કે 60 હેલિકૉપ્ટર તૈયાર લઈ લો અને 140 હેલિકૉપ્ટર અમે ભારતમાં બનાવી આપીશું, પરંતુ ભારતીય બ્યૂરોક્રૅટ્સ સોદાબાજીમાં લાગી ગયા. કહેવા લાગ્યા કે તૈયાર હેલિકૉપ્ટર 40 જ લઇશું. પછી કિંમત મુદ્દે ચર્ચા ચાલતી રહી અને 2014થી અત્યાર સુધી આ વિશે નિર્ણય નથી લઈ શકાયો."

વિનય શુક્લના મતે, "જો ભારત પાસે આ (ઍમ્બ્યુલન્સ) હેલિકૉપ્ટર હોત, તો જે સૈનિક ગલવાન ઘાટીમાં મેડિકલ મદદ ન મળી...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : લદ્દાખમાં સરહદ નજીક રહેતા લોકો ભયમાં કેમ? ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

તેમને ડર હતો કે જો બંને પક્ષ વચ્ચે તણાવ વધશે તો તેમનું બધું ખતમ થઈ જશે, કેમ કે તેમની જમીન (ગોચર) ચીનના વિસ્તારમાં ચાલી જશે.

કથિત રીતે પાંચ મે બાદ લદ્દાખના ઘણા વિસ્તારોમાં ભારત અને ચીની સુરક્ષાદળો સામસામે છે.

પૂર્વ લદ્દાખમાં એક મહિનાથી ચાલતાં આ તણાવને ખતમ કરવા માટે શનિવારે બંને પક્ષો વચ્ચે ઉચ્ચ સૈન્યસ્તરે વાચચીત થઈ.

રવિવારે ભારતના રક્ષા મંત્રાલયે નિવેદન જાહેર કર્યું કે બંને પક્ષના કમાન્ડર શાંતિપૂર્ણ રીતે પૂર્વ લદ્દાખના વર્તમાન સીમાવિવાદને દ્વિપક્ષીય કરારને આધારે ઉકેલવા માટે તૈયાર છે.

વાસ્તવિક નિયંત્રણરેખા

ભારતના રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહે એક ટીવી ચેનલને હાલમાં આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું કે ક્ષેત્રમાં ચીની સૈનિકોએ મોટાં નિર્માણ કર્યાં છે અને ભારતે પૂરતાં પગલાં ભર્યાં છે.

આ પહેલાં બંને સેનાઓના જવાનો વચ્ચે વાસ્તવિક નિયંત્રણરેખા (એલએસી) પર ઘર્ષણના સમાચાર આવ્યા હતા.

ભારત અને ચીન વચ્ચે પૈંગૉન્ગ સરોવર અને ગલવાન નદી વિસ્તારમાં સીમા પર કોઈ રેખા નથી. અત્યંત ઠંડા વિસ્તારમાં આ સરોવર લદ્દાખ ક્ષેત્રમાં 4,350 મીટરની ઊંચાઈ પર છે.

સમાચાર એજન્સીઓ અનુસાર, આ ક્ષેત્રમાં બંને દેશના જવાનોએ તંબુ તાણ્યા છે અને બંને એકબીજા પર ક્ષેત્રમાં ઘૂસણખોરીનો આરોપ લગાવે છે.

સ્થાનિક લોકો માટે આ બધાનો અર્થ શું?

કોરોના વાઇરસ : કાશ્મીરમાં ફળો-ફૂલોના વેપાર પર લૉકડાઉનની શું અસર થઈ?

ભારત અને ચીન વચ્ચે બહુ લાંબી સીમા જોડાયેલી છે અને બંને પક્ષો સીમાનાં ઘણાં ક્ષેત્રો પર પોતપોતાનો દાવો કરતા રહ્યા છે.

ભારતના રક્ષામંત્રીએ તાજેતરમાં આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું કે બંને દેશોની સીમાને લઈને અલગઅલગ ધારણા છે અને ભારત-ચીન સામસામે આવતા રહ્યા છે, પરંતુ તેનો શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવી દીધો છે.

વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (એલએસી)નું ખરાબ સીમાંકન લદ્દાખમાં બંને દેશોને અલગ કરે છે. બંને દેશની સીમાઓ વચ્ચે નદીઓ, સરોવરો અને બર્ફીલા પહાડો છે, જે બંને જવાનોને અલગ કરે છે, પરંતુ તેઓ ઘર્ષણ માટે નજીક પણ આવી શકે છે.

વિભિન્ન સૂત્રો અનુસાર, બંને દેશો વચ્ચે વર્તમાન સમયમાં પૂર્વ લદ્દાખના ગલવાન ઘાટી અને પૈંગૉન્ગ સરોવરમાં ઘર્ષણ થયું છે, જેનાથી સ્થાનિક લોકોને ભવિષ્યને લઈને ચિંતામાં નાખી દીધા છે.

'લદ્દાખ સ્વાયત્ત પહાડી વિકાસ પરિષદ'ના કાઉન્સિલર અને શિક્ષણના એક્ઝિક્યુટિવ કાઉન્સિલર કોંચોક સ્ટેન્જિન કહે છે, "હું ગામડાંઓને લઈને ચિંતિત છું, કેમ કે અમારાં કેટલાંક ગામો એ જગ્યાથી બે-ત્રણ...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : સાત દેશો સાથે જોડાયેલી ભારતની સરહદોની આ છે ખાસિયતો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારતની ચીન સાથે 3,488 કિલોમીટર લાંબી સીમા જોડાયેલી છે

લિપુલેખ અને કાલાપાનીનો નેપાળ સાથેનો વિવાદ શમ્યો નહોતો ને ચીનસીમા પર બંને દેશના સૈનિકો વચ્ચે હિંસક ઘર્ષણ થયું.

જે જગ્યાએ આ ઘર્ષણ થયું તેને ભારત અને ચીન વચ્ચેની વાસ્તવિક નિયંત્રણરેખાના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે.

તો ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય સીમા, નિયંત્રણરેખા અને વાસ્તવિક નિયંત્રણરેખા- આ ત્રણેય આખરે શું છે?

ભારતની સીમા

ભારતની ભૂમિ સીમા કુલ સાત દેશો સાથે જોડાયેલી છે

ભારતની ભૂમિસીમા (જમીનસરહદ)ની કુલ લંબાઈ 15,106.7 કિલોમીટર છે જે કુલ સાત દેશો સાથે જોડાયેલી છે. આ સિવાય 7516.6 કિલોમીટર લાંબી સમૃદ્રી સીમા છે.

ભારત સરકાર અનુસાર આ દેશ છે- બાંગ્લાદેશ (4,096.7 કિમી), ચીન (3,488 કિમી), પાકિસ્તાન (3,323 કિમી), નેપાળ (1,751 કિમી), મ્યાનમાર (1,643 કિમી), ભૂતાન (699 કિમી) અને અફઘાનિસ્તાન (106 કિમી).

ભારત-ચીન વાસ્તવિક નિયંત્રણરેખા

સૌથી પહેલાં તો એ જાણી લો કે ભારતની ચીન સાથે 3,488 કિલોમીટર લાંબી સીમા જોડાયેલી છે. આ સીમા જમ્મુ-કાશ્મીર, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તરાખંડ, સિક્કિમ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાંથી પસાર થાય છે.

આ ત્રણ સૅક્ટરોમાં વિભાજિત છે- પશ્ચિમ સૅક્ટર એટલે કે જમ્મુ-કાશ્મીર, મિડલ સૅક્ટર એટલે કે હિમાચલ પ્રદેશ તથા ઉત્તરાખંડ અને પૂર્વ સૅક્ટર એટલે કે સિક્કિમ અને અરુણાચલ પ્રદેશ.

જોકે બંને દેશો વચ્ચે હજુ સુધી યોગ્ય રીતે સીમાંકન થયું નથી, કેમ કે ઘણા વિસ્તારોને લઈને બંને વચ્ચે વિવાદ છે. ભારત પશ્ચિમ સૅક્ટરમાં અક્સાઈ ચીન પર પોતાનો દાવો કરે છે, જે હાલમાં ચીનના નિયંત્રણ છે. ભારત સાથેના 1962ના યુદ્ધમાં ચીન આ આખા વિસ્તાર પર કબજો કરી લીધો હતો.

તો પૂર્વ સૅક્ટરમાં ચીન અરુણાચલ પ્રદેશ પર પોતાનો દાવો કરે છે. ચીન કહે છે કે આ દક્ષિણ તિબેટનો હિસ્સો છે. ચીન તિબેટ અને અરુણાચલ પ્રદેશ વચ્ચેની મેકમોહન રેખાને પણ માનતું નથી. તે અક્સાઈ ચીન પરના ભારતના દાવાને પણ ફગાવે છે.

આ વિવાદોને કારણે બંને દેશો વચ્ચે ક્યારેય સીમાંકન ન થઈ શક્યું. જોકે યથાસ્થિતિ રાખવા માટે લાઇન ઑફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ એટલે કે એલએસી ટર્મનો ઉપયોગ થવા લાગ્યો. જોકે એ પણ સ્પષ્ટ નથી, બંને દેશો પોતાની અલગઅલગ લાઇન ઑફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ દર્શાવે છે.

આ લાઇન ઑફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ પર ઘણાં ગ્લૅશિયર, બરફનાં રણ, પહાડો અને નદીઓ આવેલાં છે. એલએસી સાથે ઘણા એવા વિસ્તારો છે જ્યાં મોટા ભાગે ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે તણાવના સમાચાર આવતા હોય છે.

ભારત-પાકિસ્તાન...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ : સીમાઘર્ષણ અંગેના ખોટા સમાચારોની હકીકત\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ચીનની વસ્તુઓના વિરોધની તસવીર

ઇન્ટરનેટ ઉપર એવા ઘણા વીડિયો અને ફોટા અમને જોવા મળ્યા જે દાવો કરે છે કે ગલવાન ખીણના છે, પરંતુ આ સાચું નથી. આ તસવીરો અને વીડિયોનો ગલવાન ખીણની ઘટના સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

1.       વીડિયો જે દાવો કરે છે કે બંને દેશના સૈનિકો લડી રહ્યા છે

તસવીર

પ્રથમ ઉદાહરણ છે યૂટ્યૂબનો એક વીડિયો, જેમાં એ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ગલવાન નદી ખીણમાં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચેની "વાસ્તવિક લડાઈ" છે. ગલવાન ખીણમાં એ જગ્યા છે જ્યાં હાલમાં જ બંને દેશોના સૈનિકો વચ્ચે ઘર્ષણ થયું હતું.

યૂટ્યૂબ પર આ વીડિયો 21,000થી વધુ વાર જોવાયો છે. ટ્વિટર પર પણ તેને બહોળા પ્રમાણમાં જોવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાં કેટલીક પોસ્ટ્સ ભારતીય સૈનિકો દ્વારા ચીની સૈન્યને "હાંકી કાઢ્યાની" વાત કરે છે.

જોકે આ વીડિયો દિવસના પ્રકાશમાં શૂટ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ગલવાનમાં જે અથડામણ થઈ તે રાત્રે થઈ હતી.

અમે જોયું કે આ વીડિયો ઑગસ્ટ 2017 અને સપ્ટેમ્બર 2019માં પણ પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો છે.

બંને વખત એવો દાવો કરવામાં આવ્યો કે હાલમાં ભારતીય અને ચીની સૈન્ય વચ્ચે જે ઝઘડો થયો તેનો છે.

2.       ભારતીય સૈનિકો હિંસા પછી શોકમાં ગરકાવ, દેખાય છે તેવું નથી

ભારતીય સૈનિકો રડે છે અને એકબીજાને ગળે મળે છે તેવાં ભાવનાત્મક દૃશ્ય દર્શાવતો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા હાલ ખૂબ વાઇરલ થઈ રહ્યો છે. કેટલાક યૂઝર્સ દ્વારા ગલવાન ખીણમાં જે અથડામણ થઈ તેની સાથે જોડીને ટેગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

જોકે આ વીડિયો એક વર્ષ પહેલાંનો છે અને તે પણ કાશ્મીર વિસ્તારનો. અહીં સશસ્ત્ર આતંકવાદીઓ સાથેની લડાઈમાં ભારતીયદળોને મોટી જાનહાનિ થઈ હતી.

હાલમાં ગલવાન ખીણમાં જે અથડામણ થઈ તેની સાથે આ વીડિયોને કોઈ સંબંધ નથી.

તેનો હાલના ભારત-ચીન સરહદી વિવાદ માટે થયેલાં ઘર્ષણ સાથે કોઈ જ સંબંધ નથી.

3.       લશ્કરી અધિકારીઓ વચ્ચેની જૂની તકરાર

ચીન અને ભારતના સૈનિકો એકબીજા સાથે તકરાર કરી રહ્યા છે તે દર્શાવતા વીડિયોને ટ્વિટર પર પોસ્ટમાં કરવામાં આવ્યો છે, જેને હજારો લોકોએ જોયો છે.

ચીની સૈનિકો એક ભારતીય સૈનિકને અપશબ્દો બોલી રહ્યા છે અને કહે છે કે  ત્યાંથી નીકળી જાય.

ટીકટૉકની જે ચાઇનીઝ ભાષાની સાઇટ છે તેના ઉપર આ વીડિયો મૂકવામાં આવ્યો છે. આ વીડિયોને 33000થી વધારે લાઇક્સ મળી છે. આ વીડિયોને મુખ્ય વિપક્ષ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કૉંગ્રેસના એક પ્રવક્તા દ્વારા પણ શૅર કરવામાં આવ્યો છે.

જોકે આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફૉર્મ...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ અંગે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ શું બોલ્યા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે વ્હાઇટ હાઉસની બહાર પત્રકારોને કહ્યું, "આ બહુ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ છે. અમે ભારત સાથે વાત કરી રહ્યા છીએ. અમે ચીન સાથે પણ વાત કરી રહ્યા છીએ."

"ત્યાં બંને વચ્ચે મોટી સમસ્યા છે. બંને એકબીજાની સામસામે આવી ગયા છે અને અમે જોઈશું કે આગળ શું થશે. અમે તેમની મદદ કરવાની કોશિશ પણ કરી રહ્યા છીએ."

15-16ની રાતે ગલવાન ઘાટીમાં ભારત અને ચીન વચ્ચે થયેલી હિંસક અથડામણમાં ભારતના કમાન્ડિંગ ઑફિસર સહિત 20 સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયાં હતા.

ચીનના પણ ઘણા સૈનિકો ઘાયલ હોવાના સમાચાર છે, જોકે ચીને સત્તાવાર રીતે કોઈ આંકડો જાહેર કર્યો નથી.

ભારત અને ચીન વચ્ચેના વર્તમાન તણાવને જોતાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિએ ગત મહિને સોશિયલ મીડિયા પર કહ્યું હતું કે તેઓ ભારત અને ચીન વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવા માટે તૈયાર છે.

આધિપત્યનો ચીનનો દાવો ફગાવ્યો

ગલવાન ઘાટી પર ચીનનું આધિપત્ય છે એવો ચીનની સરકારે કરેલો દાવો ભારતે ફગાવી દીધો છે.

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે ગલવાન ઘાટી પરની સ્થિતિ ઐતિહાસિક રીતે સ્પષ્ટ છે અને ચીનનો ઍક્ચ્યુઅલ લાઇન ઑફ કંટ્રોલને લઈને કરવામાં આવેલો દાવો અતિશયોક્તિપૂર્ણ છે અને ટકી શકે એમ નથી તથા સ્વીકાર્ય નથી.

સામાચાર સંસ્થા એએેનઆઈ ભારતના વિદેશ મંત્રાલયને ટાંકીને લખે છે કે, ગલવાન ખીણ પર દાવો ચીનની પોતાની ભૂતકાળ સ્થિતિ સાથે પણ બેસતો નથી.

ઍક્ચ્યુઅલ લાઇન ઑફ કંટ્રોલ પર ભારતે સમજૂતીનો ભંગ કર્યો અને નિયમ તોડયાં એવો આરોપ ચીને મૂક્યો હતો તેને પણ ભારતે નકારી કાઢ્યો છે.

ભારતનું કહેવું છે કે તે મે મહિનાથી ચીન ભારતનું સામાન્ય પેટ્રોલિંગ પર અડચણો ઊભી કરી રહ્યું છે અને તેને પરિણામે સામેસામે આવવાની સ્થિતિ આવી જેને ગ્રાઉન્ડ કમાંડરે સંભાળી. ભારત પૉઝિશન બદલી રહ્યું છે એ વાત સ્વીકાર્ય નથી.

આ દરમિયાન આજે આગામી 23 જૂને યોજાનારી ભારત, રશિયા અને ચીનની વીડિયો કૉન્ફરન્સ પણ પાછી ઠેલવામાં કરવામાં આવી છે.

ચીને શું કહ્યું હતું?

ચીની સૈનિકો

અગાઉ ચીને કહ્યું છે કે તેમની અટકાયતમાં કોઈ ભારતીય નથી. ચીને એમ પણ કહ્યું કે આખી ગલવાન ઘાટી તેના અધિકારક્ષેત્રમાં છે.

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયની દૈનિક પ્રેસ-કૉન્ફરન્સમાં એક સવાલના જવાબમાં પ્રવક્તા ઝાઓ લીજિયાને કહ્યું, "જ્યાં સુધી મને જાણકારી છે ત્યાં સુધી આ સમયે ચીનની અટકાયતમાં કોઈ ભારતીય સૈનિક નથી."

જોકે તેઓએ ભારતીય સૈનિકોને હિરાસતમાં લીધા હોવાની વાતની પુષ્ટિ કરી નથી.

ભારતીય મીડિયા રિપોર્ટોમાં કહેવાયું કે ચીને 15-16 જૂનની...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ પર અમેરિકાએ શું કહ્યું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ દરમિયાન ચીની સૈનિકોએ ખીલાવાળા સળિયાઓથી હુમલો કર્યાનું સામે આવ્યું છે.  ભારતીય સેનાના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ પણ આવા સળિયાઓથી હુમલો થયો હોવાની ખરાઈ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કરી છે.

ગુરુવારે ચીનના વિદેશ મંત્રાલયની પત્રકારપરિષદમાં સમાચાર એજન્સી રૉયટર્સે ચીની વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તાને પૂછ્યું કે 'ભારતીય અધિકારીઓનું કહેવું છે કે સેનાના ચીનના સૈનિકોએ ખીલાવાળા સળિયાઓથી હુમલો કર્યો. આ વિશે તમે શું કહેશો?'

આ અંગે ચાઓએ કહ્યું, "શું સાચું છે અને શું ખોટું એ અંગે કોઈ ગૂંચવણ નથી. જવાબદારી ચીનની નથી. અમે સ્પષ્ટતા કરી છે કે મામલાની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ હતી."

"ભારતીય સૈનિક લાઇન ઑફ ઍક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ ઓળંગીને આવ્યા અને ચીનના સૈનિકો પર હુમલો કરી દીધો. એ પછી સામસામે ઘર્ષણ થયું."

"ચીનની માગ છે કે ભારત આ મામલે તપાસ કરે અને જવાબદારોને સજા આપે. ભારતે તકેદારી રાખવી જોઈએ ફરી આવી ઘટના ન ઘટે."

અમેરિકાની પ્રતિક્રિયા

અમેરિકાએ ગલવાન ખાડીમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે સોમવારે રાત્રે થયેલી હિંસક અથડામણ પર પહેલી વખત પ્રતિક્રિયા આપી છે.

અમેરિકાના વિદેશમંત્રી માઇક પૉમ્પિયોએ ટ્વીટ કરીને ભારત સાથે સંવેદના વ્યક્ત કરી.

માઇક પૉમ્પિયોએ કહ્યું કે અમે ચીન સાથે હાલમાં થયેલા સંઘર્ષને કારણે થયેલી જાનહાનિ માટે ભારતના લોકો પ્રત્યે ઊંડી સંવેદના વ્યક્ત કરીએ છીએ. અમે તેમના પરિવારો, એમના આત્મીયજનો અને સમુદાયોનું સ્મરણ કરીશું.

અમેરિકા-ચીનના સંબંધોને સુધારવાની કોશિશ

એક તરફ ગલવાન ખાડીની ઘટના બાદ ભારત અને ચીન વચ્ચેનો તણાવ ચરમસીમાએ છે ત્યારે અમેરિકા-ચીનના સંબંધોને સુધારવાની કોશિશ થઈ રહી છે.

ચીનના ડિપ્લોમૅટ યાંગ ચિચી અને અમેરિકાના વિદેશમંત્રી માઇક પૉમ્પિયોની બુધવારે બેઠક થઈ હતી. આ બેઠક સાત કલાક સુધી ચર્ચા ચાલી હતી.

બંને દેશ વચ્ચેની આ બેઠકનો એ રીતે પણ જોવામાં આવે છે કે અમેરિકા અને ચીન તણાવ વધવા દેવા માગતા નથી.

યાંગે અમેરિકાને કહ્યું કે તેઓ હૉંગકૉંગ, તાઇવાન અને શિન્જિયાંગ મામલે કોઈ દખલ ન કરે, આ તેમનો આંતરિક મામલો છે.

પૉમ્પિયોએ કહ્યું કે કોવિડ-19ની મહામારી મુદ્દે ચીન માહિતી આપવામાં પારદર્શિતા બતાવે.

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે ગુરુવારે કહ્યું છે કે સરહદ પરની સ્થિતિ સ્થિર અને નિયંત્રણમાં છે.

ચીનના વિદેશ મંત્રાલય તરફથી જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદનમાં કહ્યું છે કે બંને પક્ષો સ્થિતિને થાળે પાડવા માટે તૈયાર થઈ ગયા છે.

વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ગુઆ ચુનયિંગનું કહેવું છે,...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ પર હવે આગળ સંવાદ થઈ શકશે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર બોર્ડ(એનએસબી)ના સભ્ય અને ભારત-ચીન સરહદે વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (ઍક્ચ્યુઅલ લાઇન ઑફ કંટ્રોલ)ના પૂર્વ કૉર્પ્સ કમાન્ડર લૅફ્ટનન્ટ જનરલ એસ. એલ. નરસિમ્હનનું કહેવું છે કે આ ઘટના ચીનની સેનાની પાછળ હઠવાની પ્રક્રિયાને ધીમી કરી દેશે.

એમણે કહ્યું કે, "આ ઘટના થવી જ નહોતી જોઈતી પણ આના ઉકેલી જોવું પડશે. મને લાગે છે કે વાતચીતની પ્રક્રિયામાં ગરમા-ગરમી થઈ હશે જેને કારણે આ નુકસાન થયું છે. ચીનને પણ નુકસાન થયું છે એવું પણ સાંભળવામાં આવી રહ્યું છે, પરંતુ આ સારી વાત નથી."

"હું એવું માનું છું કે પાયારૂપ સ્થાનિક કમાન્ડર વાતચીતની પ્રક્રિયામાં સામેલ થશે."

વાતચીત કેવી રીતે બરકરાર રહેશે?

ચીન અને ભારત તરફથી આવેલાં નિવેદનો પર તેમણે કહ્યું કે બેઉ દેશો મુદ્દો આગળ વધારવા નહીં પરંતુ ઉકેલવા ઇચ્છે છે અને આવી ઘટના પાછળ હઠવાની પ્રક્રિયામાં મતભેદોને કારણે થતી હોય છે.

તેઓ કહે છે કે સમગ્ર સ્થિતિને જોઈએ તો આ પ્રક્રિયા શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલી લેવાશે.

લેફ્ટનન્ટ જનરલ નરસિમ્હન કહે છે કે આને લીધે વાસ્તવિક નિયંત્રણરેખા પર અસ્થિરતા વધશે એવું નથી લાગી રહ્યું. જ્યારે નિર્ધારિત કાર્યપ્રણાલીનું પાલન નથી કરવામાં આવતું ત્યારે આવી ઘટનાઓ બને છે.

લેફ્ટનન્ટ જનરલ નરસિમ્હન કહે છે કે ચીન સાથે કોઈ નવી સમજૂતીની જરૂરિયાત નથી પરંતુ જે સમજૂતીઓ છે તેનું પાલન થવું જોઈએ.

તેઓ કહે છે કે સીમાનિર્ધારણમાં વાતચીતના ત્રણ તબક્કા હોય છે. પ્રથમ તબક્કો પૂરો થઈ ચૂક્યો છે, બીજો તબક્કો મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થિતિએ પ્રગતિમાં છે અને ત્રીજો તબક્કો ખૂબ ઝડપી હોવો જોઈએ.

ડિસઍન્ગેજમૅન્ટ પ્રક્રિયા શું છે?

જૂની સ્થિતિમાં પરત ફરવું કે બેઉ દેશો તણાવથી છૂટકારો પામે તેને ડિસઍન્ગેજમૅન્ટ પ્રક્રિયા પણ કહેવાય છે.

આ પ્રક્રિયા કેવી રીતે પૂર્ણ થાય છે એ વિશે લેફ્ટનન્ટ જનરલ નરસિમ્હન કહે છે કે, ''એવું ડોકલામમાં પણ જોવા મળ્યું હતું, જ્યારે ભારત અને ચીનની સેના સામસામે આવી ગઈ હતી.''

તેઓ કહે છે, "ડિસઍન્ગેજમૅન્ટ પ્રક્રિયામાં સામેની સેનાને કહેવામાં આવે છે કે તમે આટલા પાછળ ખસો. આ પ્રકારની વાતચીતમાં ગરમાગરમી પણ થઈ જાય છે."

''આ વખતે પણ એવી ગરમાગરમી થઈ હશે એવું લાગે છે એને લીધે જ આ સ્થિતિ ઊભી થઈ."

લેફ્ટનન્ટ જનરલ આ ઘટનાને બેઉ દેશો અને સેનાઓ વચ્ચેના તણાવપૂર્ણ સંબંધોનું પરિણામ નથી માનતા.

તેઓ કહે છે આ એક આકસ્મિક ઘટના છે અને તેને ઉકેલવી જોઈએ અને સાથે એ પણ જોવું જોઈએ કે બેઉ દેશો વચ્ચેના સંબંધોમાં ખટરાગ...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ વચ્ચે નેપાળની સરહદના પિલરો ગાયબ - ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારતની સરહદનો છેડો

ઉત્તર પ્રદેશમાં નેપાળ સાથે જોડાયેલી સરહદે ગેરકાયદેસર બાંધકામ તથા સરહદ નક્કી કરતા કેટલાક પથ્થર ગુમ થયા હોવાના અહેવાલ બહાર આવ્યા છે.

અધિકારીઓ તેને 'સામાન્ય ઘટના' ગણાવે છે, પરંતુ બંને દેશ વચ્ચે ચાલી રહેલા ગતિરોધને કારણે તેને સામાન્ય ન ગણી શકાય.

ભારતના અર્ધલશ્કરી દળ સશસ્ત્ર સીમાબળ (એસ. એસ. બી.)ના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ લખીમપુર જિલ્લાના વહીવટી તંત્રને જાણ કરી છે કે નેપાળ સાથેની સરહદને નિર્ધારિત કરતા અમુક પથ્થર ગુમ થઈ ગયા છે.

એટલું જ નહીં નેપાળે કેટલીક નવી આઉટપોસ્ટ (ચોકી) પણ બાંધી લીધી છે. આને પગલે એસ. એસ. બી.એ સરહદ ઉપર ચોક્કસાઈ વધારી દીધી છે અને સરહદી જિલ્લાના વહીવટી અધિકારીઓ સ્થિતિની નિયમિત રીતે સમીક્ષા કરી રહ્યા છે.

પિલર ગાયબ

એસ. એસ. બી.ની 39મી બટાલિયન ભારત-નેપાળ સરહદના લગભગ 63 કિલોમીટર વિસ્તારને કવર કરે છે. તેના કમાન્ડન્ટ મુન્નાસિંહના કહેવા પ્રમાણે, ફેબ્રુઆરી અને જૂન મહિનામાં આ મુદ્દે સ્થાનિક વહીવટી તંત્રને પત્ર લખીને સ્થિતિથી વાકેફ કરવામાં આવ્યા છે.

કમાન્ડન્ટ મુન્નાસિંહના કહેવા પ્રમાણે, "ગત 20-25 વર્ષથી દબાણ ચાલુ છે. કેટલાક લોકોએ નૉ-મૅન્સ લૅન્ડમાં વસવાટ કર્યો છે. નેપાળના કૈલાલી જિલ્લાની બાજુએ સરહદ નક્કી કરતા કેટલાક પિલર ગાયબ છે. જ્યાં સુધી દબાણ હટાવવામાં નહીં આવે, ત્યાર સુધી સરહદનું નિર્ધારણ કરતા પિલર નાખવા મુશ્કેલ બની રહેશે."

નૉ-મૅન્સ લૅન્ડ એટલે બે દેશની સરહદ વચ્ચે છોડવામાં આવતો ખાલી વિસ્તાર, જેના ઉપર કોઈ પણ દેશનો કબજો નથી હોતો, ત્યાં કોઈ સૈનિક તહેનાત નથી હોતો કે કોઈ પણ જાતનું નિર્માણકાર્ય કરવામાં નથી આવતું.

કમાન્ડન્ટ મુન્નાસિંહનું કહેવું છે કે, આ કોઈ એવો મુદ્દો નથી કે બંને દેશના સંબંધ વચ્ચે અસર પડે. આવું થતું રહે છે અને આ મુદ્દે બંને દેશના અધિકારીઓ વચ્ચે વાતચીત પણ થતી રહે છે.

ઉત્તર પ્રદેશના લખીમપુર ખીરી જિલ્લાની સરહદ નેપાળના કંચનપુર અને કૈલાલી એમ બે જિલ્લા સાથે જોડાયેલી છે. આ વિસ્તારમાં નેપાળે પોતાની તરફે નેપાળ સશસ્ત્ર પોલીસબળની ચાર બૉર્ડર આઉટપોસ્ટ ઊભી કરી છે. નવી પાંચ ચોકી ઊભી કરતા આ સંખ્યા નવ ઉપર પહોંચી ગઈ છે.

અટકળબાજી નહીં

લખીમપુરખીરીના ડિસ્ટ્રિક્ટ ઓફિસર શૈલેન્દ્રસિંહનું કહેવું છે કે આ ચોકીઓ હંગામી છે. તેની પાછળ એવો નિષ્કર્ષ ન કાઢવો જોઈએ કે સંઘર્ષને કારણે આવું કરવામાં આવ્યું છે.

શૈલેન્દ્રસિંહે બીબીસી સાથેની વાતચીત દરમિયાન જણાવ્યું, "કોવિડ-19ના ફેલાવાને જોતાં...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદ વચ્ચે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અચાનક જ લેહ પહોંચ્યા\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

15 જૂને ભારતના 20 સૈનિકો આ અથડામણમાં માર્યા ગયા હતા.

ભારતના સરકારી ન્યૂઝ પ્રસારક પ્રસાર ભારતીએ એક ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે, "વડા પ્રધાન મોદી હાલ નીમુમા છે. તેઓ આજે સવારે પહોંચ્યા છે. પીએમ સેનાના જવાનો, ઍરફોર્સ અને ITBP સાથે વાત કરી રહ્યા છે."

પ્રસાર ભારતી અનુસાર પીએમ અત્યારે જ્યાં છે તે 11000 ફૂટની ઊંચાઈએ છે. આ વિસ્તાર ઝંસ્કર રૅન્જથી ઘેરાયેલો છે. વડા પ્રધાનને અધિકારીઓએ સંપૂર્ણ સ્થિતિની જાણકારી આપી.

આ પહેલાં રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહ લેહ જવાના હતા પરંતુ એમની મુલાકાત ગુરુવારે રદ થઈ ગઈ હતી અને શુક્રવારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતે લેહ પહોંચ્યા હતા.

વડા પ્રધાન મોદી સાથે સેનાપ્રમુખ જનરલ નરવણે અને ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ બિપિન રાવત પણ છે.

આ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત-ચીન સીમા પર તણાવ માટે ચીની આક્રમકતાને જવાબદાર ઠેરવી છે.

બુધવારે વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ-સેક્રેટરી કૅલી મૅકેનીએ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના હવાલેથી કહ્યું :

"ભારત સાથેની સરહદ પર ચીની આક્રમકતા ચીનની વ્યાપક પૅટર્નનો જ ભાગ છે. ચીનની આક્રમકતા ફક્ત ભારત સાથે જ નથી પરંતુ અનેક વિસ્તારોમાં છે આનાથી ચીનની કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીનો અસલી ચહેરો જણાઈ આવે છે."

આ પહેલાં અમેરિકા સમગ્ર વિવાદ પર તટસ્થ જોવા મળી રહ્યું હતું.

જોકે, આને અમેરિકા અને ભારતના સંબંધોમાં વધી રહેલી ઉષ્મા તરીકે પણ જોવાઈ રહ્યું છે.

ટ્રમ્પે તો ગત મહિને ફૉકસ ન્યૂઝને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું કે તેઓ ચીન સાથે તમામ સંબંધો ખતમ કરી લે તો એનાથી અમેરિકાને ફાયદો થશે.

એક જુલાઇએ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ટ્વીટ કરીને કહ્યું હતું કે "દુનિયાભરમાં કોરોના વાઇરસનું વધી રહેલું સંક્રમણ જોતાં મારો ચીન પ્રત્યેનો ગુસ્સો વધવા લાગ્યો છે. આનાથી અમેરિકાને મોટું નુકસાન થયું છે."

બીજી બાજુ,  ચીન એક સાથે અનેક વસ્તુઓ કરી રહ્યું છે.

એણે હૉંગકૉંગ માટે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાકાયદો પાસ કર્યો છે. આ કાયદાનો અમેરિકા, બ્રિટન સહિત પશ્ચિમના અનેક દેશો વિરોધ કરી રહ્યા છે પરંતુ ચીને કોઈનું નથી સાંભળ્યું,

આ કાયદો પસાર થયા બાદ હૉંગકૉંગની સ્વાયત્તતા બચશે કે કેમ? એના પર ગંભીર સવાલો ઊભા થઈ ગયા છે.

દક્ષિણ ચીની સમુદ્રમાં પણ ચીન પર આક્રમકતા અને સૈન્ય જમાવટના આરોપ લાગી રહ્યા છે.

આ સાથે તાઈવાનની સરકાર સાથે પણ ચીનની ખટપટ ચાલી રહી છે તો વીગર મુસલમાનો સાથે ચીનમાં જુલમના ગંભીર આરોપ છે અને અમેરિકા આ બધા વિષય પણ સતત ખુલીને બોલી...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સીમાવિવાદના મહત્ત્વપૂર્ણ સવાલોના જવાબો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સવાલ 1 : ગલવાનમાં 15-16 જૂનની રાતે શું થયું?

15-16 જૂને લદ્દાખની ગલવાન ઘાટીમાં એલએસી પર થયેલા ઘર્ષણમાં ભારતીય સેનાના એક કર્નલ સહિત 20 સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. ભારતનો દાવો છે કે ચીની સૈનિકોને પણ નુકસાન થયું છે, પરંતુ ચીન તરફથી આ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી.

ચીને પોતાની સેનાને કોઈ પણ નુકસાન થયાની વાત માની નથી. ત્યારબાદ બંને દેશો વચ્ચે પહેલાં કરતાં વધુ તણાવ થયો છે. બંને દેશો એકબીજા પર પોતાના વિસ્તારના અતિક્રમણનો આરોપ લગાવે છે.

કહેવાય છે કે ગલવાન ઘાટીમાં ભારત-ચીન લાઇન ઑફ એક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ (એલએસી) પર બંને સેનાઓ વચ્ચે થયેલા ઘર્ષણમાં હથિયાર તરીકે લોખંડના સળિયાનો ઉપયોગ થયો છે, જેના પર ખીલીઓ લાગેલી હતી.

ભારત-ચીન સીમા પર મોજૂદ ભારતીય સેનાના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ બીબીસીને એ તસવીર મોકલી છે અને કહ્યું કે આ હથિયારથી ચીની સૈનિકોએ ભારતીય સૈનિકો પર હુમલો કર્યો હતો.

સવાલ 2 : હિંસક ઘર્ષણ અત્યારે કેમ થયું? તેની શરૂઆત ક્યારે અને કેવી રીતે થઈ?

ભારત-ચીન સીમા પર વિવાદની શરૂઆત એપ્રિલના ત્રીજા અઠવાડિયામાં થઈ હતી, જ્યારે લદ્દાખ બૉર્ડર એટલે કે લાઇન ઑફ એક્ચ્યુલ કંટ્રોલ પર ચીન તરફથી સૈનિક ટુકડીઓ અને ભારે ટ્રકોની સંખ્યામાં વધારો થયો હતો, આવું રક્ષા વિશેષજ્ઞ જણાવે છે.

બાદમાં મે મહિનામાં સીમા પર ચીની સૈનિકોની ગતિવિધિઓ રિપોર્ટ કરાઈ હતી. ચીની સૈનિકો લદ્દાખમાં સીમાનું નિર્ધારણ કરનારા તળાવમાં પણ પેટ્રોલિંગ કરતાં દેખાયા હોવાની વાત સામે આવી હતી.

વર્ષ 2018-19ની વાર્ષિક રિપોર્ટમાં ભારત સરકારના રક્ષા મંત્રાલયે કહ્યું હતું કે સરકારે ભારત-ચીન સીમા પર 3812 કિલોમીટરનો વિસ્તાર રોડનિર્માણ માટે રેખાંકિત કર્યો છે. તેમાં 3418 કિલોમીટરનો એક રોડ બનાવવાનું કામ બૉર્ડર રોડ્સ ઑર્ગેનાઇઝેશન એટલે કે બીઆરઓને આપવામાં આવ્યું છે. તેમાંની મોટા ભાગની પરિયોજનાઓ પૂરી થઈ ગઈ છે.

ભારત-ચીન સીમાવિવાદના જાણકારોનું માનવું છે કે આ નિર્માણકાર્ય બંને દેશ વચ્ચેના વિવાદનું અસલી કારણ છે, પરંતુ તેઓ એ પણ માને છે કે આ એકમાત્ર કારણ નથી. કેટલાક જાણકારો ભારત-ચીન સીમાવિવાદને ઘણી પરિસ્થિતિઓ સાથે જોડીને જુએ છે.

ભારતમાં જાણકારોના મંતવ્ય પ્રમાણે તેને ગત વર્ષે ઑગસ્ટમાં ભારત સરકાર દ્વારા કલમ 370ને દૂર કરવી, ભારતની વિદેશનીતિમાં છેલ્લા દિવસોમાં થયેલા ફેરફારો, ચીનની આંતરિક રાજનીતિ અને કોરોના સમયમાં વિશ્વની રાજનીતિમાં પોતાને જાળવી રાખવાના ચીનના પ્રયાસોને પણ જોડીને જોવું જોઈએ.

સવાલ 3 :...


શીર્ષક: ભારત-ચીન સેનાની પીછેહઠ : કૂટનીતિથી યુદ્ધ ટળ્યું કે હજી કંઈ બાકી છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આની શરૂઆત સોમવારથી થઈ હતી. એ વખતે ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઝાઑ લિજીયાને કહ્યું હતું કે, "ચીન અને ભારતની સેનાએ 30મી જૂને કમાન્ડર-સ્તરની વાતચીતના ત્રીજા રાઉન્ડનું આયોજન કર્યું હતું. બંને પક્ષો વચ્ચે સહમતી થઈ હતી કે તેઓ એ બાબતોનો અમલ કરશે કે જેના માટે કમાન્ડર સ્તરની વાતચીતના છેલ્લા બે રાઉન્ડમાં કરાર થયો હતો અને અમે સરહદ પર તણાવ ઓછો કરવાની દિશામાં અસરકારક પગલાં લીધાં છે.

જોકે, હજી પણ ઘણા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે. પહેલો મહત્વનો સવાલ એ છે કે જો ભારતી સેના તેની પોતાની ભૂમિ પર જ હતી તો કેમ પીછેહઠ કરી?

આખરે શું બન્યું હતુ?

ભારતની સેના

ભારતીય અધિકારીઓએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે ગલવાન, ગોગરા અને હોટ સ્પ્રિંગ્સના વિસ્તારોમાંથી ચીની સૈનિકોએ પીછેહઠ શરૂ કરી છે.

એવું કહેવામાં આવ્યું છે કે હવે સૈનિકો એકદમ આમને-સામને એટલે કે 'આઇબોલ ટૂ આઇબોલ' તરીકે ઓળખાય છે એવી પરિસ્થિતિમાં નથી. છતા તણાવ ઘટાડવાનું કામ હજી પણ મર્યાદિત સ્તરે કરવામાં આવી રહ્યું છે. અધિકારીઓએ કહ્યું કે આ કામ ત્રણ સ્થળોએ ચાલી રહ્યું છે, આ સ્થાન છે ગલવાન, ગોગરા અને હૉટ સ્પ્રિંગ્સ છે. ગુરૂવાર સુધી હૉટ સ્પ્રિંગથી બેઉ દેશોની સેનાએ પીછેહઠ કરી હોવાના સમાચાર છે.

બીબીસીને માહિતી આપનારા અધિકારીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે તે દેપસાંગ અથવા પેંગોંગ ત્સો તળાવ વિશે વાત નથી કરી રહ્યા. બીજા અધિકારીએ કહ્યું હતું કે, "બંને તરફથી તંબુ અને અસ્થાયી બાંધકામોને દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે અને સૈનિકો પીછેહઠ કરી રહ્યા છે."

તેમણે કહ્યું હતું કે, "આ એ પ્રક્રિયાની શરૂઆત છે જેનો નિર્ણય 30મી જૂને યૂસુલમાં બંને પક્ષના કમાન્ડરોની બેઠક બાદ લેવામાં આવ્યો હતો."

ન્યૂઝ એજન્સી એએફપીના અહેવાલ પ્રમાણે ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ઝાઓ લિજીયાને બેઇજિંગમાં પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે "બંને પક્ષો સરહદ પર તણાવ ઓછો કરવા પ્રયાસ કરી રહ્યા છે અને તેમના સૈનિકોને સરહદથી પાછા ખસેડી રહ્યા છે,"

ગત રવિવારે ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ અને ચીનના વિદેશ પ્રધાન વાંગ યી વચ્ચે ટેલિફોનિક વાતચીત થઈ હતી. આ પછી, ભારતમાં ચીનના રાજદૂત સૂન વાયડૉંગે આ વાતચીતની વિગતો જાહેર કરી હતી.

આ વાતચીતમાં, મુખ્યત્વે ચાર બાબતો પર સહમતી બની છે :

1) બંને દેશો વચ્ચે કરવામાં આવેલા સહમતી કરારનો અમલ થશે. બંને દેશો સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ સાથે વિકાસ માટે લાંબા સમય સુધી સાથે મળીને કામ કરશે.

2) પરસ્પર કરાર...


શીર્ષક: ભારત-ચીનના યુદ્ધના ઇતિહાસ વિશે જાણવા જેવી કહાણી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ મુલાકાતનો હેતું બન્ને દેશ વચ્ચે ચાલી રહેલા વિવાદનો અંત લાવવાનો હતો. પરંતુ આ મુલાકાતના બે વર્ષ બાદ એટલે કે 1962માં ભારત અને ચીન વચ્ચે યુદ્ધ થયું.

જુઓ બીબીસીનો ખાસ અહેવાલ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ભારત-નેપાળ બૉર્ડર પર ગોળીબાર, એકનું મૃત્યુ અને બે ઘાયલ થવાની પુષ્ટિ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સીતામઢીના એસપી અનિલ કુમારે બીબીસીને આ ઘટનાની પુષ્ટિ કરતાં જણાવ્યું કે સીતામઢીના સોનબરસા વિસ્તારમાં ભારતની તરફથી જાનકીનગર અને નેપાળના નારાયણપુરમાં શુક્રવારે સવારે સાડા આઠથી નવ વાગ્યા દરમિયાન ગોળીબાર થયો છે.

તેમણે જણાવ્યું, "ભારતના સ્થાનિક લોકો અને નેપાળ પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ થયા બાદ ગોળી ચલાવાઈ, જેમાં એકનું મૃત્યુ થયું જ્યારે બેને ઇજા પહોંચી છે. બન્ને ઇજાગ્રસ્તોની સારવાર ચાલી રહી છે અને બન્ને જોખમમાંથી બહાર છે."

જોકે, આ ઘર્ષણ કયા મુદ્દે થયું એ હજુ સુધી સ્પષ્ટ નથી થઈ શક્યું.

સીતામઢીના સ્થાનિક પત્રકાર જ્ઞાનરંજને બીબીસીને જણાવ્યું, "નેપાળી પોલીસ અનુસાર ભારતીય નાગરિકોએ તેમની પાસેથી હથિયાર આંચકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પાંચ ભારતીયોને ગોળી વાગી હોવાની અમને જાણકારી મળી રહી છે. આમાંથી એકનું મૃત્યુ થઈ ગયું છે, જેનું નામ વિકેશ ઉર્ફે વિકાસ હતું."

જ્ઞાનરંજના મતે આ ઘટના નેપાળના વિસ્તારમાં ઘટી છે. તેમણે જણાવ્યું કે લૉકડાઉન દરમિયાન નાનોમોટો તણાવ સર્જાતો રહ્યો છે. પણ કોઈ મોટી ઘટના નહોતી ઘટી.

તેમણે એવું પણ જણાવ્યું કે સશસ્ત્ર સીમાદળ અને સીતામઢી પોલીસ તરફથી આ ઘટના અંગે અધિકૃત નિવેદન આવવાનું બાકી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ભારત-નેપાળ વિવાદ : રૉ-પ્રમુખ અને નેપાળના પીએમ ઓલી વચ્ચે મુલાકાત, શાસક સીપીએન અજાણ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સીપીએનના પ્રવક્તા નારાયણ કાઝી શ્રેષ્ઠ

અત્રે નોંધવું કે સીપીએનના જે બે અધ્યક્ષ છે તેમાંથી એક ઓલી પણ છે.

તેમના અનુસાર સીપીએનના એક અન્ય અધ્યક્ષ પુષ્પ કમલ દહલ 'પ્રચંડ' અથવા પાર્ટીના કોઈ પણ વરિષ્ઠ નેતા કે પછી નવ સભ્યો ધરાવતા પાર્ટી સચિવાલયે આ વિશે કોઈ પણ ચર્ચા નથી કરી અને તેમને કોઈ માહિતી પણ નથી.

એટલું જ નહીં નેપાળના વિદેશમંત્રાલયે પણ એક નિવેદનમાં કહ્યું છે કે ભારતની એજન્સી 'રૉ' પ્રમુખના પ્રવાસ વિશે તેમને કોઈ જાણકારી નહોતી. પરંતુ વડા પ્રધાન ઓલીના પ્રેસ-સલાહકારે ગુરુવારે એક નિવેદનમાં ઓલી અને રૉ-પ્રમુખની મુલાકાતની પુષ્ટિ કરી હતી.

ટીકા અને શંકા

કે પી શર્મા ઑલી

નેપાળના વડા પ્રધાનના પ્રેસ-સલાહકાર સૂર્યા થાપાએ સોશિયલ મીડિયામાં આ નિવેદન જાહેર કર્યા બાદ સીપીએનના નેતા,  કાર્યકર્તા અને વિપક્ષી નેતાઓએ ઓલીની ઘણી ટીકા કરી છે.

ઘણાનું કહેવું છે કે વડા પ્રધાને કૂટનીતિની આચારસંહિતાનું પાલન નથી કર્યું.

પાર્ટીના હાલના પ્રવક્તા અને પૂર્વ વિદેશમંત્રી નારાયણ કાઝી શ્રેષ્ઠે કહ્યું કે સામાન્યરીતે ઓલી રાજદૂતો અને રાજનેતાઓને મળતા રહે છે પરંતુ મુલાકાત દરમિયાન વિદેશમંત્રાલયના એક ઔપચારિક પ્રતિનિધિ જરૂર હાજર રહેતા હોય છે.

તેમણે કહ્યું કે તેઓ માત્ર એ વાત પર ભાર આપી રહ્યા છે કે આચાર સંહિતાનું પાલન થવું જોઈએ.

શ્રેષ્ઠે આ બેઠકને અસામાન્ય ગણાવતા કહ્યું, "એ સ્વાભાવિક વાત છે કે સવાલ થવો જોઈએ કે વડા પ્રધાને આ રીતે રૉ-પ્રમુખ સાથે હેઠક કેમ કરી? સવાલ એ છે કે આ મુલાકાત કેમ થઈ અને આવી જ રીતે કેમ થઈ?"

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું, "આ એવી પરિસ્થિતિ નથી જેને હળવી રીતે લઈ શકાય. આના પર ચર્ચા થવી જ જોઈએ."

ગુપ્ત બેઠક

નેપાળે મે મહિનામાં એક રાજકીય નકશો જાહેર કર્યો હતો અને ત્યાર બાદ ભારતના કોઈ વરિષ્ઠ અધિકારીની આ પહેલી નેપાળયાત્રા હતી.

વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે જ્યારે નેપાળ અને ભારત વચ્ચેના સંબંધો સામાન્ય નથી, એવા સમયમાં ભારતીય ગુપ્તચર સંસ્થાના પ્રમુખનું નેપાળ આવવું તથા વડા પ્રધાનને મળવું તે ઘણા ગૂઢાર્થની બાબત છે.

વળી તેમનું એવું પણ કહેવું છે કે વિદેશમંત્રાલયને પણ જાણ ન હોય એવી ગુપ્ત બેઠક સત્તારુઢ પાર્ટીઓના નેતાઓ માટે ગંભીર ઝાટકા સમાન છે.

બેઠકમાં શું થયું?

નેપાળના વડા પ્રધાન કે. પી. શર્મા ઑલીના પ્રેસ-સલાહકાર સૂર્યા થાપાએ એક નિવેદનમાં કહ્યું કે બુધવારે વડા પ્રધાન ઓલી અને ભારતની ગુપ્તચર સંસ્થા રૉના પ્રમુખ ગોયલ વચ્ચે શિષ્ટાચાર હેઠળ મુલાકાત થઈ...


શીર્ષક: ભારત-નેપાળના સરહદવિવાદ વચ્ચે કેવી હશે કૈલાસ-માનસરોવરની યાત્રા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ પ્રદેશ સપનાંની દુનિયા જેવો છે, જેની મુલાકાત ઘણા લોકો લેવા ઇચ્છતા હોય છે.

ઉચ્ચ સપાટી પર આવેલો નયનરમ્ય પ્રદેશ, જ્યાં સુધી નજર પહોંચે ત્યાં સુધી કુદરતી સૌંદર્ય વચ્ચેથી યાત્રાળુઓ જાણે ભેખડોમાંથી બહાર આવતા હોય તેવું દૃશ્ય નજરે ચડે છે. આ પ્રદેશનો ખડકાળ ચહેરો દેખીતી રીતે કાળો છે પણ તેના શિખરનું આવરણ, સફેદ બરફના જાડા પડથી આચ્છાદિત થઈ ગયું છે.

તેની પીગળતી હિમનદીઓ અગ્ર ભૂમિના વિશાળ તળાવમાં વહી રહી છે. તેના પાણીની શુદ્ધતા, નિર્મળતા અને સૌંદર્ય અવર્ણનીય છે.

સાધુ, સંત, લામા, જાપાનીઝ, બૌદ્ધ, હિંદુ અને જૈન ધર્મના અભ્યાસુઓ, આધ્યાત્મિક જીવોને લીધે સદીઓથી આ ભૂમિનું સાંસ્કૃતિક અને નૈસર્ગિક મહત્ત્વ અકબંધ છે.

ભારત, નેપાળ, ભૂતાન અને ચીનમાં (ચીનના તિબેટનો ઑટોનોમસ પ્રદેશ) રહેતા ઘણા શ્રદ્ધાળુઓ માટે આ પ્રદેશ દેવ-દેવીઓનું ગૃહ છે, જેમાં ભગવાન શંકર અને દેવી પાર્વતીનો પણ સમાવેશ થાય છે.

આને લીધે જીવનમાં એક વખત કૈલાસ-માનસરોવર યાત્રા કરવી મહત્ત્વની મનાય છે. આ યાત્રા બેથી ત્રણ સપ્તાહ સુધી ચાલે છે. (તેનો આધાર તમે કયાંથી યાત્રા શરૂ કરો છો તેના પર છે.)

ઍરક્રાફ્ટ, જીપથી અને ઘણો વિસ્તાર પગપાળા પાર કરવો પડે છે. યાત્રા માટે વિશ્વના સૌથી આકરા ગણાતાં ભૈગોલિક વિસ્તારોમાંનો આ એક આ વિસ્તાર છે. આને 'ટ્રાન્સ હિમાલય રિજન' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

ઉત્તરાખંડ-લિપુલેખ રોડલિંક એ પ્રવાસને 'ઘણી હદ સુધી ઓછા સમય'નો કરવો એ મોદી સરકારની પ્રાથમિકતા હતી.

8મી મેના રોજ ભારતના સંરક્ષણમંત્રીએ આ બહુલક્ષી યોજનાનું વીડિયો મારફતે ઉદ્ઘાટન કર્યું, પણ હજુ આ માર્ગમાં અડચણો ઘણી છે.

અડચણ નંબર એક

આ ઉનાળામાં યાત્રા શરૂ થશે કે નહી તે અંગે વિશ્વભરમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણને લીધે અનિશ્ચિતતા છે.

ચીન, જ્યાં આ વાઇરસનો ઉદ્ભવ થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે ત્યાની સરકાર પ્રમાણે આંતરાષ્ટ્રીય યાત્રીઓએ ફરજિયાતપણે 14 દિવસના ઑબઝર્વેશન અને ક્વોરૅન્ટીનમાં રહેવું પડે છે.

તિબેટના વિસ્તારમાં પણ સમાન નિયમ પાળવામાં આવે છે. નેપાળ-તિબેટ/ચીનના અધિકારીઓ તેમ જ ટૂર ઑપરેટરોના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ નિયમને લીધે કૈલાસ-માનસરોવરની યાત્રા કરવા માગતા દક્ષિણ એશિયાના યાત્રાળુઓ માટે જૂન, જુલાઈ અને ઑગસ્ટ માટેની પણ યોજના બનાવી શકવી મુશ્કેલ છે.

તિબેટ સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી વેબસાઇટ Tibet.cn પ્રમાણે ચીનમાં જનજીવન ધીમેધીમે થાળે પડી રહ્યું છે. મુસાફરોને નૈસર્ગિક અને સાંસ્કૃતિક સ્થળોના પ્રવાસ માટે ફરીથી...


શીર્ષક: ભારત-પાક : જ્યાં ગોળીઓ નહીં પરંતુ રૂપિયાનો વરસાદ થાય છે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારત-પાકિસ્તાન તરફથી શરૂ કરવામાં આવેલા આ ટ્રેડ સેન્ટરમાં 35 વર્ષના ઇમ્તિયાઝ છેલ્લાં છ વર્ષથી મજૂરી કરી રહ્યા છે.

તેઓ એ દિવસોમાં શાળામાં ભણતા હતા જ્યારે ભારત-પાકિસ્તાન તરફથી એલઓસી ટ્રેડ શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો. એમનો નિર્વાહ એના પર જ ચાલતો હતો.

એમની સાથે વાત ચાલતી જ હતી ત્યાં જ પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરથી એક સુંદર અને ભપકાદાર ટ્રક સલામાબાદ ટ્રેડ સેન્ટરમાં આવી જેમાં બદામ ભરેલી હતી.

આ શરૂઆતે બદલ્યું જીવન

ઇમ્તિયાઝ જણાવે છે, ''દસ વર્ષ પહેલાં શરૂ થયેલા એલઓસી ટ્રેડે એમના જીવનને ઘણે અંશે બદલી નાખ્યું છે."

"ભણેલા-ગણેલા યુવાનોને આનાથી મોટો લાભ થયો છે. જે લોકો બેરોજગાર હતા તેમને રોજગાર મળ્યો છે.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એમણે જણાવ્યું, ''પહેલાં અહીંયા રોજગારની તક નહોતી પણ વેપાર શરૂ થવાથી સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે."

"સરકારે આ વેપાર-ધંધાને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. જો આવું થાય તો ઘણા લોકોને રોજીરોટી મળશે.''

ભારત-પાકિસ્તાને વર્ષ 2008માં સીબીએમ (કૉન્ફિડેંસ બિલ્ડિંગ મેજર્સ એટલે કે ભરોસો સ્થાપિત કરવા માટે લેવાયેલાં પગલાં) હેઠળ સરહદની બન્ને બાજુથી અહીંયા ટ્રેડ શરૂ કર્યો હતો.

વેપાર- ધંધામાં સામેલ વસ્તુઓ

જમ્મુ-કાશ્મીરના લગભગ 240 વેપારીઓ અહીંયા વેપાર કરે છે. સરહદની બન્ને બાજુથી અહીંયા કુલ 21 જેટલી ચીજ-વસ્તુઓનો વેપાર થાય છે.

પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરથી આ બાજુ આવનારી ચીજ-વસ્તુઓમાં બદામ, કીનૂ, હર્બલ પ્રોડક્ટ, કપડાં, કેરી, સફરજન, સૂકો મેવો, ખુબાની અને શેતરંજી જેવી વસ્તુઓનો સમાવેશ થાય છે.

એવી જ રીતે ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરથી કેળા, દાડમ, દ્રાક્ષ, મસાલા, ભરત-ગૂંથણની વસ્તુઓ, શાલ, કાશ્મીરી કળાની બીજી વસ્તુઓ અને મેડિસિન હર્બ્સનો સમાવેશ થાય છે.

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરનાં ઉરી, સલામાબાદથી મુઝફ્ફરાબાદ જનારા માર્ગ પર અઠવાડિયામાં ચાર દિવસ પાકિસ્તાન માટે માલ ભરેલી ટ્રકો રવાના થાય છે.

આ જ રીતે પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરના ચકોટીથી પણ ટ્રકો તરફ આવતી હોય છે. સલામાબાદથી ચકોટીનું અંતર 16 કિલોમીટર છે.

5200 કરોડ રૂપિયાનો વેપાર

ઝેલમ નદીની ડાબી બાજુએ વસેલું ઉરી, બારમુલા જીલ્લાનો એક તાલુકો છે. આ જ રીતે જમ્મૂના પુંછનાં ચકા દી બાગથી રાવલકોટ માટે દર અઠવાડિયે એક ટ્રેડ થાય છે.

દસ વર્ષનાં આ ટ્રેડમાં અત્યાર સુધી 5200 કરોડ રૂપિયાનો વેપાર થઈ ચૂક્યો છે.

ઉરીના સબ-ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજીસ્ટ્રેટ બશીર- ઉલ હક ચૌધરી જણાવે છે, ''અત્યાર સુધી અમે 5200 કરોડ રૂપિયાનો વેપાર...


શીર્ષક: ભારત-પાક LOC : અનુચ્છેદ 370ના તણાવ વચ્ચે લાઇન ઑફ કંટ્રોલ પર ફસાયેલા લોકોનો હાલ - ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

બેઉ દેશોની સેનાઓ નિયંત્રણ રેખા પર એકબીજાના સૈનિકોને માર્યા ગયા હોવાનો દાવો કરી ચૂકી છે.

ભારત અને પાકિસ્તાન સામાન્ય નાગરિકોને નિશાન બનાવાઈ રહ્યા હોવાનો આરોપ પણ એકબીજા પર મૂકે છે.

કાશ્મીરને લઈને તણાવ વધ્યા પછી પાકિસ્તાન સરકારે પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીર (પાકિસ્તાન ઍડમિનિસ્ટ્રેટિવ કાશ્મીર)માં ઓછામાં ઓછા 5 લોકો માર્યા ગયા હોવાના સમાચારોની પૃષ્ટિ કરી છે.

બેઉ દેશો વચ્ચે સંબંધો વણસેલા છે એ સંજોગોમાં એવા લોકો પણ છે જ સરહદની આરપાર ફસાઈ ગયા છે.

આ સમયે હાલત એવી છે કે પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરના ઓછામાં ઓછા 40 લોકો નિયંત્રણ રેખા પાસે પરત ફરવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

બીજી તરફ ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના 10 લોકો પરત ફરવા માટે તડપી રહ્યા છે.

19 ઑગસ્ટના રોજ જ્યારે નિયંત્રણ રેખા ઉપર તીતરીનોટ ક્રૉસિંગ પૉઇન્ટ ખૂલવાની ખબર આવી ત્યારે ત્યાં મુસાફરો તેમજ તેમને લેવા આવેલા સંબંધીઓ હાજર હતા.

પરંતુ, એ બધાને વીલે મોંઢે પાછા ફરવું પડ્યું.

ક્રૉસિંગ પૉઇન્ટ પર પોતાના પરિવારજનોને લેવા માટે આવેલા લોકો મીડિયાથી બચતા જોવા મળ્યા.

એક પરિવારના મોભીએ અમને કહ્યું કે તેઓ સ્વજનની રાહ તો જોઈ રહ્યા છીએ પરંતુ મીડિયા સાથે વાત નહીં કરીએ.

એમને ભય છે કે જો તેઓ મીડિયા સાથે વાત કરશે તો લીધે નિયંત્રણ રેખાની બીજી તરફ એમના સંબંધીઓની મુશ્કેલી વધી શકે છે.

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરથી પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં પરત ફરવાની રાહ જોઈ રહેલા લોકોમાં પાકિસ્તાનના પલંદરી વિસ્તારના રહેવાસી ઇરફાન રશીદના કાકા અને એમના સગાઓ પણ સામેલ છે.

ઇરફાન રશીદ પોતાના પરિવારજનોને લેવા ક્રૉસિંગ પૉઇન્ટ આવ્યા હતા.

ઇરફાન રશીદે કહ્યું કે ''એમના કાકા અને સગાઓ 4 ઑગસ્ટે પરત ફરવાના હતા પરંતુ તણાવ એટલો વધી ગયો કે રસ્તો ખોલવામાં જ ન આવ્યો.''

''આજે ખબર પડી કે ખાસ બેઉ તરફ ફસાયેલા પ્રવાસીઓ માટે રસ્તો ખોલવામાં આવશે એટલે સવારથી વાટ જોઈ રહ્યા હતા. જોકે, અનેક કલાકો પછી હવે રસ્તો ખોલવામાં નહીં આવે એવી માહિતી મળી છે. હવે આવતા સોમવારે બોલાવ્યા છે.''

તેઓ કહે છે કે જે ''આ વખતે થઈ રહ્યું છે તેવું અગાઉ ક્યારેય નથી થયું. પહેલીવાર હાલત એવી ખરાબ છે કે તેઓ પાછા ફરી શકશે કે નહીં એની સમજ નથી પડી રહી. કોઈ સંપર્ક પણ નથી થઈ રહ્યો.''

પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં ક્રૉસિંગ પૉઇન્ટની વ્યવસ્થાની દેખરેખ રાખનાર તાતા સત્તામંડળના કહેવા મુજબ ''એકબીજાં ક્ષેત્રમાં પરત ફરનારા પ્રવાસીઓ માટે વ્યવસ્થા...


શીર્ષક: ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની પહેલી વન-ડે મૅચમાં શું થયું હતું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ અગાઉ બન્ને ટીમો ગત વર્ષે ચૅમ્પિયન્સ ટ્રૉફીમાં ટક્કર થઈ હતી, જેમાં પાકિસ્તાને બાજી મારી હતી.

એક વર્ષ પછી બન્ને દેશો ફરી ટક્કર લઈ રહ્યા છે ત્યારે એ જાણીએ ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની પહેલી વન-ડે મૅચની કહાણી, આંકડાની દૃષ્ટિએ.

પહેલી વન-ડે અને પહેલીવાર નોંધાયા રેકૉર્ડ્ઝ

મોહિંદર અમરનાથ બન્યા હતા સૌપ્રથમ મેન ઓફ ધ મેચ

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની પહેલી વન-ડે મૅચ ક્યારે રમાઈ હતી એ આપ જાણો છો?

બિશનસિંહ બેદી (છેક ડાબે) પાકિસ્તાન વિરુદ્ધની પહેલી વન-ડેમાં ભારતીય ટીમના કેપ્ટન હતા

પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ ભારતના રેકૉર્ડ

કૃષ્ણામાચારી શ્રીકાંતે માત્ર 103 બોલમાં ફટકારેલાં 123 રન ભારત દ્વારા પાકિસ્તાન સામેની વન-ડે મેચમાં પહેલી સદી હતી.

પહેલી સદીઃ 1987ની 18 ફેબ્રુઆરીએ ઇડન ગાર્ડન્સમાં કૃષ્ણામાચારી શ્રીકાંતે માત્ર 103 બોલમાં 123 રન ફટકાર્યાં હતાં. તે ભારત દ્વારા પાકિસ્તાન સામેની મૅચમાં પહેલી સદી હતી.

શ્રીકાંતની સદી અને છની સરેરાશ સાથે 238 રનનો સ્કોર નોંધાવવા છતાં ભારત એ મૅચ હારી ગયું હતું. એટલું જ નહીં, એ પ્રવાસમાં રમાયેલી છ વન-ડે મૅચોની શ્રેણી પાકિસ્તાન 5-1થી જીત્યું હતું.

સૌથી વધુ સ્કોરનો રૅકર્ડઃ 2005માં પાકિસ્તાનના ભારત પ્રવાસ વખતે રમાયેલી બીજી વન-ડે મેચમાં મહેન્દ્રસિંહ ધોનીની 123 બોલમાં 148 રનની ધુંઆધાર ઇનિંગ્ઝને લીધે ભારતે નવ વિકેટે 356 રનનો સ્કોર ખડક્યો હતો, જે આજે પણ રેકોર્ડ છે.

મહેન્દ્રસિંહ ધોનીએ 30 ઈનિંગ્ઝમાં આઠ વખત અણનમ રહીને 55.90ની સરેરાશ સાથે 1,230 રન નોંધાવ્યાં છે.

સર્વાધિક વ્યક્તિગત સ્કોરઃ આ રેકોર્ડ વિરાટ કોહલીના નામે છે. 2012માં એશિયા કપની મેચમાં 183 રનની વિજયી ઇનિંગ્ઝ રમીને તેઓ 'મૅન ઑફ ધ મૅચ' બન્યા હતા.

સૌથી વધુ રનનો રેકોર્ડઃ બન્ને દેશો વચ્ચેની 67 મેચોમાં 40.09ની સરેરાશ સાથે 2,526 રન નોંધાવવાનો આ રેકૉર્ડ સચિન તેંડૂલકરના નામે છે.

બન્ને દેશો વચ્ચેની મેચોમાં સૌથી વધુ રન ફટકારવાનો રેકોર્ડ સચિન તેંડૂલકરના નામે છે.

સૌથી વધુ સદીઃ માત્ર 12 ભારતીય ખેલાડીઓએ અત્યાર સુધીમાં પાકિસ્તાન સામે સદી ફટકારી છે. તેમાં સૌથી વધુ પાંચ સદી સચિન તેંડૂલકરે ફટકારી છે.

પાકિસ્તાન તરફથી સલમાન બટે ભારત વિરુદ્ધની 21 ઈનિંગ્ઝમાં વિક્રમસર્જક પાંચ સદી ફટકારી છે.

સર્વશ્રેષ્ઠ બૉલિંગઃ ભૂતપૂર્વ ભારતીય કેપ્ટન સૌરવ ગાંગૂલીના નામે આ રેકૉર્ડ છે. તેમણે 10 ઓવરમાં 16 રન આપીને પાંચ વિકેટો ઝડપી હતી અને ત્રણ મેડન ઓવર ફેંકી હતી.

બૅટ્સમૅનની સર્વશ્રેષ્ઠ...


શીર્ષક: ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેનો એ કરાર જે કરોડો લોકોનું ભવિષ્ય નક્કી કરે છે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારત-પાકિસ્તાને એકબીજાને પોતપોતાનાં પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનોની યાદી સોંપી

ખરેખર, આ દર વર્ષે થનારી એક પ્રક્રિયા છે જે બંને દેશો વચ્ચે થયેલી એક સમજૂતી અંતર્ગત થાય છે.

ભારતના વિદેશમંત્રાલયની એક જાન્યુઆરીની પ્રેસ રિલીઝ પ્રમાણે, “ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે આજે નવી દિલ્હી અને ઇસ્લામાબાદમાં એક સાથે રાજદ્વારી મારફતે એ પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનો અને ફૅસિલિટીઓની યાદીની આપલે કરવામાં આવી જે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલ પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાન અને ફૅસિલિટી વિરુદ્ધ હુમલાની નિષેધ સમજૂતી અંતર્ગત આવે છે.”

“આ સંધિ 31 ડિસેમ્બર, 1988ના રોજ થઈ હતી અને 27 જાન્યુઆરી 1991થી લાગુ છે. તેની અંતર્ગત ભારત-પાકિસ્તાન આગામી પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનો વિશે દર વર્ષે એક જાન્યુઆરીના રોજ એકબીજાને જણાવે છે.”

”પહેલી વખત એક જાન્યુઆરી 1992ના રોજ આ જાણકારી શૅર કરાઈ હતી અને ત્યારથી સતત 30મી વખત આ જાણકારી શૅર કરાઈ.”

આ સંધિ પ્રમાણે બંને દેશ એકબીજાનાં પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનો પર હુમલો નથી કરી શકતા.

પાકિસ્તાનના વિદેશમંત્રાલયે જણાવ્યું કે એક જાન્યુઆરીની સવારે 11 (પાકિસ્તાનના સમયાનુસાર) વાગ્યે ભારતીય હાઈ કમિશનના પ્રતિનિધિને આ યાદી સોંપી દેવાઈ અને દિલ્હીમાં ભારતના વિદેશમંત્રલયે સવારે 11 વાગ્યે (ભારતના સમયાનુસાર) પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનના પ્રતિનિધિએ પોતાનાં પરમાણુ પ્રતિષ્ઠાનોની યાદી સોંપી દીધી.

આ પ્રક્રિયા એવા સમયે કરવામાં આવી જ્યારે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે.

ફેબ્રુઆરી 2019માં પુલાવામા હુમલાની જવાબી કાર્યવાહીમાં પાકિસ્તાનના બાલાકોટમાં ઍરસ્ટ્રાઇક બાદથી જ બંને દેશો વચ્ચેની સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે.

આ તણાવ જ્યારે ભારત સરકારે જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 હઠાવીને રાજ્યનો વિશેષ દરજ્જો ખતમ કરી દીધો ત્યારે તેમાં વધારો થયો.

પાકિસ્તાને ત્યારે ભારતીય ઉચ્ચાયુક્તને નિષ્કાસિત કરી દીધા હતા.

ભારતે આ નિર્ણયને પોતાનો આંતરિક મામલો ગણાવી કાશ્મીરમાં લગાવાયેલા પ્રતિબંધોને યોગ્ય ઠેરવ્યા હતા.

કોની પાસે કેટલાં પરમાણુ હથિયાર?

રાજસ્થાન એટૉમિક પાવર સ્ટેશન

ભારત અને પાકિસ્તાનમાં પાછલાં દસ વર્ષોમાં પરમાણુ બૉમ્બોની સંખ્યા બે ગણા કરતાં વધુ થઈ ગઈ છે અને હાલનાં વર્ષોમાં પાકિસ્તાને ભારતની સરખામણીએ વધુ પરમાણુ બૉમ્બ બનાવ્યા છે.

વિશ્વમાં હથિયારોની સ્થિતિ અને વૈશ્વિક સુરક્ષાનું વિશ્લેષણ કરનાર સ્વીડનની સંસ્થા ‘સ્ટૉકહોમ ઇન્ટરનૅશનલ પીસ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ’એ પોતાના નવા વાર્ષિક રિપોર્ટમાં આ વાત જણાવી...


શીર્ષક: ભારત-બાંગ્લાદેશ સરહદ પર ધમધમતો ગાય તસ્કરીનો ગોરખધંધો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ઉત્તર ભારતમાં ગૌહત્યા અથવા ગૌમાંસ ખાવાની શંકા પર જ કેટલાક લોકોએ જીવ ગુમાવવો પડ્યો.

પરંતુ આ વચ્ચે બીજી વાસ્તવિકતા એ છે કે ગાયોની તસ્કરી આજે પણ ચાલુ છે.

બીબીસી સંવાદદાતા નિતિન શ્રીવાસ્તવ તેની જ તપાસ કરવા ભારત અને બાંગ્લાદેશની સીમા પર પહોંચ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો