વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કર્ણાટકના મુખ્ય પ્રધાન સિદ્ધારમૈયા

તેનું કારણ એ છે કે કર્ણાટકમાં ફરી સત્તા પર આવવા માટે બીજેપી દરેક પ્રકારના રાજકીય દાવ રમી રહી છે.

14 એપ્રિલે ડો. ભીમરાવ આંબેડકરની 127મી જન્મજયંતિ નિમિત્તે બીજેપીએ મોટાભાગનાં અખબારોમાં એક-ચતુર્થાંશ પાનાની જાહેરખબર આપી હતી.

તેમાં ડો. આંબેડકરને 'ભારત રત્ન'ના સ્વરૂપમાં દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. તેમાં ડો. આંબેડકરનો એક વિચાર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો હતો.

એ મુજબ ડો. આંબેડકરે કહ્યું હતું, "લોકતંત્ર માત્ર સરકારનું સ્વરૂપ નથી. એ મુખ્યત્વે બધા સાથે જીવવાનો, બધાને સાથે લઈને આગળ વધવા સાથે જોડાયેલો અનુભવ છે.

"આ એક પ્રકારનો સ્વભાવ છે, જેમાં આપણે આપણી સાથે જીવતા લોકો પ્રત્યે સન્માન અને પૂજાનો ભાવ રાખીએ છીએ."

ડો. આંબેડકર અને દલિતોના ઘરે ભોજન

કર્ણાટકમાં આ વ્યૂહરચના અનુસાર, બીજેપીના મુખ્ય પ્રધાનપદના ઉમેદવાર બી. એસ. યેદિયુરપ્પા દલિતોના ઘરે દલિતોએ જ બનાવેલું ભોજન કરવા જાય છે.

દલિતના ઘરમાં બહારથી મંગાવેલું ભોજન ખાવા બદલ અગાઉ યેદિયુરપ્પાએ ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. તેથી આ વખતે તેઓ આવું કરી રહ્યા છે.

કેન્દ્રના પ્રધાન અનંત હેગડે બંધારણને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બદલવાનું નિવેદન ભૂતકાળમાં કર્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેનાથી દલિત સમુદાય ગુસ્સે થયો હતો. એ ગુસ્સાને બીજેપી આ રીતે ઘટાડવા ધારે છે તેમાં કોઈ શંકા નથી.

આંબેડકર જયંતિ નિમિત્તે યોજાયેલા સમારંભોમાં યેદિયુરપ્પા સાથે વાત કરતાં દલિતોએ અનંત હેગડેના નિવેદન સામે વિરોધ વ્યક્ત કર્યો હતો.

દલિતોની નારાજગી

બીજેપીના પ્રમુખ અમિત શાહ

યેદિયુરપ્પાએ દલિતોને જણાવવું પડ્યું હતું કે અનંત હેગડેએ તેમના નિવેદન બદલ માફી માગી લીધી છે.

ગયા મહિને મૈસૂરમાં દલિત નેતાઓ સાથેની બેઠકમાં બીજેપીના પ્રમુખ અમિત શાહે અનંત હેગડે સંબંધી સવાલોના જવાબ આપવાનું ટાળ્યું હતું.

એ બેઠકમાં અમિત શાહે અનંત હેગડે દ્વારા માફી માગવાની વાત કહી ત્યારે દલિત નેતાઓએ સવાલ કર્યો હતો કે અનંત હેગડે પાસેથી પ્રધાનપદ શા માટે આંચકી લેવાયું નથી?

એ પછી દલિત નેતાઓને પોલીસની મદદથી બેઠકમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા, પણ કર્ણાટકમાં બીજેપી વિરુદ્ધના દલિતોના ગુસ્સાનું કારણ માત્ર અનંત હેગડે નથી.

એસસી-એસટી એક્ટ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેન્દ્ર સરકારે જે રીતે પોતાનો પક્ષ રજૂ કર્યો, ડો. આંબેડકરની પ્રતિમાઓના અપમાન સંબંધી ઘટનાઓ, ભીમા કોરેગાંવ હુમલો અને ઉનામાં દલિત યુવાનો પરના હુમલા જેવી ઘટનાઓને કારણે દલિત સમાજમાં નારાજગી છે.

યેદિયુરપ્પાની જૂની વ્યૂહરચના?

બીજેપીના નેતા અનંતકુમાર હેગડે

ભારિપા બહુજન મહાસંઘ પાર્ટી સાથે જોડાયેલા અંકુર ગોખલેએ બીબીસીને કહ્યું હતું, "પોતાના સમુદાયને રાજકીય શક્તિથી વંચિત રાખવાના પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યાની વાતથી દલિતો વાકેફ છે."

"તેથી બીજેપી દલિતવિરોધી થઈ ગઈ હોવાની લાગણી દલિતોમાં પેદા થઈ છે."

દલિતોના ગુસ્સાનો કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણીના સંદર્ભમાં વિચાર કરીએ તો આ માહોલ બીજેપી માટે મુશ્કેલીસર્જક છે.

2008માં યેદિયુરપ્પાની વ્યૂહરચનાથી બીજેપીને ઘણો ફાયદો થયો હતો.

વિધાનસભામાં અનામત બેઠકો પર યેદિયુરપ્પાએ લિંગાયત સમુદાયને દલિત સમુદાયનાં ડાબેરી જૂથોનો ટેકો અપાવ્યો હતો.

દલિત સમુદાયનાં ડાબેરી જૂથો બીજેપીના લિંગાયત ઉમેદવારોને ટેકો આપે એ તેમણે આ રીતે સુનિશ્ચિત કરાવ્યું હતું.

જોકે, યેદિયુરપ્પાને એ સમુદાયનો જે ટેકો મળી રહ્યો હતો એ આ વખતે કોંગ્રેસને મળતો હોવાના સંકેત દેખાય છે.

કર્ણાટકમાં દલિતોના બે હિસ્સા

સિદ્ધારમૈયા, કોંગ્રેસના પ્રમુખ રાહુલ ગાંધી અને અન્ય નેતાઓ

બીજેપીના એક નેતાએ પોતાની ઓળખ ગુપ્ત રાખવાની શરતે કહ્યું હતું, "આ પરિવર્તનથી આશ્ચર્યચકિત...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કોંગ્રેસપ્રમુખ રાહુલ ગાંધી

ખુદને 'પપ્પુ' કહેવામાં આવતા હોવાનો સ્વીકાર કરીને રાહુલ ગાંધીએ તેમના દોસ્તો તેમજ દુશ્મનોમાં ખુદને એક ગંભીર તથા ભરોસાપાત્ર રાજકીય નેતા તરીકે અચાનક પ્રસ્તુત કર્યા હતા.

હવે રાહુલ ગાંધી કે તેમના પરિવારનું કોઈ મોટું કૌભાંડ બહાર નહીં આવે ત્યાં સુધી રાહુલ ગાંધીના આ નિવેદન સામે સરકાર વળતો ફટકો મારી નહીં શકે.

રાહુલ ગાંધી ઇચ્છતા હતા એ તક તેમને આખરે મળી ગઈ છે.

નરેન્દ્ર મોદી તેમનું ટાર્ગેટ હતા અને તેમણે તેમનું કામ લગભગ ચોકસાઈપૂર્વક કર્યું હતું.

રાહુલના 'જુમલા સ્ટ્રાઈક'થી માંડીને 'ચોકીદાર નહીં, ભાગીદાર'થી 'ડરો મત' સુધીના શાબ્દિક ફટકા દમદાર હતા.

એ લાંબા સમય સુધી એટલે કે 2018માં મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, છત્તીસગઢ, મિઝોરમ વિધાનસભાઓની ચૂંટણી તેમજ સૌથી મહત્ત્વની 2019ની લોકસભાની ચૂંટણી સુધી લોકોની સ્મૃતિમાં રહેવાની શક્યતા છે.

મહત્ત્વનો સવાલ

હવે એ સવાલ જરૂરી છે કે વિરોધ પક્ષની અવિશ્વાસની દરખાસ્ત સ્વીકારવાનો કે તેમને ગૃહની કાર્યવાહીમાં વિક્ષેપ પાડવા દેવાનો બહુમતી સરકારનો નિર્ણય ડહાપણભર્યો હતો?

સોળમી લોકસભામાં ભાજપ-એનડીએ જોરાવર બહુમતિ ધરાવે છે એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટલે સંખ્યાબળ બાબતે કોઈ શંકા નથી.

શું તમે આ વાંચ્યું?

હવે ભાજપના ટેકેદારો તથા તેના પ્રત્યે સહાનુભૂતિ ધરાવતા લોકો હિંમતવાળા દેખાવાનો પ્રયાસ ચાલુ રાખશે ત્યારે અનિર્ણિત મતદારો, અસંતુષ્ટ ખેડૂતો તેમજ સામાન્ય ચૂંટણી પહેલાં જ મત આપવા વિશે નિર્ણય કરતા લોકો પર રાહુલ ગાંધીની ટિપ્પણી અને ઉચ્ચારણોનો પ્રભાવ પડી શકે છે.

વિદેશ નીતિ તથા રાષ્ટ્રીય સલામતી જેવી સંવેદનશીલ બાબતોની ચર્ચા જાહેર મંચો પરથી ખુલ્લેઆમ નહીં કરવાની પરંપરા છે, કારણ કે તેમાં સલામતી તથા રાષ્ટ્રહિતનાં મહત્ત્વના મુદ્દાઓ સંકળાયેલા હોય છે.

જોકે, તેમાં કેટલાક અપવાદ છે. 1962માં ભારત-ચીનની લડાઈ દરમિયાન તત્કાલીન વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુ અને તેમના સંરક્ષણ પ્રધાન ક્રિષ્ના મેનને સંસદની અંદર તથા બહાર વિરોધ પક્ષ પાસેથી ઘણું સાંભળવું પડ્યું હતું અને કડવા ઘૂંટડા ગળે ઉતારવા પડ્યા હતા.

અહીં વિરોધ પક્ષ અને શાસક પક્ષ કે શાસક મોરચા વચ્ચેના રાજકીય ઔચિત્યનો મુદ્દો આવે છે. આ સંબંધે બન્ને વાંકમાં છે.

2013-14માં નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન અને ભાજપ-એનડીએના વડા પ્રધાન પદના ઉમેદવાર હતા ત્યારે સૌપ્રથમ તેમણે નેહરુ-ગાંધી પરિવારને નિશાન બનાવ્યો હતો તથા તેના પર આક્રમણ કર્યું હતું.

ભાજપના નેતાઓ રાહુલ તથા સોનિયા ગાંધી સામે ખરેખર કેટલાક આકરા શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને તેના વળતા ફટકામાં કોંગ્રેસે, ખાસ કરીને સોશિઅલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર, ઔચિત્ય તથા શિષ્ટાચારની લક્ષ્મણ રેખા વારંવાર ઓળંગી હતી.

મુખવટા ઊતરી ગયા

ભાજપના પ્રમુખ અમિત શાહ અને નરેન્દ્ર મોદી

હવે મુખવટા ઊતરી ગયા છે. આગામી દિવસો, સપ્તાહો અને મહિનાઓમાં આવું બધું વધું પ્રમાણમાં જોવા મળશે.

રાહુલનો ગેમપ્લાન એકદમ સ્પષ્ટ છે. ભાજપ ભલે 200થી વધુ લોકસભા બેઠકો સાથેના મોરચાનું વડપણ કરે, પણ 2019ની ચૂંટણીમાં નરેન્દ્ર મોદીને ફરીથી નહીં જીતાડવા તેઓ 'તટસ્થ મતદારો'ને કોઈક રીતે સમજાવવા ઇચ્છે છે.

મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, છત્તીસગઢ અને મિઝોરમ વિધાનસભાઓની ચૂંટણીના પરિણામની અસર લોકસભાની ચૂંટણીમાં જોવા મળશે.

મધ્ય પ્રદેશ, છત્તીસગઢ કે રાજસ્થાનમાં કોંગ્રેસ જીતશે તો દેશને વધારે આત્મવિશ્વાસસભર અને બોલકા રાહુલ ગાંધી જોવા મળશે.

કોંગ્રેસ પ્રમુખના આજના પર્ફૉર્મન્સને જોતાં આ ભવિષ્યની વાસ્તવિકતા બની રહેશે.

(આ લેખકના અંગત વિચારો છે)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને પીડીપીનાં પ્રમુખ મહેબૂબા મુફતી

ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)ના જમ્મુ કાશ્મીરના પ્રભારી રામ માધવે આ ટૂંકા નિવેદનમાં વર્તમાન સમયના સૌથી દિલચસ્પ રાજકીય પ્રયોગ પર પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું હતું.

2014ના અંતિમ દિવસોમાં જમ્મુ-કાશ્મીરના મતદારોએ કોઈ એક પક્ષના હાથમાં સત્તાની ચાવી ન આપી ત્યારે આ પ્રયોગ શરૂ થયો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જમ્મુ એન્ડ કાશ્મીર પીપલ્સ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી(પીડીપી)ને 28 બેઠકો મળી હતી, જ્યારે ભાજપને 25, નેશનલ કોન્ફરન્સને 15 અને કોંગ્રેસને 12 બેઠકો મળી હતી.

44ના જાદુઈ આંકડે પહોંચવા માટે બે પક્ષો માટે હાથ મિલાવવાનું જરૂરી બની ગયું હતું.

અનેક દિવસો સુધી ચાલેલી રાજકીય ગતિવિધિ બાદ આખરે એવી યુતિ આકાર પામી હતી, જેની લોકોએ કલ્પના પણ નહીં કરી હોય.

પીડીપી અને ભાજપે હાથ મિલાવીને સરકાર રચવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

વિરોધીઓએ તેને 'તકવાદી યુતિ' ગણાવી હતી, જ્યારે આ યુતિના તરફદારોએ જણાવ્યું હતું કે જમ્મુ કાશ્મીર માટે આ મોટો દિવસ છે.

મહેબૂબા મુફતીએ શું કહ્યું?

મહેબૂબા મુફતી

2015માં રચાયેલી સરકાર તૂટી પડી પછી પીડીપીનાં પ્રમુખ મહેબૂબા મુફતીના ચહેરા પર નિરાશા સ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પષ્ટ જોવા મળી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું, "લોકોની લાગણીથી વિપરીત આ યુતિ રચાઈ હતી.

"તેમ છતાં મુફતી સાહેબ યુતિ માટે તૈયાર થયા હતા, કારણ કે તેઓ કેન્દ્રમાં મજબૂત સરકાર બનાવી ચૂકેલા પક્ષ સાથે હાથ મિલાવતા હતા.

"આ યુતિ મોટા વિઝન સાથે રચવામાં આવી હતી."

સરકારમાંથી નીકળવાના ભાજપના નિર્ણયથી ઝટકો લાગ્યો હતો કે કેમ એવા સવાલના જવાબમાં તેમણે કહ્યું હતું, "નહીં. મને કોઈ આઘાત લાગ્યો ન હતો, કારણ કે આ યુતિ સત્તા માટે ન હતી. તેનો હેતુ મોટો હતો."

મહેબૂબા મુફતી ભલે ગમે તે કહે, પણ આંચકો લાગવાની વાત તો છે જ.

કોને નફો, કોને નુકસાન?

અત્યારે એ જાણવું રસપ્રદ થઈ પડશે કે યુતિ તોડવાનો નિર્ણય અત્યારે શા માટે લેવામાં આવ્યો અને તેનાથી કોને ફાયદો તથા કોને નુકસાન થશે?

જાણકારો માને છે કે આ નિર્ણયનો લાભ લેવાના પ્રયાસ ભાજપ કરશે.

જમ્મુ કાશ્મીર પર ઝીણવટભરી નજર રાખતાં વરિષ્ઠ પત્રકાર અનુરાધા ભસીન કહે છે, "ભાજપને ફાયદો થઈ શકે છે.

"ભાજપે યુતિ બનાવી, સરકારમાં સામેલ થયો, આકરું વલણ લીધું અને પીડીપીને નુકસાન કર્યું, કારણ કે એ યુતિમાં સીનિયર પાર્ટનર હતો.

"સલામતી સંબંધી નિર્ણયો દિલ્હીમાં લેવામાં આવતા હતા, પણ ચહેરો પીડીપીનો જ હતો."

ભાજપે આવું શા માટે કર્યું એવા સવાલના જવાબમાં તેઓ કહે છે, "ભાજપ આ નિર્ણયનો ઉપયોગ ચૂંટણીની વ્યૂહરચના તરીકે કરી શકે છે.

"ભાજપ આ નિર્ણયનો લાભ માત્ર જમ્મુ કાશ્મીરમાં જ નહીં, દેશના અન્ય રાજ્યોમાં લેવાના પ્રયાસ પણ કરશે, કારણ કે કાશ્મીરનો મુદ્દો માહોલ ઊભો કરવાનું કામ કરે છે."

કેટલાક લોકો ભાજપના નિર્ણયને રાજકીય પગલું માને છે, કારણ કે ભાજપ પાકિસ્તાન અને કાશ્મીર મુદ્દાનો ઉપયોગ 2019ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં પણ કરી શકે છે.

ભાજપ સરકારમાંથી નીકળી ગયો હોય અને કોંગ્રેસ કે બીજા રાજકીય પક્ષે પીડીપી તરફ દોસ્તીનો હાથ લંબાવીને સરકાર બચાવવાની ઑફર કરી હોય તેવું અન્ય રાજ્યોની માફક અહીં થયું નથી.

પરિસ્થિતિ કેમ વણસી?

કોંગ્રેસના નેતા ગુલામ નબી આઝાદે એવું જણાવ્યું હતું કે પીડીપી સાથે હાથ મિલાવવાનો કોઈ સવાલ જ નથી.

નેશનલ કોન્ફરન્સે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં વહેલામાં વહેલી તકે ચૂંટણી યોજવાની માગ કરી હતી.

કોંગ્રેસ અને નેશનલ કોન્ફરન્સને ભાજપ-પીડીપીની યુતિ તૂટવાથી કોઈ ફાયદો થશે કે નહીં, એવા સવાલના જવાબમાં અનુરાધા કહે છે, "હું એવું નથી માનતી. કાશ્મીરમાં હાલત ખરાબ છે.

"ગયા વર્ષે બે બેઠકોની પેટાચૂંટણી યોજાઈ હતી. તેમાં એક બેઠક પર પાંચ ટકા મતદાન થયું હતું,...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન

તેમનાં પત્ની સાશા રશિયાનાં જ છે અને તેમનો દીકરો છ મહિનાનો છે.

અભિષેક સિંહ તથા સાશા વચ્ચે રોમાન્સ યુક્રેનમાં થયો હતો અને તેમનાં લગ્ન ઉત્તર પ્રદેશના હરદોઈ શહેરમાં થયાં હતાં.

હરદોઈમાં અભિષેક સિંહના માતા-પિતા રહે છે.

વિઝાના આકરા નિયમો

અભિષેક સિંહ તેમનાં પત્ની સાશા અને પુત્ર સાથે

વ્યવસાયે આઈટી પ્રોફેશનલ અભિષેક સિંહ માને છે કે ભારતીયોને રશિયા પ્રત્યેનો લગાવ જૂનો છે, પણ તેમાં એક જ કસક છે.

અભિષેક સિંહ કહે છે, "બધું સારું છે, પણ એક જ મુશ્કેલી છે. આપણા સગાં કે દોસ્તોને અહીં આસાનીથી બોલાવવાનું મુશ્કેલ છે. તેનું કારણ છે વિઝાના આકરા નિયમો.

"આખો પ્લાન જણાવવો પડે છે. હોટેલમાં બુકિંગના કાગળિયાં વગેરે અગાઉથી મોકલવા પડે છે, પણ રશિયનોને ભારત જવાના વિઝા આસાનીથી મળે છે."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

રશિયા પર વ્યૂહાત્મક નિર્ભરતા

ભારત અને રશિયા વચ્ચે લાંબા સમયથી દોસ્તીનો સંબંધ છે. આઝાદી પછી રશિયાએ આગળ આવીને ભારતને આર્થિક તેમજ વ્યૂહાત્મક મદદ કરી છે એ જગજાહેર છે.

ભારતીય ખાતર ઉદ્યોગથી માંડીને સૈન્યની ટેન્કો તથા મિગ કે સુખોઈ વિમાનો સુધી દ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રેક સામગ્રી પર રશિયાની છાપ રહી છે.

ભારતીય હથિયાર ઉદ્યોગ આજે પણ રશિયા પર મોટાપાયે નિર્ભર છે.

એ ઉપરાંત એવા કેટલાય ભારતીયો છે જેમણે 'ગાઢ દોસ્તી'ના સમયગાળામાં રશિયા આવીને પોતાનું આગવું સ્થાન બનાવ્યું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શું કહે છે ગુજરાતી ઉદ્યોગ સાહસિક?

ગુજરાતના ધર્મેન્દ્ર રાવલ રશિયામાં ફાર્માસ્યુટિકલ્સનો બિઝનેસ કરે છે

ગુજરાતના ધર્મેન્દ્ર રાવલ 1998માં રશિયા આવ્યા હતા.

અહીં દસ વર્ષ રહ્યા બાદ તેમણે તેઓ રશિયામાં કેટલા સમયથી વસવાટ કરે છે એ ગણવાનું બંધ કરી દીધું હતું.

ફાર્માસ્યુટિકલ્સના વેપારી ધર્મેન્દ્ર રાવલ કહે છે, "જે સાંભળીને અમે અહીં આવ્યા હતા એવો સંબંધ ભારત અને રશિયા વચ્ચે આજે નથી એ સાચી વાત છે.

"તમામ મુશ્કેલી હોવા છતાં આ દેશ ભવિષ્યમાં ભારત માટે મોટી ભેટ બની શકે છે."

આજની હકીકત એ છે કે બન્ને દેશોએ દોસ્તી તથા પારસ્પરિક સહયોગનો ગર્વ લેવા ઉપરાંત નવા દોસ્તો પણ શોધી લીધા છે.

પાછલા બે દાયકામાં ભારતીય અર્થતંત્ર વિકસ્યું છે અને ભારતે અમેરિકા તથા પશ્ચિમના અન્ય દેશોમાં દિલચસ્પી વધારી છે.

રશિયાએ પણ યુરોપ તરફ દોસ્તીનો હાથ લંબાવ્યો છે. બન્ને દેશો વચ્ચે દ્વિપક્ષી વેપાર અત્યંત ઓછો હોવાનું કારણ પણ કદાચ આ જ છે.

દાખલા તરીકે, છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં ભારત-રશિયા વચ્ચેનો વેપાર છથી સાત અબજ ડોલરની આસપાસ રહ્યો છે.

અમેરિકા સાથેના ભારતના વેપારની સાથે સરખામણી કરીએ તો રશિયા સાથેનો વેપાર ચપટી જેટલો ગણાય.

2017માં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લગભગ 67 અબજ ડોલરનો વેપાર થયો હતો.

'રશિયાથી બહેતર દેશ નહીં'

1990માં સેમી કોટવાની રશિયા આવ્યા, ત્યારે પરિસ્થિતિ મુશ્કેલ હતી અને લોકો અન્ય સ્થળો શોધી રહ્યા હતા.

સોવિયેટ સંઘના સ્થાને નવું રશિયા જન્મ લેવાની તૈયારીમાં હતું, પણ અર્થતંત્રની હાલત કંગાળ હતી.

ખુદને ગર્વભેર દરજી ગણાવતા સેમી કોટવાનીની ટેલરિંગ કંપની આજે આખા યુરોપમાં ફેલાયેલી છે.

સેમી કોટવાની કહે છે, "સોવિયેટ સંઘના સમયગાળામાં આપણા વેપારીઓ ઘણા પૈસા કમાયા હતા અને અન્ય દેશમાં ચાલ્યા ગયા હતા, પણ હવે આ દેશ કમાણી કરવાનો રહ્યો નથી.

"આ દેશ બહુ જટિલ બની ગયો છે અને અહીં બિઝનેસ કરવાનું બહુ સરળ નથી. તેમ છતાં તમે લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના સાથે અહીં આવો તો રશિયાથી બહેતર બીજો કોઈ દેશ નથી."

સેમી કોટવાની જેવા લોકોએ રશિયામાં 'આકરી મહેનત' કરીને પોતાનું સ્થાન બનાવ્યું છે. તેમની કંપનીમાં રશિયન નાગરિકોને રોજગાર પણ મળ્યો છે.

રશિયાનું...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જામખંડીમાં હતા અને કોંગ્રેસ તેમના ટાર્ગેટ પર હતો.

વડાપ્રધાને કહ્યું હતું, "આપણા દેશમાં દેશભક્તિની વાત થાય છે, રાષ્ટ્રભક્તિ, રાષ્ટ્રગીત, વંદે માતરમનો ઉલ્લેખ થાય છે ત્યારે કેટલાક લોકો ચિંતિત થઈ જાય છે."

આઝાદી પછી કોંગ્રેસ એટલા નીચા સ્તરે જશે કે તેના નેતાઓ 'ભારત તેરે ટુકડે હોંગે' જેવા નારા લગાવનારાઓની વચ્ચે જઈને તેમને આશિર્વાદ આપશે એવું કોઈએ ક્યારેય વિચાર્યું હશે?

વડાપ્રધાને કહ્યું હતું, "કોંગ્રેસનું ઘમંડ સાતમા આસમાને પહોંચી ગયું છે એ હું જાણું છું. દેશની જનતાએ તેને નજરઅંદાજ કરી દીધો છે."

"તેમ છતાં એ જમીન પર આવ્યો નથી. તેથી તેઓ મુઘોલ કૂતરાઓ પાસેથી કંઈક શીખે એવી આશા પણ રાખી શકાય તેમ નથી."

મુઘોલ કૂતરાઓનો ઉલ્લેખ શા માટે?

વડાપ્રધાને કોંગ્રેસને સલાહ આપી હતી કે નવી બટાલિયન સાથે મળીને દેશની રક્ષા કરનારા બગલકોટના મુઘોલ કૂતરાઓ પાસેથી તે કંઈ શીખે.

સવાલ એ છે કે વડાપ્રધાને દેશભક્તિની સાથે મુઘોલ કૂતરાઓનો ઉલ્લેખ જ શા માટે કર્યો?

આ કૂતરાઓમાં એવું તે શું છે કે તેમને દેશભક્ત ગણાવવામાં આવી રહ્યા છે? આ કૂતરાઓ ખાસ શા માટે છે?

મુઘોલ કૂતરાઓને મુઘોલ હાઉંડ અથવા કેરેવન હાઉંડ પણ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કહેવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ ભારતીય કૂતરાઓની એ પ્રજાતિ છે જેને તેનું નામ ઉત્તરી કર્ણાટકના બગલકોટ જિલ્લાના ભૂતકાળના મુઘોલ સામ્રાજ્યમાંથી મળ્યું છે. મુઘોલ શાસકોએ આ કૂતરાઓને પાળવાનું શરૂ કર્યું હતું.

સૌથી ખાસ વાત એ છે કે અત્યંત પાતળા મુઘોલ કૂતરાઓ ભારતીય સૈન્યમાં સામેલ થનારી પહેલી ભારતીય પ્રજાતિ છે.

ભારતીય સૈન્યએ મુઘોલ કૂતરાઓમાં ઊંડો રસ લીધો તેનું કારણ એ છે કે આ કૂતરાઓ સર્વેલન્સ અને સીમા સુરક્ષા સંબંધી કામોમાં ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.

શિકાર અને રખેવાળી સાથે જોડાયેલા હુનર માટે વિખ્યાત મુઘોલ કૂતરાઓ અત્યંત ઝડપી ગતિએ દોડતા હોય છે.

તેમનામાં ગજબની ચપળતા અને સ્ટેમિના હોય છે. તિક્ષ્ણ નજર અને સુંઘવાની ક્ષમતા પણ તેમને વિશિષ્ટ બનાવે છે.

આ કૂતરાઓની વિશેષતા

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના જણાવ્યા અનુસાર, ઉપરોક્ત ગુણોને કારણે મુઘોલ પ્રજાતિના કૂતરાઓના બચ્ચાંઓને 2016ના ફેબ્રુઆરીમાં મેરઠસ્થિત ભારતીય સૈન્યના રિમાઉંડ એન્ડ વેટરનરી કોર(આરવીસી)માં લાવવામાં આવ્યા હતા.

ભારતીય કૂતરાઓની કોઈ પ્રજાતિને ટ્રેનિંગ માટે આરવીસી સેન્ટરમાં લાવવામાં આવી હોય તેવી એ પહેલી ઘટના હતી.

આરવીસી સેન્ટરમાં લેબરાડોર અને જર્મન શેફર્ડ જેવા વિદેશી બ્રીડના કૂતરાઓને તાલીમ આપવામાં આવે છે.

ટ્રેનિંગ બાદ એ કૂતરાઓ ભારતીય સૈન્યનો હિસ્સો બને છે.

સૈન્યના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ટ્રેનિંગમાં સામેલ આઠમાંથી છ કૂતરાઓને શ્રીનગરના હેડક્વાર્ટર 15 કોર અને નગરોટાના હેડક્વાર્ટર 16 કોરમાં ફિલ્ડ ઇવેલ્યુએશન તથા સ્યૂટેબિલિટી ટ્રેનિંગ માટે લઈ જવામાં આવે છે.

આ કૂતરાઓને પશ્મી તથા કરવાની પણ કહેવામાં આવે છે. દક્ષિણ ભારતના અનેક ગામોમાં આ કૂતરાઓને પાળવામાં આવે છે.

આ કૂતરાઓનું માથું અત્યંત પાતળું તથા લાંબુ હોય છે અને કાનની વચ્ચેનો ભાગ પહોળો હોય છે. જડબું લાંબું અને શક્તિશાળી હોય છે.

આ કૂતરાઓને પ્રેમ અને આદરથી પાળવામાં આવે તો એ અત્યંત વફાદાર સાબિત થતા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

જોકે, તેમનો વ્યવહાર મૈત્રીપૂર્ણ નથી હોતો. અજાણ્યા લોકોનો સ્પર્શ તેમને ગમતો નથી.

રખેવાળીની બાબતમાં આ કૂતરાઓ સાધારણ કૂતરાઓથી એકદમ અલગ હોય છે, કારણ કે સુરક્ષા બાબતે આ કૂતરાઓ એકદમ ગંભીર અને સતર્ક હોય છે.

શું છે ઈતિહાસ?

કર્ણાટકના મુઘોલમાં અંદાજે 750 પરિવારો આ પ્રજાતિના કૂતરાઓને ઉછેરી રહ્યા છે, જેથી મોટા થયા બાદ તેમને વેચી શકાય.

આ કૂતરાઓ દક્ષિણ ભારત કઈ રીતે પહોંચ્યા તેની કથા પણ દિલચસ્પ છે....


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે પેટીએમ કંપનીના સ્થાપક વિજય શેખર શર્મા

ગૂગલ અને ઝેરોક્ષ કોઈ વેબસાઈટ સર્ચ કે ફોટોકોપીના કામ માટે સમાનાર્થી શબ્દ કઈ રીતે બની ગયાં છે, તેની ગંભીર વિચારણા બાદ વિજય શેખર શર્માએ આ સૂત્ર બાબતે નિર્ણય લીધો હતો.

જોકે, ડેટા પ્રાઈવસીના આક્ષેપોને પગલે સર્જાયેલા વિવાદને કારણે કેટલાક સવાલો ઉદ્ભવ્યા છે.

શું છે વિવાદ?

વિજય શેખર શર્માના ભાઈ અજય શેખર શર્મા પેટીએમના સીનિઅર વાઈસ પ્રેસિડેન્ટ છે.

એક મીડિયા કંપનીના સ્ટિંગ ઓપરેશનમાં અજય શેખર શર્મા ભારતીય જનતા પક્ષ (બીજેપી)ના માતૃ સંગઠન રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ) સાથેની તેમની નિકટતા બાબતે બડાશ મારતા જોવા મળ્યા હતા.

કાશ્મીરમાં પથ્થરમારાની ઘટનાઓ બની પછી પેટીએમના કાશ્મીરના યૂઝર્સના ડેટા વડાપ્રધાનની ઓફિસે કંપની પાસે માગ્યા હોવાનું પણ અજય શેખર શર્માએ સ્ટિંગ ઓપરેશનમાં જણાવ્યું હતું.

તેના સંદર્ભમાં યુઝર્સના ડેટાની સલામતી બાબતે કેટલાક સવાલ ઉઠ્યા હતા.

કાયદા અનુસારની ડેટા રિક્વેસ્ટ્સને બાદ કરતાં ત્રીજા પક્ષને કોઈ માહિતી આપી હોવાનો કંપનીએ એક ટૂંકા નિવેદનમાં ઇન્કાર કર્યો હતો.

શું તમે આ વાંચ્યું?

અજય શેખર શર્મા સંબંધે કોઈ સ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પષ્ટતા કરવામાં આવી ન હતી અને બીબીસીએ આ સંબંધે કરેલી વિનંતીનો પણ હજુ સુધી કોઈ જવાબ મળ્યો નથી.

નેશનલ ડેમોક્રિટક અલાયન્સ (એનડીએ)ની કેન્દ્ર સરકાર પેટીએમની તરફેણ કરતી હોવાનો ટોણો કોંગ્રેસના પ્રમુખ રાહુલ ગાંધીએ પણ માર્યો હતો. આ પ્રકારના આક્ષેપો પહેલીવાર કરવામાં આવ્યા નથી.

નોટબંધી અને પેટીએમની સફળતા

2016ના નવેમ્બરમાં નોટબંધીની જાહેરાતને પગલે દેશ દિગ્મૂઢ થઈ ગયો હતો, પણ પેટીએમને અણધાર્યો લાભ થયો હતો.

કેશલેસ ટ્રાન્સઝેક્શન માટે 2010માં શરૂ કરવામાં આવેલી કંપની માટે રોકડ પરની ભારતીય ગ્રાહકોની નિર્ભરતાનો વિકલ્પ બનવાનું મુશ્કેલ સાબિત થયું હતું.

છ વર્ષમાં લગભગ સવા કરોડ લોકો તેનો ઉપયોગ કરતા થયા હતા. કંપનીએ નાના દુકાનદારો તથા વેપારીઓમાં કેશલેશ ટ્રાન્ઝેક્શનનો આઈડિયા આગળ ધપાવ્યો હતો, છતાં તેનું વોલ્યુમ નીચું રહ્યું હતું.

વાસ્તવમાં એક દિવસમાં ત્રીસ લાખ ટ્રાન્ઝેક્શન થયાં તેને મોટી સિદ્ધિ ગણવામાં આવી હતી અને કંપનીએ તેની ઊજવણી કરી હતી.

જોકે, નોટબંધીની જાહેરાતના માત્ર ત્રણ જ મહિનામાં કંપનીના યૂઝર્સની સંખ્યામાં લગભગ 50 ટકા વધારો થયો હતો.

કોઈની પાસે રોકડ ન હતી ત્યારે મધ્યમ અને ઓછી આવક ધરાવતા કમસેકમ 1 કરોડ 90 લાખ યૂઝર્સ પેટીએમ નેટવર્ક તરફ વળ્યા હતા.

કેવી રીતે થયો પેટીએમનો વિસ્તાર?

એ સમયે વિજય શેખર શર્માએ તેમની કંપનીના વિસ્તારની તક ઝડપી લીધી હતી.

તેમણે પેટીએમ પેમેન્ટ્સ બૅન્ક માટે નાણાં એકત્ર કરવા પેરન્ટ કંપની વનનાઇન્ટીસેવનનો એક ટકા હિસ્સો 325 કરોડ રૂપિયામાં અન્ય શેરહોલ્ડર્સને વેચ્યો હતો.

વધુને વધુ યૂઝર્સ મોબાઈલ વોલેટ્સનો ઉપયોગ કરી રહ્યા હોવાથી પછી વિજય શેખર શર્મા ચીની રોકાણકારો પાસે ગયા હતા.

એ રીતે નોટબંધીની જાહેરાતના માત્ર છ જ મહિનામાં વિજય શેખર શર્માએ અલીબાબા ગ્રૂપ તથા એસએઆઈએફ પાર્ટનર્સ જેવા ચીની રોકાણકારો પાસેથી 20 કરોડ ડૉલર્સ કંપનીની તિજોરીમાં ઉમેર્યા હતા.

અલીબાબા ગ્રૂપે પેરન્ટ કંપની વનનાઇન્ટીસેવનમાંના રિલાયન્સ કેપિટલ અને અન્યોનો હિસ્સો પણ ખરીદ્યો હતો. પરિણામે કંપનીનું વેલ્યૂએશન વધીને 6 અબજ ડૉલરનું થઈ ગયું હતું.

એ પછી કંપનીએ પાછું વાળીને જોયું નથી. પોતાનો યૂઝર બેઝ વિસ્તારવા માટે 1.4 અબજ ડૉલર ઊભા કરવા ગયા વર્ષે મેમાં તેણે જાપાની રોકાણકાર સોફ્ટ બેન્કને પણ આકર્ષી હતી.

મોટા પ્રમાણમાં ભંડોળ ઉપલબ્ધ હોવાથી પેટીએમએ તેના પ્રતિસ્પર્ધીઓને પાછળ છોડીને માર્કેટ લીડર બનવા માટે આક્રમક કેશબેક વ્યૂહરચના અપનાવી હતી.

કંપનીએ...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, કોંગ્રેસનાં સર્વોચ્ચ નેતા સોનિયા ગાંધી અને ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન મનમોહન સિંહ

જોકે, રાજકીય પક્ષોને મળતા ભંડોળ પર નજર રાખતા બિનસરકારી સંગઠન અસોસિયેશન ફૉર ડેમોક્રેટિક રાઇટ્સ(એડીઆર)ના તાજા અહેવાલને પગલે જુના સવાલો ફરી બહાર આવ્યા છે.

ભારતીય જનતા પાર્ટી (બીજેપી), કોંગ્રેસ, નેશનલિસ્ટ કોંગ્રેસ પાર્ટી (એનસીપી), કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઑફ ઇન્ડિયા (સીપીઆઈ), કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઑફ ઇન્ડિયા (માર્કસિસ્ટ), બહુજન સમાજ પાર્ટી (બીએસપી) અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસનાં હિસાબી ચોપડાની તપાસ કરીને આ અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફાળો લેવાના નિયમો અનુસાર, રાજકીય પક્ષોએ તેમને 20,000 રૂપિયાથી વધુનો ફાળો આપતા લોકોનાં નામ જાહેર કરવાનાં હોય છે.

એડીઆરનો આ અહેવાલ જણાવે છે કે 2016-17ના નાણાકીય વર્ષમાં સત્યા ઇલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટ નામની એક કંપનીએ માત્ર બીજેપીને જ 251.22 કરોડ રૂપિયા દાનપેટે આપ્યા હતા, જે બીજેપીને મળેલા કુલ દાનનો 47.19 ટકા હિસ્સો છે.

આ કંપનીએ કોંગ્રેસને પણ દાનપેટે 13.90 કરોડ રૂપિયા આપ્યા હતા.

સત્યા ઇલેક્ટોરલ ટ્રસ્ટનું નામ તમે અગાઉ સાંભળ્યું ન હોય તો જાણી લો કે આ એક ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંપની છે, જે કોર્પોરેટ ગૃહો પાસેથી નાણાં લઈને રાજકીય પક્ષોને ફાળો આપે છે.

અહેવાલમાં શું છે ખાસ?

• 2016-17ના નાણાકીય વર્ષમાં રાજકીય પક્ષોને 20,000 રૂપિયાથી વધુ દાનપેટે આપવામાં આવ્યા હોય તેવા નાણાંનું પ્રમાણ 589.38 કરોડ રૂપિયા છે. આ નાણાં 2123 લોકો કે કંપનીઓ પાસેથી મળ્યા છે.

• બીજેપીને 1149 લોકો કે કંપનીઓ તરફથી દાનપેટે 532.27 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા, જ્યારે કોંગ્રેસને 599 લોકો કે કંપનીઓ તરફથી 41.90 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા.

• બાકી છ રાજકીય પક્ષોને જેટલું દાન મળ્યું, તેના કરતાં નવથી પણ વધારે ગણું દાન બીજેપીને મળ્યું છે.

• બીએસપીએ પાછલાં 11 વર્ષની માફક 2016-17માં પણ એવું જ જણાવ્યું હતું કે કોઈએ તેમને 20,000 રૂપિયાથી વધુનું દાન આપ્યું ન હતું.

• રાજકીય પક્ષોને 2016-17માં મળેલા દાનમાં 487.36 કરોડ રૂપિયાનો વધારો જોવા મળ્યો છે, જે 478 ટકા વધારે છે.

• 2015-16ના નાણાકીય વર્ષમાં રાજકીય પક્ષોને દાનપેટે 102.02 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા.

• બીજેપીને મળેલા દાનમાં 593 ટકા વધારો થયો છે. 2015-16માં 76.85 કરોડ રૂપિયા દાનપેટે મળ્યાનું બીજેપીએ જણાવ્યું હતું. 2016-17માં એ પ્રમાણ વધીને 532.27 કરોડ રૂપિયા થયું હતું.

• ગત નાણાંકીય વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે તૃણમૂલ કોંગ્રેસને મળેલા દાનમાં 231 ટકા વધારો થયો હતો, જ્યારે સીપીએમ અને કોંગ્રેસને મળેલા દાનમાં અનુક્રમે 190 તથા 105 ટકા વધારો થયો હતો.

અજ્ઞાત સ્રોત પાસેથી મળતું દાન

શું દાન આપનારા બધા લોકોનાં નામ રાજકીય પક્ષોએ જાહેર કર્યાં છે, એવો સવાલ થાય તો તેનો જવાબ છેઃ ના.

અજ્ઞાત સ્રોત તરફથી પણ દાન મળતું હોય છે અને એ દાનને 'સ્વૈચ્છિક યોગદાન' કહેવામાં આવે છે.

બીજેપીને અજ્ઞાત સ્રોતો તરફથી 2016-17માં દાનપેટે 464.94 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા. એ આવકનો 99.98 ટકા હિસ્સો અથવા 464.84 કરોડ રૂપિયા 'સ્વૈચ્છિક યોગદાન' મારફત મળ્યો હતો.

કોર્પોરેટ્સ તરફથી મળેલા દાન પછી અજ્ઞાત સ્રોતો પાસેથી મળેલા દાનની બાબતમાં પણ કોંગ્રેસ બીજેપીથી ઘણો પાછળ છે. અજ્ઞાત સ્રોતોએ કોંગ્રેસને દાનપેટે 126.12 કરોડ રૂપિયા આપ્યા હતા.

રાજકીય પક્ષો કોની પાસેથી દાન લઈ શકે?

લોકપ્રતિનિધિત્વ કાયદાની કલમક્રમાંક 29(બી)માં જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાં કોઈપણ રાજકીય પક્ષ તમામ વ્યક્તિઓ તથા કોર્પોરેટ્સ પાસેથી દાન લઈ શકે છે.

વિદેશી નાગરિકો પાસેથી પણ દાન લઈ શકે છે. જોકે રાજકીય પક્ષો સરકારી કંપની કે વિદેશી કંપનીઓ પાસેથી દાન લઈ શકતા નથી. વિદેશી...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ બજેટને 'ન્યૂ ઇન્ડિયાને સશક્ત કરનારું' ગણાવ્યું છે.

જોકે, સત્તા પક્ષના આ દાવાઓની એકદમ ઊલટું ચિત્ર સોશિયલ મીડિયા પર જોવા મળી રહ્યું છે.

સોશિયલ મીડિયા પર લોકો બજેટ વિશે જે પ્રતિક્રિયાઓ આપી રહ્યાં છે તેમાંથી કેટલીક અહીં રજૂ કરાઈ રહી છે.

આપને આ વાંચવું ગમશે :

'આલોચકા દાદા' નામના ટ્વિટર યુઝરે આ બજેટને સામાન્ય લોકો માટે 'પકોડું' ગણાવ્યું હતું.

@iamarshadali નામનાં ટ્વિટર હેન્ડલ પરથી ટ્વીટ કરવામાં આવ્યું કે, 'કાલે રાત્રે ચંદ્ર જોયો ને, આજે દિવસે તારા દેખાશે'

@narainvaibhav નામનાં ટ્વિટર હેન્ડલ પરથી એક શાયરી ટ્વીટ કરવામાં આવી હતી.

 Lol Salam નામના યુઝરે લખ્યું, મધ્યમ વર્ગ બજેટને કઈ રીતે જોઈ રહ્યો છે તે અંગે કંઇક આવી તસવીર પોસ્ટ કરી.

ફુકરાન નામના યુઝરે લખ્યું કે, દરેક સરકાર પાસેથી પૈસા લઈ લેવા એ મોદી સરકારનું 'કન્ક્લુઝન' છે

મુતાલિબ મિર્ઝાએ બજેટને સરકારની નિષ્ફળતા ગણાવતાં લખ્યું કે,

બજેટ દરમિયાન એક રસપ્રદ વાત પણ જોવા મળી હતી. બજેટની શરૂઆતમાં જેટલીએ હિંદીમાં ભાષણ આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. પ

ણ ટૂંક સમયમાં જ તેઓ અંગ્રેજી બોલવા લાગ્યા હતા.

જેના પર સોશિયલ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મીડિયામાં લોકો શરારત કરતા જોવા મળ્યા હતા.

કેટલાક લોકોની સમજમાં નહોતું આવતું જેટલી હિંદી બોલી રહ્યા છે કે સંસ્કૃત?

એક ટ્વિટર યુઝરે લખ્યું કે, જેટલીના બજેટ ભાષણમાં 'ભાષાઓનું જીમનાસ્ટિક' જોવા મળી રહ્યું છે.

અનિરુદ્ધ નામના યુઝરે લખ્યું, 'અરૂણ જેટલી હિંગ્લિશ-વિંગ્લિશ કરી રહ્યાં છે.'

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમની ગુજરાત યાત્રામાં તેમના વતન વડનગરમાં મેડિકલ કૉલેજનું લોકાર્પણ કર્યું હતુ.

વડાપ્રધાન હોવાને કારણે નરેન્દ્ર મોદીના વતન વિશે વાતચીત થાય એ ખૂબ સહજ છે.

જો કે વડનગર પાસે અનોખો ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક વારસો છે.

ઉત્તર ગુજરાતના મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલા આ નાના શહેરનો ભૂતકાળ અકબર અને તાનસેન સાથે જોડાયેલો છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે

અહીં પુરાતત્વ વિભાગના ખોદકામ દરમિયાન બૌદ્ધ મઠનાં અવશેષો પણ મળી આવ્યા છે.

જાણો વડનગર વિશેની પાંચ ઓછી જાણીતી વાતો.

1. 1900 વર્ષ જૂના બૌદ્ધ મઠ છે અહીંયા

પુરાત્તવીય ઉત્ખનન દરમિયાન વડનગરમાં એક બૌદ્ધ મઠ મળી આવ્યો હતો

વડનગરમાં બીજાથી સાતમી સદી(AD)ની બૌદ્ધ મઠની સાઇટ મળી આવી છે.

વડનગરમાં ખનન કરવામાં આવતા આ મઠ મળી આવ્યો.

જેમાં બે સ્તૂપ અને એક ખુલ્લો વંડો મળી આવ્યો છે.

આશરે 2 વર્ષ પછી બૌદ્ધ મઠની ઓળખ થઈ શકી.

ચીનના પ્રવાસી હ્યુ એન સંગે વડનગરની મુલાકાત લીધી હતી.

એ સમયે વડનગર આનંદપુર તરીકે ઓળખાતું. વડનગરની આસપાસ 10 બૌદ્ધ મઠ અને એક હજાર બૌદ્ધ સાધુઓ હોવાની વાત ચીનના પ્રવાસીએ ઉલ્લેખ કરેલી છે.

2. અકબર અને તાનસેન સાથે જોડાયેલા છે વડનગરના તા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર

સંગીતકાર દત્તાત્રેય ગાયકવાડ 'તાના-રીરી' મહોત્સવમાં પર્ફોર્મન્સ આપી રહ્યા છે

એમ કહેવાય છે કે, અકબર રાજાના સમયમાં મહાન ગાયક કલાકાર તાનસેને દીપક રાગ ગાયો હતો.

આથી તેના આખા શરીરમાં અંદર બળતરા શરૂ થઈ ગઈ હતી.

તાનસેનનાં આ શરીર દાહને શાંત કરવા વડનગરની બે બહેનો તાના અને રીરીએ મેઘ-મલ્હાર રાગ ગાયો અને વરસાદ પડ્યો. તેનાથી તાનસેનનો શરીર દાહ શાંત થયો.

આ વાત અકબર સુધી પહોંચી હતી. અકબર બન્ને બહેનોને દિલ્હી આવવા આમંત્રણ આપ્યું, પણ તે બન્ને બહેનો તે સ્વીકાર્યું નહીં.

અકબરને તે અપમાનજનક લાગ્યું અને તેણે બન્ને બહેનોને લેવા લશ્કર મોકલ્યું હતું.

તાના-રીરીએ લશ્કરથી બચવા કૂવામા પડીને આત્મહત્યા કરી. વડનગરમાં આજે પણ તેમની સમાધિ સ્મારક રૂપે છે.

અહીં સરકાર દર વર્ષે શાસ્ત્રીય સંગીતનો તાના-રીરી મહોત્સવ યોજે છે.

3. કીતિતોરણ બન્યું ગુજરાતની ઓળખ

વડનગરનું કીર્તિ તોરણ ગુજરાતની ઓળખ બન્યું છે

40 ફૂટ ઊંચું કીર્તિ તોરણ વડનગરના શર્મિષ્ઠા તળાવના કિનારે છે. તે સોલંકીકાળના સ્થાપત્યોમાંથી એક છે.

મંદિરના પ્રવેશદ્વારનું તોરણ હોવાનું માન્યાતા લોકમાનસ પર હતી, પરંતુ એવા કોઈ અવશેષો મળ્યા નથી.

4. નરેન્દ્ર મોદીનું વતન

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પિતાનો વડનગર રેલવે સ્ટેશન પર ટી-સ્ટૉલ હતો

ભારતના વર્તમાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું વતન વડનગર છે. ત્યાંના રેલવે સ્ટેશન પર તેમના પિતાનો ટી-સ્ટૉલ હતો.

અહીં તેઓ તેમના પિતાને ટી-સ્ટૉલની કામગીરીમાં મદદ કરતા હોવાનું કહેવાય છે.

5. ચાઈલ્ડ સેક્સ રેશિયોમાં મહેસાણા છેલ્લેથી બીજા ક્રમે

ચાઈલ્ડ સેક્સ રેશિયો સમગ્ર રાજ્યમાં છેલ્લેથી બીજા ક્રમે છે

વડનગર મહેસાણા જિલ્લામાં આવેલું છે, જેમાં 9 તાલુકા અને 606 ગામડાં છે. વર્ષ 2011ના વસતિ ગણતરીના અહેવાલ મુજબ ચાઇલ્ડ સેક્સ રેશિયોની દૃષ્ટિએ મહેસાણા જિલ્લો સમગ્ર રાજ્યમાં છેલ્લેથી બીજા ક્રમાંકે છે, જ્યાં 1000 બાળકોની સામે બાળકીઓની સંખ્યા 842 છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્વચ્છતા અભિયાનની શરૂઆત કરી એ સમયે એક પ્રતિકાત્મક કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો

જો કે, મોદીની આ શુભેચ્છામાં વિશ્વનાં મહાન મહાકાવ્ય ‘રામાયણ’નાં સર્જક વાલ્મીકિને માત્ર એક “પારંગત લેખક”, એક “ઉચ્ચતમ આદર્શો અને કાર્યો” કરનારા વ્યક્તિ તરીકે જ ઓળખાવ્યા છે.

આમ છતાં તેમની શુભેચ્છાઓ તેમને આ મહાન સંતના અનુયાયી ગણાવતા વાલ્મીકિ સમાજના લોકો સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહે છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે.

વાલ્મીકિ સમાજના લોકો મુખ્યત્વે માથે મેલું ઉપાડવાનું કામ કરે છે. તે દેશનો સૌથી વધારે ઉપેક્ષિત સમાજ છે અને ભારતની જ્ઞાતી પ્રથામાં તેમનું સ્થાન સૌથી નીચે છે.

સદીઓથી આભડછેટ સહન કરી રહેલા વાલ્મીકિઓ માટે વાલ્મીકિ જયંતીને દિવસે વડાપ્રધાને સહાનુભૂતિનો એક શબ્દ પણ કેમ નથી વાપર્યો તે સમજવું મુશ્કેલ નથી.

કર્મયોગમાં વિચારોની અભિવ્યક્તિ

નરેદ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારે તેમના ભાષણોનું સંપાદન પુસ્તક ‘કર્મયોગ’ નામથી પ્રસિદ્ધ કરવામાં આવ્યું હતું

એ 2007નું વર્ષ હતું. ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકે તેમણે રાજ્યના ઉચ્ચ સનદી અધિકારીઓ સાથેની એક કર્મયોગી શિબિરમાં કરેલા ભાષણોનું સંકલન કરી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને “કર્મયોગ” નામનું પુસ્તક પ્રસિદ્ધ કર્યું હતું.

આ પુસ્તકની પાંચ હજાર નકલો પ્રિન્ટ કરવામાં આવી હતી, પણ એ સમયે રાજ્યમાં ચૂંટણીની આચાર સંહિતા લાગુ થયેલી હોવાથી તેની વહેંચણી નથી શકી નહોતી. કારણ કે ગુજરાતની ચૂંટણી ડિસેમ્બર 2007માં થવાની હતી.

એ સમયે રાજ્યની ટોચની જાહેર ક્ષેત્રની કંપની ગુજરાત સ્ટેટ પેટ્રોલિયમ કૉર્પોરેશનને આ પુસ્તક માટેનો ખર્ચ આપવા માટે નિર્ધારિત કરવામાં આવી હતી.

સુંદર ફોટોગ્રાફ્સ ધરાવતાં આ રંગીન પુસ્તકના પાના નંબર 48 અને 49, મોદીએ વાલ્મીકિઓના અન્યોની વિષ્ટા (મળ) સહિતનો કચરો સાફ કરવાના સદીઓ જુનાં જ્ઞાતિ આધારિત વ્યવસાયને -- “આધ્યાત્મિક અનુભવ” હોવાનું જણાવ્યું હતું!

શૌચાલયની સફાઈ એક આધ્યાત્મિક અનુભવ

પુસ્તક કર્મયોગના પાનાં નંબર 48 અને 49 પર પ્રકાશિત થયેલાં વિધાનો

તેમણે એ પુસ્તકમાં કહ્યું, “જે શૌચાલયમાં કામ કરે છે, તેની આધ્યાત્મિકતા કઈ? ક્યારેય પેલા વાલ્મીકિ સમાજનો માણસ, જે મેલું હટાવે છે, જે ગંદકી દૂર કરે છે, એની આધ્યાત્મિકતાનો અનુભવ કર્યો છે?”

તેમણે ઉમેર્યું કે, “તેણે માત્ર પેટ ભરવા માટે કામ કરવાનું સ્વીકાર્યું હોય તો હું નથી માનતો કે તેણે લાંબા સમય સુધી કામ કર્યું હોત. પેઢી-દર-પેઢી સુધી તો ન જ કર્યું હોત.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, “પણ કોઈ એક જમાનામાં કોઈને સંસ્કાર થયા હશે કે સંપૂર્ણ સમાજની અને દેવતાની સુખાકારીની જવાબદારી મારી છે. તેની સુખાકારી માટે આ કામ પરમાત્મા રૂપે મારે કરવાનું છે.”

મોદીએ જણાવ્યું કે, “એના પરિણામે સદીઓ સુધી સમાજને સ્વચ્છ રાખવા માટેની એના ભીતરની આધ્યાત્મિક્તા હશે, જેનો વારસો નિરંતર પહોંચ્યો હશે.”

સમાચાર પ્રકાશિત થયાં પણ નોંધ ન લેવાઈ

સ્વચ્છતા અભિયાન સમયે એક કાર્યક્રમમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

નવેમ્બર 24, 2007ના દિવસે ‘ધી ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા’ની અમદાવાદ આવૃત્તિમાં મેં લખેલા સમાચાર "'Karmayogi' swears by caste order: 'Scavenging A Spiritual Experience For Valmiks'" શીર્ષક હેઠળ પ્રકાશિત થયા હતા.

એ પુસ્તક એ સમયે પણ પ્રસિદ્ધ નહોતું થયું ત્યારે જ મોદીએ વાલ્મીકિઓ પર સદીઓથી થોપી દેવામાં આવેલા માથે મેલું ઉચકવાના વ્યવસાયને “આધ્યાત્મિક અનુભવ” ગણાવીને વિવાદનો મધપુડો છેડ્યો હતો.

ગુજરાતનાં દલિતો બુદ્ધિજીવીઓ માટે મોદીનો આ મત બિલકુલ “અસ્વીકાર્ય” હતો.

જાણીતા દલિત કવિ નીરવ પટેલે કહ્યું કે એ શોષણ અને વર્ગ વિભાજન ચાલું રાખવા માટેના એક “મોટા કાવતરા”નો એક ભાગ હતો.

તેમણે ખૂબ જ...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ગુજરાત મૉડલની પરીક્ષા ફરી ગુજરાતમાં જ થઈ રહી છે

ભારતીય જનતા પાર્ટીની વેબસાઇટ BJP.ORG પર એક પીડીએફ ફાઇલ મૂકવામાં આવી છે, જેના પર લખવામાં આવ્યું છે કે, 'ગુજરાત મૉડલ' એક વિઝન છે જેની રાહ દેશ જોઈ રહ્યો છે.

આ ફાઇલને લોકસભા ચૂંટણી માટે બનાવાઈ હતી. ફાઇલનાં કવર પર જ એક સૂત્ર છે- 'વોટ ફોર ઇન્ડિયા, વોટ ફોર મોદી.'

ફાઇલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, ગુજરાત મૉડલનો મતલબ છે- અસંખ્ય નોકરીઓ, ઓછી મોંઘવારી, વધારે કમાણી, તીવ્ર ઝડપથી અર્થવ્યવસ્થાનો વિકાસ, ઉત્તમ શિક્ષણ, સુરક્ષા અને ઉત્તમ જીવન.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

વર્ષ 2014માં ભારતની પ્રતિક્ષાનો અંત આવ્યો અને ગુજરાત મૉડલની વકીલાત કરનારા નરેન્દ્ર મોદીના હાથમાં દેશની સત્તા છે.

આ જ મૉડલની પરીક્ષા ફરી એક વખત ગુજરાતમાં થઈ રહી છે.

ગુજરાતનો દરિયા કિનારો

ગુજરાતમાં મુસ્લિમો સાથે ભેદભાવ?

મોદીનાં ગુજરાત મૉડલમાં કેટલાંક ફેક્ટ છે અને કેટલાંક ફિક્શન તેની તપાસ માત્ર ચૂંટણીમાં મળતી હાર કે જીતથી નથી કરી શકાતી.

અમે તેની તપાસ એ તથ્યો અને પરિસ્થિતિઓના આધારે કરીશું, જેનો દાવો આ મૉડેલમાં ભાજપે કર્યો છે.

ભારતની કુલ વસતીનો પાંચ ટકા ભાગ ગુજર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાતમાં છે અને તેના ભાગે છ ટકા ક્ષેત્રફળ છે.

તેની સાથે જ 7.6 ટકા જીડીપી છે. ભારતના કુલ શ્રમ બળનો દસમો ભાગ ગુજરાતનો છે અને કુલ નિકાસમાંથી 22 ટકા નિકાસ ગુજરાતમાંથી થાય છે.

અહીંની જળવાયુ અને ભૌગૌલિક સ્થિતિ પણ વેપાર માટે અનુકૂળ છે.

ગુજરાતનો વાર્ષિક જીડીપી વિકાસ દર 2001થી 2012 સુધી સરેરાશ 10 ટકા રહ્યો છે

જો કે વરસાદ ન થવાને કરાણે અહીં ખેતી સહેલી નથી. લાંબા દરિયાકિનારાનાં કારણે અહીં આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર માટે પણ સારી સગવડ છે.

આજની તારીખમાં ભારતના એક તૃતિયાંશ સમુદ્રી જહાજ ગુજરાતના સમુદ્રી તટ પરથી પસાર થાય છે.

સ્પષ્ટ છે કે ગુજરાતની પ્રાકૃતિક અને ભૌગોલિક વિશેષતાનો શ્રેય મોદી નથી લઈ શકતા.

ગુજરાતનો વાર્ષિક જીડીપી વિકાસ દર 2001થી 2012 સુધી સરેરાશ 10 ટકા રહ્યો છે.

જો કે ભારતનાં અન્ય રાજ્ય મહારાષ્ટ્ર અને તમિલનાડુ પણ નિકાસ મામલે અગ્રેસર છે.

મોદીનું શાસન

ગુજરાતીઓએ મોદી-રાહુલને કહી તેમના ‘મનની વાત’

વીજળીની માગ સતત વધી રહી છે છતાંય ગુજરાત 2002થી સરપ્લસ વીજ ઉત્પાદન કરી રહ્યું છે. 18 હજાર ગામડાંઓને ગ્રીડથી જોડવામાં આવ્યાં છે.

ગુજરાત વિશે એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે, અહીંની નીતિઓ વ્યવસાયિક પ્રગતિમાં નડતરરૂપ નથી બનતી.

વર્ષ 2008માં ટાટા મોટર્સના નેનો કાર પ્લાન્ટને પશ્ચિમ બંગાળથી ગુજરાતનાં સાણંદમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

2008માં ટાટા મોટર્સના નેનો કાર પ્લાન્ટને સાણંદ લવાયો હતો

હવે ગુજરાતમાં ફોર્ડે પણ પોતાનો પ્લાન્ટ શરૂ કર્યો છે.  આ વર્ષે ભારતને પહેલી વખત 'ઇઝ ઑફ ડુઇંગ બિઝનેસ'ની યાદીમાં વિશ્વ બેંકે ટૉપ 100ની યાદીમાં સ્થાન આપ્યું છે.

પરંતુ ગુજરાત પહેલેથી જ આ મામલે આગળ છે. અહીં પરમિટ, લાઇસન્સ અને પર્યાવરણ સાથે જોડાયેલી ઔપચારિકતાઓ પૂરી કરવામાં કાયદાકીય પેચને વચ્ચે આવવા દેવાતો નથી.

જોકે, આ બધુંય મોદીનાં શાસન પહેલાં પણ થતું રહ્યું છે. અપોલોએ ગુજરાતમાં 1990માં જ ટાયરના એક મોટા પ્લાન્ટની સ્થાપના કરી હતી.

ગુજરાતમાં ક્યારેય પણ બિઝનેસ કરવામાં નોકરશાહી વચ્ચે આવતી ન હતી.

મોટા આર્થિક સુધારા

ગુજરાત : રળિયામણા ડાંગની પાછળ છૂપાયેલાં દુઃખો

મોદીનાં સુશાસનના એ પક્ષનો ઉલ્લેખ ઘણી વખત કરવામાં આવે છે જેમણે ઇ-ગવર્નન્સને લાગૂ કરી.

ઇ-ગવર્નન્સનાં કારણે ગુજરાતમાં ભ્રષ્ટાચારમાં ઘટાડો નોંધાવાની વાત પણ કહેવામાં આવે છે. શું મોદીનું ગુજરાત મૉડલ કોઈ ક્રાંતિકારી આર્થિક સુધારો છે?

અર્થશાસ્ત્રી વિવેક દેહેજિયાએ 'ધ ઇકોનૉમિસ્ટ'માં કહ્યું...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પત્ની જશોદાબેન

અહીંના મા ટ્રસ્ટ દ્વારા રિલીફ રોડ વિસ્તારમાં ઇફ્તારનું આયોજન કરાયું હતું, જેમા 300થી વધુ રોજેદારોને જશોદાબહેને પોતાના હાથે રોજા છોડાવ્યા હતા. જશોદાબેન રિટાયર્ડ શિક્ષિકા છે.

તેમણે દરેક રોજેદારોને રૂ.10 ભેટ તરીકે પણ આપ્યા હતા.

માઉસની હિલચાલ પરથી ફેસબુક યૂઝરને ટ્રૅક કરે

'મનીકન્ટ્રોલ' વેબસાઇટના એક રિપોર્ટ અનુસાર યુએસ સેનેટર્સના સવાલોના જવાબમાં સોશિયલ મીડિયા જાયન્ટ ફેસબુકે સ્વીકાર્યું છે કે 'સુરક્ષા અને સારી સુવિધા' આપવાના નામે તે યૂઝર્સ પર નજર રાખે છે.

ફેસબુકે જણાવ્યું છે, “યૂઝર દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા કમ્પ્યૂટર, ફોન, કનેક્ટેડ ટીવી અને અન્ય વેબ-કનેક્ટેડ ડિવાઇસઝમાંથી માહિતી એકઠી કરવામાં આવે છે.”

ફેસબુકે એવું પણ જણાવ્યું કે યૂઝર્સના માઉસની હિલચાલ, એમનાં ડિવાઇસનું બૅટરી લેવલ, સિગ્નલ સ્ટ્રેંથ, સ્ટૉરેજ સ્પેસ, ડિવાઇસ સિગ્નલ્સ, વાઇફાઇ ઍક્સેસ પૉઇન્ટ કે યૂઝર દ્વારા જીપીએસ લોકેશન, કૅમેરા કે ફોટોના ઍક્સેસ માટે અપાયેલી મંજૂરીના આધારે તેમને ટ્રૅક કરવામાં આવે છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

222 પાનાંનો આ દસ્તાવેજ અમેરિકન સાસંદો દ્વારા ઉઠાવાયેલા અંગતતા અને સુરક્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષાના સવાલ પર આધારીત હતો.

જેમાં આ સૌથી ચોંકાવનારો ખુલાસો સેનેટર રૉય બ્લન્ટના 'ક્રૉસ-ડિવાઇસ ટ્રૅકિંગ' અંગેના પ્રશ્ન પર જોવા મળ્યો હતો.

મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે ફેસબુકના સીઈઓ માર્ક ઝકરબર્ગે એપ્રિલ માસમાં યુએસ કૉંગ્રેસ સમક્ષ રજૂ  આપેલા નિવેદન બાદ આ ખુલાસો કરાયો છે.

નાની બચત યોજનાઓમાં થતાં રોકાણમાં ઘટાડો

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ અનુસાર ભારતીય રિઝર્વ બૅન્કના આંકડા સ્પષ્ટ કરે છે કે ગત નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન નાની બચત યોજનામાં રોકાણમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2017-18ના પ્રથમ આઠ મહિના દરમિયાન નાની બચત યોજનાઓમાં રૂ. 40 હજાર 429 કરોડનું રોકાણ થયું.

જે એ પહેલાંના વર્ષમાં થયેલાં રૂ. 2 લાખ 75 હજાર 682 કરોડના રોકાણ કરતાં સાત ગણું ઓછું હતું.

આ ઘટાડો માત્ર બચત યોજનાઓ પૂરતો જ મર્યાદિત ના રહેતા પબ્લિક પ્રૉવિડન્ટ ફંડ(પીપીએફ)માં પણ નોંધાયો છે.

વર્ષ 2017ના એપ્રિલથી નવેમ્બર, એમ આઠ માસના સમયગાળા દરમિયાન કુલ પીપીએફનો આંકડો માત્ર રૂ.1,775 કરોડ જ પહોંચી શક્યો.

મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે આ આંકડો જે એ પહેલાંના વર્ષમા રૂ. 5 હજાર 722 કરોડ સુધી પહોંચ્યો હતો.

અહેવાલ અનુસાર વધી રહેલી આકર્ષક મ્યુચ્યુઅલ ફંડની યોજનાઓ અને નાની બચતોના વ્યાજદરોમાં સરકાર દ્વારા કરાયેલા બદલાવને કારણે આ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

મોબાઇલ એપ દ્વારા રેલવેમાં જનરલ ટિકિટ

સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈના એક અહેવાલ અનુસાર ભારતીય રેલવેએ જનરલ ટિકિટોના બૂકિંગ અને તેને કેન્સલ કરાવવા માટે એક નવી એપ લૉન્ચ કરી છે.

'અટસનમોબાઇલ' નામની આ એપ્લિકેશન રેલવે સૂચના પ્રણાલી કેન્દ્ર દ્વારા વિકસિત કરાવાઈ છે.

આ એપમાં પ્લૅટફૉર્મ ટિકિટ, આર-વૉલેટની રકમ, યૂઝર પ્રૉફાઇલ મેનેજમેન્ટ અને બુકિંગ હિસ્ટ્રીની સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવાઈ છે.

આ એપને યૂઝર ગુગલ પ્લે સ્ટોર કે વિન્ડોઝ સ્ટોરમાંથી નિઃશુલ્ક ડાઉનલૉડ કરી શકે એમ છે.

રેલવેના જણાવ્યા અનુસાર આ એપમાં રજિસ્ટ્રેશન કરાવવા માટે યૂઝરે સૌથી પહેલા પોતાનો મોબાઇલ નંબર, નામ, શહેર, રેલવેનું ડિફૉલ્ટ બુકિંગ, વર્ગ, ટિકિટનો પ્રકાર, મુસાફરોની સંખ્યા અને વારંવાર મુસાફરી કરવાના માર્ગની માહિતી આપવી પડશે.

પ્રિયંકા ચોપરાને શરમિંદગીનો પાઠ ભણાવનારા શેફને પાણીચું

દુબઈ સ્થિત જેડબ્લ્યૂ મૅરિયોટ હોટેલના સ્ટાર શેફ અતુલ કોચરને તેમના ટ્વીટ બદલ બરતરફ કરી દેવાયા છે.

કોચરે પ્રિયંકા ચોપરા પર નિશાન તાકતાં એક ઇસ્લામ વિરોધી ટ્વીટ કર્યું હતું. જોકે,  કોચરે એ...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પત્ની જશોદાબેન

તે બુધવારે રાજસ્થાનના ચિત્તોડગઢ જિલ્લામાંથી ઇનોવા કારમાં પસાર થઈ રહ્યાં હતાં, ત્યારે આ અકસ્માત થયો હતો.

અકસ્માતમાં એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું છે અને એક સુરક્ષા ગાર્ડ પણ ઘાયલ થયા છે. પોલીસે જણાવ્યું છે કે, જશોદાબેન સુરક્ષિત છે.

જશોદાબેન જે કારમાં મુસાફરી કરી રહ્યા હતા તે દુર્ઘટનાગ્રસ્ત કારની તસવીર

આ અકસ્માત ચિત્તોડ-કોટા ચાર લેન હાઈવે પર થયો.

અકસ્માતમાં દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયેલાં વાહનમાં જશોદાબેન હોવાની જાણ થતાં જ પોલીસ અધિકારીઓ ઘટના સ્થળે પહોંચી ગયા હતા.

આ અકસ્માત જિલ્લા મુખ્યમથક ચિત્તોડથી 45 કિમી દૂર આવેલા પારસોલી પોલીસ સ્ટેશનનાં કાટૂંદા નજીક થયો.

પારસોલીના પોલીસ સ્ટેશન અધિકારી શ્યામ સિંહે ઘટના સ્થળેથી બીબીસી હિંદીના સ્થાનિક પત્રકાર નારાયણ બારેઠને જણાવ્યું હતું કે આ અકસ્માતમાં વસંતભાઈ નામના વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું છે.

સિંહે જણાવ્યું હતું કે દુર્ઘટના કેમ અને કેવી રીતે થઈ તેની તપાસ થઈ રહી છે.

ઘાયલોને એમ્બ્યુલન્સ મારફતે તરત જ ચિત્તોડ પહોંચાડવામાં આવ્યા છે અને હોસ્પિટલમાં તેમને સારવાર આપવામાં આવી રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને આ ચૂંટણીમાં પોતાની વડાપ્રધાનની છાપની અસર થઈ હતી. તેમણે પ્રચાર દરમિયાન ગુજરાતમાં પોતાની એક અલગ છાપ ઊભી કરી હતી.

તેમ છતાં, તેઓ ધારેલી સફળતા મેળવી શક્યા નથી. ભાજપે ચૂંટણીમાં જીત મેળવી છે, પરંતુ મારા મતે કોંગ્રેસ અને રાહુલ ગાંધીએ રાજકારણમાં જીત મેળવી છે.

કોંગ્રેસનો ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી અને 2014 લોકસભા ચૂંટણીમાં પરાજય થયો હતો. જેની સરખામણીએ આ વખતે કોંગ્રેસે સારું કામ કર્યું છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

બીજો એ પ્રશ્ન છે કે જો મોદીનું ગુજરાત મોડેલ એટલું સારું હતું તો વિકાસના મુદ્દે તેમને 150 બેઠકો કેમ ન મળી, આ મારો પ્રશ્ન છે.

'રાહુલ ગાંધી બદલાઈ ગયા'

મને નથી લાગતું કે રાહુલ ગાંધી રાજકારણ વિશે ગંભીર છે, પરંતુ છ મહિના અગાઉ તેમનો અભિગમ અલગ હતો. તેમણે પહેલાં ચૂંટણીના રાજકારણનો વિચાર કર્યો નહોતો.

હવે તેઓ આ યુદ્ધમાં પ્રથમ વખત આવ્યા છે. હકીકતમાં, છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં રાહુલ ગાંધીની નેતાગીરી હેઠળ ચૂંટણી લડવામાં આવી છે.

ખેડૂતોની વિવિધ સમસ્યા છે. ખેડૂતો આત્મહત્યા કરી રહ્યા છે, પરંતુ કોંગ્રેસના નેતાઓ અને પક્ષના કાર્યકરો આ પ્રશ્નો પર કામ કરી શક્યા નહીં.

વાસ્તવમાં, ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નરેન્દ્ર મોદીએ નોટબંધી અંગે માફી માંગવી જોઈએ અને તેમને કાળા નાણાંની રકમનો હિસાબ આપવો જોઈએ. પરંતુ કોંગ્રેસે આ જવાબ મેળવવા હળવું વલણ ધરાવે છે.

નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહ દ્વારા લેવામાં આવેલા તમામ નિર્ણયો ગુજરાત ચૂંટણી માટે ટિકિટ ફાળવવા માટે લેવામાં આવ્યા છે.

કોંગ્રેસ જ્યારે સત્તામાં નહોતી ત્યારે લોકો સાથે સંપર્કમાં રહી નહોતી.

રાહુલ ગાંધી પહેલાં આંશિક રીતે રાજકારણી હતા. ઇંદિરા ગાંધી અને રાજીવ ગાંધીના મૃત્યુ પછી, તેમની માતાના સંજોગોમાં જે તે જોઈ હતી તેમાંથી તે પસાર થઈ. મને લાગે છે કે તે પણ રાજકારણનો એક ભાગ હોવા જોઈએ.

'પીએમ બની શકે છે'

રાહુલ ગાંધી એક જવાબદારી તરીકે રાજકારણમાં આવ્યા હતા, નહીં કે 'પૅશન' માટે.  હવે રાહુલ ગાંધી કોંગ્રેસના પ્રમુખ બન્યા છે.

આપણે એ પણ યાદ રાખવું જોઈએ કે રાહુલ ગાંધીએ અત્યાર સુધી કોઈ પણ ચૂંટણી હારી નથી. જો તેઓ ચૂંટણીની રાજનીતિ ગંભીરતાથી લેતા હોય, તો તેઓ વડા પ્રધાન બની શકે છે.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં. )

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડાપ્રધાન મોદીએ ભાષણમાં ઇંદિરા ગાંધી પર કટાક્ષ કર્યો હતો

જેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગુજરાતી સાપ્તાહિક ચિત્રલેખામાં મોરબી હોનારત વખતે છપાયેલી ઇંદિરા ગાંધી અને જનસંઘ, આરએસએસની તસવીર વિશે ટિપ્પણી કરી હતી.

તેમણે છે તસવીરનો ઉલ્લેખ કરીને જણાવ્યું કે, ઇંદિરા ગાંધી મોરબીની મુલાકાત વખતે મોં પર રૂમાલ ઢાંકીને આમતેમ ભાગવાની કોશિશ કરતાં હતાં.

બીબીસી ગુજરાતીએ ચિત્રલેખાના તંત્રી ભરત ઘેલાણી પાસેથી આ કવરપેજની તસવીર મેળવી હતી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે

આ તસવીર જોતાં તેમાં દેખાય છે કે, એ સમયે માત્ર ઇંદિરા ગાંધી જ નહીં, જનસંઘ અને આરએસએસના સ્વયંસેવકોએ પણ મોઢા પર રૂમાલ બાંધ્યા હતા.

ચિત્રલેખા સાપ્તાહિકનું એ કવરપેજ જેનો ઉલ્લેખ મોદીએ કર્યો હતો

એટલું જ નહીં, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ ટાઇટલ પેજ પર ફોટોગ્રાફ્સ વિશે લખેલા હેડિંગ વિશે પણ એવું કહ્યું હતું કે, "એક ફોટા પર લખ્યું હતું, માનવતાની મહેક અને બીજી બાજુ લખ્યું હતું, રાજકીય ગંદકી."

જ્યારે આ તસવીરોની નીચે ચિત્રલેખામાં લખેલું હતું, "ગંધાતી પશુતા મહેકતી માનવતા."

આ બાબત એ પ્રશ્ન ઊભો કરે છે કે નરેન્દ્ર મોદીને તેમનાં ભાષણમાં આ બાબતનો ઉલ્લેખ કરવામા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં ભૂલ થઈ ગઈ?

આ વિશે વાત કરતા ગુજરાતના વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રશાંત દયાળે કહ્યું, "નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે આ પ્રકારની વાત કરે ત્યારે એ પોતે દેશના વડાપ્રધાન છે એ બાબત ભૂલી જાય છે.

"મોદી પોતે વડાપ્રધાન છે અને સ્વર્ગસ્થ વડાપ્રધાન માટે આ પ્રકારનું નિવેદન કરે.

આપણે ત્યાં એવી પરંપરા છે કે જે સ્વર્ગસ્થ લોકો છે તેમના વિશે આપણે નકારાત્મક ટિપ્પણી કરતા નથી.

"છતાં પણ તેમણે ઇંદિરા ગાંધી માટે ટિપ્પણી કરી તે સત્યથી વેગળી છે. મારી મચેડીને એમને જે જોવું છે, તે લોકોને બતાવે છે."

વડાપ્રધાન મોદીએ આજે મોરબીમાં સભા સંબોધી હતી

દયાળે ઉમેર્યું, "મોદી મોરબીની જે ઘટનાનો એ ઉલ્લેખ કરે છે તે દુર્ઘટના વખતે નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં જ હતા.

"સ્વયંસેવક હતા એમને સારી રીતે અંદાજ છે કે, મચ્છુ ડેમ તૂટવાને કારણે જે રીતે માણસો અને જાનવરો મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

"એ સમયે આરોગ્ય સામે પણ અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા. જે સ્વયંસેવકો, એટલે કે માત્ર સંઘના નહીં અન્ય દરેક સેવાભાવી સંસ્થાઓનાં સ્વયંસેવકો ત્યાં કામ કરતાં હતાં.

"તેમના આરોગ્ય સામે પણ ખતરો ઊભો થાય તેવી સ્થિતિ હતી. એ દરેક માટે મોઢા પર માસ્ક બાંધવો ફરજિયાત હતો."

"આરોગ્યની દૃષ્ટિએ તો ફરજિયાત હતું જ પણ મોરબી અત્યંત દુર્ગંધ મારતું શહેર બની ગયું હતું.

"એ સ્થિતિમાં ઇંદિરા ગાંધી મોરબીની મુલાકાત લે અને પોતાનાં મોઢાં પર રૂમાલ મૂકે એ બહુ જ સહજ બાબત છે."

દયાળે કહ્યું, "એ વાતને રાજકીય હેતુ માટે નરેન્દ્ર મોદી જે રીતે લઈ જઈ રહ્યા છે, એ હું પહેલી વખત જોઈ રહ્યો છું કે રાજકારણનું સ્તર અત્યંત નીચે લઈ જવામાં આવી રહ્યું છે.

 "અગાઉ ભાજપ અથવા કોંગ્રેસના કોઈપણ રાજનેતાએ આ નિમ્નસ્તરની રાજનીતિ ગુજરાતમાં નથી કરી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડાપ્રધાને 'ગુજરાતી ગૌરવ'નો શંખનાદ કરતા ચૂંટણી સભાઓમાં જણાવ્યું કે 'ગુજરાતના દીકરા'એ દુનિયાભરમાં ભારતનો ડંકો વગાડી દીધો છે.

તેના માટે દેશ પર, મોદી પર, સરકાર પર અને ભાજપ પર ગર્વ કરવો જોઈએ. ગર્વ કરવાની મત આપવાથી વધુ સુંદર કોઈ અભિવ્યક્તિ હોઈ શકે?

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જે લોકો સંમત છે તેમને એ જ કહેવામાં આવે છે- તમે શરમ કરો, કેમ કે હિંદુ વિરોધી, રાષ્ટ્રવિરોધી, કોંગ્રેસી, સેક્યુલર, લિબરલ, બુદ્ધિજીવી, પાકિસ્તાન સમર્થક, મુસ્લિમ, આતંકવાદી અને દેશદ્રોહી વગેરે એક જ તો છે.

કેટલાક લોકો તો એવા ઘીટ છે કે તેમને 'શરમ કરો' કહેવામાં આવે છે પરંતુ તેઓ ચિંતા કરવા લાગે છે, ક્યારેક બંધારણની, ક્યારેક લોકતંત્રની, ક્યારેક સંસદની, ક્યારેક સંસ્થાઓની, ક્યારેક દલિતોની, આદિવાસી, મહિલાઓ અને મુસ્લિમોની, ક્યારેક ખેડૂતોની અને મજૂરોની.

ચિંતા કરનારા લોકોની ચિંતા નથી

કેટલાક લોકો વારંવાર ચિંતા કરે છે, તો સરકારે પણ ક્યારેક ક્યારેક થોડી ઘણી ચિંતા કરવી પડે છે.

કેમ કે ચિંતા કરનારા લોકો ગર્વ કરતા લોકોને ભ્રમિત કરે છે, નકારાત્મકતા ફેલાવી દે છે. તેમને એવું કરવાથી રોકવામાં આવે જેથી આખો દેશ કોઈ અડચણ વગર ગર્વ કરી શકે.

આમ ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો સરકારની પ્રાથમિકતા સ્પષ્ટ છે, તે ચિંતા કરતા લોકોની ચિંતા નથી કરતી.

પરંતુ ગર્વ કરતા લોકો જ્યારે ચિંતા કરે છે તો સરકારને તેમના કરતા વધારે ચિંતા થાય છે.

ઉદાહરણ તરીકે રાણી પદ્માવતીના સન્માનને બચાવવા માટે ચિંતિત થયેલા લોકોનું તલવાર કાઢવાનું કાર્ય.

સરકાર તુરંત હરકતમાં આવી. રાણી પદ્માવતીને ભારત માતા, ગોમાતા, ગંગા માતાની જેમ રાષ્ટ્રમાતાનો દરજ્જો આપ્યો.

ફિલ્મ રિલીઝ થાય તે પહેલાં જ પ્રતિબંધ લગાવી દેવાયો. જેનાથી ક્ષણિક ચિંતામાં ઘેરાયેલા લોકો ગર્વ કરવાની સ્થિતિમાં પરત ફરી શકે.

ચિંતામુક્ત અને ગર્વયુક્ત સમાજનાં સપનાં સહેલાં નથી.

લોકો ક્યારેક જમવાનું ન મળતા મૃત બાળકીની માનો વીડિયો શૅર કરવા લાગે છે તો ક્યારેક કોઈ નિર્દોષની હત્યાનો. આ કરવાથી ગર્વ કરવામાં અડચણ ઉત્પન્ન થાય છે.

સરકાર નિવેદન આપીને વાત વધારવાના બદલે, ચૂપ રહીને ધૈર્ય સાથે રાહ જુએ છે કે લોકો જલદી ગર્વવાળી સ્થિતિમાં પરત ફરી આવે.

ગર્વ કરવાની માત્રા નિર્ધારિત કરવામાં આવે

ઝારખંડમાં સંતોષીનું ભૂખના કારણે મૃત્યુ થયું હતું

ખરેખર ચિંતા કરતા લોકોનો દૃષ્ટિકોણ જ ખોટો છે.

જે ઝારખંડમાં બાળકીનું આધારકાર્ડ ન હોવાથી ભૂખના કારણે મૃત્યુ થયું તે જ રાજ્યમાં ગાય માટે એમ્બ્યુલન્સ સેવા તો સફળતાપૂર્વક ચાલે છે.

સરકાર ગાયો માટે પણ આધારકાર્ડ બનાવી રહી છે, તેના પર ગર્વ થવો જોઈએ કે નહીં?

ગર્વ અને ચિંતા, આ બન્નેમાંથી શું કરવું જોઈએ, કઈ વાત પર ગર્વ કરવો જોઈએ, કઈ વાત પર ચિંતા, અને એ પણ કેટલી માત્રામાં એ પણ સ્પષ્ટ નથી થઈ શક્યું,

સરકારે તેના પર સ્પષ્ટ નીતિ બનાવવી જોઈએ ત્યારે જ દેશ એકજૂથ થઈને ગર્વ કરી શકશે.

દેશમાં ચિંતાનો નકારાત્મક માહોલ બનાવવા વાળી વ્યક્તિ સાથે કડક વલણ અપનાવવું જોઈએ.

જેવો ગર્વયુક્ત સમાજ ઉત્તર કોરિયાનો છે તેવો અન્ય કોઈ સ્થળે જોવા મળતો નથી. તેઓ જાણે છે કે ગર્વ કેવી રીતે કરાય છે.

ત્યાં ચિંતા વગેરે કરવાનો કોઈ અવકાશ જ નથી.

સરકારની નીતિ સ્પષ્ટ છે, ત્યાં ચિંતા કરતા લોકોને હંમેશા માટે ચિંતામુક્ત કરી દેવામાં આવે છે.

ઉત્તર કોરિયાને જ્યારે ધ્યાનથી જોવામાં આવે છે તો ખબર પડે છે કે ભરપૂર ગર્વ કરવા અને ચિંતા ન કરવામાં લોકતંત્ર બાધક છે.

સરકારે આ વિશે પણ વિચાર કરવો જોઈએ, કેમ કે લોકતંત્રના ચક્કરમાં ઘણી ગર્વ કરવા વાળી વાતો પર પણ ચિંતિત લોકો સવાલ ઉઠાવી દે છે જેનાંથી ગર્વ કરવાની મજા ખરાબ થઈ જાય છે.

લોકો ચિંતા કરવાનું નહીં છોડે તેના માટે સરકારે એક યાદી જાહેર કરવી જોઈએ...


વડાપ્રધાને કહ્યું કે પાકિસ્તાન ગુજરાત વિધાનસભા 2017ની ચૂંટણીમાં દખલગીરી કરી રહ્યું છે

તેમણે કોંગ્રેસ અને પાકિસ્તાનના પૂર્વ અધિકારીઓ વચ્ચે સાંઠગાંઠના આક્ષેપ કર્યા હતા.

મોદીએ એવા આક્ષેપો કર્યા હતા કે તાજેતરમાં થોડા દિવસો પહેલા દિલ્હી સ્થિત મણિશંકર ઐયરના બંગલે એક બેઠક યોજાઈ હતી.

જેમાં પાકિસ્તાનના ઉચ્ચાયુક્ત, પૂર્વ વિદેશ મંત્રી, ભારતના પૂર્વ વડાપ્રધાન ડૉ. મનમોહન સિંઘ અને ભૂતપૂર્વ ઉપરાષ્ટ્રપતિ હામિદ અંસારી હાજર રહ્યા હતા.

રવિવારે બનાસકાંઠા-પાલનપુર ખાતે ચૂંટણી સભા સંબોધતા વડાપ્રધાને કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાન ગુજરાત વિધાનસભા 2017ની ચૂંટણીમાં દખલગીરી કરી રહ્યું છે.

વધુમાં વડાપ્રધાને ઉમેર્યું હતું કે પાકિસ્તાનના એક ભૂતપૂર્વ અધિકારી ઈચ્છે છે કે કોંગ્રેસ નેતા અહેમદ પટેલ ગુજરાતના આગામી મુખ્યમંત્રી બને.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

બીબીસી સંવાદદાતા  કુલદીપ મિશ્રાએ વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રેમશંકર ઝા સાથે વાત કરી હતી.

પ્રેમશંકર ઝાનો દાવો છે કે મોદીએ જે બેઠકનો ઉલ્લેખ કર્યો છે તેમાં તેઓ પણ હાજર હતા.

સાથે-સાથે ઝાએ એવો પણ દાવો કર્યો છે કે આ વાતચીતમાં ગુજરાત અથવા તો અહેમદ પટેલનો  ઉલ્લેખ સુદ્ધાં નહોતો થયો.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આ બેઠક ક્યારે અને કોણે બોલાવી હતી?

ખુર્શીદ મહમૂદ કસૂરી અને મણિશંકર ઐયર જૂના મિત્રો છે

પ્રેમશંકર ઝાએ કહ્યું કે આ બેઠક 6 ડિસેમ્બરે યોજાઈ હતી અને લગભગ ત્રણ કલાક સુધી ચાલી હતી.

આ બેઠકમાં પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ વિદેશ મંત્રી ખુર્શીદ મહમૂદ કસૂરી હાજર રહ્યા હતા.

પ્રેમશંકર ઝાના જણાવ્યા મુજબ, "તે એક ખાનગી મુલાકાત હતી. કસૂરી સાહેબ અને મણિશંકર ઐયર જૂના મિત્રો છે."

"આ મીટિંગમાં ભારત-પાક સંબંધોને કેવી રીતે સુધારવા તે વિશે વાત કરવામાં આવી હતી."

"કસૂરી સાહેબ થોડા મોડા આવ્યા હતા, એમના પહોંચ્યા પછી અમે ભોજન લીધું."

ભોજનના થોડા કલાકો પહેલાં અંદાજે દોઢેક કલાક પહેલાં અમે ચર્ચાઓ કરી હતી અને ભોજન દરમિયાન પણ એટલા જ લાંબા સમય માટે અમારી વાતચીત ચાલુ રહી હતી.

કયા મુદ્દા પર વાતચીત થઈ?

'બેઠકમાં કાશ્મીરની સમસ્યા વિશે વાત થઈ હતી'

કોંગ્રેસના નેતાઓ અને પાકિસ્તાની અધિકારીઓ વચ્ચેની બેઠકમાં શું વાતચીત થઈ છે તે અંગે વડાપ્રધાને પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.

આ વિશે, પ્રેમશંકર ઝાએ કહ્યું, "ભારત-પાક સંબંધો અંગેની ચર્ચા થઈ હતી."

"સાથે સાથે કાશ્મીરની સમસ્યા પર પણ વાત થઈ હતી."

"કાશ્મીરની સમસ્યા એ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધમાં સૌથી મોટો અવરોધ છે."

"તેથી આ સમસ્યાને હલ કરવા માટે બીજા ક્યા રસ્તાઓ અપનાવી શકાય તે અંગે પણ ચર્ચાઓ થઈ હતી."

ગુજરાત વિશે શું વાતચીત થઈ?

'ગુજરાત મામલે બેઠકમાં કોઈ ચર્ચા થઈ નહોતી'

વડાપ્રધાને તેમનાં ભાષણમાં એવા આક્ષેપો કર્યા છે કે આ બેઠકમાં ગુજરાતની ચૂંટણીઓ સંદર્ભે વાતચીત થઈ હતી.

વડાપ્રધાને સાથે સાથે એવો આક્ષેપ પણ કર્યો હતો કે પાકિસ્તાન આર્મીના ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર જનરલ સરદાર અરશદ રફિકે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકે અહેમદ પટેલને જોવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી.

પ્રેમશંકર ઝાએ જણાવ્યું હતું કે આ મીટિંગમાં ગુજરાતની કોઈ ચર્ચા જ થઈ નથી.

તેમણે કહ્યું હતું કે, "આ મીટિંગમાં ગુજરાતની ચૂંટણીઓને લઇને કોઈ ઉલ્લેખ થયો ન હતો, ત્યાં સુધી કે આ બેઠકમાં ગુજરાતનું નામ સુદ્ધાં લેવામાં આવ્યું ન હતું."

સાથે સાથે પ્રેમશંકર ઝાએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે આ બેઠકમાં અહેમદ પટેલનું નામ પણ ઉચ્ચારવામાં આવ્યું નહોતું.

બેઠકમાં કોણ હાજર હતા?

હમીદ અન્સારી અને ડૉ. મનમોહન સિંઘ પણ આ બેઠકમાં હાજર હતા

પ્રેમશંકર ઝાએ જણાવ્યું હતું કે ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ હમીદ અંસારી અને ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ડૉ. મનમોહન સિંઘ પણ આ બેઠકમાં હાજર હતા.

હું કાશ્મીરના મુદ્દા પર લખું છું અને મણિશંકર...


વડોદરા ફાયર બ્રિગેડ-વિભાગના ચીફ ફાયર ઑફિસર પાર્થ બ્રહ્મભટ્ટના જણાવ્યા અનુસાર પાદરા નજીક આવેલી એમ્સ કંપનીમાં આ વિસ્ફોટ થયો હતો, તેમાં પાંચ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે 'હાઇડ્રોજન ઍક્સપ્લોઝન'ની પુષ્ટિ કરી છે.

હાલમાં ફાયરબ્રિગેડની ટીમ અને પોલીસ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ છે. જે વિસ્તારમાં વિસ્ફોટની ઘટના ઘટી એ વિસ્તાર વડુ  પોલીસ સ્ટેશનની હેઠળ આવે છે.

વડુ પોલીસ સ્ટેશને બીબીસીને આપેલી માહિતી અનુસાર ગવાસદમાં આવેલી એમ્સ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ લિમિટેડમાં વિસ્ફોટની આ ઘટના ઘટી હતી.

પાંચનાં મૃત્યુ અને ત્રણને ઈજા પહોંચી હોવાની પુષ્ટિ પણ પોલીસ સ્ટેશને કરી છે.

જોકે, સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈએ આ ઘટનામાં 6 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હોવાનું કહ્યું છે.

ગવાસદ ગામના પૂર્વ સરપંચ મહેન્દ્ર પટેલે બીબીસીને જણાવ્યું, "કંપનીમાં ઑક્સિજન અને હાઇડ્રોજનને લઈને કામગીરી ચાલી રહી હતી. ગૅસનું જ્યારે ફિલિંગ કરાઈ રહ્યું હતું ત્યારે આ ઘટના ઘટી હતી."

કંપનીના માલિક હજુ સુધી ઘટનાસ્થળે ન પહોંચ્યા હોવાની વાત પણ પૂર્વ સરપંચે કરી છે.

પિરામલ ગ્લાસના સેફ્ટી મૅનેજર નરેન કંજારિયાએ જણાવ્યું કે "મને જાણ થતાં હું આવ્યો અને જોયું તો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અહીં ઘણા બધા સિલિન્ડર (હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજન)ના બ્લાસ્ટ થયેલા પડ્યા હતા. અમે બે મૃતદેહ કાઢ્યા છે અને હૉસ્પિટલ ખસેડ્યા છે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે "કેટલા મૃતદેહ છે એ જાણી શકાયું નથી. હાઇડ્રોજન ગૅસ અંદર લિકેજ છે અને અમને અંદર જવા દેવાતા નથી, કેમ કે હાઇડ્રોજન ગૅસ બૉમ્બ સમાન હોય છે."

સ્થાનિકોએ જણાવ્યું કે બ્લાસ્ટ એટલો પ્રચંડ હતો કે અંદાજે ત્રણ કિલોમિટર સુધી ધડાકાનો અવાજ સંભળાયો હતો. જેને કારણે લોકોમાં ભયનો માહોલ પેદા થયો હતો.

કંપનીમાં વધુ માત્રામાં ઑક્સિજન અને હાઇડ્રોજન હોવાથી દુર્ઘટનાની ગંભીરતા વધી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડોદરા સિટી પોલીસ દ્વારા લોકોના મનમાં રહેલી પોલીસની છાપ સુધારવા અને યુવાનોને આકર્ષવા માટે સોશિયલ મીડિયા પર ખાસ કૅમ્પેન શરૂ કરાયું છે.

જેમાં હિંદી ફિલ્મોના ડાયલોગ્સ, પંચલાઇન્સ વગેરેને આવરી લઇને રમૂજી ઢબમાં પોલીસનો 'પૉઇન્ટ ઑફ વ્યૂ' રજૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

#PoliceGalatFehmi,  #Biglilcity કે  #SarkariMehman, વડોદરા સિટી પોલીસના આ કેટલાક એવા હૅશટેગ છે કે જે સોશિયલ મીડિયા પર લોકપ્રિય થઈ રહ્યા છે.

લાંચ વિરુદ્ધ વડોદરા સિટી પોલીસે કરેલી પોસ્ટ

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ધાકધમકીનું એક જ પરિણામ આવી શકે અને તે છે જેલ, એવું દર્શાવતી વડોદરા સિટી પોલીસનું એક ટ્વીટ.

પોલીસ અને કાયદાનું સન્માન ના કરનારા લોકોને ચેતવતું ટ્વીટ

ઘરેલું હિંસા વિરુદ્ધ જાગૃતિ લાવવા માટે વડોદરા સિટી પોલીસ દ્વારા કરાયેલું ટ્વીટ.

યુવાનોનો પોલીસમાં જોડાવા માટે ઉત્સાહ વધારતું ટ્વીટ

કાયદો હાથમાં ના લેવાની સલાહ આપતું ટ્વીટ

પ્રિયા વેરિયરને અને એક્સિડન્ટને સાંકડી લઈને પોલીસે કરેલું ટ્વીટ

વડોદરાના સિટી પોલીસ કમિશનર મનોજ શશિધરે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં શશિધર જણાવ્યું, ''અમુક વર્ગ કે સમાજ પોલીસ સાથે સીધા સંપર્કમાં નહોતો, ખા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ કરીને યુવાનો.

"પોલીસની છાપ એમના મનમાં 'સ્ટીરિયોટાઇપ્ડ' જ હતી. એટલે પોલીસ સાથેનું એમનું વર્તન પણ એવું જ હતું.

"યુવાનોને અમે કહેવા માગતા હતા કે પોલીસમાં પણ સારા લોકો છે. પોલીસમાં પણ સારું કામ થઈ રહ્યું છે. અને એટલે જ, તેમની સાથે સેતુ સ્થાપવા માટે અમે આ પ્રયોગ કર્યો.''

શશીધર એવું પણ જણાવે છે, ''આ કૅમ્પેઇનમાં પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ એમ બે સંદેશા છૂપાયેલા છે. પ્રત્યક્ષ સંદેશ એ કે પોલીસ પણ રસપ્રદ, રમૂજી અને હસમુખ છે.

''અને પરોક્ષ સંદેશ એ કે પોલીસ પણ 'ટૅક્નોસેવી' છે અને સમય સાથે બદલાય છે.''

આ કૅમ્પેન ચાલુ કર્યા બાદ સામાન્ય લોકો તરફથી કેવા પ્રતિભાવ મળી રહ્યા છે?

એ પ્રશ્નના જવાબદમાં શશીધર કહે છે, ''આ કૅમ્પેઇનને સામાન્ય લોકોમાંથી બહોળો હકારાત્મક પ્રતિભાવ મળી રહ્યો છે.

''અમારી પૉસ્ટનું શેરિંગ વધી રહ્યું છે. કૉમેન્ટ વધી રહી છે અને એ સાથે જ લોકોની પોલીસ પ્રત્યેની અપેક્ષા પણ વધી રહી છે.''

આ કૅમ્પેનની ખાસ વાત એ છે કે તેની પોસ્ટ અને કાર્ડ્સ લોકલ એજન્સી તૈયાર કરે છે પણ દરેક પોસ્ટના આઇડિયા ખુદ પોલીસ જ આપે છે.

પોલીસ અને સોશિયલ મીડિયા

વડોદરા સિટી પોલીસ દ્વારા હાથ ધરાયેલું સોશિયલ મીડિયા કૅમ્પેઇન અનોખું ભલે હોય, ભારતમાં નવું નથી.

આ પહેલા કેટલાય રાજ્યોની પોલીસ આ પ્રકારનો પ્રયોગ કરી ચૂકી છે.

#YaDrinkYaDrive નામે દિલ્હી પોલીસ દારુ પીને ડ્રાઇવિંગ નહીં કરવા અંગે જાગૃતિ લાવવા માટે સોશિયલ કૅમ્પેન શરૂ કર્યું હતું.

તો આવી જ રીતે બેંગ્લોર પોલીસે પ્રખ્યાત ટીવી શો 'ગૅમ ઑફ થ્રૉન'ને આવરી લઇને કંઈક આ પ્રકારને હેલ્મેટનું મહત્ત્વ સમજાવ્યું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડોદરાના ચિત્રકાર જિતેન્દ્ર પરીખ

ગુજરાતના જે ચિત્રકાર બાળકને મેક્સિકોની સરકાર શોધતી હતી, એ ચિત્રકાર વ્યક્તિના પરિવારને ગુજરાતના એક પત્રકાર અને ફોટોગ્રાફરે મળીને શોધી કાઢ્યું છે.

આ ગુજરાતી ચિત્રકાર કોઈ જાણીતા ચિત્રકાર નથી અને એમ છતાં મેક્સિકોની સરકાર તેમને શોધી રહી છે.

કોણ છે આ ચિત્રકાર બાળક અને મેક્સિકોની સરકાર તેમને કેમ શોધી રહી છે?

'દોસ્તીની દુનિયા 50 વર્ષ બાદ'

એ વખતે સમાચારપત્રમાં પ્રકાશિત થયેલી તસવીર

આ ગુજરાતી ચિત્રકારે બાળપણમાં દોરેલાં ચિત્ર માટે મેક્સિકોની સરકાર શોધી રહી છે.

વર્ષ 1968માં મેક્સિકોમાં સમય ઑલિમ્પિકનું આયોજન થયું હતું. જેની સાથે સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમનું પણ આયોજન કરાયું હતું. એ વખતે વિશ્વભરની સ્કૂલોના 1800 જેટલાં બાળકોએ ચિત્રો મોકલ્યાં હતાં.

આ ચિત્રોમાં ગુજરાતના વડોદરા શહેરના જિતેન્દ્ર પરીખ ઉપરાંત ભારતના આઠ બાળકોના ચિત્ર પણ હતાં. આ ચિત્રોનું 'અ વર્લ્ડ ઑફ ફ્રેન્ડશિપ' શિર્ષક હેઠળ મેક્સિકોના પ્રસિદ્ધ સ્થળોએ પ્રદર્શન યોજાયું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હવે આ પ્રદર્શનનાં 50 વર્ષ બાદ એટલે કે 2018માં મેક્સિકો સરકાર ફરીથી આ પ્રદર્શન યોજવા માગે છે.

મેક્સિકો સરકારે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આ પ્રોજેક્ટને 'દોસ્તીની દુનિયા પચાસ વર્ષ બાદ' નામ આપ્યું છે અને આ ચિત્રકારોને શોધવાની જવાબદારી વિશ્વભરમાં આવેલી મેક્સિકો ઍમ્બૅસીની સોંપવામાં આવી છે.

કેવી રીતે મળ્યા આ ચિત્રકાર

ચિત્રકારને શોધનાર ગુજરાતી પત્રકાર કેતન ત્રિવેદી

આ ગુજરાતી ચિત્રકારને અમદાવાદમાં કામ કરતા ચિત્રલેખાના સિનિયર પત્રકાર કેતન ત્રિવેદી અને વડોદરાના ફોટોગ્રાફર કમલેશ ત્રિવેદીએ મળીને શોધી કાઢ્યા.

આ ચિત્રકારના નામ અને શાળાના નામ આધારે શોધખોળ કરવી મુશ્કેલ હતી.

આ અંગે કેતન ત્રિવેદીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે મેક્સિકોની ઍમ્બૅસીએ ચિત્રકાર જિતેન્દ્ર પરીખને શોધવા માટે મારો સંપર્ક કર્યો હતો.

તેઓ કહે છે, "જિતેન્દ્ર પરીખ 50 વર્ષ પહેલાં વડોદરાની સયાજી હાઈસ્કૂલમાં ભણતા હતા અને એટલે ઍમ્બૅસીએ ઇન્ટરનેટ પર સયાજી હાઈસ્કૂલની વેબસાઇટ શોધવાનો પ્રયત્ન કર્યો. પણ શક્ય ન બન્યું"

"ઍમ્બૅસૅડર મેલ્બા પ્રિયાએ મને શોધવામાં મદદ કરવા કહ્યું એટલે મેં વડોદરાના ફોટોગ્રાફર કમલેશ ત્રિવેદીનો સંપર્ક કર્યો. કમલેશભાઈએ સયાજી હાઈસ્કૂલના આચાર્ય નાથુભાઈ ચૌધરીનો સંપર્ક કર્યો પણ 1968માં ત્યાં ભણતા વિદ્યાર્થી વિશે તેમને કોઈ ખ્યાલ નહોતો."

"જૂના વિદ્યાર્થીઓનાં સંપર્ક કરવાનું ચાલું રાખ્યું અને એક અઠવાડિયા બાદ કમલેશભાઈએ જિતેન્દ્ર પરીખનું ઘર શોધી કાઢ્યું."

મેક્સિકોના આ ચિત્રથી પરિવાર અજાણ

ચિત્રકાર જિતેન્દ્ર પરીખના પિતા નવનીતલાલ પરીખ

ઘર શોધ્યા બાદ તેમના પરિવારની મુલાકાત લેતા ખબર પડી કે જે જિતેન્દ્ર પરીખને મેક્સિકોની સરકાર શોધે છે, તેમનું 1998માં જ અવસાન થઈ ગયું હતું.

જિતેન્દ્રભાઈના ઘરે આશરે 85 વર્ષના તેમના પિતા નવનીતલાલ પરીખ, જિતેન્દ્રભાઈનાં પત્ની દક્ષાબહેન અને તેમનાં પિતરાઈ બહેન હતાં.

મેક્સિકોમાં પ્રદર્શિત થયેલાં જિતેન્દ્રભાઈનાં ચિત્ર વિશે તેમનાં પરિવારને ખ્યાલ જ ન હતો.

કેતનભાઈનાં કહેવા પ્રમાણે તેઓ મળવા ગયા ત્યારે જિતેન્દ્રભાઈના પિતા ભાવુક થઈને રડી પડ્યા હતા. તેમના પરિવારજનોને એનો ખ્યાલ પણ નહોતો કે જિતેન્દ્રભાઈ બાળપણમાં એક સારા ચિત્રકાર પણ હતા.

પરિવારે આપેલી માહિતી પ્રમાણે જિતેન્દ્રભાઈ ક્લાર્ક તરીકે કામ કરતા હતા.

જિતેન્દ્ર પરીખનું ચિત્ર 'માર્કેટ'

મેક્સિકોમાં પસંદગી પામેલું જિતેન્દ્ર પરીખનું ચિત્ર 'માર્કેટ'

વડોદરાના જિતેન્દ્રભાઈ આઠ પૈકી એકમાત્ર ચિત્રકાર છે કે જેમના વિશે ઍમ્બૅસીને માહિતી મળી શકી છે.

જિતેન્દ્ર પરીખનું ચિત્ર 'માર્કેટ' મેક્સિકોના પ્રદર્શનમાં...


વડોદરાના ચીફ ફાયર ઑફિસર પાર્થ બ્રહ્મભટ્ટે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું, "હૉસ્પિટલના આઈસીયૂ વૉર્ડના વૅન્ટિલેટરમાં સ્પાર્ક થતાં આગ લાગી હતી."

"અમને માહિતી મળતા ચાર ફાયરબ્રિગેડની ગાડીઓ અને 35-40 જેટલા ફાયરમૅન ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા અને આગને કાબૂમાં લીધી હતી."

તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ ઘટનામં તમામ દર્દીઓ અને સ્ટાફનો આબાદ બચાવ કરવામાં સફળતા હાંસલ થઈ હતી.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું, "થોડા જ દિવસો પહેલાં સ્ટાફને ફાયર વિભાગ દ્વારા મૉક ડ્રીલ યોજીને આગ લાગે તો શું કરવું એની તાલીમ આપવામાં આવી હતી."

"જેના પગલે આગને કાબૂમાં લેવામાં વધારે મુશ્કેલી ન સર્જાઈ અને વધારે નુકસાનને ટાળવામાં સફળતા મળી શકી."

ઘટનાસ્થળે હાજર વડોદરાના સ્થાનિક પત્રકાર બાદલ દરજીએ જણાવ્યું કે સાંજે 7.20 વાગ્યે પહેલા માળે ICU-1માં આગ લાગી હતી, આગને હાલ કાબૂમાં લઈ લેવામાં આવી છે.

તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું, "આગ લાગી એ વૉર્ડમાં 15 જેટલા દર્દી હતા, જેમને રેસ્ક્યૂ કરાયા બાદ ગોત્રીસ્થિત જીએમઈઆરએસ હૉસ્પિટલ સહિતની અન્ય હૉસ્પિટલમાં સારવાર અર્થે ખસેડવામાં આવ્યા છે."

"આગ લાગતાં સિક્યૉરિટી કર્મચારીઓ અને હૉસ્પિટલના અન્ય સ્ટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાફે ખભે ઊંચકીને દર્દીઓને વૉર્ડમાંથી બહાર કાઢ્યા હતા, એ પછી તેમને અન્ય સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી."

આગ લાગી હતી એ વૉર્ડની તસવીર

અન્ય સ્થળે ખસેડતાં પૂર્વે દર્દીઓને વૉર્ડમાંથી બહાર કાઢીને હૉસ્પિટલના પ્રાંગણમાં જ સારવાર આપવામાં આવી હતી.

રાજ્યના ઉપમુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલનું કહેવું છે કે છ માળની ઇમારતમાં આગ લાગી હતી. આઈસીયૂ વૉર્ડની અંદર આગ લાગી હતી. આગ પર નિયંત્રણ મેળવી લેવામાં આવ્યું છે.

વીએમએસએસના વિપક્ષી નેતા ચંદ્રકાન્ત ભથ્થુએ મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે આ અગાઉ અમદાવાદમાં પણ આગ લાગી હતી અને ફરી વડોદરામાં આવું થયું છે. આ ઘટનાની સંપૂર્ણ તપાસ થવી જોઈએ.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે દર્દીઓને શિફ્ટ કરવાની કામગીરી કરવામાં આવી છે. તમામ દર્દીઓની સારવાર ચાલી રહી છે, કોઈ જાનહાનિ થઈ નથી.

સગાં-સંબંધી ધસી આવ્યા

VTV ગુજરાતી સાથે વાત કરતી વેળાએ એક બચાવકર્મીએ જણાવ્યું, "એસ.એસ.જી. (સર સયાજીરાવ ગાયકવાડ) હૉસ્પિટલના ઇમર્જન્સી વિભાગની ઇમારતના આઇસોલૅશન વૉર્ડ આવેલો હતો, જેના એક સ્ક્રિનમાં આગ લાગી હતી."

"આગની સ્થિતિ અંગેની મૉક ડ્રીલ (બનાવટી કવાયત) થયેલી હોય સ્ટાફે તરત દર્દીઓને સલામત રીતે ખસેડી લીધા હતા. અગ્નિશમન સાધનો દ્વારા આગને કાબૂમાં લઈ લેવામાં આવી હતી."

આગની ઘટના બાદ ડૉક્ટરો, નર્સ, વૉર્ડબૉય સહિતના સ્ટાફે દર્દીને સલામત ખસેડવાની તજવીજ હાથ ધરી હતી.

35થી વધુ દર્દીને નીચેના વૉર્ડમાં તથા અન્યત્ર સલામતસ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા હતા અને તેમની સારવાર ચાલુ રહેવા પામી હતી.

આગ લાગવાનું પ્રાથમિક કારણ ઔપચારિક રીતે બહાર નથી આવ્યું, પરંતુ શોર્ટ-સર્કિટને કારણે લાગી હોવાનું માનવામાં આવે છે. પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, આગને ફેલાતી અટકાવવા માટે ઇમારતનો વીજપુરવઠો અટકાવી દેવામાં આવ્યો હતો.

ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા તંત્રના ઉચ્ચ અધિકારીઓના કહેવા પ્રમાણે, તેમની પ્રાથમિકતા દર્દીઓની સારવાર પૂર્વવત્ કરવી છે અને પછીના તબક્કે ક્યાં કચાશ રહી ગઈ તથા આ ઘટના ન બને તે માટે તપાસ અને વિચારણા હાથ ધરવામાં આવશે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના અગ્નિશમન દળનાં વાહનો ઘટનાસ્થળે ધસી ગયા હતા અને આગ બુજાવવાની કામગીરી હાથ ધરી હતી.

આગ અંગેના સમાચાર વાયુવેગે ફેલાઈ જતાં એસ.એસ.જી. હૉસ્પિટલમાં દાખલ દરદીના સગાં-સંબંધી પણ ધસી ગયા હતા.

વડોદરાની બેઠક ઉપરથી ભાજપના સંસદસભ્ય રંજનબહેન ભટ્ટે પત્રકારો સાથેની વાત દરમિયાન આગની ઘટના પાછળ તંત્રની બેદરકારીની વાતને...


વડોદરાના ચેપી રોગના નિષ્ણાત અને પૂર્વ RMO ડૉ. ભાવેશ નાયકના આ શબ્દો છે.

દર વર્ષે ચોમાસાની સાથે ગુજરાત સહિત દેશમાં મલેરિયા અને ડેન્ગ્યુ જેવી બીમારીના કેસો નોંધાવા લાગે છે. આ દર વર્ષની કહાણી છે, પણ આ વખતે તેમાં થોડો ટ્વીસ્ટ કોરોના વાઇરસે ઉમેર્યો છે.

ગુજરાતમાં 20 જુલાઈ સુધીમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિતોની સંખ્યા 48 હજારને પાર પહોંચી ચૂકી હતી, જ્યારે 2150 કરતાં વધારે લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

હૉસ્પિટલોમાં ડૉક્ટરો, નર્સ અને અન્ય સ્વાસ્થ્યકર્મીઓ પહેલાંથી જ કોરોના વાઇરસના દર્દીઓની સારવારના ભાર હેઠળ દબાયેલાં છે.

તેવામાં હવે સવાલ એ થાય છે કે જુલાઈ-ઑગસ્ટમાં વરસાદની સાથે આવતી બીમારીઓનો સામનો ગુજરાત કેવી રીતે કરી શકશે?

બીમારીઓ V/S ગુજરાત

આ અંગે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં વડોદરાના ચેપી રોગના નિષ્ણાત અને પૂર્વ RMO ડૉ. ભાવેશ નાયક જણાવે છે, "ગુજરાતમાં ડેન્ગ્યુ, મલેરિયા જેવા રોગનું સહેલાઈથી નિદાન થઈ શકે છે. કેમ કે તેમના ટેસ્ટ સહેલાઈથી થઈ શકે છે."

"ચોમાસામાં મલેરિયા, ડેન્ગ્યુ, ટાઇફોઇડ, હૅપટાઇટિસ, કોલેરાનો ખતરો વધારે રહે છે. પણ જો આ વર્ષે કોરોના વાઇરસની સાથે આ અન્ય બીમારીઓના કેસોમાં વધારો નોંધાય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો તો હૉસ્પિટલોમાં ખૂબ મોટી સમસ્યા સર્જાશે."

"રોગચાળાને કાબૂમાં લેવા માટે હૉસ્પિટલમાં દાખલ થવું જરૂરી છે. પણ હાલની સ્થિતિ પ્રમાણે એ શક્ય નથી કેમ કે આપણી પાસે એટલી વ્યવસ્થા નથી. આવી પરિસ્થિતિમાં કોરોના વાઇરસ અને અન્ય બીમારીઓ સામે લડવું અઘરું બની રહેશે."

તેઓ ઉમેરે છે, "જે રીતે ઇટાલીમાં વડા પ્રધાન રડી પડ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે હવે તેઓ કંઈ જ નહી કરી શકે, કદાચ એવી જ સ્થિતિ અહીં પણ સર્જાઈ શકે છે. કેમ કે ઇટાલી જેવા વિકસિત દેશમાં પૈસા, હેલ્થ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની કોઈ ખામી નથી અને નાનો એવો દેશ હોવા છતાં સ્થિતિ નિયંત્રણ બહાર હતી."

"તેની સામે ભારતની વસતી પણ વધારે છે અને લોકોમાં જાગૃતિ ઓછી છે. લોકો નાનાં ઘરોમાં મોટા પરિવાર સાથે રહે છે, તેવામાં મહામારીને રોકવી અને રોગચાળા પર નિયંત્રણ મેળવવો અઘરો છે."

જોકે, આ તરફ અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિલના કાર્યકારી ડીન એમ. એમ. પ્રભાકરનું આ મુદ્દે કહેવું છે કે એવી ગંભીર સ્થિતિ નહીં સર્જાય.

તેઓ કહે છે, "હૉસ્પિટલમાં તકલીફ ન પડે એટલે ડૉક્ટરોને બે ભાગમાં વહેંચી દેવાયા છે, જેમાં સાત દિવસ તેઓ કોરોના વૉર્ડમાં ફરજ બજાવશે અને બીજા સાત દિવસ નોન-કોરોના વૉર્ડમાં ફરજ બજાવશે."

"હૉસ્પિટલ પર ભાર ન વધે એના માટે દર્દીઓની તપાસ કરીને જો તેમની અંદર લક્ષણ ગંભીર ન હોય તો તેમને દવા આપીને ઘરે જ આઇસોલેશનમાં રહેવાની સલાહ આપવામાં આવશે. આ જ પૅટર્ન મેલેરિયા અને ડેન્ગ્યુ જેવી બીમારી ધરાવતા દર્દીઓ માટે પણ અનુસરવામાં આવશે."

સુરત અત્યારે કોરોના વાઇરસનું હૉટસ્પૉટ બન્યું છે. દિવસે ને દિવસે સુરતમાં કોરોના વાઇરસના કેસોની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. તેવામાં ત્યાં કેવી પરિસ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે?

આ અંગે સુરતના આરોગ્ય ખાતામાં ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર આશિષ નાયક કહે છે કે પાણીજન્ય રોગચાળાનો સામનો કરવા માટે સુરતમાં 550 લોકોની ટીમ તૈયાર કરાઈ છે અને સુરતની હૉસ્પિટલોમાં કોઈ અગવડતા ઊભી થશે નહીં.

કોરોના અને અન્ય બીમારીઓ વચ્ચે તફાવત કેવી રીતે કરશો?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આજે કોરોના વાઇરસની મહામારીનો ડર લોકોની અંદર એટલો બેસી ગયો છે કે ડૉક્ટરો માને છે કે તે ડરથી લોકોનો જીવ જતો રહે છે.

કોરોના વાઇરસની મહામારી વચ્ચે આજે જો કોઈને સામાન્ય તાવ કે ખાંસી આવે તો કોઈ એ નથી વિચારતું કે તે મેલેરિયા કે ડેન્ગ્યુ હોઈ શકે છે, પહેલી શંકા એ જ આવે છે કે એ તાવ કોરોના વાઇરસના લીધે છે.

તેવામાં અલગ-અલગ બીમારીઓનાં લક્ષણને ઓળખવા ખૂબ જરૂરી છે.

આ અંગે...


વડોદરાના દેવજીભાઈ સોલંકીનાં પર તેમના જ મહોલ્લામાં રહેતા વરુણ ઉર્ફે અરુણ પટેલે કથતિ રીતે ચાકુના ઘા ઝીકી દીધા હતા

વડોદરામાં રહેતા દેવજીભાઈ ભલાભાઈ સોલંકીનાં ત્રેવીસ વર્ષીય દીકરી અંજલિએ જ્યારે બીબીસીને આ વાત કહી ત્યારે તેમના અવાજમાં ડૂસકાં સંભળાતાં હતાં.

ઘટના એવી છે કે વડોદરામાં કારેલીબાગ ખાતે રામદેવપીરની ચાલીમાં રહેતા દેવજીભાઈ સોલંકી પર તેમના જ મહોલ્લામાં રહેતા વરુણ ઉર્ફે અરુણ પટેલે ચાકુના ઘા ઝીકી દીધા હતા.

સારવાર માટે હૉસ્પિટલ લઈ જવાતાં તેમને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.

પોલીસ ફરિયાદમાં દેવજીભાઈનાં દીકરી અંજલિએ કહ્યું હતું કે "મારાં માતા ગૌરીબહેનને છાતીમાં દુખાવો છે અને બીમાર છે. 17 માર્ચે રાતના અગિયારેક વાગે મારાં મોટાં બા તેની ખબર કાઢવા ઘરે આવ્યાં હતાં."

"મોટાં બા પોતાના ઘરે જવા નીકળ્યાં ત્યારે તેમને બહાર રોડ સુધી વળાવીને હું ઘરે પાછી ફરતી હતી."

"એ વખતે વરુણ મને ગલીના વળાંકે મળ્યો અને કહ્યું કે તું મને મળજે. મારે તારું કામ છે."

હૉસ્પિટલે લઈ જતાં દેવજીભાઈનું મૃત્યુ

એ પછી અંજલિ પોતાના ઘરે જતી રહી હતી અને ઘરમાં આ વાત જણાવી હતી.

વાતની જાણ થયા પછી અંજલિના પિતા વરુણના ઘરે ગયા હતા અન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે વરુણનાં પત્નીને આ વાત જણાવી હતી.

અંજલિએ પોલીસ ફરિયાદમાં જણાવ્યા મુજબ, "મારા પપ્પા ઘરે આવી ગયા પછી વરુણ હાથમાં ચાકુ લઈને મારા ઘરે આવ્યો હતો. મારા બાપુજી જીવ બચાવવા માટે ઘરની બહાર દોડ્યા. વરુણ તેમની પાછળ દોડ્યો અને કૉલર ઝાલીને બાપુજીના પેટમાં છરીના ઘા ઝીંકી દીધા હતા."

રિપોર્ટ મુજબ, "વરુણ ત્યાંથી નાસી છૂટ્યો હતો. એ વખતે રાતના પોણા બાર જેટલો સમય થયો હતો. પડોશમાં રહેતા મનીષભાઈ પાસે ટેમ્પો હતો. એમાં બાપુજીને શહેરની એસ.એસ.જી. હૉસ્પિટલમાં અમે લઈ ગયાં. જ્યાં તેમને મૃત જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા."

'વરુણ નશો કરેલી હાલતમાં હતો'

દેવજીભાઈ સોલંકીએ દીકરીની કથિત છેડતી કરનારાનો વિરોધ કરતા એમની હત્યા કરી દેવાઈ

બીબીસી સાથે વાત કરતાં અંજલિએ કહ્યું હતું કે, "જ્યારે વરુણ ચાકુ લઈને મારા બાપુજી તરફ ધસી ગયો ત્યારે મેં અને મારા સોળ વર્ષના ભાઈએ તેને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેણે અમને ધક્કો મારીને પપ્પાના પેટમાં ચાકુના ઘા ઝીંકી દીધા હતા."

"વરુણ સાથે મારે કોઈ વ્યવહાર નથી. તેણે મને મળવાનું કહ્યું હતું. મને ખબર નહોતી કે હું તેને મળવા ન જાઉં તો તે ચાકુ લઈને મારા ઘરે આવી પહોંચશે."

વરુણ સાથે તમારે કોઈ વ્યવહાર નહોતો તો એમણે તમને મળવાનું કેમ કહ્યું હતું? આ સવાલના જવાબમાં અંજલિએ કહ્યું હતું કે "મને પણ ખબર નથી કે તેણે આવું કેમ કહ્યું. તે નશો કરેલી હાલતમાં હતો."

અંજલિએ જણાવ્યું કે "વરુણ પરણેલો છે અને તેને બાળકો પણ છે."

દેવજીભાઈના પરિવારમાં કોણ-કોણ છે?

દેવજીભાઈ તેમનાં દીકરી અજલિં સાથે, છ દીકરી અને એક દીકરાનો પરિવાર પિતાના મૃત્યુ બાદ નોધારો થઈ ગયો છે

દેવજીભાઈ સોલંકીના પરિવારમાં તેમનાં પત્ની તેમજ છ દીકરી અને એક દીકરો છે.

અંજલિનાં લગ્ન ફેબ્રુઆરી 2019ના રોજ સુરતમાં થયાં હતાં. સાસરીમાં અણબનાવને કારણે તેઓ પિયરમાં દેવજીભાઈના ઘરે રહેવા આવી ગયાં હતાં.

અંજલિનાં મોટાં બહેનનાં લગ્ન તેમની ચાલીમાં જ થયાં હતાં. મોટાં બહેનને બાદ કરતાં તમામ દીકરી અને દીકરો દેવજીભાઈ સાથે રહેતાં હતાં.

અંજલિનાં એક બહેન હેમુ એક આંખે જોઈ શકતાં નથી, તો બીજાં બહેન શોભના બંને આંખે જોઈ શકતાં નથી.

સૌથી નાનો ભાઈ અનિલ દસમા ધોરણમાં ભણે છે.

અંજલિએ જણાવ્યું હતું કે, "પપ્પાને લીધે અમારું ઘર ચાલતું હતું. હવે અમારું ઘર કેવી રીતે ચાલશે એ સવાલ અમને સૌને કોરી ખાય છે."

આ ઘટના બાદ આરોપી વરુણ પટેલની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

વડોદરા પોલીસસ્ટેશનના તપાસ અધિકારી આર. એ. જાડેજાએ બીબીસી સાથે...


વડોદરાની વિશ્વામિત્રી નદીની જળસપાટી વધવાથી કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી ઘૂસ્યાં હતાં અને વરસાદી પાણીનો પણ ભરાવો થયો હતો.

મોટાભાગના વિસ્તારોમાંથી પૂરનાં પાણી ઓસરી ગયાં છે અને વડોદરાવાસીઓનું જનજીવન ફરી પાટે આવી રહ્યું છે, પણ કેટલાક વિસ્તારોમાં હજી પણ લોકો પોતાના ઘરે જવા તૈયાર નથી.

લોકો તેમનાં ઘરોમાં નથી જઈ રહ્યા તેનું કારણ છે મગરનો ડર.

વરસાદ અને પૂર સાથે મગરો આવ્યા

મગરના ડરથી 13 દિવસથી લોકો તંબુ બાંધીને રસ્તા પર આશરો લઈ રહ્યા છે.

વડોદરામાં પૂર આવ્યું એ પછી રહેણાક વિસ્તારોમાં મગરોએ દેખા દીધી. દર વર્ષે વરસાદી મોસમમાં વડોદરાના વિવિધ વિસ્તારોમાં મગર આવી જાય છે.

વડોદરા શહેરના રહેણાક વિસ્તારોમાં મગર આવી જાય છે એનું સૌથી મોટું કારણ શહેરની વચ્ચેથી પસાર થતી વિશ્વામિત્રી નદી છે.

વિશ્વામિત્રી નદી મગરોનું નિવાસસ્થાન છે અને સૌથી વધુ મગર ધરાવતા એશિયાના પ્રદેશોમાંથી એક છે.

વિશ્વામિત્રીમાં મગરોની સંખ્યા અંગે કોઈ અધિકૃત આંકડો પ્રાપ્ય નથી, પણ એક અંદાજ મુજબ શહેરમાંથી વહેતી વિશ્વામિત્રીમાં 600થી વધારે મગરોનો નિવાસ છે.

વિશ્વામિત્રી નદીની આસપાસના રહેણાક વિસ્તારો અને વિશ્વામિત્રી સાથે જોડાતા કાંસમાં પણ આ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મગરો દેખાયા હતા.

હજી પણ વિસ્તારો પાણીમાં

વડોદરાના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં આજે પણ પાણી ભરાયેલાં છે, તુલસીવાડીની વસાહતો હજી પણ પાણીમાં ગરકાવ છે.

આ વસાહતના લોકો છેલ્લા 13 દિવસથી રસ્તાની બાજુમાં તંબુ બાંધીને રહેવા લાચાર છે. પૂર પછી રોગચાળાની સાથે-સાથે લોકોને મગરનો ડર લાગે છે.

અહીં રોડ પર ભણતાં બાળકો, બાળકોનાં પલળેલાં પુસ્તકો સુકાતાં નજરે પડે છે.

અહીં રહેતાં આસમાબહેન કહે છે, "ઘરોમાં પાણી ભરાઈ ગયાં એટલે અમે ઉપર આવી ગયાં અને હવે ઘરોમાં પાણીની સાથે મગર છે."

"એટલે બાળકોને લઈને અહીં અમે રસ્તા પર દિવસો કાઢીએ છે."

ઇંદિરા નગરમાં રહેતાં ફિરોઝબાનો પઠાણ કહે છે, "25 વર્ષથી અહીં રહીએ છીએ, પણ આ વખતની સ્થિતિ કંઈક વધારે જ ખરાબ છે."

"મગરોના ડરથી પંદર દિવસથી તંબુ તાણીને બેઠાં છીએ. પાણી ભરાઈ ગયાં પછી પતરાં પર મગર ચઢી ગયો હતો."

'રડી-રડીને શું ઈદ મનાવીએ?'

અહીં ઘણા મુસ્લિમ પરિવારો પણ વસે છે અને સોમવારે આ પરિવારો માટે રસ્તા પર તંબુમાં જ ઈદ મનાવવાનો સમય આવ્યો.

ફિરોઝબાનો આગળ વાત કરતાં કહે છે, "અહીં કચરામાં અમે રહી રહ્યાં છીએ, રડી-રડીને શું ઈદ મનાવીએ? ઈદ સમયે જ અમારી આ સ્થિતિ થઈ છે."

"લોકો અમને જમવાનું આપી જાય છે, એ અમે ખઈને જીવીતાં રહીએ છીએ. લોકોનો અમારાં ઉપર બહુ મોટો ઉપકાર છે."

અહીં રહેતા સાજિદભાઈ કહે છે, "અમારા ઘરો પાણીમાં હજી ડૂબેલાં છે અને અમે અહીં ઝૂંપડીઓ બાંધીને રહીએ છીએ."

"મગરના ડરથી કોઈ અંદર જવા માટે તૈયાર નથી અને એટલે ઈદનો તહેવાર પણ રોડ પર જ મનાવવો પડ્યો."

વાઇલ્ડલાઇફ રેસ્ક્યુ ટ્રસ્ટના અરવિંદ પવાર કહે છે, "અમે રાતદિવસ મગરોના રેસ્ક્યુ માટે દોડી રહ્યા છીએ, ઘણા બધા વિસ્તારોમાંથી અમે મગર પકડ્યા છે."

"હજી ઘણા બધા વિસ્તારો એવા છે જ્યાં હજી પાણી ભરાયેલાં હોવાથી અમે મગરોને રેસ્ક્યુ કરવા જઈ શકતા નથી."

"આમ છતાં અમે ત્યાં રોકાઈએ છીએ અને મગર દેખાય કે બહાર આવે તો પકડી લેવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ"

વડોદરામાં ફૉરેસ્ટ ઑફિસર તરીકે ફરજ બજાવતાં નિધિ દવેએ જણાવ્યું હતું કે પૂરની સ્થિતિ દરમિયાન 125 થી 130 જેટલા અલગ-અલગ પ્રકારના જીવોને રેસ્ક્યુ કરાયા છે, 27 જેટલા મગરોને પણ રેસ્ક્યુ કરાયા છે.

નિધિ દવેએ કહ્યું, "મગર પાણીમાં હોય ત્યારે તેને રેસ્ક્યુ કરવો મુશ્કેલ હોય છે અને હવે જ્યારે પાણી ઊતરી રહ્યા છે, ત્યારે વન વિભાગ આખા એરિયાનો સર્વે કરાવી આગળ શું પગલાં ભરવાં એ અંગે નિર્ણય કરાશે"

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો...


વણકર મુશ્તાક અંસારી

આ વર્ષે એપ્રિલ મહિનામાં જ લોકસભા ચૂંટણીના પ્રચાર દરમિયાન ભાગલપુરમાં એક જનસભા સંબોધતી વખતે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ વાત કરી હતી.

અહીં પ્રશ્ન એ છે કે આ દરમિયાન બિહારના ભાગલપુરનો સિલ્ક ઉદ્યોગ કેટલો મજબૂત બન્યો છે.

બીબીસીની તપાસમાં ભાગલપુરી સિલ્ક ઉદ્યોગ દયનીય સ્થિતિમાં હોવાનું માલૂમ પડ્યું છે. સરકારી રેકૉર્ડ્સમાં પણ આ ઉદ્યોગ એટલો બધો કમજોર બની ગયો છે કે તેને મજબૂત બનાવવા માટેની સરકારની તમામ યોજનાઓ અસફળ પુરવાર થઈ રહી છે.

સરકારી આંકડા પ્રમાણે પાછલા 3 દાયકા દરમિયાન લગભગ 1 લાખ વણકરો આ કામ છોડી ચૂક્યા છે.

વણકર સેવા કેન્દ્ર ભાગલપુર, બરારી દ્વારા મળેલી જાણકારી પ્રમાણે હાલ ભાગલપુર મેગા હૅન્ડલૂમ કલ્સ્ટર અંતર્ગત ક્ષેત્રમાં માત્ર 3,449 વણકરો જ કામ કરી રહ્યા છે અને 3,333 લૂમ જ ચાલુ સ્થિતિમાં છે.

અર્થતંત્રની મંદીનો માર સિલ્ક સિટીના વણકરોએ પણ સહન કરવો પડ્યો છે.

ધીમે-ધીમે કામ મળવાનું બંધ થઈ ગયું...

એક સમય એવો પણ હતો જ્યારે ભાગલપુર દેશના 48 ટકા સિલ્ક પરિધાનોની માગ સંતોષતું, કારણ કે અહીંના લગભગ દરેક નિમ્ન-મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાં લૂમ ચાલતું હતું.

આજે પરિસ્થિતિ એ છે કે ભાગલપુર ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન હેઠળ માત્ર એક જ ઘરમાં હૅન્ડલૂમ ચાલી રહ્યું છે.

ભાગલપુર નાથનગર વિધાનસભા ક્ષેત્રના જગદીશપુર વિસ્તારના પુરૈની ગામના મુશ્તાક અંસારી જણાવે છે કે, "90ના દાયકા સુધી અમારા ગામમાં અને આસપાસનાં ગામડાંના લગભગ દરેક ઘરમાં હૅન્ડલૂમ ચાલતું હતું, પરંતુ હવે એક-બે ઘરમાં જ લૂમ ચાલી રહ્યું છે. ધીમે-ધીમે કામ મળવાનું બંધ થઈ ગયું. તેથી લોકો કામની શોધમાં બહાર જવા લાગ્યા. જ્યારે બાકીના લોકો ખેતીકામ અને મજૂરીકામમાં જોતરાઈ ગયા."

મુશ્તાક આગળ જણાવે છે કે, "હવે તમને કોઈ યુવક લૂમ ચલાવતો નહીં દેખાય. જ્યારે અહીં અમારા વણકર સમુદાયના લોકોની વસતી વધારે છે અને આ અમારું ખાનદાની કામ છે, પરંતુ અમે અમારાં બાળકોને અમારા જેવાં જ નથી બનાવવા માગતા. અમે નથી ઇચ્છતા કે તેઓ કૌશલ્ય અને કળા હાંસલ કરીને પણ તેઓ બેરોજગાર રહે."

પાપડ વણવાનો રોજગાર

2004-05માં જ મુશ્તાકે પોતાનું હૅન્ડલૂમ ઉખાડીને છાજલી પર મૂકી દીધું હતું. તેઓ જ્યારે અમે ત્યાં પહોંચ્યા ત્યારે હૅન્ડલૂમનાં ઊધઈ લાગેલાં લાકડાં ઉતારીને બતાવવા લાગ્યા.

અમે પૂછ્યું કે શું અહીં એવું કોઈ ઘર બાકી નથી બચ્યું જ્યાં આજે પણ હૅન્ડલૂમ ચાલતું હોય. અમે તપાસ કરવા નીકળ્યા ત્યારે થોડું દૂર જતાં જ અમને તેહારત હસન તેમના ઘરની બહાર મળી ગયા.

મુશ્તાકને ખબર હતી કે તેહારતના ઘરમાં હાલ સુધી તો લૂમ ચાલતું હતું.

તેમની બનાવેલી સાડીઓની ફિનિશિંગનું કામ અત્યંત સુંદર હોતું. તેથી તેની વિદેશમાં પણ ઘણી માગ હતી.

પરંતુ તેહારતના જવાબે અમને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા.

તેઓ જણાવે છે કે, "હવે હું હૅન્ડલૂમ નથી ચલાવતો. બધું સમેટીને એકબાજુ મૂકી દીધું છે. હું હવે કેરળમાં પાપડ વણવાનું કામ કરું છું. અત્યારે ઘરે આવ્યો હતો, મારે પાછું જવાનું છે."

ગૂંચ કાઢવાનું કામ

તેહારત સાથેની વાતચીતમાં સામે આવ્યું હતું કે તેમને પાપડ બનાવવા માટે દરરોજના 350-400 રૂપિયા મળી જાય છે.

પરંતુ પાપડ બનાવવામાં અને સાડીઓ બનાવવાની કારીગરીમાં ફરક છે. આ કળા ઘણા ઓછા લોકો જાણે છે.

અમારી વાતનો જવાબ આપતાં તેહારત કહે છે કે, "ભાઈ, એવા કૌશલ્યનો શો ફાયદો જેનાથી પરિવાર ન ચલાવી શકાય. મારે પત્ની અને બાળકોની સંભાળ રાખવાની છે. ભલે પાપડ બનાવવાનું કેમ ન હોય, રોજ કામ તો મળી જાય છે. આ કામ કરતા ત્યારે તો ભૂખ્યા રહેવાનો વારો આવી ગયો હતો."

તેહારત અમને પોતાના ઘરથી થોડે દૂર આવેલા વજાહત હસનના ઘરે લઈ જાય છે. ત્યાં માટીના ઘરના બંગલામાં બે હૅન્ડલૂમ ચાલુ હતાં.

75 વર્ષની ઉંમરે આજે...


વતન જતાં મજૂરો

કોરોનાને કારણે દેશમાં લાગુ લૉકડાઉનની પરિસ્થિતિ સર્જાતાં બેરોજગારીનો દર વધી રહ્યો છે.

સેન્ટર ફૉર મૉનિટરિંગ ઇન્ડિયન ઇકૉનૉમીએ તાજેતરમાં આ અંગે એક સર્વે  રિપોર્ટ પ્રકાશિત કર્યો છે.

આ સર્વે  મુજબ 3 મે, 2020ના રોજ પૂરા થયેલા લૉકડાઉન-2માં દેશમાં બેરોજગારીનો દર વધીને 27.1 ટકા થયો હતો.

વધતી બેરોજગારી ચિંતાનું કારણ

આ અગાઉ સીએમઆઈએ પ્રકાશિત કરેલા સર્વે  રિપોર્ટમાં એપ્રિલ 2020માં દેશમાં બેરોજગારી દર વધીને 23.50 ટકા પહોંચી ગયો હતો. બેરોજગારીના દરમાં 14.80 ટકા જેટલો વધારો થવા પામ્યો હતો. માર્ચ મહિનાની સરખામણીમાં એપ્રિલ મહિનામાં બેરોજગારીનો દર ખૂબ જ ઝડપથી વધવા પામ્યો હતો.

સીએમઆઈના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ મહેશ વ્યાસના જણાવ્યા અનુસાર, લૉકડાઉન લાંબા સમય સુધી ચાલવાને કારણે બેરોજગારીમાં વધારો થયો હતો. લૉકડાઉન જાહેર થતાં વ્યયસાય, ઉદ્યોગો બંધ થતાં તેની પહેલી અસર અસંગઠિત ક્ષેત્ર અને તેમાં કામ કરતા લોકો ઉપર પડી હતી.

ઇન્ટરનેશનલ લેબર ઑર્ગેનાઇઝેશન (આઇએલઓ)એ કહ્યું કે ભારત, નાઇજીરિયા અને બ્રાઝિલમાં લૉકડાઉનને કારણે સૌથી વધારે સંખ્યામાં અસંગઠિત શ્રમિકો પ્રભાવિત થયા છે.

આઈએલઓના  રિપોર્ટ અનુસાર ભારતની ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અર્થવ્યવસ્થામાં અસંગઠિત કામદારોની ભાગીદારી લગભગ 90 ટકા છે.

આ કારણે લગભગ 40 કરોડ કામદારો ગરીબી રેખા નીચે આવી જશે. દેશવ્યાપી લૉકડાઉનને પરિણામે નાના વેપાર તેમજ પ્રમાણમાં અસંગઠિત ક્ષેત્રે કામ કરતા કામદારો પ્રભાવિત થશે.

અત્યારે આપણે જોઈ રહ્યા છીએ કે ગુજરાત, મહારાષ્ટ્રમાંથી લાખોની સંખ્યામાં કામદારો પોતાના વતન તરફ ફરવા મજબૂર બન્યા છે.

'બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીનું ભયાનક સંકટ'

એક અનુમાન પ્રમાણે લૉકડાઉનને કારણે દુનિયાભરમાં 19.5 કરોડ લોકોની નોકરી ગઈ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રમ સંગઠન (ILO)એ તેમના રિપોર્ટ 'આઈએલઓ મૉનિટરિંગ - બીજી આવૃત્તિ: કોવિડ-19 અને વૈશ્વિક કામકાજ'માં કોરોના સંકટને બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછીનું ભયાનક સંકટ ગણાવ્યું છે.

ઇન્ટરનેશનલ લેબર ઑર્ગેનાઇઝેશન (આઈએલઓ)ના ડાયરેક્ટર જનરલ ગાય રાઇડરે એક નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે “છેલ્લાં 75 વરસ દરમિયાન આઈએલઓ માટે આ સૌથી મોટી પરીક્ષાની ઘડી  છે. જો કોઈ એક દેશ અસફળ થશે, તો આપણે બધા અસફળ થઈ જઈશું. આપણે એ માટે સમાધાન શોધવાનું રહેશે જે વૈશ્વિક દેશોના તમામ વર્ગોની મદદ કરી શકે, તેમાંય ખાસ સૌથી નબળા અને એવા દેશો જે ઓછા સક્ષમ છે.

તાજેતરમાં એશિયન ડેવલપમૅન્ટ બૅન્ક અને આઈએમએફએ બહાર પડેલા રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે કોરોના વાઇરસના કારણે ભારતમાં ઘણું આર્થિક નુકસાન થવાનો ડર સેવાઈ રહ્યો છે. આને પરિણામે દેશમાં બેરોજગારીની સમસ્યા વિકરાળ રૂપ ધારણ કરશે, જે 2008માં આવેલી મંદી કરતાં વધારે ભયાનક હશે.

સીએમઆઈએ દહેશત વ્યક્ત કરી છે કે જેમ-જેમ લૉકડાઉન લંબાશે તેમ અસંગઠિત ક્ષેત્ર પછી સંગઠિત ક્ષેત્રે પણ નોકરીઓ ઉપર સંકટનાં વાદળો છવાશે. કેટલીક કંપનીઓ ફડચામાં જશે. દેશમાં એક-બે વરસથી શરૂ થયેલ સ્ટાર્ટ-અપ કંપનીઓએ લે-ઑફની જાહેરાત કરી છે. વળી ઔદ્યોગિક સંગઠનોને પણ નાણાકીય કટોકટીને કારણે ભારે નુકશાન થવાની અને કર્મચારીઓના પગાર કરવા સક્ષમ ન હોવાની ચેતવણી ઉચ્ચારી છે.

ભારતીય રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા (આરબીઆઈ)એ તાજેતરમાં ફાયનાન્સિયલ સ્ટેબિલિટી રિપોર્ટ બહાર પડ્યો છે. તેમાં ચેતવણી આપી છે કે આગામી 9 મહિનામાં બૅન્કોની એનપીએ વધી શકે તેમ છે.

શ્રમિકો-નાના ધંધાદારીઓ સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત

રિઝર્વ બૅન્કના જણાવ્યા પ્રમાણે લૉનની ચુકવણીમાં નિષ્ફળતા અને ક્રૅડિટ ગ્રોથમાં નિષ્ફળતાને કારણે ગ્રોસ નૉન-પર્ફૉમિંગ ઍસેટ્સ (જીએનપીએ) રેશિયો 9.3 ટકાથી વધીને સપ્ટેમ્બર, 2020  સુધીમાં 9.9 ટકા થશે. આમ, ઘણી બધી કંપનીઓ એનપીએમાં વૃદ્ધિ કરશે.

સીએમઆઈએ...


વન-ડે ક્રિકેટના ચૅમ્પિયન માટે દુનિયાનો સૌથી મોટો ક્રિકેટનો મુકાબલો વર્લ્ડ કપના રૂપમાં યોજાય છે. ક્રિકેટના સૌથી ટૂંકા સ્વરૂપ ટી20 ના ચૅમ્પિયન માટે પણ એક વર્લ્ડ કપ યોજાવા લાગ્યો, એશિયા કપ જેવા પ્રાંતીય ટાઇટલ તો ખરાં જ પરંતુ ખરેખર ટેસ્ટ ક્રિકેટનું ચૅમ્પિયન કોણ એ ખબર નહોતી પડતી.

જોકે, હવે જૂનમાં રમાનારી ફાઇનલ મૅચમાં સત્તાવાર રીતે નક્કી થશે કે દુનિયામાં ટેસ્ટ ક્રિકેટનું ચૅમ્પિયન કોણ છે?

ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં કઈ ટીમ રહી છે બાદશાહ?

1970ના દાયકામાં ક્લાઇવ લૉઇડની કપ્તાની હેઠળ વેસ્ટ ઇન્ડીઝ ટીમ નિર્વિવાદ ચૅમ્પિયન ગણાતી

1970ના દાયકામાં વેસ્ટ ઇન્ડીઝને નિર્વિવાદપણે ચૅમ્પિયન માનવામાં આવતું હતું, કેમ કે ક્લાઇવ લૉઇડની ટીમે લગભગ ક્રિકેટ રમતા તમામ દેશોમાં જઈને હાહાકાર મચાવી દીધો હતો. આવી જ રીતે ત્યાર પછીના ગાળામાં સ્ટીવ વૉની ઑસ્ટ્રેલિયન ટીમને ચૅમ્પિયન માનવામાં આવતી હતી.

1930 અને 1940ના દાયકામાં ડૉન બ્રૅડમૅનની ટીમ અજેય ટીમ કહેવાતી. એ પછી ઑસ્ટ્રેલિયાના સ્ટીવ વૉની ટીમ પણ અજેય માનવામાં આવતી હતી. જોકે સૌરવ ગાંગુલીની આગેવાનીમાં વર્ષ 2000માં ભારતીય ટીમે ટેસ્ટ મૅચમાં ઑસ્ટ્રેલિયાના વર્ચસ્વનો અંત લાવ્યો હતો. આ ગા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ળામાં ભારતને પણ વિશ્વની મોખરાની ટીમનો દરજ્જો મળ્યો હતો.

ત્યાર પછી મહેન્દ્રસિંહ ધોની અને કેટલાક અંશે વિરાટ કોહલીએ આ સિલસિલો આગળ ધપાવ્યો છે પરંતુ તેમ છતાં સત્તાવાર રીતે કોઈ ટીમને ક્યારેય વર્લ્ડ ચેમ્પિયન કહેવાઈ નથી.

ટેસ્ટ ક્રિકેટનું ચૅમ્પિયન નક્કી કરવા માટે મુકાબલો

નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમમાં ઇંગ્લૅન્ડ સામે ચોથી ટેસ્ટ મૅચ જીત્યા પછી ટ્રોફી લેતા ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના સભ્યો

આઈસીસીના ટેસ્ટ ક્રિકેટ ક્રમાંકમાં પહેલા નંબરે હોય તે ટીમને ટોચની ટીમ કહેવાય છે પણ આ દરજ્જો એકાદ મૅચ કે સિરીઝ બાદ છીનવાઈ જતો જોવા મળ્યો છે.

એક ટેસ્ટ મૅચ કે એક સિરીઝમાં ખરાબ દેખાવ કરે તો ટીમ પહેલા ક્રમેથી ફેંકાઈ જાય.

આ સંજોગોમાં ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલે આઈસીસી વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચૅમ્પિયનશિપનું આયોજન કરવાનો નિર્ણય લીધો અને તેમાં પૉઇન્ટ સિસ્ટમ અમલી બનાવી.

સૌથી વધારે પૉઇન્ટ ધરાવનારી ટીમ ફાઇનલમાં રમે અને તેમાં જીતનારી ટીમ ચૅમ્પિયન બને આ પ્રકારનો હેતુ હતો પરંતુ કોરોનાને કારણે પરિસ્થિતિ બદલાઈ અને નિયમોમાં ફેરફાર કરવા પડ્યા.

કોરોના મહામારીને લીધે નિયોમોએ વધારી ભારતની મુશ્કેલી

ભારતીય ટીમો ઘણી આગળ હતી પરંતુ કોરોના મહામારીને કારણે ફેરફારોનો ફટકો પડ્યો

ભારતીય ટીમ એક સમયે અન્ય તમામ કરતાં જોજનો આગળ હતી પરંતુ પૉઇન્ટ સિસ્ટમમાં ટકાવારીનું તત્વ ઉમેરાતા ભારત મુશ્કેલીમાં મૂકાઈ ગયું અને તેને પણ ફાઇનલમાં પ્રવેશતા અગાઉ ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો.

આખરે ભારતે ઘરઆંગણે ઇંગ્લેન્ડને હરાવીને ફાઇનલમાં પ્રવેશ કરી દીધો.

ભારત અને ન્યૂઝીલૅન્ડ 18મી જૂને ઇંગ્લેન્ડના સાઉથમ્પટનના હૅમ્પશાયર બાઉલ ખાતે આઇસીસી વર્લ્ડ ટેસ્ટ ચૅમ્પિયશિપની ફાઇનલમાં ટકરાશે.

અગાઉ ફાઇનલ મૅચ લૉર્ડ્ઝના ઐતિહાસિક મેદાન પર રમાનારી હતી પરંતુ છેલ્લા એક વર્ષથી સમગ્ર વિશ્વને કોરોના નડી ગયો છે અને તેને કારણે આ ફાઇનલ લંડનના લૉર્ડઝને બદલે હેમ્પશાયરમાં ખસેડવામાં આવી છે.

ટેસ્ટ ચૅમ્પિયનશિપનું પૉઇન્ટ સિસ્ટમ શું છે?

કોરોનાએ ઘણી બધી બાબતોમાં પગપેસારો કર્યો છે અને તેમાં ક્રિકેટનો પણ સમાવેશ થઈ જાય છે. ચૅમ્પિયનશિપના પ્રારંભે દરેક ટેસ્ટ અને સિરીઝ માટે પૉઇન્ટ ટેબલ હતું.

એક મૅચ માટે 120 પૉઇન્ટની ફાળવણી રહેતી હતી જેમાં ટીમના પ્રદર્શનને આધારે તેને પૉઇન્ટ મળતા હતા પરંતુ ગયા વર્ષે કોરોનાના આગમન બાદ કેટલીક ટીમ તેની નિર્ધારિત સિરીઝ રમી શકી નહોતી.

કેટલાક દેશે તો ટેસ્ટ સિરીઝ યોજી દીધી પરંતુ દરેક માટે આ શક્ય ન હતું...


વન્યજીવ અધિકારીઓ કહે છે કે તેઓને આ વાતની ખાતરી નથી, પરંતુ તેમણે કેલ્વિન ક્લેઇન દ્વારા ઉત્પાદિત 'ઑબ્સૅશન ફૉર મૅન' પરફ્યૂમની બોટલ્સ ખરીદી છે. જેનો ઉપયોગ એક છ વર્ષની વાઘણને પકડવા માટે કરવામાં આવશે.

આ વાઘણે પંઢહરકાવડા શહેરની આસપાસ 13 લોકોનો જીવ લીધો હોવાનું મનાય છે. તે છેલ્લા બે વર્ષથી પકડમાં નથી આવી રહી.

વન્યજીવ અધિકારી સુનિલ લિમયે કહે છે, "અમને જણાવવામાં આવ્યું છે કે ક્લોન (એક પ્રકારનું પરફ્યૂમ) એ વાઘણ માટે સારી 'સુગંધ જાળ' તરીકે કામ કરી શકે છે. આથી અમે આ અત્તરને વૃક્ષો અને જમીન પર છાંટીશું અને જોઈશું કે શું થાય છે."

આ સુગંધમાં ફેરોમૉન (એક પ્રકારનો કૅમિકલ પદાર્થ)નો સમાવેશ થાય છે, જેનો ઉપયોગ અત્તર બનાવવામાં થાય છે. સામાન્ય રીતે આ પદાર્થ બિલાડી જેવા સસ્તન પ્રાણીઓની સુગંધ ગ્રંથીઓમાંથી તારવવામાં આવે છે, જે 'સિવિટ' તરીકે ઓળખાય છે.

આ પદાર્થનો ક્લોનમાં વારંવાર ઉપયોગ થાય છે. ન્યૂ યોર્કના બ્રૉંક્સ ઝૂ ખાતે એક પ્રયોગ દરમિયાન દીપડાઓને આ અત્તરની સુગંધ પસંદ પડી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જીવવિજ્ઞાની મિગ્યુએલ ઓર્ડેનાનાએ એક અમેરિકન વૈજ્ઞાનિક સામયિકને જણાવ્યું હતું કે, તેઓ એવું માનતા હતા કે ઝ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાડની ડાળીઓ પર પરફ્યૂમનો છંટકાવ કરીને ત્યાં લગાવેલા કૅમેરા સુધી દીપડાઓને આકર્ષી શકાય છે.

ત્રણ વર્ષ પહેલાં દક્ષિણ કર્ણાટકમાં એક દીપડાને પકડવા માટે પાંજરામાં આ અત્તર છાંટી ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

વાઘને આકર્ષવા માટે ખૂબ જ ખર્ચાળ અત્તરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ વાઘણને T-1 નામ આપવામાં આવ્યું છે.

ભારતમાં વાઘને પકડવા માટે આ અત્યારસુધીનું સૌથી મોટું અભિયાન છે.

વન્ય અધિકારીઓ અને શાર્પશૂટર શોધખોળ કરીને હતાશ થઈ ગયા છે, કારણ કે વાઘણ-તેના નવ મહિનાના બે બચ્ચાઓ સાથે જંગલો, ખેતરો અને ગામોને આવરી લેતા 150 કિલોમીટર (57 ચોરસ માઈલ) જેટલા વિશાળ વિસ્તારમાં છૂપાતી ફરે છે.

ઑગષ્ટમાં ત્રણ વ્યક્તિઓના મારણ બાદ આ વિસ્તારના 20 ગામોમાં વસતા 5000 લોકોના જીવ ભયના ઓથાર હેઠળ છે.

વાઘના હુમલાથી બચવા ખેડૂતો અને ગોવાળોને ખેતરો અને જંગલમાંથી વહેલાં પાછા ફરવા, જૂથમાં બહાર નીકળવા અને ખુલ્લામાં હાજતે નહીં જવાની સામાન્ય કાળજી રાખવાની સૂચના અપાઈ છે.

'વાઘણ બચાવો ઝુંબેશ'

પશુપાલકો જંગલમાં લોખંડનું શીલ્ડ પહેરીને જઈ રહ્યા છે

શહેરોમાં ઍનિમલ ઍક્ટિવિસ્ટોએ સોશિયલ મીડિયા અને ઑનલાઇન શિકારીઓની બંદૂકથી વાઘણ 'બચાવો' ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. તેમનો તર્ક છે કે વન્ય અધિકારીઓ આ વાઘણને જીવતી પકડવા સમર્થ નથી એટલા માટે તેને ગોળીથી વીંધી નાખવામાં આવશે.

પરંતુ સપ્ટેમ્બરમાં ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે સ્પષ્ટતા કરી છે કે વન્ય અધિકારીઓને વાઘણને પકડવાના પ્રયત્નમાં જો ગોળી ચલાવવાની ફરજ પડે તો કોર્ટ તેમાં દખલ નહીં કરે.

આ વિસ્તારના વરિષ્ઠ વન્યજીવન અધિકારી એ. કે. મિશ્રા કહે છે, "અમારો હેતુ આ વાઘણને મારી નાખવાનો નથી. જો તે અમારી ઉપર હુમલો કરશે તો અમારે ગોળી મારવી પડશે. આ 'થોભો અને રાહ જુઓ'ની રમત છે."

બીજી તરફ અમુક અધિકારીઓનું માનવું છે કે, આ 'રમત' ખાસ્સા સમયથી ચાલી રહી છે અને તેઓએ વાઘણને શોધી કાઢવા માટે લગભગ તમામ શક્ય પ્રયત્નો કરી લીધા છે.

આ વાઘણ અને તેના બચ્ચાઓને શોધવા માટે જંગલમાં 100થી વધુ કૅમેરાની જાળ પાથરવામાં આવી છે, જેથી તેની ગતિવિધિ જાણી શકાય. આ કૅમેરામાં લેવાયેલી ૩૦૦થી વધુ તસવીરોને તપાસવા માટે દરરોજ છત્રીસ વન રક્ષકો જંગલમાં જાય છે.

એટલું જ નહીં જંગલમાં ડઝન જેટલી જગ્યાઓએ ઘોડા અને બકરીઓ જાળ સ્વરૂપે બાંધ્યા છે. બે ઘોડાઓનું મારણ પણ થઈ ચૂક્યું છે, જે કદાચ આ વાઘણે કર્યું છે.

આ વિસ્તારમાં કરવામાં આવેલી તમામ શોધખોળ નિરર્થક સાબિત થઈ છે.

અધિકારીઓ ટોર્ચ અને વાયરલેસ સેટ્સ...


વરરાજા જયેશ રાઠોડ

અત્યાર સુધી આ ગામમાં દલિતોએ લગ્નમાં ક્યારેય વરઘોડો કાઢ્યો ન હતો, આ પ્રથમ પ્રસંગ હતો કે ગામમાં કોઈ દલિતનો પુત્ર ઘોડે ચડવાનો હતો.

વરઘોડા માટે વરરાજાના પિતાએ પોલીસરક્ષણ પણ માગ્યું હતું. વરઘોડા સાથે પોલીસ હતી છતાં તેને પસાર થવા ન દેવાયો.

વરરાજાના પિતા ડાયાભાઈ રાઠોડ કહે છે કે અમે એક પછી એક ત્રણ શેરીઓ બદલાવી પરંતુ ત્રણેય જગ્યાએ અમને રોકવામાં આવ્યાં.

તેઓ કહે છે, "અમે વરઘોડો લઈને ઘરેથી નીકળ્યા, જ્યાંથી પસાર થવાનું હતું તે શેરીમાં ગામના સવર્ણ લોકો રસ્તા વચ્ચે રામધૂન કરવા બેસી ગયા."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

"અમે બીજી શેરીમાંથી નીકળવા ગયા તો ત્યાં પણ એ જ લોકો રસ્તામાં બેસી ગયા અને થાળી વેલણ વગાડવા હતા. અમે ત્રીજી જગ્યાએ ગયાં ત્યાં પણ એ જ લોકો હતા."

"એટલામાં અંધારુ થવા આવ્યું હતું, પોલીસે સમજાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પરંતુ તેઓ હઠ્યા નહીં. આ બબાલમાં ઘણો સમય પસાર થઈ ગયો. એટલા સુધીમાં અંધારું થઈ ગયું."

"જેવું જ અંધારું થયું કે અચાનક પથ્થમારો થયો, પોલીસે લાઠીચાર્જ કર્યો. પોલીસનું રક્ષણ અમે માગ્યું હતું પણ જાણે એવું લાગ્યું કે પોલીસ એમની સાથે હતી."

આ ઘટનાના એક દિવસ બાદ એટલે કે 13મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી મેના રોજ બીબીસીની ટીમે આ ગામની મુલાકાત લીધી હતી.

ખંભીરસ ગામમાં આગળના દિવસે બનેલી ઘટનાના કારણે ઊભી થયેલી પરિસ્થિતિ જોવા મળી. ગામમાં પ્રવેશતાની સાથે જ અનેક પોલીસકર્મીઓ જોવા મળ્યા, ગામ જાણે પોલીસ છાવણીમાં ફેરવાઈ ગયું હતું.

ગામની શાળામાં પોલીસનાં વાહનો તહેનાત હતાં, સ્થાનિક પોલીસની સાથે સાથે સ્ટેટ રિઝર્વ પોલીસના જવાનો પણ ફરજ પર હતા.

મોટા પ્રમાણમાં ગામમાં બોલાવવામાં આવેલી પોલીસ સ્થિતિની ગંભીરતા દર્શાવતી હતી. મહિલા પોલીસની સંખ્યા પણ નોંધપાત્ર હતી. ગામમાં લગ્નપ્રસંગ નહીં પરંતુ કર્ફ્યુ જેવો માહોલ હતો.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

રક્ષણ હેઠળ જાન નીકળી

ગાંધીનગર રેન્જ આઈજી મયંકસિંહ ચાવડાએ જણાવ્યું, "12 મેએ વરઘોડામાં જે વિવાદ થયો એ પછી રાત્રે અમે સાબરકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લાના ડીએસપી વચ્ચે બેઠક બોલાવી હતી અને સમુદાયો વચ્ચે સુમેળ કરાવ્યો હતો. જે દુર્ઘટના થઈ છે એની પોલીસ ઝીણવટપૂર્વક તપાસ કરી રહી છે."

 ખંભીસર ગામમાં બહુમતી સવર્ણો છે અને તેમાં 40 જેટલાં ખોરડાં દલિતોનાં છે. આશરે  200 જેટલા દલિતોનો વસતી છે.

 12 મેની ઘટનાને વર્ણવતા જયેશ કહે છે, "રાત્રે જેવું જ અંધારું થયું કે ગામની લાઇટો બંધ કરી દેવામાં આવી. અમારા વિસ્તારની લાઇટો ચાલુ હતી પણ ગામની લાઇટો બંધ થઈ ગઈ. જે બાદ પથ્થરમારો થયો."

 "પથ્થરમારા અને લાઠીચાર્જમાં મારાં બહેન અને મારી આઠ વર્ષની નાની ભાણેજને ઈજા થઈ છે. ડીજેને ખૂબ નુકસાન થયું. ડીજેના માલિકના ફોન આવ્યા કરે છે મારે તેમને શું જવાબ આપવો?"

 "અમને પહેલાંથી ખબર હતી કે આ લોકો અમારો વિરોધ કરવાના છે. તો પણ અમે નક્કી કર્યું કે વરઘોડો કાઢવો છે. અમારે ક્યાં કંઈ ખોટું કરવાનું હતું? ખોટું કરતા હોઈએ તો ડરીએ. કાલે તો અમે વરઘોડો ના કાઢી શક્યા પરંતુ આજે અમે કાઢીશું."

 પથ્થરમારો અને લાઠીચાર્જની ઘટનાના બીજા દિવસે ગામમાંથી રંગેચંગે જાન નીકળી હતી. ગામમાંથી પોલીસના રક્ષણના હેઠળ જાન નીકળી હતી.

દલિતોમાં વરઘોડાની ખુશી

 દલિત વિસ્તારમાં જ્યારે જાન પસાર થઈ ત્યારે લોકો જોવા માટે ટોળે વળ્યા હતા.

જોકે, જાન જ્યારે અન્ય જ્ઞાતિઓના મહોલ્લામાંથી પસાર થઈ ત્યારે તેને જોવા માટે કોઈ દેખાયું નહીં.

બારી-બારણાંમાંથી પણ કોઈ ડોકાયું નહીં.

સાથે પોલીસની એટલી સંખ્યા હતી કે જાણે આ જાન કોઈ પોલીસપરેડનો ભાગ હોય.

 ગામમાં નીકળેલા આ વરઘોડાની ખુશી દલિતોના મોં પર ઝળકતી હતી.

જાનમાં ડીજેના તાલે પુરુષો અને મહિલાઓ જાણે મનમૂકીને નાચ્યાં હતાં.

આપને આ પણ...


વરિષ્ઠ ધારાશાસ્ત્રી ડૉક્ટર રાજીવ ધવન

મુસ્લિમ પક્ષ તરફથી દલીલ કરી રહેલા સિનિયર વકીલ રાજીવ ધવને અયોધ્યા પરના એક પુસ્તકના નકશાને ફાડી નાખ્યો હતો.

આ ઘટના બાબતે અખિલ ભારતીય હિંદુ મહાસભાએ બાર કાઉન્સિલમાં ફરિયાદ કરી છે.

અખિલ ભારતીય હિંદુ મહાસભા તરફથી દલીલો કરી રહેલા વકીલ વિકાસ સિંહ એક પુસ્તકના નકશાને ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે દેખાડી રહ્યા હતા.

તેને બતાવીને હિંદુ મહાસભા કોર્ટમાં એ સાબિત કરવાની કોશિશ કરી રહી હતી કે રામનો જન્મ ત્યાં જ થયો હતો.

સિનિયર વકીલ વિકાસ સિંહ કોર્ટ રૂમમાં આ પુસ્તકને બતાવવાની મંજૂરી માગવાની ખૂબ જ ઉત્સાહથી કોશિશ કરી રહ્યા હતા. આ સમયે ધવન પોતાના પર કાબૂ રાખી શક્યા નહીં.

રાજીવ ધવનને આ મામલે ગુસ્સો આવ્યો અને તેમણે જજને કહ્યું, "માઇ લૉર્ડ, આને કોર્ટમાં શા માટે બતાવવામાં આવી રહ્યો છે, શું આ નકશાને ફાડવાની મંજૂરી છે?"

મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે આ મામલે કશું ના કહ્યું, જજ રાજીવ ધવનને સાંભળતા રહ્યા.

ડૉ. ધવને કહ્યું કે અંતિમ સમયે આ નકશા પર ભરોસો ના કરવો જોઈએ. ધવને કોર્ટને અનુરોધ કર્યો કે આ નકશાને બતાવવાની મંજૂરી ના આપવી જોઈએ.

નકશો ફાડી નખાયો

વિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કાસ સિંહ કોર્ટને કહી રહ્યા હતા કે પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી કિશોર કૃણાલના પુસ્તક 'અયોધ્યા રિવિઝિટેડ'ના નકશાને બતાવવાની અનુમતી મળવી જોઈએ અને કોર્ટ તેના પર ભરોસો કરી શકે છે.

આખરે વિકાસ સિંહે કહ્યું કે તેઓ કોર્ટને આ નકશો રેકૉર્ડમાં રાખવા માટે કહેશે નહીં.

આ ડ્રામા બાદ મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈએ વકીલોને કહ્યું કે આ કેવી ચર્ચા ચાલી રહી છે? જો આ દિશામાં ચર્ચા ચાલતી રહી તો અમે ઊઠીને જતા રહીશું.

જે બાદ વિકાસ સિંહે સ્થિતિને સંભાળવાની કોશિશ કરી અને માફી માગી. વિકાસ સિંહે કહ્યું કે તેઓ હંમેશાં કોર્ટના અનુશાસનનું પાલન કરે છે.

જે બાદ ધવને આ નકશાને કોર્ટરૂમમાં જ ફાડી નાખ્યો. વકીલો અને વિઝિટરોથી ખચોખચ ભરેલા કોર્ટરૂમમાં બધા લોકો અચંબામાં પડી ગયા.

કોણ છે રાજીવ ધવન?

1994માં અયોધ્યા મામલામાં ચર્ચામાં આવેલા રાજીવ ધવન સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ છે.

તેમણે અલાહાબાદ અને શેરવુડ સ્કૂલ, નૈનીતાલમાં અભ્યાસ કર્યો છે.

અલાહાબાદ યુનિવર્સિટીમાંથી બીએ. એલએલબી, કેમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીમાંથી બીએ એમએ અને લંડન યુનિવર્સિટીમાંથી પીએડીની પદવી પ્રાપ્ત કરી છે.

1994થી તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ છે અને દેશના અનેક મહત્ત્વના કેસોમાં તેઓ દલીલો કરી ચૂક્યા છે.

વકીલ તરીકે ધારદાર દલીલો કરનારા ધવનને નાટકો પ્રત્યે અનોખો પ્રેમ છે. તેમણે શેક્સપિયર વિશેના નાટકમાં અભિનય કર્યો છે અને તેનું દિગદર્શન પણ કર્યું છે.

રાજીવ ધવનના પિતા શાંતિ સ્વરૂપ ધવન બ્રિટનમાં ભારતના રાજદૂત, પશ્ચિમ બંગાળમાં રાજ્યપાલ અને લૉ કમિશનના સભ્ય રહી ચૂક્યા છે.

અયોધ્યા વિવાદના કેસમાં રાજીવ ધવન સુન્ની વકફ બોર્ડ અને બીજા મુસ્લિમ પક્ષકારો તરફથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં દલીલો કરતા હતા.

એનડીટીવીના અહેવાલ મુજબ રાજીવ ધવન કૉંગ્રેસના નેતા અને સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલ પાસેથી વકીલાતમાં ઘણું શિખ્યા હતા. પછી તેઓ પોતાની રીતે આ ક્ષેત્રમાં સફળ થતા ગયા. મંડલ મામલામાં પણ તેઓ સમાચારોમાં ચમક્યા હતા.

આજતકના અહેવાલ પ્રમાણે રાજીવ ધવને આ પહેલાં પણ કેટલાક કેસમાં જજ સાથે ઉગ્ર દલીલો કરી હતી.

2013માં 2G મામલાની સુનાવણી દરમિયાન તેમની જસ્ટિસ જી. એસ સિંઘવી સાથે ઉગ્ર દલીલ થઈ ગઈ હતી.

તેમની 2014માં જસ્ટિસ કે. એસ. રાધાકૃષ્ણન અને જસ્ટિસ ખેહર સાથે પણ ઉગ્ર ચર્ચા થઈ હતી.

રાજીવ ધવનની વેબસાઇટ પ્રમાણે તેમણે કુલ 27 જેટલાં પુસ્તકો લખ્યાં છે.

છેલ્લા દિવસની સુનાવણી

રામમંદિર-બાબરી મસ્જિદ વિવાદ પર 40 દિવસો સુધી...


વરિષ્ઠ પત્રકાર એન.રામે આ રિપોર્ટમા દસ્તાવેજના હવાલાથી કહ્યું હતું કે રફાલ સોદા વખતે પીએમઓ અને ફ્રાંસ વચ્ચે સમાનાંતર વાતચીત અંગે રક્ષા મંત્રાલયે વાંધો નોંધાવ્યો હતો.

ત્યારબાદ ધ હિંદુએ આ ડીલ અંગે અન્ય એક રિપોર્ટ પ્રકાશિત કર્યો અને એમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે રફાલ સોદા સમયે ઘણા નિયમોનું પાલન કરાયું નથી.

બીબીસી તમિલ સંવાદદાતા મુરલીધરન કાસી વિશ્વનાથને હિંદુ ગ્રૂપના પ્રમુખ રહેનાર અને આ રિપોર્ટ લખનાર એન.રામ સાથે ખાસ વાતચીત કરી.

પ્રશ્ન : આ ડીલમાં શું વાંધા છે?

જવાબ : આ મુદ્દે ધ હિંદુએ ત્રણ લેખ પ્રકાશિત કર્યા છે. અમે કેટલાક દસ્તાવેજ રજૂ કર્યા છે. હું તમને એ બધું જ બતાવું છું જે અમારી તપાસમાં મળ્યું.

પહેલી વાત છે - આ વિમાનોની કિંમત. વર્ષ 2007માં આ વિમાનની ખરીદીની વાતચીત શરૂ થઈ હતી. વર્ષ 2012માં આ સોદાની વાતચીતમાં ગંભીરતા આવી. પણ વર્ષ 2016માં અચાનક આ ડીલ જ બદલાઈ ગઈ અને 126ના બદલે 36 વિમાન ખરીદવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો.

ત્યારબાદ આ સોદામાંથી એચએએલનું નામ બહાર નીકળી ગયું. પ્રતિ વિમાનની કિંમત ઘણી વધી ગઈ. હવે વાત કરીએ તેની કિંમત વધવાના કારણોની.

આ વિમાનોને ભારત માટે કસ્ટમાઇઝ કરવાનાં હતાં અને એમાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કુલ 13 સ્પેસિફિકેશન હોવા જોઈતાં હતાં. દસો એવિએશને કહ્યું કે આ વિમાનોને કસ્ટમાઇઝ કરવા માટે 1.4 બિલિયન યુરો આપવા પડશે.

આ કિંમતને વાતચીત બાદ ઓછી કરીને 1.3 બિલિયન યુરો કરી દેવામાં આવ્યા. જ્યારે 126ના બદલે 36 વિમાન ખરીદવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો ત્યારે પ્રતિ વિમાન પ્રમાણેની કિંમત ખૂબ વધી ગઈ.

એક વિમાનની કિંમતમાં 41 ટકાનો વધારો થયો. ઘણા લોકોએ સંસદમાં આ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા પણ સરકારે જવાબ ન આપ્યો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સરકારે કહ્યું કે કિંમતની માહિતી આપવાથી આ અંગે અન્ય દેશોને પણ જાણ થઈ જશે. એ સિવાય અમને અમારી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે જે સમયે સંરક્ષણ મંત્રાલય અને ફ્રાંસ વચ્ચે સોદા અંગે વાતચીત ચાલી રહી હતી, એ જ વખતે વડા પ્રધાન કાર્યાલય અને ફ્રાંસ વચ્ચે વાતચીત ચાલી રહી હતી.

સેના માટે ગોળો-બારુદ અને અન્ય સામગ્રીઓની ખરીદી અંગે પહેલાંથી જ નિયમ છે. ખીરીદી પહેલાં તજજ્ઞોની એક ટીમ બનાવાય છે અને આ ટીમ નિર્માતા અને સરકાર બન્ને સાથે વાત કરે છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલયના દસ્તાવેજમાં ખબર પડે છે કે કેન્દ્ર સરકાર પણ એ જ સમયે ફ્રાંસ સાથે વાત કરતી હતી, જ્યારે તજજ્ઞોની ટીમ રફાલ જેટ વિમાનોની ખરીદી અંગે દાસો અને એમબીડીએ સાથે વાતચીત કરતી હતી. એમબીડીએ કંપની જેટ માટે હથિયારો પૂરા પાડતી કંપની છે.

'સમાનાંતર વાત'નો આ મુદ્દો નીચલા સ્તરના અધિકારીઓથી માંડીને રક્ષા સચિવ સુધીના લાકો દ્વારા ઉઠાવાયો હતો. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રકારની 'સમાનાંતર વાતચીત'થી ભારત અને ફ્રાંસ વચ્ચેની વાતચીત નબળી થશે.

તેમણે એવું પણ કહ્યું કે ફ્રાંસની કંપની આ સ્થિતિનો ઉપયોગ કરી શકે છે અને તે ભારત વિરુદ્ધ જઈ શકે છે. આ ખાસ ફાઇલ પર્વ સંરક્ષણ મંત્રી મનોહર પર્રિકરને મોકલાઈ રહી હતી.

સામાન્ય રીતે પર્રિકર આ પ્રકારના દસ્તાવેજો પર તરત પ્રતિક્રિયા આપે છે પણ આ કિસ્સામાં તેમણે આ ફાઇલને પોતાના સુધી જ સીમિત રાખી હતી.

લાંબા સમય સુધી તેમને ખ્યાલ નહોતો આવતો કે શું કરવું જોઈએ. થોડા સમય બાદ તત્કાલિન સંરક્ષણ મંત્રીએ એક નોંધ લખી, જેમાં કહેવાયું હતું કે ઉત્તેજિત ન થાવ અને વડા પ્રધાનના સચિવ સાથે વાત કરીને આ મુદ્દાનું સમાધાન કરી લેવામાં આવે.

જો પર્રિકર સંરક્ષણ મંત્રીના આ પ્રશ્નોથી સંમત ન હોત તો આ અંગે તેમણે પ્રતિક્રિયા આપી ન હોત.

2016ના સપ્ટેમ્બર મહિનામાં રફાલ સોદા પર હસ્તાક્ષર કરતા પહેલાં કેટલીક અન્ય ઘટનાઓ પણ થઈ.

એ આઠ નિયમોની ઉપેક્ષા કરવામાં આવી, જેણે ગોળો-બારુદ ખરીદતી વખતે પાલન કરવાની જરૂર હોય...


વરિષ્ઠ પત્રકાર પી. સાઈનાથ

જવાબઃ આ તદ્દન નકામા ખરડાઓ છે. એક ખરડો છે એગ્રિકલ્ચરલ પ્રોડ્યુસ માર્કેટ કમિટી (APMC) વિશેનો. એવું ચિત્ર ઊભું કરવામાં આવ્યું કે APMC રાક્ષસ છે અને ખેડૂતોને ગુલામ બનાવીને રાખ્યા છે. એ તો મૂર્ખાઈ છે. આજે પણ મોટા ભાગની ખેતપેદાશોનું વેચાણ નિશ્ચિત કરાયેલી મંડી કે જથ્થાબંધ બજારની બહાર જ થાય છે.

આ દેશમાં પાક ઊભો હોય ત્યારે જ મોટા ભાગના ખેડૂતો તે વેચી નાખે છે. વચેટિયો અને ધીરધાર કરનારો આવીને પાક લઈ જાય છે. બજાર સમિતિઓનો લાભ માત્ર 6થી 8% ખેડૂતોને જ મળે છે.

આપણા ખેડૂતોની અરજ શી છે? ખેડૂતો ઇચ્છે છે કે પાકના ફિક્સ ભાવ મળે. શું આમાંના એક પણ ખરડામાં ભાવ ફિક્સ કરવાની વાત છે? ભાવોમાં બહુ જ વધઘટ થતી રહે છે. ફિક્સ પ્રાઇસ ક્યાંય છે જ નહીં.

વડા પ્રધાન કહે છે કે લઘુતમ ટેકાના ભાવો રહેશે. તેઓ સાચી વાત કરતાં હોય તો એમ. એસ. સ્વામીનાથન સમિતિની ભલામણ અનુસાર લઘુતમ ભાવો નક્કી કરવાનો કાયદો લાવો. તે કાયદાને બધા લોકો સમર્થન આપશે. આવા કાયદાનો વિરોધ કયો રાજકીય પક્ષ કરશે? સરકારે એવું તો કર્યું નથી. પોતાની ખાતરીને પાળી નથી.

બીજો ખરડો છે કન્ટ્રૅક્ટ ફાર્મિંગ વિશેનો. તેનાથી કૉન્ટ્રૅક્ટ ફાર્મિંગ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને કાયદેસરતા મળે છે. મજાની વાત એ છે કે આ ખરડા અનુસાર કરાર લેખિતમાં કરવાની જરૂર નથી. એટલું જ જણાવાયું છે કે 'તેઓ કરાર કરવા માગતા હોય' તો કરી શકે છે. આજે પણ વચેટિયા અને ખેડૂતો વચ્ચે મૌખિક બોલી થઈ હોય તેનું પાલન થાય છે, કે નહીં? ખરડામાં પણ એની જ વાત થઈ છે.

ખેતી કરાર લેખિતમાં કદાચ કરવામાં પણ આવે, પરંતુ જો મોટી કંપની તેનો ભંગ કરે તો શું થઈ શકે? તમે અદાલતમાં ફરિયાદ કરી શકો નહીં. કદાચ તમે કોર્ટમાં ફરિયાદ પણ કરો તો મોટી કૉર્પોરેટ કંપની સામે તમે ક્યાંથી જીતી શકવાનાં? ખેડૂત પાસે વકીલ રોકવાના પૈસા હશે ખરાં? ખેડૂત પાસે બાર્ગેઇન કરવાની તાકાત ના હોય અને પાલન કરાવી શકાય તેવો કરાર કરવાની ક્ષમતા ના હોય ત્યારે આવા કરારનો શો અર્થ સરવાનો છે?

તે પછીનો ખરડો છે આવશ્યક ચીજવસ્તુ ધારામાં સુધારાનો. સરકારે આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની યાદીમાંથી બધી વસ્તુઓને અત્યારે તો બાકાત કરી દીધી છે, સિવાય કે સંકટની સ્થિતિ ઊભી થાય. ભાવોમાં બહુ મોટો વધારો થાય ત્યારે સંકટની સ્થિતિ ગણવામાં આવશે. આવો નિયમ બનાવ્યો છે. એટલે ટૂંકમાં કોઈ ચીજવસ્તુ હવે ક્યારેય આવશ્યક ગણાવાની જ નથી.

ખેડૂતોને સારા બજાર ભાવો મળી રહે તે માટે આમ કરવામાં આવ્યું છે તેવું કહેવાય છે. સાચી વાત એ છે કે ખેડૂતોને કશો ફેર પડવાનો નથી. ખેડૂતોને પોતાના પાકોનો સંગ્રહ કરવાનો હક પ્રથમથી જ હતો. અનાજનો સંગ્રહ કરવાની મહત્તમ મર્યાદા મોટી કૉર્પોરેટ કંપનીઓ માટે હતી. તે મર્યાદા હવે દૂર કરવામાં આવી છે. આવી સ્થિતિમાં ખેડૂત પાસે બાર્ગેનિંગ પાવર કેટલો હશે? મોટી કૉર્પોરેટ કંપનીનો બાર્ગેનિંગ પાવર કેટલો હશે? આ ખરડાને કારણે મધ્યમ વર્ગને મોઘું પડવાનું છે. બધાને તેની અસર થવાની છે.

સવાલઃ શેરડીના વાવેતરમાં કૉન્ટ્રૅક્ટ પદ્ધતિ છે, તેને કાયદેસર કરવામાં આવે એમાં શું વાંધો છે?

જવાબઃ કેવા પ્રકારનો કૉન્ટ્રૅક્ટ છે તે આપણે જોવું જોઈએ. અત્યારે જે કરાર સૂચવાયો છે, તેમાં ખેડૂતો પાસે ભાવતાલ કરવાની તાકાત નહીં હોય. કોઈ લેખિત કરાર કરવાની જરૂર નથી. સિવિલ કોર્ટમાં જવાનું નથી. આ તો એવું છે કે ખેડૂતો કૉન્ટ્રૅક્ટ કરીને પોતાને જ ગુલામ બનાવવાનું કામ કરશે.

મહારાષ્ટ્રમાં દૂધનો શું ભાવ છે તેનું ઉદાહરણ લઈએ. મુંબઈમાં ગાયનું દૂધ 48 રૂપિયે લિટર વેચાય છે અને ભેંસનું દૂધ 60 રૂપિયે લિટર. આ 48 રૂપિયામાંથી ખેડૂતોને કેટલા મળે છે? 2018-19માં ખેડૂતોએ મોટા પાયે વિરોધ કર્યો હતો અને દૂધ રસ્તા પર ઢોળી દીધું હતું. તે પછી નક્કી થયું કે ખેડૂતોને લિટરના 30 રૂપિયા...


વરિષ્ઠ પત્રકાર વિનોદ દુઆ

રવિવારે ધરપકડ રોકવા અને ફરિયાદ રદ કરાવવા વિનોદ દુઆએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે ફરિયાદ રદ કરવા હાલ ઇન્કાર કર્યો છે અને કેન્દ્ર સરકાર અને હિમાચલ પ્રદેશ સરકારને નોટિસ આપી બે અઠવાડિયામાં જવાબ રજૂ કરવા કહ્યું છે.

વિનોદ દુઆ પર ભાજપના સ્થાનિક નેતાએ યૂટ્યુબ વીડિયો દ્વારા સાંપ્રદાયિક સદ્ભાવ બગાડવાનો આરોપ મૂકી કેસ કર્યો છે અને તેની ફરિયાદ દિલ્હી અને હિમાચલ પ્રદેશમાં નોંધવામાં આવી છે.

વિનોદ દુઆની અરજી પર રવિવારે ખાસ સુનાવણી કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે તપાસ અટકાવી દેવાનો ઇન્કાર કર્યો અને વિનોદ દુઆને તપાસમાં સહકાર આપવા કહ્યું.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે હિમાચલ પ્રદેશની પોલીસ 24 કલાકની નોટિસ આપીને એમના ઘરે તપાસ કરી શકે છે.

જસ્ટિસ યૂયૂ લલિતના વડપણ હેઠળ ત્રણ જજોની બૅન્ચ આ કેસના આગામી સુનાવણી 6 જુલાઈ કરશે.

કોરોનાની સારવાર માટે હવે રેમડિસિવિર દવા વાપરવાની મંજૂરી

કેન્દ્ર સરકારના આરોગ્ય મંત્રાલયે કોવિડ-19ના એવા દરદીઓ જેમની હાલત મધ્યમ હોય તેમની સારવાર માટે રેમડિસિવિર દવાનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી છે.

હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ અખબાર મુજબ આરોગ્ય મંત્રાલય પોતાનો મત બદલી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને કહ્યું છે કે કોવિડ-19 દરદીને શરૂઆતના તબક્કામાં જ હાઇડ્રૉક્સીક્લોરોક્વિન આપી શકાય, ગંભીર રૂપે બીમાર દરદીને નહીં.

એ સિવાય પ્લાઝ્મા થૅરેપીને પણ લેબલ યૂઝ માટે મંજૂરી મળી ગઈ છે. આમાં કોવિડ-19 સંક્રમણમાંથી સાજા થયેલા લોકોનું પ્લાઝ્મા એવા દરદીને આપવામાં આવે છે જેમને સતત ઑક્સિજન આપવાની જરૂર પડે છે અને સ્ટેરૉઇડ્સ આપ્યા છતાં તેમની પરિસ્થિતિમાં સુધાર નથી આવતો.

શનિવારે આરોગ્ય મંત્રાલયે કોરોના સંક્રમણની સારવાર માટે નવેસરથી ક્લિનિકલ મૅનેજમૅન્ટ પ્રોટોકૉલની જાહેરાત કરી છે.

નવી ગાઇડલાઇન્સ મુજબ હાઇડ્રૉક્સિક્લોરોક્વિન દરદીને શરૂઆતના તબક્કામાં આપવી, ગંભીર દરદીઓને નહીં. આ પહેલા આઈસીયુમાં રહેતા ગંભીર દરદીઓને આ દવા આપવામાં આવી રહી હતી.

એ સિવાય ઍઝિથ્રોમાઇસિન જે હાઇડ્રૉક્સિક્લોરોક્વિન સાથે આપવામાં આવતી હતી તેને બંધ કરવામાં આવી છે.

આ દવા આપતા પહેલા ઈસીજી કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ અખબાર પ્રમાણે એક અધિકારીએ કહ્યું કે હાઇડ્રૉક્સિક્લોરોક્વિન સામે એવા પુરાવા નથી કે તેને બંધ કરી દેવામાં આવે.

આ પહેલા વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન હાઇડ્રૉક્સિક્લોરોક્વિન સુરક્ષિત ન હોવાનું કહીને આ દવા પર પરીક્ષણ રોકી ચૂક્યું છે અને તેને દરદીને ન આપવાનું સૂચન પણ કરી ચૂક્યું છે.

સુરતમાં 23 રત્નકલાકારો કોરોના પૉઝિટિવ

સુરતમાં હીરા ઉદ્યોગમાં કામ કરતા રત્ન કલાકારોમાં કોરોના સંક્રમણના 23 પૉઝિટિવ કેસ મળતા  સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશને કાતરગામમાં આઠ વર્ક સ્ટેશન્સને બંધ કરીને સૅનિટાઇઝેશનનું કામ શરૂ કર્યું હતું.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અખબાર મુજબ બુધવારથી અત્યાર સુધી અહીં 23 લોકો કોરોના પૉઝિટિવ મળ્યા છે.

આઠ કંપનીઓમાં શિવમ જેમ્સ, શ્રી રામકૃષ્ણ એક્સપોર્ટ્સ, ઍમ્પાયર ડાયમન્ડ્સ, ધર્માનંદન ડાયમન્ડ્સ, રિંકલ ઇમ્પેક્સ, સી દિનેશ ઍન્ડ કમ્પની, જેબી ઍન્ડ બ્રધર્સ અને રૉયલ ડાયમન્ડ્સ સામેલ છે. અહીં સૅનિટાઇઝેશનની કામગીરી થયા પછી તેમને કામ શરૂ નહીં કરવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.

સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના અધિકારીઓએ આ કંપનીઓ પર સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન નહીં કરવા બદલ દસ હજાર રૂપિયાનો દંડ ફટકાર્યો છે.

સુરતના ડેપ્યુટી હૅલ્થ કમિશ્નર, ડૉ આશિષ નાયકે કહ્યું, "અમે 23 રત્ન કલાકારોના પરિવારજનોને ક્વોરૅન્ટીન કર્યા છે. તેમના ટેસ્ટ સૅમ્પલ લેવામાં આવ્યા છે. તેમના ઘરને પણ ડિસઇન્ફેક્ટેડ કરવામાં આવ્યા છે."

ભારત અને ચીન વચ્ચે તણાવ ઘટ્યો પણ નેપાળ સાથે તણાવ બરકરાર

ટાઇમ્સ ઑફ...


વર્ગીસ કુરિયન

યુવકની દાઢી વધેલી હતી અને દેખાવ લઘરવઘર હતો. તેમણે મૅનેજરને કહ્યું કે 'સિલ્કબૉર્ગ પૅસ્ચરાઇઝર' મશીનનો ઑર્ડર દેવા આવ્યો છું.' યુવકનો દેખાવ જોઈને મૅનેજરને વાત મજાક લાગી.

'કૉલોનિયલ માનસિકતા' ધરાવતા એ મૅનેજર માટે મશીનની કિંમત બહુ વધારે હતી અને એટલે જ તેમને લાગતું હતું કે યુવક તે ખરીદી શકે એમ નહોતો.

પણ યુવક માથાનો હતો. તેણે પોતાના ખિસ્સામાંથી 40 હજાર રૂપિયા કાઢ્યા અને મૅનેજરના ટેબલ પર ફેંક્યા.

દેશને આઝાદી મળી એને હજુ આંગળીના વેઢે ગણી શકાય એટલાં વર્ષો જ વીત્યાં હતાં અને 40 હજાર રૂપિયા એ વખતે બહુ મોટી રકમ હતી.

પૈસા જોતાં જ મૅનેજરનું યુવક પ્રત્યેનું વર્તન બદલાઈ ગયું. તેણે ઑર્ડર સ્વીકારી લીધો અને એના અમલ માટે તાબડતોબ 'ઘોડા દોડાવી દીધા.'

મૅનેજરના ટેબલ પર વટભેર પૈસા ફેંકનારો એ યુવક એટલે 'શ્વેતક્રાંતિ'ના જનક વર્ગીસ કુરિયન.

વર્ગીસ કુરિયનની આત્મકથા 'આઈ ટુ હૅડ અ ડ્રીમ'માં ઉપરોક્ત કિસ્સો ટાંકવામાં આવ્યો છે.

શ્વેતક્રાંતિના ‘જનક’ કુરિયન

શ્વેત ક્રાંતિના પ્રણેતા વર્ગીસ કુરિયન

26 નવેમ્બર, 1921ના રોજ કેરળમાં જન્મેલા કુરિયને ગુજરાતના આણંદ ડેરીઉદ્યોગને સફળ સહકારી મૉડલ તરીકે સ્થાપિત કર્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં હતું.

એક સમયે દેશમાં દૂધની અછત હતી, ત્યારે કુરિયનના નેતૃત્વમાં ભારતને દૂધ ઉત્પાદનક્ષેત્રે આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં પ્રયત્ન હાથ ધરવામાં આવ્યા.

આજે ભારત વિશ્વમાં સૌથી વધુ દૂધ ઉત્પાદન કરતાં રાષ્ટ્રોમાં સામેલ છે, આથી કુરિયનને 'શ્વેતક્રાંતિના જનક' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

વર્ષ 1973માં કુરિયને ગુજરાત મિલ્ક માર્કેટિંગ ફેડરેશન (જીસીએમએમએફ)ની સ્થાપના કરી અને 34 વર્ષ સુધી તેના અધ્યક્ષપદે રહ્યા.

જીસીએમએમએફ અમૂલના નામે ડેરી ઉત્પાદન બનાવે છે. આજે અગ્યાર હજારથી વધુ ગામડાંમાં 20 લાખથી વધુ ખેડૂત આ સંગઠનનું સભ્યપદ ધરાવે છે.

કુરિયનને તેમના જીવનકાળ દરમિયાન ભારત સરકારે પદ્મશ્રી, પદ્મભૂષણ અને પદ્મવિભૂષણની નવાજ્યા હતા. વર્ષ 1965માં કુરિયનને મૅગ્સેસે પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

કુરિયનને આણંદ ખાતે ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ રુરલની સ્થાપના કરી હતી અને તેના અધ્યક્ષપદે પણ રહ્યા હતા. કુરિયનને 'ભારતના મિલ્કમૅન' પણ કહેવામાં આવતા.

ભારત સરકારના કૃષિ મંત્રાલયે કુરિયનને આણંદની જૂની સરકારી ક્રીમરી ખાતે આવેલી ડેરી રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં ડેરી ઇજનેર તરીકે મોકલ્યા હતા.

પ્રાંરભિક સમયમાં કુરિયનને આણંદ બિલકુલ પસંદ નહોતું આવ્યું.

આત્મકથામાં તેઓ જણાવે છે કે તેમના વિદેશ અભ્યાસ માટે ભારત સરકારે પૈસા ખર્ચ્યા હતા અને એટલે ભારત સરકાર ઇચ્છે ત્યાં પાંચ વર્ષ સુધી કામ કરવા તેઓ બંધાયેલા હતા.

કુરિયન એ દિવસોમાં સમય મળતા જ મુંબઈ ચાલ્યા જતા અને હોટલ તાજમાં આરામ કરતા હતા.

ત્રિભુવનદાસના આગ્રહને કારણે રોકાયા કુરિયન

અમૂલ

કુરિયનની આત્મકથા અનુસાર, ''હતાશ થઈ હું દર મહિને દિલ્હીમાં કૃષિ મંત્રાલયને પત્ર લખતો હતો કે અહીં મારે કરવાનું કંઈ નથી. સરકાર મારા પર નાહકનો ખર્ચ કરે છે, એટલે મને છૂટો કરવામાં આવે.''

ત્રિભુવદાસ પટેલ સાથેની પ્રથમ મુલાકાતને યાદ કરતા કુરિયન આત્મકથામાં કહે છે, ''મારી નજીક જ ચાલી રહેલી સહકારી પ્રવૃત્તિ અંગે હું કશુંય નહોતો જાણતો પણ એ કઠોર જણાતા ખેડૂતો અને તેમના નેતા ત્રિભુવનદાસ પટેલની નિષ્ઠા પ્રત્યે ચોક્કસથી માન થયું.''

દર મહિને પોતાને મુક્ત કરવા કુરિયન દ્વારા લખાઈ રહેલા પત્રોને આખરે કૃષિ મંત્રાલયે ધ્યાને લીધા અને તેમને આણંદ છોડવા પરવાનગી અપાઈ.

આણંદ છોડવાના કુરિયનના હરખનો પાર ના રહ્યો. કુરિયન આણંદ છોડી રહ્યા હતા પણ આણંદ કુરિયનને છોડવાનું નહોતું.

કુરિયન આણંદ છોડે એ પહેલાં જ ત્રિભુવનદાસ પટેલ તેમની પાસે આવ્યા અને જ્યાં સુધી કુરિયનને બીજી નોકરી ના...


વર્તમાન કેન્દ્ર સરકારે જાહેરાતના ખર્ચના બધા રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે.

મે, 2014માં સત્તા પર આવ્યા પછીથી ડિસેમ્બર, 2017 સુધીમાં મોદી સરકારે પ્રચાર પાછળ પોણા ચાર હજાર કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો છે.

આ પ્રમાણ સફળ 'મંગળ મિશન'ના કુલ ખર્ચ કરતાં સાત ગણું વધારે છે.

2019માં ફરી લોકસભાની ચૂંટણી થવાની છે. તેને ધ્યાનમાં રાખીને મોદી સરકારના પ્રચાર ખર્ચમાં જોરદાર વધારો થશે જ.

સરકાર કશું ખરાબ કે નવું નથી કરતી, પણ તે એ હદે પહોંચી રહી છે કે જ્યાં 'પહેલાં પ્રચાર, પછી કામ' જેવી સ્થિતિની અનુભૂતિ થવા લાગી છે.

નેતાને ચમકાવવાનું અભિયાન

લોકસભાની ગત ચૂંટણીમાં તત્કાલીન યુનાઇટેડ પ્રોગ્રેસિવ અલાયન્સ(યુપીએ) સરકારે પણ પ્રચાર માટે જોરદાર ખર્ચ કર્યો હતો.

2013-14માં દેશમાં પહેલીવાર સરકારી પ્રચાર ખર્ચનો આંકડો એક હજાર કરોડ રૂપિયાને પાર કરી ગયો હતો.

એ પછી હાલની મોદી સરકાર તેને વાર્ષિક દોઢ હજાર કરોડ રૂપિયા તરફ લઈ જતી જોવા મળી રહી છે.

દિલ્હીના મુખ્ય પ્રધાન અરવિંદ કેજરીવાલે પણ આ રસ્તો અપનાવ્યો છે. તેમણે પ્રચાર પાછળ, અગાઉની કોંગ્રેસ સરકાર કરતાં ચારગણો વધારે ખર્ચ કર્યો છે.

આ તમારા એટલે કે કરદાતાના પૈસાથી જ તમને આક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર્ષવાના પ્રયાસ છે. કરદાતાના પૈસાથી નરેન્દ્ર મોદી કે સોનિયા ગાંધીને કોઈ શાનદાર પ્રોડક્ટની બ્રાન્ડની માફક ચમકાવવાનું અભિયાન છે.

પ્રચાર ખર્ચના આ આંકડા માત્ર કેન્દ્ર સરકારના છે. રાજ્યો કે રાજકીય પક્ષો દ્વારા પ્રચાર પાછળ કરવામાં આવતા ખર્ચનો તેમાં સમાવેશ નથી.

મૂળભૂત સુવિધાઓ માટે નાણાં ખર્ચવાને બદલે લોકોને ભરમાવવા માટે તેમના જ પૈસા પાણીની માફક ખર્ચવાનું રોકવા માટે સંસદની પબ્લિક અકાઉન્ટ્સ કમિટી છે.

અલબત, સંસદ અને તેના વિભાગો તેમનું કામ યોગ્ય રીતે કરતા હોત તો કંઈ કહેવાપણું જ ન હોત.

વિકસીત કહેવાતા દેશોમાં સરકારી પ્રચારનો ઘોંઘાટ સંભળાતો નથી, સરકારી યોજનાઓ સાથે નેતાઓના ફોટોગ્રાફ્સના ઉપયોગનો તો સવાલ જ નથી.

મોદી સરકારના ચાર વર્ષ પૂર્ણ થયાંની ઊજવણીમાં દેશનાં લગભગ તમામ અખબારોના પહેલા પેજ પર રંગબેરંગી જાહેરાતો પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.

તેમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી(બીજેપી)ના ઝંડાના રંગો સાથે સૂત્ર લખ્યું છેઃ 'દેશ કા બઢતા જાતા વિશ્વાસ, સાફ નિયત, સહી વિકાસ.'

આ જાહેરાત કેટલી સરકારી છે અને કેટલી રાજકીય છે, એ વચ્ચેનો તફાવત સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ ગયો છે.

કેન્દ્ર સરકાર, દેશ, સત્તાધારી બીજેપી અને નરેન્દ્ર મોદી સંપૂર્ણપણે એકાકાર થઈ ચૂક્યાં છે.

નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં દેશ નવી ઊંચાઈ પર પહોંચી રહ્યો છે, એવું સાબિત કરવાનો પ્રયાસ આ જાહેરાતમાં 11 પેટા-મથાળાં હેઠળ 54 દાવાઓ સાથે કરવામાં આવ્યો છે.

અલબત, તમે તેને ઝીણી નજરે વાંચવાનું શરૂ કરશો તો એવી ઘણી બાબતો તરફ તમારું ધ્યાન જશે.

એ બાબતો એવી છે જેને તમે નજરઅંદાજ કરો, એવું સરકાર ઇચ્છે છે.

'દુનિયા જોઈ રહી છે એક ન્યૂ ઈન્ડિયા'

આ જાહેરાતમાં કે બીજી જાહેરાતોમાં સૌથી વધુ રસપ્રદ વાત એ છે કે સરકાર જે દાવાઓને પોતાની સફળતાનો પુરાવો ગણાવી રહી છે તેના આકલનની કોઈ પદ્ધતિ ઉપલબ્ધ જ નથી અથવા તો એ સરકારની સિદ્ધિ છે જ નહીં.

કેટલાંક ઉદાહરણો જુઓ. 'યુવા ઊર્જાથી બદલાતો દેશ', 'યુવાઓને પ્રગતિની મજબૂત તક', 'ભારત બન્યું વૈશ્વિક વિકાસનું કેન્દ્ર' અને 'આખા વિશ્વએ યોગને ઉત્સાહ સાથે અપનાવ્યા'.

પહેલા ત્રણ નારા કોઈ સિદ્ધિ નથી અને યોગ દાયકાઓથી અબજો ડોલરનું વૈશ્વિક માર્કેટ બની રહ્યા છે.

1960 અને '70ના દાયકાથી દુનિયા યોગીઓ પાછળ પાગલ રહી છે, પણ યોગની આ વૈશ્વિક સફળતાને સરકારની સિદ્ધિ ગણાવવાનું રાજકીય પેંતરો છે.

પાંચ વર્ષમાં કરોડોના હિસાબે રોજગારની તકો સર્જવાનું વચન આપવામાં આવ્યું હતું. હવે સરકાર આ સંબંધે કેવા...