'ચંપારણ્ય સત્યાગ્રહ શતાબ્દિ વર્ષના સમાપન સમારંભ' સમયે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેનો જવાબ આપ્યો.

મોતીહારી ખાતે વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, "ગત સપ્તાહે બિહારમાં આઠ લાખ પચાસ હજાર શૌચાલયોનું નિર્માણ થયું."

એક અઠવાડિયામાં સાત દિવસ હોય. એક દિવસના 24 કલાકના હિસાબે કુલ 168 કલાક.

વડાપ્રધાનના દાવા મુજબ નિર્માણ થયું હોય તો એનો મતલબ એ થયો કે દર કલાકે 5059 શૌચાલયોનું નિર્માણ થયું.

મતલબ કે દર મિનિટે 84 શૌચાલયનું નિર્માણ થયું હોય.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સત્ય શું છે?

બિહાર સરકારના કહેવા પ્રમાણે, ગત એક સપ્તાહ નહીં, પરંતુ એક મહિનામાં સાડા આઠ લાખ શૌચાલયોનું નિર્માણ થયું હતું.

બિહાર સરકાર દ્વારા 'લોહિયા સ્વચ્છ બિહાર અભિયાન' હાથ ધરવામાં આવ્યું છે.

અભિયાનના કો-મિશન ડાયરેક્ટર બાલામુરુગણ ડી.એ બીબીસી સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું, "તેર માર્ચથી નવ એપ્રિલ દરમિયાન 8.5 લાખ શૌચાલયોનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું."

તેમના કહેવા પ્રમાણે, દોઢ વર્ષની તૈયારીઓને કારણે આ લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવું સરળ બન્યું હતું. જેમાં કડિયાઓ તથા મિસ્ત્રીઓને તાલીમ આપવામાં આવી હતી ઉપરાંત જાગૃતિ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.

બિહારમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં હાલમાં કુલ લગભગ 86 લાખ શૌચાલય છે. રાજ્યની કુલ વસ્તીમાંથી લગભગ 43 ટકા ઘરોમાં જ શૌચાલયની સુવિધા ઉપલબ્ધ છે.

હજુ સુધી બિહારનો એકપણ જિલ્લો 'જાહેરમાં શૌચ-મુક્ત' જાહેર નથી થયો. બિહાર સરકારના દાવા પ્રમાણે, ટૂંક સમયમાં રોહતાસ આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી લેશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'જળ એ જ જીવન છે' આ પંક્તિ આપણે શાળાનાં પુસ્તકોમાં ભણ્યા હતા. પરંતુ પાણી મેળવવા માટે લોકોએ દરરોજ જહેમત ઉઠાવવી પડે તો તેને શું કહેવું તે પણ એક સવાલ છે.

દેશની રાજધાની દિલ્હીથી ફક્ત 100 કિમી દૂર હરિયાણાના નૂંહ જિલ્લામાં આવ્યું છે ભાદસ ગામ.

આ ગામનું દુર્ભાગ્ય છે કે આઝાદીનાં 72 વર્ષ પછીય અહીંના લોકોને પીવાનું પાણી મળતું નથી.

1200 પરિવારોની વસતિ ધરાવતા આ ગામમાં લોકોએ પૈસા ખર્ચીને પાણીનાં ટૅન્કરો મગાવવાં પડે છે.

પાણીનો સંગ્રહ કરવા માટે દરેક ઘરમાં મોટા મોટા ટાંકા બનાવાયા છે. લોકો સ્થાનિક ભાષામાં તેને 'કુંડા' કહે છે.

જોકે, ઘણા ગરીબ પરિવારો એવા પણ છે જેમની પાસે પાણીનું ટૅન્કર ખરીદવાના પૈસા નથી. તેઓ ઘરમાં ટાંકા બનાવી શકે તેવી સ્થિતિમાં પણ નથી. તેને કારણે ગરીબ પરિવારોની મહિલાઓએ પાણી ભરવા માટે દૂર-દૂર સુધી જવું પડે છે.

મેવાત તરીકે ઓળખાતા આ વિસ્તારનું ભૂગર્ભ જળ ક્ષારવાળું છે.

આ પાણી પીવાલાયક નથી તથા બીજા કોઈ કામમાં પણ ઉપયોગી નથી. તેના કારણે આ વિસ્તારના લોકોએ પાણી માટે કેટલાય કિમી દૂર ભટકવું પડે છે અને પૈસા ખર્ચીને ટૅન્કર મગાવવું પડે છે.

આ કહાની માત્ર ભાદસ ગામની નથી, પરંતુ નૂંહના નગીના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તાલુકાના લગભગ બધાં ગામોની હાલત આવી છે.

ભાદસના ધૂળિયા રસ્તા પર અમારી મુલાકાત 80 વર્ષનાં વૃદ્ધા ભજરી સાથે થઈ.

મેં તેમને પાણીની સમસ્યા વિશે પૂછ્યું તો મારો હાથ જ પકડી લીધો. મને કહે બહુ તકલીફમાં છીએ દીકરી, વસતિમાં પાણી આવે તેવું કંઈક કરી દે.

ધ્રૂજતા અવાજે તેઓ કહે છે, "ઘરમાં એક ટીપું પાણી નથી, નહાવું તો શેનાથી. રોજા કેવી રીતે રાખવા. ટૅન્કર બોલાવ્યું હતું પણ આવ્યું નહીં."

"આખું ઘર જોઈ લો જરાય પાણી નથી. 15 દિવસ પછી રમઝાન આવશે. રોજ ભારે ગરમી પડે છે. થાય છે કે નહાઈ લઈએ, ગંદકી તો નાપાક(અપવિત્ર)  છે. પણ નાહી જ ન શકીએ તો પાક(પવિત્ર) ક્યાંથી રહીએ."

મને 2000 રૂપિયાનું પેન્શન મળે છે. દીકરો ચાની લારી ચલાવે છે. કેવી રીતે પીવાનું પાણી મેળવીએ છીએ એ અમે જ જાણીએ છીએ."

"પાંચ દિવસ થઈ ગયા છે, ટૅન્કરવાળો પાણી આપવા જ આવ્યો નથી. ઉનાળામાં મનફાવે તેટલા પૈસા માગે છે. મહિને 5000 રૂપિયા ખર્ચવા પડે છે."

બાજુમાં રાખેલા માટલા તરફ ઇશારો કરીને કહે છે કે જોઈ લે બેટા, બસ આટલું જ પાણી બચ્યું છે. અમને પાણી પીવા નથી મળતું ત્યારે આ પશુઓને ક્યાંથી પીવડાવવું.

અમારી વાતચીત ચાલતી હતી ત્યારે જ તેમણે વચ્ચે પોતાના પૌત્રને ટોક્યો કે તડકામાં બહુ ના રમીશ.

તેને બહુ તરસ ના લાગે તે માટે તેઓ ટોકી રહ્યા હતા. ઘરમાં માત્ર એક માટલું પાણી વધ્યું છે અને ટૅન્કરની રાહ જોવાની છે.

ભાદસ ગામમાં સરકારે પણ કેટલાક ટાંકા બનાવ્યા છે, પણ તે ગામથી દૂર છે. તેમાં ક્યારેક પાણી હોય, ક્યારેક ના હોય. તેના કારણે ગામના લોકોએ પાણીના ટૅન્કર મગાવીને જ ચલાવવું પડે છે.

ગામમાં રહેતા સૈફુ કહે છે કે અમે તેલની જેમ પાણી વાપરીએ છીએ. શાકભાજીમાં જરૂર હોય તેટલું જ તેલ નાખીએ અને પાણીનો જરૂર પ્રમાણે જ ઉપયોગ કરીએ છીએ. મજૂરી કરીને બે પૈસા મળે તેમાંથી બે ટંકની રોટી ખરીદતા પહેલાં પાણી ખરીદવાનો વિચાર કરવો પડે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

15 વર્ષ જૂની યોજના પછીય મેવાત તરસ્યું

ભાદસ ગામમાં રહેતાં 80 વર્ષનાં ભજરી

ઑક્ટોબર 2004માં હરિયાણાના તત્કાલીન મુખ્ય પ્રધાન ઓમ પ્રકાશ ચૌટાલાએ મેવાત માટે 425 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે રેનીવેલ યોજના શરૂ કરાવી હતી.

આ યોજનામાં યમુનાનું પાણી બૂસ્ટર અને પાઇપ લાઇન મારફતે ગામો સુધી પહોંચાડવાનું હતું. બાદમાં કૉંગ્રેસની સરકાર આવી ત્યારે આ યોજનાનું નામ બદલીને 'રાજીવ ગાંધી પેયજલ યોજના' કરી દેવાયું.

ગામમાં વ્યક્તિદીઠ 55 લટર પાણી આપવાની યોજના હતી.

ગામ અને વિસ્તાર પ્રમાણે...


'જિકા'એ જાપાન સરકારની એજન્સી છે, જે દુનિયાના વિવિધ દેશોમાં વિકાસ માટે આર્થિક સહાય કરવાનું કાર્ય કરે છે.

બુલેટ ટ્રેનના પ્રોજેકટનું ફન્ડિંગ 'જિકા' દ્વારા કરવામાં આવશે.

ગુજરાત ખેડૂત સમાજના નેજા હેઠળ ખેડૂતોનું પ્રતિનિધિ મંડળ જાપાનના પ્રતિનિધિઓને આ મુલાકાતમાં પોતાની સમસ્યાઓ જણાવશે.

જ્યારે આ પ્રતિનિધિ મંડળે બુલેટ ટ્રેનનો વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતોની મુલાકાત લીધે છે, ત્યારે બીબીસી ગુજરાતીએ ખેડૂતોની સમસ્યા અને આ મુલાકાતનો પરીપ્રેક્ષ્ય સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ મુલાકાતનો હેતુ શું?

આનંદ યાજ્ઞિક

ખેડૂતો દ્વારા 18મી સપ્ટેમ્બરે 'જિકા'ને એક રજૂઆત કરવામાં આવી હતી.

આ રજૂઆતમાં બુલેટ ટ્રેન માટે જે ખેડૂતોની જમીન સંપાદિત થનારી છે તેમાંના અમુક ખેડૂતોની સમસ્યા વર્ણવામાં આવી હતી.

ગુજરાત ખેડૂત સમાજ અને તેમના વતી ઍડવોકેટ આનંદ યાજ્ઞિકે 'જિકા'ને રજૂઆત કરી ખેડૂતોનો પક્ષ સાંભળવા અપીલ કરી હતી.

એડવોકેટ આનંદ યાજ્ઞિકે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે ખેડૂતોના પ્રવાસનો ખર્ચ અને સમય બચે તેથી 'જિકા' દ્વારા રુબરૂ સુરત આવી ખેડૂતોને મળવાની સંમતિ દર્શાવાઈ હતી.

એક અખબારી યાદીમાં ખેડૂતો વતી આનંદ ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાજ્ઞિકે જણાવ્યું હતું કે જમીન સંપાદનના મુદ્દે 'જિકા'એ ગાઇડલાન્સ બહાર પાડેલી છે. આ ઉપરાંત કેન્દ્ર સરકારની પણ કેટલીક ગાઇડલાઇન છે.

બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં આ ગાઇડલાઇનનું ઉલ્લંઘન કરવામાં આવતું હોવાથી ખેડૂતો દ્વારા 'જિકા'ને રજૂઆત કરાઈ હતી.

શું છે સમગ્ર મામલો

ગુજરાતમાં બુલેટ ટ્રેન માટે 398 કિલોમીટરનો વિસ્તાર જરૂરી છે.

આ પ્રોજેક્ટ માટે અગાઉ ભારત સરકાર અને જાપાન સરકારે વર્ષ 2009થી 2015 દરમિયાન સરવે કર્યો હતો.

વર્ષ 2015માં વડા પ્રધાન મોદીએ 1.10 લાખ કરોડ રૂપિયાનો બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ લૉન્ચ કર્યો હતો.

આ કરાર અંતર્ગત જાપાન સરકાર ટેકનૉલૉજી અને આર્થિક મદદ કરશે એવું નક્કી થયું હતું.

'જિકા'એ પોતાની ગાઇડલાઇનનું અનુસરણ થશે તેવી બાહેધરી લીધી હતી.

સપ્ટેમ્બરમાં ખેડૂતોએ રજૂઆત કરી હતી કે આ પ્રોજેક્ટમાં 'જિકા'ની ગાઇડલાઇનનું અનુસરણ નથી થઈ રહ્યું.

આ રજૂઆતના પગલે 'જિકા'એ ખેડૂતોને મળવાની તૈયારી દર્શાવી હતી.

'જિકા'ના આસિસ્ટન્ટ પીઆર ઑફિસર વીની શર્માએ બીબીસીને ઇમેલ મારફતે જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટની જે ખેડૂતો પર અસર થવાની છે તેમની રજૂઆતો મળી હતી.

આ રજૂઆતના પગલે ખેડૂતોની જમીન સંપાદનને લગતી સમસ્યાઓ જાણવા માટે 'જિકા'ની ટીમ ગુજરાતની મુલાકાતે પહોંચી છે.

શું કહે છે ખેડૂતો?

ગુજરાત ખેડૂત સમાજના પ્રમુખ જયેશ પટેલ

ગુજરાત ખેડૂત સમાજ જે સંસ્થાના માધ્યમથી ખેડૂતોના પ્રશ્ન ઉજાગર કરવામાં આવી રહ્યા છે તેના પ્રમુખ જયેશ પટેલના મતે આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટમાં 'જિકા'ની ગાઇડલાઇન્સનું ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે.

આ પ્રોજેક્ટ માટે અગાઉ ખેડૂતો કોર્ટના દ્વાર ખખડાવી ચુક્યા છે.

તેમણે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે આ પ્રોજેક્ટમાં પર્યાવરણ, પુર્નવસન, માનવીય અધિકારો  અને ખાદ્ય સુરક્ષાના નિયમોનું ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે.

તેમણે કહ્યું, "અમારા ધ્યાને એ વાત આવી કે જિકાની ગાઇડલાઇનનું ઉલ્લંઘન કરી જમીન સંપાદન થઈ રહ્યું છે."

"અમારી સમજ મુજબ જો જિકાની ગાઇડલાઇનનું ઉલ્લંઘન થતું હોય તો તે સંસ્થા નાણાકીય સહાયતા કરતી નથી."

"અમે આ પ્રતિનિધિમંડળને રજૂઆત કરીને અમારી ચિંતાના વિષયો જણાવીશું"

જયેશ પટેલના મતે આ પ્રોજેક્ટમાં જે નિયમોનું પાલન થઈ રહ્યું નથી તેના અંગે સરકારને રજૂઆત કરી હોવા છતાં તેનું નિરાકરણ આવ્યું નહોતું.

પટેલના જણાવ્યા મુજબ જાપાનના પ્રતિનિધિઓ આ મુલાકાતમાં કેટલાંક ગામડાંની મુલાકાત કરી ત્યાંના ખેડૂતોને રુબરૂમાં સાંભળશે.

શું કહે છે બુલેટ ટ્રેન...


'જે એશિયાઈ લોકો દેશમાં રહેવા માગતા હોય, તેમણે ફરી વખત નાગરિકતા મેળવવા માટે અરજી કરવી પડશે. તપાસ બાદ મૅરિટના આધારે અરજીઓ પર નિર્ણય કરવામાં આવશે.'

આમાંથી મોટા ભાગના લોકોની યુગાન્ડામાં બીજી કે ત્રીજી પેઢી હતી. તેમને કલ્પના પણ નહોતી કે તેમને આ રીતે હાંકી કાઢવામાં આવશે.

બ્રિટિશ કાળથી યુગાન્ડામાં વસેલા એશિયનો પૈકી ગુજરાતી વેપારીઓની મોટી સંખ્યા હતી.

તેમને અચાનક કાન પકડીને બહાર કાઢવાનું કારણ એવું આપવામાં આવ્યું કે એશિયન યુગાન્ડાને વફાદાર નથી અને તેઓ સ્થાનિક આફ્રિકન લોકો સાથે બહુ ભળવા પણ ઇચ્છતા નથી.

તેમનું એક જ ધ્યેય છે, વેપારના બહાને આફ્રિકાના લોકોનાં ખિસ્સાં ખાલી કરવા અને પોતાની તિજોરીઓ ભરવી.

એશિયાના આ લોકોને કાઢવાનો યુગાન્ડાનો હેતુ અસલ મૂળ નિવાસીઓનું પ્રભુત્વ સ્થાપવાનો છે.

વડા પ્રધાન ઇંદિરા ગાંધીની સરકારે ઈદી અમીનના આ નિર્ણયને માનવ અધિકારો અને નાગરિકતાના આંતરરાષ્ટ્રીય મૂલ્યોનું ઉલ્લંઘન ગણાવીને ભારતીય રાજદૂતને કંપાલાથી પરત બોલાવી લીધા અને યુગાન્ડાના રાજદૂતને દિલ્હીમાંથી કાઢી મૂક્યા.

ઈદી અમીને ભારત અને બ્રિટન સહિત પશ્ચિમી દુનિયાના વિરોધને ગણ્યો પણ નહીં અને કહ્યું કે યુગાન્ડા માટે શું સા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રું અને શું ખરાબ તેનો નિર્ણય યુગાન્ડા જ કરશે. તેમણે કહ્યું કે અમે કોઈના બ્લૅકમેલિંગમાં આવીશું નહીં.

80 હજારમાંથી 23 હજાર એશિયન લોકોના દસ્તાવેજોની તપાસ બાદ યુગાન્ડામાં રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી. પરંતુ 60 હજાર એશિયન લોકોને બિસ્તરા બાંધવા પડ્યા.

આજથી 47 વર્ષ પહેલાંની દુનિયા આટલી કઠોર નહોતી. એશિયાના જે લોકોને હાંકી કઢાયા તેમાંથી મોટા ભાગના લોકો જમીન અને મિલકત ધરાવતા હતા.

તેથી ઘણાને બ્રિટને પોતાને ત્યાં બોલાવી લીધા. કેટલાક કેન્યા ચાલ્યા ગયા અને ત્યાં પોતાનું કામ શરૂ કરી દીધું.

ઈદી તો ગયા પણ તેમનું ભૂત રહી ગયું

ત્રણથી ચાર હજાર લોકો ભારત, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં વસ્યા. ઈદી અમીન તો વર્ષો પહેલાં ચાલ્યા ગયા પણ તેમનું ભૂત રહી ગયું.

બર્માના 10 લાખ રોહિંગ્યા અને આસામમાં રહેતા વીસ લાખ જેટલા લોકો ગેરકાયદેસર, અપ્રવાસી તે ઘૂસણખોર બની ગયા છે. તેમને ધરતી પરનો બોજ કે ઉધઈ ગણવામાં આવે છે.

આજે બ્રિટન અને ઉત્તર અમેરિકામાં કુલ 60 લાખ જેટલા ભારતીયો, પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશીઓ રહે છે.

જો આજે વડા પ્રધાન બોરિસ જ્હોનસન કે વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડો કે પછી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ એવી જાહેરાત કરે કે જે પણ લોકો 1971 પછી અમેરિકા, કૅનેડા કે બ્રિટનમાં વસ્યા તેમને ફરી નાગરિકતા માટે અરજી કરવી પડશે, નહીં તો તેમને નીકળવું પડશે.

જો આવી નીતિની જાહેરાત થાય તો ભારતીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ આ અંગે શું પ્રતિસાદ આપશે. આવકારશે, ટીકા કરશે કે પછી મૌન રહેશે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'જો મોદીને દિમાગ માનો, તો શાહ સ્નાયુ'

ભાજપના અધ્યક્ષ તરીકે શાહ ઉત્તર પ્રદેશ ભાજપના દિગ્ગજ નેતા રાજનાથસિંહના અનુગામી બન્યા હતા.

રાજકીય વર્તુળોમાં  શાહને કૅબિનેટમાં રાજનાથસિંહના અને મોદીના 'અનુગામી' તરીકે જોવામાં આવે છે.

ગાંધીનગરની બેઠક પર અમિત શાહની ઉમેદવારી સમયે હાજર ભાજપ અને એનડીએના નેતાઓની યાદીમાં નિષ્ણાતો સંકેત જોઈ શકે છે.

મોદીના અનુગામી નંબર-ટુ

મોદીની ગેરહાજરીમાં રાજનાથસિંહ કૅબિનેટ કમિટીની અધ્યક્ષતા કરે છે

વરિષ્ઠ પત્રકાર ધીમંત પુરોહિતે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું, "રાજ્યસભામાંથી સાંસદ શાહને લાલકૃષ્ણ અડવાણીની પરંપરાગત બેઠક ગાંધીનગરથી ચૂંટણી મેદાનમાં ઉતારવામાં આવ્યા છે."

"જે રીતે તેમના નૉમિનેશન સમયે એનડીએના નેતાઓને હાજર રાખવામાં આવ્યા હતા."

"તેમાં સ્પષ્ટ સંકેત છે કે એનડીએના નેતૃત્વમાં આગામી સરકાર બને તો મોદી પછી શાહ 'નંબર-ટુ' હશે અને તેમને મોદીના 'ઉત્તરાધિકારી' તરીકે પ્રોજેક્ટ કરાઈ રહ્યા છે."

"નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન હતા, ત્યારે શાહ રાજ્યકક્ષાના ગૃહપ્રધાન હતા."

"તેઓ મોદીના મુખ્ય 'ટ્રબલ શૂટર' તરીકેની ભૂમિકા ભજવતા હતા. એ રાજકીય ભૂમિકા પરથી સંકેત મળે છે ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે જો કેન્દ્રમાં ભાજપના નેતૃત્વમાં સરકાર બને તો શાહ 'નંબર-ટુ' બનશે."

નરેન્દ્ર મોદીએ ABP સાથેના ઇન્ટરવ્યૂમાં  આ સવાલના જવાબમાં કહ્યું હતું, "આ પ્રકારના સવાલ દ્વારા તમે મારી પાર્ટીમાં આગ લગાડવા ઇચ્છો છો. આ બધી 'બેકાર'ની વાતો છે."

શાહ, સરકાર અને સંગઠન

શાહ બૂથ કાર્યકરથી ભાજપના અધ્યક્ષપદ સુધી પહોંચ્યા

રાજકીય વિશ્લેષક ડૉ. શિરીષ કાશીકરે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું, "ભાજપના અધ્યક્ષ તરીકે અમિત શાહની બીજી ટર્મ પૂર્ણ થશે."

"ભાજપના બંધારણ મુજબ તેમને સંગઠનની જવાબદારીમાંથી મુક્ત કરવાના રહે, એટલે સ્વાભાવિક રીતે તેમને કદ પ્રમાણે, અન્ય કોઈ મોટી જવાબદારી આપવી પડે."

"આ સંજોગોમાં જો કેન્દ્રમાં એનડીએ સરકાર બને તો અમિત શાહનો કૅબિનેટમાં સમાવેશ થાય તે સ્વાભાવિક છે.

જરૂરી નથી કે તેમને ગૃહપ્રધાન કે નંબર-ટુનો હોદ્દો મળે, પરંતુ તેમને મળનારું મંત્રાલય તેમના કદ મુજબનું હશે."

ડૉ. કાશીકર ઉમેરે છે કે રાજનાથસિંહનું પદ શાહ કરતાં 'થોડું ઊંચું' જ હશે અને શાહ સિવાય ભાજપના 'પ્રમાણમાં યુવાન' અને 'સંગઠનમાં સક્રિય' સાંસદોને સ્થાન મળી શકે છે.

ભાજપ 'એક વ્યક્તિ, એક હોદ્દા'ના સિદ્ધાંતને અનુસરે છે.

સંગઠનમાં હોદ્દો ધરાવનારને સરકારમાં અને સરકારમાં હોદ્દો ધરાવનારને સંગઠનમાં સ્થાન નથી અપાતું.

હાલમાં રાજનાથસિંહ કેન્દ્ર સરકારમાં ગૃહપ્રધાન છે અને મોદીની ગેરહાજરીમાં કૅબિનેટની બેઠકની અધ્યક્ષતા કરે છે, જે તેમને સરકારમાં 'નંબર-ટુ' તરીકે પ્રસ્થાપિત કરે છે.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

ગાંધીનગરની બેઠકના સંકેત

ભાજપના અધ્યક્ષ તરીકે શાહની બે ટર્મ પૂર્ણ

વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રદીપસિંહ માને છે, "અડવાણીની બેઠક ઉપરથી અમિત શાહનું ચૂંટણી લડવું ભાજપના એક વરિષ્ઠ નેતાનું ચૂંટણીના મેદાનમાં ઊતરવું માત્ર નથી, તેમાં અન્ય સંદેશ પણ છે."

"અમિત શાહ લોકસભામાં એક સાધારણ સભ્યની જેમ લડવાના નથી. આ ચૂંટણીથી ભાજપમાં પદાનુક્રમ નક્કી થઈ રહ્યો છે."

"મોદીની સાથે જે નેતાઓની ઉંમર 60 વર્ષ કરતાં વધારે છે તેમની માટે સંદેશ છે કે પદાનુક્રમમાં હવે અમિત શાહ ઔપચારિક રૂપે નંબર બે પર હોઈ શકે છે."

"લોકસભા ચૂંટણી બાદ ભાજપની ફરીથી સરકાર બને તો એવી પ્રબળ શક્યતા છે કે અમિત શાહ દેશના ગૃહમંત્રી અને કૅબિનેટમાં બીજાક્રમે હશે."

માર્ચ મહિનાના અંતભાગમાં અમિત શાહે ગાંધીનગરની બેઠક ઉપરથી ઉમેદવારી કરી ત્યારે રાજનાથસિંહ પણ હાજર હતા.

વરિષ્ઠ પત્રકાર ધીમંત પુરોહિત માને છે, "હાલમાં ભાજપ અને સંઘમાં જે પ્રકારના...


'જ્ઞાનમાળી' જયંત મેઘાણી

‘બંટુની કશી ચિંતા કરવી નહીં. ખૂબ રમે છે. એને તો બધું નવીન પણ દરેક નવીનનો ઝીણી નજરે અભ્યાસ કરે છે,જ્યાં જઈએ છીએ ત્યાં ઝીણું ઝીણું જોઈ લે છે... તે શીખે જ છે. એનું જ્ઞાન વધી રહ્યું છે.’

પછીનાં વર્ષોમાં બંટુ પોતાનું જ્ઞાન તો વધારતો ગયો, સાથે દુનિયાભરનું જ્ઞાન પુસ્તકો થકી ઘણા લોકો સુધી પહોંચે તેવાં કામ કરતો કરતો રહ્યો. એ ગ્રંથપાલ બન્યો. પછી પિતાને અભિપ્રેત એવો ‘શહેરના જ્ઞાનમાળી’ સમો ‘બુકસેલર’ બન્યો,  નામે જયંત.

જયંત મેઘાણીનાં રળિયામણાં પુસ્તક ભંડારનું નામ ‘પ્રસાર’, મુકામ ભાવનગર.

આ સંસ્કારનગરીમાં પુસ્તકવ્યવસાયનો ‘પુણ્યના વેપાર’ કરવાની સાથે જયંતભાઈએ પ્રકાશન,સંપાદન અને અનુવાદનાં મનભર કામ કર્યાં.

નરવાઈ અને નમ્રતા, આભિજાત્ય અને અભિરુચિ, હળવાશ અને હેતભરી જિંદગીમાં આબાલવૃદ્ધ  દોસ્તારો બનાવ્યા. એક ઉમદા સંસ્કારવ્યક્તિ તરીકે સ્થાન પામ્યા અને 4 ડિસેમ્બરે 83 વર્ષની વયે વિદાય લીધી.

જયંતભાઈએ ઝકઝોળી દે તેવાં પુસ્તકો દ્વારા પિતા ઝવેરચંદ મેઘાણીનાં સાહિત્યને વાચકો સમક્ષ મૂક્યું. આ રીતે પુસ્તકો તૈયાર કરવાનું, એટલે કે મેઘાણીસાહિત્યનાં સંપાદનનું, આગવી દૃષ્ટિથી કરેલું કામ તે જય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંતભાઈનું ચિરંજીવી પ્રદાન. તેની ગુજરાતી વિવેચનમાં નહિવત્ કદર થઈ છે.

જોકે લખતા-વાંચતા જનોના એક વર્ગને પ્રિય જયંતભાઈ એટલે ‘પ્રસાર’ ચલાવનાર પુસ્તક વિક્રેતા.

આયાસ વિનાની સૌંદર્યદૃષ્ટિથી સજાવેલી આ પુસ્તકોની દુકાન બહુ મોટી ન હતી. પુસ્તકો અને ખરીદનાર બહોળી સંખ્યામાં હતા એવું ય ન હતું. છતાં અભ્યાસીઓ,વિદ્યાર્થીઓ,જિજ્ઞાસુ વાચકો,ગૃહિણીઓ અને બાળકો માટે ચૂંટેલાં પુસ્તકોનું નાનું ઝરણું અહીં નિરંતર વહેતું રહેતું.

ગામડાંગામનો કોઈ ગ્રંથપાલ અહીં આવીને પુસ્તકો વીણતો જોવા મળે. દેશ-વિદેશની કેટલીક શિક્ષણ-સંશોધન સંસ્થાઓ અને લાઇબ્રેરીઓ માટેનાં પાર્સલો પણ અહીંથી રવાનાં થતાં હોય, એક તબક્કે તો ઑક્સફર્ડ અને કેમ્બ્રિજ માટેનાં પણ !

પુસ્તકો ઉપરાંત લોકકલા-હસ્તકલાની વસ્તુઓ, કલાત્મક કાગળો, સુશોભિત સ્ટેશનરી, ગ્રીટિંગ કાર્ડ્સ, ડાયરીઓ, સુગમ  તેમ જ શાસ્ત્રીય સંગીતની કૅસેટો અને સી.ડી. જેવું વસ્તુવૈવિધ્ય પ્રસારના કલા-હાટમાં સુલભ હોય. માહોલમાં કલાસ્પર્શ અનુભવાય. પુસ્તકો-સંગીત-કલાના સહુ રસિકજનોનું અહીં નિત્ય સ્વાગત હોય.

આજીવન 'જ્ઞાનમાળી' જયંતભાઈ

જયંત મેઘાણી

મોટા ભાઈ મહેન્દ્રભાઈની ભાવેણાની પુસ્તકોની દુકાન ‘લોકમિલાપ’, તેમનાથી નાના ભાઈ દિવંગત નાનકભાઈની અમદાવાદની દુકાન ‘ગ્રંથાગાર’ અને જયંતભાઈની દુકાન ‘પ્રસાર’. ત્રણેયમાં ‘દુકાન’ શબ્દ દિવ્યતા ધારણ કરે.

ત્રણેય ‘બુકસેલર’ મેઘાણીપુત્રોએ, તેમના પિતાએ 16 જૂન 1934ના ‘જન્મભૂમિ’માં લખેલાં શબ્દોને સાર્થક કર્યા છે : ‘બુકસેલર તો પોતાનાં શહેરનો જ્ઞાનમાળી બની શકે.’

‘પ્રસાર’ના બુકસેલરને તો બેવડો ફાયદો હતો. બી.કૉમ.ની અણગમતી પદવીનાં ચાર વર્ષ દરમિયાન ‘લોકમિલાપ’ની તાલીમ અને પછી વડોદરામાંથી મનગમતા વિષય ગ્રંથાલય વિજ્ઞાનનો ડિપ્લોમા.

ભાવનગરના ‘ગાંધી સ્મૃતિ ગ્રંથાલય’માંની અત્યાર સુધીની સક્રિયતા 1962માં ગ્રંથપાલ તરીકેની નિમણૂકમાં પરિણમી.

હવે જયંતભાઈ ગ્રંથાલયને અદકો ઘાટ આપવા લાગ્યા. કબાટોનાં તાળાં દૂર કરી દીધાં. ગ્રંથાલયને ઓરડાઓમાં વહેંચનારી દીવાલોને દૂર કરીને તેને એક વિશાળ રૂપ આપ્યું. વાચકોને ડગલે ને પગલે આત્મીયતાથી મદદ કરી.

પુસ્તકાલયના સંકુલમાં પુસ્તક પ્રદર્શન, ગ્રંથગોષ્ઠી અને સંગીતની મહેફિલો જેવા કાર્યક્રમો યોજ્યા. કેટલાક પીઢ ભાવેણાવાસીઓને રસિક વાચકો માટેના પુસ્તકબાગની ઉજાણી જેવાં અને સંશોધકો માટેના સુવર્ણકાળ જેવાં એ વર્ષો સાંભરે છે.

સૌરાષ્ટ્ર યુનિવર્સિટીના ગ્રંથાલય વિભાગના અધ્યક્ષ તરીકે જયંતભાઈની જ...


'ઝીરો'ના એક દૃશ્યમાં શાહરુખ ખાન

ફિલ્મ વિશ્લેષક તરણ આદર્શના કહેવા પ્રમાણે, ફિલ્મે એક દિવસમાં રૂ. 20 કરોડ 14 લાખનો વકરો કર્યો છે, જે અપેક્ષા કરતાં ઓછું છે.

ફિલ્મ માટે આગામી બે દિવસનો વકરો વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ બની રહેશે.

ફિલ્મના વકરાની વચ્ચે લોકોમાં સવાલ ઉઠી રહ્યો છે કે શાહરુખ ખાનની હાઇટને કઈ રીતે ઓછી કરીને દેખાડવામાં આવી, અથવા તો તે માટે કઈ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ ફિલ્મના ટ્રેલર લોન્ચ વખતે શાહરુખે જણાવ્યું હતું કે આ પાત્ર માટે ઍડવાન્સ્ડ વિઝ્યૂઅલ ઇફેક્ટ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને તેમાં બે વર્ષનો સમય લાગ્યો હતો.

આનંદ એલ. રાયની આ ફિલ્મમાં અનેક પ્રકારના વિઝ્યૂઅલ ઇફેક્ટ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને એ કામ શાહરુખની કંપની રેડ ચિલિઝ વીએફએક્સે કર્યું છે.

ફિલ્મોમાં વિઝ્યુઅલ ઈફેક્ટ્સ (વીએફએક્સ) મારફત પાત્રોને નાનાં-મોટાં દર્શાવવામાં આવતાં રહ્યાં છે.

'જાનેમન' ફિલ્મમાં અનુપમ ખેર અને 'અપ્પુ રાજા'માં કમલ હાસન ઠિંગુજીનું પાત્ર ભજવી ચૂક્યા છે.

એ ઉપરાંત હોલીવૂડની અનેક ફિલ્મોમાં પણ પાત્રોને ઠીંગણા દેખાડવા માટે ઈફેક્ટ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો રહ્યો છે.

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમાં એકથી વધુ લોકોને ઠીંગણા દર્શાવવામાં આવ્યા હતા.

ફિલ્મોમાં ઠીંગણા પાત્રો દર્શાવવા માટે કેટલીક ખાસ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

એ ટેકનિક વિશે જાણવાનું રસપ્રદ થઈ પડશે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

ફોર્સ્ડ પરસ્પેક્ટિવ

ફિલ્મમાં શાહરુખ ખાને ઠીંગણી વ્યક્તિનું પાત્ર ભજવ્યું છે.

આ ટેકનિકમાં ઑપ્ટિકલ ઈલ્યુઝન (દૃષ્ટિ ભ્રમણા)ની મદદ વડે કોઈ પણ વસ્તુને નાની, મોટી, પાસે કે દૂર દર્શાવી શકાય છે.

કોઈની હથેળીમાં ઊંચી ઇમારત જોવા મળે એવું આ ટેકનિકને લીધે શક્ય બને છે. તેમાં ઇમારત નાની જોવા મળે છે, જ્યાર હથેળીનો આકાર સામાન્ય હોય છે.

શાહરુખને પણ આ ફિલ્મમાં એ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરીને તેની આસપાસના લોકો તથા વસ્તુઓ કરતાં નાનો દેખાડી શકાય છે.

વિદેશી નિષ્ણાતોની મદદ

શાહરુખની ફિલ્મ માટે વિદેશથી નિષ્ણાતોને બોલાવવામાં આવ્યા હતા.

શાહરુખની ફિલ્મ માટે વિદેશથી નિષ્ણાતોને બોલાવવામાં આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે.

હોલીવુડની 'ધ હોબિટ' અને 'લૉર્ડ ઑફ ધ રિંગ્ઝ' જેવી ફિલ્મોમાં પણ આ ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો અને ઘણાં લોકોનું કદ તેમના વાસ્તવિક કદ કરતાં નાનું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.

'લૉર્ડ ઑફ ધ રિંગ્ઝ'માં નાનાં અને મોટાં પાત્રોનું શૂટિંગ ખાસ રીતે કરવામાં આવ્યું હતું.

બન્ને પ્રકારનાં કદના લોકોનું શૂટિંગ અલગ-અલગ કરવામાં આવ્યું હતું. પછી એ દૃશ્યોને એકમેકની સાથે મિક્સ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

ક્રોમા કી ટેકનિક

ફિલ્મના શૂટિંગ વખતના ફોટોગ્રાફ સાથેની શાહરુખની ટ્વીટ

આ પ્રકારના ફિલ્મોમાં ક્રોમા કી ટેકનિકનો ઉપયોગ પણ કરવામાં આવે છે.

આ ટેકનિકમાં ગ્રીન સ્ક્રીનમાં સીન શૂટ કરીને તેનું બેકગ્રાઉન્ડ બદલી શકાય છે.

શાહરુખ ખાને 'ઝીરો'નું ટ્રેલર લૉન્ચ કરતાં પહેલાં ફિલ્મના શૂટિંગનો એક ફોટોગ્રાફ ટ્વીટ કર્યો હતો.

ફિલ્મનું શૂટિંગ ગ્રીન સ્ક્રીન સાથે કરવામાં આવ્યું હોવાનું એ ફોટોગ્રાફને જોતાં જાણવા મળે છે.

બે વર્ષ કરી મહેનત

ફિલ્મ વિશે શાહરુખ ખાને કરેલી અન્ય એક ટ્વીટ

ટ્રેલર લૉન્ચની પત્રકાર પરિષદમાં શાહરુખ ખાને કહ્યું હતું કે ''આ ઘણી મુશ્કેલ ફિલ્મ હતી. તેને બનાવવામાં બે વર્ષ લાગ્યાં છે.''

શાહરુખે ઉમેર્યું હતું, ''બે બાબતનો મને ગર્વ છે. આ વિશ્વની સૌથી ઍડવાન્સ્ડ વિઝ્યૂઅલ ઇફેક્ટવાળી ફિલ્મ છે. તેથી તેમાં વધુ સમય લાગ્યો હતો.''

''આવી ફિલ્મો વારંવાર બનતી નથી. વિઝ્યૂઅલની દૃષ્ટિએ આ હેવી ફિલ્મ છે. તેમાં ઘણો ખર્ચ પણ થયો છે.''

આ ફિલ્મમાં શાહરુખ ખાન સાથે અનુષ્કા શર્મા...


'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ પ્રમાણે, રાજકોટ, વડોદરા, સુરત સહિતમાં વિરોધ થયો હતો.

આ વિરોધમાં વિદ્યાર્થીસંઘથી લઈને વેપારીઓ અને સૈન્યના ભૂતપૂર્વ લોકો પણ જોડાયા હતા અને તેઓએ 'મેડ ઇન ચાઇના'ના ઉત્પાદનના બહિષ્કારની માગ સાથે વિરોધપ્રદર્શન કર્યું હતું.

તો રાજકોટના એક ઉદ્યોગપતિ મયૂરધ્વજસિંહ ઝાલાએ એમ.જી. હેક્ટર કારનો ઑર્ડર રદ કર્યો હતો.

અને લેખિતમાં જણાવ્યું કે તેઓ આ કાર ખરીદવા માગતા નથી, કેમ એમ.જી. હેક્ટર ઇન્ડિયા એ ચાઇનીઝ શાંઘાઈ ઑટોમેટિવ ઇન્ડસ્ટ્રી કૉર્પોરેશન (SAIC)ની પેટાકંપની છે.

તેઓએ જુલાઈ 2019માં રૂપિયા 51,000 ચૂકવીને આ કાર બુક કરાવી હતી. જોકે હવે તેઓએ આ કાર ખરીદવાની ના પાડી દીધી છે.

તો વડોદરાની મંગળ બજારના વેપારીઓએ ફોન, ઇલેક્ટ્રોનિક વસ્તુઓ અને કપડાં સહિતની ચાઇનીઝ ચીજોને બાળી નાખી હતી.

પાકિસ્તાનથી ફરી તીડ ગુજરાતમાં આવ્યા

ગુજરાતમાં ચોમાસાની શરૂઆતમાં ખેડૂતો પર ફરી આફત આવી છે.

પાકિસ્તાનની સરહેદ આવેલા બનાસકાંઠા જિલ્લામાં તીડનાં ઝુંડોએ ફરી આક્રમણ કર્યું છે.

એનડીટીવી અહેવાલ અનુસાર બનાસકાંઠાના કેટલાક ભાગોમાં તીડો ઊડતાં જોવાં મળ્યાં હતાં.

કૃષિ અધિકારી પ્રમોદ પટેલે એનડીટીવને જણાવ્યું હતું ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કે, જિલ્લાના સુઈગામ તાલુકાનાં ઓછાંમાં ઓછાં ચાર ગામોમાં આ જંતુઓનાં નાનાં ઝુંડ પહોંચ્યાં હતાં.

"નાનાં જૂથોનાં ટોળાંએ સુઈગામના કેટલાક ભાગોમાં આક્રમણ કર્યું હતું. જોકે અમે એને નિયંત્રિત કરવા જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ કર્યો. તેનાથી 12 હેક્ટર વિસ્તારને અસર થઈ છે. હવે સ્થિતિ નિયંત્રણમાં છે."

અધિકારીએ જણાવ્યું કે તીડ પાકિસ્તાનની સરહદથી આવ્યાં હતાં અને કેટલાંક પડોશી જિલ્લા કચ્છના રાપર અને ભચાઉ તાલુકા તરફ પણ ગયાં હતાં.

નરેન્દ્ર મોદીએ દત્તક લીધેલા ગામ પર સ્ટોરી લખનારા પત્રકાર પર કેસ

વારાણસીમાં પ્રચાર કરતાં નરેન્દ્ર મોદીની ફાઇલ તસવીર

ન્યૂઝ વેબસાઇટ માટે કામ કરતાં દિલ્હીનાં એક વરિષ્ઠ પત્રકાર પર પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસી જિલ્લા પોલીસે કેસ દાખલ કર્યો છે.

એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર, તેમના પર આ કેસ પીએમ નરેન્દ્ર મોદીના સંસદીય ક્ષેત્ર વારાણસી પર લખેલા એક સમાચાર માટે કરવામાં આવ્યો છે.

ન્યૂઝ વેબસાઇટ 'સ્ક્રૉલ'નાં પત્રકાર સુપ્રિયા શર્માએ સમાચાર લખ્યા હતા, જેનું શીર્ષક હતું- "વારાણસીના જે ગામને પીએમ મોદીએ દત્તક લીધું, ત્યાંના લોકો લૉકડાઉનમાં ભૂખ્યા."

સ્ક્રૉલનાં સંપાદક સુપ્રિયા શર્મા પર માનહાનિનો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે.

પોલીસ અનુસાર વારાણસીના ડોમરી ગામનાં નિવાસી માલા દેવીની ફરિયાદને આધારે આ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. ડોમરી ગામને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આદર્શ ગ્રામ યોજના અંતર્ગત દત્તક લીધું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'તારક મેહતા કા...'ના એક ડાયલૉગ અંગે મુંબઈમાં મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના નારાજ થઈ હતી.

કાર્યક્રમમાં ચંપકલાલ ગડા એટલે કે અમિત ભટ્ટ એક ડાયલૉગ બોલ્યા હતા કે "મુંબઈની રોજિંદી ભાષા હિંદી છે."

રાજ ઠાકરેની મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેનાની ચિત્રપટ કર્મચારી સેનાના પ્રમુખ અમેયા ખોપકરે એક ટ્વીટ કરીને 'તારક મહેતા કા ઊલટ ચશ્માં'ની ટીકા કરી હતી.

વિરોધ અને માફી

અમેયા ખોપકરે લખ્યું હતું, "મરાઠીને ઊતરતી દેખાડવા સામે મ.ન.સે.નો વિરોધ છે. મુંબઈની ભાષા મરાઠી છે, એ બાબત તેઓ જાણે છે, છતાં સિરિયલ દ્વારા તેમનો અપપ્રચાર ચાલી રહ્યો છે. એમને મસ્તી ચડી છે, તે ઉતારવાની જરૂર છે. આ ગુજરાતી કીડાનો સળવળાટ અટકાવવાની જરૂર છે. આ સિરિયલમાં કામ કરનાર મરાઠી લોકોને પણ કોઈ શરમ નથી આવતી."

'તારક મહેતા કા ઊલટા ચશ્માં'ના ફેસબુક પેજ પર એક વીડિયો ક્લિપ પોસ્ટ કરવામાં આવી છે, જેમાં કાર્યક્રમમાં તારક મહેતાનું પાત્ર ભજવતા શૈલેશ લોઢા કહી રહ્યા છે, "મુંબઈની સ્થાનિક અને સત્તાવાર ભાષા મરાઠી છે."

"કાલના ઍપિસોડમાં ચંપકચાચા થકી અમે કહ્યું હતું કે અહીંની રોજિંદી ભાષા હિંદી છે. આનો અર્થ એ હતો કે મુંબઈએ ખુલ્લા મને દર પ્રાન્તના લોકો અને દર ભાષ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાને સન્માન અને પ્રેમ આપ્યો છે."

વીડિયોમાં આગળ લોઢા કહે છે, "ચંપકચાચાની વાતથી કોઈને ઠેસ લાગી હોય તો અમે અંત:કરણથી માફી માગીએ છીએ. 'તારક મહેતા કા ઊલટા ચશ્માં' દરેક પ્રાન્ત, દરેક ભાષા, ધર્મ, સંપ્રદાયનું સન્માન કરે છે. આવો સાથે મળીને આ દેશને મહાન બનાવીએ. જય હિંદ"

અમિત ભટ્ટે પત્રમાં શું લખ્યું?

અમિત ભટ્ટે પણ એક પત્ર લખીને માફી માગી હતી જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું, "હું કાર્યક્રમમાં ચંપકચાચાનું પાત્ર ભજવી રહ્યો છું. લેખકે લખેલ ડાયલૉગ બોલતા સમયે મારાથી ભૂલથી બોલાઈ ગયું હતું કે  મુંબઈની રોજિંદી ભાષા હિંદી છે, કારણ કે સ્ક્રિપ્ટમાં આવું જ લખવામાં આવ્યું હતું."

"મુંબઈની ભાષા હિંદી નહીં, પણ મરાઠી છે એ વાતનું અમને ગૌરવ છે. હું આ ભૂલ બદલ અફસોસ જાહેર કરું છું અને માફી પણ માગું છું આવી ભૂલ ફરી નહીં થાય."

'તારક મહેતા કા...' એ કૉમેડી સિરિયલ છે જે ગુજરાતી લેખક તારક મહેતાના સર્જનજગત પર આધારિત છે.

જે મુંબઈની એક સોસાયટીમાં અલગ-અલગ પ્રાન્ત અને ભાષા બોલનારા લોકોના જીવનને દર્શાવતો કાર્યક્રમ છે.

જુલાઈ, 2008થી શરૂ થયેલી આ સીટકૉમ (પરિસ્થિતિ પર આધારિત કૉમેડી) ગુજરાતી લેખક તારક મહેતાની કૉલમ 'દુનિયાને ઊંધાં ચશ્માં' પરથી બનાવવામાં આવી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'દિલોં કા શૂટર' ગીતથી જાણીતા થયેલાં પૂજા પોતાનાં ગીતોના વિચિત્ર શબ્દોને કારણે હંમેશાં ચર્ચામાં રહે છે.

આ પહેલાં તેઓ 'સેલ્ફી મૈંને લેલી હૈ', 'ખતમ હો ગયા આટા', 'નાચે જબ કુડી દિલ્લી દી' જેવાં ગીતો અને 'છપ્પન થપ્પડ' જેવી શોર્ટ ફિલ્મ યૂટ્યૂબ પર રિલીઝ કરી ચૂક્યા છે.

ટ્વિટર પર લોકોએ વિવિધ પ્રકારની મજાક કરતાં #dhinchakpooja ટ્રૅન્ડ થયું હતું.

@kkcool24399 નામના યૂઝરે લખ્યું હતું કે મેં ઢીંચાક પૂજાને આતંકવાદી પ્રવૃત્તિ બદલ રિપોર્ટ કરી દીધા છે.

તો @dibuTweets નામના યૂઝરે લખ્યું છે કે ઢીંચાક પૂજા પોતાના નવા ગીત સાથે ફરી હાજર થઈ ગયાં છે. જોકે, સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર કમલનાથ સાહેબે તેમના ધારાસભ્યોના ફોનમાં આ ગીત કૉલર ટ્યુન તરીકે રાખી દીધું છે, જેથી તેમને અમિત શાહના કૉલમાંથી બચાવી શકે.

@yash_or_no નામના યૂઝરે એક રડતાં ફોટોગ્રાફરની તસવીર ટ્વીટ કરીને લખ્યું કે, ઢીંચાક પૂજાનું ગીત શૂટ કરતાં ફોટોગ્રાફરનાં રિએક્શન.

@nam_to_suna_h_n નામના યૂઝરે સીઆઈડીના મીમ સાથે લખ્યું કે ઢીંચાક પૂજા પોતાના નવા હથિયાર સાથે તૈયાર છે.

@KalaHarshit નામના યૂઝરે લખ્યું કે, પાગલ હો તો દેખો, યે દેખ કે પાગલ હો જાઓ, જહાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દિખે મેરા વીડિયો રિપોર્ટ કરકે સ્કિપ કર જાઓ.

આ સાથે તેમણે લતા મંગેશકરનું મીમ મૂક્યું છે.

@AlokTiw46859375 નામના યૂઝરે ફિલ્મ હેરાફેરીનું મીમ ટ્વીટ કરતાં લખ્યું કે ઢીંચાક પૂજાને સાંભળીને બધાની આવી સ્થિતિ છે.

@Shashwa26003204 નામના યૂઝરે લખ્યું કે દેશમાં વાણી સ્વાતંત્ર્ય પર કેટલાક પ્રતિબંધો હોવા જોઈએ તેનું ઢીંચાક પૂજા જીવંત ઉદાહરણ છે.

 તો @ysweetea નામના યૂઝરે ઢીંચાક પૂજાના યૂટ્યૂબ પેજના સબસ્ક્રાઇબર્સની વાત કરતાં લખ્યું છે કે, આ લોકો કોણ છે? તેઓ ક્યાંથી આવે છે?

@newshungree નામના યૂઝરે તેમના ગીતને એક બિહામણી ઘટના ગણાવીને મીમ ટ્વીટ કર્યું છે.

તો આ બધાથી અલગ @AnitaSingh1989 નામના યૂઝરે લખ્યું કે તમે મારાં આદર્શ છો અને તમારામાંથી મને શીખવા મળ્યું છે. લોકો ગમે તેમ કહે તો પણ તમે જેવાં છો તેવાં જ તમારે રહેવું જોઈએ. મારા જીવનમાં આવવા માટે આપનો આભાર.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'દિલ્હી મેળવવા જતા ગુજરાત ગુમાવવું પડ્યું' એવું કહેવાની તક ભાજપ કોઈને આપવા માગતું નથી.

તો કોંગ્રેસ માટે બે દાયકા બાદ ગુજરાતમાં સત્તા મેળવવાની ઉજ્જવળ શક્યતાઓ સર્જાઇ છે.

જોકે, વિજયની આકાંક્ષાઓ અને પરાજયના ભય વચ્ચે સોશિઅલ મીડિયા પર લોકો રાજનેતાઓની વર્તણૂકો પર હાસ્યરસ મેળવી રહ્યા છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

'હિસ્ટરી ઑફ ઇન્ડિયા' નામના ટ્વિટર એકાઉન્ટ પર મોદીની એક તસવીર પોસ્ટ કરવામાં આવી છે.

આ તસવીર સાથે ટ્વીટ કરાયું છે, 'યા અલ્લાહ ગુજરાત જીતા દે'

શાંઘાઈ કો-ઑપરેશન માટે કઝાખસ્તાન ગયેલા મોદીની આ તસવીર છે. જોકે, ટ્વીટરાટીઝ્ આ તસવીર શેર કરીને મજાક ઉડાવી રહ્યા છે.

અજય તાયડે નામના યુઝરે લખ્યું કે 'ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ આવી રહી છે. જે ઉત્તર પ્રદેશમાંથી હાલમાં જ નીકળી છે.'

આપને આ વાંચવું ગમશે

ઝફર અલી નામના યુઝરે ઈવીએમ પર કટાક્ષ કરતા લખ્યું,

લલિત તુફચી નામના યુઝરે અમેઠીનાં પરિણામોને યાદ કરીને કોંગ્રેસને શરમમાં મૂકવા પ્રયાસ કર્યો છે.

પૂજા આશધીર નામની યુઝરે લખ્યું, 'કરમ...ઇબાદત... ઇદ મુબારક'

સુઝેન દત્તા નામની યુઝરે રાહુલ ગાંધીના સોમનાથ દર્શનને યાદ કરતા રાહુલની આવી તસવીર પોસ્ટ કરવાનું કહ્યું,

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તો નેશનલિસ્ટ નામના યુઝરે મોદીનાં વખાણ કરતા કહ્યું કે,

અંકુર વર્મા નામના યુઝરે લખ્યું કે 'અલ્લાહ ચોક્કસથી મોદીને મદદ કરશે. આમિન'

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'ધ ઇંડિયન એક્સ્પ્રેસ'માં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે પુલવામા હુમલામાં જૈશ-એ-મોહમ્મદની સંડોવણી અંગે ભારતે સુપરત કરેલા ડોઝિયરના જવાબમાં પાકિસ્તાને પ્રથમ વખત સત્તાવાર રીતે તપાસનાં તારણો આપ્યાં છે.

પાકિસ્તાને એવું પણ કહ્યું છે કે તેમની ઇન્વેસ્ટિગેટિવ એજન્સી દ્વારા જે 54 લોકોની અટકાયત કરાઈ હતી, તે 54 લોકો અને પુલવામા હુમલા વચ્ચે કોઈ કડી મળતી નથી.

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે કહ્યું, "ભારત પાકિસ્તાનના જવાબથી નિરાશ છે, અફસોસની વાત છે કે પાકિસ્તાન હજી પણ ઇનકાર કરી રહ્યું છે અને પુલવામા હુમલાને આતંકવાદી હુમલો માનવા પણ તૈયાર નથી."

"પરંતુ આ વાતથી અમને કોઈ જ આશ્ચર્ય થયું નથી, પાકિસ્તાનનું આ જ વલણ રહ્યું છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આજે બ્રેક્સિટ પર બ્રિટિશ સાંસદો મહત્ત્વનો મત આપશે

શુક્રવારે બ્રેક્સિટ મુદ્દે બ્રિટનાન સાંસદો ફરી એક વખત મત આપશે. જોકે, આ મતદાન માત્ર યુરોપિયન સંઘ સાથે થયેલી સમજૂતી મુદ્દે જ હશે.

બ્રિટનના સાંસદો શુક્રવારે આયરલૅન્ડ સીમા પરની સમજૂતી એટલે કે આઇરીશ બૅકસ્ટોપ, યુરોપિયન સંઘ અને બ્રિટનના અલગ થવાથી પૈસાની લેવડ-દેવડ મુદ્દે મત આપશે. આ બીલને 'તલાક બિલ' કહેવામાં આવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી રહ્યું છે, જેમાં નાગરિકોના અધિકારો માટે મત આપશે.

29 માર્ચના રોજ બ્રિટન સરકારે કલમ 50 લાગુ કરી હતી, જેના અનુસાર બે વર્ષ પછી બ્રેક્સિટ લાગુ થવું જોઈએ.

બ્રિટનમાં હાઉસ ઑફ કૉમન્સનાં નેતા એન્ડ્રિયા લીડસમે કહ્યું કે, કલમ 50ની તારીખ આગળ વધારીને 22 મે કરવા માટે 29 માર્ચની રાત્રે 11 વાગ્યા પહેલાં એ સમજૂતીને રદ્દ કરવી જરૂરી છે. આ મુદ્દે મતદાન થશે.

જોકે, ઘણા સાંસદો તેની વિરુદ્ધમાં છે અને લેબર પાર્ટી તેમજ ડેમૉક્રેટિક યુનિયનિસ્ટ પાર્ટીએ કહ્યું છે કે તેઓ આ સમજૂતીના વિરોધમાં મત આપશે.

આર્ટિકલ 35-એ જમ્મુ-કાશ્મીરના વિકાસ માટે વિઘ્નરૂપ :અરૂણ જેટલી

કેન્દ્રીય નાણામંત્રી અરૂણ જેટલીએ કહ્યું કે આર્ટિકલ 35-એ જમ્મુ-કાશ્મીરના આર્થિક વિકાસ માટે વિઘ્નરૂપ છે.

તેમણે આ અનુચ્છેદને 'બંધારણીય રીતે ક્ષતિપૂર્ણ' ગણાવ્યો અને કહ્યું કે તે જમ્મુ-કાશ્મીરના લોકોને હાનિ પહોંચાડે છે.

જેટલીએ તેના અસ્તિત્વ પર સવાલ ઉઠાવતા પૂછ્યું છે કે દેશનો કાયદો આ રાજ્યમાં કેમ લાગુ થતો નથી?

ગુરુવારે પોતાના બ્લૉગમાં જેટલીએ લખ્યું, "અનુચ્છેદ 35-એ 1954માં અમલમાં આવ્યો હતો. જે રાજ્યના સ્થાનિકો અને બાકીના ભારતના લોકો વચ્ચે ભેદભાવ કરે છે."

"જમ્મુ-કશ્મીરના લોકો લોકસભાની ચૂંટણીમાં મત આપી શકે છે પણ વિધાનસભા અને નગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં મત આપવા જતા નથી."

તેમનાં બાળકોને સરકારી નોકરી મળતી નથી. તેઓ પોતાની સંપત્તિ ખરીદી શકતા નથી અને તેમનાં બાળકો સરકારી સંસ્થાઓમાં પ્રવેશ મેળવી શકતાં નથી.

1954માં રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદના આદેશથી આ અનુચ્છેદ બંધારણમાં જોડવામાં આવ્યો હતો. કશ્મીરના મહારાજા હરિસિંહ અને ભારત સરકાર વચ્ચે થયેલી સમજૂતીના પરિણામે આવું થયું હતું.

'મોદીનીબાયૉપિકને ભાજપ સાથે કોઈ લેવાદેવા નહીં'-પ્રોડ્યૂસરનો જવાબ

'ધ ઇંડિયન એક્સ્પ્રેસ'ની વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે ચૂંટણી પંચ દ્વારા અપાયેલી નોટિસના જવાબમાં નરેન્દ્ર મોદીની બાયૉપિકના પ્રોડ્યૂસર વતી હિતેશ જૈને કહ્યું છે કે આ ફિલ્મને ભાજપ સાથે કોઈ જ લેવાદેવા નથી.

તેમણે એવું પણ કહ્યું છે કે આ ફિલ્મ અમારા ક્લાયન્ટ્સે બનાવી છે, કોઈ રાજકીય ઉમેદવારોએ નહીં અને પ્રોડ્યૂસરે પોતાના ખર્ચે આ ફિલ્મ બનાવી છે.

મોદી ફિલ્મના પ્રોડ્યૂસર આનંદ કે પંડિત, સંદીપ સિંઘ, મનિષ આચાર્ય અને સુરેશ ઑબેરોય વતી તેમના વકીલ હિતેશ જૈને કહ્યું, "કેટલાક જાહેર કાર્યક્રમો અને સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટને આધારે આમારા ક્લાયન્ટને કોઈ રાજકીય પક્ષ સાથે જોડવાની બાબત...


'ધ ઇકૉનૉમિક ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર મૅગેઝિને મુખપૃષ્ઠ સાથે 'ઇન્ડિયાઝ્ ડિવાઇડર ઇન ચીફ' એવું શિર્ષક પણ આપ્યું છે.

આ શિર્ષકનો સંબંધ સામયિકમાં આતિશ તાસીરે લખેલા એ લેખ સાથે છ., જેનું શીર્ષક છે, 'શું વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી નરેન્દ્ર મોદી સરકારનાં બીજા પાંચ વર્ષ વેઠી શકશે?'

લેખમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર દરમિયાન પ્રવર્તેલા સામાજિક 'તણાવ'ની સરખામણી પૂર્વ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુના બિનસાંપ્રદાયિક્તાના વિચાર સાથે કરાઈ છે.

આ ઉપરાંત લેખમાં ગુજરાતનાં હુલ્લડોનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

સામયિક દ્વારા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ટીકા કરાઈ હોય એવી આ પ્રથમ ઘટના નથી.

વર્ષ 2012માં સામયિકમાં છપાયેલા એક લેખમાં નરેન્દ્ર મોદીને વિવાદાસ્પદ, મહત્ત્વાકાંક્ષી અને વિચક્ષણ રાજકારણી ગણાવાયા હતા.

અયોધ્યા કેસમાં મધ્યસ્થી માટે 15 ઑગસ્ટ સુધીનો સમય : સુપ્રીમ કોર્ટ

સુપ્રીમ કોર્ટ અયોધ્યામાં રામમંદિર-બાબરી મસ્જિદ ભૂમિવિવાદ મામલે શુક્રવારે સુનાવણી કરી છે અને તેમાં મધ્યસ્થી માટે 15 ઑગસ્ટ સુધીનો સમય આપ્યો છે.

મધ્યસ્થતા પ્રક્રિયાની શરૂઆત બાદ સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ પ્રથમ સુનાવણી થઈ છે.

આ સુનાવણીમાં મધ્યસ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્થી સમિતિએ વધુ સમયની માગણી કરી હતી. જેને ચીફ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈના વડપણ હેઠળની પાંચ જજોની બંધારણીય બૅન્ચે માન્ય રાખી છે.

આ અગાઉ જસ્ટિસ કલિફુલ્લા કમિટીએ મધ્યસ્થીને લઈને પોતાનો રિપોર્ટ રજૂ કરી દીધો હતો અને વધુ સમયની માગણી કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે 8 માર્ચે પોતાના નિર્ણયમાં આ મામલે મધ્યસ્થીની મંજૂરી આપી હતી અને મધ્યસ્થીઓની નિમણૂક કરી હતી.

આ મધ્યસ્થીઓમાં જસ્ટીસ કલિફુલ્લા, વકીલ શ્રીરામ પંચુ અને આધ્યાત્મિક ગુરુ શ્રી-શ્રી રવિશંકર સામેલ છે.

વેપારયુદ્ધ ખતમ થાય એ પહેલાં જ ચીન-અમેરિકા વચ્ચે અણબનાવ

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે ચાલી રહેલું વેપારયુદ્ધ ખતમ થવાનું નામ નથી લઈ રહ્યું. વેપારયુદ્ધનો અંત આણવા માટે બન્ને દેશોના પ્રતિનિધિઓ શુક્રવારે એક મંચ પર આવી રહ્યા છે.

જોકે, આ મુલાકાત પહેલાં જ અમેરિકાએ ચીન પર 200 બિલિયન ડૉલરનાં ઉત્પાદનો પર કર વધારવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ કરવધારો આગામી કેટલાક કલાકોમાં જ લાગુ થઈ જશે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ અંગે વાત કરતા કહ્યું કે ચીને સમજૂતીની શરતો તોડી એટલે અમેરિકાને સંબંધિત નિર્ણય લેવો પડ્યો.

ફ્લૉરિડામાં એક રેલીને સંબોધતા ટ્રમ્પે કહ્યું, "તમને ખ્યાલ હશે કે આપણે તેમના પર નવા કર લગાવી દીધા છે. તેમણે સમજૂતીની શરતોને તોડી હતી. આ જ કારણે તેમના વડા પ્રધાન લીયુ હિ અહીં આવી રહ્યા છે. તેઓ આપણી સાથે સમજૂતી કરવા માગે છે પણ જો તેઓ સમજૂતી તોડશે તો આપણે આવું નહીં થવા દઈએ. "

તો બીજી તરફ ચીનના વાણિજ્યવિભાગે ટ્રમ્પના આરોપોને ફગાવી દીધા છે. ચીને અમેરિકાના આ પગલાનો જવાબ આપવાની પણ વાત કરી છે.

અમેરિકાએ ઉત્તર કોરિયાનું જહાજ જપ્ત કર્યું

ઉત્તર કોરિયાનું જહાજ 'ધ વાઇસ્ટ ઑર્નેસ્ટ'

અમેરિકાએ ઉત્તર કોરિયાનું એક માલવાહક જહાજ જપ્ત કરી લીધું છે. અમેરિકાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે જહાજે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે.

અમેરિકાના ન્યાયખાતાએ જણાવ્યું છે કે આ જહાજમાં કોલસો લઈ જવાઈ રહ્યો હતો. ઉત્તર કોરિયા કોલસાનો બહુ મોટો નિકાસકાર દેશ છે. જોકે, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા ઉત્તર કોરિયા પર આ મામલે પ્રતિબંધ લગાવાયેલા છે.

આ જ જહાજને આ અગાઉ એપ્રિલ 2018માં ઇન્ડોનેશિયામાં જપ્ત કરવામાં આવ્યું હતું.

જોકે, પ્રતિંબધોના ઉલ્લંઘનના આરોપમાં ઉત્તર કોરિયાનું કોઈ જહાજ અમેરિકાએ જપ્ત કર્યું હોય એવી આ પ્રથમ ઘટના છે.

આ ઘટના બાદ બન્ને રાષ્ટ્રો વચ્ચેના તણાવમાં વધારો થશે એવું મનાઈ રહ્યું છે.

રફાલ યુદ્ધવિમાન કેસ : ...


'ધ ઇકૉનૉમિક ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર મૅગેઝિને મુખપૃષ્ઠ સાથે 'ઇન્ડિયાઝ્ ડિવાઇડર ઇન ચીફ' એવું શીર્ષક પણ આપ્યું છે.

આ શીર્ષકનો સંબંધ સામયિકમાં આતિશ તાસીરે લખેલા એ લેખ સાથે છે, જેનું શીર્ષક છે, 'શું વિશ્વની સૌથી મોટી લોકશાહી નરેન્દ્ર મોદી સરકારનાં બીજા પાંચ વર્ષ વેઠી શકશે?'

જોકે, મૅગેઝિન હાલ બજારમાં ઉપલબ્ધ નથી. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કવરવાળું આ મૅગેઝિન 20 મે 2019ના રોજ ઉપલબ્ધ થશે.

19 મેનાં રોજ લોકસભા ચૂંટણી 2019ના અંતિમ તબક્કાનું મતદાન થવાનું છે અને 23 મેના રોજ પરિણામ જાહેર થશે.

શું લખ્યું છે મૅગેઝિનની કવર સ્ટોરીમાં?

TIMEની વેબસાઇટ પર જે સ્ટોરી છાપવામાં આવી છે તેમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રીથી દેશના વડા પ્રધાન બનવાની વાત કરવામાં આવી છે.

2014માં તેમના વિજયને ગત 30 વર્ષમાં સૌથી મોટો વિજય ગણાવામાં આવ્યો છે અને ત્યારબાદ તેનાં 5 વર્ષના કાર્યકાળનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

આ પ્રકારના આલેખન અને જે રીતે કવરપેજ પર મોદીને 'India's Divider In Chief' બતાવામા આવ્યા છે, તેના પર વિવાદ ઊભો થઈ ગયો છે અને આ કવર પેજ ભારતમાં ટૅન્ડ થવા લાગ્યું છે.

જોકે, મે 2015માં પણ ટાઇમ મૅગ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેઝિને મોદી પર કવર સ્ટોરી કરી હતી અને તેને નામ આપ્યું હતું... "Why Modi Matters."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સોશિયલ મીડિયા પર આ કવરપેજને લઈને અનેક વાતો થઈ રહી છે.

એક તરફ લોકોનું કહેવું છે કે મૅગેઝિને સાચી વાત લખી છે તો કેટલાક લોકો તેને મોદીની લોકપ્રિયતા સાથે જોડીને પણ લખે છે.

ઠાકુર અમીશા સિંહ લખે છે કે એક મોદી પાર સમગ્ર દુનિયા હાથ ધોઈને પાછળ પડી છે. મતલબ સાફ છે કે વ્યક્તિમાં દમ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર દુનિયાને પોતાની પાછળ નચાવાની તાકાત પણ છે.

વધુમાં વસંત લખે છે કે મોદીના કારણે વિપક્ષ એકસાથે આવી ગયો છે, તમે તેને વિભાજન કરનારા શા માટે કહો છો?

સત્યેન્દ્ર દેવ પરમાર લખે છે કે નફરતનું બીજ સમાજમાં ખૂબ ઊંડે રોપવામાં આવ્યું છે, જેનો પાક હાલ રસ્તા પર ફેલાયો છે.

રાહુલ સરદારે કહ્યું છે કે સત્ય છુપાવી શકાતું નથી પરંતુ છપાઈ જરૂર શકે છે.

કેટલાંક ટ્વીટ આવાં પણ...

કેટલાંક લોકોનું એ પણ કહેવું છે કે ટાઇમ મૅગેઝિન એક વિદેશી મૅગેઝિન છે તેમને આપણા વડા પ્રધાન વિશે કશું કહેવાનો હક નથી.

જોકે, કેટલાક લોકો એવાં પણ છે કે જેમણે ટાઇમ મૅગેઝિનનું સમર્થન પણ કર્યું છે.

જે સ્ટોરીને લઈને વિવાદ ફેલાયો છે તેમને લખનારા આતિશ તાસીર છે. 39 વર્ષના આતિશ બ્રિટનમાં જન્મેલા લેખક-પત્રકાર છે. તેઓ ભારતીય પત્રકાર તવલીન સિંહના પુત્ર છે.

તમને જણાવી દઈએ કે આ એ જ ટાઇમ મૅગેઝિન છે જેણે 2016માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને રીડર્સ પોલ દ્વારા પર્સન ઑફ ધ યર 2016 તરીકે પસંદ કર્યા હતા.

18 ટકા સાથે મોદી પ્રથમ સ્થાન પર હતા. તેમના બાદ તે સમયના અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાનું નામ હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના એક અહેવાલ અનુસાર પૂણે સિટી પોલીસે સોશિયલ મીડિયા પર 'કપલ ચૅલેન્જ'માં પોતાના પાર્ટનર સાથેની પોતાની તસવીરો શૅર કરવા અંગે લોકોને ચેતવ્યા છે. સિટી પોલીસ અનુસાર સોશિયલ મીડિયા પરની તસવીરોનો દુરુપયોગ પણ થઈ શકે છે.

'કપલ ચૅલેન્જ'ના ભાગરૂપે, લગ્નગ્રંથિથી જોડાયેલાં દંપતીઓએ ફેસબુક પર પોતાના ફોટો શૅર કર્યા છે.

પૂણે પોલીસ દ્વારા તેમના ઑફિશિયલ ટ્વિટર હૅન્ડલ મારફતે એક ચેતવણી જારી કરી હતી. જેમાં કહેવાયું હતું કે, "પોતાના પાર્ટનર સાથે પોતાની તસવીર શૅર કરતા પહેલાં બે વખત વિચારો, 'ક્યૂટ' લાગતી આ ચૅલેન્જ સાવધાની નહીં રાખો તો ભારે પડી શકે છે! #BeAware."

પોલીસે ટ્વીટ કર્યું હતું કે, "સોશિયલ મીડિયા પર કપલ ચૅલેન્જ ફરી એક વાર ટ્રેન્ડિંગ છે.

આ ફોટોનો મોર્ફિંગ, પૉર્ન કે બદલા જેવા સાયબર ગુનાઓ માટે ઉપયોગ થઈ શકે છે. તેથી જાગૃત રહો."

કૃષિ બિલના વિરોધમાં ભાજપના સૌથી જૂના સાથી અકાલી દળે છેડો ફાડ્યો

સુખબીરસિંહ બાદલ

કેન્દ્ર સરકારના કૃષિ બિલોનો વિરોધ કરી રહેલા શિરોમણિ અકાલી દળે હવે NDAમાંથી છૂટા પડવાની જાહેરાત કરી છે.

નવ દિવસ પહેલાં કેન્દ્ર સરકારમાં મંત્રી હરસિમરત કૌરે પણ પોતાના પદ પરથી રા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જીનામું આપી દીધું હતું.

અકાલી દળ ભાજપનો જૂનો સહયોગી પક્ષ રહ્યો છે અને ઘણા લાંબા સમયથી NDAનો ભાગ હતું.

શિરોમણિ અકાલી દળની કોર સમિતિની બેઠકમાં સર્વસંમતિથી NDAમાંથી છૂટા પડવાનો નિર્ણય કરાયો છે.

અકાલી દળના નેતા સુખબીર બાદલે એક ટ્વીટમાં જણાવ્યું કે પાર્ટી ઑક્ટોબરમાં મોટી ખેડૂત માર્ચ કરશે અને રાષ્ટ્રપતિના નામે રાજ્યપાલને આવેદન સોંપશે.

CAG રિપોર્ટ : ગુજરાત સરકાર દ્વારા ગ્રાન્ટના 4200 કરોડનાં યુટિલાઇઝેશન સર્ટિફિકેટ સબમિટ નથી કરાયાં

વિજય રૂપાણી

શુક્રવારે ગુજરાત વિધાનસભામાં રજૂ કરાયેલ કમ્પ્ટ્રોલર ઍન્ડ ઑડિટર જનરલ (CAG)ના રિપોર્ટ અનુસાર, ગુજરાત સરકારના જુદાજુદા વિભાગો દ્વારા સરકારી ગ્રાન્ટ બાબતે ગેરરીતિ અને ગરબડને રોકવા માટે જરૂરી એવાં 4200 કરોડનાં યુટિલાઇઝેશન સર્ટિફિકેટ રજૂ કરાયાં નથી.

'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના એક અહેવાલ અનુસાર જુદીજુદી ગ્રાન્ટ બાબતે કુલ 2573 જેટલાં યુટિલાઇઝેશન સર્ટિફિકેટ રજૂ કરાયાં નથી, જે પૈકી 61 ટકા સર્ટિફિકેટો તો પાછલાં આઠ વર્ષ કે તેથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે.

નોંધનીય છે કે નિયમ પ્રમાણે ગ્રાન્ટના ઉપયોગનાં આ પ્રમાણપત્રો નાણાકીય વર્ષના અંત સુધી 12 માસમાં એકાઉન્ટન્ટ જનરલ, રાજકોટની કચેરીમાં જમા કરાવવાના હોય છે.

31 માર્ચ, 2019ની પરિસ્થિતિ અનુસાર, રાજ્યના જુદાજુદા વિભાગ દ્વારા કુલ 4233 .95 કરોડનાં યુટિલાઇઝેશન સર્ટિફિકેટો હજુ સુધી રજૂ કરાયાં નથી.

ગુજરાત : સેલ્ફ ફાઇનાન્સ સ્કૂલો 25 ટકા ફી ઘટાડા માટ રાજી થઈ

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના એક અહેવાલ અનુસાર ગુજરાતની સેલ્ફ ફાઇનાન્સ સ્કૂલો આખરે સરકારના પ્રસ્તાવ પ્રમાણે વર્ષ 2020-21 માટેની ટ્યૂશન ફીમાં 25 ટકા સુધીનો ઘટાડો કરવા માટે રાજી થઈ છે.

કોરોનાના કારણે નાણાભીડ અનુભવી રહેલા વાલીઓ માટે આ સમાચાર થોડી રાહત લઈને આવ્યા છે.

સેલ્ફ-ફાઇનાન્સ મૅનેજમૅન્ટ ઍસોસિએશનના ઉપપ્રમુખ જતીન ભારડના જણાવ્યાનુસાર ગુરુવારે શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમા અને સ્કૂલોના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે થયેલી બેઠકમાં આ નિર્ણય લેવાયો હતો.

નોંધનીય છે કે આ નિર્ણયને કારણે રાજ્યની કુલ 20 હજાર સ્કૂલોના 30 લાખ બાળકોના વાલીઓને રાહત થશે.

વર્ષ 2006-17 દરમિયાન ગુજરાતમાં 'ટ્રી કવર' ઘટ્યું : CAG

તાજેતરમાં જારી કરાયેલ CAG રિપોર્ટ અનુસાર વર્ષ 2006થી 2017 દરમિયાન રાજ્યમાં 'ટ્રી કવર'માં ઘટાડો નોંધાયો છે.

'ટ્રી કવર' એ રાજ્યમાં જંગલ વિસ્તાર સિવાયના વિસ્તારોમાં વૃક્ષોનું જે-તે વિસ્તારમાં ઘનત્વનું પ્રમાણ દર્શાવે...


'ધ વાયર' સંપાદક સિદ્ધાર્થ વરદરાજનનો સરકારના વલણ સામે સવાલ

આ અહેવાલને લઈને વધેલા વિવાદને પગલે જય શાહે 'ધ વાયર'ના સંપાદક અને રિપોર્ટર સામે 100 કરોડનો બદનક્ષીનો કેસ દાખલ કર્યો છે.

ન્યૂઝ વેબસાઈટ 'ધ વાયર'ના સંપાદક સિદ્ધાર્થ વરદરાજનનું કહેવું છે કે તે બદનક્ષી કેસનો સામનો કરશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેમણે કહ્યું કે તેમને આ અહેવાલ છાપવાના જોખમનો અંદાજ પહેલાંથી જ હતો.

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે ભાજપ પ્રમુખ અમિત શાહના પુત્ર જય શાહના વકીલે પહેલા જ કેસ કરવાની ધમકી આપી દીધી હતી.

આ સમગ્ર મામલે બીબીસી સંવાદદાતા કુલદીપ મિશ્રએ 'ધ વાયર'ના સંપાદક સાથે વાત કરી. વાંચો સમગ્ર મામલે તેમનું શું કહેવું છે.

સરકાર પરેશાન કરવા માંગે છે

જય શાહના વકીલે પહેલા જ કેસની ધમકી આપી દીધી હોવાનો સંપાદકનો દાવો

અમને બદનક્ષીના કેસ મામલે કોઈ ઔપચારિક નોટિસ કે કાગળ નથી મળ્યા. પરંતુ સોશિઅલ મીડિયાથી અમને આ અંગે જાણકારી મળી છે.

સરકારના વલણથી સ્પષ્ટ છે કે તે 'ધ વાયર'ને પરેશાન કરવા માંગે છે. જે પ્રેસની આઝાદી પર હુમલો છે. અમે સરકારના આ વલણ સામે લડીશું.

અમિત શાહના પુત્ર જય શાહ સામે સ્ટોરી છાપવાના જોખમને લઈને અમે સચેત જ હતા.

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમના વકીલને મેં કેટલાક પ્રશ્નો મોકલ્યા હતા અને તેમણે તેના જવાબ પણ આપ્યા હતા.

પણ તેમના વકીલે અમને પહેલા જ કહી દીધું હતું  કે તમે આ જવાબો હોવા છતા જય શાહ વિરુદ્ધ સ્ટોરી છાપશો તો તમારી સામે કેસ કરવામાં આવશે.

આ ફક્ત જોખમ નહીં પણ એક ધમકી હતી. ધમકીને સારી રીતે સમજી અમે સ્ટોરી જનહિતમાં પ્રકાશિત કરી.

અમને લાગ્યું કે અમે સત્તાવાર આંકડા મેળવ્યા છે તે લોકો સુધી પહોંચવા જોઈએ.

સરકાર બચાવમાં કેમ ઉતરી?

જય શાહના વકીલે કહ્યું કે તેમનો અસીલ એક વ્યક્તિ છે સરકાર સાથે તેને કોઈ સંબંધ નથી. બીજી તરફ પિયૂષ ગોયલ આ એક વ્યક્તિના બચાવમાં કેમ ઉતરી પડ્યા?

ભારત સરકારના એક પ્રધાને પત્રકાર પરિષદ કરી અને જય શાહનો બચાવ કર્યો. આનાથી શું પુરવાર થાય છે.

એક પ્રધાને જાહેરમાં 100 કરોડના બદનક્ષીનો કેસ કરવાની ઘોષણા કરી.

હવે તો આ વાત સામાન્ય થઈ ગઈ છે કે જો કોઈ અવાજ ઉઠાવે તો તેની સામે બદનક્ષીનો કેસ કરી દેવો.

અમે તો રિપોર્ટમાં એવા કોઈ આરોપ પણ નથી લગાવ્યા કે જેના આધારે પિયૂષ ગોયલ કહી શકે કે જય શાહને બદનામ કરવાની કોશીશ કરવામાં આવી છે.

એવું કહેવાનો કોઈ અર્થ જ નથી કે અમે અમિત શાહની છબી ખરડવાની કોશીશ કરી રહ્યા છે.

તેમણે એ પણ સમજવું જોઈએ કે જે રિપોર્ટરે આ સ્ટોરી લખી છે તેણે જ 2011માં ઇકૉનોમિક ટાઈમ્સમાં રોબર્ટ વાડ્રાના કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો હતો.

જો અમિત શાહ અને ભાજપ સામે કોઈ એજન્ડા હોય તો પછી વાડ્રા સામેની સ્ટોરી કઈ રીતે છપાઈ હતી?

જય શાહ સંબંધિત આંકડા જાહેર થવા જરૂરી હતા

જય શાહે ધ વાયર સામે બદનક્ષીનો કેસ નોંધાવ્યો છે

આ તમામ પ્રકારની પાયાવિહોણી બાબતો છે અને તે તેમના બચાવમાં કંઈ પણ કહી શકે છે.

ખરેખર આ સ્ટોરી સ્પષ્ટ અને સરળ છે, જેમાં સત્તાવાર આંકડા છે અને તેનું વિશ્લેષણ કરીને તેને લોકો સામે મૂકવામાં આવ્યા છે.

તેમાં ન તો કોઈ રાજનીતિ છે ના કોઈ આરોપો લગાવાયા છે જેથી તમે બદનક્ષીના દાવાની વાત કરી શકો.

મીડિયા રિપોર્ટને બદનક્ષીના કેસથી ડરાવવું પ્રેસની આઝાદી પર હુમલો છે.

અક સ્પષ્ટ સરળ રિપોર્ટ પર 100 કરોડનો બદનક્ષીનો દાવો કરવાનો ઉદ્દેશ શું હોઈ શકે.

તેમણે દીવાની અને ફોજદારી બન્ને કેસ કર્યા છે.

પિયૂષ ગોયલે અહેવાલને પાયાવિહોણો ગણાવ્યો

વળી, કેસમાં કેટલાક એવા લોકોનાં નામ પણ છે જેમને કેસ સાથે કોઈ લેવાદેવા જ નથી.

આ એક રીતે મીડિયાને ડરાવવાની કોશિશ કરવામાં આવી રહી છે.

આ હુમલો માત્ર અમારા પર નહીં પણ સમગ્ર ભારતીય મીડિયા પર છે.

તેમના ઈરાદા તો એવા છે કે ભાજપ...


'ધ વાયર' સમાચાર વેબસાઇટનાં પત્રકાર અનુ ભુયન એ મહિલાઓમાંનાં એક છે, જેમણે સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની સાથે થયેલા જાતીય શોષણના અનુભવો શૅર કરવાનું શરૂ કર્યું.

જાતીય શોષણ મતલબ કે મહિલાની મરજી વિના તેનો સ્પર્શ કરવો, જાતીય સંબંધ બાંધવાની માગ કરવી, સેક્સ્યુઅલ ભાષમાં ટિપ્પણી કરવી, પોર્ન બતાવવું અથવા તો એમ કહી શકાય કે કહ્યાં વિના અને અનુમતિ વિના 'સેક્યુઅલ વર્તન' કરવું.

આવું વર્તન ભારતમાં કેટલું સહજ બની ગયું છે?  કેટલી મહિલાઓ સાથે એમનાં કામ કરવાની જગ્યાએ આવું બની રહ્યું છે? અને આના પર કેટલું મૌન સેવાઈ રહ્યું છે?

એ બધુ જ શુક્રવારે સોશિયલ મીડિયામાં #MeToo સાથે આવેલા ટ્વીટ્સના પૂરમાં તણાઈ આવ્યું.

અભિનેત્રી તનુત્રી દત્તાએ નાના પાટેકર પર આરોપ લગાવ્યાં બાદ અને કૉમિક આર્ટિસ્ટ ઉત્સવ ચક્રવર્તીની જાતીય શોષણ અંગેની ટિપ્પણી બાદ ઘણી મહિલાઓએ સોશિયલ મીડિયામાં પોતાનો અવાજ ઉઠાવ્યો.

આ અવાજમાં વધુ પડતા પડઘા પત્રકારત્વ જગતમાં સંભળાયા. ઘણી મહિલાઓએ પુરુષોના નામનો ઉલ્લેખ કરી લખ્યું તો અમુકે એમ જ લખ્યું.

અમુક ઘટનાઓ કામની જગ્યાએ સહમતિ વિના સેક્સ્યુઅલ વર્તન અંગેની હતી, તો અમુક શારીરિક સંબંધ બનાવવા માટેની તો અમુક પોર્નો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગ્રાફી બતાવવા અંગેની હતી.

કેટલાક કિસ્સામાં સાથે કામ કરતા પુરુષો અથવા બૉસનાં અણછાજતાં વર્તનની વાત હતી.

આમાં એક પ્રકારનો ગુસ્સો પણ જોવા મળ્યો અને પોતાની વાત ડર્યાં વિના કહેવાનો અલગ અંદાજ પણ અનુભવાયો.

અનુએ 'બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ' અખબારના પત્રકાર મયંક જૈનનું નામ લઈને ટ્વીટ કર્યું કે મયંકે તેમની પાસે સેક્સની માગ કરી હતી કારણ કે તેમને લાગ્યું કે અનુ 'એ પ્રકારની છોકરી છે'.

ત્યારબાદ અનુ એ વિચારતી રહી ગઈ કે શું તે ખરેખર એ પ્રકારની છોકરી છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અનુ બાદ 'ફેમિનિઝમઇનઇન્ડિયા' નામની વેબસાઇટ ચલાવનારાં જપલીન પસરીચા સહિત ઘણી મહિલાઓએ જૈન વિરુદ્ધ આરોપો મૂક્યાં.

આ દરમિયાન ઑનલાઇન સમાચાર વેબસાઇટ 'સ્ક્રૉલ'એ પોતાના એક લેખમાં લખ્યું કે જે સમયે મયંક તેમની સાથે કામ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમની વિરુદ્ધ જાતીય શોષણની ફરિયાદ થઈ હતી.

ફરિયાદીઓએ ઔપચારિક ફરિયાદ કરવાને બદલે મયંકને લેખિત ચેતવણી આપીને છોડી મૂક્યાં હતાં.

બીબીસીએ જ્યારે આ આરોપો અંગે 'બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ' પાસેથી પ્રતિક્રિયા માગી તો તેમણે કહ્યું કે 'આ મુદ્દે અમારે જ્યારે કંઈક કહેવું હશે, ત્યારે જ કહીશું.'

ઑફિસમાં શોષણ

જપલીન પસરીચાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે તેમણે પોતાના અનુભવો અંગે ટ્વીટ કરવાનો નિર્ણય કર્યો કારણ કે તેમને લાગ્યું કે બીજી મહિલાઓ સાથે ઊભું રહેવું જરૂરી છે.

તેમણે કહ્યું, "હું બે વર્ષથી મારી જાતને સમજાવતી હતી કે કોઈ વાત નહીં, આ તો એક ઘટના હતી.

પરંતુ અન્ય મહિલાઓએ આ અંગે બોલવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે જાણ થઈ કે આવું ઘણી મહિલાઓ સાથે બન્યું છે. #MeToo આ મૌનને સામે લાવવા માટે જ છે."

એક વર્ષ પહેલાં અમેરિકામાં #MeToo કૅમ્પેનની શરૂઆત થઈ હતી, જ્યાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજ બનાવવાની રેસમાં સામેલ બ્રૅટ કૅવનૉ પર જાતીય શોષણના આરોપ લાગ્યા છે અને ફૂટબૉલ ખેલાડી ક્રસ્ટિયાનો રોનાલ્ડો પર બળાત્કારના.

પરંતુ એક વર્ષ દરમિયાન અમુક અવાજો સિવાય ભારતમાં જાતીય શોષણ મુદ્દે મૌન જ સેવાયું હતું

આ બાબત એ સમયની છે જ્યારે ભારતમાં આ અપરાધ માટે કાયદો પણ લાવવામાં આવ્યો.

વર્ષ 2012માં જ્યોતિસિંહ સાથે થયેલા સામૂહિક બળાત્કાર બાદ જાતીય શોષણ વિરુદ્ધના કાયદાને વધુ વ્યાપક બનાવવામાં આવ્યો.

તેમાં જાતીય શોષણ માટે ત્રણ વર્ષની જેલની અને દંડની સજાની જોગવાઈ પણ કરાઈ.

કામની જગ્યા પર જાતીય શોષણ માટે 1997માં બનાવેલા દિશા નિર્દેશને 2013માં કાયદાનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું જે અંતર્ગત...


'ધ હિંદુ' મીડિયા સમૂહના ચેરમેન એન. રામ

એન. રામે રફાલ સોદા વિશે ઇન્વેસ્ટિગેશન આર્ટિકલની એક સિરીઝ ચલાવી હતી.

જેમાંના એક લેખમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ફ્રાંસની ડસૉ ઍવિએશન કંપની સાથે રફાલ લડાકુ જેટનો જે સોદો થયો, તે 2007ની કિંમતથી ચાલીસ ટકા વધારે ભાવથી થયો હતો. ઉપરાંત આ સોદો 2012ની કિંમત કરતાં 14 ટકા વધારે છે.

અન્ય લેખોમાં તેમણે આરોપ લગાવ્યા છે કે જે સમયે સંરક્ષણ મંત્રાલય કંપની સાથે વાતચીત કરતું હતું ત્યારે વડા પ્રધાન કાર્યલય પણ તેના સંપર્કમાં હતું, જેથી ભારતનો પક્ષ કમજોર પડ્યો.

ત્યારબાદ 6 માર્ચના રોજ ભારતના એટર્ની જનરલ કે. કે. વેણુગોપાલે કોર્ટમાં કહ્યું હતું કે 'ધ હિંદુ' સામે ગોપનીયતાના કાયદાના આધારે કાર્યવાહી કરી શકાય છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે રફાલને લગતા દસ્તાવેજો સંરક્ષણ મંત્રાલયમાંથી ચોરી થઈ ગયા છે અને 'ધ હિંદુ'એ તેના આધારે જ આ સ્ટોરી પ્રકાશિત કરી છે.

વેણુગોપાલે કહ્યું હતું કે દસ્તાવેજોના પ્રકાશનના કારણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને ખતરામાં મૂકી દીધી છે અને તેના કારણે મિત્ર રાષ્ટ્રો સાથેના સંબંધો પ્રભાવિત થયા છે.

જોકે, 8 માર્ચના રોજ ઍટર્ની જનરલે દાવો કર્યો કે જે દસ્તાવેજો પ્રકાશ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િત કરવામાં આવ્યા તે ચોરી થયા નથી. બાદમાં સંરક્ષણ મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પણ કહ્યું હતું કે આ દસ્તાવેજો ચોરી થયા નથી.

બીબીસી તમિલ સેવાના મુરલીધરન કાશી વિશ્વનાથે 'ધ હિંદુ' મીડિયા સમૂહના ચેરમેન એન. રામ સાથે વાતચીત કરી હતી. વાંચો તેમના સાથે થયેલી વાતચીતના અંશો.

સવાલ : એટર્ની જનરલનો દાવો હતો કે રફાલ સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો ચોરી થઈ ગયા છે.

જવાબ : અમે કોઈ દસ્તાવેજો ચોરી કર્યા નથી. ના તો અમે તેને પૈસા દઈને મેળવ્યા છે. જોકે, અમેરિકા, બ્રિટનમાં કેટલીક મીડિયા સંસ્થાઓ આવા ગુપ્ત દસ્તાવેજો માટે પૈસા ખર્ચ કરે છે. ગુપ્ત સ્રોતના માધ્યમથી અમને આ દસ્તાવેજો ત્યાંથી જ મળ્યા છે.

આવા પ્રકારના દસ્તાવેજો પહેલાં પણ પ્રકાશિત કરી ચૂક્યા છીએ. બૉફોર્સ કૌભાંડ સમયે પણ.

વર્ષ 1981માં ભારતે ઍક્સટેન્ડેડ ફંડિગ ફૅસિલિટીના આધારે 6.5 બિલિયન ડૉલર પ્રાપ્ત કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્રા કોષ સાથે એક સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. ફંડ મેળવવા માટે શ્રમ અંગેના કાયદામાં સંશોધન સહિતની અનેક શરતો હતી.

અમને એ સંબંધિત 64 પાનાના દસ્તાવેજો મળ્યા હતા અને અમે તે પ્રકાશિત કર્યા હતા.

એ ખુલાસાઓમાં ભારત સરકારનાં અનેક રહસ્યો પણ હતાં. જોકે, એ સમયે કોઈએ એને ચોરીના દસ્તાવેજ નહોતા કહ્યા.

સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ પ્રશાંત ભૂષણે પણ કોલસા કૌભાંડને લગતા અનેક દસ્તાવેજો જાહેર કર્યા હતા. તેને પણ ચોરીના નહોતા ગણાવાયા.

એવા અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ છે જે આ પ્રકારના દસ્તાવેજો જાહેર કરવાનું સમર્થન કરે છે.

1970ના દાયકામાં પેન્ટાગોન પેપર્સ, વૉટરગેટ કૌભાંડ, વિકીલિક્સના સામે આવ્યા બાદ મીડિયાને તેમના પક્ષમાં નિર્ણય મળ્યો.

ભારતના બંધારણના અનુચ્છેદ 19(1)a અનુસાર અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાની રક્ષાના કેટલાક અપવાદો છે.

જોકે, અધિકારીક કાનૂન આ જોગવાઈઓને ખતમ નથી કરી શકતો. સૂચનાનો અધિકારના કાયદાની કલમ 8 (1) અને (2) અધિકારીક ગોપનીયતાના કાયદાની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે.

હવે એક સવાલ કરું છું-વર્ષ 1923માં બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા પોતાના સ્વયંના હિતના રક્ષણ માટે આ કાયદો શા માટે બનાવાયો?

આ કાયદો આઝાદીના આંદોલન સમયે તત્કાલિન બ્રિટિશ સરકારના ભ્રષ્ટાચારો છુપાવવા માટે લાવવામાં આવ્યો હતો.

આ કાયદો ખૂબ જ વ્યાપક છે તેના અંતર્ગત કંઈ પણ લાવી શકાય છે.

જોકે, તેનો ઉપયોગ ભાગ્યે જ થતો હતો. જો તેનો વ્યાપકરૂપમાં ઉપયોગ કરવામાં આવે તો ઇન્વેસ્ટિગેશન જર્નાલિઝમ થઈ જ નહીં શકે.

અને ધ હિંદુ તેનો...


'ધ હૉંગ કૉંગ હ્યુમન રાઇટ્સ ઍન્ડ ડેમૉક્રસી ઍક્ટ' મુજબ, ચીનના પ્રભાવથી હૉંગકૉંગની સ્વાયત્તતા જળવાય રહે, તે બાબતની દર વર્ષે અમેરિકા દ્વારા સમીક્ષા હાથ ધરવામાં આવશે.

ટ્રમ્પે ઉમેર્યું કે તેઓ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અને હૉંગકૉંગના રહેવાસીઓનું સન્માન કરે છે, છતાં તેમણે ખરડા ઉપર સહી કરી છે.

ટ્રમ્પના આ નિર્ણયથી અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના અગાઉથી જ તંગ સંબંધોમાં કડવાશ વધશે એવું માનવામાં આવે છે. અગાઉ પણ હૉંગકૉંગ મુદ્દે દખલ ન દેવા ચીને અમેરિકાને જણાવ્યું હતું.

મંગળવારે ચીનની સરકારે બિજિંગ ખાતે અમેરિકાના રાજદૂતને સમન્સ પાઠવ્યા હતા અને જણાવ્યું હતું કે 'જો અમેરિકા આ બિલને મંજૂરી આપે તો પછી તેના પરિણામ ભોગવવા પણ તૈયાર રહે."

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે પ્રવર્તમાન ટ્રૅડવૉરનો અંત આણવા માટે એક સંધિ ઉપર બંને દેશ વિચારણા કરી રહ્યા છે.

શા માટે સહી કરી?

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ હૉંગકૉંગવાસીઓ સાથે સહાનુભૂતિ વ્યક્ત કરી હતી, પરંતુ બિલ ઉપર સહી કરવા અંગે તેઓ પ્રતિબદ્ધ ન હતા, પરંતુ સંસદના દબાણ બાદ તેમણે આ બિલ ઉપર સહી કરવી પડી.

અનેક સંસદસભ્ય આ બિલનું સમર્થન કરી રહ્યા હતા, જો ટ્રમ્પે વિટો વાપરીને આ બિલને અટકાવી દી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ધું હોત, તો પણ સંસદસભ્યો તેમના આ નિર્ણયને બદલાવી શક્યા હોત.

આ સિવાય અન્ય એક બિલ ઉપર પણ ટ્રમ્પે સહી કરી છે, જે હૉંગકૉંગ પોલીસને સ્ટનગન, રબર બુલેટ અને આંસુગૅસ સહિતનાં હથિયારો વેચવા ઉપર નિયંત્રણ લાદે છે.

ટ્રમ્પે કહ્યું, "આ બંને બિલ દ્વારા અમે એ બાબતની ખાતરી કરવા માગીએ છીએ કે ચીન અને હૉંગહૉંગના પ્રતિનિધિ સાથે મળીને સ્થિતિને સુધારવા માટે પ્રયાસ કરે."

ટ્રમ્પે બંને પક્ષોએ તેમના પરસ્પરના મતભેદ ભૂલાવીને આગળ વધવા પણ સલાહ આપી હતી.

બિલમાં શું છે?

બિલમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, "હૉંગકૉંગએ ચીનનો હિસ્સો છે, પરંતુ કાયદાકીય તથા આર્થિક રીતે તેનાથી અલગ છે."

"વાર્ષિક સમીક્ષા દ્વારા એ વાત સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે કે હૉંગકૉંગના નાગરિકોની સ્વતંત્રતા જળવાય રહે અને નિયમ મુજબ જ ત્યાં વહીવટ ચાલે."

હૉંગકૉંગ સાથેના વિશેષ વ્યાપારિક દરજ્જાને જાળવી રાખવા માટે અમેરિકાએ આમ કરવું જરૂરી છે. ચીન સાથેના ટ્રૅડવૉરથી હૉંગકૉંગ સાથે અમેરિકાના વેપાર ઉપર કોઈ અસર નહીં થાય.

બિલની જોગવાઈ પ્રમાણે, જે લોકો હૉંગકૉંગમાં અહિંસક પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે, તેમને અમેરિકાના વિઝા મળશે.

હૉંગકૉંગ વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ

હૉંગકૉંગવાસીને ચીન સાથે પ્રત્યાર્પિત કરવાના કાયદાને મંજૂરી આપતું બિલ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

જેની સામે વિરોધપ્રદર્શન શરૂ થઈ ગયાં અને તેણે લોકતંત્રના સમર્થનમાં આંદોલનનું સ્વરુપ ધારણ કરી લીધું.

છેલ્લા લગભગ છ મહિનાથી હૉંગકૉંગમાં લોકશાહીના સમર્થકો અને પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ થતું રહ્યું છે.

રવિવારે હૉંગકૉંગમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી યોજાઈ, જેમાં 18માંથી 17 બેઠક ઉપર લોકશાહી સમર્થક કાઉન્સિલર્સ ચૂંટાઈ આવ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'નકલી' અંતિમસંસ્કારની વિધિ કરવાને કારણે જીવન વિશે એક નવી દૃષ્ટિ મળે છે, મૃત્યુની અનિવાર્યતાનો વધારે સારી રીતે સ્વીકાર થઈ શકે છે અને અસાધ્ય બીમારીથી પીડાતી વ્યક્તિ પોતાના સ્વજનોને જીવતેજીવત અલવિદા કહી શકે છે.

અને હા, તમારા માટે શોકસંદેશા આપવામાં આવે તેમાં કદાચ તમારા ગુણગાન પણ થાય. અંતિમ સંસ્કારની આવી રીતે ઉજવણી કરનારા જણાવી રહ્યા છે કે બ્રિટનમાં આવી રીતે પ્રચલિત બની રહી છે.

જીવંત અંતિમસંસ્કાર (વ્યક્તિ જીવતી હોય ત્યારે જ તેમની અંતિમવિધિ) કરી દેવાની રીત દક્ષિણ કોરિયા અને જાપાનમાં (જ્યાં તેને સેઇઝેન્સો કહેવામાં આવે છે) બહુ પ્રચલિત બની છે.

શું આવી રીતે મોતની ઉજવણી કરવા પાછળનો ઉદ્દેશ મોત અંગેની આપણી માન્યતાઓને દૂર કરવાનો છે?

જો એમ હોય તો કદાચ તેના કારણે આપણા માનસિક સ્વાસ્થ્યને ફાયદો થઈ શકે છે.

2009માં થયેલા એક અભ્યાસમાં જણાવ્યા અનુસાર રોજ પાંચ મિનિટ અથવા અઠવાડિયે એકવાર પાંચ મિનિટ મૃત્યુ વિશે વિચાર કરવાથી હતાશાજનક વિચારો દૂર થાય છે.

જીવંત અંતિમસંસ્કાર કરવા પાછળનો વિચાર શોક પાળવા વિશેની સંસ્કૃત્તિને વધારે મોટો ઝટકો આપવાનો છે. ધાર્મિક રીતે અંતિમવિધિઓ કરવાના બદલે ઘણા લોકો કુદરતને હાનિ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ના થાય તે રીતે અંતિમસંસ્કાર એટલે કે ઇકો ફ્યુનરલ તરફ પણ વળવા લાગ્યા છે.

કેટલાક ફ્યુનરલ પાર્લર હવે બાયોડિગ્રેડેબલ કોફિન પણ આપવા લાગ્યા છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં હોલિવૂડના સ્ટાર લ્યૂક પેરીની દફનવિધિ 'મશરૂમ સ્યૂટ' પહેરાવીને કરવામાં આવી હતી.

ઓર્ગેનિક કોટન અને મશરૂમથી આ વસ્ત્રો બનાવાયા હતા, જે શરીરના ઝેરી પદાર્થોને જમીનમાં પ્રસરતા રોકે છે તેવો દાવો કરાયો હતો.

તમે "ફ્યૂનરલ રેકર"ને ભાડે પણ રાખી શકો છો. એક એવી વ્યક્તિ જે દફનવિધિ વખતે મરનારનો સંદેશ લઈને હાજર થાય અને (નક્કી કર્યા મુજબ સૌને ભાગો અહીંથી એવું કહે અથવા કશોક રમૂજી કે પ્રેમાળ સંદેશ પણ આપે).

અવસાન પછી ગમગીન વાતાવરણ હોય અને અંતિમક્રિયા વખતે સૌ ભારેખમ થઈ ગયા હોય તેનાથી કંઈક જૂદું કરવા માટે આવું કરવામાં આવતું હોય છે.

વિક્ટોરિયા યુગમાં એક વર્ષ શોક પાળવો, સગાઓએ લાંબો સમય કાળા વસ્ત્રો પહેરવા, ખાસ કરીને વિધવાએ બે વર્ષ સુધી શોકના વસ્ત્રો પહેરવા વગેરે ગંભીર રિવાજો શરૂ થયા હતા.

યોર્કના સેન્ટ લિયોનાર્ડ હોસ્પીસના સ્પિરિચ્યુઅલ કેરના વડા ડેવિડ વિલિયમસન આ વર્ષથી દર્દીઓ માટે જીવંત અંતિમસંસ્કાર દાખલ કરવાનું આયોજન કરી રહ્યા છે. "મેં ચર્ચ ઑફ ઇંગ્લેન્ડમાં દિક્ષા લીધેલી છે અને હું 30 વર્ષોથી દફનવિધિઓ કરાવું છું," એમ તેઓ કહે છે.

"મને ઘણીવાર નવાઈ લાગતી કે અવસાન પછી મિત્રો અને સગાઓ મરનારના બહુ જ ગુણગાન ગાતા હતા. હું તમને પૂછતો કે શું તેઓ જીવતા હતા ત્યારે તમે આ વાત તેમને કહી હતી?"

"મોટા ભાગે નકારમાં જ જવાબ મળતો હતો. તેથી હું સતત વિચાર્યા કરતો હતો કે શું આપણે જીવિત વ્યક્તિ વિશે જે કંઈ વિચારતા હોઈએ તેને વધારે સારી રીતે વ્યક્ત કરવાનો કોઈ માર્ગ હોઈ શકે કે કેમ?"

બ્રિટનમાં લાગણીઓને કાબૂમાં રાખવાનું ચલણ છે. તેના કારણે બ્રિટન જેવી સંસ્કૃતિઓમાં માત્ર અંતિમવિધિ વખતે જ 'વ્યક્તિઓ સંકોચ વિના મોકળા મને પોતાની લાગણીઓ વ્યક્ત કરતા હોય છે', એવું તેમણે જોયું હતું.

28 વર્ષની જ્યોર્જિયા માર્ટીન હવે સ્વેચ્છાએ આ પ્રકારના જીવંત અંતિમસંસ્કારનું આયોજન કરી આપે છે.

તેમના દાદાની દફનવિધિ વખતે સર્જાયેલા લાગણીભીના માહોલને કારણે તેમને આવો વિચાર આવ્યો હતો.

તેઓ કહે છે "તેમના બધા મિત્રો આવ્યા હતા અને તેઓ સૌ કોઈ શોકમાં હતા. મને થયું કે તેમણે પોતાના મિત્રોને આ રીતે એકઠા થતા જોયા હોત તો ખૂબ ખુશ થયા હતા. દાદા જીવતા હતા ત્યારે શા માટે આવું કોઈ આયોજન અમે ના કર્યું?"

તે પછીના એક વર્ષમાં જ્યોર્જિયાએ આવા છ...


'નમસ્તે ટ્રમ્પ' કાર્યક્રમની ભવ્યતાની સાથે તેની પાછળના જંગી ખર્ચ તથા આ  ભવ્ય કાર્યક્રમના આયોજક કોણ છે તેના વિશે ચર્ચા થઈ રહી હતી તેમાં હવે એક નવું નામ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ નાગરિક અભિનંદન સમિતિનું ઉમેરાયું છે.

ભારત સરકારના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે ગઈ કાલે દિલ્હીમાં પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું કે અમદાવાદમાં યોજાઈ રહેલી નમસ્તે ટ્રમ્પ ઇવેન્ટનું આયોજન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ નાગરિક અભિનંદન સમિતિ કરી રહી છે.

જોકે, ધ હિંદુના એક અહેવાલ મુજબ આવી કોઈ સમિતિનું નામ ગુજરાતમાં કોઈને ખબર નથી.

અત્યાર સુધીની માહિતી મુજબ અમેરિકાના પ્રમુખ અમદાવાદમાં ત્રણ કલાક માટે રોકાશે અને રોયટર્સના અહેવાલ મુજબ આ કાર્યક્રમના આયોજનમાં 85 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થઈ રહ્યો છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ મોટેરા ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ ખાતે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે સંયુક્ત કાર્યક્રમને સંબોધિત કરવાના છે.

હાઉડી મોદીમાં બેઉ પક્ષના નેતાઓ આમંત્રિત હતા તો શું નમસ્તે ટ્રમ્પમાં પણ એવું છે? આ સવાલના જવાબમાં રવીશ કુમારે કહ્યું કે આ કાર્યક્રમ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ નાગરિક અભિનંદન સમિતિ આયોજિત કરી રહી છે અને કોને બોલાવવા કે ન બોલાવવા તે નિર્ણય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તે લઈ રહી છે. આ સવાલ તેમને પૂછાવો જોઈએ.

ઉલ્લેખનીય છે કે અત્યાર સુધી ગુજરાત સરકારે આપેલી કોઈ પણ માહિતીમાં કે પ્રચારસાહિત્યમાં આવી કોઈ સમિતિનું નામ સામે નથી આવ્યું. અલબત્ત પ્રચાર માટે લાગેલા મોટા હોર્ડિંગ્સમાં આયોજકનું કોઈ નામ નથી.

પત્રકારપરિષદમાં રવીશ કુમારને એ સવાલ પણ કરવામાં આવ્યો હતો કે હાઉડી મોદી કાર્યક્રમમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અમેરિકન-ભારતીયોનો સંબોધન કર્યું હતું પરંતુ ટ્રમ્પ કોને સંબોધન કરશે? શું આ રાજકીય ઇવેન્ટ-પ્રમોશન નથી?

ક્રિયા પ્રતિક્રિયા કરવી

                મોટેરા સ્ટેડિયમ : પહેલાં અને હવે

            February 2020

                December 2017

જોકે, રવીશ કુમારે કહ્યું કે આ રાજકીય પ્રમોશન નથી. ભૂતકાળમાં પણ આવા કાર્યક્રમો થયા છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ નાગરિક અભિનંદન સમિતિ કોણ છે એવો સવાલ કૉંગ્રેસ પ્રવક્તા રણદીપ સુરજેવાલાએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને કર્યો છે. એમણે કહ્યું કે, ડીયર પીએમ આ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ નાગરિક અભિનંદન સમિતિ કોણ છે? એ ક્યારે બની? અને ક્યારે અમેરિકાના પ્રમુખને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું? પ્રમુખ ટ્રમ્પ તમે 7 મિલિયન લોકોની મોટી ઇવેન્ટ પ્રોમિસ કરી છે એમ કેમ કહી રહ્યા છે?

આ કાર્યક્રમ અંગે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રીથી લઈને અનેક અધિકારીઓ સુધી બેઠકો કરી રહ્યા છે અને યજમાનની ભૂમિકામાં છે, પરંતુ 'હાઉડી, મોદી'ની જેમ કોઈ ચોક્ક્સ આયોજક સમૂહ દેખાઈ નથી રહ્યો.

કાર્યક્રમની વેબસાઇટ પર સમિતિનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

'હાઉડી, મોદી'નું આયોજન ટેક્સાસ ઇન્ડિયા ફોરમે કર્યું હતું અને એમના સત્તાવાર ટ્વિટર હૅન્ડલ પર પોતે આયોજક છે એમ પણ કહ્યું હતું.

જોકે, 'નમસ્તે ટ્રમ્પ'ના જે પણ હોર્ડિંગ શહેરમાં લાગ્યા છે તેમાં ગુજરાત સરકાર, અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન, ભાજપ કે અન્ય કોઈ સરકારી કે બિનસરકારી સંસ્થાનોના નામ કે લોગો જોવા નથી મળી રહ્યા.

ગુજરાત સરકારની વેબસાઇટ https://gujaratindia.gov.in/ તપાસીએ તો ત્યાં 'નમસ્તે ટ્રમ્પ' કાર્યક્રમની પહેલી તસવીર સામે દેખાય છે, પરંતુ એના પર ક્લિક કરતાં અન્ય કંઈ વિગતો ખુલતી નથી.

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ ટ્વીટ કરેલા વીડિયોમાં પણ કોઈ આયોજકની નોંધ નથી.

કાર્યક્રમની માહિતી માટે બનાવવામાં આવેલી વેબસાઇટ namastepresidenttrump.in પર રાજ્ય સરકારની સંસ્થા ગુજરાત ઇન્ફૉર્મેટિક્સ લિમિટેડ નો કૉપીરાઇટ્સ બોલે છે પરંતુ રવીશ કુમારે જેને આયોજક ગણાવી છે તે ડોનાલ્ડ નાગરિક...


'નૉર્થ વેસ્ટ બ્રિસ્ક વૉકિંગ ક્લબ'ના કેટલાક સભ્યો પણ ત્યાં હતા, જેમણે એક સરખાં ટી-શર્ટ્સ પહેરેલાં હતાં. તેમાં કેટલાક વડીલો પણ હતા.

કેટલાક લોકોએ આસપાસની ઝાડીઓમાંથી સિગારેટનાં ઠૂંઠા શોધ્યાં તો કેટલાકે ટેબલ છોડી દેવાયેલાં ટિસ્યૂ પેપર ઉઠાવ્યાં.

ઇમાનદારીથી કહીએ તો તેને સ્વચ્છતા દિવસ કહેવો જ યોગ્ય નહોતું લાગતું કેમ કે બધું અગાઉથી જ સાફ હતું. કોઈ પણ સ્વયંસેવકનો કોથળો ભરાયો નહોતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સિંગાપોરમાં અપેક્ષા પણ આવી રાખવામાં આવે છે. આ દેશમાં સાફ-સફાઈ બાબતે લાંબા સમયથી લોકોમાં જોશ જોવા મળે છે.

ઑક્ટોબર 2018માં સિંગાપોરે એક નવો પડાવ પાર કર્યો. તેના સ્થાપક અને પહેલા વડાપ્રધાન લી કુઆન યૂએ 50 વર્ષ પહેલાં આ જ મહિનામાં 'કીપ સિંગાપોર ક્લિન' કૅમ્પેન શરૂ કર્યું હતું.

સિંગાપોરમાં સફાઈ અભિયાન તો પહેલાંથી ચાલતું જ હતું પરંતુ લીનું કૅમ્પેન જરા અલગ હતું.

તેમાં પહેલી વખત સિંગાપોર સરકારે સામાજિક નિયંત્રણ સ્વરૂપે દંડનો પ્રયોગ કર્યો હતો.

શરૂઆતમાં સિંગાપોરની આર્થિક પ્રગતિમાં કૅમ્પેનને અવરોધરૂપ માનવામાં આવતું.

જોકે, આજે સિંગાપોર સ્વચ્છ છે પણ એનાં કારણો તમે કદાચ વિચારતા હશો એવાં નથી.  ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ્વચ્છ સિંગાપોર

જો તમે સિંગાપોરમાં કચરો ભરેલી ટ્રક પાછળ પાછળ ચાલો તો તમને અંદાજ આવશે કે કેમ આ શહેરને સતત સાફ રાખવામાં આવે છે.

કચરાની ગાડીની દુર્ગંધ તમને આંચકો આપી શકે છે.

ઠંડા હવામાનવાળા શહેરમાં ઘરની બહાર ફેંકેલો કચરો ઉપાડવામાં થોડો સમય લાગી જાય તો કદાચ ચાલે.

પરંતુ ગરમ, ભેજવાળા અને ઉષ્ણકટિબંધવાળા પ્રદેશોમાં તરત જ સફાઈ કરવી પડે છે.

ઘરેલું કે વ્યવસાયિક કચરો જમા થાય તો તે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.

પબ્લિક હાઇજિન કાઉન્સિલના ચૅરમૅન એડવર્ડ ડિસિલ્વા જણાવે છે, "અન્ય દેશોની માફક અહીં પણ કચરાના ઢગ થાય તો ઉંદર, માખી અને વંદા પેદા થઈ શકે છે.”

“એ બધા જ બૅક્ટેરિયાં અને રોગના જીવાણુંના વાહક છે. મચ્છરોનો ખતરો તેમાં સૌથી મોટો છે.”

“સિંગાપોરમાં મલેરિયા થતો નથી પરંતુ ખરાબ વર્ષમાં ડેંગ્યૂના લગભગ દસેક હજાર કેસ થાય છે."

ગંદકીથી સફાઈ તરફ

લી કુઆન યૂએ જ્યારે ક્લિન પૉલિસી જાહેર કરી ત્યારે તેનાં લક્ષ્ય ઘણાં ઊંચાં હતાં.

સ્વાસ્થ્યને લગતા કાયદામાં ફેરફાર, ફૂટપાથના દુકાનદારોનું હૉકર સેન્ટર્સમાં સ્થળાંતરણ, ગટર યોજનાનો વિકાસ અને બીમારીઓ પર નિયંત્રણ કરવાના ઉપાયો નીતિઓમાં આવરી લેવાયા.

આ જ સમયે લોકોએ કૈમ્પૉન્ગ (લાકડાની ઝૂંપડીવાળા મલય-શૈલીનાં ગામ)માંથી નીકળીને સારી પ્રાથમિક સુવિધાઓવાળી હાઉસિંગ એસ્ટેટમાં રહેવાનું શરૂ કરેલું.

1968માં લીએ કહ્યું, "આપણે નિર્માણ કર્યું, પ્રગતિ કરી છે પરંતુ દક્ષિણ એશિયાના દેશોમાં સૌથી સ્વચ્છ અને સૌથી હરિયાળા શહેર તરીકે સ્થાન પામવા સિવાય સફળતાનો બીજો કોઈ માપદંડ હોઈ જ ન શકે."

જાહેરખબરો ઉપરાંત સાર્વજનિક શિક્ષણનું આયોજન કરવામાં આવતું.

સ્વાસ્થ્ય અધિકારીઓનાં વ્યાખ્યાનો યોજાતાં અને સરકાર સ્થળ પર જઈને તેની તપાસ કરતી હતી.

સૌથી સ્વચ્છ અને સૌથી ગંદી ઓફિસ, દુકાનો, ફેક્ટરીઓ, સરકારી કાર્યાલયો, શાળાઓ અને સાર્વજનિક વાહનોની ઓળખ કરવાની સ્પર્ધાઓ પણ યોજાતી.

આ કૅમ્પેન બાદ અન્ય કેટલાંક કૅમ્પેન પણ શરૂ કરવામાં આવ્યાં.

1970 અને 1980ના દાયકામાં લોકો પાસે ટૉઈલેટ, ફેક્ટરીઓ અને બસ સ્ટેશન સાફ રાખવાનો આગ્રહ કરવામાં આવતો.

1976માં 'યુઝ યોર હેન્ડ્ઝ' કૅમ્પેન ચલાવવામાં આવ્યુ.

આ કૅમ્પેનમાં વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ, શિક્ષકો, આચાર્ય અને સરકારી કર્મચારીઓ મળીને રજાને દિવસે સ્કૂલની સફાઈ કરતા હતા.

વૃક્ષારોપણ અંગે પણ કેટલીક પહેલ કરવામાં આવી હતી. લીનો હેતુ શહેરને માત્ર ખુશનુમા બનાવવાનો નહોતો.

તેઓ કહેતા કે સ્વચ્છ શહેર મજબૂત...


'ન્યૂયોર્ક પોસ્ટ'એ તેને 'ફાર્ટ અટેક'નું નામ આપ્યું છે. તેમના સમાચાર પ્રમાણે આ મામલો સસ્તી વિમાન સેવા તરીકે ઓળખાતી ટ્રાંસેવિયા એરલાઇન્સનો છે.

વિમાનમાં ચાર યાત્રીઓ વચ્ચે થયેલી બોલાચાલી બાદ જ્યારે વાત બગડવાની હદ સુધી પહોંચી ગઈ તો ક્રુ મેમ્બરે ઇમર્જન્સી લૅન્ડિંગનો નિર્ણય લીધો હતો.

ઝગડામાં બે મહિલાઓ અને બે પુરુષો સામેલ હતા.

'અમે કોઈ નિયમ તોડ્યા નથી'

'યૂકે એક્સપ્રેસ'માં પ્રકાશિક સમાચાર અનુસાર બન્ને મહિલાઓને અન્ય સભ્યોની સલાહ મેળવ્યા બાદ ઉતારવામાં આવી હતી.

ઑસ્ટ્રિયા પોલીસે તેમની ધરપકડ કરી પરંતુ કોઈ કાયદાકીય મામલો સામે ન આવતા તેમને છોડી દેવાઈ હતી.

બન્નેમાંથી એક યુવતી 25 વર્ષીય નોરા લાચેબ નેધરલેન્ડમાં લૉની વિદ્યાર્થિની છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

તેમણે કહ્યું કે વિમાન કંપનીના આ વ્યવ્હાર વિરુદ્ધ તેઓ કોર્ટમાં જશે.

"અમે કોઈ નિયમ તોડ્યા નથી. અમે વિમાનના સંચાલનમાં કોઈ બાધા ઉત્પન્ન કરી નથી."

આ સમાચાર અંગે સોશિયલ મીડિયા પર પણ ખૂબ ચર્ચા ચાલી રહી છે.

'યાત્રીઓને માથાનો દુખાવો અને આંખોમાં બળતરા'

જેએનયુનાં સંશોધક અનીમા સોનકરે આ વાત પર મજાકીયા અંદાજમાં ટ્વીટ કર્યું, "આ તો અવિશ્વસનીય છે.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અમે અમારા દેશના હિંદી ન્યૂઝપેપરમાં આવા સમાચાર વાંચતા હતા. પરંતુ આ લોકોએ તો..."

બ્રિટનમાં રહેતા ગેસ્ટન કૂપને ટ્વીટ કર્યું છે કે આ પ્રકારની આ પહેલી ઘટના નથી. હાલ જ એક અમેરિકી એરલાઇનમાં પણ એક વ્યક્તિએ આવું જ કર્યું હતું.

તેઓ એટલી ભયંકર ગેસ પાસ કરી રહ્યા હતા કે ઘણાં યાત્રિકોએ આંખોમાં બળતરા અને માથાનો દુખાવો થવાની ફરિયાદ કરી હતી.

ન્યૂયોર્કમાં રહેતાં એક પત્રકાર ગૈબરિયાલા પૈએલાએ ટ્વીટ કર્યું, "આ પ્રકારના મામલે ઘેરાયેલા બધાં જ સહ યાત્રિકો સાથે મારી સહાનુભૂતિ છે."

ન્યૂઝીલેન્ડનાં જૈસિક વિલિયમ્સે ફેસબુક પર લખ્યું, "મારો એક સવાલ છે... એરલાઇન્સ વાળા દરેક યાત્રિકોને ઓશીકું આપે છે. તે દરેક સીટ પર હોય છે. પરંતુ તે છતાં આ યાત્રિક આટલો અવાજ કરી રહ્યા હતા કે બધાંને ખબર પડી જાય. તો સલામ છે તેમને.."

ઘણાં લોકોએ ફેસબુક અને ટ્વિટર પર લખ્યું કે આ પ્રાકૃતિક છે. તેની મજાક બનાવવી યોગ્ય નથી.

જોકે, લોકોની ફરિયાદ પર ધ્યાન આપતા ક્રૂ મેમ્બર્સે બીજો કોઈ ઉપાય શોધવાની જરૂર હતી.

કેનેડામાં રહેતા અને પ્રોફેસર જેનેટ મેકડૉનલ્ડે પણ ફેસબુક પર પોતાનો અનુભવ શૅયર કર્યો હતો.

તેમણે લખ્યું, "વાનકુંવરથી ટોરન્ટોની એક ફ્લાઇટમાં મેં પણ આ સહન કર્યું છે. મેં મોઢા પર મફલર લપેટીને રાખ્યું હતું. હવા તીવ્ર ગતિએ ચાલી રહી હતી. અને બધાની હાલત ખરાબ હતી. ઘણાં લોકો ત્રાંસી નજરે એકબીજાને જોઈ રહ્યા હતા. પરંતુ તેવી પરિસ્થિતમાં શું કહી શકતા હતા."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'પદ્માવત'ના એક દૃશ્યમાં દીપિકા પાદુકોણ

ઉત્તર ભારતનાં અનેક શહેરોમાં ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમક્રમાંક 144નો અમલ કરાવવામાં આવી રહ્યો છે.

જોકે, સંજય લીલા ભણસાલીની કોઈ ફિલ્મ બાબતે વિવાદ સર્જાયો હોય તેવી આ પહેલી ઘટના નથી. તેમની અગાઉની દરેક ફિલ્મે વિવાદનો સામનો કર્યો છે.

સંજય લીલા ભણસાલીની કઈ ફિલ્મો વિવાદમાં ફસાઈ હતી અને તેનું કારણ શું હતો એ જાણી લો.

• પદ્માવત

'પદ્માવત'નો દેશભરમાં વિરોધ થઈ રહ્યો છે.

'પદ્માવત'નું ટ્રેલર રિલીઝ થવાની સાથે જ વિવાદ શરૂ થઈ ગયો હતો.

ફિલ્મની રિલીઝ પહેલાં અમદાવાદ અને કાનપુરમાં થિયેટરોની બહાર હિંસક વિરોધની ઘટનાઓ બની હતી.

ભણસાલી પર એવો આક્ષેપ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે એક સમુદાયની લાગણી ભડકે તેવી ફિલ્મ તેમણે જાણીજોઈને બનાવી છે.

જોકે, વિવાદ શરૂ થયો પછી ફિલ્મનું મૂળ 'પદ્માવતી' નામ બદલીને 'પદ્માવત' કરવામાં આવ્યું હતું.

એ ઉપરાંત ફિલ્મમાંથી કેટલાંક દૃશ્યો કટ કરવામાં આવ્યાં હતાં, તેમ છતાં વિવાદ અટક્યો નથી.

• બાજીરાવ મસ્તાની

'બાજીરાવ મસ્તાની'ના એક દૃશ્યમાં દીપિકા પાદુકોણ

સતરમી સદીના શાસક પેશ્વા બાજીરાવ દ્વિતિય વિશેની આ ફિલ્મ બાબતે પણ ભણસાલીએ વિવાદનો સામનો કરવો પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડ્યો હતો.

આ ફિલ્મનાં બે મુખ્ય પાત્રો કાશીબાઈ અને મસ્તાની નૃત્ય કરતાં હોય તેવું 'પિંગા' ગીત દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.

પેશ્વાઓના શાસનકાળમાં રાજવી પરિવારની મહિલાઓ આ રીતે નાચતી ન હોવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.

ઈંદોરના રાજવી પરિવારે પણ આ ફિલ્મ સામે વાંધો લીધો હતો.

એટલું જ નહીં, કાશીબાઈ એટલે કે પ્રિયંકા ચોપડા અને મસ્તાની એટલે કે દીપિકા પાદુકોણ ફિલ્મમાં અનેક દૃશ્યોમાં સાથે જોવા મળ્યાં હતાં.

પેશ્વા બાજીરાવના વંશજોએ આ સંબંધે જણાવ્યું હતું કે બાજીરાવ અને મસ્તાનીની મુલાકાત માત્ર એક વાર થઈ હતી.

જોરદાર વિવાદ છતાં 'બાજીરાવ મસ્તાની' રિલીઝ થઈ હતી અને બોક્સ ઓફિસ પર અત્યંત સફળ થઈ હતી.

• ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા

'ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા'ના એક દૃશ્યમાં દીપિકા પાદુકોણ

'બાજીરાવ મસ્તાની' પહેલાં ભણસાલીએ દીપિકા પાદુકોણ અને રણવીર સિંહ સાથે 'રામ-લીલા' ફિલ્મ બનાવી હતી.

ફિલ્મનું નામ જાહેર થવાની સાથે જ એ બાબતે એવો વિવાદ શરૂ થયો હતો કે ફિલ્મનું નામ બદલીને 'ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા' રાખવું પડ્યું હતું.

આ ફિલ્મનાં મુખ્ય પાત્રોની અટક 'જાડેજા' હોવાનો રાજપૂત સમાજે વિરોધ કર્યો હતો. એ પછી 'સનેડા' અને 'રાજાડી' સરનેમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ ફિલ્મમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા રવિન્દ્રનાથ ટાગોરના ગીતના ગુજરાતી અનુવાદ 'મારું મન મોર બની થનગાટ કરે' બાબતે વિવાદ સર્જાયો હતો.

રવિન્દ્રનાથ ટાગોરના મૂળ બંગાળી ગીતનો ગુજરાતીમાં અનુવાદ ઝવેરચંદ મેઘાણીએ કર્યો હતો, પણ ફિલ્મમાં તેમને ક્રેડિટ આપવામાં આવી ન હતી.

• ગુઝારિશ

'ગુઝારિશ' ના એક દૃશ્યમાં ઐશ્વર્યા રાય

રિતિક રોશન અને ઐશ્વર્યા રાયની મુખ્ય ભૂમિકાઓમાં ચમકાવતી આ ફિલ્મ વિશે સલમાન ખાને વાંધાજનક નિવેદન આપ્યું હતું.

એ ઉપરાંત સ્ટોરી ચોરવાનો આક્ષેપ પણ ફિલ્મના નિર્માતાઓ પર કરવામાં આવ્યો હતો.

• દેવદાસ

'દેવદાસ'માં ઐશ્વર્યા રાય, માધુરી દીક્ષિત અને શાહરુખ ખાને મુખ્ય ભૂમિકાઓ ભજવી હતી.

ભણસાલીની કરિઅરની સૌથી ખાસ ફિલ્મો પૈકીની એક 'દેવદાસ'ના ગીત 'ડોલા રે ડોલા રે' મામલે વિવાદ સર્જાયો હતો.

તેનું કારણ એ હતું કે મૂળ 'દેવદાસ' નવલકથામાં બે મુખ્ય પાત્રો પારો અને ચંદ્રમુખી વચ્ચે મુલાકાત થઈ ન હતી.

જોકે, 'દેવદાસ' ફિલ્મમાં ઐશ્વર્યાએ પારોનું, જ્યારે માધુરી દીક્ષિતે ચંદ્રમુખીનું પાત્ર ભજવ્યું હતું અને 'ડોલા રે ડોલા રે' ગીતમાં સાથે નૃત્ય કર્યું હતું.

વિવાદ શા માટે?

'પદ્માવત'ના એક દૃશ્યમાં દીપિકા...


'પદ્માવતી'માં અલાઉદ્દીન ખિલજીનું પાત્ર રણવીર સિંહે ભજવ્યું છે

તેના 721 વર્ષ પછી બનાવવામાં આવેલી 'પદ્માવતી' ફિલ્મમાં ખિલજીનું પાત્ર રણવીર સિંહે ભજવ્યું છે. કોઈ પણ ફિલ્મમાં હીરો, હીરોઇન અને વિલન એમ ત્રણ પાત્રો મહત્વનાં હોય છે.

'પદ્માવતી' ફિલ્મમાં ખિલજી વિલન છે, પણ 20 વર્ષ સુધી દિલ્હીના સુલતાનપદે રહેલા અલાઉદ્દીન ખિલજી વાસ્તવમાં વિલન હતા કે ઇતિહાસ તેમના વિશે કંઇક અલગ જણાવે છે?

અલીગઢ યુનિવર્સિટીમાં ઇતિહાસ વિભાગના વડા અને મધ્યકાલીન ભારતના નિષ્ણાત પ્રોફેસર સૈયદ અલી નદીમ રઝાવીએ આ અંગે વાત કરી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું ''પદ્માવતી ફિલ્મમાં મહારાણી પદ્મિનીના કાલ્પનિક પાત્રની પ્રસ્તુતિ સંબંધે તેનો વિરોધ કરવામાં આવી રહ્યો છે."

''ફિલ્મના દિગ્દર્શક સંજય લીલા ભણસાલીએ અન્યાય તો ખરેખર અલાઉદ્દીન ખિલજી સાથે કર્યો છે.''

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઐતિહાસિક પાત્ર

અલાઉદ્દીન ખિલજી રાણી પદ્માવતી તરફ આકર્ષાયા હોવાનું ફિલ્મમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે

પ્રો. સૈયદ અલી નદીમ રઝાવીના જણાવ્યા અનુસાર આ ફિલ્મમાં અલાઉદ્દીન ખિલજીના પાત્રનું ચિત્રણ બર્બર, ક્રૂર, જંગલી અને અસભ્ય શાસક તરીકેનું કરવામાં આવ્યું છે.

''ફિલ્મમાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અલાઉદ્દીન ખિલજી જંગલીની જેમ ખાય છે, અજીબ વસ્ત્રો પહેરે છે."

''વાસ્તવમાં અલાઉદ્દીન ખિલજી તેમના સમયના સુસંસ્કૃત વ્યક્તિ હતા. તેમણે લીધેલાં કેટલાંક પગલાંની અસર આજે પણ જોવા મળે છે.''

પ્રોફેસર રઝાવીએ કહ્યું હતું, ''અલાઉદ્દીન ખિલજી એક ઐતિહાસિક પાત્ર છે. તેના જીવનનો સંપૂર્ણ રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ છે."

''તેમની ગણતરી ભારતના સૌથી પ્રબુદ્ધ બાદશાહોમાં થાય છે.''

દિલ્હી પર તુર્કોના શાસનની શરૂઆત પછી ખિલજી વંશે જ હિન્દુસ્તાનનાં લોકોને પણ હકૂમતમાં સામેલ કર્યા હતા.

પ્રોફેસર રઝાવીને જણાવ્યા મુજબ ખિલજી વંશ પહેલાં દિલ્હી પર શાસન કરી ચૂકેલા સુલતાનોમાં ઇલ્તુતમિશ, બલબન અને રઝિયા સુલતાનનો પણ સમાવેશ થાય છે.

''એ સુલતાનો તેમની હકૂમતમાં સ્થાનિક લોકોને સ્થાન આપતા ન હતા."

''તેમના શાસનમાં તુર્કોને જ મહત્વનાં પદ આપવામાં આવતાં હતાં. તેથી તેને તુર્ક શાસન કહેવામાં આવતું હતું.''

ભાવનિયંત્રણ નીતિ

અલાઉદ્દીન ખિલજીના પાત્રમાં રણવીર સિંહ

પ્રોફેસર રઝાવીના મતાનુસાર જલાલુદ્દીન ખિલજી દિલ્હીના સુલતાન બન્યા પછી હિન્દુસ્તાનના લોકોને પણ હકૂમતમાં સામેલ કરવાની શરૂઆત થઈ હતી. તેને ખિલજી ક્રાંતિ પણ કહેવામાં આવે છે.

''અલાઉદ્દીન ખિલજીએ એ નીતિને આગળ વધારી હતી અને સ્થાનિક લોકોને સરકારમાં હિસ્સેદારી પણ આપી હતી."

''એ માત્ર તુર્ક સરકાર ન હતી. હિન્દુસ્તાની મૂળના લોકો પણ તેમાં સામેલ હતા.''

પ્રોફેસર રઝાવીએ કહ્યું હતું ''હિન્દુસ્તાન ગંગા-જમની સંસ્કૃતિ માટે વિખ્યાત છે. તેની શરૂઆત અલાઉદ્દીન ખિલજીએ કરાવી હતી અને અકબરે તેને આગળ વધારી હતી.''

ભાવ નિયંત્રણની અલાઉદ્દીન ખિલજીની નીતિને એ સમયનો ચમત્કાર જ કહેવો પડે. બજારમાં મળતી તમામ ચીજોના ભાવ અલાઉદ્દીન ખિલજીએ નક્કી કર્યા હતા.

નજફ હૈદર જવાહરલાલ નેહરુ યુનિવર્સિટીમાં ઇતિહાસના પ્રોફેસર છે. નજફ હૈદરે કહ્યું હતું ''અલાઉદ્દીન ખિલજીની બજાર સંબંધી નીતિઓ વિખ્યાત છે."

''તેમણે માર્કેટને નિયંત્રિત કર્યું હતું એટલું જ નહીં, ચીજવસ્તુઓના ભાવ પણ નક્કી કર્યા હતા.''

દરેક ચીજનો ભાવ નક્કી

અલાઉદ્દીન ખિલજીના પાત્રમાં રણવીર સિંહ

ઇતિહાસનાં લેક્ચરર રુચિ સોલંકી અને બિઝનેસ એડમિનિસ્ટ્રેશનના લેક્ચરરનો એક લેખ ઇન્ટરનેશનલ જર્નલ ઓફ એપ્લાઇડ સાયન્સીસમાં પ્રકાશિત થયો હતો.

એ લેખમાં જણાવ્યા મુજબ અલાઉદ્દીન ખિલજીએ તેના શાસનકાળમાં દરેક ચીજના ભાવ નક્કી કર્યા હતા.

ઊંચી નસલનો ઘોડો 120 ટકામાં વેચવામાં આવતો હતો, જ્યારે દૂઝણી ભેંસ છ ટકા અને દૂઝણી ગાય ચાર...


'પહેલાં પણ આ ગુજરાતી ઝવેરીએ જેટના ખાવામાં વાંદો હોવાનું તરકટ કર્યું હતું'

જે બાદ તરત જ ફ્લાઇટને અમદાવાદ ઍરપોર્ટ પર ઇમરજન્સી લેન્ડિંગ કરાવાઈ હતી. ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલમાં ગુજરાતી ઝવેરી બિરજૂની કરતૂત પાછળ બે થિયરી પર તપાસ ચાલી રહી હોવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.

જેમાં એક થિયરી મુજબ તાજેતરમાં જેટ ઍરવેઝે તેની સાથે કરેલી વર્તણૂંકનો બદલો લેવા આ કર્યું હોઈ શકે. બીજી થિયરી મુજબ જેટ ઍરવેઝની કર્મચારીએ તેના પ્રેમનો અસ્વીકાર કર્યો હોવાથી તેણે આ વર્તન કર્યું હોય તેમ બની શકે.

તમને આ વાંચવુ પણ ગમશે :

જેમાં પ્રથમ થિયરી મુજબ જુલાઈમાં પહેલાં તેમના ખાવામાં વાંદો હોવાની વાત કરી હતી પરંતુ જેટ ઍરવેઝે આ વાત નકારી કાઢી હતી.

સંદેશના અહેવાલમાં ક્રાઇમ બ્રાંચના આધારભૂત સૂત્રોને ટાંકીને કહેવાયું છે કે બિરજૂ જેટ ઍરવેઝની કર્મચારીનાં એક તરફી પ્રેમમાં છે. તેથી તેમણે એક લેટર લખી આતંકવાદીઓના નામે ધમકી આપવાનો પ્લાન બનાવ્યો હતો.

ચીન 1000 કિમી લાંબી ટનલ બનાવી બ્રહ્મપુત્રનું વહેણ બદલશે

'આ ટનલ વિશ્વની સૌથી લાંબી ટનલ બનશે'

ગુજરાત સમાચારમાં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે ભારત આવતા બ્રહ્મપુત્ર નદીના પાણીને રોકવા માટે ચીને એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યું છે.

આ અહેવાલ મુજબ ચીન બ્રહ્મપુત્ર નદીનું પાણી 1000 કિમી ટનલ મારફતે તિબેટ થઈ જિનજિયાંગ તરફ વાળશે.

ગુજરાત સમાચારમાં એ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે પર્ણાવરણ નિષ્ણાંતો માની રહ્યા છે કે આ ટનલથી ભારત અને બાંગ્લાદેશ બન્નેને અસર થશે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ વિશ્વની સૌથી લાંબી ટનલ હશે. આ પ્રોજેક્ટનો અંદાજિત ખર્ચ 150 બિલિયન ડોલર ટાંકવામાં આવ્યો છે.

ચીનના વૈજ્ઞાનિકો આ માટેનું ટેસ્ટિંગ કરી રહ્યા હોવાનું ડીએનએના અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે. પ્રોજેક્ટનો ડ્રાફ્ટ બનાવનાર સંશોધક વાંગ વી મુજબ 100થી વધુ વૈજ્ઞાનિકો આ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યા છે.

રાજસ્થાનમાં વિવેકાનંદનું પૂતળું લગાવવાનો પરિપત્ર

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલમા કહેવામાં આવ્યું છે કે રાજસ્થાનના ઉચ્ચ શિક્ષણ વિભાગે સરકારી કોલેજોને તેમના કેમ્પસમાં સ્વામી વિવેકાનંદનું પૂતળું લગાવવાનું કહ્યું છે.

જો કોલેજમાં બીજા કોઈ મહાપુરુષનું પૂતળું ન હોય તો આ પૂતળું લગાવવાની વાત પરિપત્રમાં કરવામાં આવી છે.

જેથી વિદ્યાર્થીઓને પ્રેરણા મળે તેવો હેતુ હોવાનું આ અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે. સરકારી કોલેજોના અધ્યાપકોએ દલીલ કરી છે કે શિક્ષણ વિભાગનો આ પરિપત્ર વિભાગની પ્રાથમિક્તા ખોટી દિશામાં હોવાનું દર્શાવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'ફેક ન્યૂઝ' વિશેના અત્યાર સુધીના સૌથી મોટા અભ્યાસ બાદ વિજ્ઞાનીઓએ જણાવ્યું છે કે ખોટા સમાચારો બહુ ઝડપથી અને વ્યાપકપણે ફેલાતા હોય છે.

ખોટા સમાચાર એટલી હદે ફેલાય છે કે તેમની સામે સાચા સમાચાર પણ ટકી શકતા નથી.

30 લાખ લોકોએ છેલ્લા દસ વર્ષમાં અંગ્રેજી ભાષામાં કરેલી સવા લાખથી વધારે ટ્વીટ્સનો ગહન અભ્યાસ કર્યા બાદ વિજ્ઞાનીઓએ જણાવ્યું છે કે ખોટા અને બનાવટી સમાચારો ઝડપથી ફેલાવાની તાકાત ધરાવે છે.

જોકે, પ્રતિષ્ઠિત મેગેજીન 'સાયન્સ'માં પ્રકાશિત કરવામાં આવેલો આ અહેવાલ ટ્વિટર પર ફેલાતા જુઠ્ઠાણાં પર કેંદ્રિત છે.

તેમ છતાં વિજ્ઞાનીઓનું કહેવું છે કે ફેસબૂક હોય કે યૂ ટ્યૂબ, જુઠ્ઠાણાંની વાત સોશિયલ મીડિયાના દરેક પ્લેટફોર્મને લાગુ પડે છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

આ અભ્યાસનું નેતૃત્વ મેસેચ્યુએટ્સ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજીના ડેટા સાયન્ટિસ્ટ સોરોશ વોશોગીએ કર્યું હતું.

સોરોશ વોશોગી કહે છે, "જુઠ્ઠાણાં ફેલાવવાનું કામ સોશિયલબોટ્સ જ નથી કરતાં. જુઠ્ઠી સામગ્રીને ફેલાવવી એ માનવ સ્વભાવની નબળાઈ પણ હોવાનું અમારા અભ્યાસમાં બહાર આવ્યું છે."

સહજ માનવ સ્વભાવ

તેમના આ કથનનો અર્થ એ થયો કે અફવા ફેલાવવાનું કે અફવાઓ પર ભરોસો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કરવા એ માનવ સ્વભાવનો સહજ હિસ્સો છે. સોશિયલ મીડિયાએ તેને નવો મંચ ઉપલબ્ધ કરાવ્યો છે.

આ અભ્યાસપત્રની સાથે 'સાયન્સ' સામયિકે 16 વિખ્યાત રાજનીતિશાસ્ત્રીઓએ સાથે મળીને લખેલો એક લેખ પણ પ્રકાશિત કર્યો છે.

એ લેખમાં જણાવવામાં આવ્યું છે, "એકવીસમી સદીના સમાચારોના બજારમાં એક નવી વ્યવસ્થાની જરૂર છે, પણ જુઠ્ઠાણાંની બોલબાલાને બદલે સત્યને અગ્રતા મળે એવી વ્યવસ્થા કેવી હોવી જોઈએ?"

સોરોશ વોશોગીના જણાવ્યા અનુસાર, આવી કોઈ વ્યવસ્થાનું નિર્માણ આસાન નહીં હોય. સાચા સમાચારની તુલનાએ ખોટા સમાચાર છ ગણી ઝડપે ફેલાતા હોય છે.

બિઝનેસ, આતંકવાદ, યુદ્ધ અને સાયન્સ-ટેક્નોલોજીના ખોટા સમાચારો બહુ વંચાતા હોય છે, પણ રાજકારણ સંબંધી ખોટા સમાચાર સૌથી વધુ આસાનીથી ટ્રેન્ડ બની જતા હોય છે.

આ સંશોધન શા માટે વિશિષ્ટ છે?

ફેક ન્યૂઝ વિશે અગાઉ થયેલાં સંશોધનો કોઈ ખાસ ઘટનાકેન્દ્રી હતાં. દાખલા તરીકે, કોઈ બોમ્બવિસ્ફોટ કે કુદરતી આપદા સંબંધી ઘટના.

હાલનું સંશોધન વિશ્વના અનેક દેશોમાં 2006થી 2016 દરમ્યાન અંગ્રેજી ભાષામાં કરવામાં આવેલી ટ્વીટ્સ પર કેન્દ્રીત છે. એ સંદર્ભમાં આ બહુ વ્યાપક સંશોધન છે.

આ સંશોધન માટે વિજ્ઞાનીઓએ એક ખાસ અલ્ગોરિધમ બનાવી હતી. હજ્જારો-લાખ્ખો ટ્વીટ્સના મહાસાગરમાંથી એવી પોસ્ટ્સને પસંદ કરવામાં આવી હતી, જે સાચી અને તથ્યસભર હોય.

આમ કરવા માટે ત્રણ માપદંડનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

સૌપ્રથમ એ ટ્વીટ કરનાર વ્યક્તિ, તેની વિશ્વસનિયતા અને તેનું અકાઉન્ટ વેરિફાઈડ છે કે કેમ તેની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી.

બીજું, સંબંધિત ટ્વીટ કેવી ભાષામાં લખાયેલી છે એ ધ્યાનમાં લેવાયું હતું, કારણ કે ભરોસાપાત્ર લોકો શુધ્ધ અને પ્રભાવી ભાષા લખતા હોય છે.

ત્રીજો માપદંડ કેવા પ્રકારના લોકો તેને રિટ્વીટ કરે છે એ હતો, કારણ કે ભરોસાપાત્ર લોકો ખોટી ટ્વીટ કરતા નથી.

સચ્ચાઈની ચકાસણી

સત્યને પરિભાષિત કરવાનું, તેને તપાસવાનું કામ મુશ્કેલ હતું. એ માટે સંશોધકોએ સચ્ચાઈની ચકાસણી કરતી અનેક વેબસાઈટ્સની મદદ લીધી હતી.

એ વેબસાઈટ્સમાં સ્નોપ્સ, પોલિટિકફેક્ટ અને ફેક્ટચેકનો સમાવેશ થાય છે.

આ સાઈટ્સની મદદથી વિજ્ઞાનીઓએ 2006થી 2016 સુધીની એવી સંખ્યાબંધ ટ્વીટ્સ શોધી કાઢી હતી, જે બનાવટી હતી.

એ પછી ગ્નિપના સર્ચ એન્જિનનો ઉપયોગ કરીને એ શોધવામાં આવ્યું હતું કે ફેક ન્યૂઝ કેવી રીતે ફેલાયા હતા.

આ રીતે વિજ્ઞાનીઓએ 1.26 લાખ ટ્વીટ શોધી કાઢ્યાં હતાં, જે 45 લાખ વખત રિટ્વીટ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

તેમાં બીજી કેટલીક...


'બૂરી નજર'ને પણ 'કાળી કે મેલી વિદ્યા'નો જ એક પ્રકાર માનવામાં આવે છે.

'બૂરી નજર વાલે, તેરા મુંહ કાળા', એવું લખાણ આપણે ઑટોરિક્ષા, ટ્રક કે બીજા વાહનોમાં પાછળ લખેલું જોતા હોઈએ છીએ.

તે વાંચીને મનમાં સવાલ પણ થયો હશે કે કોઈની નજર બૂરી કે સારી કેવી રીતે હોઈ શકે, જોકે દુનિયાભરમાં નજરના સારા કે ખરાબ હોવા વિશે માન્યતાઓ પ્રચલિત થયેલી છે.

ભારતમાં તો બૂરી નજરથી બચવા માટે જાતભાતના ઉપાયો પણ કરવામાં આવે છે. કોઈ પોતાના વાહનમાં ઊંધું ચપ્પલ લટકાવે છે, તો કોઈ લીંબુ અને મરચું લટકાવે છે.

કેટલાક લોકો બૂરી નજરને ખતમ કરવા માટે લાલ મરચાને બાળે છે. આવા ઉપાયોની યાદી બહુ લાંબી છે.

બૂરી નજર ના લાગવા દે તેવી આંખોએ ગયા એક દાયકામાં ફેશન જગતમાં પણ હલચલ મચાવી છે.

અમેરિકાના રિયાલિટી શૉનાં જાણીતાં સેલિબ્રિટી કિમ કાર્દશિયાન ઘણી વાર નીલા રંગની આંખોવાળા મોતીઓનો બ્રેસલેટ કે માળા પહેરીને તસવીરો પડાવતાં જોવા મળે છે.

શેતાની આંખોનો ડર

ફેશન મૉડલ ગિગી હેડિડે પણ લોકોમાં આવો ક્રેઝ વધતો જોયો તે પછી 2017માં જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ આઈ-લવ જૂતાની રેન્જ માર્કેટમાં મૂકશે.

સૅલિબ્રિટીઝે પ્રચાર કરવાનું શરૂ કર્યું તે પછી બૂરી નજરથી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બચાવતા મોતીઓ સાથેના બ્રેસલેટ અને હાર કેવી રીતે બનાવવા તેના ઑનલાઇન ટ્યુટોરિયલ પણ શરૂ થઈ ગયા હતા.

આ વાત થઈ લોકોની માન્યતાઓનો કૉમર્શિયલ ફાયદો ઉઠાવવાની, પણ એ વાત પણ સાચી છે કે શેતાની નજરની કલ્પના સદીઓથી લોકોના મનમાં કબજો જમાવીને બેઠી છે.

શેતાની આંખની માન્યતા ક્યારે, ક્યાંથી અને કેવી રીતે શરૂ થઈ તે જાણતા પહેલાં તાવીજ અને શેતાની આંખમાં શું ફરક છે તે સમજવું જરૂરી છે.

બૂરી બાબતોથી બચવા માટે તાવીજ પહેરવાની રીતે હજારો વર્ષોથી ચાલી આવે છે. સમય વીતવા સાથે તેમાં ઘણા ફેરફારો થતા રહ્યા છે, જોકે તાવીજનો ઉપયોગ ક્યારે અને ક્યાંથી શરૂ થયો તે ખાતરી સાથે કહેવું મુશ્કેલ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેની સામે શેતાની આંખવાળા તાવીજ બૂરી નજર કરવાવાળાનું જ ખરાબ થાય તે માટે પહેરવામાં આવે છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે જે વ્યક્તિને બહુ જ સફળતા મળી હોય, તેના દુશ્મનોની સંખ્યા પણ વધી જાય છે. શેતાની આંખ આવા દુશ્મનોને તેમના ઇરાદામાં કામિયાબ થવા દેતી નથી.

પ્રાચીન ગ્રીસ રોમેન્સ એથિયોપિકામાં હેલિયોડોરસ ઑફ ઇમિસાએ લખ્યું છે કે, જ્યારે કોઈ સારી વસ્તુને ખરાબ નજરથી જોવામાં આવે, ત્યારે આસપાસના માહોલમાં ઘાતક વાઇબ્સ ઊભા થાય છે.

ફ્રેડરિક થૉમસ એલવર્થીએ લખેલું પુસ્તક 'ધ ઇવિલ આઇ - ધ ક્લાસિકલ એકાઉન્ટ ઑફ એન એન્શિયન્ટ સુપરસ્ટિશન' શેતાની આંખ વિશેના કિસ્સા અને કથાઓનો સૌથી સારો સંગ્રહ માનવામાં આવે છે.

આ પુસ્તકમાં જુદી જુદી સંસ્કૃત્તિઓમાં કેવા અંધ વિશ્વાસ અને કેવી માન્યતાઓ ફેલાયેલી હોય છે તે જણાવવામાં આવ્યું છે.

આ પુસ્તકમાં ગ્રીક ચૂડેલ ઘૂરીને જુએ તેની કહાનીથી લઈને લોકકથાઓ પણ આપેલી છે. ભૂતપ્રેતને જોવાથી મનુષ્ય ઘોડો કે પથ્થર બની ગયો હોય તેવા વર્ણનો આવી લોકકથામાં હોય છે.

સદીઓ જૂની પરંપરા

મજાની વાત એ છે કે આંખની નિશાનીનો સંબંધ મૂર્તિપૂજક ધર્મોમાં તો છે જ, પરંતુ આકાશી અથવા અબ્રાહમ પરંપરાના ધર્મોના ગ્રંથોમાં એટલે કે કુરાન અને બાઇબલમાં પણ તેનો ઉલ્લેખ મળે છે.

બૂરી નજર, શેતાની આંખ, તાવીજ વગેરેનો સીધો સંબંધ અંધ વિશ્વાસ સાથે છે. જોકે કેટલાક ચિંતકો તેનો સંબંધ વિજ્ઞાન સાથે પણ જોડે છે.

આ યાદીમાં સૌથી પહેલું નામ આવે છે ગ્રીક ચિંતક પ્લૂટાર્કનું. તેઓ વૈજ્ઞાનિક પાસાનો ઉલ્લેખ કરતાં કહે છે કે મનુષ્યની આંખમાંથી એવી ઊર્જાના કિરણો નીકળે છે, જે આપણે જોઈ શકતા નથી.

આ કિરણોમાં કોઈ નાના પશુને કે બાળકને મારી નાખવાની ક્ષમતા હોય છે. એક કદમ આગળ વધીને તેઓ કહે છે કે કેટલાક...


'બોરિસ જોન્સન બ્રિટનના મોદી છે.' આ વિચાર બ્રિટનમાં વસતા સામાન્ય પ્રવાસી ભારતીયોના છે.

તેઓ જણાવે છે કે  બ્રિટનના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની જેમ લોકપ્રિય નથી, પરંતુ વૈચારિક સમાનતા બંનેને એકબીજાની નજીક લાવી છે.

તેમનું માનવું છે કે બોરિસ જોન્સન ભવિષ્યમાં પણ ચૂંટણી જીતવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

જોન્સને પોતાની પાર્ટીને 25 વર્ષોમાં પહેલી વાર જોરદાર વિજય અપાવ્યો છે.

જોકે, આ વિચારો સાથે બધા સહમત નથી. બ્રેડફર્ડના એક મંદિરના મૅનેજમૅન્ટના અધ્યક્ષ મુકેશ શર્મા જણાવે છે કે, "અમે ખાતરીપૂર્વક નથી કહી શકતા કે બંને નેતાઓમાં કોઈ સમાનતા છે."

"અમે કંઝર્વેટિવ પાર્ટીને મત આપ્યા તેથી અમે સંતુષ્ટ છીએ."

"પરંતુ ઘણા લોકોએ બોરિસને બ્રેક્સિટના કારણે મત આપ્યા છે."

બોરિસ જોન્સને ભારતીય મૂળના લોકોને આકર્ષવાના ઘણા પ્રયત્નો કર્યા હતા, કારણ કે તેઓ આ સમુદાયનું મહત્ત્વ જાણે છે.

ભારતીય મૂળના સંસદસભ્યોની સંખ્યામાં વધારો

કંઝર્વેટિવ પાર્ટીના ભારતીય મૂળના સાંસદોની સંખ્યા પાંચથી વધીને સાત થઈ ગઈ છે.

લેબર પાર્ટીના પણ સાત ઉમેદવારો ચૂંટણીમાં વિજય થયા છે.

ભારતીય મૂળનાં પ્રીતિ પટેલને ગૃહમંત્રી તરીકે ચાલુ રાખી શકાય છે. બોરિસના નવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા મંત્રિમંડળમાં પણ ભારતીય મૂળના સાંસદ હશે અને વિપક્ષમાં પણ.

બોરિસ જોન્સને ચૂંટણીપ્રચાર દરમિયાન લંડનના નીસડેન મંદિર ગયા હતા. જેનો હેતુ એ સ્પષ્ટ કરવાનો હતો કે કંઝર્વેટિવ પાર્ટી ભારત અને ભારતીય મૂળના લોકોના મિત્ર છે.

મંદિરમાં તેમણે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે વ્યક્તિગત મિત્રતા હોવાનો દાવો કર્યો હતો.

તેમજ તેમણે એ વાતનો પણ સ્વીકાર કર્યો હતો કે ભારતીય મૂળના 15 લાખ લોકોએ બ્રિટનના વિકાસમાં મહત્ત્વનું યોગદાન આપ્યું છે.

બ્રિટનમાં થયેલી ચૂંટણીમાં ગુરુવારે ચૂંટણીપરિણામ આવ્યું હતું અને તેમાં કંઝર્વેટિવ પાર્ટીને ભારે બહુમતી હાંસલ થઈ.

કહેવાઈ રહ્યું છે કે 1987 બાદ તેમની આ સૌથી મોટી જીત છે.

બ્રેક્સિટ સરળ હશે?

આ ચૂંટણીપરિણામો બ્રેક્સિટના વાયદાના કારણે આવ્યાં.

કંઝર્વેટિવ પાર્ટીએ વાયદો કર્યો હતો કે જો તેઓ સત્તામાં આવશે તો યુરોપિયન સંઘમાંથી બ્રિટન તરત જ બહાર નીકળી જશે.

બ્રિટનનાં ભારતીય મૂળનાં ગૃહમંત્રી પ્રીતિ પટેલે બુધવારે રાત્રે કહ્યું હતું કે આવતા મહિને તેઓ યુરોપિયન સંઘમાંથી બહાર નીકળી જશે.

આનો અર્થ એ થયો કે હવે બ્રિટન કોઈ પણ દેશ સાથેના સંબંધો પોતાની ઇચ્છા અનુસાર જાળવી શકશે.

પરંતુ વિશ્લેષકો જણાવે છે કે આ વિચ્છેદન સરળ નહીં હોય. માનચેસ્ટર લેબર પાર્ટીના એક સમર્થક દિલબાગ તનેજા પ્રમાણે આ વિચ્છેદન બાદ એવી પરિસ્થિતિ સર્જાવાની છે જેવી વર્ષો સુધી ટકી રહેલાં લગ્ન બાદ છૂટાછેડા લેનાર દંપતીની થાય છે.

છૂટાછેડા બાદ બંનેને સમાનપણે એકલતાનો અનુભવ થશે. બ્રિટનને નવા મિત્રોની શોધ કરવી પડશે.

અમેરિકન રાષ્ટ્રપ્રતિ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પે બ્રિટન સાથે ઘનિષ્ઠ વેપારી સંબંધોની વાત કરી છે.

બોરિસ જોન્સનના પ્રથમ પગલા તરીકે અમેરિકા સાથે વેપારી સંબંધો બનાવવા સામેલ હશે.

ભારત સાથે કેવા સંબંધ રહેશે

લેબર પાર્ટી સાથે લાંબા સમયથી જોડાયેલા લૉર્ડ મેઘનાદ દેસાઈ કહે છે કે ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે સંબંધો મજબૂત છે અને હજી વધારે મજબૂત થઈ શકે છે.

બ્રિટનમાં વસી રહેલા ભારતીય મૂળના લોકોને લાગે છે બોરિસ જોન્સન બ્રેક્સિટ પછી પહેલો વિદેશ પ્રવાસ ભારતનો જ કરશે.

લંડનના એક દુકાનદાર ઈશ્વર પ્રધાનની ઇચ્છા છે કે બ્રિટનના વડા પ્રધાન સૌથી પ્રથમ ભારતની મુલાકાત કરે.

તેઓ કહે છે તેમને ભારત સાથે જૂનો સંબંધ છે. તેમના પહેલાં પત્ની ભારતીય હતાં. તેઓ લંડનના મેયરની હેસિયતથી ભારતની મુલાકાત લઈ ચૂક્યા છે અને બુનિયાદી રીતે ભારતના હિમાયતી છે.

ભારત અને બ્રિટન વચ્ચે ઐતિહાસિક સંબંધ જરૂર છે...


'બ્રાહ્મણવાદી' અને 'પિતૃસત્તા', હિંદીના આ બે વજનદાર શબ્દો જ્યાં પણ ઉપયોગ થાય છે, ત્યાં વારંવાર કોઈને કોઈ વિવાદ ઊભો થાય છે.

આ વખતે પણ આવું જ થયું. જ્યારે ટ્વિટરના સીઈઓ જૅક ડોર્સીએ એક પોસ્ટર પોતાના હાથમાં લઈને તસવીર ખેંચાવી તો હોબાળો થઈ ગયો.

જૅક ડોર્સીએ હાલના ભારત પ્રવાસ વખતે કેટલીક ભારતીય મહિલાઓ સાથે એક બેઠક કરી અને ત્યારબાદ આ તસવીર સામે આવી.

તસવીર સામે આવ્યા બાદ Brahminical Patriarchy શબ્દના ઉપયોગ અંગે ચર્ચા છેડાઈ અને સોશિયલ મીડિયા પર હાજર એક પક્ષે આને 'બ્રાહ્મણોની વિરુદ્ધ' અને 'બ્રાહ્મણો પ્રત્યે નફરત અને પૂર્વગ્રહયુક્ત' જણાવ્યા હતા.

વિવાદ એટલો વધ્યો કે #Brahmins અને #BrahminicalPatriarchy હૅશટૅગવાળાં હજારો ટ્વીટ્સ થયાં અને ત્યારબાદ ટ્વિટરને ખુલાસો સુદ્ધાં કરવો પડ્યો.

ટ્વિટર ઇન્ડિયાએ કહ્યું- "અમે હાલમાં જ ભારતની કેટલીક મહિલા પત્રકારો અને કાર્યકર્તાઓની સાથે બંધ બારણે એક ચર્ચા કરી જેથી ટ્વિટર ઉપર તેમના અનુભવોને સારી રીતે સમજી શકીએ. ચર્ચામાં ભાગ લેતાં એક દલિત ઍક્ટીવિસ્ટે આ પોસ્ટર જૅકને ભેટ તરીકે આપ્યું હતું."

ટ્વિટર ઇન્ડિયા તરફથી કરવામાં આવેલા એક અન્ય ટ્વીટમાં કહેવામાં આવ્યું-... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

"આ ટ્વિટરનું કે અમારા સીઈઓનું આ નિવેદન નથી પરંતુ અમારી કંપનીના એ પ્રયત્નોની સાચી ઝલક છે જેના દ્વારા અમે દુનિયાભરમાં ટ્વિટર જેવા તમામ સાર્વજનિક મંચો પર થતી વાતચીતનાં તમામ પાસાંને જોવાં, સંભાળવાં અને સમજવાંનો પ્રયાસ કરીએ છીએ."

ત્યારબાદ ટ્વિટરના લીગલ હેડ વિજયા ગડેએ ટ્વીટ કરીને માફી માંગી.

તેમણે કહ્યું, "મને આ વાતનું બહુ દુ:ખ છે. આ અમારા વિચારો નથી દર્શાવતા."

"અમે એ ભેટની સાથે એક પ્રાઇવેટ ફોટો લીધો હતો જે અમને આપવામાં આવ્યો હતો."

"અમારે વધુ સતર્ક રહેવું જોઈતું હતું. ટ્વિટર તમામ લોકો માટે એક નિષ્પક્ષ મંચ બનવાનો સંપૂર્ણ પ્રયત્ન કરે છે અને અમે આ બાબતે નિષ્ફળ ગયાં છીએ."

"અમારે અમારા ભારતીય ગ્રાહકોને બહેતર સેવાઓ આપવી જોઈએ."

આ તમામ નિવેદનો છતાં કિસ્સો શાંત ન થયો અને હજુ પણ આ મુદ્દે સતત ચર્ચા છેડાયેલી છે.

આ સ્થિતિમાં સવાલ એ છે કે 'બ્રાહ્મણવાદી પિતૃસત્તા છે શું? શું આ ખરેખર બ્રાહ્મણો વિરુદ્ધ નફરત વાળી કોઈ ભાવના અથવા કાવતરૂં છે?

મહિલાવાદી સાહિત્ય અને લેખોમાં 'બ્રાહ્મણવાદી પિતૃસત્તા' શબ્દનો ઉપયોગ એ સમજાવવા માટે કરવામાં કરવામાં આવે છે કે સમાજમાં મહિલાઓની સ્થિતિ અને જાતિ વ્યવસ્થા કેવી રીતે એકબીજા સાથે ગૂંથાયેલા છે.

આ જ વાતને સાબિત કરવા માટે દલિત અને મહિલાવાદી કાર્યકર્તા ઘણાં ઉદાહરણો આપે છે કે કેવી રીતે મહિલાના સ્વતંત્ર અસ્તિત્વને ધર્મ અને ધર્મની વ્યાખ્યા કરનારા બ્રાહ્મણ સ્વીકારતા નથી.

તેઓ શાસ્ત્રોના હવાલાથી જણાવે છે કે છોકરીના પિતા, પછી પતિ અને પછીથી દીકરાઓના સંરક્ષણમાં રહેવું જોઈએ.

વ્યાપક રીતે આ જ વ્યવસ્થાને તેઓ બ્રાહ્મણવાદી પિતૃસત્તા કહે છે.

પ્રખ્યાત ફેમિનિસ્ટ લેખિકા ઉમા ચક્રવર્તી પોતાના લેખ 'Conceptualizing Brahmanical Patriarchy in India'માં ઉચ્ચ જ્ઞાતિઓમાં હાજર તમામ માન્યતાઓ અને પરંપરાઓ દ્વારા મહિલાઓ અને તેમની સેક્સ્યુઆલીટી પર અંકુશ મૂકવાની પ્રથાને 'બ્રાહ્મણવાદી પિતૃસત્તા' કહે છે.

દલિત ચિંતક અને લેખક કાંચા ઈલૈયાનો દૃષ્ટિકોણ

'બ્રાહ્મણવાદી પિતૃસત્તા'ને સમજવા માટે પહેલાં 'પિતૃસત્તા'ને સમજવી પડશે.

પિતૃસત્તા એ સામાજિક વ્યવસ્થા જે અંતર્ગત જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં પુરુષોનો દબદબો જળવાઈ રહે છે.

પછી તે ભલે ખાનદાનનું નામ તેમના નામ ઉપર ચાલવાની વાત હોય અથવા સાર્વજનિક જીવનમાં તેમનું વર્ચસ્વ.

આમ તો પિતૃસત્તા લગભગ આખી દુનિયા ઉપર હાવી છે પરંતુ બ્રાહ્મણવાદી પિતૃસત્તા ભારતીય સમાજની દેન છે.

બ્રાહ્મણવાદ અને...


'ભાજપ દાદરના રોગ સમાન છે, 2019 અને 2022 સુધી મટી જશે'

ચૂંટણી પહેલાં અમિત શાહે દાવો કર્યો હતો કે આ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં તે 150+ બેઠકો જીતીને બતાવશે. પણ જે પરિણામ આવ્યું તે બધાની સામે છે.

ભાજપને હાર નથી મળી. પરંતુ 150 બેઠકના આંકડાથી ખૂબ દૂર છે.

ચૂંટણીના પરિણામ બાદ હાર્દિક પટેલે બીબીસી ગુજરાતી સાથે ફેસબુક લાઇવ દરમિયાન વાત કરી હતી.

તેમાં તેમણે જણાવ્યું કે ભાજપનો વોટ શૅઅર વધ્યો છે તેની પાછળ પણ EVM સાથે છેડછાડ જવાબદાર છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

"ભાજપ દાદરના રોગ સમાન"

હાર્દિક પટેલનું માનવું છે કે ભારતમાં પણ બૅલટ પેપરથી મતદાન થવું જોઈએ

ભાજપનો દાવો 150 બેઠકો મેળવવાનો હતો. પણ માત્ર 99 બેઠકો મળી છે.

તેના પર પ્રતિક્રિયા આપતા હાર્દિક પટેલ કહે છે, "દાદર પર દવા લગાડવાની સાથે જ તે મટતી નથી, તેમાં વાર લાગે છે. ભાજપ પણ દાદરના રોગ સમાન છે."

"હમણાં દવા લગાડી, 2017માં રોગ થોડો મટી જાય? 2019 અને 2022માં આ રોગ સંપૂર્ણપણે મટી જશે."

હાર્દિક પટેલ જણાવે છે, "આ ચૂંટણી સાથે ભાજપને એક મજબૂત વિપક્ષ પણ મળ્યો છે."

"હવે ભાજપને ખબર પડશે કે યુવાનોની, બેરોજગારીની, ખેડૂતોની વાત નહીં કરીએ તો ફેંકાઈ જઈશું."... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હાર્દિક પટેલે એવું પણ કહ્યું છે, "મારા કારણે કોંગ્રેસને આ વખતે 16 બેઠકો પર ફાયદો મળ્યો છે. આગળ 32 બેઠકોનો, ત્યારબાદ 64 બેઠકોનો ફાયદો મળશે."

બૅલટ પેપરથી મતદાન કેમ નહીં?

EVM સાથે છેડછાડનો મુદ્દો છેલ્લા ઘણા સમયથી ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.

તે અંગે ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટતા પણ કરવી પડી છે. પરંતુ તેમ છતાં હાર્દિક પટેલ માને છે કે EVMમાં ગરબડ કરીને જ ભાજપને વધારે મત મળ્યા છે.

હાર્દિક પટેલ કહે છે, "EVM દ્વારા મતદાન થાય છે તેથી આજે અથવા કાલે મતગણતરી કરી શકાય છે."

"પરંતુ 9મી તારીખે અને 14મી તારીખે ચૂંટણી પૂર્ણ થયા બાદ 18મી તારીખે મતગણતરી થાય છે. આટલા દિવસ બાદ મતગણતરી થવાનું કારણ શું છે?"

"EVMને સ્ટ્રોંગ રૂમમાં રાખવામાં આવે છે, પણ સ્ટ્રોંગ રૂમના પાછળના દરવાજા તોડીને કોઈ અંદર ઘૂસી જાય છે. કેટલીક જગ્યાએ વાઈ-ફાઈ કનેક્ટેડ હોય છે."

વધુમાં હાર્દિક ઉમેરે છે, "શંકા દૂર કરવા બૅલટ પેપર પર મતદાન થવું જોઈએ. આજે ઇઝરાયલ અને જાપાન જેવા દેશમાં પણ બૅલટ પેપરનો ઉપયોગ થાય છે, તો ભારતમાં કેમ નહીં?"

આગળની રણનીતિ શું હશે?

હાર્દિક પટેલ માને છે કે આ વખતે ભાજપની જીતથી પ્રદેશમાં માત્ર બે જ લોકો ખૂશ છે

ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને હાર ન મળી શકી.

તે મામલે હાર્દિક પટેલ કહે છે, "વડાપ્રધાન મોદી પાસે સત્તા છે, પૈસા છે, પાવર છે."

"પણ તેમ છતાં 150 બેઠકો ન લેવા દીધી અને 99 બેઠકો પર લાવીને અટકાવી દીધા."

"આ વખતે પણ ચૂંટણી જીતીને પ્રદેશમાં માત્ર બે જ લોકો ખુશ છે."

હાર્દિક પટેલ જણાવે છે કે આ પરિસ્થિતિ બાદ હવે 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં મજા આવશે.

જોકે, હાર્દિક પટેલે પોતાની રણનીતિ અંગે કોઈ વાત નથી કરી.

તેમણે માત્ર એટલું કહ્યું છે કે આંદોલનકારી તરીકે ભવિષ્યમાં ખૂબ દોડીશું.

શહેરી વિસ્તારમાં ભાજપને ઘણો ફાયદો પહોંચ્યો છે.

તે અંગે હાર્દિક પટેલે કહ્યું, "શહેરીજનોને ખબર નથી પડતી કે અસલી સમસ્યા શું છે."

"શહેરી વિસ્તારના મિત્રો જાગૃત નથી. તેઓ વિકાસની તસવીર માત્ર રિવરફ્રન્ટ અને સારી સારી હોટેલ્સમાં જ જુએ છે."

"યુવાનો પાસે નોકરીઓ નથી. લોકો ફિક્સ પગાર અંગે જાગૃત નથી."

"આગળ ભાજપને તાકાત બતાવવાની જરૂર છે. તેનાથી ભાજપને જનતાનો પાવર ખબર પડશે."

પાટીદાર આંદોલન અંગે તેઓ કહે છે, "હું જે સમાજનો છું તેના હિત માટે વાત કરતો રહીશ."

"એક વખત પાટીદાર સમાજ એક થઈ જશે તો હું ઠાકોર, બ્રાહ્મણ, યાદવ જેવી અલગ અલગ જાતિઓ માટે પણ લડીશ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ,...


'ભૂંગળું' પદ્ધતિથી ખેડૂતોની મદદ કરનાર બિપ્લબ પૉલ

બીજી તરફ ખેડૂતોને દુષ્કાળ સાથે પણ સંઘર્ષ કરવાનો વારો આવે છે, જેનાથી તેમના પાકને નુકસાન થાય છે.

તેથી ઘણા ખેડૂતો માટે જમીન છોડી દેવાનો વારો આવે છે અથવા અન્ય કામ શોધવા માટે સ્થળાંતર કરવાની ફરજ પડે છે.

ગુજરાતના મધીબહેનનું કહેવું છે કે તેમનું ખેતર ધીમેધીમે રણમાં ફેરવાઈ રહ્યું છે.

તેઓ કહે છે, "એક સમય હતો જ્યારે અમારું આખું કુટુંબ અહીં કામ કરતું હતું અને અમારી આજીવિકા ખેતીથી જ ચાલતી હતી. "

"આ ખેતરો એક સમયે લીલાછમ હતાં, હવે આ સફેદ રણમાં ફેરવાઈ ગયાં છે".

ભારતના ઘણા ભૂમિ ભાગો રણમાં ફેરવાઈ ગયા છે પણ હવે એક સોશિયલ ઍન્ટરપ્રાઇઝ, નૈરિતા સર્વિસીસ આ અંગે જ કામ કરી રહી છે.

તેમના સહ સ્થાપક તૃપ્તિ જૈન અને બિપ્લબ ખેતન પૉલ પાસે આ મુશ્કેલીનો ઉપાય છે.

તૃપ્તિ જૈન કહે છે, "2001 ના ગુજરાતના ભૂકંપ વખતે મને યાદ છે કે કેવી રીતે તાપમાન વધવાના કારણે લોકોને પીવાનું પાણી નહોતું મળ્યું.

"ત્યારબાદ ચોમાસામાં વરસાદ પડ્યો, જેમાં બધા ખેતરો પાણીમાં ડૂબી ગયાં. એ વખતે આ સ્થિતિનો ઉકેલ શોધવાનું અમે શરૂ કર્યું હતું."

ત્યારબાદ બિપ્લબ અને તૃપ્તિએ વરસાદના પાણીનો સંગ્રહ કરવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા માટે પ્રયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું જેથી સંગ્રહ કરાયેલા પાણીનો ઉપયોગ દુષ્કાળમાં થઈ શકે.

તૃપ્તિ કહે છે કે, "અમે ભૂંગળા દ્વારા પાણીનો ભૂગર્ભમાં સંગ્રહ કરવાની પદ્ધતિ શોધી."

"આ પદ્ધતિ ઇન્જેક્શન મૉડ્યુલના આધારે કામ કરે છે. ખેડૂતો ઉનાળા અને શિયાળા દરમિયાન સિંચાઈ માટે આ પાણીનો ઉપયોગ કરી શકે છે."

ભૂંગળા વિનાની સ્થિતિ કેવી હોય છે?

'ભૂંગળું' પદ્ધતિ સમજાવતાં તૃપ્તિ જૈન

ગુજરાત અને ભારતનાં અન્ય રાજ્યોના ઘણા વિસ્તારોમાં ખારાશ ઘણી વખત સફેદ કે ભૂરા રંગનું સ્તર બનાવે છે.

જે પાણીને જમીનમાં શોષાતું અટકાવે છે, જેથી જમીનની ઉપરની સપાટી પર પાણી ભરાય છે.

બિપ્લબ કહે છે કે, "એકઠું થયેલું પાણી ભૂમિમાં ખારાશ ઉમેરે છે. જોકે, માટીમાં ઘણાં ખનીજ પહેલાંથી જ હોવાથી સૂકી મોસમમાં જમીન પર ભૂરું સ્તર બની જાય છે."

દર વર્ષે, 1.2 કરોડ હેકટર (29 મિલિયન એકર) જમીન વત્તાઓછા અંશે રણમાં ફેરવાઈ રહી છે. આટલી જમીનમાં 2 કરોડ ટન અનાજ ઉગાડી શકાય.

લોકો પોતાની જમીન છોડી દે છે અને સ્થાનાંતર કરે છે. લોકો વિચારે છે કે તેમની પાસે અન્ય કોઈ વિકલ્પ નથી.

મધીબેન કહે છે કે, "જમીન પર એકઠા થયેલા મીઠાના કારણે ચોમાસા પછી અમારા ખેતરોમાં ત્રણ મહિના સુધી પાણી ભરાયેલાં રહે છે અને ઉનાળામાં પાણી જ હોતું નથી."

"હવે અમારા પરિવારના તમામ પુરુષોને કામ કરવા માટે શહેરોમાં જવું પડ્યું છે."

યુનાઇટેડ નેશન્સ કન્વૅન્શન ટુ કમ્બૅટ ડેઝર્ટિફિકેશન(યુએનસીસીડી) મુજબ 2030 સુધીમાં વધી રહેલાં સફેદ રણના કારણે 13.5 કરોડ લોકોએ પોતાનાં ઘર અને આજીવિકા ગુમાવવાનો વારો આવી શકે છે.

તૃપ્તિ કહે છે કે, "વધી રહેલાં સફેદ રણ, પૂર અને દુષ્કાળની સમસ્યાના કારણે ભારતમાં પાંચ લાખ નાના ખેડૂતોને માઠી અસર થઈ છે, સમગ્ર વિશ્વમાં 650 અબજ હેક્ટર જમીન આવી બાબતોથી પ્રભાવિત થઈ છે."

કેવી રીતે કામ કરે છે આ ભૂંગળું?

કેસર બહેન(ડાબે) કહે છે કે તેમના ખેતરમાં ભુંગળું સ્થાપિત કર્યા પછી તેમની આવક ત્રણ ગણી થઈ ગઈ છે

'ભુંગળું' ગુજરાતી શબ્દ છે, આ પદ્ધતિ સમજવા માટે ભૂંગળાને એક 'સ્ટ્રો' માની લઈએ.

જે જમીનમાં પાણી ભરાઈ રહ્યું છે ત્યાં 10-15 સે.મી. (4-6 ઈંચ) જેટલો વ્યાસ ધરાવતો એક પાઇપ જમીનમાં દાખલ કરવામાં આવે છે.

તેથી ચોમાસા દરમિયાન પાણી પાઇપની મદદથી નીચે જાય છે, ફિલ્ટર થાય છે, અને પછી પાણી જમીનની અંદર સંગ્રહ થાય છે.

જ્યાં સુધી પાણીની તંગીના હોય ત્યાં સુધી તે જમીનની અંદર સંગ્રહાયેલું રહે છે. આ પદ્ધતિ બે રીતે ફાયદાકારક છે....


'ભ્રષ્ટ આચરણની પેશકશ' અંગેની જાણકારી આઈસીસીને ન આપવાના કારણે તેમની વિરુદ્ધ આ કાર્યવાહી કરાઈ છે.

આ બે વર્ષ દરમિયાન તેઓ કોઈ પણ પ્રકારની સ્પર્ધાત્મક ક્રિકેટ મૅચમાં ભાગ નહીં લઈ શકે.

જો કે, તેમણે આઈસીસી દ્વારા લગાવાયેલા ઍન્ટિ-કરપ્શન (ભ્રષ્ટાચારવિરોધી) કોડના ઉલ્લંઘનના ત્રણ આરોપો સ્વીકારી લીધા, અને એ પછી પ્રતિબંધનો સમયગાળો 1 વર્ષ ઘટાડી દેવાયો હતો.

આઈસીસી પ્રમાણે શાકિબ પર 'જાન્યુઆરી, 2018માં બાંગ્લાદેશ, શ્રીલંકા અને ઝિમ્બાબ્વે ત્રિકોણીય સિરીઝ અને આઈપીએલ 2018 દરમિયાન ભ્રષ્ટાચાર માટે કરાયેલી પેશકશની માહિતી એસીયુને નહીં આપવા તેમજ જાન્યુઆરી 2018માં કરાયેલી બીજી પેશકશની માહિતી નહીં આપવા અને 26 એપ્રિલ, 2108ના રોજ સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદ અને કિંગ્સ ઇલેવન પંજાબ વચ્ચે યોજાયેલી આઈપીએલ મૅચને લઈને કરાયેલી પેશકશની માહિતી એસીયુને નહીં આપવાનો' આરોપ હતો.

આવતા વર્ષે કરી શકે છે વાપસી

આઈસીસી પ્રમાણે, "શાકિબ અલ હસને ઍન્ટિ-કરપ્શન ટ્રિબ્યૂનલની સુનાવણી દરમિયાન તેમની પર લગાવાયેલા આરોપો સ્વીકારી લીધા છે."

"પ્રતિબંધ દરમિયાન જો તેઓ તમામ શરતોનું પાલન કરશે તો 29 ઑક્ટોબર, 2020માં ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટમાં પાછા ફરી શકે છે."

આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પ્રતિબંધને લઈને શાકિબે જણાવ્યું કે, "હું જે રમતને પ્રેમ કરું છું, પ્રતિબંધના કારણે હું તે નહીં રમી શકું. આ વાતથી હું દુખી તો છું, પરંતુ મને કરાયેલી પેશકશની માહિતી ન આપવાના કારણે મારા પર લદાયેલા પ્રતિબંધ મને સંપૂર્ણપણે મંજૂર છે."

આઈસીસીના જનરલ મૅનેજર એલેક્સ માર્શલે કહ્યું, "શાકિબ અલ હસન ખૂબ જ અનુભવી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટર છે. તેઓ જાગરુકતા સત્રમાં સામેલ થયા છે અને તેઓ એ પણ સારી રીતે જાણે છે કે આ કોડ અંતર્ગત તેમની જવાબદારીઓ શું છે."

"તેમણે આવી દરેક પેશકશની માહિતી આપવી જોઈતી હતી."

શાકિબ અલ હસને વર્ષ 2006માં પ્રથમ આંતરરાષ્ટ્રીય મૅચ રમી હતી. તેઓ 206 વનડે, 76 ટી-20 અને 56 ટેસ્ટ મૅચ રમી ચૂક્યા છે. તેમણે ટેસ્ટમાં 210 અને વનડેમાં 260 વિકેટ લીધી છે. તેમજ ટેસ્ટમાં 3862 અને વનડેમાં 6323 રન બનાવ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


'મધર ઈન્ડિયા' ફિલ્મને વર્ષ 1958માં ઓસ્કાર એવોર્ડની ફોરેન લૅંન્ગ્વેજ કૅટેગરીમાં નામાંકન મળ્યું હતું

ભારતની આઝાદીની ચળવળ, સ્વતંત્રતા માટે લડનારાં નેતાઓ, હિંસક અને અહિંસક આંદોલનો અને બ્રિટિશરાજ હેઠળના જુલમી શાસન દરમિયાન જીવન કેવું હતું તે દર્શાવતી વાતો બોલિવૂડ તેની ફિલ્મો થકી છેલ્લાં સાત દાયકાથી કહેતું આવ્યું છે.

ભારતની સ્વતંત્રતાને ફિલ્મોમાં મોટેભાગે એવી રીતે દર્શાવવામાં આવે છે, જેમાં બ્રિટન ભારતને સત્તા પરત આપી રહ્યું હોય અને ભારત તેનો સહર્ષ સ્વીકાર કરી રહ્યું હોય.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તો બીજી તરફ બ્રિટિશ કૉલોની વિરુદ્ધ જંગ છેડનારા હિંમતવાન શહીદોની વાત પણ કરવામાં આવે છે.

વર્ષ 1913માં રિલીઝ થયેલી 'રાજા હરિશ્ચંદ્ર' ફિલ્મ ભારતની સૌપ્રથમ મૂક ફિલ્મ હતી

દેશદાઝના લીધે દેશને મહાન અને મુક્ત બનાવવા બલિદાન આપતા હોય તેવા મજબૂત અને પ્રેરક પાત્રો આ ફિલ્મોએ આપ્યા છે.

વર્ષ 1965માં રિલીઝ થયેલી 'શહીદ' પણ આવી જ એક ફિલ્મ હતી. આ ફિલ્મને સારી આવક અને પ્રશંસા બન્ને મળ્યાં હતાં.

23 વર્ષની ઉંમરે શહીદી વહોરનારા ક્રાંતિકારી ભગતસિંઘની 'બાયોપિક'માં મનોજકુમારે મુખ્ય પાત્ર ભજવ્યું હતું. ભગતસિંઘ શાસકો સામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે નમવા કરતા લડત આપવા માટે કટિબદ્ધ હતા.

તેમનું વ્યક્તિત્વ એટલું લોકપ્રિય હતું કે વર્ષ 2002માં તેમના પાત્રથી પ્રેરાઈને બનાવવામાં આવેલી ત્રણ હિન્દી ફિલ્મો રિલીઝ થઈ હતી. જોકે, એ ફિલ્મોની સફળતા મર્યાદિત રહી હતી.

દિગ્દર્શક દાદાસાહેબ ફાળકેએ બનાવેલી અને વર્ષ 1913માં રિલીઝ થયેલી ભારતની પ્રથમ મૂક ફિલ્મ 'રાજા હરિશ્ચંદ્ર' પણ કોલોનિયલ શાસનના વિરોધના એક રૂપક તરીકે બનાવાવમાં આવી હોવાનું કહેવાય છે.

50 અને 60ના દાયકાની ઘણી ફિલ્મોમાં રૂપકો અને દૃષ્ટાંતો દ્વારા બ્રિટિશ રાજનો સંદર્ભ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો

'બર્મિંગહામ સિટી યુનિવર્સિટી'માં કલ્ચરલ એન્ડ ક્રિએટીવ સ્ટડીઝના અધ્યાપક તરીકે ફરજ બજાવનારા રાજીન્દર દુદરાહ કહે છે, "આ વાર્તા એક ઉમદા અને સત્યપ્રેમી રાજાની છે જે એક પવિત્ર દેખાતા વ્યક્તિના પ્રભાવ હેઠળ આવે છે."

"આ વ્યક્તિ ધર્મનિષ્ઠ હોવાનો દેખાવ કરતો હોય છે, પરંતુ તેનો ઇરાદો રાજાનું શાસન અને સંપત્તિ પચાવી પાડવાનો હોય છે."

"પવિત્ર હોવાનો દેખાવ કરતી આ વ્યક્તિને ઘણાં પ્રેક્ષકોએ કોલોનિયલ શાસન તરીકે જોઈ હતી."

'રાજા હરિશ્ચંદ્ર' એ સૌથી જૂનું ઉદાહરણ છે જ્યાં રૂપકો, દૃષ્ટાંતો અને સંકેતો દ્વારા બ્રિટિશરાજને પરોક્ષ રીતે ટાંકવામાં આવ્યું જેથી બ્રિટિશ ફિલ્મ સેન્સર આ ફિલ્મને પ્રમાણિત કરે.

આઝાદી બાદના 50 અને 60ના દાયકાઓમાં પણ બ્રિટિશ સરકાર તરફનો પરોક્ષ વિરોધ જોવા મળતો હતો.

રાજીન્દર દુદરાહ કહે છે, "મૂક ફિલ્મોમાં પણ વિરોધ જોવા મળતો હતો અને હિન્દી ભાષાની શરૂઆતની ફિલ્મોમાં પણ. ઉદાહરણ તરીકે આ ફિલ્મોમાં જમીનદાર કે શાહુકારનું પાત્ર ક્રૂર દર્શાવવામાં આવતું હતું."

આ પાત્રએ ચામડાંના બૂટ પહેર્યા હોય છે અથવા તે શિકારમાંથી પરત આવતો હોય છે. આ બાબત ભારતમાં બ્રિટિશ શાસનની હાજરીનો સંદર્ભ રજૂ કરે છે."

ડિજિટલ યુગ

'મધર ઈન્ડિયા' ફિલ્મમાં અભિનેત્રી નરગિસને વિષમ પરિસ્થિતિનો સામનો કરતા માતાના પાત્રમાં દર્શાવાયા હતા

વર્ષ 1957માં રિલીઝ થયેલી 'મધર ઈન્ડિયા' ફિલ્મને હિન્દી સિનેમાની ક્લાસિક કૃતિ ગણવામાં આવે છે.

મહેબૂબ ખાને બનાવેલી આ હૃદયદ્રાવક અને કરુણ ફિલ્મમાં રાધા(નરગિસ) નામની એક માતાની વાત છે જે અત્યંત સંઘર્ષ, કરુણતા અને દુર્ભાગ્ય વચ્ચે એકલા હાથે બે પુત્રોનો ઉછેર કરે છે.

બીજી તરફ આ ફિલ્મ પડી ભાંગેલા ભારતને ફરી ઊભું કરવા માટે જે એકતા, પ્રતિષ્ઠા અને બલિદાનની જરુર છે તેની વાત કહેતી એક બોધવાર્તા છે.

રાજીન્દર દુદરાહ કહે છે, "આ ફિલ્મમાં દેશ અને દેશના...


'મને દોઢ લાખ રૂપિયામાં વેચવામાં આવી હતી.'

'મને પાંચ લાખ રૂપિયામાં વેચવામાં આવી હતી.'

આ કોઈ વસ્તુના ભાવ નથી, પણ એ છોકરીઓના ભાવ છે, જેમને દલાલોએ દેહ વ્યાપારીઓને વેચી મારી હતી.

આંધ્ર પ્રદેશના રાયલસીમા વિસ્તારમાંના અનંતપુર અને કડપ્પા જિલ્લાઓ કારમા દુષ્કાળથી પ્રભાવિત છે.

આ જિલ્લાઓમાંથી છોકરીઓને દિલ્હી, મુંબઈ તથા પૂણે જેવાં શહેરોમાં લઈ જઈને વેચી મારવામાં આવે છે.

બિન-સરકારી સંગઠનોનો દાવો છે કે છોકરીઓની તસ્કરીની આ જાળ છેક સાઉદી અરેબિયા જેવા દેશો સુધી ફેલાયેલી છે, પણ પોલીસ કહે છે કે પરિસ્થિતિમાં હવે સુધારો થયો છે.

બીબીસીએ દેહવિક્રય વ્યવસાયમાંથી મુક્ત કરાવવામાં આવેલી અનંતપુર જિલ્લાની ત્રણ છોકરીઓ સાથે વાત કરી હતી.

આ છોકરીઓએ લાંબા સમય સુધી શારીરિક તથા ભાવનાત્મક પીડા ભોગવી હતી. એ છોકરીઓની આપવીતી તેમના જ શબ્દોમાં વાંચો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

રમા દેવીની શોષણકથા

"મારું નામ રમાદેવી છે. હું બાર વર્ષની હતી ત્યારે મને પરણાવી દેવામાં આવી હતી.

"સાસરીમાં મારું શોષણ કરવામાં આવ્યું હતું. એક દીકરીને જન્મ આપ્યા પછી પણ એ શોષણ ચાલતું રહ્યું હતું.

"એ માનસિક તાણ સહન ન થઈ ત્યારે હું મારા પિયર પાછી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આવી ગઈ હતી.

"પિયરમાં મારી મુલાકાત પુષ્પા સાથે થઈ હતી. પુષ્પા વિકલાંગ હતી અને એક હોટેલમાં કામ કરતી હતી.

"એક મહિલા રોજ અમારા ખબરઅંતર પૂછતી હતી. એક દિવસ એ મહિલા અમને ફિલ્મ જોવા લઈ ગઈ હતી.

"હું મારી દીકરીને મારા માતા પાસે છોડીને ફિલ્મ નિહાળવા ગઈ હતી.

"અમે ભાનમાં આવ્યાં, ત્યારે એક અજાણી જગ્યાએ હતાં. ત્યાં લોકો હિંદીમાં વાત કરતા હતા, જે અમે સમજી શકતાં ન હતાં.

"ત્રણ દિવસ પસાર થયા પછી અમને ખબર પડી હતી કે એ મહિલાએ મને અને પુષ્પાને 80,000 રૂપિયામાં મહારાષ્ટ્રના ભિવંડીમાં વેચી માર્યાં હતાં.

"અમે બહુ વિનવણી કરી પણ કોઈને અમારા પર દયા ન આવી. એ વખતે મારી દીકરી માત્ર છ વર્ષની હતી.

"મારાં ઘરેણાં ઉતરાવી લેવામાં આવ્યાં હતાં. તેમાં મારાં મંગલસૂત્ર અને પગમાં પહેરવાનાં વીંછિયાનો સમાવેશ થતો હતો.

"તેમણે પુષ્પા પર પણ દયા દાખવી ન હતી.

"અમારા નવા માલિકો તેમને ત્યાં આવતા પુરુષોને લલચાવવા કહેતા હતા.

"છ મહિના પસાર થઈ ગયા. એ દરમ્યાન હું મારી દીકરીને યાદ કરીને બહુ રડતી હતી.

"મેં એકવાર ભાગવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પણ મને પકડી પાડવામાં આવી હતી.

તેમણે મારા હાથ-પગ બાંધી દીધાં હતાં. તેઓ મારી આંખોમાં મરચાંની ભૂકી પણ નાખી દેતા હતા. તેથી પારાવાર પીડા થતી હતી.

"તેમણે અમને ક્યારેય પેટ ભરીને ભોજન આપ્યું ન હતું. અપૂરતી ઉંઘ અને ખોરાક વિનાની એ હાલતમાં હું એક વર્ષ રહી હતી.

"મારા બળવાખોર સ્વભાવને કારણે મને મુક્ત કરવા તેઓ એકવાર તૈયાર થઈ ગયા હતા, પણ પુષ્પાને છોડવા રાજી ન હતા.

"પુષ્પાની મુક્તિ માટે પણ મારે લડવું પડ્યું હતું.

"તેમણે અમને બે હજાર રૂપિયા આપ્યા હતા અને જણાવ્યું હતું કે એ અમારી એક વર્ષની કમાણી છે.

"હું ઘરે પાછી ફરી ત્યારે પરિવારજનોએ કહ્યું હતું કે તેઓ હું મરી ગયાનું માનતા હતા.

"મારા પરિવારજનો અત્યંત ગરીબ અવસ્થામાં હતા. તેમની પાસે મારું અને મારી દીકરીનું પેટ ભરવાની કોઈ આવક ન હતી.

"મેં મારી દીકરીને ખોળામાં લઈને પૂછ્યું કે તારી મા ક્યાં છે તો તેણે કહ્યું કે મા તો મરી ગઈ છે.

"એ વખતે હું મારી લાગણીને કાબૂમાં રાખી શકી ન હતી. દીકરીનો જવાબ સાંભળીને મને આપઘાત કરવાનો વિચાર આવ્યો હતો.

"પછી મને સમજાયું કે મારી માફક કેટલીય છોકરીઓ ભિવંડીનાં વેશ્યાલયોમાં પીડાનો સામનો કરી રહી છે.

"મેં એવી છોકરીઓને ઉગારવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. અત્યાર સુધીમાં ભિવંડીમાંથી અમે કુલ 30 છોકરીઓને ઉગારી છે."

છોકરીઓની સન્માનજનક જિંદગી છીનવી લેનારા લોકોની ધરપકડ કરવી...


'મહા' વાવાઝોડું સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકિનારે પહોંચશે ત્યાં સુધીમાં 'ડીપ ડિપ્રેશન'માં ફેરવાઈ જશે એટલે કે તે વાવાઝોડાની સ્થિતિ રહેશે નહીં.

બુધવારે સાંજથી જ અમરેલી અને રાજકોટ જિલ્લામાં વરસાદ શરૂ થઈ ગયો હતો અને બંદરો પર ઍલર્ટ જાહેર કરવામાં આવી હતી.

ગુજરાતના હવામાન વિભાગના અધિકારી જયંતા સરકારે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "આજે સવારે કરેલા નિરીક્ષણ પ્રમાણે વાવાઝોડું પોરબંદરથી 400 કિલોમિટર દૂર છે અને વેરાવળથી 440 કિલોમિટર દૂર છે."

જયંતા સરકારે કહ્યું, "તે પૂર્વ દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે અને ધીમે-ધીમે વાવાઝોડું નબળું પડી જશે. આ વાવાઝોડું ગુરુવારે વહેલી સવાર સુધીમાં 'ડીપ ડિપ્રેશન'માં ફેરવાઈ જશે અને સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકાંઠા સુધી નહીં પહોંચે. "

"ગુરુવારે બપોર સુધીમાં વાવાઝોડું દીવથી આશરે 40 કિલોમિટર દૂર હશે એવી શક્યતા છે."

વાવાઝોડું ગુજરાતના દરિયાકાંઠે પહોંચવાની શક્યતા નથી છતાં હવામાન વિભાગના કહેવા પ્રમાણે ગુજરાતના કેટલાક જિલ્લાઓમાં તેની અસર જોવા મળશે.

જયંતા સરકારનું કહેવું છે કે જૂનાગઢ, ગીર-સોમનાથ, અમરેલી અને ભાવનગર ભારેથી અતિભારે વરસાદની તથા સુરત, ભરુચ અને અમદાવાદમાં ભારે વરસાદની શક્યતા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે.

તેમણે જણાવ્યું, "પવનની ગતિ ઘટી જવાની શક્યતા છે જેથી ખતરો ઘટી જશે, 65-70 કિલોમિટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવન ફૂંકાઈ શકે છે."

ગુજરાત સરકાર અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્રોએ વાવાઝોડોનું જોખમ ટળ્યું હોવા છતાં, પૂર્ણ તૈયારી રાખી છે.

આ પહેલાં ગુજરાતમાં અનેક જગ્યાએ લોકોને માહિતી આપવાનું શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું હતું.

રાજ્યમાં 35 એનડીઆરએફ (નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ)ની ટીમો ઉતારી દેવામાં આવી છે, જેથી બચાવ અને રાહત કામગીરી ઝડપથી થઈ શકે.

વાવાઝોડું કેમ નબળું પડી રહ્યું છે?

આ પહેલાં 'મહા' વાવાઝોડું ગુજરાત પર ભીષણ ચક્રવાતના રૂપમાં ત્રાટકે તેવી સંભાવના હતી. જોકે, આગળ વધતાની સાથે જ તે નબળું પડી ગયું છે.

ખાનગી હવામાન એજન્સી સ્કાયમેટના અહેવાલ અનુસાર અરબ સાગરની સપાટીનું તાપમાન વધારે હતું જેથી વાવાઝોડું વધારે ભીષણ બન્યું હતું.

હવે જેમ જેમ ગુજરાત તરફ આગળ વધશે તેમ સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન ઘટશે તેથી વાવાઝોડાની તીવ્રતા ઘટશે.

અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન 29થી 30 સેલ્સિયસ ડિગ્રી હતું જે હવે 27 સેલ્સિયસ થઈ જશે અને વાવાઝોડું આગળ વધશે તેમ તાપમાન હજી પણ  નીચું જશે.

જેથી વાવાઝોડું ડીપ ડિપ્રેશન અને અંતે ડિપ્રેશન એટલે કે હવાના દબાણમાં ફેરવાઈ જશે અને મધ્યપ્રદેશ તરફ આગળ વધી જશે.

આ ઉપરાંત વર્ટિકલ વિન્ડ શિયર જે 5થી 10 નોટ હતો તે હવે 25થી 30 નોટ થઈ ગયો છે. જે વાવાઝોડાને કમજોર કરી રહ્યો છે.

તે સિવાય પશ્ચિમ દિશામાંથી એટલે કે અરબના દેશો તરફથી જે સૂકા પવનો આવી રહ્યા છે તે પણ વાવાઝોડને નબળું પાડવામાં મદદ કરી રહ્યા છે.

ગુજરાતના કાંઠે ના પણ ટકરાય

મહા વાવાઝોડું જે રીતે નબળું પડી રહ્યું છે તેને જોતાં તે ગુજરાતના કિનારે ના ટકરાય તેવી શક્યતા પણ જોવા મળી રહી છે.

હવામાન વિભાગની માહિતી પ્રમાણે આ વાવાઝોડું 7 નવેમ્બરની વહેલી સવારે ડીપ ડિપ્રેશનમાં ફેરવાઈ જશે અને તે બાદ તે 7 નવેમ્બરના સાંજે ડિપ્રેશનમાં ફેરવાઈ જશે. 8 નવેમ્બરના રોજ ડિપ્રેશન વિખેરાઈ જશે.

સ્કાયમેટના જણાવ્યા અનુસાર વાવાઝોડું ગુજરાતના દરિયાકિનારે પહોંચે તે પહેલા જ વિખેરાઈ જાય તેવી પણ સંભાવના છે. એટલે કે ગુજરાત પર તે ત્રાટકે તેવી સંભાવના ઓછી છે.

અહેવાલ પ્રમાણે તે સાઉથ ગુજરાતના દરિયાકિનારે પહોંચે તે પહેલાં લો પ્રેશરમાં પરિવર્તિત થઈ જશે.

જોકે, 'મહા'ના વિસ્તારમાં આવતા જિલ્લાઓમાં ભારેથી મધ્યમ વરસાદ થવાની શક્યતા છે. જેમાં પોરબંદર, જૂનાગઢ, ગીર-સોમાનાથ, ભાવનગર,...