બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની દ્વારા ઝાંસીને કંપની રાજમાં વિલય કરવાના આદેશ અપાયા બાદના એક મહિના બાદ મને ઝાંસીની રાણી તરફથી એક પત્ર મળ્યો હતો.

ફારસી ભાષામાં લખેલો આ પત્ર સ્વર્ણ પત્ર પર લખાયેલો હતો. તેમાં ઝાંસી પ્રવાસ માટે મને આગ્રહ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ પત્ર ઝાંસીના બે અધિકારી લઈને આવ્યા હતા. એક નાણાં મંત્રી અને બીજા તેમના મુખ્ય વકીલ હતા.

ઝાંસીનું રાજસ્વ એ સમયે વાર્ષિક 6 લાખ રૂપિયા હતું. સરકારી ખર્ચ અને રાજાની સેના પર થતા ખર્ચ બાદ પણ 2.5 લાખ રૂપિયા બચતા હતા.

સૈનિકોની સંખ્યા વધુ નહોતી એકાદ હજાર જેટલા સૈનિકો હતા. તેમાં મોટાભાગના સસ્તા ઘોડેસવાર હતા.

જ્યારે અંગ્રેજોએ ઝાંસીને પોતાના શાસનમાં ભેળવવાની સમજૂતી કરી હતી ત્યારે કરાર અનુસાર રાણીને 60 હજાર રૂપિયા વાર્ષિક પેન્શન મળવાનું હતું. તેની દર મહિને ચૂકવણી થવાની હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કાનૂની રીતે વારસને દત્તક લેવામાં આવ્યો હતો પણ...

રાણીએ મને ઝાંસી બોલાવ્યો તેનું કારણ ઝાંસીને અગ્રેજોના શાસનમાં વિલય થવાથી બચાવવાનું અથવા એક રીતે કહીએ આદેશને પરત લેવાય તેની શક્યતા શોધવાનું હતું.

જોકે, હું ગર્વનર જનરલનો એજન્ટ રહી ચૂક્યો હતો અને મને પણ ભાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તના અન્ય અધિકારીઓની જેમ જ લાગતું હતું કે ઝાંસીનું કંપની શાસનમાં વિલીનીકરણ અયોગ્ય છે.

વળી અન્યાય છે. આ મામલે જોડાયેલા તથ્યો આ મુજબ છે. દિવંગત થયેલા રાજાને તેમની એકમાત્ર પત્ની સાથે કોઈ વિવાદ નહોતો.

રાજાએ પોતાના મૃત્યુના કેટલાક સપ્તાહ પૂર્વે સંપૂર્ણ સભાનવસ્થામાં સાર્વજનિક રીતે પોતાના વારસને દત્તક લીધો હતો.

આ અંગે તેમણે બ્રિટિશ સરકારને જાણ પણ કરી હતી.

આ પ્રકારના મામલાઓમાં છેતરપિંડી રોકવા માટે સરકારે જે પ્રકારની જોગવાઈ અપનાવી હતી તેનું સંપૂર્ણ પાલન કરાયું હતું.

રાજાએ સંખ્યાબંધ ગવર્નર જનરલના પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં બાળકોને દત્તક લીધા હતા.

આ મુદ્દે તેમણે સંપૂર્ણ રીતે સત્યાપિત દસ્તાવેજોના આધારે બાળકને દત્તક લેવાની જાહેરાત કરી હતી.

રાજા બ્રાહ્મણ હતા અને તેમણે નજીકના સંબંધીના બાળકને દત્તક લીધો હતો. તેઓ બ્રિટિશ સરકારના વિશ્વાસપાત્ર રાજાઓમાંના એક હતા.

લૉર્ડ વિલિયમ બૅંટિકે રાજાના નિધન બાદ તેમના ભાઈને એક પત્ર પણ લખ્યો હતો. જેમાં તેમનું સંબોધન રાજા તરીકે કરાયું હતું અને તેમને વિશ્વાસ અપાવવામાં આવ્યો હતો કે તેમના વારસ અને દત્તક લેવામાં આવેલા વારસ માટે તેમના રાજ અને તેમની સ્વતંત્રતાની ખાતરી આપવામાં આવી હતી.

કથિતરૂપે કહેવામાં આવે છે કે લૉર્ડ વિલિયમ બૅંટિકે બાદમાં આ સમજૂતીનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું અને આ વાત પર પર શંકા કરવાનું કોઈ કારણ પણ નથી.

પેશવા સમયકાળમાં ઝાંસીના દિવંગત રાજા માત્ર એક મોટા જમીનદાર હતા અને તેઓ માત્ર જમીનદાર જ રહ્યા હોત તો એમની વારસાઈનો મુદ્દો ક્યારેય ઊંચકાયો ન હોત. અને તેમની અંતિમ ઇચ્છાની વાત પણ ન થઈ હોત.

પરંતુ તેમનો રાજા તરીકે સ્વીકાર થવાને લીધે તેમની સંપત્તિનું કંપનીના શાસનમાં વિલીનીકરણની નોબત આવી.

જેમાં તેમને વાર્ષિક રીતે 60 હજાર રૂપિયાનું પેન્શન આપવાની સમજૂતી થઈ હતી. વાચકોને ભલે આ વાત વિચિત્ર લાગે પણ આ જ સત્ય છે.

જ્યારે મને રાણીનો પત્ર મળ્યો ત્યારે હું આગ્રામાં હતો. આગ્રાથી ઝાંસી પહોંચતા બે દિવસનો સમય લાગતો હતો. જ્યારે હું ઝાસીથી નીકળ્યો ત્યારે મારી ભાવનાઓ આ મહિલા પ્રત્યે હતી.

રાજાએ જે બાળકને દત્તક લીધું હતું તે માત્ર છ વર્ષનું હતું.

એ વયસ્ક થાય ત્યાં સુધી વસિયત મુજબ રાણીએ બાળકના વાલીની જવાબદારી ઉપરાંત રાજગાદી પણ સંભાળવાની હતી.

આવામાં ખુદ સૈનિક રહી ચૂકેલી કોઈ મહિલા પોતાની વર્તમાન સ્થિતિ છોડીને વાર્ષિક 60 હજાર રૂપિયાની પેન્શનધારક બની જાય એ વાત સામાન્ય નહોતી.

આગ્રાથી ઝાંસી સુધીની યાત્રા

હું...


બ્રિટિશ મૉડલ ક્લોઈ એલિંગ

ક્લોઈ અપહરણકર્તાના કબજામાંથી કેવી રીતે ભાગી નીકળ્યાં હતાં અને તેમની વીતક કથા વિશે શંકા વ્યક્ત કરતા લોકોનો સામનો તેઓ કઈ રીતે કરે છે તેની વાત રસપ્રદ છે.

એ વિશે ક્લોઈએ વિક્ટોરિયા ડર્બીશાયર સાથે વાત કરી હતી.

ખાનાવાળા કબાટ સાથે સાંકળ વડે બે દિવસ બાંધી રાખવામાં આવ્યાં પછી ક્લોઈ તેમને બંધક બનાવનાર વ્યક્તિ સાથે શયન કરવા તૈયાર થયાં હતાં.

20 વર્ષનાં ક્લોઈ એલિંગે કહ્યું હતું, "અમે એકમેકની સાથે વધારે વાતચીત કરતા થયાં તેમ અમારી વચ્ચેનો સંબંધ ગાઢ થતો રહ્યો હતો."

"હું તેને ગમવા લાગી છું એ મને સમજાયું પછી હું જાણી ગઈ હતી કે એ બાબતનો ઉપયોગ મારા લાભાર્થે કરવાનો છે."

દક્ષિણ લંડનના રહેવાસી ક્લોઈના જણાવ્યા મુજબ, 30 વર્ષના લુકાઝ હેર્બા તેમને ફોટોશૂટની લાલચ આપીને ગયા જુલાઈમાં મિલાન લઈ ગયા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જોકે, બાદમાં ક્લોઈને કૅટામાઇનનું ઇન્જેક્શન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમનાં વસ્ત્રો ઉતારી લેવામાં આવ્યાં હતાં અને હાથકડી પહેરાવીને એક મોટી બેગમાં બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં હતાં.

એ પછી તેમને એક કારમાં આશરે 193 કિલોમીટર દૂર આવેલા એક અંતરિયાળ ફાર્મ હાઉસમાં લઈ જવામાં આવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યાં હતાં.

ક્લોઈના જણાવ્યા મુજબ, હેર્બાએ તેમને કહ્યું હતું કે તેઓ ત્રણ લાખ યુરો નહીં આપે તો તેમને સેક્સ ગુલામ તરીકે વેચી મારવામાં આવશે.

ક્લોઈએ કહ્યું હતું, "એ ભયાનક હતું. મને લાગ્યું હતું કે એ કહી રહ્યો છે તે બધું સાચું છે અને એ વિશે મને જરાય શંકા ન હતી, કારણ કે એ મારા તમામ સવાલના જવાબ વિગતવાર આપતો હતો."

"હું તમને ચુંબન કરી શકું?"

ક્લોઈને ઇન્જેક્શન આપીને બેગમાં પૂરી દેવાયાં હતાં

અપહરણકર્તાએ કલોઈને એવું પણ પૂછ્યું હતું કે એ તેમને ચુંબન કરી શકે? તેમની વચ્ચે સંબંધ બંધાઈ શકે?

ક્લોઈએ કહ્યું હતું, "તેના સવાલમાં મને તેની ચુંગાલમાંથી મુક્તિની તક દેખાઈ હતી.

"આપણી વચ્ચે ભવિષ્યમાં સંબંધ બંધાઈ શકે છે એવું મેં તેને કહ્યું ત્યારે તે ઉત્સાહમાં આવી ગયો હતો."

"એ તેનાં સપનાં જોવા લાગ્યો હતો અને હંમેશાં એ વિશે વાતો કરતો હતો."

"એ નિહાળીને મને થયું હતું કે મારે તેના પ્રેમમાં હોવાનો ઢોંગ કરવાનું ચાલુ રાખવું જોઈએ."

ખંડણીના નાણાં મળશે નહીં એવું ભાન થયું ત્યારે હેર્બાએ ક્લોઈને મુક્ત કર્યાં હતાં અને તેમને મિલાનસ્થિત બ્રિટિશ એલચી કચેરીએ મૂકી ગયો હતો.

તેઓ એલચી કચેરી ખુલવાની રાહ જોતા હતાં ત્યારે તેમને હસતાં-ગમ્મત કરતાં એક વ્યક્તિએ નિહાળ્યા હતા.

ક્લોઈએ કહ્યું હતું, "આ વાત વિચિત્ર લાગશે, પણ જે વ્યક્તિ તમારા પ્રત્યે કૂણી લાગણી ધરાવતી થઈ હોય અને તેના આધારે તમને મુક્ત કરવા તૈયાર થઈ હોય તો તેની સાથે ખરાબ વર્તન શા માટે કરવું જોઈએ?

"તેને મારા પ્રેમમાં પાડવા માટે મારે જે કરવું જોઈએ એ બધું જ મારે કરવું પડ્યું હતું."

કોણ છે અપહરણકર્તા?

અપહરણકર્તા લુકાઝ હેર્બા

અપહરણકર્તા હેર્બા પૉલેન્ડનો નાગરિક છે અને મિલાનની એક કોર્ટે તેને જૂનમાં 16 વર્ષ અને 9 મહિનાની સજા કરી હતી.

હેર્બાએ પોતાના બચાવમાં જણાવ્યું હતું કે એ અગાઉ ક્લોઈને મળ્યો હતો અને તેના પ્રેમમાં પડી ગયો હતો.

હેર્બાએ દાવો કર્યો હતો કે તે વધારે પબ્લિસિટી મળે તેવું કોઈ કૌભાંડ કરીને ક્લોઈની કારકિર્દી આગળ વધારવા ઇચ્છતો હતો.

ક્લોઈએ કહ્યું હતું, "હેર્બાએ આવું શા માટે કર્યું એ હું હજુ પણ સમજી શકી નથી."

"પૈસા માટે તેણે મને બંધક નહીં બનાવી હોય. બે વર્ષ પહેલાં તેણે મને ફેસબૂક પર પણ એડ કરી હતી."

"એ મારો લાંબા સમયથી પીછો કરતો હશે. તેથી એ મારી પાછળ એકદમ ઘેલો પણ થયો હશે."

ઘરઆંગણે ટીકા અને શંકા

ક્લોઈ બ્રિટન પાછા ફર્યાં પછી તેમણે તેમના ઘરની બહાર કેટલાક ટીવી રિપોર્ટર્સ સાથે વાત કરી...


બ્રિટિશરો દ્વારા વૉશિંગ્ટનને 1814માં ચાંપવામાં આવેલી આગનું ટોમ ફ્રીમેને દોરેલું ચિત્ર.

ટેમ્મી થુઈરિંગરે લખ્યું છે કે બ્રિટિશરોએ વૉશિંગ્ટન સળગાવ્યું તેને 200થી વધારે વર્ષ થયાં પણ ત્યાંથી 1814માં લૂંટવામાં આવેલી સામગ્રી ક્યારેય પરત કરવામાં આવી નથી.

બ્રિટિશ રાજદૂતાવાસ દ્વારા એક અભદ્ર ટ્વીટ અને એ બાબતે માગવામાં આવેલી માફી સિવાય, 1814ની જે દંડાત્મક કાર્યવાહીને કારણે અમેરિકાની રાજધાની આગની જ્વાળામાં લપેટાઈ હતી એ ઘટના પરત્વે લોકોનું બહુ ઓછું ધ્યાન ખેંચાયું હતું.

કળાકૃતિઓ બર્મુડા સરકારની ઇમારતોમાં લટકે છે

આગચંપીની એ ઘટના 1812ના બહુધા ભૂલી જવાયેલા યુદ્ધની અંતિમ ઘટનાઓ પૈકીની એક હતી.

એ સંઘર્ષમાં અમેરિકાએ કૅનેડા હડપવાનો નિષ્ફળ પ્રયાસ કર્યો હતો અને બ્રિટન અમેરિકાની નાકાબંધીના પ્રયાસમાં નિષ્ફળ રહ્યું હતું.

બ્રિટિશ લશ્કરે યુદ્ધના અંતે એક દંડાત્મક કાર્યવાહીમાં વ્હાઇટ હાઉસ, ટ્રેઝરી અને કૅપિટલ બિલ્ડિંગના કેટલાક હિસ્સાને આગ ચાંપી હતી.

તેમણે શક્ય હોય તેટલી સામગ્રી "સ્મૃતિચિન્હ" એકઠાં કરવાના નામે લૂંટી પણ હતી.

હવે ટૉરોન્ટો તરીકે ઓળખાતા યોર્કમાંની અપર કૅનેડાની સંસદમાંથી સિંહની આ લાકડાની પ્રતિમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા અમેરિકા એપ્રિલ, 1813માં ઉઠાવી ગયું હતું.

એ હુમલા પછી બ્રિટિશ નૌકાદળનું જહાજ લૂંટેલી સામગ્રી ભરીને બર્મુડા ભણી રવાના થયું હતું. લૂંટેલી સામગ્રીમાં કિંગ જ્યોર્જ તૃતીય અને ક્વીન શાર્લોટનાં ચાર પૅઇન્ટિંગ્ઝ, એક ઘડિયાળ અને પ્રમુખ જેમ્સ મેડિસનની અંગત સરકારી રિસિપ્ટ બૂકનો સમાવેશ થાય છે.

આજે એ કળાકૃતિઓ બર્મુડા સરકારની ઇમારતોમાં લટકે છે અને ઘડિયાળ કોઈના અંગત કલેકશનમાં છે.

હવે ટૉરોન્ટો તરીકે ઓળખાતા યોર્ક ખાતેની લોઅર કૅનેડાની સંસદ પર અમેરિકાએ અગાઉ કરેલા હુમલાના બદલા સ્વરૂપે વૉશિંગ્ટનમાં એ વિનાશ વેરવામાં આવ્યો હતો.

તત્કાલીન રાષ્ટ્રપ્રમુખ જેમ્સ મેડિસન અને 1814માં લૂંટી જવાયેલી સરકારી રિસિપ્ટ બૂક

અમેરિકાએ પણ લૂંટ કરી હતી અને એક શાહી માનક, ઓન્ટારિયોનો પ્રથમ રાજદંડ, અપર કૅનેડાની સંસદ દ્વારા વાપરવામાં આવતી સોનેરી છડી અને લાકડામાં કોતરકામ કરીને બનાવવામાં આવેલી તથા સોનેરી રંગે રંગાયેલી સિંહની પ્રતિમા અમેરિકા ઉઠાવી ગયું હતું.

એન્નાપોલીસ, મેરિલૅન્ડ ખાતેની અમેરિકન નેવલ એકૅડમીમાં પ્રદર્શિત કરવામાં આવેલી યુદ્ધની અનેક ટ્રોફીઓમાં માનક તથા સિંહની પ્રતિમા આજે જોવા મળે છે.

અમેરિકાના આંતરવિગ્રહ સમયના 'લાઇબેર કોડ'ને કારણે  બર્મુડા અને મેરીલૅન્ડમાંની એ ટ્રોફીઓ ત્યાં જ રહેશે.

યુદ્ધના સમયમાં દુશ્મન દેશ પાસેથી જપ્ત કરેલી સામગ્રી સાચવી રાખવામાં આવશે એવું અમેરિકા જાહેર કરી ચૂક્યું છે. આ કાયદો માત્ર અમેરિકન લશ્કરી દળોને જ ચાલુ પડે છે, પણ અન્ય રાજ્યોએ પણ આવા નિયમો અપનાવ્યા છે.

એ પછી યુદ્ધના સમયે લૂંટફાટ પર પ્રતિબંધ ફરમાવતા અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ ઘડાયા છે, પણ મૂળભૂત કાયદો તેના મૂળ સ્વરૂપમાં અમલી બની રહ્યો છે.

બે જગ્યાએ કલર ન કરવામાં આવ્યો હોવાથી વ્હાઇટ હાઉસમાં આગની જ્વાળાનાં નિશાન આજે પણ જોવા મળે છે.

મૂળભૂત કાયદો અમલી હોવા છતાં લૂંટવામાં આવેલી સામગ્રી પૈકીની કેટલીક લોકોના ઘરોમાં પહોંચી ગઈ છે.

રાષ્ટ્રપ્રમુખ ફ્રેન્કલિન રૂઝવેલ્ટે રાજદંડ પરત કરવાનો આદેશ 1934માં આપ્યો હતો અને મેડિસનની રિસિપ્ટ બૂક અમેરિકન સંસદના ગ્રંથાલયને 1940માં પરત મળી હતી.

જોકે, બ્રિટિશ રાજવીઓનાં પૅઈન્ટિંગ્ઝ પરત મેળવવાનું દબાણ અમેરિકનો કરે તેવી શક્યતા ઓછી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


બ્રેન્ટોન ટેરેન્ટને હત્યાના આરોપમાં કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો

મસ્જિદ પર હુમલો કરવાના આરોપસર હુમલાખોરને હત્યાના આરોપમાં કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

જે બાદ તેને કસ્ટડીમાં મોકલી દેવામાં આવ્યો છે અને ફરીથી તેને 5 એપ્રિલના રોજ કોર્ટમાં હાજર કરવામાં આવશે.

ન્યૂઝીલૅન્ડનાં વડાં પ્રધાન જેસિંડા અર્ડર્ને કહ્યું કે શુક્રવારના રોજ થયેલા હુમલા બાદ દેશમાં બંદૂક રાખવાના સંબંધી કાયદાઓમાં બદલાવ કરવામાં આવશે.

તેમણે એ પણ કહ્યું કે હુમલો ખૂબ જ આયોજનપૂર્વક કરવામાં આવ્યો હતો અને હુમલાખોર પાસે બંદૂક રાખવા માટેનું લાઇસન્સ હતું.

હુમલા વખતે હુમલાખોરે પાંચ બંદૂકોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

ન્યૂઝીલૅન્ડનાં વડા પ્રધાને આ હુમલાને આતંકવાદી હુમલો ગણાવ્યો છે

પોલીસ તપાસ વિશે તેમણે કહ્યું કે આ મામલામાં કુલ ત્રણ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, જેમાં બે લોકોની ભૂમિકાની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આ બંનેના અત્યારસુધી કોઈ ગુનાહિત રેકૉર્ડ સામે આવ્યા નથી.

આ તમામની વચ્ચે ધરપકડ કરાયેલી એક હથિયારબંધ વ્યક્તિને છોડી દેવામાં આવી છે.

પોલીસની તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ વ્યક્તિ પોલીસની મદદ કરવાની કોશિશ કરી રહી હતી.

કોણ છે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મુખ્ય હુમલાખોર?

હુમલાખોરે બ્રેન્ટોન ટેરેન્ટના નામ હેઠળ લાઇવ સ્ટ્રિમિંગ કર્યું હતું

બ્રેન્ટોન ટેરેન્ટ નામના યુવક પર હુમલાનો આરોપ છે.  આ 28 વર્ષીય યુવક પર હત્યાના આરોપ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે.

જેસિંડા અર્ડર્ન પ્રમાણે હુમલાખોર યુવક ઑસ્ટ્રેલિયાનો નાગરિક છે અને વિશ્વભરમાં તે ફરતો રહેતો હતો.

તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે જેમાં તેણે કેટલોક સમય ન્યૂઝીલૅન્ડમાં પણ ગાળ્યો હતો.

હુમલાખોર પાસે બંદૂક રાખવાનું લાઇસન્સ હતું તે 2017ના નવેમ્બર મહિનામાં લેવામાં આવ્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

હુમલાખોરે હુમલાને લાઇવ દેખાડ્યો

હુમલાના સ્થળ પાસે ઊભેલી પોલીસ ઑફિસર

ક્રાઇસ્ટચર્ચની અલ નૂર મસ્જિદમાં હુમલો થયાનો પ્રથમ રિપોર્ટ સ્થાનિક સમય પ્રમાણે 13:40 વાગ્યે આવ્યો હતો.

બંદૂકધારી મસ્જિદના મુખ્ય દરવાજાથી અંદર પ્રવેશ્યો હતો. જે બાદ તેણે અંધાધૂંધ ગોળીઓ વરસાવવાની શરૂઆત કરી હતી.

બંદૂકધારીએ નમાજ અદા કરી રહેલા લોકો પર સીધી જ ગોળીઓ વરસાવી હતી.

ઉપરાંત હુમલાખોરે આ સમગ્ર હુમલાને લાઇવ બ્રોડકાસ્ટ પણ કર્યો હતો. જે માટે તેણે પોતાના માથા પર કૅમેરા લગાવ્યો હતો.

ભારત, બાંગ્લાદેશ અને ઇન્ડોનેશિયાએ કહ્યું છે કે મરનારાઓમાં તેમના દેશના લોકો છે. જોકે, આ વાતની હજી સ્વતંત્રપણે પુષ્ટી કરી શકાઈ નથી.

ક્રાઇસ્ટચર્ચનાં મેયર લિએન ડાલઝીલે કહ્યું છે કે મસ્જિદો પરના હુમલાએ શહેરને હંમેશાં માટે બદલી નાખ્યું છે.

તેમને કહ્યું કે શહેરમાં શનિવારે ધ્વજને અડધી કાઠીએ ફરકાવવામાં આવશે, સાથે જ શહેરમાં થનારા કેટલાક ખેલ અને મનોરંજનના કાર્યક્રમોને રદ્દ કરવામાં આવ્યા છે.

મેયરે જણાવ્યું કે સ્થાનીય પ્રશાસન મુસ્લિમ સમુદાયની સાથે મળીને માર્યા ગયેલા લોકોને દફનાવવા માટે જગ્યાની વ્યવસ્થામાં લાગ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


બ્રોન્તેમાં થતાં પિસ્તાં દુનિયામાં પાકતાં કુલ પિસ્તાંના માત્ર 1% જેટલાં જ છે, પણ તે સૌથી મોંઘાં પિસ્તાં

ઓછામાં ઓછા છ પોલીસ અધિકારીઓ દિવસ દરમિયાન અને રાત્રે 12 વાગ્યા સુધી પૅટ્રોલિંગ કરશે. જરૂર પડશે તો પોલીસ હેલિકૉપ્ટરનો પણ ઉપયોગ કરાશે.

તેઓ કહે છે કે અમે સાવચેતી ખાતર એકથી વધારે આગોતરાં પગલાં લેશું.

ઇટાલીના ટાપુ સિસિલીમાં આવેલા માઉન્ટ એત્નાની ઉત્તર તરફની તળેટીમાં ઊભા ઊભા કૅપ્ટન મોરાન્ડી આ વાત જણાવી રહ્યા છે.

તેમની વાત પહેલાં સમજાશે નહીં, પણ જાણશો ત્યારે નવાઈ લાગશે.

તેઓ અને તેમની ટીમ પિસ્તાંનો પાક તૈયાર થાય તેની સલામતી માટેની તૈયારી કરી રહ્યા છે.

સિસિલીમાં દુનિયાનાં સૌથી ઉત્તમ પિસ્તાં - પિસ્તાશિયો વર્દે ડી બ્રોન્તે એટલે કે ગ્રીન રંગનાં બ્રોન્તેનાં પિસ્તાં પાકે છે.

બ્રોન્તે શહેરની આસપાસ તેની ખેતી થાય છે. સક્રિય જવાળામુખી ધરાવતા એત્ના પર્વતના ઢોળાવ પર લગભગ 3000 હેક્ટર (7400 એકર)માં પિસ્તાંનાં વૃક્ષો આવેલાં છે.

બ્રોન્તેમાં થતાં પિસ્તાં દુનિયામાં પાકતાં કુલ પિસ્તાંના માત્ર 1% જેટલાં જ છે, પણ તે સૌથી મોંઘાં પિસ્તાં છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બે વર્ષે એક વખત ઊતરે છે પિસ્તાંનો પાક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પિસ્તાની ખેતીનું નિરીક્ષણ કરવા ઇટલીની નેશનલ પોલીસ ફોર્સના હેલિકૉપ્ટરનો ઉપયોગ

તેને ઘણી વાર 'સિસિલીનું લીલું સોનું પણ કહેવામાં આવે છે. ફોલ્યાં વિનાનાં એક કિલો બ્રોન્તે પિસ્તાંનો ભાવ 17.40 ડૉલર જેટલો થાય છે.

અમેરિકા અને ઈરાનમાં દુનિયામાં સૌથી વધુ પિસ્તાં થાય છે. પણ આ બંને દેશોનાં પિસ્તાં કરતાં આ ભાવ બમણા કરતાંય વધુ છે.

સ્થાનિક વેપારી સંગઠન કોન્સોર્ઝિયો દી ત્યુટેલાના પ્રમુખ એનરિકો ચિમ્બાલી કહે છે કે બ્રોન્તેની હદમાં કુલ 230 અધિકૃત ખેડૂતો છે, જેમની પાસે આ પિસ્તાંના વિશેષાધિકારો છે.

શોખીનો કહે છે કે આ પિસ્તાં આટલાં મોંઘાં બરાબર છે, કેમ કે તેનો સ્વાદ અનોખો છે અને તેનો ચમકતો લીલો રંગ લાંબો સમય રહે છે.

જોકે, પિસ્તાં મોંઘાં છે એટલે એક સમસ્યા પણ ઊભી થઈ છે - પિસ્તાં પાકે ત્યારે ચોરોની ટોળી આવી જાય છે.

અડધી રાત્રે કાર લઈને ચોરમંડળીઓ આવી પહોંચે છે અને શક્ય એટલાં પિસ્તાં ચોરીને ભાગી જાય છે.

પિસ્તાંના વૃક્ષ પર બે વર્ષે એક વાર પાક ઊતરે છે. આ વખતે 2019માં પિસ્તાં ઊગવાનાં છે અને તેની લણણી સપ્ટેમ્બરમાં થવાની છે.

2009માં લણણીની મોસમમાં 300 કિલો જેટલાં પિસ્તાંની ચોરી થઈ હતી. (આજના ભાવે તેનું મૂલ્ય 4600 યુરો થાય.)

તે પછી બ્રોન્તેના મેયરે પિસ્તાંના પાક માટે પોલીસરક્ષણ વધારે ચુસ્ત બનાવવાની માગણી કરી હતી.

આ માગણીને ધ્યાનમાં રાખીને ઇટાલીના રાષ્ટ્રીય પોલીસદળે 2011થી હેલિકૉપ્ટરનું પૅટ્રોલિંગ પણ શરૂ કરાવ્યું હતું. સાથે જ વધારે પોલીસને ચોકીપહેરા માટે ગોઠવવામાં આવ્યા હતા.

પિસ્તાંના પાકને તુરંત થાય છે હવામાનની અસર

પિસ્તાંના વૃક્ષ પર બે વર્ષે એક વાર પાક ઊતરે છે

પિસ્તાં ઉગાડતાં એક ખેડૂત મારિઓ પ્રેસ્તિઆની કહે છે, "અમારા સમુદાય માટે લણણીનો સમય બહુ અગત્યનો છે. તેથી આ પ્રકારના પ્રયાસોને કારણે અમારા પ્રામાણિક નાગરિકો રાજી થાય છે."

"એક સાંજે હું મારી વાડીનો દરવાજો બંધ કરી રહ્યો હતો ત્યારે એક પોલીસે આવીને મને અટકાવ્યો. મને પૂછ્યું કે કોણ છો તમે અને અહીં શું કરી રહ્યા છો. આ રીતની પોલીસની હાજરીથી મને રાહત થઈ હતી."

માર્ચમાં પિસ્તાંનાં વૃક્ષોને ફૂલો બેઠાં હતાં અને હવે પિસ્તાં પાકવાની તૈયારીમાં છે, ત્યારે આ વખતે પ્રેસ્તિઆની અને બીજા ખેડૂતો વધુ પાક થાય તેવી આશામાં છે.

2017માં કુલ 1250 ટન જેટલો પાક થયો હતો, તેનાથી વધારે પાક થવાની આશા છે. પિસ્તાંના પાક પર હવામાનની તરત અસર થાય છે. 2015માં 1400 ટન પિસ્તાં થયાં હતાં, પણ 2017માં ઘટી...


બ્લૅક મૅમ્બા નામનો સાપ જો કરડે તો

જોકે, દુનિયામાં કેટલાક એવા પણ લોકો છે જે સાપના ઝેરનું મારણ શોધવા જીવલેણ પ્રયોગો કરી રહ્યા છે.

અમેરિકાના વિસ્કોન્સિન રાજ્યમાં રહેતા ટિમ ફ્રીડે ઇરાદાપૂર્વક પોતાને સાપનો ડંખ મરાવે છે અને તેનો વીડિયો ઉતારીને યૂટ્યૂબ પર મૂકે પણ છે.

ડંખની પીડા

ઘણી વખત ટિમ યૂટ્યૂબ પર દર્શકોને સમજાવે છે કે સાપ કરડ્યા પછી કેવો અનુભવ થાય છે

આવા એક વીડિયોમાં મમ્બા સાપ તેમને બે વાર ડંખ મારે છે તે પછી પણ તેઓ લોહી નીતરતા હાથે કૅમેરા સામે જોઈને બોલતા રહે છે.

"બ્લેક મમ્બાને કારણે તત્કાલ વેદના જાગે છે. હજારો મધમાખીએ ડંખ માર્યા હોય તેવું લાગે. મધમાખીમાં માત્ર એક કે બે મિલિગ્રામ ઝેર હોય, જ્યારે મમ્બાના એક ડંખમાં 300થી 500 મિલિગ્રામ ઝેર હોય છે."

તે પછી શું થયું તેની વાત તેમણે બીબીસી સાથે કરી હતી.

તેઓ કહે છે, "તે પછી મારા હાથ પર સોજા આવી ગયા હતા. થોડા દિવસ મારે આરામ જ કરવો પડ્યો હતો. મને કેટલો સોજો આવ્યો તેના આધારે હું અંદાજ લગાવી શકું છું કે સાપનું કેટલું ઝેર મારા શરીરમાં આવ્યુ હશે. તે બહુ પીડાદાયક હોય છે."

જોખમી અને અનૈતિક

ટિમનું કહેવું છે કે હવે તેમના શરીરમાં સાપના કરડવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા સામે પ્રતિરોધક શક્તિ વિકસી ગઈ છે

યૂટ્યૂબના તેમના ચાહકો અહોભાવમાં આવી જાય છે, પણ બધા આ વાતથી ખુશ નથી.

"આ લોકો શું કરે છે અમને સમજાતું નથી. આ અનૈતિક અને જોખમી છે. અમે તેમની સાથે કામ નથી કરતા," એમ લિવરપૂલ સ્કૂલ ઑફ ટ્રોપિકલ મેડિસિનના ડૉ. સ્ટુઅર્ટ એઇન્સવર્થ કહે છે.

તમામ પ્રકારનાં સાપનાં ઝેર સામે કામ આપે તેવી દવા કે રસી શોધવા અનેક સંસ્થાઓ છે અને તેમાં લિવરપૂલ સ્કૂલ ઑફ ટ્રોપિકલ મેડિસિનનો પણ સમાવેશ થાય છે.

સામાન્ય રીતે નવી રસી કે મારક દવા શોધવામાં આવે તેનો પ્રથમ પ્રયોગ ઉંદર અથવા લૅબોરેટરીમાં રખાયેલા અન્ય પશુઓ પર કરવામાં આવતો હોય છે.

પશુઓ પર દવા સલામત લાગે તે પછી જ તેનો પ્રયોગ માણસ પર કરવામાં આવે છે. આવા પ્રયોગ પણ નિયંત્રિત સ્થિતિમાં કરવામાં આવે છે.

ડૉ. એઇન્સવર્થ કહે છે કે "લોકો જાતે ડંખ મરાવે છે કેમ કે તેના પર કોઈ નિયંત્રણ નથી. પણ આવી રીતને કારણે મોત આવી શકે છે. આવું ન કરવું જોઈએ."

ઝેરનું મારણ શોધવાની બાબતમાં વૈશ્વિક ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં કોઈ માર્ગદર્શિકા ઉપલબ્ધ નથી.

"કોઈ ઉત્પાદન, સલામતી કે ગુણવત્તાના એકસમાન ધોરણો નથી," એમ યુકેસ્થિત વેલકમ ટ્રસ્ટ જણાવે છે. આ ટ્રસ્ટ ઝેર મારક દવા શોધવાના વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોને પ્રોત્સાહન આપવાનું કામ કરે છે.

જીવનું જોખમ

ટિમ કહે છે કે તેઓ ઘણી વખત મરતા બચ્યા ચે

સોશિયલ મીડિયામાં પોતાનું ફૉલોઇંગ વધારવા માટે તેઓ જીવનું જોખમ લઈ રહ્યા છે એવી વાતને ટિમ ફ્રીડે ભારપૂર્વક નકારી કાઢે છે.

તેઓ કહે છે કે "યૂટ્યૂબ વીડિયોઝ બનાવવા માટે મેં આવું નહોતું કર્યું. હું લોકોના જીવ બચાવવા માગતો હતો. મેં યૂટ્યૂબનો ઉપયોગ માત્ર એવા ડૉક્ટર્સનો સંપર્ક સાધવા માટે કર્યો હતો જેમની સાથે હવે હું કામ કરી રહ્યો છું. હું બહુ મોટો જુગાર રમ્યો હતો અને તે કામ કરી ગયો."

સાપની 3000 જેટલી જાત છે, તેમાંથી માત્ર 200 પ્રકારના સાપ જીવલેણ ઝેર ધરાવે છે. ફ્રીડે તેમાંથી ઘણા સાપને સારી રીતે ઓળખતા થઈ ગયા છે.

કોબ્રા, વાઇપર્સ, મમ્બાઝ એમ અનેક પ્રકારના સાપના 200થી વધુ ડંખ તેમણે છેલ્લાં 20 વર્ષમાં ખાધા છે. આ ઉપરાંત તેમણે 700થી વધુ વાર ઝેરના ઇન્જેક્શન લીધાં છે તે અલગ.

ડંખ મારીને સાપ કેટલું ઝેર છોડે છે તેનું પ્રમાણ અલગ અલગ હોય છે. ઘણી વાર સાપ કરડે ખરો પણ ઝેર ના છોડે. તેના કારણે ડોઝનું પ્રમાણ જાળવી રાખવા માટે ઇન્જેક્શન લેવામાં આવતા હતા.

ટિમ ફ્રીડે કહે છે કે "જો તમે સાપના ઝેર સામે સંપૂર્ણરીતે રક્ષણ ના ધરાવતા હો તો બ્લેક...


બ્લૅક, વ્હાઇટ અને યલો બાદ હવે એસ્પરઝિલસ ફંગસનું જોખમ કોરોના સંક્રમણમાંથી ઠીક થતા દરદીઓના માથે વધ્યું છે.

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણમાંથી સાજા થયા બાદ દરદીઓ એસ્પરઝિલસથી સંક્રમિત થઈ રહ્યા છે.

આમ તો આ ફૂગજન્ય બીમારી એ કોઈ નવો રોગ નથી, પરંતુ જ્વલ્લે જ જોવા મળતી આ બીમારીએ કોવિડ-19ની બીજી લહેર દરમિયાન વ્યાપકપણે દેખા દીધી છે.

એસ્પરઝિલસના વડોદરા, રાજકોટ સહિતનાં ગુજરાતના શહેરોમાં કેસ

રાજકોટમાં કોરોનાના ઘટતા કેસની સામે એસ્પરજિલસના વધતા કેસે તબીબોની ચિંતા વધારી દીધી છે.

એસ્પરઝિલસ ફંગસના કેસ રાજકોટ અને વડોદરામાં નોંધાયની ખાતરી સ્થાનિક તબીબો દ્વારા કરાઈ છે. સુરત અને અમદાવાદમાં પણ આના કેસ સામે આવ્યા છે.

એસ્પરજિલસના કેસ આગ્રા અને મુંબઈમાં પણ નોંધાયાના અહેવાલ છે.

મુંબઈની કેઈએમ (કિંગ ઍડ્વર્ડ મેમોરિયલ) હૉસ્પિટલનાં ડૉક્ટર હેતલ મારફતિયાને ટાંકતાં અહેવાલ જણાવે છે કે એસ્પરઝિલસ પહેલાં કૅન્સર, ટીબી અથવા ઓર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટના દરદીઓમાં જોવા મળતો હતો, પણ હવે કોરોના વાઇરસના દરદીઓમાં પણ જોવા મળી રહ્યો છે.

એસ્પરઝિલસ બીમારી શું છે અને કોને થવાનું જોખમ?

અમેરિકાની આરોગ્ય સંસ્થા સેન્ટર ફોર ડિસીઝ કંટ્રોલ ઍન્ડ પ્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િવેન્શન - સીડીસી પ્રમાણે એસ્પરજિલસ સંક્રમણ એવા લોકોને થાય છે, જેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોય અથવા જેમનાં ફેફસાં નબળાં પડી ગયાં હોય. આ બીમારી એસ્પરઝિલસ ફંગસના કારણે થાય છે.

ડૉ. શીતલ મિસ્ત્રી વડોદરા શહેર અને જિલ્લામાં કોરોના વાઇરસ મૅનેજમૅન્ટ ટીમમાં સલાહકાર તરીકે કામ કરે છે.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે એસ્પરઝિલસ બીમારી જે ફંગસથી થાય છે, તે હવામાં હાજર જ હોય છે. તે વ્યક્તિની ચામડી અથવા નાકની અંદર પણ હાજર હોય છે. પણ જ્યાં સુધી વ્યક્તિની રોગપ્રતિકારક શક્તિ સારી હોય ત્યાં સુધી આ ફંગસ હુમલો કરી શકતી નથી.

રાજકોટની સિવિલ હૉસ્પિટલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ડૉ. રાધેશ્યમા ત્રિવેદી બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી બિપિન ટંકારિયા સાથે વાત કરતાં જણાવે છે કે રાજકોટમાં કોરોનાના કેસમાં ઘટાડો થયો છે પણ એસ્પરઝિલસનું જોખમ વધી રહ્યું છે.

તેઓ કહે છે, "અલગ-અલગ પ્રકારની ફૂગના કેસને અલગ-અલગ ગણવામાં આવતા નથી, તેમને મ્યુકરમાઇકોસિસના દરદી જ ગણવામાં આવે છે."

સ્ટેરોઇડના ઉપયોગથી એસ્પરઝિલસ ફંગસનો ચેપ લાગે?

ડૉ. મિસ્ત્રીની પાસે આ પ્રશ્નનો જવાબ છે. તેઓ કહે છે, "કોરોના વાઇરસની સારવારમાં સ્ટેરોઇડના વધારે પડતા ઉપયોગને કારણે દરદીઓની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા ઘટી ગઈ છે, જેના કારણે આ રોગ હવે મોટા પ્રમાણમાં બહાર આવી રહ્યો છે.

તેઓ વધુમાં જણાવે છે કે રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઘટતાં આ ફૂગ આક્રમક થઈ જાય છે અને તેનાથી લોહી ગંઠાઈ જાય છે. ગંઠાઈ ગયેલું લોહી નસમાં અથવા શરીરના અન્ય કોઈ ભાગમાં અટકી જવાનું જોખમ રહેલું છે.

એસ્પરઝિલસ ફંગસનો ચેપ કોને લાગી શકે?

કોરોના વાઇરસથી સાજા થવાના 20-30 દિવસ બાદ આ બીમારી થાય છે. એસ્પરઝિલસ ફેફસાં, શ્વાસનળી અને આંખની કોર્નિયામાં અસર કરે છે.

સીડીસી પ્રમાણે જેમની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોય, જેમણે અનિયંત્રિત ડાયાબિટીસ હોય, ટીબી હોય, ફેફસાંની બીમારી હોય અથવા જેમના વ્હાઇટ બ્લડ સેલ કાઉન્ટ ઓછા હોય તેમને આનો ચેપ લાગવાની શક્યતા વધારે છે?

આ બીમારી ચેપી નથી કારણકે તે મોટા ભાગના કેસમાં માણસથી માણસમાં નથી ફેલાતી.

એસ્પરઝિલસ ફંગસનાં લક્ષણો શું હોય છે?

એસ્પરઝિલસ બીમારી કેટલી જોખમી છે?

એસ્પરઝિલસ ફંગસ શરીરને કઈ રીતે નુકસાન કરે છે?

હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સ અનુસાર મ્યુકરમાઇકૉસિસ એટલે કે 'બ્લૅક ફંગસ' કરતાં એસ્પરઝિલસ ઓછી ઝડપથી પ્રસરે છે અને તે એટલો જોખમી પણ નથી. એસ્પરઝિલસની સારવાર માટે વોરિકોનાઝોલ આપવામાં આવે છે.

રાજકોટમાં પ્રેક્ટિસ કરતા ડૉ. નીરજ મહેતા કહે છે કે હજી...


બ્લૉગમાં તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો છે કે તેઓ પિરિયડ્સ દરમિયાન મંદિરમાં જાય છે અને પૂજા કરે છે.

આ બ્લૉગના કારણે સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાઓ શરૂ થઈ હતી, કેટલાક લોકોએ તેમના આ નિવેદનનો વિરોધ કર્યો હતો, તો કેટલાક લોકોએ તેમનું સમર્થન કર્યું હતું.

આ મામલે બીબીસી ગુજરાતીએ શોભા ભુતડા સાથે વાત કરી હતી. વાંચો તેમના શબ્દોમાં તેમના વિચારો.

'હું માસિક વખતે મંદિરમાં જઉં છું! ઑહ માય ગૉડ, છેવટે આ કહેવાની હિંમત મેં ભેગી કરી લીધી.'

મેં મારા બ્લૉગની શરૂઆતમાં જ આવું લખ્યું, કારણકે આ બ્લૉગ લખ્યા પછી તેને પબ્લિશ કરવાની હિંમત ભેગી કરવામાં મને આશરે દસ દિવસ લાગ્યા.

મેં આ દસ દિવસ દરમિયાન 7 થી 8 વખત મારો લખેલો બ્લૉગ કૉપી કરીને પેસ્ટ કર્યો પણ પબ્લિશના બટન પર માઉસનું કર્સર લઈ જઈને હું અટકી જતી હતી.

મારા મનમાં વિચારોનું યુદ્ધ થતું હતું, પછી હું બ્લૉગ પબ્લિશ કરવાના બદલે ડિલીટ કરી દેતી હતી.

છેવટે દસ દિવસ સુધી ચાલેલા વિચારોના ઘમસાણ બાદ મેં મારો બ્લૉગ પબ્લિશ કર્યો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બાળપણમાં હું પોતાને છુપાવતી હતી

મારા પહેલા પિરિયડ્સ વખતની વાત છે, હું મારા ઘરમાં પોતાને ઘરના પુરુષોથી છુપાવતી હતી.

મને એવું કહેવામાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આવ્યું હતું કે જો હું એ સ્થિતિમાં પુરુષ સામે જઈશ તો આવતા જન્મમાં એમને કૂતરાનો અવતાર મળશે.

હું ડરેલી હતી કેમ કે હું મારા પપ્પા, ભાઈ અને અન્ય પુરુષ માટે ચિંતિત હતી, એટલે હું એમની વાત માનતી હતી.

એ વખતે હું નાની હતી અને કઈ બોલી નહોતી શકતી, મને એવો ખ્યાલ હતો કે કંઈક ખોટું થઈ રહ્યું છે.

હું માસિક વખતે મંદિરમાં જઉં છું

હું માસિક વખતે મંદિરમાં જઈને પૂજા કરું છું અને એમાં કંઈ ખોટું હોય એવું મને લાગતું નથી.

હું જ્યારે સિવિલ સર્વિસની તૈયરી કરી રહી હતી, ત્યારે મારામાં સાચા ખોટાની સમજણ આવી ગઈ હતી.

એ વખતે પણ મને માસિક દરમિયાન મારા ઘરના મંદિરને સ્પર્શવાની છૂટ નહોતી પણ હું એની પરવા ન કરતી.

પણ એક વખત હું પિરિયડ્સમાં હતી અને અમે રાજસ્થાનમાં અમારાં કુળદેવીના મંદિરમાં ગયાં હતાં.

એ વખતે મેં મારા પરિવારજનોની ઇચ્છા વિરુદ્ધ મંદિરમાં પ્રવેશવાનું નક્કી કર્યું.

મારા પરિવારની અન્ય મહિલાઓ મને એવું કહેતી હતી કે તું આવું કરીશ તો સિવિલ સર્વિસની પરીક્ષામાં પાસ નહીં થાય.

એ વખતે મેં કહ્યું કે કુળદેવી પણ માતા છે અને એ સ્થિતિને સમજશે, માતા પોતાની દીકરીને મળીને ખુશ થશે.

મેં મંદિરમાં પ્રવેશ કર્યો, પૂજા કરી અને હું એ જ વર્ષે સિવિલ સર્વિસમાં પાસ પણ થઈ ગઈ.

મહિલાઓ પણ અસ્પૃશ્ય?

આજે જ્યારે મહિલાઓના મંદિર પ્રવેશ અંગે મહિલાઓ જાતે લડત આપી રહી છે, ત્યારે મને એવું લાગે છે કે શું અમે નવાં અસ્પૃશ્યો છીએ કે જેમને મુક્તિની જરૂર હોય?

સામાન્ય રીતે પ્રસંગમાં અને તહેવારમાં પિરિયડ્સ ટાળવા બહેનો દવાઓ લેતી હોય છે, જે સરવાળે તેમને જ નુકસાન કરે છે.

હું એવું કહેવા નથી માગતી કે લોકોએ પિરિયડ્સમાં પૂજા કરવી જોઈએ કે મંદિરમાં જવું જોઈએ. એ વ્યક્તિગત પસંદનો વિષય છે.

સમાજના લોકોએ વિચારોની દૃષ્ટિએ મૉડર્ન થવાની જરૂર છે. આજે પણ ઘણાં ઘરોમાં પિરિયડ્સ દરમિયાન બહેનોને એક ખૂણામાં બેસાડી રાખવામાં આવે છે. જે અટકવું જોઈએ.

વર્ષોથી ચાલ્યું આવે છે એ બધું જ ખોટું છે એવું નથી પણ વર્ષોથી આપણાં પરિવારમાં ચાલ્યું આવે છે અથવા આપણા પૂર્વજો કરતા હતા એટલે એની સામે પ્રશ્ન જ ન કરવો એ ખોટું છે.

આપણે ત્યાં આ બાબતોને ધર્મ સાથે જોડી દેવામાં આવે છે.

મૅન્સ્ટુએશન પહેલાં, મૅન્સ્ટુએશન દરમિયાન અને એ પછીની મહિલા પ્રત્યે ભેદભાવ કેમ? કોઈ મહિલાને એક સંપૂર્ણ માનવી તરીકે કેમ ન જોઈ શકીએ?

મને પણ ડર હતો

આ બ્લૉગ લખ્યાં પછી મારા મનમાં ડર હતો, કેમ કે હું સરકારી કર્મચારી છું.

આ વિશે લોકો શું કહેશે અને...


ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્તનો એક જૂનો ફોટોગ્રાફ

કાઉન્સિલ હાઉસમાં સેફટી બિલ રજૂ થવાનું હતું. તેના બે દિવસ પહેલાં એટલે કે છઠ્ઠી એપ્રિલ, 1929ના રોજ ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્ત કાઉન્સિલ હાઉસના ઍસેમ્બ્લી હૉલમાં ગયા હતા.

ઍસેમ્બ્લી હૉલમાં પબ્લિક ગૅલરી કઈ તરફ છે અને કઈ જગ્યાએથી બૉમ્બ ફેંકવાનું અનુકૂળ રહેશે એ ચકાસવા માટે તેઓ ઍસેમ્બ્લી હૉલ ગયા હતા.

પોતાના દ્વારા ફેંકવામાં આવેલા બૉમ્બથી કોઈને નુકસાન ન થાય એ તેઓ સુનિશ્ચિત કરવા ઇચ્છતા હતા.

અલબત, ટ્રૅડ ડિસ્પ્યૂટ્સ બિલને મંજૂરી આપી દેવામાં આવી હતી. તેમાં દરેક પ્રકારની મજૂરહડતાળ પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો.

પબ્લિક સેફટી બિલ વિશે અધ્યક્ષ વિઠ્ઠલભાઈ પટેલે પોતાનો નિર્ણય હજુ સુધી સંભળાવ્યો ન હતો.

શકમંદોને મુકદ્દમો ચલાવ્યા વિના અટકાયતમાં રાખવો અધિકાર સરકારને એ બિલમાં આપવામાં આવ્યો હતો.

કાઉન્સિલ હાઉસમાં પ્રવેશ

ભગતસિંહનું ખાખી રંગનું ખમીસ

આઠમી એપ્રિલે ગૃહની કાર્યવાહી શરૂ થવાની થોડી મિનિટો પહેલાં 11 વાગ્યે ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્ત કોઈનું ધ્યાન ન પડે તે રીતે, કાઉન્સિલ હાઉસમાં દાખલ થયા હતા.

એ સમયે તેમણે ખાખી રંગનું શર્ટ અને હાફ-પૅન્ટ પહેર્યાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતાં. શર્ટની ઉપર ગ્રે રંગનો ચારખાના કોટ પહેર્યો હતો.

એ કોટમાં બહાર ત્રણ અને અંદર એક એમ ચાર ખિસ્સાં હતાં. બન્નેએ ઉનનાં મોજાં પણ પહેર્યાં હતાં.

ભગતસિંહે એક વિદેશી ફેલ્ટ હેટ પહેરી હતી. ભગતસિંહને તેમના ઉંચા કદ તથા સુંદર વ્યક્તિત્વને કારણે કોઈ પહેલેથી ઓળખી ન કાઢે એ હેતુસર તેમણે હેટ પહેરી હતી.

એ ફૅલ્ટ હૅટ લાહોરની એક દુકાનમાંથી ખરીદવામાં આવી હતી.

ગૃહનો એક ભારતીય સભ્ય તેમને ગેટ -પાસ આપીને ગૂમ થઈ ગયો હતો. તેઓ પ્રવેશ્યા ત્યારે મુલાકાતીઓની ગૅલરી ખીચોખીચ ભરાયેલી હતી.

ભગતસિંહની જીવનકથાના એક લેખક મલવિંદર સિંહ વરાઈચે તેમના પુસ્તક 'ભગતસિંહ - ધ ઍટર્નલ રૅબેલ'માં લખ્યું છે:

"રસપ્રદ વાત એ છે કે ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્તે, તેઓ જે કપડાં પહેરીને ઍસેમ્બ્લીમાં બૉમ્બ ફેંકવા જવાના હતા, એ જ વસ્ત્રોમાં કાશ્મીરી ગેટ પાસેની રામનાથ ફોટોગ્રાફરની દુકાને પોતાનો ફોટો પડાવ્યો હતો. તેઓ ફોટોગ્રાફ લેવા 6 એપ્રિલે ફરી એ દુકાને પણ ગયા હતા."

ઘડિયાળની કહાણી

ભગતસિંહે આ ઘડિયાળ જયદેવ કપૂરને આપી દીધેલી

ઍસેમ્બ્લી ભવન જતાં પહેલાં ભગતસિંહે તેમની એક ખિસ્સા ઘડિયાળ તેમના એક સાથી જયદેવને આપી દીધી હતી. એ ઘડિયાળનો પણ એક ઇતિહાસ છે.

એ ઘડિયાળ સૌપ્રથમ ગદર પાર્ટીના એક સભ્યએ ફેબ્રુઆરી-1915માં ખરીદી હતી. એ પછી રાસબિહારી બોઝે તે ઘડિયાળ 'બંદી જીવન'ના લેખક શચીન્દ્રનાથ સાન્યાલને આપી હતી. સાન્યાલે એ ઘડિયાળ ભગતસિંહને ભેટ આપી હતી.

બન્ને ઍસેમ્બ્લીમાં પ્રવેશ્યા ત્યારે ગૃહમાં સર જૉન સાઈન ઉપરાંત મોતીલાલ નહેરુ, મહમદ અલી ઝીણા, એન. સી. કેલકર અને એમ. આર. જયશંકર પણ હાજર હતા.

ભગતસિંહ સારી રીતે જાણતા હતા કે તેમના બૉમ્બ ફેંકવાથી ખરડાને કાયદો બનતાં રોકી શકાશે નહીં. તેનું કારણ એ હતું કે નેશનલ ઍસેમ્બ્લીમાં બ્રિટિશ સરકારના ટેકેદારોની કમી ન હતી. વળી વાઇસરૉયને કાયદો બનાવવાનો અસાધારણ અધિકાર હતો.

દુર્ગા દાસે દુનિયાને જણાવ્યું

ભગતસિંહ પાસેથી જપ્ત થયેલો બૉમ્બ

ભગતસિંહ દ્વારા ફેંકવામાં આવેલા બૉમ્બની ઘટનાનું બહુજ જીવંત વર્ણન દુર્ગા દાસે તેમના વિખ્યાત પુસ્તક 'ઇન્ડિયા ફ્રૉમ નહેરુ ટુ કર્ઝન ઍન્ડ આફટર'માં કર્યું છે.

દુર્ગા દાસે લખ્યું છે, "આઠ, એપ્રિલે અધ્યક્ષ વિઠ્ઠલભાઈ સેફટી બિલ બાબતે પોતાનો ચુકાદો આપવા ઊભા થયા કે તરત જ ભગતસિંહે ઍસેમ્બ્લીના ફ્લોર પર બૉમ્બ ફેંક્યો હતો.

"હું પત્રકારોની ગૅલરીમાંથી બહાર નીકળીને પ્રેસ રૂમ તરફ દોડ્યો હતો. મેં એક મૅસેજ ડિકટેટ કરાવ્યો હતો અને એપીઆઈ ન્યૂઝ...


ભગવાન મુરુગન (કાર્તિકેય)ના ભક્તો માટે થઈપુસમ વર્ષનો સૌથી મહત્ત્વનો તહેવાર છે.

આમ તો આ સમગ્ર દક્ષિણ ભારત, શ્રીલંકા અને સિંગાપોરમાં ઊજવવામાં આવે છે, પરંતુ મલેશિયાના કુઆલાલંપુર પાસે બાતૂ ગુફાઓમાં સૌથી ભવ્ય ઉત્સવ ઉજવાય છે.

અહીં આ તહેવાર 1892થી ઊજવવામાં આવે છે. દર વર્ષની શરૂઆતમાં લગભગ 15 લાખ લોકો ઘણા દિવસો સુધી અહીં આવે છે.

ઉત્સવ દરમિયાન હજારો લોકો ઢોલ-નગારાં સાથે નાચતાં-ગાતાં ગુફા તરફ જતાં જોઈ શકાય છે.

તેઓ ગુફાની નીચે બનેલા મુખ્યદ્વારમાંથી પસાર થાય છે, ભગવાન મુરુગનની વિશાળ પ્રતિમાનાં દર્શન કરે છે અને 272 સતરંગી સીડી ચઢીને ગુફાની અંદર બનેલા મંદિરમાં જાય છે.

ભગવાન પ્રસન્ન રહે

ઘણા તમિલો માટે અને અન્ય કેટલાક હિંદુઓ માટે પણ થઈપુસમ ભગવાન મુરુગનને પ્રસન્ન કરવાનો અવસર હોય છે. તે માટે તેઓ 48 દિવસ સુધી ઉપવાસ અને પૂજા-પાઠ કરે છે.

ઘણા શ્રદ્ધાળુઓ કાવડ લઈને ચાલે છે. જે અલગઅલગ આકાર-પ્રકારની હોય છે. સામાન્ય રીતે એની ફ્રેમ ગોળ હોય છે, જેને મોરપીંછ અને ફૂલોથી શણગારવામાં આવે છે.

તેની ફ્રેમ સાથે સેંકડો ખીલીઓ લટકાતી હોય છે જેને શ્રદ્ધાળુઓ પોતાના શરીરમાં ભોંકી દે છે.

આ દર્દનાક લાગે છે, પરંતુ કેટલાક ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભક્તો માટે તે ઉત્સવનો મુખ્ય ભાગ હોય છે.

એક ઈશ્વર, દેવતા અનેક

ઇસ્લામ, ઈસાઈ અને યહૂદી ધર્મમાં એક જ ઈશ્વર છે. તેમના સંસ્થાપક એક છે અને ધર્મગ્રંથ પણ એક છે.

હિંદુ ધર્મ તેનાથી અલગ છે. તેના કોઈ એક સંસ્થાપક નથી. ઘણા ધર્મગ્રંથો છે, પરંતુ બાઇબલ કે કુરાનની જેમ હિંદુઓનો કોઈ એક સર્વસામાન્ચ ગ્રંથ નથી.

હિંદુ ધર્મના દેવતા પણ ઘણા છે, જેમને એક જ પરમાત્માનાં અનેક રૂપ માનવામાં આવે છે. આ વિશ્વાસના રસ્તા પણ ઘણા છે.

મોટા ભાગના હિંદુ થઈપુસમ નથી મનાવતા કે ભગવાન મુરુગનની પૂજા કરતા નથી. આ એક સ્થાનિક તહેવાર છે જેને મલેશિયાનો તમિલ સમુદાય ઊજવે છે.

થઈપુસમમાં પણ પૂજાનાં અનેક સ્વરૂપ છે. બાતૂ ગુફાઓમાં પૂજા માટે આવેલા ચૌધરી કન્નન કહે છે, "શ્રદ્ધાળુઓ પોતાની શ્રદ્ધા કેવી રીતે વ્યક્ત કરે છે તેના પર છે."

ઘણા શ્રદ્ધાળુઓ પોતાના માથે દૂધનાં વાસણ લઈને ચાલે છે. કેટલાક લોકો વાળ ઊતરાવે છે. કેટલાક લોકો પ્રાર્થના કરે છે. તો કેટલાક લોકો ઘૂંટણિયાં ભરીને પ્રદક્ષિણા કરે છે.

બાળકની માનતા પૂરી કરવા માટે ભગવાન મુરુગનનો આભાર માનવા માટે ઘણા લોકો શેરડીથી બાંધેલા હીંચકામાં મૂકીને બાળકને મંદિરે લાવે છે.

શરીરને વીંધવું

ઘણા લોકો પોતાને વીંધે છે. કેટલાક લોકો હૂકનો ઉપયોગ કરે છે. કેટલાક પોતાના શરીરમાં ધાતુની પાતળી ધારદાર ખીલીઓ ભોંકે છે. આ ખીલીઓમાં ધાતુનાં નાનાં વાસણ કે લીંબુ પણ લટકાવે છે.

કિશનકુમારના પેટમાં ખીલી ઘૂસાડેલી હોવા છતાં તેમના ચહેરા પર પીડાની એક પણ રેખા નથી દેખાતી.

તેમના શરીર અને હાથ પર 130થી વધુ ખીલીઓ ભોંકવામાં આવી છે. ભાલા જેવો દેખાતો એક સોયો એમના બંને ગાલની આરપાર નીકળી ગયો છે.

અમે દુખાવો ઓછો કરવા કોઈ દવા ખાતા નથી. તેમના માટે આ ભગવાન મુરુગન પ્રત્યેની ભક્તિ છે.

કિશનકુમાર કહે છે કે પીડાથી ઈશ્વરમાં ધ્યાન લગાવવામાં મદદ મળે છે.

ભક્તો પોતાના અહંકાર, ક્રોધ અને અન્ય માનવીય અવગુણો ભુલી જાય છે અને ભગવાન મુરુગનમાં ધ્યાન આપે છે.

કિશનકુમારે શરીરમાં હૂક અને સોયો ઘૂસાડવાનું કામ પોતાના નજીકના મિત્રો અને નાની બહેનને સોંપ્યું છે.

તેમના મિત્રોએ ટૅન્ટમાં જ એક હંગામી મંદિર બનાવ્યું છે જે આધાર શિબિર જેવું કામ કરે છે.

ત્યાં તેઓ પોતાની કાવડ રાખે છે (આ પ્રક્રિયામાં એક કલાક જેટલો સમય લાગી જાય છે) અને બાતૂ ગુફાઓના મુખ્ય મંદિર માટે નીકળતાં પહેલાં પ્રાર્થના કરે છે.

મંદિર જેવી કાવડ

કાવડ ઘણાં આકાર-પ્રકારની હોઈ શકે છે. ઘણી કાવડ ભારે હોય છે જે ખભાની બંને તરફ ફેલાયેલી...


ભટ્ટે કહ્યું, સોશિયલ મીડિયા ઉપર ચાલી રહેલા આ અભિયાને મોટા-મોટા લોકોની ઊંઘ ઉડાડી દીધી છે.

માત્ર બોલીવૂડમાં જ નહીં, પરંતુ અન્ય ક્ષેત્રની મહિલાઓ પણ આ અભિયાનમાં જોડાઈ ગઈ છે.

બીબીસી સાથેની ખાસ વાતચીતમાં મહેશ ભટ્ટે કહ્યું, "આ દેશમાં કમાલની વાત એ છે કે, લોકો નારીને મંદિરમાં જગ્યા આપે છે, પોતાના ઘરોમાં દેવીની મૂર્તિ રાખે છે, તેમની પૂજા કરે છે અને એ જ ઘરોમાં, રસ્તા ઉપર, કચેરીઓમાં છોકરીઓ સાથે દુર્વ્યવહાર અને જુલમ કરે છે. જાતીય શોષણ કરીને લોકો પોતાની તાકાતનો ખોટો ઉપયોગ કરે છે."

મહેશ ભટ્ટે ઉમેર્યું, "એક મહિલા તમને ના પાડે છે, છતાં પણ તમે તેને હેરાન કરો છો. આ સેક્સ્યુઅલ હૅરેસમૅન્ટ છે."

તનુશ્રી દત્તા-નાના પાટેકરના કિસ્સામાં હજુ સુધી બોલીવૂડની હસ્તીઓ કંઈ પણ કહેવાનું ટાળતી હતી, પરંતુ મહેશ ભટ્ટે આ મુદ્દે ખુલીને નિવેદન આપ્યું છે.

તેઓએ તનુશ્રીનું સમર્થન કર્યું છે, જોકે, તેમણે કોઈપણ પક્ષને ખોટો અથવા સાચો ઠેરવ્યો નથી, પરંતુ કહ્યું કે કોઈને પણ અવાજ ઉઠાવતા અટકાવવા જોઈએ નહીં.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

'પરિસ્થિતિ બદલાઈ છે'

મહેશ ભટ્ટે કહ્યું, "નાના પાટેકર તરફ આંગળી ચીંધાઈ છે. કોણે આંગળી ચીંધી? અમારા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જ ઉદ્યોગ ક્ષેત્રમાંથી એક છોકરીએ. તે અમારા ક્ષેત્રની છે, તેણે પોતાનું મૌન તોડ્યું છે."

"તેની સાથે એવું કંઈક થયું છે કે નથી થયું, સત્ય શું છે, એની તપાસ કરવાનો મારી પાસે એવો કોઈ રસ્તો નથી, શું મારે એ છોકરીને પોતાની વાત કરતા રોકવી જોઈએ? બિલકુલ નહીં."

ભટ્ટે કહ્યું કે પહેલા છોકરીઓ ચુપ રહેતી હતી, એ વિચારીને કે સમાજ તેમના વિષે શું વિચારશે. ઘણાં ઘરોમાં તો તેમની માતાઓ જ તેમને બદનામીના ડરથી ચુપ કરી દેતી હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ બદલાઈ રહી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મહેશ ભટ્ટ પોતાની વાતને આગળ વધારતા કહે છે, "સેક્સ્યુઅલ હૅરેસમૅન્ટની વાતો કરવી જરૂરી છે, પરંતુ એ યાદ રાખો, તનુશ્રી અમારા જ ઉદ્યોગ ક્ષેત્રની છોકરી છે અને નાના પાટેકર અમારા ખૂબ જ વિખ્યાત કલાકાર છે.

"સમાજમાં તેમની બહુ ઈજ્જત છે, તેઓ સમાજ સેવા પણ કરે છે. હા, તેમનો જીવવાનો જે અંદાજ છે એ થોડો જુદો છે. તેઓ બહુ જ તીખું બોલે છે અને હવે તો આ કિસ્સો કોર્ટ સુધી પહોંચી ગયો છે."

"આ જે મુદ્દો છે એ કોઈ પબ્લિક કોર્ટ સાથે અથવા અમારા જેવા લોકોના અભિપ્રાયથી અથવા #MeTooથી ઉકેલી શકાય એમ નથી. તમારે એ દિલથી અનુભવવું પડશે કે આપણે મહિલાઓની સાથે કેવો વ્યવહાર કરવો જોઈએ, આ એવી નીતિગત વાતો છે, જે તમારે હૃદયપૂર્વક કરવી જોઈએ."

'આજે જ નથી થયું'

#MeToo અભિયાનમાં મોટા-મોટા લોકોના નામ સામે આવ્યા છે. નાના પાટેકર સિવાય વિકાસ બહલ, ઉત્સવ ચક્રવર્તીનું નામ તો સામે આવ્યું જ હતું. મંગળવારે પ્રખ્યાત અભિનેતા આલોકનાથ ઉપર પણ એક મહિલા પ્રોડ્યુસર અને ડાયરેકટરે બળાત્કારનો આરોપ મૂક્યો છે. જોકે, આલોકનાથે આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

આ આખુંય અભિયાન સોશિયલ મીડિયા ઉપર ચાલી રહ્યું છે. વિવિધ ક્ષેત્રોની મહિલાઓ ખુલીને પોતાની સાથે થયેલી જાતીય શોષણની કથાઓ લખી રહી છે.

મહેશ ભટ્ટ કહે છે કે સોશિયલ મીડિયાએ આ અભિયાનને તાકાત આપી છે. તેમણે કહ્યું, "આજે આપણે #MeTooની ચર્ચા કરી રહ્યા છીએ, પરંતુ જે ટ્વીટર અથવા ફેસબુક ઉપર નથી એમનું શું?

"તેઓ ક્યાં જાય, એમનામાંથી ઘણી મહિલાઓ એવી પણ છે જેઓ કહે છે કે આની આટલી મોટી બબાલ શું મચાવી મૂકી છે, આ તો વર્ષોથી ચાલતું આવી રહ્યું છે.

"આ તો પોતાના દેશમાં આજથી નહીં ઘણાં વર્ષોથી સહન કરવું પડી રહ્યું છે."

'ચુકાદા પહેલા દોષી માનવા અયોગ્ય'

#MeToo અંતર્ગત જેના નામ આવ્યા છે, તેઓની સાથે લોકો બોલીવૂડમાં કામ કરવાની ના પાડી રહ્યા છે, પરંતુ શું તમે આવા લોકો સાથે કામ કરશો?

આ સવાલના જવાબમાં...


ભયંકર દુષ્કાળને કારણે શહેરના પ્રશાસને વ્યક્તિ દીઠ દૈનિક 50 લીટર પાણીની મર્યાદા લાગુ કરવી પડી છે.

અધિકારીઓએ લોકોને જણાવ્યું છે કે એ ટૉઇલેટમાં ફ્લશ કરવા માટે ટાંકીનો ઉપયોગ ન કરે અને ઓછામાં ઓછું પાણી વહાવે.

પ્રાંતીય સરકારનાં પ્રમુખે જણાવ્યું છે કે જો પાણીનો પુરવઠો બંધ થઈ જશે તો એ સૌથી મોટું સંકટ હશે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

હેલેન જિલે જણાવ્યું છે કે, હજી પણ પાણીના પુરવઠાને બંધ થતો અટકાવવાનું શક્ય છે.

તેમણે કહ્યું, જો લોકો રોજ પચાસ લીટર અથવા તેનાથી ઓછું પાણી વાપરે તો પાણીનો પુરવઠો સંપૂર્ણપણે બંધ થવાનાં સંકટથી બચી શકાશે.

તેમણે જણાવ્યું, "જો આપણે બધા આપણા ઘરે અને કામના સ્થળે આ બાબતનું ધ્યાન રાખીએ તો, આ સંકટથી બચવું અશક્ય નથી."

લોકોને સલાહ આપતાં તેમણે જણાવ્યું, "તમારા ટૉઇલેટનાં ફ્લશની ટાંકી બંધ કરી દો અને ઘરમાં સફાઈ વગેરેમાં ઉપયોગ થઈ ચૂકેલા પાણીને સિસ્ટર્ન (ટૉઇલેટમાં ગોઠવેલી પાણીની ટાંકી)માં ભરો અને તેનો ઉપયોગ કરો."

"હાલના સમયમાં કોઈ પણ એક સપ્તાહમાં બે થી વધુ વખત નહાશો નહીં. પાણી એ રીતે બચાવવાનું છે કે, માનો જીવન તેના પર નિર્ભર છે."

ગત વર્ષે જિલે જણાવ્યું હતું કે, તે દર ત્રણ દિવસે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એક વખત જ સ્નાન કરે છે.

ભયંકર દુષ્કાળ

કેપ ટાઉન એક પ્રવાસન સ્થળ છે અને તે છેલ્લાં સો વર્ષોમાં પડેલા સૌથી ભયંકર દુષ્કાળનો સામનો કરી રહ્યું છે.

જોકે , દક્ષિણ આફ્રિકાનો મોટો ભાગ ઊનાળામાં થયેલાં ભારે વરસાદ બાદ દુષ્કાળની સ્થિતિમાંથી બહાર આવી રહ્યો છે.

પરંતુ કેપ ટાઉન હજી પણ દુષ્કાળનો શિકાર છે. અહીં છેલ્લાં ત્રણ વર્ષમાં અત્યંત ઓછો વરસાદ પડ્યો છે.

આદતો બદલાઈ ગઈ

કેપ ટાઉનમાં રહેતા અને બીબીસી ન્યૂઝ સાથે જોડાયેલા મોહમ્મદ અલી કહે છે કે તેમની પત્નીએ હવે નહાવાનું બંધ કરી દીધું છે.

હવે તે દોઢ લીટર પાણી ઊકાળે છે અને તેમાં એક લીટર ટાંકીનું પાણી ભેળવે છે, જેનો ઉપયોગ તે શરીરને સાફ કરવા કરે છે. આ પાણીનો ઉપયોગ ટૉઇલેટના સિસ્ટર્નમાં ભરવા માટે કરી લેવામાં આવે છે.

કેપ ટાઉનના બાકી શહેરીજનોની જેમ અલીના ચાર લોકોના પરિવારે પણ તેમની આદતો બદલવી પડી છે.

અલી કહે છે કે, હવે તે ડોલ અને મગનો ઉપયોગ કરીને જ સ્નાન કરે છે.

ગત સપ્તાહે એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં મેયર પેટ્રીસિયા ડે લીલેએ કહ્યું હતું, "હવે લોકોને માત્ર પાણી વેડફવાનું જ નહીં કહીએ, પરંતુ તેમને પાણી બચાવવા માટે ફરજ પાડીશું."

દક્ષિણ આફ્રિકામાં પાણી બચાવવા માટેનું અભિયાન ચલાવતી સંસ્થા વૉટર વાઇઝ અનુસાર એક વ્યક્તિ એક મિનિટના શાવરમાં સરેરાશ પંદર લીટર પાણીનો ઉપયોગ કરે છે અને એટલું જ પાણી એક વખત ટૉઇલેટ ફ્લશ કરવામાં વપરાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ભર સેન્સરશિપે એની વીગત (અને વાયકા પણ) બરાબરની ફરી વળી હતી.

એટલે માર્ચ 1977માં આખા ઉત્તર ભારતમાં કૉંગ્રેસને એક પણ બેઠક ન મળી એનું એક રહસ્ય મુસ્લિમ મતદાન કૉંગ્રેસની સામે અને જનતા પક્ષની સાથે રહ્યું એ હકીકતમાં હતું.

આજે કંઈક વિલક્ષણ લાગે એવી વીગત આ મુદ્દામાં એ છે કે સાગમટે મુસ્લિમ મત લાભાર્થી ત્યારે જનતા પક્ષના એક છટક રૂપે જનસંઘ પણ હતો. મેનકા ગાંધી અને વરુણ ગાંધી જો સંઘ પરિવારના ચહેતા હોઈ શકતાં હોઈ તો તે અલબત્ત એમના સંજયસંબંધને આભારી છે.

જોકે, અહીં એ સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે મુસ્લિમો સાથેના વ્યવહારના સંબંધે કૉંગ્રેસનું સંજયપર્વ એક સ્ખલન (ઍબેરેશન) હતું, નીતિગત અભિગમ નહોતો.

ઊલટ પક્ષે, જનસંઘ-ભાજપ માટે એ નીતિગત તો શું એથી પણ વધુ ગળથૂથીગત મુદ્દો છે.

એનઆરસીની આરંભિક કવાયત પછી એ હમણાં નહીં પણ પહેલાં સીએએ એવી જે તંગદોર પરની નટચાલ આ દિવસોમાં ખેલાઈ એમાં પણ તમે મુસ્લિમ બાદબાકીનું એનું મજ્જાગત વલણ જોઈ શકો છો.

ધારો કે, બેશક આ 'ધારો કે'ની જ વાત છે, ભાજપ હાલ કાર્પેટ બૉમ્બિંગની શૈલીએ પ્રચારમારો કરી સૌને એમ સમજાવવાની કોશિશ કરે કે સીએએ મૂળભૂત રીતે મુસ્લિમ બાદબાકીકરણનો પેચ નથી અને એમાં પણ સફળ પણ થાય તો ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એના આ ગળથૂથીગત વલણને આપણે કેવી રીતે જોઈશું. એ વિચારવાની વાત છે.

ભોગજોગે (કહો કે આપણે સદભાગ્યે) એનો પણ એક ઉત્તર દક્ષિણદેશમાં કર્ણાટકથી મળી આવ્યો છે.

ભાજપી મંત્રી સી. ટી. રવિએ કહ્યું કે નાગરિકતા (સુધાર) કાનૂન સામેનો વિરોધબખેડો આમ જ ચાલુ રહ્યો તો અત્યાર લગી ધીરજ જાળવી રહેલી બહુમતી ઝાલી નહીં રહે અને "તમારે ગોધરા જેવી પરિસ્થિતિ માટે તૈયાર રહેવું પડશે."

પ્રવાસન અને સાંસ્કૃતિક બાબતોના આ મંત્રીએ પોતાની એકપંક્તિકા (વનલાઇનર) બાબતે ચાલતાં અસંદિગ્ધ સમજૂત પણ આપી છેઃ

"આ જ તો (તમારી) માનસકિતા હતી જેણે ગોધરામાં ટ્રેન બાળી કારસેવકોને જીવતાં ભૂંજી નાખ્યા હતા... કેમ કે અહીં બહુમતી કોમ ધૈર્યવાન છે, તમે ચોમેર આગ લગાડવાની કોશિશમાં છો. હું તમને સલાહ આપું છું કે જરી પાછું વળીને જુઓ, અમારી ધીરજ ખૂટે ત્યારે શું બને છે."

"અમારી ધીરજ એ અમારી નિર્બળતા નથી... બહુમતી ધીરજ ગુમાવે ત્યારે શું થાય છે એ જો તમે ભૂલી ગયો હો તો પાછળ નજર કરો કે ગોધરા (અનુગોધરા)માં શું થયું હતું. અહીંની બહુમતી પણ એવું કરવાને સક્ષમ છે. અમારી ધીરજને કસો નહીં."

રવિવારે (22 ડિસેમ્બર) રામલીલા મેદાનની વિશાળ રેલીમાં વડા પ્રધાને ગર્જનતર્જનની રીતે જે પણ સફાઈ પેશ કરી હોય, 'સબકા સાથ- સબકા વિકાસ'ના વરખ તળે જે માનસિકતા છે તે આ છે.

તમે જુઓ, એક ભાજપ સાંસદ જામિયા મિલિયાને આતંકવાદીઓ પેદા કરનાર તરીકે ઓળખાવે છે તો બીજા સાંસદ પણ એવું જ કાંઈક કહે છે.

આ ઇતરીકરણ (અધરાઇઝેશન) પાછું રાષ્ટ્રવાદના રૂપાળા નામ નીચે ચલાવાય છે, પણ એની વાત લગરીક રહીને.

કટોકટીકાળે 'ઇંદિરા ઈઝ ઇન્ડિયા' એ એક સૂત્ર ખાસ ગાજતું હતું. એમાં અધિનાયકવાદ સાફ ઝલકતો હતો.

અધિકારવાદ ખરું જોતાં વ્યક્તિગત સત્તાવાદના નાદર નમૂના જેવો એ કિસ્સો હતો.

ભય અથવા પ્રલોભનવશ જેઓ ત્યારે સત્તાપક્ષમાં જોડાઈ જાય એમને માટે સત્તાવાર યાદીમાં કહેવાતું કે તેઓ રાષ્ટ્રીય પ્રવાહમાં જોડાઈ ગયા છે.

હકીકતે, તે વખતે એક ગુજરાતી ભૂગર્ભ પત્રે લખ્યું તેમ આવું જોડાઈ જવું તે "મેંઢાના ટોળામાં મેંઢાનું ભળી જવું" હતું.

આ અધિકારવાદ કહો, સત્તાવાદ કહો, એને અત્યારે રાષ્ટ્રવાદનું રૂપાળું ઝભલું પહેરાવાય છે.

આ અધિકારવાદ પોતાને ઇષ્ટ ધ્રુવીકરણના ઇરાદાથી સીએએ પ્રકારનાં પાનાં ઊતરી 'અધરાઇઝેશન'ની બાજી રમે છે.

આ બાજી ક્યારેક જો તમારી નાગરિકતા કમી શકે તો ક્યારેક તે 'મૉબ લિન્ચિંગ' વાટે રાષ્ટ્રધર્મ પણ અદા કરી શકે.

કટોકટીકાળે પોલીસરાજનો એક વસમો અનુભવ દેશજનતાએ કર્યો હતો....


ભરતસિંહ સોલંકી

આ તસવીર ભરતસિંહ સોલંકીના કાર્યાલય દ્વારા બીબીસીને મોકલવામાં આવી છે અને તેમનાં પત્ની રેશમાબહેને આ તસવીર ભરતસિંહ સોલંકીની જ હોવા અંગે ખરાઈ કરી છે.

રિપોર્ટ કોરોના પૉઝિટિવ આવ્યા બાદ ભરતસિંહ સોલંકી છેલ્લા લગભગ 55 દિવસોથી સારવાર હેઠળ છે.

તેમના અંગત સચિવ અંકિત પઢિયારે બીબીસીને કહ્યું કે, હવે તેઓ જોખમથી સંપૂર્ણ રીતે બહાર છે. તેમની સ્થિતિ ઘણી સુધારા પર છે પણ સારવારને કારણે શરીર નબળું પડી ગયું છે અને હાલ તેમની ફિઝિયોથૅરાપી સારવાર ચાલી રહી છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં અંકિત પઢિયારે જણાવ્યું  "આ તસવીર મીડિયામાં જાહેર થયાં બાદ  અમારી ઉપર પણ અનેક ફોન આવ્યા એ પૂછવા માટે કે આ તસવીર ભરતસિંહભાઈની જ છે કે નહીં."

19 જૂને રાજ્યસભાની ચૂંટણી સમાપ્ત થયા બાદ તરત જ ભરતસિંહ સોલંકી કોરોના પૉઝિટિવ હોવાની ખબર આવી હતી.

રાજ્યસભાની એ ચૂંટણીમાં ભરતસિંહ સોલંકી પણ કૉંગ્રેસ પક્ષ તરફથી મેદાનમાં હતા, જો કે ચૂંટણીમાં તેમને સફળતા મળી ન હતી.

તબિયત સુધારા પર

ભરતસિંહ સોલંકી

21 જૂને તબિયતમાં અસ્વસ્થ જણાયા બાદ વડોદરાની બૅન્કર હૉસ્પિટલમાં ભરતસિંહ સોલંકી દાખલ થયા હતા જ્યાં તેમનો કોરોના રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતો.

બૅન્કર હૉસ્પિટલમાં એક અઠવાડિયાની સારવાર બાદ તેમને વધારે સારવાર માટે અમદાવાદની CIMS હૉસ્પિટલમાં રિફર કરવામાં આવ્યા અને 28 જૂનની મધરાતે તેમને અમદાવાદની CIMS હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા. ત્યારથી તેઓ CIMS હૉસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહ્યા છે.

ભરતભાઇ સોલંકીના પત્ની રેશમાબહેને બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે" તેમનો કોરોના રિપોર્ટ તો હવે નૅગેટિવ છે. ડૉકટરો તેમના હેલ્થ બુલેટિનમાં જણાવે છે એ પ્રમાણે કોરોનાની સારવાર દરમિયાન અપાતી દવાઓની પણ સાઇડ ઇફેક્ટ શરીર પર થતી હોય છે અને હાલ ફૂડ ઇન્ટેક તરીકે લિક્વિડ ફૂડ જ તેમને અપાય છે. દસેક દિવસમાં તેમને ડિસ્ચાર્જ આપી શકવાની સ્થિતિ હાલ ડૉકટરો જોઈ રહ્યા છે."

અંકિત પઢિયારે જણાવ્યું કે હવે તેમને દિવસ દરમિયાન વૅન્ટિલેટરની પણ ખૂબ ઓછી જરૂર પડે છે અને  ઓક્સિજનનું લેવલ પણ શરીરમાં યોગ્ય પ્રમાણમાં જળવાતું થયું છે. તેમને હવે ડૉક્ટરોની સલાહ અનુસાર દિવસ દરમિયાન 15થી 18 કલાક વૅન્ટિલેટરના સપોર્ટની પણ જરૂર નથી પડતી.

અંકિતે કહ્યું," કોરોના પૉઝિટિવ જણાયા બાદ તેમને ફેફસામાં ઇન્ફેક્શન થયું હતું જેની સારવાર કરવામાં આવી હતી. સતત દવાઓને કારણે કિડની પર પણ એની અસર થઈ હતી. શરીરમાં નબળાઈ આવી ગઈ છે. જોકે, હવે તેમની સ્થિતિમાં ઘણો સુધાર છે અને એવી આશા રાખી શકાય કે એક બે દિવસમાં તેમને વૅન્ટિલેટરની બિલકુલ જરૂર રહેશે નહીં. હાલ તેમની ફિઝિયોથૅરાપીની સારવાર ચાલી રહી છે."

ભરતસિંહ સોલંકી 30થી વધુ વર્ષોનો રાજનૈતિક અનુભવ ધરાવે છે. તેમણે કેન્દ્ર સરકારમાં રાજ્યમંત્રીથી લઈને ગુજરાત રાષ્ટ્રીય સ્તરે કૉંગ્રેસ સચિવ તરીકે તથા ગુજરાત કૉંગ્રેસના પ્રદેશ પ્રમુખ તરીકે કામ કર્યું છે.

ભરતસિંહ સોલંકી બે વાર સંસદ સભ્ય, ત્રણ વાર ધારાસભ્ય રહી ચૂક્યા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ભરૂચના સાંસદ મનસુખ વસાવા વિવાદાસ્પદ નિવેદનો આપવા માટે જાણીતા છે.

2017માં તેમણે લોકો ખોટું આદિવાસી પ્રમાણપત્ર મેળવી નોકરી મેળવી રહ્યાં હોવાનું નિવેદન આપ્યું હતું જેનો વિવાદ થયો હતો.

એ વિવાદ શાંત થયો એ પછી આદિવાસીઓને સ્ટૅચ્યૂ ઑફ યુનિટીથી ખસેડવાને મામલે વિવાદ ઊભો થયો હતો. જોકે, પછી તેઓ મોવડીમંડળનું દબાણ આવતા શાંત થઈ ગયા હતા.

હવે દિવાળી અને નવ વર્ષ નિમિત્તે યોજાયેલા સ્નેહમિલન કાર્યક્રમમાં રામમંદિરનો મુદ્દો ઊભો કરીને મનસુખ વસાવાએ વિવાદ છેડ્યો છે.

મનસુખ વસાવાએ શું કહ્યું?

મનસુખ વસાવાનો જે વીડિયો વાઇરલ થયો છે તેમાં તેઓ શરૂઆતમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કેવી રીતે કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 ને 35-એ હઠાવી તેની વાત કરે છે.

કાશ્મીરની વાતચીત અને નરેન્દ્ર મોદીના વખાણ કર્યા પછી તેઓ રામમંદિરના મુદ્દા પર આવે છે.

તેમણે કહ્યું કે રામજન્મભૂમિ કેટલો જૂનો મુદ્દો હતો. દેશ આઝાદ પણ થયો નહોતો એ સમયથી રામજન્મભૂમિનું આંદોલન ચાલતું હતું. કેટલાય લોકો શહીદ થયાં. કેટલાય આંદોલનો કર્યા છે. પણ એ મુદ્દો પણ આપણી સરકાર ભારતીય જનતા પાર્ટીની સરકાર કેન્દ્રમાં હોવાને કારણે જ સુપ્રીમ કોર્ટે આ જજમૅન્ટ આપવું પડ્યું.

મનસુખ વસ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાવાના આ નિવેદન પર રાજકીય વિવાદ ઊભો થયો છે.

નિવેદન બાબતે વિવાદ ઊભો થતા મનસુખ વસાવા સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી.

મનસુખ વસાવાએ એમના નિવેદનનો અલગ અર્થ હોવાનું કહ્યું.

એમણે કહ્યું કે મારા કહેવાનો અર્થ એ હતો કે નરેન્દ્ર મોદીની સરકારમાં આ ચુકાદો આવ્યો છે એના કારણે કોઈ અરાજકતા ફેલાઈ નથી અને આ એમની ક્ષમતા છે. જો કોઈ અન્ય વડા પ્રધાન હોત તો અરાજકતા ફેલાઈ હોત. આ સંદર્ભમાં કરેલું નિવેદન છે એમાં કોઈ કોમની લાગણી દુભવવાનો સવાલ નથી.

જોકે, તેમનો જે વીડિયો વાઇરલ થયો છે તેમાં તેઓ સ્પષ્ટપણે એવું કહેતા સંભળાય છે કે કેન્દ્રમાં ભાજપની સરકાર હોવાને કારણે જ સુપ્રીમ કોર્ટે તરફેણમાં ચુકાદો આપવો પડ્યો.

શું મશીનરી મોદીને ઇશારે ચાલે છે?

મનસુખ વસાવાના આ નિવેદન પર કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા નિશ્ચિત વ્યાસે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે મનસુખ વસાવા લાંબા સમયથી સાંસદ હોવા છતાં એમને સુપ્રીમ કોર્ટની ગરિમાનું ભાન નથી. એમણે આવી જાહેરાત કરી આડકતરી રીતે એવું કહ્યું છે કે સીબીઆઈ, ઇન્કમટૅક્સ, ઇ.ડી એવી તમામ સરકારી મશીનરીઓ સરકારને ઇશારે ચાલે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા તમામ પાસાંઓને ચકાસી ચુકાદો આપવામાં આવ્યો છે ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો પણ એમની સરકારના ઇશારે આવ્યો હોવાની વાત તેઓ કરી રહ્યા છે.  હવે રામને નામે રાજકીય નાવડી ચલાવનારા આ લોકોથી ભગવાન રામ જ બચાવે.

એનસીપી નેતા શંકરસિંહ વાઘેલાએ કહ્યું કે ભાજપના કેટલાક નેતા સસ્તી પબ્લિસિટી લેવા સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા પર વાત કરી એનું અપમાન કરે એ દુખદ છે. આવું નિવેદન સુપ્રીમ કોર્ટનું અપમાન છે .

હિંદુસ્તાન તહરીક એ ઇન્સાફના ગુજરાતના અધ્યક્ષ હમીદ ભટ્ટીએ બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે અત્યારે ગુજરાતના સાંસદ મનસુખ વસાવા આવું નિવેદન કરી બે કોમ વચ્ચે વૈમનસ્ય ઉભું કરવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે એ ખરેખર દૂખદ છે .

મનસુખ વસાવાના નિવેદન અંગે ગુજરાત ભાજપ અધ્યક્ષ જિતુ વાઘાણીનો સંપર્ક કરવાની કોશિશ કરવામાં આવી હતી પરંતુ તેમણે કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી નથી.

બાબરના વંશજે શું કહ્યું?

બાબર

મુઘલ બાદશાહ બાબરની છઠ્ઠી પેઢીના પ્રિન્સ યાકૂબ તુસીએ મનસુખ વસાવાના નિવેદન બાબતે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે કેટલાક રાજકારણીઓ સસ્તી પબ્લિસિટિ લેવા માટે આ ખેલ કરે છે અને આવા નિવેદનો કરે છે જે દુખદ છે.

એમણે કહ્યું કે દેશ આઝાદ થયો એ પહેલાં બ્રિટિશ સરકારના હાથમાં આ જમીન હતી અને અહીં નમાઝ પઢવામાં આવતી ન હતી.

અમારા પરદાદા બાબરે એમના સૈનિકોને નમાઝ પઢવા માટે ત્યાં...


ભલે દુકાનદાર હોય, સ્થાનિક પત્રકાર હોય, અમારી હોટલમાં કામ કરતી ગોરખપુરની એક મહિલા હોય કે દુર્ગમ વિસ્તારો અને ગામડાંમાંથી આવેલા લોકો હોય - ગમે તેને પ્રશ્ન કરાય ત્યારે એકસરખો જ જવાબ મળશે, જોઈએ 27 સપ્ટેમ્બર બાદ શું થાય છે?

27 સપ્ટેમ્બરના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જનરલ ઍસેમ્બલી (યુએનજીએ)માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનનાં ભાષણો થવાનાં છે.

અફવાગ્રસ્ત કાશ્મીરમાં એક વર્ગને લાગે છે કે કદાચ ભારત સરકાર 27 સપ્ટેમ્બર બાદ અનુચ્છેદ 370 ફરીથી લાગુ કરી દેશે. કેટલાકને આશંકા છે કે આ દિવસ પછી પાકિસ્તાન તરફથી હુમલા થવાની શરૂઆત થઈ જશે.

કેટલાકને લાગે છે કે 27 સપ્ટેમ્બર બાદ કટ્ટરપંથીઓના હુમલા શરૂ થશે. કેટલાકને એવું પણ લાગે છે કે 27 સપ્ટેમ્બર બાદ કાશ્મીર 'સ્વતંત્ર' થઈ જશે.

આ અફવાઓના આધાર વિશે જાણકારી નથી, આ અફવાઓ અંગે કોઈ પણ સ્પષ્ટતા નથી થઈ શકી, કારણ કે અમારી કોઈ અધિકારીઓ સાથે વાત થઈ શકી નથી.

પાંચ ઑગસ્ટના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીર પાસેથી તેનો વિશેષ દરજ્જો ઝૂંટવી લેવાયો હતો. રાજ્યના બે ટુકડા પણ કરી દેવાયા, રાજ્યમાં ઇન્ટરનેટ અને મોબાઈલ સેવા બંધ કરી દેવાઈ.

આ વાતને 50 દિવસ થઈ ચૂક્યા છે, પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રંતુ લોકોનાં મનમાં આ નિર્ણયને અંગે ઉદાસી, ગુસ્સો, દુવિધા, અનિશ્ચિતતા અને ભયનું વાતાવરણ છે.

'બધું જ ઠીક છે' એવો દાવો કરનાર ભારતીય મીડિયાને લોકો 'જૂઠાણાંનો અંબાર' ગણાવે છે 'જેઓ સાચા સમાચાર નથી આપતા'.

કાશ્મીર હોટલ ઍસોસિયેશનના પ્રમુખ મુશ્તાક ચાય પ્રમાણે આવું પહેલી વાર બન્યું છે કે ખીણવિસ્તારની અર્થવ્યવસ્થા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાતા મુસાફરોને વિસ્તાર છોડીને ચાલ્યા જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

એક દુકાનદારે મને કહ્યું કે, 'લોકો શાંત છે, કશું જ નથી થઈ રહ્યું. એ જ ચિંતાની વાત છે.'

કાશ્મીરમાં પાછલા 50 દિવસો કઈ રીતે પસાર થયા, એ સમજવા માટે મેં શ્રીનગર સિવાય ઉત્તર અને દક્ષિણ કાશ્મીરનાં દુર્ગમ વિસ્તારો અને ગામોની મુસાફરી કરી.

શિક્ષા, વેપાર, ન્યાયવ્યવસ્થા, નાના ઉદ્યોગો, ખાદ્ય સામાનની કિંમતો, ટ્રાન્સપૉર્ટની અવરજવર, ઍક્સપૉર્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી, કાશ્મીરમાં સરકારના નિર્ણયના કારણે સર્જાયેલી 'હડતાળ'ને કારણે જીવનના દરેક પાસાને અસર કરી છે.

દુકાનો બંધ છે, બિઝનેસ ઠપ છે, હજારો હોટલો ખાલી પડી છે, શિકારા અને હાઉસબોટ પણ ખાલી છે અને ડલ ઝીલ અને સડકો મુસાફરો વિનાની બની ગઈ છે.

સડકો પર ભારે સંખ્યામાં સુરક્ષાકર્મીઓ તહેનાત છે અને મોટાભાગના લોકો પોતાનાં ઘરોમાં પુરાયેલા છે.

કનેક્ટિવિટી ન હોવાના કારણે લોકો પોતાના સંબંધી, સાથીદારો, સહકર્મચારીઓનો સંપર્ક નથી કરી શકી રહ્યા. મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ માત્ર સમય જોવા અને ગેમ રમવા માટે થઈ રહ્યો છે.

નેશનલ કૉન્ફરન્સ અને પીડીપીના નેતાઓ નજરબંધ થયા બાદ ઘણા પાર્ટી કાર્યકર્તા કાં તો ગભરાઈને અંડરગ્રાઉન્ડ થઈ ગયા છે કાં તો જમ્મુ-કાશ્મીરના બીજા વિસ્તારોમાં નાસી છૂટ્યા છે.

વધુ એક વ્યક્તિ પ્રમાણે, 'વહીવટીતંત્ર અને પ્રભાવિત લોકો વચ્ચે સંપર્ક નથી, વાતચીત નથી થઈ રહી, તેથી નથી સમજાઈ રહ્યું કે આગળનો રસ્તો કેવો હશે.'

ઇન્ડસ્ટ્રી ઠપ

કાશ્મીર ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સ ઍન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીના એક આંકડા પ્રમાણે કાશ્મીરની અર્થવ્યવસ્થાને 5 ઑગસ્ટથી અત્યાર સુધી 10 હજાર કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ ચૂક્યું છે, ખીણમાં ધીમે-ધીમે વિકાસ સાધી રહેલી અને ઇન્ટરનેટ પર નિર્ભર આઈટી કંપનીઓના માલિકો ગુડગાંવ કે ચંદીગઢમાં ભાડે જગ્યા શોધી રહ્યા છે.

માત્ર ગાલીચાઉદ્યોગમાં જ 50-60 હજાર લોકો નોકરી ગુમાવી ચૂક્યા છે.

ચેમ્બરના પ્રમુખ અને ગાલીચાઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા શેખ આશિક જણાવે છે, 'જુલાઈ-ઑગસ્ટ અને સપ્ટેમ્બર મહિનામાં જ અમને ઍક્સપૉર્ટ ઑર્ડર મળે છે, જેથી અમે ક્રિસમસ કે ન્યૂ યરના...


ભલે પુસ્તકો વધારે હોઈ, હવે ટેક્નોલોજીના સહારે આપ વધુમાં વધુ પુસ્તકો વાંચી શકશો

બ્લિન્કીસ્ટના સહ સંસ્થાપક નિકાલાસ જેનસેનએ બીબીસીને કહ્યું, “જ્યારે અમે કૉલેજ પૂરી કરીને કરવાનું શરૂ કર્યું. ત્યારે અમારી મુશ્કેલી એ હતી કે અમારી પાસે વાંચવા અને સતત શીખતાં રહેવા માટે પૂરતો સમય ન રહેતો. અમને સમજાયું કે અમે અને અમારી આસપાસનાં લોકો સ્માર્ટફોન્સ પર વધુ અને વધુ સમય વાંચન કરતા હતાં. તેથી અમે વિચાર્યું કે અમે સેલ ફોન પર પુસ્તકોનું વાંચન કેવી રીતે આપી શકીએ.”

આ રીતે બ્લિન્કીસ્ટનો જન્મ થયો. આ એક મફત મોબાઇલ એપ્લિકેશન છે.આ રીતે બ્લિન્કીસ્ટ ૧૮ જુદા જુદા સાર ધરાવતાં બે હજારથી વધું પુસ્તકોની સૂચિ આપે છે. પુસ્તકનો આ સાર તમે ૧૫ મિનિટમાં વાંચી શકો છો.

Blinklist શ્રેણી દ્વારા પુસ્તકો અલગ પાડે છે. તે બધા બિન-સાહિત્ય છે અને 15 મિનિટની મનોરંજક રીડિંગ્સમાં સારાંશ છે.

આ એપ્લિકેશન 2012 માં બર્લિન, જર્મનીમાં બનાવવામાં આવી હતી. હાલ વિશ્વમાં આ એપનો એક મિલિયનથી (દસ લાખથી) વધુ લોકો ઉપયોગ કરે છે.

જેનસેને કહ્યું, “કેટલાંક પુસ્તકોનો સારાંશ આપવો ખૂબ મુશ્કેલ છે. અમારા પ્રોગ્રામમાં એ ફિટ નથી થતું.” પરંતુ આ એપ દ્વારા તમે એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક પેજને ફાળવેલા બ્લિન્ક્સની શ્રેણીમાં પુસ્તકો “વાંચી” શકાય છે. આ ઉપરાંત ચુકવણી આધારિત સાઉન્ડ વર્ઝન્સ  પણ ઉપલબ્ધ છે. જે કાર ચલાવતી વખતે અથવા બસમાં મૂસાફરી કરતી વખતે સાંભળી શકાય છે. બ્લિન્કીસ્ટ પર બધા બિન-સાહિત્યનાં પુસ્તકો છે અને તે અંગ્રેજી અને જર્મન એમ બે ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે.

લેકટોરામાસ એ સ્પેનિશ ભાષામાં ઉપલબ્ધ એપ છે. તે જુલાઈ ૨૦૧૬માં બિયુનો એરીસ ખાતે બનાવવામાં આવી હતી. આ મોબાઈલ એપ પણ વાંચકોને અંદાજે ૧૫ મિનિટમાં નૉન-ફિકશન પુસ્તકો વાંચવા અથવા સાંભળવાની સુવિધા આપે છે.

કંપનીના ચીફ ઓપરેટિંગ ઓફિસર રામીરો ફર્નાન્ડીઝે કયું, “કોઈપણ વ્યકિત જેને વ્યાવસાયિક કારણોસર ચોક્કસ મુદ્દા વિશે કંઈક વાંચવાની જરૂર છે, અને તેની પાસે સમય નથી, તો તે અમારા સંભવિત પ્રેક્ષકગણનો એક ભાગ છે.”

તેમ છતાં સામગ્રી એક જ છે, એપ્લિકેશન્સ પુસ્તકોને બદલી શકતી નથી.

ફર્નાન્ડીઝે એમ પણ જણાવ્યું કે આ સાધન એવા લોકો માટે ઉપયોગી છે, જે સંપૂર્ણ પુસ્તક વાંચવા કે નહીં તે મુદ્દે સ્પષ્ટ નથી હોતા. આ ઉપરાંત વ્યવસાયિક ક્ષેત્રના લોકો પણ અમારા સંભવિત ગ્રાહકો છે.

આ કંપનીના સહ-સ્થાપક એફેડિગો જોલોડેન્કોને કહ્યું, “લેકટોરામાસ તે ઉદ્યોગસાહસિકો માટે એક ખૂબ જ રસપ્રદ સેવા છે. ખાસ કરીને આ એ ઉદ્યોગસાહસિકો માટે છે જે ઈચ્છે છે કે તેમના કર્મચારીઓ શનિ-રવીની રજાઓમાં ચોક્કસ પ્રકારના પુસ્તકો વાંચે. અમારી એપ આ પરિસ્થિતિ માટેનો ઉત્તમ ઉકેલ છે.”

લેકટોરામાસ પર ઇતિહાસ, અર્થતંત્ર, જીવનચરિત્રો, સ્વાસ્થ્ય અને સ્વાવલંબનના વિષયો પરના અઢળક પુસ્તકો ઉપલબ્ધ છે.

લેકટોરામાસના ડેટાબેઝમાં હાલમાં ૧૦૦થી વધુ શીર્ષકો છે. તે દર મહિને ૨૫ નવા શીર્ષકો ઉમેરવાનાં લક્ષ્ય સાથે કામ કરે છે. તે વિશ્વના તમામ સ્પેનિશ બોલનારા વાંચકોને આ સેવા દ્વારા આવરી લેવા માંગે છે.

ટીકાકારો

પુસ્તકોના સંક્ષિપ્તિકરણનો આ વિચાર ભલે સ્માર્ટફોન્સ પર વેગ પકડી રહ્યો હોય, પરંતુ આ પુસ્તકોનું સારાંશ ૧૫ મિનિટમાં પીરસવા ના ખ્યાલમાં ઘણી ખામીઓ સમાયેલી છે.

સૌપ્રથમ તો સારાંશ કે સંક્ષિપ્ત વાંચન સમગ્ર પુસ્તકની જગ્યા લઇ શકતું નથી.

જેઓ આ એપ્લિકેશનોનો વિરોધ કરે છે તેઓ કહે છે કે તેમના સારાંશ બહુ સરળ છે.

વધુમાં, ઘણા લોકો ચિંતિત છે કે આ પ્રકારની સેવાથી ઓછા બુદ્ધિશાળી અને આળસુ લોકોનો સમાજમાં ફેલાવો વધશે, જે ટેક્નોલોજી આધારિત હશે. આ સ્વસ્થ સમાજ માટેની નિશાની નથી.

અંગ્રેજી અખબાર ધી ગાર્ડિયનની કોલમમાં પત્રકાર ડિયાન શિપ્લીને પૂછયું હતું કે, “શું આપણે...


ભવાની દેવી

ફેન્સિંગ એક એવી રમત છે જે ભારતમાં હજુ સુધી સંપૂર્ણપણે સ્થાપિત નથી થઈ. ભારત જેવા દેશમાં ફેન્સિંગમાં કારકિર્દી બનાવવી હોય તો અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડે છે.

કોરોનાની માર સહન કરી રહેલા વર્ષ દરમિયાન ખેલાડીઓની તાલીમ રદ થઈ હતી અને જિમ પણ બંધ હતા. તેવામાં ભવાનીનો એક વીડિયો વાઈરલ થયો હતો જેમાં તેમણે પોતાના ઘરની છત પર ઈંટોની મદદથી એક ડમી પાર્ટનર બનાવ્યો હતો જેથી તેઓ તાલીમ ચૂકી ન જાય.

તેઓ કહે છે જ્યારે જિમ ખુલ્યાં ત્યારે મેં અન્ય એક યુવા ખેલાડી અને કુસ્તીબાજ દિવ્યા કાકરન સાથે દિવસ ગાળ્યો હતો. અમે તેમના જ્યોર્જિયન કોચ સાથે એક આકરું ટ્રેનિંગ સત્ર કર્યું હતું જેમાં વીડિયો કોલ દ્વારા કોચ સતત માર્ગદર્શન આપતા હતા.

કોરોના રોગચાળા દરમિયાન પણ આ ભારતીય મહિલા ખેલાડીઓના જુસ્સા અને મનોબળને કોઈ અસર થઈ નથી. તેમની નજર હવે ટોક્યો ઑલિમ્પિક્સ પર છે.

આવી પૃષ્ઠભૂમિમાં બીબીસી 8 ફેબ્રુઆરીએ બીબીસી ઇન્ડિયન સ્પોર્ટ્સવુમન ઑફ ધ યરની બીજી આવૃત્તિ રજૂ કરી રહ્યું છે જેમાં ભારતની સર્વશ્રેષ્ઠ મહિલા ખેલાડીઓની સિદ્ધિને બિરદાવવામાં આવશે.

તેની પાછળનો હેતુ રમતગમત ક્ષેત્રે મહિલાઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનો અને ભા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રતીય ખેલાડીઓના યોગદાનની કદર કરવાનો છે જેમાં પેરા એથ્લીટ્સ પણ સામેલ છે.

ભારતીય મહિલા ખેલાડીઓની આગેકૂચ

ISWOTY

રિયો ઑલિમ્પિક્સ ખાતે ભારત બે મેડલ જીત્યું હતું અને બંને મેડલ મહિલા ખેલાડીઓએ અપાવ્યા હતા. આ વર્ષે પણ ભારતમાંથી ઘણી મહિલા ખેલાડીઓ ઑલિમ્પિક્સ માટે ક્વૉલિફાઈ થઈ છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે ભારતીય મહિલા ખેલાડીએ પ્રથમ ઑલિમ્પિક્સ મેડલ જીત્યો હતો તેને પણ ગયા વર્ષે 20 વર્ષ થયા.

વર્ષ 2000માં વેઇટ લિફ્ટર કર્નમ મલ્લેશ્વરીએ સિડની ઑલિમ્પિક્સ ખાતે બ્રોન્ઝ મેડલ જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. 19 સપ્ટેમ્બર, 2000ની તારીખ આજે પણ મારી સ્મૃતિમાં કોતરાઈ ગઈ છે.

ત્યાર બાદ સાઈના નેહવાલ, સાક્ષી મલિક, મેરી કોમ, માનસી જોશી અને પી વી સિંધુ જેવી ખેલાડીઓએ ભારત માટે ઑલિમ્પિક્સ મેડલ અને વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપ્સ જીતી છે.

કોરોનાના કારણે ચાલુ વર્ષમાં સ્પોર્ટ્સ કેલેન્ડર મર્યાદિત રહ્યું છે. આમ છતાં એશિયા અને વર્લ્ડ રેસલિંગ ચૅમ્પિયનશિપ્સ, ચેસ ઑલિમ્પિયાડ મહિલા હોકી માટે ઑલિમ્પિક ક્વૉલિફાયર્સ યોજાયા છે તથા ભારતીય મહિલા ખેલાડીઓએ કેટલીક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ મેળવી છે.

બીબીસી ઇન્ડિયન સ્પોર્ટ્સવુમન ઑફ ધ યર ઍવોર્ડ આ સિદ્ધિઓને સન્માનિત કરવા તથા તેમના પ્રશ્નો અને પડકારો તરફ ધ્યાન દોરવાની દિશામાં એક પહેલ છે.

મહિલા ખેલાડીઓને સમાન સ્થાન અપાવવું

કરનામ માલેશ્વરી

તમને કદાચ યાદ હશે કે ગયા વર્ષે માર્ચ 2020માં ભારત અને ઓસ્ટ્રેલિયા વચ્ચે મહિલા ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપની ફાઈનલ રમાઈ હતી.

તે સમયે મહિલાઓની સ્પોર્ટિંગ ઇવેન્ટ માટે 90,185 દર્શકોનો વિક્રમ તૂટતા સહેજમાં રહી ગયો હતો. જોકે, ICC મુજબ વૈશ્વિક સ્તરે મહિલાઓની ક્રિકેટ મૅચમાં દર્શકોની સંખ્યાનો સૌથી મોટો આંકડો નોંધાયો હતો.

રસપ્રદ વાત એ છે કે ભારતીય મહિલા ખેલાડીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પર્ધાઓમાં મેડલ્સ જીતી રહી છે, પરંતુ તેમની સિદ્ધિઓની તુલનામાં તેમની ઓનલાઈન હાજરી ઓછી છે.

વિકિપિડિયા પર પણ ઘણી ભારતીય મહિલા ખેલાડીઓની બહુ ઓછી અથવા શૂન્ય માહિતી ઉપલબ્ધ છે. તેથી પુરુષોની સરખામણીમાં મહિલા ખેલાડીઓ ઓનલાઈન હાજરીમાં પાછળ છે.

‘બીબીસી ઇન્ડિયન સ્પોર્ટ્સવુમન ઑફ ધ યર’ના ભાગરૂપે બીબીસી વિકિપિડિયા સાથે મળીને એક એક હેકેથોનનું આયોજન કરશે જેમાં સમગ્ર ભારતના વિદ્યાર્થીઓ ભારતીય મહિલા ખેલાડીઓ વિશે 50 વિકી એન્ટ્રી કરશે. મહિલાઓને સમાન સ્થાન અપાવવાનો આ એક પ્રયાસ છે.

‘બીબીસી ઇન્ડિયન સ્પોર્ટ્સવુમન ઑફ ધ યર’ ઍવૉર્ડ એ ખાસ કરીને ટોક્યો ઑલિમ્પિક્સ અગાઉ મહિલાઓ અને...


ભવિષ્યમાં અમેરિકા કે વિશ્વના અન્ય કોઈ દેશમાં મતદારોને ફેસબુક થકી પ્રભાવિત ના કરી શકાય એ માટે કેવાં પગલાં લેવાઈ રહ્યાં છે એ અંગે પણ ઝકરબર્ગે સંસદને માહિતી આપી.

ઝકરબર્ગે જણાવ્યું કે 'ભારત, બ્રાઝિલ, પાકિસ્તાન અને હંગેરીમાં દેશ માટે મહત્ત્વની કહી શકાય તેવી ચૂંટણીઓ યોજાવા જઈ રહી છે. આ ચૂંટણીઓની નિષ્પક્ષતા જળવાઈ રહે એ માટે અમે બનતું કરી છૂટવા માગીએ છીએ.' તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું કે વર્ષ 2018માં તેમની પ્રાથમિકતામાં આ બાબત ટોચ પર રહેશે.

અમેરિકામાં વર્ષ 2016માં રાષ્ટ્રપ્રમુખની ચૂંટણી દરમિયાન રશિયનો દ્વારા અપાયેલી જાહેરાતોએ લાખો મતદારોને પ્રભાવિત કર્યા હતા. પણ, આવું ભારતની ચૂંટણીમાં ના થાય એ માટે ફેસબુક શું કરશે?

2019ની ચૂંટણી અને ફેસબુકનો ઉપયોગ

આ સપ્તાહે, ફેસબુકે એવા સાડા પાંચ લાખ ભારતીય યુઝર્સને નોટિફિકેશન્સ મોકલવાનું શરૂ કર્યું હતું કે જેમના ડેટાનો બ્રિટિશ પૉલિટિકલ કન્સલ્ટિંગ ફર્મ 'કૅમ્બ્રિજ ઍનાલિટિકા' દ્વારા દુરુપયોગ કરાયો હોવાની શંકા છે.

આ એ જ કંપની છે કે જેણે વર્ષ 2016 દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ચૂંટણી પ્રચારમાં 'મહત્ત્વનો ભાગ' ભજવ્યો હતો.

એવા અહેવાલો પણ છે કે આ કંપનીએ ભૂતકાળમાં ભાજપ અને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કોંગ્રેસ, બન્ને માટે કામ કર્યું છે. જોકે, કોઈ ભારતીય યુઝરની અંગત માહિતીનો દુરુપયોગ કોઈ રાજકીય પક્ષના ફાયદા માટે કરાયો હોય એવા કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી.

ભારતમાં 2019માં લોકસભાની ચૂંટણી યોજાશે. એ સમયે 50 કરોડ કરતાં વધુ ભારતીયો ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરતા હશે. તેઓ વેબસાઇટનો ઉપયોગ રાજકીય સંદેશા મોકલવા અને મતદારોને પ્રભાવિત કરવા કરી શકે છે.

અહીં એ વાત પણ મહત્ત્વની બને છે કે અમેરિકા કે વિશ્વના કોઈ અન્ય દેશ કરતાં ભારતમાં ફેસબુક યુઝર્સની સંખ્યા વધુ છે. એટલે જ, કંપની પર ભારે દબાણ છે કે અમેરિકામાં વર્ષ 2016માં ફેક એકાઉન્ટ્સ કે વિદેશી સંસ્થાઓ દ્વારા જે રીતે ફેસબુકનો દુરુપયોગ કરાયો હતો, એવું ભારતમાં ના થાય.

ભારતમાં ચૂંટણી પ્રચાર અને ફેસબુકનો ઉપયોગ

ફેસબુક દ્વારા લેવાઈ રહેલા અન્ય પગલાં અંગે ઝકરબર્ગે યુએસ સંસદમાં માહિતી આપતાં જણાવ્યું કે,

તો શું આનો એવો અર્થ કરી શકાય કે ભારતમાં ચૂંટણી દરમિયાન રાજકીય પક્ષો ફેસબુક પર પોતાનો પ્રચાર નહીં કરી શકે? આ પ્રશ્નનો જવાબ 'ના'માં જ આવે છે.

ફેસબુકના પ્લેટફોર્મ પર જોવા મળી રહેલા વાઇરલ વીડિયોઝ અને મીમ સ્પષ્ટ રીતે સૂચવે છે કે તે એક કે બીજા રાજકીય પક્ષ દ્વારા બનાવાયા છે. દરેક પક્ષો પ્રચાર માટે ફેસબુકનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે અને તે પણ કાયદાકીય રીતે.

તાજેતરમાં જ ફેસબુકે તેની ન્યૂઝ ફીડમાં કરેલો ફેરફાર પણ રાજકીય પક્ષો માટે ફાયદાકારક જ છે. કારણ કે, જે પોસ્ટ મોટા પ્રમાણમાં કૉમેન્ટ્સ કે શૅર મેળવે છે, તે યૂઝરની ટાઇમલાઇન પર વધુ પ્રમાણમાં જોવા મળે છે.

વૉટ્સઍપનું શું?

બીજી એક વાત એ પણ છે કે આ મામલે ફેસબુકની સૌથી વધુ ચર્ચા થઈ રહી છે. પણ, ફેસબુકની માલિકીની અન્ય કંપની વૉટ્સઍપનું શું? વૉટ્સઍપ પર વાયરલ વીડિયોનો સૉર્સ જાણવાની કોઈ જ રીત નથી.

અહીં ફેક ન્યૂઝ ફેલાવવા બીજા માધ્યમોની સરખામણીએ અત્યંત સરળ છે. તેને ઓળખવા, અટકાવવા કે તેના વિરુદ્ધ રિપોર્ટ કરવો લગભગ અશક્ય જ છે.

ભારતમાં એવી કેટલીય ઘટના બની ચૂકી છે કે જેમાં વોટ્સઍપથી ફેલાવાયેલા ખોટા સમાચારોએ કોમી હિંસા કે હિંસક ભીડનું રૂપ લીધું હોય.

આવા બનાવોને પગલે કંપની ભારે દબાણ હેઠળ છે. એટલે જ વોટ્સઍપ ભારતમાં તેના ઑપરેશન્સ હેડની ભરતી કરી રહી છે.

ઝકરબર્ગે એવું પણ જણાવ્યું કે ભવિષ્યમાં કોઈ પણ ચૂંટણી દરમિયાન રશિયા દ્વારા પ્લૅટફોર્મનો દુરુપયોગ ના કરાય એ માટે તમામ પ્રયાસ કરાઈ રહ્યા છે.

ત્યારે એક પ્રશ્ન એ પણ થાય છે કે જો રશિયા દ્વારા 2019માં ભારતની ચૂંટણીને પ્રભાવિત...


ભાઈઓ અને બહેનો, તમારા સીટ બેલ્ટ બાંધી લો. આગળ સંજય દત્ત એટલે કે સંજૂ બાબાની કહાણી છે. આ કહાણીની શરૂઆત કરીએ સંજયને જન્મ આપનારી તેમની માતા નરગિસથી.

એ નરગિસ જેમણે 'મધર ઇન્ડિયા'માં ખોટું કામ કરનારા પોતાના પુત્ર બિરજૂને ગોળી મારી દીધી હતી.

એ ફિલ્મની કથા હતી, પણ 29 જુલાઈ 1959ના રોજ નરગિસે વાસ્તવિક જીવનમાં લાડકા દીકરાને જન્મ આપ્યો ત્યારે તેમને કલ્પના પણ નહોતી કે જીવનમાં કેવા આડાઅવળા માર્ગેથી તે પસાર થશે.

નરગિસ અને સુનીલ દત્તના પુત્ર સંજય. ફિલ્મ ડિવિઝનની ડૉક્યુમેન્ટરીમાં નરગિસ સંજૂને તૈયાર કરીને વહાલથી ચૂમી લે છે ત્યારે તે શરમાયને મોઢું છુપાવી દે છે.

નાનકડો સંજૂ કૅમેરા સામે જોતો પણ નથી, પરંતુ તે પછીના જીવનમાં તેણે સદાય કૅમેરાની સામે જ રહેવાનું પસંદ કર્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એક ટીવી શોમાં સંજય દત્તનાં બહેન ઝાહિદાએ એક કિસ્સો સંભળાવ્યો હતો, "સંજય દિલનો બહુ સારો હતો. એકવાર નરીમાન પૉઇન્ટ પર ગાડીની આસપાસ એક છોકરો સતત ફરતો હતો એટલે ડ્રાઇવર કાસિમભાઈએ તેને તમાચો મારી દીધો હતો."

"ત્યાંથી ઘરે પહોંચ્યા ત્યાં સુધી સંજૂ રડતો રહ્યો. અમારે ગાડી પાછી લેવી પડી અને પેલા છોકરાને દૂધની બૉટલ અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પાવી તે પછી સંજૂ શાંત થયો હતો."

એક રેડિયો ઇન્ટરવ્યૂમાં નરગિસે કહ્યું, "હું શૂટિંગ પર જતી તો સંજય રોવા લાગતો. સ્ટુડિયોમાં મને સતત અજંપો રહ્યા કરતો કે તે ઘરે ઠીક હશે કે નહીં. એટલે જ મેં ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી છોડી દેવાનું નક્કી કર્યું હતું."

સંજૂના બગડવાની શરૂઆત

સંજય દત્ત માતા નરગિસ અને બહેન સાથે

સુનીલ દત્ત એક કિસ્સો ઘણીવાર સંભળાવતા હતા. એક વખત કાશ્મીરમાં મજાકમાં તેમણે સંજૂને સિગારેટ આપી તો તે આખી સિગારેટ પી ગયો અને તેઓ જોતા જ રહી ગયા.

તે વખતે સંજૂની ઉંમર માંડ દસ વર્ષની હશે. સુનીલ દત્તને મળવા માટે નિર્માતા કે તેમના મિત્રો આવતા રહેતા. તે લોકોએ છોડી દીધી હોય તે સિગારેટના ઠૂંઠા સંજય છુપાઈને પી લેતો હતો.

સંજૂ બગડવા લાગ્યો તે જોઈને તેને મુંબઈની કેથેડ્રલ સ્કૂલમાંથી ઉઠાવીને હિમાચલ પ્રદેશની જાણીતી બોર્ડિંગ સ્કૂલ 'સેન્ટ લૉરેન્સ'માં મોકલી દેવાયો. સંજયે જીવનના આગામી કેટલાક વર્ષો ત્યાં જ વિતાવ્યા.

સંજયને નાનપણથી જ સંગીતનો શોખ હતો. સ્કૂલના બૅન્ડમાં તેઓ સૌથી પાછળ ડ્રમ વગાડતા ચાલતા. તેમના બહેન પ્રિયા દત્તે એક ટીવી શોમાં કહ્યું હતું, "સંજયને એક જ રીતે ડ્રમ વગાડતા આવડતું હતું."

ફારુક શેખને આપેલા ટીવી ઇન્ટરવ્યૂમાં સુનીલ દત્તે એક કિસ્સો સંભળાવ્યો હતો.

1971ના યુદ્ધ પછી ભારતીય કલાકારોનો એક કાર્યક્રમ બાંગલાદેશમાં યોજાવાનો હતો. સંજયે જીદ પકડી કે મારે પણ સાથે આવવું છે.

સુનીલ દત્તે કહ્યું કે જેમને ગાતા આવડતું હોય કે કશુંક વગાડતા આવડતું હોય તેમને જ લઈ જવાના છે, ત્યારે સંજયે કહેલું કે, "હું બાંગો વગાડીશ."

આખરે સંજયને પણ સાથે લઈ જવા પડ્યા હતા. સ્ટેજ પર લતા મંગેશકર ગાતાં હતાં, ત્યારે તેમને લાગ્યું કે પાછળ બાંગો ખોટી રીતે વાગી રહ્યો છે.

તેઓ ગાતા અટક્યાં હતાં અને પાછળ જોયું, પણ પછી તેઓ તેમની અવગણના કરીને ગાતાં રહ્યાં.

ડ્રગ્ઝ લેવાની શરૂઆત

સંજય દત્ત નરગિસ સાથે

1977માં 18 વર્ષની ઉંમરે સંજય લૉરેન્સ સ્કૂલથી ઘરે પરત ફર્યા. મુંબઈની એલ્ફિન્સ્ટન કૉલેજમાં તેમણે પ્રવેશ લીધો.

આ જ સમયગાળામાં સંજૂ બાબા ડ્રગ્ઝની અંધારી ગલીઓમાં ઘૂમવા લાગ્યા. તેમણે એક ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું કે તેઓ રૂમમાં પૂરાઈ રહેતા.

નરગિસને કદાચ અંદાજ આવી ગયો હતો કે તેમનો દીકરો ડ્રગ્ઝ લેવા લાગ્યો છે, પણ તેમણે સુનીલ દત્તને આ વાતનો અણસાર આવવા દીધો નહોતો.

સંજયે નક્કી કરી લીધું હતું કે તેઓ ફિલ્મો કરવા માગે છે. તેઓ પહેલી વખત રૂપેરી પડદે 1971માં 'રેશમા ઔર શેરા' ફિલ્મમાં બાળ...


ભાગ્યે જ બનતી ઘટના અને જેની ભાગ્યે જ ચર્ચા થાય છે તે હોય છે પુરૂષ પરનો અથવા પુરૂષ પર કુટુંબના સભ્ય દ્વારા જાતીય હુમલો.

સમાજમાં પુરુષ સામેની ઘરેલું હિંસા શરમજનક ગણાય છે અને પુરુષે એકલાએ જ યાતના સહન કરવી પડતી હોય છે.

યુક્રેનના એક યુવાને બીબીસીને પોતાની ઓળખ છતી ના કરવાની શરતે એમની વીતકકથા જણાવી હતી.

તેમની કથા અહીં રજૂ કરીએ છીએ.  કેવી રીતે ઘરેલુ હિંસાને પારખવી અને તેનો ઉકેલ કેવી રીતે લાવવો એ વિશે કેટલાક નિષ્ણાતોના અભિપ્રાયો સામેલ છે.

મારા માટે પ્રથમવાર

મારા મિત્રોને શંકા હતી કે કેમ ખબર નહીં. બહારથી બધુ સારું જ લાગતું હતું. હસતા ચહેરા, મિત્રો, પૈસો, આનંદ અને આત્મવિશ્વાસ. અમે અડધું વિશ્વ સાથે ફરી આવ્યા હતા.

અમે ફરવા નીકળ્યા હતા ત્યારે મારે તેનાથી ડરવાની જરૂર નહોતી. બીજા લોકોની સામે તે મને તકલીફ આપતી નહોતી. બસ તેની સાથે એકલા રહેવાનું ન થાય તેની કાળજી રાખવી પડતી હતી.

એ તો મને હમણાં છેક ખ્યાલ આવ્યો કે મારી પત્ની 10 વર્ષથી મારા પર બળાત્કાર કરી રહી હતી.

ઇરા મારા જીવનની પ્રથમ સ્ત્રી હતી. અમે વીસીમાં હતા ત્યારે મળ્યા હતા. તેણે જ મને મળવા માટે કહ્યું હતું.

મારા માતાપિતાએ મને કહ્યું કે તુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં કોઈ છોકરીને ડેટ કરવા લાગે તે પછી તારે તારું ઘર શોધી લેવાનું રહેશે. તેનો અર્થ એ કે કોઈના પ્રેમમાં પડું તો મારે પરિવારનો ત્યાગ કરવો પડે અને માથે છાપરું પણ ગુમાવવું પડે. એક જ દિવસમાં મારે બધું ગુમાવી દેવું પડે.

મારા માટે તે ચિંતાનું કારણ હતું. એટલે હું અલગ રહી શકું તેટલી બચત કરી પછી જ હું પ્રેમમાં પડી શક્યો હતો.

જેમને સેક્સ પસંદ નથી એ યુવતીની જિંદગી કેવી છે?

આત્મવિશ્વાસનો અભાવ

આ ઓછું હોય તેમ મારી માતાને મારી શરમ આવતી કે હું કેવો દેખાવ છું. મારામાં જરાય આત્મવિશ્વાસ નહોતો.

મારો સેક્સનો પ્રથમ અનુભવ ઇરા સાથે જ હતો અને તે વખતે મને તેના માટે ઇચ્છા થતી હતી. જોકે તે બરાબર નહોતું. ખૂબ પીડા થઈ હતી અને જોર કરવું પડ્યું હતું. અમે પ્રથમ વાર સમાગમ કર્યો તે પાંચ કલાક ચાલ્યો હતો અને તે પછી આખું શરીર દુ:ખવા લાગ્યું હતું.

તેનામાં એ મેનિયા હતો કે છેલ્લે સ્પર્મ નીકળવું જોઈએ. એ નીકળે નહીં ત્યાં સુધી તે મને ઘસ્યા કરતી હતી. સરેરાશ તેમાં એક કે બે કલાક લાગી જતા હતા.

સેક્સ આનંદ માટે હોવો જોઈએ, પણ મને ક્યારેય તેમાં મજા આવી નહીં. મને તેનો કોઈ અનુભવ નહોતો અને મને એમ કે આ રીતે જ હશે. તેથી હું એ જે કહે એમાં હાએ હા કરતો રહ્યો હતો.

પરંતુ તે પછી મારે ના પાડી દેવી પડી. પણ ઇરા અટકી નહીં. તે પછી આખો મામલો રેપનો થઈ ગયો હતો.

ફસાવાની શરૂઆત

મારે લાંબી બિઝનેસ ટ્રીપ માટે વિદેશ જવું પડે તેમ હતું. મને ચિંતા હતી કે હું ઇરાને ગુમાવી દઈશ તેથી મેં તેને સાથે આવવા માટે કહ્યું.

હું વિદેશ જતા પહેલાં તેની સાથે લગ્ન કરવા માટે પણ તૈયાર થઈ ગયો. તેણે લગ્નની તો ના પાડી, પણ મારી સાથે વિદેશ પ્રવાસે આવી.

ત્યારથી જ મારી તકલીફની શરૂઆત થઈ હતી. મારે બહુ કામ રહેતું હતું અને આરામ કરવો પડે તેમ હતો, પણ તે હંમેશા સેક્સની માગણી કરવા લાગી હતી.

એક વાર મેં હા પાડી, બીજી વાર હા પાડી... તે કહેતી, "મારે જોઈએ છે, મને તેની જરૂર છે ચાલને. હું બહુ વખતથી રાહ જોતી હતી."

હું કહેતો, "ના, મને ઇચ્છા નથી. મારે આરામ કરવો છે. હું થાકી ગયો છું."

તે પછી તે મને માર મારતી અને હું કશું કરી શકતો નહીં. તે નખથી મારી ચામડી ચીરી નાખતી કે લોહી નીકળી આવતું. તે મને મુક્કાઓ મારતી હતી. તે ક્યારેય મારા ચહેરા પર ઈજા નહોતી કરતી. માત્ર કપડામાં છુપાઈ જાય તેવી જગ્યાએ જ - છાતીમાં, પીઠમાં, હાથમાં જ નખ મારતી હતી.

હું તેનો સામનો કરી શકતો નહોતો, કેમ કે મને લાગતું કે સ્ત્રીને મારવું તે હુમલો કર્યો...


ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંને પક્ષો જોરશોરથી પ્રચાર કરી રહ્યા છે.

બીજા તબક્કાના પ્રચારમાં શું ખાસ વાત છે એ વિશે જાણીતા લેખક, રાજકીય વિશ્લેષક રાશિદ કિદવઈ સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી હતી.

રાશિદ કિદવઈના કહ્યું કે બીજા તબક્કાના પ્રચારમાં મને લાગે છે કે વડા પ્રધાન વિકાસના મુદ્દાથી ભટકી ગયા છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

અત્યારના તેમનાં ભાષણોમાં તેઓ જનતાને ઇમોશનલ કરી રહ્યા છે. હિંદુત્વની વાત કરી રહ્યા છે.

તેમની પાસે જનતાને આપવા માટે બીજા નવાં વચનો નથી રહ્યાં અને અત્યાર સુધી આપેલાં બધાં વચનો તેઓ હજી સુધી પૂરાં કરી પણ નથી શક્યા.

વ્યક્તિ કેન્દ્રિત પ્રચાર

નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા ત્યારે એવી  ફરિયાદ કરતા હતા કે  કેન્દ્ર સરકાર ગુજરાત સાથે ઓરમાયું વર્તન કરે છે. એ કહેતા ગુજરાતના વિકાસમાં કેન્દ્ર સરકારની મદદ નથી મળતી.

પરંતુ હવે કેન્દ્ર સરકારમાં તેમની પોતાની સત્તા છે. તેઓ ધારે તો ગુજરાતની કાયા પલટ કરી શકે છે.

પરંતુ નવા પેકેજ, વિદેશી રોકાણ કે વિકાસની વાત કરવાના બદલે તેઓ લોકો સમક્ષ ભાવનાત્મક ભાષણો કરી રહ્યા છે.

તે જ્યાં પ્રચારમાં જાય છે ત્યા ઇમોશનલ કાર્ડ ફેંકે છે. તેઓ કહે છે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

'હું ગુજરાતનો દીકરો છું' 'હું તમારો ભાઈ છું'. 'તમારો એક માણસ દિલ્હીમાં બેઠો છે.'

આવાં ભાષણો સાંભળીને લાગે છે કે રાજ્યમાં ચૂંટણી મુખ્યમંત્રી માટેની છે પણ પ્રચાર વ્યક્તિ કેન્દ્રિત થઈ રહ્યો છે.

ગુજરાતી કાર્ડ

જ્યારે બીજી તરફ ગુજરાતમાં રાહુલ ગાંધી ગંભીર અને મજબૂત નેતાના રૂપમાં આગળ વધી રહ્યા છે.

ગુજરાત મોદીનું ઘર છે. આરએસએસનો ગઢ છે. આમ છતાં રાહુલ ગાંધીને જનસભાઓમાં વ્યાપક જનસમર્થન મળી રહ્યું છે.

રાહુલ ગાંધી ધારે તો ગુજરાતી કાર્ડ રમી શકે છે. તેમના દાદા ફિરોઝ ગાંધી પારસી હતા.

પારસી ગુજરાતી ભાષા જ બોલતા હોય છે. રાહુલ તેમના નામનો સહારો લઈને તેમનાં મૂળ પણ ગુજરાતમાં છે એવુ કહી શકે છે.

પરંતુ તેઓ આ વિશે વાત નથી કરી રહ્યા તેઓ લોકોના મુદ્દા અને સમસ્યાઓ પર વાત કરી છે. તેઓ ખેડૂતો અને બેરોજગારીના પ્રશ્નોની વાત કરી રહ્યા છે.

રાજનીતિક મર્યાદા

આ પ્રશ્નો પર વડા પ્રધાન ચૂપ છે. તેમને ખેડૂતોની અને બેરોજગારીની સમસ્યા નથી દેખાતી તેઓ જનસભાઓમાં મણિશંકર ઐયરનો ઉલ્લેખ કરી સહાનુભૂતિ લેવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે.

મણિશંકરની અભદ્દ ટિપ્પણી પછી કોંગ્રેસે પાર્ટીમાંથી તેમને તાત્કાલિક હાંકી કાઢ્યા.

આમ છતાં મોદીજી તેમની જનસભાઓમાં વારંવાર તે ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરે છે.

એવું નથી કે આ પહેલાં કોઈ રાજનેતાની જીભ લપસી નથી. પરંતુ પહેલા બધા એક બીજાને ભૂલીને માફ કરી દેતા હતા.

હવે એ વસ્તુને વારંવાર વાગોળીને એના પર રાજનીતિ કરવામાં આવે છે.

આ સિવાય પીએમ સહઝાદ પૂનાવાલા અને સલમાન નિઝામી કે જેઓ કોંગ્રેસના પ્રવક્તા કે પાર્ટીના સભ્યો નથી એમનાં નિવેદનોનો ઉલ્લેખ કરી લોકોને ગેરમાર્ગે દોરી રહ્યા છે.

વડાપ્રધાને રાજનીતિક મર્યાદાની પરિભાષા બદલી નાંખી છે.

પ્રતિષ્ઠાનો પ્રશ્ન

આજની સ્થિતિમાં ભાજપ માટે ડરવા જેવી કોઈ વાત નથી. ભાજપની 18 રાજ્યોમાં સરકાર છે. કોંગ્રેસ હાંસિયા પર છે.

આમ છતાં વડા પ્રધાન ગુજરાતની ચૂંટણીને તેમની પ્રતિષ્ઠા સાથે જોડી રહ્યા છે.

લોકતંત્રમાં ચૂંટણી એક પર્વ છે અને એમાં હાર જીતની મજા છે.

આજ કાલ ચૂંટણીમાં હાર તમારી પ્રતિષ્ઠા સાથે જોડાઈ જાય છે.

વડાપ્રધાનની પ્રતિષ્ઠા એટલે મોટી પણ હોય છે કારણ કે તેઓ તેમની 40 મંત્રીઓના લશ્કર સાથે ચૂંટણી પ્રચારમાં લાગી જાય છે.

તેમનું આખું તંત્ર ચૂંટણીનાં કામે લાગી જાય છે. આવું અમે અગાઉ રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, ઝારખડં અને ઉત્તરાખંડની ચૂંટણીમાં પણ જોયું છે.

એટલે  જો પરિણામ તેમની અપેક્ષાથી ઊંધું આવશે તો ભૂકંપ...


ભાજપ અને કોંગ્રેસ બંનેએ પોત-પોતાના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં તેમના કલ્યાણનો વાયદો કર્યો છે, પરંતુ પાકિસ્તાનથી ભારતમાં નાગરિકતાની ઉમેદ સાથે આવેલા આ હિંદુઓનું કહેવું છે કે ભાજપે તેમને નિરાશ કર્યા છે.

ભાજપ કહે છે કે કોંગ્રેસ તો બાંગ્લાદેશી અને બર્માના ઘૂસણખોરો માટે અવાજ ઉઠાવતો આવ્યો છે અને તેને ક્યારથી હિંદુઓની ચિંતા થવા માંડી?

આ હિંદુઓ માટે અવાજ બુલંદ કરતા રહેતા છેવાડાના લોકોના સંગઠન મુજબ, પાકિસ્તાનથી આવેલા આવા સાત હજાર લોકો છે જેઓ ભારતની નાગરિકતા ઇચ્છે છે.

કેન્દ્રે નાગરિકતા માટેની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી, પરંતુ હજુ સુધી પાંચસો લોકોને જ ભારતની નાગરિકતા મળી શકી છે.

નાગરિકતાના વાયદા

 ભાજપે પોતાના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં નાગરિકતાનો વાયદો કર્યો છે, પરંતુ કોંગ્રેસે પોતાના ચૂંટણી ઢંઢેરામાં આ વિસ્થાપિતોને 'સર્વાંગી વિકાસ'નું વચન આપ્યું છે.

કોંગ્રેસે આ પાકિસ્તાની હિંદુઓ માટે એક કમિશનની રચના કરવાનો વાયદો કર્યો છે.

રાજસ્થાનમાં આ પહેલાં વર્ષ 2004-5માં 13 હજાર પાકિસ્તાની હિંદુઓને ભારતની નાગરિકતા આપવામાં આવી હતી.

આ પહેલાં ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ દરમિયાન પણ મોટી સંખ્યામાં હિંદુ અલ્પસંખ્યકો આશરાની આશાએ સરહદ પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાર કરીને આ તરફ આવી ગયાં હતાં.

આ રીતે રણવિસ્તાર ધરાવતાં જિલ્લાઓમાં તેમની ખાસ્સી એવી સંખ્યા છે.

શું કહે છે આ લોકો ?

દક્ષિણ દિલ્લીની સંજય ગાંધી કૉલોનીમાં સ્થિત પાકિસ્તાની હિંદુઓની તસવીર

પાકિસ્તાનમાં પંજાબના રહીમયાર ખાન જિલ્લામાંથી આવેલા ગોવિંદ ભીલ હવે ભારતના નાગરિક છે.

તેમને લગભગ દોઢ દશકા પહેલા ભારતની નાગરિકતા મળી ગઈ હતી, પરંતુ હજુ તેમના ઘણાં સ્વજનો ભારતમાં આશ્રય લીધો હોવા છતાં નાગરિકતા માટે વિનવણી કરી રહ્યાં છે.

ગોવિંદ ભીલે બીબીસીને કહ્યું, "ભાજપ પાસે ઘણી આશા હતી, પરંતુ ભાજપે આશાઓ ઉપર પાણી ફેરવી દીધું.''

''આની વિરુદ્ધ કોંગ્રેસના ઢંઢેરામાં અમારી સમસ્યાઓ ઉપર વધારે કંઈક કરવાનો વાયદો કર્યો છે. ભાજપે અમારા પુનર્વસન ઉપર કોઈ ખાસ કામ નથી કર્યું."

ભીલ કહે છે, "દેખીતું છે અમારા લોકો કોંગ્રેસ તરફી વલણ રાખશે."

સીમાંત લોકોના સંગઠનના અધ્યક્ષ હિંદુ સિંહ સોઢા એક સમયે પોતે પણ પાકિસ્તાનથી ભારત આવીને વસ્યા હતા.

સોઢા કહે છે, "કોંગ્રેસે અમારા તમામ મુદ્દાઓ ઉપર યોગ્ય રીતે પોતાની પ્રતિબદ્ધતા સ્વીકારી છે, પરંતુ ભાજપે આ હિંદુ વિસ્થાપિતોની ઉપેક્ષા કરી છે.''

''આનાથી અમારા લોકો નિરાશ થયા છે, કારણ કે તેમને ભાજપથી વધારે આશાઓ હતી."

સોઢા કહે છે કે કેન્દ્ર સરકારે બે વર્ષ પહેલા એક આદેશ પ્રકાશિત કરીને આ સમુદાયના પુનર્વાસનો નિર્દેશ આપ્યો હતો, કારણ કે એના અમલીકરણની ઝડપ અત્યંત ધીમી રહી.

ભારતીય બંધારણ મુજબ, ભારતમાં સાત વર્ષના વસવાટ પછી જ કોઈ પાકિસ્તાની હિંદુ નાગરિકતા માટે અરજી કરી શકે છે.

ઘણાં લોકોને પરત મોકલવામાં આવ્યા હતા

2016માં ભારત સરકારે કહ્યું હતું કે એ પાકિસ્તાની હિંદુઓ માટે નાગરિકતાની પ્રક્રિયા સરળ કરશે

કેન્દ્ર સરકારે આ હિંદુઓ માટે લાંબી અવધિના વિઝા આપવાની માંગ સ્વીકારી લીધી હતી.

આ અંતર્ગત તેમને નાગરિકતા ના મળવા છતાં ભારતમાં નોકરી-વ્યવસાય કરવાની છૂટ મળી ગઈ હતી.

આ હિંદુઓમાં મોટેભાગના દલિતો છે અથવા પછી ભીલ આદિવાસી સમુદાયમાંથી છે. આમાંથી દરેક પાકિસ્તાનમાં ધાર્મિક શોષણ અને ભેદભાવની વાત કહે છે.

ગત વર્ષે પોલીસે જોધપુરમાં એક ભીલ પરિવારના નવ સભ્યોને જબરદસ્તી પાકિસ્તાન પાછા મોકલી દીધાં હતાં.

આ મુદ્દે ઘણો હોબાળો પણ થયો હતો અને સંગઠનના લોકો આ બાબતને રાજસ્થાન હાઈકોર્ટ સુધી ગયાં હતાં.

હાઈકોર્ટે ચંદુ ભીલ અને તેમના સ્વજનોને પાકિસ્તાન મોકલવા ઉપર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો હતો, પરંતુ આદેશ ઉપર અમલ થતાં પહેલા જ અધિકારીઓએ ચંદુ ભીલ...


ભાજપ અનેક વર્ષોથી કલમ 370ને હટાવવાની વાત તેના ચૂંટણી ઘોષણાપત્રમાં પણ સામેલ કરતો આવ્યો છે.

જોકે, કલમ 370 હટાવવાની વાત ભારતીય જનતા પક્ષની માતૃસંસ્થા એટલે કે જનસંઘ માટે મુખ્ય મુદ્દામાંની એક રહી છે.

જનસંઘનું સૂત્ર હતું, 'કલમ 370 હટાવો અને ભારતને એક દેશ, એક ઝંડા નીચે લાવો.'

જનસંઘની સ્થાપના અને ત્યારબાદ ભાજપના જન્મ દરમિયાન લોકોના માનસમાં એક વાત હતી - 'એક દેશમાં બે વિધાન, બે પ્રધાન અને બે નિશાન નહીં ચાલે.'

આ સ્લોગન પાછળ જનસંઘના નેતા શ્યામાપ્રસાદ મુખરજી હતા.

'શ્યામાપ્રસાદ મુખરજીનું સપનું પૂર્ણ થયું'

આ મુદ્દે ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા અને જનસંઘ સમયથી કાર્યરત હરીન પાઠક બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહે છે, "ગુજરાતમાં કલમ 370ની વિરુદ્ધમાં ઘણા કાર્યક્રમો થયા, તેની પાછળ હંમેશાં શ્યામાપ્રસાદ મુખરજીની પ્રેરણા રહી હતી."

"અમે ઘણી વખત જેલમાં ગયા અને કાશ્મીર સુધી પણ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યાં."

તેમનું માનવું છે કે હાલની સરકારે કલમ 370 નાબૂદ કરીને જનસંઘના સપનાને પૂરું કર્યું છે.

ભાજપના નેતાઓ અને જનસંઘના કાર્યકરો માને છે કે કલમ 370 નાબૂદીથી ખરેખર શ્યામાપ્રસાદ મુખરજીનું સપનું પૂરું થયું છે.

તેમનું મૃત્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યુ કાશ્મીરની રાજધાની શ્રીનગરમાં કલમ 370નો વિરોધ કરતાં થયું હતું.

જનસંઘના નેતાઓ માનતા હતા કે કલમ 370 ભારતની અખંડતા માટે અડચણરૂપ હતી અને તેઓ કોઈ પણ ભોગે તેને દૂર કરવા ઇચ્છતા હતા.

આ વિશે વાત કરતા ભાજપના પૂર્વ નેતા અને ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન સુરેશ મહેતા કહે છે, "શ્યામાપ્રસાદ મુખરજીનું માનવું હતું કે કલમ 370 હટાવવી જોઈએ અને તેમના બતાવેલા રસ્તા પર જે તે સમયના, મારા સહિતના નેતાઓ ચાલ્યા હતા."

"તેમની વાતમાં લોકોને તર્ક દેખાતો હતો અને એટલા માટે ગુજરાતમાંથી અમારા જેવા અનેક કાર્યકર્તાઓ આગળ આવ્યા હતા."

ઘણી પ્રવૃત્તિઓની શરૂઆત ગુજરાતથી જ

જનસંઘ અને ભાજપ માટે માત્ર કલમ 370 જ નહીં, પણ ગૌરક્ષા અને યુનિફોર્મ સિવિલ કોડના મુદ્દા પણ એટલા જ અગત્યના છે.

જનસંઘે આ મામલે પોતાની પ્રવૃત્તિઓની શરૂઆત ગુજરાતથી જ કરી હતી. અમદાવાદના ખાડીયામાં પણ આ અંગે ગતિવિધિઓ જોવા મળી હતી.

ખાડીયામાં તો જનસંઘની પ્રવૃત્તિઓએ 1980માં ત્યારથી જ વેગ પકડ્યો હતો જ્યારે ભાજપનો જન્મ પણ થયો ન હતો.

તે સમયે મુખ્ય આગેવાનો કેશુભાઈ પટેલ, શંકરસિંહ વાઘેલા, હરીન પાઠક, અશોક ભટ્ટ અને બીજા નેતાઓ હતા.

આ દરમિયાન અશોક ભટ્ટના નેતૃત્વમાં વિરોધ પ્રદર્શન પણ થયાં હતાં.

જેમાં તે સમયના યુવા નેતા અને વર્તમાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ ભાગ લીધો હતો.

આ સિવાય તેમાં રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના પણ ઘણા કાર્યકરોએ ભાગ લીધો હતો.

ખાડીયામાં આ સભા થઈ રહી હતી, ત્યારે ત્યાં પોલીસ આવી અને તેમાંથી ઘણા લોકોની ધરપકડ કરી હતી.

આ ઘટનાને યાદ કરતા અશોક ભટ્ટના દીકરા અને ભાજપ નેતા ભૂષણ ભટ્ટ કહે છે, "તે સમયે અશોક ભટ્ટની સાથે હાલના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની પણ ધરપકડ થઈ હતી અને તેમણે બન્નેએ બે દિવસ સાબરમતી જેલમાં વિતાવવા પડ્યા હતા."

ભટ્ટે જૂની વાતો યાદ કરતાં જણાવ્યું કે ખાડીયામાં ભાજપની ઓફીસે 370ની ચર્ચા લોકોના માનસ પર હંમેશાં તાજી રહેતી હતી.

કાશ્મીરથી કન્યાકુમારી સુધી વર્ષ 1992માં એક યાત્રાનું આયોજન થયું હતું કે જેનો એક પડાવ અમદાવાદમાં પણ હતો.

આ યાત્રાના મુખ્ય સંયોજકો મુરલી મનોહર જોશી અને નરેન્દ્ર મોદી હતા.

આ યાત્રાને યાદ કરતાં ભૂષણ ભટ્ટ કહે છે, "એ યાત્રાને સફળ બનાવવામાં આ બન્નેનું ખૂબ મોટું યોગદાન હતું."

"આજે પણ એક તસવીર અમે સાચવીને રાખી છે કે જેમાં મુરલી મનોહર જોશી અને નરેન્દ્ર મોદી એકસાથે જોવા મળી રહ્યા છે."

'વિચારધારામાં કાશ્મીરીઓ માટે સ્થાન નથી'

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે...


ભાજપ ગઠબંધન સાથે પ્રદેશની દરેક 60 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહ્યો છે

લગભગ 26 લાખ મતદાતાઓ તેમના મતાધિકારનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. 23 મહિલા ઉમેદવારો સહિત 292 ઉમેદવારોનું ભાવિ ઈવીએમમાં કેદ થયું.

બપોરે ચાર વાગ્યા સુધી રાજ્યમાં 74 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું. અહીં ત્રીજી માર્ચના દિવસે મતગણતરી થશે.

રાજનીતિ અને સેક્સ સીડી પર શું બોલ્યા રામ માધવ?

જો 1988થી માંડીને 1993 સુધી કોંગ્રેસ નેતૃત્વ વાળી ગઠબંધન સરકાર છોડી દેવામાં આવે તો ત્રિપુરામાં 1978થી માંડીને અત્યાર સુધી લેફ્ટ (ડાબેરી પક્ષ)ની સરકાર છે.

વર્તમાન મુખ્યમંત્રી માણિક સરકાર 1998થી સત્તામાં છે. આ જ મહિનામાં 18 ફેબ્રુઆરીના રોજ વિધાનસભાની ચૂંટણી માટે મતદાન થશે અને ભાજપ આ મજબૂત કિલ્લાને તોડવાનો દાવો કરી રહ્યો છે.

ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહ બે તૃતિયાંશ બહુમતીથી જીતવાનો દાવો કરી રહ્યા છે.

છેલ્લા બે દાયકામાં આ પહેલી વખત છે કે જ્યારે ભાજપ ગઠબંધન સાથે પ્રદેશની દરેક 60 બેઠકો પર ચૂંટણી લડી રહ્યો છે.

ત્રિપુરાની 2013ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે પોતાના 50 ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા હતા જેમાં 49ની ડિપોઝિટ જપ્ત થઈ ગઈ હતી.

આખરે પાંચ વર્ષમાં એવું ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

શું થઈ ગયું કે ભાજપ બે તૃતિયાંશ બહુમતી સાથે જીતનો દાવો કરી રહ્યો છે?

વરિષ્ઠ પત્રકાર પરન્જૉય ગુહા ઠાકુરતા કહે છે, "જ્યાં સુધી અમારી જાણકારી છે, ઉત્તર પૂર્વના દરેક રાજ્યોમાં વિકાસ જોવામાં આવે તો ત્રિપુરામાં ગ્રામીણ વિકાસ, શિક્ષણ, મહિલા સશક્તિકરણ વગેરેમાં સારું કામ થયું છે."

પરન્જૉય આ વાતને અમિત શાહનું ચૂંટણી ગણિત માનતા કહે છે કે દેશભરમાં માણિક સરકારનાં કાર્યોના વખાણ થાય છે. તેઓ સૌથી ઓછી સંપત્તિ ધરાવતા મુખ્યમંત્રી છે.

આખરે ત્રિપુરા કેવી રીતે પછાત છે?

18 ફેબ્રુઆરીના રોજ ત્રિપુરામાં મતદાન થશે

સાક્ષરતાના દર મામલે ત્રિપુરા સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ નંબર પર છે. માનવ વિકાસ સૂચકાંકમાં પણ ત્રિપુરા ભાજપ શાસિત રાજ્યોથી ઘણું આગળ રહ્યું છે.

મનરેગા લાગૂ કરવાના મામલે પણ ત્રિપુરા પહેલા નંબર પર છે.

મુખ્યમંત્રી માણિક સરકાર વિશે કહેવામાં આવે છે કે તેઓ અશાંત ત્રિપુરામાં શાંતિ અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા કાયમ રાખવામાં સફળ રહ્યા છે.

તેવામાં અમિત શાહ ત્રિપુરાના પછાત હોવાની વાત કેવી રીતે કરી રહ્યા છે?

આ સવાલના જવાબમાં ત્રિપુરામાં ભાજપ પ્રભારી સુનીલ દેવ ધર કહે છે કે ત્રિપુરામાં વિકાસના તમામ આંકડા ખોટા સાબિત થયા છે.

સુનીલ કહે છે, "શિક્ષણ મામલે ત્રિપુરાના આંકડા ખોટા છે. અહીં આઠમા ધોરણમાં માત્ર 15 ટકા વિદ્યાર્થીઓ જ પાસ થઈ શકે છે."

"માત્ર નામ લખતા આવડતું હોય તેવા લોકોને શિક્ષિત કેવી રીતે કહી શકાય?"

સુનીલ ધર આગળ કહે છે, "ત્રિપુરામાં 67 ટકા જનતા ગરીબી રેખા હેઠળ જીવી રહી છે. અહીં મહિલાઓ પર અત્યાચાર થાય છે. અપરાધના કેસોમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે."

"મનરેગાના જે આંકડા ત્રિપુરા સરકારે જાહેર કર્યા હતા તે નકલી હતા. અહીં મનરેગાના પુરા પૈસા પણ આપવામાં આવતા નથી."

રાજ્યમાં આદિવાસીઓનો એક જૂથ ત્રિપુરાથી અલગ તિપરાલેન્ડ બનાવવાની માગ કરી રહ્યો છે

ત્રિપુરાની ડાબેરી પક્ષની સરકારે સારા તેમજ ખરાબ, બન્ને પ્રકારના દિવસ જોયા છે.

ડાબેરી પક્ષની સરકારને રાજ્યમાં ઉગ્રવાદ ખતમ કરવાનો શ્રેય આપવામાં આવે છે અને આ જ આધારે અહીં આફ્સ્પા એટલે કે આર્મ્ડ ફોર્સેસ સ્પેશિયલ પાવર એક્ટને પરત ખેંચી લેવામાં આવ્યો હતો.

રાજ્યમાં આદિવાસીના એક જૂથની ત્રિપુરાથી અલગ તિપરાલેન્ડ બનાવવાની માગ લાંબા સમયથી ચાલી રહી છે. તેમનું કહેવું છે કે રાજ્યમાં આદિવાસીઓની ઓળખ પર ખતરો છે.

જ્યારે યૂપીએ સરકારે આંધ્રપ્રદેશથી અલગ તેલંગાણા રાજ્ય બનાવવાની ઘોષણા કરી હતી ત્યારે ફરી એક વખત તિપરાલેન્ડની માગને...


ભાજપ ગુજરાતના અલગ અલગ જિલ્લામાં કૃષિકાયદા જાગૃતિ અભિયાન કરી રહ્યું છે એમાં નાયબ મુખ્ય મંત્રીએ આ વાત કરી છે.

મોદી સરકારના ત્રણ કૃષિકાયદાઓ સામે દેશમાં ખેડૂત આંદોલન ચાલી રહ્યું છે ત્યારે ગુજરાતના નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલે કહ્યું છે કે ''સાચા ખેડૂતો આંદોલન કરે છે, થોડા ખેડૂતો આંદોલન કરે છે એમાં દેશવિરોધી પરિબળો, આતંકવાદીઓ, ખાલિસ્તાનવદીઓ, સામ્યવાદીઓ, ચીન તરફીઓ આ બધા એમાં જોડાઈ ગયા છે.''

ભારતમાં ખેડૂત આંદોલનનો આજે બાવીસમો દિવસ છે ત્યારે વિવિધ ભાજપશાસિત રાજ્યોમાં કૃષિ સુધારણા અધિનિયમ પર જનજાગૃતિ અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.

પંચમહાલ જિલ્લામાં મોરવા હડફમાં યોજાયેલા આવા જ એક કાર્યક્રમમાં નીતિન પટેલે આ વાત કરી છે.

નીતિન પટેલે દાવો પણ કર્યો કે દેશવિરોધી પરિબળો આંદોલનને લાખો રૂપિયા આપે છે.

નીતિન પટેલે કહ્યું કે, ''આ સામ્યવાદીઓ અત્યારે ખેડૂતોની ભેગા બેસી ગયા છે. આ ખાલિસ્તાનવાદીઓ જે પંજાબને ભારતથી અલગ કરવા માગે છે, પાકિસ્તાનમાં જવા માગે છે, ભારત જોડે રહેવા નથી માગતા.''

એમણે કહ્યું કે, ''જેમ કાશ્મીરીઓ, આતંકવાદીઓ, અલગતાવાદીઓ કાશ્મીર ભારતમાં રહે તેમ નથી ઇચ્છતા એમ આ લોકો સામ્યવાદીઓ પણ સામ્યવા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દની બોલબાલા કરે છે.''

નીતિન પટેલે કહ્યું કે ''આપણે સાચા ખેડૂતોને ટૂકડે ટૂકડે ગેંગ નથી કહેતા. સાચા ખેડૂતો આંદોલન કરે છે, થોડાં ખેડૂતો આંદોલન કરે છે એમાં દેશવિરોધી પરિબળો, આતંકવાદીઓ, ખાલિસ્તાનવાદીઓ, સામ્યવાદીઓ, ચીન તરફીઓ બધા એમાં જોડાઈ ગયા છે.''

ખેડૂત આંદોલનમાં પિત્ઝાની ચર્ચા સોશિયલ મીડિયામાં થઈ હતી તેને ટાંકીને નીતિન પટેલે કહ્યું કે ''આપણે જોઈએ છીએ કે (આંદોલનમાં) લોકો પિઝા ખાય છે અને પકોડી ખાય છે. બધુ મફત થાય છે કેમ કે દેશવિરોધી પરિબળો એમને લાખો રૂપિયા મફત આપે છે અને કહે છે કે લો લાખો રૂપિયા વાપરો અને પડ્યા રહો.''

એમણે એવો પણ દાવો કર્યો કે ''આખા દેશના ખેડૂતો આ ભાગલાવાદી, આતંકવાદી, ચીનતરફી, પાકિસ્તાનતરફી, ખાલિસ્તાનવાદીઓનાં હાથા બનવાના નથી.''

ઉલ્લેખનીય છે કે ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ મુજબ આગામી દિવસોમાં ગુજરાતમાંથી દસ હજાર જેટલા ખેડૂતો આંદોલનમાં ભાગ લેવા માટે દિલ્હી જવાના હોવાની વાત કહેવાઈ છે.

આંદોલનમાં ભાગ લેવા માગતા ગુજરાતના ખેડૂતોને અટકાવવામાં આવી રહ્યા હોવાનો આરોપ પણ અમુક ખેડૂત આગેવાનોએ સરકાર પર મૂકયો છે.

ભાજપનું જનજાગૃતિ અભિયાન

ઉલ્લેખનીય છે કે કૃષિકાયદાઓ પર સરકારની વાતચીત નિષ્ફળ રહી છે અને ખેડૂતોએ આંદોલન આક્રમક બનાવ્યું છે.

સરકાર કાયદાઓમાં સુધારણની વાત કરે છે પણ ખેડૂતો ત્રણેય કૃષિકાયદાઓને સંસદનું ખાસ સત્ર બોલાવી પાછા ખેંચવાની માગ કરે છે.

ગુજરાતમાં વિવિધ જિલ્લાઓમાં ભાજપ દ્વારા કૃષિકાયદાઓ બાબતે ખેડૂત સંમેલન બોલાવવામાં આવી રહ્યું છે.

ગુજરાતમાં ભાજપની સરકાર અલગ અલગ જિલ્લામાં કૃષિકાયદાઓ પર જનજાગૃતિ સભાઓ યોજી રહી છે અને તેમાં મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીથી લઈને નીતિન પટેલ તથા તમામ દિગ્ગજ નેતાઓ અને મંત્રીઓ ભાગ લઈ રહ્યાં છે.

ખેડૂત આંદોલન : દિલ્હી-જયપુર બૉર્ડર પર ગુજરાતના ખેડૂતો ગરબા રમી કર્યો કાયદાઓનો વિરોધ

ગુજરાતની જેમ મધ્ય પ્રદેશ અને અન્ય સ્થળોએ પણ ભાજપ દ્વારા આવી સભાઓ યોજાઈ રહી છે.

મધ્ય પ્રદેશની સભાઓને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ સંબોધન કરવાના છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ભાજપ નેતા અને ડેપ્યુટી મેયર નીરવ શાહ

સુરતમાં થોડા દિવસ અગાઉ લૉકડાઉન દરમિયાન ઓડિશાના મજૂરોને સમયસર જમવાનું નહીં મળતા તેઓ મોડી રાતે તોફાને ચડ્યા હતા અને લારીઓને આગ ચાંપી હતી.

લૉકડાઉનની સ્થિતિમાં પરિવહન બંધ છે ત્યારે પરપ્રાંતીય મજૂરો સુધી સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ જાળવીને ખોરાક પહોંચાડવામાં ઘણી વાર લાગતી હોય છે. આ સંજોગોમાં ભૂખથી પરેશાન થયેલા મજૂરોએ લારીઓ સળગાવી આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો હતો.

આ ઘટના પછી સુરતના ડેપ્યુટી મેયર નીરવ શાહે માણસો અને અબોલ પશુઓની સેવા કરવા ગયા. જોકે, આ સેવા કરવામાં તેઓ પોતે જ મહામારીને લઈને અપાયેલા સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન નહીં કરવા બદલ વિવાદમાં આવી ગયા.

જોકે, નીરવ શાહ પોતે કોઈ નિયમ નહીં તોડ્યો હોવાનું જણાવે છે.

શું છે આ ઘટના?

વાઇરલ વીડિયોનું એક દૃશ્ય

ડેપ્યુટી મેયર નીરવ શાહે સુરતના અડાજણમાં આવેલી જૈન સંસ્થાની વાડી ગુરુ રામપાવનભૂમિમાં જૈનમુનિ અભયદેવસૂરિ મહારાજની નિશ્રામાં અમુક કાર્યકરોને લઈને ગયા તેનો વીડિયો વાઇરલ થયો હતો.ં

સુરતના ડેપ્યુટી મેયર નીરવ શાહે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, લૉકડાઉન દરમિયાન માણસોને ભોજનની પૂરી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે અને સેવાભા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વી સંસ્થાઓ સેવા કરે જ છે. સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન પણ ગરીબ અને ભૂખ્યા લોકોને જમાડે જ છે.

એમણે કહ્યું કે, લૉકડાઉનના કારણે મૂંગાં પશુઓની હાલત ખૂબ જ ખરાબ હોવાની ફરિયાદ મારા કાર્યકર્તાઓએ મને કરી હતી. કેટલાક જૈન શ્રેષ્ઠીઓની મદદથી અમે 5,000 કિલો તડબૂચ 2,000 કિલો દુધી, 2,000 કિલો કાકડી, બિસ્કિટ અને દૂધ વગેરે એકત્રિત કર્યું અને 20 ગાડીઓમાં એનું વિતરણ કરવાનું નક્કી કર્યું.

નીરવ શાહનું કહેવું છે કે વિતરણ કરનારી ગાડીઓનાં પાસ પણ તેમણે કઢાવ્યા હતાં.

જોકે, સામગ્રી ભેગી થઈ ગયા પછી તેને એક જ જગ્યાએ રાખવાની વ્યવસ્થા માટે નીરવ શાહ અને તેમના માણસો એમના ધર્મગુરુ મહારાજ સાહેબ અભયદેવસૂરિની મદદ લેવા ગયા.

અહીં તેમને ગુરુ રામપાવનભૂમિની જગ્યાની મદદ મળી ઉપરાંત નીરવ શાહના આ પ્રયાસ માટે સવા લાખ રૂપિયાનું દાન પણ મળ્યું.

જોકે, આ મુલાકાતમાં જ સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનો ભંગ થવાનો વિવાદ ઊભો થતાં ડેપ્યુટી મેયર સહિતના લોકો સામે પોલીસ ફરિયાદ નોંધાઈ.

આ બાબતે નીરવ શાહે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે "આ દરમિયાન કદાચ કોઈ કાર્યકર્તા આઘોપાછો થયો હોય તો એનો વીડિયો બનાવી ખોટી રીતે રજૂ કરીને વાઇરલ કરવામાં આવ્યો છે. મેં આ અંગે પોલિસને પણ જાણ કરી છે. મેં પોલીસને કહ્યું છે કે સમગ્ર વીડિયો એક વાર જુએ."

નીરવ શાહનો દાવો છે કે એમણે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનો કે 144ની કલમનો ભંગ નથી કર્યો.

નીરવ શાહે કહ્યું કે "પોલીસ વીડિયો જોઈ યોગ્ય નિર્ણય કરશે અને તેમની સામે કરવામાં આવેલો કેસ પાછો ખેંચી લેશે કારણ કે મારા માટે તો આ ધરમ કરતાં ધાડ પડ્યા જેવો ઘાટ થયો છે."

પોલીસનું શું કહેવું છે?

વાઇરલ વીડિયોનું એક દૃશ્ય

આ કેસ અંગે અડાજણ પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર જે. બી. બુબડિયાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયેલો આ વીડિયો હાથમાં આવતા અમે પોલીસની ટુકડી ત્યાં મોકલી હતી.

એમણે કહ્યું કે "અમારી ટીમને ગુરુ રામપાવનભૂમિ પર કોઈ મળ્યું ન હતું અને ત્યાંથી ગાડીઓ રવાના થઈ ગઈ હતી. વીડિયોના આધારે અમે ડેપ્યુટી મેયર નીરવ શાહ અને 12 લોકો સામે જાહેરનામાના ભંગનો ગુનો દાખલ કર્યો છે અને આગળ તપાસ કરી રહ્યા છીએ."

એમણે કહ્યું કે, "સંપૂર્ણ વીડિયો મંગાવી તેની પૂરતી તપાસ કરવામાં આવશે અને જો કોઈ કસૂરવાર જણાશે તો તેની સામે પગલાં લેવાશે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ભાજપ પાસે નરેન્દ્ર મોદી છે અમિત શાહ છે વિજય રૂપાણી છે કોંગ્રેસ પાસે કોણ છે?

જેમાં યુવા નેતા હાર્દિક પટેલ, અલ્પેશ ઠાકોર અને જિગ્નેશ મેવાણી વિશે પણ ચર્ચા થઈ હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

રાજદિપે ચૂંટણી પહેલા ગુજરાતમાં બદલાતા રાજકીય સમીકરણો વિશે વિસ્તારપૂર્વક ચર્ચા કરી હતી.

રાજદિપે કહ્યું હતું કે કોંગ્રેસ પાસે હજુ પણ ગુજરાતમાં કોઈ મજબૂત નેતા નથી. જેના કારણે બીજેપી હજુ પણ મજબૂત લાગે છે.

રાજદિપ સાથેના ફેસબુક લાઇવમાં બીજા પણ કેટલાક મુદ્દાઓ ચર્ચાયા હતા. જેમાંથી મુખ્ય મુદ્દાઓ આ મુજબ રહ્યાં હતાં.

ઍન્ટિ-બીજેપીની લહેર સર્જાય તો જ કોંગ્રેસ જીતે

ગુજરાતની ચૂંટણી મોદી માટે મહત્વની છે.

17 વર્ષ પછી પહેલીવાર ચૂંટણીઓમાં પહેલીવાર એવું બની રહ્યું છે કે મોદીનાં નામે ચૂંટણી લડાઈ રહી છે, પરંતુ મોદી નહીં વિજય રૂપાણી મુખ્યમંત્રી બનશે.

બીજેપીનું વર્ચસ્વ છે ગુજરાતમાં મોદીનો કેટલો ફાળો છે અને ભાજપ સંગઠનનો કેટલો ફાળો તે એક પ્રશ્ન છે.

આ વખતે ચર્ચામાં કોંગ્રેસ છે પરંતુ તેનો મતલબ એવો નથી કે લોકો કોંગ્રેસને વોટ આપવાના છે.

જિગ્નેશનહીં હાર્દિક એક્સ ફેક્ટર

જિગ્નેશ, હાર્દિક અને અલ્પેશ આ ત્રણેય ચહેરાના ના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મ પર વોટ મળવાને સમય લાગશે. લોકો તેમને વોટ આપશે તે મોટો સવાલ છે.

હાર્દિકની લોકપ્રિયતા છે, પરંતુ તે લોકપ્રિયતા વોટમાં કેટલી પરિવર્તિત થશે તે પ્રશ્ન છે. યુવાનો સિવાયના પટેલ વોટ હાર્દિક સાથે છે કે નહીં તે મોટો સવાલ છે.

આ  ત્રણેય નેતાઓ હાલ મિત્ર છે, પરંતુ ચૂંટણી બાદ તેઓ મિત્ર રહેશે કે નહીં તેના પર પ્રશ્ન છે.

રાજદિપ સરદેસાઈના મતે જિગ્નેશ મેવાણી નહીં,  પરંતુ હાર્દિક પટેલ એક્સ ફેક્ટર છે. (એક્સ ફેક્ટર એટલે એવું પરિબળ જે ઉડીને આંખે વળગે.)

પટેલોપાસે સત્તા રહી તોપણ કેમ નારાજગી?

દેશભરમાં રિઝર્વેશન સામે વિરોધ થઈ રહ્યાં છે. જાટો, પટેલો અન મરાઠાઓને પણ અનામત જોઈએ છે. આવા વિરોધનું સર્જન આર્થિક સ્થિતિને કારણે થાય છે.

મોટામોટા સમુદાયને પણ વધારે જોઈએ છે.

સરદાર પટેલથી શરૂઆત કરીએ તો બાબુભાઈ પટેલ, ચીમનભાઈ પટેલ અને કેશુભાઈ પટેલ આગળ રહ્યા હતા. પટેલ સમુદાયના હાથે તો સત્તા હતી તો નારજગી શેના માટે છે?

નારાજગી એટલા માટે છે કેમ કે અર્થવ્યવસ્થામાં સ્પર્ધા વધી ગઈ છે. બેરોજગારો નોકરી ઇચ્છે છે.

ડાંગમાં કે સૌરાષ્ટ્રમાં વિકાસ થયો નથી

કોનો વિકાસ થયો છે? તે મહત્વનો પ્રશ્ન છે. રસ્તા સારા થયા છે, પાવરની વ્યવસ્થા થઈ છે પરંતુ ડાંગમાં જાવ કે સૌરાષ્ટ્રમાં જાવ તો વિકાસ થયો નથી.

સ્વર્ણિમ ગુજરાતનું સ્વપ્ન સાકાર થયું નથી. હાલની પરિસ્થિતિમાં આરોગ્ય અને ગ્રામીણ ક્ષેત્રે પ્રશ્નો છે.

કોંગ્રેસ પાસે કોઈ મજબૂત નેતા નથી. આજની સ્થિતિમાં લોકોને લાગે છે કે ભાજપ પાસે નરેન્દ્ર મોદી છે, અમિત શાહ છે, વિજય રૂપાણી છે તમારી પાસે કોણ છે?

મોદીભક્ત કે કોંગ્રેસનો ચમચો નથી

મોદીની ટીકા કરવા મુદ્દે 'ટ્રોલિંગ' અંગે વાત કરતાં રાજદીપ સરદેસાઈએ જણાવ્યું, "જ્યારે હું કોંગ્રેસની ટીકા કરું ત્યારે લોકો સારું કહે છે, પરંતુ નરેન્દ્ર ભાઈની ટીકા કરું તો લોકો કહે છે કે તમે વેચાય ગયા છો."

"હું કોઈની વિરુદ્ધ નથી. નરેન્દ્ર ભાઈ સાથે મારી કોઈ દુશ્મની નથી. પરંતુ જ્યારે માત્ર વાયદા કર્યાં છે અને કામ કર્યું નથી, ત્યારે જ બીજેપીની ટીકા કરું છું. તેવી જ રીતે કોંગ્રેસની પણ ટીકા કરું જ છું."

"હું હજુ પણ કહુ છું કે મને લાગે છે કે બીજેપી જ જીતશે."

મોદીજી સામે નિરાશા છે ગુસ્સો નહીં

વેપારીઓમાં નોટબંધીને કારણે નહીં પરંતુ જીએસટીના કારણે રોષ છે.

પરંતુ જ્યારે તેઓ વોટ આપવા જાય છે, ત્યારે હિંદુ કે ગુજરાતી અસ્મિતાની ઓળખ તરીકે વોટ આપે છે કે જીએસટીના મુદ્દાને ધ્યાનમાં રાખીને વોટ આપે છે કે...


ભાજપ પ્રમુખ જીતુ વાઘાણીની હાજરીમાં અલ્પેશ ઠાકોર ભાજપમાં જોડાયા હતા

અલ્પેશ ઠાકોરની વાત કરીએ તો તેમનો રાજકીય ઉદય ભાજપની ટીકા કરીને થયો હતો. તેઓ ભાજપ વિરુદ્ધ આંદોલનો કરીને આગળ આવ્યા હતા. પરંતુ હવે તે જ અલ્પેશ ઠાકોરે ભાજપનો ખેસ પહેર્યો છે.

આ અંગે બીબીસી ગુજરાતીના સંવાદદાતા તેજસ વૈદ્યએ અલ્પેશ ઠાકોર સાથે ખાસ વાતચીત કરી હતી.

આ વાતચીત દરમિયાન અલ્પેશ ઠાકોરે જણાવ્યું, "મારો ઉદય સામાજિક સેવાથી થયો છે. વર્ષ 2010થી હું સમાજમાં રહેલી બદીઓને દૂર કરવા માટે કામ કરી રહ્યો છું."

અલ્પેશ ઠાકોરનું કહેવું છે કે તેમણે વ્યસનમુકિત, શિક્ષણ, રોજગારી, આવનારી પેઢીઓને પ્રોત્સાહિત કરવાનું, તેમને સુરક્ષિત ભવિષ્ય આપવાનું કામ કર્યું છે.

જોકે, આ બધું રાજ્યમાં જોવા મળ્યું નથી તેના માટે તેમણે ભાજપ સરકારને જ જવાબદાર ગણાવી હતી.

અલ્પેશ ઠાકોરની સાથે ધવલસિંહ ઝાલાએ પણ ભાજપનો ખેસ ધારણ કર્યો છે

આ મામલે અલ્પેશ ઠાકોર કહે છે, "સરકારની ઘણી નિષ્ફળ નીતિઓ અમે ઉજાગર કરી હતી અને તેના મામલે વાત પણ કરી હતી."

"પરંતુ જ્યારે અમે વ્યસનમુક્તિનું આંદોલન કર્યું ત્યારે સરકારે આશરે અમારા 10 કલાકના ઉપવાસ દરમિયાન જ કડક કાયદાની અમારી માગને સ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વીકારી હતી."

"વ્યસનમુક્તિ સિવાય અમારો બીજો મુખ્ય મુદ્દો બેરોજગારી અને ત્રીજો મુદ્દો શિક્ષણ હતો. આ મામલાઓ પર જે વિચારધારા સાથે અમે જે પાર્ટીમાં જોડાયા હતા એ પાર્ટીમાં લોકો માટે વિચારધારા જ નહોતી."

"અમને લાગ્યું હતું કે તે ગરીબો માટે વિચારશે અથવા તો ગરીબોના પ્રશ્નોને વાચા આપવાનો પ્રયાસ કરશે પણ ત્યાં અંદર અંદર જૂથવાદને વધારે મહત્ત્વ મળી રહ્યું હતું અને લોકોની કોઈ વાત થતી નહોતી."

"ગુજરાતમાં છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી જે સરકાર છે તે પ્રતિપક્ષ છે. હું જે વર્ગનું પ્રતિનિધિત્વ કરું છું તે ગરીબ અને સામાન્ય વર્ગ છે."

"તેમનાં સપનાં ખૂબ મર્યાદિત છે પણ તે સપનાંને પૂરા કરવા માટે સરકારનો સાથ અને સહકાર જરૂરી હતો. તે સહકાર આ સરકાર આપી શકે છે."

વિજય રૂપાણીના કારણે આજે ગુજરાતમાં આંદોલન નહીં

અલ્પેશ ઠાકોરનું માનવું છે કે વિજય રૂપાણીના કારણે આજે ગુજરાતમાં આંદોલનો થઈ રહ્યાં નથી

અલ્પેશ ઠાકોરે આ વાતચીત દરમિયાન વિજય રૂપાણીનાં પણ વખાણ કર્યાં.

અલ્પેશ ઠાકોર કહે છે, "વિજય રૂપાણી એક એવી વ્યક્તિ છે કે જેઓ પ્રતિપક્ષના ધારાસભ્યને પણ શાંતિથી સાંભળે છે અથવા તો તેમના માટે કામ કરવાની તૈયારી બતાવે છે. એ જ કારણ છે કે આજે ગુજરાતમાં કોઈ જગ્યાએ આંદોલન થઈ રહ્યાં નથી."

પરંતુ એ આંદોલનોનું શું જે અલ્પેશ ઠાકોરે વિજય રૂપાણીની સરકાર સામે જ કર્યાં હતાં?

આ સવાલના જવાબમાં અલ્પેશ ઠાકોર કહે છે, "વિજય રૂપાણી છેલ્લે આવ્યા હતા. અમારા જે કંઈ મામલા હતા તે વર્ષ 2014થી જ ચાલતા હતા અને 2015થી આંદોલન શરૂ થયું. જેમાં વિજય રૂપાણીનો પાછળથી પ્રવેશ થયો હતો."

અલ્પેશ ઠાકોરના આ જવાબ મામલે સવાલ થાય કે શું અલ્પેશ ઠાકોર પાર્ટીના કારણે ભાજપમાં જોડાયા છે કે પછી વિજય રૂપાણીના કારણે?

તેના જવાબમાં તેઓ કહે છે, "ભાજપ પાર્ટી પર આખા દેશે ભરોસો કર્યો છે અને ગુજરાત તો વર્ષોથી કરે છે. નરેન્દ્ર મોદી, અમિત શાહના વ્યક્તિત્વ અને ભાજપની કાર્યશૈલીથી તમામ લોકો વાકેફ છે."

'નરેન્દ્ર મોદી અને મશરૂમ વિશે હવે શું કહેશો?'

એક સમયે અલ્પેશ ઠાકોરે કહ્યું હતું કે નરેન્દ્ર મોદી ગોરા દેખાવા માટે ચાર લાખના મશરૂમ ખાય છે

જે અલ્પેશ ઠાકોર હાલ નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપનાં વખાણ કરી રહ્યા છે તે જ અલ્પેશ ઠાકોરે એક સમયે કહ્યું હતું કે નરેન્દ્ર મોદી ગોરા દેખાવા માટે લાખો રૂપિયાનાં મશરૂમ ખાય છે.

તો શું અલ્પેશ ઠાકોર આજે પણ પોતાના આ નિવેદન પર કાયમ છે?

એ મામલે અલ્પેશ ઠાકોર કહે છે, "જે તે વખતે જેવાં નિવેદનો થયાં તેના...


ભાજપ સરકાર જૂની સરકારો કરતાં ઝડપથી ઘરનું નિર્માણ કરાવી રહી છે.

વર્ષ 2015માં વડા પ્રધાન મોદીએ એવા લોકો માટે સ્કીમ લૉન્ચ કરી હતી કે જેમની પાસે ઘર નથી. ફેબ્રુઆરી 2018માં તેમણે કહ્યું હતું, "દરેક ભારતીયને ઘર આપવાનું લક્ષ્ય 2022 સુધી અમે સાધી લઈશું."

છેલ્લા ઔપચારિક આંકડા પ્રમાણે ભારતમાં 120 કરોડ જનતામાંથી 17.7 લાખ લોકો એવા હતા કે જેમની પાસે ઘર નહોતું. આ આંકડો વર્ષ 2011ની વસતી ગણતરી દરમિયાન જાહેર થયો હતો.

તાજેતરના આંકડા હજુ સુધી જાહેર થયા નથી. પણ જે લોકો ગરીબોને ઘર માટે મદદ કરે છે, તેઓ માને છે કે જે આંકડા જાહેર થયા છે તે સાચા નથી.

સૌથી વધારે વસતી ધરાવતા મુંબઈ શહેરમાં કામ કરતા એક સ્થાનિક એનજીઓનું કહેવું છે કે સરકારે સત્તાવાર આંકડો જાહેર કર્યો છે કે 57,416 લોકો પાસે ઘર નથી. પણ ખરેખર આ આંકડો સરકારી આંકડા કરતાં ચારથી પાંચ ગણો વધારે છે.

દરેક વ્યક્તિ પાસે ઘર છે કે નહીં એ વાતની પુષ્ટિ કરવા માટે કેટલાં ઘરનાં નિર્માણની ખરેખર જરુર છે એ જાણવું મુશ્કેલ છે.

આ સ્કીમ માત્ર એ પરિવારોની જ મદદ માટે નથી કે જેમની પાસે રહેવા માટે છત જ નથી. આ સ્કીમ એવા પરિવારો માટે પણ છે કે જેમની પાસે ઘર છે પરંતુ તેમાં સામા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ન્ય સુવિધાઓ નથી.

યોજના અંતર્ગત ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારોને એક ઘર માટે 1,30,000 રૂપિયા જેટલી સબસિડી આપવામાં આવે છે.

યોજનાનો ઉદ્દેશ છે દેશના પરિવારો માટે એવા ઘર બનાવવા કે જેમાં ટૉઇલેટ, વીજળી અને રસોઈ માટે ગૅસ કનેક્શન જેવી સામાન્ય સુવિધાઓ હોય.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અત્યાર સુધી કેટલાં ઘરોનું નિર્માણ થયું?

જુલાઈ 2018માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું કે શહેરી વિસ્તારમાં 1 કરોડ ઘર બનાવવાનું લક્ષ્ય છે અને તેમાંથી 54 લાખ ઘરોનાં નિર્માણને મંજૂરી આપી દેવામાં આવી છે.

સરકારી આંકડા જણાવે છે કે ડિસેમ્બર 2018 સુધીમાં 65 લાખ ઘરનાં નિર્માણને મંજૂરી મળી છે.

જોકે, તે પણ 2004થી 2014 સુધીની જૂની સરકારોની યોજનાઓની જેમ એમાં માત્ર મંજૂરી જ મળી છે. ગત ડિસેમ્બર સુધીમાં માત્ર 12 લાખ ઘર એવાં હતાં કે જેનું નિર્માણકાર્ય ખરેખર પૂર્ણ થયું છે.

અહીં એ વાત પણ ઉલ્લેખનીય છે કે માત્ર કાગળ પર એક ઘરને મંજૂરી મળવામાં એક વર્ષ કરતાં વધારે સમય લાગી જાય છે. આ સિવાય ઘરના નિર્માણ અને ઘરને રહેવા લાયક બનાવવામાં તો વર્ષો લાગે છે.

Crisil નામની કંપનીએ વર્ષ 2018માં અંદાજ લગાવ્યો હતો કે 2022 સુધી શહેરી વિસ્તારમાં પોતાનું લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કરવા સરકારે કુલ 1,50,000 કરોડ રૂપિયાનું રોકાણ કરવાની જરુર છે.

જોકે, રિપોર્ટના આધારે સરકારે અત્યાર સુધી તેમાંથી માત્ર 22% રકમ જ વાપરી છે.

વિશેષજ્ઞો માને છે કે ઓછી આવક ધરાવતા લોકો માટે ઘર બનાવવાના રસ્તામાં ઘણા અવરોધો છે, જેમ કે :

સેન્ટર ફૉર અર્બન ઍન્ડ રુરલ ઍક્સિલન્સનાં ડાયરેક્ટર ડૉ. રેણુ ખોસલા માને છે કે સૌથી મોટી સમસ્યા જમીનની છે.

તેઓ કહે છે, "શહેરી વિસ્તારમાં જમીન બચી નથી, એટલે તમારે શહેરની બહાર જ ઘરનું નિર્માણ કરાવવું પડે છે."

"લોકો એવી જગ્યાઓએ રહેવા માગતાં નથી. કેમ કે ત્યાં પરિવહન તેમજ નોકરીની સમસ્યાઓ હોય છે."

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં સ્થિતિ સારી

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં ઘર બનાવવાની યોજના અંતર્ગત વર્ષ 2016થી 2019 દરમિયાન 1 કરોડ ઘરનાં નિર્માણનું લક્ષ્ય હતું.

ગત વર્ષે જુલાઈમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દાવો પણ કર્યો હતો કે ગ્રામીણ વિસ્તારમાં 1 કરોડ ઘર પરિવારોને સોંપી પણ દેવામાં આવ્યાં છે.

પણ વડા પ્રધાનનો આ દાવો સત્તાવાર આંકડાના આધારે તો સાચો નથી.

યોજના વર્ષ 2015માં લૉન્ચ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદથી ગ્રામીણ વિસ્તારમાં 71,82,758 ઘરનું નિર્માણ થયું છે. એટલે કે વડા પ્રધાનનું લક્ષ્ય હજી પૂર્ણ થયું નથી.

જોકે, ગ્રામીણ આવાસ...


ભાજપ સરકારે પાણીનો રાજકીય દુરુપયોગ કરી ખેડૂતોને અન્યાય કર્યો છે

જીભુભાઇ અને તેમના જેવા અનેક ખેડૂતોએ આ વખતે ગુજરાતના દેવાદાર ખેડૂતો બની ચૂક્યા છે.

કારણ, રવિપાક માટે કેનાલોમાં પાણી નથી. ગામડાંઓમાં ખેડૂતોનાં નિરાશ ચહેરાઓ હરહંમેશ કોઈ મજૂરીની શોધ કરતા નજરે પડે છે.

પાનનો ગલ્લો હોય, કે પછી ટાયર પંક્ચર રીપેર કરવાનું કાઉન્ટર, ટ્રેક્ટર ડ્રાઇવિંગ હોય કે પછી ફેક્ટરીના ચોકીદારની નોકરી હોય, ગુજરાતના ખેડૂતો આજકાલ આવા તમામ કામો કરતા નજરે પડે છે.

અમદાવાદના ગામડાંઓમાં ખેતીની સીઝન વખતે જે ધંધા રોજગાર વધે છે, તેની જગ્યાએ મોટાભાગના ખેડૂતો હવે શહેર તરફ મજૂરી કરવા માટે રીક્ષાઓ અને છકડાઓ ભરી ભરીને જતા જોવા મળે છે.

'મજૂરી કરવા સિવાય બીજો કોઈ રસ્તો નથી'

બાવળા તાલુકાના બલદાણા ગામના એક ખેડૂત ઘનશ્યામભાઈ વેગડા કહે છે કે, "પહેલા ક્યારેય ન થઈ હોય, તેવી ખરાબ પરિસ્થિતિ આ વર્ષે ખેડૂતોની થઈ છે.

"જગતનો તાત હવે મજૂરી શોધી રહ્યો છેખેડૂતોને પાક કરવા માટે પાણી નથી અને મજૂરી કરવા માટે કોઈ કામ નથી.

"અમારે શહેર જઈ મજૂરી કરવા સિવાય બીજો કોઈ રસ્તો નથી."

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

ઘનશ્યામભાઈ પાસે દસ વીઘાથી વધુ જમીન છે, પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રંતુ તેમનો પાક પાણી ન હોવાને કારણે બળી ગયો છે.

જીભુભાઈ એક સામાન્ય ખેડૂત છે, તેમની પાસે એક વીઘો જમીન છે.

ચાલીસ વર્ષથી માત્ર ખેતીની આવક પર નભી રહેલા જીભુભાઈ એક માટીનાં ઝુંપડામાં રહે છે અને આજકાલ બીજા સમૃધ્ધ ખેડૂતોના ખેતરોમાં પાકને બોરથી ખેંચેલું પાણી આપવાનું કામ કરે છે.

દિવસના બસો રુપિયા કમાવવા પણ મુશ્કેલ

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે, અમુક મોટા ખેડૂતો પાસે પોતાનો બોર કરવાના પૈસા હોય તો તેઓ બોરથી પાણી લઈ ખેતી કરે છે.

પરંતુ તમામ નાના ખેડૂતો પાસે તો દિવસના બસો રુપિયા કમાવવા પણ મુશ્કેલ છે.

ગુજરાત સરકારે ખેડૂતોને અપીલ કરી હતી કે ગુજરાતમાં પાણીની અછત હોવાને કારણે ખેડૂતોએ આ વર્ષે રવિપાક લેવો નહીં.

શું ખરેખર ખેડૂતોની આવક બમણી થશે?

કેનાલોમાં પાણીની આવક જોઈ ઘણાં ખેડૂતોએ પાક લઈ લીધો હોત, પણ પાણીની આવક બંધ થતા પાક સૂકાઇ ગયા છે.

જીભુભાઈ અને ઘનશ્યામભાઈ જેવા અનેક ખેડૂતો હવે દેવાદાર થઇ ગયા છે.

જીભુભાઈએ બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું. "અમારે હવે બેંકની લોન કેવી રીતે ભરવી, તે અમારા માટે એક મોટો પ્રશ્ન છે."

મુખ્યમંત્રી વિજય રુપાણીએ શું કહ્યું?

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રુપાણીએ પત્રકારો સાથેની તેમની વાતચીત વખતે થોડા સમય પહેલાં કહ્યું હતું કે નર્મદાના કેચમેન્ટ વિસ્તારમાં વરસાદી પાણીની અછત હોવાને કારણે આ વખતે નર્મદાનું પાણી ખેતી માટે મળી શકશે નહીં.

જો કે ખેડૂત નેતાઓ અને ખુદ ખેડૂતો આ વાતને તદ્દન ખોટી માની રહ્યા છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા, ખેડૂત નેતા સાગર રબારી કહે છે કે, "ચૂંટણી વખતે લોકોમાં ફીલ ગુડ ફેક્ટર લાવવા માટે અને ચૂંટણીનો પ્રચાર કરવા માટે ભાજપ સરકારે ખૂબ જ મોટા પ્રમાણમાં પાણીનો રાજકીય દુરુપયોગ કર્યો છે."

સાગર રબારી જેવા અનેક ખેડૂત નેતાઓ સરકાર પાસેથી પાણીનો હિસાબ માંગી રહ્યાં છે.

પાણીનો બેફામ ઉપયોગ

સાગર રબારીની વાત સાથે સહમત થતા જીભુભાઈ કહે છે કે, જ્યાં સુધી ચૂંટણી હતી, ત્યાં સુધી તેમના ખેતર પાસેથી નીકળતી ફતેહવાડી કેનાલમાં પાણી હતું, પણ ચૂંટણી પરિણામનાં બીજા જ દિવસથી પાણી બંધ થઈ ગયું હતું.

સાગર રબારી કહે છે કે જરુર ન હોવા ઉપરાંત ભાજપ સરકારે સાબરમતી રીવરફ્રન્ટમાં, તળાવોમાં, રણમાં, તેમજ સૌની યોજના માટે પાણીનો બેફામ ઉપયોગ કરી ખેડૂતો સાથે અન્યાય કર્યો છે.

ભાજપ પ્રવક્તા ભરત પંડ્યાનું કહેવું છે કે પાણીના મુદ્દા પર રાજકારણ રમાઈ રહ્યું છે.

પંડ્યા કહે છે કે, "ખેડૂતોની જરુરીયાત પ્રમાણે જ...


ભાજપ-કોંગ્રેસમાંથી કઈ પાર્ટીમાં અધ્યક્ષ પદની પસંદગી વધુ લોકતાંત્રિક રીતે થાય છે?

ગત દિવસોમાં મહારાષ્ટ્ર કોંગ્રેસના સચિવ શહેઝાદ પૂનાવાલાએ પાર્ટીનાં શીર્ષ પદની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું હતું કે એક વ્યક્તિની પસંદગી માટે 'ચૂંટણીનું નાટક' કરવામાં આવી રહ્યું છે.

રાહુલ ગાંધી નેહરુ-ગાંધી પરિવારની પાંચમી પેઢીના સભ્ય અને છઠ્ઠા વ્યક્તિ છે, જેઓ અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ સમિતિના અધ્યક્ષ બનવા જઈ રહ્યા છે.

સોનિયા ગાંધી 1998થી કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ છે જ્યારે આ દરમિયાન ભાજપમાં આઠ અધ્યક્ષ બની ચૂક્યા છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેમાં કુશાભાઊ ઠાકરે, બંગારુ લક્ષ્મણ, જના કૃષ્ણમૂર્તિ, વૈંકેયા નાયડૂ, લાલ કૃષ્ણ અડવાણી, રાજનાથ સિંહ, નીતિન ગડકરી અને અમિત શાહનો સમાવેશ થાય છે.

તેવામાં સવાલ ઊઠે છે કે આખરે ભાજપ અને કોંગ્રેસમાંથી કઈ પાર્ટીમાંથી અધ્યક્ષ પદની પસંદગી વધુ લોકતાંત્રિક રીતે કરાય છે?

કોંગ્રેસમાં કેવી રીતે થાય છે અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી

રાહુલ ગાંધી નેહરુ-ગાંધી પરિવારના છઠ્ઠા વ્યક્તિ છે કે જેઓ પાર્ટીના અધ્યક્ષનું પદ સંભાળશે

કોંગ્રેસના સભ્ય શહેઝાદ પૂનાવાલા આરોપ લગાવી ચૂક્યા છે કે કોંગ્રેસનાં બંધાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ણ અનુસાર અધ્યક્ષ પદ માટે પસંદગી નહીં, ચૂંટણી થાય છે.

કોંગ્રેસનાં બંધારણ અનુસાર અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી માટે સૌથી પહેલા એક રિટર્નિંગ અધિકારીની નિમણૂક થાય છે.

પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના સભ્ય અધ્યક્ષ પદના ઉમેદવાર માટે પ્રસ્તાવક બની શકે છે.

કોઈ પણ દસ સભ્યો અધ્યક્ષ પદ માટે કોઈ પણ ઉમેદવારનું નામ આગળ કરી શકે છે.

કોંગ્રેસનાં અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી એ બધા જ લોકો માટે ખુલ્લી હોય છે જેમની પાસે પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના 10 સભ્યોનું સમર્થન હોય.

પસંદગીની પ્રક્રિયા

કોંગ્રેસમાં કોઈ પણ દસ સભ્ય અધ્યક્ષ પદ માટે કોઈ પણ ઉમેદવારનું નામ આગળ કરી શકે છે

તેમાંથી કોઈ પણ વ્યક્તિ સાત દિવસની અંદર પોતાનું નામ પરત ખેંચી શકે છે.

ત્યારબાદ રિટર્નિંગ અધિકારી એ નામોને પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટી પાસે મોકલે છે.

જો નામ પરત લીધા બાદ અધ્યક્ષ પદ માટે માત્ર એક જ ઉમેદવાર રહે તો તેને અધ્યક્ષ માનવામાં આવે.

પરંતુ જો બે કરતાં વધારે લોકો હોય છે તો કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી અને પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના બધા સભ્યો ભાગ લે છે.

તેની પ્રક્રિયા ખૂબ જટિલ છે અને આજ દિન સુધી કોંગ્રેસના ઇતિહાસમાં આ પ્રકારની પરિસ્થિતિ ક્યારેય ઊભી નથી થઈ.

વરિષ્ઠ પત્રકાર રાશીદ કિદવઈના જણાવ્યા અનુસાર એક વખત જિતેન્દ્ર પ્રસાદે પણ સોનિયા ગાંધી વિરૂદ્ધ અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી લડવા પ્રયાસ કર્યો હતો.

પરંતુ પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના દરવાજા બંધ મળ્યા હતા.

રાશીદ કિદવઈની માહિતી અનુસાર તે જ સમયે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે પસંદગીની પ્રક્રિયાને ચૂંટણીમાં ફેરવવાના પ્રયાસમાં કોંગ્રેસના શું હાલ થાય છે.

કોંગ્રેસમાં બળવો

અમિત શાહ પહેલા ચૂંટાયા હતા, ત્યારબાદ રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણીએ અધ્યક્ષપદે તેમના નામ પર મહોર લગાવી હતી

વરિષ્ઠ પત્રકાર વિનોદ શર્માના જણાવ્યા અનુસાર યુવા કોંગ્રેસમાં લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયાથી ચૂંટણી કરાવાનો પ્રયાસ રાહુલ ગાંધીએ પણ કર્યો હતો.

પરંતુ તેનું પરિણામ એ આવ્યું કે કોંગ્રેસ બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગઈ. ત્યારબાદ પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીમાં બળવો શરૂ થઈ ગયો.

વિનોદ શર્માના આધારે કોંગ્રેસમાં અધ્યક્ષ પદ માટે ચૂંટણીની પ્રક્રિયા શું હોય છે, તેનું કોઈ મહત્વ નથી.

કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી પાસે અધિકાર હોય છે કે તે કોઈને પણ અધ્યક્ષ પદ માટે પસંદ કરી શકે છે. જો કે ત્યારબાદ AICCએ તેના પર મહોર લગાવવી પડે છે.

વિનોદ શર્મા કહે છે કે આ માત્ર કોંગ્રેસમાં જ નહીં પરંતુ ભાજપમાં પણ થાય છે.

તેમના મતે અમિત શાહ પહેલા ચૂંટાયા...


ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહ, પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી ભરતસિંહ સોલંકી (કૉંગ્રેસ), તુષાર ચૌધરી (કૉંગ્રેસ) અને મોહન કુંડારિયા (ભાજપ)નાં ભાવિ ઈવીએમમાં સીલ થઈ જશે.

ગુજરાત ઉપરાંત પાડોશના બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ દાદરા અને નગરહવેલી તથા દમણ અને દીવમાં મતદાન યોજાશે.

દેશભરમાં 14 રાજ્ય (અને કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ)ની 115 બેઠક પર મતદાન યોજાશે.

ગુજરાતની 26 સહિત દેશભરની તમામ 543 બેઠકનાં પરિણામ 23મી મેના દિવસે જાહેર થશે.

ગાંધીનગર : અમિત શાહ વિ. ડૉ. સી. જે. ચાવડા

ગાંધીનગર (નંબર- 6) બેઠક ઉપર કૉંગ્રેસના ડૉ. સી. જે. ચાવડા તથા ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહની વચ્ચે મુખ્ય મુકાબલો રહેશે.

ગત વખતે ભાજપના દિગ્ગજ નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણી આ બેઠક પરથી વિજેતા થયા હતા.

અમરેલી : પરેશ ધાનાણી વિ. નારણભાઈ કાછડિયા

પરેશ ધાનાણી ગુજરાત વિધાનસભામાં વિરોધપક્ષના નેતા

અમરેલી (નંબર- 14) પરથી ભાજપે નારણભાઈ કાછડિયાને રિપીટ કર્યા છે.

તેમની સામે ગુજરાત વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા પરેશ ધાનાણી મેદાનમાં છે.

ગત વખતે વીરજીભાઈ ઠુમ્મરને કૉંગ્રેસે ટિકિટ આપી હતી.

આણંદ: ભરતસિંહ સોલંકી વિ. મિતેષ પટેલ

અમૂલનું મુખ્ય મથક આણંદમાં

આણંદ (નંબર- 16... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

) બેઠક ઉપર ગુજરાત પ્રદેશ કૉંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ અને ડૉ. મનમોહનસિંઘ સરકારમાં પૂર્વ મંત્રી ભરતસિંહ સોલંકી ઉમેદવાર છે.

સોલંકી ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી તથા પૂર્વ વિદેશ મંત્રી માધવસિંહ સોલંકીના પુત્ર છે.

માધવસિંહે ગુજરાતમાં KHAM (ક્ષત્રિય, હરિજન, આદિવાસી અને મુસ્લિમ) સમાજને સાધીને 149 બેઠક ઉપર કૉંગ્રેસને વિજય અપાવ્યો હતો. આ રેકર્ડ હજુ સુધી તૂટ્યો નથી.

સોલંકીની સામે ભાજપે મિતેષ પટેલને ઉતાર્યા છે. પટેલની પર ગોધરાકાંડ બાદ થયેલાં તોફાનમાં સંડોવણીના આરોપ લાગ્યા હતા.

બાદમાં કોર્ટે તેમને આરોપમુક્ત જાહેર કર્યા હતા, જેની સામે ગુજરાત સરકાર હાઈકોર્ટમાં ગઈ છે.

સોલંકીના પિતરાઈ તથા ગુજરાત પ્રદેશ કૉંગ્રેસ કમિટીના અધ્યક્ષ અમિત ચાવડા આ મતક્ષેત્ર હેઠળ આવતી અંકલાવ વિધાનસભા બેઠકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

અહીં જ અમૂલ મારફત દેશભરમાં 'શ્વેતક્રાંતિ'નાં મંડાણ થયાં હતાં.

આ બેઠક પરંપરાગત રીતે કૉંગ્રેસનો ગઢ રહી છે. ભરતસિંહ સોલંકીના નાના ઇશ્વરસિંહ ચાવડા આ બેઠક ઉપરથી કૉંગ્રેસનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા.

ખંભાત, બોરસદ, અંકલાવ, ઉમરેઠ, આણંદ, પેટલાદ અને સોજિત્રા એમ સાત વિધાનસભા બેઠક આ લોકસભા મતક્ષેત્ર હેઠળ આવે છે.

આ બેઠક ઉપર 854202 પુરુષ, 801032 મહિલા, 108 અન્ય સહિત કુલ 1655342 મતદાતા છે.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

બારડોલી : ડૉ. તુષાર ચૌધરી વિ. પ્રભુભાઈ વસાવા

બારડોલી સત્યાગ્રહે વલ્લભભાઈ પટેલને 'સરદાર'નું બિરુદ અપાવ્યું

બારડોલી (નંબર- 23) બેઠક પર ડૉ. મનમોહનસિંઘ સરકારમાં મંત્રી ડૉ. તુષાર ચૌધરી અને ભાજપના પ્રભુભાઈ વસાવા વચ્ચે મુખ્ય સ્પર્ધા છે.

ડૉ. ચૌધરી ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અમરસિંહ ચૌધરીના પુત્ર છે. આ બેઠક શિડ્યુલ્ડ ટ્રાઇબ માટે અનામત છે.

અમદાવાદ-પૂર્વ: એચ. એસ. પટેલ વિ. ગીતાબહેન પટેલ

અમદાવાદની પોળનો અભ્યાસ સંશોધકો માટે રસનો વિષય

અમદાવાદ પૂર્વની બેઠક ઉપર ભાજપના એચ. એસ. પટેલ તથા કૉંગ્રેસનાં ગીતાબહેન પટેલની વચ્ચે મુખ્ય ટક્કર છે.

ગત વખતે ફિલ્મ અભિનેતા પરેશ રાવલ આ બેઠકના સાંસદ હતા.

ગીતાબહેન ગુજરાતમાંથી કૉંગ્રેસનાં એકમાત્ર મહિલા ઉમેદવાર છે.

અમદાવાદ પશ્ચિમ : ડૉ. કિરીટ સોલંકી વિ. રાજુ પરમાર

અમદાવાદની ત્રણ દરવાજા ખરીદી માટે વિખ્યાત

અમદાવાદ પશ્ચિમ (નંબર- 8) બેઠક પર ભાજપના ડૉ. કિરીટ સોલંકી અને રાજુભાઈ પરમાર વચ્ચે મુખ્ય સ્પર્ધા છે.

ભાજપે ડૉ. સોલંકીને રિપીટ કર્યા છે, ગત વખતે કૉંગ્રેસે ઈશ્વર મકવાણાને ચૂંટણીજંગમાં ઉતાર્યા...