સીરિયન ડેમોક્રેટિક ફોર્સીસના પ્રવક્તા રેદુર ખલિલે કહ્યું કે કુર્દોએ ઇમાનદારી દર્શાવી પરંતુ સહયોગીઓએ તેમને નિરાશ કર્યા છે.

રેદુર ખલિલે કહ્યું, "આઈએસઆઈએસ સામેની લડાઈ દરમિયાન અમારી સાથે ઘણાં સહયોગી હતા. અમે તેમની સાથે પૂરી તાકાતથી અને ઇમાનદારીથી લડતા રહ્યા જે અમારી સંસ્કૃતિ અને પરંપરામાં વણાયેલું છે."

"પરંતુ અમારા સહયોગીઓએ અચાનક કોઈ પણ ચેતવણી વગર અમને એકલાં મૂકી દીધા. આ પગલું ખૂબ જ નિરાશાજનક અને પીઠમાં છરો ભોંકવા જેવું છે."

અમેરિકામાં કુર્દીસ્તાનને લઈને દેખાવો

રેદુર ખલિલે અમેરિકા પાસે એ પણ માંગણી કરી છે કે તે આ વિસ્તારની હવાઈ સીમાને તૂર્કીના સૈન્ય વિમાનો માટે બંધ કરી દે.

તેમણે કહ્યું કે કુર્દ પોતાના સહયોગીઓ પાસે તેમની જવાબદારી અને નૈતિક જવાબદારીઓને નિભાવવાની માંગ કરે છે.

આ દરમિયાન અમેરિકામાં પણ કુર્દોના અને કુર્દીસ્તાનના સમર્થનમાં દેખાવો થયા છે.

ફ્રાન્સે લીધું પગલું

ફ્રાન્સે તૂર્કી દ્વારા થઈ રહેલાં હુમલાના વિરોધમાં નાટો સહયોગી તૂર્કી સાથે હથિયારોની નિકાસ પર રોક લગાવી છે.

ફ્રાન્સના વિદેશ અને રક્ષા મંત્રાલય તરફથી જાહેર કરવામાં આવેલાં એક નિવેદનમાં કહેવાયું છે કે સૈન્ય અભિયાનમાં ઉ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પયોગ થનારા તમામ હથિયાર પર આ વાત લાગુ થયેલી રહેશે.

આ પહેલાં જર્મનીએ પણ કહ્યું હતુ કે તે તૂર્કીને જે હથિયારોના વેંચી રહ્યું છે, તેમાં ઘટાડો કરી રહ્યું છે.

14 ઑક્ટોબરે યોજાનાર યુરોપિય સંઘના સંમેલનમાં તૂર્કીની સામે પ્રતિબંધોની ચર્ચા કરવામાં આવશે. આ સંમેલનમાં સામૂહિક રીતે કોઈ પ્રતિક્રિયા આવવાની સંભાવના છે.

વિરોધ છત્તાં પણ ઉત્તર સીરિયાના સરહદી વિસ્તાર રસ-અલેનમાં લડાઈ ચાલી રહી છે.

તૂર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેચેપ તૈયપ્પ અર્દોઆને શનિવારે સૈન્ય અભિયાનને રોકવાની સ્પષ્ટ ના પાડી હતી.

ઇસ્તંબુલમાં એક ભાષણ દરમિયાન તેમણે કહ્યું હતું કે તેમણે કુર્દોની સામે જે લડાઈ શરૂ કરી છે તેને નહીં રોકે.

તેમની પર આવું કરવા માટે દબાણ છે પરંતુ તેનાથી તેમને કાંઈ ફરક પડતો નથી.

તૂર્કી સતત સૈન્ય કાર્યવાહીનો બચાવ કરી રહ્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે તે કુર્દ લડવૈયાને હટાવીને એક "સેફ ઝોન" તૈયાર કરવા માંગે છે જેમાં સિરીયાના લાખો  શરણાર્થી રહી શકે.

તૂર્કીએ એવો પણ દાવો કર્યો છે કે સુરક્ષા બળો અને સહયોગીઓ સીરિયાઈ વિદ્રોહીઓએ રસ-અલેન શહેરને પોતાના કબજામાં લીધા છે.

સીરિયાઈ વિદ્રોહીઓએ કહ્યું કે તેમણે સરહદથી 30 કિમી. સુધીના રસ્તા બંધ કરી દીધા છે. આ વિસ્તારમાં કેટલાંક દિવસો સુધી તૂર્કીના વિમાન હવાઈ હુમલો કરી રહ્યા હતા.

માનવતાનું સંકટ

આ હુમલાના કારણે ઉત્તર સીરિયામાં માનવીય સંકટ પણ ઉભું થયું છે. ઇન્ટરનેશનલ કમિટી ઑફ ધ રેડ ક્રોસના પ્રવક્તા રુથ હૈદરિંગટને બીબીસીને કહ્યું કે લોકો પોતાના ઘર છોડીને જવા માટે મજબૂર છે અને સ્થિતિ દિવસેને દિવસે રાબ થઈ રહી છે.

રૂથ હૈદરિંગટને કહ્યું, "લાખો લોકો પોતાના ઘર અને ગામ છોડીને ચાલ્યા ગયા છે. આનો અર્થ એ છે કે તે રસ્તા પર છે અથવા રાહત શિબિરમાં અથવા શિબિર શોધી રહ્યા છે. પરંતુ મને લાગી રહ્યું છે કે ત્રણ લાખથી વધારે લોકો અહીંથી વિસ્થાપિત થઈ શકે છે."

સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ પણ ઉત્તર સીરિયામાં હુમલાના કારણે લોકોનાં વિસ્થાપિત થવાની ઘટના પર ચિંતા દર્શાવી છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પ્રમાણે હાલ સુધી એક લાખ લોકોએ પોતાનું ઘર છોડીને જઈ ચૂક્યાં છે.

ઇસ્લામિક સ્ટેટ ગ્રુપ(આઈએસ) સાથે જોડાયેલાં હજારોથી વધારે વિદેશીઓ જે કૅમ્પમાં હતા તે નાસી છુટ્યાં છે.

કુર્દ અધિકારીએ આપેલી જાણકારી પ્રમાણે ઐન લાસા વિસ્થાપન છાવણી પાસે જ્યારે લડત ચાલી રહી હતી ત્યારે તેઓ દરવાજા પર હુમલો કરીને નાસી છુટ્યાં.

યુનાઈટેડ નેશન્સે કહ્યું 1,30,000 લોકો પોતાના ઘર છોડીને જતા રહ્યા...


સીરિયાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ બશર અલ અસદ

આ લશ્કરી થાણાઓ કથિત રીતે રસાયણિક હથિયારો સાથે સંકળાયેલાં હોવાનું માનવામાં આવે છે.

સીરિયાની સત્તાવાર સમાચાર સંસ્થા સનાના જણાવ્યા મુજબ, મિસાઇલ હુમલામાં ત્રણ લોકો ઘાયલ થયા છે.

દમાસ્કસ સ્થિત શોધ સંસ્થાનની બારજેહ ખાતેની શાખાને પણ નુકસાન થયું છે.

હુમલા પછી સીરિયાના હાલ

સીરિયાની રાજધાની દમાસ્કસમાં સામાન્ય લોકોમાં અમેરિકા સામે ગુસ્સો જોવા મળી રહ્યો છે.

હાથમાં સીરિયન ઝંડા અને બંદૂક લઈને ફરતા વિરોધ પ્રદર્શનકર્તાઓ દમાસ્કસના માર્ગો પર જોવા મળી રહ્યા છે.

તેમાં વૃદ્ધ મહિલાઓ, પુરુષો અને બાળકો સહિતના સામાન્ય નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે.

વિરોધ પ્રદર્શનકર્તાઓના હાથમાં બશર અલ અસદના ફોટોગ્રાફ્સ પણ જોવા મળી રહ્યા છે.

સીરિયાના રાષ્ટ્રપ્રમુખના સત્તાવાર ટ્વિટર હેન્ડલ દ્વારા એક વીડિયો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં બશર અલ અસદ હુમલા પછી તેમની ઓફિસમાં જતા જોવા મળે છે.

આ વીડિયો બહાર પાડવાનો હેતુ એ દર્શાવવાનો છે કે અમેરિકા, બ્રિટન તથા ફ્રાન્સે કરેલા હુમલાની સીરિયા સરકાર પર કોઈ અસર થઈ નથી.

સીરિયાએ કઈ રીતે કરી પોતાની સલામતીની વ્યવસ્થા?

રશિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતું કે અમેરિકાની આગેવાની હેઠળના મિસાઈલ હુમલાને સીરિયાના સૈન્યએ દાયકાઓ જૂનાં સાધનોની મદદથી નિષ્ફળ બનાવ્યો છે.

રશિયાની સમાચાર સંસ્થા ઇન્ટરફેક્સના અહેવાલ મુજબ, રશિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું, "સીરિયાએ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ એસ-125, એસ-200, બક તથા ક્વાદ્રત વડે મિસાઈલ હુમલાને નિષ્ફળ બનાવ્યો હતો."

"આ સિસ્ટમ 30 વર્ષ પહેલાં સોવિયેત સંઘમાં બનાવવામાં આવી હતી."

રશિયાની એર ડિફેન્સ સિસ્ટમનો ઉપયોગ અહીં ન કરવામાં આવ્યો હોવાનું પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું.

સીરિયા હુમલા વિશે જાણતું હતું?

મિસાઈલ સ્ટ્રાઈક બાદ રનવે પર ઉતરાણ કરી રહેલું આરએએફ ટોર્નેડો

સીરિયન સરકારે જણાવ્યું હતું કે હુમલા પહેલાં જ સૈન્ય થાણાઓને ખાલી કરાવી નાખવામાં આવ્યાં હતાં. હવે નુકસાનનું આકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

એક અધિકારીએ રોઈટર્સ ન્યૂઝ એજન્સીને કહ્યું હતું, "અમને હુમલાની માહિતી રશિયા પાસેથી અગાઉ મળી ગઈ હતી. તમામ સૈન્ય થાણાઓને થોડા દિવસ પહેલાં ખાલી કરાવી નાખવામાં આવ્યાં હતાં."

હુમલા વિશે રશિયાએ શું કહ્યું?

રશિયાના સંરક્ષણ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાના નેતૃત્વ હેઠળ કરવામાં આવેલા હુમલામાં સીરિયા સ્થિત રશિયાના નૌકાદળ તથા હવાઈદળનાં થાણાંને નિશાન બનાવવામાં આવ્યાં છે.

અમેરિકામાંના રશિયાના રાજદૂતે જણાવ્યું હતું કે તેમના સહયોગી દેશ પરના આ હુમલાનું પરિણામ જરૂર બહાર આવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સીરિયાના સ્ટેટ મીડિયાનું કહેવું છે કે બસને બુધવારે દેર અલ-ઝૂર પ્રાંતમાં નિશાન બનાવવામાં આવી હતી, જેમાં 'નાગરિકો' માર્યા ગયા હતા.

જોકે બીજા સ્રોતો અને મૉનિટરિંગ ગ્રૂપ પ્રમાણે આ બસમાં સૈનિકો સવાર હતા.

ઘટના બાદ તાત્કાલિક કોઈએ હુમલાની જવાબદારી લીધી નથી.

સીરિયામાંથી સ્થળાંતર કરનાર લોકો પરત કેમ ફરી રહ્યા છે?

યુકેમાં સ્થિત સીરિયન ઑબ્ઝર્વેટરી ફોર હ્યુમન રાઇટ્સ (SOHR) આ હુમલા માટે ઇસ્લામિક સ્ટેટ (IS)ને જવાબદાર ગણાવે છે અને કહે છે કે 37 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

સૂત્રોને ટાંકતાં SOHR કહ્યું, "આ હુમલો પૂર્વાયોજિત હતો, જેમાં સરકારતરફી લશ્કરો અને સૈનિકોની ત્રણ બસ આઈએસના નિશાન પર હતી."

અન્ય સૂત્રોને ટાંકતાં સમાચાર સંસ્થા રૉયટર્સે પણ કહ્યું છે કે બસમાં સીરિયન સૈન્ય હતું.

આઈએસ અને સીરિયન રાષ્ટ્રપતિ બશલ અલ-અસદની સરકારની સેના વચ્ચે પલમીરામાં અથડામણો અવારનવાર થતી રહે છે.

2014માં આઈએસે લાખો લોકોપર નિર્દયી શાસન લાદ્યું હતું, એક તબક્કે પશ્ચિમ સીરિયાથી પૂર્વ ઇરાક સુધીના 88 હજાર ચોરસ કિલોમિટર વિસ્તારને નિયંત્રિત કર્યો હતો.

સીરિયામાં થઈ રહેલા બૉમ્બમારા સામાન્ય લોકોની હાલત કેવી છે?

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સીરિયાની રાજધાની દમિશ્કના બહારી વિસ્તારોમાં ક્લોરીન ગેસનો હુમલો થયાનું બહાર આવ્યું છે

બીબીસીને મળેલી જાણકારી મુજબ, રોજિંદા બોમ્બમારાની વચ્ચે વસતા પૂર્વ ગુટા ક્ષેત્રના લોકોએ એક મિસાઈલ હુમલા પછી એક પ્રકારની ગેસની દુર્ગંધ અનુભવી હોવાનું બહાર આવ્યું છે.

આરોગ્ય કર્મીઓનું કહેવું છે કે છ લોકોને શ્વાસ સંબંધિત સામાન્ય તકલીફોની સારવાર અપાઈ રહી છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

2013ની સાલથી રશિયા સમર્થિત સરકારી દળોએ આ વિસ્તારમાં ઘેરો ઘાલ્યો છે જેમાં લગભગ ચાર લાખ લોકો રહે છે.

સીરિયામાં જ્યારથી ગૃહયુદ્ધની શરૂઆત થઈ છે ત્યારથી ક્લોરીન ગેસ દ્વારા હુમલાના ઘણા કેસ નોંધાયા છે.

પરંતુ યુદ્ધ દરમ્યાન કોઈ પણ પ્રકારના રસાયણ કે રાસાયણિક હથિયારોના વપરાશના આરોપો સરકારે નક્કારી કાઢ્યા છે.

10 જાન્યુઆરીના દિવસે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવ અધિકારના ઉચ્ચાયુકતે જણાવ્યું હતું કે, 31 ડિસેમ્બર પછી પૂર્વ ગુટામાં થઈ રહેલા હવાઈ હુમલામાં વધારો થયો છે જેમાં ઓછામાં ઓછા 85 નાગરિકો માર્યા ગયાનો અહેવાલ છે.

રહેઠાણના વિસ્તારોમાં દિવસ-રાત, જમીની અને હવાઈ હુમલાઓ થઈ રહ્યા છે

ઝૈદ રાદ અલ હુસૈને તેમના નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "પૂર્વ ગોટામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં ઘેરાબંધી જિંદગીના નુક્સાનનું કારણ છે."

રહેઠાણના વિસ્તારોમાં દિવસ-રાત, જમીની અને હવાઈ હુમલાઓ થઈ રહ્યા છે, જેને કારણે નાગરિકોએ ભોંયરાઓમાં છુપાઈ જવું પડે છે.

પૂર્વ ગોટ્ટા ક્ષેત્ર રણનીતિની દ્રષ્ટિએ મહત્ત્વપૂર્ણ વિસ્તાર હોય, વિદ્રોહીઓ અહીં દમાસ્કસના રહેવાસી વિસ્તારોમાં રોકેટ છોડવા માટે સક્ષમ છે.

સરકારી મીડિયા અનુસાર નાગરિકોના મૃત્યુનું પણ આ એક કારણ છે.

પૂર્વ ગુટા બહાર બળવાખોરો દ્વારા કબજે કરેલા હારસ્તા શહેરમાં ભૂગર્ભમાં રહેતા એક શિક્ષક યૂસુફ ઇબ્રાહિમ આ સ્થિતિનું વર્ણન કરે છે.

જીવન મુશ્કેલ

જમીની રોકેટ હુમલાઓને કારણે હારસ્તાની ઇમારતો અને જનતા હુમલાઓમાં નિશાન બનાવવામાં આવી રહી છે

યુસુફ ઇબ્રાહિમે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "આજનો દિવસ એટલો મુશ્કેલીભર્યો નથી જેટલો ગઈકાલનો હતો."

ઇબ્રાહિમે જણાવ્યું કે, આજે કોઈ યુદ્ધ વિમાન નથી દેખાઈ રહ્યું એટલે કોઈ હુમલાઓ નથી થયા.

માત્ર જમીન થી જમીનના રોકેટ હુમલાઓ થવાને કારણે હારસ્તાની ઇમારતો અને જનતા આ હુમલાઓમાં નિશાન બનાવવામાં આવી રહી છે.

ઇબ્રાહીમ જણાવે છે કે, શહેરમાં રહેનારા લોકોના મકાન જમીન પર હોવાથી ભારી બોમ્બમારાની વચ્ચે તેઓ ભોંયરાઓમાં રહે છે.

ઇબ્રાહીમ ઉમેરે છે, "અહીં બજાર અને અન્ય શ્રેષ્ઠ જીવન જરૂરી સેવાઓનો અભાવ છે."

ગયા અઠવાડિયે સહાય કામદારોના જણાવ્યા મુજબ 10 દિવસ ચાલેલા હવાઈ હુમલાઓમાં સીરિયા સમર્થક વિદ્રોહીઓવાળા વિસ્તારોમાં 10 હોસ્પિટલોને નુકસાન પહોંચ્યું છે.

ભૂખમરો

સૈનિકો અને સંલગ્ન દળોએ ખોરાક અને દવાની દાણચોરીના વેપારને અટકાવતા લોકોને ઘાસચારો અને કચરો ખાઈને જીવન ટકાવી રાખવું પડે છે

ખોરાકની અછતને કારણે, ગંભીર કુપોષણના ઘણા કિસ્સા નોંધાયા છે.

નવેમ્બર 2017માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘના અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે, પૂર્વીય ગુટાના કેટલાક નાગરિકોને પ્રાણીઓને નાખવામાં આવતો ઘાસચારો અને કચરો ખાઈને જીવન ટકાવી રાખવું પડે છે.

ઘણા લોકોના ભૂખમરાને કારણે મૃત્યુ પામ્યાના પણ સમાચાર છે.

2017માં સીરિયાએ રશિયા, ઈરાન અને તુર્કી સાથે મળીને જાહેરાત કરી હતી કે, પૂર્વ ગોટા એવા વિસ્તારોમાં છે જ્યાં 'યુદ્ધની તીવ્રતામાં ઘટાડો' થઈ ગયો છે.

ઉપરોક્ત જાહેરાત બાદ પણ આ વિસ્તારમાં બોમ્બિંગ ચાલુ રહ્યું હતું.

સૈનિકો અને સંલગ્ન દળોએ ખોરાક અને દવાની દાણચોરીના વેપારને અટકાવતા લોકોને અનિયમિત રીતે મળી રહેલી મદદ પર છોડી દેવામાં આવ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર...


સીરિયામાં અમેરિકાના નવા રાજદૂત જિમ જેફ્રીએ હુમલાની તૈયારીનાં 'ઘણા પુરાવા' હોવાનો દાવો કર્યો છે.

રાજદૂત તરીકે નિમણૂંક થયા પછીના પહેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં જિમ જેફ્રીએ કહ્યું હતું, "રાસાયણિક હુમલાની તૈયારીનાં ઘણા પુરાવા અમારી પાસે છે. તેથી અમે ચેતવણી બહાર પાડી છે."

"હુમલો કરવામાં આવશે તો તેનું ગંભીર પરિણામ જોવા મળશે."

અલબત, પોતાની પાસે ક્યા પુરાવા છે તે જિમ જેફ્રીએ જણાવ્યું ન હતું.

જોકે, સીરિયાની સરકાર રાસાયણિક શસ્ત્રોના ઉપયોગનો સતત ઇન્કાર કરતી રહી છે.

બળવાખોરોનો છેલ્લો ગઢ

ઇદલિબમાં રાસાયણિક હુમલાની સંભાવનાને પગલે આવાં કામચલાઉ માસ્ક્સ બનાવવામાં આવી રહ્યાં છે.

સીરિયામાં બળવાખોરોને અંકુશ હેઠળનો છેલ્લો પ્રદેશ ઇદલિબ છે અને બશર અલ-અસદની સરકાર તેને બને તેટલા ઝડપથી પોતાના નિયંત્રણમાં લાવવા ઇચ્છે છે.

રશિયન વિમાનોએ મંગળવારે ઇદલિબના મુહમબલ અને જદરાયામાં હવાઈ હુમલા કર્યા હતા. તેમાં બાળકો સહિત અનેક લોકો માર્યા ગયા હોવાના સમાચાર આવ્યા હતા.

શું તમે આ વાંચ્યું?

શુક્રવારે રશિયા, ઈરાન અને તુર્કી વચ્ચે સંમેલન યોજાવાનું છે ત્યારે તાજા હુમલાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી છે.

રશિયા અને ઈરાન સીરિયાના રાષ્ટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રપતિ બશર અલ-અસદને ટેકો આપે છે, જ્યારે તુર્કી બળવાખોર જૂથોની સાથે છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે ચેતવણી આપી છે કે ઇદલિબ પર હુમલાથી માનવીય સંકટ સર્જાઈ શકે છે. બીજી તરફ તુર્કીને ડર છે કે લડાઈમાં ફસાયેલા ઇદલિબના લોકો તુર્કીમાં ઘૂસી જશે.

રાજદ્વારી પ્રયાસની અપીલ

બળવાખોરોના અંકુશ હેઠળના વિસ્તારોમાં સરકારની જીત પછી ત્યાંના લોકો ભાગીને ઇદલિબ આવ્યા હતા.

અમેરિકાના સંરક્ષણ પ્રધાને સોમવારે રાતે ચેતવણી આપી હતી કે સીરિયાની સરકાર તેની સહયોગીઓ સાથે મળીને રાસાયણિક હુમલો કરશે તો અમેરિકા તેનો જવાબ આપશે.

ઇદલિબ પ્રાંતમાં એપ્રિલ-2017માં રાસાયણિક હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં 80થી વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા.

એ હુમલા પાછળ સરકારી સલામતી દળોનો હાથ હોવાનું સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને ઓપીસીડબ્લ્યૂએ જણાવ્યું હતું. જોકે, સીરિયાની સરકારે હુમલાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

જિમ જેફ્રીએ જણાવ્યું હતું કે સીરિયામાં સાત વર્ષથી ચાલી રહેલા આંતરવિગ્રહના અંત માટે મોટી "રાજદ્વારી પહેલ" કરવી પડશે.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સીરિયામાં આઈએસઆઈએસનો ખાત્મો ન થઈ જાય અને સીરિયન સરકારનું સમર્થન કરતા ઈરાનના લડવૈયાઓ તેમના દેશમાં પાછા નહીં ફરે ત્યાં સુધી ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સીરિયા પર સતત નજર રાખતા રહેશે.

અસદના શાસનનો અંત?

જિમ જેફ્રીના જણાવ્યા મુજબ, સીરિયાનું શાસન "રાષ્ટ્રપતિ અસદના હાથમાં વધુ દિવસો સુધી નહીં રહે."

જોકે, અસદને પદભ્રષ્ટ કરવાનું કામ અમેરિકાનું ન હોવાની સ્પષ્ટતા જિમ જેફ્રીએ કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે સીરિયામાં રાજકીય પરિવર્તનની પ્રક્રિયામાં અમેરિકા રશિયા સાથે મળીને કામ કરશે.

જિમ જેફ્રીએ કહ્યું હતું, "સીરિયાની સરકાર અત્યારે લાશોના ઢગલા પર બેઠી છે અને તેનો અરધા સીરિયા પર જ અંકુશ છે."

યુદ્ધનો આખરી પડાવ

સીરિયાની સરકારે તેના સહયોગી રશિયાના હવાઈ હુમલા અને ઈરાન સમર્થિત હજ્જારો લડવૈયાઓની મદદથી દેશના બાકીની હિસ્સામાંના વિદ્રોહીઓને ઉખેડી ફેંક્યા છે. તેથી ઇદલિબ સીરિયાના યુદ્ધનો આખરી પડાવ છે.

ઇદલિબમાં 30 હજારથી વધુ બળવાખોર અને જેહાદી લડવૈયાઓ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના જણાવ્યા મુજબ, ઇદલિબમાં 29 લાખ લોકો રહે છે, જેમાં લગભગ 10 લાખ બાળકો છે. આ શહેરમાં રહેતા મોટાભાગના લોકો બળવાખોરોના કબજા હેઠળના અન્ય વિસ્તારોમાંથી ભાગીને આવ્યા છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ઇદલિબ પરના હુમલાથી આઠ લાખ લોકો વિસ્થાપિત થઈ શકે છે. તેને પગલે મોટું માનવીય સંકટ...


સીસીટીવી ફૂટેજ

ચાલુ વર્ષે 24મી જાન્યુઆરીએ સવારે જોગિયાનું તેમની દુકાનમાંથી નીકળ્યા હતા, ત્યારે તેમનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

બાદમાં બીજા દિવસે સવારે લૅસ્ટર એરફિલ્ડ પાસેથી તેમનો મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો.

ગુનેગારોને દસમી સપ્ટેમ્બરે સજા ફટકારવામાં આવશે.

બે આરોપીઓને સજા

ક્લાન રેવ, ચાર્લ્સ મૈકઉલે અને થોમસ જેરવિસ

બર્મિંગહામ ક્રાઉન કોર્ટે થોમસ જેરવિસ (ઉંમર વર્ષ 24), ચાર્લ્સ મેકૌલે (20)ને હત્યા માટે જ્યારે ક્લાન રેવ (20)ને માનવવધ માટે દોષિત ઠેરવ્યા હતા.

જ્યારે જાવનો રોચ (30) નામના આરોપીને દોષમુક્ત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

ખટલો શરૂ થયો તે પહેલાં દોષિત ઠરેલા આરોપીઓએ અપહરણ તથા લૂંટની કબૂલાત કરી હતી, પરંતુ હત્યાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વાદી પક્ષના વકીલ જેમ્સ હાઉસે કહ્યું હતું કે 'યોજનાપૂર્વક' પાર પાડવામાં આવ્યું હતું, જે દર્શાવે છે કે આ માટે અઠવાડિયાઓ કે મહિનાઓ સુધી તૈયારી કરવામાં આવી હશે.

જ્યૂરીએ મૃત્યુ પૂર્વે જોગિયાને આપવામાં આવેલી યાતનાઓની ગંભીર નોંધ લીધી હતી.

રમણિક જોગિયાની હત્યા

24મી જાન્યુઆરીએ રમણિક જોગિયા તેમની દુકાન બંધ કરીને ઘરે જવા નીકળ્યા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્યારે તેમનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

ત્યારબાદ તેમને ભારે માર મારવામાં આવ્યો હતો, જેથી કરીને દુકાનની અંદર પ્રવેશ કરવા માટે જરૂરી ચાવીઓ અને માહિતી મેળવવામાં આવી હતી.

માહિતી મળ્યા બાદ રમણિક જોગિયાને એરફિલ્ડ પાસે ફેંકી દેવામાં આવ્યા હતા. પોલીસનું માનવું છે કે એ સમયે કદાચ તેઓ હયાત હશે.

આરોપીઓ આ તિજોરીને લૂટવા આવ્યા હતા

ત્યારબાદ દુકાનમાં રહેલી બે લાખ પાઉન્ડની (રૂ. 1.76 કરોડ) જ્વેલરીને લૂંટવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ નિષ્ફળ રહ્યા હતા.

લૅસ્ટરમાં મોટી સંખ્યામાં ગુજરાતી રહે છે, એટલે સમગ્ર ઘટનાક્રમ અંગે માહિતી મેળવવા માટે ગુજરાતીમાં અપીલ બહાર પાડી હતી.

આ માટે ત્યાંની પોલીસ સાથે કૉમ્યુનિટી સપોર્ટ ઓફિસર તરીકે જોડાયેલા રણજીત સોનેગરાની મદદ લેવામાં આવી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુંદર પિચાઈ

તો ગૂગલ શું કરશે? કોઈ અન્ય કંપનીમાં પૈસા રોકશે, કે કોઈ કંપની સાથે ભાગીદારી કરશે? જેવી રીતે ફેસબુકે રિલાયન્સ જિયો સાથે કર્યું?

આ અંગે કંપનીના સીઈઓ સુંદર પિચાઈને જ્યારે અખબાર ઇકૉનૉમિક્સ ટાઇમ્સે પૂછ્યું તો કહ્યું, "અમે ચોક્કસ રીતે બંને તરફની શક્યતાઓને જોશું. અમે બીજી કંપનીમાં પૈસા લગાવીશું, જે અમે પહેલાંથી પોતાના એકમ ગૂગલ વેન્ચર્સના માધ્યમથી કરી રહ્યા છે. પણ ચોક્કસ રીતે આ ફંડ જેટલું મોટું છે, તેમાં એ શક્યતા પણ છે કે અમે બીજી કંપનીઓમાં પણ રોકાણ કરીશું."

તો સુંદર પિચાઈ હજુ સુધી બધાં પત્તાં ખોલ્યાં નથી કે તેઓ શું કરશે.

આથી કેટલાક પાયાના સવાલો થઈ રહ્યા છે-

આ કેટલાક જરૂરી સવાલો છે જેને સમજતાં પહેલાં એ સમજવું જરૂરી છે કે હાલના સમયમાં ગૂગલ ભારતમાં પૈસા રોકવાનું એલાન કરનારી એકમાત્ર દિગ્ગજ કંપની નથી.

ગૂગલ પહેલાં આ વર્ષે એમેઝોને ભારતમાં એક અબજ ડૉલરના રોકાણની જાહેરાત કરી હતી. એ પહેલાં તેણે પાંચ અબજ ડૉલરના રોકાણનું એલાન કર્યું હતું.

બાદમાં ફેસબુકે રિલાયન્સ જિયોમાં 5.7 અબજ ડૉલર લગાવવાનું એલાન કર્યું.

અને ગત મહિને માઇક્રોસોફ્ટના રોકાણ એકમ એમવનટુએ કહ્યું કે તેઓ ભારતમાં રોકાણની શક્યતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માટે પોતાની એક ઑફિસ ખોલશે, જેમાં મુખ્ય રીતે બિઝનેસ-ટૂ બિઝનેસ સોફ્ટવેર સ્ટાર્ટઅપ કંપનીઓ પર ધ્યાન અપાશે.

ભારત કેમ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેનો સીધો જવાબ છે- બજાર. જોકે બજારમાં તો ભારતમાં પહેલાં પણ હતું. પછી અચાનક આ સમયે આ મોટી કંપનીઓમાં અહીં પૈસા કેમ રોકી રહી છે?

જાણકારો કહે છે કે ભારતમાં હવે આ બજાર બદલાઈ રહ્યું છે. ખાસ કરીને ડિજિટલ ક્રાંતિ અને સ્માર્ટ ફોન ક્રાંતિ આવ્યા બાદ.

અખબાર ફાયનાન્સિયલ એક્સપ્રેસના એક્ઝિક્યુટિવ એડિટર અને તકનીકી મામલાના જાણકાર ઋષિ રાજ કહે છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયમાં એ જોવા મળ્યું છે કે આ કંપનીઓનાં કામમાં એક કન્વર્જેન્સની સ્થિતિ નજરે આવી રહી છે.

ઋષિ રાજ કહે છે, "હવે એક જ કંપની ટેલિકૉમ સેવા આપે છે, એ જ એન્ટરટેઇન્મેન્ટ પણ આપે છે, ઈ-કૉમર્સ પણ કરે છે, એ જ ઈ-પૅમેન્ટનું માધ્યમ છે, એ સર્ચ એન્જિનનું કામ પણ કરે છે, નેવિગેશનનું કામ પણ કરે છે. પહેલાં પણ કન્વર્જેન્સની વાત થતી હતી, પણ પહેલાં એ મોટા પાયે થતી હતી કે ટીવી-મોબાઇલનું કન્વર્જેન્સ થશે, પણ તેનો વિસ્તાર બહુ વધી ગયો છે."

ટેકનૉલૉજી અને તેની સાથે જોડાયેલા મામલાના જાણકાર વરિષ્ઠ પત્રકાર માધવન નારાયણ કહે છે કે ઇન્ટરનેટ સુપરમાર્કેટ બની ગયું છે, જ્યાં સોફ્ટવેર પણ વેચાય છે. કૉન્ટેન્ટ પણ.

તેઓ કહે છે, "જેમ કે એમેઝોન હવે પોડ્યુસર બની ગઈ છે, ત્યાં ફિલ્મો રિલીઝ થઈ રહી છે, ફેસબુકની તો વાત જ અલગ છે, મિત્રતાથી લઈને ધંધો સુધી થઈ રહ્યો છે."

માધવન નારાયણ કહે છે, "કૉન્ટેન્ટ, કૉમર્સ, કનેક્ટિવિટી અને કૉમ્યુનિટી- આ ચાર સી ઇન્ટરનેટમાં ઉપલબ્ધ છે. અને આ ફેંગ એટલે ફેસબુક, એમેઝોન, નેટફ્લિક્સ અને ગૂગલ- તેમાં આ ચારેય ઉપલબ્ધ છે. નેટફ્લિક્સને થોડી અલગ કરી દઈએ તો બાકીની ત્રણ કંપનીઓ નાના વ્યવસાયોનું કામ કરી રહી છે, જ્યાં તમે એડવર્ટાઇઝ પણ કરી શકો છે. તેનાં સોફ્ટવેર પણ ભાડે લઈ શકો છો, જેમ કે વીડિયો કૉન્ફરન્સ વગેરે. આ ત્રણ કંપનીઓ ક્યાંક ને ક્યાંક બધાને સ્પર્શી રહી છે- પછી યૂટ્યૂબ હોય, ઓલા-ઉબેર હોય કે ડિજિટલ ક્લાસ."

તેઓ કહે છે કે જ્યારે ભારતમાં આટલી મોટી વસતી અને બજારનું મિશ્રણ હોવાથી સ્વાભાવિક છે કે મોટી કંપનીઓ તેમાં રસ લેશે.

ઇન્ટરનેટનો ફેલાવો અને વધતી કમાણી

ભારતની એક અબજ 30 કરોડની વસતીમાં મોબાઇલ ફોન લગભગ એક અબજ હાથમાં પહોંચી ચૂક્યો છે

ભારતની એક અબજ 30 કરોડની વસતીમાં મોબાઇલ ફોન લગભગ એક અબજ હાથમાં પહોંચી ચૂક્યો છે. પણ તેમાં 40થી 50 કરોડ લોકો એવા છે, જેમની પાસે સામાન્ય ફીચર...


સુંદરતાની આ શ્રેષ્ઠતા સાથે હું સંમતી ધરાવતી નથી પણ દુનિયા રાખે છે અને એ માટે જ હું આશ્ચર્યમાં પડી જઉં છું જ્યારે જોઉં છું કે કેવી રીતે સુંદરતા જ બોજ સમાન બની જાય છે.

ચહેરાથી સુંદર છે તો મગજથી નબળી ચોક્કસ હશે. તક પણ એ માટે આપવામાં આવી કેમ કે તે સુંદર છે. અને કામ કંઈ ખાસ કરી શકશે નહીં કેમ કે આવડતનાં નામે સુંદરતા જ તો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પ્રિયંકા અને માયાવતી પર નેતાઓની ટિપ્પણી

આ બમણાં માપદંડો ફરી એક વખત જોવાં મળ્યાં, જ્યારે પ્રિયંકા ગાંધીને કૉંગ્રેસનાં મહાસચિવ બનાવવામાં આવ્યાં.

ત્યારે ભાજપના કેટલાક વરિષ્ઠ નેતાઓની ટિપ્પણીઓ કંઈક આ રીતે હતી.

"લોકસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ ચૉકલેટ જેવા ચહેરા સામે લાવી રહી છે."

"તેનાંથી ઉત્તર પ્રદેશમાં એકમાત્ર ફાયદો એ થશે કે કૉંગ્રેસની ચૂંટણી સભાઓમાં ખુરશીઓ ખાલી નહીં રહે."

"મત ચહેરાની સુંદરતાની મદદથી જીતી શકાતા નથી."

પરંતુ એવું પણ નથી કે મહિલા નેતા 'સુંદર'ની પરિભાષામાં ફિટ ન હોય તો તેને સન્માન મળી જ જાય.

બહુજન સમાજવાદી પાર્ટી (બસપા)ના પ્રમુખ માયાવતી માટે સમાજવાદી પાર્ટી (સપા) નેતા મુલાયમ સિંહ યાદવે કહ્યું હતું, "શું માયાવતી એટલાં સુંદર છે કે કોઈ ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેમનો બળાત્કાર કરવા ઇચ્છશે?"

રાજ્યસભા સાંસદ શરદ યાદવે રાજસ્થાનમાં કહ્યું હતું કે પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી વસુંધરા રાજે સિંધિયા જાડાં થઈ ગયાં છે, તેમને આરામ કરવા દેવો જોઈએ.

એટલે કોઈ ફેર પડતો નથી, વાત બસ એટલી છે કે પાર્ટી કોઈ પણ હોય, એવા પુરુષો ઓછા નથી કે જેઓ એમ માને છે કે રાજકારણમાં મહિલાઓ પુરુષોની બરોબરી કરી શકતી નથી અને તેનાં માટે તેઓ કોઈ પણ તર્ક રાખી શકે છે.

રાજકારણમાં મહિલાઓ

રવાંડાની સંસદમાં 63 ટકા મહિલાઓ છે

કોઈ જગ્યાએ તમારું અપમાન કરવામાં આવે, તમારા શરીર મામલે કોઈ ખરાબ વાત હોય અને તમારાં કામને એ જ ખરાબ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને નીચું બતાવવામાં આવે તો તમે શું એ તરફ પાછા વળશો?

કદાચ ના. પણ આ મહિલાઓને જુઓ, તેઓ એ રસ્તે ચાલી જ રહી નથી, પરંતુ મક્કમ પણ છે. ચામડી શ્વેત હોય કે અશ્વેત, જાડી ચોક્કસ કરી લીધી છે.

આવી મહિલાઓની સંખ્યા અત્યારે ખૂબ ઓછી છે. પહેલી લોકસભા ચૂંટણીમાં 4%થી વધીને 16મી લોકસભામાં 12% મહિલા સાંસદ છે.

પાડોશી દેશોમાં જોઈએ તો નેપાળની સંસદમાં 38%, બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાનમાં 20% મહિલાઓ છે.

એ પહેલાં કે તમે કહો કે સપનાં જોવાનું છોડી દો, તો એ જણાવી દઉં કે આફ્રિકી દેશ રવાંડાએ શક્યતાની મર્યાદા એટલી ઊંચી કરી દીધી છે કે ચાહતને વધારે પાંખો મળી ગઈ છે.

રવાંડાની સંસદમાં 63 ટકા મહિલાઓ છે.

ભારતમાં મહિલાઓને ટિકિટ આપવામાં ખચકાટ

ભારતમાં મહિલાઓને મત આપવાનો અધિકાર ઘણા દાયકા પહેલાં, સ્વતંત્રતાની સાથે મળી ગયો હતો. પણ તેની સાથે રાજકારણનાં શક્તિશાળી પદો પર તેમની ભાગીદારી નક્કી થઈ નથી.

રાજકીય પાર્ટીઓ પુરુષ કેન્દ્રિત રહી અને મહિલાઓને ટિકિટ આપવા અંગે ખચકાટ રહ્યો, પછી ભલે તે ધારાસભ્યનું પદ હોય કે સાંસદનું.

2014ની લોકસભા ચૂંટણીમાં આશરે 7,500 ઉમેદવાર મેદાને હતા, તેમાંથી માત્ર આઠ ટકા એટલે કે આશરે 500 મહિલાઓ હતી.

સંશોધન સંસ્થા 'ઍસોસિયેશન ઑફ ડેમૉક્રેટિક રિફૉર્મસ'ના વિશ્લેષણના આધારે આ મહિલાઓમાંથી એક તૃતિયાંશ કોઈ પાર્ટીમાંથી લડી ન હતી, તેઓ સ્વતંત્ર ઉમેદવાર હતાં.

પાર્ટીઓમાં આમ આદમી પાર્ટીએ સૌથી વધારે 59, કૉંગ્રેસે 60 અને ભાજપે 38 બેઠકો પર મહિલાઓને ટિકિટ આપી હતી.

સૌથી સારું પ્રદર્શન રહ્યું મમતા બેનરજીની તૃણમુલ કૉંગ્રેસનું કે જેમણે એક તૃતિયાંશ બેઠકો પર મહિલાઓને ટિકિટ આપી.

એ વાતને નકારી શકાતી નથી કે પાર્ટી કોઈ ઉમેદવારને ટિકિટ આપતા પહેલાં તેમની જીતવાની આવડતને આંકે છે.

જાણવા જેવી વાત એ છે કે સામાન્ય સમજથી એકદમ વિપરિત, તેમાં મહિલાઓ...


સુએઝ કેનાલમાં જહાજ ફસાયું તે સમયની સેટેલાઇટ તસવીર

ઍવર ગિવનની વીમા કંપનીના કહેવા પ્રમાણે 'પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન' તથા 'સૅલ્વાજ બૉનસ' પેટે જે રકમની માગણી કરવામાં આવી છે તે 'ખૂબ જ વધુ'  અને 'મહદંશે આધાર વગરની' છે.

કૅનાલની વચ્ચે આવેલા ગ્રેટ બિટર લેક ખાતે જહાજને અટકાવી દેવામાં આવ્યું છે. જહાજ ઉપર રહેલા 25 ભારતીય કર્મચારીઓને બહાર નીકળવા ઉપર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.

તા. 23મી માર્ચના દિવસે જહાજ કૅનાલની વચ્ચે ત્રાસું થઈ જતાં ફસાઈ ગયું હતું, જેના કારણે જહાજોનું પરિવહન અટકી પડ્યું હતું.

ભારે પ્રયાસોને અંતે પાંચ દિવસ બાદ જહાજને સીધું કરી શકાયું હતું. ત્યારપછી પણ યુરોપ અને એશિયા વચ્ચેનું દરિયાઈ પરિવહન સામાન્ય થવામાં દિવસો નીકળી ગયા હતા.

ફસાયું, નીકળ્યું અને 'ફસાયું'

ગ્રેટ બિટર લેકમાં જહાજ લાંગરાયું

મહાકાય જહાજોને કાઢવા માટે ખાસ ટીમ, એસએમઆઈટીએ 13 ટગ બોટની વ્યવસ્થા કરી. ટગ એક નાની પરંતુ ખૂબ શક્તિશાળી બોટ હોય છે, જે મોટાં જહાજોને ખેંચીને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જઈ શકે છે.

ભારે હવા અને રેતીના તોફાન વચ્ચે ફસાયેલા બે લાખ ટન વજનના મહાકાય જહાજને કાઢવું બચાવ ટીમો માટે ખૂબ પડકારજનક હતું.

30મી માર્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચે ટગ બોટ્સ અને ડ્રેઝરની મદદથી 400 મીટર (1,312 ફૂટ) લાંબા જહાજ એવર ગિવનને કાઢવામાં આવ્યું હતું.

ડ્રેઝરોએ જહાજના આગળના ભાગની નીચેથી 30 હજાર ક્યૂબિક મીટર માટી અને રેત ખોદીને કાઢી.

પરંતુ તેનાથી ખાસ લાભ ન થયો એટલે જહાજનો ભાર હળવો કરવા માટે અમુક સામાન ઉતારી લેવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યુ. એક તબક્કે આશંકા હતી કે જહાજ ઉપર લાદવામાં આવેલા આશરે 18 હજાર કન્ટેનર ઉતારવા પડી શકે છે.

જોકે, ઊંચી લહેરોએ ટગબોટ અને ડ્રેઝરો માટે મદદરૂપ સાબિત થઈ અને પહેલાં જહાજનો પાછળનો ભાગ કાઢવામાં આવ્યો. પછી ત્રાંસાં ફસાયેલા આ જહાજને સીધું કરવાની કવાયત શરૂ થઈ.

કેટલાક કલાકની જહેમત બાદ જહાજનો આગળનો હિસ્સો પણ મુક્ત થયો અને એવર ગિવન તરવાની સ્થિતિમાં પરત આવી ગયું. એ પછી જહાજને ખેંચીને ગ્રેટ બિટર લેક લઈ જવામાં આવ્યું અને અત્યારે પણ ત્યાં જ છે.

અગાઉ શિપિંગ સમૂહ મર્સ્કે કહ્યું હતું, "સ્પષ્ટ રીતે આની તપાસ થશે, કારણ કે આની ખૂબ મોટી અસર થઈ છે. મને લાગે છે કે ત્યાં ખરેખર થયું શું હતું એના પર લાંબો સમય ચર્ચા થશે."

"ફરી આવું ન થાય તે માટે આપણે શું કરી શકીએ એ પણ તંત્રે જોવું પડશે. જહાજો વિના કોઈ રોક નહેરથી નીકળતાં રહે એ એમના પણ હિતમાં છે."

વળતર, વાંધો અને વાટાઘાટ

ઇજિપ્તના સ્થાનિક મીડિયામાં પ્રકાશિત રિપોર્ટ પ્રમાણે, સુએઝ નહેર પ્રાધિકરણના ચૅરમૅન ઓસામા રબીનું કહેવું છે કે, "90 કરોડ ડૉલરનું વળતર ચૂકવવામાં નિષ્ફળ રહેતા તેને અટકાવવામાં આવ્યું છે."

આ આંકડામાં જહાજ અટવાઈ જવાને કારણે થયેલા નુકસાન ઉપરાંત તેને ફરીથી તરતું કરવા તથા જાળવણી પાછળના ખર્ચનો પણ સમાવેશ થાય છે.

એવર ગિવનના માલિકો વતી 'થર્ડ-પાર્ટી કેસ અને દાવા' બાબતે વીમા કંપની 'યુકે કલબ'ના કહેવા પ્રમાણે, 'પ્રતિષ્ઠાને નુકસાન' પેટે 30 કરોડ ડૉલર (રૂ. બે હજાર 255 કરોડ) તથા 'સૅલ્વાજ બૉનસ' પેટે 30 કરોડ ડૉલરની માગણી કરવામાં આવી છે, જે ખૂબ જ વધુ છે.

આમ છતાં યુકે ક્લબ દ્વારા દાવાની પતાવટ માટે સુએઝ પ્રાધિકરણને ઓફર આપવામાં આવી હતી, જે ન સ્વીકારીને વળતર ન ચૂકવાય ત્યાર સુધી જહાજને જપ્ત રાખવાનો એસસીએનો નિર્ણય કમનસીબ છે.

પાકિસ્તાનમાં સફાઇ કામદારોને માગ કરી રહ્યા છે કે તેમને પણ કોરોના વાઇરસની રસી આપવામાં આવે.

આ મુદ્દે પ્રાધિકરણ દ્વારા કરવામાં આવેલી ટિપ્પણી અને જહાજના સભ્યોને બહાર નહીં જવા દેવાની વાત હતાશ કરનારી છે.

વીમાકંપનીના કહેવા પ્રમાણે, ફરી તરતું કરવા માટે જે કંપની રોકવામાં આવી હતી, તેની રકમ વીમાકંપનીઓ અને જહાજના...


સુએઝ નહેર દુનિયાના મુખ્ય સમુદ્રી ક્રૉસિંગમાંથી એક છે. દુનિયાના કુલ વેપારમાંથી 12 ટકા માલ જહાજો દ્વારા અહીંથી પસાર થાય છે.

સમાચાર સંસ્થા રૉયટર્સ લખે છે કે ઇંચકૅપ શિપિંગ સર્વિસીઝ મુજબ એક અઠવાડિયાથી સુએઝ નહેરમાં ફસાયેલું આ વિશાળ જહાજ હવે ફરી તરતું થયું છે અને તેને ચાલવાલાયક બનાવવા પર કામ કરાઈ રહ્યું છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વૈશ્વિક દરિયાઈ સેવા પૂરી પાડતા ઇંચકૅપે ટ્વિટર પર કહ્યું કે સ્થાનિક સમય અનુસાર સવારે 4.30 વાગ્યે જહાજ ફરી તરવા લાગ્યું છે અને તેને પૂરી રીતે સંચાલિત કરવા માટે કામ ચાલુ છે.

એવા સમાચાર પણ આવી રહ્યા છે કે સુએઝ નહેરમાં ફસાયેલા આ વિશાળ જહાજને કાઢી લેવામાં આવ્યું છે. જહાજને ટ્રેક કરતી સેવા વેસલફાઇન્ડરે પોતાની વેબસાઇટ પર જહાજનું સ્ટેટસ બદલી દીધું છે અને કહ્યું છે કે જહાજ રસ્તામાં છે.

વિશ્વ વ્યાપારની કરોડરજ્જુ સમાન પ્રખ્યાત સુએઝ નહેર દુનિયાના મુખ્ય જળમાર્ગ ક્રૉસિંગમાંથી એક છે.

વિશ્વ વેપાર માટે સુએઝ નહેર દુનિયાનો અગત્યનો સમુદ્રી માર્ગ છે. વિશ્વ વેપારના લગભગ 12 ટકા માલસામાનની હેરફેર આ કૅનાલમાંથી થાય છે.

ફસાયેલું એવર ગિવન જહાજ કાઢવામાં આવ્યું છે

400 મીટરની લંબાઈ ધરાવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તું વિશાળ એવર ગિવન જહાજ મંગળવારે ભારે હવા વચ્ચે સુએઝ નહેરમાં ત્રાંસુ થઈને ફસાઈ ગયું હતું. આને કારણે યુરોપ અને એશિયા વચ્ચેના આ સૌથી ટૂંકા દરિયાઈ માર્ગ પર જહાજો માટે ટ્રાફિક જામની સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી.

કમસેકમ 369 જહાજ સુએઝ નહેરનો રસ્તો ખૂલે એની રાહ જોઈ રહ્યાં હતાં.

સુએઝ નહેર પ્રાધિકરણના ચૅરમૅન ઓસામા રબીએ ઇજિપ્તના એકસ્ટ્રા ન્યૂઝને રવિવારે કહ્યું હતું કે આમાં અનેક જહાજો તેલ ટૅન્કર, એએનજી અથવા એલપીજી ગૅસ લઈ જઈ રહ્યાં હતાં.

સુએઝમાં ટ્રાન્સિટ સેવા આપનારી ઇજિપ્તની લેથ એજન્સીએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે જહાજ આંશિક રીતે ફરી તરવાં લાગ્યું છે. જોકે, સુએઝ નહેર પ્રાધિકરણની પુષ્ટિ હજી બાકી છે.

સુએઝ નહેર પ્રાધિકરણે આ અગાઉ એક નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે જહાજને ખેંચીને બહાર કાઢવાનું કામ ફરી શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. રવિવારે જહાજને કાઢવાની કોશિશ કરી રહેલી ટીમે પ્રયાસો વધારી દીધાં હતાં.

રૉયટર્સ મુજબ જહાજે ફરી તરવાંનું શરૂ કરી દીધાના સમાચાર બાદ કાચાં તેલના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે.

સુએઝ નહેરનું મહત્ત્વ

સુએઝ નહેર મિસ્રમાં સ્થિત 193 કિલોમિટરની નૌગમ્ય નહેર છે જે ભૂમધ્યસાગરને લાલ સાગર સાથે જોડે છે, આ એશિયા અને યુરોપની વચ્ચે સૌથી નાની સમુદ્રી લિંક છે

સુએઝ નહેર ઇઝરાયલમાં આવી છે અને 193 કિમી લાંબી છે. તે ભૂમધ્ય સાગરને રાતા સમુદ્ર સાથે જોડે છે. એશિયા અને યુરોપ વચ્ચેનો આ સૌથી ટૂંકો સમુદ્રી માર્ગ છે. ત્રણ વિશાળ કુદરતી સરોવરો વચ્ચે થઈને આ નહેર પસાર થાય છે.

1869થી ખુલેલી આ નહેર એટલા માટે પણ મહત્ત્વની છે કે તેનાથી પૂર્વ અને પશ્ચિમની દુનિયા વચ્ચેનો દરિયાઈ માર્ગ ઘણો ટૂંકો થઈ જાય છે. અગાઉ સમગ્ર આફ્રિકાનું ચક્કર મારીને કેપ ઑફ ગૂડ્સ હોપ થઈને જહાજો યુરોપથી એશિયા પહોંચતા હતા. સુએઝ બની તે પછી હવે યુરોપ અને એશિયા વચ્ચે જહાજો અહીંથી જ પસાર થાય છે.

વિશ્વ સમુદ્રી પરિવહન પરિષદના જણાવ્યા અનુસાર આ નહેર બની તે પછી યુરોપ અને એશિયા વચ્ચેનું સમુદ્રી અંતર 9,000 કિમી ઓછું થઈ ગયું. એટલે કે 43 ટકા અંતર ઓછું થયું.

રોજ 9.5 અબજના માલસામાનની હેરફેર

સુએઝ નહેરનું ભૌગોલિક સ્થાન અને મહત્ત્વને કારણે તેને 'ચોક પૉઇન્ટ' ગણવામાં આવે છે, કેમ કે ત્યાં આવનજાવન અટકે તો પુરવઠો અટકી પડે. અમેરિકાની એનર્જી એજન્સી સ્વેઝ નહેરને વિશ્વની ઊર્જા તથા બીજી જરૂરિયાતો માટે આવશ્યક માને છે.

એક અંદાજ અનુસાર સુએઝ  નહેરમાંથી દર વર્ષે અંદાજે 19 હજાર જહાજો પસાર થાય છે, જેના પર 120 કરોડ ટન માલ લાદેલો હોય...


સુએઝ નહેરમાં ખાસ ટીમની આઠવાડિયાની મહેનત બાદ એવર ગિવન જહાજને કાઢવામાં આવ્યું છે.

ટગ બોટ્સ અને ડ્રેઝરની મદદથી 400 મીટર યાને કે 1300 ફૂટ લાંબા જહાજ એવર ગિવનને કાઢવામાં આવ્યું હતું.

અનેક જહાજો ભૂમધ્ય સાગરને લાલ સમુદ્ર સાથે જોડતી આ નહેરમાંથી પસાર થવાની રાહ જોઈને બેઠાં હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે સુએઝ નહેરનો માર્ગ દુનિયાનો એક વ્યસ્ત અને મહત્ત્વનો દરિયાઈ વેપારી માર્ગ છે.

જહાજને હઠાવવામાં મદદ કરનારી કંપની બોસકાલિસના સીઈઓ પીટર બર્બર્સકીએ કહ્યું, "એવર ગિવન સોમવારે સ્થાનિક સમય અનુસાર 15.05 વાગે તરવા લાગ્યું હતું. એ પછી સુએઝનો રસ્તો ફરી ખોલવાનું સંભવ બન્યું."

ઇજિપ્તના અધિકારીઓએ કહ્યું કે જામને કારણે અટવાયેલા તમામ જહાજોને કાઢવામાં અંદાજે ત્રણ દિવસનો સમય લાગી શકે છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વૈશ્વિક શિપિંગ પર પડેલી આની અસર મહિનાઓ સુધી રહેશે.

જહાજને કેવી રીતે કાઢવામાં આવ્યું?

એવર ગિવન જહાજને કાઢવામાં આવ્યા બાદ સુએઝ નહેર સત્તામંડળના વડા ઓસામા રબીએ મીડિયા સાથે વાત કરી હતી.

મંગળવારે સવારે તેજ હવા અને રેતીના તોફાન વચ્ચે ફસાયેલા બે લાખ ટન વજનના મહાકાય જહાજને કાઢવું બચાવ ટીમો માટે ખૂબ પડકારજનક હતું.

આવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા જહાજોને કાઢવા માટે ખાસ ટીમ, એસએમઆઈટીએ 13 ટગ બોટની વ્યવસ્થા કરી. ટગ બોટ એક નાની પરંતુ ખૂબ શક્તિશાળી નાવ હોય છે જે મોટાં જહાજોને ખેંચીને એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ લઈ જઈ શકે છે.

ડ્રેઝર પણ બોલાવવામાં આવ્યાં. ડ્રેઝરોએ જહાજના માથાના ભાગે નીચેથી 30, 000 ક્યૂબિક મીટર માટી અને રેત ખોદીને કાઢી.

તો પણ વાત ન બની તો અઠવાડિયાને અંતે એમ પણ વિચાર કરવામાં આવ્યો કે જહાજનો ભાર હળવો કરવા માટે અમુક સામાન ઉતારી લેવો જોઈએ. આશંકા હતી કે આશરે 18,000 કન્ટેનર ઉતારવા પડી શકે છે.

સુએઝ નહેર દુનિયાના મુખ્ય સમુદ્રી ક્રૉસિંગમાંથી એક છે. દુનિયાના કુલ વેપારમાંથી 12 ટકા માલ જહાજો દ્વારા અહીંથી પસાર થાય છે.

જોકે, ઊંચી લહેરોએ ટગબોટ અને ડ્રેઝરો માટે મદદરૂપ સાબિત થઈ અને સોમવારે સવારે સ્ટર્ન (જહાજનો પાછળનો ભાગ) કાઢવામાં આવ્યો. પછી ત્રાંસાં ફસાયેલાં આ જહાજને સીધું કરવાની કવાયત શરૂ થઈ. આના કેટલાક કલાકો પછી જહાજનો આગળનો હિસ્સો પણ મુક્ત થયો અને એવર ગિવન તરવાની સ્થિતિમાં પરત આવી ગયું.

પછી જહાજને ખેંચીને ગ્રેટ બિટલ લેક લઈ જવામાં આવ્યું. આ જહાજ જ્યાં ફસાયું હતું તેની ઉત્તર તરફ નહેરના બે હિસ્સાઓની વચ્ચેની એક જગ્યા છે. અહીં હવે તેની સુરક્ષાની તપાસ કરવામાં આવશે.

એ પછી શું થયું?

એક મરીન સોર્સે સમાચાર એજન્સી રૉયટર્સને સોમવારે સાંજે કહ્યું કે જહાજ દક્ષિણમાં લાલ સમુદ્ર તરફ જઈ રહ્યાં છે. નહેરમાં સેવા આપનાર લેથ એજન્સીએ કહ્યું કે જહાજ ગ્રેટ બિટર લેકથી નીકળવાં શરૂ થઈ ગયા છે.

કેટલાંક જહાજો પહેલેથી જ નીકળી ચૂક્યાં છે. એમણે આફ્રિકાના દક્ષિણ છેડાની આસપાસનો એક લાંબો રસ્તો લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

આ કાર્ગોને પહોંચવામાં એમને ચોક્કસપણે વધારે સમય લાગશે. જ્યારે તેઓ બંદરે પહોંચે ત્યારે ત્યાં પણ જામ મળે એવી સંભાવનાઓ છે. આગામી કેટલાક દિવસો જહાજના સમયપત્રકમાં પણ ગરબડ રહી શકે છે.

બીબીસી સંવાદદાતા થિયો લેગટના અહેવાલ મુજબ આને કારણે યુરોપમાં જહાજથી માલ મોકલવામાં ખર્ચ વધી શકે છે.

શિપિંગ સમૂહ મર્સ્કે કહ્યું, "સ્પષ્ટ રીતે આની તપાસ થશે કારણ કે આની ખૂબ મોટી અસર થઈ છે. મને લાગે છે કે ત્યાં ખરેખર થયું શું હતું એના પર લાંબો સમય ચર્ચા થશે."

"ફરી આવું ન થાય તે માટે આપણે શું કરી શકીએ એ પણ તંત્રે જોવું પડશે. જહાજો વિના કોઈ રોક નહેરથી નીકળતાં રહે એ એમના પણ હિતમાં છે."

સુએઝ નહેરનું મહત્ત્વ

સુએઝ નહેર મિસ્રમાં સ્થિત 193 કિલોમિટરની નૌગમ્ય નહેર છે જે ભૂમધ્યસાગરને લાલ સાગર સાથે જોડે છે, આ...


સુતરાઉ કાપડની સાડી અને ચપ્પલ પહેરનારાં સુધા ભારદ્વાજ અંગે જો તમે ન જાણતા હો, તો પહેલી નજરમાં તમે એમને કોઈ ઘરેલું મહિલા સમજી લેશો.

સુધા ભારદ્વાજ આટલી સાદગી સાથે જ જીવે છે. પરંતુ ઘણાં એવા લોકો છે જેમને તેમની આ સાદગી ખટકે છે.

થોડા સમય પહેલાંની જ વાત છે.

છત્તીસગઢમાં એક બહુરાષ્ટ્રીય સિમેન્ટ કંપનીના મેનેજરે વાતચીત કરતા ધીમેથી કહ્યું, "નામ ના લો સુધા ભારદ્વાજનું. તેમનાં કારણે અહીં કામ કરતા મજૂરો અમારા માથે ચડીને બેઠા છે."

બસ્તરમાં કામ કરતા સામાજિક કાર્યકર્તાઓની એક ટીમે પોલીસના ઉચ્ચ અધિકારીઓને ચેતવણી આપી, "જો તમે સુધા ભારદ્વાજને ઓળખો છો, તો માની લો કે તમે અમારા ન થઈ શકો."

છત્તીસગઢના કોટા સ્થિત રામાનુજગંજ સુધી ઘણાં એવા લોકો મળશે જેઓ સુધાને દીદી કહે છે.

એટલું જ નહીં શિક્ષિકા સુધા દીદી, વકીલ સુધા દીદી, સિમેન્ટ મજૂરોવાળાં સુધા દીદી, છત્તીસગઢ મુક્તિ મોર્ચાવાળાં સુધા દીદી આ નામો પણ સુધા ભારદ્વાજની ઓળખ છે.

કોણ છે સુધા ભારદ્વાજ?

અર્થશાસ્ત્રી રંગનાથ ભારદ્વાજ અને કૃષ્ણા ભારદ્વાજનાં દીકરી સુધાનો જન્મ અમેરિકામાં વર્ષ 1961માં થયો હતો.

વર્ષ 1971માં તેઓ તેમનાં માતા સાથે ભારત પરત ફર્યા. જવાહરલાલ ન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હેરુ યુનિવર્સિટી (જેએનયુ)ના અર્થશાસ્ત્ર વિભાગનાં સંસ્થાપક કૃષ્ણા ભારદ્વાજ ઇચ્છતાં હતાં કે તેમનાં દીકરી એ કરે, જે તે ઇચ્છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સુધા કહે છે, "વયસ્ક થતા જ મેં મારી અમેરિકાની નાગરિકતા છોડી દીધી. પાંચ વર્ષ સુધી આઈઆઈટી કાનપુરમાં અભ્યાસ દરમિયાન દિલ્હીમાં તેમનાં સાથીઓ સાથે ઝૂંપડપટ્ટીનાં બાળકોને ભણાવવાં અને રાજનીતિમાં મજૂરોના સવાલો ઊઠાવવાના પ્રયાસો કર્યા."

વકીલાત કરી બન્યાં લોકોનો અવાજ

કદાચ એ જ કારણ હશે કે આઈઆઈટી ટૉપર હોવા છતાં કોઈ નોકરી લેવાની જગ્યાએ 1984-85માં તેઓ છત્તીસગઢમાં શંકર ગુહા નિયોગીના મજૂર આંદોલન સાથે જોડાઈ ગયાં.

થોડા દિવસો સુધી છત્તીસગઢ અવરજવર રહી, પરંતુ ત્યારબાદ સુધા સ્થાયી રીતે છત્તીસગઢમાં જ વસી ગયા.

તેમને ઓળખતાં કોમલ દવાંગન જણાવે છે, "સુધા અને તેમનાં સાથીઓઓએ મજૂરોનાં બાળકોને ભણાવવાથી લઈને તેમના કપડાં પણ સીવવાનું કામ કર્યું છે."

પરંતુ મજૂર નેતા શંકર ગુહા નિયોગીની વર્ષ 1991માં ગોળી મારીને હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

છત્તીસગઢમાં મજૂરોના હકની લડાઈમાં સુધા ઊતર્યા પછી તેમણે પાછું ફરીને જોયું નથી.

શંકર ગુહા નિયોગીના છત્તીસઢ મુક્તિ મોર્ચાને જ્યારે રાજનૈતિક દળનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું, ત્યાં સુધી સુધા ભારદ્વાજ તેનાં સચિવ બની ચૂક્યાં હતાં.

પરંતુ ત્યારબાદ સુધા ભારદ્વાજ અલગઅલગ ખેડૂત અને મજૂર સંગઠનો સાથે પણ કામ કરતાં હતાં.

તેઓ આજે પણ પોતાને એક સામાન્ય સામાજિક કાર્યકર્તા માને છે.

'સુધા દીદી અમારા પ્રેરણાસ્રોત છે'

છત્તીસગઢમાં સામાજિક સંગઠનોના સમૂહ 'છત્તીસગઢ બચાવો આંદોલન'ના સંયોજક આલોક શુક્લા કહે છે, "સુધા દીદી અમારા જેવા લોકો માટે પ્રેરણાસ્રોત છે. તેઓ ચુપચાપ તેમનું કામ કરે છે."

સમગ્ર છત્તીસગઢમાં મજૂર આંદોલન વખતે સૌથી વધુ ખર્ચ કેસ કરવામાં થતો હતો. મજૂરો માટે કેસોની તૈયારી કરવામાં પૈસા ખર્ચાતા અને મહેનત પણ.

40 વર્ષની ઉંમરમાં સુધાએ મજૂર મિત્રોની સલાહ પર વકીલાતનો અભ્યાસ કરી ડિગ્રી લીધી અને આદિવાસીઓ અને મજૂરોના કેસો લડવાનું શરૂ કર્યું.

થોડા વર્ષો બાદ સુધાએ 'જનહિત' નામે વકીલોનું એક સંગઠન બનાવ્યું અને નક્કી કર્યું કે સમાજના વંચિત વર્ગો અને ગરીબોના કેસો મફ્તમાં લડવામાં આવે.

બિલાસપુર ખાતેના પોતાનાં કાર્યાલયમાં ફાઇલો પર નજર કરી રહેલાં સુધાનું અનુમાન છે કે તેમના ટ્રસ્ટે છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં 300થી વધુ કેસો લડ્યા છે.

બસ્તરમાં બનાવટી હિંસાની તપાસ અને તેની સાથે જોડાયેલા કેસોએ રાજ્ય સરકાર...


સુતાપા સિકદરે કહ્યું છે કે તેઓ માફી માગે છે કે છેલ્લા થોડા દિવસથી તેઓ કોઈ ફોન અથવા મેસેજ લઈ શકતા નથી, પરંતુ તેઓ ઇરફાનના તમામ ચાહકોની પ્રાર્થનાના આભારી છે.

પાંચ માર્ચે ઇરફાને કહ્યું હતું કે તેઓ એક ખતરનાક બીમારીથી પીડિત છે, જે પછી દરેક વ્યક્તિ તેમની બીમારી વિશે જાણવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે.

તેમણે તેમના સોશિયલ મીડિયા પેજ પર લખ્યું હતું કે, "ક્યારેક તમે જાગો છો અને ખબર પડે કે તમારું જીવન સંપૂર્ણપણે હચમચી ગયું છે.

છેલ્લા 15 દિવસમાં મારી જિંદગી એક સસ્પેન્સ સ્ટોરી બની ગઈ છે. મને એ અંદાજો પણ નહોતો કે દુર્લભ વાર્તાઓ શોધતા શોધતા મને જ દુર્લભ રોગ મળશે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઇરફાને ટ્વીટમાં કહ્યું હતું કે તેમનો પરિવાર તેની બીમારીના સમાચારથી ખૂબ જ વિચલિત છે. તેમણે પોતાના ચાહકોને તેમના સ્વાસ્થ્ય વિશે કોઈ અટકળો ન કરવાની વિનંતી કરી હતી.

'ઇરફાન યોદ્ધા છે'

સુતાપા સિકદર કહે છે, "મારો શ્રેષ્ઠ મિત્ર અને સાથી એક યોદ્ધા છે અને તે દરેક અંતરાય અને મુશ્કેલીનો સંપૂર્ણ આદર સાથે સામનો કરી રહ્યો છે.

હું અલ્લાહનો આભાર માનું છું કે તેમણે મને પણ યોદ્ધા બનાવી છે. હું હાલ આ યુદ્ધભૂમિ માટે રણનીતિ બનાવવા પર ધ્યાન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કેન્દ્રિત કરી રહી છું.

આ ક્યારેય સહેલું ન હતું અને હશે પણ નહીં. પરંતુ સમગ્ર દુનિયાભરમાંથી આવતી દુઆઓ મને જીતવાનો આત્મવિશ્વાસ આપે છે."

'જીત માટે દુઆ કરો'

સુતાપા સિકદરે પ્રશંસકોને ઇરફાન ખાનની બીમારી વિશે જાણવાની ઉત્સુક્તા દર્શાવવા કરતાં તેમના માટે પ્રાર્થના કરવાની અપીલ કરી છે.

સિકદર કહે છે "તેઓ જાણે છે કે લોકોને ઉત્સુક્તા છે, પરંતુ આપણે 'શું થયું તેનાં કરતાં શું હોવી જોઇએ' પર કેન્દ્રિત કરવી જોઇએ"

ઇરફાને પણ ટ્વિટર પર પોતાના ચાહકોને અપીલ કરી હતી કે લોકો તેમના સ્વાસ્થ્ય વિશે અનુમાન ન કરે.

તેમણે એમ પણ કહ્યું છે કે તપાસ રિપોર્ટ આવ્યા પછી તેઓ ચોક્કસપણે વધુ માહિતી શેર કરશે.

51 વર્ષીય ઇરફાન ખાને 100 થી વધુ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું છે.

તેમની સફળ હિન્દી ફિલ્મોમાં 'પીકૂ', 'મકબૂલ', 'હાસિલ' અને 'પાન સિંહ તોમર' નો સમાવેશ થાય છે.

હોલીવૂડની 'લાઇફ ઑફ પાઈ', 'સ્લમડોગ મિલ્યનેઅર', ‘જુરાસિક વર્લ્ડ’ અને 'ધ અમેઝિંગ સ્પાઇડર મેન' જેવી ફિલ્મોમાં તેમણે અભિનય કર્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુદીક્ષા

એક ચા વેચનાર પિતાનાં પુત્રી સુદીક્ષા ભણવામાં ખૂબ હોશિયાર હતાં અને 12 ધોરણમાં 98 ટકા માર્ક્સ મેળવ્યા હતા.

ઉત્તર પ્રદેશના બુલંદશહેરમાં સુદીક્ષા ભાટીનું એક માર્ગદુર્ઘટનામાં મૃત્યુ થઈ ગયું હતું.

તેમનાં મૃત્યુની તપાસ બુલંદશહર પોલીસે એસઆઈટીને સોંપી છે.

સુદીક્ષાનાં પિતા ઉત્તર પ્રદેશના ગ્રેટર નોઇડાના દાદરી નજીક એક ગામમાં ચા વેચે છે.

ખૂબ સામાન્ય પરિવારનાં સુદીક્ષાને 2018માં 12માં ધોરણમાં 98 ટકા માર્ક્સ આવ્યા હતા અને પછી તેમને અમેરિકાની બૉબ્સન કૉલેજમાં 3.8 કરોડ રૂપિયાની સ્કૉલરશિપ મળી હતી.

તેઓ રજાઓમાં અમેરિકાથી ઉત્તર પ્રદેશમાં પોતાના ઘરે આવ્યાં હતાં પરંતુ લૉકડાઉનને કારણે પાછાં જઈ શક્યાં નહોતાં.

તેમના પરિવારજનોનો આરોપ છે કે બાઇકસવાર યુવકોએ સુદીક્ષા સાથે છેડછાડ કરી હતી અને તે દરમિયાન બાઇકની ટકરાઈ જતાં તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.

જોકે પોલીસે છેડછાડના મામલાને ફગાવી રહી છે પરંતુ સુદીક્ષા ભાટી સાથે જઈ રહેલા તેમનાં કાકા સતેંદ્ર ભાટીએ કહ્યું છે કે 'બુલેટ પર સવાર યુવકોએ ઘણી વાર સુધી તેમનો પીછો કર્યો અને પછી આગળ જઈને અચાનક બ્રેક લગાવી દીધી. '

ધી પ્રિન્ટ વેબસાઇટ મુજબ આ મામલે બુલંદશહરના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જિલ્લાધિકારી રવિન્દ્રકુમારે કહ્યું હતું કે આ ઍક્સિડન્ટલ ડેથનો કેસ છે જેમાં સુદીક્ષાનાં સગીર વયના ભાઈ દ્વારા બાઇક પરથી નિયંત્રણ ચૂકી જવાયં હતું.

સુદીક્ષાનાં કાકા સતેન્દ્ર ભાટીએ મીડિયા સાથે વાત કરતા કહ્યું કે "સુદીક્ષા રજાઓમાં ઘરે આવ્યાં હતાં અને તેમને સ્કૂલમાંથી અમુક દસ્તાવેજ લેવાના હતા. દાદરી પછી થોડા યુવકો અમારો પીછો કરવા લાગ્યા. તેઓ એલફેલ વાતો કરતા હતા અને હેરાન કરી રહ્યા હતા. પરંતુ અમે ચૂપચાપ જઈ રહ્યાં હતાં. "

"ઔરંગાબાદ પાસે બુલેટવાળા યુવકે અચાનક બ્રેક મારી દીધી, અમારી સ્પીડ ઓછી હતી પરંતુ અચાનક બ્રેક લાગવાથી બુલટથી ટકરાઈ ગયાં અને દીકરી નીચે પડી ગઈ."

સતેન્દ્ર ભાટી પ્રમાણે સુદીક્ષા ભાટીના માથામાં ઇજા થઈ હતી અને હૉસ્પિટલ પહોંચ્યાં પહેલાં જ તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું હતું.

 પોલીસે ત્રણ સભ્યોની ટીમને આ તપાસ સોંપી છે.

પૈતૃકસંપત્તિ પર પુત્રીનો સમાન અધિકાર

સુપ્રીમ કોર્ટે એક મોટા નિર્ણયમાં કહ્યું છે કે પૈતૃક સંપત્તિમાં પુત્રીનો પણ અધિકાર હશે, ભલે પછી 'હિંદુ ઉત્તરાધિકાર સંશોધન અધિનિયમ, 2005'ના લાગુ થયા પહેલાં પિતાનું મત્યુ થઈ ગયું હોય . હિંદુ અવિભાજિત પરિવારની સંપત્તિમાં પુત્રીના અધિકારો પર સુપ્રીમ કોર્ટે પુત્રીના પક્ષમાં નિર્ણય આપ્યો છે.

જસ્ટિસ અરુણ મિશ્રાએ કહ્યું કે “પુત્રી એ હંમેશાં પુત્રી રહે છે... પુત્ર ત્યાં સુધી પુત્ર હોય છે જ્યાં સુધી તેનું લગ્ન નથી થતું.”

એનડીટીવીના એક અહેવાલ મુજબ તેમણે કહ્યું કે પુત્રીને પણ પુત્રની જેમ સંપત્તિની વહેંચણીમાં બરાબરીનો ભાગ મળવો જોઈએ.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે નવ સપ્ટેમ્બર 2005ના સંશોધન પછી પુત્રીનો પણ સંપત્તિમાં ભાગ હશે, ભલે ફેરફારના સમયે પિતા જીવિત હોય કે ન હોય. જસ્ટિસ મિશ્રાની પીઠે કાયદો નક્કી કરતાં કહ્યું, "એક પુત્રી જીવનભર માટે પુત્રી હોય છે.  "

જસ્ટિસ અરુણ મિશ્રાની અધ્યક્ષતામાં સુપ્રીમ કોર્ટની ત્રણ જજોની બૅન્ચે આ નિર્ણય આપ્યો.

અમેરિકાએ કોરોનાની રસીના એક કરોડ ડોઝ માટે કરાર કર્યો

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ  ટ્રમ્પે કોરોના વાઇરસની રસી માટે મૉડર્ના કંપની સાથે 1.5 અબજ ડૉલરની સમજૂતી કરી લીધી છે.

મંગળવારે મૉડર્ના ઇંક. કંપનીએ આ માહિતી આપી હતી.

'હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ' અખબાર મુજબ કંપની અને અમેરિકાએ કોવિડ 19ની પ્રયોગાત્મક રસીના એક કરોડ ડોઝ બનાવવા અને તેના વિતરણ માટે કરાર કર્યો છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે "મને એ જાહેરાત કરતાં ખુશી થાય છે કે કોરોના...


સુધા ભારદ્વાજ

તપાસ કરતાં ખબર પડી કે રજા ન મળવાને કારણે મુખ્ય આચાર્યથી નારાજ એક શિક્ષકે આ કાગળ લખ્યો હતો. દેશમાં આ પ્રકારના ઘણા 'માઓવાદી' પત્રો ફરી રહ્યા છે.

ઘણી વખત આ માઓવાદી દ્વારા લખાયેલા હોય છે તો ઘણી વખત તે પોલીસ અને સામાન્ય જનતા દ્વારા લખાયેલા હોય છે. જેથી વ્યક્તિગત દુશ્મનીનો બદલો લઈ શકાય.

જ્યારે ગામલોકો આ પ્રકારના પત્રો લખે છે ત્યારે તેઓ લખાણને સ્વચ્છ-સુઘડ રાખવાનો પ્રયાસ કરતા હોય છે કારણ કે તેમની નજરમાં માઓવાદીનો વાંચવા-લખવા પ્રત્યેનો લગાવ દેખાય છે.

જોકે, પોલીસ જ્યારે પણ આવા માઓવાદીના પત્રો લખે છે ત્યારે તે એમને વધુ પ્રમાણમાં અભણ ચિતરવાનો પ્રયાસ કરે છે.

પુણે પોલીસે જે પત્રો જાહેર કર્યા છે તે આ પ્રકારની નકલી માઓવાદી ચિઠ્ઠીની 'શહેરી પોલીસ' આવૃતિ જ છે જે તેમની શહેરી નક્સલીઓની કલ્પનામાં બંધ બેસી શકે છે. આ પત્રોનો કોઈ જ અર્થ નથી

ઉદાહરણ તરીકે એક કાગળને કથિત રીતે 'કૉમરેડ સુધા' એ 'કૉમરેડ પ્રકાશ' ને લખ્યો છે.

તેમાં ઘણી વખત તે પોતાનું નકલી નામ લખે છે તો ઘણી વખત પોતાનું વાસ્તવિક નામ(ખાસ કરીને એ લોકોનું નામ કે પોલીસ જેમને પકડવા માંગે છે).

આ કથિત પત્રમાં તે અલગતાવાદીઓ માટે ઉગ્રવાદી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લખે છે જેમના પ્રત્યે તેમની સહાનુભૂતિ બતાવવામાં આવે છે.

જ્યારે માનવ અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરતા સુરક્ષાબળો માટે 'દુશ્મન' શબ્દ વાપરવામાં આવે છે.

સુધા ભારદ્વાજ ક્યારેય પૈસા નહીં માંગે

સુધા ભારદ્વાજ દ્વારા લખાયેલી કથિત ચિઠ્ઠીનો એક ભાગ

સુધા ભારદ્વાજને જેઓ થોડાં ઘણાં પણ ઓળખે છે તેઓ એ વાત પર ભરોસો નહીં કરે કે તેઓ પોતાના માટે કે પોતાની પુત્રી માટે પૈસા માંગશે.

સુધા દ્વારા કરવામાં આવેલી સંપૂર્ણ કાયદાકીય ગતિવિધિઓ, જેવી કે કાયદાકીય સહાયતા પૂરી પાડવી, ઘટનાઓ પાછળનું રહસ્ય છતું કરવું તથા તેમની બેઠકોને આતંકવાદી કાવતરું ઘડવાનું નામ પણ આપવામાં આવી રહ્યું છે.

આ પત્રો સિવાય એવું તે શું બન્યું કે પોલીસનું કહેવું છે કે આટલા બધા શ્રેષ્ઠ નાગરિકો છૂપી રીતે કાવતરું ઘડવા લાગ્યા અને હત્યા કરવાનો પ્રયાસ કરવા લાગ્યા.

એ પણ ત્યારે જ્યારે તેમણે આખી જિંદગી જાહેર રાજકરાણમાં અને કટોકટીના સમયમાં પસાર કરી હોય.

ધરપકડ કરવામાં આવેલા લોકોમાં સૌથી નાની ઉંમરના મહેશ રાઉત છે. જેઓ વડા પ્રધાન ગ્રામીણ વિકાસના ફેલો રહી ચૂક્યા છે.

ડિસેમ્બર 2017 માં યલગાર પરિષદના કેટલાક દિવસો પહેલાં તેઓ ગઢચિરોલીમાં એક મોટી બેઠકના આયોજનની તૈયારી કરી રહ્યા હતા.

જેથી જંગલ અધિકાર ધારા અને પીઈએસ(પંચાયત એક્સટેન્શન ટૂ શિડ્યૂલ એરિયાઝ એક્ટ,1996) પર ચર્ચા કરી શકાય.

જોકે, પોલીસના અટપટા તુક્કાઓ અનુસાર આ લોકોનું મોકળાપણું અને એમની કામગીરી બંધારણ અનુસાર હોવી એ જ એમને 'શહેરી નક્સલી' બનાવે છે.

કહેવામાં આવે છે કે નોટબંધીએ માઓવાદીઓ અને કાશ્મીરી અલગતાવાદીઓની કમર તોડી નાંખી છે.

તો પછી તેઓ એટલા બધા મજબૂત કેવી રીતે બની ગયા કે તેઓ વડા પ્રધાનને  જ ધમકી આપવા માંડ્યા?

'શહેરી નક્સલીઓ' જાહેર રાજકારણમાં હતા

ગૌતમ નવલખા

ગૃહ મંત્રી કહે છે કે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માઓવાદીઓને હરાવવામાં આવી રહ્યા છે.

તેઓ શહેરી વિસ્તારોમાં ફેલાઈ રહ્યા છે. પણ જે લોકોની શહેરી નક્સલી દર્શાવીને જેમની ધરપકડ કરવામાં આવી રહી છે તેઓ હંમેશાં જાહેર રાજકારણમાં હતા.

દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ગૌતમ નવલખાની રિમાન્ડ પર ચર્ચા દરમિયાન એડિશનલ સૉલિસિટર જનરલ અમન લેખીએ કહ્યું કે પોલીસનો દાવો છે કે પહેલાં એમણે પાંચની ધરપકડ કરી હતી અને પછી પહેલા તબક્કાની ધરપકડને આધારે મળેલા પુરાવા પરથી પાંચ અન્ય લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી.

એમનું કહેવું છે કે હજી બીજી ધરપકડો પણ થઈ શકે તેમ છે.

જો આ આખા મુદ્દે મોટું ષડયંત્ર રચવામાં આવી રહ્યું હતું તો આ...


સુધા ભારદ્વાજ, ગૌતમ નવલખા અને વરવરા રાવની ધરપકડ વિવિધ ભારતીય શહેરોમાં આવેલાં તેમના ઘરેથી કરવામાં આવી હતી. વરનૉન ગોન્ઝાલ્વિઝ અને અરૂણ ફરેરાની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી હોવાની વાતને પૂણે પોલીસે બાદમાં સમર્થન આપ્યું હતું.

મહારાષ્ટ્રમાં થયેલી હિંસાની તપાસ સંબંધે અન્ય ડાબેરી વકીલો તથા વિદ્વાનોના ઘરો પર પણ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.

પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, આ સામાજિક કાર્યકરોએ 2017ની 31 ડિસેમ્બરે યોજાયેલી વિશાળ રેલીમાં દલિતોનો ઉશ્કેર્યા હતા. તેના પગલે હિંસા થઈ હતી, જેમાં એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું હતું.

દેશનાં વિવિધ શહેરોમાં દરોડાઓની સાથે કાયદાના કેટલાક પારિભાષિક શબ્દો મીડિયા અહેવાલમાં વાંચવા-સાંભળવા મળી રહ્યા છે.

એ પારિભાષિક શબ્દોમાં નજરકેદ (હાઉસ અરેસ્ટ), ટ્રાન્ઝિટ રિમાન્ડ અને યુએપીએ કાયદા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

કાયદાની પરિભાષાના આ શબ્દોનો મતલબ શું થાય તેની ટૂંકી સમજણ અહીં પ્રસ્તુત છે.

હાઉસ અરેસ્ટ

ભારતીય કાયદાકીય વ્યવસ્થામાં હાઉસ અરેસ્ટ પારિભાષિક શબ્દ નથી. તેનો અર્થ એટલો જ થાય છે કે જેની ધરપકડ કરવામાં આવી છે તે વ્યક્તિ પોલીસ સ્ટેશન કે જેલમાં લઈ જવાને બદલે તેના ઘરમાં જ કેદ રાખવામાં આવશે. ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ધરપકડ કરાયેલી વ્યક્તિ હાઉસ અરેસ્ટ દરમ્યાન કોની સાથે સંપર્ક રાખી શકે એ બાબતે નિયંત્રણો મૂકી શકાય છે. ધરપકડ કરાયેલી વ્યક્તિ માત્ર તેમના પરિવારજનો અને વકીલો સાથે જ ઇન્ટરએક્શન કરી શકે છે.

હાઉસ અરેસ્ટને સજાનું કાયદેસરનું સ્વરૂપ ગણવામાં આવે છે અને તેનો હેતુ અહિંસક ગુનેગારને ફરીથી ગુનો કરતા અટકાવવાનો તથા પુરાવા સાથે ચેડાં કે નાશ કરતા અટકાવવાનો તેમજ સંબંધિત કેસના સાક્ષીઓને પ્રભાવિત કરતા રોકવાનો હોય છે.

સર્ચ વૉરંટ

સર્ચ વૉરંટ કોઈ પણ ઇમારત કે વાહન કે વ્યક્તિની તપાસ માટે પોલીસ કે કોઈ અન્ય તપાસ એજન્સીને કાયદેસરની સત્તા આપતો આદેશ છે.

પોલીસ સેશન્સ કોર્ટ(મેજિસ્ટ્રેટ કે જજ) પાસેથી સર્ચ વૉરંટ મેળવી શકે છે. સર્ચ વૉરંટ પોલીસને કોઈ પણ વ્યક્તિ, ઇમારત કે વાહનની તપાસ ગુનાના પુરાવા એકઠા કરવાના હેતુસરની સત્તા આપે છે.

ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડ(1973)ની કલમક્રમાંક 91, 92 અને 93 હેઠળ સર્ચ વૉરંટ મેળવવા માટે તપાસ એજન્સી વાજબી શંકા કે ભરોસાપાત્ર માહિતી કે બાતમીને આધાર બનાવી શકે છે.

કોઈ પોલીસ પાર્ટીએ તેના કાર્યક્ષેત્ર બહાર તપાસ કરવાની હોય તો તેણે એ વિસ્તાર જેના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ આવતો હોય તે પોલીસને સાથે રાખવી પડે છે.

સમગ્ર કામગીરી બાબતે સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનમાં એક ડાયરી ઍન્ટ્રી કરવી જરૂરી હોય છે.

દોષપાત્ર જણાય તેવી કોઈ સામગ્રી પોલીસ તપાસની કાર્યવાહી દરમ્યાન જપ્ત કરી શકે છે અને તેની નોંધ બે લોકસાક્ષીઓની હાજરીમાં 'સર્ચ ઍન્ડ સિઝર' મેમોમાં કરવી જરૂરી હોય છે. જે વ્યક્તિની તપાસ કરવામાં આવી હોય તેણે પણ મેમો પર સહી કરવી જરૂરી છે.

ગુનો કૉગ્નિઝેબલ હોય તો પોલીસ કોઈ સર્ચ વૉરંટ વિના તપાસ કરી શકે છે. સંબંધિત વ્યક્તિની ધરપકડ જરૂરી હોય તો પોલીસને તપાસ કરવાની સત્તા હોય છે.

જેમાં માત્ર મહિલાઓ જ હોય એવી ઇમારતમાં સૂર્યાસ્ત પછી અને સૂર્યોદય પહેલાં તપાસ કરી શકાતી નથી. તેમાં મહિલા પોલીસની હાજરીમાં જ તપાસ કરી શકાય છે.

અરેસ્ટ વૉરંટ

કોઈ વ્યક્તિની ધરપકડ કે તેને અટકાયતમાં લેવા માટે સરકાર વતી ન્યાયમૂર્તિ કે મેજિસ્ટ્રેટ દ્વારા અરેસ્ટ વૉરંટ ઇસ્યૂ કરવામાં આવે છે.

દોષપાત્ર જણાય તેવી સામગ્રી કે પ્રૉપર્ટીની તપાસની તથા તેને જપ્ત કરવાની સત્તા પણ પોલીસને અરેસ્ટ વૉરંટમાં મળે છે.

ગુનાની ગંભીરતાને આધારે અરેસ્ટ વૉરંટ જામીનપાત્ર કે બિન-જામીનપાત્ર હોઈ શકે છે.

પોલીસે તેના કાર્યક્ષેત્ર બહાર અરેસ્ટ વૉરંટનો અમલ કરવાનો હોય તો સ્થાનિક પોલીસની...


સુનાવણી દરમિયાન એડિશનલ સેશન જજ ધર્મેન્દ્ર રાણાએ ફરિયાદી પક્ષ પાસે દિશા રવિ પર લગાવવામાં આવેલા આરોપ અંગેના જરૂરી પુરાવા બાબતે સવાલ કર્યા હતા.

પોલીસ તરફથી એડિશનલ સૉલિસિટર જનરલ એસવી રાજુએ અદાલતને કહ્યું કે તપાસ હજી પ્રાથમિક તબક્કે છે અને દિશા સમેત અન્ય લોકોની પૂછપરછ બાકી છે એટલે જામીન ન આપવા જોઈએ.

એમણે દિશા પુરાવાનો નાશ કરી શકે છે એવો પોલીસને ભય છે એમ પણ કહ્યું.

દિશા રવિના વકીલ સિદ્ધાર્થ અગ્રવાલે કહ્યું કે, દિશા એ ખાલિસ્તાન આંદોલનની વાત નથી કરી, હિંસાની પણ વાત નથી કરી. આંદોલનને સમર્થન આપવાની વાત કરવી એ કોઈ સમસ્યા નથી.

એમણે એમ પણ કહ્યુ કે પહેલાંથી જ પાંચ દિવસના પોલીસ રિમાન્ડ પર મોકલવામાં આવ્યા છે અને હજી પોલીસ દિશા પાસે વધારે ડિવાઇસ હોઈ શકે છે એમ કહે છે એ ચોંકાવનારી વાત છે.

એમણે એમ પણ કહ્યું કે જો બે લોકો ધરપકડ વગર તપાસમાં સહકાર આપી શકે છે તો દિશા પણ આપી શકે છે. દિશા તપાસ દરમિયાન દિલ્હીમાં રહેશે અને તપાસને સહયોગ આપશે.

અગ્રવાલે કહ્યું કે, "જે ટૂલકિટની પોલીસ વાત કરે છે એમાં ન તો હિંસાની કોઈ વાત છે, ન તો ઝંડો લહેરાવવાની. ટૂલકિટમાં માર્ચ કરવાની વાત છે તેને તો દિલ્હી પોલીસે જ પરવાનગી આપ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી હતી. ન તો દિશા કોઈ આયોજનમાં સામેલ હતાં કે ન તો રેલીમાં. આવામાં જે થયું એના માટે દિશાને જવાબદાર ન ઠેરવી શકાય."

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના નવા પ્રકારે ચિંતા કેમ જન્માવી?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ અનુસાર બ્રિટન, સાઉથ આફ્રિકા અને બ્રાઝિલમાં જોવા મળેલા કોરોના વાઇરસનો નવો વૅરિએન્ટ ભારત દેશમાં પણ જોવા મળ્યા છે.

આ નવા વૅરિએન્ટને લઈને ગુજરાત સરકાર પણ ચિંતામાં છે અને તેણે કોરોના વાઇરસના નવા મ્યુટેશનને લઈને કમર કસી છે.

નિષ્ણાતોના મતે નવા વૅરિએન્ટના કારણે કોરોના વાઇરસના દરદીને જલદી ન્યુમોનિયા થાય છે. જો સમયસર તેની તપાસ કરાવવામાં ન આવે તો મૃતકાંક વધી શકે છે.

આ પ્રકારના કેસ મહારાષ્ટ્રના અકોલા, અમરાવતી અને યવતમાલમાં નોંધાયા છે.

ગુજરાતનાં આરોગ્યસચવિ જયંતિ રવિએ જણાવ્યું છે કે આરોગ્યવિભાગે તમામ જિલ્લાના ક્લેક્ટર અને શહેરના કમિશનર સાથે વીડિયો કૉન્ફરન્સ દ્વારા ચર્ચા કરી હતી.

જયંતિ રવીએ કહ્યું, "હાલ ચાલી રહેલી તૈયારી પડોશી રાજ્યમાં જોવા મળેલા કેસમાં વધારાને કારણે નથી પરંતુ નવા વૅરિએન્ટથી ચેતતા રહેવા માટે છે. બીજા રાજ્યોમાંથી આવતા મુસાફરોની તપાસ વધારે કરવામાં આવશે. રૅન્ડમ ટેસ્ટિંગમાં પણ વધારો કરવામાં આવશે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "ખાનગી ડૉક્ટરોને પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ વિચિત્ર લક્ષણ દેખાય તો રિપોર્ટ કરે."ઑ

આરોગ્યવિભાગના અધિકારીઓએ કહ્યું હતું કે પહેલાંની જેમ 108 અને 104ની ઇમરજન્સી સર્વિસના ડેટા પર પણ ધ્યાન રાખવામાં આવી રહ્યું છે.

ચૂંટણીમાં નોમિનેશન ફૉર્મ રદ ન થાય તે માટે એક લાખ રૂપિયાની લાંચ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાત ઍન્ટિ કરપ્શન બ્યૂરોએ મહેસાણામાં જિલ્લા પંચાયતની ચૂંટણીમાં એક લાખ રૂપિયાની લાંચ લેવાના કથિત આરોપમાં એક રિટર્નિંગ અધિકારીની ધરપકડ કરી છે.

એસીબીએ જણાવ્યું હતું કે જિલ્લા પંચાયતની ચૂંટણીમાં મહિલા ઉમેદવારના ફૉર્મમાં વિરોધી ઉમેવાદારે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો. જેના જવાબમાં મહિલા ઉમેદવારે લેખિતમાં જવાબ કર્યો હતો.

જોકે આરોપી અધિકારીએ આ દરમિયાન મહિલા ઉમેદવારના પરિવારના એક વ્યક્તિનો સંપર્ક સાધીને કહ્યું હતું કે જો તમારે તમારું નૉમિનેશન ફોર્મ રદ ન કરાવવું હોય તો એક લાખ રૂપિયાની લાંચ આપવી પડશે. તેણે પોતાના ઉપરી અધિકારી માટે પણ અલગથી લાંચ માગી હતી. ત્યારબાદ રૂબરૂમાં પણ લાંચ માગવામાં આવી હતી.

ત્યારબાદ મહિલા ઉમેદવારે એસીબીમાં ફરિયાદ કરી હતી. જે બાદ ટ્રૅપ સેટ...


સુનિતા યાદવ

સુનિતાએ ફેસબુક લાઇવ કરીને કહ્યું, "પોલીસ વિભાગમાં એવી કેટલીય છોકરીઓ છે, જે દાનતથી કામ કરવા માગે છે. એકદમ સિંઘમ બનીને કામ કરવું છે પણ તે નથી કરી શકતી. એમના ઉપરી અધિકારીઓએ એમને મજબૂર કરી રાખી છે."

લૉકડાઉનના નિયમોનો ભંગ અને કથિત રીતે અભદ્ર ભાષાનો પ્રયોગને લઈને સુનિતા યાદવ અને રાજ્યકક્ષાના આરોગ્યમંત્રી કિશોર ઉર્ફે કુમાર કાનાણીના પુત્ર પ્રકાશ કાનાણી અને તેમના કેટલાક મિત્રો વચ્ચે રકઝક થઈ હતી.

જે બાદ પોલીસે સુનિતા યાદવ અને મંત્રીના પુત્ર તથા તેમના મિત્રો સામે ફરિયાદ નોંધી હતી.

ગત ગુરુવારે રાતે બનેલી ઘટના બાદ અનેક લોકો સુનિતા યાદવની કામગીરીને વખાણી રહ્યા છે અને તેમને ન્યાય આપવાની માગણી કરી રહ્યા છે.

તો સામે અનેક લોકો સુનિતા યાદવનું વર્તન પણ યોગ્ય ન હોવાનું કહી રહ્યા છે.

આખી ફિલ્મ બાકી છે...

સુનિતા યાદવે 13 જુલાઈના રોજ રાતે ફેસબુકમાં લાઇવ કર્યું હતું.

તેઓએ કહ્યું કે "મારી પાસે એવું ઘણું બધું છે, પણ હું એ બધું કહી શકતી નથી, કેમ કે મારી પર ઘણું બધું દબાણ આવી રહ્યું છે.

તેમણે એવું પણ કહ્યું, "તમે જે વીડિયો જોયો છે, એન માત્ર 10 ટકા છે, હજુ આખું પિક્ચર બાકી છે. એ પછી તમને જણાવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીશ."

પોલીસની કામગીરીની વાત કરતાં તેઓ કહે છે, "પોલીસવાળા ચોવીસ કલાક ફરજ બજાવે છે. જે ટેન્શન કે તણાવમાં સામાન્ય લોકો આત્મહત્યા કરી લે છે, એનાથી ડબલ તણાવમાં પોલીસવાળા કામ કરે છે."

સુનિતાએ એમ પણ કહ્યું હતું કે પોલીસવાળા સાથે સારી ભાષામાં વાત કરવી જોઈએ.

તેઓ કહે છે કે "મારી જેવા અનેક પોલીસવાળા છે, જે સારી રીતે કામ કરવા માગે છે, પણ તેમની પણ કેટલીક મજબૂરી હોય છે."

એ સમયે બનેલી ઘટનાની વાત કરતાં સુનિતાએ કહ્યું કે "ત્યાં એક માણસ હતો, જે મારા માટે સાક્ષાત્ ભગવાન સમાન હતો, કેમ કે જો એ ન હોત તો મારી સાથે કંઈ પણ થઈ શકતું હતું. દિલ્હીના નિર્ભયાકેસની જેમ પાર્ટ-2 થયો હતો અને તમે કૅન્ડલ લઈને રસ્તા પર ઊતરી આવ્યા હોત."

તેમણે કહ્યું કે "હું મારા સારા ભવિષ્ય માટે રાજીનામું આપી રહી છે. હું તૈયારી કરવા માગું છું. રાતદિવસ મહેનત કરવી છે, મારે આઈપીએસ ઑફિસર બનવું છે."

આ મામલે શહેર પોલીસ કમિશનર આર.બી. બ્રહ્મભટ્ટે સ્થાનિક પત્રકાર ધર્મેશ અમીન સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું કે સુનિતા યાદવે ફેસબુક લાઇવમાં જે કહ્યું છે એ સમગ્ર મામલે તપાસના આદેશ અપાયા છે.

કોણ છે સુનિતા યાદવ?

સુનિતા યાદવ

પોલીસમાં એલઆર તરીકે ફરજ બજાવતા સુનિતા યાદવે સુરતમાંથી બીએનો અભ્યાસ કર્યો છે. તેમજ વીર નર્મદ યુનિવર્સિટીમાંથી અર્થશાસ્ત્રના વિષય સાથે એમએ પૂરું કર્યું છે.

તેઓ ગુજરાત પબ્લિક સર્વિસ કમિશન (જીપીએસસી)ની પણ તૈયારી કરતાં હતાં.

સુનિતા યાદવને ચેસ રમવું ખૂબ ગમે છે. તેઓ એનસીસીમાં હતાં અને તેમને બેસ્ટ કૅડેટનો ઍવૉર્ડ પણ મળ્યો હતો.

સુરત પોલીસમાં તેઓ છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી ફરજ બજાવતાં હતાં.

કુમાર કાનાણીના પુત્ર પ્રકાશ કાનાણી સાથે તેમની થયેલી બોલાચાલી બાદ તેઓ ચર્ચામાં આવ્યાં હતાં.

શું હતો આખો મામલો?

સુનિતા યાદવ ગત ગુરુવારે રાતે વરાછના મિની બજારમાં ફરજ પર હતાં. ત્યારે રાતે સાડા દસ વાગ્યા આસપાસ રાજ્યકક્ષાના મંત્રી કુમાર કાનાણીના પુત્ર પ્રકાશ કાનાણીના મિત્રોને રાત્રિ કર્ફ્યૂ દરમિયાન અટકાવાતાં બોલાચાલી થઈ હતી.

એ પછી પ્રકાશ કાનાણી પણ કથિત રીતે ત્યાં પહોંચ્યા હતા અને સુનિતાએ તેમને પણ સવાલ કર્યો હતો કે કર્ફ્યૂ હોવા છતાં તેઓ શા માટે બહાર નીકળ્યા છે.

એવું પણ કહેવાય છે કે પ્રકાશ કાનાણીએ કથિત રૂપે સુનિતા યાદવને 365 દિવસ સુધી ઊભા રાખવાની ધમકી આપી હતી જે બાદ સુનિતા યાદવે પણ ખૂબ જ આકરા શબ્દોમાં પ્રકાશ કાનાણી અને તેમના મિત્રો સાથે વાત કરી.

આ ઘટનાની ઑડિયો અને વીડિયો ક્લિપ વાઇરલ થઈ...


સુનિલ દેવધર

તેમ છતાં કેટલાક ચહેરા એવા હોય છે, જેમની ભૂમિકા વિજયમાં મહત્વની હોય છે.

પાંચ વર્ષ પહેલાં પૂર્વોત્તરના જે રાજ્યમાં ભાજપ ખાતું પણ નહોતો ખોલાવી શક્યો, ત્યાં તેણે ખૂબ જ સારું પરફોર્મન્સ કર્યું છે.

ભાજપના પરફોર્મન્સે રાજકીય વિશ્લેષકોને પણ આશ્રર્યચકિત કરી દીધા છે.

મૂળ મરાઠી સુનિલ દેવધર પૂર્વોત્તર ભારતમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીનો એવો ચહેરો છે, જેમણે અહીં ક્યારેય ચૂંટણી જ નથી લડી. તેમણે પોતાને સમાચારોમાં પણ નથી ચમકવા દીધા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પણ ત્રિપુરામાં 25 વર્ષોની ડાબેરી સરકારને ટક્કર આપવાનો અને તેમની પાસેથી સત્તા છીનવી લેવાનો શ્રેય ભાજપ સુનિલ દેવધરને જ આપે છે.

વર્ષ 2013માં વિધાનસભા ચૂંટણીમાં માર્ક્સવાદી કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટીને 48 બેઠકો મળી હતી.

જ્યારે ભારતની કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટી એટલે કે સીપીઆઈને એક અને દસ બેઠકો સાથે ત્રિપુરામાં કૉંગ્રેસ વિપક્ષ હતો.

જોકે, આ વખતે ભાજપે ડાબેરીઓને ટક્કર આપી છે તેમાં સુનિલ દેવધરની ભૂમિકા મહત્વની છે. તેમણે દરેક બૂથ સ્તરે જઈ સંગઠન રચીને કાર્ય કર્યું હતું.

તેમણે માત્ર મેઘાલય અને ત્રિપુરા જ નહીં પણ પૂર્વોત્તર ભારતનાં અન્ય રાજ્યોમાં પણ કાર્ય કર્યું.

ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે રાષ્ટ્રીય સ્વંયસેવક સંઘ(આરએસએસ)ના પ્રચારક તરીકે સક્રિય રહ્યા.

અમિત શાહે જ્યારે ભાજપની કમાન સંભાળી હતી, ત્યારે સુનિલ દેવધરને મહારાષ્ટ્રથી વારાણસી મોકલવામાં આવ્યા હતા. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અહીંથી લોકસભા ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા.

દેવધરે પૂર્વોત્તરમાં કામ કરતાં કરતાં ત્યાંની સ્થાનિક ભાષાઓ પણ શીખી લીધી.

જ્યારે તેઓ મેઘાલયના ખાસી અને ગારો જનજાતિના લોકો સાથે તેમની જ ભાષામાં વાત કરવા લાગ્યા ત્યારે આ લોકો આશ્રર્યચકિત થઈ ગયા હતા.  દેવધર આ જ રીતે કડકડાટ બંગાળી પણ બોલે છે.

કહેવાય છે કે ત્રિપુરામાં ડાબેરી દળો, કોંગ્રેસ અને તૃણમુલ કોંગ્રેસને ટક્કર આપવાનું કામ પણ તેમણે જ કર્યું છે.

વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં આ પક્ષોના કેટલાક નેતા અને ધારાસભ્યો ભાજપમાં સામેલ થઈ ગયા હતા.

દેવધરે જમીની સ્તર પર કાર્યકર્તાઓને શોધ્યા અને તેમને પાર્ટીમાં મહત્વ આપ્યું.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે સૌપ્રથમ બૂથ લેવલે કાર્યકર્તાઓના સંગઠનને મજબૂત કરવામાં આવ્યું.

ત્રિપુરામાં ડાબેરીઓની કેડર બનાવવાની કાર્યશૈલીને તેમણે નિશાન બનાવી. આમ ત્રિપુરામાં આ બાબત ભાજપની સફળતા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ પુરવાર થઈ.

બીબીસી સાથે વાતચીતમાં સુનિલ દેવધરે કહ્યું, "અહીં કોંગ્રેસની છબી અન્ય રાજ્યો કરતાં અલગ છે. કોંગ્રેસ કેટલાક વર્ષોથી ડાબેરીઓને ટક્કર આપતી હતી. અહીં તેમનું નેતૃત્વ સારું છે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે જ્યારે તેઓ પૂર્વોત્તર ભારતનો પ્રવાસ કરતા હતા ત્યારે કોંગ્રેસના કેટલાક નેતાઓ સાથે તેમની મુલાકાત થતી હતી.

મુલાકાતો બાદ તેમણે આ નેતાઓને ભાજપમાં સામેલ કરવાનું શરૂ કર્યું. ત્યાર બાદ નારાજ માર્ક્સવાદી નેતાઓને સામેલ કર્યા.

આમ કરતા કરતા તેમનું સંગઠન વિસ્તરણ પામતું ગયું અને મજબૂત પણ થતું ગયું.

જોકે, આથી સ્થાનિક કાર્યકરો તેમનાથી નારાજ થયા હતા.

પૂર્વોત્તરમાં રાજકીય બાબતોના નિરીક્ષક અને વરિષ્ઠ પત્રકાર સંદીપ ફુકને પણ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે સુનિલ દેવધરે છેલ્લા પાંચ વર્ષોમાં ત્રિપુરામાં પાર્ટીના કેડરને બનાવવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા નિભાવી છે.

21 વર્ષથી પૂર્વોત્તરમાં નિવાસ

સુનિલ દેવધર 52 વર્ષના છે અને તેઓ અપરિણીત છે. સુનિલ મૂળતઃ મહારાષ્ટ્રના કોંકણ પ્રાંતના ગુહાઘરના છે.

તેઓ મુંબઈના અંધેરી વિસ્તારમાં તેમનું ઘર છે, પરંતુ તેઓ પૂર્વોત્તર રાજ્યમાં રહે છે.

લાંબા સમયથી દેવધરના સાથી દિનેશ કાનજીના કહેવા પ્રમાણે, "રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના તત્કાલીન સરસંઘ સંચાલક...


સુપરમૂનની તસવીરો લેવા માટે નાસાએ ટીપ્સ પણ જાહેર કરી છે

જે અદાને નઝાકત, શાયરને શાયરી, સંગીતને ધુન, પ્રેમને જુનૂન આપે છે... જે ઈદનો પૈગામ લઇને આવે છે... જ્યાં પ્રેમિકાનો અક્સ જોવા મળે છે..

હવે તમે વિચારો કે જ્યારે તે પોતે જ આકાશમાંથી ઉતરી જમીન પર આવશે તો તેનો નૂર કેવી રીતે વરસશે. તેની ચમક દમક કેવી હશે.

આ ચંદ્રની ચાંદનીને યાદ તરીકે સંભાળી રાખવા તમને ચોક્કસથી મન થતું હશે કે તમારો ફોન, કે કૅમેરા કાઢીને આ અદભૂત દૃશ્યને કેદ કરી લો.

પરંતુ સુપરમૂનની સુપર તસવીરો લેશો કેવી રીતે, જે તેની સુંદરતા વધુ વધારી શકે.

તો તેના માટે નાસાએ તમારા માટે કેટલીક ટીપ્સ જાહેર કરી છે.

1. તસવીરમાં સંસ્મરણીય જગ્યાનો ઉમેરો કરો

ચંદ્રની ફ્રેમમાં કોઈ સુંદર ઇમારત કે બીજી કોઈ પણ એવી સંસ્મરણીય જગ્યાને કેદ કરો. પછી તે મસ્જિદની ઊંચી મિનારો હોય કે પછી મંદિરના કળશ.

તેનાંથી સુપરમૂનની તસવીરને વધુ સુંદરતા મળી શકે છે.

ઉદાહરણ તરીકે જો તમે અમદાવાદમાં છો, તો ત્યાં પતંગ હોટેલ સાથે સુપરમૂનને કૅમેરામાં કેદ કરવા પ્રયાસ કરો.

પછી જુઓ કે તમારી તસવીર કેટલી સુંદર દેખાય છે. કેટલીક ક્ષણ માટે તો એવું જ લાગશે કે જાણે ચંદ્ર જમીનના પ્રવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાસ પર નીકળ્યો હોય.

2. તસવીર લેવા માટે યોગ્ય જગ્યાની પસંદગી કરો

સુપરમૂનની તસવીર કોઈ એવી જગ્યાએથી લેવાનો પ્રયાસ કરો જ્યાંથી ચંદ્ર સારી રીતે જોઈ શકાય છે.

અમદાવાદવાસીઓ માટે રિવરફ્રન્ટ પરફેક્ટ સ્થળ કહી શકાય છે જ્યાં લોકો ચંદ્રની સાથે સાથે પતંગ હોટેલ પણ કૅમેરામાં કેદ કરી શકે છે.

3. કોઈ વ્યક્તિને તસવીરમાં ઉમેરો

સુપરમૂનની તસવીર લેતા સમયે તમે કોઈ વ્યક્તિને પણ કૅમેરામાં કેદ કરશો તો તસવીર જીવંત લાગી શકે છે.

આ તસવીરના માધ્યમથી એવો આભાસ ઉભો કરી શકાય છે જાણે કોઈ વ્યક્તિ ચંદ્રને પકડીને ઉભો છે, તેને ચૂંબન કરે છે.

4. કલ્પનાશીલ બનવા પ્રયાસ કરો

તમારી નજીક જો કોઈ સુંદર ઇમારત નથી, કે પછી તસવીર કેદ કરવા માટે તમારી પાસે મોંઘા ઉપકરણો નથી તો પણ તમે સુંદર તસવીર લઈ શકો છો.

તેનાં માટે જરૂર છે માત્ર થોડું કલ્પનાશીલ થવાની.

તમારી પાસે જે કંઈ વસ્તુઓ છે તેનો સારી રીતે ઉપયોગ કરો. તમે તમારા કૅમેરાની લાઇટનો પણ ક્રિએટીવ ઉપયોગ કરીને એક સુંદર તસવીર ખેંચી શકો છો.

5. DSLR ટેકનિકનો ઉપયોગ કરો

જો તમારી પાસે DSLR કૅમેરા છે, તો ચંદ્રની રોશની કૅમેરામાં કેદ કરવા વ્હાઇટ બેલેન્સનું સેટીંગ સૌથી શ્રેષ્ઠ છે.

તમારે બસ એ વાતનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે ચંદ્ર સતત ગતિ કરતો હોય છે.

તસવીર લેતા સમયે એ વાતનું સંતુલન પણ જાળવવું જોઈએ કે યોગ્ય પ્રકાશ મેળવતા સમયે શટરની ગતિ ઘણી વખત ખૂબ વધારે હોય છે.

6. સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરો

તમારી પાસે જો પ્રોફેશનલ કૅમેરા નથી, તો પણ તમે યાદગાર તસવીર લઈ શકો છો. તેના માટે તમારે માત્ર એક સ્માર્ટફોનની જ જરૂર છે.

હવે તો સ્માર્ટફોનના કૅમેરામાં પણ પૅનોરમાનું ઓપ્શન છે જેનાથી વિશાળ ચિત્ર લઈ શકો છો.

તેના માટે માત્ર તમારી સ્ક્રીન પર આંગળી મૂકો અને ચંદ્ર તરફ કૅમેરાને ફેરાવતા જાઓ. તેનાંથી તમને આખું અને સુંદર દૃશ્ય મળી રહેશે.

7. સૌથી મહત્વની વાત, હવામાન પર ધ્યાન રાખો

તસવીર લેતા સમયે એ ધ્યાન રાખો કે વાતાવરણ કેવું છે. જો વાદળ હશે તો તસવીર લેવી થોડી મુશ્કેલ બની જશે.

જો કે આ સુપરમૂન સમયે કદાચ એટલી મુશ્કેલી નહીં પડે.

ગુજરાત સાયન્સ સિટીના વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક નરોત્તમ સાહૂના જણાવ્યા અનુસાર સુપરમૂન દરમિયાન આકાશ સ્વચ્છ હશે અને ચંદ્ર વધુ તેજસ્વી દેખાશે.

તેનાં કારણે તમે સારી સારી તસવીરો પણ તમારા કૅમેરામાં કેદ કરી શકો છો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુપ્રીમ કોર્ટ

આ મુદ્દો અત્યંત ગંભીર છે અને ઇતિહાસમાં અગાઉ આવું ક્યારેય થયું નથી.

ન્યાયમૂર્તિઓ આ રીતે મીડિયા સામે અગાઉ ક્યારેય આવ્યા ન હતા.

આ પ્રકારની વાતો બીજી તરફથી જરૂર કહેવામાં આવતી હતી, પણ તાજેતરના કિસ્સામાં જજોએ પત્રકાર પરિષદ મારફત તેમની વાતો દેશ સમક્ષ રજૂ કરી હતી.

ચીફ જસ્ટીસ રોસ્ટરના માસ્ટર હોય છે. તેનો અર્થ એ થાય કે વડા ન્યાયમૂર્તિને તેમના હાથ નીચેના અન્ય જજોને શું કામગીરી સોંપવી તેનો અધિકાર હોય છે.

તેમની જવાબદારી તર્કસંગતતાના આધારે ખંડપીઠોને કેસ સોંપવાની હોય છે.

વડા ન્યાયમૂર્તિ જજોની કોઈ ખંડપીઠને પોતાની રીતે કોઈ પણ કેસ સોંપી શકે એવી ધારણા સામાન્ય લોકોમાં આકાર લે તો લોકોનો વિશ્વાસ ડગમગે એ નક્કી છે.

તેનું કારણ એ છે કે દેશના સામાન્ય નાગરિકો સાથે જોડાયેલા મહત્વના મુદ્દા સુપ્રીમ કોર્ટના સીનિયર જજોના હાથમાં હોવા જોઈએ.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

રોસ્ટર ઉપરાંતની તકલીફો પણ છે?

અદાલતોની કાર્યપદ્ધતિ સામે સવાલ ઉઠાવી ચૂકેલા સુપ્રીમ કોર્ટના ચાર સીનિયર જજ

જજોના ગુસ્સાનું મુખ્ય કારણ આ રોસ્ટર છે. તેમણે લખેલા પત્રની ભાષાને વકીલ અને ન્યાયમૂર્તિઓ જ આસાનીથી સમજી શકે છે.

ચાર ન્યાયમૂર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્તિઓએ મુખ્યત્વે જજોની ખંડપીઠની નિમણૂકનો મુદ્દો જ ઉઠાવ્યો હતો.

પત્રના બીજા હિસ્સામાં મેમોરેન્ડમ ઓફ પ્રોસિજરની વાત સાથે જજોની ખંડપીઠની નિમણૂકની જ વાત કરવામાં આવી છે.

એનજેએસી કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ જજોની ખંડપીઠે મેમોરેન્ડમ ઓફ પ્રોસિજર સંબંધે ચુકાદો આપ્યો હતો ત્યારે આ કેસમાં બે જજો સુનાવણી કેવી રીતે હાથ ધરી શકે?

આ વાત પણ જજોની ખંડપીઠની નિમણૂક બાબતે સવાલ ઉઠાવે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના એકથી માંડીને 26 કે 31 એમ જેટલા જજ છે એ બધા એકસમાન છે.

અલબત, રાષ્ટ્રીય મહત્વના મામલા હોય ત્યારે તેની સુનાવણી હાથ ધરતા જજોની સીનિયોરિટીનું પણ મહત્વ હોય છે.

સુપ્રીમ કોર્ટના સાત સૌથી સીનિયર જજોને જસ્ટિસ કર્ણન કેસ વિશે નિર્ણય કરવા શા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા?

તેનું કારણ એ હતું કે આ કેસ હાઈકોર્ટના એક જજને લગતો હતો.

એ જ પ્રકારના રાષ્ટ્રીય મહત્વના ઘણા કેસ છે, જેની સુનાવણી સીનિયર જજોએ એક સિદ્ધાંત અનુસાર કરવાની જરૂર છે.

શું હશે ચીફ જસ્ટિસનું આગામી પગલું?

ચીફ જસ્ટિસ દીપક મિશ્ર

મને લાગે છે કે ચાર જજ આ મુદ્દાને પ્રેસ કોન્ફરન્સ મારફત બહાર લાવી ચૂક્યા છે ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ આ મામલો ફૂલ કોર્ટમાં લાવવો જોઈએ.

હું માનું છું કે ચીફ જસ્ટિસ દીપક મિશ્રને એ ખબર પડી ગઈ હશે કે તેમના વિશે તેમના સાથીઓ શું વિચારે છે.

ચીફ જસ્ટિસે હવે સુધારા માટેનાં પગલાં લેવાં જોઈએ. આ સ્થિતિમાંથી આસાનીથી છૂટકારો મળશે એવું હું માનતો નથી.

જજોએ યોજેલી પત્રકાર પરિષદની ઘણી અસર પડશે એ નક્કી છે.

પત્રમાં જે મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવ્યા છે તેના નિરાકરણ માટે ચીફ જસ્ટિસે જરૂરી પગલાં લેવાં જોઈએ.

સરકાર શું કરશે?

સુપ્રીમ કોર્ટ

પત્રકાર પરિષદને કારણે એક ગંભીર સમસ્યા બહાર આવી છે. લોકતંત્રના સંરક્ષક હોવાને નાતે સુપ્રીમ કોર્ટે પ્રતિષ્ઠા બચાવવી હોય તો આ સમસ્યાનું નિરાકરણ ન્યાયપાલિકામાં કરવું જરૂરી છે.

જજોની પત્રકાર પરિષદ બાદ વડાપ્રધાને કાયદા પ્રધાનને બોલાવ્યા હોવાના સમાચાર છે.

હું માનું છું કે રાષ્ટ્રીય મહત્વના મામલાઓમાં શું ચાલી રહ્યું છે એ જાણવાનો પ્રયાસ કરવાની વડાપ્રધાનની ફરજ છે. આ કિસ્સામાં સરકાર આગળ કશું કરી શકવાની સ્થિતિમાં નથી.

સરકાર, સીનિયર જજો અને સમગ્ર દેશે મીડિયા અને સિવિલ સોસાયટી મારફત ન્યાયમૂર્તિઓને સાથે મળીને કામ કરવા જણાવવું જોઈએ.

આ મામલે સમાજના અન્ય વર્ગોની ભૂમિકા વધારે મહત્વની છે, કારણ કે ન્યાયપાલિકા મજબૂત છે કે નિર્બળ તેની ચિંતા મજબૂત...


સુપ્રીમ કોર્ટના ઇતિહાસમાં એવું પ્રથમ વખત બન્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટના વર્તમાન જસ્ટિસો દ્વારા આવી રીતે પત્રકાર પરિષદને સંબોધવામાં આવી હોય.

પોતાના નિવાસસ્થાને આયોજિત પત્રકાર પરિષદમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં બીજા નંબરના ન્યાયધીશ જે. ચેલમેશ્વરે કહ્યું:

"અમે ચારેય એ વાત સાથે સહમત છીએ કે જો આ સંસ્થાનને બચાવવામાં નહીં આવે તો આ દેશમાં કે કોઈપણ દેશમાં લોકશાહી ટકી નહીં શકે."

"સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ ન્યાયતંત્રએ સારી લોકશાહીની નિશાની છે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા

સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયધીશોની પત્રકાર પરિષદ અંગે સોશિયલ મીડિયા પર પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. હૅશટેગ ચીફ જસ્ટિસ અને પત્રકાર પરિષદ ટ્રેન્ડ થવા લાગ્યાં.

ઇશકરનસિંહ ભંડારીએ ટ્વીટ કર્યું "હવે ચીફ જસ્ટિસ પણ તેમનો પક્ષ રજૂ કરવા માટે પત્રકાર પરિષદ સંબોધશે."

રુચિરા ચતુર્વેદીએ ટ્વીટ કર્યુ, "શું ચીફ જસ્ટિસ દીપક મિશ્રા પર મહાભિયોગની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવશે?

 "જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરે કહ્યું કે નિર્ણય લેનાર અમે કોઈ નથી, દેશ આ અંગે ચુકાદો આપશે."

સંદીપ ઘોષે ટ્વીટ કર્યું "શું જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરના નેતૃત્વમાં યોજાયેલી પત્રકાર પરિષદએ બંધારણીય સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંકટ તરફ અણસાર આપે છે?

"કદાચ એવું બની શકે છે. જો આ લોકો ન્યાયતંત્રમાં રહેશે તો પ્રતિરોધ યથાવત રહેશે."

લાસુન યુનાઇટેડ નામના ટ્વિટર હેન્ડલ પર લખવામાં આવ્યું "જજો જ હવે દેશના મુખ્ય ન્યાયધીશ પાસેથી ન્યાયની માગણી કરી રહ્યા છે."

રૉફલ ગાંધી નામના ટ્વિટર હેન્ડલે ટ્વીટ કર્યું, "વધુ એક બાબત પહેલી વખત બની રહી છે.

"નરેન્દ્ર મોદી દેશના પ્રથમ વડાપ્રધાન બની ગયા છે, જેમણે સુપ્રીમ કોર્ટના જજોને પત્રકાર પરિષદ ભરવા માટે મજબૂર કરી દીધા."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ જે. ચેલમેશ્વર

ગત સપ્તાહે લખેલા એ પત્રમાં જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરે જણાવ્યું હતું:

"આપણા પર ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયમૂર્તિઓ પર પોતાની સ્વતંત્રતા સાથે સમાધાન કરવાના અને આપણી સંસ્થાગત અખંડતા પર અતિક્રમણના આરોપ મૂકવામાં આવી રહ્યા છે."

"કાર્યપાલિકા હંમેશા ઉતાવળી હોય છે અને સક્ષમ હોવા છતાં તે ન્યાયતંત્રની અવજ્ઞા કરતી નથી.

"પણ સચિવાલયના વિભાગ પ્રમુખ સાથે જેવો વ્યવહાર કરવામાં આવે છે તેવો જ વ્યવહાર ચીફ જસ્ટિસ સાથે કરવામાં આવે એ પ્રકારના પ્રયાસ થઈ રહ્યા છે."

જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારે કર્ણાટક હાઈ કોર્ટના વડા ન્યાયમૂર્તિ દિનેશ માહેશ્વરીનો સંપર્ક કર્યો હતો.

એ કેસ સુપ્રીમ કોર્ટ કૉલિઝિયમની ભલામણો વિરુદ્ધ જિલ્લા અને સેશન જજ પી. કૃષ્ણા ભટના પ્રમોશન તથા તેમના વિરુદ્ધ તપાસનો આદેશ દેવા સંબંધી હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

શું લખ્યું છે જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરે?

કર્ણાટકના બેલગાવીના જિલ્લા અને સેશન જજ પી. કૃષ્ણા ભટે ફર્સ્ટ ક્લાસ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટ એસ. એમ. શશીકલાના દુર્વ્યવહાર સંબંધે એક રિપોર્ટ 2014માં હાઈ કોર્ટને મોકલ્યો હતો.

એ સંબંધે વિજિલન્સ રિપોર્ટ તો દાખલ કરવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામાં આવ્યો હતો, પણ 2016ના ફેબ્રુઆરી સુધી એ વિશે કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી ન હતી.

જજ ભટનું નામ પ્રમોશન માટે આગળ કરવામાં આવ્યું ત્યારે શશિકલાએ તેમના વિરુદ્ધ ફરિયાદ કરી હતી.

આરોપોની તપાસ ચીફ જસ્ટિસ એસ. કે. મુખર્જીએ કરી હતી અને આક્ષેપો પાયાવિહોણા હોવાનું તેમણે તેમના અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું.

એ પછી સુપ્રીમ કોર્ટ કૉલિઝિયમે જજ ભટ સહિતના અન્ય છ ન્યાયમૂર્તિઓને હાઈ કોર્ટના જજ બનાવવાની ભલામણ કરી હતી.

કેન્દ્ર સરકાર સિવાય બધાએ જજ ભટના પ્રમોશનને ટેકો આપ્યો હતો.

જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરે ચીફ જસ્ટિસને લખેલા ઉપરોક્ત પત્રમાં આ બાબતને સરકાર દ્વારા તેના હિતમાં 'ફાઇલ રોકી રાખવાનું' આદર્શ ઉદાહરણ ગણાવ્યું હતું.

જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરે પત્રમાં લખ્યું છે, "જેના વિશે ક્યારેય વિચાર્યું ન હતું એ પણ હવે થઈ ગયું છે.

"સરકારને જજ કૃષ્ણ ભટ સામે કોઈ વાંધો હતો તો તેમણે ભલામણ સામાન્ય પ્રક્રિયા અનુસાર, આપણી પાસે પરત મોકલવી જોઈતી હતી, પણ સરકારે એવું કરવાને બદલે ફાઇલ રોકી રાખી હતી.

"હવે કર્ણાટક હાઈ કોર્ટના વડા ન્યાયમૂર્તિએ આપણને જણાવ્યું છે કે આ મામલે વિચારણા કરવા તેમણે કાયદા મંત્રાલયને પત્ર લખ્યો છે.

"કર્ણાટક હાઈ કોર્ટના વડા ન્યાયમૂર્તિએ ખુદને સરકારના વફાદાર દેખાડતાં આ સંબંધે પગલું લીધું હતું, વહીવટી સમિતિની બેઠક યોજી હતી અને આ બાબતે ફરી તપાસનો નિર્ણય કર્યો હતો.

"આ રીતે તેમણે પહેલાં ચીફ જસ્ટિસની તપાસનાં તારણોને દબાવી દીધાં હતાં..."

'સ્વાયતતા પરનો ફટકો'

સુપ્રીમ કોર્ટના સીનિયર વકીલ સંજય હેગડે કહે છે, "આ મામલો ન્યાયતંત્રની સ્વાયતતા અને જ્યુડિશિયલ ઍપૉઇન્ટમૅન્ટ સંબંધિત છે.

"ન્યાયમૂર્તિઓને ચૂંટીને જજ બનાવવાનો નિર્ણય કોઈએ કર્યો હોય અને સરકાર એવું વિચારતી હોય કે જજના પદ પર જેની નિમણૂંક કરવામાં આવી છે એ સરકારતરફી નહીં હોય  અને તેથી સરકાર તેની નિમણૂક અટકાવી રાખતી હોય કે કૉલિઝિયમની ભલામણોને નકારવાના પ્રયાસ થતા હોય તો ન્યાયતંત્રની સ્વાયતતા પર ફટકો પડતો હોય છે."

સંજય હેગડે કહે છે, "જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરે આ જ કહ્યું છે કે સરકાર સુપ્રીમ કોર્ટને લાંઘીને સીધી હાઈ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસને સવાલ કરતી હોય તો હાઈ કોર્ટની જસ્ટિસ તેમાં કશું કરી શકતા નથી એ આપણે બધા જજોએ સાથે મળીને વિચારવું જોઈએ."

સુપ્રીમ કોર્ટના સીનિયર વકીલ પ્રશાંત ભૂષણ કહે છે, "ન્યાયતંત્રનું કામ સરકાર પર નજર રાખવાનું અને સરકાર વિરુદ્ધ જનતાના મૌલિક અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનું છે. તેથી આ ગંભીર મામલો...


સુપ્રીમ કોર્ટના ત્રણ જજની ખંડપીઠની અધ્યક્ષતા કરી રહેલા ડી. વાઈ. ચંદ્રચૂડે કહ્યું કે આ ચેનલ દ્વારા કરાઈ રહેલા દાવા ઘાતક છે અને આનાથી યુપીએસસીની પરીક્ષાની વિશ્વસનીયતા પર લાંછન લાગી રહ્યું છે અને આ દેશને નુકસાન કરે છે.

જસ્ટિસ ચંદ્રચૂડે કહ્યું, "એક એન્કર આવીને કહે છે કે એક વિશેષ સમુદાય યુપીએસસીમાં ઘૂસણખોરી કરી રહ્યો છે."

"શું આનાથી વધારે ઘાતક કોઈ વાત હોઈ શકે. આવા આરોપોથી દેશની સ્થિરતા પર અસર થાય છે અને યુપીએસસી પરીક્ષાઓની વિશ્વસનીયતા પર લાંછન લાગે છે."

તેમણે કહ્યું કે યુપીએસસી માટે અરજી કરતી દરેક વ્યક્તિ પસંદગીની પ્રક્રિયામાંથી પસાર થાય છે અને એવો ઇશારો કરવો કે કોઈ એક સમુદાય સિવિલ સેવાઓમાં ઘૂસણખોરી કરવાની કોશિશ કરી રહ્યો છે, તો આનાથી દેશને નુકસાન થઈ રહ્યું છે.

ચીન અંગે 'મોદીજીએ દેશને ગુમરાહ કર્યા', રાહુલ ગાંધીનો આક્ષેપ

સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહે ભારત-ચીનના વિવાદ મામલે આજે સંસદમાં નિવેદન આપતાં કહ્યું કે ચીને એલએસી અને આંતરિક વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં સૈન્ય ટુકડીઓ અને શસ્ત્રો તહેનાત કર્યાં છે.

તેમણે કહ્યું કે પૂર્વ લદ્દાખ અને ગોગરા, કોંગકા લા અને પેંગોંગ લેકના ઉત્તર અને દક્ષિણ છેડે અન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેક ઘર્ષણવાળા વિસ્તારો છે. આપણી સેના આ પડકારોનો સફળતાપૂર્વક સામનો કરશે.

તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે ચીની કાર્યવાહીના જવાબમાં આપણી સેનાઓએ પણ આ ક્ષેત્રોમાં પૂરતી જવાબી તહેનાતી કરી છે.

જોકે તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ચીન અને ભારતે માન્યું છે કે સીમા પર શાંતિ જાળવી રખાશે. સરહદવિવાદ એક જટિલ મુદ્દો છે અને શાંતિપૂર્ણ વાતચીતથી જ સમાધાન મળશે.

કૉંગ્રેસે સંરક્ષણમંત્રીના ભાષણ પર પ્રતિક્રિયા આપતાં કેટલાક સવાલ કર્યા.

કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ ટ્વીટ કરીને પૂછ્યું, "સંરક્ષણમંત્રીના નિવેદનથી એ સ્પષ્ટ છે કે મોદીજીએ દેશને ચીનના અતિક્રમણને લઈને ગુમરાહ કર્યા. આપણો દેશ હંમેશાંથી ભારતીય સૈન્યની સાથે ઊભો હતો, છે અને રહેશે. મોદીજી, તમે ક્યારે ચીનની વિરુદ્ધમાં ઊભા રહેશો? ચીન પાસેથી આપણા દેશની જમીન ક્યારે પરત લેશો? ચીનનું નામ લેવાથી ડરો નહીં."

કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા રણદીપ સુરજેવાલાએ પણ ટ્વીટમાં કહ્યું, "દેશ સૈન્યની સાથે એકજૂટ છે. પરંતુ એ કહો, ચીને આપણી જમીન પર કબજો કરવાનું ખોટું સાહસ કેવી રીતે કર્યું? મોદીજીએ ચીન દ્વારા આપણા વિસ્તારમાં ઘૂસણખોરી ન કરવા વિશે ગુમરાહ કેમ કર્યા? ચીનને આપણી જમીન પરથી પરત ક્યારે મોકલીશું? ચીનને લાલ આંખ ક્યારે દેખાડીશું?"

સંસદનું ચોમાસુ સત્ર ચાલી રહ્યું છે અને વિપક્ષી પાર્ટીઓએ આ મામલે સંસદમાં ચર્ચાની માગ કરી હતી.

સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહે ચોથી સપ્ટેમ્બરે મોસ્કોમાં ચીનના સંરક્ષણમંત્રી વેઇ ફેંગે સાથે મુલાકાત કરી હતી.

એ પછી વિદેશમંત્રી એસ. જયશંકરે ચીનના વિદેશમંત્રી વાંગ યી સાથે મુલાકાત કરી હતી. જયશંકર અને વાંગ યી વચ્ચે થયેલી બેઠકમાં ઘર્ષણના અંત માટે પાંચ સૂત્રીય યોજના પર સહમતિ સધાઈ હતી.

જયા બચ્ચન : બોલીવૂડમાં નામ કમાનારા લોકો હવે તેને ગટર કહે છે

સમાજવાદી પાર્ટીનાં સાંસદ જયા બચ્ચને નામ લીધા વિના ભાજપના સાંસદ અને અભિનેતા રવિ કિશન પર નિશાન સાધ્યું છે.

જયા બચ્ચને શૂન્યકાળ દરમિયાન કહ્યું કે કેટલાક લોકોને કારણે તમે આખી ઇન્ડસ્ટ્રીની છબિ ખરાબ ન કરી શકો.

તેઓએ કહ્યું કે લોકસભામાં ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રી સાથે સંબંધ ધરાવનારા લોકસભાના એક સભ્ય પર તેમને શરમ આવે છે.

સોમવારે રવિ કિશને લોકસભામાં ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ડ્રગના ઉપયોગનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો અને આ દિશામાં કડક કાર્યવાહીની માગી કરી હતી.

તેઓએ લોકસભામાં શૂન્યકાળમાં આ મુદ્દો ઉઠાવતાં કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાન અને ચીનથી નશીલા પદાર્થોની દાણચોરી થઈ રહી છે અને આ દેશની યુવાપેઢીને બરબાદ કરી...


સુપ્રીમ કોર્ટના વડા ન્યાયમૂર્તિ રંજન ગોગોઈના અધ્યક્ષપદ હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની ખંડપીઠે આ મામલે પોતાનો ચુકાદો સંભળાવી દીધો છે. અને વિવાદિત જમીન પર હિંદુઓનો અધિકાર હોવાનું સ્વીકારવામાં આવ્યું છે.

જોકે, કાયદાના જાણકારોમાં આ ચુકાદા બાબતે હજુ પણ ભિન્નમત પ્રવર્તે છે. કોર્ટના ચુકાદાથી ખુશ સી. એસ. વૈદ્યનાથન સાથે બીબીસીએ વાત કરી હતી.

તેમણે ચુકાદાની અનેક કાયદાકીય જટિલતા વિશે સમજ આપી હતી અને ચોખવટ કરી હતી.

અદાલતે આ મામલે તર્કના આધારે નહીં, પણ આસ્થાને આધારે ચુકાદો આપ્યો હોય એવું લાગે છે. તમે શું માનો છો?

આ મામલામાં એક અરજદાર ખુદ શ્રી રામ લલા હતા. વિવાદિત જમીન સંબંધે રામ જન્મભૂમિ ન્યાસે અદાલતમાં પોતાનો પક્ષ રજૂ કર્યો હતો.

આ મામલામાં એક પક્ષકાર એવો હોવો જોઈતો હતો, જે રામ લલા અને અદાલત વચ્ચે સંવાદ કરાવી શકે અને એ કામ ન્યાસે કર્યું હતું.

હવે ખુદ ભગવાન તો અદાલતમાં આવીને પોતાના પક્ષમાં દલીલો કરી શકે નહીં. એટલે ભગવાન તરફથી અમે લોકોએ અદાલતમાં દલીલો કરી અને ચુકાદો અમારી તરફેણમાં આવ્યો.

આસ્થા એક પાસું છે, પણ આ જમીનની માલિકીની હક્ક વિશેના આ ચુકાદાના પુરાવા સંબંધે કાયદાવિદોએ અનેક સવાલ ઉઠાવ્યા છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

.

માનનીય સર્વોચ્ચ અદાલતે માત્ર આસ્થાને આધારે ચુકાદો આપ્યો છે, એવું કહેવું ખોટું છે.

અદાલતે પોતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે રામમંદિરના નિર્માણ માટે એક ટ્રસ્ટની રચના કરવામાં આવે. એ ટ્રસ્ટની દોરવણી હેઠળ આ ચુકાદાનો અમલ થશે. તેમાં આસ્થાનો કોઈ મુદ્દો જ નથી.

અનેક કાયદા નિષ્ણાતો કહે છે કે તમે આસ્થાનો હવાલો આપીને દલીલો કરી હતી. તમારી પાસે તમારા પક્ષમાં રજૂઆત માટે ભરોસાપાત્ર પુરાવા ન હતા એવું તો નથીને?

વિવાદિત જમીનની માલિકીનો કેસ 1989માં દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો. એ સમયે નિવૃત્ત ન્યાયમૂર્તિ દેવકીનંદ અગ્રવાલ ભગવાન રામ તરફથી અદાલતમાં ઉપસ્થિત થયા હતા.

અગ્રવાલજીએ શરૂઆતમાં આસ્થા પર જોર આપ્યું હતું, પણ પછી તેમણે એ તર્ક છોડી દીધો હતો. એટલે એ મામલામાં આસ્થાની ભૂમિકા એટલી મોટી ન હતી.

આ કેસની સુનાવણી કરતા પાંચ જજ પૈકીના ચારે તો ખુદને આસ્થાના તર્કથી બિલકુલ અલગ કરી લીધા હતા. પરિણામ એ આવ્યું કે માત્ર એક જજે નામ વિના 116 પેજનું પરિશિષ્ટ અલગથી લખ્યું.

પાંચમા જજે તેમના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ લખ્યું છે કે રામનું જન્મસ્થાન મસ્જિદના ગુંબજની બરાબર નીચે હતું. અદાલતે આ વાત તેની સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવેલા પુરાવા તથા તથ્યોથી સંતુષ્ટ થયા બાદ કહી છે. અન્ય જજોને એવું લાગ્યું હશે કે તેમણે પોતાની ટિપ્પણી કરવાની જરૂર નથી.

વિવાદિત જમીનને પણ એક પક્ષકાર માનવામાં આવે એ તર્કને તમે લોકોએ ફગાવી દીધો એવી પણ એક વાત છે.

આ મામલામાં બે પક્ષકારોની વાત અમે કહી હતી. એક શ્રી રામ લલા વિરાજમાન હતા અને બીજું જન્મસ્થાન.

અદાલતે પહેલા પક્ષકારને માન્ય ગણ્યા. અદાલતે તેના ચુકાદામાં તેના સ્વીકાર માટે 15-20 તર્ક આપ્યા છે.

અદાલતે કહ્યું છે કે શ્રદ્ધાળુઓના અધિકારના રક્ષણ માટે જ તેમણે ભગવાનને એક પક્ષકાર ગણ્યા છે.

હવે અદાલતે આ વાત સ્વીકારી લીધા ત્યારે જન્મસ્થાનને અલગથી પક્ષકાર માનવાની જરૂર રહી નહીં.

વિવાદિત જમીન પર માત્ર મુસલમાનોનો જ કાયમ કબજો હતો નહીં એ તર્કની વાત કરી તો હિંદુઓનો પણ તેના પર એકાધિકાર રહ્યો નથી. તેને કારણે હિંદુઓનો પક્ષ મજબૂત થયો હતો?

ભારતમાં ક્યાંય પણ કે કહો વિશ્વમાં ક્યાંય પણ, કબજાનું લેખિત પ્રમાણ હોય છે. અમે જે લેખિત પુરાવા અદાલતમાં રજૂ કર્યા હતા એ 12મી સદીના હતા.

તેમાં વિવાદિત સ્થળેથી મળેલા એ સમયના એક પથ્થર પર લખાણ હતું. પછી ખોદકામ દરમિયાન જે શિલાલેખ મળ્યા એ પણ અમે અદાલત સમક્ષ રજૂ કર્યા હતા.

એ ઉપરાંત અલગ-અલગ સમયે આવેલા વિદેશી પ્રવાસીઓના યાત્રા...


સુપ્રીમ કોર્ટના વડા ન્યાયાધીશ એસ. એ. બોબડેની અધ્યક્ષતામાં ત્રણ જજોની ખંડપીઠે કહ્યું કે સુનાવણી વગર આ મામલે એકપક્ષીય રીતે પ્રતિબંધ લાદી ન શકાય.

નાગરિક્તા સંશોધન કાયદાને લઈને દેશભરમાં થઈ રહેલા વિરોધ વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કાયદાના સર્મથનમાં અને વિરોધમાં 144 અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી.

આમાંથી 141 જેટલી અરજીઓ કાયદાના વિરુદ્ધમાં હતી, એક અરજી કાયદાની તરફેણમાં હતી. જ્યારે એક અરજી કેન્દ્ર સરકાર તરફથી દાખલ કરાઈ હતી.

સુનાવણી પહેલા સુપ્રીમ કોર્ટની બહાર કેટલીક મહિલાઓએ સંબંધિત કાયદાના વિરુદ્ધમાં પ્રદર્શન પણ કર્યું હતું.

વડા ન્યાયાધીશ એસ. એ. બોબડે કહ્યું, "હાલમાં અમે સરકારને કામચલાઉ નાગરિક્તા આપવા માટે કહી શકીએ છીએ. અમે એકપક્ષીય રીતે રોક લગાવી શકીએ નહીં."

સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું?

નાગરિક્તા સંશોધન કાયદા પર સુનાવણી કરવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ પાંચ સભ્યોની બંધારણીય પીઠનું ગઠન કરશે.

ચાર સપ્તાહ બાદ જ આ મામલે કોઈ અંતિમ રાહત આપી શકાશે.

કોઈ પણ હાઈકોર્ટમાં સીએએ સંબંધિત કોઈ પણ મામલે સુનાવણી નહી કરી શકે.

કેન્દ્રને આ મામલે જવાબ રજૂ કરવા માટે ચાર સપ્તાહનો સમય આપવામાં આવ્યો છે.

સુનાવણી દરમિયાન શું... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થયું?

ઍટર્ની જનરલ કે. કે. વેણુગોપાલે સીએએ મામલે સુનાવણી દરમિયાન કોર્ટમાં ભીડને લઈને ફરિયાદ કરી. તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટના વડા ન્યાયાધીશ એસ. એ. બોબડેને કહ્યું કે 'માહોલ શાંત રહેવો જોઈએ. ખાસ કરીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં.'

તેમણે કહ્યું, "સુનાવણી દરમિયાન કોણ-કોણ આવી શકે એ માટે કોર્ટે આદેશ આપવો જોઈએ. આ મામલે કોઈ નિયમ બનાવવા જોઈએ." કપિલ સિબ્બલે પણ આ પ્રકારની ચિંતા વ્યક્ત કરી.

વડા ન્યાયાધીશે કહ્યું કે તેઓ કોર્ટમાં ભારે ભીડને લઈને કંઈક કરી રહ્યા છે. ઍટર્ની જનરલનું કહેવું હતું કે અમેરિકા અને પાકિસ્તાનમાં પણ સુપ્રીમ કોર્ટમાં મુલાકતીઓ માટે કેટલાક નિયમો છે.

સિબ્બલે જણાવ્યું કે કોર્ટે એ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ કે શું આ મામલાને બંધારણિય પીઠને મોકલવો જોઈએ કે કેમ? તેમણે કહ્યું, 'નાગરિક્તા એક વખત આપી દેવાયા બાદ પરત લઈ શકાય નહીં. '

શું છે CAA?

નાગરિકઅધિકારો માટે કામ કરતા લોકો કહે છે કે નવા કાયદાને કારણે પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને અફઘાનિસ્તાનથી આવેલા ગેર-મુસ્લિમ શરણાર્થીને આશરો મળે છે.

સરકારનું કહેવું છે કે આ કાયદા દ્વારા ત્રણેય દેશોમાં ધાર્મિક લઘુમતી તરીકે અત્યાચારો સહન કરનારા આ લોકોને આશરો અપાશે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે વારંવાર કહ્યું છે કે આ કાયદો મુસ્લિમો વિરુદ્ધ નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુપ્રીમ કોર્ટની તસવીર

સોમવારે આ કાયદાની જોગવાઈઓને પડકારતી એક અરજી ઉપર સુનાવણી કરતી વખતે સર્વોચ્ચ અદાલતે ઉપરોક્ત ચુકાદો આપ્યો હતો.

જસ્ટિસ અરુણ મિશ્રાની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે ઍક્ટમાં થયેલા ઍમેન્ડમૅન્ટને બંધારણની દૃષ્ટિએ કાયદેસર ઠેરવ્યા હતા.

આમ પૂર્વવત્ સ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત થઈ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે ઠેરવ્યું છે કે શિડ્યુલ્ડ કાસ્ટ તથા શિડ્યુલ્ડ ટ્રાઇબ્સ (પ્રિવેન્શન ઑફ ઍટ્રોસિટીઝ) ઍમેન્ડમૅન્ટ ઍક્ટ-2018 બંધારણીય દૃષ્ટિએ માન્ય છે.

સોમવારે આ કાયદાની જોગવાઈઓને પડકારતી એક અરજી ઉપર સુનાવણી કરતી વખતે સર્વોચ્ચ અદલાતે ઉપરોક્ત ચુકાદો આપ્યો હતો.

જસ્ટિસ અરૂણ મિશ્રાની અધ્યક્ષતાવાળી બેન્ચે ઍક્ટમાં થયેલા ઍમેન્ડમૅન્ટને બંધારણની દૃષ્ટિએ કાયદેસર ઠેરવ્યા હતા.

આમ પૂર્વવત્ સ્થિતિ પુનઃસ્થાપિત થઈ છે.

મંજૂરીની જરૂર નહીં

સર્વોચ્ચ અદાલતે કાયદાકીય જોગવાઈઓની ઉપર મંજૂરીની મહોર ટાંકતાં નોંધ્યું હતું કે પ્રાથમિક તપાસની જરૂર નથી.

એફ.આઈ.આર. દાખલ કરતા પહેલાં કોઈ સત્તામંડળ કે વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીની મંજૂરીની જરૂર નથી.

નવા ઍક્ટની જોગવાઈ મુજબ આગોતરા જામીનની અરજી નહીં કરી શકાય.

સાથે જ સર્વોચ્ચ અદાલતે ઠેરવ્યું છ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે કે અસામાન્ય સંજોગોમાં અદાલત એફ.આઈ.આર.ને રદ કરી શકે છે.

શું હતો કેસ?

દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં એસસી-એસટી (પ્રિવેન્શન ઑફ ઍટ્રોસિટીઝ) ઍક્ટ -1989ની જોગવાઈઓના દુરુપયોગની ઘટનાઓને પગલે સુપ્રીમ કોર્ટે આ ઍક્ટ હેઠળ દાખલ થયેલી ફરિયાદમાં સ્વતઃ (સુઓ-મોટો)  એફ.આઈ.આર. (ફર્સ્ટ ઇન્ફર્મશન રિપોર્ટ) અને ધરપકડ અટકાવી દીધી હતી.

માર્ચ-2018માં આ અંગે એક ચુકાદો આપ્યો હતો, જેના કારણે ઍક્ટની જોગવાઈઓ નબળી પડી હતી.

ત્યારબાદ કેન્દ્રની મોદી સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશને બદલવા માટે ઍક્ટમાં સુધાર કર્યો હતો, જેને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ ન્યાયમૂર્તિઓની એક બંધારણીય ખંડપીઠે બુધવારે આપેલા એક મહત્વના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે સરકારી નોકરીમાં સમાન તકની બંધારણીય જોગવાઈ મુજબ બઢતીમાં પણ અનામત આપી શકાય છે.

વડા ન્યાયમૂર્તિ દીપક મિશ્રા ઉપરાંત જસ્ટિસ કુરિયન જૉસેફ, જસ્ટિસ રોહિંગ્ટન નરીમન, જસ્ટિસ સંજય કૌલ અને જસ્ટિસ ઈંદુ મલ્હોત્રાની બનેલી પાંચ જજોની ખંડપીઠે આ સુનાવણીમાં એ નક્કી કરવાનું હતું કે 2006ના 'એમ. નાગરાજ વિરુદ્ધ ભારત સરકાર'ના કેસમાં તત્કાલીન બંધારણીય ખંડપીઠ દ્વારા 'બઢતીમાં અનામત' બાબતે આપવામાં આવેલા ચુકાદા વિશે અદાલતે પુનર્વિચારણા કરવી જરૂરી છે કે નહીં.

એમ. નાગરાજ વિરુદ્ધ ભારત સરકારના કેસનો આજના ચુકાદા સાથે શું સંબંધ?

એમ. નાગરાજ વિરુદ્ધ ભારત સરકારના કેસની સુનાવણી કરતાં પાંચ જજોની એક બંધારણીય ખંડપીઠે એવો ચૂકાદો આપ્યો હતો કે સરકારી નોકરીમાં બઢતીના મામલે એસ.સી.-એસ.ટી. વર્ગને બંધારણના અનુચ્છેદ 16(4) તથા 16(4ખ) હેઠળ અનામત આપી શકાય છે.

જોકે, અનામતની આ જોગવાઈ સાથે કેટલીક શરતો જોડતાં અદાલતે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે બઢતીમાં અનામત આપવા માટે કોઈ પણ સરકારે નીચે મુજબના માપદંડને અનુસરવાનું રહેશે.

એ માપદંડોમાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સમુદાયનું પછાતપણું, વહીવટી સમૂહમાં તેમનું અપૂરતું પ્રતિનિધિત્વ અને કુલ વહીવટી ક્ષમતાનો સમાવેશ થતો હતો.

2006માં આ કેસમાં ચુકાદો આપતાં અદાલતે એવું પણ જણાવ્યું હતું કે એસ.સી.-એસ.ટી. વર્ગો માટે બઢતીમાં અનામતની જોગવાઈ કરતા પહેલાં સરકારે આ વર્ગો કેટલા પછાત રહ્યા છે, તેમનું પ્રતિનિધિત્વ કેટલું ઓછું છે અને તેની વહીવટીતંત્રની કામગીરી પર શું અસર થશે તેના યોગ્ય આંકડા એકત્ર કરવા પડશે.

એ ચુકાદા પછી તરત જ સુપ્રીમ કોર્ટમાં જાહેર હિતની અનેક અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી અને ચુકાદાની સમીક્ષાની માગણી કરવામાં આવી હતી.

આ કેસમાં કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એટર્ની જનરલ કે. કે. વેણુગોપાલે બઢતીમાં અનામતની તરફેણ રજૂઆત કરતા જણાવ્યું હતું કે સાત સભ્યોની એક બંધારણીય ખંડપીઠે પ્રસ્તુત ચુકાદાની સમીક્ષા કરવી જોઈએ.

આજનો ચુકાદો

બંધારણીય ખંડપીઠે બુધવારના ચુકાદામાં સ્પષ્ટ જણાવ્યું હતું કે એમ. નાગરાજ વિરુદ્ધ ભારત સરકારના કેસમાં તત્કાલીન બંધારણીય ખંડપીઠે આપેલા ચુકાદાની સમીક્ષા માટે તેને એક વધુ મોટી બંધારણીય ખંડપીઠ પાસે મોકલવાની જરૂર નથી.

અદાલતે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે હવે 'બઢતીમાં અનામત' આપવા માટે 2006ના ચુકાદાના માપદંડોને અનુસરવાની અને એ સંબંધી માહિતી એકઠી કરવાની કોઈ જરૂર નથી.

અત્રે એ નોંધવું જરૂરી છે કે એમ. નાગરાજ કેસના ચુકાદાના 12 વર્ષ પછી પણ સરકાર એસ.સી.-એસ.ટી. વર્ગના અપૂરતા પ્રતિનિધિત્વ સંબંધી સરકારી આંકડા આજ સુધી અદાલત સમક્ષ રજૂ કરી શકી નથી.

તેથી આ વર્ગના લોકોની બઢતીમાં અનામતની પ્રક્રિયા એક રીતે અટકી ગઈ હતી.

અદાલતે આજે, તેણે 2006માં આપેલા આપેલા દિશાનિર્દેશને રદ્દ કરવા ઉપરાંત એવું પણ જણાવ્યું હતું કે એમ. નાગરાજ કેસમાં આપવામાં આવેલા દિશાનિર્દેશ 1992ના ઐતિહાસિક ઇંદિરા સહાની કેસના ચૂકાદાની વિરુદ્ધના છે.

મંડલ કમિશન કેસના નામથી વિખ્યાત 1992ના ઐતિહાસિક ઈંદિરા સહાની કેસના ચુકાદામાં 9 જજોની ખંડપીઠે ડૉ. બી.આર. આંબેડકરે બંધારણ સભામાં આપેલા વકતવ્યને આધાર બનાવતાં સામાજિક સમાનતા તથા તકોની સમાનતાને સર્વોપરી ગણાવી હતી.

બહુજન સમાજ પક્ષનાં રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ માયાવતીએ અદાલતના ચુકાદા વિશે પ્રતિભાવ આપતાં કહ્યું હતું,

"આ ચૂકાદાની ઝીણવટભરી બાબતોને યોગ્ય રીતે સમજ્યા બાદ જ એ વિશે કશું નક્કર કહી શકાય, પણ મીડિયામાં પ્રસારિત થતા સમાચારો પરથી તો એવું લાગે છે કે બઢતીમાં અનામતનો રસ્તો સાફ થયો છે અને અમે તેનું સ્વાગત કરીએ છીએ."

દલિત મુદ્દાઓ પર...


સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય ખંડપીઠે મરાઠા અનામતનો નિર્ણય રદ કર્યો

મહારાષ્ટ્ર સરકારે અલગથી કાયદો બનાવીને મરાઠા સમુદાયને સરકારી નોકરી અને શિક્ષણમાં આરક્ષણ આપ્યું હતું.

જસ્ટિસ અશોક ભૂષણે કહ્યું છે કે આ મામલામાં ચાર નિર્ણય આપવામાં આવ્યા, એક નિર્ણય જસ્ટિસ ભૂષણ અને જસ્ટિસ નઝીરનો છે.

બીજો નિર્ણય જસ્ટિસ રાવનો છે, ત્રીજો નિર્ણય જસ્ટિસ ભટ્ટનો છે અને ચોથો નિર્ણય જસ્ટિસ ગુપ્તાનો છે.

મરાઠા આરક્ષણ અંગે ફેંસલો સંભળાવતાં જસ્ટિસ ભૂષણે કહ્યું, "અમે અનુભવ્યું કે ઇંદિરા સહાય જજમેન્ટની સમીક્ષા કરવાનું કોઈ કારણ નથી."

"ઇંદિરા સહાય કેસમાં જે નિર્ણય આપવામાં આવ્યો હતો, એનું પાલન કરવામાં આવે."

મરાઠાઓને અનામતનો સમગ્ર મામલો  શું છે?

સુપ્રીમે મરાઠા અનામતને ગેરબંધારણીય ઠેરવ્યું

મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાએ 2018માં મરાઠા સમુદાયને સરકારી નોકરીઓમાં અને શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં 16 ટકા અનામત આપવાની મંજૂરી આપી હતી.

મહારાષ્ટ્રમાં આ પહેલાં અનુસૂચિત જાતિ, જનજાતિ, વિમુક્ત જનજાતિ અને પછાત જાતિઓ માટે થઈને કુલ 52 ટકા અનામતની જોગવાઈ હતી.

હવે મરાઠા અનામતની સાથે વાત કરવામાં આવે તો સરકારી નોકરીઓ અને સરકારી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં અનામતની ટકાવાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી 68 ટકા થઈ ગઈ છે.

મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રીએ વિધાનસભામાં જ્યારે આ બિલ રજૂ કર્યું, ત્યારે તેને વિરોધી પક્ષોએ પણ ટેકો આપ્યો હતો.

મરાઠાઓની સામાજિક, શૈક્ષણિક અને આર્થિક સ્થિતિનો અભ્યાસ કરવા માટે એક સમિતિ બનાવવામાં આવી હતી.

જેમની ભલામણો સાથેનું બિલ મુખ્ય મંત્રીએ વિધાનસભામાં રજૂ કર્યું હતું.

રિપોર્ટમાં શું ભલામણો કરવામાં આવી?

આ સમિતિ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા રિપોર્ટમાં નીચે મુજબની ભલામણો કરવામાં આવી હતી:

મરાઠાઓ સાથે શું થયું હતું?

મરાઠાઓને અનામતનું બિલ મહારાષ્ટ્ર સરકાર લાવી હતી એ વખતે પણ તેના બંધારણીય આધાર અંગે તજજ્ઞોએ સવાલ ખડા કર્યા હતા.

વર્ષ 2014માં મહારાષ્ટ્ર સરકાર દ્વારા મરાઠાઓને 16 ટકા અને મુસ્લિમોને પાંચ ટકા અનામત આપવાની જાહેરાત કરાઈ હતી.

જોકે, મરાઠાઓને અનામતની વિરુદ્ધ ફેંસલો આપતા કોર્ટે સરકારનો આ નિર્ણય રદ્દ કરી દીધો હતો.

'મરાઠા ક્રાંતિ ઠોક મોર્ચા'એ ચીમકી આપી હતી કે 'જો મરાઠાઓને અનામત આપવાનમાં નહીં આવે તો ફરીથી આંદોલન કરવામાં આવશે.'

જે વખતે મરાઠાઓને અનામતનું બિલ મહારાષ્ટ્ર સરકાર લાવી હતી એ વખતે પણ તેના બંધારણીય આધાર અંગે તજજ્ઞોએ સવાલ ખડા કર્યા હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય આવ્યા બાદ અયોધ્યામાં સરયુકિનારે પૂજા કરી રહેલાં શ્રદ્ધાળુ

આ ફેંસલા બાદ ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડ અને 'જમિયત ઉલેમા-એ-હિંદ' દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટમાં પુનર્વિચારણા માટે અરજી દાખલ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.

એ ઉપરાંત પક્ષકારો પણ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા સામે ફેરવિચારણાની અરજી કરવાના છે.

બોર્ડના સચિવ ઝફરયાબ ઝિલાનીના મતે બોર્ડને સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયમાં કેટલાંય બિંદુઓ પર વિરોધાભાસ જણાયો છે અને તેમના મતે કેટલાંય બિંદુઓ પર આ ફેંસલો સમજણથી પર છે.

જોકે, મુખ્ય પક્ષકાર ઇકબાલ અંસારી હાલમાં બોર્ડના આ નિર્ણયથી અંતર જાળવી રહ્યા છે.

તો હવે એ જાણીએ કે આ મામલે આગળ શું થવાની શક્યતા રહેલી છે. આ માટે અમે વાત કરી સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ અને 'અયોધ્યાઝ રામ ટૅમ્પલ ઇન કોર્ટ્સ' પુસ્તકના લેખક વિરાગ ગુપ્તા સાથે.

વિરાગના મતે બંધારણના અનુચ્છેદ 141 અનુસાર સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય દેશમાં સૌ પર લાગુ પડે છે. જોકે, અનુચ્છેદ 137માં એવી જોગવાઈ છે કે જો કોઈ નિર્ણયમાં સ્પષ્ટ અને પ્રગટ ચૂક જણાય તો એના વિરુદ્ધ અરજી દાખલ કરી શકાય છે.

કોણ કરી શકે આવી અરજી?

ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડની પત્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રકારપરિષદમાં બોર્ડના સચિવ ઝફરયાબ ઝિલાની

આ મામલે લોકો એવો સવાલ કરી શકે છે કે આ અંગે મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડ તો મુખ્ય પક્ષકાર નહોતું તો પછી તે આવી અરજી કઈ રીતે કરી શકે?

આનો જવાબ કંઈક એવો હોઈ શકે કે જે લોકો કોઈ મામલાના મુખ્ય પક્ષકાર હોય તેઓ જ પુનર્વિચારણા અંગેની અરજી દાખલ કરી શકે છે. જોકે, સબરીમાલામાં 50થી વધુ પુનર્વિચારણા અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી હતી. જેમાં નવા પક્ષકારો પણ સામેલ હતા.

આર્ટિકલ 377 મામલે પણ પુનર્વિચારણાની અરજી સાથે સુપ્રીમ કોર્ટે 'રીટ પિટિશન' પર પણ વિચાર કર્યો એટલે કે નવી અરજીઓ પર વિચાર કર્યો. એટલે કે આ નવી પરંપરા શરૂ થઈ તો અયોધ્યાના મામલે રિવ્યૂ પિટિશન ઉપરાંત નવી અરજીઓ પણ દાખલ કરવા પર કોઈ પ્રકારની રોક નથી.

બીજી વાત એ પણ છે કે અયોધ્યાના મામલે મુસ્લિમ અને હિંદુ વચ્ચે એક બિનફોજદારી વિવાદ પણ હતો એટલે ફેંસલાથી પ્રભાવિત કોઈ પણ વ્યક્તિ પુર્નવિચારણના અરજી દાખલ કરી શકે છે. આ અરજીનો સ્વીકાર કે અસ્વીકાર કરવો સુપ્રીમ કોર્ટની નવી ખંડપીઠને વિશેષાધિકાર છે.

શું અરજી દાખલ થઈ જ જશે?

અહીં એ વાત પણ ધ્યાન રાખવી જોઈએ કે પુનર્વિચારણાની અરજી મુખ્ય ફેંસલાની વિરુદ્ધ નથી પણ ભૂલોને યોગ્ય કરવા માટેની કાયદાકીય પ્રક્રિયા છે.

એનો અર્થ એવો થઈ શકે આ મામલે પહેલાં એ વાતે સુનાવણી થશે કે કોર્ટે આ અરજી સ્વીકારવી છે કે કેમ?

આ માટે મુસ્લિમ પક્ષને કોઈ નક્કર કારણ રજૂ કરવું પડશે. કોઈ નવી દલીલ કે કાયદો કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવાં પડશે.

એ શું હશે એ મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડે હજું સુધી સ્પષ્ટ કર્યું નથી પણ મુસ્લિમ પક્ષના વકીલ રાજીવ ધવનને જ ચાલુ રાખવાની વાત કરાઈ છે.

જો કોર્ટ અરજીને સ્વીકારે તો એ બાદ સુનાવણી થશે કે શું ફેંસલા બાદ કોઈ બદલાવ થશે કે પહેલાનો ફેંસલો જ ચાલુ રહેશે? એટલે કે આ એટલું સરળ નહીં રહે.

સુનાવણી કોણ કરશે?

સુપ્રીમ કોર્ટના નવા મુખ્ય ન્યાયાધીશ શરદ અરવિંદ બોબડે અને પૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈ

કાયદા અનુસાર જે ન્યાયાધીશોએ ફેંસલો આપ્યો છે, એમણે જ પુનર્વિચારણાની અરજીની પણ સુનાવણી કરવી જોઈએ.

જોકે, મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈ હવે નિવૃત્ત થઈ ગયા છે એટલે આ મામલે નવા મુખ્ય ન્યાયાધીશ શરદ અરવિંદ બોબડેની અધ્યક્ષતામાં પાંચ ન્યાયાધીશોની નવી ખંડપીઠ સુનાવણી કરશે.

જેમાં ચાર જૂના ન્યાયાધીશ અને એક નવા ન્યાયાધીશને સામેલ કરવામાં આવશે. નવા ન્યાયાધીશની પસંદગીનો નિર્ણય મુખ્ય ન્યાયાધીશ બોબડે જ કરશે.

એક વ્યક્તિ પુનર્વિચારણાની...


સુપ્રીમ કોર્ટમાં કામ કરી ચૂકેલાં મહિલાનો આરોપ છે કે તેમનું CJIએ શારીરિક શોષણ કર્યું

ત્યારબાદ થયેલી એક તપાસ બાદ CJI પર લાગેલા બધા આરોપ પાયાવિહોણા સાબિત થયા.

પણ જ્યારે તે મહિલાએ આ વાતોને જાહેર કરવાનું વિચાર્યું તો તેમણે એ જ સંસ્થા પર કેવી રીતે વિશ્વાસ કર્યો હશે જેના ચીફ વિરુદ્ધ તેઓ ફરિયાદ કરવા નીકળ્યાં હતાં?

પરંતુ તેમને ન્યાયપાલિકાની સ્વાયત્તા પર વિશ્વાસ હતો. શારીરિક શોષણને રોકવા માટે કાયદા બનાવતા લોકો પર વિશ્વાસ હતો.

એ માટે તેમણે એ જ સંસ્થાના દરેક જજને પત્ર લખી એક નિષ્પક્ષ તપાસની માગ કરી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મહિલા આંદોલનકારીઓ એકસાથે આવી

આરોપ જાહેર થવા પર જ્યારે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈએ પોતે જ આરોપોને ખોટા અને અપમાનજનક ગણાવ્યા અને કહ્યું કે તેઓ તેનો જવાબ આપવો જરૂરી સમજતા નથી, તો શું થયું?

ત્યારે કોર્ટની ઘણી બધી મહિલા વકીલ ફરિયાદી મહિલા સાથે ઊભી રહી. ન્યાયપાલિકા પર દબાણ બન્યું અને તેના પરિણામ સ્વરૂપે એક તપાસ સમિતિ પણ બની.

સમિતિ પણ સવાલોના ઘેરામાં હતી. તેના સભ્ય, અધ્યક્ષ, તપાસ પ્રણાલી વગેરે પર ઘણા અંકુશ લાગ્યા. મહિલાઓએ પણ પોતાની શંકાઓ વ્યક્ત કરી અને સમિતિની સમક્ષ ગઈ.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પણ જ્યારે ડર વધવા લાગ્યો તો નિષ્પક્ષ સુનાવણી માટે જરૂરી માગો સમિતિની સામે રાખીને અલગથી તપાસ કરવામાં આવી.

સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટની બહાર ઘણી મહિલા વકીલ ફરિયાદી સાથે ઊભી રહી

સમિતિએ તેના વગર જ તપાસ ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો અને આખરે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ વિરુદ્ધ લાગેલા આરોપ પાયાવિહોણા ગણાવવામાં આવ્યા.

ત્યારે ફરિયાદી મહિલા ડગમગાઈ. પ્રેસ રિલીઝ જાહેર કરી દાવો કર્યો કે તેમની સાથે અન્યાય થયો છે. તેમના ડર સાચા સાબિત થઈ ગયા અને તેઓ ન્યાય મેળવવાની આશા પર વિશ્વાસ ગુમાવી શકે છે.

પરંતુ પછી ઘણી મહિલા આંદોલનકારી એકસાથે આવી. સુપ્રીમ કોર્ટની સામે પોસ્ટર લઈને નિષ્પક્ષ તપાસની માગ સાથે ચૂપચાપ ઊભી રહી ગઈ.

ફરી તેમને વિશ્વાસ આવ્યો. ફરિયાદી મહિલાએ સુપ્રીમ કોર્ટની સમિતિને પત્ર લખીને રિપોર્ટ માગ્યો જેથી તેઓ એ જાણી શકે કે તમામ પુરાવા હોવા છતાં કયા આધારે મારા આરોપોને નિરાધાર ગણાવવામાં આવ્યા.

મહિલાઓનો 'ડ્યૂ પ્રોસેસ'માં વિશ્વાસ

વારંવાર ફરિયાદી ન્યાયપાલિકાના દરવાજા પર જ ઊભા રહી જાય છે. આરોપ સાચા છે કે નહીં એ નક્કી પ્રક્રિયાથી સાબિત થાય, આ માગ સાથે અન્ય મહિલાઓ પણ તેમની સાથે જોડાઈ જાય છે.

આ બધી મહિલાઓ ન્યાયપાલિકાના 'ડ્યૂ પ્રોસેસ'માં સાચો વિશ્વાસ ધરાવે છે.

બિલ્કિસબાનોને ગુજરાત સરકાર પાસેથી 50 લાખ રૂપિયાનું વળતર, એક નોકરી અને એક ઘર મળ્યું છે

આ એ જ મહિલાઓની જમાત છે કે જે વર્ષ 2002ના ગુજરાત રમખાણમાં સામૂહિક બળાત્કારનો શિકાર બનેલાં બિલ્કિસબાનો સાથે ઊભી રહી હતી.

આ તરફ બિલ્કિસબાનો જેમને ડર હતો કે અમદાવાદમાં તેમના કેસના સાક્ષીઓ પર દબાણ કરવામાં આવશે અને તે માટે તેમણે પોતાનો કેસ મુંબઈ ટ્રાન્સફર કરાવવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી.

ન્યાયપાલિકાએ તેમનો વિશ્વાસને જાળવી રાખ્યો. કેસ ટ્રાન્સફર કર્યો. 2008માં બળાત્કાર અને બિલ્કિસના પરિવારજનોની હત્યાના આરોપમાં 11 લોકોને સજા થઈ.

ફરી 2017માં પુરાવા સાથે છેડતીના આરોપમાં પાંચ પોલીસકર્મીઓ અને બે ડૉક્ટરોને સજા થઈ. તેમણે જ્યારે આ વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી તો કોર્ટે તેને ફગાવી દીધી.

ત્રીજી વખત સુપ્રીમ કોર્ટે બિલ્કિસના વિશ્વાસનું માન ત્યારે રાખ્યું જ્યારે આ વર્ષે એક ઐતિહાસિક નિર્ણયમાં તેમણે ગુજરાત સરકાર પાસેથી બિલ્કિસને 50 લાખ રૂપિયાનું વળતર, એક નોકરી અને એક ઘર આપવાનો આદેશ આપ્યો.

બિલ્કિસે કહ્યું આ લાંબી લડાઈમાં તેમના પતિ સિવાય ઘણી બધી મહિલાઓ હતી. તેમનાં વકીલ હતાં,...


સુપ્રીમ કોર્ટમાં રિપોર્ટિંગ કરતા વરિષ્ઠ પત્રકાર સુચિત્ર મોહંતીના જણાવ્યા મુજબ ચીફ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈના વડપણ હેઠળ જસ્ટિસ અરૂણ મિશ્રા અને જસ્ટિસ રાજીવ ખન્નાની બૅન્ચે રજાને દિવસે ધ્યાને લીધો હતો.

ચીફ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈનું કહેવું છે કે ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા ખતરામાં છે અને આ ન્યાયતંત્રને અસ્થિર કરવાનું ખૂબ મોટું ષડ્યંત્ર છે.

ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે યૌન શોષણનો આરોપ કરનાર મહિલાની પાછળ ખૂબ મોટી શક્તિઓ છે. તેમણે કહ્યું કે જો ન્યાયાધીશોએ આ સ્થિતિમાં કામ કરવું પડશે તો સારા વ્યકિતઓ કદી અદાલતમાં નહીં આવે.

મહિલાએ એક ચિઠ્ઠી સુપ્રીમ કોર્ટના તમામ જજોને મોકલી હતી જેમાં ચીફ જસ્ટિસ ગોગોઈ પર યૌન શોષણ કરવાનો, તેના માટે રાજી ન થવા પર નોકરીમાંથી હટાવી દેવાનો તેમજ તેમના પરિવારને અલગઅલગ રીતે હેરાન કરવાનો આરોપ મુકવામાં આવ્યો છે.

સ્ક્રૉલ, લીફલેટ, ધ વાયર અને કાંરવા એમ ચાર વેબસાઇટોનું નામ લઈને ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે તેમણે ગુનાહિત ઇતિહાસ ધરાવતી મહિલાના ખોટા આરોપોને પ્રકાશિત કર્યા.

આ બધાના તાર એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોવાનું પણ તેમણે કહ્યું.

સુપ્રીમ કોર્ટે આ સાથે ચીફ જસ્ટિસ પર લગાવવામાં આવેલા આરોપોના રિપોર્ટિંગમાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સંયમ અને સમજદારીપૂર્ણ રીતે વર્તવા કહ્યું.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ શનિવારે આનો ઉલ્લેખ કરીને કહ્યું કે આ એક ગંભીર અને ખૂબ જ મહત્ત્વનો મામલો છે એટલે એને સાંભળવો જોઈએ.

ચીફ જસ્ટિસના વડપણ હેઠળની આ બૅન્ચે આરોપ પર કોઈ આદેશ નથી આપ્યો અને મીડિયાને ન્યાયપાલિકાની સ્વતંત્રતાની રક્ષા માટ સંયમ દાખવવાનું કહ્યું છે. ચીફ જસ્ટિસે આ આરોપોને પાયાવિહોણા ગણાવ્યા છે.

એમણે કહ્યું કે જે મહિલાએ કથિત રીતે તેમના પર આરોપ લગાવ્યા છે. તેઓ પોતાના ગુનાહિત રેકર્ડને લીધે ચાર દિવસ જેલમાં હતાં અને પોલીસે અનેકવાર તેમને વર્તન સુધારવા સલાહ આપી હતી.

વરિષ્ઠ વકીલ રેબેકા જૉને સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું કે એક મહિલાએ ગંભીર આરોપ લગાવ્યાં છે. જે મેં સમાચારોમાં વાંચ્યુ તો એમણે એમની ફરિયાદ સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચાડી દીધી છે. સ્વાભાવિક રીતે આ આરોપોની સત્ય ચકાસણી હજી બાકી છે.

એમણે લખ્યું કે આગામી કાર્યવાહી કરવા માટે પહેલા બૅન્ચનું ગઠન કરવામાં આવે એ શિષ્ટાચાર ગણાત.

અસાધારણ સુનાવણીમાં ષડ્યંત્રની વાત કરીને આપે વાસ્તવમાં ફરિયાદને બંધ કરીને સંસ્થાની સ્વતંત્રતા સાથે બાંધછોડ કરી છે.

જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈ ગત વર્ષે સુપ્રીમ કોર્ટના એ સમયના ચીફ જસ્ટિસ દીપક મિશ્રાની સામે પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરનારા ચાર જજોમાં સામેલ હતા. એ વખતે પણ એમના સહિત ચાર ન્યાયધીશોએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે ન્યાયતંત્ર ખતરામાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુપ્રીમ કોર્ટમાંથી અમારા સહયોગી સુચિત્રા મોહંતી જણાવે છે કે જસ્ટિસ  અરુણ મિશ્રા તથા જસ્ટિસ વિનીત શરણે સુનાવણી હાથ ધરી હતી.

જસ્ટિસ અરુણ મિશ્રાએ નોંધ્યું, "અમે રિવ્યૂ પિટિશન ઉપર વિચારણા હાથ ધરી છે. અમને એવી કોઈ ક્ષતિ નથી દેખાઈ કે જેથી કરીને પુનઃવિચારણા હાથ ધરવી પડે."

"એટલે અમે આ પુનઃવિચારણા અરજીને કાઢી નાખીએ છીએ."

આ પહેલાં જુલાઈ મહિનામાં 12 આરોપીઓને હરેન પંડ્યા મર્ડર કેસમાંથી દોષમુક્ત જાહેર કરવાના ગુજરાત હાઈકોર્ટના ચુકાદાને સુપ્રીમ કોર્ટે ઉથલાવી નાખ્યો હતો.

સર્વોચ્ચ અદાલતે નવ આરોપીને હત્યા માટે દોષિત જાહેર કર્યા હતા અને તેમને આજીવન કેદની સજા ફટકારી હતી.

સા સિવાય પોટા (પ્રિવેન્શન ઑફ ટેરરિઝ ઍક્ટ) કોર્ટ દ્વારા વર્ષ 2007માં અન્ય આરોપીઓને અલગ-અલગ સજા ફટકારી હતી, તેને યથાવત્ રાખી હતી.

આ પહેલાં સર્વોચ્ચ અદાલતે ની દેખરેખ હેઠળ નવેસરથી તપાસ કરાવવાની માગને ફગાવી દીધી હતી અને ફેર તપાસની માગ કરનારી સંસ્થાને રૂ. 50 હજારનો દંડ ફટકાર્યો હતો.

આ પહેલાં શું થયું?

નરેન્દ્ર મોદી સાથે હરેન પંડ્યા

વર્ષ 2019ની શરૂઆતમાં સર્વોચ્ચ અદાલતે જાહેરહિતની અરજી દાખલ કરનારી સ્વૈચ્છિક સંસ્થા સેન્ટ્રલ ફૉર પબ્લ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િક ઇન્ટ્રેસ્ટ લિટિગેશનને રૂ. 50 હજારનો દંડ ફટકાર્યો હતો.

અમુક અહેવાલોને ટાંકતા સંગઠનનું કહેવું હતું કે કેસમાં નવા તથ્ય બહાર આવ્યા છે, જેથી સર્વોચ્ચ અદાલતની દેખરેખ હેઠળ પુનઃતપાસ હાથ ધરવી જોઈએ, જોકે સરકારે તેને રાજકીય કાવતરું ઠેરવ્યું હતું.

સર્વોચ્ચ અદાલતે ઠેરવ્યું હતું કે આ કેસમાં હવે કોઈ વિચાર કરવામાં નહીં આવે.

તા. 26મી માર્ચ 2003ના દિવસે હરેન પંડ્યા (ઉં.વ.42) અમદાવાદના લૉ ગાર્ડન ખાતે મૉર્નિંગવોક કરવા માટે ગયા હતા.

કથિત રીતે બે હત્યારા દ્વારા પાંચ ગોળી મારીને તેમની હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

લગભગ બે કલાક સુધી તેમનો પાર્થિવદેહ કારમાં પડી રહ્યો હતો.

કલાકો સુધી હરેન પરત ન ફરતા પરિવારે શોધખોળ હાથ ધરી હતી, જેમાં તેમની હત્યા થઈ હોવાનું બહાર આવ્યું હતું.

પંડ્યા પરિવારના આરોપ

નીચલી કોર્ટના ચુકાદા બાદ મીડિયાની વચ્ચે વિઠ્ઠલભાઈ

હરેન પંડ્યાની હત્યાથી ભાજપના કાર્યકરો અને અમદાવાદની જનતા આઘાતમાં આવી ગયા હતા.

ગુજરાત પોલીસ દ્વારા હત્યાની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી, પરંતુ પંડ્યા પરિવાર, ગુજરાત ભાજપના નેતાઓના એક વર્ગ તથા કાર્યકરોના દબાણ બાદ રાજ્ય સરકારે હત્યાકાંડની તપાસ સીબીઆઈ (સેન્ટ્રલ બ્યૂરો ઑફ ઇન્વેસ્ટિગેશન)ને સોંપી દીધી હતી.

હરેન પંડ્યાનાં પત્ની જાગૃતિબહેને તેમના સસરા વિઠ્ઠલભાઈની સાથે વર્ષ 2007-'08માં ગુજરાતની તત્કાલીન મોદી સરકાર ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

બાદમાં જાગૃતિબહેન ભાજપમાં સામેલ થયાં હતાં, હાલ તેઓ ગુજરાતના બાળ સંરક્ષણ આયોગનાં વડાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુપ્રીમ કોર્ટે અયોધ્યા કેસ પર પર ચુકાદો સંભળાવતાં કેન્દ્ર સરકારને મંદિરનિર્માણ માટે ત્રણ મહિનાનો સમય આપ્યો હતો. તે સમયમર્યાદા નવ ફેબ્રુઆરીના રોજ સમાપ્ત થવાની હતી.

વડા પ્રધાને સંસદમાં કહ્યું, "આજે સવારે યોજાયેલી કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની બેઠકમાં સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશોને ધ્યાનમાં રાખીને આ દિશામાં મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવાયા છે."

"મારી સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશ પ્રમાણે શ્રીરામજન્મસ્થળ પર ભગવાન શ્રીરામના ભવ્ય મંદિરના નિર્માણ માટે અને તેની સાથે સંકળાયેલા અન્ય વિષયો માટે એક યોજના તૈયાર કરી છે."

"સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશો પ્રમાણે એક સ્વાયત્ત ટ્રસ્ટ 'શ્રીરામજન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર'ના ગઠનનો પ્રસ્તાવ પાસ કરવામાં આવ્યો છે."

"આ ટ્રસ્ટ અયોધ્યામાં ભગવાન શ્રીરામના જન્મસ્થળ પર ભવ્ય અને દિવ્ય શ્રીરામમંદિરના નિર્માણ અને તેની સાથે સંબંધિત વિષયો પર નિર્ણય લેવા માટે સંપૂર્ણરૂપે સ્વતંત્ર હશે."

"સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ પ્રમાણે વિચારવિમર્શ અને વાતચીત બાદ અયોધ્યામાં પાંચ એકર જમીન સુન્ની વકફ બૉર્ડને ફાળવવાનો અનુરોધ ઉત્તર પ્રદેશ સરકારને કરવામાં આવ્યો છે."

"તેના પર રાજ્ય સરકારે પણ પોતાની સહમતી આપી દીધી છે."

તમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસમાં અર્ણવ ગોસ્વામી, ફિરોઝ શેખ અને નીતીશ શારદાને 50 હજારના બોન્ડ પર મુક્ત કરવા આદેશ કર્યો છે.

અર્ણવ ગોસ્વામીને જામીન આપતા અદાલતે કહ્યું કે, વ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો આદર થવો જોઈએ. સર્વોચ્ચ અદાલતે કહ્યું કે આરોપીઓએ તપાસસંસ્થાને સહકારા આપવાનો રહેશે અને તેઓ પુરાવાઓ સાથે છેડછાડ ન કરે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે જામીન ન આપવાનો બૉમ્બે હાઈકોર્ટનો નિર્ણય યોગ્ય નથી. આ મામલે વિગતવાર આદેશ સર્વોચ્ચ અદાલત હવે આપશે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં જસ્ટિસ ડી. વાય. ચંદ્રચૂડ અને ઇન્દિરા બેનરજીની વેકેશન બેન્ચ આ કેસમાં તત્કાળ સુનાવણી કરી  હતી.

જસ્ટિસ ચંદ્રચૂડે કહ્યું, "જો એફઆઈઆર લંબિત છે અને જામીન ન અપાય તો તે ન્યાયના પગલાનું દમન હશે."

સોમવારે આગોતરા જામીન આપવાની અરજી બૉમ્બે હાઈકોર્ટે ફગાવી દીધી હતી અને કહ્યું કે તેઓ આજથી ચાર દિવસમાં સેસન્સ કોર્ટમાં જઈ શકે છે.

મુંબઈ પોલીસે ગત અઠવાડિયે 53 વર્ષીય ઇન્ટિરિયર ડિઝાઇનરની આત્મહત્યાના કેસમાં અર્ણવ ગોસ્વામીની ધરપકડ કરી હતી. અર્ણવ ઉપરાંત અન્ય બે લોકોની સામે આત્મહત્યા માટે પ્રેરિત કરવાનો આરોપ છે.

અગાઉ સેન્સસ કોર્ટમાં અર્ણવ ગોસ્વામીએ પોલીસે મારપીટ કરી હોવાનો આર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોપ મૂક્યો હતો તે અદાલતે ફગાવી દીધો હતો અને તેમને જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીમાં મોકલવા આદેશ કર્યો હતો.

અર્ણવ ગોસ્વામી ઉપરાંત મહારાષ્ટ્રમા વિપક્ષ ભાજપ આ કાર્યવાહીને કિન્નાખોરી અને પ્રેસની આઝાદી પર દમન ગણાવે છે. આની સામે મહારાષ્ટ્રની શિવસેના-કૉંગ્રેસ-એનસીપીની સરકાર આને કાયદાનુસાર કાર્યવાહી કહી ચૂકી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં શું થયું?

સુપ્રીમ કોર્ટમાં જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડ અને જન્ટિસ ઇન્દિરા બેનરજીની બૅન્ચે અર્નબ ગોસ્વામીની જામીનની અરજી પર સુનવણી કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન હાજર પત્રકાર સુચિત્ર મોહંતી અનુસાર અર્નબ ગોસ્વામી તરફથી હરિશ સાલ્વે અને મહારાષ્ટ્ર સરકાર તરફથી કપિલ સિબ્બલ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પોતાની દલીલ કરી.

સુનાવણી દરમિયાન અર્નબ ગોસ્વામીના વકીલ હરિશ સાલ્વેએ અદાલતને કહ્યું કે "દ્વેષની સાથે અને તથ્યને હઠાવીને સત્તાનો દુરુપયોગ પહેલાં પણ થયો છે આપણે સૌ તેના વિશે જાણીએ છીએ. અન્વય નાઇકની પત્નીએ ગત વર્ષે એક ચિઠ્ઠીમાં સ્પષ્ટ લખ્યું હતું કે આર્થિક તંગીના કારણે તેમણે આત્મહત્યા કરી. આ આત્મહત્યા માટે ઉકસાવવાના દાયરામાં કેવી રીતે આવે છે?"

આના જવાબમાં જસ્ટિસ ચંદ્રચૂડે કહ્યું, "જો આત્મહત્યા આર્થિક તંગીના કારણે થઈ હોય તો તેમાં કલમ 306 લાગશે. આમ છત્તાં જો આજે કોર્ટ આ કેસમાં દખલ ન દે તો આપણે વિનાશની દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છીએ. તેમની (અર્નબ ગોસ્વામી)ની વિચારધારા ગમે તે હોય આ પરિસ્થિતિમાં તેમની ચેનલ ન જુઓ. પરંતુ આજે બંધારણીય કોર્ટ હોવાના કારણે જો અમે આ કેસમાં દખલગીરી ન કરીએ તો વિનાશના રસ્તે આગળ વધવા જેવું થશે. આજે અમારે હાઈકોર્ટને સંદેશ આપવો પડશે કે તે પોતાના અધિકાર ક્ષેત્રમાં આવતા લોકોની આઝાદીની સુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરે."

જસ્ટિસ ચંદ્રચૂડે કહ્યું, "જો એફઆઈઆર લંબિત છે અને જામીન ન અપાય તો તે ન્યાયના પગલાનું દમન હશે."

મેટરના તત્કાળ લિસ્ટિંગ પર વિવાદ

અર્ણવ ગોસ્વામી તલોજા જેલમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યા ત્યારે

અર્ણવ ગોસ્વામીની આગોતરા જામીન અરજીનું ત્વરિત બીજા જ દિવસે સુનાવણી માટે સુપ્રીમ કોર્ટમાં લિસ્ટિંગ થયું તે પણ વિવાદનો વિષય બન્યો હતો.

વરિષ્ઠ ધારાશાસ્ત્રી અને સુપ્રીમ કોર્ટ બાર એસોશિયેશનના પ્રમુખ દુષ્યંત દવેએ પસંદગીપૂર્વક લિસ્ટિંગ થઈ રહ્યું હોવા અંગે પત્ર લખી નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.

લાઇવ લૉના અહેવાલ મુજબ એમણે કહ્યું કે મને મિસ્ટર ગોસ્વામી સામે કોઈ વાંધો નથી અને દરેકને સુપ્રીમ કોર્ટમાં આવવાનો અધિકાર છે. પરંતુ છેલ્લા આઠ...


સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે એવું પણ કહ્યું, ''મૉબોક્રસી'ને (ટોળાશાહી) કોઈ કાળે સ્વીકારી શકાય નહીં. આને નવો નિયમ બનવા ના દઈ શકાય.''

તુષાર ગાંધી અને તહસીન પૂનાવાલા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવાણી કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે ઠેરવ્યું કે કાયદા અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ જાળવી રાખવાની જવાબદારી જે તે રાજ્ય સરકારની છે.

ગૌરક્ષકોનું કહેવું છે કે ગોવંશના તસ્કરોના હાથે માર્યા ગયેલા ગૌરક્ષકોની પણ ચર્ચા થવી જોઈએ, તો ટોળાશાહીની હિંસાનો ભોગ બનેલાઓ આ ચુકાદાને આવકારે છે.

દલિત રાઇટ્સ ઍક્ટિવિસ્ટ્સ માને છે કે આ એક આવકારદાયક પગલું છે.

શું સુપ્રીમની આ ટીપ્પણી બાદ ગૌરક્ષકો દ્વારા આચરવામાં આવતી હિંસાને સરકાર અટકાવી શકશે?

ગૌરક્ષકોની જરૂર જ કેમ પડે?

બે વર્ષ પહેલાં ગૌરક્ષકોના અત્યાચારનો ભોગ બનેલા 'ગૌરક્ષક પીડિત'નો ચહેરો બની ગયેલા ઉનાના બાલુભાઈ સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ આ મામલે વાત કરી.

બાલુભાઈએ જણાવ્યું, ''સુપ્રીમ કોર્ટ આવું વિચારી રહી છે એ વાતને અમે આવકારીએ છીએ."

''અમારા પર અત્યાચાર કરનારા ગૌરક્ષકો જ હતા. એમને પોલીસ, સરકારી તંત્ર સૌનું સમર્થન પ્રાપ્ત હતું. એ ગુંડા નહોતા પણ સરકારના પાળેલા માણસો હતા.''

બાલુભાઈ એવો સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વાલ પણ કરે છે કે સમાજમાં આખરે ગૌરક્ષકોની જરૂર શા માટે પડે છે?

'હિંસા તો ગૌરક્ષકો પર થઈ રહી છે.'

જોકે, ગૌરક્ષા માટે કામ કરતા અને ગૌરક્ષકોના સંગંઠનો સાથે સંકળાયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય હિંદુ પરિષદ ગુજરાતના મહામંત્રી રણછોડ ભરવાડ આ મામલે જૂદો મત ધરાવે છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં ભરવાડે જણાવ્યું, ''ગૌરક્ષકો પર હિંસા થાય છે અને ગાય પર પણ હિંસા થઈ રહી છે.''

તેઓ ઉમેરે છે, ''ગુજરાતમાં એવા કેટલાય કિસ્સા છે કે ગાય બચાવવા જનારા ગૌરક્ષોની હત્યા કરી દેવાઈ હોય. ગાયોની હત્યા થઈ રહી છે એ વિશે પણ ચિંતા કરવાની જરૂર છે."

''ગૌરક્ષોની હત્યા કરાઈ રહી છે એની ચિંતા કરવાની જરૂર છે.''

ભરવાડે સમગ્ર દેશમાં ગૌહત્યા પર પ્રતિબંધ લગાવતો કાયદો લાગુ કરવાની પણ વાત કરે છે.

'દલિતો અને મુસ્લિમોને કાબૂમાં રાખવાનો કાર્યક્રમ'

આ મામલે બીબીસીએ દલિત કાર્યકર માર્ટિન મેકવાન સાથે વાત કરી.

મેકવાન જણાવે છે, ''ગૌરક્ષા એ ધર્મના અંચળા હેઠળ ચાલતો એક રાજકીય કાર્યક્રમ છે.''

તેઓ ઉમેરે છે, ''ગૌરક્ષકોને રાજકીય છત્રછાયા પ્રાપ્ત છે અને એટલે જ તો તેઓ બેરોકટોક ફરી રહ્યા છે."

"આટલો ગંભીર મુદ્દો હોવા છતાં આ મામલે કેમ કશું જ નથી થઈ રહ્યું?''

મેકવાન કહે છે, ''ગૌરક્ષકો પોલીસ સાથે જ કેમ દરોડો પાડે છે? એવા કેટલાય કિસ્સા પણ સામે આવ્યા છે કે જેમા ગૌશાળામાંથી જ ગાયોને કતલખાને વેંચવામાં આવી હોય.''

તેઓ ઉમેર છે, ''ગૌરક્ષકો અને ગૌરક્ષાનો આ સમગ્ર કાર્યક્રમ માત્ર દલિતો અને મુસ્લિમોને કાબૂમાં રાખવા માટેનો જ છે.

''ચિંતાનો સવાલ એ છે કે અરાજક્તા સમગ્ર દેશમાં ફેલાઈ રહી છે. કાયદાનો ભય ઓસરી રહ્યો છે.''

''મને શંકા છે કે સુપ્રીમનો આ મામલે આદેશ આવ્યો હોવા છતાં કોઈ પગલાં લેવાશે કે કેમ?''

આ લોકોને કોનું સમર્થન?

દલિતઉત્થાન માટે કામ કરતા 'નવસર્જન ટ્રસ્ટ'નાં પૂર્વ ડિરેક્ટર મંજૂલા પ્રદીપ સુપ્રીમ કોર્ટના આ નિર્દેશને મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાવે છે.

તેઓ કહે છે, ''ગૌરક્ષાના નામે સંગઠનો બનાવનારા લોકોને કોનું સમર્થન પ્રાપ્ત છે? હિંસા ફેલાવનારા આવા લોકોને કોણ ફૉલો કરે છે?''

"કાયદા ઘડવા કરતાં પણ લોકોની માનસિક્તામાં પરિવર્તન લાવવાની ખાસ જરૂર છે."

તેઓ કહે છે, ''કાયદાનો અમલ કરનારા લોકો પણ જાતિવાદી માનસિક્તાથી પીડાય છે."

"લોકોની માનસિક્તામાં પરિવર્તન નહીં આવે ત્યાં સુધી ગમે તેઓ અસરકારક કાયદાથી પણ ફરક નહીં પડે."

મંજૂલા ઉમેરે છે, ''કાયદાને લાગુ કરનારા લોકો પણ એ જ લોકો છે કે જેઓ ગૌરક્ષકોનું સમર્થન કરે...


સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી આધાર મામલે ચાલી રહેલા કેસમાં ચુકાદો ના આવે ત્યાં સુધી આધાર લિંક કરાવવાની મુદત ચાલુ રહેશે.

એટલે કે આધાર મામલે કેસનો ચુકાદો ના આવે ત્યાં સુધી આધાર લિંક કરાવવું ફરજિયાત નહીં રહે.

ઉપરાંત સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે આધાર અનિવાર્ય બનાવવા માટે સરકાર નાગરિકો પર દબાણ કરી શકે નહીં.

આ પહેલાં સરકારે બેંક તેમજ અન્ય સેવાઓમાં આધાર લિંક કરાવવાની છેલ્લી તારીખ 31 માર્ચ રાખી હતી.

જેથી ફરજિયાતપણે 31 માર્ચ સુધીમાં દેશના નાગરિકોએ આધાર લિંક કરાવવાનું હતું.

દીપક મિશ્રાની અધ્યક્ષતાવાળી પાંચ જજોની બેંચે કહ્યું સુનાવણી કરતાં કહ્યું કે સરકાર નાગરિકોને ફરજિયાતપણે આધાર લિંક કરાવવાનું કહી ના શકે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે જ્યાં સુધી આધાર મામલે ચાલી રહેલા કેસનો ચુકાદો ના આવે ત્યાં સુધી આધાર લિંક કરાવવું ફરજિયાત નથી.

હવે માનવામાં આવી રહ્યું છે કે સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશ બાદ આ ડેડલાઇન આગળ વધવી નિશ્ચિત મનાઈ રહી છે.

આ પહેલાં પણ સુપ્રીમ કોર્ટે ગયા વર્ષે ડિસેમ્બર મહિનામાં આધારને મોબાઇલ અને બેંક ખાતાઓ સહિત અન્ય સુવિધાઓ માટે લિંક કરાવવાની તારીખ 31 માર્ચ સુધી લંબાવી દીધી હતી. ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સુપ્રીમ કોર્ટમાં આધાર સામે ઘણી અરજીઓ દાખલ થઈ છે. જેના પર હાલ સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી છે.

મોદી સરકારે બેંક ખાતાઓ સહિત અન્ય સેવાઓ સાથે આધાર લિંક કરવાનું ફરજીયાત બનાવી દીધું છે. જોકે આધાર મામલે અને તેમની અનિવાર્યતા સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેટલાક લોકોએ અરજીઓ કરી છે. જેના પર સુપ્રીમ કોર્ટ સુનાવણી કરી રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો