રજની વ્યાસ લીખિત પુસ્તક, ‘ગુજરાતનો સાંસ્કૃતિક વારસો’માં થયેલી એક નોંધ અનુસાર મેધાવી વિદ્ધાન, સંસ્કૃતના પ્રખર પંડિત, પહેલા ગુજરાતી ઉદ્દામવાદી શ્યામજી કૃષ્ણ વર્માનો જન્મ 4 ઑક્ટોબર 1857ના રોજ કચ્છ-માંડવીના એક ગરીબ કુટુંબમાં થયો હતો.

ડૉ. ગણેશી લાલ વર્મા લીખિત પુસ્તક ‘શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા ધ અનનૉન પેટ્રિઅટ’માં થયેલી નોંધ અનુસાર તેમનો જન્મ એક ભણસાલી કુટુંબમાં થયો હતો. જે મોટા ભાગે એક ખેતી કરતી કે વેપારી જાતિ તરીકે ઓળખાતી હતી.

વિષ્ણુ પંડ્યા લીખિત પુસ્તક કલમના સિપાહીમાં થયેલ નોંધ અનુસાર શ્યામજીના પિતા ‘ભૂલા ભણસાલી’ તરીકે ઓળખાતા. તેઓ માંડવીથી વિદેશમીં જતી કાપડની ગાંસડીઓ બાંધવાનું કામ કરતા, પછીથી એ ઉદ્યોગ પડી ભાંગતાં તેમણે મુંબઈ જઈ મજૂર મુકાદમ તરીકે કામ કર્યું.

શ્યામજીનાં માતા શ્યામજી દસ વર્ષના હતા ત્યારે જ મૃત્યુ પામ્યાં અને પિતા મુંબઈમાં હોઈ તેમનું બાળપણ મોસાળમાં તેમનાં નાની પાસે વીત્યું.

તેમણે ભૂજમાં પ્રાથમિક શિક્ષણ અને હાઇસ્કૂલ સુધીનો અભ્યાસ કર્યો. ભૂજમાં મ્યુનિસિપલ દીવાના અજવાળે એમનો અભ્યાસ ચાલતો.

એક દિવસ, મૂળ માંડવીના પરંતુ મુંબઈ સ્થાયી થયેલા મથુરદાસ લવજી ભાટિયાની નજર આ બુદ્ધિમાન કિશ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોર પર પડી.

તેમણે શ્યામજીને મુંબઈમાં અભ્યાસની સગવડ કરી આપી અને એ રીતે શ્યામજીએ મુંબઈની વિલ્સન હાઇસ્કૂલમાં પ્રવેશ મેળવ્યો. વિલ્સન હાઇસ્કૂલ ઉપરાંત શ્યામજીએ અહીં શાસ્ત્રી વિશ્વનાથની પાઠશાળમાં સંસ્કૃતનું અધ્યયન પણ કર્યું. ગોકુળદાસ પારેખ શિષ્યવૃત્તિ મેળવીને એલ્ફિન્સ્ટન હાઇસ્કૂલમાં પ્રવેશ મેળવ્યો.

આ વર્ષોમાં શ્યામજીના જીવનને વળાંક આપતી બે ઘટનાઓ બની. દરેક વર્ષે અભ્યાસમાં પ્રથમ વર્ગ મેળવીને શિષ્યવૃત્તિ પ્રાપ્ત કરનાર શ્યામજીનો વર્ષ 1874માં  સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતી સાથે મેળાપ થયો.  એક વર્ષ પછી વર્ષ 1875માં તેમણે મુંબઈમાં આર્યસમાજની સ્થાપના કરી. દયાનંદ સરસ્વતીએ શ્યામજીને ભગવાં ન પહેરાવ્યાં પરંતુ સંસ્કૃત અને સંસ્કૃતિના જ્ઞાનપ્રચાર માટે વિદેશ જવાની પ્રેરણા આપી.

એ જ વર્ષે, વર્ષ 1875માં મુંબઈના ધનિક વેપારી શેઠ છબીલદાસ લલ્લુભાઈનાં તેર વર્ષનાં પુત્રી સાથે શ્યામીજીનાં લગ્ન થયાં.

વર્ષ 1876માં તેમની ઇચ્છા અને મહત્ત્વાકાંક્ષા મેટ્રિક્યુલેશનની પરીક્ષા પ્રથમ વર્ગમાં પસાર કરવાની હતી પણ આંખો બગડતાં પરીક્ષામાં બેસી ન શક્યા.

આ બનાવથી હતાશ થયા વિના અભ્યાસ ચાલુ રાખ્યો. આ જ દિવસોમાં ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર મોનિયર વિલિયમ્સ મુંબઈ આવેલા. શ્યામજીએ કરેલાં સંસ્કૃતનાં બે ભાષાંતરો જોઈને એ ખૂબ પ્રભાવિત થયા અને તેમને વિદેશ આવવા આમંત્રણ આપ્યું.

સુધારાવાદી પ્રવૃત્તિની શરૂઆત

‘શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા ધ અનનૉન પેટ્રિઅટ’ પુસ્તકમાં થયેલા ઉલ્લેખ પ્રમાણે સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતી અને અન્ય સુધારાવાદી આગેવાનોથી પ્રેરાઈની હિંદુ ધર્મમાં રહેલી બદીઓને નાબૂદ કરવા માટે શ્યામજીએ પ્રવચનો આપવાનું શરૂ કર્યું.

નાસિકથી પુના, અમદાવાદ, ભરૂચ, સુરત, કાશી, અલીબાગ, લાહોર અને અમૃતસર અને છેક ભૂજ અને માંડવી સુધી શ્યામજીએ પ્રવચનો કર્યાં.

આ દરમિયાન સંસ્કૃતના પ્રચારાર્થે, આર્યસમાજના ઉત્સાહથી શ્યામજીએ ભારતભ્રમણ શરૂ કર્યું.

અહીં નોંધવું ઘટે કે થિયોસોફિકલ સોસાયટીના મૅડમ બ્લાવત્સ્કી અને કર્નલ ઑલ્કોટ શ્યામજી ઇંગલૅન્ડ જઈને પ્રોફેસર મોનિયરના મદદનીશ તરીકે કામ કરવાના વિરોધમાં હતા.

પાછળથી આ અભિપ્રાયોથી પ્રેરાઈને સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતીએ પણ વેદાભ્યાસ પ્રસિદ્ધ કરવા માટે પોતાના મદદનીશ તરીકે ભારતમાં જ રહેવા શ્યામજીને જણાવ્યું. પરંતુ શ્યામજી આ હેતુ માટે ઉત્તર ભારત જઈને રહેવા માટે ખૂબ વ્યસ્ત હતા. તેથી સ્વામી દયાનંદે શ્યામજીની આશા છોડી અને તેમને 12 જુલાઈ, 1878ના પોતાના પત્રમાં એક સામાન્ય...


રજનીકાંતના પ્રશસંક માત્ર તમિલનાડુ અને દક્ષિણ ભારત જ નહીં પણ ઉત્તર ભારતથી માંડી જાપાન અને અમેરિકા સુધી ફેલાયેલા છે અને ત્યાં પણ એમની ફિલ્મો વ્યાપક ખ્યાતિ પ્રાપ્ત કરે છે.

30 વર્ષથી તમિલ ફિલ્મ ઇન્ડ્રસ્ટીના એક મોટા સ્ટાર રજનીકાંતના, ઉત્તર ભારતમાં રહેલા પ્રશંસકો અને તેમની ફિલ્મની કમાણીથી લોકો અચંબામાં મૂકાઈ જાય છે.

એમણે આ જાદૂનું કામણ પાથર્યું કેવી રીતે?

જાણીતા ફિલ્મ સમીક્ષક સારા સુબ્રમણ્યમ જણાવે છે, ''1980 અને 1990 દરમ્યાન ભારતીય યુવાનોને સિનેમા અને ક્રિકેટનો આનંદ માણવામાં કોઈ ઝાઝી મુશ્કેલીઓ નડતી નહોતી."

"રજનીકાંત એવી વ્યક્તિ હતી કે જેમણે ભારતીય ફિલ્મ ઇન્ડ્રસ્ટીમાં અવકાશ પૂરી દીધો.''

સારા જણાવે છે, ''રજનીકાંતની ફિલ્મનો ફર્સ્ટ ડે ફર્સ્ટ શો થિયેટરમાં જોવા જવું એ કોઈ સ્વર્ગના સુખથી ઓછું નથી."

"ત્યાંના વાતાવરણમાં એક વીજળીની લહેર દોડતી હોય છે.''

તેઓ જણાવે છે, ''તેમણે પોતાની અસાધારણ સ્ટાઇલ વડે તમિલનાડુમાં ઘણા લોકોનાં મન મોહી લીધાં છે."

"એટલું જ નહીં ભાષાના સીમાડા વળોટી જઈ એમણે દેશના ઘણા પ્રદેશોમાં લોકોને પોતાના અભિનયનું ઘેલું લગાડ્યું છે.''

"ઘણી ફિલ્મોમાં તો એમના દ્વારા કરવામાં આવેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા સ્ટન્ટ પર વિશ્વાસ મૂકવો કપરું કામ લાગે છે."

"લોકોએ એનો આનંદ એટલે માણ્યો હતો કારણ કે આ રજનીકાંતે કર્યા હતા."

"સારા જણાવે છે કે રજનીકાંત એ વાતની પણ મજા લે છે કે તેમને 'હીરોના પણ હીરો' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે."

"ઘણા બોલીવૂડ અને ટોલીવૂડના હીરો કહી ચૂક્યા છે કે રજનીકાંત એમના મનપસંદ હીરો છે."

"શાહરૂખ ખાને લુંગી ડાન્સ ગીતને રજનીકાંતને સમર્પિત કર્યું હતું અને આ ધંધાકીય દૃષ્ટિકોણ સાથે લેવાયેલો નિર્ણય ના ગણી શકાય."

સારા માને છે કે લોકો વચ્ચે એમની પ્રસિદ્ધીને કારણે જ આમ બન્યું છે.

સારાનું માનવું છે, ''જોકે, ભારતના બીજા ભાગોમાં પણ રજનીકાંતના પ્રશંસક રહ્યા છે."

"રાજકારણમાં એમનું આગમન અને વિવાદિત નિવેદન બાદ એમનું અનુસરણ કરનારા લોકો પહેલાં જેટલા જ હશે કે નહીં તે વાત પર શંકા જરૂર છે."

"એમનાં મોટાં નિવેદનો અંગે એમના પ્રશંસકોની કેવી પ્રતિક્રિયા છે તે અંગે કોઈ જાણકારી નથી.''

સારાને લાગે છે કે દેશ અને દુનિયાભરમાં એમની ફિલ્મ માટે ઘણી આશાઓ છે પણ તમિલનાડુમાં 2.0ના રિલીઝ પહેલાં થયેલું ટિકિટ બુકીંગ પહેલાં જોવા મળતું હતું તેવું, અપેક્ષા અનુસાર નથી. સાથે સાથે સોશિયલ મીડિયામાં પણ ફિલ્મ અંગે ખાસ ચર્ચા કરવામાં આવી રહી નથી.

'એક માત્ર લાડકવાયો અભિનેતા'

રજનીકાંતની આવનારી ફિલ્મ પેટ્ટાનું નિર્દેશન કરનારા યુવા નિર્દેશક કાર્તિક સુબ્બુરાજ જણાવે છે, ''રજનીકાંતની સાથે ફિલ્મ બનાવવી મારું સપનું હતું."

"દેશમાં બીજા લોકોની જેમ હું પણ રજનીકાંતની ફિલ્મો જોઈને મોટો થયો છું.''

''તેઓ દેશના મોટાં સ્ટાર્સમાંથી એક છે એ વાતમાં કોઈ બેમત નથી અને વર્ષોથી દર્શકોમાં એમનું કામણ છવાયેલું છે."

"એમની અદ્ભૂત સ્ટાઇલ, ડાયલૉગ ડિલીવરી સહિત ઘણી બાબતોએ પ્રશંસકોને જકડી રાખ્યા છે."

કાર્તિક સુબ્બુરાજ જણાવે છે, ''એમની પવનવેગી એક્શન અને ડાયલૉગ ડિલીવરી કોઈની સાથે મેળ ખાતી નથી."

"એવો અભિનેતા શોધવો મુશ્કેલ છે જે ઘણાં વર્ષોથી પ્રસિદ્ધ હોય અને લોકપ્રિયતા અને કામણ છતાં તે એકદમ સાધારણ અને જમીન સાથે જોડાયેલો હોય. આ રજનીકાંતનું બીજું આશ્ચર્યજનક પાસું છે.''

'આંધ્રમાં પણ ખ્યાતિપ્રાપ્ત'

રજનીકાંતના આંધ્ર પ્રદેશ અને તેલંગાણામાં પણ ઘણા પ્રશંસક છે. તેલુગુમાં ડબ થયેલી એમની તમિલ ફિલ્મોને તેલુગુ પ્રશંસકો વચ્ચે ઘણી નામના કમાઈ રહી છે.

જોકે, એક સવાલ એ પણ ઊભો થાય કે આંધ્ર પ્રદેશમાં ઘણા ચર્ચિત સ્ટાર હોવા છતાં પણ તે એક ખાસ હીરો શા માટે છે?

રજનીકાંતની કથનયગ અને કુસેલન જેવી...


રજાઓમાં તે હંમેશાં એક કે બે દિવસ માટે ઘેર આવતો હતો.

એક દિવસ એણે મને અને સુલૂને (હર્ષુની માતા) બોલાવ્યાં અને કહ્યું કે તે અમને એક ખૂબ અગત્યની વાત કહેવા માંગે છે.

એના ચહેરા પરની ગંભીરતા મને આજે પણ બરાબર યાદ છે. મને લાગ્યું કે મારા દીકરાની કોઈ ગર્લફ્રેન્ડ હશે જેના વિશે તે અમને કંઈક કહેવા માંગતો હશે.

મારા મનમાં એ જ ડાયલૉગ ચાલી રહ્યો હતો -''યે શાદી નહીં હો શકતી.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હર્ષુએ બોલવાની શરૂઆત કરી. તે થોડાક દિવસ પહેલાં એક કૅમ્પમાં ગયો હતો. આ કૅમ્પનો હેતુ સમાજ,દેશ અને સામાન્ય જીવન અંગે સમજણ ઊભી કરવાનો હતો.

આ જ કૅમ્પસમાં એક સત્ર એવું પણ હતું જેમાં યુવાનોને તેમની સેક્સ્યુઆલિટી એટલે કે યૌન ઇચ્છા અંગે જણાવવામાં આવ્યું હતું.

હર્ષુએ અમને એ સત્ર વિશે કહેવાની શરૂઆત કરી.

અમે વિચાર્યું કે આ મજાક છે

હું એ છોકરી વિશે જાણવા ઉત્સુક હતો કે જેને મારો દીકરો પ્રેમ કરવા માંડ્યો હતો. જોકે, એની કહાણીનો તો કોઈ અંત નજરે ચઢતો જ નહોતો.

એ સત્રના અંતમાં આયોજકોએ યુવાનોને જણાવ્યું કે શું કોઈ પોતાના વિશે કોઈ ખાસ વાત અહીં કહેવા માંગે છે.

ત્યારે હર્ષુએ હાથ ઉપર કર્યો અને કહ્યું કે તે કશું કહેવા આત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુર છે.

હર્ષુએ કહ્યું, ''મારી યૌન ઇચ્છાઓને લઈને મને એક મૂંઝવણ છે. હું હેટ્રોસેક્સ્યૂઅલ નથી. મને લાગે છે કે હું હોમોસેક્સ્યૂઅલ(સમલૈંગિક) છું.''

હર્ષુની વાત સાંભળી હું અચંબામાં મૂકાઈ ગયો. મને ખબર નહોતી પડતી કે હું શું બોલું. એક પળ માટે તો મને લાગ્યું કે હર્ષુ અમારી સાથે મજાક કરી રહ્યો હશે.

મેં તેને પૂછ્યું, "શું તને ખબર છે કે તું શું બોલે છે?'' એણે સંપૂર્ણ આત્મવિશ્વાસથી પોતાનું માથું હલાવતા કહ્યું, 'હાં.'

સૂલુએ એને કેટલાક સવાલો કર્યા. જોકે, મને એ સવાલો તો યાદ નથી. પણ એટલું જરૂર યાદ છે કે હર્ષુની વાતો સાંભળ્યા બાદ મારા મગજમાં અગણિત વિચારો ફરી રહ્યા હતા.

હોમોસેક્સ્યૂઆલિટી અંગે મને થોડીક જાણકારી હતી. આ બધી વાતો મને સાહિત્ય, સિનેમા અને કેટલાક મેગેઝીન દ્વારા જ જાણવા મળી હતી.

મેં ક્યારેય સપનામાં પણ વિચાર્યું નહોતું કે આ બાબત કોઈ વખતે મારા ઘરમાં જ મારી સામે આવશે.

મને ખબર છે કે એ વખતે અમારી ચર્ચા ક્યાં અટકી હતી. મેં કહ્યું હતું, ''સારું. આપણે બધાએ આ અંગે થોડું વધારે વિચારવું જોઈએ. હવે વધારે સવાલ-જવાબની જરૂર નથી.''

એના બે દિવસ બાદ હર્ષુ મુંબઈ પાછો ફરી ગયો. અમે પણ અમારા કામમાં વ્યસ્ત થઈ ગયાં.

સુલૂની પોતાની ફેક્ટરી છે, તે એક મિકેનિકલ એન્જીનિયર છે અને હું તો નિવૃત થઈ ચૂક્યો હતો પણ હું મારી પીએચડી પર કામ કરી રહ્યો હતો.

જ્યારે લોકોને ખબર પડશે ત્યારે શું થશે?

અમે લોકો અમારા કામમાં વ્યસ્ત થઈ ગયાં હતાં પણ રહી રહીને મગજમાં કોઈક ખૂણામાં એ વિચાર ડોકિયું કરી જતો હતો.

તો બધી વાતોનો શું અર્થ છે? હવે અમારે શું કરવું જોઈએ? શું હર્ષુની માનસિક હાલત સારી નથી? જો તેના હૉસ્ટેલના મિત્રોને ખબર પડશે તો શું થશે?

એવા કેટલાય વિચારો મારા મગજમાં વમળની જેમ ઘુમરાતા હતા.

જોકે, જ્યારે હર્ષુએ આ વાત કીધી તે દિવસે ખબર નહીં કેમ પણ ના તો મેં ગુસ્સો કર્યો હતો એની પર કે ના તો સુલૂએ.

મેં અને સુલૂએ આ અંગે વાત સુધ્ધાં કરી નહીં.

સુલૂએ મને કહ્યું હતું, ''આ બધી હર્ષુના મગજની નકામી વાતો છે. થોડા દિવસમાં એ બધું જ ભૂલી જશે.''

જોકે, હું સુલૂની વાત સાથે બિલકુલ સંમત નહોતો.

મને વાતનો અણસાર મળી ચૂક્યો હતો કે અમારે એવા સંજોગોનો સામનો કરવાનો હતો કે જેને માટે અમે બિલકુલ તૈયાર નહોતાં.

સુલૂ બહારથી તો એકદમ શાંત જણાતી હતી. પણ મને ખબર છે કે એના મગજમાં મારી જેમ જ ઉથલ પાથલ મચેલી હતી.

એ સવાલોની શોધ

દિવસ પસાર થવા માંડ્યા અને પછી મહિનાઓ. હર્ષુએ પોતાનો અભ્યાસ પૂરો...


રડતાં-રડતાં ક્યારે ઊંઘી જવાયું એ ખબર જ ન પડી. સવારે છ વાગ્યે આંખ ખુલી ત્યારે મારા પતિ આગલી રાતનો સવાલ લઈને મારી સામે હતા.

તેમણે પૂછ્યું, "..તો પછી તેં શું વિચાર્યું? તારો જવાબ 'હા' છે કે 'ના'?" મને કંઈ સમજાતું ન હતું.

આખરે હિંમત કરીને મેં કહ્યું, "તમે આજે ઓફિસ જાઓ, પ્લીઝ. હું સાંજ સુધીમાં તમને ફોન કરીને જણાવીશ. વચન આપું છું."

તેમણે ધમકીભર્યા અવાજમાં કહ્યું, "ઠીક છે. હું ચાર વાગ્યે તને ફોન કરીશ. મને જવાબ જોઈએ અને જવાબમાં 'હા' જોઈએ. નહીંતર રાતે સજા ભોગવવા તૈયાર રહેજે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેમના માટે સજા શબ્દનો અર્થ થતો હતો 'એનલ સેક્સ' (ગુદા મૈથુન).

મને તેનાથી બહુ પીડા થતી હતી એ તેમને ખબર હતી. તેથી તેમણે મને ત્રાસ આપવા એનલ સેક્સને સાધન બનાવ્યું હતું.

સવારે નવ વાગ્યા સુધીમાં મારા પતિ અને તેમના મોટા બહેન બન્ને ઓફિસ ચાલ્યાં ગયાં હતાં. હું ઘરમાં એકલી હતી.

કલાકો સુધી વિચાર કર્યા બાદ મેં મારા પપ્પાને ફોન કર્યો અને જણાવ્યું કે હું હવે મારા પતિ સાથે રહી શકું તેમ નથી.

#HerChoice બાર ભારતીય મહિલાઓની સત્યકથાઓની શ્રેણી છે. આ કથાઓ 'આધુનિક ભારતીય મહિલા'ના વિચાર, તેની પસંદ, આકાંક્ષાઓ, ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અગ્રતાક્રમ અને ઇચ્છાઓને પડકારે છે તથા વિસ્તારે છે.

મને ડર હતો કે પપ્પા નારાજ થશે, પણ તેમણે કહ્યું, "તું બેગ લઈને ત્યાંથી નિકળી જા."

હું મારાં 'ઓરિજિનલ સર્ટિફિકેટ્સ' તથા એક પુસ્તક લઈને બસ ડેપો તરફ ભાગી છૂટી હતી.

પતિને મેસેજ મોકલીને જણાવ્યું, 'મારો જવાબ 'ના' છે. હું મારા પિયર જઈ રહી છું.' પછી ફોન સ્વિચ-ઑફ કરી નાખ્યો.

થોડીવાર પછી હું મારાં પરિવારજનોની વચ્ચે પપ્પાના ઘરમાં હતી. મેં લગ્નના બે મહિનામાં જ મારા પતિનો ઘર છોડી દીધું હતું.

ગુલાબી રોમાન્સનો અંત

મારા પતિનું નામ સાહિલ. આજથી લગભગ ત્રણ વર્ષ પહેલાં ગ્રેજ્યુએશનના છેલ્લા વર્ષમાં હું સાહિલને મળી હતી.

સાહિલ બહુ હસમુખો હતો. મને તેની સાથે રહેવાનું ગમતું હતું અને સાથે રહેવામાં જ તેની સાથે પ્રેમ થઈ ગયો હતો.

અમે ફરવા જતાં, કલાકો સુધી ફોન પર વાતો કરતાં. જિંદગી કંઈક વધારે મહેરબાન હતી, પણ એ ગુલાબી રોમાન્સ લાંબો સમય ટકી શક્યો નહીં.

સાહિલ સાથેનો સંબંધ હું ઇચ્છતી હતી તેવો એટલે કે સમાનતાનો ન હતો, એવું હું ધીરે-ધીરે અનુભવવા લાગી હતી.

સાહિલ સાથેનો મારો સંબંધ, મારા મમ્મી અને પપ્પા વચ્ચેના સંબંધ જેવો થતો જતો હતો. ફરક એટલો હતો કે મમ્મી કંઈ કહેતી ન હતી અને હું ચૂપ રહી શકતી ન હતી.

પપ્પા નાની-નાની વાતોમાં મમ્મી પર બરાડતા હતા, હાથ ઉપાડતા હતા. મમ્મી રડતી રહેતી હતી.

સાહિલ સાથે દલીલબાજી થતી, ત્યારે મોટેભાગે એ ધક્કામુક્કી કરતો હતો અને બળજબરીથી નજીક આવવાનો પ્રયાસ કરતો હતો.

હું તેને રોકતી ત્યારે તે બરાડવા લાગતો હતો.

એકવાર તેણે મને પૂછ્યું હતું, "હું તારા પર ક્યારેક હાથ ઉઠાવીશ તો...?"

હું આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ હતી. મહામહેનતે ગુસ્સો કાબૂમાં રાખીને મેં જવાબ આપ્યો હતો, "એ દિવસે હું તારાથી અલગ થઈ જઈશ."

સાહિલે તરત કહ્યું હતું, "તેનો અર્થ એ કે તું મને પ્રેમ નથી કરતી. પ્રેમમાં તો કોઈ શરત ન હોય."

એ પછી લગભગ એક મહિના સુધી અમારી વચ્ચે વાતચીત થઈ ન હતી.

અમારા વચ્ચેના ઝઘડા ધીમે-ધીમે વધવા લાગ્યા હતા. સંબંધ પર પૂર્ણવિરામ મૂકવાના પ્રયાસ મેં ઘણી વખત કર્યા હતા, પણ એ દર વખતે માફી માગી લેતો હતો.

હું કાયમ સાહિલથી દૂર જવા ઇચ્છતી હતી, પણ એવું શા માટે કરી શકતી ન હતી એ ખબર નથી.

લગ્ન કરવાનું દબાણ

એ દરમ્યાન મારા પર લગ્ન કરી લેવા દબાણ વધવા લાગ્યું હતું.

હું ટીચર બની ગઈ હતી. હું ક્લાસમાં હોઉં ત્યારે મમ્મી-પપ્પાના ફોન આવતા હતા.

ફોન પર દરેક વખતે એક જ વાત થતી હતીઃ "લગ્ન વિશે શું વિચાર્યું?...


રણજિત બચ્ચનનો ફાઇલ ફોટો

રાજધાની લખનૌના પૉશ વિસ્તાર હઝરતગંજમાં મૉર્નિંગ વૉક માટે ભાઈ સાથે નીકળેલા રણજિત બચ્ચનની હત્યા કરવામાં આવી.

રણજિતના ભાઈને પણ ગોળી વાગી છે અને તેઓ હૉસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહ્યા છે.

લખનૌના એડિશનલ પોલીસકમિશનર નવીન અરોરાએ કહ્યું, "રવિવારે સવારે આશરે છ વાગ્યે રણજિત બચ્ચન તેમનાં માસીના દીકરા સાથે મૉર્નિંગ વૉક માટે નીકળ્યા હતા."

"હઝરતગંજ વિસ્તારમાં સીડીઆરઆઈ પાસે બાઇકસવાર બદમાશોએ તેમના માથામાં ગોળી મારી, જેથી તેમનું ઘટનાસ્થળે જ મૃત્યુ થયું."

"બચાવ કરવા જતાં તેમના ભાઈને પણ ગોળી વાગી હતી. ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા પોલીસકર્મીઓએ મૃતદેહની કસ્ટડી લીધી હતી અને પોસ્ટમૉર્ટમ માટે મોકલી આપ્યો હતો."

જે વિસ્તારમાં રણજિત બચ્ચનની હત્યા કરાઈ હતી તે લખનૌ શહેરનો મહત્ત્વપૂર્ણ વિસ્તાર છે.

આ વિસ્તારમાં જ વિધાનસભા, સચિવાલય અને તમામ સરકારી કચેરીઓની સાથે અધિકારીઓ તથા મંત્રીઓના આવાસ પણ છે.

એડિશનલ પોલીસકમિશનરનું કહેવું છે કે "ક્રાઇમ બ્રાંચની આઠ ટીમો ઘટનાની તપાસ માટે લગાવી દેવામાં આવી છે અને પારિવારિક વિવાદ સિવાય અન્ય સંદર્ભે પણ તપાસ કરાઈ રહી છે."

"રણજિત બચ્ચનના પરિવારજનો સાથે વાત થઈ શકી નથી અને પર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િવારજનો તરફથી ફરિયાદ પણ દાખલ કરાઈ નથી."

પોલીસના પ્રમાણે, રણજિત બચ્ચન હઝરતગંજની એસીઆર બિલ્ડિંગના બી-બ્લૉકમાં રહેતા હતા.

તેઓ મૂળ ગોરખપુરના રહેવાસી છે અને સમાજવાદી પાર્ટીની સરકારમાં રાજ્યકક્ષાના મંત્રી હતા.

એસીઆરસ્થિત સરકારી નિવાસસ્થાન તેમને એ સમયે મળ્યું હતું, જ્યાં તેઓ અત્યાર સુધી રહેતા હતા.

સપા સાથે જોડાયેલા રણજિત બચ્ચન

એડિશનલ સીપી નવીન અરોરાએ જણાવ્યું કે વર્ષ 2002થી 2009 દરમિયાન સમાજવાદી પાર્ટી તરફથી યોજાયેલી સાઇકલયાત્રામાં તેઓએ મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી અને તેના માટે તેઓને પાર્ટીએ સન્માનિત પણ કર્યા હતા.

નવીન અરોરાના જણાવ્યા પ્રમાણે, "રણજિત બચ્ચને વિશ્વ હિંદુ મહાસભા નામનું એક સંગઠન બનાવ્યું હતું, જેના તેઓ રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ હતા."

પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે ઓસીઆરથી લઈને ગ્બૉલ પાર્ક સુધીના રસ્તાનાં તમામ સીસીટીવી ફૂટેજ મેળવાઈ રહ્યાં છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ગત વર્ષે 18 ઑક્ટોબરે હિંદુ સમાજ પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ કમલેશ તિવારીની પણ કેટલાક લોકોએ તેમના ઘરમાં ઘૂસીને ક્રૂરતાથી હત્યા કરી નાખી હતી.

કમલેશ તિવારીની હત્યાર કરનારા લોકો ભગવા કપડાં આવ્યા હતા અને મીઠાઈના ડબ્બામાં પિસ્તોલ અને ચાકુ સંતાડીને લાવ્યાં હતાં. આ મામલે પોલીસે કેટલાક લોકોની ધરપકડ પણ કરી હતી.

સમાજવાદી પાર્ટીએ આ ઘટનાની નિંદા કરીને યોગી સરકાર પર નિશાન સાધ્યું છે.

પાર્ટી તરફથી એક સત્તાવાર ટ્વીટમાં કહેવાયું, "લખનૌમાં ધોળાદિવસે હિંદુ મહાસભાના અધ્યક્ષની હત્યાથી જનમાનસમાં ભય છે. ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર અને પોલીસનો ડર ખતમ થઈ ગયો છે. નકામી સરકાર તત્કાળ રાજીનામું આપે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રણજિત સિંહ

લાહોર શહેર ત્યારે પંજાબના મહારાજા રણજિત સિંહની રાજધાની હતી.

1799ના જુલાઈ મહિનામાં 19 વર્ષની વયે લાહોર પર કબજો કર્યા પછી ગુજરાંવાલાના આ શીખ જાટ યોદ્ધાનું સામ્રાજ્ય અમૃતસર, મુલ્તાન, દિલ્હી, લદ્દાખ અને પેશાવર સુધી ફેલાઈ ગયું હતું.

40 વર્ષ સુધી પંજાબ પર શાસન કરવાવાળા રણજિત સિંહ જમીન પર પગ મૂકવા કરતાં ઘોડેસવારી કરવાનું પસંદ કરતા હતા.

તેમના શાહી તબેલામાં 12 હજાર ઘોડા હતા અને કહેવામાં આવે છે કે તેમાંથી કોઈ પણ 20 હજાર રૂપિયાથી ઓછી કિંમતમાં નહોતો ખરીદ્યા.

તેઓ કલાકો સુધી થાક્યા વગર ઘોડેસવારી કરતા હતા. જો ક્યારેક ગુસ્સે થઈ જાય કે કોઈ મુશ્કેલીમાં મુકાયા હોય તો પોતાને શાંત કરવા માટે ઘોડેસવારી કરતા હતા.

રણજિત સિંહના દરબારનું ચિત્ર

તેઓ સવારી પર ક્યારેય નીકળી શકે એટલે બે ઘોડા હંમેશાં તૈયાર રાખવામાં આવતાં અને ઘોડાની પીઠ પર તેમનું મગજ ખૂબ દોડતું હતું.

મહેમાનો સાથે પણ તેઓ ખૂબ રસ લઈને પોતાના ઘોડા વિશે વાત કરતા હતા. તેમના મિત્રોને ખબર હતી કે સારી નસલના ઘોડા રણજિત સિંહની નબળાઈ છે.

આ કારણે જ અંગ્રેજ બાદશાહે રણજિત સિંહને સ્કૉટિશ ઘોડા બક્ષિશમાં આપ્યા અને હૈદરાબાદના નિઝામે અરબી નસલના સંખ્યાબ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંધ ઘોડા મોકલાવ્યા હતા.

રણજિત સિંહે પોતાના ઘોડા નસીમ, રૂહી અને ગૌહર બાર જેવાં શાયરાના નામો આપ્યાં હતાં.

સુંદર ઘોડાના તો એટલી હદે દિવાના હતા કે તેમને મેળવવા માટે તેઓ કોઈ પણ હદ સુધી જઈ શકતા હતા.

આવો જ એક કિસ્સો ત્યારે બન્યો જ્યારે રણજિત સિંહે ઝંગના નવાબ પાસેથી ઘોડા માગ્યા અને નવાબે ઇનકાર કર્યો.

મહારાજાને ક્યાંકથી જાણ થઈ કે ઝંગના નવાબ પાસે ઘણા ઘોડા છે. રણજિત સિંહે સંદેશ મોકલાવ્યો કે નવાબ થોડા ઘોડા મહારાજાને ભેટમાં આપે.

નવાબે રણજિત સિંહની મજાક ઉડાવી અને ઘોડા આપવાનો ઇનકાર કરી દીધો હતો. રણજિત સિંહ નારાજ થઈ ગયા અને તેમણે નવાબના વિસ્તાર પર કબજો કરવા માટે હુમલો કરી દીધો.

નવાબ ત્યારે તો ઘોડા લઈને ભાગી ગયા, પરંતુ થોડા દિવસો પછી પાછા આવ્યા તો તેમને મહારાજા રણજિત સિંહની સામે રજૂ કરવામાં આવ્યા.

સુંદરતાની ચર્ચા ફારસ-અફઘાનિસ્તાન સુધી

રણજિત સિંહનું સાંકેતિક ચિત્ર

આવું જ કંઈક શીરી નામના ઘોડા માટે થયું હતું.

જ્યારે શાહજાદા ખડક સિંહના નેતૃત્વમાં સેનાએ હુમલો કર્યો, ત્યારે શીરી ઘોડાના માલિક શેર ખાન વર્ષે દસ હજાર રૂપિયાની જાગીરના બદલામાં આ ઘોડો રણજિત સિંહને આપવા માટે તૈયાર થયા.

મુનકિરાના નવાબની ઘોડી ‘સફેદ પરી’ પોતાની ચુસ્તી માટે પ્રખ્યાત હતી, રણજિત સિંહનું મન તેના પર આવી ગયું તો જનરલ મિશ્ર ચાંદ દીવાનને પત્ર લખીને કહ્યું કે તેઓ નવાબ પાસે ઘોડી માગે અને જો એ ન માને તો તેમની સંપત્તિ છીનવી લેવામાં આવે.

મેં લાહોરના જે રસ્તાઓની સફાઈનો ઉલ્લેખ શરૂઆતમાં કર્યો છે તે પણ એક ઘોડી માટે શણગારવામાં આવી રહ્યા હતા.

જેથી ક્યાંક ઘોડાઓની લૈલા અસ્પ-એ-લૈલાના નામથી જણાતી આ ઘોડી મહારાજાની મનપસંદ હતી. લૈલાની સુંદરતા એવી બેમિસાલ હતી.

તેને મેળવવાની મહારાજાની ઘેલછા તેની સુંદરતાની સરખામણીમાં ઓછી નહોતી. આ ઘોડીના રૂપની ચર્ચા ફારસ અને અફઘાનિસ્તાન સુધી હતી.

અસ્પ-એ-લૈલાના માલિક પેશાવરના શાસક યાર મોહમ્મદ હતા, જેઓ રણજિત સિંહ માટે કરવેરો ઉઘરાવતા હતા.

આ ઘોડી માટે ઈરાનના શાહ ફતેહ અલી ખાન કાચારીની પચાસ હજાર રોકડ અને પચાસ હજાર રૂપિયા વાર્ષિક જાગીર તથા રોમના સુલ્તાનની દરખાસ્ત ઠુકરાવી ચૂક્યા હતા.

ઘોડી માટે યુદ્ધ

કન્હૈયા લાલ પ્રમાણે જ્યારે પેશાવર રણજિત સિંહના આધીન થયું ત્યારે તેમને લૈલા વિશે ખબર નહોતી, પરંતુ 1823માં જ્યારે તેમણે આ ઘોડી વિશે ખબર પડી ત્યારે તેઓ તેના 'મજનૂ' થઈ ગયા.

રણજિત સિંહે ઘોડી વિશે તપાસ કરવા માટે એક ટીમ બનાવી જેમાંથી કોઈએ કહ્યું કે ઘોડી...


રણજિત સિંહની પ્રતિમાની સ્થાપના બાદ સોશિયલ મીડિયામાં પંજાબને અભિનંદન અપાયાં કે તેણે પોતાના અસલી રાજાને સન્માન આપ્યું છે.

રાજા દાહિર કોણ હતા?

રાજા દાહિર આઠમી સદીમાં સિંધના શાસક હતા. તેઓ રાજા ચચના સૌથી નાના પુત્ર અને બ્રાહ્મણ વંશના આખરી શાસક હતા.

સિંધયાના ઇન્સાઇક્લોપીડિયા અનુસાર હજારો વર્ષ પહેલાં કેટલાય કાશ્મીરી બ્રાહ્મણ વંશ સિંધ આવીને વસ્યા. તેઓ ભણેલા-ગણેલા હતા.

રાજકીય અસર અને રસૂખ.... મેળવ્યા બાદ તેમણે રાજઘરાનાની 184 વર્ષની સત્તાનો અંત આણ્યો અને ચચ પહેલા બ્રાહ્મણ બાદશાહ બન્યા.

ઇતિહાસકારો પ્રમાણે રાજા દાહિરની સત્તા પશ્ચિમમાં મરકાન સુધી, દક્ષિણમાં અરબસાગર અને ગુજરાત સુધી, પૂર્વમાં વર્તમાન માલવાના કેન્દ્ર અને રાજપૂતના સુધી અને ઉત્તરમાં મુલતાનથી લઈને દક્ષિણ પંજાબ સુધી વિસ્તરેલી હતી. સિંધથી જમીન અને જળમાર્ગે વેપાર પણ થતો હતો.

મુમતાઝ પઠાણ 'તારીખ-એ-સિંધ'માં લખે છે કે રાજા દાહિર ન્યાયપ્રિય હતા. ત્રણ પ્રકારની અદાલતો હતી, જેમને કોલાસ, સરપનાસ અને ગનાસ કહેવાતી હતી. મોટા કેસ રાજા પાસે જતા હતા જે સુપ્રીમ કોર્ટનો દરજ્જો ધરાવતા હતા.

સિંધ પર હુમલો

આઠમી સદીમાં બગદાદના ગર્વનર હુજ્જાજ બિન યુસૂફના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આદેશ પ્રમાણે તેમના ભત્રીજા અને નવયુવાન સિપહસાલાર મોહમ્મદ બિન કાસિમે સિંધ પર હુમલો કરીને રાજા દાહિરને હરાવ્યા અને અહીં પોતાની કાયમી સત્તા સ્થાપી.

સિંધમાં અરબ ઇતિહાસનું પહેલું પુસ્તક 'ચચનામા' અથવા 'ફતેહનામા'ના અનુવાદક અલી કોફી લખે છે કે શ્રીલંકાના રાજાએ બગદાદના ગર્વનર હુજ્જાજ બિન યુસૂફ માટે કેટલીક ભેટ મોકલી હતી, જે દીબલ બંદરગાહ પાસે લૂંટી લેવાઈ."

"આ જહાજમાં મહિલાઓ પણ હતી. કેટલાક લોકો ભાગીને હુજ્જાજ પાસે પહોંચી ગયા અને તેમને કહ્યું કે મહિલાઓ મદદ માટે તમને પોકારી રહી છે.

ઇતિહાસકારો પ્રમાણે હુજ્જાજ બિન યુસૂફે રાજા દાહિરને પત્ર લખ્યો અને આદેશ કર્યો કે મહિલાઓ અને લૂંટેલા માલ-સામાન પરત કરવામાં આવે. જોકે, રાજા દાહિર ઇન્કાર કર્યો અને કહ્યું કે આ લૂંટફાટ તેમના વિસ્તારમાં થઈ નથી.

સિંધના સામાજિક અગ્રણી અને માર્ગદર્શક જીએમ સૈયદ હુમલાના ઔચિત્યનો અસ્વીકાર કરે છે.

તેમણે 'સિંધ કે સૂરમા' નામના પુસ્તકમાં લખ્યું છે કે બની શકે કે સમૃદ્રી લુટારાએ લૂંટ ચલાવી હોય, નહીં તો રાજા દાહિરને તેનાથી શું ફાયદો થાય?

"આ આરોપ લગાવવું જેવું છે, નહીં તો પહેલાં અરબોએ જે સિંધ પર ચૌદ વાર હુમલા કર્યા એનું ઔચિત્ય શું હતું."

અલાફીઓની બગાવત

ચંદ્રસેને બૌદ્ધધર્મનો ફેલાવો કર્યો અને ભિક્ષુકો-પૂજારીઓને ખાસ મદદ કરી

ઓમાનમાં માવિયા બિન હારિસ અલાફી અને તેમના ભાઈ મોહમ્મદ બિન હારિસ અલાફીને ખલિફા સામે બગાવત કરી, જેમાં તેમના ભાઈ અમીર સઈદ માર્યા ગયા.

'ચચનામા' પ્રમાણે મોહમ્મદ અલાફીએ પોતાની સાથીઓ સાથે મકરાનમાં શરણ લીધું હતું, જ્યાં રાજા દાહિરની સત્તા હતી.

બગદાદના ગવર્નરે તેમને ઘણા પત્રો લખીને બાગીઓને સોંપવા માટે કહ્યું હતું, પરંતુ તેઓએ પોતાની જમીન પર શરણ લેનારને હવાલે કરવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો. હુમલાનું એક કારણ આ પણ માનવામાં આવે છે.

રાજા દાહિર સત્તા પર આવ્યા એ પહેલાં તેમના ભાઈ ચંદ્રસેન રાજા હતા, જે બૌદ્ધ મતના સમર્થક હતા અને જ્યારે રાજા દાહિર સત્તામાં આવ્યા તો તેઓ કડક રીતે વર્ત્યા.

'ચચનામા' પ્રમાણે હુમલા સમયે બૌદ્ધ ભિક્ષુકોએ મોહમ્મદ બિન કાસિમનું નિરોકકોટ અને સિવસ્તાનમાં સ્વાગત કર્યું અને મદદ કરી હતી.

સિંધના સામાજિક અગ્રણી જીએમ સૈયદ લખે છે કે ચંદ્રસેને બૌદ્ધધર્મનો ફેલાવો કર્યો અને ભિક્ષુકો અને પૂજારીઓને ખાસ મદદ કરી. બે ગવર્નર બૌદ્ધ હતા તેમ થતાં રાજા દાહિરે તેમના પર કોઈ સખ્તાઈ ન દાખવી.

રાજા દાહિરનાં બહેન સાથે લગ્ન

'ચચનામા'માં ઇતિહાસકારનો દાવો છે કે રાજા...


રણને હરિયાળો પ્રદેશ બનાવવાનું કામ કર્યું છે ફૈઝલ મોહમ્મદ શીમ્મારીએ. તેઓ એવા રણપ્રદેશમાં ખેતી કરી રહ્યા છે, જેનો સમાવેશ વિશ્વના સૌથી ખરાબ હવામાન ધરાવતા પ્રદેશમાં થાય છે.

આ પ્રદેશ એટલે સંયુક્ત આરબ અમિરાતના રણ વચ્ચે આવેલો અલ ઐન રણદ્વીપ. અહીં તાપમાન 50 સેલ્સિયસ સુધી પહોંચી જાય છે.

ફૈઝલ કહે છે કે પાકને પાણી આપવા માટે તેમણે પાણી ખરીદવું પડે છે, જે ખૂબ જ મોઘું પડે છે.

અહીં ખેતી કરી રહેલા ખેડૂતોએ પાણી માટે ટેન્કરો મંગાવવા પડે છે. સામાન્ય તાપમાનમાં ખેતીમાં પાણીની જરૂર પડે છે તેના કરતાં અહીં ત્રણ ગણા વધારે પાણીની જરૂર પડે છે.

આ કારણે જ યુએઈમાં ખેતી કરવી વધારે ખર્ચાળ છે અને યુએઈને તેની જરૂરિયાતનું 80 ટકા અનાજ આયાત કરવું પડે છે.

પરંતુ કેટલાક લોકો રણમાં થતીને ખેતીને ભવિષ્ય તરીકે જોઈ રહ્યા છે. સતત દુષ્કાળ અને ખતમ થઈ ગયેલાં જંગલોને કારણે બ્રિટનથી અડધા કદની જમીન દર વર્ષે રણમાં ફેરવાઈ જાય છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના કન્વેન્શન ટુ કૉમ્બેટ ક્લાઇમેટ ચેન્જ અનુસાર આ રીતે આગળ વધી રહેલા રણને કારણે 2045 સુધીમાં 13.5 કરોડ લોકો ઘર અને રોજગારી ગુમાવી શકે છે.

જોકે, હવે આ પડકારનો સામનો કરવા માટે વૈજ્ઞાનિક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોએ બીડું ઝડપ્યું છે. તેમના પ્રયાસોથી આ રણ ફરી હરિયાળું થઈ રહ્યું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કઈ રીતે રણમાં થશે ખેતી?

નોર્વેના વિજ્ઞાની ક્રિસ્ટિન મોર્ટન ઓલેસેને માટીના નેનો પાર્ટિકલ્સને પાણી સાથે મેળવીને તેનાથી રેતીને મઢી લેવાની એક પ્રોસેસ તૈયાર કરી છે.  આ ટેક્નૉલોજી તેમણે પેટન્ટ મેળવી લીધાં છે.

આ ટેક્નૉલૉજી પર તેઓ 2005થી કામ કરી રહ્યા છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે, "આ પ્રકારની ટ્રીટમેન્ટના કારણે રેતીના પાર્ટિકલ પર કોટિંગ થઈ જાય છે અને તેનાથી ભૌતિક સ્થિતિ બદલાઈ જાય છે. જેથી પાણી સાથે તેને બાઇન્ડ કરી શકાય છે."

જોકે, આ પ્રક્રીયામાં કેમિકલ એજન્ટનો ઉપયોગ થતો નથી.

તેઓ કહે છે,  "આપણે કોઈ પણ નબળી ગુણવત્તાની રણની જમીનને ફક્ત સાત જ કલાકમાં ઊચું ઉત્પાદન આપતી ખેતીમાં ફેરવી શકીએ છીએ."

ક્રિસ્ટિન અને તેમના પુત્ર ઓલે મૉર્ટન ઓલેસેને ડેઝર્ટ કન્ટ્રૉલ નામની કંપની સ્થાપી છે.

કંપનીના સીઈઓ તરીકે કામ કરતા ઓલે કહે છે, "અમે કુદરતી માટીને પાણી સાથે મેળવીએ છીએ અને પછી તેને રણની રેતી પર પાથરીએ છીએ."

"તે રીતે અડધા મીટરનો પટ્ટો તૈયાર થાય છે, જે રેતાળ જમીનને ફળદ્રુપ બનાવે છે. રેતીના કણ બહુ છુટ્ટાછવાયા હોય છે અને તેથી તેમાં પાણી ટકી શકતું નથી."

ક્રિસ્ટનના કહેવા પ્રમાણે રેતી સાથે તમે પ્રવાહી નેનોક્લે ઉમેરો ત્યારે રેતીના છુટક કણ એકબીજા સાથે જોડાઈને ઘન બને છે. આ રીતે ઘન બનેલી રેતીમાં પાણી ટકી શકે છે અને તેના કારણે ખેતી શક્ય બને છે.

યુએઈમાં થયેલા પ્રયોગો

નોર્વેના વિજ્ઞાની ક્રિસ્ટિન મોર્ટન ઓલેસેન

ગયા ડિસેમ્બરમાં ફૈઝલ આ પ્રવાહી નેનોક્લેનો પ્રયોગ પોતાના ખેતરમાં કરવા માટે તૈયાર થયા હતા.

ખેતરના બે હિસ્સામાં ટમેટી, રિંગણી અને ઓકરાના છોડ વાવવામાં આવ્યાં હતાં.

તેમાંથી એક વિભાગમાં પ્રવાહી નેનોક્લેનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે બીજા હિસ્સામાં એમ જ વાવેતર કરવામાં આવ્યું હતું.

ફૈઝલ કહે છે કે "પ્રવાહી નેનોક્લેની સફળતા જોઈને મને આશ્ચર્ય થયું હતું."

"પ્રવાહી નેનોક્લેને કારણે પાણીની જરૂરિયાત સીધી 50 ટકા ઘટી ગઈ. તેનો મતબલ એ કે હું એના એ જ પાણીથી ડબલ જમીનને હરિયાળી કરી શકું છું."

પ્રવાહી નેનોક્લેવાળા હિસ્સામાં માત્ર 81 ક્યુબિક મીટર પાણીની જરૂર પડી હતી, પરંતુ બીજા હિસ્સામાં 137 ક્યુબિક મીટર પાણીની જરૂર પડી હતી.

ફૈઝલ કહે છે, "હું પહેલાં જે પાણી વાપરતો હતો, તેટલા જ પાણીથી હું હવે બેગણા વિસ્તારમાં ખેતી કરી શકું છું,"

એક હેક્ટર (2.4 એકર)...


રણવીર સિંહ

આ શબ્દો એ શખ્સના આખરી કૉલના છે જેમનું દિલ્હીથી મધ્ય પ્રદેશ પગપાળા જતાં વચ્ચે આગ્રા પાસે મૃત્યુ થઈ ગયું.

રણવીર સિંહ નામની આ વ્યક્તિ દિલ્હીમાં એક ડિલિવરી બૉય તરીકે કામ કરતી હતી.

પરંતુ લૉકડાઉનને કારણે દિલ્હીમાં ખાવાપીવા અને રહેવાની સમસ્યા થતાં તેઓએ પોતાના ગામ જવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

કોઈ સાધન ન મળતાં રણવીર સિંહ ચાલતાં જ પોતાના ગામ તરફ આગળ વધ્યા હતા.

મૃત્યુની રાતે શું થયું હતું?

મૃત્યુ પહેલાંની રાતે રણવીર સિંહે પોતાના કેટલાક સાથીઓ સાથે મળીને ઘર જવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

પરંતુ બસો બંધ હોવાથી રણવીર સિંહે ચાલવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

દિલ્હીથી નીકળીને ફરીદાબાદ પહોંચતાં રણવીરે રાતે સાડા નવ વાગ્યે પોતાનાં બહેન પિંકી સાથે વાત કરી.

પિંકી જણાવે છે, "એ દિવસે મેં અચાનક જ ભાઈને ફોન જોડી દીધો તો તેઓએ કહ્યું કે 'ઘર આવી રહ્યા છે, કેમ કે લૉકડાઉનને કારણે કામકાજ વગેરે બંધ છે. પગપાળા આવે છે.' મને આ સાંભળીને અજબ લાગ્યું હતું..."

પિંકી જણાવે છે કે "ભાઈ સાથે વાત કર્યા બાદ હું મારી દવા લઈને સૂઈ ગઈ. સવારે જ્યારે ઊઠી તો સૌથી પહેલાં લગભગ પાંચ વાગ્યા આસપાસ ભાઈને ફોન કર્યો.

પિંકી કહે છે, "તેઓ ફોન પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર કહ્યું કે તેમને છાતીમાં દુખે છે... મેં કહ્યું કે તમે ક્યાંક બેસી જાવ અને ત્યાં સુધીમાં હું કોઈને ફોન કરું છું..."

ચાલતી વખતે રણવીર સાથે શું થયું હતું?

રણવીર સિંહ

રણવીર સિંહ દિલ્હીથી મથુરાના રસ્તે થઈને સવારેસવારે આગ્રા પહોંચી ગયા હતા.

ત્યાં સુધી રણવીર ઘણા થાકી ગયા હતા. રસ્તામાં કેટલાક કિલોમીટર સુધી તેમને ટ્રેક્ટર પણ મળ્યું, પરંતુ તેઓએ લાંબું અંતર પગપાળા જ કાપ્યું હતું.

અને રણવીર આ રસ્તે એકલા જ નહોતા ચાલતા. તેમની સાથે તેમની ઉંમરના ઘણા યુવાનો, વડીલો અને બાળકો સામેલ હતાં.

રણવીર સિંહ દિલ્હીની એક રેસ્ટોરાંમાં ડિલિવરીમૅનના રૂપમાં કામ કરતાં હતા. તેમની સાથે તેમના સંબંધી અરવિંદ પણ હતા.

અરવિંદ એ શખ્સ છે જેમને રણવીર સિંહે અંતિમ કૉલ કર્યો હતો. અરવિંદ એ આખી રાત રણવીર સિંહ સાથે સંપર્કમાં હતા.

અરવિંદને એક ટ્રકમાં જગ્યા મળી ગઈ હતી, જ્યારે તેમના જીજાજી પગપાળા આવી રહ્યા હતા.

અરવિંદ સિંહ જણાવે છે, "મારી રાતે તેમની સાથે વાત થઈ હતી. રાતમાં જ તેઓ થાકની વાત કરતા હતા. પરંતુ કોરોનાના ડરને કારણે કોઈએ તેમની મદદ ન કરી."

"તેઓ પગપાળા ચાલતા રહ્યા અને આગ્રા સુધી આવતાંઆવતાં તેમની તબિયત ખરાબ થઈ ગઈ..."

મૃત્યુના છેલ્લા કલાકો...

રણવીર સિંહનું મૃત્યુ નેશનલ હાઈવે-2 પર સવારે સાડા છ વાગ્યે થયું.

પરંતુ મરતાં પહેલાં રણવીર સિંહે પોતાના સંબંધી અરવિંદને ફોન પર મદદની વાત કરી હતી.

અરવિંદ કહે છે, "તેમણે મને ફોન કર્યો ત્યારે કહ્યું કે 'મને છાતીમાં દુખાવો થઈ રહ્યો છે. મને લેવા આવી શકતા હોવ તો આવી જાવ.' મેં કહ્યું કે 100 નંબર ડાયલ કરો... કોઈની મદદ લો... પરંતુ બાદમાં તેમનો અવાજ ન આવ્યો."

"આ કૉલ બાદ અંદાજે આઠ મિનિટ પછી હું ટ્રકમાંથી ઊતર્યો અને ફરી એક ફોન કર્યો ત્યારે કોઈ અન્યે ફોન ઉપાડ્યો અને કહ્યું કે તેમની હાલત ગંભીર છે. બાદમાં તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું."

મૃત્યુ બાદ શું?

રણવીર સિંહના મૃત્યુ બાદ તેમના ઘરમાં સન્નાટો વ્યાપી ગયો. રણવીર સિંહનાં પત્ની મમતા અને તેમનાં ત્રણ બાળકો આઘાતમાં છે.

રણવીર સિંહનાં બહેન પિંકીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "અમારા પિતાજી પણ વહેલા ગુજરી ગયા. બાદમાં ભાઈએ ઘરની જવાબદારી સંભાળી હતી. તેને ત્રણ બાળકો છે. હવે ઘરમાં કોઈ કમાનાર નથી બચ્યું."

"હવે હું મારા ઘરને જોઉં છું ત્યારે ખબર નથી પડતી કે આગળ શું થશે. અમારી ઉપર શું વીતે છે એ અમે જ જાણીએ છીએ. ભાઈએ આ ઘરની દીવાલ બનાવવા માટે દોઢ લાખ રૂપિયાનું દેવું કર્યું હતું, જે તેઓ ચૂકવતા હતા. હવે...


રતન તાતા તેમનાં દાદી સાથે (તસવીર સૌજન્ય - Instagram/officialhumansofbombay)

સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ માટે જાણીતી વેબસાઇટ-બ્લૉગ 'હ્યુમન્સ ઑફ બૉમ્બે' સાથેની વાતચીતમાં રતન તાતાએ તેમની જિંદગીની અનેક અંતરંગ બાબતો અંગે વાત કરી.

કઈ રીતે તેમને એક છોકરી સાથે પ્રેમ થઈ ગયો હતો?

કઈ રીતે લગ્ન કરવા સુધી વાત પહોંચી ગઈ?

માતાપિતાના છૂટાછેડાની તેમની પર શી અસર થઈ?

આ સાથે જ તેમણે પોતાની કેટલીક તસવીરો પણ શૅર કરી.

ત્રણ ભાગની સિરીઝના પહેલા પાર્ટમાં તેમણે લખ્યું, "મારું બાળપણ બહુ સારું હતું. જ્યારે હું અને મારા ભાઈ મોટા થયા ત્યારે માતાપિતાના છૂટાછેડાના કારણે અમારે ઘણી મુશ્કેલીઓ વેઠવી પડી, કારણ કે એ વખતમાં છૂટાછેડા આજની જેમ સામાન્ય બાબત નહોતી."

તેમણે કહ્યું, "અમારાં દાદીએ દરેક રીતે અમારું ધ્યાન રાખ્યું. મારાં માતાએ ફરી લગ્ન કર્યાં એ પછી સ્કૂલમાં છોકરાઓ અમારી વિશે જાતભાતની વાતો કરતા હતા, અમને પરેશાન કરતા હતા."

"જોકે અમારાં દાદી અમને સમજાવતાં હતાં કે આવું ન કહેશો, શાંત કેવી રીતે રહેવું અને કોઈ પણ કિંમતે પ્રતિષ્ઠા જાળવી રાખવી."

રતન તાતાએ તેમના પિતા સાથેના મતભેદો અંગે પણ વાત કરી.

રતન તાતાએ કહ્યું, "હવે કહેવું... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સરળ છે કે કોણ ખોટું હતું અને કોણ સાચું. હું વાયોલિન શીખવા માગતો હતો, પણ મારા પિતા ઇચ્છતા હતા કે હું પિયાનો શીખું."

"હું ભણવા માટે અમેરિકા જવા માગતો હતો, તેઓ ઇચ્છતા હતા કે હું બ્રિટનમાં રહું. હું આર્કિટેક્ટ બનવા માગતો હતો, પણ એમની જીદ હતી કે હું એન્જિનિયર કેમ ન બનું."

એ પછી રતન તાતા ભણવા માટે અમેરિકાની કૉર્નેલ યુનિવર્સિટી ગયા અને આનું પૂરું શ્રેય તેમણે તેમનાં દાદીને આપ્યું.

તેમણે કહ્યું, "મેં મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગમાં ઍડમિશન લીધું હતું, જોકે પછી મેં આર્કિટેક્ચરમાં ડિગ્રી લીધી."

એ પછી રતન તાતા લૉસ એન્જલસમાં નોકરી કરવા લાગ્યા જ્યાં તેમણે બે વર્ષ સુધી કામ કર્યું.

એ અધૂરી પ્રેમકહાણી

એ દિવસોને યાદ કરતાં રતન તાતા કહે છે, "એ ઘણો સારો સમય હતો - મોસમ પણ ખુશનુમા હતી, મારી પાસે પોતાની ગાડી હતી અને મને મારી નોકરી પ્રત્યે પ્રેમ હતો."

આ શહેરમાં રતન તાતાને મનપસંદ છોકરી મળી અને તેમને પ્રેમ થઈ ગયો.

રતન તાતા કહે છે, "એ લૉસ એન્જલસ હતું, જ્યાં મને પ્રેમ થયો અને હું એ છોકરી સાથે લગ્ન કરવાનો હતો."

"એ જ વખતે મેં ભારત આવવાનો નિર્ણય લીધો, કેમ કે મારાં દાદીની તબિયત સારી નહોતી રહેતી."

તેઓ કહે છે, "હું એવું વિચારીને ઘરે આવી ગયો કે જેની સાથે હું લગ્ન કરવા માગું છું તે પણ મારી સાથે ભારત આવશે, પણ 1962ના ભારત-ચીનના યુદ્ધને લીધે તેનાં માતાપિતા તેને ભારત મોકલવાના પક્ષમાં નહોતા અને આ રીતે આ સંબંધ તૂટી ગયો."

ઇન્સ્ટાગ્રામ પર આ પોસ્ટને શરૂઆતના 20 કલાકમાં એક લાખ 40 હજાર લાઇક્સ મળ્યાં છે. ફેસબુક પર અઢી હજાર કરતાં વધારે લોકો આને શૅર કરી ચૂક્યા છે.

મોનિકા મૃદ્ધાએ લખ્યું, "મને બીજા અને ત્રીજા પ્રકરણનો ઇંતેજાર રહેશે."

અબ્દુલ લખીએ લખ્યું, "હ્યુમન્સ ઑફ બૉમ્બેની શ્રેષ્ઠ સિરીઝ. ભારતમાં દરેક વ્યક્તિ રતન તાતા વિશે વધુમાં વધુ જાણવા માગે છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રતન તાતાના ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ સમી નેનો કાર 2009માં જ્યારે રજૂ થઈ ત્યારે દેશભરમાં ચર્ચા જગાવી હતી.

તાતા નેનોનો આ પ્લાન્ટ પશ્ચિમ બંગાળના સિંગૂરથી ગુજરાતના સાણંદમાં ખસેડાયો હતો. જોકે, સાણંદમાં એક માત્ર તાતા નેનો જ પ્લાન્ટ નથી આવેલો

અહીં તાતા મોટર્સ કે ફૉર્ડ જેવી મોટી કંપનીઓએ ઉદ્યોગ પ્લાન્ટ આવેલા છે અને છેલ્લા દસકામાં  સાણંદે ગુજરાતના ઉદ્યોગ મથક તરીકે  નામના મેળવી છે.

જોકે, અહીં દસ વર્ષના આ ઔદ્યોગિકીકરણે અહીં કેવુંક પરિવર્તન આણ્યું છે? સાણંદમાં ઔદ્યોગિકીકરણના એક દાયકા પછી કેવી છે સ્થિતિ

જમીનોના ભાવો વધ્યા

સાણંદ જીઆઇડીસી(ગુજરાત ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ડેવલપમૅન્ટ કૉર્પોરેશન)ના નાકે બોર ગામ આવેલું છે.

ખેતી પર નભતું બોર ગામ હવે ઉદ્યોગોનું ગામ ગણાય છે. આ ગામના મોટા ભાગના ખેડૂતોની જમીન પર હવે ઉદ્યોગો વિકસી ગયા છે.

બોર ગામના વતની ઘેલુભા વાઘેલા પાસે પહેલાં 16 વીઘા જમીન હતી, જેમાં તેઓ ખેતી કરતા હતા.

ત્યારબાદ ઔદ્યોગિક વિકાસને પગલે 12 વીઘા જમીનનું સંપાદન થઈ ગયું.

હવે તેમની પાસે 3 વીઘા જમીન છે. જેમાં તેઓ થોડીઘણી ખેતી કરી લે છે. જ્યારે બાકીની જમીન પર તેમણે 14 ઓરડાઓ ઊભા કરી દીધા છે અને ભાડે આપ્યા છે. ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એ ઓરડાઓમાં જીઆઈડીસીમાં કામ કરતા કામદારો ભાડે રહે છે. ઘેલુભાઓ સાણંદમાં સ્ટેશનરીનો સ્ટોર પણ શરૂ કર્યો છે.

ઘેલુભાએ જણાવે છે, "છેલ્લા દસ વર્ષમાં અમારા ગામની જમીનનો ભાવ ભારે ઊંચકાયા છે."

"દસ વર્ષ અગાઉ બોર ગામમાં 1 વીઘા જમીનનો ભાવ 45 હજાર જેટલો હતો. આજે 1 વીઘાનો ભાવ દોઢ કરોડ બોલાય છે."

" સાણંદ હાઇવેને અડીને આવેલા ગામોમાં પણ જમીનના ભાવ ખાસ્સા ઊંચકાયા છે. ઉદ્યોગોથી થોડે દૂર એવા સાણંદના અંતરિયાળ ગામડાંની જમીનના ભાવ પણ દસ વર્ષ અગાઉ વીઘાના 20-25 હજાર હતા, જે હવે 25 લાખ જેટલા બોલાય છે."

"બોરમાં આજથી દસ વર્ષ અગાઉ ચારેક દુકાનો હતી. હવે અઢીસો દુકાનો છે અને શૉપીંગ મૉલ પણ છે. દસેક વર્ષ અગાઉ બોરમાં ચારેક પરિવાર પાસે કાર હતી. આજે બોરના 75 ટકા પરિવાર પાસે કાર છે. મેં પણ 2012માં કાર ખરીદી હતી."

"લોકોને ખેતીની જમીનના સારા પૈસા મળ્યા છે. ઉપરાંત, ગામમાં ઓરડા ભાડે આપવાની નવી રોજગારી પણ વિકસી છે."

"ઉદ્યોગો વિકસતા અન્ય રાજ્યોમાંથી અનેક કામદાર રોજગારી માટે અહીં આવે છે. મેં 14 ઓરડા બનાવ્યા છે. મારી જેમ બીજા ઘણા લોકોએ ઓરડા બનાવીને બિનગુજરાતી કામદારોને ભાડે આપ્યા છે."

વાતચીત દરમિયાન ઘેલુભા એક મહત્વની માહિતી આપે છે. તેમના મતે 'બોર ગામની વસતી 2000 હજાર જેટલી છે અને 8000 જેટલા બિનગુજરાતીઓ રહે છે.'

સ્થાનિકો અને પરપ્રાંતીઓનાં જૂથ

સાણંદ નજીકના મોડાસર ગામના જીતેન્દ્રભાઈ ડાભી  'તાતા મોટર્સ'ના પ્લાન્ટમાં બે વર્ષ કામ કરી ચૂક્યા છે. હવે વૉટર પ્યુરીફાયર સર્વિંસિંગનું કામ કરે છે. તેમના પિતાજી ખેતમજૂર હતા.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જીતેન્દ્રભાઈ કહે છે, "બોર ઉપરાંત ચાંગોદર, મોરૈયા, નવાપુરા, પીલુપુરા, ચાંચરાવાળી વાસણા વગેરે ગામોમાં બિનગુજરાતી લોકો મોટી સંખ્યામાં રહે છે."

"તેથી સાણંદ અને તેની આસપાસમાં જ્યાં ઔદ્યોગિક વિકાસની અસર જોવા મળે છે એ ગામોમાં સ્થાનિક ગુજરાતી અને પરપ્રાંતીઓ, એમ બે જૂથ પડી ગયાં છે."

"જેને પગલે અહીં જૂથબાજી પણ જોવા મળે છે. સ્વાભાવિક છે કે બહારના લોકો અહીં આવે એટલે જૂથ બનાવીને રહે. બિનગુજરાતીઓનો મોટો વર્ગ આ વિસ્તારમાં રોજગારી મેળવે છે."

"બિનગુજરાતી મજૂરવર્ગ મોટે ભાગે પરિવાર વગર રહે છે તેથી આઠ કલાકને બદલે દસ- બાર કલાક પણ કામ કરવાનું હોય તો તેમને વાંધો નથી હોતો. કઈ કંપનીઓને એવા કર્મચારી ન ગમે જે ઓવરટાઇમ કરવા તૈયાર હોય?"

"પરિણામે એવા કર્મચારીની વધારે માગ રહે છે. કંપનીઓ પણ તેઓને પ્રાથમિકતા આપે છે. એને પરિણામે...


રતિલાલ બોરીસાગર

સમાચાર જાણ્યા પછી તેમની સાથે વાત થઈ, ત્યારે તેમણે કહ્યું કે 'કેન્દ્રીય અકાદમીનું ગુજરાતી ભાષાનું પારિતોષિક પહેલી વાર કોઈ હાસ્યપુસ્તકને મળે છે.'

આમ કહેતી વખતે તેમના અવાજમાં અત્યારના જમાનાને અનુરૂપ 'જોયું? બંદાએ કેવું તીર માર્યું' - એવો ભાવ ન હતો.

ઊલટું, તેમણે ફક્ત સિનિયર જ નહીં, ઉત્તમ સર્જનનો મોટો જથ્થો ને વધુ લાંબી કારકિર્દી ધરાવતા બકુલ ત્રિપાઠી-વિનોદ ભટ્ટને બહુ ભાવથી યાદ કર્યા.

આ સિવાય ગુજરાતી હાસ્યલેખનમાં ટોચના સ્થાને બિરાજતા જ્યોતીન્દ્ર દવે તો ખરા જ.

વિનોદભાઈની આત્મકથા 'એવા રે અમે એવા' આ સન્માનની સાવ નજીક પહોંચી ગઈ હોવા છતાં, કોઈ કારણસર તેને એ ન મળ્યું.

(ઘણી વાર ઍવૉર્ડ ન મળવાનાં કારણો જુદા હાસ્યલેખનો વિષય બની શકે છે.)

આ બધું યાદ કરતી વખતે બોરીસાગરસાહેબની લાગણી એવી હતી કે તેમના પુસ્તક નિમિત્તે ગુજરાતી હાસ્યસાહિત્યનો મહિમા થયો તેનો સંતોષ છે.

('આખરે ગુજરાતી હાસ્યલેખન ગંભીરતાથી લેવાયું'—એવું કોઈ મથાળું કલ્પી શકાય)

ગુજરાતી હાસ્ય સાહિત્યનો દરજ્જો રતિલાલ બોરીસાગરની કાયમી નિસબત અને કંઈક અંશે અસંતોષનો એક મુદ્દો રહ્યો છે.

આમ તો તેમની પ્રકૃતિ એવી છે કે તેમને ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

શાથી તીવ્ર અસંતોષ થાય નહીં ને કદાચ જૂજ પ્રસંગે થાય તો પણ તે એવી સૌમ્યતાથી વ્યક્ત કરે કે સામેવાળાને તે મીઠી ફરિયાદથી વિશેષ ન લાગે.

છતાં, સાહિત્યની જ્ઞાતિપ્રથામાં હાસ્યને શુદ્ર સ્થાને બેસાડવાની ગુજરાતી પરંપરા સામે તેમને પાકો અસંતોષ રહ્યો છે.

જ્યોતીન્દ્ર દવેથી માંડીને બીજા અનેક જાણીતા-ઓછા જાણીતા છતાં ઉત્તમ હાસ્યલેખકોના કામનું ગંભીરતાથી વિવેચન થયું નથી, એવી તેમની સાચી ફરિયાદ છે.

તેમણે અગાઉ ઘણી વાર કહ્યું છે કે હાસ્યલેખનમાં હાસ્યની, તેના પ્રકારો-પેટાપ્રકારોની ઘણી ચર્ચા થાય છે, પણ તેમાં આવતી સર્જકતાની વાત ભાગ્યે જ થઈ છે.

આપણે આશા રાખીએ કે કેન્દ્રીય અકાદમીના પુરસ્કાર પછી તેમની કૃતિઓને અને પછી બીજી હાસ્યકૃતિઓને અભ્યાસપૂર્ણ અને સહૃદય વિવેચનનો લાભ મળે.

રતિલાલ બોરીસાગર

બાકી,અત્યાર સુધી ઘણા વિવેચનપંડિતોનો અભિગમ એવો હોય એમ લાગે છે કે 'હાસ્ય લખવામાં શું ધાડ મારવાની?એ તો અમે પણ લખી કાઢીએ.'

અને પછી તેમણે કરેલાં હાસ્યલેખનનાં દુઃસાહસો વાંચતાં (તેમના સિવાયના લોકોને) વધુ એક વાર સમજાય છે કે સારું હાસ્ય લખવું સહેલું નથી.

ઘણા હાસ્યલેખકોનો પ્રશ્ન જુદો હોય છે. તે એવી ગેરસમજ પાળે-પોષે છે કે તેમનું કામ આખો વખત, કોઈ પણ ભોગે ને કોઈના પણ ભોગે લોકોને હસાવવાનું છે.

પરંતુ એ નોંધતાં આનંદ થાય છે કે રતિલાલ બોરીસાગર આ હાસ્યલેખકસહજ મર્યાદાથી, કદાચ પ્રકૃતિગત રીતે, બચી શક્યા છે.

કેમ કે, તેમની મૂળભૂત પ્રકૃતિ ગંભીર, સજ્જન અને (સાચી કે ખોટી) તકરારોથી દૂર રહેવાની છે.

હાસ્ય પેદા કરવા માટે વીર રસ, શૃંગાર રસ કે બીભત્સ રસ જેવા પ્રચલિત (અને ઘણી વાર ટૂંકા) રસ્તા તેમણે લીધા નથી.

તેમની સાથે સળંગ અડધો કલાક-કલાક કે તેથી પણ વધારે સમય સુધી જરા પણ હસ્યા વિના, પૂરેપૂરી ગંભીરતાથી, ગંભીર વિષય અંગે વાત કરી શકાય છે.

તેમણે મોટપણે પીએચ.ડી.નો અભ્યાસ કર્યો (અને 1989માં અભ્યાસ પૂરો કરીને ડિગ્રી મેળવી) ત્યારે તેમનો વિષય પણ લખાણો-કૃતિઓના પાઠસંપાદન (textual editing)નો હતો.

એટલે કે, નર્મદની કે એવા બીજા ઘણા સર્જકોની કૃતિઓ ને પુસ્તકોની જુદીજુદી આવૃત્તિઓ થઈ, ત્યારે તેમાં ભૂલથી કે ઇરાદાથી કેવા કેવા ફેરફાર થયા તેનો અભ્યાસ.

સાવરકુંડલામાં 31 ઑગસ્ટ, 1938ના રોજ જન્મેલા રતિલાલ બોરીસાગરે વ્યાવસાયિક કારકિર્દીની શરૂઆત શિક્ષક તરીકે કરી, પછી એમ.એ. થઈને લેકચરર બન્યા

અને સૌથી લાંબો સમયગાળો પાઠ્યપુસ્તક મંડળમાં કામ કર્યું.

આ એકેય કામગીરીમાં હાસ્યવૃત્તિની જરૂર ન હોય....


રત્નાગિરિ ડૅમ

સ્થાનિકોના જણાવ્યા પ્રમાણે, મંગળવારે સાંજે સાડા આઠ વાગ્યા આજુબાજુ ડૅમ ઑવરફ્લો થયો હતો અને મોડી રાત્રે તેની દીવાલો તૂટી હતી.

સ્થાનિક પોલીસદળ તથા વહીવટીતંત્ર બચાવકાર્યમાં લાગી ગયું છે.

ભારે જળપ્રવાહને કારણે લગભગ 12 ઘર ગરકાવ થઈ ગયાં છે, એટલે રાજ્ય સરકારે નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પૉન્સ ફોર્સની મદદ માગી છે.

વરસાદને કારણે મુંબઈમાં રહેતા એક કરોડ 80 લાખ લોકોને પ્રત્યક્ષ રીતે અસર પહોંચી છે.

રાજ્યમાં અલગઅલગ સ્થળોએ દીવાલ ધસી પડવાને કારણે 30થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

મલાડમાં મરણાંક 23

મંગળવારે સવારે જ મુંબઈના મલાડ વિસ્તારમાં દીવાલ ધસી પડવાને કારણે 23 લોકોનાં મૃત્યુ અને 75 લોકો ઘાયલ થયાં હતાં.

આ સિવાય મુંબઈ નજીક કલ્યાણમાં પણ દીવાલ પડવાની ઘટનાને કારણે ત્રણ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો છે.

મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસે ઘાયલોની મુલાકાત લીધી અને મૃતકોના પરિવારજનો માટે 5 લાખ રૂપિયાની સહાય જાહેર કરી છે.

ન્યૂઝ એજન્સી ANIના રિપોર્ટ પ્રમાણે, ભારે વરસાદને કારણે મલ્લાડ-ઇસ્ટમાં આવેલી સ્કૂલ પાસેથી દીવાલ તૂટી પડી હતી, જેના કારણે આ દુર્ઘટના સર્જાઈ હતી.

નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પૉન્સ ફોર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્સની (NDRF) ટુકડીને ઘટનાસ્થળે રવાના કરવામાં આવી છે અને કાટમાળમાં જીવિત ફસાયેલી વ્યક્તિઓને બહાર કાઢવાની કામગીરી શરૂ કરી હતી.

સ્થાનિક પોલીસ તથા ફાયર બ્રિગેડ NDRFને કામગીરીમાં મદદ કરી રહ્યા છે.

જોગેશ્વરી તથા કાંદિવલીના અલગઅલગ વિસ્તારમાં ઘાયલોની સારવાર ચાલી રહી છે.

ફાયર-બ્રિગેડ તથા પોલીસ પહોંચે તે પહેલાં દબાઈ ગયેલા કેટલાક લોકોને બહાર કાઢવામાં આડોશ-પાડોશના લોકોને સફળતા મળી હતી.

ભારે વરસાદને કારણે રાજ્ય સરકારે મુંબઈ, નવી મુંબઈ, થાણે તથા આસપાસના પરા વિસ્તારમાં આવેલી જાહેર તથા ખાનગી શાળાઓમાં રજા જાહેર કરી છે.

ભારે વરસાદને કારણે સોમવારે સાંજે સ્પાઇસ જેટનું એક વિમાન મુખ્ય રન-વેથી નીચે ઊતરી ગયું હતું, જેનાં કારણે વિમાન વ્યવહાર ખોરવાઈ ગયો છે.

ઍરપૉર્ટના સત્તામંડળ દ્વારા વૈકલ્પિક રન-વેને શરૂ કરી દેવાયો છે અને આ દુર્ઘટનામાં કોઈ મુસાફરને ઈજા પહોંચી ન હતી.

54 ફ્લાઇટને ડાયવર્ટ કરવામાં આવી છે, જ્યારે 52ને રદ કરવામાં આવી છે.

દક્ષિણ ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રને જોડતી પાંચ ટ્રેન રદ કરી હોવાની માહિતી સેન્ટ્રલ રેલવેના મુખ્ય જનસંપર્ક અધિકારીએ આપી હતી.

પૂણેમાં છનાં મૃત્યુ

પૂણેમાં અંબેગાંવ પોલીસ સ્ટેશન નજીક ભારે વરસાદને કારણે એક દીવાલ તૂટી પડી હતી, જેથી છ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે, જ્યારે ત્રણ અન્યોને ઈજા પહોંચી છે.

શનિવારના રોજ પણ પૂણેના કોંડવામાં વરસાદને કારણે એક એપાર્ટમૅન્ટની દીવાલ તૂટી પડી હતી, જેમાં 15 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

NDRFની ટુકડીએ ઘટનાસ્થળે પહોંચીને બચાવ કામગીરી હાથ ધરી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે તારીખ 29મી જૂને પૂણેના કોંધવા વિસ્તારમાં એક મસ્જિદ પાસે દીવાલ તૂટી પડી હતી, જેમાં ઓછામાં ઓછા 15 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રથયાત્રાના એક દિવસ અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય આવ્યો છે.

સોમવારે કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં રથયાત્રાના આયોજન બાબતે પોતાનો પક્ષ મૂક્યો હતો અને ઓડિશા સરકારે પણ તેનું સમર્થન કર્યું હતું.

ચીફ જસ્ટિસ એસ. એ. બોબડેના વડપણ હેઠળની ત્રણ જજોની બૅન્ચે કહ્યું કે રથયાત્રામાં કોરોના સંક્રમણ રોકવા માટે રાજ્ય સરકારે પગલાં લેવા પડશે. આ વખતે કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા સાથે ભક્તોના યોગદાન વગર રથયાત્રાની પરંપરા પૂરી કરવામાં આવે અને રથયાત્રા સાથે જોડાયેલા તમામ સેવકોનું કોવિડ-19નો ટેસ્ટ કરવામાં આવે.

ઉલ્લેખનીય છે કે 18 જૂને સુપ્રીમ કોર્ટે રથયાત્રાના આયોજન પર સ્ટે આપ્યો હતો અને તેને લઈને શ્રદ્ધાળુઓમાં નારાજગી હતી.

આફતાબ હુસૈનની સૌપ્રથમ અરજી

સુપ્રીમ કોર્ટે સ્ટે આપ્યા પછી આ મામલે ફેરવિચારણા કરવા માટે અનેક અરજીઓ થઈ હતી.

આ મામલે સૌપ્રથમ અરજી એક મુસ્લિમ આફતાબ હુસૈને કરી હતી અને સુપ્રીમ કોર્ટને નિર્ણય બદલી રથયાત્રા માટે પરવાનગી આપવા વિનંતી કરી હતી. ભાજપના પ્રવક્તા સંબિત પાત્રાએ પણ અરજી કરી હતી.

પુરીની ઐતિહાસિક રથયાત્રા

આફતાબ હુસૈને બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે, હું સૌપ્રથમ એક ઓડિશાવાસી છું અને એ પછી મુસલમા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ન. ભગવાન જગન્નાથ ઓડિશાની ઓળખ છે. રથયાત્રા બંધ થવાની મને ખબર પડી તો મને ખૂબ પીડા થઈ. મને લાગ્યું કે મારે સુપ્રીમ કોર્ટને ફેરવિચારણા કરવાની વિનંતી કરવી જોઈએ અને એટલે મે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી. હું ખૂબ ખુશ છું કે આખરે સુપ્રીમ કોર્ટે રથયાત્રાની પરવાનગી આપી.

મંદિર પ્રબંધન સમિતિના અધ્યક્ષ પુરીના ગજપતિ મહારાજ દિવ્ય સિંહ દેવે શનિવારે મુખ્ય મંત્રી નવીન પટનાયકને પત્ર લખ્યો હતો. એમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે શ્રીમંદિરના દસ્તાવેજો મુજબ મંદિર પ્રબંધન સમિતિ નિર્ધારિત દિવસે વાર્ષિક રથયાત્રા યોજવા માટે બંધાયેલી છે. શંકરાચાર્ય નિશ્વલાનંદ સરસ્વતીએ પણ રથયાત્રાના આયોજન પર ભાર મૂકયો.

ઓડિશા સરકારે મત બદલ્યો

દરેક પક્ષે દબાણ બાદ ઓડિશા સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કહ્યું કે કોવિડ-19ની સ્થિતિને ધ્યાને લઈ તકેદારી સાથે અને ભક્તોની ભાગીદારી વિના ફક્ત પુરીમાં રથયાત્રાનું આયોજન થઈ શકે છે.

આ અગાઉ ઓડિશા સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કહ્યું હતું કે રથયાત્રામાં અમુક લાખ લોકો ભેગા થવાની શક્યતા છે અને તેને લીધે કોરોનાનું સંક્રમણ વધી શકે છે.

રવિવારે ત્રણે રથ પૂરી રીતે તૈયાર છે અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવામાં આવી રહી છે.

મંદિરની પ્રબંધન સમિતિના અધ્યક્ષ ગજપતિ મહારાજ દિવ્ય સિંહે ગૃહ મંત્રી અમિત શાહ સાથે પણ આ મુદ્દે વાત કરી તેમને તૈયારીઓ અંગે જાણકારી આપી હતી.

પુરી જિલ્લાના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથેની બેઠક બાદ જિલ્લાઅધિકારીએ સુપ્રીમ કોર્ટને કહ્યું કે પુરી રથયાત્રાના આયોજન માટે તૈયાર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રદેશ સિંઘ ટોની

રદેશ સિંઘ જનરલ સીટ પર અન્ય રાજકીય પક્ષોના કદાવર ઉમેદવારો સામે મેદાનમાં ટક્કર ઝીલી રહ્યા છે.

રદેશ સિંઘ ટોનીનું કહેવું છે કે આ હરીફાઈ મુશ્કેલ છે. એમને ભયની સાથે આશા પણ છે કે લોકો તેમને જરૂર મત આપશે.

તેઓ પેશાવરની ઍસેમ્બલી સીટ નંબર 75 પરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે અને તેઓ મતદારોના ઘરે-ઘરે જઈને વોટ માગી રહ્યા છે.

વાતચીત દરમ્યાન તેમને જણાવ્યું હતું કે અત્યારે તો તેઓ તેમના દીકરા સાથે ચૂંટણી પ્રચાર કરી રહ્યા છે, પણ એમનું કહેવું છે કે આ વિસ્તારના લોકો એમનું સમર્થન કરી રહ્યા છે.

સમગ્ર પાકિસ્તાનમાં ખૈબર પખ્તૂનવાની ગણતરી હિંસક વિસ્તાર તરીકે થાય છે.

શુક્રવારે અહીં ચૂંટણી રેલીઓમાં વિસ્ફોટ થયાં હતાં, જેમાં 128 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં, જ્યારે 150થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા.

જનરલ સીટ પર લઘુમતી કોમના ઉમેદવાર

થોડાંક ગભરાયેલા રદેશ સિંઘ જણાવે છે કે થોડાક સમય પહેલાં અહીં એક શીખની હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

તેમ છતાં એમનો વિશ્વાસ ઘટ્યો નથી અને તેમને ખાતરી છે કે તેઓ જીતશે.

રદેશ સિંઘનું કહેવું છે કે આ ક્ષેત્રના મુસલમાન અને બીજા ધર્મના મતદારો એમની સફળતા માટે મહેનત કરી રહ્યા છે.

તમે આ વાંચ્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં કે નહીં?

રદેશ શિંઘ સંબંધ લઘુમતી સમુદાયના છે, છતાં તેઓ જનરલ સીટ પરથી ચૂંટણી લડે છે.

એમનું કહેવું છે કે વર્ષ 2003 બાદ લઘુમતી કોમ માટે અલગ ચૂંટણીની વ્યવસ્થા સમાપ્ત કરી દેવાયા બાદ જનરલ સીટ પર કોઈ લઘુમતી કોમનો ઉમેદવાર ઊભો રહ્યો નહોતો.

રદેશ પીટીઆઈમાં હતા

રદેશ સિંહ પહેલા નગર પાલિકાની ચૂંટણીમાં લઘુમતી માટેની અનામત સીટ પર કૉર્પોરેટર તરીકે ચૂંટાયા હતા, પણ આ ચૂંટણીમાં ભાગ લેવા માટે એમણે આ પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

49 વર્ષનાં રદેશ સિંઘ ત્રણ દીકરાના પિતા છે અને વર્ષ 2011 સુધી ઇમરાન ખાનના પક્ષ 'પાકિસ્તાન તહરિક-એ-ઇન્સાફ' (પીટીઆઈ)ના લઘુમતી વિંગના નેતા હતા.

તેઓ જણાવે છે કે 2011 પછી પીટીઆઈમાં અમીર લોકોને પ્રાથમિકતા અપાવા લાગી અને એમના જેવા લોકોનું પક્ષમાં કોઈ સ્થાન રહ્યું નહીં.

એમણે પશ્તૂનોના આંદોલનનું સમર્થન પણ કર્યું હતું, પણ હવે તેઓ એ સંગઠનના સભ્ય નથી, કારણ કે ચૂંટણી લડવાના નિર્ણયથી તેમને પશ્તૂનોના આંદોલનમાંથી બહાર કાઢી મૂકાયા છે.

જ્યારે એમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું એમને રાજકીય પક્ષોનો કોઈ સંપર્ક કર્યો છે?

તો એમણે કહ્યું હતું કે 'મજૂર કિસાન પાર્ટી' અને બીજી એક-બે નાની મોટી કોમના લોકોએ સમર્થનની ઘોષણા કરી છે.

'મજૂર કિસાન પાર્ટી'ના પ્રમુખ મોહમ્મદ નજીફે બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું કે રદેશ સિંહે ચૂંટણીમાં ભાગ લીધો તે પેશાવરની જનતા માટે ગૌરવની વાત છે.

એમણે જણાવ્યું કે રદેશ સિંઘ ચૂંટણી જંગમાં હોવાથી દુનિયાભરમાં પેશાવરની સારી છાપ પડશે.

એમના જણાવ્યા અનુસાર, દુનિયાને ખબર પડશે કે પશ્તૂનોમાં દરેક ધર્મના લોકોને તક આપવાની પ્રથા છે.

એમણે જણાવ્યું કે જનરલ સીટ પર લઘુમતી કોમના લોકોએ પણ ચૂંટણી લડવી જોઈએ.

રદેશ સિંઘ ટોનીને અન્ય લઘુમતી કોમના લોકોએ સમર્થનની ખાતરી આપી છે, જો કે એમનો પ્રયાસ બહુમતી કોમનો વિશ્વાસ જીતવાનો પણ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રનવેથી નીકળ્યું અને સમુદ્ર તરફ ઢળ્યું આ વિમાન

અહીં એરપોર્ટ પર પ્લેન લૅન્ડિંગ વખતે રન વે પરથી નીચે ઉતરી દરિયા તરફ જતું રહ્યું.

આ ઘટના સમયે પ્લેનમાં બેઠેલા મુસાફરોના જીવ અદ્ધર થઈ ગયા હતા. પ્લેનમાં બેઠેલા લોકો ધક્કામુક્કી અને બૂમાબૂમ કરવા લાગ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પૅગસુસ એરલાઇન્સનું બૉઇંગ 737-800 પ્લેને 168 મુસાફરો અને ક્રુ સાથે તુર્કીનાં અંકારા શહેરથી ઉડાન ભરી હતી.

પ્લેન તુર્કીના જ કાળા સમુદ્ર પાસે આવેલા ટ્રેબઝૉનમાં ઊતરી રહ્યું હતું ત્યારે આ દુર્ધટના ઘટી હતી.

રનવે સમુદ્રની સપાટીથી થોડોક ઉપર છે અને તેના કિનારા પર માટીનો ઢાળ છે જેની બાજુમાં સમુદ્ર છે.

સમુદ્ર તરફ ઢળ્યું પ્લેન

પ્લેનનો આગલો ભાગ સમુદ્ર તરફ હતો અને દરિયામાં પડતાં-પડતાં રહી ગયું

રનવે પર ઉતરાણ કરતી વખતે પ્લેન રન વેની બહાર નીકળી ગયું અને દરિયાની તરફ ઢળી પડ્યું હતું.

પ્લેન કિનારા પર આવીને લટકી પડ્યું અને રેતીમાં તેનાં પૈડાં ખૂંપી ગયાં હતાં.

વિમાનનો આગલો ભાગ સમુદ્ર તરફ હતો અને દરિયામાં પડતા-પડતા રહી ગયું હતું.

ગવર્નર યુસેલ યાવુઝે જણાવ્યું હતું કે વિમાનમાં હાજર તમામ મુસાફરોને સલામત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે.

વિમાન નિયંત્રણ બહાર થતા મુસાફરોમાં ઘભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ઘટનાના કારણોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

એનાદોલુ ન્યૂઝ એજન્સી અનુસાર પ્લેન નિયંત્રણ બહાર થતાં મુસાફરોમાં ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો.

ઘટનાસ્થળની તસવીરો દ્વારા એ સ્પષ્ટ થાય છે કે સમુદ્રના કાંઠેથી થોડા અંતરે વિમાન માટીમાં અટકી ગયું હતું.

પેસેન્જર ફાતમા ગૉર્ડુ, જે આ વિમાનમાં સવારી કરતાં હતાં તેમણે કહ્યું, "અમે એક બાજુ પર ઝુકેલા હતા. પ્લેનનો આગલો ભાગ નીચે તરફ હતો  અને પાછળનો ભાગ ઉપર તરફ હતો. લોકો બૂમો પાડી રહ્યા હતા અને ભયનું વાતાવરણ હતું."

યૂસલ યાવુઝે જણાવ્યું હતું કે તપાસ દરમિયાન એરપોર્ટ કેટલાક કલાકો સુધી બંધ કરવામાં આવ્યું હતું.

પૅગસુસ એરલાઈન દ્વારા નિવેદન આપવામાં આવ્યું હતું જેમાં જણાવ્યું હતું, ''જ્યારે વિમાન ટ્રેબઝૉનના રનવે પર ઉતરાણ કરી રહ્યું હતું ત્યારે રન વે બહાર નીકળી ગયું હોવાની ઘટના બની છે.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રફાલ ડીલ પર મુખ્ય વિપક્ષ પાર્ટી કૉંગ્રેસના આરોપોનો જવાબ આપતા નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં આશરે બે કલાક લાંબુ ભાષણ આપ્યું હતું.

ભારતીય જનતા પક્ષના પ્રવક્તાઓએ સંરક્ષણ મંત્રીના આ ભાષણને તેમના પર લાગી રહેલા આરોપોને 'એકદમ સટીક જવાબ' ગણાવ્યું, તો પાર્ટી સમર્થકોએ લખ્યું કે આ સંરક્ષણ મંત્રીનું અત્યાર સુધી સૌથી આક્રમક ભાષણ હતું.

સંરક્ષણ મંત્રીના આ ભાષણનો માત્ર 10 સેકેન્ડ લાંબો એક ભાગ હવે સોશિયલ મીડિયા અને વૉટ્સએપ પર એ કહીને શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે કે તેમણે સંસદમાં સ્વીકાર કર્યો છે કે 'વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ચોર છે.'

આ વીડિયોને જે ફેસબુક પેજ અને ટ્વિટર હેન્ડલ પર શૅર કરવામાં આવ્યો છે, તેમાં મોટાભાગના લોકોએ પોતાને કૉંગ્રેસ સમર્થક અથવા ભાજપ વિરોધી લખ્યા છે.

માત્ર ફેસબુક પર જ આ વીડિયોને 50 હજાર કરતાં વધારે વખત જોવામાં આવ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વીડિયો પ્રમાણિક લાગે તે માટે સંરક્ષણ મંત્રીના ભાષણનો આ ભાગ ભારતના રાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ ચેનલો પરથી લેવામાં આવ્યો છે.

પરંતુ આ દાવો કે સંરક્ષણ મંત્રીએ પીએમને ચોર કહ્યા, તે સંપૂર્ણપણે ખોટો છે અને તેમના ભાષણને ખોટો સંદર્ભ આપીને શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે.

સંરક્ષણ મંત્રીએ શું કહ્યું હતું?

શુક્રવારના રોજ સંસદમાં રફાલ ડીલ પર મોદી સરકારનો પક્ષ રજૂ કરતા સંરક્ષણ મંત્રીએ કૉંગ્રેસ પાર્ટી પર શાબ્દિક હુમલો કર્યો હતો અને તેમના નેતા રાહુલ ગાંધી દ્વારા તેમને 'ખોટા' તેમજ પીએમ મોદીને 'ચોર' કહેવાની વાતની ટીકા કરી હતી.

સંસદમાં સંરક્ષણ મંત્રીએ કહ્યું હતું, "હું ગૃહમાં વધુ એક સ્પષ્ટતા કરવા માગીશ કેમ કે અહીં હાજર અન્ય દરેક વ્યક્તિની જેમ હું પણ કોઈનું નામ લેવાને લઈને સેન્સિટિવ છું."

"ભલે અહીં તેમનાં સાચાં નિવેદનો રાખવામાં આવ્યાં હોય... પહેલાં કહેવામાં આવ્યું કે સંરક્ષણ મંત્રી ખોટાં છે..."

"જોકે, ત્યારબાદ તેમને સંસદની કાર્યવાહીમાંથી હટાવી દેવાયા પરંતુ હું માનું છું કે આ અસંસદીય હતું."

"હવે કહેવામાં આવ્યું કે સંરક્ષણ મંત્રી ખોટું બોલી રહ્યાં છે.. વડા પ્રધાન ચોર છે.. વડા પ્રધાન ખોટું બોલી રહ્યા છે."

"આ વાત પણ અહીં (સંસદ)માં બોલવામાં આવી સ્પીકર મેડમ. વિપક્ષ આ પ્રકારનાં નિવેદનો આપી રહ્યો છે અને અમારી પાસે આશા રાખવામાં આવે છે કે અમે મૌન રહીએ."

તેમનું આખું ભાષણ સંસદીય કાર્યવાહીમાં નોંધાયેલું છે અને સરકારી ન્યૂઝ ચેનલ ડીડી ન્યૂઝના યૂ-ટ્યૂબ પેજ પર સાંભળી શકાય છે.

સંરક્ષણ મંત્રીનું ભાષણ યૂ-ટ્યૂબ લિંક ટ્વિટર પર શૅર કરતા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શુક્રવારે લખ્યું હતું, "રફાલ ડીલ પર જુઠ્ઠાણું ફેલાવવા અંગે જે કૅમ્પેન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે, તેને સંરક્ષણ મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં તોડી પાડ્યું છે. તેમનું ભાષણ ચોક્કસ સાંભળો."

પરંતુ સંરક્ષણ મંત્રીના ભાષણને એડિટ કરી માત્ર એ ભાગ કાઢવામાં આવ્યો જ્યાં તેઓ 'વડા પ્રધાન ચોર છે' કહેતા સંભળાઈ રહ્યા છે અને આ ખોટા દાવાની સાથે સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કરવામાં આવ્યો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રફાલ વિમાન

રફાલ સોદામાં કેન્દ્રની મોદી સરકાર ઉપર એક કંપનીને લાભ કરાવવાનો આરોપ છે.

આરોપ-પ્રત્યારોપની વચ્ચે પહેલા થયેલા સુરક્ષા સોદાઓમાં વચેટિયાઓ સામેલ હોવા ઉપર પણ ઘણો ઉહાપોહ થયો છે.

દુનિયાની બીજી સૌથી મોટી સેના રાખનારા ભારત દેશમાં ઘણાં દસકાઓથી કદાચ જ એવો કોઈ મોટો સુરક્ષા સોદો હશે જે વિવાદોમાં ન સપડાયો હોય.

બોફોર્સથી માંડીને રફાલ સુધી સેનાની તાકાત વધારવા માટે થનારા આવા સોદાઓ ઉપર અને સરકારો ઉપર પણ સવાલ ઉઠ્યા.

હકીકતમાં, રક્ષા સોદા ત્રણ પ્રકારે થાય છે. પહેલો ઑરિજીનલ ઇક્વિપમેન્ટ મૅન્યુફેક્ચરર(OEM) અને બીજો ગવર્નમેન્ટ ટૂ ગવર્નમેન્ટ (G to G) અને ત્રીજો ફૉરેન મિલિટ્રી સેલ (FMS).

ઑરિજનલ ઇક્વિપમેન્ટ મેન્યુફેક્ચરર સોદામાં તમે સીધા કંપની પાસેથી ખરીદી કરો છો.

બીજી સરકારથી સરકારની ડીલ જેમ કે ભારત સરકારે ફ્રાંસની સરકાર સાથે રફાલનો સોદો નક્કી કર્યો.

અમેરિકાની સાથે ભારતના રક્ષા સોદા, ફૉરેન મિલિટ્રી સેલ અંતર્ગત થાય છે.

એ પણ સરકારથી સરકારની જ ડીલ હોય છે. આમાં કોઈ એજન્ટ અથવા એજન્સી નથી હોતી.

પરંતુ એવું કયું કારણ છે કે ભારતમાં થનારા દરેક સુરક્ષા સોદા વિવાદોમાં સપડાઈ જાય છે?

દલાલી અથવા વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચેટિયાઓને કમિશન

આ સવાલના જવાબમાં સુરક્ષા નિષ્ણાત અને ભૂતપૂર્વ મેજર જનરલ અશોક મહેતા કહે છે, "પાયાની વાત એ છે કે દરેક સોદામાં મોટા પાયે પૈસા રોકાયેલા હોય છે."

"એમાં વચેટિયા અથવા મિડલમેન ચોક્કસ હોય છે, તમે યુરોપ, અમેરિકા અથવા બીજા દેશોમાં જોશો તો ત્યાં પણ તમને એ જોવા મળશે."

"આવા સોદાઓમાં મિડલમેનની ભૂમિકા કાયમ હોય છે. એમને આપ કોઈ પણ નામથી સંબોધી શકો છો."

સુરક્ષા બાબતોના જાણકાર અને ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના ડેપ્યુટી એડિટર સુશાંત સિંહ આને માટે સરકારી નીતિઓ અને ભારતમાં હથિયાર નહીં બનાવવાને જવાબદાર ગણે છે.

તેઓ કહે છે, "સુરક્ષા સોદાઓ વિવાદોમાં એટલા માટે રહે છે કારણ કે સુરક્ષાનો સામાન ભારત પોતે નથી બનાવતું, બહારથી મંગાવે છે."

"સામાન આયાત કરે ત્યારે તેમાં હંમેશાં દલાલી અથવા વચેટિયાઓને કમિશન આપવા, ફેવરીઝમ હોવાની વાતો બહાર આવી અને અહીંથી જ વિવાદો શરૂ થઈ જાય છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેમ વચેટિયા સામેલ હોય છે?

જોકે, વચેટિયાઓ વગર આવા સોદા કરવા સરળ નથી. એવું સુરક્ષા નિષ્ણાત રાહુલ બેદીનું માનવું છે.

તેઓ કહે છે, "વચેટીયાઓને આવા સોદાઓમાંથી કાઢી શકાતા નથી. તેઓ ખૂબ અગત્યના હોય છે."

"હિન્દુસ્તાનની સરકારે વચેટિયાઓને રેગ્યુલર કરવા માટે સ્કીમ બહાર પાડી હતી."

"વાજપેયી સરકારના સમયમાં અને જ્યારે પર્રિકર રક્ષા મંત્રી હતા ત્યારે પણ વચેટિયાઓને કાયમી કરવાની પહેલ કરવામાં આવી હતી."

"જોકે, નિયમો એટલા કડક હતા કે કોઈ પણ વ્યક્તિએ નોંધણી કરાવી નહીં."

અસલ ફાયદો કોને થાય છે?

ક્રિશ્ચિયન મિશેલ

સુરક્ષા સોદાઓમાં વચેટિયાઓના સામેલ થવા અને એ મુદ્દે ઉપસ્થિત થનારા વિવાદોને કારણે લગભગ દરેક વખતે સેનાને હથિયાર અથવા જરૂરિયાતનો બીજો સામાન મળવામાં મોડું થયું છે.

સવાલ એ છે કે જે વચેટિયાઓને કારણે સોદા વિવાદોમાં ફસાય છે, તેમને મળે શું છે?

હકીકતમાં, વચેટિયાઓને સોદાના આધારે કેટલોક હિસ્સો મળે છે.

વિદેશોમાં આ ઍક્સ્પર્ટ અથવા કન્સલ્ટન્સી સર્વિસના નામ ઉપર બિઝનેસ ચલાવે છે પરંતુ કામ મિડલમેનનું કરે છે.

તેઓ સોદાઓ વિશે જણાવે છે અને કંપનીઓ પણ એજન્ટ રાખે છે.

કેટલાક સોદાઓમાં તેમને એકથી બે ટકા હિસ્સો મળે છે તો કેટલાંકમાં ચારથી સાત ટકા હિસ્સો મળે છે.

રાહુલ બેદી જણાવે છે, "એજન્સીના કમિશન વગર સોદા સંભવ નથી."

"રશિયા સાથે થનારી ડીલ જી ટૂ જી હોય છે, અમે તેમની સાથે ડીલ કરીએ છીએ, તેઓ ઑરિજીનલ મૅન્યુફેક્ચરર સાથે ડીલ કરે છે."

"તેમની જે એજન્સી છે તે 12થી...


રફાલ સોદામાં કથિત કૌભાંડને મુદ્દે કૉંગ્રેસ પ્રમુખ રાહુલ ગાંધીએ 'હવે તો સુપ્રીમ કોર્ટે પણ માન્યું કે ચોકીદાર ચોર હૈ' એવું નિવેદન કર્યુ હતું.

આ નિવેદન જ્યારે સુપ્રીમે રફાલ કેસની ફેરસુનાવણીની રજૂઆતમાં ગુપ્ત દસ્તાવેજનો સરકારનો પક્ષ માન્ય ન રાખ્યો તે સમયે કરવામાં આવ્યુ હતું.

એ નિવેદન પછી ભાજપના સાંસદ મીનાક્ષી લેખીએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અદાલતની અવગણનાની અરજી કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ નિવેદન બદલ ખેદ પ્રગટ કરતું સોગંદનામું ફગાવી દેતા હવે રાહુલ ગાંધીએ બિનશરતી માફી માગી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે રાહુલ ગાંધી અગાઉ એવું કહી ચૂક્યા છે કે તેઓ ચોકીદાર ચોર હૈની વાતને વળગી રહે છે પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટનો સંદર્ભ અયોગ્ય હતો અને તેઓ ચૂંટણીની ગરમીમાં એવું બોલી ગયા હતા.

અમેરિકા મલેશિયાને 20 અબજ ડૉલર આપશે

 અમેરિકા મલેશિયાને લગભગ 20 કરોડ અમેરિકન ડૉલર આપવાનું છે. આ ધન મલેશિયાના સરકારી વિકાસ ફંડ 1એમબીડી સંલગ્ન સંપત્તિને જપ્ત કરાયા બાદ જમા કરવામાં આવી રહ્યું છે.

અમેરિકન અધિકારીઓ અત્યાર સુધી મલેશિયાને 5.7 કરોડ ડૉલર આપી ચૂક્યા છે.

આરોપ એવો છે કે હોલીવૂડની એક કંપનીએ 1એમબીડી ફંડમાંથી પૈસા લઈ ફિલ્મોમાં લગાવ્યા હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તા.

કથિત રીતે 1એમબીડી ફંડથી પૈસા લઈને મૅનહેટ્ટનમાં ખરીદાયેલી એક સંપત્તિના વેચાણ બાદ અમેરિકા વધુ 13.9 કરોડ ડૉલર મલેશિયાને આપશે.

નોંધનીય છે કે મલેશિયાના સરકારી 1એમબીડી ફંડ એટલે કે 1મલેશિયા ડેવલપમૅન્ટ બૅહાર્ડ ફંડમાંથી અબજો રૂપિયા ગાયબ છે.

દેશના અર્થતંત્રના વિકાસ માટે અને કૂટનીતિક રીતે મહત્ત્વના રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વર્ષ 2009માં આ ફંડ બનાવાયું હતું.

મોદીને લોકશાહીનો સણસણતો તમાચો પડવો જોઈએ - મમતા બેનરજી

પશ્ચિમ બંગાળના બાંકુરાના બારજોરામાં એક ચૂંટણીસભાને સંબોધતાં પ્રદેશનાં મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનરજીએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર ચૂંટણીના સોગંદનામાના સંદર્ભે નિશાન તાક્યું.

તેમણે મોદીનાં પત્ની સંબંધીત જાણકારીનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો.

તેમણે કહ્યું, "મોદી ખુદ પોતાના નાના એવા પરિવારને સંભાળી ન શક્યા તો દેશને શું સંભાળશે? દેશ તો બહુ મોટો પરિવાર છે."

તેમણે મોદી પર ખોટા વચનો આપવા અને ખોટું બોલવા સંબંધિત આરોપો લગાવ્યા. તેમણે કહ્યું, "મોદીએ બંગાળમાં આવીને કહ્યું હતું કે બંગાળમાં મમતા બેનરજી દુર્ગાપૂજા કરવા નથી દેતાં. શું આ ખોટું નથી?"

તેમણે કહ્યું, "બાળક ખોટું બોલે તો તમે શું કરો? એને વઢો અને જરૂર પડ્યે તમાચો પણ ચોડી દો પણ જો વડા પ્રધાન ખોટું બોલે તો શું કરવું જોઈએ? શું તેમની પૂજા કરવી જોઈએ કે તેમને માટીના એવા લાડવા ખવડાવવા જોઈએ કે જેની અંદર કાંકરા હોય?"

મમતા બેનરજીએ એમ પણ કહ્યું કે નરેન્દ્ર મોદીને લોકશાહીનો સણસણતો તમાચો પડવો જોઈએ.

ઈરાન સાથેના તણાવ વચ્ચે યૂએસના સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ પૉમ્પીયો ઇરાકની મુલાકાતે

ઈરાન સાથે વધી રહેલા તણાવ વચ્ચે અમેરિકાના સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ માઇક પૉમ્પીયોએ ઇરાકની અણનિર્ધારીત મુલાકાત લીધી છે.

રાજધાની બગદાદમાં ઇરાકી નેતાઓ સાથે ચાર કલાકની મુલાકાત માટે પૉમ્પીયોએ બર્લિનનો પ્રવાસ રદ કરી નાખ્યો.

અમેરિકા દ્વારા પ્રદેશમાં યુદ્ધજહાજ તહેનાત કરાયા બાદ આ મુલાકાત યોજવામાં આવી હતી.

અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર અમેરિકન સૈન્ય અને મિત્ર રાષ્ટ્રો પર ઈરાનના વધી રહેલા જોખમને પગલે આ જહાજ અહીં તહેનાત કરાયું છે

આ પહેલા મંગળવારે અમેરિકાએ અહીં બી-52 બૉમ્બર વિમાનો મોકલવાની પણ જાહેરાત કરી હતી.

જોકે, ઈરાન તરફથી કેવા પ્રકારનું જોખમ છે એ અંગે અમેરિકાએ ખાસ માહિતી નહોતી આપી તો ઈરાને આ આરોપને બકવાસ ગણાવી ફગાવી દીધો હતો.

ગુજરાતમાંથી 8 સિંહો ઉત્તર પ્રદેશ મોકલાવાશે

પ્રાણીઓની ફેરબદલી કાર્યક્રમ અંતર્ગત...


રબિંદર સિંહ

રૉના 35 વર્ષના ઇતિહાસમાં આ પહેલાં આવું ક્યારેય નહોતું બન્યું. સુરક્ષા સંસ્થાનો અને સેનામુખ્યાલયોમાં એક-બે મહિનાના અંતરે આવી તપાસ જરૂર કરાતી હતી.

ત્યાર બાદ યોજાયેલ સાપ્તાહિક બેઠકમાં રૉના પ્રમુખ સી. ડી. સહાયે સ્પષ્ટતા કરી કે તે તપાસ કોઈ એક વ્યક્તિ વિરુદ્ધ કેન્દ્રિત નહોતી.

તેનો ઉદ્દેશ માત્ર રૉની સુરક્ષાવ્યવસ્થાને મજબૂત કરવાનો હતો. એ બેઠકમાં રૉના સંયુક્ત સચિવ રબિંદર સિંહ પણ હાજર હતા.

તેઓ મોટેથી બબડતાં બબડતાં બહાર આવ્યા કે વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે વર્તણૂકની આ યોગ્ય રીત નથી.

હાલમાં જ પ્રકાશિત થયેલ પુસ્તક, ‘રૉ અ હિસ્ટ્રી ઑફ ઇંડિયાઝ કૉવર્ટ ઑપરેશન્સ’ના લેખક યતીશ યાદવ જણાવે છે કે, ‘તે કાર્યવાહી રબિંદર સિંહને ધ્યાનમાં રાખીને કરાઈ હતી.’

એ દિવસે તેમને તેમના ડ્રાઇવર પાસેથી એ વાતની ખબર પડી ગઈ હતી કે ગેટ પર તમામ લોકોની બ્રીફ કેસ ખોલાવીને જોઈ રહ્યા છે, જ્યારે રબિંદર સિંહની બ્રીફ કેસ ખોલવામાં આવી ત્યારે તેમાંથી કોઈ પણ આપત્તિજનક વસ્તુ ન મળી.

રબિંદર સિંહ પર રૉની નજર

રૉની ઑફિસ

રબિંદર સિંહ પાછલાં ઘણાં વર્ષોથી અમેરિકન જાસૂસી સંસ્થા CIA માટે ડબલ એજન્ટ તરીકે કામ કરી રહ્યા હતા અને ભારતની તમામ ગ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુપ્ત સૂચના તેમના સુધી પહોંચાડી રહ્યા હતા.

તેમને એ વાતની ખબર નહોતી કે તેમની પર રૉનો કાઉન્ટર ઇંટેલિજન્સ યુનિટ પાછલા અમુક મહિનાથી નજર રાખીને બેઠો છે. તેમને એ વાતનું બિલકુલ અનુમાન નહોતું કે તેમના ઘરની પાસે ફળ વેચનાર દાઢીવાળો પ્રૌઢ શખસ રૉનો એજન્ટ છે અને તેમનો ડ્રાઇવર તેમની પ્રવૃત્તિઓ વિશે તમામ સૂચનાઓ સંબંધિત અધિકારીઓ સુધી પહોંચાડી રહ્યો છે.

રબિંદર સિંહ અમૃતસરના એક જાગીરદાર પરિવારમાંથી આવતા હતા.

તેઓ જાટ શીખ સમુદાયમાંથી આવતા હતા પરંતુ તેમણે પોતાના વાળ કપાવી નાખ્યા હતા. તેઓ એક અધિકારી તરીકે ભારતીય સેનામાં ભરતી થયા હતા. સેનામાં ફરજ બજાવતી વખતે તેમણે ઑપરેશન બ્લૂ સ્ટારમાં પણ ભાગ લીધો હતો. ત્યાર બાદ તેમની નિમણૂક રૉમાં કરવામાં આવી.

રૉમાં કામ કરી ચૂકેલા મેજર જનરલ વિનય કુમાર સિંહ પોતાના પુસ્તક ‘ઇંડિયાઝ એક્સટર્નલ ઇન્ટેલિજન્સ સિક્રેટ્સ ઑફ રિસર્ચ ઍન્ડ એનાલિસિસ વિંગ’માં લખે છે, “તેમની સમગ્ર કારકિર્દી દરમિયાન ઑફિસરો અને રબિંદરના અન્ય સાથી કર્મચારીઓ તેમને એક સામાન્ય ઑફિસર માનતા હતા.”

“શરૂઆતમાં તેમને અમૃતસર પોસ્ટ કરાયા હતા, જ્યાં તેમને સીમા પાર પાકિસ્તાન અને ISI દ્વારા શીખ અલગાવવાદીઓને અપાઈ રહેલી ટ્રેનિંગ વિશે માહિતી એકત્રિત કરવાનું કામ સોંપાયું હતું.”

“ત્યાર બાદ પહેલાં તેમને પશ્ચિમ એશિયામાં અને પછી હૉલૅન્ડના હેગમાં તહેનાત કરાયા જ્યાં તેઓ એ વિસ્તારમાં સક્રિય શીખ ચરમપંથીની પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખી રહ્યા હતા.”

રૉના પ્રમુખ રહેલ એ. એસ. દુલતે પણ પોતાના પુસ્તક ‘કાશ્મીર ધ વાજપેયી યર્સમાં’ લખ્યું છે, “ભારતીય વિમાનનું અપહરણ કરનાર હાશિમ કુરેશીએ મને જણાવ્યું હતું કે હૉલૅન્ડમાં રબિંદરની એક અત્યંત ખરાબ ઑફિસર તરીકેની છાપ હતી.”

“તેમનો મોટા ભાગનો સમય મહિલાઓ પાછળ અને દારુના સેવનમાં પસાર થતો. પોતાની જીભ પર પણ તેમનું નિયંત્રણ નહોતું અને તેઓ અવારનવાર અજાણ લોકો સામે એવી વાતો બોલી જતા જે તેમણે ન બોલવી જોઈએ.”

સિત્તેરના દાયકાથી ભારતમાં CIAની સક્રિય ભૂમિકા

ગુપ્ત વ્યવસ્થાતંત્રમાં એ વાત કોઈનાથી છુપાયેલી નહોતી કે સિત્તેરના દાયકાથી જ CIA ભારત સરકાર પર નજર રાખવાની કોશિશ કરી રહી છે.

ટૉમસ પૉવર્સે CIA પ્રમુખ રિચર્ડ હેલ્મ્સની આત્મકથા ‘ધ મૅન હૂ કેપ્ટ ધ સિક્રેટ્સ’માં એ વાત તરફ સ્પષ્ટપણે ઇશારો કર્યો હતો કે વર્ષ 1971માં ઇંદિરા ગાંધીના મંત્રીમંડળમાં એક CIA એજન્ટ હતો.

આટલું જ નહીં ખ્યાતનામ સ્તંભકાર જૅક એન્ડરસને પણ એક લેખમાં આ વાતની પુષ્ટિ કરી હતી. વૉશિંગટન...


રમકડાંના વેપારમાં ભારત ટોચના દેશોમાં નથી

ભારત સરકારે આના પર નિવેદન જાહેર કરીને કહ્યું કે ચીની સૈનિકોએ ઉશ્કેરણીજનક પગલાં ભરતાં સરહદ પર યથાસ્થિતિ બદલવાની કોશિશ કરી, પરંતુ ભારતીય સૈનિકોએ તેમને રોકી દીધા. જોકે ચીનના વિદેશમંત્રીએ કહ્યું કે ચીનની સેના વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખાનું સખત રીતે પાલન કરે છે.

બીજી તરફ ભારત સરકાર દર મહિને આર્થિક અને વેપારી ક્ષેત્રમાં નવા-નવા નિર્ણયો લઈને ચીન પર નિર્ભરતા ઓછી કરવાની વાત કરી રહી છે.

ભારત સરકારે બુધવારે જ 118 ચીનની ઍૅપ્સ પર પ્રતિબંધ લગાવવાનો નિર્ણય લીધો અને વેપારી નિયમોમાં ફેરફાર કર્યા. જેથી સરકારી સોદામાં વિદેશી કંપનીઓ ઓછામાં ઓછો ભાગ લઈ શકે. તેમ છતાં ચીન સાથે વેપાર પર આ બધા નિર્ણયની બહુ વધુ અસર જોવા મળતી નથી.

ચીની ઍપ્સ અને સરકારી પરવાનામાંથી ચીની કંપનીઓ બહાર કરવાની તમામ તૈયારીઓ બાદ પણ ભારતની નજરો ચોંટી છે ચીનનાં રમકડાંનાં બજારો પર.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 30 ઑગસ્ટે પોતાના 'મનની વાત' કાર્યક્રમમાં કહ્યું, "વિશ્વમાં રમકડાં ઉદ્યોગ લગભગ સાત લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ છે, જેમાં ભારતની ભાગીદારી બહુ ઓછી છે."

"પરંતુ જે દેશમાં આટલી મોટી વિરાસત હોય, પરંપરા હોય, વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િવિધતા હોય, યુવાવસતિ હોય, એ દેશની આટલી ઓછી ભાગીદારી શું સારી વાત છે? જી નહીં. આ સાંભળવું સારું નથી લાગતું. આપણે મળીને તેને આગળ વધારવું જોઈએ."

રમકડાંનું વિશ્વબજાર

વિશ્વમાં આશરે 86 ટકા રમકડાં ચીનમાંથી આવે છે

જોકે તેઓએ ચીનનું નામ નહોતું લીધું, પરંતુ એ બધા જાણે છે કે ભારત જ નહીં વિશ્વભરમાં ચીનનાં રમકડાંની કેટલી માગ છે.

જે દેશ રમકડાં બનાવવામાં વિશ્વના ટૉપ પાંચ દેશમાં નથી આવતો, એ અચાનક દુનિયાના ટૉપના ચીની રમકડાંનો મુકાબલો કેવી રીતે કરી શકશે?

સ્પષ્ટ છે કે જે ટાર્ગેટ ભારતના વડા પ્રધાન સેટ કરવા માગે છે, એ આ પરિસ્થિતિમાં સરળ નથી લાગતો. તો એક નજર નાખીએ આંકડાઓ પર...

વિશ્વ રમકડાં ઉદ્યોગની વાત કરીએ તો ચીન દુનિયામાં સૌથી વધુ રમકડાં એક્સપૉર્ટ કરે છે. અંદાજે 86 ટકા રમકડાં વિશ્વમાં ચીનથી આવે છે. બીજા નંબરે યુરોપીય યુનિયન છે.

2019માં વિશ્વ રમકડાં બજાર 105 બિલિયન અમેરિકન ડૉલર હતું, જે 2025 સુધી 131 બિલિયન ડૉલર સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.

ભારતની વાત કરીએ તો, વિશ્વના રમકડાં બજારમાં ભારતની ભાગીદારી 0.5 ટકાથી પણ ઓછી છે.

ભારતમાં રમકડાંનું બજાર અંદાજે 16 હજાર કરોડનું છે, જેમાં 25 ટકા જ સ્વદેશી છે. બાકીના 57 ટકામાંથી અંદાજે 70 ટકા માલ ચીનથી આવે છે. 5 ટકા જ અન્ય દેશથી આવે છે.

દુનિયામાં રમકડાં બનાવવામાં જે કંપનીઓ સૌથી આગળ છે, તેમાં લેગો, મેટલ અને બાન્દાઈ નામકો એન્ટરટેઇન્મેન્ટ જેવાં નામો સામેલ છે. તેમાંથી ઘણાના પ્લાન્ટ ચીનમાં છે.

એવામાં ભારતનો સૌથી મોટો પડકાર એ હશે કે પહેલાં ભારતીયો માટે જ રમકડાં તૈયાર કરાય, જે ચીની રમકડાં કરતાં ભારતીયોની પહેલી પસંદ હોય.

ભારતીય રમકડાં બજાર

ભારતનો રમકડાંઉદ્યોગ અનેક સમસ્યાઓથી ઘેરાયેલો છે

દિલ્હીના સદર બજારમાં ચીની રમકડાંનું મોટું બજાર છે. ત્યાંની દુકાનો પર તમે ગ્રાહકોને એવું કહેતા સાંભળશો, 'ભાઈ, સસ્તું અને સારું દેખાડો.'

હકીકતમાં સસ્તાં ચીની રમકડાંની ભારતીયોને ટેવ પડી ગઈ છે, જેમાં વેરાયટી પણ ઘણી મળે છે અને જે ટ્રેન્ડ સાથે ચાલે છે.

માર્કેટમાં જે પણ નવા કાર્ટૂન શો આવ્યા હોય, એનાં કેરેક્ટર તમને કેટલાક મહિનામાં જ બજારમાં મળવા લાગે છે. નવી ગેમ્સમાં તો ચીનનાં રમકડાંનો કોઈ જોટો ન જડે. ભાવ પણ સસ્તો હોય છે.

વેપારીઓનું માનીએ તો ભારતમાં એવાં રમકડાંના માર્કેટમાં ઇનોવેશનની મોટી ઊણપ છે.

ભારતમાં રમકડાં બનાવવામાં દક્ષિણ ભારતનાં શહેર સૌથી આગળ છે. કર્ણાટકના રામનગરમાં ચન્નાપટના, આંધ્રપ્રદેશના કૃષ્ણામાં...


રમજાન માત્ર રોજા રાખવાનો મહિનો નહીં, પણ અલ્લાહને વધારે જાણવાનો મહિનો છે

તેનું મહત્ત્વ તેનાથી ઘણું વધારે છે, જેમાં સ્વને વધારે સારા બનાવવાના છે અને અલ્લાહને વધારે જાણવાના છે.

બીબીસીના રાબિયા લિંબાડા લખે છે કે મુશ્કેલીઓ વધવાની છે તેની જાણ છતાં તેઓ રમજાન મહિનાની આતુરતાથી રાહ જોતાં હોય છે.

"તો તમે સતત 30 દિવસ રોજા રાખો છો?"

"વચ્ચે ક્યારેક તોડી નાંખતા હશો?"

"પાણી પણ નહીં?"

રમજાન મહિના દરમિયાન આ ત્રણ પ્રશ્નો મારા મિત્રો મને અવશ્ય પૂછે છે.

તો તમને જણાવી દઉં કે... ના, સતત નહીં, પણ દિવસ દરમિયાન (સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત) રોજા રાખવાના હોય છે.

આમ તો ક્યારેય તોડતી નથી, પણ હા ક્યારેય એવું થઈ જાય અને ના, પાણી પણ દિવસ દરમિયાન નહી પીવાનું!

મારો જન્મ અને ઉછેર પૂર્વ લંડનમાં થયો છે. મારાં માતાપિતા યમન અને બર્માથી અહીં વસાહતી તરીકે આવેલાં.

દુનિયાભરમાં કોઈ પણ મુસ્લિમ કુટુંબમાં હોય તેવી હલચલ મારા ઘરમાં પણ રમજાન મહિનો આવવાનો હોય તેના થોડા દિવસ પહેલાંથી શરૂ થઈ જાય છે.

હું તમને જણાવું કે શા માટે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સ્વંયશુદ્ધિ

મુશ્કેલીઓ વધવાની છે એ જાણતાં હોવા છતાં લોકો રમજાન મહિનાની આતુરતાથી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રાહ જોતાં હોય છે

આખો દિવસ ભોજન અને પાણી વિના ચલાવવાનું અને મોડી રાત સુધી નમાઝ અને કુરાનનું પઠન થાય તેની અમે આતુરતાથી રાહ જોતા હોઈએ છીએ.

આ વિચિત્ર લાગશે પણ 30 દિવસ સુધી અમે અમારી જીવનશૈલીમાં મહત્ત્વનું પરિવર્તન લાવીએ છીએ.

તેના કારણે ઇસ્લામી કેલેન્ડરના સૌથી પવિત્ર મહિના રમજાનને અમે આવકારીએ છીએ.

રમજાન દરમિયાન સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધી ભોજન ના લેવું તે સૌથી અગત્યની બાબત છે, પરંતુ તે સિવાય આ મહિનો શુદ્ધિ માટેનો પણ છે.

ઘણીવાર તેને આધ્યાત્મિક શિબિર જેવો પણ ગણાવાતો હોય છે.

અલ્લાહની નજીક જવાનો સમય

રમજાન મહિનો સુદ્ધિ માટેનો સમય છે

કુરાનમાં કહેવાયું છે કે રમજાન એ અલ્લાહની નજીક જવાનો સમય છે.

તેથી જ અમે લાંબી પ્રાર્થના અને ચિંતન કરીએ છીએ.

થોડા સમય માટે જીવનના આનંદપ્રમોદને જતા કરીને તેનું મહત્ત્વ શું છે તે આપણે સમજીએ છીએ.

તેના કારણે આપણામાં વધારે કરુણા જાગે છે અને દુનિયામાં જેમની પાસે ખોરાક અને પાણી પૂરતા નથી તેમના માટે દયાભાવ પણ જાગે છે.

રમજાનની તૈયારીઓ

અગાઉથી નાસ્તા તૈયાર કરી લેવાના કારણે પ્રાર્થનાને સમય આપી શકાય છે

મહિના અગાઉથી જ રમજાનની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જાય છે. સૌથી વધારે તૈયારી આધ્યાત્મિક હોય છે.

અમે નમાઝનો સમય વધારતા જઈએ અને કુરાનનું વાંચન તથા ચિંતન વધારે ને વધારે કરવા લાગીએ છીએ.

હું રાત્રે થોડું વધારે મોડા સુધી જાગી શકાય તેની ટેવ પાડવા લાગું છું, જેથી રમજાન વખતે જ થતી રાતની વિશેષ નમાજ માટે હું તૈયાર થઈ જાવ.

ઘણા લોકો અગાઉથી જ ટેવ પાડવા માટે ફાસ્ટ કરે છે અથવા ખોરાક ઓછો કરી નાખે છે.

મારી એક મિત્ર બે-એક મહિના પહેલાંથી જ રોજિંદી પીવાતી કોફીનું પ્રમાણ ઓછું કરી નાખે છે, જેથી રોજા રાખી શકાય.

તેમનું કહેવું છે કે રમજાનના પ્રારંભમાં કેફેન વિના ચલાવી લેવાનું આવે ત્યારે ભૂખ્યા રહેવા કરતાંય તે વધારે મુશ્કેલ લાગે છે.

આ નાનાંનાનાં પરિવર્તનો છે પણ તેની પાછળનો ઉદ્દેશ પવિત્ર મહિના દરમિયાન શારીરિક અને માનસિક રીતે તંદુરસ્ત રહેવાનો છે.

આ ઉપરાંત પ્રેક્ટિકલ તૈયારીઓ પણ હોય છે.

અમે આગોતરા જ ખૂબ નાસ્તા વગેરે તૈયાર કરીને રાખીએ છીએ. રમજાન શરૂ થાય ત્યાં સુધીમાં તો અમારું ફ્રીઝ ખીચોખીચ ભરાઈ ગયું હોય.

દક્ષિણ એશિયા અને મધ્ય પૂર્વના અનેક ચટાકેદાર નાસ્તા તૈયાર કરીને રાખી દઈએ છીએ.

જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે જયાફત ઉડાવવી. અગાઉથી નાસ્તા તૈયાર કરી લેવાના કારણે રમજાન વખતે વધારે રાંધવાની ઝંઝટ રહેતી નથી.

તેના બદલે તે સમય...


રમજાનના પવિત્ર મહિનામાં અમદાવાદમાં એક બાળકી ઘરે જ ઇબાદત કરી રહી છે.

રમજાન મહિનો શરૂ થતા જ લોકોને સલાહ આપવામાં આવી હતી કે આ મહિનામાં થતી ઇબાદત લોકો ઘરે રહીને જ કરે અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન કરે.

અમદાવાદના દાણીલીમડા, ખાનપુર, જમાલપુર સહિત મોટાભાગના મુસ્લિમ બહુમતીવાળા વિસ્તારોને ક્લસ્ટર કન્ટેઇનમૅન્ટ કરવામાં આવ્યાં છે.અહીં લોકોની અવરજવર નિયંત્રિત કરવામાં આવી છે.

રમજાન મહિના દરમિયાન સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગને પર લોકો ધ્યાન આપીને મસ્જિદ જવાનું ટાળી રહ્યા છે.

ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણી તથા અમદાવાદના મ્યુનિસિપલ કમિશનર વિજય નેહરાએ મુસ્લિમોને ઘરમાં રહીને જ રમજાનના રોજા રાખવા અપીલ કરી છે.

સામાન્ય રીતે વહેલી સવારે  સેહરીથી દિવસ શરૂ થાય છે અને સાંજે પરિવાર કે મિત્રો સાથે રોઝા ખોલવાથી અને ઇફ્તારીથી પૂર્ણ થાય છે.

પરંતુ લૉકડાઉનના ત્રીજા તબક્કામાં સાંજે સાત વાગ્યાથી સવારે સાત વાગ્યા સુધી  બહાર નહીં નીકળવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.

ભારતીય મુસ્લિમોએ જાહેર કરી લૉકડાઉનમાં રમઝાનની ગાઇડલાઇન

રમજાન મહિના દરમિયાન લોકો ઈદની ખરીદી માટે અમદાવાદના ત્રણ દરવાજા પર જવાનું પસંદ કરે છે.

ત્રીસ દિવસ સુધ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી રોજા રાખ્યા બાદ ઈદ-ઉલ-ફિતરને માટે નાના-મોટા સૌકોઈ માટે ખરીદી કરવામાં આવે છે અને ઈદ સમયે મોટેરાં તેમનાથી નાના લોકોને ચીજવસ્તુ કે રોકડની બેંટ આપે છે, જે 'ઈદી' તરીકે ઓળખાય છે.

અહીં ખરીદદારોની દર વર્ષે ભીડ લાગેલી હોય છે, પણ હાલ અહીં બધું જ શાંત છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રમઝાનનો ઉદ્દેશ લાંબી પ્રાર્થનાઓ અને આત્મનિયંત્રણ દ્વારા આધ્યાત્મિકતામાં ઉમેરો કરવાનો છે. પ્રથમ નજરે જોઈએ તો આ એકદમ સરળ છે પણ આ અંગે કેટલીક ગેરસમજણો પ્રવર્તે છે.

કુરાનના હદિફ અને શરિયત અને ઇસ્લામી વિજ્ઞાનના વિદ્યાર્થી શબ્બીર હસનના જણાવ્યાં મુજબ આમાંની કેટલીક માન્યતાઓ આ મુજબ છે.

બ્રશ કરવાથી તમારા રોજા તૂટી શકે છે

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ બ્રશ કરવાથી તમારા ઉપવાસ તૂટી જતા નથી.

હસન જણાવે છે કે કેટલાય લોકોનું માનવું છે કે ટૂથપેસ્ટનાં સહેજ મિન્ટ જેવા સ્વાદથી રોજા તૂટી શકે છે.

જોકે, ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે તમારા દાંતને બ્રશ કરવામાં કંઈ ખોટું નથી. વધુ પડતી સાવચેતી રાખનારાઓ માટે હસન પાસે કેટલીક ટિપ્સ છે.

ઉત્તમ સલાહ એ છે કે ઓછામાં ઓછી ટૂથપેસ્ટ વાપરો અને એ પણ એવી કે જેમાં વધુ મિન્ટ અને સ્ટ્રૉંગ ના હોય.

તેઓ કુદરતી બનાવટના દંતમંજન મેસ્વાક વાપરવાની સલાહ આપે છે. કારણ કે એ ખૂબ સૌમ્ય અને કુદરતી સ્વાદ ધરાવે છે.

તે સાલવાડોરા પેરસિકા વૃક્ષમાંથી બને છે. જેની વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન દ્વારા દાંતની સ્વચ્છતા માટે ભલામણ પણ કરવામાં આવી છે.

તમે તમારું થૂંક ગળી ના શકો

એવી પણ માન્યતા છે કે ખુદનું થૂંક ગળવાથી રો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જા તૂટી જાય છે. પરંતુ આ ખરેખર ખોટી માન્યતા છે.

હસન જણાવે છે કે થૂંક ગળવું એ કુદરતી પ્રક્રિયા છે અને તેનાથી રોજો તૂટતો નથી.

હસનનાં જણાવે છે કે ,''અન્ય વ્યક્તિનું થૂંક સહેજ અલગ હોય છે તેથી ઉપવાસ દરમ્યાન એનાથી દૂર રહેવું જોઈએ.''

તમે તમારા સાથીને ચુંબન કરી ના શકો કે તેમની સાથે ઘરોબો ના કેળવી શકો.

ઉપવાસ કરવાનો વાસ્તવિક હેતુ તો તમારી ઇચ્છાઓ પર નિયંત્રણ કરવાનો છે, જેમાં ખોરાક,પાણી અને શારીરિક સંબંધોનો સમાવેશ થાય છે.

Coronavirus દૂધની થેલી, વાસણો, પ્લાસ્ટિક પર અને હવામાં કેટલું જીવે છે?

માત્ર અન્ન અને જળ વિશે જ છે

ઉપવાસ વખતે માત્ર અન્ન અને જળનો જ નિષેધ હોય છે.

હસન જણાવે છે," જીભ દ્વારા કરાતા પાપનો આમાં નિષેધ ફરમાવવામાં આવ્યો છે.

તેઓ જણાવે છે, "ઉપવાસ દરમિયાન નિંદા કે ટિકા-ટિપ્પણી કરવાથી દૂર રહેવું જોઈએ.''

"અચાનક ખાવા કે પીવાથી તમારો ઉપવાસ તૂટી શકે છે"

તમે રોજા રાખ્યા છે અને તમે ભૂલથી કશુંક ખાઈ લો છો, એવી સ્થિતિમાં તમારો ઉપવાસ તૂટી જતો નથી અને જ્યાં સુધી તમે ના ઇચ્છો ત્યાં સુધી તે તૂટી શકતો નથી.

ટાળી શકાય એવી સ્થિતિમાં કશુક ખાઈ જવાથી કે કશુક પી લેવાથી ઉપવાસને તૂટેલો માનવામાં આવે છે.

જેમ કે નહાતી વખતે પણ તમે કશુક પી લો છો તો તમારો ઉપવાસ વ્યર્થ ગણવામાં આવે છે. નહાતી વખતે કે મોં ધોતી વખતે મોંમાં છાંટા જતાં રહે તો ઉપવાસ તૂટી શકે છે.

હસન જણાવે છે,"આ સ્નાનવિધિ દરમિયાન સીધા કોગળા કરવા જોઈએ અને પાણીને ગળામાં ઉતારવાનું ટાળવું જોઈએ."

"તમે દવા ના લઈ શકો"

ધ મુસ્લિમ કાઉન્સિલ ઑફ બ્રિટન (MCB) અને  ઇન્ટરનેશનલ ગ્લુકોમા એસોસિએશન દ્વારા સંયુક્ત રીતે જણાવ્યાં મુજબ લોકો આંખમાં નાખવાના ટીપાંનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

ધ મુસ્લિમ કાઉન્સિલ ઑફ બ્રિટન (MCB)એ હૉસ્પિટલો માટે રમઝાન હેલ્થ ફેક્ટ શીટ જાહેર કરે છે.

તેમાં જણાવાયું છે કે આંખ-કાનનાં ટીપાં, ઇન્જેક્શન અને શરીરમાં તબીબી સારવાર માટે અપાતાં પ્રવાહીથી ઉપવાસ તૂટી શકતો નથી.

જોકે, ગળવાની દવાથી ઉપવાસ તૂટી શકે છે અને એને ઉપવાસ પહેલાં કે પછી ગળવી જોઈએ.

હસન જણાવે છે, "જો તમે તબીબી સારવાર લઈ રહ્યા છો તો તમારે  એ સ્પષ્ટ કરવું જોઈએ કે તમે ઉપવાસ કરવાને લાયક છો કે કેમ?"

"કુરાનના મતે તમારે હકીમોની સલાહનું સંપૂર્ણ પાલન કરવું જોઈએ.''

ગમે તે થાય ઉપવાસ કરવા

ઇસ્લામમાં ઉપવાસ 15 વર્ષથી મોટી ઉંમરનાં અને તંદુરસ્ત વ્યક્તિને જ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

ધ મુસ્લિમ કાઉન્સિલ ઑફ બ્રિટન (MCB)ના...


રમત હોય કે રાજકારણ, જ્યારે કટ્ટર હરીફો ટકરાય ત્યારે રોમાંચ પેદા થાય છે અને એમાં પણ જો હરીફો ભારત અને પાકિસ્તાન જેવા હોય તો તેનો રોમાંચ પરાકાષ્ઠાએ પહોંચી જાય છે.

પછી રમત માત્ર રમત ન રહેતા પ્રતિષ્ઠાનો સવાલ બની જાય છે. 'ભારત વિશ્વ કપ હારી જાય તો ભલે પણ પાકિસ્તાન સામે જો જીતવું જ જોઈએ' એવું કહેનારા અનેક લોકો દેશમાં મળી આવશે. એવી જ રીતે પાકિસ્તાનમાં પણ આનાથી ઊલટું કહેનારા લોકોની કમી નથી.

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે દિલધડક મુકાબલો આવતી કાલે માન્ચૅસ્ટરમાં યોજાવાનો છે.

ભારત અને પાકિસ્તાન હવે તો એકબીજાની ધરતી પર રમતા નથી પણ આંતરરાષ્ટ્રીય ઇવેન્ટમાં બંને તટસ્થ સ્થળે સામસામે આવી જ જાય છે.

આ વખતે ટુર્નામેન્ટનું માળખું એવું બન્યું છે કે ભારત-પાકિસ્તાનને સામસામે રમવાનું આવે જ.

એટલું જ નહીં પ્રત્યેક ટીમે સામસામે રમવાનું છે. ઉપરાંત સેમિફાઇનલ કે ફાઇનલમાં પણ બંને ટીમ સામસામે રમી શકે છે.

2008માં મુંબઈ પરના હુમલા બાદ બંને દેશ વચ્ચે સિરીઝનું આયોજન અટકી ગયું છે. પાકિસ્તાન વારંવાર ભારત સાથે સિરીઝ રમવાની માગણી કરે છે અને આઇસીસીમાં નુકસાનના વળતરની ફરિયાદ પણ કરે છે, પરંતુ હવે મૅચ યોજવી ક્રિકેટ બોર્ડના હાથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માં રહી નથી.

હવે ટીમને આમંત્રણ આપવું કે ટીમને મોકલવી તેનો નિર્ણય સરકારે કરવાનો છે અને હાલના તબક્કે બેમાંથી એકેય ટીમ હરીફના દેશમાં જઈને રમે તેવી કોઈ શક્યતા જણાતી નથી.

આ સંજોગોમાં રમતપ્રેમીઓ માટે એશિયા કપ કે વર્લ્ડ કપ કે આઇસીસી ચૅમ્પિયન્સ ટ્રૉફી જ શ્રેષ્ઠ તક બની રહે છે અને તેથી જ ભારત-પાકિસ્તાન જંગને રમતગમત મુકાબલાઓનો મહારાજા ગણવામાં આવે છે.

કોહલી સામે પરંપરા જાળવવાનો પડકાર

છેલ્લે 2017ના જૂન મહિનામાં ઇંગ્લૅન્ડમાં યોજાયેલી ચૅમ્પિયન્સ ટ્રૉફીમાં ભારત અને પાકિસ્તાન બે વખત સામસામે ટકરાયા હતા. ત્યારબાદ દુબઈમાં યોજાયેલા એશિયા કપમાં પણ બંને રમ્યા હતા, જેમાં ભારતનો વિજય થયો હતો.

વર્લ્ડ કપમાં પાકિસ્તાનને હરાવવાની પરંપરા વિરાટ કોહલીની ટીમે રવિવારે જાળવી રાખવાની છે.

બે વર્ષ અગાઉ ચૅમ્પિયન્સ ટ્રૉફીમાં લીગ મૅચમાં એજબસ્ટનમાં ભારતનો 124 રનથી ભવ્ય વિજય થયો હતો, પરંતુ એ પછી ઓવલ ખાતે આ પરંપરા તૂટી ગઈ અને ફાઇનલમાં પાકિસ્તાને 180 રનથી ભારતને હરાવી દીધું હતું.

આમ ભારત ટાઇટલથી વંચિત રહી ગયું હતું. ટાઇટલ કરતાં પણ કરોડો ભારતવાસીઓને પાકિસ્તાન સામે હાર્યાનો અફસોસ રહી ગયો છે.

હવે રવિવારે ભારત પાસેથી પરાજયનો બદલો લેવાની તક છે.

વર્લ્ડ કપમાં ભારતનો ઇજારો

દર ચાર વર્ષે રમાતા વર્લ્ડ કપમાં તો પાકિસ્તાન સામે ભારતનો ઇજારો રહ્યો છે.

બંને વચ્ચે વર્લ્ડ કપમાં પહેલી વાર 1992માં ટક્કર થઈ હતી ત્યારથી 2015ના વર્લ્ડ કપ સુધીની તમામ છ મૅચમાં ભારતનો વિજય થયો છે.

ખૂબીની વાત તો એ છે કે આ છ પૈકીની પાંચ મૅચમાં ભારતે પ્રથમ બૅટિંગ કરીને મૅચ જીતી હતી. તેનો અર્થ એ થયો કે ભારતીય ટીમ પાકિસ્તાનને ક્યારેય ટાર્ગેટ સુધી પહોંચવા દેતી નથી.

2003માં સાઉથ આફ્રિકામાં ભારતે સચીન તેંડુલકરના 98 રનની મદદથી પાકિસ્તાને આપેલો 273 રનનો સ્કોર આસાનીથી ચેઝ કરી લીધો હતો. તે સિવાયની તમામ મૅચમાં ભારતે પ્રથમ બૅટિંગ કરી હતી.

ભારત અને પાકિસ્તાન રમતા હોય ત્યારે એક ખાસ વાત એ રહી છે કે બંને ટીમ જુસ્સામાં હરીફ ટીમને ટાર્ગેટ સુધી પહોંચવા દેતી નથી.

131 મૅચમાંથી 65 મૅચમાં બેમાંથી એક ટીમ ટાર્ગેટ સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહી છે. આ જ બાબત પુરવાર કરી દે છે કે ટાર્ગેટ સામે રમતી વખતે ટીમ પર કેટલું દબાણ હશે.

1985ના માર્ચ મહિનામાં શારજાહ ખાતે રમાયેલી મૅચમાં ભારત માત્ર 125 રન કરી શક્યું હતું. પાકિસ્તાનના વર્તમાન વડા પ્રધાન અને તત્કાલીન સુકાની ઇમરાન ખાને માત્ર 14 રન આપીને 6 વિકેટ ઝડપી...


રમાકાંત ધ્રુપદના પ્રખ્યાત પુરસ્કર્તા હતા અને ઉમાકાંત હજી પણ છે. ધ્રુપદ તે હિન્દુસ્તાની સંગીતની સૌથી જૂની શૈલીમાંની એક છે. જ્યારે અખિલેશ તાલવાદક છે. વર્ષ 2012માં, રમાકાંત અને ઉમાકાંતને સંગીતના યોગદાન બદલ ભારતનું ચોથું સૌથી મોટું નાગરિક સન્માન પદ્મશ્રી એનાયત થયું હતું.

તેમનો આરોપ છે કે ભારતના રાજ્ય મધ્ય પ્રદેશમાં આવેલી ધ્રુપદ સંસ્થાનની શાળામાં તેઓ જ્યારે વિદ્યાર્થિની હતાં ત્યારે પ્રખ્યાત શાસ્ત્રીય ભારતીય સંગીતકાર રામકાંત ગુંદેચા દ્વારા તેમની પર કથિત રીતે બળાત્કાર ગુજારવામાં આવ્યો હતો.

નવેમ્બર - 2019માં ગુંદેચાનું અવસાન થયું હતું, પરંતુ ત્યારબાદ તેમના ભાઈઓ ઉમાકાંત અને અખિલેશ પર મ્યુઝિક સ્કૂલની વિદ્યાર્થિનીઓ દ્વારા જાતીય સતામણી અને હુમલો કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. ત્રણ મહિનાની તપાસ દરમિયાન, બીબીસીએ ત્રણેય ગુંદેચા ભાઈઓ વિરુદ્ધ અનેક આક્ષેપો સાંભળ્યા છે. જોકે, ઉમાકાંત અને અખિલેશ આ આરોપોને નકારે છે.

રમાકાંત ધ્રુપદના પ્રખ્યાત પુરસ્કર્તા હતા અને ઉમાકાંત હજી પણ છે. ધ્રુપદ તે હિન્દુસ્તાની સંગીતની સૌથી જૂની શૈલીમાંની એક છે. જ્યારે અખિલેશ તાલવાદક છે. વર્ષ 2012માં, રમાકાંત અને ઉમાકાંતને સંગીતન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા યોગદાન બદલ ભારતનું ચોથું સૌથી મોટું નાગરિક સન્માન પદ્મશ્રી એનાયત થયું હતું.

ધ્રુપદ સંસ્થાન, જેની તેમણે સ્થાપના કરી હતી અને જ્યાં અધ્યાપન કરાવે છે, તે પ્રતિષ્ઠિત શાળા ગણાય છે અને તેણે વિશ્વભરના વિદેશી અને ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને આકર્ષ્યાં છે. તેણે યુનેસ્કોની સાંસ્કૃતિક હૅરિટેજ સમિતિની માન્યતા પણ પ્રાપ્ત હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. પરંતુ યુનેસ્કોએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે તેમનું શાળા સાથે કોઈ જોડાણ નથી અને કહ્યું કે, તેઓ આવા દાવાઓ પરત ખેંચવાની માગ સાથે સંસ્થાને નોટિસ મોકલશે.

મધ્ય પ્રદેશમાં આવેલી ધ્રુપદ સંસ્થાન

ગુંદેચા ભાઈઓ સામેના આક્ષેપોએ શાસ્ત્રીય સંગીત જગતમાં આંચકો આપ્યો છે, જ્યાં શિક્ષકો ખ્યાતિ અને દરજ્જો માણતા હોય છે. આ આક્ષેપોએ એક પ્રાચીન ગુરુ-શિષ્ય પરંપરાને પણ આંચકો આપ્યો છે. આ પરંપરા એક અનૌપચારિક કરાર સમાન ગણાય છે જેમાં વિદ્યાર્થી સામાન્ય રીતે શિક્ષકની ઇચ્છાને સમર્પણ કરે તેવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.

ત્રણેય ભાઈઓ વિરુદ્ધના આરોપોમાં સેક્સ્યુઅલ સંબંધિત સંદેશાઓ મોકલવાથી લઈને ક્લાસ દરમિયાન છેડતી સુધીની કથિત બાબતોનો અને રામાકાંતના કિસ્સામાં બળાત્કાર ગુજારવાનો આરોપ સામેલ છે.

મોનિકાએ કહ્યું કે તેઓ જ્યારે સ્કૂલમાં હતા ત્યારે તેના પહેલા અઠવાડિયામાં તેમને રમાકાંત તરફથી અયોગ્ય વૉટ્સએપ સંદેશાઓ મળવાનું શરૂ થયું. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે એક સાંજે રમાકાંત તેમને ડાર્ક કાર પાર્કિંગમાં લઈ ગયા અને કારની પાછળની સીટમાં તેમની સાથે છેડતી કરી.

મોનિકા કહે છે, "તેમણે મને ચુંબન કરવાનું શરૂ કર્યું. મેં તેમને ધક્કો મારી દીધો પણ તેઓ પ્રયાસ કરતા રહ્યા,"

"તેમણે મારા શરીરને સ્પર્શ કર્યો અને મારા વસ્ત્રો ઉતારવાના પ્રયત્ન કર્યો. તે સમયે, મને ખ્યાલ આવ્યો કે હું એક પથ્થર જેવી છું. એક તબક્કે તેમને ખ્યાલ આવ્યો કે હું જવાબ નથી આપી રહી. તેથી તેમણે મને પૂછ્યું, શું હું તમને ફરી સ્કૂલે મુકી દઉં? પણ હું જવાબ પણ ન આપી શકી."

મોનિકાએ કહ્યું કે તે ઘટનાની યાદો ભૂંસી નાખવા માંગતાં હતાં. તેમણે તુરંત જ શાળા છોડી ન હતી કારણ કે તેમને સંગીત પસંદ છે અને તેમને આગળ સંગીત શીખવું હતું. તેમણે નોકરી છોડી દીધી હતી અને સ્કૂલમાં ભણવા માટે તેમનાં તમામ નાણાંનું રોકાણ તેમાં કરી દીધું હતું.

પરંતુ ત્રણ મહિના પછી તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે, રમાકાંતે તેમના પર બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો.

પાર્કિન્સન : પૂણેની ફક્ત 14 વર્ષની છોકરીએ બનાવ્યું એ મશીન જે મોટી બીમારીનો ઇલાજ...


રમેશ કટારા

ગુજરાતમાં ચૂંટણીપ્રચારમાં ' હરામજાદા' જેવા અપશબ્દો અને 'ગધેડાની 56 ઇંચની છાતી' પર ટિપ્પણીઓ સાંભળવામાં આવી રહી છે.

તાજેતરમાં ગુજરાતના ફતેહપુરાના ભાજપ ધારાસભ્ય રમેશ કટારાનો એક વીડિયો ચર્ચામાં છે. જેમાં તેઓ કહે છે, ''ઈવીએમમાં ભાભોર અને કમળનાં ચિહ્નવાળાં બટન દબાવશો. આ વખતે મોદીસાહેબે (મતદાનકેન્દ્રમાં) કૅમેરા મૂક્યા છે. ત્યાં બેઠા-બેઠા તેમને ખબર પડી જશે કે કોણે ભાજપને વોટ આપ્યો, કોણે કૉંગ્રેસને.''

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ મુજબ દાહોદની એક ચૂંટણીસભામાં તેઓ કહેતા દેખાય છે, ''જો તમારા મતદાનકેન્દ્રમાં મત ઓછા હશે તો તમને ઓછું કામ આપવામાં આવશે. મોદીસાહેબને ત્યાં બેઠાબેઠા ખબર પડશે કે તમે કશુંક ખોટું કર્યું છે.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેઓ ગામવાસીઓને કહી રહ્યા છે, ''તમારા ફોટો ચૂંટણીકાર્ડ, આધારકાર્ડ અને રૅશનકાર્ડ પર પણ છે.''

 કટારાને આ મામલે ચૂંટણી અધિકારીએ નોટિસ પાઠવી છે.

કટારાએ બીબીસીને કહ્યું કે કૉંગ્રેસ તેમના નિવેદનને ખોટી રીતે રજૂ કરી રહી છે. તેઓ લોકોને મતદાન વિશે જાણકારી આપી રહ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું, ''કયા બૂથમાં કેટલા મત કઈ પાર્ટીને મળ્યા છે એની સૂચિ આવે જ છે. અને સંવેદનશીલ મત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દાનકેન્દ્રોમાં ઝઘડા થાય છે એટલે મેં એમ કહ્યું કે કૅમેરા મૂક્યા હોય તો આ વખતે નહીં થાય.''

તેમણે કહ્યું, ''હું લોકોને સમજાવી રહ્યો હતો કે વીવીપેટ મશીનમાં તેઓ જાણી શકે છે કે તેમનો મત સાચો ગયો કે ખોટો ગયો છે અને ખરાઈ કરી શકે છે.''

જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે તેમણે લોકોને કહ્યું હતું ''ઓછા મત આપવા પર કામ નહીં થાય', તો એ મુદ્દે રમેશ કટારાએ કહ્યું, ''આને ધમકી ન કહેવાય, અમુક મતદાનકેન્દ્રો પર કૅમેરા હોય છે.

ગુજરાતની બહાર પણ આ સૂચિ લાંબી

ઉત્તર પ્રદેશથી ભાજપ સાંસદ અને કેન્દ્રીય મંત્રી મેનકા ગાંધીનું મુસ્લિમ મતદારો અંગેનું વિવાદિત નિવેદન અને ઉત્તર પ્રદેશમાં સમાજવાદી પાર્ટીના ઉમેદવાર આઝમ ખાનની ભાજપ ઉમેદવાર જયા પ્રદા પરની અભદ્ર ટિપ્પણી મામલે ચૂંટણીપંચે કાર્યવાહી કરી છે.

ત્યારે પ્રશ્ન એ છે કે લોકતાંત્રિક ચૂંટણીમાં નેતાઓ આ પ્રકારનાં નિવેદનો કેમ આપે છે?

સામાજિક કાર્યકર મનીષી જાની કહે છે કે 2019ની ચૂંટણીમાં નવી વાત જોવા મળી છે કે નેતાઓ ખુલ્લેઆમ ધમકીઓ આપી રહ્યા છે. જેમ મતદારો મજૂર હોય અને તેઓ માલિક હોય. લોકતંત્રમાં આ કયા સ્તરે ચૂંટણીપ્રચાર જઈ રહ્યો છે.

'હરામજાદા, ગધેડા, સાંઢ'

રાજકીય પક્ષો એકબીજા પર આચારસંહિતાનું ઉલ્લંઘન કરવાના આરોપ કરી રહ્યા છે.

સુરત કૉંગ્રેસ તરફથી કોર્ટમાં કરેલી અરજી પ્રમાણે ગુજરાત ભાજપના અધ્યક્ષ જીતુ વાઘાણીએ 4 એપ્રિલે એક જાહેરસભામાં કૉંગ્રેસ પક્ષના કાર્યકર્તાઓને 'હરામજાદા' કહ્યા હતા અને સુરતમાંથી હાંકી કાઢવાની ધમકી આપી હતી.

બીજી તરફ ભાજપે ફરિયાદ કરી હતી કે અર્જુન મોઢવાડિયાએ બનાસકાંઠાના ડીસામાં યોજાયેલી ચૂંટણીસભામાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી માટે અશોભનીય, બિનસંસદીય નિવેદન ઉચ્ચારીને કહ્યું હતું કે '56ની છાતી તો ગધેડાની હોય.'

પીટીઆઈ પ્રમાણે મોઢવાડિયાએ કહ્યું, "એક સ્વસ્થ વ્યક્તિની છાતી 36 ઇંચની હોય છે, બૉડી-બિલ્ડરની છાતી 42 ઇંચની હોય, ગધેડાની છાતી 56 ઇંચની હોય અને 100 ઇંચની છાતી સાંઢની હોય છે."

ઉર્વીશ કોઠારી માને છે કે જાહેરજીવનમાં વર્તમાન સમયમાં ભાષાકીય વિવેક ઓળંગવો એ સામાન્ય થઈ ગયું છે. પહેલાં નેતાઓ આવાં નિવેદનો કરે કે ભાષાને લઈને કોઈ છૂટ લે તો આંખે વળગી આવતું. પરંતુ હવે મોટા નેતાઓ માટે પણ આ વાત સામાન્ય થઈ ગઈ છે.

સામાજિક કાર્યકર મનીષી જાની કહે છે કે આ ભાજપ અને કૉંગ્રેસ બન્નેની નિષ્ફળતા છે, કારણ કે તેઓ સાચા મુદ્દાઓ પર વાત કરતા નથી. ગુજરાતમાં ખેડૂતોની સમસ્યા છે, કચ્છ સિવાય અન્ય વિસ્તારોમાં...


રવાન્ડામાં 1994માં નરસંહાર થયો ત્યારે 800,000થી વધુ લોકોની હત્યા થઈ હતી.

"પ્રાથમિક શાળાનું ભણતર પૂરું થયું તે પછી મારાં માતાપિતાનું નામ એક ફૉર્મમાં લખવાનું હતું.

ત્યારે મને પ્રથમ વખત સવાલ થયેલો કે મારા પિતા કોણ હતા. હું તેમને જાણતો નહોતો - હું તેમનું નામ પણ જાણતો નહોતો."

આ ઉપરોક્ત શબ્દો છે રવાન્ડાના 24 વર્ષના એક યુવાન જીન પિયરેના. જેમના માતા પર નરસંહાર વખતે બળાત્કાર થયો હતો.

તેમણે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમના જીવનની પીડાની વાત જણાવી હતી.

ઘરમાં પિતાની હાજરી ના હોય તે બાબત બહુ અસાધારણ નહોતી. ઘણાં બધાં બાળકોના પિતા નહોતા.

રવાન્ડામાં 1994માં નરસંહાર થયો ત્યારે 8,00,000થી વધુ લોકોની હત્યા થઈ હતી.

આ બાળકોએ ગામમાં થતી ગુસપુસ સાંભળી હતી અને તેમના વિશે શું કહેવાતું હતું તે પણ કાને પડ્યું હતું.

જોકે, વર્ષો બાદ જ ગુસપુસ પાછળની હકીકતોની જાણ તેમને થઈ હતી.

તેમનાં માતા કેરીને મક્કમતા સાથે કહ્યું હતું કે આ કથા એક સમયે જ બેસીને સાંભળી શકાય તેમ નથી.

કેરીન જણાવે છે, "તેને જુદીજુદી માહિતી મળી હતી. તેણે ગુસપુસ સાંભળી હતી. મારા સમાજમાં બધા લોકોને ખબર હતી કે મારા પર બળાત્કાર થયો હતો. હું તે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બાબતમાં કશું કરી શકું તેમ નહોતી."

"મારો પુત્ર મને પૂછ્યા કરતો હતો કે તેના પિતા કોણ છે. 100 કે તેનાથી વધુ પુરુષોએ મારા પર બળાત્કાર કર્યો, તેમાંથી તેના પિતા કોણ હશે તે હું પણ કહી શકું એમ નથી."

'હું નાસી શકું તેમ નહોતી'

25 વર્ષ વીતી ગયાં હોવા છતાં પીડા હજીય ઓછી થઈ નથી

કેરીનની કથા સાંભળીએ ત્યારે ખ્યાલ આવે છે કે શા માટે સત્ય જણાવવા માટે તેમણે પોતાનો પુત્ર મોટો થઈ જાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી પડી હતી.

કેરીન પર પહેલી વાર બળાત્કાર થયો ત્યારે તેઓ પણ યુવાન હતાં. તે વખતે હજારો સ્ત્રીઓ, વિશેષ કરીને ટુટ્સી સ્ત્રીઓ અને યુવતીઓ પર તેમના પડોશી હુટુ લોકોએ, મિલિશિયા (લોકોની સૈનિકો જેવી ટોળી) અને સૈનિકોએ બળાત્કાર કર્યો હતો.

તે વખતે નરસંહારની શરૂઆત જ થઈ હતી અને તેમના ચહેરા પર કુહાડીથી હુમલો થયો હતો તેનો ઘા પણ હજી તાજો હતો. આજે પણ તે ઘાને કારણે કેરીન સરખી રીતે જમી કે બોલી શકતાં નથી.

એક જમાનામાં એક સમુદાયમાં સાથે રહેનારા જ કેટલાક લોકોએ તેમના પર હુમલો કર્યો હતો. તેમને ઢસડીને એક ખાડા પાસે લઈ ગયા હતા.

આ હુમલાખોરોએ એક શાળામાં પુરુષો, સ્ત્રીઓ અને બાળકોને એકઠાં કરીને પદ્ધતિસર તેમની હત્યા કરી દીધી હતી અને તેની લાશોને ખાડામાં ખડકી રહ્યા હતા.

'મને વારંવાર મરી જવાનું મન થવા લાગ્યું'

100 દિવસના નરસંહારમાં બળાત્કાર દરમિયાન કેટલાં બાળકો પેદા થયાં એ જાણી શકાયું નથી.

તેમને ઊંડા ઘા પડ્યા હતા અને ભારે પીડા થઈ રહી હતી, પણ કેરીન હજીય જીવવા માગતાં હતાં.

તેના થોડા કલાક પછી સૈનિકોએ પણ તેમના પર હુમલો કર્યો હતો અને તેમના ગુપ્તાંગમાં વૃક્ષનાં ડાળખાં અને લાકડીઓ નાખીને તેમના પર અનહદ અત્યાચાર કર્યો હતો. તો પણ તેઓ જીવી જવા માગતાં હતાં.

તેના પછી બીજા એક જૂથે તેમના પર હુમલો કર્યો અને તેમના આખા શરીર પર બચકાં ભરી લીધાં હતાં. તે પછી કેરીનને લાગ્યું હતું કે હવે પોતે મરી જાય તો સારું.

"હવે મને થયું કે જલદી મરી જાઉં તો સારું. મને વારંવાર મરી જવાનું મન થવા લાગ્યું હતું."

જોકે, તેમની યાતનાની હજી શરૂઆત જ થઈ હતી. તેમને હૉસ્પિટલ લઈ જવાયાં હતાં અને સારવાર ચાલી રહી હતી.

જોકે, તે હૉસ્પિટલ પર પણ હુટુ મિલિશિયા (લોકોની સૈનિકો જેવી ટોળી)એ કબજો કરી લીધો.

તેઓ કહે છે, "હું ત્યાંથી ભાગી શકી નહીં. બધું પડી ભાગ્યું હતું એટલે હું નાસી શકી નહીં."

"જેને સેક્સની ઇચ્છા થાય તે મારી સાથે આવીને કરી શકતા હતા. કોઈને પેશાબ કરવાનું મન થાય તો મારા પર આવીને કરતા હતા."

આખરે...


રવિ સોલંકી

કોરોનાની મહામારી સામે લડવા માટે તેમણે જે ઍન્જિનિયરિંગ ઉકેલ આપ્યો આપ્યો બદલ યુકેમાં આ ઍવૉર્ડ આપવામાં આવ્યો.

29 વર્ષના રવિ સોલંકીનો જન્મ ગુજરાતથી બ્રિટન ગયેલાં માતા-પિતાના ત્યાં લિસેસ્ટરમાં થયો હતો. તેમનાં માતા મધુ નર્સ છે અને પિતા કાંતિ એકાઉટન્ટ છે.

તેમની નાની બહેન પ્રિયંકા પણ હાલ મેડિસિનનો અભ્યાસ કરી રહ્યાં છે.

વર્ષ 2011માં રવિ સોલંકી કૅમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીની ટ્રિનિટી કૉલેજમાં મેડિસિનનો અભ્યાસ કરવા માટે પરત ફર્યા.

તેમણે ત્યાંથી ન્યૂરોડિજનરેશનમાં પીએચ.ડી. કર્યું. પીએચ.ડી. પૂર્ણ કર્યા પછી તેઓ લંડનની કિંગ્સ કૉલેજ હૉસ્પિટલમાં જુનિયર ડૉકટર તરીકે કામ કરી રહ્યા છે.

માત્ર 36 કલાકમાં બનાવી ઍપ્લિકેશન

રવિ સોલંકી અને રેમન્ડ

રવિ સોલંકીએ પોતાના એન્જિનિયર મિત્ર રેમન્ડ સીમ્સ સાથે મળીને યુરોપમાં સ્વાસ્થ્યકર્મીઓઓની મદદ માટે આ ઍવૉર્ડ મેળવ્યો છે.

તેમણે સ્વાસ્થ્યકર્મીને મદદ કરવા માટે નવી સ્થપાયેલી નેશનલ હૅલ્થ સર્વિસ (એનએચએસ) ચેરિટી માટે સુરક્ષિત વેબસાઇટ અને પ્લૅટફોર્મ બનાવ્યું હતું. જેને હિરોઝ નામ આપવામાં આવ્યું હતું.

માર્ચ મહિનામાં તેઓ બંને દ્વારા માત્ર 36 કલાકમાં જ https://www... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

.helpthemhelpus.co.uk/ નામની વેબસાઇટ બનાવવામાં આવી હતી.

ચૅરિટી હીરોઝ એનએચએસના કાર્ડિયોલોજિસ્ટ ડોમિનિક પિમેંટા દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી અને તેને પૂર્વ પ્રીમિયરશિપ ફૂટબોલર જૉ કૉલે સમર્થન આપ્યું હતું.

આ સંસ્થા સ્વાસ્થ્યકર્મીને પીપીઈ કિટ આપવાથી લઈને નાણાકીય મદદ, કાઉન્સેલિંગ, તેમના બાળકોની દેખરેખ રાખવી, તેમને ખાવાનું અને બીજા રીસોર્સ પૂરા પાડવાનું કામ કરે છે.

રવિ સોલંકીએ પોતે આ પ્રૉજેક્ટમાં કેવી રીતે જોડાયા એ અંગે કહ્યું, “એક મોડી રાત્રે, મેં ડૉ. ડોમિનિક પિમેંટાનું ટ્વીટ જોયું, તેઓ સ્વાસ્થ્યકર્મીઓની મદદ માટે એક નવો પ્રૉજેક્ટ શરૂ કરવા માગે છે. મેં તેમનો ટ્વિટર પર સંપર્ક કર્યો અને બીજા દિવસે સવારે મેં અને રેમન્ડે ફોન પર ડૉ. પિમેંટા સાથે વાત કરી અને આ પ્રકારે આ વેબસાઇટની શરૂઆત થઈ.”

જો કોલે આ નવી ચૅરિટીને ટેલિવિઝન પર આવીને પ્રમોટ કરવાનું શરૂ કર્યું તેના થોડા જ કલાકો પહેલાં જ રવિ સોલંકી અને રેમન્ડ સીમ્સે આ નવી વેબસાઇટને બનાવવાનું શરૂ કર્યું હતું.

આ વેબસાઇટ માત્ર ત્રણ દિવસોમાં તૈયાર થઈ અને ચાલવા લાગી અને હીરોઝ ચૅરિટીનો મહત્ત્વનો ભાગ બની.

બંને દ્વારા બનાવવામાં આવેલી વેબસાઇટ બ્રિટનના સ્વાસ્થ્યકર્મીઓને નાણાકીય મદદ, કાઉન્સેલિંગ, બાળકોની દેખરેખ જેવી જરૂરિયાતની વસ્તુઓ પૂરી પાડે છે.

એનએચએસના કર્મીઓને યોગ્ય સહાયતા મળી રહે તે માટે ડૉનેશનને વધારવા માટે ક્રાઉન્ડફંડિગના પેજને પણ તેમાં ઉમેરવામાં આવ્યું છે.

સ્વેચ્છાએ રેકર્ડ સમયમાં એક કાર્યક્ષમ પ્લૅટફોર્મ ઊભું કરવા બદલ રૉયલ ઍકેડૅમી ઑફ એન્જિનિયરિંગે રવિ સોલંકી અને સીમ્સ બંનેને નવાજ્યા છે.

'ઍવૉર્ડ જીત્યો ત્યારે અમે આઘાતમાં હતા'

રવિ સોલંકી

એકૅડેમીએ પોતાની નોંધમાં લખ્યું છે કે રવિ અને રેમન્ડે ઘડિયાળના કાંટાની ઝડપે કામ કરીને નવી ચૅરીટીને જનતા સુધી પહોંચાડવાનું કામ કર્યું અને યુકેમાં જ્યારે કોરોના વાઇરસ પીક પર હતો ત્યારે એનએચએસના કર્મીઓને એકઠા થયેલાં ડોનેશને મદદ કરી છે.

તેમાં વધુમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમના તકનીકી નૉલેજને કારણે ત્રણ મહિનામાં હીરોઝ 90 હજાર એનએચએસના કાર્યકર્તાઓ સુધી પહોંચી શક્યું. ડિજિટલ પ્લૅટફોર્મના કાર્યક્ષેત્રને વધારવાનું અને હેલ્થવર્કર્સને મદદ કરવાનું કામ હાલ પણ તેમનું ચાલું છે.

આ સ્પેશિયલ ઍવૉર્ડ જીતવા અંગે તેમને પૂછવામાં આવ્યું તો રવિએ કહ્યું, “અમને જુલાઈ મહિનાની શરૂઆતમા ઍવૉર્ડનો ખ્યાલ આવ્યો હતો. અમને ખ્યાલ જ ન હતો કે અમને નૉમિનેટ...


રવિચંદ્રન અશ્વિન

સોમવારે રૉયલ ચેલેન્જર્સ બેંગ્લોરે જાહેરાત કરી હતી કે તેમના બે ખેલાડી એડમ ઝામ્પા અને કેન રિચાર્ડ્સને વ્યક્તિગત કારણોસર ટીમ છોડીને પોતાના દેશમાં પરત ફર્યા છે.

આ અગાઉ ઑસ્ટ્રેલિયાના ઓલરાઉન્ડર એન્ડ્રુ ટાય પણ રાજસ્થાન રૉયલ્સની ટીમને છોડીને પોતાના દેશ ઑસ્ટ્રેલિયા પરત ફર્યા હતા.

રાજસ્થાન રૉયલ્સની ટીમની સ્થિતિ તો એવી થઈ છે કે તેમની પાસે હાલ માત્ર ચાર જ વિદેશી ખેલાડી છે.

ભારતમાં એક તરફ દિવસેને દિવસે કોરોના વાઇરસના કેસની સંખ્યામાં વધારો થઈ રહ્યો છે. સોમવારે ભારતમાં 3 લાખ 52 હજારથી પણ વધારે કેસ નોંધાયા હતા.

દેશમાં એક તરફ કોરોના વાઇરસના કેસમાં વધારો થઈ રહ્યો છે, જ્યારે બીજી બાજુ ક્રિકેટની ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ ચાલી રહી છે.

છેલ્લાં અઠવાડિયાંથી ભારતમાં કોરોના વાઇરસના વધેલા કેસને ધ્યાનમાં રાખીને અનેક ખેલાડીઓ આઇપીએલ છોડીને પોતાના દેશમાં પરત જવાનું વિચારી રહ્યા છે, જ્યારે કેટલાક ખેલાડીઓ આઇપીએલ છોડીને ચાલ્યા ગયા છે.

એવું નથી કે માત્ર વિદેશી ખેલાડીઓ જ ભારત છોડીને જઈ રહ્યા છે. ભારતીય ખેલાડીઓએ પણ કોરોના વાઇરસની મહામારીમાં આઇપીએલ છોડી દીધી છે.

દિલ્હી કૅપિટલ્સની ટીમ સાથે જોડાયેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા રવિચંદ્રન અશ્વિને પણ દિલ્હી કૅપિટલ્સની ટીમને છોડી દીધી છે.

રવિચંદ્રન અશ્વિને રવિવારે ટ્વીટ કરીને જાણકારી આપતા લખ્યું કે “હું આવતીકાલથી આઇપીએલની આ સિઝનમાંથી રજા લઈ રહ્યો છું. મારો પરિવાર અને પરિવારના બીજા સભ્યો હાલ કોરોના વાઇરસની લડાઈ લડી રહ્યા છે અને મારે આ આકરા સમયમાં તેમને મદદ કરવી છે. જો સ્થિતિ યોગ્ય દિશામાં જશે તો હું પરત ફરીશ આભાર.”

બીસીસીઆઈના એક અધિકારીએ નામ ન જણાવવાની શરતે કહ્યું છે કે આઇપીએલ તો ચાલુ જ રહેશે.

વિદેશી ખેલાડીઓ કોરોનાના વધતા કેસને કારણે પરત ફરી રહ્યા છે?

એન્ડ્રુ ટાય

વિદેશી ખેલાડીઓ આઇપીએલ છોડીને પરત ફરી રહ્યા છે તેનું એક કારણ ભારતમાં વધેલા કોરોના વાઇરસના કેસ અને દુનિયાના વિવિધ દેશોએ ભારતથી આવતા લોકો પર મૂકેલા પ્રતિબંધને જવાબદાર માનવામાં આવે છે.

રાજસ્થાન રૉયલ્સના એન્ડ્રુ ટાઇએ ઑસ્ટ્રેલિયાના સેન રેડિયોને આપેલા ઇન્ટર્વ્યુમાં કહ્યું હતું,  “પરત ફરવાનાં ઘણાં કારણો હતાં પરંતુ એક કારણ ઑસ્ટ્રેલિયામાં પણ કેસ વધી રહ્યા છે અને ભારતથી પરત ફરતા લોકોને હોટલમાં ક્વોરૅન્ટિન થવું પડે છે કારણ કે કોરોના વાઇરસ પર્થમાં કૉમ્યુનિટીમાં સ્પ્રેડ થયો છે. હાલ સરકાર ભારતથી આવતા લોકોની સંખ્યા ઘટાડી રહી છે.”

આ ઉપરાંત તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું, “કોઈ દેશમાં લૉક થઈ જવું તેના કરતાં મેં ઘરે પરત ફરવાનું વિચારી લીધું.”

એન્ડ્રુ ટાઈએ એમ પણ કહ્યું હતું કે કોરોના વાઇરસના વધતા કેસને કારણે બીજા અનેક ખેલાડીઓ ભારતથી પરત આવી શકે છે.

એન્ડ્રુ ટાઇ બાદ રૉયલ ચેલેન્જર્સ બેંગ્લોરના બે ખેલાડી એડમ ઝામ્પા અને કેન રિચાર્ડ્સન પણ આઇપીએલ છોડીને પોતાના દેશમાં પરત ફર્યા છે.

રૉયલ ચેલેન્જર્સ બેંગ્લોરે ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે, “એડમ ઝામ્પા અને કેન રિચાર્ડ્સન વ્યક્તિગત કારણોસર ઑસ્ટ્રેલિયા પરત ફરી રહ્યા છે તેઓ 2021ની આઇપીએલમાં હવે હશે નહીં. તેમના નિર્ણયની ટીમ મૅનેજમેન્ટ કદર કરે છે અને તેમને સંપૂર્ણ સાથ આપે છે.”

ઑસ્ટ્રેલિયાના અખબાર સિડની મોર્નિંગ હેરાલ્ડે લખ્યું છે, “ભારતમાં છેલ્લા એક અઠવાડિયામાં 20 લાખ કેસ આવવાના કારણે ઑસ્ટ્રેલિયાની સરકાર ભારતથી પરત આવતી ફ્લાઇટ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનું વિચારી રહી હતી તે પહેલાં એડમ ઝામ્પા અને કેન રિચાર્ડ્સન પરત ફરી રહ્યા છે.

ઑસ્ટ્રેલિયના ઝડપી બોલર નથન કાઉલ્ટર નાઇલે ક્રિકેટ ઑસ્ટ્રેલિયાને કહ્યું, “ભારતમાં રહેવાને લઈને દરેકના મત અલગ અલગ છે. તેમણે કહ્યું મેં ઝામ્પા સાથે થોડા સમય પહેલાં વાત કરી તેણે મને ઘરે જવાની અનિવાર્ય...


રવિવાર સાંજે લોનાવાલામાં થયેલા ગ્રાન્ડ ફિનાલેમાં તેમણે હિના ખાનને હરાવીને આ ખિતાબ જીત્યો હતો.

બિગ બૉસ 11ના ગ્રાન્ડ ફિનાલેને ખાસ બનાવવા સલમાન ખાનના મિત્ર અક્ષય કુમાર તેમની આગામી ફિલ્મ 'પેડમેન'ને પ્રમોટ કરવા માટે પહોચ્યા હતા.

બિગ બૉસના ઘરમાં શિલ્પા શિંદેએ 105 દિવસો વિતાવ્યા. રવિવારે સાંજે ફાઇનલ દરમિયાન ઘરમાંથી બહાર થવાની પ્રક્રિયા ચાલતી રહી.

સૌથી પહેલા પુનીશ શર્મા ઘરમાંથી બહાર નીકળ્યા, તેઓ ચોથા નંબર પર રહ્યા. ત્યારબાદ નંબર આવ્યો વિકાસ ગુપ્તાનો જેઓ ત્રીજા નંબર પર રહ્યા. અંતમાં બરાબરની સ્પર્ધા શિલ્પા અને હિના વચ્ચે હતી.

બિગ બૉસ વિજેતાને ટ્રોફી સાથે 50 લાખ રૂપિયાનું ઇનામ પણ મળવાનું હતું જે ઘટીને 44 લાખ રૂપિયા થઈ ગયું.

કારણ કે વિજેતા રકમમાંથી એક ટાસ્ક દરમિયાન વિકાસ ગુપ્તા 6 લાખ રૂપિયા લઈને બહાર થયા હતા.

વર્ષ 1999થી કેરિયરની શરૂઆત કરનાર શિલ્પા શિંદે 'ભાભીજી ઘર પર હૈ' સિરિયલની 'અંગૂરીભાભી'ના પાત્રથી લોકપ્રિય બન્યાં હતાં.

ત્યારબાદ સિરિયલથી તેઓ અલગ થતા વિવાદ થયો હતો. શિલ્પાએ નિર્માતા પર જાતીય સતામણીનો આરોપ લગાવ્યો હતો જેણે નિર્માતાએ નકારતા પાયા વગરનો ગણાવ્યો હતો.

શોથી અલગ થયા બાદ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેઓ ઘણા સમય સુધી બેરોજગાર રહ્યાં. આ સમય દરમિયાન તેમણે હિંદી ફિલ્મ 'પટેલ કી પંજાબી શાદી'માં એક આઇટમ સોંગ પણ કર્યું હતું.

શોના પહેલા દિવસથી જ અભિનેત્રી શિલ્પા શિંદે અને ટીવી નિર્માતા વિકાસ ગુપ્તા વચ્ચે અણબનાવ હતો. આ અણબનાવનું કથિત કારણ વિકાસ ગુપ્તા દ્વારા શિલ્પા શિંદેને 'ભાભીજી ઘર પર હૈ' સિરિયલમાંથી બહાર કાઢવાનું દર્શાવવામાં આવતું હતું.

શિલ્પા શિંદે બિગ બૉસ 11માં ઘરની સૌથી મોટી ઉંમરનાં કન્ટેસ્ટન્ટ હતાં. શિલ્પાએ શોમાં અર્શીખાન અને આકાશ દદલાનીની માની ઉપાધિ સ્વીકારી લીધી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રવિવારના પરિણામ બાદ ભારતના ભાવિ પર તો ખાસ અસર પડી નથી, પરંતુ ભારતીય ટીમ છેલ્લી મૅચની રાહ જોયા વિના જ બાંગ્લાદેશ સામે જીતીને સેમિફાઇનલ પ્રવેશ નિશ્ચિત કરી લેવા ઇચ્છશે.

બાંગ્લાદેશ માટે આ મૅચ અત્યંત મહત્ત્વની છે કેમ કે, ભારતના પરાજય બાદ પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ સામે વધુ જોખમ પેદા થયું છે.

જોકે, બાંગ્લાદેશ સાવ ફેંકાઈ ગયું નથી, પરંતુ તેમને બાકીની બંને મૅચ જીતવી ફરજિયાત બની ગઈ છે.

બાંગ્લાદેશે હવે ભારત અને પાકિસ્તાન બંનેને હરાવવા તો પડશે જ, પરંતુ ત્યારબાદ પણ તેમણે ન્યૂઝીલૅન્ડ જીતી જાય તેવી આશા રાખવાની છે.

ભારત આ મૅચમાં કેટલાક ફેરફાર કરે તેવી પણ સંભાવના દેખાય છે. આમ થશે તો કદાચ યુઝવેન્દ્રસિંહ ચહલ અને કુલદીપ યાદવને સ્થાને ભુવનેશ્વર કુમાર અને રવીન્દ્ર જાડેજા ટીમમાં આવી શકે છે.

એજબસ્ટનનું મેદાન વિચિત્ર આકાર ધરાવે છે તે જોતાં આ બંને બૉલરને લાભ થાય તેમ છે.

શું કહે છે પૉઇન્ટ ટેબલ?

ભારત અત્યારે સાત મૅચમાંથી 11 પૉઇન્ટ ધરાવે છે અને મંગળવારનો વિજય તેને સેમિફાઇનલમાં પહોંચાડી દેશે.

ફોર્મની દૃષ્ટિએ ભારતીય ટીમમાં કોઈ ખામી નથી. રોહિત શર્માએ આ ટૂર્નામેન્ટમાં ત્રણ સદી ફટકારી છે તો વિરાટ કોહલી છેલ્લી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પાંચ મૅચમાં અડધી સદી ફટકારી ચૂક્યા છે.

આમ છતાં ધોની અને કેદાર જાધવની ધીમી બેટિંગ ચિંતાનો વિષય છે.

બીજી તરફ બાંગ્લાદેશના ખેલાડીઓએ નોંધપાત્ર દેખાવ કર્યો છે. ખાસ કરીને સાકીબ અલ હસન જોરદાર ફોર્મમાં છે.

વર્લ્ડ નંબર-વન ઑલરાઉન્ડરે અફઘાનિસ્તાન સામે અડધી સદી ફટકાર્યા બાદ પાંચ વિકેટ પણ ઝડપી હતી.

આ ટૂર્નામેન્ટમાં તેઓ બે સદી અને ત્રણ અડધી સદી સાથે 476 રન નોંધાવીને ત્રીજા ક્રમે છે. તેઓ બૉલિંગમાં દસ વિકેટ લઈ ચૂક્યા છે.

બાંગ્લાદેશે આ વર્લ્ડ કપમાં જેટલી સફળતા હાંસલ કરી છે તે તમામમાં સાકીબનો ફાળો રહ્યો છે. મુશ્ફીકૂર રહીમ અને તમિમ ઇકબાલનું યોગદાન પણ અમૂલ્ય રહ્યું છે.

બૉલિંગમાં સાકીબ ઉપરાંત મુસ્તાફિઝુર રહેમાન અને મોહમ્મદ સૈફુદ્દીને પણ 10-10 વિકેટ લીધી છે. આ તમામ ખેલાડી ભારત સામે મુશ્કેલી સર્જી શકે છે.

ભારતની સમસ્યા અંતિમ ઓવર્સમાં મિડલ ઓર્ડરની બેટિંગ છે.

ધોની છેલ્લી ઓવર્સમાં આક્રમક બેટિંગ માટે જાણીતા છે અને તે શ્રેષ્ઠ ફિનિશર છે, પરંતુ વર્તમાન ફોર્મ તેની પ્રતિષ્ઠાને અનુરૂપ રહ્યું નથી. તેઓ દરેક મૅચમાં ધીમી બેટિંગ કરી રહ્યા છે અને આ જ કારણે ટીકાપાત્ર બન્યા છે.

આ ઉપરાંત ઈજાની સમસ્યા પણ ભારતીય ટીમને સતાવી રહી છે. શિખર ધવન ઘાયલ થયા તો તેમના સ્થાને રિષભ પંત ઇંગ્લૅન્ડ પહોંચ્યાં, જ્યાં તેમણે યજમાન દેશ સામે રમવાનું આવ્યું.

338 રનના જંગી લક્ષ્યાંક સામે પંત પાસેથી 29 બૉલમાં 32 રન કરતાં વધારે અપેક્ષા હતી.

ધવન બાદ હવે વિજય શંકર પણ ઘાયલ થયા છે અને તેમને સ્થાને મયંક અગ્રવાલને મોકલાયા છે, પરંતુ તે મંગળવારે રમે તેવી શક્યતા ઓછી છે.

બંને ટીમ

ભારત : વિરાટ કોહલી (સુકાની), રોહિત શર્મા, લોકેશ રાહુલ, હાર્દિક પંડ્યા, મહેન્દ્રસિંહ ધોની, કેદાર જાધવ, કુલદીપ યાદવ, યુઝવેન્દ્રસિંહ ચહલ, જસપ્રિત બુમરાહ, મોહમ્મદ શમી, ભુવનેશ્વર કુમાર, રવીન્દ્ર જાડેજા, દિનેશ કાર્તિક, રિષભ પંત.

બાંગ્લાદેશ : મશરફે મોર્તઝા (સુકાની), તમિમ ઇકબાલ, સૌમ્ય સરકાર, સાકીબ હસન, મુશ્ફીકૂર રહીમ, મહેમૂદુલ્લાહ, શબ્બીર રહેમાન, મહેદી હસન, મોસાડેક હુસૈન, મોહમ્મદ સૈફુદ્દીન, મુસ્તાફિઝુર રહેમાન, રૂબેલ હુસૈન, લિટ્ટન દાસ, અબુ જાયેદ, મોહમ્મદ મિથુન.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રવિવારે JNU કૅમ્પસમાં કેટલાક બુકાનીધારી હુમલાખોરોએ વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોને નિશાન બનાવ્યાં હતાં અને તોડફોડ કરી હતી.

ત્યારબાદ દિલ્હી સહિત દેશના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં વિદ્યાર્થીઓ તથા અન્ય લોકોએ આ ઘટનાની નિંદા કરતા પ્રદર્શન કર્યા હતા.

દરમિયાન હાલ #BoycottChhapaak અને #IStandWithDeepika  ટૉપ ટ્વિટર ટ્રૅન્ડમાં છે.

આ હૅશટૅગ સાથે કેટલાક લોકોએ દીપિકાની આગામી ફિલ્મ છપાકના બહિષ્કારની અપીલ કરી છે. જોકે, ઘણા ટ્વિટર યૂઝર તેનો વિરોધ કરતા દીપિકા પ્રત્યે પોતાનું સમર્થન વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

દીપિકા સાંજે આશરે સાડા સાત કલાકે યુનિવર્સિટી કૅમ્પસ પહોંચ્યાં હતાં અને ત્યાં એકત્રિત લોકો સાથે થોડીવાર ઊભાં રહ્યાં હતાં.

અહીં તેમણે વિદ્યાર્થી યુનિયનનાં અધ્યક્ષ આઈશી ઘોષ સાથે મુલાકાત પણ કરી, જેઓ હિંસામાં ઈજાગ્રસ્ત થયાં હતાં.

દીપિકાએ ત્યાં એકત્રિત થયેલા લોકોને સંબોધન તો ન કર્યું, પણ કેટલાક લોકો સાથે વાતચીત બાદ તેઓ પરત ફરી ગયાં હતાં.

આ દરમિયાન પૂર્વ વિદ્યાર્થી નેતા કન્હૈયા કુમાર પણ ત્યાં હાજર હતા.

જેએનયુના ઘટનાક્રમ મામલે ઘણા બોલીવૂડ સ્ટાર્સે પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી છે અને ઘણા લોકો દિલ્હી તેમજ મુંબઈમાં વિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દ્યાર્થીઓ સાથે રસ્તા પર પણ ઊતર્યા હતા.

જેએનયુ મુદ્દે કાંઈ કાર્યવાહી કરાઈ નથી, ગુસ્સો આવ્યો : દીપિકા પાદુકોણ

જેએનયુની ઘટના અંગે દીપિકા પાદુકોણે આજતક ન્યૂઝ ચેનલ પર આપેલાં ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું, "જે થયું તે અંગે મને બહુ ગુસ્સો આવ્યો. અને બીજી વાત કે તેના પર કોઈ પગલા ન લેવાયા. આ વિચારવા જેવું છે."

દેશની વર્તમાન સ્થિતિ બોલીવૂડ અને અન્ય લોકો જે રીતે મત આપી રહ્યા છે તેના પર દીપિકા પાદુકોણેએ કહ્યું કે, "આપણા દેશના મૂળિયા આવા ન હતા. હાલ જે જોવું છું તેનાથી મને દુઃખ થાય છે, ડર લાગે છે. દુઃખ એટલા થાય છે આ ઘટનાઓ સામાન્ય ન બની જાય."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "હાલ દેશમાં કાંઈ કોઈ પણ કહીને બચી નીકળી શકે છે."

ટ્વિટર પર 'બૉયકૉટ છપાક'

દીપિકાના JNU પહોંચ્યાના સમાચાર બાદ ટ્વિટર પર ઘણા લોકો #BoycottChhapak હૅશટૅગનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

વિનીતા હિંદુસ્તાની નામના યૂઝરે ટ્વીટ કર્યું, "દીપિકા પાદુકોણને બ્લૉક કરી દીધા છે. મારા માટે દેશ મહત્ત્વપૂર્ણ છે, એ અભિનેત્રી નહીં, જે રાષ્ટ્રવિરોધીઓ સાથે ઊભા રહે."

ફ્રેંક અય્યર નામના ટ્વિટર યૂઝરે ટ્વીટ કર્યું, "રી-ટ્વીટ કરો, જો તમે દીપિકા પાદુકોણની ફિલ્મ ક્યારેય નહીં જુઓ."

ડૉક્ટર મોનિકા લાંગેહ નામનાં યૂઝર લખે છે, "મેં છપાક ફિલ્મ જોવાની યોજના બનાવી લીધી હતી, પરંતુ હવે તેઓ ઍક્સપૉઝ થઈ ગયાં છે. મેં ટિકિટ કૅન્સલ કરી નાખી છે."

સમર્થનમાં પણ ઊઠી રહ્યો છે અવાજ

દીપિકા પાદુકોણનો વિરોધ કરી રહેલા લોકો વિરુદ્ધ પણ ઘણા લોકો ટ્વીટ કરી રહ્યાં છે.

સાક્ષી જોશી નામનાં યૂઝર લખે છે, "હા હા, મને ખબર હતી કે આ ટ્રૅન્ડ જલદી આવશે. ભાજપ IT સેલ, તમારા વિશે અનુમાન લગાવવું ખૂબ સહેલું છે. હું આ ટ્વીટના માધ્યમથી તમારા ટ્રૅન્ડમાં યોગદાન આપું છું. ચિંતા ન કરો, હું પહેલા દિવસે પહેલો શો જોઈશ."

આકાશ જાગીરદાર લખે છે, "હવે તો લાચાર ભક્તોએ દીપિકા પાદુકોણની સાથે સાબુને પણ બૉયકૉટ કરવો પડશે."

આ દરમિયાન દીપિકા પાદુકોણના સમર્થનમાં #ISupportDeepika અને #SupportChhapak જેવા હેશટેગ સાથે લોકો ટ્વીટ કરવા લાગ્યા છે

સરિતા એ. તંવર નામના યૂઝર લખે છે, "દીપિકા પાદુકોણ જાણતાં હતાં કે તેઓ ખતરાને નોતરી રહ્યાં છે. આ પગલું હિમ્મતવાળા (લોકો) લે છે. હું પહેલા દિવસે પહેલો શો જોવા જઈશ અને આશા કરું છું કે આ ફિલ્મ બૉક્સ ઑફિસ પર છવાઈ જાય."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રવિવારે અલ્પેશ કથીરિયાના નેતૃત્વ હેઠળ સુરતમાં સંકલ્પ યાત્રા યોજાઈ અને અલ્પેશ કથીરિયાને પાટીદાર અનામત આંદોલનના નવા કૅપ્ટન જાહેર કર્યા.

હવે એવું ચર્ચાઈ રહ્યું છે કે નવા નેતૃત્વ સાથે ફરી એક વખત પાટીદાર અનામત આંદોલનમાં પ્રાણ ફૂંકાશે.

'એસપીજી પણ આંદોલનમાં પાસ સાથે'

અલ્પેશ કથીરિયા જેલમાંથી બહાર આવ્યા, ત્યારબાદ અન્ય પાટીદાર નેતાઓની પ્રતિક્રિયાઓ આવી રહી હતી.

સરદાર પટેલ ગ્રૂપના કન્વીનર લાલજી પટેલે અલ્પેશ કથીરિયાના નેતૃત્વને આવકાર્યું હતું.

પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં લાલજી પટેલે કહ્યું, "અલ્પેશના નેતૃત્વમાં નિર્વિવાદિત અને બિનરાજકીય રીતે આંદોલન થાય તો એસપીજી પણ પાસ સાથે અનામત આંદોલનમાં જોડાશે."

લાલજી પટેલે ઉમેર્યું, "અલ્પેશનું નામ ખરડાયું નથી, છેલ્લાં ત્રણેક વર્ષથી ચાલી રહેલા આ આંદોલનમાં અલ્પેશ નિર્વિવાદિત ચહેરો રહ્યો છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બીજી તરફ પાટીદાર અનામત આંદોલનનો મુખ્ય ચહેરો રહેલા હાર્દિક પટેલ સંકલ્પ યાત્રામાં હાજર રહ્યા હતા.

હાર્દિકે અલ્પેશ કથીરિયાને પાટીદાર અનામત આંદોલનના નવા નેતા ગણાવ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું, "અનામત માટેની લડાઈ હવે મજબૂત બનશે, પાટીદાર સમાજના મુખ્ય પ્રશ્નો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નું નિરાકરણ આવે એ જરૂરી છે, આ આંદોલનનો નવો ચહેરો હવે અલ્પેશ હશે."

'હાર્દિક સક્રીય રાજનીતિમાં જોડાય એવા સંકેત'

પાટીદાર અનામત આંદોલન અત્યાર સુધી હાર્દિક પટેલના નેતૃત્વમાં ચાલી રહ્યું હતું, તો આ આંદોલનને નવા કૅપ્ટનની જરૂર કેમ પડી?

આ પ્રશ્નનો જવાબ આપતા વડોદરાની એમ.એસ.યુનિવર્સિટીના પોલિટિકલ સાયન્સ વિભાગના અધ્યાપક પ્રોફેસર અમિત ધોળકિયા કહે છે કે મૃતપ્રાય પાટીદાર આંદોલનને નવા ચહેરાની જરૂર હતી.

તેઓ કહે છે, "હાર્દિકે નવા ચહેરા તરીકે અલ્પેશને આગળ કર્યો, એનું એવું પણ સંકેત છે કે ચૂંટણી પહેલાં હાર્દિક સક્રિય રીતે રાજકારણમાં પ્રવેશે અને આગામી લોકસભાની ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી પણ નોંધાવે."

પ્રો.ધોળકિયા ઉમેરે છે, "હાર્દિકના નેતૃત્વ સાથે સમાજના કેટલાક લોકોને વાંધો હતો. છેલ્લાં બે વર્ષમાં તેમની વિશ્વનિયતા પર પણ પ્રશ્નો સર્જાયા હતા."

વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય નાયક આ વિશે કહે છે, "પાટીદાર અનામત આંદોલનના જે અત્યાર સુધીના નેતાઓથી સમાજને લાભ થયો નથી એવી એક લાગણી સમાજમાં છે. કદાચ એના કારણે જ નવો ચહેરો લાવવાની જરૂર પડી હોય."

નવા ચહેરાથી આંદોલનને લાભ થશે?

અલ્પેશ કથીરિયાના નેતૃત્વથી પાટીદાર અનામત આંદોલનને ફાયદો થશે, એવો મત હાર્દિક પટેલ અને લાલજી પટેલ પ્રગટ કરી રહ્યા છે.

આ વિશે વાત કરતા અજય નાયકે કહ્યું, "નેતા બદલવાથી કંઈ જ નહીં થાય, મહારાષ્ટ્રમાં મરાઠા આંદોલનમાં કોઈ ચહેરો નહોતો. એમ છતાં તેઓ સફળ થયા."

"નેતા બદલવા કરતાં તેઓ આંદોલનનો મૂળ મુદ્દો શું છે એના પર વિચાર કરે એ જરૂરી છે. સરકાર સાથે વાટાઘાટો કરે અને મરાઠાઓ માટે અનામત કઈ રીતે શક્ય બન્યું એ અંગે વિચાર કરે એ જરૂરી છે."

નવા ચહેરાની આંદોલન પર કેવી અસર થશે? એ પ્રશ્નના ઉત્તરમાં પ્રો.ધોળકિયા કહે છે, "નવા ચહેરાથી આંદોલનનો ચોક્કસ થોડો વેગ મળશે. કારણકે હાર્દિક પર ભાજપ જે રીતે સીધા આક્ષેપોથી પ્રહાર કરી શકતો હતો. એ હવે અલ્પેશ સામે કદાચ નહીં કરી શકે."

"પાટીદાર યુવાનોને પાટીદાર અનામત આંદોલનમાં જોડવા માટે પણ અલ્પેશનો નવો ચહેરો મદદરૂરપ થશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રવિવારે આ બચાવ કાર્યને વરસાદને કારણે થોડા સમય માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું હતું.

બાકીના બાળકો તથા કોચને બહાર કાઢવાની કામગીરી સોમવારથી ફરી શરૂ કરવામાં આવશે.

ગુફાની અંદર ગયેલા ઑસ્ટ્રેલિયાના ડૉક્ટરે 'નબળા અને અશક્ત બાળકો'ને પહેલાં બહાર કાઢવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

નજીની હૉસ્પિટલ ગુફાના સ્થળથી એક કલાકના અંતરે છે. તેમને હૅલિકૉપ્ટરમાં ત્યાં લઈ જવાયા હતા.

અધિકારીઓએ પત્રકાર પરિષદમાં જણાવ્યું કે સ્થાનિક સમય અનુસાર સવારે દસ વાગ્યે બચાવ ટુકડીએ ગુફામાં પ્રવેશ કર્યો હતો.

અન્ય સ્ટાફને ત્યાંથી સ્થળાંતર કરી દેવાયો હતો અને માત્ર ડાઇવર્સ ટીમ તથા ડૉકટર્સની ટીમ અને સુરક્ષા દળોને જ ત્યાં રહેવા દેવાયા હતા.

સોશિયલ મીડિયા ડાઇવર્સ પર ઓવારી ગયું છે અને તેમની પ્રશંસા કરી રહ્યું છે.

ટ્રમ્પે ટ્વિટર પર લખ્યું, 'ગુફામાં ફસાયેલા બાળકો અને કોચને સલામત બહાર કાઢવામાં અમેરિકા થાઇલૅન્ડ'ની સરકાર સાથે મળી કામ કરી રહ્યું છે.'

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે 23 જૂને આ બાળકો તેમના કોચ સાથે આ ગુફામાં ગયા હતા અને તેમાં ફસાઈ ગયા હતા.  બચાવ કામગીરી દરમિયાન એક ડાઇવરનું મૃત્યુ થયું હતું.

18 ડાઇવર્સની બચાવટીમ

સમાચાર એજન્સી એએફપીએ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બચાવ કામગીરી કરી રહેલાં દળના હવાલાથી લખ્યું છે કે એક-એક કરીને તમામ બાળકોને બહાર કાઢવામાં બે થી ત્રણ દિવસ જેટલો સમય લાગી શકે છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

બચાવ કામગીરી હાથ ધરતાં પહેલા ફસાયેલા બાળકો અને તેમના વાલીઓને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવ્યા હતા.

થાઇલૅન્ડમાં ઉપસ્થિત બીબીસી સંવાદદાતાઓ પાસેથી મળતી માહિતી

રૅસ્ક્યુ ટીમ સામે પડકારો

ગુફા પાસે જ એક સ્કૂલમાં બાળકોની સલામતી માટે પ્રાર્થના કરતા બાળકો. ગુફામાં ફસાયેલા 13માંથી 6 બાળકો આ શાળામાં જ અભ્યાસ કરતા હતા.

બીબીસી સંવાદદાતા જૉનથન હેડ કહે છે કે બચાવકર્મીઓએ અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

પાણીની અંદર બાળકો પાસે મરજીવા (ડાઇવર્સ)નાં સાધનો સાથે તરવાની અપેક્ષા રાખવી વધુ પડતી છે, ગુફામાં ફસાયેલા ઘણાં બાળકો માટે આ નવી બાબત હશે.

ઉપરાંત તેઓ તરવાનું જાણતા નથી. ઉપરાંત હાઇપોથર્મિયાનું જોખમ પણ રહેલું છે. બચાવકર્મીઓનું કહેવું છે કે ગુફાની અંદર પાણી બહુ ઠંડું છે.

બહાર આવવા માટે બાળકોએ થોડાંક કલાકો સુધી પાણીની અંદર તરવું પડશે, જેમાં તેમના અંગોને હાનિકારક અસર થવાની શક્યતા છે.

આ ઉપરાંત ગુફામાં રહેતાં ચામાચીડિયાં સહિતના જીવોના કરડવાથી અને ગુફાનાં પાણીથી ઇન્ફૅક્શન પણ થઈ શકે છે.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે તમામ 13 લોકોને બહાર કાઢવામાં ત્રણ દિવસ લાગી શકે છે, શરૂઆતમાં એવું અનુમાન મૂકવામાં આવ્યું હતું કે બાળકોને બહાર કાઢવામાં ચાર મહિના પણ લાગી શકે છે.

શનિવારના વરસાદ બાદ ચિંતા વધી

શનિવારે વરસાદ પડ્યા બાદ ચિંતા વધી ગઈ હતી, હવે વરસાદના કારણે ગુફામાં ફરીથી પાણી ભરાઈ જવાની આશંકા છે.

ચિયાંગ રાઈ પ્રાંતના ગવર્નર અને આ બચાવ કામગીરીનું નેતૃત્વ કરી રહેલાં નારોંગ્સાકે શનિવારે કહ્યું કે બાળકોની તબિયત હવે સારી છે. આગામી દિવસો સુધી વરસાદ પડવાની શક્યતા નહિવત્ છે.

ગુફામાંથી અત્યાર પાણી કાઢી લેવાયું હોવાથી આ સમય બાળકોને બહાર કાઢવા માટે યોગ્ય હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું.

ગુફામાં ફસાયેલા બાળકો જેમણે શોધી કાઢ્યા

ગુફામાં ફસાયેલા બાળકો અને તેમના કોચે નવ દિવસ બાદ પહેલી વખત બહારનો અવાજ સાંભળ્યો હતો. ગુફાની બહારથી બ્રિટિશ નાગરિક જૉન વોલેન્થને પૂછ્યું હતું, 'તમે કેટલા લોકો છો?'

ગુફાની અંદરથી એનો જવાબ આવ્યો હતો,... 'થર્ટિન'

આ જવાબથી એક બાબત નિશ્ચિત થઈ ગઈ હતી કે ગુફામાં ફસાયેલા બાળકો અને તેમના કોચનું ઠેકાણું મળી ગયું છે.

દુર્ગમ-ડરામણી ગુફા કેવી છે?

ઉપરોક્ત ગ્રાફ પરથી તમે સમજી શકો છો કે બાળકોને આ...