પ્રતીકાત્મક તસવીર

મંગળવારે થયેલી વાતચીતમાં સરકારે ખેડૂતોની સમસ્યાને સાંભળવા અને તેનું સમાધાન કરવા માટે કમિટી બનાવવાની રજૂઆત કરી, જેને ખેડૂતોએ ઠુકરાવી દીધી. આ મીટિંગ કોઈ પરિણામ વિના પૂર્ણ થઈ. હવે સરકાર અને ખેડૂતોના પ્રતિનિધિ ગુરુવારે 12 વાગે ફરી મુલાકાત કરવાના છે.

મંગળવારની વાતચીતમાં બપોરે ત્રણ વાગે પંજાબના 32 ખેડૂત પ્રતિનિધિ સામેલ થયા હતા અને સાંજે સાત વાગે વાતચીતમાં હરિયાણા, ઉત્તર પ્રદેશ અને બીજા રાજ્યોના પ્રતિનિધિ સામેલ થયા હતા.

વાતચીત તો ઠીક છે, પરંતુ અનેક લોકોનું માનવાનું છે કે સરકાર અને ખેડૂતોની વચ્ચે વિશ્વાસમાં ઘટાડો જોવા મળે છે. બંનેને એક-બીજાની વાતો અને તર્ક પર જરા પણ વિશ્વાસ નથી અને ત્યાં સુધી કે કેન્દ્ર સરકાર અને તે રાજ્ય સરકારોની વચ્ચે પણ વિશ્વાસ ઓછો જોવા મળે છે જે આ ત્રણ નવા કાયદાઓથી ખુશ નથી.

મુંબઈસ્થિત આર્થિક વિશેષજ્ઞ વિવેક કૌલ કહે છે કે કેન્દ્ર સરકારે કાયદો લાવી તે પહેલાં ખેડૂતો અને રાજ્યની સરકારોને આના માટે રાજી કરવા જેવી હતી.

તેમના કહેવા પ્રમાણએ કૃષિ કાયદાઓમાં સુધારાની જરૂરિયાત છે આને કોઈ નકારી શકે તેમ નથી પરંતુ મોદી સરકાર જમીની વાસ્તવિકતાનો સંપૂર્ણપણે અભ્યાસ ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રી રહી નથી અને સંસદમાં ઉતાવળમાં બિલ રજૂ કર્યું હતું.

તેઓ કહે છે, “હંમેશાની જેમ, કેન્દ્ર સરકાર વિગતોમાં ન ગઈ. તેમણે માત્ર આ અંગે વાત કરી કે ખેડૂતો કેવી રીતે આ કાયદાનો લાભ મેળવશે અને પોતાની વાત આક્રમકતાથી મૂકી રહ્યા છે. પરંતુ ખેડૂતોને જે સમસ્યાઓનો સામનો કરવાનો છે અને કાયદાને લાગુ કર્યા પછી ઊભી થનારી પરેશાનીઓની કોઈ વાત ન કરી.”

તેમણે બીબીસીને કહ્યું, “વિશ્વાસમાં ઘટાડાથી વધારે, સરકાર ઑપરેટ કરવા માટેનો એક રસ્તો પસંદ કર્યો છે અને એક નિર્ણય લીધો છે. સરકાર કાયદો લાગુ કરવા ઉતાવળ કરી રહી છે. વાતચીત અને ચર્ચા કરવી આ સરકારની ઉપલબ્ધિ નથી.”

તે સરકારના આ નિર્ણયનો નોટબંધી અને જીએસટી જેવા ઉતાવળા નિર્ણયો સાથે તુલના કરે છે.

છેવટે સરકાર પર ખેડૂતોનો ભરોસો કેમ નથી?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

મહારાષ્ટ્રના ખેડૂત દિનેશ કુલકર્ણીના અનુસાર તેમની સંસ્થા ભારતીય કિસાન સંઘ અને સરકારની વચ્ચે વાતચીત જૂનમાં શરૂ થઈ હતી. આરએસએસ સાથે જોડાયેલા ભારતીય કિસાન સંઘનો પક્ષ એ છે કે નવા કાયદામાં તમામ વાતો ખેડૂતોના પક્ષમાં નથી પરંતુ તેના વિરોધમાં રસ્તાઓ પર ઉતરવાની જગ્યાએ સરકાર સાથે વાતચીત ચાલુ રાખવી જોઈએ.

દિનેશ કુલકર્ણી કહે છે, “અમારા ઉત્તર ભારતના અનેક ખેડૂત ભાઈઓને સરકાર પર વિશ્વાસ નથી. બંનેની વચ્ચે ગેરસમજ છે જેનું સમાધાન વાતચીતથી થઈ શકે છે.”

પરંતુ પશ્ચિમી ઉત્તર પ્રદેશના મુઝફ્ફરનગર શહેરમાં ભારતીય કિસાન સંઘના પ્રવક્તા ધર્મેન્દ્ર મલિક કહે છે, “ખેડૂતોને સરકાર પર વિશ્વાસનો મુદ્દો જ નથી. મુદ્દો એ છે કે આ ત્રણ નવા કાયદાઓ ખેડૂત વિરોધી છે. આમાં સરકારની વાત અથવા મોદીના આશ્વાસન પર ભરોસો ન કરવાની કોઈ વાત જ નથી.”

તેમનું કહેવું હતું કે કાયદો લાવતા પહેલાં સરકારે તમામ ખેડૂત, તેમની સંસ્થાઓ, ખેતી સાથે સંકળાયેલા વિશેષજ્ઞો અને ખેડૂત નેતાઓ સાથે વાતચીત કરવી જોઈએ અને જમીની વાસ્તવિક્તાઓને ધ્યાનમાં રાખવા જેવી હતી.

ધર્મેન્દ્ર મલિક કહે છે, “સરકારે માત્ર ભાજપ સમર્થિત ખેડૂતો સાથે જ વાતચીત કરી અને વિચાર્યું કે તેમણે બધાની સાથે વાતચીત કરી લીધી છે. હવે અમારા આકરા વિરોધથી તેમને અમારી તાકાતનો અંદાજો આવી ગયો છે.”

વડા પ્રધાનની વાત પર ભરોસો નથી?

બીજી તરફ ખેડૂતોને પોતાના તર્કને મનાવવા માટે સરકાર મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયાનો આક્રમક રીતે ઉપયોગ કરતા દેખાઈ રહી છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વારંવાર કહ્યું છે કે આ નવા કાયદાઓ ખેડૂતોની આવક વધારવામાં મદદ કરશે.

સરકારનું એક લક્ષ્ય છે કે 2022 સુધી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

મનની લાગણી અને ભય વ્યક્ત કરતા આ શબ્દો કચ્છના દલિત ખેડૂતોના છે.

પોતાની જમીન હોવા છતાં ત્યાં પગ ન મૂકી શકવાની લાચારી તેમણે રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી, રાજ્યપાલ અને પોલીસ અધિક્ષક સમક્ષ વ્યક્ત કરી છે.

કચ્છ જિલ્લાના ભચાઉ અને રાપર તાલુકાના 116 દલિત ખેડૂતોએ સરકારને ભલામણ કરી છે કે ઊંચી જાતિના માથાભારે શખ્સો દ્વારા અતિક્રમણ કરાયેલી તેમની જમીન તેમને પરત અપાવવામાં આવે.

તાજેતરમાં આ અંગે દલિત નેતા અને વડગામના ધારાસભ્ય જિજ્ઞેશ મેવાણીએ રાજ્યપાલ ઓ. પી. કોહલીને આવેદનપત્ર પાઠવ્યું હતું.

સ્થાનિક અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ અંગે જરૂરી આદેશો આપી દેવાયા છે અને કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

વીરજીભાઈ, ભચાઉ મંડળી પ્રમુખ

જિજ્ઞેશ મેવાણીએ રાજ્યપાલ ઓ. પી. કોહલીને આપેલા આવેદનપત્રમાં ઉલ્લેખ કર્યો છે કે આ દલિત પરિવારોને એએલસી હેઠળ (ઍગ્રિકલ્ચર લૅન્ડ સિલિંગ ઍક્ટ) 1984માં જમીન ફાળવવામાં આવી હતી.

પરંતુ બિનદલિત દ્વારા તેમની જમીન પર ગેરકાયદે અતિક્રમણ કરવાને કારણે આ પરિવાર ખેતી કરી શકતા નથી.

આ બાબત ઍટ્રોસિટી ઍક્ટની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે જે ગેરકાયદે છે.

ઍટ્રોસિટી ઍક્ટન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી જોગવાઈ મુજબ જોઈ કોઈ એવી વ્યક્તિ જે અનુસૂચિત જાતિ કે અનુસૂચિત જનજાતિ સાથે સંબંધ ન ધરાવતી હોય અને તે અનુસૂચિત જાતિ કે અનુસૂચિત જનજાતિની વ્યક્તિની જમીન પર દબાણ કરે તો કલમ 3(1)(f) અને 3(1)(g) મુજબ ગુનો બને છે.

મેવાણીએ એવો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે કે વારંવાર રજૂઆતો કરવાં છતાં છેલ્લાં 35 વર્ષથી આ જમીનનો કબજો લાભાર્થીઓને મળ્યો નથી.

આવેદનપત્રમાં જણાવ્યા મુજબ, જો આ ખેડૂતો પોતાની માલિકીની જમીન ખેડવા જાય તો તેમની પર જીવલેણ હુમલો થઈ શકે છે તેવી ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

OBC અને દલિતોને જમીનની ફાળવણી

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કચ્છના આ ખેડૂતો માટે અવાજ ઉઠાવનારા કાર્યકર સુનીલ વિંજુડાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે 1983-84માં તત્કાલીન રાજ્ય સરકારે અનુસૂચિત અને ઓબીસી (અન્ય પછાતવર્ગ) સમુદાયનું જીવનધોરણ સુધરે તે હેતુસર જમીન સંપાદન કર્યું હતું.

વિંજુડાએ કહ્યું, "સરકારે અનુસૂચિત જાતિ ખેતી સામુદાયિક સહકારી મંડળી બનાવી હતી. જે અંતર્ગત દલિતોને ભચાઉ તાલુકામાં 1730 એકર અને રાપર તાલુકામાં 2750 એકર જમીન ફાળવી હતી."

"આ સાથે જ ઓબીસી સમુદાયને પણ બન્ને તાલુકામાં અંદાજે ત્રણ હજાર એકર જેવી જમીન ફાળવી હતી."

"પરંતુ આ તમામ જમીન ફાળવણી માત્ર કાગળ પર કરવામાં આવી હતી. 35 વર્ષ થઈ ગયાં, પરંતુ હજુ સુધી આ ખેડૂતોને જમીનની માલિકી મળી નથી."

સહકારી આગેવાનો ઉચ્ચ જાતિના માથાભારે લોકોને કારણે જીવનું જોખમ હોવાની વાત કહે છે.

રાપર તાલુકાના મંડળી પ્રમુખ અને દલિત ખેડૂત પચનભાઈ ભદ્રુએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "અમે છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી અમારી જમીન મુદ્દે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છીએ, પરંતુ કોઈ મદદ નથી મળતી."

તેઓ કહે છે, "સ્થાનિક ઉચ્ચ જાતિના લોકો અમને મારી નાખવાની ધમકી પણ આપી રહ્યા છે. બીજું કે મહેસૂલ વિભાગમાં પણ ઘણી રજૂઆતો કરવા છતાં કોઈ મદદ કરવા તૈયાર નથી."

'આવું માત્ર હિંદુસ્તાનમાં જ બની શકે'

જિજ્ઞેશ મેવાણીએ પાઠવેલું આવેદનપત્ર

એક ઘટનાને યાદ કરતા સુનીલ વિંજુડાનું કહે છે, "થોડા સમય અગાઉ આ મુદ્દે સરકારી અધિકારીઓની હાજરીમાં બેઠક યોજાઈ હતી."

"તે સમયે દલિતોને જમીન આપવાની વાત કરવામાં આવી, ત્યારે બધાને સામે સ્થાનિક માથાભારે શખ્સોએ અમને મારી નાખવાની ધમકી પણ ઉચ્ચારી હતી."

ભચાઉ તાલુકા મંડળીના પ્રમુખ વીરજીભાઈએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "અમારી જમીનનો, જે સરકારી કર આવે છે તે અમે ભરીએ છીએ, પરંતુ ખેતી કોઈ અન્ય જ કરે છે. આવું માત્ર હિંદુસ્તાનમાં જ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

માર્ચના અંતમાં આવેલા એકાએક લૉકડાઉનને લીધે કેટલીક કૉલેજ-યુનિવર્સિટીઓમાં પરીક્ષાઓ સ્થગિત કરવી પડી હતી તો કેટલીક શાખાઓમાં અભ્યાસક્રમનો અમૂક ભાગ પૂર્ણ નહોતો થયો. માનવ સંસાધન મંત્રાલયે અગાઉ પરીક્ષાઓ સ્થગિત કરવાની જાહેરાત કરી હતી. જોકે કેટલીક ખાનગી યુનિવર્સિટી-કૉલેજમાં ઓનલાઇન પરીક્ષા લેવામાં આવી હતી.

હવે યુજીસીએ કૉલેજો અને યુનિવર્સિટીઓને ફાઇનલ યરમાં છેલ્લા સત્રની પરીક્ષાઓ સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં લઈ લેવાનું કહ્યું છે અને કૉલેજોને ઑનલાઇન, ઑફલાઇન અથવા હાઇબ્રિડ રીતે પરીક્ષા લેવાની છૂટ આપી. એટલે કે કૉલેજ અને વિદ્યાર્થીઓની અનુકૂળતા મુજબ પરીક્ષા લઈ શકાશે. જો વિદ્યાર્થી આ ફાઇનલ પરીક્ષા આપવા સમર્થ ન હોય તો યોગ્ય પરિસ્થિતિ પ્રમાણે વિશેષ પરીક્ષાનું આયોજન કરવામાં આવે એવી પણ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

UGCની ગાઇડલાઇન્સ મુજબ વિદ્યાર્થીઓ તથા કૉલેજો-યુનિવર્સિટીઓએ ઑફલાઇન પરીક્ષામાં સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ, સૅનિટાઇઝેશન, માસ્ક વગેરે નિર્દેશોનું પાલન પણ કરવું પડશે .

પરીક્ષા લેવી કેટલું પડકારજનક?

ઑનલાઇન પરીક્ષા સામે વિરોધપ્રદર્શન

ગુજરાત સરકારની પરીક્ષાની જાહેરાત બાદ પણ વિવાદ થયો હતો. ગુજરાતમાં પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રીક્ષાઓ રદ કરવા વિદ્યાર્થી યુનિયને પણ માગ કરી હતી. ગુજરાત ટેકનૉલૉજિકલ યુનિવર્સિટીની પરીક્ષા લેવાની જાહેરાત થઈ હતી અને પછી તે નિર્ણયનો વિરોધ થતા તેને રદ કરવામાં આવ્યો હતો.

દેશના અન્ય ભાગોમાં પણ કૉંગ્રેસની વિદ્યાર્થી પાંખે પરીક્ષા ઑનલાઇન લેવાનો વિરોધ કર્યો હતો. હવે ગુજરાત સરકારે યુજીસીને પગલે પરીક્ષાની જાહેરાત કરી છે પરંતુ નક્કર રૂપરેખા કે માળખાની વાત સામે આવી નથી.

ગુજરાત યુનિવર્સિટીના આર્ટસ ફેકલ્ટીના પ્રોફેસર ડૉ. આનંદ વસાવા કહે છે કે "ગાઇડલાઇન્સ તો જાહેર થઈ ગઈ છે પણ પરીક્ષા લેવી કેવી રીતે શકય બનશે તે કહેવું થોડું અઘરું છે કેમ કે ઑનલાઇન હોય કે ઑફલાઇન પડકાર બંનેમાં છે.

ડૉ. આનંદ વસાવાનું કહેવું છે કે, ઑનલાઇન સિસ્ટમની વાત કરીએ તો હાલ યુનિવર્સિટી પાસે એવી વ્યવસ્થા નથી કે તે આ રીતે પરીક્ષા લઈ શકે. વળી, અહીં મોટા ભાગના વિદ્યાર્થીઓ નાના ગામોમાંથી આવે છે એટલે એ બધા પાસે સુવિધાજનક મોબાઇલ હોય કે લેપટૉપની વ્યવસ્થા હોય કે તેમના વિસ્તારમાં ઇન્ટરનેટની યોગ્ય વ્યવસ્થા હોય જ એ જરૂરી નથી."

જો ઑફલાઇન પરીક્ષાનો વિચાર કરવામાં આવે તો કોરોના વાઇરસના માહોલમાં નિર્દેશોનું પાલન કરવા સાથે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રકચર પણ એક મોટી જરૂરિયાત છે.

પ્રોફેસર ડૉ.આનંદ વસાવા વધુ ઉમેરતા કહે છે કે "જો કૅમ્પસમાં જ પરીક્ષા લેવામાં આવે તો સોશિયલ ડિસ્ટન્સ જાળવીને બધા વિદ્યાર્થીઓને સમાવવા શકય નથી. આ સિવાય ગુજરાત યુનિવર્સિટીની એક હૉસ્ટેલને કોવિડ હૉસ્પિટલમાં ફેરવવામાં આવી છે તેથી જો વિદ્યાર્થીઓ આવે તો રોકાશે કયાં?"

એમનું કહેવું છે કે લૉકડાઉન થયું ત્યારે તાત્કાલિક ધોરણે હૉસ્ટેલ ખાલી કરાવવામાં આવી એટલે ઘણાં વિદ્યાર્થીઓ એમ જ પોતાને ગામ જતા રહ્યા હતા. ત્યારે કોઈ અંદેશો નહોતો કે આટલો સમય લૉકડાઉન રહેશે. અનેક વિદ્યાર્થીઓના તો પુસ્તકો પણ અહીં જ હૉસ્ટેલમાં જ છે જયાં હવે કોવિડ હૉસ્પિટલ બનાવવામાં આવી છે."

અલગ અલગ શાખાનો અલગ પ્રશ્ન

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પરીક્ષા લેવાની વાત તો નક્કી થઈ છે પરંતુ કેવી રીતે લેવાશે તે અંગે હજુ દરેક યુનિવર્સિટી-કૉલેજ અનિશ્ચિત છે.

પરીક્ષા માટે નવી સુવિધા, સંસાધનો વસાવવા પડે તો તેનો ખર્ચ કયાંથી આવશે? એવો સવાલ પણ પૂછાઈ રહ્યો છે. આ ખર્ચ યુનિવર્સિટી-કૉલેજઓએ પોતે ભોગવવો પડશે કે રાજય સરકાર કે પછી UGC ભોગવશે? એ સવાલ પણ અનેક કૉલેજો પૂછી રહી છે. વળી, ઑનલાઇન પરીક્ષા લેવા, જરૂરી ઍપ્લિકેશન કે સૉફટવેર, સાયબર સિક્યૉરિટી અને પરીક્ષાનું મૉડલ તથા ગોઠવણ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

મીડિયા અહેવાલ અનુસાર બિલ અંગે  સંસદમાં મતદાન પણ થઈ શકે છે અને અહેવાલો અનુસાર ભાજપે તેના તમામ સંસદસભ્યોને લોકસભામાં હાજર રહેવા વ્હિપ જારી કરી છે.

બિલનું લક્ષ્ય મુસ્લિમ સમુદાયમાં ચાલતી તત્કાળ ટ્રિપલ તલાક પ્રથાને નાબૂદ કરી તેને ઇન્ડિયન પીનલ કોડ હેઠળ ગુનાઈત કૃત્ય ગણવાનું છે.

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટ વર્ષ 2017ના ઑગસ્ટ મહિનામાં આપેલા એક ચુકાદામાં ટ્રિપલ તલાક પ્રથાને ગેરબંધારણીય ગણાવી ચૂકી છે.

ઉપરાંત મોદી સરકાર આ સમગ્ર મુદ્દાને મહિલાઓના અધિકાર સાથે જોડી રહી છે.

જ્યારે બીજી તરફ ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડ તેને કુરાનના ધાર્મિક કાયદામાં સરકારના હસ્તક્ષેપ સમાન ગણી રહ્યું છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં ટ્રિપલ તલાક પ્રથાને પડકારનારી મુસ્લિમ મહિલાઓ (પિટિશનકર્તા) આ પ્રથાને પિતૃસત્તાક સમાજની ઉપજ અને મહિલાઓના મૂળભૂત અધિકારનું હનન ગણાવે છે.

દેશમાં જ્યારે સંવેદનશીલ ટ્રિપલ તલાક મુદ્દે આટલી ચર્ચા ચાલી રહી છે, ત્યારે આ લડાઈની પૃષ્ઠભૂમિમાં એક બહુચર્ચિત કેસ વિશે જાણવું પણ અગત્યનું છે.

આ કેસમાં મુસ્લિમ મહિલા અદાલતમાં કેસ જીતી ગયાં હતાં પણ તેમને ન્યાય ન મળી શક્યો.

આ એ જ મહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િલા છે જેમણે સૌપ્રથમ તલાક પ્રથા સામે કાનૂની જંગ છેડ્યો હતો.

શાહબાનો કેસ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ શાહબાનો કેસ તરીકે ઓળખાય છે. શાહબાનો નામનાં મુસ્લિમ મહિલાએ તલાક પ્રથા સામે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો.

શાહબાનો કેસ રાજનીતિ પર ધર્મની અસરનું એક મોટું ઉદાહરણ છે.

મધ્ય પ્રદેશના ઇન્દોરમાં રહેતાં પાંચ બાળકોનાં માતા શાહબાનોને સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેસ જીતવા છતાં પતિ તરફથી ભરણપોષણનો નિભાવ ખર્ચ નહોતો મળ્યો. તેનું કારણ એ હતું કે મુસ્લિમ મુદ્દા પર થયેલી રાજનીતિ.

વર્ષ 1978ના આ કેસને પગલે દેશનો રાજકીય માહોલ પણ ગરમાઈ ગયો હતો.

શાહબાનોનાં પતિએ તેમને તલાક આપી દીધા હતા આથી 62 વર્ષીય શાહબાનોએ ભરણપોષણના નિભાવ ખર્ચનાં ભથ્થાં માટે કોર્ટનું શરણું લીધું હતું.

આ કાનૂની લડાઈ સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચી હતી. અને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચતા આ કેસને સાત વર્ષ લાગ્યાં હતાં.

જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે શાહબાનોના તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો અને તેમને નિભાવ ખર્ચનો અધિકાર આપ્યો હતો.

પરંતુ ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટના આ ચુકાદાનો ખૂબ જ વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ધર્મની રાજનીતિ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

શાહબાનોના કાનૂની તલાક ભથ્થાં મામલે દેશભરમાં રાજકીય હંગામો સર્જાયો હતો.

એવામાં રાજીવ ગાંધીની સરકારે મુસ્લિમ મહિલાઓને મળનારા વળતરને નિરસ્ત કરતા એક વર્ષની અંદર મુસ્લિમ મહિલા (તલાકમાં સંરક્ષણના અધિકાર) અધિનિયમ (1986) પસાર કરીને સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો પલટી દીધો હતો.

રાજીવ ગાંધીએ 1986માં મુસ્લિમ ધર્મગુરુઓના દબાણમાં આવીને આ કાયદો પસાર કર્યો હતો.

વળી બિલ પસાર થયા બાદ હિંદુવાદી સંગઠનોએ રાજીવ ગાંધી પર મુસ્લિમોના તુષ્ટિકરણનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો.

તલાક પ્રથા સામેની પહેલી કાનૂની લડાઈ અને લડાઈ લડનારાં મહિલા શાહબાનોનો ઉલ્લેખ ટ્રિપલ તલાક બિલની ચર્ચાના દૌરમાં મહત્ત્વનો છે.

કેમ કે આ એ જ મહિલા છે જેમણે ટ્રિપલ તલાકની પ્રથાને સૌપ્રથમ કાનૂની રીતે પડકારી હતી. કેસ જીત્યા પણ હતા પરંતુ ધર્મની રાજનીતિએ તેમની સાથે ન્યાય ન કર્યો.

એક વાર ફરી ટ્રિપલ તલાકને ગુનો ગણતા બિલ પર સંસદમાં ચર્ચા થઈ રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા બાદ મોદી સરકાર વટહુકમ લાવી હતી પરંતુ તે કાયદાનું સ્વરૂપ નથી લઈ શક્યો.

રાજ્યસભામાં તે પસાર નથી થઈ શક્યો. કેન્દ્ર સરકારે તેને ફરીથી સુધારા સાથે લોકસભામાં રજૂ કરતા ચર્ચા થઈ રહી છે.

'દેશમાં ટ્રિપલ તલાક સામે કાનૂન હોવો જ જોઈએ'

ઝાકિયા સોમન...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

મુખ્ય આરોપીની પોલીસે અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાંચની મદદથી રાજસ્થાનના ગંગાપુરથી ધરપકડ કરી છે.

ગુજરાતના ગૃહ રાજ્યમંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજાએ આ મામલે વિગતો આપી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, સુરત પોલીસ માટે એક પડકાર બની ગયેલ આ કેસની તપાસમાં સીસીટીવીનાં રેકોર્ડિંગની સૌથી વધુ મદદ મળી હતી.

આ બાળકીનો મૃતદેહ જ્યાંથી મળ્યો હતો ત્યાં ક્રિકેટનું એક મેદાન છે. એની નજીકમાં ઘણાં ઘર છે.

પોલીસે આ ઘરોની આસપાસ લાગેલાં સીસીટીવીનાં રેકોર્ડિંગની તપાસ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

આ માટે અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાંચ દ્વારા 400 કલાકનું સીસીટીવી રેકોર્ડિંગ ચેક કરવામાં આવ્યું.

પોલીસને ફૂટેજમાં દેખાઈ રહેલી કાળા રંગની શેવર્લે સ્પાર્ક કાર ઉપર શંકા ગઈ અને પોતાનું સમગ્ર ધ્યાન કાર ઉપર કેંદ્રીત કર્યું.

સીસીટીવીમાં કારનો નંબર સાફ દેખાઈ રહ્યો હતો.

જેના કારણે પોલીસે કારને શોધવાની કવાયત હાથ ધરી.

પોલીસને તપાસમાં મળેલી રેલવે ટિકિટ જેનાથી ગુનો ઉકેલવામાં મદદ મળી

પોલીસને એ કાર સુરતનાં પાંડેસરા વિસ્તારમાં આવેલી સોમેશ્વર સોસાયટીમાં પાર્ક કરેલી મળી.

ઘરની તપાસ કરવામાં આવી ત્યારે પોલીસને ટ્રેનની બે ટિકીટ મળી જે રાજસ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થાનનાં ગંગાપુરની હતી.

શહેરની વિવિધ વિસ્તારોના સીસીટીવી રેકોર્ડિંગની તપાસ કરવામાં આવી અને કાર વિશેની માહિતી મેળવીને તપાસ કરવામાં આવી.

પોલીસને તપાસમાં મળેલી રેલવે ટિકિટ જેનાથી ગુનો ઉકેલવામાં મદદ મળી

કાર માલિકના ફોન-કોલ ડિટેઇલ અને અન્ય બાબતોની ખરાઈ કર્યા બાદ આરોપીઓને ઝડપી પાડવામાં આવ્યા.

ગૃહ રાજ્યમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, મુખ્ય આરોપી હરસહાય ઉર્ફે હૃદય ગુર્જરની સુરતથી ધરપકડ કરવામાં આવી છે જ્યારે અન્ય આરોપી અમરસિંહ ગુર્જરને રાજસ્થાનથી અમદાવાદ ક્રાઈમબ્રાંચ દ્વારા ઝડપી પાડવામાં આવ્યો છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

બન્ને આરોપી રાજસ્થાનના વતની છે અને સુરતમાં ટાઈલ્સ લગાવવાનું કામ કરે છે.

પોલીસનાં જણાવ્યાં મુજબ મુખ્ય આરોપી હરસહાય ઉર્ફે હૃદય ગુર્જર બાળકીના સગા કાકા થાય છે.

હરસહાય ગુર્જર

બીબીસી સાથે વાત કરતા ગુજરાતના ગૃહરાજ્ય મંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજાએ કહ્યું કે સુરતમાં જે ઘટના બની છે તે અત્યંત દુઃખદ છે.

આરોપીઓને કડકમાં કડક સજા થાય એના માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા તમામ પ્રયાસો કરવામાં આવશે.

સમ્રગ કેસ ફાસ્ટટ્રેક કોર્ટમાં ચલાવવામાં આવશે અને સરકાર આ કેસ માટે સ્પેશિયલ સરકારી વકીલની નિમણૂક કરશે.

ગુજરાત પોલીસ માટે આ કેસ એક પડકાર હતો અને આ કેસને ઉકેલવા માટે સુરત પોલીસ ઉપરાંત અમદાવાદ ક્રાઈમ બ્રાંચ અને ડીજીપી સ્કવોડના 400 થી વધુનો સ્ટાફ કામે લાગ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું કે સોશિયલ મીડીયાના માધ્યમથી બીજા રાજ્યોના પોલીસનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હતો.

જાડેજાએ કહ્યું કે મુખ્ય આરોપી રાજસ્થાનથી પકડાઈ ગયો છે અને ગુજરાત પોલીસ આરોપીને લઈને કલાકોમાં અહીં પહોંચશે.

જાણેજાએ જણાવ્યું હતું કે, આ બાળકીની હત્યાના કેસ સાથે વધુ એક હત્યાનો ભેદ પણ ઉકેલાય એવી સંભાવના વર્તાઈ રહી છે.

9 માર્ચે સુરત પોલીસને સોમેશ્વર સોસાયટીની નજીક એક મહિલાની  લાશ મળી હતી.

પોલીસ માની રહી છે કે એ મૃતક મહિલા બાળકીનાં માતા છે. બાળકી અને એ મહિલાનાં મૃતદેહોમાંનું ડીએનએ પરિક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે જેથી સત્ય બહાર આવે.

એમ મનાય છે કે, માતા અને બાળકીને કામ આપવાનાં બહાને સુરત લાવવામાં આવ્યાં હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

મુખ્ય મંત્રીના આ નિવેદન સામે ગુજરાતમાં લઘુમતીઓના અધિકારો માટે કાર્યરત માઇનોરિટી કૉર્ડિનેશન કમિટીએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે. આ કમિટિએ રાજ્યપાલને જેહાદ શબ્દના દુરુપયોગ બાબતે રજુઆત કરી છે. કમિટીના કન્વીનર મુજાહિદ નફીસે કહ્યું કે, જેહાદ શબ્દનો ઉપયોગ મુસ્લિમોની છબિ ખરડવા માટે અને સમાજમાં નફરત વધારવા માટે થઈ રહ્યો છે અને બંધારણીય હોદ્દો ધરાવનારા આ રીતે શબ્દનો ઉપયોગ ન કરે તે રાજ્યપાલે જોવું જોઈએ.

નોંધનીય છે કે અગાઉ ગુજરાત સરકાર દ્વારા વિવિધ સરકારી વિભાગોને મધ્ય પ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં લવાયેલા ‘લવ જેહાદ’ વિરોધી કાનૂનોનો અભ્યાસ કરવા અને તેની કાયદેસરતા તપાસવા જણાવ્યું હતું.

હવે ફરી એક વાર મુખ્ય મંત્રીએ જાહેર મંચ પરથી ‘લવ જેહાદ’ સામે કાયદો લાવવાની વાત કરીને આ મુદ્દા અંગે ચર્ચા જગાવી છે. ત્યારે પ્રશ્ન એ થાય છે કે શું રાજ્યમાં ખરેખર ‘લવ જેહાદ’ છે કે આ માત્ર ચૂંટણી પૂરતો એક પ્રચાર માટેનો મુદ્દો છે?

નોંધનીય છે કે હાલમાં જ ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશમાં ‘ધર્મ પરિવર્તન સામે કાયદો’ લાવવામાં આવ્યો છે. આ સિવાય હરિયાણા, કર્ણાટક અને અસમમાં પણ આવા કંઈક આવા જ કાયદા લાવવાની વાત કરાઈ રહી છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

. તેમજ ઉત્તરાખંડમાં પણ આ પ્રકારનો કાયદો લાવવામાં આવ્યો છે. આ કાયદાઓની જોગવાઈ પરાણે કે લોભ-લાલચ થકી કરાઈ રહેલા ધર્માંતરણ વિરુદ્ધ હોવા છતાં વિવિધ માધ્યમોમાં આ કાયદો ‘લવ જેહાદ’ સામેના કાયદાઓ તરીકે ચમકે છે. એનું કારણ છે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી જેવા નેતાઓ અવાનવાર આ કાયદાઓને આ ‘લવ જેહાદ’ એવા નામ સાથે જોડે છે.

અનેક કિસ્સાઓમાં આવા કાયદાઓ થકી આંતરધર્મીય લગ્ન કરનારને હેરાનગતિ કરવામાં આવી હોવાની ઘટનાઓ પણ બની છે તો હાઈ કોર્ટોએ પણ કાયદા સામે દરમિયાનગીરી કરી છે.

આંતરજ્ઞાતિય-આંતરધર્મીય લગ્નો સમાજના હિતમાં છે એવું સુપ્રીમ કોર્ટ કહી ચૂકી છે. તાજેતરમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ફરી એક વાર એ વાત દોહરાવી અને કહ્યું કે સમાજે આંતરજ્ઞાતિય અને આંતરધર્મીય લગ્નોને સ્વીકાર કરતાં શીખવું પડશે.

અહીં એ પણ પ્રશ્ન થાય છે કે આખરે આ કથિત ‘લવ જેહાદ’ એટલે શું?

લવ અંગ્રેજી ભાષાનો શબ્દ છે જેનો અર્થ પ્રેમ થાય છે અને જેહાદ અરબી ભાષાનો શબ્દ છે જેનો અર્થ સંઘર્ષ  કે પ્રયાસ કરવો એમ થાય. જેહાદ શબ્દનો એક અર્થ સારા સમાજ માટે સંઘર્ષ કરવો એમ પણ થાય છે. આમ, કથિત લવ જેહાદ શબ્દ બે અલગ અલગ ભાષાના શબ્દોમાંથી બનાવવામાં આવ્યો છે.

બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના એક અહેવાલ અનુસાર ‘લવ જેહાદ’ એ એક બિનઆધિકારિક ટર્મ છે. આ અહેવાલ પ્રમાણે રેડિકલ હિંદુ ગ્રૂપ દ્વારા મુસ્લિમ યુવકો દ્વારા હિંદુ યુવતીઓને પ્રેમમાં ફસાવી તેમનું ધર્માંતરણ કરાવવા માટેના કથિત કૅમ્પેનને આ નામ અપાયું છે.

જોકે, ભારતના ‘હાલના કાયદાઓમાં’ આ શબ્દને વ્યાખ્યાયિત નથી કરાયો. કોઈ પણ કેન્દ્રીય એજન્સી તરફથી ‘લવ જેહાદ’નો કોઈ મામલો સૂચિત કરવામાં નથી આવ્યો એવો ખુલાસો કેન્દ્રીય ગૃહ રાજ્યમંત્રી જી કિશન રેડ્ડી સંસદમાં આપી ચૂક્યા છે.

જોકે, તેમ છતાં જેમ વિજય રૂપાણીએ પરાણે અને લોભ-લાલચ આપી કરાતા ધર્માંતરણ માટે કાયદો લાવવા માટે ‘લવ જેહાદ’ શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો તેવી જ રીતે અવારનવાર અનેક નેતાઓ હિંદુ યુવતી અને મુસ્લિમ યુવકના લગ્નના મામલાઓ માટે ‘લવ જેહાદ’ શબ્દનો ઉપયોગ કરતા રહ્યા છે.

પરંતુ અહીં મહત્ત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે શું લોભ-લાલચ આપી થતું ધર્માંતરણ, જેને રાજનેતાઓ ‘લવ જેહાદ’નું નામ આપે છે એ શું ખરેખર સમસ્યા છે કે પછી આ પણ માત્ર મત મેળવવા માટેનું વધુ એક પગલું છે?

આ વિશે વધુ સ્પષ્ટતા કરવા માટે બીબીસી ગુજરાતીએ કેટલાક નિષ્ણાતો અને પક્ષકારો સાથે વાત કરી હતી.

'ગુજરાતમાં ‘લવ જેહાદ’ જેવી કોઈ સમસ્યા નથી'

ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

મુખ્ય સવાલ એ છે કે આખરે કઈ રીતે માઓવાદીઓની 'પીપલ્સ લિબરેશન ગેરિલા આર્મી'ની બટાલિયન નંબર 1ના કમાન્ડર હિડમાએ જાતે જ તર્રેમની આસપાસનાં જંગલોમાં હોવાની માહિતી ફેલાવી અને સુરક્ષાદળોના બે હજારથી વધુ જવાનો આ બટાલિયનને ઘેરવા માટે નીકળી પડ્યા અને માઓવાદીઓની જાળમાં ફસાતા ગયા.

સવાલ એવો પેદા થાય છે કે શું આ વ્યૂહાત્મક ભૂલ હતી કે પછી તેને જાસૂસીતંત્રની નિષ્ફળતા ગણવી જોઈએ? શું જવાનો વચ્ચે અંદરોઅંદર તાલમેલની ખામી હતી જેના કારણે આધુનિક હથિયારોથી સજ્જ બે હજાર જવાનો અમુક સંખ્યામાં આવેલા માઓવાદીઓનો મુકાબલો ન કરી શક્યા?

શું જવાનોમાં એકબીજા પર ક્રૉસ ફાયરિંગ થયું હતું? શું ખરેખર માઓવાદીઓ ત્રણ-ચાર ટ્રકમાં પોતાના માર્યા ગયેલા સાથીદારોને લઈને ભાગી ગયા છે? શું માઓવાદીઓએ આ હુમલો એટલા માટે કર્યો હતો કે સુરક્ષાદળોએ આ વિસ્તારમાં પોતાનું પ્રભુત્વ જમાવ્યું છે અને માઓવાદીઓ માટે આ વિસ્તાર બચાવવો હવે મુશ્કેલ છે?

અલગઅલગ સ્તરે આ બધા સવાલોના જવાબ પણ જુદાંજુદાં છે. તેમાં સત્ય શું છે તે સમજવું સરળ નથી.

પરંતુ સરકાર દાવો કરી રહી હતી કે છેલ્લાં બે વર્ષમાં માઓવાદીઓ નબળા પડ્યા છે. શંકાસ્પદ માઓવાદીઓ સાથે સુર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક્ષાદળોની અથડામણમાં 22 જવાનોનાં મૃત્યુથી સરકારનો આ દાવો ખોટો સાબિત થયો છે.

જોકે, રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી ભૂપેશ બધેલે ફરી દાવો કર્યો છે કે માઓવાદીઓ મર્યાદિત ક્ષેત્રમાં જ રહી ગયા છે અને તેઓ હવે પોતાના અસ્તિત્વની લડાઈ લડી રહ્યા છે.

માઓવાદીઓની સ્થિતિ વાસ્તવમાં કેવી છે?

23 માર્ચે નારાયણપુર જિલ્લામાં માઓવાદીઓએ સુરક્ષાદળોની એક બસને વિસ્ફોટથી ઉડાવી દીધી જેમાં પાંચ જવાન માર્યા ગયા હતા

ગયા મહિને બસ્તરમાં થયેલી કેટલીક ઘટનાઓ પર નજર નાખીએ.

26 માર્ચે બીજાપુરમાં માઓવાદીઓએ જિલ્લા પંચાયતના સભ્ય બુધરામ કશ્યપની હત્યા કરી દીધી. 25 માર્ચે માઓવાદીઓએ કોડાગાંવ જિલ્લામાં રોડનું નિર્માણ કરતી લગભગ એક ડઝનથી વધારે ગાડીઓને આગ ચાંપી દીધી હતી.

23 માર્ચે નારાયણપુર જિલ્લામાં માઓવાદીઓએ સુરક્ષાદળોની એક બસને વિસ્ફોટથી ઉડાવી દીધી જેમાં પાંચ જવાન માર્યા ગયા હતા.

તેવી જ રીતે 20 માર્ચે દંતેવાડામાં પોલીસે બે માઓવાદીઓને એક અથડામણમાં ઠાર મારવાનો દાવો કર્યો હતો. 20 માર્ચે બીજાપુર જિલ્લામાં માઓવાદીઓએ પોલીસના જવાન સન્નૂ પોનેમની હત્યા કરી હતી.

13 માર્ચે બીજાપુરમાં સુનીલ પદેમ નામના એક માઓવાદીનું આઈઈડી વિસ્ફોટમાં મૃત્યુ થયું. 5 માર્ચે નારાયણપુરમાં આઈટીબીપીના એક જવાન રામતેર મંગેશનું આઈઈડી વિસ્ફોટમાં મૃત્યુ નીપજ્યું.

4 માર્ચે સીએએફની 22મી બટાલિયનના મુખ્ય આરક્ષક લક્ષ્મીકાંત દ્વિવેદી દંતેવાડાના ફુરનારમાં કથિત માઓવાદીઓ દ્વારા ગોઠવવામાં આવેલા આઈઈડી વિસ્ફોટમાં માર્યા ગયા.

રાજ્યના ભૂતપૂર્વ ગૃહ સચિવ બીકેએસ રે કહે છે, "માઓવાદીઓ એક પછી એક ઘટનાને અંજામ આપી રહ્યા છે. તેઓ જરાય નબળા પડ્યા હોય તેમ લાગતું નથી. સરકાર પાસે માઓવાદ અંગે કોઈ નીતિ નથી. "

"સરકારની નીતિ એવી જ છે કે માઓવાદી હુમલાની દરેક મોટી ઘટના પછી નિવેદન બહાર પાડે છે કે જવાનોની શહાદત વ્યર્થ નહીં જાય."

"મને એ વાતની નવાઈ છે કે સરકાર આ દિશામાં કંઈ નથી કરી રહી. કોઈ નીતિ હશે ત્યારે જ તેનો અમલ કરી શકાશે."

નક્સલ સમસ્યાના ઉકેલ માટે નીતિનો અભાવ?

છત્તીસગઢની પ્રતીકાત્મક તસવીર

વાસ્તવમાં 2018માં રાજ્યમાં જ્યારે વિધાનસભાની ચૂંટણી થવાની હતી ત્યારે કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ એક 'જનઘોષણાપત્ર'ની જાહેરાત કરી હતી. તેને 2013માં ઝીરમ ખીણમાં માઓવાદી હુમલામાં માર્યા ગયેલા કૉંગ્રેસી નેતાઓને સમર્પિત કરવામાં આવ્યું હતું.

આ ઘોષણાપત્રના પાના નંબર 22 પર લખ્યું છે, "નક્સલવાદની સમસ્યાના ઉકેલ માટે નીતિ ઘડવામાં આવશે અને વાતચીત શરૂ કરવા માટે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

મેં જરાક ખચકાઈને અને ડરતા ડરતા એક પાતળી મહિલાને આ પ્રશ્ન કર્યો.

પથ્થર પર બેઠેલી થાકેલી આ મહિલાના ઉજાગરા તેની આંખોમાં સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.

તેની આંખો નીચે કાળાં કૂંડાળા થઈ ગયા હતા અને આંખો અંદર ઊંડી ઊતરતી જતી હતી.

તે કદાચ કંઈક ચાવી રહી હતી, પણ પ્રશ્ન સાંભળીને એક ખૂણામાં થૂંક્યા પછી બોલી, "હા મને ખબર છે, વૅલન્ટાઇન ડે છે. તો?"

શું તમને કોઈ સાથે પ્રેમ છે? તમારા જીવનમાં કોઈ છે જે તમને પ્રેમ કરતું હોય?

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

મારા સવાલ પૂરા નહોતા થયા પણ તેમણે મને વચ્ચે ટોકતા કહ્યું, "વેશ્યાગૃહમાં રહેતી વ્યક્તિને કોણ પ્રેમ કરે મેડમ? કોઈ પ્રેમ કરે, તો અમે શું અહીં બેસી રહીશું."

આટલું કહીને તેમણે મને બેસવા માટે ઇશારો કર્યો. આથી હું તેમની પાસે નીચે જમીન પર જ બેસી ગઈ અને વાતચીત કરવા લાગી.

રસ્તાની નજીક એક સાંકડી જગ્યામાં એક ગલી છે. જેમાં ઘણી મહિલાઓ થોડે-થોડે અંતરે બેઠેલી જોવા મળતી હોય છે.

ગલી અને મુખ્ય માર્ગ વચ્ચે જેટલી જગ્યા વધી હતી, ત્યાં પગપાળા જતાં લોકોની અવર-જવર હતી.

હું દિલ્હીમાં આવેલા જીબી રોડમાં એક એવા વિસ્તારમાં હતી, જ્યાં મહિલાઓ સેક્સ વેચીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે.

અહીં આવતા પૂર્વે મને સાવધાન અને સતર્ક રહેલા માટે સલાહ આપવામાં આવી હતી.

વળી, હું આ તમામ બાબતનું ધ્યાન રાખી રહી હતી અને તેનું પાલન પણ કરી રહી હતી.

'આ મહિલાઓ પાસે લોકો માત્ર સેક્સ માટે જાય છે'

હું જાણવા માંગતી હતી કે, જે મહિલાઓ પાસે લોકો માત્ર સેક્સ માટે જાય છે, તેમના જીવનમાં પ્રેમ જેવી કોઈ અનુભૂતિ છે કે નહીં?

શું વૅલન્ટાઇન ડેનો ઉલ્લેખ તેમની આંખોમાં કોઈ ચમક લાવે છે કે નહીં?

આ જ સવાલ મને આ જગ્યાએ ખેંચી લાવ્યો. મેં વિચાર્યું હતું કે, કોઈ એવી જગ્યા પર જઈ રહી છું, જ્યાં રંગબેરંગી તોરણો અને લાઇટ્સ લગાવેલી હશે.

ફિલ્મોમાં આવી જગ્યાને આ જ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે, પણ ત્યાં મને આવું કંઈ જ જોવા ન મળ્યું.

તે એક ભીડભાડવાળો વિસ્તાર હતો જ્યાં એક તરફ નાનું પોલીસ સ્ટેશન, હનુમાનજીનું મંદિર અને કેટલીક દુકાનો હતી.

પૂછપરછ કરતા એક વ્યક્તિએ આ જગ્યાનો રસ્તો બતાવ્યો. અહીં એક મહિલા કમર પર હાથ રાખીને ઊભી હતી.

હું સ્મિત સાથે તેમને મળી. મારાથી આપી શકાયું તેટલું સ્મિત મેં આપ્યું.

મેં આવી રીતે વર્તાવ કર્યો જાણે હું તેમને પહેલાથી જ ઓળખું છું.

થોડીક વાર વાતચીત કર્યા પછી તે મને અન્ય મહિલાઓને મળાવવા સંમત થઈ ગઈ અને આ રીતે મારી મુલાકાત એ પાતળી મહિલા સાથે થઈ જેમના વિશે મેં અગાઉ ઉલ્લેખ કર્યો.

કર્ણાટકની આ મહિલાનું કહેવું હતું કે, પ્રેમની વાતોને કચરાપેટીમાં નાખી દીધી છે.

પોતાના ચહેરા તરફ ઈશોરો કરતા મને કહ્યું, "જ્યાં સુધી તન સારું છે, ગુજરાન ચાલશે. અમારી પાસે બધા એક કલાક સુધી રોકાય છે. માત્ર શારીરિક સુખ મેળવવા આવે છે. પછી બધું ખતમ."

કોલકાતાની નિશા છેલ્લા બાર વર્ષથી આ વ્યવસાયમાં છે. તેણે કહ્યું, "એક બાજુ પરુષો મોટી મોટી વાતો કરે છે, પણ કોઈનામાં એટલી હેસિયત નથી કે અમને પ્રેમ કરવાની હિંમત કરે."

"કોઈનામાં એટલો દમ નથી કે અમને અહીંથી તેમના ઘરે લઈ જાય."

શું બાર વર્ષમાં તેમણે અહીં કોઈને પ્રેમ થયો હોય તેવું જોયું છે? જવાબમાં મને કહ્યું, "આવું થયું છે. લોકો આવે છે. પ્રેમના વાયદાઓ કરે છે. લગ્ન કરે છે અને બાળકો પણ થાય છે, પણ કેટલાક સમય પછી ત્યજીને જતાં રહે છે."

પ્રેમ પણ કર્યો અને લગ્ન પણ

36 વર્ષીય રીમા સાથે પણ આવું જ કંઈક થયું. તે કહે છે, "તમે પૂછ્યું તો હું કહી રહી છું. મને પ્રેમ થયો હતો. એક ગ્રાહક સાથે જ થયો હતો. અમે લગ્ન કર્યાં અને ત્રણ બાળકો પણ છે."

રીમાને લાગ્યું કે લગ્ન બાદ તેમનું જીવન બદલાઈ જશે પણ આથી વિપરીત તે વધુ મુશ્કેલ થઈ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

મોડાસામાં રહેતાં એક દલિત યુવતી પહેલી જાન્યુઆરીએ ગુમ થયાં બાદ પાંચ જાન્યુઆરીએ તેમનો મૃતદેહ મળ્યો.

આ કેસની ફરિયાદ પોલીસે 7 જાન્યુઆરીએ નોંધી હતી. જોકે ત્યાં સુધી આખા રાજ્યમાં આ ઘટનાને લઈને આક્રોશ જોવા મળ્યો હતો.

બીબીસી ગુજરાતીએ જ્યારે આ ઘટનાનો ભોગ બનનાર યુવતીના પરિવાર સાથે વાત કરી તો જાણવા મળ્યું કે તેમનો આક્રોશ માત્ર પોલીસ ફરિયાદમાં નોંધાયેલા આરોપીઓ વિુરુદ્ધ જ નથી, ખુદ પોલીસ વિરુદ્ધ પણ છે.

તેમના મુજબ આ ઘટનામાં પોલીસની નિષ્ક્રિયતા અને ત્યારબાદ ફરિયાદ નોંધવામાં લાગેલી વારને કારણે પીડિત પરિવાર પોલીસથી નારાજ છે.

સ્ટેશન ડાયરીમાં જાણવાજોગની નોંધ નથી

પીડિત પરિવારના એક સભ્યે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે "દીકરી ગુમ થઈ હોવાની ફરિયાદ લઈને મોડાસા ટાઉન પોલીસ સ્ટેશને 3 જાન્યુઆરીએ પહોંચ્યા હતા અને ત્યાંના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર એન. કે. રબારી સાથે વાત કરીને જાણવાજોગ ફરિયાદ નોંધાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો."

તેઓ કહે છે, "અમે લેખિતમાં ફરિયાદ નોંધાવવા ત્યાં પહોંચ્યા હતા, પરંતુ પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટરે અમને કોઈ સંતોષકારક જવાબ ન આપ્યો હતો અને અમારી ફરિયાદ લીધી નહોતી."

પરિવારના સભ્ય વધુમાં કહે છે ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે જો પોલીસે તે સમયે થોડી સતર્કતા રાખીને તપાસ કરી હોત તો કદાચ તેમની દીકરી હેમખેમ પાછી મળી ગઈ હોત.

બીબીસી ગુજરાતીએ જાણવાજોગ ફરિયાદ ન નોંધવા અને યોગ્ય તપાસ ન કરવાના આરોપો સંદર્ભે મોડાસા ટાઉન પોલીસ સ્ટેશનના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર એન.કે. રબારી સાથે વાત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. જોકે, તેમનો સંપર્ક કરી શકાયો નહીં.

જ્યારે આ સંદર્ભે મોડાસા ટાઉન પોલીસ સ્ટેશનના પી.એસ.ઓ. (પોલીસ સ્ટેશન ઑફિસર) સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી તો જાણવા મળ્યું કે ત્રીજી જાન્યુઆરીએ પોલીસ સ્ટેશનની સ્ટેશન ડાયરીમાં આ યુવતીના ગુમ થવા અંગેની કોઈ નોંધ નહોતી કરાઈ.

ઉલ્લેખનીય છે કે સ્ટેશન ડાયરીમાં નોંધ મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાય છે.

નિવૃત્ત આઈપીએસ ચિત્તરંજન સિંઘે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે, "પોલીસ મૅન્યુઅલ પ્રમાણે દરેક પ્રવૃત્તિઓ, ફરિયાદની નોંધ, જાણવાજોગ અથવા તો ગુમ થવા વગેરે જેવી બાબતોની નોંધ પોલીસ સ્ટેશનની ડાયરીમાં હોવી જોઈએ."

ચિત્તરંજન સિંઘે બીબીસીને એ પણ કહ્યું કે હાલના સમયમાં જ્યારે મહિલાઓની સુરક્ષા પર આખા દેશમાં સભાનતા આવી રહી છે, તેવા સમયમાં કોઈ છોકરીના ગુમ થવાની ફરિયાદ હોય તો તરત તેને નોંધી તેના પર કામ કરવું જોઈએ.

આ વિશે અરવલ્લી જિલ્લા પોલીસ વડા મયૂર પાટિલ સાથે વાત કરવાનો પ્રયાસ કરાયો પરંતુ તેઓનો સંપર્ક સાધી શકાયો નહીં.

એ બાદ ગાંધીનગર રેન્જ આઈ.જી. એમ.એ. ચાવડા સાથે વાત કરવામાં આવી તો તેમણે આ મામલે તપાસ ચાલુ હોવાનું જણાવ્યું.

આ ઘટના વિશે વાત કરવા માટે બીબીસી ગુજરાતીએ સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગના મંત્રી ઈશ્વર પરમાર તેમજ ગૃહરાજ્યમંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજા સાથે વાત કરવાનો અનેક વખત પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તેમનો સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો.

પી.આઈ. એન. કે. રબારીની શું ભૂમિકા છે?

FIRમાં મૃતકના પરિવારજનોએ જે વિગતો નોંધાવી છે, તે પ્રમાણે 3 જાન્યુઆરીએ પરિવારજનોએ મોડાસા ટાઉન પોલીસ સ્ટેશનમાં લેખિતમાં ફરિયાદ કરી હતી.

ફરિયાદમાં નોંધાયું છે કે પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર એન.કે. રબારીએ પરિવારજનો વિશ્વાસ અપાવ્યો હતો કે તેમને ખબર છે કે તેમની દીકરી ક્યાં છે.

પરિવારજનોના કહેવા મુજબ એન. કે. રબારીએ તેમને કહ્યું હતું કે તેમની દીકરીએ તેમના જ સમાજના એક છોકરા સાથે લગ્ન કરી લીધાં છે, અને તે જ્યાં છે ત્યાં સુરક્ષિત છે.

તેમણે પરિવારજનોને એ પણ કહ્યું હતું તે દીકરીની સલામતીની જવાબદારી તેમની છે.

જોકે, તેના બે દિવસ બાદ આ છોકરીનો મૃતદેહ મળ્યો હતો.

પોલીસ ફરિયાદમાં નોંધવામાં આવેલા...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન એટલે કે યુપીએસસીના માધ્યમથી આયોજિત આ પરીક્ષાઓને લઈને એક જૂથ સોશિયલ મીડિયામાં સવાલો ઉઠાવી રહ્યું છે.

'UPSC જિહાદ' હૅશટેગથી ઘણાં ટ્વીટ ઘણા સમયથી ટ્રૅન્ડ કરી રહ્યાં છે અને આ ટ્વીટ્સમાં મુસલમાન ઉમેદવારો માટે અલગ માપદંડોનો ઉલ્લેખ કરાયો છે.

તેમાંથી કેટલાક આ પ્રકારે છે, "UPSCમાં હિન્દુઓ માટે 6 તક છે, તો મુસલમાનો માટે 9 તક", "યુપીએસસીમાં હિન્દુ માટે મહત્તમ ઉંમર 32 વર્ષ છે, તો મુસલમાનો માટે મહત્તમ ઉંમર 35 વર્ષ."

આ સિવાય આ ટ્વીટ્સમાં ઉર્દૂ માધ્યમથી અપાતી પરીક્ષાની સફળતાનો દર અને મુસલમાનો માટે ચલાવાતા કોચિંગ સેન્ટર પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

આમાં સૌથી પહેલા સોશિયલ મીડિયામાં UPSC પરીક્ષામાં 'ઇસ્લામિક સ્ટડીઝ' વિષય પણ ઘણો ટ્રૅન્ડમાં રહી ચૂક્યો છે.

સોશિયલ મીડિયામાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે 'ઇસ્લામિક સ્ટડીઝ વિષયના માધ્યમથી મુસલમાન આઈએએસ, આઈપીએસ અને આઈએફએસ બની રહ્યા છે, જ્યારે વૈદિક કે હિન્દુ સ્ટડીઝ જેવા કોઈ વિષય યુપીએસસીમાં નથી.'

સોશિયલ મીડિયામા કરાઈ રહેલા આ દાવાઓની બીબીસી હિન્દીની ફૅક્ટ ચેક ટીમે એક-એક કરીને તપાસ કરી.

આવો જાણીએ કે યુપીએસસીની પ્રતિષ્ઠિત ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સિવિલ સેવા પરીક્ષાના શું માપદંડ છે.

શું યોગ્યતા માગે છે UPSC?

આ વર્ષે 12 ફેબ્રુઆરીએ UPSCએ સિવિલ સર્વિસિસની પ્રારંભિક પરીક્ષા માટે નોટિસ જાહેર કરી હતી,

જેમાં તેણે યોગ્યતા, ઉંમર, અનામત અને પરીક્ષાના વિષયો વગેરે અંગે તબક્કા વાર જાણકારી આપી હતી.

કઈ વ્યક્તિ આઈએએસ, આઈપીએસ, આઈએફએસ બની શકે છે? આ સવાલ પર નોટિસમાં સ્પષ્ટ લખેલું છે કે તે ભારતની નાગરિક હોવી જોઈએ, ન કોઈ ખાસ ધર્મ, જાતિ કે વંશની.

ત્યારબાદ આવીએ ઉંમરના સવાલ પર. UPSC સિવિલ સેવાની પરીક્ષા માટે સ્પષ્ટ કહે છે કે તેના માટે લઘુતમ ઉંમર 21 વર્ષ છે, જ્યારે મહત્તમ ઉંમર 32 વર્ષ છે. જોકે તેમાં માત્ર અનુસૂચિત જાતિ (SC), અનુસૂચિત જનજાતિ (ST), અન્ય પછાત વર્ગ (OBC), શારીરિક રીતે અક્ષમ અને પૂર્વ સૈનિકોની ઉંમરમાં છૂટ છે.

એસસી અને એસટી સમુદાય માટે મહત્તમ ઉંમર 37 વર્ષ, ઓબીસી સમુદાય માટે મહત્તમ ઉંમર 36 વર્ષ અને શારીરિક રીતે અક્ષમ માટે ઉંમર 42 વર્ષ છે. આ સિવાય સિવિલ સેવાની મુખ્ય પરીક્ષા સુધી તમારે ગ્રેજ્યુએટ હોવું જરૂરી છે.

તેમાં ક્યાંય પણ મુસલમાન કે કોઈ અન્ય સમુદાયનું નામ નથી. તેનો મતલબ એ થયો કે ઉંમરનું ધોરણ સમુદાયને આધારે છે, ન કે ધર્મના આધારે.

મુસલમાનોને વધુ મોકા મળે છે?

શું મુસલમાનોને વધુ મોકા મળે છે?

સોશિયલ મીડિયામાં એવો દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે મુસલમાનોને યુપીએસસીની પરીક્ષામાં 9 વાર મોકો મળે છે.

આ દાવાને સાચો માનીએ એ પહેલાં યુપીએસસીની નોટિસ વાંચીએ જે સ્પષ્ટ કહે છે કે ઉમેદવારો માટે 6 તક છે, જ્યારે એસસી, એસટી સમુદાયો અને શારીરિક રીતે અક્ષમ ઉમેદવારો માટે પરીક્ષા માટે કોઈ સીમા નથી.

તેમજ ઓબીસી સમુદાયમાં આવતા ઉમેદવાર 9 વાર આ પરીક્ષા આપી શકે છે. તેનો મતલબ કે યુપીએસસી કોઈ ધર્મને આધારે તક આપતી નથી. માત્ર મુસલમાનોને 9 વાર પરીક્ષા આપવાની છૂટનો દાવો ખોટો છે.

તેમજ સિવિલ સેવાની મુખ્ય પરીક્ષા માટે 26 વૈકલ્પિક વિષયોમાં ક્યાંય પણ ઇસ્લામિક સ્ટડીઝનો વિષય નથી. ભોપાલમાં સિવિલ સર્વિસિસનું કોચિંગ આપતા લક્ષ્મી શરણ મિશ્રા કહે છે કે ઇસ્લામિક સ્ટડીઝ વિષયવાળી વાત સાવ ખોટી છે.

તેઓ કહે છે, "યુપીએસસીમાં કોઈ ઇસ્લામિક સ્ટડીઝનો વિષય નથી. ઉર્દૂ સાહિત્ય વિષયમાં સાહિત્યથી સંબંધિત સવાલ હોય છે, ન કે મુસલમાનો સાથેના. તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે ઇતિહાસમાં મુઘલકાળના પણ કોઈ સવાલ પૂછાતા નથી."

"આજે મુસલમાનોનો ઇતિહાસ જ પૂછાતો નથી અને કહેવાય છે કે મુસલમાનોનું આ બધું વાંચીને સિલેક્શન થઈ રહ્યું છે."

સોશિયલ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

યુવતીના પરિવારે દાહોદ પોલીસમાં ફરિયાદના આધારે ચાર આરોપીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેમજ તેમના ચાર દિવસના રિમાન્ડ મંજૂર થયા છે.

આ અંગે માહિતી આપતાં દાહોદ પોલીસ એસ.પી. હિતેશ જોયસરે જણાવ્યું:

"આ શુક્રવારની ઘટના છે, એફઆઈઆર નોંધાઈ એના કલાકોમાં જ ચાર આરોપીઓને પકડી લેવાયા હતા."

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રાથમિક જાણકારી મુજબ ઘટનાક્રમ જણાવતાં એસ.પી. હિતેશ જોઇસરે જણાવ્યું:

"પીડિતાનો પૂર્વ પ્રેમી તેની ઇચ્છા વિરુદ્ધ જબરદસ્તી પોતાના બાઇક પર બેસાડીને રામપરાના જંગલ વિસ્તાર તરફ લઈ ગયા હોવાની ફરિયાદ નોંધાઈ છે."

"જ્યાં ત્રણ અજાણ્યા શખ્સમાંથી એકે આ પૂર્વ પ્રેમીના ગળા પર છરી રાખીને તેમને બાંધી રાખ્યા હતા."

"પૂર્વ પ્રેમી ઉપર આરોપ એ છે કે તેઓ યુવતીને મંજૂરી વિના તેને જબરદસ્તી બાઇક પર બેસાડીને રામપુરા જંગલ વિસ્તાર તરફ લઈ ગયા હતા."

અજાણ્યા શખ્સોએ આ યુગલને પકડ્યું કે પીછો કર્યો, તે અંગે સ્પષ્ટતા નથી.

આ અંગે એસ.પી.એ જણાવ્યું, "આ ઘટના બની તે ઘાસના મેદાનનો જંગલ વિસ્તાર છે, આસપાસ કોઈ રહેણાક નથી."

"આ ત્રણ અજાણી વ્યક્તિ તેમને સામેથી આવતા મળી હતી."

"તેઓ ત્યાં કઈ રીતે પહોંચ્યા કે ત્યાં કેમ ગયા હતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તે અંગે તપાસ કરવામાં આવશે."

"ઉપરાંત આ ત્રણમાંથી બે લૂંટ અને ચોરીના ગુનાના રીઢા ગુનેગારો છે. તેઓ ગુનાહિત ઇતિહાસ ધરાવે છે."

પીડિતાનાં માતા

પીડિતાનાં માતાના જણાવ્યા અનુસાર "કૉલેજથી નીકળ્યાં બાદ છોકરાઓ તેમને ઉઠાવી ગયાં. તેમને જબરદસ્તી જંગલમાં લઈ જઈને તેનો મોબાઇલ લઈ લીધો."

"ત્યાં બીજા ત્રણ જણ મળ્યા, એ ત્રણ જણે મારી દીકરી સાથે બળાત્કાર કર્યો છે."

આ મુદ્દે દાહોદના ગ્રામ્ય પી.એસ.આઈ. પ્રવીણ મકવાણા વધુ તપાસ કરી રહ્યા છે.

ગુજરાતમાં ગૅંગરેપની ઘટનાઓ

વિધાનસભામાં જુલાઈ મહિનામાં બોરસદના ધારાસભ્ય રાજેન્દ્ર પરમારે પૂછેલા પ્રશ્નના જવાબમાં રાજ્ય સરકારે ગુજરાતમાં છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં થયેલા ગૅંગરેપની માહિતી આપી હતી.

આ અંગેના ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ, છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં 97 ગૅંગરેપની ઘટના બની છે, જેમાંથી 15 કેસ અમદાવાદમાં નોંધાયા હતા.

રાજ્યના ચાર મોટા શહેરો અમદાવાદ, રાજકોટ, વડોદરા અને સુરતમાં કુલ ઘટનાઓમાંથી 31 ટકા ઘટનાઓ ઘટી છે.

તેમજ અમદાવાદ અને સુરત (નવ ઘટનાઓ) બાદ પંચમહાલ જિલ્લો (સાત) સૌથી વધુ ઘટનાઓમાં ત્રીજા સ્થાને હતો.

જ્યારે વાવના ધારાસભ્ય ગેનીબહેન ઠાકોરના પ્રશ્નના જવાબમાં રાજ્ય સરકારે કહ્યું હતું કે 97માંથી 49 કેસ છેલ્લા બે વર્ષમાં નોંધાયા છે.

1 ઑક્ટોબરથી 30 સપ્ટેમ્બર 2013-14 વચ્ચે 25 કેસ તેમજ વર્ષ 2016-17માં 24 કેસ થયા છે. આ કેસોમાં 408 આરોપીની ધરપકડ થઈ છે.

(આ સ્ટોરી માટે ગોધરાથી દક્ષેશ શાહના ઇનપુટ્સ મળેલાં છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

રાજા માત્ર પોતાના રાજ્યમાં જ માનપાન પામે છે અથવા પૂજાય છે પણ વિદ્વાન તો સર્વત્ર પૂજાય છે. વિદ્યાથી માણસ શોભે છે, અધિકાર ભોગવે છે અને એના આત્મવિશ્વાસમાં વધારો થાય છે.

દરેક પ્રકારનાં બંધનમાંથી જે મુક્તિ અપાવે તે વિદ્યા. એટલે જ કહેવાયું છે "સા વિદ્યા યા વિમુક્તયે" વિદ્યા એટલે જ્ઞાન.

આજના જમાનામાં એક "ઇન્ટેલેકચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી"ના નામે ઓળખાતી સંપત્તિ ગણાય છે.  જેની પાસે જ્ઞાન છે તે જ હવે પછી આવનાર સમયમાં દુનિયા પર રાજ કરશે. વિદ્યા માટે કહેવાયું છે –

न चोराहार्यम् न च राजहार्यम्, न भ्रातृभाज्यं न च भारकारि ।

व्यये कृते वर्धत एव नित्यं, विद्याधनं सर्वधनप्रधानम् ॥

આમ, વિદ્યા એક એવું સાધન છે કે જેને ચોર ચોરી જઈ શકતો નથી, ભાઈએ ભાગ પડતા નથી કે રાજા (સરકાર) હરી શકતો નથી.

શ્રેષ્ઠ યુનિવર્સિટીઓમાં આપણે ક્યાં છીએ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રાચીન સમયમાં ઋષિ મુનિઓના આશ્રમ ગુરુકુલ અથવા તક્ષશિલા અને નાલંદા જેવી વિદ્યાપીઠો થકી જ્ઞાન અપાતું. આજે વિદ્યાપીઠોના નામ બદલાયા છે.

ક્યાંક એ સ્ટેનફર્ડ ક્યાંક ઑક્સફોર્ડ ને ક્યાંક લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકૉનૉમિક્સના નામે પોતાના ક્ષેત્રમાં શ્રેષ્ઠત્તમ કેળવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ણી આ સંસ્થાઓ આપી રહી છે.  એમનો અને એમના વિદ્યાર્થીઓનો દુનિયામાં દબદબો છે.

ભારતની વાત કરીએ તો વિશ્વની ટોચની 200 યુનિવર્સિટીના લિસ્ટમાં 150માં તો આપણે ખાતું જ નથી ખોલાવ્યું. ત્યારબાદની છેલ્લી 50માં આપણી 3 યુનિવર્સિટીઓ, જેમાં બે આઈ.આઈ. ટી. અને એક ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સાયન્સ આવે છે.

આપણા દેશમાં ખાડે ગયેલી શિક્ષણ વ્યવસ્થાનો આથી મોટો પુરાવો ભાગ્યે જ હોઈ શકે.

આ સંદર્ભમાં ખાસ્સાં 38 વરસ બાદ ભારત સરકારે આ દેશની શિક્ષણનીતિ જાહેર કરી. કમસે કમ આ દેશ શિક્ષણક્ષેત્રે શું કરવા માગે છે અને કઈ દિશામાં જવા માગે છે એની વાત તો મુકાઈ છે.

શિક્ષણનીતિ એ "ડૉક્યુમેન્ટ ઑફ ઇન્ટેન્ટ" એટલે કે સરકારનો ઇરાદો દર્શાવતું એક જાહેરનામું છે. આ શિક્ષણનીતિ કોઈ એક્ઝિક્યુટિવ ઑર્ડર એટલે કે ચોક્કસ આયોજન સાથેની અમલવારીની બ્લુ પ્રિન્ટ પણ તૈયાર હોય એવું નથી.

સાદા દાખલાથી સમજાવવું હોય તો આ એક કાચું સીધું છે, તેમાં ચોખા ઘઉં, કઠોળ, મસાલા, તેલ, ઘી, ગોળ બધું જ છે પણ એમાંથી વાનગી કેવી તૈયાર થશે એનો આધાર તો રસોઈયા કેવા છે તેના પર જ રહેને?

એટલે આ શિક્ષણનીતિમાંથી કંસાર નીપજશે કે થૂલી એનો આધાર આ અને આવતી સરકારોની શિક્ષણ વિશેની સમજ દુનિયાના બદલાતા જતા પ્રવાહોનો અંદાજ તેમજ જેમને આમાં લાગેવળગે છે એવા શિક્ષણવિદો, વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓની સાથોસાથ નોકરીદાતાઓ ઉપર પણ છે.  આ પરિબળો આવનાર વરસોમાં આ શિક્ષણનીતિને ઉપયોગી અથવા પછી અર્થહીન પુરવાર કરશે.

આ શિક્ષણનીતિમાં શિક્ષક વિશે બહુ ઝાઝું કહેવાયું નથી. ખાસ કરીને સરકારી શાળાઓના પ્રાથમિક શિક્ષકો જેમનો દાઢીની દાઢીને સાવરણીની સાવરણી તરીકે મતગણતરીથી માંડીને મતદારયાદી તૈયાર કરવી અને કોવિડથી માંડી કૃષિ સુધીના (ક્યાંક મગફળી વેચવા સમેત) શિક્ષકોનો જે સદુપયોગ કે દુરુપયોગ થાય છે.

તેમની મુખ્ય કામગીરી એટલે કે બાળકોને ભણાવવાનું કામ જો તેમને કરવાનું હોય તો કોઈ પણ શિક્ષણનીતિ ઝાઝું કરી શકશે નહીં એ વાત આપણે પ્રામાણિકતાપૂર્વક કબૂલ કરવી પડશે.

નવી શિક્ષણનીતિમાં શું સામેલ છે?

ઉપરોક્ત પરિસ્થિતિમાં હવે તાજેતરમાં જાહેર થયેલ શિક્ષણનીતિના કેટલાક મહત્વના મુદ્દાઓ જોઈએ.

આડત્રીસ વરસ બાદ ભારતની નવી શિક્ષણનીતિ ઘડાઈ છે. શિક્ષણ પાછળ સરકારે GDPના 6 ટકા ખર્ચો કરવાની વાત કરી છે.

આ નવી શિક્ષણનીતિમાં સુધારા થયા એ સારી વાત છે, જેમાં ધોરણ 5 સુધી માતૃભાષામાં શિક્ષણ આપવું, મધ્યાહન ભોજન સિવાય એક ટાઇમ પોષણક્ષમ ખોરાક બાળકોને આપવો.

અર્લી ચાઇલ્ડ હૂડ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

રાજ્યના 44 તાલુકાઓમાં 125 એમએમ કરતાંય ઓછો વરસાદ થયો છે. સમગ્ર રાજ્યની સરેરાશ જોઈએ તો ઍવરેજ કરતાં 20% ઓછો વરસાદ થયો છે.

પણ સમગ્ર રાજ્યની સરેરાશ કરતાંય સ્થાનિક સ્તરે સ્થિતિ વધારે ગંભીર છે.

કેટલાક જિલ્લાઓમાં બહુ ઓછો વરસાદ થયો છે અને વરસાદની ખાધ બહુ મોટી થઈ છે.

હવામાન વિભાગના 8 ઑગસ્ટ, 2018 સુધીના આંકડા જોઈએ તો સ્થિતિની ગંભીરતા સમજાઈ જશે.

રાજ્યમાં વરસાદની ખાધ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કચ્છ - કુલ વરસાદ 49.5 એમએમ (ખાધ -78%); પાટણ કુલ વરસાદ 126.8 એમએમ (ખાધ -59%); ગાંધીનગર - 127.6 mm (-70%); મોરબી - 138.4 mm (-57%); અમદાવાદ 141.4 mm (-62%); બનાસકાંઠા - 155.2 mm (-54%); મહેસાણા - 168.1 mm (-56%).

આ રીતે આ જિલ્લાઓમાં પ0 ટકા કરતાંય વધારે ખાધ છે.

સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં માત્ર 229.8 એમએમ વરસાદ થયો છે અને 26% ખાધ છે, પરંતુ તેમાં ગીર સોમનાથ જેવો જિલ્લો પણ છે, જ્યાં ઍવરેજ કરતાં વધારે 110% ટકા વરસાદ પડી ગયો છે.

હવામાન વિભાગ ઉત્તર ગુજરાતને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલી ખાધ પડી તેની ગણતરી કરતું હોય છે, કેમ કે આ વિસ્તારમાં જ સૌથી વધારે દુકાળની સંભાવના હોય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ વર્ષ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગુજરાત સરકારે દક્ષિણ ગુજરાતના ખેડૂતોને આગોતરી જ સૂચના આપી હતી કે શેરડીના વાવેતરમાં મોડું કરજો, કેમ કે ઉકાઈ ડેમમાં ઓછું પાણી છે.

(9 ઑગસ્ટના રોજ માત્ર 20% ટકા પાણીનો સંગ્રહ હતો. ગયા વર્ષે આજ સમયગાળામાં 40% જળજથ્થો હતો, જ્યારે છેલ્લા દસ વર્ષની સરેરાશ ગણીએ તો ઑગસ્ટના પ્રથમ અઠવાડિયે 54% પાણી ડેમમાં હોવું જોઈએ.)

પ્રતીકાત્મક તસવીર

દક્ષિણ ગુજરાતમાં સરેરાશ કરતાં વધારે વરસાદ પડી ગયો છે, છતાં જળના સંગ્રહમાં આ વિરોધભાસ ઊભો થયો છે.

દક્ષિણ ગુજરાતના ડાંગમાં સરેરાશ કરતાં 40% વધારે, વલસાડ અને નવસારીમાં 38% વધારે, સુરતમાં 18% વધારે અને ભરૂચમાં પણ સરેરાશથી 14% વધારે વરસાદ પડી ગયો છે.

સુરતમાં ભલે ઍવરેજ કરતાં વધારે વરસાદ નોંધાયો હોય, પણ તેનાથી ડેમમાં પાણી ભરાયું નથી, કેમ કે તાપી નદીના ઉપરવાસમાં ઍવરેજ કરતાં 18% ઓછો વરસાદ થયો છે. તેથી ઉકાઈ ડેમાં પાણી ભરાયું નથી.

સાબરમતી નદીના તટપ્રદેશમાં સૌથી વધારે ખરાબ સ્થિતિ છે, કેમ કે અહીં સૌથી વધુ સરેરાશ કરતાં 35% વરસાદની ખાધ છે.

સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતને આવરી લેતા લુણી-સાબરમતી-ભાદર એમ ત્રણેય નદીઓના તટપ્રદેશની ગણતરી કરીએ તો 21% વરસાદની ખાધ છે.

મહી નદીના તટપ્રદેશમાં પણ સરેરાશ કરતાં 13% ઓછો વરસાદ થયો છે.

ભરૂચમાં સરેરાશથી 14% વધારે વરસાદ થયો છે.,જોકે ભરૂચ વિસ્તાર ગુજરાતની સૌથી મહત્ત્વની નદી નર્મદાના તટપ્રદેશમાં આવેલો છે.

નર્મદાના તટપ્રદેશમાં પણ સરેરાશથી 21% ઓછો વરસાદ થયો છે. ગયા વર્ષે ચોમાસાના અંતે આટલી જ ખાધ હતી.

તેના કારણે આ વર્ષે મુશ્કેલી વધી ગઈ છે, કેમ કે વરસાદના અભાવે ગુજરાતની જીવાદોરી ગણાતા સરદાર સરોવર ડેમમાં પાણીનો આવરો થયો જ નથી.

આઘાત લાગે એવી વાત છે કે નવમી ઑગસ્ટે ડેમમાં માત્ર એક ટકા જીવંત જળજથ્થો ઉપલબ્ધ હતો.

ગયા વર્ષે આ સમયે 28% જથ્થો ઉપલબ્ધ હતો, જ્યારે છેલ્લા દસ વર્ષની સરેરાશ 24% રહી છે.

સરદાર સરોવર ડેમમાં આટલું ઓછું પાણી કેમ છે?

સરદાર સરોવર

ગુજરાતના ખેડૂતોને જણાવી દેવાયું છે કે તમને સિંચાઇ માટે આપવાનું પાણી નથી.

ગયા વખતે પણ રવિ મોસમના અંતે ખેડૂતોને જણાવી દેવાયું હતું કે નર્મદા નહેરથી પાણી આપી શકાય તેમ નથી.

ડિસેમ્બર 2017માં ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી હતી તે પહેલાં રાજકીય રીતે પાણી છોડાયું અને જળસ્રોતનો આડેધડ ઉપયોગ થયો હતો. તેનો ભોગ હવે ખેડૂતો બની રહ્યા છે.

ચૂંટણી પહેલાં મીડિયાની હાજરીમાં ભવ્ય કાર્યક્રમો કરીને, વડા પ્રધાન તથા મુખ્ય પ્રધાનની હાજરીમાં...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

રાજ્યમાં કોરાનાથી સાજા થયેલા દરદીઓની સંખ્યા 1 લાખને પાર પહોંચીને 1,01,101 થઈ છે.

સુરત જિલ્લામાં આજે 286, અમદાવાદમાં 173, રાજકોટમાં 144, વડોદરામાં 135 અને જામનગરમાં 129 નવા કેસ નોંધાયા છે.

રાજ્યમાં આજે થયેલાં 16 મૃત્યુમાંથી સુરત અને રાજકોટમાં ચાર-ચાર, અમદાવાદ અને વડોદરામાં ત્રણ-ત્રણ અને ગાંધીનગરમાં બે દરદીનાં મૃત્યુ થયાં છે.

રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસના કુલ કેસની સંખ્યા 1,20,498એ પહોંચી છે. જ્યારે કુલ મૃત્યુઆંક 3289 છે.

મુંબઈમાં કોરોનાને પગલે કલમ 144 લાગુ, ગુજરાતમાં 1379 નવા કેસ નોંધાયા

કોરોના વાઇરસની મહામારીને પગલે મુંબઈ પોલીસે સમગ્ર શહેરમાં કલમ 144 લાગુ કરી છે તો ગુજરાતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના 1379 કેસ નોંધાયા છે. જ્યારે 14 દરદીઓના મૃત્યુ થયા છે.

જોકે, મુંબઈ પોલીસે ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસને કહ્યું કે 144 કલમનો પરિપત્ર એ એક્સટેનન્શન છે અને નવી કોઈ વાત નથી.

સુરત જિલ્લામાં આજે 280, અમદાવાદમાં 171, રાજકોટમાં 145 નવા કેસ નોંધાયા છે.

રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિતોની કુલ સંખ્યા 1,19,088એ પહોંચી છે. જ્યારે 3273 દરદીના મૃત્યુ થયા છે.

રાજ્યમાં આજે સૌથી વધારે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મૃત્યુ સુરતમાં થયા છે. સુરત જિલ્લામાં 6 દરદીના, અમદાવાદમાં 4, વડોદરામાં 2, બનાસકાંઠા, દ્રારકામાં એક-એક દરદીનું મૃત્યુ થયું છે.

બુધવાર, 16 સપ્ટેમ્બર, 2020, નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

નીતિન ગડકરી કોરોનાગ્રસ્ત, ગુજરાતમાં આજે નોંધાયા 1364 કેસ

કેન્દ્રિય માર્ગ, પરિવહન અને હાઇવે મંત્રી નીતિન ગડકરી કોરોનાગ્રસ્ત થયા છે. જ્યારે ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના 1364 કેસ આજે નોંધાયા છે.

નીતિન ગડકરીએ પોતાના કોરોનાગ્રસ્ત થવાની જાણકારી ટ્વીટ કરીને આપી હતી.

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કારણે 12 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આજે ગુજરાતમાં સૌથી વધારે કોરોના વાઇરસના કેસ સુરતમાં નોંધાયા છે. સુરતમાં આજે 281, અમદાવાદમાં 165 અને રાજકોટ જિલ્લામાં 143 કેસ નોંધાયા છે.

રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસના કુલ કેસની સંખ્યા 1,17,709એ પહોંચી છે. 3259 લોકોના મૃત્યુ થયા છે.

ભારતમાં કોરોના વાઇરસના ચેપગ્રસ્ત દર્દીઓનો કુલ આંક 50 લાખને પાર

ભારતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના વધુ  90,123 કેસ નોધાતા દેશમાં કુલ કેસની સંખ્યા 50 લાખના આંકને પાર કરી ગઈ છે. આ દરમિયાન દેશમાં વધુ 1,290 મૃત્યુ પણ થયાં છે.

ભારતના સ્વાથ્ય અને કુટુંબકલ્યાણ મંત્રાલયને ટાંકીને સમસાર સંસ્થા એએનઆઈ જણાવે છે કે હાલમાં દેશમાં 9,95,933 કુલ સક્રિય કેસ છે. જ્યારે 39,42,361 લોકો એવા છે, જે સાજા થઈ ગયા છે.

કોરોના વાઇરસને લીધે અત્યાર સુધી દેશમાં 82,066 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

મંગળવાર, 15 સપ્ટેમ્બર, 2020, નમસ્કાર. બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીના કોરોના વાઇરસ અંગેના અપડેટ પેજમાં આપનું સ્વાગત છે.

કોરોના વાઇરસ અંગેની ગુજરાત સહિત દેશ અને દુનિયાની અપડેટ આપ અહીં મેળવી શકશો.

કોરોના વાઇરસ અપડેટ : ગુજરાતમાં આજે 1349 નવા કેસ, કયાં શહેરમાં કેટલા કેસ?

ગુજરાતમાં આજે કોરોના વાઇરસના 1349 નવા કેસ નોંધાતાં કુલ આંક 1,16,345એ પહોંચ્યો છે. જ્યારે રાજ્યમાં આજે 17 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આજે સુરતમાં 277, અમદાવાદમાં 172, રાજકોટમાં 141, વડોદરામાં 129 અને જામનગરમાં 123 કેસ નોંધાયા હતા.

ગુજરાતમાં 17 દરદીઓનાં મૃત્યુ થતાં રાજ્યમાં કુલ મૃતકાંક 3,247એ પહોંચ્યો છે.

સુરતમાં પાંચ, અમદાવાદમાં ચાર, જામનગરમાં ત્રણ અને વડોદરામાં બે દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં કુલ 96,709 કોરોના...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

લુટારુઓની એક હથિયારધારી ટોળકી 15 મિલિયન ડૉલર એટલે કે લગભગ 110 કરોડ રૂપિયા લઈને છૂ થઈ ગઈ છે અને હાલ પોલીસ તેમને શોધી રહી છે.

મહત્ત્વની વાત એ છે કે આટલી મોટી લૂંટ તેમણે ઍરપૉર્ટમાં ઘૂસીને કરી છે.

આ ટોળકી ચિલીના સાન્ટિઆગો ઍરપૉર્ટ પર કાર્ગો એરિયામાં ઘૂસી અને બંદૂકના નાળચે આખું કન્સાઇન્મૅન્ટ જ ઉઠાવી લીધું.

આટલી મોટી રકમ લૂંટ થઈ તે અગાઉ જ વિદેશથી ઍરપૉર્ટ પર આવી હતી અને તે કાર્ગો વિસ્તારમાં રાખવામાં આવેલી હતી.

ચિલીનું ઍરપૉર્ટ

આ રકમને ચિલીની બૅન્ક સુધી પહોંચાડવાની હતી. જોકે તે પહેલાં જ તેની લૂંટાઈ ગઈ.

7 સભ્યોની લુટારુ ટોળકી બે વાહનોમાં ઍરપૉર્ટમાં ઘૂસી ગઈ હતી.

ખાસ રીતે રંગરોગાન કરેલું એક વાહન તેમણે રાખ્યું હતું જેના પર ડીએચએલ કંપનીનો લોગો પ્રિન્ટ કરવામાં આવેલો હતો.

પોલીસ હાલ આ 7 લોકોને શોધી રહી છે. પોલીસનું માનવું છે કે આ ઘટનામાં અંદરનો જ કોઈ માણસ સંડોવાયેલો હોઈ શકે છે.

લૂંટની આ ઘટનામાં ઍરપૉર્ટના એક સિક્યૉરિટી ગાર્ડ ઘવાયા છે.

લૂંટમાં વપરાયેલી એક વાન અર્ધબળેલી સ્થિતિમાં બિનવારસી મળી આવી છે.

પોલીસનું કહેવું છે કે જે વાન મળી આવી છે તે કુરિયર કંપની ડીએચએલની નથી, પર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંતુ તેને તેવી રીતે રજૂ કરવામાં આવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે આટલી મોટી લૂંટની ઘટના આ પહેલી નથી.

અગાઉ 2014માં અતુરો મેરિનો બેનિતેઝ ઍરપૉર્ટ પરથી એક ગૅંગે 10 મિલિયન ડૉલરનું આખું કન્સાઇન્મૅન્ટ લૂંટી લીધું હતું.

આ લૂંટને પગલે ઍરપૉર્ટની સુરક્ષાના મુખ્ય અધિકારીને હાંકી કાઢવામાં આવ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

લેખિત પરીક્ષા લેવામાં આવી હતી જેમાં સવાલ પૂછાયો હતો કે હાર્દિકને કોણે પારણાં કરાવ્યા?

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં પૂછાયેલો આ સવાલ ચર્ચાનો વિષય બની ગયો હતો.

મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન માટે આ પરીક્ષા ગુજરાત ટેકનૉલૉજીકલ યુનિવર્સિટી (જીટીયુ - GTU) દ્વારા લેવામાં આવી હતી તેથી પ્રશ્નપત્ર પણ જીટીયુએ તૈયાર કર્યું હતું.

હાર્દિક અંગેના સવાલ પર જ્યારે ચર્ચાઓ થઈ રહી છે ત્યારે સરકારી નોકરીઓ માટે યોજાતી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાના પ્રશ્નો કેવી રીતે પસંદ થાય એ જાણવું જરુરૂ બીની રહે છે.

GPSC (ગુજરાત પબ્લિક સર્વિસ કમિશન - ગુજરાત જાહેર સેવા આયોગ) અને GTU ક્યા મુદ્દાઓ ધ્યાનમાં રાખે છે તે જાણવાનો પ્રયાસ બીબીસી ગુજરાતીએ કર્યો હતો.

ઘટના શું છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગાંધીનગર સેવાસદન દ્વારા લેવાયેલી પરીક્ષામાં મલ્ટિપલ ચૉઇસ ક્વેશ્ચન્સ (MCQ) સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો કે પાટીદાર નેતા હાર્દિક પટેલને ક્યા રાજનેતાએ પારણાં કરાવ્યા હતા?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં ચાર વિકલ્પો આપવામાં આવ્યા હતા, જેમાં જવાબમાં શરદ યાદવ, શત્રુઘ્ન સિન્હા, લાલુ પ્રસાદ યાદવ અને વિજય રૂપાણીના નામનો સમાવેશ કરવામાં આવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યો હતો.

આ સવાલ પરીક્ષામાં કેવી રીતે પસંદ કરવામાં આવ્યો તેના વિશે ગાંધીનગરના મેયર પ્રવીણ પટેલે ‘ઇન્ડિયન ઍક્સ્પ્રેસ’ અખબારને જણાવ્યું હતું કે પરીક્ષા GTU દ્વારા લેવામાં આવી હતી તેથી પ્રશ્નોની પસંદગીમાં ક્યાંય ગાંધીનગર મહાનગરપાલિકાએ દખલગીરી કરી નહોતી.

GTU કેવી રીતે પેપર તૈયાર કરે છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાત ટેકનૉલૉજીકલ યુનિવર્સિટી ઉચ્ચ અને ટેકનિકલ શિક્ષણ સાથે જોડાયેલી છે પરંતુ સરકારના નિર્દેશ મુજબ વિવિધ સંસ્થાઓ માટે સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા યોજી આપે છે.

રાજ્યની વિવિધ સરકારી સંસ્થાઓની ભરતી માટેની પરીક્ષાના પ્રશ્નપત્રો જેતે સંસ્થાઓ દ્વારા આપવામાં આવેલા સિલેબસના આધારે GTU તૈયાર કરે છે.

GTUની પરીક્ષા વ્યવસ્થા વિશે વાઇસ ચાન્સેલર ડૉ.નવીન શેઠે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "સરકારના આદેશ મુજબ GTU આ પ્રકારની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓનું આયોજન કરે છે."

"આ પરીક્ષા યોજવા બદલ થતો ખર્ચ GTU જે તે સંસ્થા પાસેથી વસૂલે છે."

"પરીક્ષાનું પેપર જુદા જુદા પરીક્ષકો દ્વારા બનેલી ટીમ તૈયાર કરે છે. અને પ્રત્યેક વિષયના ત્રણ પેપર તૈયાર કરવામાં આવે છે.""આ પેપરમાં પ્રશ્નો કેવા પૂછી શકાય તેના માટે એક માર્ગદર્શિકા પણ છે."

"ગાંધીનગરની પરીક્ષાના સંદર્ભે જે તે પરીક્ષકે તૈયાર કરેલા પેપરમાં સંબંધિત પ્રશ્ન 'કરન્ટ અફેર' તરીકે પૂછી લેવામાં આવ્યો છે."

ડૉ. શેઠે જણાવ્યું કે GTUના દ્વારા તૈયાર થતા પેપરમાં ક્યા પ્રકારના સવાલો છે તેની જાણ કોઈને હોતી નથી.

આ સવાલો પૂછવા માટે પરીક્ષકે કેટલીક ગાઇડલાઇનનું પાલન કરવાનું રહે છે.

સવાલ કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

GTU દ્વારા લેવામાં આવતી પરીક્ષાના સવાલોમાં જે તે સંસ્થા દ્વારા આપવામાં આવતો સિલેબસ જ ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે.

આ સિલેબસ અને વિષયના આધારે જે પ્રશ્નપત્રો તૈયાર થાય છે તે કમ્પ્યૂટર દ્વારા સિલેક્ટ કરવામાં આવે છે.

ડૉ. શેઠે વધુમાં જણાવ્યું કે "અમે એ બાબતની તકેદારી રાખીએ છે કે વિવાદિત સવાલો, ધાર્મિક લાગણી દૂભાવે તેવા સવાલો, કોઈ પણ જ્ઞાતિનું અપમાન થાય તેવા સવાલો, કાયદાકીય સમસ્યા સર્જાય તેવા સવાલો સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં ના પૂછાય."

"'કરન્ટ અફેર્સ'માં રાજકારણ, રમત-ગમત, રાષ્ટ્રીય અને આંતરાષ્ટ્રીય ઘટનાઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે."

"પ્રત્યેક સબ્જેકટના ત્રણ પેપર તૈયાર થાય છે જેમાંથી અંતિમ પ્રશ્નપત્રની પસંદગી કમ્પ્યુટર દ્વારા નક્કી કરાય છે."

ડૉ. શેઠના મતે આ પ્રકારની પરીક્ષાઓમાં સિલેબસ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

લૉકડાઉન દરમિયાન કરેલા એક રિપોર્ટ માટે તેમને સન્માનિત કરાયા છે.

આ સંસ્થાએ સલમાન રાવીને મે 2020માં કરેલાં તેમના એક ફેસબુક લાઇવ માટે સન્માનિત કર્યા છે.

ફેસબુક લાઇવમાં સલમાને દિલ્હીના રસ્તેથી પોતાના ગામ પરત ફરી રહેલા મજૂરો સાથે વાત કરી હતી.

લાઇવ દરમિયાન તેમની મુલાકાત પરિવાર સાથે મુસાફરી કરી રહેલા એક પ્રવાસી મજૂર સાથે થઈ. જે હરિયાણાના અંબાલાથી ચાલીને દિલ્હી પહોંચ્યા હતા અને આગળ મધ્ય પ્રદેશમાં પોતાના ગામે જવા માગતા હતા.

બીબીસી હિંદીના આ ફેસબુક લાઇવમાં એ મજૂરે કહ્યું હતું કે 'ગરમીમાં પગપાળા ચાલતા-ચાલતા મારાં ચંપલ તૂટી ગયાં પરંતુ ગમે તેમ કરીને પોતાના ઘરે પહોંચવું પડશે.'

આ સાંભળીને સલમાન રાવીએ લાઇવ કાર્યક્રમ દરમિયાન એ મજૂરને પોતાનાં જૂતાં આપી દીધાં હતાં.

આ આખા ઘટનાક્રમને એશિયન મીડિયા ઍવોર્ડ્સે 'વર્લ્ડ ન્યૂઝ મૉમેન્ટ્સ' તરીકે રજૂ કર્યો છે.

 'એક પત્રકાર માટે મુશ્કેલ સમય'

સલમાન રાવી

સંસ્થાએ કહ્યું કે "બીબીસી સંવાદદાતા સલમાન રાવીએ જે પ્રકારના સહજ ભાવે, કોઈ પણ વિચાર કર્યા વિના તે મજૂરની મદદ કરી, તે તેમના સહજ દયા ભાવ અને અનુગ્રહને દર્શાવે છે."

"સાથે જ લૉકડાઉન દરમિયાન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભારતીય શ્રમિકોને કેવી પરેશાનીઓનો સામનો કરવો પડ્યો, તેમનો અહેવાલ આ પણ દેખાડે છે."

બીબીસીનો આ લાઇવ વીડિયો ન માત્ર બીબીસીના પ્લેટફૉર્મ પર, પરંતુ અન્ય સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફૉર્મ પર પણ લાખો વખત જોવામાં આવ્યો છે.

સલમાન રાવી બીબીસી હિંદી સેવાના સંવાદદાતા છે. અંદાજે 30 વર્ષથી પત્રકારત્વના વ્યવસાયમાં છે અને પ્રસારણનાં તમામ માધ્યમો - રેડિયો, ટીવી અને ઓનલાઇન કામ કરી ચૂક્યા છે.

એશિયન મીડિયા ઍવોર્ડની વાત કરતાં સલમાન રાવીએ કહ્યું :

"એક પત્રકાર તરીકે, તે ખૂબ જ મુશ્કેલ સમય હતો. લાઇવ શો દરમિયાન હું આ મજૂરને પૈસા આપી શકતો ન હતો."

"જે ઘટતું કરી શકું એમ હતો તે એ હતું કે એ જેના ખોળામાં એક બાળક હતું એવા લાચાર પિતાને મારાં જૂતાં ઑફર કરી દેવા."

"તેમણે આખો સંસાર એક સાથે બાંધ્યો હતો અને એ જ સ્થિતિમાં અંદાજે 200 કિલોમિટર ચાલી નાખવાનું નક્કી કર્યું હતું."

"એવામાં એક માણસ તરીકે આટલું તો કરી જ શકાય એમ હતું."

આ વર્ષનો 'એશિયન મીડિયા ઍવોર્ડ્સ' કાર્યક્રમ ગુરુવારે, 19 નવેમ્બરે ડિજિટલ રૂપમાં યોજાયો હતો.

એશિયન મીડિયા ઍવોર્ડમાં સન્માન મેળવનારાં પત્રકારોમાં કૃષ્ણન ગુરુ મૂર્તિ, વારિસ હુસેન, મેહદી હસન, નીના વાડિયા, અનિતા રાણી, શોભના ગુલાટી અને ફૈસલ ઇસ્લામ સમાવેશ થાય છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

લૉકડાઉનને કારણે લોકો માત્ર જરૂરી સામાન ખરીદવા માટે જ ક્યારેક ઘરની બહાર નીકળે છે.

કોવિડ-19 મહામારીને ફેલાતા રોકી શકાય એટલા માટે આવું કરવામાં આવે છે.

પરંતુ ઘરમાં રહેવાના કેટલાક દુષ્પ્રભાવ પણ છે, જે આપણને કોરોના વાઇરસ સામે કમજોર બનાવે છે.

માણસનો વિકાસ દિવસ અને રાતના 24 કલાકના હિસાબે થયો છે.

બૅક્ટેરિયા અને વાઇરસ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આપણા શરીરમાં મોજૂદ સિર્કેડિયન ક્લૉક કે શરીરની જૈવિક ઘડિયાળ સૂર્યપ્રકાશ અને રાતના અંધારા સાથે તાલ મિલાવીને ચાલે છે.

સૂરજનાં કિરણોથી આપણને વિટામિન-ડી મળે છે. આ વિટામિન આપણા દાંત અને હાકડાંને મજબૂત બનાવે છે.

વિટામિન-ડી આપણાં ફેફસાંની રોગ સામે લડવાની ક્ષમતાને પણ મજબૂત કરે છે.

કોઈ ચેપ લાગતાં ફેફસાંની અંદર ઉપરના ભાગે પેપ્ટાઇડ નીકળે છે, જે બૅક્ટેરિયા અને વાઇરસને ખતમ કરે છે.

આ પેસ્ટાઇડને કૈથેલિસિડિન કહે છે, જે આપણી બી અને ટી ઇમ્યુન સેલને પણ મજબૂત બનાવે છે.

જે લોકોમાં વિટામિન-ડીની ઊણપ હોય છે, તેમને શ્વાસનળીમાં વાઇરસના ઇન્ફેક્શનની શક્યતા વધુ રહે છે.

વિટામિન-ડીની ઊણપ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

વૈજ્ઞાનિકો એ બાબતને શોધી રહ્યા છે કે શું વિટામિન-ડીની સપ્લ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િમેન્ટ લેવાથી કોવિડ-19 સામે લડવામાં મદદ મળે છે?

ડલ્બિનની ટ્રિનિટી કૉલેજનાં રિસર્ચર રોઝ કેનીના રિસર્ચ અનુસાર, ઇટાલી અને સ્પેનમાં કોરોના વાઇરસને કારણે મૃત્યુ પામેલાં લોકોમાં વિટામિન-ડીની ભારે કમી જોવા મળી છે.

આ જગ્યાએ લોકો ઘરમાં રહે છે. બહાર નીકળતાં સનસ્ક્રીનનો પ્રયોગ કરે છે. તેના કારણે તેમનામાં વિટામિન-ડીની ઊણપ હોય છે.

વિટામિન-ડીની સપ્લિમેન્ટ લેવા કરતાં સારું એ છે કે સૂરજના પ્રકાશથી તેને પ્રાપ્ત કરવામાં આવે.

તેનાથી અન્ય વાઇરલ ઇન્ફેક્શન સામે પણ લડવામાં મદદ મળે છે, જેમ કે ઇન્ફ્લુએન્ઝા કે સામાન્ય શરદી-ખાંસી.

રોગપ્રતિકારક શક્તિ

લૉકડાઉનમાં ઘણા લોકો ઘરમાં કેદ છે

લૉકડાઉનને કારણે લોકો ઘરમાંથી બહાર નીકળતા નથી એટલે કસરત કરવામાં પણ ઘટાડો થયો છે. જોકે કસરત કરવાથી તણાવ ઓછો કરવામાં ઘણી મદદ મળે છે.

તણાવ ઓછો થાય તો આપણી રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધુ કામ કરે છે.

જો તમે પાર્ક, બગીચા કે ભીડવાળા વિસ્તારમાં કસરત કરો છો તો કુદરતની નજીક હોવાથી પણ તમે બ્લડપ્રેશર અને હૃદયની બીમારીથી બચી શકો છો.

તેનાથી ડાયાબિટીસથી પણ બચવામાં મદદ મળે છે. બહાર ઘૂમવાથી એકલતા પણ દૂર થાય છે. આપણે અન્ય લોકોના સંપર્કમાં આવીએ છીએ.

તેનાથી આપણા મગજને આરામ કરવામાં અને રિકવર થવામાં પણ મદદ મળે છે.

કૅન્સરની કોશિકાઓ

કેટલાંક રિસર્ચમાં જોવા મળ્યું છે કે વૃક્ષો આપણી ઇમ્યુન સિસ્ટમ પર સીધી અસર કરે છે.

વૃક્ષોની આસપાસ વધુ સમય રહેવાથી આપણા શરીરની રોગપ્રતિકારક કોશિકાઓ વધુ સક્રિય થાય છે.

આ કોશિકાઓ વાઇરસ અને કૅન્સરની કોશિકાઓની ભાળ મેળવીને તેને ખતમ કરી નાખે છે.

જાપાનમાં થયેલા એક અધ્યયન અનુસાર, વૃક્ષોની આસપાસ રહેવાથી આપણે શ્વાસની સાથે ફાઇટોનસાઇડ્સ નામનું તત્ત્વ પોતાની અંદર લઈએ છીએ.

તેનું આપણી ઇમ્યુન સિસ્ટમને મજબૂત કરવામાં મોટું યોગદાન હોય છે.

શરીરની ઘડિયાળનો લય તૂટ્યો

બહાર હરવાફરવાથી આપણી ઊંઘ પર પણ અસર પડે છે. લૉકડાઉન દરમિયાન ઘરમાં બંધ રહેવાને કારણે આપણા શરીરના ચક્રનો લય બગડી ગયો છે.

તેની ઊંઘ પર પણ ખરાબ અસર પડી છે. સવારે મોડા સુધી ઊંઘી રહેવું અને રાત મોડે સુધી જાગવાનો સિલસિલો આપણા સ્વાસ્થ્ય માટે સારો નથી.

જો કોઈ લાંબા સમય સુધી ઘરની બહાર નથી નીકળતા તેમના શરીરના જૈવિક ચક્રનો લય બગડી જાય છે.

જે લોકો સવારનો સમય ખુલ્લી હવા અને પ્રકાશમાં વીતાવે છે તેમને ઊંઘ સારી આવે છે. તેમની ઊંઘમાં ખલેલ પણ ઓછી પડે છે.

જે લોકો બંધ ઘરમાં વીજળીના પ્રકાશમાં રહે છે, તેમને ઊંઘ પરેશાન કરે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ગુરુવારે ગુજરાતના એક દિવસના પ્રવાસે પહોંચ્યા, જેમાં તેમણે આજે વલસાડના જૂજવા ગામમાં આયોજિત કાર્યક્રમમાં પ્રધાન મંત્રી આવાસ ગ્રામીણ યોજના અંતર્ગતના લાભાર્થીઓને સામૂહિક ઈ-ગૃહ પ્રવેશ કરાવ્યો હતો.

વડા પ્રધાને અહીં કેટલીક યોજનાઓનું લોકર્પણ કરીને સંબોધન કર્યું હતું.

ઉપરાંત આવાસના લાભાર્થીઓ સાથે તેમણે સંવાદ કર્યો હતો.

મોદીએ લાભાર્થીઓ સાથે સંવાદ ગુજરાતીમાં જ કર્યો હતો, પરંતુ હાજર શ્રોતાઓને સંબોધન હિંદી ભાષામાં કર્યું હતું.

ગુજરાતના વિવિધ લાભાર્થીઓ સાથે વડા પ્રધાનના સંવાદમાં ઘણી આશ્ચર્યજનક બાબતો જોવા મળી.

સંવાદમાં તેમણે લાભાર્થીઓને 'પૂછ્યું કંઈક' અને તેમને 'જવાબ કંઈક' બીજા જ મળ્યાં.

કોંગ્રેસે મોદીના દાવા પર સવાલ ઉઠાવ્યા તો ભાજપે 'તકનીકી કારણ'ને આગળ કરીને મોદીનો બચાવ કર્યો.

'સો પૈસા લાભાર્થી સુધી પહોંચે છે'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

લાભાર્થી મહિલાઓના જવાબો પરથી લાગ્યું કે, વડા પ્રધાન સાથે સંવાદ મામલે 'તૈયારીઓ' પૂરતી ન હતી.

દરમિયાન, વડા પ્રધાન મોદીએ સંબોધન કર્યું તેમાં ભ્રષ્ટાચાર મામલે અગાઉની સરકારો પર આડકતરા પ્રહાર કર્યા હતા.

તેમણે કહ્યું કે દિલ્હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીથી (મોદી સરકારમાં) એક રૂપિયો નીકળે છે, તો પૂરા 100 પૈસા તેના લક્ષ્ય સુધી પહોંચે છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે તેમણે વર્ષ 1995માં પૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીનાં એક નિવેદનના સંદર્ભે આ વાત કહી હતી.

રાજીવ ગાંધીએ 1995માં ઓડિશાના પ્રવાસ દરમિયાન એક નિવેદન આપ્યું હતું કે, લોકોના કલ્યાણ માટે કેન્દ્ર સરકારમાંથી એક રૂપિયો ખર્ચ કરવામાં આવે છે, પરંતુ તેમાંથી માત્ર 15 પૈસા જ ખરેખર લાભાર્થી સુધી પહોંચે છે.

ઉપરાંત અગાઉની બિન-ભાજપી સરકારોના કામકાજની ટીકા કરતા તેમણે કહ્યું કે, "હું મુખ્ય મંત્રી બન્યા બાદ જ્યારે અગાઉની સરકારના આદિવાસી વિકાસ મંત્રીના ગામમાં ગયો હતો, ત્યારે ત્યાં પાણીની ટાંકી હતી પણ પાણી નહોતું."

લાભાર્થીઓ સાથે સંવાદ

ફાઇલ

વડા પ્રધાને ભ્રષ્ટાચાર મામલે ફરીથી વિપક્ષ પર આડકતરી રીતે પ્રહાર કરતા કહ્યું કે તેમણે યોજના સરકારી કોન્ટ્રાક્ટરોના ભરોસે નહીં છોડી દીધી અને 'કટકી કંપની' બંધ થઈ ગઈ.

કાર્યક્રમ હેઠળ વડા પ્રધાને લાભાર્થીઓ સાથે લાઇવ ટેલિકાસ્ટ વ્યવસ્થા દ્વારા સીધો જ સંવાદ કર્યો હતો.

જેમાં કેટલીક રસપ્રદ બાબતો જોવા મળી. સૌથી મહત્ત્વની બાબત એ હતી કે તેમણે જેટલા પણ લાભાર્થીઓ સાથે સંવાદ કર્યો તેમાં માત્ર મહિલાઓ જ હતી.

મોદીએ ભાષણની શરૂઆત પણ રક્ષાબંધનના તહેવારના ઉલ્લેખ સાથે કરી હતી. કાર્યક્રમમાં રાખડી લઈને આવેલી મહિલાઓનો તેમણે આભાર માન્યો હતો.

ઉપરાંત આવાસને મહિલાઓને રક્ષાબંધનની ભેટ ગણાવી હતી. કાર્યક્રમ દરમિયાન વડા પ્રધાને 26 જિલ્લાના વિવિધ આવાસ લાભાર્થીઓ સાથે કૉન્ફરન્સથી સંવાદ કર્યો હતો.

સંવાદમાં જોવા મળ્યું કે વડા પ્રધાન લાભાર્થીઓને તેમના ગામ વિશે અને પોતાના વિશે પૂછતાં હતા, પરંતુ સામે લાભાર્થી તરફથી માત્ર એક જ વાત વારંવાર જવાબરૂપે કહેવામાં આવતી હતી.

PM મોદીએ પૂછ્યું મને ઓળખો છો?જવાબ ન મળ્યો

જેતપુરના એક મહિલા લાભાર્થી સાથેની વાતચીતમાં વડા પ્રધાને તેમને કહ્યું કે, તેઓ પણ જેતપુરમાં જ રહેતા હતા. શું તેઓ તેમને ઓળખે છે? ગામની વસ્તી કેટલી છે? સ્વચ્છતા કેવી છે?

જેના જવાબમાં મહિલા લાભાર્થીએ માત્ર તેમને ઘર મળ્યું અને તેઓ ખુશ છે એમ એક જ વાત કહી રહ્યાં હતાં.

ગીર-સોમનાથ અને અન્ય આદિવાસી વિસ્તારોના લાભાર્થીઓને ગામની વસ્તી અને બાબતો વિશે તેમણે પ્રશ્ન પૂછ્યા, પરંતુ લાભાર્થી કોઈ વ્યવસ્થિત જવાબ ન આપી શક્યા.

ભરૂચ જિલ્લાના એક ગામમાં મહિલાને તેમણે ગામમાં બસ આવે છે કે નહીં, સમયસર આવે છે કે નહીં, ઉપરાંત...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ આ ઇવેન્ટમાં વીડિયો કૉન્ફરન્સથી જોડાયા હતા.

આ ઘટના બાદ દેશભરમાં ફરીથી સુરતનો હીરા ઉદ્યોગ ચર્ચામાં આવ્યો અને તેનું ફૂલગુલાબી ચિત્ર ફરી દેશ સામે દેખાયું.

પણ વિશ્વના 42 ટકા રફ ડાયમંડ જ્યાં પૉલિશ થાય છે, તે હીરા ઉદ્યોગની સાચી વાસ્તવિકતા કંઈક અલગ છે.

ગુજરાતમાં છેલ્લા 20 દિવસમાં 10 રત્નકલાકારોએ આત્મહત્યા કરી લીધી છે.

બીજી તરફ અનેક કારખાનામાંથી ઘણા રત્નકલાકારોની છટણી કરી દેવામાં આવી છે.

સમૃદ્ધ ઉદ્યોગમાં આત્મહત્યા કેમ?

ગુજરાત ડાયમંડ વર્કર્સ યુનિયન(જીડીડબ્લ્યૂયૂ) નામના કામદાર યુનિયનનો દાવો છે કે ગુજરાત રાજ્યમાં 20 દિવસમાં 10થી વધારે રત્નકલાકારોએ આત્મહત્યા કરી છે.

'ગુજરાત સમાચાર', 'સંદેશ' સહિતના ગુજરાતના સ્થાનિક અખબારોમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલો આધારે જાણવા મળે છે કે સુરતના પુણા, વરાછા, માનદરવાજા, કતારગામ તથા અમરોલીમાં રત્નકલાકારોએ આત્મહત્યા કરી છે.

આ ઉપરાંત ભાવનગરના ઘોઘા અને પાલીતાણા તથા રાજકોટના જસદણમાં પણ રત્નકલાકારોની આત્મહત્યાની ઘટના પણ અખબારી અહેવાલમાં નોંધાઈ છે.

આ સિવાય ગુજરાતના અન્ય શહેરોમાંથી પણ રત્નકલાકારોએ આત્મહત્યા કરી હોવાના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અહેવાલો છે.

સ્થાનિક અખબારોના અહેવાલ પ્રમાણે એવું પણ જાણવા મળ્યું છે કે સુરતના હીરાબજારના 3 શેઠોએ 100 કરોડનું ઉઠમણું કર્યું છે, જોકે બીબીસી ગુજરાતી તેની પુષ્ટી કરતું નથી.

15થી 20 હજાર લોકોની છટણી

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ડાયમંડ ઇન્ડસ્ટ્રીના કામદારો અને કામદાર યુનિયનના આગેવાનોનું કહેવું છે કે અત્યારે મોટાપાયે રત્નકલાકારોની છટણી કરાઈ રહી છે અને કારખાનાઓ બંધ થઈ રહ્યાં છે.

'સુરત રત્નકલાકાર વિકાસ સંઘ'ના જયસુખ ગજેરાનો દાવો છે કે છેલ્લા એક મહિનામાં સુરતની હીરા ઉદ્યોગમાં 15 થી 20 હજાર રત્નકલાકારોને કાઢી મૂકાયા છે.

મોટાભાગની જગ્યાએ કામદારોને પીએફ સહિતના અધિકારો પણ આપવામાં આવતા નથી.

'ગુજરાત ડાયમંડ વર્કર્સ યુનિયન'ના પ્રમુખ રણમલ જીલરિયાનું કહેવું છે કે આ સ્થિતિ રાજ્યભરમાં છે.

સુરત ઉપરાંત ભાવનગર અને રાજકોટમાં પણ રત્નકલાકારોની આવી જ સ્થિતિ છે.

રણમલભાઈએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું, "વરાછાના 'કિરણ એક્સ્પૉર્ટ'માંથી 300 કામદારોને છૂટા કરી દેવાયા છે. દિવાળી ટાણે રત્નકલાકારો બેરોજગાર થઈ ગયા છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'બેરોજગારીના કારણે ભાઈએ આત્મહત્યા કરી'

ભાવનગર શહેરમાં રહેતા રત્નકલાકાર વિક્રમ મકવાણાએ 11 ઑક્ટોબરે આત્મહત્યા કરી હતી.

32 વર્ષીય વિક્રમભાઈ હીરા ઘસાવનું કામ કરતા હતા પણ બે-ત્રણ મહિનાથી બેરોજગાર હતા.

તેમના નાના ભાઈ જગદીશ મકવાણાએ કહ્યું, "હું અમદાવાદ હતો, ત્યારે મારા મિત્રનો ફોન આવ્યો કે તારા ભાઈએ પોતાના પર કેરોસીન છાંટીને આત્મહત્યાની કોશિશ કરી છે."

"મારા મિત્રએ જ્યારે આ દૃશ્ય જોયું ત્યારે ભાઈ સળગી ગયો હતો, એને દવાખાને લઈ ગયા. બચાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ એને બચાવી ન શક્યા."

આત્મહત્યાના કારણ વિશે વાત કરતા તેઓ કહે છે, "ભાઈ હીરા ઘસવાનું કામ કરતો હતો, થોડા સમય પહેલાં કામ બંધ થઈ ગયું. કામ શોધવા વચ્ચે સુરત પણ ગયો હતો. બેરોજગારીની ચિંતામાં જ તેને આત્મહત્યા કરી લીધી."

'હૉસ્પિટલ માટે વ્યાજે પૈસા લીધા'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ડાયમંડ ઇન્ડસ્ટ્રીની વર્તમાન સ્થિતિ જાણવા માટે બીબીસીએ રત્નકલાકારો સાથે પણ વાતચીત કરી.

"કારખાના પાસેથી મારે મારા પગારના પૈસા લેવાના નીકળતા હતા તો પણ મારી પત્નીની ડિલિવરી વખતે મારે વ્યાજે પૈસા લઈને હૉસ્પિટલમાં આપવા પડ્યા હતા." આ શબ્દો વરાછા રોડની ડાયમંડ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં કામ કરતા અલ્પેશભાઈના છે

તેઓ કહે છે, "અત્યારે અમારી પાસે કામ ઓછું છે. પહેલાં અમે મહિને 15 હજાર રૂપિયા ઘરે લઈ જતા હતા.  હવે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વડા પ્રધાન સહિતના નેતાઓ-અધિકારીઓની અવરજવર સુગમ બને તે માટે કેવડિયાના રેલવે સ્ટેશનની સામેની જગ્યામાં હેલિપૅડનું પણ નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે? તેની ફરતે પણ સુરક્ષાબંદોબસ્ત ગોઠવી દેવાયો છે.

આ મહત્ત્વપૂર્ણ કૉન્ફરન્સ પહેલાં સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી પરિસરને જાહેર જનતા માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું.દાંડીમાર્ચની 75મી વર્ષગાંઠે આગામી સપ્તાહમાં પણ મોદી ગુજરાત આવશે એવા અહેવાલ છે.

શા માટે બેઠક મહત્ત્વપૂર્ણ?

સશસ્ત્રદળોની ત્રણદિવસીય બેઠક કેવડિયામાં ટૅન્ટસિટી ખાતે યોજાઈ રહી છે. જેમાં વડા પ્રધાન ભાગ લેશે. શનિવારે તેઓ સમાપન ભાષણ આપશે.

ખૂબ જ ઉચ્ચ સૈન્ય અધિકારીઓ કેવડિયાની મુલાકાત લઈ રહ્યા હોવાથી સેનાના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ સુરક્ષા પોતાને હસ્તક લીધી છે.ખુદ સેનાધ્યક્ષ જનરલ મુકુંદ નારવણેએ સુરક્ષા તથા આયોજનસંબંધિત વ્યવસ્થાઓ અંગે જાતમાહિતી મેળવી હતી અને નિરીક્ષણ કર્યું હતું.

આ બેઠકમાં સંરક્ષણક્ષેત્રે સ્વદેશીકરણ, સશસ્ત્ર બળોની સંયુક્ત કમાન્ડ તથા થિયેટર કમાન્ડ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવશે.યુદ્ધ  કે શાંતિસમયે પણ સશસ્ત્રદળોના સંશાધનોનો સંયુક્ત રીતે વધુ સારો ઉપયોગ થઈ શકે તથા તેમાં બેવડી મહેનત કે ખર્ચ  ન થાય ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે માટે થિયેટર કમાન્ડ ઉપર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

ગત વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ મિલિટરી અફેયર્સનું ગઠન કરવામાં આવ્યું હતું અને સેનાધ્યક્ષ જનરલ બિપીન રાવતને ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા, ત્યારથી થિયેટર કમાન્ડના ગઠનની દિશામાં પ્રયાસરત છે.

દેશ ઉપર તોળાઈ રહેલા આંતરિક તથા બાહ્યા જોખમો ઉપર પણ આ કૉન્ફરન્સમાં ચર્ચા કરવામાં આવશે.

પ્રથમ વખત જવાનોનું પ્રેઝન્ટેશન

સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથસિંહ

એક રિપોર્ટ મુજબ, કમાન્ડરોની આ કૉન્ફરન્સમાં પ્રથમ વખત જુનિયર કમિશન્ડ ઓફિસર (જે.સી.ઓ.) તથા જવાનો પણ પ્રૅઝન્ટેશન આપશે.ચીન-પાકિસ્તાન સાથેની નિયંત્રણરેખા (LAC) ઉપર તેઓ કેવા સંજોગોમાં ફરજ બજાવે છે અને કેવી રીતે દુશ્મનોનો સામનો કરે છે, તેની માહિતી ઉચ્ચ અધિકારીઓને આપશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ભારત અને પાકિસ્તાને સાથે નિયંત્રણરેખા ઉપર ગોળીબાર નહીં કરવાનો નિર્ધાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

મે-2020માં ગલવાન ઘાટીમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી, જેમાં ભારતના 20 સૈનિક મૃત્યુ થયા હતા.

થોડા મહિના અગાઉ ચીને સ્વીકાર્યું હતું કે એ અથડામણમાં તેના ચાર સૈનિક મૃત્યુ પામ્યા હતા.

શા માટે કેવડિયામાં બેઠક?

કમ્બાઇન્ડ કમાન્ડર કૉન્ફરન્સમાં ભાગ લેવા માટે સીડીએસ બિપીન રાવત અને ત્રણેય સેનાના પ્રમુખો કેવડિયા પહોંચી ગયા છે.

મે-2014માં નરેન્દ્ર મોદી દેશના પ્રધાન મંત્રી બન્યા, ત્યારે તેમણે અધિકારીઓની ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક, કેન્દ્ર-રાજ્યની બેઠકો, દ્વિપક્ષીય તથા બહુપક્ષીય બેઠકોને 'દિલ્હીની બહાર' યોજવાનો આગ્રહ કર્યો હતો.દેશના અધિકારીઓ દિલ્હીની બહાર નીકળે અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિથી વાકેફ થાય, જે-તે યજમાન શહેરમાં પર્યટન તથા ધંધાઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન મળે તેવો હેતુ તેમણે જણાવ્યો હતો.

કેવડિયા ખાતે દુનિયાની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા આવેલી છે. અહીં સ્થાપવામાં આવેલી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની પ્રતિમાનું કદ 182 મીટર છે. ઉપરાંત સફારી, બટરફ્લાય પાર્ક, કૅકટસ પાર્ક જેવા અન્ય આકર્ષણો પણ સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી ખાતે આવેલા છે.

એ પછી સેનાના કમાન્ડર્સની બેઠકો દિલ્હી બહાર યોજાઈ હતી. આ પહેલાં ભારતના વિમાનવાહક યુદ્ધજહાજ આઈ.એન.એસ. વિક્રમાદિત્ય, ઇન્ડિયન મિલિટરી ઍકેડમી દેહરાદૂન તથા જોધપુર ખાતે આ પ્રકારની બેઠકો યોજાઈ ચૂકી છે.

આ પહેલાં વર્ષ 2018માં પોલીસના ડાયરેક્ટર જનરલોની કૉન્ફરન્સ પણ કેવડિયા ખાતે યોજાઈ ગઈ હતી, જેમાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં પ્રવર્તમાન સ્થિતિ અંગે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વરિષ્ઠ વિદ્વાનોની પરિષદે કહ્યું કે મુસ્લિમોએ સભાઓથી બચવું જોઈએ.

રમઝાન ભારતમાં 25મી એપ્રિલથી શરૂ થયો અને ચાંદ તા. 24મી એપ્રિલે દેખાયો હતો, જે એક મહિના સુધી ચાલશે. આ પછી ઇદનો તહેવાર ઊજવવામાં આવે છે, જેમાં સામાન્ય રીતે લોકો એકબીજાના ઘરે જાય છે અને ગળે મળે છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

કોરોનાના કારણે ભારતમાં લૉકડાઉન છે અને આખા દેશમાં મસ્જિદો સહિત ધાર્મિક સ્થળો બંધ છે.

સાઉદી અરબે પોતાની મસ્જિદો બંધ કરી દીધી, જેમાં દુનિયાની સૌથી પવિત્ર કહેવામાં આવતી મક્કા મસ્જિદ પણ સામેલ છે.

ઇરાનની ઇસ્લામી સરકારે કહ્યું કે જો મુસ્લિમ લૉકડાઉનના કારણે રમઝાનમાં રોઝા ન રાખવા ઇચ્છે તો તેમને કોઈ તકલીફ નથી.

આ તરફ ભારતના જવાબદાર મુસ્લિમોએ પણ રમઝાન મહિનામાં લોકોને મસ્જિદમાં જઈને નમાજ ન પઢવાની સલાહ આપી છે.

પરંતુ પડોશી દેશ પાકિસ્તાનના ઇમામો અને મૌલવીઓએ પોતાની સરકારની સામે બગાવત કરી દીધી છે.

પાકિસ્તાનમાં મૌલવીઓની એક કાઉન્સિલે જાહેરાત કરી છે કે મુસ્લિમો રમઝાન મહિનામાં મસ્જિદોમાં જઈને નમાજ અદા કરશે.

રમઝાન માટે ગાઇડલાઇન

27 માર્ચ, 2020 શુક્રવારે ઝુમ્માના દિવસે ખાલી પડેલી અમદાવાદની જામા મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ્જિદ

ભારતના બુદ્ધિજીવીઓએ મૌલવીઓ સાથે ચર્ચા કરીને ભારતના મુસ્લિમો માટે કેટલીક ગાઇડલાઇન્સ જાહેર કરી છે, જેમાંથી આ ખાસ છે.

• મસ્જિદોના સ્થાને મુસ્લિમ પોતાના ઘરોમાં નમાજ પઢે અને લૉકડાઉનમાં મસ્જિદોમાંથી લાઉડ સ્પીકરમાંથી અઝાન પણ બંધ કરી દે.

• રોઝા ખોલ્યા પછી રાત્રે પઢવામાં આવતી નમાજ અને તરાવીહને (રોઝા ખલ્યા પછી એક મહત્ત્વની નમાજ) પણ ઘરોમાં પઢો.

• મસ્જિદોમાં ઇફતાર પાર્ટીનું આયોજન ન કરો.

• રમઝાનની ખરીદી માટે ઘરોની બહાર ન નીકળો.

આગળ કેવા છે પ્રશ્નો?

આ સિવાય દેશમાં અનેક મસ્જિદોમાંથી પણ રમઝાનના મહિના દરમિયાન લૉકડાઉનનું પાલન કરવાની ઘોષણા કરવામાં આવી રહી છે.

દિલ્હીના મહારાણીબાગ વિસ્તારમાં એક જૂની મસ્જિદ છે, જેના ગેટ પર તાળું લગાડવામાં આવ્યું હતું.

તેની દેખરેખ કરી રહેલા મુઇનુલ હકે કહ્યું કે મસ્જિદ બંધ જરૂર છે, પરંતુ પાંચ વખત લાઉડ સ્પીકરથી અઝાન થાય છે, જેમાં રમઝાનમાં નમાજ ઘરેથી પઢવાની અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.

મુસ્લિમોએ રમઝાનની તૈયારીઓ શરૂ કરી દીધી છે, પરંતુ લોકો સાથે વાત કરીને લાગે છે કે લૉકડાઉનમાં તે ખાન-પાનની જગ્યાએ રૂહાનીની તૈયારીમાં જોતરાયા છે.

હૈદરાબાદના એક વેપારી ફરીદ ઇકબાલના કહેવા અનુસાર આ સમય મસ્જિદોમાં ભીડ લગાવવાનો નથી. આ લૉકડાઉને આપણને ઘરમાં સંપૂર્ણ ધ્યાનની સાથે ઇબાદત કરવાની તક આપી છે.

રમઝાનનો મહિનો ભારતીય મુસ્લિમો માટે એક મોટો પડકાર હશે. આ મુસ્લિમોનો સૌથી મોટો પવિત્ર મહિનો છે જે દરમિયાન 30 દિવસ સુધી મુસ્લિમ મસ્જિદોમાં નમાજ અને કુરાન સાથે પઢે છે.

પૂર્વ મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર એસ. વાય. કુરૈશી કહે છે, 'જે લોકો સામાન્ય દિવસોમાં મસ્જિદોમાં નથી જતા, તે રમઝાનમાં આવું કરે છે.'

'તેમને લાગે છે કે આ વખતે મુબારક મહિનામાં મસ્જિદમાં નહીં જઈએ તો ગુનો ગણાશે.'

'આ ગાઇડલાઇન્સ દ્વારા તેમણે સમજાવવા પ્રયત્ન કર્યો કે જો મક્કા (સાઉદી અરબ)માં તાળું લાગી શકતું હોય, તો બીજે પણ લાગી જ શકે.'

લૉકડાઉન હતું તો ગાઇડલાઇન કેમ?

અમદાવાદમાં 20 માર્ચ શુક્રવારે જુમ્માની નમાઝ પહેલાં જામા મસ્જિદની બહાર માસ્ક આપતા લોકો

મેરઠની એક મસ્જિદના એક ઇમામ નજીબ આલમના કહેવા અનુસાર રમઝાન ઇબાદતનો મહિનો છે. ઇબાદત ઘરમાં પણ કરી શકાય છે, પરંતુ આ મહિનામાં મસ્જિદમાં વધારે આબાદ રહે છે.

આમ તો પડકાર દુનિયાના તમામ એ મુસ્લિમ સમુદાયની સામે છે જ્યાં લૉકડાઉન લાગુ છે.

પરંતુ ભારતના મુસ્લિમો અને ધર્મગુરુઓએ આ ગાઇડલાઇન્સ જાહેર કરીને ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે કે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વસતિગણતરી 2021માં શરૂ થશે પણ એનપીઆર અપડેટનું કામ આસામને છોડીને બધાં રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં એપ્રિલ 2020થી સપ્ટેમ્બર 2020 સુધી ચાલશે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ પ્રમાણે ગૃહ મંત્રાલયે 2021ની વસતિગણતરી માટે 8,754 કરોડ રૂપિયા અને એનપીઆર અપડેટ માટે 3,941 કરોડ રૂપિયાના ખર્ચના પ્રસ્તાવને પણ મંજૂરી આપી દીધી છે.

NPR એટલે કે નેશનલ પૉપ્યુલેશન રજિસ્ટર શું છે?

એનપીઆર સામાન્ય રીતે ભારતમાં રહેતા લોકો કે યૂઝ્યુઅલ રેસિડેન્ટ્સનું એક રજિસ્ટર છે. ભારતમાં રહેતા લોકો માટે એનપીઆર અંતર્ગત રજિસ્ટ્રેશન અનિવાર્ય છે.

આ ભારતીયોની સાથે ભારતમાં રહેતા વિદેશી નાગરિકો માટે પણ અનિવાર્ય રહેશે. એનપીઆરનો હેતુ દેશમાં રહેતા લોકોનો વ્યાપક રીતે ઓળખથી જોડાયેલા ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાનો છે.

પહેલી એનપીઆર પ્રક્રિયા 2010માં તૈયાર કરાઈ હતી અને તેને અપડેટ કરવાની કામગીરી અંતર્ગત વર્ષ 2015માં ઘરે-ઘરે જઈને સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો.

હવે તેને ફરીથી અપડેટ કરવાનું કામ 2020માં એપ્રિલ મહિનાથી સપ્ટેમ્બર 2021ની વસતિગણતરીમાં હાઉસ લિસ્ટિંગ ફેઝની સાથે ચાલશે.

નાગરિકતા કાયદો 1955 અને સિટીઝનશિપ (રજિસ્ટ્રેશન ઑફ સિટીઝન્સ ઍન્ડ ઇશ્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઑફ નેશનલ આઇડેન્ટિટી કાર્ડ્સ) રૂલ્સ, 2003ની જોગવાઈ પ્રમાણે ગામ, પંચાયત, જિલ્લા, રાજ્ય અને રાષ્ટ્રીયસ્તરે કામ કરાશે.

યૂઝ્યુઅલ રેસિડેન્ટ્સનો મતલબ શું છે?

સિટીઝનશિપ રૂલ્સ-2003 અનુસાર એક યૂઝ્યુઅલ રેસિડેન્ટ એ છે જે ભારતના કોઈ પણ વિસ્તારમાં છેલ્લા છ મહિનાથી રહેતો હોય કે તેનાથી વધુ સમય સુધી રહેવા માગતો હોય.

એનપીઆર અંતર્ગત જે ડેટાબેઝ તૈયાર થશે એમાં વસ્તીગણતરીની સાથે બાયૉમેટ્રિક માહિતી પણ લેવાશે. જે અંતર્ગત આધાર, મોબાઇલ નંબર, પાન, ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ, વોટર આઈડી અને ભારતીય પાસપૉર્ટ નંબરની માહિતી પણ લેવાશે.

આધાર લિંક કરવાનું કામ સુપ્રીમ કોર્ટના નિયમ પ્રમાણે થશે. વસતિગણતરીની જાણકારી હેઠળ વ્યક્તિનું નામ, ઘરના મોભી સાથે સંબંધ, માતાપિતાનું નામ, વિવાહિત હોય તો પતિ-પત્નીનું નામ, લિંગ, જન્મતિથિ, સિંગલ કે વિવાહિત, જન્મસ્થાન, રાષ્ટ્રીયતા, વર્તમાન સરનામું, વર્તમાન સરનામે ક્યાં સુધી રહેવું છે, કાયમી નિવાસ, પ્રૉફેશન અને શૈક્ષણિક લાયકાતની માહિતી મંગાશે.

2010ની એનપીઆરમાં 15 પૉઇન્ટનો ડેટા સંગ્રહ કરવામાં આવ્યો હતો. તેમાં માતાપિતાની જન્મતારીખ અને જન્મસ્થાનની સાથે અગાઉના નિવાસસ્થાનની માહિતી નહોતી મંગાવાઈ.

એનપીઆર 2010માં ડેટાસંગ્રહનું કામ 2011ની વસતિગણતરીમાં થયું હતું.

વસતિગણતરી શું છે?

વસતિગણતરીમાં વસતિની ગણતરી કરાય છે. એ દર દસ વર્ષ બાદ થાય છે.

2021ની વસતિગણતરી એ ભારતની 16મી વસતિગણતરી છે. પહેલી વસતિગણતરી 1872માં થઈ હતી.

જોકે આઝાદી બાદ આ આઠમી વસતિગણતરી હશે. પહેલી વખત 2021ની વસતિગણતરીમાં ડેટાસંગ્રહ માટે મોબાઇલ ઍપનો ઉપયોગ કરાઈ રહ્યો છે.

NPR અને NRCમાં શું ફેર છે?

એનપીઆર એ એનઆરસી એટલે કે નેશનલ રજિસ્ટર ઑફ સિટીઝન્સથી અલગ છે.

એનઆરસીમાં વિદેશી નાગરિકો સામેલ નથી. સિટીઝનશિપ રૂલ્સ 10 ડિસેમ્બર, 2003માં નોટિફાઈ થયો હતો. એ અંતર્ગત એનઆરસીની વાત કરાઈ હતી, જેમાં ભારતીય નાગરિકો કે જે ભારતમાં રહેતા હોય અથવા ભારતની બહાર રહેતા હોય તેમનું એક રજિસ્ટર તૈયાર કરવાની જોગવાઈ છે.

મંગળવારે ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કહ્યું કે એનપીઆર અને એનઆરસીને એકબીજા સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે એનપીઆર ડેટાનો ઉપયોગ એનઆરસીમાં કરાશે નહીં. પરંતુ ગૃહ મંત્રાલયના 2018-19ના વાર્ષિક રિપોર્ટમાં કહેવાયું છે કે એનપીઆર એનઆરસીનું પહેલું ચરણ છે.

જોકે કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકરે કહ્યું છે કે એનપીઆર વસતિગણતરી રજિસ્ટ્રેશન છે, નહીં કે નાગરિકતા રજિસ્ટર.

તેમણે કહ્યું કે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વાત એમ છે કે ગત અઠવાડિયે સેન્ટ-મેરી-લા-મેર દરિયાકિનારે ત્રણ મહિલા ઉપરનાં વસ્ત્રો વિનાં સનબાથ લઈ રહ્યાં હતાં. ત્યારે તેમને કેટલાક પોલીસકર્મીઓએ શરીરને ઢાંકવા માટે કહ્યું હતું.

પોલીસે આ પગલું એક પરિવારના લોકોની ફરિયાદના આધારે ઉઠાવ્યું, જેમને મહિલાઓ ટૉપલેસ સૂવા પર વાંધો હતો.

પરંતુ એ બાદ પોલીસ સામે આકરી પ્રતિક્રિયા આવી અને આ એક વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાનો મુદ્દો બની ગયો.

છેવટે ફ્રાન્સના ગૃહમંત્રીએ આવીને મહિલાઓનું સમર્થન કરવું પડ્યું. જેમણે કહ્યું કે મહિલાઓને વસ્ત્રો પહેરવાં કહેવું ખોટું હતું.

મંત્રી જૅરાલ્ડ ડર્મેને ટ્વીટ પર લખ્યું, "સ્વતંત્રતા એક અમૂલ્ય વસ્તુ છે"

ઘટના શું હતી?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ફ્રાન્સની પાઇરેનીસ-ઑરિએન્ટાલ પોલીસે પોતાના ફેસબુક પર એક પ્રેસરિલીઝ જાહેર કરીને આ ઘટનાની માહિતી આપી હતી.

પોલીસનું કહેવું છે કે દરિયાકિનારે એક પરિવાર આવ્યો હતો, જેમાં બાળકો પણ હતાં.

તેમની વિનંતીને પગલે બે પોલીસકમી ત્રણ મહિલા પાસે ગયા અને તેમને શરીરને ઢાંકવા માટે કહ્યું.

પોલીસે કહ્યું, "પોલીસે આ કેસનું નિરાકરણ લાવવાના ઇરાદાથી, સંબંધિત લોકો પાસે આવવાનું કારણ દર્શાવીને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અનુરોધ કર્યો કે શું તેઓ પોતાનું શરીર ઢાંકી શકે છે?"

તેમણે આગળ લખ્યું, "કોઈ પણ મ્યુનિસિપલ કાયદો સેન્ટ-મેરી-લા-મેરમાં આ પ્રથા (ટૉપલેસ સનબાથ) પર પ્રતિબંધ મૂકતો નથી."

પોલીસની દખલ પછી ફ્રાન્સના સોશિયલ મીડિયા પર આ મામલે ટીકા વરસી.

પોલીસપ્રવક્તા લેફટન્ટ કર્નલ મૅડી શ્યરરે બંને પોલીસકર્મીઓ પર આરોપ લગાવ્યો કે તેમની હરકતના કારણે આ મામલો ઉઠ્યો.

તેમણે લખ્યું, "મને તમે હંમેશાં યુનિફોર્મમાં જ દેખશો, પરંતુ સેન્ટ-મેરી-લા-મેર બીચ પર ટૉપલેસ સૂવાની પરવાનગી છે."

જ્યારે ગૃહમંત્રી જૅરાલ્ડ ડર્મેને કહ્યું કે મહિલાઓને શરીરને ઢાંકવાનું કહેવું ખોટુ હતું.

તેમણે કહ્યું કે વહીવટી તંત્ર દ્વારા પોતાની ભૂલો સ્વીકારી લેવી એક સામાન્ય વાત છે.

ફ્રાન્સમાં ટૉપલેસ સનબાથ પર કોઈ પ્રકારનો પ્રતિબંધ નથી, પરંતુ સ્થાનિક વહીવટતંત્ર આના પર પ્રતિબંધ મૂકીને કપડાં વિશે આદેશ જાહેર કરી શકે છે.

ગત વર્ષે ત્યાં એક સર્વેમાં ખબર પડી હતી કે પહેલાંની સરખામણીએ હવે ફ્રાન્સમાં આ પ્રથા ઘણી સામાન્ય રહી નથી અને યૂરોપના બીજા દેશની સરખામણીમાં ત્યાં આનું ચલણ ઓછું છે.

'વિએ હેલ્ધી'ના આ સર્વેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જવાબ દેનારી મહિલાઓમાંથી ફ્રાન્સમાં 22 ટકા મહિલાઓએ કહ્યું કે તેમણે ટૉપલેસ થઈને સનબાથ લીધું છે, જ્યારે સ્પેનમાં 48 અને જર્મનીમાં 34 ટકા મહિલાઓએ કહ્યું છે કે તેમણે આવું કહ્યું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વાસકો-દ-ગામા એ ભારતની શોધ નહોતી કરી તે પૂર્વે પણ ગુજરાતમાંથી વહાણો દરિયાપારના પૂર્વ આફ્રિકા, આરબ દેશોમાં પોતાનો વ્યવસાય ચલાવી રહ્યાં હતાં. આવી સાહસિક પ્રજામાં દરિયાખેડુ તરીકે પુરુષોનું વર્ચસ્વ રહ્યું હતું જેમાં કાનજી માલમ હોય કે રામસી માલમ હોય, વહાણના નાખુદા અથવા કૅપ્ટન તરીકે પુરુષો જ હોય.

આવી સુવાંગ મૉનોપૉલી તોડી કચ્છની એક બહાદુર દીકરીએ, જેનું નામ કબી કસ્ટા હતું. ભારતનાં આ પ્રથમ વહાણવટી મહિલા કબી કસ્ટા  નાખુદાં બન્યાં તેની પાછળ પણ કારણ હતું. પતિ મીઠુ કસ્ટાને એ જમાનાનો રાજરોગ ક્ષય (ટીબી) લાગુ પડતાં તેમણે કબીને પ્રોત્સાહિત કર્યાં.

કબી પિતા ભોલુ માલમ પાસેથી માલમી વિદ્યા શીખી પૂર્વ-પશ્ચિમનાં બંદરો, આફ્રિકાનાં વિવિધ બંદરો સુધી વહાણ લઈ જતાં. આમ કબી કસ્ટા તે વખતે દેશનાં પ્રથમ નાખુદા અથવા કૅપ્ટન બન્યાં.

ત્યારબાદ લાંબા સમયને અંતે ભારતના વહાણવટાઉદ્યોગમાં કૅપ્ટન તરીકે નહીં પરંતુ વહાણોના પરિવહન અને વહાણો બનાવવાના વ્યવસાયની દોર સાંભળનારાં સુમતિ હતાં. આમ ભારતમાં વહાણવટાના ઇતિહાસમાં કબી કસ્ટા અને સુમતિનું નામ અમર થઈ ગયું.

દેશના વહાણવટાઉદ્યોગમાં પ્રથમ ભારતીય નારી તરીકે નામના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પ્રાપ્ત કરનારા સુમતિ મોરારજીનો જન્મ 13 માર્ચ 1909ના રોજ કચ્છના મુંબઈ આવીને સ્થિર થયેલા કચ્છી ભાટિયા શેઠ મથુરદાસ ગોકુલદાસને ત્યાં થયો હતો.

તેઓ વ્યાપારી અને શૅરબજારના બેતાજ બાદશાહ કહેવાતા. તેમનો વ્યવસાય મુખ્યત્વે કપાસ, કાપડ અને હીરડાનો વ્યાપાર હતો અને તેઓ છેક પૂર્વ આફ્રિકા સુધી વ્યાપાર કરતા.

તેમને શૅરબજાર અને રેસકોર્સમાં રસ હોવાથી મુંબઈના અન્ય અગ્રણી પૈસાદાર કુટુંબો, હિસ હાઈનેસ આગાખાન અને વિદેશીઓ જોડે સારા સંબંધો હતા.

 શેઠ મથુરદાસ ગોકુલદાસને સાત સંતાનો હતા તેમાં છ પુત્રો અને છેલ્લે લાડકવાઈ બહેન જમુના(સુમતિ બહેન). જમુનાએ કોઈ શાળા કે કૉલેજમાં શિક્ષણ મેળવ્યું ન હતું પરંતુ તેમના પિતાએ એક પારસી શિક્ષક રાખીને તેમને અંગ્રેજી શિખવાડ્યું હતું અને તેમણે શાસ્ત્રીય સંગીતની પણ તાલીમ અપાવી હતી.

આ ઉપરાંત તેઓ પાંચ ભાષાઓ જાણતાં અને ઘોડેસવારી અને સ્વિમિંગ પણ શીખ્યા હતા.

તેઓ નાનપણથી લગભગ 10-12 વરસની ઉંમરે પોતાના પિતા અને ભાઈઓ વચ્ચે ધંધાની ચર્ચાઓ સાંભળતાં અને કોઈકવાર ચર્ચામાં ભાગ પણ લેતાં.

તેમના પિતાએ જમના (સુમતિબેન)ની ધગશ અને બુદ્ધિચાતુર્ય જોઈ તેમને ધંધાની દરેક વાતથી વાકેફ કરવાનું વલણ અપનાવ્યું.

આમ જમુના ધીરેધીરે વ્યાપાર કરવા ઘડાતાં ગયાં અને તેમની આ ક્ષેત્રમાં આગળ વધવાની મહત્વકાંક્ષાએ જમનાનો આત્મવિશ્વાસ વધાર્યો.

જમુના 13 વરસનાં થયાં એટલે તેમનાં માતા પ્રેમાબાઈના આગ્રહને વશ થઈ તેના પિતાએ તેમનું લગ્ન મુંબઈના ઉદ્યોગપતિ અને શિપિંગ અને ટૅક્સ્ટાઈલઉદ્યોગના અગ્રણી એવા શેઠ નરોત્તમ મોરારજી કુટુંબમાં તેમના પુત્ર શાંતિકુમાર સાથે કર્યાં.

એ જમાનામાં તેમનાં લગ્ન એટલી જાહોજલાલીથી થયાં હતાં કે કેટલાય દિવસો સુધી મુંબઈમાં લગ્નની ઉજવણીની ચર્ચાઓ ચાલી હતી.

જમુનાનું લગ્ન થતાં સસરા પક્ષે તેમનું નામ સુમતિ રાખવામાં આવ્યું. તેમના વર્તન અને વ્યવહારથી તેઓ પોતાના પિતા જેટલો જ પ્રેમ તેમના સસરા નરોત્તમ મોરારજી પાસે પામ્યાં હતાં.

નરોત્તમ મો રારજીના અવસાન પછી સુમતિ સામાજિક વ્યવહાર તેમનાં વડસાસુ ઘનીમા પાસેથી શીખ્યાં.

પોતાના પિતાના ઘરે જે રીતે તેમનું ઘડતર થયું હતું અને વ્યાપાર તેમજ સામાજિક પ્રવૃતિઓમાં તેઓ આગળ રહ્યાં હતાં તેજ રીતે લગ્ન પછી તેઓ સસરાના ઘરે પણ આ બધી બાબતોમાં એટલો જ રસ લેતાં.

એ જમાનામાં રાજાઓ, ઉદ્યોગપતિઓથી માંડી અંગ્રેજ અધિકારીઓની આગતાસ્વાગતા કરતાં.

તેઓ અંગ્રેજી, મરાઠી, હિંદી જેવી ભાષા ઉપર સારું પ્રભુત્વ ધરાવતાં તેથી તેમને...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વિનિતા ટૅરેસાને પાછલા લગભગ ત્રણ મહિનાથી આ પ્રકારના ફોન કૉલ આવી રહ્યા છે અને આ કૉલ તે પૈકી એક છે.

લગભગ દરરોજ જ લોન-રિકવરી એજન્ટોનાં નામથી તેમની પાસે ફોન આવે છે. આ એજન્ટોનાં નામ તો અલગ અલગ હતાં પરંતુ તેમનું કામ એક જ હતું.

કૉલ કરતાં જ તેઓ તેમના પર બૂમો પાડવા લાગતા. ઘણી વાર ધમકી પણ આપી દેતા અને ઘણી વખત અપમાનજનક શબ્દોનો પણ ઉપયોગ કરતા.

ભારતમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણને ફેલાતું અટકાવવા માટે લૉકડાઉન લગાવવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ લૉકડાઉનના કારણે ઘણા લોકોની સામે નાણાકીય સંકટ પેદા થઈ ગયું.

મહિનાઓ સુધી ચાલેલા લૉકડાઉને ઘણા સ્થાપિત કારોબારોને બરબાદ કરી નાખ્યા.

લૉકડાઉના કારણે વિનિતાની આર્થિક સ્થિતિ પણ ખરાબ થઈ ગઈ. આવી પરિસ્થિતિમાં તેમણે એવી ઍપ્લિકેશન તરફ નજર કરી જે ‘ઇન્સ્ટન્ટ - લોન’ એટલે કે ફટાફટ લોન આપવાનો દાવો કરે છે.

આ ઍપ્સ પાસેથી લોન લેવાનું ઘણું સરળ હતું. એક બાજુ જ્યાં કોઈ સરકારી કે બિનસરકારી બૅન્ક પાસેથી લોન લેવા માટે ઘણા પ્રકારના દસ્તાવેજો જમા કરાવવાના હોય છે, વૅરિફિકેશન કરાવવાનું હોય છે ત્યાં બીજી બાજુ આવી ઍપથી લોન લેવી ચપટી વગાડવા જેટલું સરળ હતું.

તેમણે પોતાના બૅન્ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઍકાઉન્ટની માહિતી આપવાની હતી, એક માન્ય ઓળખપત્ર આપવાનું હતું અને રેફરન્સ આપવાનું હતું.

આ બધું આપ્યાની અમુક મિનિટો બાદ લોન તેમના ખાતામાં આવી ગઈ. તેઓ જાતે કહે છે કે, “આ ખૂબ જ સરળ હતું.”

મહામારીએ લાખો લોકોની નોકરીઓ છીનવી લીધી. કારોબાર બંધ થઈ ગયા અને લૉકડાઉનના આ તબક્કામાં આવી રીતે ફટાફટ લોન આપતી અનેક ઍપ્સ બજારમાં આવી ગઈ.

બૅન્કો કરતાં ક્યાંય વધુ વ્યાજ વસૂલે છે લોન ઍપ્સ

હવે જ્યારે લૉકડાઉન ખતમ થઈ ચૂક્યું છે અને ઘણા બધા લોકો ફરીથી કામ પર પરત ફરવા લાગ્યા છે, તેમ છતાં એ વાતનો ઇન્કાર ન કરી શકાય કે ઍન્જિનિયરથી માંડીને સોફ્ટવૅર ડેવલપર્સ સુધી અને સેલ્સમૅનથી માંડીને નાના વેપારીઓ માટે પણ આ સમયગાળો અત્યંત સંઘર્ષભર્યો રહ્યો છે.

એક મોટા વર્ગે આર્થિક તંગીનો સામનો કર્યો છે અને તેને દૂર કરવા માટે જ્યારે પણ તેમને જલદી પૈસાની જરૂર પડી, ત્યારે તેણે આવી જ ઍપ્સને મદદ માટે પસંદ કરી.

અહીં દરેક પ્રકારની લોન ઉપલબ્ધ હતી. જેમ કે માત્ર 150 ડૉલર એટલે કે દસ હજાર રૂપિયાની લોન અને એ પણ માત્ર 15 દિવસ માટે.

આ ઍપ્સે લોન આપવા માટે વન-ટાઇમ-પ્રોસેસિંગ ફી પણ લીધી. જોકે, આ વન-ટાઇમ-પ્રોસેસિંગ ફીસ વ્યાજ દરની સરખામણીએ તો કંઈ નહોતી કારણ કે લોન આપવાવાળી આ ઍપ્સે ઘણી વાર 30 ટકા કરતાં પણ વધુ વ્યાજના દરે લોન આપી.

જો આ વ્યાજના દરની તુલના ભારતીય બૅન્કોના વ્યાજદર સાથે કરીએ તો તે ઓછામાં ઓછા 10થી 20 ટકા વધુ છે.

બીજી સમસ્યા એ પણ હતી કે આ પૈકી અમુક ઍપ્સ જ્યાં ભારતીય બૅંકો માટે નિર્ધારિત માપદંડો અનુસાર કામ કરે છે તો કેટલીક આ માપદંડો હેઠળ કાયદેસર નથી.

ઘણાં રાજ્યોમાં હવે આવી રીતે લોન આપનારી ડઝનબંધ ઍપ્સની તપાસ કરાઈ રહી છે કારણ કે ઘણા લોકોએ આ ઍપ્સ પર નિયમોના ઉલ્લંઘન અને લોન વસૂલી માટે આક્રમક રીતો અપનાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

નાણાકીય અપરાધોની તપાસ કરનાર પ્રવર્તન નિદેશાલય પણ હવે મની ટ્રેલ સ્થાપિત કરવા માટે આગળ આવ્યું છે.

હાલમાં જ ગૂગલે પણ પોતાના ગૂગલ-પ્લેસ્ટોર પરથી આવી ઘણી ઍપ્સ હઠાવી દીધી છે જેને લઈને આવી ફરિયાદો મળી હતી અથવા જેમના સંદર્ભે નિયમોના ઉલ્લંઘનના પુરાવા મળ્યા છે.

અધિકારીઓને એ વાતના પુરાવા મળ્યા છે કે આ પૈકી ઘણી ઍપ્સ તો એવી પણ છે જે ભારતની કેન્દ્રીય બૅન્ક સાથે રજિસ્ટર્ડ પણ નહોતી.

નિયમોના ઉલ્લંઘન અને રજિસ્ટ્રેશન સાથે જોડાયેલા આ મામલાઓ સામે આવ્યા બાદ લોકોને ચેતવણી જાહેર કરાઈ કે તેઓ અનાધિકૃત ડિજિટલ લોન પ્લૅટફૉર્મ કે પછી ઍપ્સથી દૂર રહે.

એક પછી એક લોન...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વિપક્ષ નેતા ચંદ્રકાંત કાવલેકરના નેતૃત્વમાં આ ધારાસભ્યોએ રાજીનામું આપ્યું છે.

વર્ષ 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ રાજ્યની સૌથી મોટી પાર્ટી બનીને સામે આવી હતી, પરંતુ હવે તેના માત્ર પાંચ જ ધારાસભ્યો રહી ગયા છે.

40 સભ્યો ધરાવતી ગોવા વિધાનસભામાં હવે ભાજપ પાસે 27 ધારાસભ્યો થઈ ગયા છે.

15 ધારાસભ્યોમાંથી 10 ભાજપમાં જોડાયા તે બાદ ગોવામાં કૉંગ્રેસ પ્રમુખ ગિરીશ ચોદાંકરે કહ્યું કે ભાજપનું લક્ષ્ય એક દેશ, એક પાર્ટી બનાવવું છે અને દેશમાં આવી જ પરિસ્થિતિ જોવા મળી રહી છે.

તેમણે આરોપ મૂક્યો કે જે કૉંગ્રેસ ધારાસભ્યો ભાજપમાં જોડાયા છે તેમને કાં તો બ્લેકમેઇલ કરાયા છે અથવા તો તેઓ ગઠબંધનનો શિકાર બન્યા છે.

સત્તાનો દુરુપયોગ?

પ્રમોદ સાવંત

ચોદાંકરે કહ્યું કે આ સમગ્ર પ્રકરણ ઘમંડથી ભરેલા ભાજપના સત્તા દુરુપયોગનું ઉદાહરણ છે.

બીજી તરફ ગોવાના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી મનોહર પર્રિકરના પુત્ર ઉત્પલ પર્રિકરે આ અંગે ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે તેમના પિતાનાં મૃત્યુ બાદ ભાજપે અહીં અલગ જ પ્રકારનું વલણ અપનાવ્યું છે.

ઉત્પલ પર્રિકર તેમના પિતાનાં મૃત્યુ બાદ વિધાનસભાની પેટાચૂંટણીમાં ભાજપના પ્રબળ દાવેદાર મનાતા હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તા, પરંતુ ભાજપે તેમને ટિકિટ આપી નહોતી.

જોકે, ઉત્પલ પક્ષમાં જ રહ્યા અને વર્ષોથી કામ કરી રહેલા કાર્યકરોને સહયોગ કરવાનો નિર્ણય કર્યો.

ગોવામાં પહેલેથી જ ભાજપની સરકાર છે. વર્તમાન મુખ્ય મંત્રી પ્રમોદ સાવંતે પુષ્ટિ કરતા કહ્યું કે આ ધારાસભ્યો કોઈ શરત વિના ભાજપમાં જોડાયા છે.

આ અંગે બીબીસી સંવાદદાતા કુલદીપ મિશ્રએ ગોવા સ્થિત વરિષ્ઠ પત્રકાર સંદેશ દેસાઈ સાથે વાતચીત કરી.

સંદેશ દેસાઈએ કહ્યું કે ગોવા મામલે એક વાત પર ખાસ ધ્યાન દેવા જેવું છે કે અહીં સીધા જ 10 ધારાસભ્યોએ રાજીનામું નથી આપ્યું. તેમણે પહેલાં પોતાનું ગ્રૂપ બનાવ્યું અને બાદમાં ભાજપમાં જોડાયા.

સંદેશ દેસાઈનું કહેવું છે કે પક્ષબદલો કરનારા ધારાસભ્યોમાં મોટા ભાગના વરિષ્ઠ નેતાઓ છે.

પરંતુ આ રાજીનામાંનો મતલબ શું છે કારણ કે ગોવામાં તો પહેલેથી જ ભાજપની સરકાર છે.

આ અંગ દેસાઈ કહે છે કે 2017માં જે ચૂંટણી થઈ હતી તેમાં ભાજપની સંખ્યા ઘટી હતી. ત્યારબાદ ભાજપે ઘણાં દળો સાથે મળીને ભાજપની સરકાર બનાવી હતી. જોકે, આ એક લઘુમતી સરકાર હતી.

દેસાઈ માને છે કે ભાજપ તેમનું સંખ્યાબળ વધારવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અનુસાર અનુસાર વાઇરસના પહેલા કેસની પુષ્ટિ 31 ડિસેમ્બર, 2019ના દિવસે થઈ હતી.

આ વાઇરસ ઝડપી ફેલાતો જોતાં 30 જાન્યુઆરી, 2020માં 'પબ્લિક હેલ્થ ઇમરન્જસી' જાહેર કરાઈ હતી.

જોકે શરૂઆતમાં આ વાઇરસ અંગે વધુ જાણકારી નહોતી અને તેને કારણે ઇલાજ પણ ઝડપી મળી શક્યો નહોતો.

હજુ સુધી વાઇરસથી બચવા માટેની કોઈ રસી શોધાઈ નથી.

આ વાઇરસ અંગે અને સંક્રમણ કેવી રીતે થાય તેની જાણકારી તો છે, પરંતુ હજુ સુધી તેનો કોઈ ઇલાજ મળી શક્યો નથી.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન સહિત ઘણા દેશોમાં ડૉક્ટરો આ વાઇરસની રસી શોધવાના કામમાં લાગેલા છે, પરંતુ શું તેની કોઈ રસી કે દવા બની શકશે?

ક્યાં સુધીમાં કોરોનાની રસી કે દવા બનશે?

આ વાઇરસ પર સંશોધન કરનારા ડૉક્ટરોનું કહેવું છે કે તેઓએ તેની દવા શોધી લીધી છે અને પ્રાણીઓ પર પરીક્ષણ શરૂ કરી દીધું છે. જો વધુ સમુંસૂતરું પાર પડ્યું તો આ વર્ષે જ માણસોમાં પણ તેનું પરીક્ષણ શરૂ થઈ શકે છે.

જો વૈજ્ઞાનિકો એ વાતથી ખુશ હોય કે કોરોના વાઇરસની દવા મળી ગઈ છે, તેમ છતાં મોટાપાયે તેનું ઉત્પાદન શરૂ થવામાં ઘણો સમય લાગશે.

મતલબ કે હકીકતમાં એવું કહી ન શકાય કે આગામી વર્ષથી અગાઉ આ દ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વા બજારમાં મળવા લાગશે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કોરોના વાઇરસ કોવિડ 19ને લઈને ખૂબ ઝડપથી કામ ચાલી રહ્યું છે અને રસી બનાવવા માટે પણ અલગઅલગ રીત અપનાવાઈ રહી છે.

આથી, તેની રસીને અંગે હાલમાં કોઈ ગૅરંટી નથી.

અત્યાર સુધીમાં ચાર પ્રકારના કોરોના વાઇરસ જોવા મળ્યા છે, જેનું માણસમાં સંક્રમણ થઈ શકે છે.

આ વાઇરસને કારણે શરદી-ખાંસીનાં લક્ષણ જોવાં મળે છે અને તેના માટે હજુ સુધી કોઈ રસી નથી.

શું બધી ઉંમરના લોકો બચી શકશે?

માનવામાં આવે છે કે જો કોરોના વાઇરસની રસી બની તો મોટી ઉંમરના લોકોને તે ઓછી અસર કરશે. પરંતુ તેનું કારણ રસી નહીં પણ લોકોની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા છે, કેમ કે મોટી ઉંમર સાથે લોકોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પણ ઓછી થવા લાગે છે.

દર વર્ષે ફ્લૂના સંક્રમણની સાથે પણ આ જોવા મળે છે.

દરેક દવાની આડઅસર પણ હોય છે. તાવ માટે સામાન્ય રીતે લેવાતી દવા પૅરાસિટામૉલની પણ આડઅસર હોય છે.

પરંતુ હજુ સુધી કોઈ દવાનું ક્લિનિકલ પરીક્ષણ થતું નથી. આથી એ જાણવું મુશ્કેલ છે કે તેને કેવી રીતે આડઅસર થાય છે.

જ્યાં સુધી રસી ન બને ત્યાં સુધી શું કરી શકાય?

એ વાત સાચી કે રસી વ્યક્તિને બીમારીથી બચાવી છે, પરંતુ કોરોના વાઇરસથી બચવાનો સૌથી અસરકારક ઉપાય છે સારી રીતે સાફસફાઈ રાખવી.

જો તમને કોરોના વાઇરસને ચેપ લાગી જાય તો પણ એ સામાન્ય ચેપની જેમ હોય છે. ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં ઘણા ઍન્ટિ-વાઇરલનો ઉપયોગ કરાય છે, પરંતુ એ બધા કોરોનામાં કારગત હશે કે કેમ એ કહેવું મુશ્કેલ છે.

રસી કેવી રીતે બને છે?

માનવશરીરના લોહીમાં વ્હાઇટ બ્લડ સેલ (શ્વેતકણ) હોય છે, જે રોગપ્રતિકારક તંત્રનો ભાગ હોય છે.

શરીરને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના રસીના માધ્યમથી શરીરમાં બહુ ઓછી માત્રામાં વાઇરસ કે બૅક્ટેરેયા નાખવામાં આવે છે, જ્યારે શરીરનું રક્ષાતંત્ર આ વાઇરસ કે બૅક્ટેરિયાને ઓળખી લે, ત્યારે શરીર તેની સાથે લડવાનું શીખી જાય છે.

બાદમાં જો માણસ એ વાઇરસ કે બૅક્ટેરિયાનો સામનો કરે તો તેને ખબર હોય છે કે તે સંક્રમણથી કેવી રીતે બચે.

દશકોથી વાઇરસથી બચવા માટે જ રસી બની છે તેમાં અસલી વાઇરસનો જ ઉપયોગ કરાય છે.

અછબડા, ખીલ અને ઓરી (એમએમઆર એટલે ચાંદા, ગાલપચોળિયાં, ઓરી)ની રસી બનાવવા માટે આવા નબળા વાઇરસનો ઉપયોગ થાય છે, જે સંક્રમણ ન કરી શકે.

તેમજ ફ્લૂની રસીમાં પણ આ વાઇરસનો જ ઉપયોગ થાય છે.

17 ફેબ્રુઆરી, 2020ની આ તસવીરમાં ફ્રાન્સના લિલ્લેમાં પાઇશ્વર ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં ડૉક્ટર સૈંડ્રીન બિલોઝાર્ડ

જોકે કોરોના વાઇરસ મામલે હાલમાં જે નવી રસી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અનુસાર આ પરીક્ષણ માનવાધિકારનું ઉલ્લંઘન છે. આ સંગઠન આ ટેસ્ટ પર પ્રતિબંધ પણ ઇચ્છે છે.

આલોચકોનું કહેવું છે કે આ ટેસ્ટ અવૈજ્ઞાનિક છે અને એ સાબિત પણ ન કરી શકે કે કોઈનું કૌમાર્ય ભંગ થયું છે કે નહીં. બલકે આ યૌનશોષણનું જ એક રૂપ હોઈ શકે છે.

આ ટેસ્ટમાં મહિલાઓનાં જનનાંગને ચેક કરવામાં આવે છે કે હાયમન પૂરી રીતે મોજૂદ છે કે નહીં.

બીબીસીએ પોતાની તપાસમાં જાણ્યું કે ઘણી પ્રાઇવેટ ક્લિનિક કૌમાર્ય રિપેરની જાહેરાત આપે છે અને જ્યારે તેમનો સંપર્ક કરાયો તો તેઓએ 150થી 300 પાઉન્ડમાં કથિત 'કૌમાર્ય-તપાસ'નો પ્રસ્તાવ આપ્યો.

એ દેશ જે નગ્નતાને પ્રેમ કરે છે, અહીં જાહેરમાં નિવસ્ત્ર થવું એ ગુનો નથી

જબરજસ્તી લગ્ન કરાવાયાં

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બીબીસીએ આવાં 21 ક્લિનિક શોધ્યાં અને 16 ક્લિનિકમાં પૂછપરછ કરી. જેમાંથી સાતે કૌમાર્ય તપાસ કરવાની પુષ્ટિ કરી અને અન્ય ઘણાં ક્લિનિકોએ પોતાનું સ્ટેન્ડ ક્લિયર કર્યું નથી.

આ બધાં ક્લિનિકોમાં જણાવવામાં આવ્યું કે ત્યાં હાયમન રિપેર સર્જરી થાય છે અને તેનો ખર્ચ 500થી 3000 પાઉન્ડ સુધી છે.

ઇંગ્લૅન્ડના નેશનલ હેલ્થ સર્વિસના આંકડા અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નુસાર છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં 69 હાયમન રિપેર સર્જરી થઈ છે.

ન્યૂઝબીટે એવી છોકરી અંગે સાંભળ્યું હતું, જેની મદદ 'કર્મા નિરવાના' નામની એક ચેરિટી સંસ્થાએ કરી હતી.

આ સંસ્થા આબરૂ માટે કરાયેલું શોષણ અને જબરજસ્તી કરાવાયેલાં લગ્નનાં પીડિતોની મદદ કરે છે.

એ છોકરીએ જણાવ્યું, "મારાં માતાપિતા મારું બહુ માનસિક શોષણ કરતાં હતાં અને તેઓ તેમની મરજી પ્રમાણે મારાં લગ્ન કરાવવા માગતાં હતાં."

'મારી પાસે ભાગવાનો જ વિકલ્પ હતો'

અમેરિકન રૅપ આર્ટિસ્ટ ટીઆઈએ એ કહીને હંગામો મચાવી દીધો હતો કે તે દર વર્ષે પોતાની દીકરીનો ટેસ્ટ કરાવે છે

"એક દિવસ અમારા સમાજના એક વડીલે મને મારા મિત્રો સાથે બહાર જોઈ લીધી અને મારી માતાને કહ્યું કે તેમાંથી એક છોકરો મારો બૉયફ્રેન્ડ હતો. બાદમાં અમારા સમાજમાં ઘણી અફવા ફેલાવા લાગી."

ત્યારબાદ એ છોકરીનાં માતાપિતાએ તેના કૌમાર્યની તપાસની વાત કરી.

એ છોકરીએ જણાવ્યું, "મારાં માતાપિતા અને એ પરિવારે (જ્યાં મારાં લગ્નની વાત ચાલતી હતી) કહ્યું કે પહેલાં મારે મારા કૌમાર્યની તપાસ કરાવવી પડશે, જેથી ખબર પડી શકે કે હું વર્જિન છું અને ત્યારે જ લગ્ન થશે."

"હું ડરેલી હતી અને મને તેનો મતલબ પણ સમજાયો નહીં. મને લાગ્યું કે ભાગવું જ મારા માટે એકમાત્ર વિકલ્પ છે અને મેં એ જ કર્યું."

પ્રિયા મનોટા 'કર્મા નિરવાના'ની હેલ્પલાઇન સંભાળે છે.

તેઓએ જણાવ્યું, "અમારી પાસે ઘણી છોકરીઓના કૉલ આવ્યા છે, જે આને લઈને ચિંતિત છે. કદાચ એટલા માટે તેમના પરિવારને ખબર પડી ગઈ કે તે કોઈ રિલેશનશિપમાં છે અથવા તો વર્જિન નથી. કદાચ તેમના પરિવારો તેમના પર તપાસ માટે દબાણ કરે છે અને તેમને પરિણામને લઈને ચિંતા છે."

"આબરૂ માટે શોષણ અને જબરજસ્તી લગ્ન ત્યારે થાય જ્યારે છોકરી પોતાનો પાર્ટનર જાતે પસંદ કરે. યૌનસંબંધમાં હોય કે કોઈ રિલેશનશિપમાં. અમે એવા પણ કેસ જોયા છે કે પીડિતાને જાનથી મારી નાખવામાં આવી હોય. કે પરિવારે અલગ કરી દીધાં હોય."

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અનુસાર લગભગ 20 દેશમાં કૌમાર્ય-તપાસ થાય છે, પણ એવો કોઈ પુરાવો નથી કે આ વાતની પુષ્ટિ કરે કે આ તપાસથી ખબર પડે કે છોકરી વર્જિન છે કે નહીં.

એટલા માટે કે હાયમન ઘણાં કારણોથી છિન્ન થઈ શકે છે, જેમ કે વ્યાયામ કે ટૈમ્પૂનના ઉપયોગથી.

ગત વર્ષે એક અમેરિકન રૅપ આર્ટિસ્ટ ટીઆઈએ એ કહીને હંગામો મચાવી દીધો હતો કે તે દર વર્ષે પોતાની દીકરીનો ટેસ્ટ કરાવે છે, જેથી તેના હાયમનની સ્થિતિની ખબર રહે.

ફેક કિટ

બીબીસીને એ પણ ખબર પડી કે 50 પાઉન્ડમાં હામયન...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વી-ડેમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટનો '2020નો લોકતંત્ર રિપોર્ટ' માત્ર ભારત અંગે જ નથી. આ રિપોર્ટમાં દુનિયાભરમાં ઘણા દેશો સામેલ છે, જેના અંગે આ રિપોર્ટ દાવો કરે છે કે ત્યાં લોકતંત્ર નબળું પડતું દેખાઈ રહ્યું છે.

આ રિપોર્ટમાં તૈયાર કરનારા સ્વિડનની ગોટેનબર્ગ વિશ્વવિદ્યાલય સાથે જોડાયેલી સંસ્થા વી-ડેમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના અધિકારી કહે છે કે ભારતમાં લોકતંત્રની બગડતી સ્થિતિની તેમને ચિંતા છે.

રિપોર્ટમાં 'ઉદાર લોકતંત્ર સૂચકાંક'માં ભારતનું સ્થાન 179 દેશમાં 90મું આપવામાં આવ્યું છે અને ડેનમાર્કને પહેલું.

ભારતનો પડોશી દેશ શ્રીલંકા 70મા સ્થાને છે, જ્યારે નેપાળ 72મા નંબરે છે. આ સૂચિમાં ભારતથી નીચે પાકિસ્તાન 126મા નંબરે છે અને બાંગ્લાદેશ 154મા સ્થાને.

આ રિપોર્ટમાં ભારત પર અલગથી કોઈ પ્રકરણ નથી, પરંતુ તેમાં કહેવાયું છે કે મીડિયા, સિવિલ સોસાયટી અને મોદી સરકારમાં વિપક્ષના વિરોધની જગ્યા ઓછી થઈ રહી છે, જેના કારણે લોકતંત્રના રૂપમાં ભારત પોતાનું સ્થાન ગુમાવે તેવી સ્થિતિ છે.

વી-ડેમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના અધિકારી કહે છે કે આ રિપોર્ટમાં તૈયાર કરતી વખતે વૈશ્વિક માનક અને સ્થાનિક જાણકારીઓને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવી છે. ઇન્સ્ટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િટ્યૂટનો દાવો છે કે તેમનો આ રિપોર્ટ અન્ય રિપોર્ટથી અલગ છે, કેમ કે આ જટિલ ડેટા પર આધારિત છે.

રિપોર્ટ પર એક નજર નાખતા ખ્યાલ આવે છે કે તેમાં ડેટા, ડેટા એનાલિટિક્સ, ગ્રાફિક્સ, ચાર્ટ અને મેપનો ભરપૂર ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

લોકતંત્રના ઇન્ડિકેટર્સ પર ભારત

સ્ટાફન લિંડબર્ગ

સંસ્થાના નિદેશક સ્ટાફન લિંડબર્ગે બીબીસીને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂનાં કહ્યું, "આ હું કે પશ્ચિમી દેશોમાં બેસેલા ગોરા લોકો ભારત કે અન્ય દેશોમાં લોકતંત્રની દશા પર નથી બોલી રહ્યા. અમારી સાથે 3,000થી વધુ વિશેષજ્ઞોનું એક નેટવર્ક જોડાયેલું છે, જેમાં ભારતમાં કામ કરતા ભણેલા-ગણેલા લોકો પણ છે, જે સિવિલ સોસાયટી અને રાજકીય પાર્ટીઓને જાણે છે. તેઓ નિષ્ણાત છે."

તેઓ આગળ કહે છે કે તેમના સહયોગી કોઈ પણ એક દેશમાં 400 ઇન્ડિકેટર્સને લઈને લોકતંત્રની સ્થિતિ પરખવાની કોશિશ કરે છે. તેમાં પ્રમુખ ઇન્ડિકેટર્સ છે- અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, મીડિયાની સ્વતંત્રતા, સિવિલ સોસાયટીની સ્વતંત્રતા, ચૂંટણીની ગુણવત્તા, મીડિયામાં અલગઅલગ વિચારોનું સ્થાન અને શિક્ષણમાં સ્વતંત્રતા.

લિંડબર્ગ આગળ કહે છે, "તેમાં ઘણા લોકતંત્રના સ્તંભ છે, જે ભારતમાં નબળા પડી રહ્યા છે. મોદીના સત્તામાં આવ્યાના બે વર્ષ પહેલાંથી તેમાંથી કેટલાક ઇન્ડિકેટર્સમાં ઘટાડો થવાનો શરૂ થઈ ગયો હતો. પરંતુ વાસ્તવમાં તેમાં નાટકીય ઘટાડો મોદીના 2014માં સત્તામાં આવ્યા બાદ થવા લાગ્યો."

લિંડબર્ગે જણાવ્યું, "મારી દૃષ્ટિએ છેલ્લાં પાંચથી આઠ વર્ષમાં સ્થિતિ વધુ બગડી ગઈ છે. ભારત હવે લોકતંત્ર ન કહેવાતા દેશોની સૂચિમાં આવવાની સાવ નજીક છે. અમારા ઇન્ડિકેટર્સ કહે છે કે છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં સરકાર તરફી મીડિયાનો પક્ષ લેવાનો સિલસિલો ઘણો વધી ગયો છે."

"સરકાર તરફથી પત્રકારોને હેરાન કરવા, મીડિયાને સેન્સર કરવાની કોશિશ કરવી, પત્રકારોની ધરપકડ અને મીડિયા તરફથી સેલ્ફ સેન્સરશિપની ઘટનાઓ વધી રહી છે."

લોકતંત્રની પરિભાષા

તો આવો સમજીએ કે લોકતંત્ર શું છે અને શા માટે મહત્ત્વનું છે. લોકતંત્રમાં સામાન્ય લોકો મતદાન કરીને પોતાનો પ્રતિનિધિ પસંદ કરે છે, જે બાદ બહુમતી મેળવનારી પાર્ટી સરકાર બનાવે છે.

પ્રસારભારતીના પૂર્વ ચૅરમૅન અને દક્ષિણપંથીને સમજનારા થિન્ક ટેન્ક વિવેકાનંદ ફાઉન્ડેશનમાં લોકતંત્રના વિશેષજ્ઞ એ. સૂર્યપ્રકાશ કહે છે, "લોકતંત્રના આઠ ગુણ હોવા જોઈએ. અભિવ્યક્તિની આઝાદી, સેક્યુલારિઝમ કે પંથનિરપેક્ષતા, ધર્મ અને રાજ્યમાં વિભાજન, ગણતાંત્રિક સરકાર એટલે કે રાજાશાહી સરકાર...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

વૅન્ટિલેટરથી ફેફસાં સુધી ઑક્સિજન પહોંચાડવામાં આવે છે અને કાર્બન ડાયૉક્સાઇડ બહાર ખેંચી લેવાય છે, કેમ કે દર્દી પોતે એમ કરી શકે તેવી સ્થિતિમાં હોતો નથી.

પરંતુ ઘણી હૉસ્પિટલો એવી છે જ્યાં પૂરતી સંખ્યામાં વૅન્ટિલેટર ઉપલબ્ધ ન હોવાથી બધા દર્દીને તે મળતાં નથી અને તેવા સંજોગોમાં કયા દર્દીનું વૅન્ટિલેટર હઠાવી લેવું તેનો બહુ વિકટ નિર્ણય કરવાનું મેડિકલ ટીમના માથે આવે છે.

"વૅન્ટિલેટર બંધ કરી દેવાનું કામ કંપારી છોડાવી દે તેવું હોય છે અને પીડાથી ભરપૂર હોય છે. ક્યારેક મને થાય કે હું જ દર્દીના મોત માટે જવાબદાર છું," આ શબ્દો જૌનતા નિતલાના છે.

લંડનની રૉયલ ફ્રી યુનિવર્સિટી હૉસ્પિટલના આઈસીયુમાં નર્સિંગના વડાં તરીકે તેઓ કામ કરે છે.

ભારતમાં જન્મેલાં જૌનિતા નિતલા છેલ્લાં 16 વર્ષથી બ્રિટનની નેશનલ હેલ્થ સર્વિસ (NHS) સાથે ઇન્ટેન્સિવ કેર નર્સ તરીકે કામ કરે છે.

"વૅન્ટિલેટર ડિસકનેક્ટ કરવાનું કામ પણ મારી ફરજના ભાગરૂપે આવે છે," એમ 42 વર્ષનાં જૌનિતા બીબીસીને જણાવે છે.

છેલ્લી ઇચ્છા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

એપ્રિલના બીજા અઠવાડિયે એક સવારે શિફ્ટ શરૂ થઈ કે તરત આઈસીયુના ડૉક્ટરે નિતલાને જણાવ્યું કે cov... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

id-19ના એક દર્દીની સારવાર અટકાવી દેવાની રહેશે.

દર્દી પોતે પણ એક 50 વર્ષનાં નર્સ હતાં, જે જાહેર આરોગ્ય કેન્દ્રમાં કામ કરતાં હતાં. નિતલાએ દર્દીનાં દીકરી સાથે વાત કરીને આગળની કાર્યવાહી કેવી રીતે કરવાની રહેશે તે જણાવવું પડ્યું.

"મેં તેમની દીકરીને જણાવ્યું કે તમારી માતા પીડામાં નથી અને શાંત જણાઈ રહી છે. મેં તેમની છેલ્લી ઇચ્છા પણ પૂછી લીધી અને તેમની માતાની ધાર્મિક ક્રિયાઓ વિશે પણ પૂછી લીધું હતું."

આઈસીયુમાં નજીક નજીકમાં બેડ હોય છે. સાજા થવાની શક્યતા ના રહી હોય તેવા દર્દીની આસપાસ બીજા દર્દીઓ પણ હોય છે, જે બેહોશ હોય છે.

"એ કમ્પાર્ટમેન્ટમાં 8 બેડ હતા. બધા જ દર્દીઓ બહુ ગંભીર સ્થિતિમાં હતા. મેં પરદા પાડી દીધા અને બધા એલાર્મ પણ બંધ કરી દીધાં."

મેડિકલ ટીમ પણ થોડી વાર માટે સ્થિર થઈ ગઈ હતી.

"નર્સોએ વાતચીત પણ બંધ કરી દીધી. અમારા દર્દીની ડિગ્નિટી અને શાંતિ અમારા માટે પ્રાયૉરિટી હોય છે," એમ નિતલા કહે છે.

ત્યારબાદ તેમણે દર્દીના કાન પાસે ફોન રાખ્યો અને તેમની દીકરીને કહ્યું કે તમારે વાત કરવી હોય તે કરી લો.

"મારા માટે આ વધુ એક કૉલ હતો, પણ કુટુંબ માટે તે બહુ અગત્યનો હોય છે. પરિવારજનોની ઇચ્છા વીડિયો કૉલ કરવાની હતી, પણ આઈસીયુમાં સ્માર્ટફોન લાવવાની મનાઈ હોય છે."

સંપર્કનો અંત

દર્દીના સ્વજનોની ઇચ્છા પ્રમાણે નિતલાએ એક કમ્પ્યુટરમાંથી ચોક્કસ મ્યુઝિક વીડિયો વગાડ્યો. ત્યારબાદ પંખો બંધ કરી દેવામાં આવ્યો.

"હું તેનો હાથ પકડીને તેનાં મૃત્યુ સુધી તેની બાજુમાં જ બેસી રહી," એમ તેઓ કહે છે.

વૅન્ટિલેટર હઠાવી લેવાનો નિર્ણય મેડિકલ ટીમ પૂરતો વિચાર કર્યા પછી જ લેતી હોય છે. દર્દીની ઉંમર, અગાઉ તેમને થયેલી બીમારી, સાજા થવાની શક્યતા વગેરે બાબતોને ધ્યાનમાં લઈને નિર્ણય કરાતો હોય છે.

નિતલાએ વૅન્ટિલેટર બંધ કર્યું તેની પાંચ મિનિટ પછી દર્દીનું અવસાન થયું હતું.

"હું મૉનિટર પર ઝબૂકતી લાઇટ્સ જોતી રહી અને જોયું કે હૃદયના ધબકારા ઝીરો પર પહોંચ્યા અને એક સીધી રેખા સ્ક્રીન પર દેખાઈ," એમ નિતલા કહે છે.

એકલા જ આખરી વિદાય

પ્રતીકાત્મક તસવીર

હવે દર્દીને બેહોશ રાખવા માટે અપાતી દવાની નળીઓ પણ હઠાવી લીધી.

દર્દીની દીકરીને ખ્યાલ નહોતો કે વૅન્ટિલેટર હઠાવવાની વિધિ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, એથી તેઓ પોતાનાં માતા સાથે ફોન પર વાત કરતાં હતાં અને પ્રાર્થના કરતાં હતાં.

આખરે ભારે હૃદયે નિતલાએ ફોન ઉપાડીને વાત કરવી પડી અને સ્વજનોને જણાવવું પડ્યું કે તેમણે અંતિમ વિદાય લઈ લીધી છે. ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ કહ્યું કે શિક્ષકોની લાગણીને ધ્યાનમાં રાખી આ નિર્ણય લીધો છે.

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કપરા કાળ વચ્ચે શિક્ષકોએ સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી એક આંદોલન ઉપાડ્યું હતું.

શિક્ષકોએ 4200 ગ્રેડ પે માટે ફેસબુક, ટ્વિટર વગેરે પર અનેક પોસ્ટ શૅર કરી હતી.

તેમણે કોરોના વાઇરસના સમયમાં એક દિવસના પ્રતીક ઉપવાસ પણ શરૂ કર્યા અને પોતાની માગને સરકાર સામે મૂકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

એટલું જ નહીં શિક્ષકોએ મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી, નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ અને શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચૂડાસમાને ટપાલ પણ લખી હોવાની વાત ફેસબુકમાં શૅર કરી હતી.

ફેસબુક પર 4200 ગ્રેડ પે અમારો અધિકાર નામે એક પેજ બનાવ્યું અને તેમાં ગુજરાતભરના શિક્ષકો ફોટો, વીડિયો શૅર કરી રહ્યા હતા.

શિક્ષકો તરફથી જાણવા મળ્યું કે સરકાર સાથે આ મામલે બે વાર મુલાકાત થઈ છે અને સરકાર તરફથી હકારાત્મક પ્રતિભાવ મળ્યો છે.

આખરે સરકારે પરિપત્ર રદ કરવાની જાહેરાત કરી છે.

શું છે આખો વિવાદ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાત પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘના પ્રમુખ અને અખિલ ભારતીય પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘના ઉપપ્રમુખ અને જામનગર જિલ્લ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામાં શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવતા દિગ્વિજયસિંહ જાડેજાએ બીબીસી સાથે વાત કરીને સમગ્ર મામલો સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું કે "પ્રાથમિક શિક્ષકનો નિમણૂક વખતે 2400 ગ્રેડ હોય છે અને નવ વર્ષે 4200 ગ્રેડ થાય છે. અગાઉ નક્કી થયેલા પરિપત્ર પ્રમાણે આ રીતે અમને પગાર મળતો હતો. એટલે કે કેળવણી નિરીક્ષકના પગારધોરણ પ્રમાણે અમારું પગારધોરણ હતું."

"31-01-2019ના રોજ કેળવણી નિરીક્ષકનું પ્રમોશન છે એની જગ્યાએ બે નવી પોસ્ટ ઊભી કરાઈ. એચ-ટાટ અને તાલુકા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારી. એચ-ટાટને કેળવણી નિરીક્ષકનું અને કેળવણી નિરીક્ષકને ટીપીઓ (તાલુકા પ્રાથમિક શિક્ષણ અધિકારી)નું પ્રમોશન આપવાનું અને પ્રાથમિક શિક્ષકને એચટાટનું આપવાનું."

તેઓ વધુમાં કહે છે કે કેળવણી નિરીક્ષક અને એચ-ટાટ બંનેનું પગારધોરણ સરખું જ છે. આથી આ વિસંગતતા ઊભી થઈ છે.

જૂનાગઢ જિલ્લામાં શિક્ષક તરીકે ફરજ બજાવતાં હરદાસ રામ કહે છે, "પહેલાં 4200 ગ્રેડ પે નવ વર્ષની નોકરી થાય ત્યારે મળતો હતો. 2010 પહેલાં જે શિક્ષકો નોકરીએ લાગ્યા હતા તેમને એ ગ્રેડ પે મળી ગયો છે."

તેઓ કહે છે કે પાંચ વર્ષની નોકરી પૂર્ણ થાય પછી 2400 અને નવ વર્ષ થાય પછી 4200 મળતા હતા, જે હવે 2800 રૂપિયા કરી દીધા છે.

પોરબંદર જિલ્લાના રાણાવાવ તાલુકાની શાળાના શિક્ષક લાખાભાઈ સુંડાવદરાએ વીડિયોના માધ્યમથી કહ્યું કે "પ્રાથમિક શિક્ષકોને પહેલાં કેળવણી નિરીક્ષકનું પ્રમોશન મળતું હતું. ગુજરાત સરકારે મુખ્ય શિક્ષકની અલગથી ભરતી શરૂ કરી છે. તેના લીધે HTAT શિક્ષકોને બઢતી મળે છે. અને જૂના પ્રાથમિક શિક્ષકોને કેળવણી નિરીક્ષકનું પ્રમોશન મળતું નથી. આથી 4200નો ગ્રેડ પે આપવાની નાણાવિભાગે ના પાડી છે."

આ મામલે ગુજરાતના શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમા સાથે અનેક વાર ફોન પર વાત કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો, તેઓ ઉપલબ્ધ થઈ શક્યા નહોતા.

તો ગુજરાતના નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલે ફોન પર આ મામલે કંઈ પણ કહેવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

તો 'હું શિક્ષક સાથે'ના સૂત્ર સાથે કૉંગ્રેસના મુખ્ય પ્રવક્તા ડૉ. મનીષ દોશીએ શિક્ષકોની 4200 વાજબી ગ્રેડ પેની માગના સમર્થનમાં ગુરુવારે પોતાના નિવાસસ્થાને પ્રતીક ઉપવાસ શરૂ કર્યા હતા.

ડૉ. મનીષ દોશીએ જણાવ્યું છે કે, ગુજરાતના કથળતા શિક્ષણના સ્તરથી ચિંતિત અને શિક્ષકોની 4200 પે ગ્રેડની વાજબી માગને સમર્થન આપવા વર્તમાન પરિસ્થિતિઓને ધ્યાને રાખીને મારા નિવાસસ્થાને ઉપવાસ શરૂ કર્યા છે.

તેઓએ કહ્યું કે ગુજરાતમાં સરકાર શિક્ષણ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

શું આ વાત તમારા માનવામાં આવશે? હા આવું જ થયું છે અને એ પણ ગુજરાતમાં.

ઉત્તર ગુજરાતના પાલનપુરના છેવાડે આવેલા જનતાનગર ટેકરા વિસ્તારમાં સાક્ષરતાનો દર નીચો છે અને ગરીબી પણ પ્રમાણમાં વધારે છે. અહીં લઘુમતી સમુદાયના પરિવારો મોટી સંખ્યામાં રહે છે.

છેલ્લાં બે વર્ષથી એક મહિલા અહીં આવતાં હતાં. તેઓ મહિલાઓનાં સ્વાવલંબન માટેની યોજનાઓ અને લાભો માટેનાં ફૉર્મ ભરાવતાં અને એમને નાનીમોટી યોજનાઓનો લાભ અપાવતાં.

જનતાનગર ટેકરામાં લોકો આ મહિલાને સીમા દીદી કહીને માનથી બોલાવતા હતા. જોકે આ મહિલાઓને ઘણી વાતોની જાણ નહોતી.

સીમાએ ઘણી બધી મહિલાઓને સરકારી યોજનાઓ હેઠળ સિલાઈ મશીન, ગૃહઉદ્યોગની નાનીમોટી સામગ્રીઓ, નાની લૉન અપાવ્યાં હતાં.

આમ, સીમા આ વિસ્તારમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય હતાં. તેઓ પાલનપુરની ઝમઝમ સોસાયટીમાં રહેતાં હતાં અને નિયમિત જનતાનગર ટેકરાની બહેનોને મળતાં હતાં.

આ બહેનોનું કોઈ પણ કામ સારું થાય તો તેઓ સીમા મોં મીઠું કરાવતાં હતાં. એક દિવસે જ્યારે અહીંની મહિલાઓને સીમાએ મીઠાઈ ખવડાવી ત્યારે આ બધી બહેનોને આશ્ચર્ય થયું.

મહિલાઓએ સીમાને વધામણી આપી કારણકે સીમાએ કહ્યું હતું કે તેઓ ગર્ભવતી છે.

નવ મહિનાનું... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નાટક અને બાળકનું અપહરણ

સીમા કરતાં જનતાનગરની બહેનો એ વખતે વધારે ખુશ હતી, હવે આ બહેનો સીમાની વધારે કાળજી લેવા લાગી હતી.

જોકે, એ બહેનોને ખબર નહોતી કે પોતે ગર્ભવતી છે બધાને એવો વિશ્વાસ બેસાડવાં સીમા પેટ પર કપડું બાંધીને આવતાં હતાં.

થોડા દિવસોમાં સીમાએ નવું ગતકડું કાઢ્યું કે જનતાનગર ટેકરાની બહેનોને કહ્યું કે સરકારની નવી યોજના પ્રમાણે દીકરીનો જન્મ થાય તો સરકાર પાંચ હજાર રૂપિયા આપે છે.

આની પાછળ શું ઘડાઈ રહ્યું છે એનો આ મહિલાઓને અંદાજ નહોતો.

સીમાનું ધ્યાન જનતાનગર ટેકરામાં રહેતી ગર્ભવતી મહિલાઓ પર હતું. એમને પૂરેપૂરી ખબર હતી કે કઈ મહિલા બાળકને ક્યારે જન્મ આપવાની છે.

એ સમયે જનતાનગરમાં 3 મહિલાઓ ગર્ભવતી હતી અને સીમા સતત એમનાં સંપર્કમાં રહેતાં હતાં.

એમને સારું ખાવાનું પૂરું પાડતાં હતાં. તંદુરસ્ત બાળક જન્મે એ માટે ટિપ્સ આપતાં હતાં. તેમણે મહિલાઓનો ભરોસો જીતી લીધો હતો.

સમય વીત્યો એટલે સીમાએ પોતાના પેટ પર તકિયો બાંધવાનું પણ શરૂ કર્યું.

સીમાએ આ મહિલાઓ સિવાય પોતાના પતિ જમીલ અને અન્ય સંબંધીઓને પણ કહ્યું હતું કે તેઓ ગર્ભવતી છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સીમાની નજર જનતાનગર ટેકરાની સૌથી ગરીબ મહેરુન્નિસા શેખ પર હતી કારણ કે મહેરુન્નિસાનાં ઘરમાં ખાવાનાં પણ ફાંફાં હતાં.

મહેરુન્નિસા ગર્ભવતી થયાં એ પછી બેથી અઢી મહિનાના ગાળા પછી સીમાએ પોતે ગર્ભવતી હોવાનો ડોળ શરૂ કર્યો હતો.

એક દિવસે સીમા મહેરુન્નિસાને સરકારી હૉસ્પિટલમાં લઈ ગયા અને સરકારની તમામ યોજનાઓનો લાભ અપાવી પ્રસૂતિ કરાવી. મહેરુન્નિસાને ત્યાં દીકરી આવી.

બધુ જ સીમાની ગણતરી પ્રમાણે ચાલી રહ્યું હતું. સીમાએ મહેરુન્નિસાને એવું સમજાવ્યું હતું કે એમની કૂખેથી દીકરી અવતરી છે એટલે સરકારી સહાય માટે ગોઠવણ કરી આપશે.

સીમાએ પોતે ગર્ભવતી હોવાની વાત કરી હતી એને હવે નવ મહિના થવા આવ્યા પરંતુ વાસ્તવમાં તેઓ ગર્ભવતી નહોતાં.

સીમા એક દીવસ બપોરે મહેરુન્નિસાને લઈને સરકારી સહાય અપાવવાને બહાને મામલતદાર કચેરી ગયાં અને મહેરુન્નિસાની નજર ચૂકવીને દીકરીનું અપહરણ કરીને ભાગી છૂટયાં.

મહેરુન્નિસાએ ક્યાંય સુધી સીમાની રાહ જોતી રહી પણ સીમા દીદી દેખાયાં નહીં.

સીમાની કેફિયત જાણી પોલીસ પણ દંગ

બાળકીનાં અપહરણ કેસમાં આરોપી સીમા દીદી બુકાની બાંધેલાં

દીકરી ગુમ થતાં મહેરુન્નિસા પાલનપુર પોલીસ વડા પાસે પહોંચ્યાં, પાલનપુર પોલીસે તાત્કાલિક આઠ ટીમ બનાવી અને દોઢ વર્ષની બાળકીને લઈને ભાગી રહેલાં સીમાને પાલનપુરથી ઝડપી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

શુક્રવારે સેન્સેક્સ 1,083.85 પૉઇન્ટ પડીને 38,661.81 પર આવી ગયો. એ સાથે જ નિફ્ટી પણ 321.40 પૉઇન્ટ ઘટીને 11,311.90 પર પહોંચી ગયો.

કોરોના વાઇરસને પગલે દુનિયાભરના સ્ટૉક માર્કેટમાં પડતી જોવા મળી છે અને તેને પગલે ભારતના સ્ટૉક માર્કેટમાં છેલ્લા 4 વર્ષોમાં આ સૌથી ખરાબ અઠવાડિયું રહ્યું.

આ અઠવાડિયામાં સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી બેઉમાં 6 ટકા પડતી થઈ છે.

હવે રોકાણકારોને ડિસેમ્બર ત્રૈમાસિક ગ્રોથ ડેટાનો ઇંતજાર છે જેથી એશિયાની ત્રીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાનું છેલ્લા 3 મહિનાનું પ્રદર્શન કેવું છે એ તેઓ જાણી શકે.

સરકારી આંકડા મુજબ, ઑક્ટોબર-ડિસેમ્બર 2019 દરમિયાન આર્થિક વિકાસદર ઘટીને 4.7 ટકા રહ્યો, જે એક વર્ષ અગાઉ 5.6 ટકા હતો.

જોકે અગાઉના ત્રિમાસિક ગાળાની સરખામણીએ 0.2 ટકા (4.5 ટકા હતો) વૃદ્ધિ થઈ હતી.

શુક્રવારે બજાર ખૂલ્યું એવું જ પડ્યું

જિયોજીત ફાઇનાન્સિઅલ સર્વિસિસના વડા વિનોદ નાયરે રૉયટર્સને કહ્યું કે ગત સપ્તાહ સુધી બજાર જોઈને લાગતું હતું કે કોરોના વાઇરસ વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા પર ઝાઝી અસર નહીં કરે. નવા કેસો સામે આવવાને લીધે માહોલ બદલાઈ રહ્યો છે. કોરોના વાઇરસને પગલે ઇકોનોમીમાં મંદીનો સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંકેત છે.

ડિસેમ્બરના ત્રૈમાસિક ગાળામાં ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા 4.7 ટકાને દરે આગળ વધી. ત ત્રૈમાસિક ગાળામાં એ વૃદ્ધિદર 4.5 ટકા હતો. સપ્ટેમ્બરના ત્રૈમાસિક ગાળામાં અર્થતંત્રની ગતિ ગત છ વર્ષોમાં સૌથી વધારે ધીમી રહી.

આનંદ રાઠી શેર્સ ઍન્ડ સ્ટૉક બ્રોકર્સમાં રિસર્ચ હેડ નરેન્દ્ર સોલંકીએ સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈને કહ્યું કે, કોરોના વાઇરસનું ભારત આવવું અર્થવ્યવસ્થાને ખરાબ રીતે પ્રભાવિત કરી શકે છે કેમ કે ભારત ચીનથી સામાન આયાત કરે છે.

કોરોના વાઇરસને પગલે ગુરૂવારે દક્ષિણ કોરિયાથી લઈને જાપાન સુધીના બજારોમાં પડતી દેખાઈ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો