સ્વરાજ અભિયાનના નેતા યોગેન્દ્ર યાદવે મીડિયાને જણાવ્યું કે જે રસ્તા પર દિલ્હી પોલીસ રેલી કાઢવાનું કહી રહી છે તે અંગે ખેડૂતો રાજી થઈ ગયા છે. ઉપરાંત ખેડૂતોની ટ્રૅક્ટર રેલીથી સરકારી કાર્યક્રમમાં કોઈ અગવડતા ઊભી નહીં થાય.

આ સાથે જ ખેડૂતોએ કહ્યું કે આ રેલીમાં શિસ્તનું સચોટપણે પાલન કરવામાં આવશે.

અખિલ ભારતીય કિસાન સંઘર્ષ સમન્વય સમિતિના સંગઠન સચિવ અવિક સાહોએ બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું, "ઘણા દિવસોની ચર્ચા બાદ આખરે પોલીસ અને ખેડૂતો વચ્ચે રસ્તાને લઈને સહમતિ સધાઈ છે."

દિલ્હી પોલીસના સૂત્રોએ બીબીસીને જણાવ્યું કે ખેડૂત નેતાઓ સાથેની વાતચીત સાર્થક નીવડી છે પરંતુ રસ્તાને લઈને હજુ અમુક બાબતો સ્પષ્ટ કરવાની બાકી છે.

ખેડૂત સંગઠનોના જે નેતાઓ પોલીસ સાથેની વાતચીતમાં સામેલ હતા તેમણે આશ્વાસન આપ્યું છે કે રેલીનો રસ્તો નક્કિ થયા બાદ પોલીસને જાણ કરવામાં આવશે.

રેલી માટે કયો-કયો રસ્તો લઈ શકાય તે માટે પોલીસે આપેલા વિકલ્પ પર સહમતિ સધાઈ છે.

ખેડૂત નેતાઓનું કહેવું છે કે તેમને પોલીસનો પ્રસ્તાવ પસંદ પડ્યો છે અને જે પણ નિર્ણય કરવામાં આવશે તે પોલીસને જણાવવામાં આવશે.

દિલ્હી પોલીસ તરફથી વાતચીતમાં સંયુક્ત કમિશનર એસ. એસ.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યાદવ સિવાય વિશેષ પોલીસ કમિશનર દિપેન્દ્ર પાઠક સામેલ હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે પાઠક અત્યાર સુધી અંદમાન નિકોબાર રાજ્ય પોલીસના માહનિદેશનક હતા અને તેમણે હાલમાં જ દિલ્હી પોલીસમાં કાર્યભાર સંભાળ્યો છે.

ખેડૂત નેતાઓમાં યોગેન્દ્ર યાદવ અને ગુરનામ સિંહ ચઢુની સિવાય રમિન્દર સિંહ પટિયાલા અને દર્શનપાલ સિંહ સામેલ હતા.

દિલ્હી પોલીસ ઇચ્છે છે કે ખેડૂતોની ટ્રૅક્ટર રેલી દિલ્હીની બહાર કાઢવામાં આવે. આ અંગે દિલ્હી પોલીસે ખેડૂતોને ચાર માર્ગોનો વિકલ્પ પણ આપ્યો.

પોલીસનું માનવું હતું કે સૌથી યોગ્ય માર્ગ કુંડલી-માનેસર-પલવલ એક્સપ્રેસ હશે જ્યાં ટ્રૅક્ટર રેલી કાઢી શકાય અને કોઈને અસુવિધા પણ નહીં થાય. દિલ્હી પોલીસે બીજો વિકલ્પ ટિકરી-નાંગલોઈ-નઝફગઢ-ધંસા માર્ગનો આપ્યો હતો.

બીજી તરફ ખેડૂત સંગઠનો દિલ્હીના બાહ્ય રિંગ રોડ પર રેલી કાઢવા માટે અડગ હતા. શરૂઆતમાં દિલ્હી પોલીસ અને ખેડૂત નેતાઓ વચ્ચે માર્ગને લઈને વિવાદ થયો હતો.

હરિયાણા અને યુપી પોલીસ પણ સામેલ

ખેડૂત સંગઠનો સાથે થયેલી બેઠકમાં દિલ્હી પોલીસ સહિત હરિયાણા પોલીસ અને ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ પણ સામેલ રહી.

કિસાન સંઘર્ષ સમન્વય સમિતિના અવીક સાહાએ જણાવ્યું કે વાતચીત દરમિયાન પોલીસે કહ્યું હતું કે ટ્રૅક્ટર રેલીને ટિકરી બૉર્ડર, ગાઝીપુર બૉર્ડર, ધંસા બૉર્ડર અને સિંઘુ બૉર્ડર પર અલગઅલગ રહીને કાઢવામાં આવે.

સાહા અનુસાર ખેડૂતો ઇચ્છે છે કે ટ્રૅક્ટર રેલી એવી જગ્યાએ આયોજિત થાય જ્યાં બધા ખેડૂતો સામેલ થઈ શકે.

દિલ્હી પોલીસના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે ખેડૂતોને રેલી માટે દિલ્હીના બાહ્ય રિંગ રોડનો વિકલ્પ આપવામાં આવ્યો હતો જેથી કરીને સિંઘુ બૉર્ડર, ગાઝિપુર બૉર્ડર અને ટિકરી બૉર્ડર ખાતે પ્રદર્શન કરી રહેલા ખેડૂતોને તેનો ફાયદો થાય.

ગણતંત્ર દિવસ પર ખેડૂતોની ટ્રૅક્ટર રેલીને અનુસંધાને દિલ્હી પોલીસે ગૃહમંત્રાલય પાસે વધુ સૈનિકોના પ્રબંધન માટે અનુરોધ કર્યો છે.

રાજપથ, ઇન્ડિયા ગેટ અને ગણતંત્ર દિવસની પરેડ થાય તે રસ્તા પર કડક સુરક્ષા ગોઠવવામાં આવી છે.

દિલ્હી પોલીસ, પાટનગરની એ સીમાઓએ વધુ સુરક્ષા વ્યવસ્થા કરવા માગે છે જ્યાં જ્યાં આંદોલન કરી રહેલા ખેડૂતોની છાવણીઓ છે.

ખેડૂત સંગઠનોનું કહેવું છે કે તેઓ ગણતંત્ર દિવસે રાજપથ પર યોજાનારા સરકારી સમારોહ બાદ જ પોતાની ટ્રૅક્ટર રેલી કાઢશે.

સંગઠનોનું એ પણ કહેવું છે કે ટ્ર્ર્રૅક્ટર રેલી માત્ર બહારના રિંગ રોડ પર કાઢવામાં આવશે અને તેઓ દિલ્હીમાં એ સ્થળે નહીં જાય જ્યાં દર વર્ષે સરકારી...


સ્વર્ણ સિંહે પાકિસ્તાન પર કટાક્ષ કરતાં કહ્યું કે શું શ્રીમાન ભુટ્ટો હજુ પણ ભારત પર વિજય મેળવવાના અને દિલ્હી પહોંચવાનાં સપનાં જોઈ રહ્યાં છે?

ગૅરી બૅસ પોતાના પુસ્તક 'ધ બ્લડ ટેલિગ્રામ'માં લખે છે, "જ્યારે જ્યૉર્જ બુશે નિક્સન અને કિસિન્જરના નિર્દેશ પર યુદ્ધમાં ભારતના ઇરાદા વિશે સવાલ કર્યા ત્યારે સ્વર્ણ સિંહે તેમને જ વળતો સવાલ કર્યો કે વિયેતનામમાં અમેરિકા ઇરાદા કેવા છે?"

સોવિયેટ સંઘે સુરક્ષાપરિષદના યુદ્ધવિરામના પ્રસ્તાવ સામે ત્રીજી અને અંતિમ વખત વીટો વાપરીને ભારતને બચાવ્યું.

તેનાથી કિસિન્જર એટલા નારાજ થયા કે તેમણે નિક્સનને પૂછ્યા વગર જ આગામી દિવસોમાં સોવિયટ સંઘ સાથે થનારી શિખર મંત્રણાને રદ કરવાની ધમકી આપી દીધી. (હૅન્રી કિસિન્જર, વ્હાઈટ હાઉસ યર્સ, પૃષ્ઠ 790)

યૂએસએસ ઍન્ટરપ્રાઇઝને બંગાળની ખાડીમાં મોકલવાનો નિર્ણય

આ દરમિયાન ભારત, પાકિસ્તાન અને અમેરિકાના રાજદ્વારીઓ એકબીજાનું અપમાન કરવા પર ઊતરી આવ્યા હતા. ત્યારે નિક્સન અને કિસિન્જરે નક્કી કર્યું કે પૂર્વ પાકિસ્તાનમાંથી અમેરિકન નાગરિકોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવાના બહાને અમેરિકન યુદ્ધજહાજ યુએસએસ ઍન્ટરપ્રાઇઝને તાત્કાલિક બંગાળની ખાડીમાં મોકલવામાં આવે.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રસપ્રદ વાત એ હતી કે એક દિવસ પહેલાં જ તમામ અમેરિકન નાગરિકોને ઢાકામાંથી સુરક્ષિત બહાર કાઢી લેવામાં આવ્યા હતા. અમેરિકન વિદેશમંત્રાલયની ડિક્લાસિફાઇ થયેલી ટેપમાં જણાવાયું છે કે 'કિસિન્જરે ભુટ્ટોને જણાવ્યું હતું કે અમેરિકાનું યુદ્ધજહાજ થોડા જ સમયમાં મલક્કાની ખાડીમાંથી નીકળીને બંગાળની ખાડીમાં પ્રવેશ કરશે.'

'નિક્સને એ પણ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તે ત્યાં સુધી ભારત તરફ આગળ વધવાનું ચાલુ રાખશે જ્યાં સુધી ભારતીય સૈનિકોની વાપસી અંગે કોઈ સહમતી સાધી ન શકાય.' (FRUS VOL E 7).

અણુશક્તિથી સંચાલિત અમેરિકાના સાતમા કાફલા ઍન્ટરપ્રાઇઝમાં સાત વિનાશિકા (ડિસ્ટ્રોયર), એક હેલિકૉપ્ટરવાહક યુએસએસ ટ્રિપોલી અને એક તેલવાહક જહાજ પણ સામેલ હતું.

તેની કમાન ઍડમિરલ જ્હૉન મૅકેન જુનિયરના હાથમાં હતી. તેમના પુત્ર જ્હૉન મૅક્કેન તૃતિય ત્યાર બાદ ઍરિઝોનાના સેનેટર અને 2008માં રાષ્ટ્રપતિપદ માટે રિપબ્લિકન પાર્ટીના ઉમેદવાર બન્યા હતા.

'બ્લડ ટેલિગ્રામ'ના લેખક ગૅરી બૅસ લખે છે કે "ભારતીય નૌકાદળના કાફલાની સરખામણીમાં અમેરિકન કાફલો ઘણો મોટો હતો. ઍન્ટરપ્રાઇઝે ક્યુબન મિસાઇલ કટોકટી દરમિયાન ક્યુબાની ઘેરાબંધી કરી હતી."

"તે ભારતના એકમાત્ર વિમાનવાહક આRએનએસ વિક્રાંતની સરખામણીમાં ઓછામાં ઓછું પાંચ ગણું મોટું હતું. એટલું જ નહીં, ઍન્ટરપ્રાઇઝના કાફલામાં સામેલ એક જહાજ ટ્રિપોલી પણ વિક્રાંત કરતા મોટું હતું."

"અણુશક્તિથી સંચાલિત ઍન્ટરપ્રાઇઝ ઈંધણ ભરાવ્યા વગર આખી દુનિયાનું ચક્કર મારી શકે તેમ હતું. બીજી તરફ વિક્રાંતનાં બૉઇલર પણ વ્યવસ્થિત રીતે કામ કરતાં નહોતાં."

મિશન સ્પષ્ટ ન હતું

બીજી તરફ અમેરિકાના આ પગલાંના કારણે સોવિયેટ સંઘ ચુપ રહ્યું નહોતું.

ઍડમિરલ એસ. એમ. નંદા પોતાની આત્મકથા 'ધ મૅન હુ બૉમ્બ્ડ કરાચી'માં લખે છે, "ડિસેમ્બરના પહેલા સપ્તાહમાં જ સોવિયેટ સંઘનું એક ડિસ્ટ્રોયર અને માઇનસ્વીપર મલક્કાની ખાડીના આ વિસ્તારમાં પહોંચી ગયું હતું."

"સોવિયેટ કાફલાએ અમેરિકન કાફલાનો ત્યાં સુધી પીછો કર્યો જ્યાં સુધી તે જાન્યુઆરી 1972ના પ્રથમ સપ્તાહમાં ત્યાંથી ખસી ન ગયો. ત્યાર પછી ઍન્ટરપ્રાઇઝના કૅપ્ટન ઍડમિરલ જુમવૉલ્ટ નવેમ્બર, 1989માં યુનાઇટેડ સર્વિસ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં ભાષણ આપવા આવ્યા હતા."

"તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે 1971માં સાતમા કાફલાને હિંદ મહાસાગરમાં મોકલવા પાછળ શું ઉદ્દેશ્ય હતો? ત્યારે તેમણે જણાવ્યું કે મિશન સ્પષ્ટ ન હતું. અમેરિકા કદાચ દુનિયાને દેખાડવા માંગતું હતું કે મુશ્કેલીના સમયમાં અમે...


સ્વર્ણિમ ગુજરાતની ઊજવણી સમયે યોજાયેલા એક કાર્યક્રમની તસવીર

આ પહેલાં મોદી જ્યારે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હતા, ત્યારે તેમણે 'સ્વર્ણિમ ગુજરાત'ની ઉજવણી વખતે છેલ્લી વખત પત્રકાર-પરિષદ યોજી હતી.

અમદાવાદના જીએમડીસી ઑડિટોરિયમ ખાતે ગુજરાતની સ્થાપનાનાં 50 વર્ષની ઉજવણીના ભાગરૂપે એ પત્રકાર-પરિષદ યોજવામાં આવી હતી.

ગુજરાતની સ્થાપનાનાં 50 વર્ષ થઈ રહ્યાં હતાં અને મોદીનો આત્મવિશ્વાસ પુરબહારમાં જોવા મળી રહ્યો હતો. 'સ્વર્ણિમ ગુજરાત'નો મોદી જોરશોરથી પ્રચાર કરી રહ્યા હતા.

એ વખતે ગુજરાતમાં મોદીની લોકપ્રિયતા ચરમસીમાએ હતી. સાંપ્રદાયિકતાવાળી ઇમેજ છોડીને મોદી આગળ વધી ગયા હતા અને એમનો આત્મવિશ્વાસ એ પત્રકાર-પરિષદમાં જોવા મળી રહ્યો હતો.

એ પત્રકાર-પરિષદમાં સ્વર્ણિમ ગુજરાતની ઉજવણી કેવી રીતે કરવામાં આવશે એ વિશે વાત થઈ રહી હતી.

સ્વર્ણિમ ગુજરાતની ઉજવણીના ભાગરૂપે બની રહેલા મહાત્મા મંદિરમાં ગુજરાતના ઇતિહાસની ગૌરવશાળી ક્ષણોને ટાઇમ કૅપ્સ્યૂલ સાથે જમીનની અંદર દાટવાની વાત પણ કરાઈ હતી.

ભવિષ્યમાં આ ટાઇમ કૅપ્સ્યૂલ થકી ગુજરાતના ઇતિહાસને જીવંત કરવાનો ઉદ્દેશ હતો.

પરિષદમાં સૌ હળવા અને સારાસારા પ્રશ્નો પૂછી રહ્યા હતા. એટલે મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેં મોદીને પ્રશ્ન પૂછ્યો કે 'જો ગુજરાતના ઇતિહાસની મહત્ત્વની ઘટનાઓને એ ટાઇમ કૅપ્સ્યૂલમાં દાટવામાં આવી રહી હોય તો શું એમાં 1969 અને 2002નાં કોમી તોફાનોનો ઉલ્લેખ કરાયો છે?

અત્યાર સુધી પરિષદમાં પુછાઈ રહેલા સારાસારા પ્રશ્નો વચ્ચે મારો પ્રશ્ન મોદીને ન ગમ્યો અને તેમણે એ પ્રશ્ન ટાળી દીધો.

મોદીએ એ વખતે પત્રકાર-પરિષદ બરખાસ્ત કરી નાખી. મોદીની એ શૈલી રહી છે કે જ્યારે એમને કોઈ પ્રશ્ન ના ગમે તો તેઓ ચાલતા થઈ જાય છે અથવા જવાબ આપવાનું જ ટાળી દે છે.

પત્રકાર-પરિષદ બાદ પત્રકારો માટે ભોજનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. એ વખતે હું જ્યાં ઊભો હતો ત્યાં મોદી આવ્યા અને મારા ખભે હાથ મૂકતા કહ્યું, 'અલા! રાજીવ, હવે તો સુધરી જા!'

જોકે, એ વાત મોદીએ હસતાહસતા કરી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વિધાનસભાનું ખાસ સત્ર

ગુજરાતના ગઠન માટે બલિદાન આપનારાઓની યાદી

સ્વર્ણિમ ગુજરાતની ઉજવણી 2011ના આખા વર્ષ દરમિયાન કરવાનું આયોજન કરાયું હતું.

ઉજવણીની શરૂઆત પત્રકાર-પરિષદથી કરાઈ હતી અને વર્ષના અંતે વિધાનસભાના ખાસ સત્રનું આયોજન કરાયું હતું.

એ સત્રમાં કેશુભાઈ પટેલ, શંકરસિંહ વાઘેલા, દિલીપ પરીખ, સુરેશ મહેતા, માધવસિંહ સોલંકી જેવા પૂર્વ મુખ્ય મંત્રીને સન્માનિત કરાયા હતા.

અને માધવસિંહ સોલંકીએ એ વખતે વિધાનસભામાં બિનરાજકીય ભાષણ પણ આપ્યું હતું.

શુક્રવારની પત્રકાર-પરિષદમાં શું થયું?

ખુદ અમિત શાહે કહ્યું હતું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું અહીં હાજર હોવું અમારા માટે 'આશ્ચર્ય અને આનંદ'ની વાત છે.

રવિવારે 19મી મેના દિવસે મતદાન થશે, તે પહેલાં 17મી મેના સાંજે ચૂંટણીપ્રચાર અભિયાન સમાપ્ત થશે, જેની ગણતરીની મિનિટોની પહેલાં શાહ-મોદીએ આ પત્રકાર-પરિષદ સંબોધી હતી.

જોકે, મોદીના બદલે માત્ર અમિત શાહે પત્રકારોના સવાલોના જવાબ આપ્યા હતા.

અમિત શાહે દાવો કર્યો હતો કે તેમણે 161 જનસભા અને 18 રોડ શો કર્યા છે અને કુલ એક લાખ 58 હજાર કિલોમીટરનો પ્રવાસ ખેડ્યો છે.

ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ 86 અને યોગી આદિત્યનાથે 91 સભાઓ સંબોધી હોવાનું શાહે જણાવ્યું હતું.

શાહે દાવો કર્યો હતો કે 300થી વધુ બેઠક ઉપર ભાજપ વિજેતા થશે અને એનડીએ (નેશનલ ડેમૉક્રેટિક અલાયન્સ)ની સરકાર બનશે.

મોદીએ કહ્યું હતું કે 'તેઓ મીડિયા તથા તેના માધ્યમથી દેશની જનતાનો આભાર માને છે.'

શાહે દાવો કર્યો, "વર્ષ 2014થી જ અમે 50 ટકાના વિજય માટે લડાઈ લડી છે.

ગત વખતે અમને 17 કરોડ મત મળ્યા હતા, જ્યારે આ વખતે કેન્દ્રીય...


સ્વાતિએ બનાવેલું આ કાર્ટૂન સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ ગયું છે

સ્વાતિ હૈદરાબાદમાં રહે છે અને એક અંગ્રેજી દૈનિક માટે કામ કરે છે. તેઓ કાર્ટૂનિસ્ટ નથી, પરંતુ તેમને જે વિષયો સ્પર્શે તેને સમયાંતરે કાર્ટૂન બનાવતાં રહે છે.

તાજેતરમાં જ સ્વાતિએ એક કાર્ટૂન બનાવ્યું છે, જેમાં ભગવાન રામ અને સીતા વચ્ચેનો એક વાર્તાલાપ દર્શાવ્યો છે.

આ કાર્ટૂનનો હેતુ હાલમાં બનેલી બળાત્કારની કેટલીક ઘટનાઓમાં આરોપીઓનું સમર્થન કરનારા કથિત દક્ષિણપંથી તત્વોની ટીકા કરવાનો હતો.

કાર્ટૂનમાં સીતા અખબારના સમાચારો વાંચીને રામને કહી રહ્યા છે કે તેઓ ખૂશ છે કે, તેમનું અપહરણ રાક્ષસોના રાજા રાવણે કર્યું હતું નહીં કે રામના ભક્તોએ.

વડલામુડીએ કહ્યું છે કે, આ ધમકીઓએ તેમને વધુ મજબૂત બનાવ્યાં છે.

કાર્ટૂન અને તેનો વિવાદ બન્ને વાઇરલ થયાં

સ્વાતિ વડલામુડી હૈદરાબાદમાં રહે છે અને એક અંગ્રેજી દૈનિકનાં પત્રકાર છે

આ કાર્ટૂનને સોશિયલ મીડિયામાં હજારો વખત શેર કરવામાં આવ્યું છે.

પરંતુ તેમણે જે રીતે હિંદુ ધાર્મિક ગ્રંથ રામાયણનાં પાત્રોનો ઉપયોગ કર્યો છે. તેનાથી વિવાદ થયો છે.

વડલામુડીએ બીબીસીના સંવાદદાતા પૃથ્વીરાજ સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે, આ પ્રકારન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં કાર્ટૂન બનાવવા તેમની આદત છે.

એ કાર્ટૂન ગયા સપ્તાહે સમાચારોમાં રહેલી બળાત્કારની બે ઘટનાઓની ટીકા માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું.

ભારતના વહિવટ હેઠળના કાશ્મીરમાં કઠુઆ જિલ્લામાં આઠ વર્ષની બાળકી સાથે ગેંગરેપ અને હત્યાના આરોપીઓના સમર્થનમાં આયોજિત રેલીમાં ભાજપના બે મંત્રીઓએ ભાગ લીધા બાદ આખા દેશમાં આક્રોશ જોવા મળ્યો હતો.

શું તમે આ વાંચ્યું?

એ જ રીતે ઉત્તર પ્રદેશા ઉન્નાવ જિલ્લાની એક યુવતીએ ભાજપના ધારાસભ્ય પર બળાત્કારનો આરોપ લગાવ્યા બાદ આત્મવિલોપન કરવાની કોશિશ કરી હતી.

સ્વાતિ વડલામુડીએ બીબીસીને કહ્યું છે કે બન્ને ઘટનાઓમાં દેશમાં સત્તાધારી પક્ષ ભાજપનાં જ લોકો શામેલ છે.

પછી ભલે તેના નેતાઓએ અપરાધ કર્યો હોય કે પછી ભાજપના સમર્થકોએ આરોપીઓનું સમર્થન કર્યું હોય.

તેમણે કહ્યું કે, જે લોકોએ આરોપીઓનો બચાવ કર્યો અથવા એ નિર્દોષ હોવાનો દાવો કર્યો એ લોકો પોતાની જાતને રામ ભક્ત કહે છે.

સ્વાતિ વડલામુડી કહે છે કે આ અપરાધોની બિભત્સતાને જોઈ તે વિચારમાં પડી ગયાં હતાં કે આ કહેવાતા રામ ભક્તોએ સીતાનું અપહરણ કર્યું હોય તો શું થયું હોત?

કાર્ટૂન છપાયા બાદ તેમને ઇન્ટરનેટ પર ઘણી ધમકીઓ મળી. ઘણા લોકોએ તેમની ધરપકડ કરવાની પણ માગણી કરી છે.

ધમકીઓમાં ગૌરી લંકેશની હત્યાનો ઉલ્લેખ

પત્રકાર ગૌરી લંકેશની ગયા વર્ષે તેમના ઘરની સામે જ ગોળી મારીને હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી

કેટલીક ધમકીઓમાં કટ્ટર હિંદુત્વની ટીકા કરવા માટે ચર્ચાસ્પદ બનેલાં પત્રકાર ગૌરી લંકેશનો પણ ઉલ્લેખ હતો, જેમની હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

સ્વાતિ વડલામુડી કહે છે કે તેમને ધમકીઓ મળ્યા બાદ તેમનો પરિવાર ખૂબ ચિંતિત છે.

તેમણે કહ્યું, "ધમકીઓ મળ્યા બાદ હું રાત્રે ઊંઘી પણ નથી શકતી."

પોલીસે એક દક્ષિણપંથી સમૂહની ફરિયાદ છે કે તેનાથી હિંદુઓની ધાર્મિક ભાવનાઓ ઘવાઈ છે.

મહિલા સંગઠનો અને ભારતીય પત્રકાર સંઘે સ્વાતિને મળતી ધમકીઓને પ્રેસ ઉપર થતો હુમલો ગણાવ્યો છે.

છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં કટ્ટર હિંદુત્વની ટીકા કરનારા પત્રકારોને સોશિયલ મીડિયા પર ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો છે.

કમિટી ટુ પ્રોટેક્ટ જર્નાલિસ્ટ નામની એક બિન સરકારી સંસ્થા અનુસાર, ભારતમાં વર્ષ 1992થી અત્યાર સુધી પોતાનું કામ કરી રહેલા 27 પત્રકારોની હત્યા થઈ ચૂકી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સ્વાભાવિક છે કે આ પ્રકારની નોકરી હોવાને કારણે પોલીસકર્મીઓ પર તણાવ અને ઉદાસીનતા જેવી બાબતો અસર કરતી હોય છે. હાલમાં જ વડોદરા શહેરના પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર સંજય જાડેજાએ આત્મહત્યા કરી હતી.

આત્મહત્યા પહેલાં તેમણે એક સ્યુસાઇડ નોટ લખી હતી જેમા ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે તેમનાથી પીએસઆઈની નોકરી નહીં થાય.

આ આત્મહત્યા પાછળ કામનું ભારણ હોવાની ચર્ચાઓએ જોર પકડ્યું હતું. ત્યારે બીબીસીએ એ જાણવા પ્રયાસ કર્યો કે પોલીસની નોકરી કેટલી તણાવયુક્ત હોય છે.

પોલીસ અને મનોચિકિત્સક બન્નેનું માનવું છે કે પોલીસની નોકરી સતત તણાવયુક્ત હોય છે.

પીએસઆઈ સંજય જાડેજા પરિવારથી દૂર વડોદરામાં ફરજ બજાવતા હતા. તેમણે આત્મહત્યા કરી તેના બે દિવસ પહેલાં જ તેમની નિયુક્તિ ક્રાઇમ બ્રાન્ચમાં ઍન્ટી-ચેઇન સ્નેચિંગ સ્કવોડમાં થઈ હતી.

'99 ટકા રજા નથી મળતી'

આ ઘટના પરથી એ સવાલ થાય છે કે આવા હોદ્દા પર જવાબદારી કેટલી હોય છે અને કામનું ભારણ કેટલું હોય છે?

આ સવાલનો જવાબ આપતા રાજકોટમાં ટ્રાફિક પોલીસ વિભાગમાં પીએસઆઈ તરીકે ફરજ બજાવતા કમલેશભાઈ જબ્બર કહે છે, "પોલીસ ફોર્સમાં કામના કલાકો નક્કી નથી હોતા. સાથે જ કેટલું કામ કરવું પડે એ જે તે સ્થળે લાગેલી ફરજ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પર આધાર રાખે છે."

પોલીસ અધિકારીના કામ વિશે જણાવતા તેમણે કહ્યું, "ફરજનો સમય નક્કી નથી હોતો. ફરજ પોલીસ સ્ટેશનમાં પણ નિભાવવી પડે અને ફિલ્ડમાં પણ."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

"ક્યારેક પેટ્રોલિંગમાં પણ જવાનું થાય અને કોઈ વખત ટેબલ વર્ક પણ કરવાનું હોય છે."

તેમણે કહ્યું, “આટલા કામની વચ્ચે રજાઓ ભાગ્યે જ મળે છે. એવું કહી શકો કે 99 ટકા તો મળતી જ નથી.''

''જાહેર રજાઓ અને શનિ-રવિની રજાઓ પણ મોટાભાગે કાપી લેવામાં આવે છે. આ બધાની વચ્ચે પરિવારને પૂરતો સમય પણ આપી શકાતો નથી.”

'પાવર કે પૈસા માટે નથી આ નોકરી'

આ સંદર્ભે અમદાવાદના રામોલ ખાતે ફરજ બજાવતા નરેશકુમાર બી. સોલંકીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "પોલીસની દિનચર્યા ક્યારેય નક્કી નથી હોતી અને તે 24 કલાક ફરજ પર જ હોય છે."

સોલંકી આગળ ઉમેરતા જણાવે છે કે જો શોખ હોય તો જ પોલીસની નોકરી થઈ શકે. પાવર કે પૈસા માટે આવતા હોય એ લોકો આ કામ ના કરી શકે.

પરિવાર માટેના સમય વિષે તેમણે કહ્યું, "જો સરકારી રજાઓ અને શનિ-રવિ પણ કપાઈ જાય, તો પરિવારને સમય આપી શકાતો નથી."

અન્ય એક પોલીસ કૉન્સ્ટેબલ ઉમેદભાઈ ગઢવીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "સામાન્ય રીતે પેપર પર 8 કલાકની ડ્યૂટી હોય છે, પરંતુ 12 કે 13 કલાક તો થઈ જ જાય."

પોતાની દિનચર્યા જણાવતા ગઢવી કહે છે, "સવારે 6 વાગ્યે પરેડ કરવાથી લઈને રાત્રે પેટ્રોલિંગ સુધી ફરજ પર રહેવાનું હોય છે."

"પરિવાર માટે તો સમય રહેતો જ નથી. મારી પત્નીને મળવા માટે બહારગામ જવું પડે. મારી દિલથી વિનંતી છે કે પોલીસની નોકરી ખૂબ જ સંવેદનશીલ હોય છે, માટે અમને પરિવારથી દૂર ન કરવામાં આવે."

પરિવાર સાથે કોઈ સામાન્ય બાબત પર ઝગડો થઈ જવો, અંદરોઅંદર મતભેદ રહેવા પણ એમની ફરજના કલાકો અને ચિંતાયુક્ત વાતાવરણમાં ઉમેરો કરતા હોવાનું તેમનું કહેવું છે.

શું કહે છે મનોચિકિત્સક?

ગુજરાત પોલીસ ઉપરાંત બીબીસીએ સાઇકૉલૉજિસ્ટ પ્રશાંત ભીમાણી સાથે પણ વાતચીત કરી.

તેમણે કહ્યું, "પોલીસ અધિકારીઓ હંમેશાં એક નકારાત્મક વાતાવરણમાં કામ કરતા હોય છે. તેથી તેમની અંદર પણ નકારાત્મકતા આવી જતી હોય છે. આ કારણે તેઓ ક્યારેક લોકો, પરિવાર કે મિત્રો પર ગુસ્સે થઈ જતા હોય છે."

તેઓ ઉમેરે છે, "સૌથી વધારે હાનિકારક બાબત એ છે કે જ્યારે આ ગુસ્સો કોઈના પર ના નીકળે અને હતાશામાં પરિણામે."

"આ બાબતની અસર ચિંતા, તણાવ અને છેવટે આત્મહત્યા સુધીના પગલાંને નોતરે છે. એટલું જ નહીં આવા કિસ્સામાં પોતાના પર ગુસ્સો નીકળવો જોખમકારક છે."

"આત્મઘાતી હુમલો કે...


સ્વાભાવિકપણે ત્યાં પવનનો વેગ વધુ હોય એટલે સરદારને આજકાલ વિચારવાયુ રહ્યા કરે છે.

દેશના કઈ કેટલાય અકળ કોયડાઓ ઉકેલનાર સરદારને આજે મનમાં ઘણી વાતે મૂંઝવણ રહ્યા કરે છે.

માંડ 200 રૂપરડીનું બૅન્ક બૅલેન્સ મૂકી જનાર સરદારને પોતાની બ્રાન્ડ વેલ્યૂ 3000 કરોડની પ્રતિમાની કેવી રીતે થઈ ગઈ ને પાસે જ રહેતા આદિવાસીઓ એમની સામે અકળાઈને કેમ જુએ છે એવો વિચારવાયુ પણ રહેતો જ હશે.

1950માં દુનિયા છોડી ગયેલા સરદારને 2020નાં મોદી-શાહનો પરિચય ક્યાંથી હોય?

એટલે જ મોરારિબાપુએ દેશના વર્તમાન ગૃહમંત્રી અમિત શાહની સરખામણી સરદાર પટેલ સાથે કરી નાખી ત્યારે ફરી એક વાર સરદારના મનમાં વિચારવાયુ ઘુમરાયો.

'કથા સુણી સુણી ફૂટ્યા કાન, તોય ન આવ્યું બ્રહ્મજ્ઞાન'

વર્ષો અગાઉ પહેલાં અડવાણી સાથે સરખામણી થઈ ત્યારે પણ સરદાર મુંઝાઈ ગયા હતા પણ પછી ટેવ પડી ગઈ.

પછી વળી 'છોટે સરદાર'ની વાતો થઈ અને એમનું નામ નરેન્દ્ર મોદી સાથે જોડાયું ત્યારે પણ મૂંઝવણ થઈ. હશે, એનીય ટેવ પડી પણ ત્યાં વળી અમિત શાહનું નવું નામ આવ્યું અને સરદાર ફરી મૂંઝાયા.

મનમાં કઈ કેટલાયે પ્રશ્નો ઊઠ્યા પણ આ 182 મિટરની અભૂતપૂર્વ ઊંચાઈનો એક ગેરફાયદો એ કે ત્યાં પૂછવું પણ કોને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

?

લોકો તો છાતીની વ્યૂઇંગ ગૅલરી સુધી જ આવી શકે. એનાથી ઉપર સરદારના મન સુધી જવાની તો કોઈ વ્યવસ્થા નથી કે ન તો કોઈને જરૂર. અરે સરદારને પોતાને લોકોના મન સુધી જવું હોય તો એનીય સગવડ ક્યાં રહી છે?

ગુજરાતમાં કથાની પરંપરા જૂની છે. અખો ભગત કહી ગયા કે 'કથા સુણી સુણી ફૂટ્યા કાન, તોય ન આવ્યું બ્રહ્મજ્ઞાન.'

પણ હવે એ અફસોસ કરવો રહ્યો કે અખાએ કથા સાંભળનારની જેમ કથા કહેનાર વિશે બે શબ્દો કેમ ન લખ્યા.

કથા કહીકહીને કથાકારની જીભને થતાં વિચારવાયુની કોઈ વાત અખાએ લખી હોય એમ ધ્યાને ચડતું નથી, પરંતુ એનાં વાસ્તવિક પ્રમાણો તો મળી જ રહે છે.

અમિત શાહની સરદાર સાથે સરખામણી

વીરપુરમાં જલારામ બાપાના સદાવ્રતને 200 વર્ષ પૂરાં થયાં એ નિમિત્તે મોરારિબાપુની રામકથા હતી.

કથામાં આ વખતે મોરારિબાપુએ રામ અને જલારામ ઉપરાંત અમિત શાહને પણ યાદ કર્યા.

એમણે કહ્યું કે "હિંમતપૂર્વક અને સાહસપૂર્વક બંધારણીય નિર્ણયો લેતા આપણા ગુજરાતના થોડીક સરસ સરદારની યાદી આપે એવા અત્યારે કેન્દ્ર સરકારના ગૃહમંત્રી આદરણીય અમિતભાઈ શાહ..." (તાળીઓનો ગડગડાટ).

અમિત શાહને સરદાર પટેલ સાથે સરખાવાની સાથે સાથે મોરારિબાપુએ વિરોધીઓને પણ દેશહિત ખાતર વિરોધ બંધ કરી દેવાની વણમાગી સલાહ આપી દીધી.

જોકે, મોરારિબાપુએ નિવેદનમાં બંધારણીય શબ્દ વાપર્યો એ વાતે સરદાર સાહેબનો 182 મિટર ઊંચે બિરાજતો આતમા રાજી ચોક્કસ થયો હશે.

એક સમયે રામકથાનો પર્યાય બની ગયેલા મોરારિબાપુ આજકાલ કથા સિવાયની વાતો માટે ચર્ચામાં રહે છે.

મોરારિબાપુ અને સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયનો વિવાદ

થોડા સમય પહેલા એમણે કથા દરમિયાન જ કહી નાખ્યું કે "લાડુડી ખાધે નીલકંઠ ના બનાય." એની સાથે જ સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાય અને બાપુના ભક્તો વચ્ચે શબ્દયુદ્ધ ખેલાઈ ગયું.

બેઉ તરફેના ભક્તો અને આશ્રિતોએ પણ તલવારો તાણી અને અંતે ઘીના ઠામમાં ઘી પડી ગયું.

આ પત્યું ન પત્યું ત્યાં મોરારિબાપુએ દુઃખી હૃદયે એમના 'અસ્મિતા પર્વ' જેવા સાહિત્યિક-સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો અને ઍવૉર્ડો બંધ કરી દેવાની જાહેરાત કરી નાખી.

એમના આશ્રિતો અને ભક્તો એ આઘાતની કળ વળે એ પહેલાં તો એમણે પુસ્તક વિમોચનો અને ઉદ્ઘાટનોમાં નહીં જવાનું એલાન કર્યું.

જોકે, એવું એલાન કર્યા પછી પણ એ મોટું મન રાખીને કેટલેક ઠેકાણે ગયા પણ ખરા અને એથી વધારે લોકોને લઈ પણ ગયા.

પણ આ એલાનોનો સિલસિલો એવો ચાલ્યો છે કે બાપુની કથાની જાહેરાત થાય એટલે એમના ભક્તો અને આશ્રિતોમાં ગભરામણ થાય છે કે બાપુ હવે નવો કયો ગોળો...


સ્વાભિમાની શેતકરી સંગઠનના પ્રમુખ રાજુ શેટ્ટીએ કહ્યું હતું કે આ આંદોલનને ઓલ ઇન્ડિયા કિસાન સભા, કર્ણાટકના એનસીપીના રાયાતુ પરિશાદ, કોંગ્રેસ નેતા સતેજ પાટીલ સહિત દૂધ એકત્ર કરનારી એજન્સીઓએ ટેકો જાહેર કર્યો છે.

શેટ્ટીના કહેવા પ્રમાણે, હાર્દિક પટેલે તેમના આંદોલનને ટેકો જાહેર કરતા એવી ખાતરી આપી છે કે ગુજરાત તરફથી પણ મુંબઈને દૂધની સપ્લાયને અટકાવવામાં આવશે.

સંગઠનની માગણી છે કે દૂધનું ઉત્પાદન કરતા ખેડૂતોને પ્રતિ લીટર પાંચ રૂપિયા ઇન્સેન્ટિવ મળે. રાજ્યમાં દૂધનું ઉત્પાદન વધુ પ્રમાણ થતું હોવાથી ખેડૂતોને નુકસાન વેઠવું પડી રહ્યું છે.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે મહારાષ્ટ્રની સરકારી ડેરી મહાનંદાએ ખેડૂતો પાસેથી 27 રૂપિયા પ્રતિ લીટરના ભાવે દૂધ ખરીદવું જોઈએ, જેથી કરીને ખેડૂતોને થોડો લાભ થાય.

જો સરકારી ડેરી આવું કરશે તો અન્ય ડેરીઓએ પણ આ માળખાને અનુસરવું પડશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સન્ની લિયોની બાયોપિકનો શીખ સંગઠન દ્વારા વિરોધ

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ મુજબ, સન્ની લિયોનીના જીવન પર બનનારી વેબ સિરીઝ 'કરણજીત કોર: ધ અનટોલ્ડ સ્ટોરી'ને વિરોધનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. દિલ્હી શીખ ગુરદ્વારા મેનેજમેન્ટ કમિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટી (ડીએસજીએમસી) એ વિરોધ કરતા કહ્યું છે કે ફિલ્ના ટાઇટલમાંથી 'કૌર' શબ્દ દૂર કરવો જોઈએ.

ડીએસજીએમસીના જનરલ સેક્રેટરી મનજિંદર સિંઘ સિરસાએ કહ્યું કે શીખ ધર્મમાં મહિલાઓને અટક માટે કૌરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે, છે જે શીખ ગુરુ દ્વારા આપવામાં આવે છે.

પબ્લિસિટી સ્ટંટ અને પ્રસિદ્ધિ માટે તેનો ઉપયોગ કરવો શીખ સમુદાયનું અપમાન કરવા સમાન છે.

સિરસાએ ચેતવણી આપી છે કે જો સિરીઝનું ટાઇટલ બદલવામાં નહીં આવે તો ડીએસજીએમસી દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શન કરવામાં આવશે. સાથે જે વેબ સિરીઝની ટીમ વિરુદ્ધ પણ પગલાં ભરવામાં આવશે.

ભારતમાં મંદિર અને ધર્મથી રોજગારી નહીં આવે: સામ પિત્રોડા

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં ટેલિકૉમ ક્રાંતિના જનક સામ પિત્રોડાએ રવિવારે ગાંધીનગર સ્થિત કર્ણાવતી યુનિવર્સિટીના એક કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો.

જેમાં પિત્રોડાએ જણાવ્યું કે ભારતમાં રોજગારી ધર્મ કે મંદિરના માધ્યમથી નહીં, પરંતુ વિજ્ઞાનના માધ્યમથી ઊભી થશે.

તેમણે કહ્યું, "દેશમાં મંદિર, ધર્મ અને જાતિ મુદ્દે થતી ચર્ચાઓથી મને દુખ થાય છે, જ્યારે તમે રોજગારીની વાત કરો, ત્યારે હંમેશા તેમાં રાજકીય હસ્તક્ષેપ છુપાયેલો જોવા મળશે."

લોકોને પોતાની માનસિકતામાં બદલાવ કરવાની વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું, "મંદિરો યુવાનો માટે રોજગારી ઊભી નથી કરવાના. સમાજમાં માતાપિતા, શિક્ષકો અને રાજકારણીઓ આ ત્રણ વ્યક્તિ એવી છે જેઓ આજના યુવાનોને ભ્રમિત કરે છે કારણ કે તેમને ટેક્નૉલૉજીની મદદથી દુનિયામાં બદલાવ લાવવાનું પૂરતું જ્ઞાન નથી. યુવાનોએ તેમની વાત સાંભળવી ના જોઈએ."

તેમણે એવું પણ જણાવ્યું કે આવનારા પાંચ વર્ષમાં સેલ્ફ-ડ્રિવન કારોનું વર્ચસ્વ વધી જશે જેને કારણે તમારે કાર વિમો, લાઇસન્સ, ગેરેજ અને પાર્કિંગની જરૂર નહીં પડે.

ભવિષ્યમાં ઓફિસની જરૂરિયાત પણ નહીં રહે કારણ કે લોકો ઘરેથી કામ કરી શકશે.

'આધાર ડેટાને હેક કરવો અશક્ય છે'

'ધ હિન્દુ'ના અહેવાલ મુજબ ઇલેક્ટ્રૉનિક્સ અને ઇન્ફર્મેશન ટેક્નૉલૉજી મિનિસ્ટર રવિ શંકર પ્રસાદે રવિવારે યોજાયેલા 'ગોવા આઈટી ડે' કાર્યક્રમ નિમિત્તે કહ્યું કે આધારકાર્ડમાં ફિંગરપ્રિન્ટ અને આઇરિશ રેકોર્ડ (આંખની કીકીનો ડેટા)ની માહિતી સ્ટોર કરવામાં આવી છે.

જો કોઈ વ્યક્તિ એક અબજ વખત કોશિશ કરે તો પણ તેનો ડેટા હેક નહીં કરી શકે.

તેમણે કહ્યું કે અમે ત્રણ સેકેન્ડમાં ત્રણ કરોડ વખત આધાર સાથે જોડાયેલી માહિતીને પ્રમાણભૂત કરીએ છીએ એટલા માટે તે સંપૂર્ણ સુરક્ષિત છે.

પ્રસાદે એવું પણ કહ્યું કે...


સ્વામી વિવેકાનંદની વાત થાય ત્યારે તેમણે અમેરિકાના શિકાગોની ધર્મ સંસદમાં 1893માં 11મી સપ્ટેમ્બરે આપેલાં પ્રવચનની ચર્ચા જરૂર થાય છે.

એ પ્રવચને સમગ્ર દુનિયા સામે ભારતને મજબૂત ઇમેજ સાથે રજૂ કર્યું હતું, પણ એ પ્રવચનમાં સ્વામીજીએ શું કહ્યું હતું એ બહુ ઓછા લોકો જણાવી શકે છે.

સ્વામી વિવેકાનંદના એ પ્રવચનના ખાસ અંશો વાંચોઃ

ગુજરાત ભાજપના અધ્યક્ષ  સી. આર. પાટીલ કોરોના વાઇરસના 'સુપર સ્પ્રેડર' છે?

સ્વામી વિવેકાનંદ

• મને ગર્વ છે કે હું એ દેશમાંથી આવું છું, જે દેશે તમામ ધર્મો અને દેશો દ્વારા હેરાન કરવામાં આવેલા લોકોને શરણ આપ્યું છે.

• મને ગર્વ છે કે અમે અમારાં હૃદયમાં ઈઝરાયલની એ પવિત્ર સ્મૃતિને જાળવી રાખી છે, જેમાં તેમનાં ધર્મસ્થળોને રોમન હુમલાખોરોએ લગભગ નષ્ટ કરી નાખ્યાં હતાં. પછી તેમણે દક્ષિણ ભારતમાં આશ્રય લીધો હતો.

• મને ગર્વ છે કે હું એક એવા ધર્મને અનુસરું છું, જેણે પારસી ધર્મના લોકોને આશ્રય આપ્યો છે અને તેની સતત મદદ કરી રહ્યો છે.

• હું આ પ્રસંગે એક શ્લોક સંભળાવવા ઇચ્છું છું. આ શ્લોકનું પઠન હું બાળપણથી કરતો રહ્યો છું અને રોજ કરોડો લોકો તેનું પઠન કરે છે. એ શ્લોક આ મુજબ છેઃ "જે રીતે અલગ-... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અલગ સ્થળોએથી નિકળેલી નદીઓ અલગ-અલગ માર્ગોથી આગળ વધીને આખરે સમુદ્રમાં ભળી જાય છે તેવી જ રીતે મનુષ્ય પોતાની ઇચ્છાથી અલગ-અલગ માર્ગ પસંદ કરે છે"

"એ માર્ગો ભલે અલગ-અલગ દેખાય, પણ બધા રસ્તા આખરે તો ઈશ્વર ભણી જ જાય છે."

• આજનું સંમેલન અત્યાર સુધીની સૌથી પવિત્ર સભાઓ પૈકીનું એક છે. આ સંમેલન ગીતામાં આપવામાં આવેલા એક ઉપદેશ મુજબનું છે. ગીતામાં એવો ઉપદેશ આપવામાં આવ્યો છે કે "જે વ્યક્તિ મારા સુધી આવે છે, એ ભલે ગમે તેવી હોય, પણ હું તેમના સુધી પહોંચું છું." "લોકો અલગ-અલગ માર્ગો પસંદ કરે છે, મુશ્કેલીઓનો સામનો કરે છે, પણ આખરે મારા સુધી પહોંચે છે."

સામાજિક કાર્યકર સિસ્ટર નિવેદિતા અને અન્યો સાથે સ્વામી વિવેકાનંદ.

• સાંપ્રદાયિકતા, કટ્ટરતા અને તેના ભયાનક વંશજોની ધાર્મિક હઠે આ સુંદર ધરતીને લાંબા સમયથી જકડી રાખી છે. તેમણે આ વિશ્વમાં પારાવાર હિંસા ફેલાવી છે અને અનેક વખત આ ધરતી લોહીથી લાલ થઈ ચૂકી છે. તેમાં સંખ્યાબંધ સંસ્કૃતિઓ તથા દેશોનો નાશ થયો છે.

• આ ખૌફનાક રાક્ષસો ન હોત તો માનવસમાજ અત્યાર કરતાં અનેકગણો બહેતર હોત, પણ એ રાક્ષસોનો સમય પુરો થઈ ગયો છે.  મને આશા છે કે આ સમેલનનું બ્યુગલ તમામ પ્રકારની કટ્ટરતા, હઠધર્મિતા અને દુઃખોનો વિનાશ કરશે. એ વિનાશ ભલે તલવાર વડે થાય કે કલમ વડે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સ્વામીના મતે સેન્ટ્રલ સ્ટૅટિસ્ટિકલ ઑર્ગેનાઇઝેશન(SCO)ના અધિકારીઓ પર જીડીપીના સારા આંકડા દર્શાવવા દબાણ હતું.

આવું કરીને સરકાર દર્શાવવા માગતી હતી કે નોટબંધીની અર્થતંત્ર અને જીડીપી ગ્રોથ પર નકારાત્મક અસર નથી પડી.

અમદાવાદમાં એક કાર્યક્રમમાં ચાર્ટર્ડ અકાઉન્ટન્ટ્સને સંબોધતા સ્વામીએ કહ્યું, ''જીડીપીના ત્રિમાસિક આંકડાઓ પર વિશ્વાસ ના કરો. એ બધા બનાવટી છે."

"એસસીઓના અધિકારીઓ પર નોટંબધીને લઈને સારા આંકડા દર્શાવવા દબાણ હતું."

સ્વામીએ રેટિંગ એજન્સીઝ પર પણ સવાલ ઊભા કર્યા, ''આ મૂડી અને ફિચના રિપોર્ટ પર પણ ભરોસો ના કરતા. પૈસા આપીને તેમની પાસેથી ગમે તેવો રિપોર્ટ જાહેર કરાવી શકાય છે."

મેવાણી મહારાષ્ટ્ર જશે

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના જ એન્ય એક અહેવાલ અનુસાર, જિગ્નેશ મેવાણી કોરેગાંવ યુદ્ધનાં 200 વર્ષ પુરા થવાના અવસરે મહારાષ્ટ્ર જશે.

પહેલી જાન્યુઆરી 1818માં બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીએ મહાર સૈનિકો થકી પેશવા બાજીરાવ બીજાની ત્રણ ગણી મોટી સેનાને હરાવી હતી.

અંગ્રેજોએ પૂણે પાસે આ ઐતિહાસિક લડાઈની યાદમાં વિજયસ્તંભ પણ બનાવ્યો છે.

દર વર્ષે મહારાષ્ટ્રના કોરેગાંવમાં આ યુદ્ધના ઉપલક્ષમાં મોટા પ્રમાણમાં સમારોહ આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યોજિત કરાય છે.

ઝેરી પાણી પીવા મજબૂર

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના રિપોર્ટ અનુસાર ભારતનાં 21 રાજ્યો અને 153 જિલ્લાઓમાં રહેતા લોકો ઝેરી પાણી પીવે છે.

આ રાજ્યોમાં રહેતા 24 કરોડ લોકો અત્યંત જોખમી ગણાતા આર્સેનિક સ્તરવાળું પાણી પીવા મજબૂર છે.

આ અંગેના પ્રશ્નનો જવાબ આપતા સંસાધન મંત્રાલયે લોકસભામાં જણાવ્યું, ''આસામની 65 ટકા વસ્તી આર્સિનિકથી પ્રદૂષિત પાણી પીવે છે. પશ્ચિમ બંગાળ અને બિહારમાં આ સંખ્યા 44 અને 60 ટકા છે.''

જોકે, વસ્તીના હિસાબે સૌથી વધુ પ્રભાવિત રાજ્ય ઉત્તરપ્રદેશ છે. જ્યાં સાત કરોડ લોકો આ ઝેરીલું પાણી પીવા મજબૂર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સ્વામીનારાયણ મંદિર

તેમનો આરોપ છે કે તેમની પાસે 'બંધુઆ મજૂરો'ની જેમ કામ કરાવાય છે અને તેમને યોગ્ય મહેનતાણું પણ આપવામાં આવ્યું નથી.

11 મેના રોજ જે દિવસે કેસ દાખલ કરાયો એ દિવસે અમેરિકન તપાસ સંસ્થા એફબીઆઈને રૉબિન્સબીલ વિસ્તારમાં 159 એકર જમીન પર આવેલા બાપ્સ મંદિરમાં રેડ પાડી હતી.

રેડમાં અમેરિકના હોમલૅન્ડ સિક્યૉરિટી અને શ્રમ વિભાગના એજન્ટ પણ સામેલ હતા. સમાચારો અનુસાર, એફબીઆઈ રેડ બાદ અંદાજે 90 કારીગરોને મંદિર પરિસરમાંથી બસોમાં બેસાડીને લઈ ગઈ. હવે એ મજૂરો પોલીસ સંરક્ષણમાં છે.

ન્યૂ જર્સીમાં અમેરિકાની સંઘીય અદાલતમાં બાપ્સ ટ્રસ્ટ સામે 200થી વધુ મજૂરો દ્વારા કરાયેલા કેસમાં અમેરિકન શ્રમકાયદાના ઘોર ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવ્યો છે.

મજૂરોના પાસપોર્ટ લઈ લેવાયા હતા

સ્વામીનારાયણ મંદિર

મજૂરો તરફથી દાખલ કેસના અદાલતી દસ્તાવેજોમાં કહેવાયું કે સ્વામિનારાયણ સંસ્થા કે બાપ્સના અધિકારીઓએ મજૂરોને ભારતથી અમેરિકા લાવવા માટે વિઝા અધિકારીઓથી સત્ય છુપાવ્યું અને મજૂરોને વૉલિન્ટિયર્સની જેમ રજૂ કર્યા.

જ્યારે તેઓ અમેરિકા પહોંચ્યા ત્યારે એ મજૂરોના પાસપોર્ટ પણ લઈ લેવાયા હતા.

મજૂરોનું કહેવું છે કે તેમને સારું ભોજન પણ અપાતુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં નહોતું, અને માત્ર દાળ અને બટાકા ખાવા માટે આપતાં હતાં. તેમને ટ્રેલરમાં રહેવાની જગ્યા અપાઈ હતી, જ્યાં મજૂરો અનુસાર, તેમને ઘણી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડતો હતો.

અને તેમને મંદિર પરિસર બહાર જવાની કે કોઈ બહારની વ્યક્તિ સાથે વાત કરવાની મંજૂરી પણ નહોતી. મજૂરોને ડરાવાતા-ધમકાવાતા કે તેમની ધરપકડ કરાવીને તેમને ભારત મોકલી દેવાશે.

અદાલતી દસ્તાવેજોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે વર્ષ 2018થી વર્ષ 2020 દરમિયાન મજૂરો પાસેથી રોજનું 12 કલાકથી વધુ કામ કરાવાતું, જેમાં પથ્થરો તોડવા, ભારે મશીનો ચલાવવા, રસ્તા બનાવવા, ગટરલાઇન બનાવવી વગેરે સામેલ હતું.

એક મજૂરનું બીમારી બાદ મૃત્યુ

સ્વામીનારાયણ મંદિર

એટલું જ નહીં આકરી મહેનત બાદ મજૂરોને મહિનામાં માત્ર 450 ડૉલર કે 35 હજાર રૂપિયા અપાતા હતા. આ રીતે તેમને અંદાજે એક ડૉલર પ્રતિ કલાકના દરથી મહેનતાણું અપાતું હતું, જે ન્યૂ જર્સીના સરકારી કાયદા પ્રમાણે કમસે કમ 12 ડૉલર પ્રતિ કલાક હોવું જોઈએ.

અદાલતી દસ્તાવેજોમાં મજૂરોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે તેમને ભારતથી સારી નોકરીની લાલચ આપીને અમેરિકા લવાયા હતા, પણ અમેરિકામાં તેમને બંધુઆ મજૂરોની જેમ રખાયા. આ હાલતમાં કમસે કમ એક મજૂરનું બીમાર બાદ મૃત્યુ પણ થઈ ગયું હતું.

બાદમાં મુકેશ કુમાર નામના એક મજૂરો મદદ માટે એક વકીલનો સંપર્ક કર્યો અને કોર્ટમાં કેસ દાખલ કરવાનો નિર્ણય કર્યો. 37 વર્ષીય મુકેશ કુમાર હવે ભારત આવી ગયા છે.

આ મજૂરો માટે મદદ કરનારાં ન્યૂ જર્સીનાં ભારતીય મૂળનાં એક વકીલ સ્વાતિ સાવંતે ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે મજૂરો સાથે બહુ ખરાબ વર્તન કરાતું હતું.

સ્વાતિ સાવંતે કહ્યું, "તે મજૂરો સમજતા હતા કે અમેરિકામાં તેઓ કોઈ સારી નોકરી કરશે અને હરશે-ફરશે. પણ તેમને એ ખબર નહોતી કે તેમની સાથે પ્રાણીઓ જેવો વ્યવહાર કરાશે અને તેમને મશીન સમજશે, જેમને ક્યારેય રજાની જરૂર નહીં હોય"

ગોધરા: 108ના ડ્રાઇવરના ઘરે કોરોનાને કારણે 5 મૃત્યુ, છતાં અન્યના જીવ બચાવવા કામ ન છોડ્‌યું

સ્વામિનારાયણ સંસ્થાનો આરોપોથી ઇનકાર

112 મેઇન સ્ટ્રીટ પરનું બોચાસણવાસી અક્ષરપુરૂષોત્તમ સ્વામીનારાયણ મંદિર

આ મજૂરોમાંથી મોટા ભાગના મજૂરોનો સંબંધ ભારતની અનુસૂચિત જાતિ સાથે હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે.

કોર્ટના દસ્તાવેજોમાં કહેવાયું કે બાપ્સના અધિકારીઓએ મજૂરો પાસેથી અંગ્રેજીમાં લખેલા કાગળ પર સહી કરાવી હતી અને આ મજૂરોને ખબર નહોતી કે તેમાં શું લખેલું છે.

કોર્ટમાં આ મજૂરોના કેસ લડી રહેલા એક વકીલ ડેનિયલ...


સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના સંતોએ મોરારીબાપુના નિવેદનનો વિરોધ કર્યા બાદ રાજ્યના ઘણા કલાકારો મોરારીબાપુની સાથે આવ્યા હતા.

જે બાદ બંને તરફથી નિવેદનો શરૂ થયાં હતાં અને તેના અનેક વીડિયો પણ વાઇરલ થયા હતા.

હવે આ વિવાદમાં નવો વળાંક ત્યારે આવ્યો છે જ્યારે કેટલાક કલાકારોએ રત્નાકર ઍવૉર્ડ પરત આપવાની જાહેરાત કરી છે.

લોકગાયક ઓસમાણ મીર, હાસ્ય કલાકાર માયાભાઈ આહીર, ગાયક કીર્તિદાન ગઢવી, લેખક જય વસાવડા સહિત અન્ય કલાકારોએ આ ઍવૉર્ડ પરત આપવાની જાહેરાત કરી છે.

રત્નાકર ઍવૉર્ડ એ વડતાલની લક્ષ્મીનારાયણ દેવપીઠ દ્વારા લોકસાહિત્યકારો, લેખકો તથા સમાજમાં અન્યક્ષેત્રે પ્રદાન આપનારા લોકોને આપવામાં આવે છે.

આ ઍવૉર્ડમાં પ્રશસ્તિપત્રક તથા રોકડ રકમ પણ આપવામાં આવે છે.

શું છે સમગ્ર વિવાદ?

સમગ્ર વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિમાં કથાકાર મોરારીબાપુનું નિવેદન છે.

ફ્રાન્સની રાજધાની પેરિસમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં મોરારીબાપુએ કહ્યું હતું, "લાડુડી ખાઈને નીલકંઠ ન થવાય."

ત્યારબાદ તેમના નિવેદનને લઈને સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના સંતો તથા સંપ્રદાય સાથે જોડાયેલા લોકોએ નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી.

જોકે, મોરારીબાપુએ એક અન્ય નિવેદનમાં કહ્યું કે તે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મના કોઈ શબ્દોથી કોઈને દુ:ખ થયું હોય તો 'મિચ્છામી દુક્કડમ.'

મોરારીબાપુના આ નિવેદનને લઈને તેમના જ્ઞાન પર પ્રશ્ન ચિહ્ન લગાવવા સુધીના આરોપો કરવામાં આવ્યા હતા.

...પરંતુ કલાકારો શા માટે આટલા નારાજ થયા?

બગસરા સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના સંત વિવેકસ્વરૂપદાસજીએ એક કાર્યક્રમમાં મોરારીબાપુના નિવેદનને વખોડી કાઢ્યું હતું.

તેમણે કહ્યું, "આ નિવેદનથી મને ખૂબ દુ:ખ થયું. મહાદેવને કોટી-કોટી વંદન પણ મહાદેવને આગળ રાખીને ભગવાન સ્વામીનારાયણનું ખંડન કરે છે એ વાત સહન થતી નથી."

તેમણે કલાકારોને ટાંકતા આગળ એમ પણ કહ્યું, "ઘણા નાસ્તિકો છે જે ભગવાનના સ્વરૂપનું ખંડન કરે છે અને તાળીઓ પાડનાર લોકો મળી જાય છે. દારૂ પીને જો કોઈ સારો કલાકાર કાર્યક્રમ કરે તો પણ લોકો તાળીઓ પાડે છે."

તેમના આ નિવેદનથી નારાજ ગુજરાતી કલાકારો અને લેખકોએ રત્નાકર ઍવૉર્ડ પરત આપવાની વાત કરી છે.

જોકે, તેમણે અન્ય એક વીડિયોમાં આ અંગે સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના સંત વિવેકસ્વરૂપદાસજીએ દિલગીરી વ્યક્ત કરી અને કહ્યું, "ઘણા સમયથી નીલકંઠ વિશે વિવાદ ચાલતો હતો તેમાં બીજું બધું સમાધાન થઈ ગયું છે છતાંય અમુક કલાકારોના દિલ દુભાયાં હોય એવું લાગે છે."

" અમે અમારા કાર્યક્રમમાં કલાકારોને બોલાવીએ છીએ અને રત્નાકર મહોત્સવ ઊજવીએ છીએ. જો કલાકારોને દારૂ પીને સ્ટેજ ઉપર પ્રોગ્રામ કરતા હોય એવા શબ્દોથી દુ:ખ થયું હોય તો અમે અમારા શબ્દો પાછા ખેંચીએ છીએ.

લોકકલાકાર અને લેખક શું કહે છે

કીર્તિદાન ગઢવીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું, "એક સંસ્થા કલાકારોનું સન્માન કરે અને પછી આ પ્રકારનું નિવેદન આપે એ કલાકારોનું અપમાન છે."

"મોરારીબાપુ જેવા મોટા સંતે આ બાબતે માફી માગી તો પણ આ વિવાદ થોભતો નથી."

"મોરારીબાપુને કોઈ સંપ્રદાય પ્રત્યે વ્યક્તિગત અણગમો નથી પરંતુ એ પણ સત્ય છે કે કોઈ સંપ્રદાય સનાતન ધર્મ કરતાં મોટો નથી."

"સનાતન ધર્મને નીચે બતાવીને કોઈ પણ સંપ્રદાયને મોટો કરવો તે યોગ્ય નથી."

બીબીસી ગુજરાતીએ આ બાબતે લોકકલાકાર ભીખુદાન ગઢવી સાથે વાત કરી.

તેમણે કહ્યું, "કલાકારોને બે વાતનું દુ:ખ લાગ્યું છે એક તો 'દારૂ પીને સ્ટેજ પર આવે છે' એં કહીને અપમાનિત કરવામાં આવ્યા અને બીજું, મોરારીબાપુ વિશે પણ અયોગ્ય શબ્દો વાપરવામાં આવ્યા હતા."

તેમણે ઉમેર્યું, "મોરારીબાપુએ જે કહ્યું એમાં કંઈ ખોટું નથી. સનાતન ધર્મમાંથી જ બીજા સંપ્રદાય આવ્યા છે."

"મારો વ્યક્તિગત મત એવો છે કે આ પ્રકારના વિવાદને આગળ વધારવો ન...


સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે કહ્યું કે ગત 24 કલાકમાં દેશમાં કોરોના સંક્રમણના 1,03,558 કેસ નોંધાયા છે.

કોરોના મહામારીના આંકડાઓમાં હાલના મહિનામાં કમી આવ્યા બાદ આ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ઉછાળો છે.

મંત્રાલય અનુસાર, છેલ્લા 24 કલાકમાં દેશના કોરોનાને કારણે 478 મોત થયાં છે.

આ સાથે જ દેશમાં કુલ સંક્રમિતોનો આંકડો હવે 1,25,89,067 થઈ ગયો છે.

તો કોરોનાથી મૃત્યુ પામનારની સંખ્યા હવે 1,65,101 થઈ ગઈ છે.

બંગાળમાં એનઆરસીની નહીં, સીએએ લાગુ કરાશે- ભાજપના નેતા કૈલાસ વિજયવર્ગીય

ભાજપના પશ્ચિમ બંગાળમાં કેન્દ્રીય પર્યવેક્ષક કૈલાસ વિજયવર્ગીયે કહ્યું કે રાજ્યમાં ભાજપની રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (એનઆરસી) લાગુ કરવાની કોઈ યોજના નથી.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ અનુસાર, વિજયવર્ગીયે કહ્યું કે તેમની પાર્ટી રાજ્યમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદો (સીએએ) જરૂર લાગુ કરશે અને પડોશી દેશોમાંથી ભાગીને આવેલા શરણાર્થીઓને નાગરિકતા આપશે.

કૈલાસ વિજયવર્ગીયે કહ્યું, "ચૂંટણી બાદ અમે સીએએ લાગુ કરવા અંગે વિચારી રહ્યા છીએ, જેનો અમે ઘોષણાપત્રમાં વાયદો કર્યો હતો."

"અમારા માટે આ મહત્ત્વનો મુદ્દો છે. ચૂંટણી જીત્યા બાદ પણ અમારી એનઆરસી લાગુ કરવાની કોઈ યોજના નથી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

."

ગુજરાતના શિક્ષકને સોશિયલ મીડિયામાં પોસ્ટ બદલ કારણદર્શક નોટિસ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાટણમાં એક શિક્ષકને સરકારની નીતિ વિરુદ્ધ લખવા બદલ કારણદર્શક નોટિસ મોકલવામાં આવી છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર, પાટણ જિલ્લાના રાધનપુર ખાતે સરકારી વલ્લભનગર પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષક વિજય એસ. ચૌધરીને સરકાર વિરુદ્ધ લખવા બદલ શો-કોઝ નોટિસ પાઠવવામાં આવી છે.

શિક્ષકે રાજ્યના શિક્ષણવિભાગના એક નિર્ણય પર "સવાલ" કરતી પોસ્ટ સોશિયલ મીડિયામાં કરી હતી અને નિર્ણયને "તઘલખી" ગણાવ્યો હતો.

પ્રાથમિક શિક્ષણ વિભાગના કાર્યાલય દ્વારા તેમને ગુજરાત સરકારના 1971ના નિયમ હેઠળ આ નોટિસ મોકલવામાં આવી છે.

આ નિયમ કહે છે કે કોઈ પણ કર્મચારી સરકારની નીતિઓની ટીકા ન કરી શકે. આ કારણદર્શક નોટિસ મોકલ્યા બાદ શિક્ષકને ઑફિસમાં રૂબરૂ આવવા માટે કહેવાયું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સ્વિડનના વડા પ્રધાન ઓલેફ પામ

આજ સુધી તેમની હત્યાની ગૂંચ ઉકેલાઈ નથી. જ્યારે રાજીવ ગાંધી ભારતના વડા પ્રધાન હતા ત્યારે સ્વિડનની હથિયાર કંપની બોફોર્સ સાથે તોપ આપવા મામલે સોદો થયો હતો. ઘણા લોકોનું માનવું છે કે તેમની હત્યા બોફોર્સના આ હથિયાર સોદા સાથે જોડાયેલી છે.

ઓલેફ પામ બીજી વાર સ્વિડનના વડા પ્રધાન તરીકે પસંદ થયા હતા. તેમની સૌથી મોટી ખાસિયત એ હતી કે તેઓ એક સામાન્ય જિંદગી જીવતા હતા.

તેઓ મોટા ભાગે પોલીસસુરક્ષા લેવાથી ઇન્કાર કરતા હતા. હત્યાની રાતે પણ તેઓ કોઈ પણ પોલીસસુરક્ષા વિના સામાન્ય નાગરિકની જેમ ફિલ્મ જોવા ગયા હતા. ઓલેફ તેમની નીડરતા માટે જાણીતા હતા.

સ્વિડનના ભીડભાડવાળા વિસ્તારમાં જાહેરમાં ગોળી માર્યા પછી પણ આજસુધી તેમના હત્યારાનો પત્તો લાગ્યો નથી. અનેક લોકો આ ઘટનાના સાક્ષી પણ હતા, જેઓએ પોતાની સામે આ હત્યાને થતા જોઈ હતી.

34 વર્ષ પછી સ્વિડનના સંબંધિત અધિકારીઓએ જાહેરાત કરી કે તેઓ આ ઘટનાની તપાસનાં પરિણામ અંગે તેઓ બુધવારે પ્રેસ-કૉન્ફરન્સ કરીને માહિતી આપશે.

મુખ્ય પ્રૉસિક્યૂટર ક્રિસ્ટન પીટરસને સ્વિડનની સરકારી ટીવી ચેનલ પર કહ્યું હતું "મને આશા છે કે મર્ડર અને તેના માટે કોણ જવાબદાર છે એ સામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે લાવી શકાશે."

એવી કંઈ ખબર નથી કે કોના પર કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે કે કયા સંદિગ્ધનું નામ સામે આવ્યું છે, પરંતુ આશા રખાય છે કે પોલીસ દશકોથી વણઉકેલ્યા આ કોયડાને ઉકેલી નાખશે અને ઘણાં કાવતરાંઓની કહાણીઓ પર પૂર્ણવિરામ લાગી જશે.

'બ્લડ ઑન ધ સ્નો : ધ કિલિંગ ઑફ ઓલેફ પામ' નામના પુસ્તકના લેખક ડૉક્ટર જેન બૉનડેસન બીબીસીને કહે છે, "આ એવું છે જે રીતે કોઈ માર્ગરેટ થૈચરને પિકાડિલી સર્કસમાં ગોળી મારીને ગાયબ થઈ જાય અને પછી ક્યારેય પકડાય નહીં."

ઓલેફના પુત્ર માર્ટિન પામ એ લોકોમાં સામેલ છે જેણે તેમને અંતિમ સમયે જોયા હતા. તેઓએ આ વર્ષની શરૂઆતમાં કહ્યું હતું, "પોલીસ પાસે પુરાવા છે, પણ તેને સામે લાવતી નથી."

તેઓએ સ્વિડનના આફટબ્લેટ અખબાર સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "જો કોઈ પાસે ઠોસ પુરાવો છે અને અત્યાર સુધી સામે આવ્યો નથી તો આ તેને સામે લાવવાનો યોગ્ય સમય છે

કોણ હતા ઓલેફ પામ?

ઓલેફ પામનો જન્મ એક ઊંચા ખાનદાનમાં 1927માં થયો હતો. તેઓએ 1949માં સોશિયલ ડૅમોક્રૅટિક પાર્ટી જોઇન કરી હતી.

1969માં તેઓ પોતાના મેન્ટર ટૈગ ઍરલેન્ડરની જગ્યાએ પાર્ટીપ્રમુખ બન્યા. તેઓ બે વાર સ્વિડનના વડા પ્રધાન બન્યા હતા.

તેઓએ પોતાના કાર્યકાળમાં મજૂર સંગઠનોને મજબૂત કર્યાં. સ્વાસ્થ્યસેવાઓનો વિસ્તાર કર્યો અને એક લોકકલ્યાણકારી રાજ્ય તરીકે મહત્ત્વના નિર્ણયો લીધા.

તેઓએ રાજાશાહી સાથે જોડાયેલી તમામ રાજકીય તાકતોને હઠાવી. શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં પણ મહત્ત્વનું કામ કર્યું.

ઓલેફ પામ ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટરનાં મહાસચિવ સન્ડસ્ટૉર્મે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "ઓલેફ પામને ટૈગ ઍરલેન્ડરના પગલેપગલે ચાલનારા કહેવામાં આવે છે. ટૈગ ઍરલેન્ડરે તેમને રાજકારણના પાઠ ભણાવ્યા. ટૈગ સ્વિડનમાં લોકકલ્યાણકારી રાજ્યના સંસ્થાપક હતા. પામે તેમની નીતિઓને આગળ વધારી.

તેઓએ નર્સરી અને પ્રી-સ્કૂલની શરૂઆત કરી. મહિલાઓને પહેલી વાર કામ કરવાની રજા આપી અને જેન્ડરના ભેદભાવને દૂર કરવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા નિભાવી."

આંતરરાષ્ટ્રીયસ્તરે પણ તેઓ એક સશક્ત અવાજ હતા. તેઓએ અમેરિકા અને સોવિયત સંઘ બંનેની ટીકા કરી.

તેઓએ સોવિયત સંઘનો 1968માં ઝેકોસ્લોવેકિયામાં અતિક્રમણ કરવાનો વિરોધ કર્યો અને ઉત્તરી વિયેતનામમાં અમેરિકી બૉમ્બમારોની બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાનનાં નાઝીઓના કૅમ્પ સાથે તુલના કરી.

દેશમાં અને બહાર ઘણી જગ્યાએ તેમના નિર્ણયોને કારણે તેમના ઘણા દુશ્મનો અને સમર્થકો પણ બન્યા.

તેમનાં સુધારાત્મક પગલાંઓને કારણે દેશનો વ્યાવસાયિક વર્ગ...


સ્વિડનમાં રોજિંદી જિંદગી અને આર્થિક ગતિવિધિઓને ચાલુ રાખવાના નિર્ણયનું લોકોએ સમર્થન કર્યું છે.

હકીકતમાં આ નિર્ણયની રૂપરેખા સ્વિડનના વૈજ્ઞાનિકોએ તૈયાર કરી છે અને સરકારે તેનો સહયોગ આપ્યો છે.

જોકે તેમ છતાં દેશના ઘણા વિષાણુ નિષ્ણાતો સરકારના આ પગલાથી સહમત નથી.

સ્વિડનમાં કોઈ લૉકડાઉન નથી. ખીચોખીચ પબ્સ, બાલ્ટિક દરિયાકિનારે આઇસક્રીમ ખાવા લાંબી લાઇનમાં ઊભેલા લોકો-દુનિયાભરમાં સ્વિડનની આવી તસવીરો શૅર કરાઈ રહી છે.

પરંતુ એવું નથી કે સ્વિડનમાં બધું ઠીકઠાક છે અને અહીંની જિંદગી પહેલાંની જેમ 'સામાન્ય' છે.

સ્વિડનની રણનીતિ

વૃદ્ધ કપલ

સ્વિડનમાં કોવિડ-19ની મહામારીને કારણે બહુ ઓછી બાબતોને ફરક પડ્યો છે અથવા તો તેને બંધ કરવી પડી છે.

તેમ છતાં આંકડા દર્શાવે છે કે વસતીનો એક મોટો ભાગ આપમેળે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન કરી રહ્યો છે.

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણને રોકવા માટે સ્વિડનની રણનીતિ સૌથી મોટી વાત છે.

સાર્વજનિક સેવાનો ઉપયોગ કરનારની સંખ્યા ઘણી ઓછી થઈ ગઈ છે. મોટા ભાગના લોકો પોતાનાં ઘરેથી જ કામ કરે છે.

ઇસ્ટરના દિવસે જ્યારે વિકેન્ડની રજા હતી ત્યારે ઘણા લોકોએ યાત્રા કરવાનું ટાળ્યું હતું.

સરકારે એક જ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગ્યાએ 50થી વધુ લોકોને ભેગા થવા પર અને વૃદ્ધાશ્રમમાં જવા પર રોક લગાવી દીધી છે.

સર્વે કરાવનાર એજન્સી નોવુસનું કહેવું છે કે મહિના પહેલાં 10માંથી 7 સ્વિડિશ લોકો એકબીજાથી ઓછામાં ઓછું એક મીટરનું અંતર રાખીને ચાલતા હતા. આજે એવા લોકોની સંખ્યા 9 છે.

સ્વિડનમાં મહામારી કેટલી ગંભીર છે?

સ્વિડનના સ્વાસ્થ્ય વિભાગમાં કામ કરતાં મહામારી વિશેષજ્ઞ એન્ડર્સ ટેગ્નેલ

સ્વિડનની સરકારી હેલ્થ એજન્સીનું કહેવું છે કે કોવિડ-19ની મહામારી રોકવા માટે સ્વિડનની રણનીતિ પર જે રીતે લોકોએ પ્રતિક્રિયા આપી છે, એનાં વખાણ કરવાં જોઈએ. જોકે તેમ છતાં સાવધાની રાખવાની જરૂર છે.

સ્વિડિશ વૈજ્ઞાનિકોના દૃષ્ટિકોણ પર અઠવાડિયાં સુધી ચર્ચા ચાલી કે શું સ્વિડનની યોજના સંવેદનશીલ અને લાંબા સમય સુધી રહેવાની છે.? કે પછી સ્વિડને અજાણતા લોકો સાથે એવો પ્રયોગ કર્યો છે, જેમાં બિનજરૂરી મૃત્યુ થઈ રહ્યાં છે? કે કોવિડ-19ની મહામારી પર કાબૂ મેળવવા તે નિષ્ફળ જશે?

રાજધાની સ્ટૉકહોમ અત્યાર સુધી આ મહામારીનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. અહીં સંક્રમણના કેસ સ્થિર કહી શકાય. જોકે અઠવાડિયાના અંતમાં તેમાં થોડો ઉછાળો ચોક્કસ જોવા મળ્યો હતો.

ઇન્ટેસિવ કૅર યુનિટ (આઈસીયુ)માં હજુ પણ જગ્યા ખાલી છે અને નવી ફિલ્ડ હૉસ્પિટલનો ઉપયોગ હજુ શરૂ થયો નથી. આ હૉસ્પિટલ એક જૂના કૉન્ફરન્સ વેન્યુ પર તૈયાર કરાઈ છે.

મીડિયા સામે રાજનેતા નહીં ડૉક્ટર

સ્વિડનના સ્વાસ્થ્ય વિભાગમાં કામ કરતાં મહામારી વિશેષજ્ઞ એન્ડર્સ ટેગ્નેલ કહે છે, "અમે જે લક્ષ્ય ધાર્યું હતું એમાં અમને ઘણા અંશે સફળતા મળી છે. સ્વિડનની સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થા સતત કામ કરી રહી છે. અમારા પર દબાણ પણ છે, તેમ છતાં એવું પણ નથી કે કોઈ દર્દીઓને પાછા મોકલાતા હોય."

મોટા ભાગના દેશોમાં કોરોના વાઇરસ અંગેની જાણકારી માટે ખુદ રાજકીય નેતાઓ મીડિયા સામે આવી રહ્યા છે, પરંતુ એનાથી ઊલટું સ્વિડનમાં મહામારીના વિશેષજ્ઞ એન્ડર્સને આ જવાબદારી સોંપાઈ છે. કોવિડ-19 પર મોટા ભાગે પત્રકારપરિષદને ડૉક્ટર એન્ડર્સે સંબોધિત કરી છે.

મીડિયા સાથે વાત કરતી વખતે તેઓ તથ્યો સાથે વાત કરી છે, આંકડા પર ફોકસ રાખે છે, સંક્રમિતો અને તેમના પરિવારજનોની ભાવનાત્મક સ્થિતિનો થોડોઘણો ઉલ્લેખ કરે છે.

આ મહામારી દરમિયાન સ્વિડનની પબ્લિક હેલ્થ એજન્સીનાં કામકાજનાં બહુ વખાણ થયાં છે.

સ્વિડને અલગ રસ્તો કેમ અપનાવ્યો?

મહિલા

ડૉક્ટર એન્ડર્સ ટેગ્નેલ અને તેમની ટીમનું માનવું છે કે વસતીના એક ભાગ પર કોરોના વાઇરસનો સીમિત પ્રભાવ...


સ્વિત્ઝરલેન્ડમાં એક ટ્રેન પાટા પરથી ઉતરી પડતા ઘણા મુસાફરો ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા

એક સ્કીઅર ફ્રેન્ચ આલ્પ્સમાં મૃત્યુ પામ્યો હતો, દેશમાં અન્ય જગ્યાએ પંદર લોકો ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા, જેમાંના ચાર ગંભીર છે.

સ્પેનના ઉત્તરી બાસ્ક કિનારા પર ભારે મોજાંથી બે લોકો માર્યા ગયા હતા.

આ તોફાન યુકેમાં ઘુસ્યા બાદ ઉત્તરીય યુરોપના મોટા ભાગના વિસ્તારોને એક પ્રકારે ફટકો પડ્યો છે. તેના કારણે હજારો ઘર અને પરિવહન અસરગ્રસ્ત થયાના અહેવાલો છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તોફાન અને વાવાઝોડાને કારણે પવનની ગતિ યુકેમાં 100 માઇલ પ્રતિ કલાક (160 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક) અને ફ્રાન્સમાં 147 માઇલ પ્રતિ કલાક (90 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક) સુધી પહોંચ્યાના અહેવાલો છે.

ઉત્તરી ફ્રાન્સમાં તોફાનને કારણે બે લાખથી વધુ ઘરોમાં વીજ પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો હતો.

એલેનોર તોફાન અન્ય પ્રદેશો તરફ આગળ વધી રહ્યા હોવાના પણ સમાચાર છે, જેમાં કોર્સિકાનો સમાવેશ થાય છે.

સ્વિત્ઝરલૅન્ડની વ્યસ્ત સડક પર ખટારો ઊંધો પડી ગયો હતો

રાજધાની પેરિસ અને દેશના પૂર્વ ભાગમાં ફ્લાઇટના સમયપત્રકને વિપરીત અસર પહોંચી હતી.

પેરિસમાં ભારે પવન ફૂંકાવાને કારણે એફિલ ટાવર મુલાકાતીઓ માટે બંધ કરવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામાં આવ્યો હતો.

તોફાનને કારણે ઝાડ પડવાથી મૃત્યુ થવાની સંભાવનાઓને ધ્યાનમાં લેતા તકેદારીના પગલાં રૂપે શહેરના બગીચાઓ - પબ્લિક પાર્ક પણ બંધ કરવામાં આવ્યાં છે.

પૂર્વી ફ્રાન્સના હૌટ-સેવેઇ વિસ્તારમાં મોરીલેનમાં વૃક્ષ પડી જવાથી એક સ્કિયર મૃત્યુ પામ્યો હતો.

જર્મનીમાં બરગલાઈંડ નામના તોફાને દેશના મોટાભાગના વિસ્તારને આવરી લેતા જર્મનીમાં જાહેર જનજીવન ઠપ થઈ ગયું છે.

અહેવાલો મુજબ દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં 120 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ગતિથી પવન ફૂંકાયો હતો અને વાહન-વ્યવહાર ઠપ થઇ ગયો હતો.

સ્વિત્ઝરલૅન્ડમાં પણ ભારે નુકસાન થયું હોવાની જાણકારી છે, જેમાં 14,000 ઘરો વીજળી વિહોણા થઈ ગયાના અહેવાલો સાંપડી રહ્યા છે.

સ્ટૂગગાર્ટ - જર્મની ખાતે એલનોર તોફાને સર્જેલો વિનાશ

સાથે સાથે એક ટ્રેન પાટા પરથી ઉતરી પડતા કેટલાયે મુસાફરો ઈજાગ્રસ્ત થયાના સમાચાર મળ્યા છે.

રોઇટર્સ ન્યૂઝ એજન્સીના અહેવાલો મુજબ તોફાની પવનને કારણે સેન્ટ પૅલેન કેન્ટોનમાં સ્કી લિફ્ટમાં ઘણા લોકો ફસાયાની વાત સામે આવી હતી.

સ્ટાન વિસ્તારમાં એક હલકા વજનવાળું (લાઇટવેઇટ) વિમાન ઊંધુ પડી ગયું હોવાના અહેવાલો છે.

સાથે સાથે સ્વિત્ઝરલેન્ડની રાજધાની બર્નમાં 13 મીટર (42 ફૂટ) ઊંચું ક્રિસમસ ટ્રી ઉખડીને ઉડીને દૂર પડી ગયું હોવાની જાણકારી મળી છે.

દરમિયાન સ્વિસ શહેર લુસેર્ન નજીકના પિલાટસ પીક પર 195 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની (122 માઇલ્સ પ્રતિ કલાકની)  રેકોર્ડ ગતિએ પવન નોંધાયો હોવાનું બ્રોડકાસ્ટર એસઆરએફે જણાવ્યું છે.

બેલ્જિયમ શહેરને 'ઓરેન્જ' એલર્ટ પર મૂકવામાં આવ્યું હતું, જે ચાર સ્તરની ચેતવણી પદ્ધતિમાંનું ત્રીજું સ્તર છે.

ઉપરોક્ત પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં લેતા સ્થાનિક અધિકારીઓએ તકેદારી રૂપે લોકોને વૃક્ષની ડાળીઓ અને અન્ય ઉડતી વસ્તુઓને કારણે બહાર જતી વખતે સાવધ રહેવાની ચેતવણી આપી છે.

એલનોરને કારણે નોર્માંડીના દરિયા કિનારે પ્રચંડ મોજાઓ જોવા મળ્યા હતા

નેધરલેન્ડ્સમાં પવનની ગતિ 110 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકથી (68 માઇલથી) વધુ રેકોર્ડ કરવામાં આવી હતી.

પવનની પ્રચંડ ગતિને કારણે એમ્સ્ટરડેમના શિફોલ એરપોર્ટ ખાતે સેંકડો હવાઈ ઉડ્ડયનો રદ કરવામાં આવી હતી.

એક વ્યક્તિ વૃક્ષ તૂટી જવાથી ઇજાગ્રસ્ત થયાના અહેવાલો છે. સાથે મુખ્ય રસ્તાઓ અને ટ્રેન લાઇનો પણ બંધ કરવામાં આવી હતી.

દેશના મોટા ભાગના વિસ્તારો સમુદ્ર સપાટીથી નીચે હોઈ ડચ સત્તાવાળાઓએ પ્રથમ વખત પૂરને રોકવા માટે તમામ પાંચ મુખ્ય દરિયાઈ અવરોધો બંધ કરી દીધા છે.

યુકેમાં હજારો ઘરો...


સ્વિસ બૅન્કના જણાવ્યા અનુસાર, તમામ વિદેશી ગ્રાહકોના પૈસા વર્ષ 2017માં 3 ટકા વધીને 1.46 લાખ કરોડ સ્વિસ ફ્રેન્ક અથવા 100 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયા છે.

સ્વિસ બૅન્કમાં જમા ભારતીયોના રૂપિયામાં વધારો કેવી રીતે થયો? આ સવાલ પર બીબીસી સંવાદદાતા માનસી દાસે અર્થશાસ્ત્રના પૂર્વ પ્રોફેસર અરુણ કુમાર સાથે વાત કરી.

વાંચો, પ્રોફેસર અરુણ કુમારનો દૃષ્ટિકોણ

સ્વિસ બૅન્કોમાં ભારતીય ધનમાં 50 ટકાના વધારાના સમાચારથી ખબર પડે છે કે આ રકમ સાતથી દસ હજાર કરોડ રૂપિયા છે.

જોકે, આ પૈસા સ્વિસ બૅન્કમાં જમા છે એટલે કાળું નાણું હોય એ જરૂરી નથી.

સ્વિસ બૅન્કોના ખાતામાં જે કાળું નાણું આવે છે તે સીધું નથી આવતું. ભારતમાંથી મોકલવામાં આવતું નાણું  શેલ એટલે કે ફર્જી કંપની દ્વારા મોકલવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કાળું નાણું મોકલવાની પ્રક્રિયા ત્રણ તબક્કામાં થતી હોય છે.

દાખલા તરીકે પહેલાં આ બોગસ કંપની દ્વારા બાહમાસ કે પનામા પહોંચાડવામાં આવે છે પછી ત્યાંથી તે સ્વિસ બૅન્કોનાં ખાતામાં પહોંચે છે.

અર્થાત્ સ્વિસ બૅન્કોનાં ખાતામાં ભારતીયોનાં પૈસા તો છે પણ તે સીધા ભારતને બદલે ટેક્સ હેવન દેશો મારફતે ત્યાં પહોંચે છે.

મતલબ ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે જો સ્વિસ બૅન્ક ખાતાધારકો અંગે જાણકારી આપે પણ છે તો તે સીધા ભારતથી પહોંચતા ભારતીયો અંગે જ જણાવશે.

દાખલા તરીકે જો સ્વિસ બૅન્કમાં મિસ્ટર એક્સે જર્સી આઇલેન્ડ દ્વારા પૈસા મોકલ્યા છે તો એમના વિશે પૂછવાથી જાણવા મળશે કે તે બ્રિટિશ પૈસા છે. આ જ કારણે સૌથી વધુ બ્રિટિશ ધન સ્વિસ ખાતાઓમાં છે, ભારતીય નહીં.

સ્વિસ બૅન્કમાં અત્યાર સુધી ભારતીય ધનના જે આંકડા આવ્યા છે, તે ઘણા ઓછા છે.

એના કરતાં ઘણું વધારે નાણું સ્વિસ બૅન્ક એકાઉન્ટમાં હશે. કારણ કે તે સીધા ભારતમાંથી ગયેલા પૈસાના જ આંકડા બતાવે છે.

ચાર વર્ષ પહેલાં 14 હજાર કરોડનો આંકડો હતો જે પ્રતિવર્ષ ઘટી રહ્યો છે.

ત્યારબાદ આ ત્રણ વર્ષ પછી વધીને હવે સાત હજાર કરોડ (50 ટકા) વધ્યો છે તો આ ઘણી ઓછી રકમ છે.

સ્વિસ બૅન્કમાં વાસ્તવમાં જમા ભારતીય ધનની તો સંપૂર્ણ જાણકારી છે જ નહીં.

નોટબંધીથી ફાયદો થયો નહીં

નોટબંધીનો હેતુ કાળા નાણાં પર રોક લગાડવાનો હતો પણ જે પૈસા સ્વિસ બૅન્કમાં જવાની વાત કરાઈ રહી હતી તે બની શકે કે સરકારની આકરી નીતિઓના ડરને કારણે બહાર મોકલવામાં આવ્યા હોય.

ભારતીય રિઝર્વ બૅન્કે (આરબીઆઈ) લેબેલાઈઝ રેમેટેંસ (એલઆરએસ) નામની એક સ્કીમ શરૂ કરી હતી.

જેમાં અઢી લાખ ડોલર પોતાના પરિવારજનોના નામે દેશની બહાર મોકલી શકાતા હતા. બની શકે કે આ પૈસા એમાં ગયા હોય.

આરબીઆઈએ એલઆરએસ યોજનાને ઘણી કડક બનાવી દીધી છે.

હવે તેની હેઠળ માતા-પિતા, પત્ની અને બાળકો માટે જ પૈસા મોકલાવી શકાય છે બીજા કોઈ માટે નહીં.

આ જ કારણે સરકાર દ્વારા પકડાઈ જવાના ડરે લોકોએ પૈસા બહાર મોકલ્યા હોય.

વેપારધંધામાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ છે, પૈસા બહાર જવાનું કારણ એ પણ હોય. આ જ ડરથી ઘણા કરોડપતિ એનઆરઆઈ પણ બની શકે છે.

ભારતમાંથી હજી ઘણું ધન બહાર જઈ શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સ્વિસ બૅન્કોમાં ભારતીય નાગરિકોના પૈસા ત્રણ વર્ષોથી ઘટી રહ્યા હતા, પરંતુ વર્ષ 2017માં આ વાત થોડી બદલતી નજરે આવી.

વાર્ષિક દરે જોઈએ તો સ્વિસ બૅન્કોમાં ભારતીયોના નાણાં 50 ટકાથી વધીને 1.01 અરબ સ્વિસ ફ્રેંક(લગભગ સાત હજાર કરોડ રૂપિયા)ના આંક પર પહોંચી ગયા છે.

આ આંકડો સ્વિસ નેશનલ  બૅન્કે જાહેર કર્યો છે, એટલા માટે શંકાની ગુંજાઇશ ના બરાબર છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સ્વિત્ઝર્લૅન્ડની સેન્ટ્રલ બૅન્ક (SNB)એ જે આંકડો સામે રાખ્યો છે તે અનુસંધાને સ્વિસ બૅન્કોમાં બધા વિદેશી નાગરિકોના નાણાં વર્ષ 2017માં 3 ગણા વધીને 1.46 લાખ કરોડ સ્વિસ ફ્રેંક અથવા 100 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયા છે.

આ ખબર મોદી સરકાર માટે મુશ્કેલીરૂપ છે, કારણ કે સત્તામાં આવ્યા બાદ તે કાળાનાણાં પર નિશાન સાધવાના વાયદાઓ કરતી રહી છે.

એટલું જ નહીં જે લોકોના પૈસા સ્વિસ બૅન્કમાં હોય તેમની જાણકારી આપનારને પણ મોદી સરકાર ફાયદો પહોંચાડવાની વાત કરતી રહી છે.

સ્વિસ બૅન્કોમાં ભારતીય નાણાં

મૅસેજિંગ ઍપ્સ અને પેમેન્ટ સર્વિસ

બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ અનુસાર વર્ષ, 2016માં મોદી સરકાર માટે રાહતનું વર્ષ હતું, કારણ કે આ વર્ષે સ્વિસ બૅન્કોમાં ભારતીયોના પૈસા 45 ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટકા ઘટ્યા હતા.

વર્ષ 1987થી સ્વિત્ઝર્લૅન્ડ આ આંકડાઓની જાણકારી આપી રહ્યું છે અને ભારત માટે વર્ષ 2016માં થયેલો આ ઘટાડો મહત્ત્વપૂર્ણ હતો.

પરંતુ હાલમાં જાહેર થયેલા આંકડાઓ ચિંતાજનક છે.

એસએનબીના રિપોર્ટ મુજબ, સ્વિસ બૅન્કોમાં ભારતીયોના જે નાણાં જમા છે તેમાં વ્યક્તિગત રૂપે જમા રકમ વધીને 3200 કરોડ રૂપિયા, અન્ય બૅન્ક મારફતે જમા થયેલી રકમ 1050 કરોડ રૂપિયા અને જવાબદારી પેટે 2640 કરોડ રૂપિયા સામેલ છે.

વર્ષ 2006ના અંત સુધીમાં સ્વિસ બૅન્કોમાં ભારતીયોના નાણાં 23 હજાર કરોડ રૂપિયા હતાં, પરંતુ છેલ્લા એક દાયકામાં તેમાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો છે.

જોકે, આટલા મોટા આંકડાઓ વચ્ચે બે સવાલો થવા જરૂરી છે. પહેલો કે કાળાનાણાં જમા કરવા માટે મોટાભાગે લોકો સ્વિત્ઝર્લૅન્ડ અને ત્યાંની જ બૅન્કોને કેમ પસંદ કરે છે? બીજો કે કાળું નાણું સ્વિસ બૅન્કો સુધી કેવી રીતે પહોંચે છે?

શા માટે સ્વિસ બૅન્કોમાં જમા થાય છે નાણાં?

પહેલા સવાલનો જવાબ છે કે સ્વિત્ઝરર્લૅન્ડની બૅન્કો તેમના ગ્રાહકોને લગતી માહિતીને ખૂબ જ ગોપનીય રાખે છે.

જોકે, ગોપનીયતાની વાત સ્વિસ બૅન્કો માટે નવી બાબત નથી. તેઓએ છેલ્લા 300 વર્ષથી આ ગોપનીયતા જાળવી રાખી છે.

વર્ષ 1713માં ગ્રેટ કાઉન્સિલ ઑફ જિનિવાએ નિયમ બનાવ્યો હતો, જે અંતર્ગત બૅન્કોને પોતાના ગ્રાહકોની જાણકારીને ગુપ્ત રાખવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.

સ્વિસ બૅન્ક અને સિક્રેટ

જોકે, આ નિયમમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે ગ્રાહકોની જાણકારી સિટી કાઉન્સિલ સિવાય બીજા કોઈ સાથે જાહેર નહીં કરી શકાય. સ્વિત્ઝર્લૅન્ડમાં જો કોઈ બૅન્કર તેમના ગ્રાહકની જાણકારી કોઈ સાથે શેર કરે તો તે અપરાધ છે.

ગોપનીયતાનો આ જ નિયમ સ્વિત્ઝર્લૅન્ડને કાળા નાણાં રાખવા માટે સુરક્ષિત સ્થળ બનાવે છે. થોડાં વર્ષ અગાઉ સુધી, પૈસા, સોનું, ઘરેણાં, પેઇન્ટિંગ અથવા બીજો કોઈ કિંમતી સામાન જમા કરવા પર આ બૅન્ક કોઈ સવાલ નહોતી કરતી.

જોકે, આતંકવાદ, ભ્રષ્ટાચાર અને ટૅક્સચોરીના વધતા મામલાઓના કારણે સ્વિત્ઝર્લૅન્ડ એવાં ખાતાઓથી દૂર રહે છે જેના મૂળ ગેરકાનૂની હોવાની શંકા ઉપજાવે.

આ સિવાય તે ભારત અથવા બીજા કોઈ પણ દેશની એવી વ્યક્તિઓની જાણકારી જાહેર કરી શકે છે જેઓએ ગેરકાનૂની પૈસા જમા કરાવ્યા હોય.

કેવી રીતે જમા થાય છે પૈસા?

હવે બીજો સવાલ કે કાળું નાણું સ્વિસ બૅન્કોમાં પહોંચે છે કેવી રીતે? આ જાણવા માટે એ જાણવું જરૂરી છે કે સ્વિસ બૅન્કોમાં ખાતું કેવી રીતે ખોલવું?

18 વર્ષથી મોટી ઉંમરની કોઈ પણ...


સ્વિસ સરકાર 500 યુરોના દરની ચલણી નોટોનું છાપકામ 2018માં બંધ કરવા જઈ રહી છે

500 યુરો(38 હજાર રૂપિયા)ની નોટોના ટુકડા અહીંની યુ.બી.એસ બેન્કની બ્રાન્ચ તથા તેની નજીકની રેસ્તોરાંના ટોઈલેટમાંથી મળી આવ્યા હતા.

આને લીધે હજારો સ્વિસ લોકોના ઘરની પાઈપલાઈનો જામ થઈ ગઈ અને તેમણે પ્લમ્બિંગ પર હજારો યુરો ખર્ચવા પડી રહ્યા છે.

ઊંચા દરની નોટો ગેરકાનૂની પ્રવૃત્તિઓ માટે વપરાઈ શકે છે, તેવી ભીતિને પગલે સ્વિત્ઝર્લેન્ડ સરકાર 2018માં 500ના દરની નોટો ચલણમાંથી પાછી ખેંચી લે તેવી શક્યતા છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

જો કે, નોટોની કાનૂની માન્યતા યથાવત રહેશે, પણ તેના ઉપયોગ મામલે યુરોપિયન કાઉન્સિલની તપાસને પગલે યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેન્ક તેનું છાપકામ બંધ કરી દેશે.

જો કે, સ્વિત્ઝર્લેન્ડમાં ચલણી નોટોનો નાશ કરવો અપરાધ નથી, પણ સ્થાનિક અધિકારીઓએ આ અસામાન્ય ઘટના પાછળના સંજોગોની તપાસ કરી રહ્યા હોવાની વાતને પુષ્ટિ આપી છે.

જીનીવાના પ્રોસિક્યુટર ઓફિસના અધિકારી વિન્સેન્ટ ડિરૌન્ડ બીબીસીને કહ્યું, “અમે આ નોટો ક્યાંથી આવી અને આની પાછળ કોઈ ગુન્હો થયો છે કે, કેમ? તેની તપાસ કરી રહ્યા છીએ.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, “આ ખૂબ જ આશ્ચર્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યજનક ઘટના છે.”

સ્થાનિક અહેવાલોમાં કહેવાયું હતું કે આ મામલે એક વકીલની પુછપરછ કરવામાં આવી છે, જો કે, ડિરૌન્ડે તેના વિશે કોઈ ટિપ્પણી ન કરી.


સ્વેતલાના

બેલારુસના સરકારી ટીવી ચૅનલે રવિવારે થયેલી ચૂંટણીના 'એગ્ઝિટ પોલ' જાહેર કર્યો હતો. આમાં લાંબા સમયથી સત્તા પર રહેલા ઍલેક્ઝાન્ડર લુકાશેન્કોને મોટી જીત તરફ વધતા બતાવવામાં આવ્યા હતા જ્યાર પછી લુકાશેન્કોને નાપસંદ કરતા નાગરિકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા.

મિંસ્કમાં, પોલીસે સિટી સેન્ટર પાસે ભેગી થયેલી ભીડને હઠાવવા માટે નિષ્ક્રિય કરી દેનાર હાથગોળાનો ઉપયોગ કર્યો જેને કારણે અમુક લોકોના ઇજાગ્રસ્ત થવાના સમાચાર છે.

સરકારી ટીવી ચૅનલ પર પ્રસારિત ચૂંટણી ઍગ્ઝિટ પોલમાં દેખાડવામાં આવ્યું કે ઍલેક્ઝાન્ડર લુકાશેન્કોને લગભગ 80 ટકા વોટ મળ્યા છે અને તેઓ દેશના બધા જિલ્લાઓમાં વિજય મેળવી રહ્યા છે.

જ્યારે વિપક્ષી ઉમેદવાર સ્વેતલાના તિખાનોવ્સનાને માત્ર સાત ટકા વોટ મળ્યા છે.

ઍલેક્ઝાન્ડર લુકાશેન્કોને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પુતિનનું સમર્થન મળતું આવ્યું છે.

રવિવાર સાંજે એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં સ્વેતલાનાએ કહ્યું કે 'તેમને  આંકડા પર બિલ્કુલ વિશ્વાસ નથી થઈ રહ્યો. મને મારી આંખો પર ભરોસો છે અને હું જોઈ શકું છું કે બેલારુસમાં બહુમતી અમારી સાથે છે. '

37 વર્ષનાં સ્વેતલાના જેલમાં બંધ પોતાનાં પતિના સ્થાન પર ચૂંટણી લડી રહ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યાં છે અને તેમણે વિપક્ષની મોટી રૅલીઓનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.

વિપક્ષે પહેલાં જ કહ્યું હતું કે તેમને વોટમાં ગરબડ થવાની આશંકા છે એટલે તે વોટની વૈકલ્પિક ગણતરીની વ્યવસ્થા કરશે.

1994થી સત્તા પર ઍલેક્ઝાન્ડર લુકાશેન્કોએ સોગંદ લીધા હતા કે 'દેશમાં પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં રહેશે.'

કહેવામાં આવી રહ્યું છે રવિવારના ઍગ્ઝિટ પોલ પછી બેલારુસામાં વિપક્ષની જે રૅલી થઈ, એ છેલ્લાં કેટલાય વર્ષોમાં સૌથી મોટી રૅલીઓ હતી. આ રૅલી પછી બેલારુસ પ્રશાસન ચયનિત સામાજિક કાર્યકરો અને પત્રકારોને નિશાન બનાવી રહ્યું છે.

ત્યાં શું ચાલી રહ્યું છે?

મિંસ્કમાં પ્રદર્શન પર કાબૂ મેળવતી પોલીસ

મિંસ્ક શહેરમાં રવિવાર મોડી રાત્રે 'મિંસ્ક-હીરો સિટી' સ્મારક પાસે હિંસક ઝડપ થઈ હતી.

પ્રત્યક્ષદર્શીઓ અને સંવાદદાતાઓનું કહેવું છે કે પોલીસે પ્રદર્શનકારીઓને હઠાવવા માટે રબરની બુલેટ્સનો ઉપયોગ કર્યો અને લોકો પર વૉટર કૅનનથી હુમલો પણ કર્યો હતો.

કેટલીક ઍમ્બ્યુલન્સને ઘટનાસ્થળ પર જતા જોવામાં આવી હતી.

સોશિયલ મીડિયામાં કેટલાક વીડિયો ફરતા થયા છે જેમાં પ્રદર્શનકારીઓને પોલીસ સામે લડતા જોઈ શકાય છે અને સ્થાનિક મીડિયાના રિપોર્ટોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 'કેટલાક લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે'.

મિંસ્ક શહેરની સડકો પર જે ભીડ જમા છે તેઓ લુકાશેન્કોની વિરુદ્ધ નારેબાજી કરી રહ્યા છે, કેટલીક જગ્યાએ 'લુકાશેન્કો ગો અવે!' જેવા નારા પણ લગાવવામાં આવ્યા હતા.

આ પ્રકારના મોટા પ્રદર્શન બ્રેસ્ટ અને ઝોડિના શહેરમાં પણ રાતભર થતા રહ્યા હતા.

આ દરમિયાન, ઇન્ટરનેટનું મૉનિટરિંગ કરનાર સમૂહ 'નેટબ્લૉક'એ જણાવ્યું છે કે આખા બેલારુસમાં કનેક્ટિવિટી 'ઘણખરી બાધિત' થઈ છે જેને કારણે લોકો હાલની પરિસ્થિતિ વિશે સારી રીતે માહિતી મેળવવામાં મુશ્કેલી અનુભવી રહ્યા છે.

આખો મામલો શું છે?

મિંસ્કમાં એક મતદાનકેન્દ્રમાં લુકાશેન્કો

65 વર્ષના રાષ્ટ્રપતિ લુકાશેન્કોને યુરોપના 'અંતિમ તાનાશાહ' પણ કહેવામાં આવે છે. તેઓ પહેલી વખત 1994માં ચૂંટણી જીત્યા હતા.

2015ની ચૂંટણીમાં પણ તેમણે મોટી જીતની જાહેરાત કરી હતી. તે વર્ષે લુકાશેન્કોને 83.5 ટકા વોટ સાથે વિજેતા જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.

જોકે તે સમયે તેમને પડકાર આપવા માટે કોઈ ગંભીર ઉમેદવાર મેદાનમાં નહોતો અને ચૂંટણીના પર્યવેક્ષકોએ મતગણતરી અને વેરિફિકેશમાં કમીઓ ઉજાગર કરી હતી.

આ વર્ષની ચૂંટણી એવા સમયમાં થઈ રહી છે જ્યારે દેશમાં તેમના 'નેતૃત્વમાં હતાશાના સંકેત' મળી રહ્યા છે. અને...


હંમેશની જેમ સ્પર્ધા આકરી છે, પણ ભારતીય રેલવેમાં મેડિકલ ઓર્ડર્લીની નોકરી માટે અનિશ તોમર આ વખતે તેમનાં પત્ની સાથે પણ સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે.

આ પદ પ્રમાણમાં ઘણું નીચું છે, તેમ છતાં હજ્જારો લોકો એ માટે અરજી કરે છે. અનિશ તોમરે સરકારી નોકરી મેળવવા અગાઉ પ્રયાસો કર્યા ત્યારે પણ આવી જ પરિસ્થિતિ હતી.

નોકરી બાબતે તેમના કોઈ ગમા-અણગમા નથી. તેમણે અગાઉ શિક્ષક તથા વન સંરક્ષકની નોકરી માટે પણ અરજી કરી હતી, પરંતુ બન્ને વખતે તેમને નિષ્ફળતા મળી હતી.

28 વર્ષના અનિશ તોમર કહે છે, "વન વિભાગની નોકરી માટે હું શારીરિક સજ્જતાની કસોટીમાં સફળ થઈ શક્યો નહોતો."

અનિશ તોમર રાજસ્થાનના મધ્યમ કદના ભિલવારા ગામની એક હેલ્થકેર કંપનીમાં માર્કેટિંગ એક્ઝિક્યુટિવ તરીકે કાર્યરત છે.

અનિશ તોમરને પગારપેટે દર મહિને 25 હજાર રૂપિયા મળે છે, પણ તેમને લાગે છે કે કામના પ્રમાણમાં તેમને અપૂરતો પગાર મળે છે. તેઓ કહે છે, "મારે મધરાતે પણ ફોનકોલ્સના જવાબ આપવા પડે છે. જરાય આરામ નથી મળતો."

સરકારી નોકરીના લાભ

ભારતના નાનાં શહેરોમાં રહેતા અનિશ તોમર જેવા લોકો સરકારી નોકરી મેળવવા માટે આકરી મહેનત કરે છે.

સરકારી નોકરીમાં સલામતી ઉપરાંત રહેવા ઘર અને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સમગ્ર પરિવારને મફત તબીબી સહાય મળે છે. આખા પરિવાર માટે ફ્રી ટ્રાવેલ પાસ જેવા અન્ય લાભો પણ મળે છે.

આ સરકારી લાભની શરત એક જ હોય છે કે પરિવારના સભ્યો તમારા આશ્રિત હોવા જોઈએ, પણ ભારતીય પરિવારો મોટા હોય છે એટલે તેમાં ઝડપભેર ઉમેરો થાય છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

2006માં સરકારી નોકરિયાતોના પગારધોરણની સમીક્ષા કરવામાં આવી એ પછી તેમનો પગાર પણ ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ જેટલો થઈ ગયો છે.

અનિશ તોમર ભારતીય રેલવે દ્વારા તેના કર્મચારીઓ માટે ચલાવવામાં આવતી હોસ્પિટલમાં નોકરી મેળવવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

એ નોકરી મળશે તો તેમને માસિક પગાર પેટે 35 હજાર રૂપિયા મળશે.

ખાલી સ્થાનની સરખામણીએ અનેકગણી અરજીઓ

તેથી રેલવેઝ કે પોલીસ જેવા સરકારી વિભાગોમાં ભરતીની જાહેરાત થાય છે ત્યારે હજ્જારો લોકો એ માટે અરજી કરે તેમાં આશ્ચર્યજનક કશું નથી. ખાલી સ્થાનની સરખામણીએ અનેકગણી અરજીઓ આવે છે.

અનિશ તોમરનું નસીબ જોર કરતું હશે તો તેમને ભારતીય રેલવેમાં નોકરી મળશે, કારણ કે દરેક પદ માટે સરેરાશ 200 લોકોએ અરજી કરી છે.

ત્રણ વર્ષ સુધી ભરતી બંધ રાખ્યા બાદ રેલવે રિક્રુટમેન્ટ બોર્ડે આશરે એક લાખ ખાલી પદો ભરવા માટે ગયા માર્ચમાં રાષ્ટ્રવ્યાપી જાહેરાત આપી હતી.

ટ્રેકમેન, પોર્ટર્સ અને ઇલેક્ટ્રિશિયન સહિતનાં એ પદો માટે 2.3 કરોડથી વધુ લોકોએ અરજી કરી હતી. આવો પ્રતિસાદ એ ક્ષણિક ગાંડપણ નથી.

રેલવેની જાહેરાતના થોડા સપ્તાહ પછી મુંબઈના બે લાખ લોકોએ પોલીસ કોન્સ્ટેબલની 1137 જગ્યાઓ માટે અરજી કરી હતી.

2015માં ઉત્તર પ્રદેશમાં સ્થાનિક સચિવાલયમાં ક્લર્કની 368 જગ્યાઓ માટે 2.3 કરોડ લોકોએ અરજી કરી હતી. દરેક પદ માટે 6,250 અરજદારો હતા.

અરજદારોની સંખ્યા એટલી મોટી હતી કે સરકારી અધિકારીઓએ ભરતીનું કામ પડતું મૂક્યું હતું, કારણ કે તમામ અરજદારોના ઇન્ટર્વ્યૂમાં જ ચાર વર્ષથી વધુનો સમય લાગવાનો હતો.

આવી નોકરીઓ માટે અરજી કરતા ઉમેદવારો ઘણા કિસ્સામાં વધુ પડતી લાયકાત ધરાવતા હોય છે. તેમાંના ઘણા પાસે બિઝનેસ કે એન્જિનિયરિંગની ડિગ્રી હોય છે.

તેમ છતાં સ્થાનિક સરકારી નોકરી માટે ઉમેદવારને સાયકલ ચલાવતાં આવડતું હોય અને તેણે દસ વર્ષ સુધી શાળામાં અભ્યાસ કર્યો હોય એટલું પૂરતું છે.

રેલવેનાં જે એક લાખ પદો માટે ભરતી થવાની છે તેના માટે ઉમેદવારે હાઈસ્કૂલ સુધીનું શિક્ષણ લીધું હોય એ પૂરતું છે.

સરકારી નોકરીનું આકર્ષણ કેમ?

વધુ પડતી લાયકાત ધરાવતા લોકો સરકારી નોકરી પ્રત્યે શા માટે આકર્ષાતા હોય છે? તેમાં...


હંસાબહેન મારુડા

તેમનું કહેવું છે કે તેમને ત્રણ મહિનાથી પગાર નથી મળ્યો અને તેમના માટે હવે ગુજરાન ચલાવવું મુશ્કેલ થઈ ગયું છે.

જોકે જિલ્લા પ્રશાસનનું કહેવું છે કે કૉન્ટ્રૅક્ટ પર કામ કરનાર આ બધા સફાઈકર્મીઓ માટે પગારની વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે. સફાઈકર્મીઓને કૉન્ટ્રૅક્ટરને કારણે આ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં વર્ષોથી પાર્ટટાઇમ સફાઈકર્મી તરીકે કામ કરતાં 40 વર્ષનાં હંસાબહેન કહે છે કે, ત્રણ મહિનાથી પગાર નહીં મળવાને કારણે ખાવાના પણ સાંસા પડી ગયા છે.

પાંચ બાળકોનાં માતા હંસાબહેનના પતિ પણ એક સફાઈકર્મચારી હતા પરંતુ થોડાં વર્ષો પહેલાં તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું હતું.

હંસાબહેન કહે છે કે "કોરોના મહામારીને કારણે હવે કોઈ પ્રકારનું ખાનગી કામ પણ નથી મળતું.

તેઓ કહે છે, " લોકો કહી દે છે કે પગથિયાં ઊતરી જાઓ, તમે કોરોના ફેલાવશો , કારણકે અમે શહેરના રસ્તાઓ સાફ કરીએ છીએ, ગટર સાફ કરીએ છીએ."

ત્યારે 35 વર્ષનાં શીલા વાઘેલા કહે છે કે "દિવસમાં ચાર કલાક અમે સફાઈકામ કરતા હોઈએ છીએ. કૉન્ટ્રૅક્ટરે ત્રણ હજારનો પગાર આપવાનો હોય છે પરંતુ એમાં પણ તે કાપીને પૈસા આપતો હતો. "

તેઓ કહે છે કે છેલ્લે ફેબ્રુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આરીનો પગાર મળ્યો હતો. કૉન્ટ્રૅક્ટર તરફથી રોકડા પૈસા અથવા ચૅકથી પગાર ચૂકવવામાં આવતો હતો.

તેઓ કહે છે કે " નગરપાલિકાએ કહ્યું છે કે કૉન્ટ્રૅક્ટર પર કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને અમને પગાર આપવામાં આવશે. પરંતુ હજી સુધી પગાર આવ્યો નથી. મારા પતિ પણ સફાઈકર્મી છે અને પાંચ હજાર રૂપિયા પગાર છે. બાળકો ઑનલાઇન સ્કૂલમાં ભણે છે, પાંચ હજારમાં ઘરે કેવી રીતે ચાલ?"

સાત જુલાઈથી સુરેન્દ્રનગરમાં પાર્ટટાઇમ સફાઈકામ કરતાં આ કર્મચારીઓ હડતાલ પર છે જેથી આ વિસ્તારની સફાઈમાં પણ મુશ્કેલી જોવા મળી રહી છે.

અધિકારીઓ કહે છે કે આ કર્મચારીઓ નગરપાલિકાના કર્મચારીઓ નથી કૉન્ટ્રૅક્ટ પર કામ કરે છે એટલે તેમની જવાબદારી કૉન્ટ્રૅક્ટરની હોય છે.

જોકે, કાયદા મુજબ કૉન્ટ્રક્ટ પર કામ કરનારનો પગાર સમયસર ચૂકવાય તે જોવાની કામ સોંપનાર સંસ્થાની જવાબદારી બનતી હોય છે.

કૉન્ટ્રૅક્ટ પર કામ કરતા સફાઈકર્મીઓ

સફાઈકર્મીઓ

સુરેન્દ્રનગરમાં ગુજરાત રાજ્ય કર્મચારી સંઘના પ્રમુખ મયુર પાટડિયાએ બીબીસીને કહ્યું કે 250 જેટલાં આ સફાઈકર્મીઓમાં મોટાભાગનાં મહિલાકર્મીઓ છે જે બહુ ગરીબ પરિવારનાં છે.

તેઓ કહે છે કે પગાર ન મળવાથી તેમની હાલત કફોડી થઈ ગઈ છે. આ લોકો મોટાભાગે સુરેન્દ્રનગરમાં શારદા વિજય સોસાઇટી, જૂનો વાલ્મિકી વાસ અને રતનપર જેવા વિસ્તારમાં રહે છે. કેટલાંક મહિલાઓ અશિક્ષિત છે અને બહુ મુશ્કેલીથી કોઈ-કોઈ પરિવાર પોતાનાં બાળકોને ભણાવી શકે છે.

સુરેન્દ્રનગરમાં રતનપર વાલ્મિકીનગરમાં રહેતાં હંસાબેન મારુડાનાં પતિ રાઇચંદ મારુડાનું હાલમાં જ હાર્ટ ઍટેકથી મૃત્યુ થઈ ગયું હતું.

લગભગ 45 વર્ષના રાઇચંદ મારુડા કૉન્ટ્રૅક્ટ પર સફાઈ કામ કરતા હતા. તેમના બે પુત્રો છે અને બે પુત્રીઓ છે.

હંસાબેન મારુડા કહે છે કે પગાર ન આવતા ઘરમાં ઘણી મુશ્કેલી થઈ ગઈ હતી. મારા પતિ વર્ષોથી ગટર સફાઈ કરતા હતા અને છેલ્લા 10-12 વર્ષથી કૉન્ટ્રૅક્ટમાં લાગ્યા હતા. ત્રણ હજારનો પગાર હતો અને લૉકડાઉન થયું ત્યાર પછી પગાર ન મળતા પતિના મનમાં બહુ ભાર હતો કે કેવી રીતે ગુજરાન ચાલશે.

તેઓ કહે છે કે અમે એટલા ગરીબ છીએ કે બાળકોને ભણાવી શકતાં નથી. મારો મોટો પુત્ર પણ છૂટક મજૂરી કરે છે. હવે ખાનગી કામ પણ બહુ મુશ્કેલીથી મળે છે કારણકે કોરોનાનો ડર બધે ફેલાયેલો છે.

મયુર પાટડિયા કહે છે કે રાઇચંદ મારુડાનું નિધન પગાર ન મળવાના તણાવમાં થયું હતું અને આ બાબતે નગરપાલિકામાં રજૂઆત કરી તો તેમનાં પત્ની હંસાબહેનને એમની જગ્યાએ કામ આપવાની બાંહેધરી આપવામાં આવી...


હકીકત : અમારી તપાસમાં બહાર આવ્યું કે આ દાવા ખોટાં છે. આ વિશે વધારે જાણવા માટે આગળ વાંચો.

PubG(પ્લેયર્સ અનનોન બૅટલગ્રાઉન્ડ) એક જાણીતી મોબાઇલ ગેમ છે. વિશ્વભરના કરોડો લોકો આ ગેમથી આકર્ષાયા છે. આ ગેમના ચાહકોમાં ભારતના યુવાનો અને બાળકોની મોટી સંખ્યા છે.

માર્ચ 2017માં PubG ગેમ રિલીઝ થઈ હતી. જાપાનની થ્રિલર ફિલ્મ 'બૅટલ રૉયલ' પરથી પ્રભાવિત થઈને આ ગેમ બનાવાઈ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

PubG ગેમમાં 100 ખેલાડીઓ પૅરાશૂટ લઈને ટાપુ પર જાય છે, હથિયારો શોધે છે અને છેલ્લે એક જ વ્યક્તિ બચે ત્યાં સુધીને એકબીજાને મારે છે.

બન્ને ફેક વાઇરલ પોસ્ટ વૉટ્સઍપ ગ્રૂપ્સ, ફેસબુક અને ટ્વિટર પર વહેતી થઈ હતી.

'PubG પર ભારતમાં પ્રતિબંધ'ની હકીકત

સોશિયલ મીડિયા પર આ નોટિસની તસવીર શેર કરાઈ રહી છે અને દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે મહારાષ્ટ્ર હાઈકોર્ટે PubG પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

મહારાષ્ટ્ર હાઈકોર્ટની કહેવાતી નોટિસ જોઈએ. નોટિસમાં છાપેલા કોર્ટના નામથી જ શંકા ઉપજે છે - મહારાષ્ટ્ર હાઈકોર્ટ નામની કોઈ સંસ્થા નથી. મહારાષ્ટ્ર રાજ્યની હાઈકોર્ટ બૉમ્બે હાઈકોર્ટ તરીકે ઓળખાય છે.

નોટિસમાં એવું પણ લખ્યું છે, "PubG ગેમ હવેથી ભારતમાં કામ નહીં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કરે અને તેમણે ટેન્સેન્ટ ગેમ્સ કૉર્પોરેશનને પણ નોટિસ મોકલી છે."

આ નોટિસમાં અનેક ભાષાકીય ભૂલો છે, સામાન્ય રીતે સત્તાવાર નોટિસમાં આ પ્રકારની ભૂલ ન હોય. જેમકે, નોટિસમાં "magistrates"ના બદલે "majestratives" લખ્યું છે.

આ નોટિસ 'પ્રિજજ' હોદ્દાના નામથી જાહેર કરવામાં આવી છે - પણ ભારતીય કાયદા પ્રણાલીમાં આવો કોઈ જ હોદ્દો નથી.

આ હોદ્દાની રૂએ કે શ્રીનિવાસુલુએ સહી કરી છે. આ નામની કોઈ વ્યક્તિ મહારાષ્ટ્રની ન્યાયવ્યવસ્થામાં કામ કરતી હોવાના પુરાવા નથી.

'ગુજરાત પોલીસના જાહેરનામા'ની હકીકત

ગુજરાત પોલીસના જાહેરનામા તરીકે આ તસવીર શેર કરાઈ રહી છે.

હવે ગુજરાત પોલીસના નામે ફરતા થયેલા જાહેરનામા વિશે વાત કરીએ.

સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ રહેલી તસવીરમાં એક નોટિસ ચોંટાડેલી દેખાય છે.

આ નોટિસમાં ગુજરાતી ભાષામાં લખાણ લખ્યું છે, "કોઈ પણ વ્યક્તિ જાહેરમાં PubG રમતા દેખાશે. તો તેની સામે કાયદાકીય પગલાં લેવામાં આવશે તથા મોબાઇલ ફોન જપ્ત કરવામાં આવશે."

નોટિસના આ પોસ્ટરની પ્રમાણભૂતતા પર અનેક સવાલ ઊઠે છે. આ નોટિસમાં કોઈ અધિકારીએ સહી નથી કરી અને એમાં તારીખનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો નથી.

નોટિસના લખાણમાં કેટલીક વ્યાકરણની અને ભાષકીય ભૂલો પણ છે, આ પ્રકારની ભૂલો સામાન્ય રીતે નોટિસમાં હોતી નથી.

આવી ફેક પોસ્ટ ટ્વિટર પર પણ શેર કરાઈ રહી છે. ટ્વિટર યૂઝર ભગીરથસિંહ વાલાએ આ તસવીર ટ્વીટ કરી અને ગુજરાત પોલીસના સત્તાવાર ટ્વિટર હૅન્ડલને ટેગ કરીને પૂછ્યું કે આ જાહેરનામુ સાચું છે કે નહીં.

ગુજરાત પોલીસના ટ્વિટર હૅન્ડલે જવાબ આપ્યો, "આ ફેક છે. ગુજરાત પોલીસ દ્વારા આવો કોઈ જ આદેશ જાહેર કરાયો નથી."

ટેન્સેન્ટ ગેમ્સ દ્વારા હજુ સુધી આ અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા કરાઈ નથી.

બહુ મોટી સંખ્યામાં લોકો આ ગેમ પ્રત્યે આકર્ષાય છે, પણ ભૂતકાળમાં આ ગેમના કારણે કેટલાક વિવાદ પણ સર્જાયા છે.

આ વર્ષે જુલાઈ માસમાં આ ગેમના સ્ટોરની અંદર ઊગતા સૂર્યની ડિઝાઇન ધરાવતું એક માસ્ક મૂકવામાં આવ્યું હતું.

જાપાનની સામ્રાજ્યવાદી સેનાનું આવું જ નિશાન હોવાથી કોરિયા તથા ચીનના લોકોએ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.

ત્યારબાદ ગેમના ડેવલપર્સે આ માસ્ક હટાવી લીધું હતું અને જેમણે માસ્ક ખરીદ્યું હતું, તેમને પૈસા પરત કરાયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


હકીકત : એ વાત સાચી કે વર્તમાન સરકારના કાર્યકાળમાં મોટી સંખ્યામાં ઘરોમાં ટૉઇલેટ બનાવવામાં આવ્યાં છે. પરંતુ વિવિધ કારણોસર તેનો પૂરતો ઉપયોગ થઈ રહ્યો નથી એવા પુરાવા પણ મળી રહ્યા છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સપ્ટેમ્બર 2018માં જણાવ્યું હતું, "2014 પહેલાં ફક્ત 40% ભારતીયો પાસે ટૉઇલેટની સુવિધા હતી, જે હવે વધીને 90% લોકોને મળી છે."

જોકે વિપક્ષ કૉંગ્રેસે આ યોજનાની ટીકા કરી હતી.

સ્વચ્છતા મંત્રાલયના ભૂતપૂર્વ કૉંગ્રેસી પ્રધાન જયરામ રમેશે ઑક્ટોબરમાં કહ્યું હતું: "ખૂબ ઝડપથી ટૉઇલેટનું બાંધકામ કરવામાં આવ્યું છે તેવો દેખાડો કરવાની સરકારની ઇચ્છાને કારણે આરોગ્યલક્ષી, વધારે સારા અને લાંબા ગાળાના હેતુઓ પરથી ધ્યાન હટી ગયું છે."

સ્વચ્છ ભારત યોજના બે તબક્કે ચાલે છે :

ખેતરોમાં કે ખુલ્લા મેદાનોમાં કે નદી કિનારે ખુલ્લામાં કુદરતી ક્રિયાને કારણે રોગચાળો ફેલાતો હોવાનું માનવામાં આવતું રહ્યું છે.

આ ઉપરાંત મહિલાઓએ અંધારું હોય ત્યારે જાહેરમાં ટૉઇલેટ જવું પડે તેના કારણે તેમની સલામતીની સમસ્યા પણ ઊભી થતી હતી.

વર્તમાન સરકારનો દાવો છે કે આ દિશામાં મહત્ત્વની પ્રગતિ થઈ છે અને સરકારી આંકડા પ્રમાણે નવેમ્બર 2018 સુધીમાં 9... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

6.25 ટકા ઘરોમાં ટૉઇલેટ બની ગયાં છે.

ઑક્ટોબર 2014માં તેનું પ્રમાણ 38.7% હતું, તેમાં આટલો વધારો થયો છે.

આ આંકડા પ્રમાણે અગાઉની કૉંગ્રેસ સરકાર કરતાં ભાજપની સરકારે બમણી ગતિએ ટૉઇલેટનું બાંધકામ કરાવ્યું હતું.

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં સ્વતંત્ર સંસ્થાએ કરેલા સર્વે અનુસાર નવેમ્બર 2017થી માર્ચ 2018 સુધીમાં ગ્રામીણ વિસ્તારમાં 77% ઘરોમાં ટૉઇલેટ બંધાઈ ગયાં હતાં. ઘરમાં ટૉઇલેટ બન્યાં પછી તેનો નિયમિત વપરાશ કરનારા લોકોની સંખ્યા પણ 93.4% સુધી પહોંચી હતી.

આ સર્વેમાં દેશભરના 6,136 ગામોનાં 92,000 ઘરોને આવરી લેવામાં આવ્યાં હતાં.

સરકારના સ્વચ્છ ભારત મિશનના જણાવ્યા અનુસાર 36માંથી 27 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ખુલ્લા શૌચની રીતમાંથી મુક્ત થઈ ગયા છે.

મિશનના જણાવ્યા અનુસાર 2015-16માં માત્ર સિક્કિમ જ એવું રાજ્ય હતું, જેને ખુલ્લામાં શૌચથી મુક્ત રાજ્ય જાહેર કરાયું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ટૉઇલેટના ઉપયોગનો મુદ્દો

એ વાત સાચી કે ટૉઇલેટનાં બાંધકામ અંગેનાં ઘણા બધા આંકડા ઉપલબ્ધ છે, પણ તેનો ખરેખર ઉપયોગ થાય છે કે કેમ તેની સામે સવાલો છે.

બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ઘરમાં ટૉઇલેટ બાંધી દેવામાં આવ્યું હોય, તેનો અર્થ એવો નથી કે તેનો ઉપયોગ પણ થતો હોય. અથવા તો ખુલ્લામાં શૌચ જવાનું બંધ થઈ ગયું હોય તેવું પણ જરૂરી નથી.

ભારતના આંકડા એકઠી કરતી મુખ્ય સંસ્થા નેશનલ સેમ્પલ સરવે ઑફિસ (NSSO)ના 2016ના આંકડામાં જણાવાયું હતું કે તે વર્ષે જેટલાં ઘરોમાં ટૉઇલેટ બાંધવામાં આવ્યાં, તેમાંથી 5%નો વપરાશ થતો નહોતો.

આ ઉપરાંત 3% ટૉઇલેટમાં હજી સુધી પાણીનું જોડાણ મળ્યું નહોતું.

ગ્રામીણ સ્વચ્છ ભારત યોજનાના સચિવ પરમેશ્વરન ઐયરે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે આગળનાં વર્ષોમાં આ સ્થિતિમાં સુધારો થયો છે એમ તેઓ માને છે.

જોકે, આમ છતાં સરકારી અહેવાલો તથા એનજીઓનાં સંશોધનોમાં ઘણા મુદ્દાઓ તરફ ધ્યાન દોરાતું રહ્યું છે :

દાખલા તરીકે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 2015માં જાહેરાત કરી હતી કે બધી જ શાળાઓમાં છોકરા અને છોકરીઓ માટે અલગ-અલગ ટૉઇલેટ બનાવી દેવાયાં છે.

પરંતુ 2018ના એન્યુલ સ્ટેટસ ઑફ એજ્યુકેશન રિપોર્ટમાં જણાવ્યા અનુસાર 23% સરકારી શાળાઓના ટૉઇલેટ ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવી હાલતમાં નહોતાં.

કેટલાક એવા નિર્દેશો પણ મળે છે કે કેટલાક કિસ્સામાં લક્ષ્યાંક નિર્ધારિત સમયમાં પૂરા થયા નહોતા.

ગુજરાતના 2018ના એક સત્તાવાર અહેવાલમાં એક સિનિયર અમલદારને એમ કહેતા ટાંકવામાં આવ્યા હતા કે સરકાર છ વર્ષ પહેલાંથી - કે...


હકુ શાહ

આ સ્વપ્નિલ આંખોથી જોવાયેલી, ભીતરથી અનુભવાયેલી, ભારતની માટીની સુગંધની વાતો જ્યારે તેઓ માંડે ત્યારે એ સાંભળતા આપણે વિસરાતી-ભૂંસાતી ગ્રામ્ય સંસ્કૃતિમાં ક્યારે પહોંચી જઈએ એનું ભાન પણ ન રહે.

જેના સથવારે ભારતની આધુનિક કળાનો તંતુ પકડી શકાય એવા સર્જનો આપનાર, ગાંધીયુગના સાદગી સભર કળાકાર હકુ શાહ 21 માર્ચ, 2019 ધૂળેટીને દિવસે અમદાવાદ ખાતેના એમના નિવાસસ્થાને જીવનયાત્રા સંકેલી અદૃશ્ય એવા અલૌકિક પ્રવાસે નીકળી ગયા.

85 વર્ષની વયે જીવન અને કળાની લીલા સંકેલી લેનારા હકુ શાહ પોતાની પાછળ શ્રીમતી વેલુ બહેન, મોટા પુત્ર પાર્થિવ અને પુત્રવધૂ વિદ્યા, નાના પુત્ર સેતુ અને પુત્રવધૂ રુતા, અન્ય પરિવારજનો, કળાના ચાહકો અને મિત્રોને છોડી ગયા છે પરંતુ તેમનું કળાકર્મ હંમેશાં આપણી સાથે રહેવાનું છે.

વાલોડથી વડોદરાનો મારગ

હકુ શાહ

દક્ષિણ ગુજરાતનું વાલોડ ગામ નાનું છે પરંતુ અનેકવિધ પ્રવૃત્તિઓથી ધમધમતું રહેતું. આઝાદીના ઘડવૈયાઓની અવર-જવર રહે તે વેડછી ગામ વાલોડની બાજુમાં જ આવેલું છે. ગામનું વાતાવરણ ગાંધીવિચાર અને કર્મની સુગંધથી તરબતર રહેતું.

આ વાતાવરણમાં આગવી કોઠાસૂઝથી દેશભકિતના મિજાજમાં 'આઝાદીના ગરબા' લખનાર અને એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને હલકભેર ગાનાર-ગવડાવનારાં વંદનાબહેન અને 'બાદશા' ઉપનામી પિતા વજુભાઈનાં પાંચ સંતાનો પૈકીનો એક દીકરો એટલે આપણા હકુ શાહ.

પિતા વજુભાઈએ રેલવેની નોકરીને તિલાંજલિ આપેલી અને પ્રકૃતિપ્રેમમાં અલગારી જીવન જીવતા.

26મી માર્ચ, 1934ના દિવસે ગ્રામ્ય પરિવેશમાં એમનો જન્મ થયેલો.

પરિવારે નામ આપેલું હર્ષદ કે હરકાન્ત. પરંતુ તેઓ કહેતા મને હકુ બહુ ગમે છે એટલે હકુ કહેશો તો ચાલશે.

'હકુ શાહ' બનતા અગાઉ કિશોર હર્ષદ વાલોડની દીવાલો પર પ્રેરણાત્મક સૂત્રો લખતાં, મનગમતા ચિત્રો દોરતા, ભાઈબંધો સાથે ગામની શેરીઓ સાફ કરતા, અંધારી રાતોમાં ફાનસને અજવાળે ભલાભોળા આદિવાસીઓને અક્ષરજ્ઞાન પણ આપતા.

'શિશુ' નામની પત્રિકામાં કવિતાઓ છપાતી અને તેમ કરતા ગાંધીનો ચરખો-તકલી કિશોર હ્રદયના ઊંડાણે પહોંચ્યા હતા. આ હકીકત એમનાં ચિત્રોમાં નીતરતી અને એ રીતે એ તેઓ એમના ચિત્રશિક્ષક ચિંતામણી દેસાઈના એક પ્રિય વિદ્યાર્થી બન્યા હતા.

અંગ્રેજીના શિક્ષક શ્રી કિશોરભાઈને પણ તેઓ ખૂબ જ પ્રિય હતા.

એકતરફ ચિંતામણી દેસાઈ એમને ચિત્ર તરફ દોરે અને બીજી તરફ કિશોરભાઈ એમને અંગ્રેજીના પ્રાધ્યાપક બનવા તરફ દોરે.

આ મીઠી કશ્મકશમાં બેઉ શિક્ષકો વચ્ચે નાનકડા હર્ષદને કારણ વગર તણાવ રહ્યા કરતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આર્થિક ભીંસ પડે તો કૅન્વાસની બેઉ બાજુએ ચિત્રો દોરતાં

હકુ શાહ, એમ. એફ. હુસૈન અને અનિલ રેલિયા

મેટ્રિકની પરીક્ષા બાદ વેકેશનમાં કંઈક કામની શોધ હતી અને એ વખતે જ નરહરિભાઈ પરીખને મહાદેવભાઈ ડાયરીનું કામ ઉકેલવામાં મદદરૂપ થાય એવી વ્યકિતની જરૂર હતી.

તેમને કામ મળ્યું અને વળતરમાં થોડા પૈસા મળતા પગમાં જોર આવ્યું. ત્યારબાદ મુંબઈની જે. જે. સ્કૂલ ઑફ આર્ટ્સમાં પ્રવેશ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો પણ નિષ્ફળતા મળી.

આખરે હર્ષદે વડોદરાની ફાઇન આટર્સ કૉલેજની વાટ પકડી. અહીં તેઓ એમની કળા અભ્યાસની રુચિ, અતિશય મહેનત અને પ્રયત્નપૂર્વક અભ્યાસને કારણે કલાગુરુઓ પ્રો. બેન્દ્રે, પ્રો. મણિ સાહેબ અને પ્રો. શંખો ચૌધરીના પ્રિય બની ગયા.

કળાના વિદ્યાર્થી હર્ષદનું આર્થિક પાસું નબળું પરંતુ કદી તેની ફરિયાદ કે દુ:ખ નહીં. ક્યારેક ચિત્રસામગ્રીના અભાવે કૅન્વાસની બેઉ બાજુએ ચિત્રો દોરી આર્થિક ભીંસને હળવી કરી લેતા.

સ્વંયપાઠી બની શરીર પણ સાચવી જાણતા અને કામ કરતાં-કરતાં આનંદ મેળવી જાણતા.

હકુ શાહ, એમ. એફ. હુસૈન (વચ્ચે) અને અનિલ રેલિયા

ફૅકલ્ટીમાં ચાર વર્ષ કળા અભ્યાસ બાદ બી. એફ. એ. પસાર કરતા એક તરફ આનંદમાં વધારો તો થયો પરંતુ...


હજ કરી હોવાથી આરિફ શેખ દાઢી રાખે છે

હુમલામાં ઘાયલ આરિફ ઇસ્માઇલ શેખ (ઉં.વ. 44) વડોદરા પોલીસ હેડ ક્વાર્ટર્સ (ગ્રામ્ય) ખાતે ફરજ બજાવીને પરત ફરી રહ્યા હતા ત્યારે આ ઘટના ઘટી હતી.

મળતી માહિતી પ્રમાણે, રોડ ક્રૉસ કરવા બાબતે થયેલી માથાકૂટથી ઝઘડો શરૂ થયો હતો. ટોળા દ્વારા હુમલા સુધી માથાકૂટ વકરી ગઈ હતી.

પોલીસે હુલ્લડખોરીનો કેસ દાખલ કરીને એક સગીર સહિત પાંચ આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી.

શું છે ઘટના?

2006માં હુલ્લડો બાદ માંડવી વિસ્તારમાં પેટ્રોલિંગ કરી રહેલા સેનાના જવાનો

પોલીસ એફઆઈઆર પ્રમાણે, શુક્રવારે સાંજે સાડા આઠ વાગ્યા આજુબાજુ કૉન્સ્ટેબલ આરિફ શેખ આજવા રોડ સ્થિત અરુણા કૉમ્પલેક્સ પાસેથી પસાર થઈ રહ્યા હતા, ત્યારે એક સગીરે અચાનક જ રોડ ક્રૉસ કર્યો હતો.

આરિફભાઈએ બ્રેક મારીને સંભવિત દુર્ઘટનાને ટાળી હતી અને સગીરને સંભાળીને રોડ ક્રૉસ કરવા તાકિદ કરી હતી.

આથી ઉશ્કેરાયેલા સગીર તથા પોલીસમૅન આરિફભાઈ વચ્ચે બોલાચાલી થઈ હતી.

દરમિયાન આસપાસથી પાંચેક લોકો એકઠા થઈ ગયા હતા અને આરિફભાઈની દાઢી પકડીને અપશબ્દો બોલીને મૂઢમાર માર્યો હતો.

આ સિવાય તેમને મારી નાખવાની ધમકી પણ આપવામાં આવી હતી.

પાણી ગેટ તથા આજવા રોડને કોમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી દૃષ્ટિએ સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે અને ત્યાં સામાન્ય બાબત પણ હિંસક સ્વરૂપ ધારણ કરી લેતી હોય છે.

આરિફભાઈના કહેવા પ્રમાણે, "ઇસ્લામમાં દાઢી રાખવાનું ફરમાન છે, પરંતુ કોઈ રાખે, કોઈ ન રાખે. જોકે, 2013માં હજ કર્યા બાદથી દાઢી રાખું છું."

આરિફભાઈ 22 વર્ષથી પોલીસ ખાતામાં સેવાઓ આપી રહ્યા છે.

ધરપકડ, જામીન, છૂટકારો

2014માં મોદી વડોદરામાંથી લોકસભાની ચૂંટણી લડ્યા હતા અને રેકર્ડ બહુમતીથી જીત્યા હતા

તપાસનીશ પોલીસ અધિકારી રાજેશભાઈ બારિયાએ બીબીસી ગુજરાતીના જયદીપ વસંત સાથે વાત કરતા કહ્યું :

"રાયોટિંગના ગુના હેઠળ ફરિયાદના દિવસે બે તથા પછીના દિવસે ત્રણ આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી."

"આ એક જામીનપાત્ર ગુનો હોવાથી તેમને જામીન મળ્યા હતા."

એક સગીર આરોપીની પણ ધરપકડ કરાવામાં આવી હોવાનું ઇન્સ્પેક્ટર બારિયા ઉમેરે છે.

તેઓ આ કેસને માર્ગ અકસ્માતનો મામલો માને છે અને 'કૉમ્યુનલ એંગલ'ને નકારે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


હજારો લોકો બેઘર થયાં છે અને આ મામલે આંતરરાષ્ટ્રીય ચર્ચા શરૂ થઈ છે ત્યારે સવાલ એ છે કે કુર્દ લોકો પોતાની જ ભૂમિ પર કેમ બરબાદ થઈ રહ્યા છે.

કુર્દ લોકોના સાહસનો અંદાજ એ વાત પરથી જ આવી જાય છે કે 1920માં ઇરાકમાં કુર્દીસ્તાનની લડત માટે તેમણે બનાવેલા હથિયારધારી સંગઠનનું નામ 'પેશમેગા' હતું. 'પેશમેગા' એટલે એવા લોકો 'જેઓ મોતનો સામનો કરે છે.'

સંયુક્ત કુર્દીસ્તાનની માગણી સાથે શરૂ થયેલી લડત આજે અનેક સંગઠનોમાં વહેંચાઈ ચૂકી છે. એક સમયે કુર્દીસ્તાન અને ઉત્તરી આફ્રિકાની ઉસ્માની હકૂમત એટલે કે ઑટોમન સામ્રાજ્યનો એક ભાગ હતો.

પહેલા વિશ્વયુદ્ધમાં તુર્કીના પરાજય બાદ જુદા-જુદા દેશો અસ્તિત્વમાં આવ્યા, ત્યાર બાદથી જ કુર્દીસ્તાનનો વિસ્તાર આજના સીરિયા, ઇરાક, તુર્કી, ઈરાન અને અર્મેનિયા જેવા દેશોમાં વહેંચાઈ ચૂક્યો છે. હાલ આ તમામ વિસ્તારોમાં લગભગ સાડા ત્રણ કરોડ કુર્દ લોકો વસે છે.

આટલા બધા વિસ્તારોમાં વહેંચાયેલી કુર્દ પ્રજાનું કોઈ એક કેન્દ્રીય સંગઠન નથી.

જુદા-જુદા દેશોમાં જુદાં-જુદાં સંગઠનો કુર્દીસ્તાન માટે લડત ચલાવી રહ્યાં છે. આખરે આટલો સમય વીતી ગયો હોવા છતાં એવું તો શું છે કે આ તમામ સંગઠનો એક મંચ પર નથી આવી શક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યાં.

આ પ્રશ્ન અંગે મધ્ય-પૂર્વના મામલાના જણાકાર કમર આગા જણાવે છે કે તેનું સૌથી મોટું કારણ, એ આ પ્રજા અલગ-અલગ દેશોમાં પથરાયેલી છે તે છે.

અમેરિકન સેના સીરિયન સરહદની નિરીક્ષણ ચોકીઓ કેમ ખાલી કરી રહી છે?

તેઓ જણાવે છે કે, "આ સંગઠનો જુદા-જુદા દેશોમાં પથરાયેલાં છે. તેમનું મૂળ લક્ષ્ય એકસાથે આવીને કુર્દીસ્તાન બનાવવાની છે, પરંતુ તેમના અંદરોઅંદર જ ઘણા મતભેદો છે. આ લોકો એકબીજાથી જુદા થયા એ વાતને લગભગ 100 વર્ષ થઈ ચૂક્યા છે. આ કારણે તેમના પોતાના સ્વાર્થ પેદા થઈ ગયા છે."

"તુર્કીની કુર્દીસ્તાન વર્કર્સ પાર્ટી (પીકેકે) આ સંગઠનો પૈકી સૌથી જૂનું સંગઠન છે. નોંધનીય છે કે આ સંગઠન માર્ક્સવાદી વિચારધારા ધરાવે છે. તેઓ સીરિયામાં સ્વાયત રાજ્ય સ્થાપવા માટેની લડત વાઈપીજી સમૂહ ચલાવી રહ્યું છે અને તેમને અમેરિકાનું સમર્થન મળી ચૂક્યું છે. તુર્કીની આસપાસની સીમા પર જ કુર્દોની વધુ વસતી છે."

"તુર્કીનું માનવું છે કે આ વાઈપીજી સમૂહ એક ઉગ્રવાદી સંગઠન છે અને તુર્કી તેને ક્યારેય નહીં સ્વીકારે. તેમને લાગે છે કે વાઈપીજી તેમના દેશમાં અવ્યવસ્થા ફેલાવી શકે છે. વાઈપીજીને અમેરિકા સમર્થન કરતું આવ્યું છે, પરંતુ હવે તેણે હાથ પાછા ખેંચી લીધા છે."

પીકેકેને ઉગ્રવાદી સંગઠન કેમ માને છે તુર્કી?

કુર્દ પ્રજાને ઇરાકની ઉત્તર-પશ્ચિમ સરહદે સ્વાયત્ત રાજ્ય મળ્યું છે, જ્યારે તેઓ હાલ તુર્કીના દક્ષિણ-પૂર્વમાં સ્વાયત્તતાની માગ કરી રહ્યા છે.

તેઓ સીરિયાના ઉત્તર-પૂર્વમાં પોતાનું શાસન ચલાવી રહ્યા છે. ઈરાનના ઉત્તર-પશ્ચિમમાં પણ કુર્દ છે, પરંતુ ત્યાં કુર્દીસ્તાન માટે કોઈ મોટું આંદોલન નથી થઈ રહ્યું.

તુર્કી પોતાના દેશમાં સક્રિય એવી કુર્દીસ્તાન વર્કર્સ પાર્ટી એટલે કે પીકેકને ઉગ્રવાદી સંગઠન જાહેર કરી ચૂક્યું છે.

તુર્કી સિવાય અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન પણ પીકેકેને ઉગ્રવાદી સંગઠન માને છે.

આ અંગે અંકારાની યિલ્દિરિમ બેયાજિત યુનિવર્સિટીના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર ઓમેર અનસ જણાવે છે કે, "1974માં અબ્દુલ્લા ઓજલાને જ્યારે પીકેકે નામક સંગઠન બનાવ્યું હતું ત્યારે તેમણે હિંસાને હથિયાર બનાવ્યું."

"એ સમયે અબ્દુલ્લા ઓજલાન અને તેના સંગઠને તુર્કીમાં ઘણા હુમલા કર્યા જેમાં 40 હજાર લોકોનાં મોત થયાં."

"ત્યાર બાદ અબ્દુલ્લા ઓજલાન તુર્કી છોડીને સીરિયા ભાગી ગયા અને તેમને ત્યાં બશર અલ અસદના પિતા હાફિઝ ઉલ અસદે શરણ આપી. ત્યાં રહીને તેમણે ઘણાં બધાં સંગઠનો બનાવ્યાં."

"આજે સીરિયામાં હાજર કુર્દ સંગઠનો એ જ છે...


હજી પણ આ સ્થિતિ ખતમ થવાનું નામ નથી લેતી. હજી એ પણ સ્પષ્ટ થયું નથી કે આ સમગ્ર વિવાદ ખરેખર કઈ દિશામાં જઈ રહ્યો છે.

શરૂઆત એ આરોપથી થઈ કે કેન્દ્ર સરકાર આરબીઆઈની સ્વાયત્તતામાં દખલ દઈ રહી છે.

ત્યારબાદ સમાચાર આવ્યા કે સરકાર આરબીઆઈ ઍક્ટની સૅક્શન-7 લાગુ કરીને રિઝર્વ બૅન્કની તાકાત ઓછી કરવા માગે છે.

આ બધાની વચ્ચે આરબીઆઈના ગવર્નર ઉર્જિત પટેલના રાજીનામાની અટકળો પણ આવવા લાગી.

જોકે, ત્યારબાદ નાણાવિભાગે એક અધિકારીના હવાલાથી કહ્યું કે સરકાર ઉર્જિત પટેલને રાજીનામું આપવા માટે મજબૂર નહીં કરે.

આ તમામ 'ટ્વિસ્ટ અને ટર્ન'ની વચ્ચે સૌથી મોટો ટર્ન આવ્યો જ્યારે સમાચાર આવ્યા કે આ સમગ્ર વિવાદના કેન્દ્રમાં 3.6 લાખ કરોડ રૂપિયા છે.

શું હતા એ સમાચાર?

અંગ્રેજી અખબાર ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં છપાયેલા રિપોર્ટ પ્રમાણે નાણાવિભાગે આરબીઆઈને કહ્યું હતું કે તે તેમની પાસે જમા રહેલા 3.6 લાખ કરોડ રૂપિયા તેમને આપી દે.

જોકે, આરબીઆઈએ આ રૂપિયા આપવાની ના પાડી દીધી.

અહેવાલ મુજબ આ પૈસા સરકારને આપવાથી અર્થવ્યવસ્થામાં અસ્થિરતા પેદા થવાનો ખતરો હતો.

આ કારણ છે કે રિઝર્વ બૅન્કે સરકારને આ રૂપિયા આપવાનો ઇનકાર કરી દીધો.

તમે આ વાંચ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યું કે નહીં?

આ પહેલાં 2017-18માં નાણાવિભાગે મૂડીની જરૂરિયાતનો હવાલો આપીને રિઝર્વ બૅન્ક પાસે કુલ જમા રકમ માગી હતી ત્યારે પણ આરબીઆઈએ આ પ્રસ્તાવ નકારી દીધો હતો.

જોકે, નાણાવિભાગે આ અહેવાલોનું ખંડન કર્યું છે.

નાણાવિભાગના આર્થિક મામલાના સચિવ સુભાષ ચંદ્ર ગર્ગે આ મામલે ટ્વીટ કરીને સ્પષ્ટા કરી હતી.

તેમણે કહ્યું, "મીડિયામાં અનેક પ્રકારની અટકળો થઈ રહી છે. સરકારનો આર્થિક હિસાબકિતાબ એકદમ યોગ્ય રસ્તા પર છે. જેવું મીડિયામાં કહેવામાં આવી રહ્યું છે, એવો કોઈ પ્રસ્તાવ નથી જેમાં આરબીઆઈ પાસે 3.6 લાખ કરોડ અથવા 1 લાખ કરોડ ટ્રાન્સફર કરવાના હોય."

"પ્રસ્તાવ માત્ર એક છે અને તે છે આરબીઆઈ માટે એક નક્કી ધનરાશિ નિર્ધારિત કરવાનો."

હવે મુખ્ય સવાલો એ છે કે આ રિઝર્વ કૅપિટલ શું છે? જેને લઈને ઘમસાણ મચ્યું છે. આરબીઆઈ કેટલા રૂપિયા રાખી શકે? શું તેની કોઈ મર્યાદા છે? શું આને લઈને કોઈ કાયદો છે?

આવા જ કેટલાક સવાલોના જવાબ મેળવવા માટે બીબીસી સંવાદદાતા આદર્શ રાઠૌરે આર્થિક મામલાના જાણકાર અને વરિષ્ઠ પત્રકાર શિશિર સિન્હા સાથે વાત કરી. તેમની વાત તેમના જ શબ્દોમાં.

રિઝર્વ બૅન્ક અને સરકાર વચ્ચે તણાવ છે અને એ તણાવ વધી રહ્યો છે. કારણ કે હવે અહીં એક નવો મુદ્દો આવી ગયો છે.

નવો મુદ્દો એ છે કે આરબીઆઈ પાસે તેના રિઝર્વમાં કેટલા રૂપિયા હોવા જોઈએ.

આરબીઆઈના આ વર્ષના વાર્ષિક રિપોર્ટ મુજબ તેની પાસે 9.59 લાખ કરોડ રૂપિયા છે.

સરકારને લાગી રહ્યું છે કે રાશિ વધારે છે. આરબીઆઈ પાસે વધારેમાં વધારે કેટલા પૈસા હોઈ શકે, આ મામલે કોઈ લેખિત નિયમ કે કાયદો નથી.

હવે એવી આશા છે કે આગામી 19મી નવેમ્બરે મળનારી આરબીઆઈના સેન્ટ્રલ બોર્ડની બેઠકમાં આ મુદ્દે ચર્ચા થશે.

આરબીઆઈ કેટલું નાણું રિઝર્વમાં રાખી શકે તેના વિશે પણ આ બેઠકમાં જ ચર્ચા થાય તેવી શક્યતા છે.

રિઝર્વ અંગે શું નિયમ છે?

સેન્ટ્રલ બૅન્કની થાપણમાંથી કેટલો ભાગ રિઝર્વ હોવો જોઈએ?

વિશ્વના કેટલાક દેશોમાં અનામત થાપણની ટકાવારી 12થી14 ટકા છે.

ભારતીય રિઝર્વ બૅન્ક પાસે 27 ટકા થાપણ રિઝર્વમાં રહે છે. વૈશ્વિક ધારાધોરણ મુજબ આ આંકોડ વધારે છે.

આરબીઆઈના રિઝર્વમાં રહેલી થાપણ કોની છે? તે જાણવું પણ જરૂરી છે.

આ રૂપિયા આરબીઆઈ દ્વારા જુદા-જુદા સ્રોતમાંથી એકઠા કરાયા છે.

આ રૂપિયા સામાન્ય વર્ગના છે. સરકારના મતે આ રૂપિયા લોકો માટે વપરાવા જોઈએ.

જોકે, સરકારને કેટલા રૂપિયા મળવા જોઈએ તેની વ્યાખ્યા સ્પષ્ટ નથી.

આ કારણોસર એવી ચર્ચા છે કે...


હજુ એક દિવસ પહેલાં જ શાંત ભાસી રહેલાં આ નાના એવા પણ જાણીતા નગરમાં લોકોની આવજા એકાએક વધી ગઈ અને લોકોના ટોળાઓનો અંદાજો લગાવવનારાઓના આંકડા ખોટા સાબીત થવા લાગ્યા.

ધર્મસભાના કાર્યક્રમને 'બડી ભક્તમાલ કી બગિયા'માં રાખવામાં આવ્યો હતો, જેનાં બે કારણ હતાં.

એક તો આ સ્થળ શહેરથી થોડું બહાર હતું અને બીજું એ કે વિશ્વ હિંદુ પરિષદે જેટલી સંખ્યામાં લોકોના પહોંચવાનો અંદાજ લગાવ્યો હતો તે માટે તેવા જ મોટા વિસ્તારની જરૂર પડે એમ હતી.

કાર્યક્રમની શરૂઆત સવારે 11 વાગ્યે થવાની હતી. જોકે, સંતો અને લોકોનું પહોંચવું સવારથી જ શરૂ થઈ ગયું હતું.

મોટા એવા મંચ પર સોથી પણ વધુ સંતો બિરાજેલા હતા, જેમાં નૃત્યગોપાલદાસ, રામભદ્રાચાર્ય, રામાનુચાર્ય જેવાં નામો પણ સામેલ હતાં.

કાર્યક્રમના સ્થળ તરફ જનારા રસ્તાઓ પર ભીડને કારણે કેટલીય જગ્યાએ ટ્રાફિક જામના દ્રશ્યો પણ સર્જાયા.

અલબત્ત, લોકોને રોકવા માટે ઠેરઠેર બૅરિકેડ્સ લગાવાયા હતા. જોકે, એમ છતાં રસ્તાઓ પર ગાડીઓ ઢસડાતી જોવા મળી.

ધર્મસભામાં મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ અને બાળકો પણ પહોંચ્યાં હતાં. ઠેરઠેર ભીડમાં કે લન્ચ પૅકેટ લેતી કતારોમાં તેમની હાજરી પણ નોંધાઈ.

શિવસેનાના નેતા ઉદ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ધવ ઠાકરેને પત્રકાર પરિષદ બાદ ધર્મસભા સ્થળ પર પહોંચતા ઓછામાં ઓછા બે કલાક લાગ્યા. આ અંતર માત્ર પાંચ કિલોમિટરનું હતું.

તેમની પત્રકાર પરિષદ લખનૌ-ફૈઝાબાદ હાઇવે પર સ્થિત એક હોટેલમાં હતી. હાઇવે પર લોકોને ધર્મસભા માટે લઈ જઈ રહેલી બસો સતત દોડતી જોવા મળતી હતી.

આ બધી બસોની અંદર લોકોની સંખ્યા ભલે ઓછી જણાઈ પણ નારાની ગુંજ ગજબની હતી.

એમાં પણ મીડિયાને જોઈને નારાઓનો અવાજ અને ભક્તોની ઉર્જામાં ઉમેરો થવા લાગતો હતો.

સંઘનો સહકાર

ધર્મસભાના સ્થળે પહોંચ્યા પછી પણ લોકોને અંદર પહોંચવામાં સંઘર્ષ કરવો પડ્યો હતો.

કારણ કે અંદરથી લોકોની આવનજાવન ચાલુ જ હતી.

બહાર આવતાં લોકોએ જણાવ્યું કે તેમણે સંતોની વાતો સાંભળી લીધી તેથી બહાર આવી ગયા.

અમુક લોકો ગુસ્સામાં બહાર આવી રહ્યા હતા કારણ કે તેઓ છેક સુધી પહોંચી શક્યા નહોતા.

આ ધર્મસભાનું આયોજન વિશ્વ હિંદુ પરિષદ(વીએચપી)એ કર્યું હતું જોકે, મંચ પરથી જાહેરાત પણ કરાઈ હતી કે આ સભાને સંઘનો સહકાર સાપડ્યો હતો.

ભારતીય જનતા પક્ષે સભાથી ચોક્કસ અંતર જાળવી રાખ્યું હતું.

જોકે, ભાજપના ધારાસભ્યો અને નેતાઓના હૉર્ડિંગ્સ પરથી એ સ્પષ્ટ જણાતું  હતું કે ભાજપે પોતાની હાજરી તો નોંધાવી જ છે.

મેં બહરાઇચથી આવેલા એક સજ્જનને પૂછ્યું કે તમારા મતે કેટલા લોકો આવ્યા હશે?

એમણે જવાબ આપ્યો 'લાખોની સંખ્યામાં લોકો આવ્યા છે.'

જોકે, પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં આ અંગે જુદી જુદી સંખ્યા જાણવા મળી હતી.

અયોધ્યાના સ્થાનિક પત્રકાર અને પ્રેસ ક્લબના અઘ્યક્ષ મહેન્દ્ર ત્રિપાઠી સાથેની વાતચીત મુજબ આ સંખ્યાં 'એક લાખ જેટલી' હતી.

તેમણે કહ્યું, " સભાસ્થળ સુધી લઈ જતાં તમામ રસ્તાઓ બંધ કરી દેવાયા છે. લોકો આમ તેમ ભટકી રહ્યા છે. "

"સભાસ્થળની ક્ષમતા એક લાખની મેદનીને સમાવવાની છે. પણ કાર્યક્રમ દરમિયાન સભાસ્થળ અડધું પણ ભરાયેલું નહોતું."

અમે સંઘર્ષ કરતા-કરતા અંદર પહોંચીને રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો.

અંદર બહાર જેવી સ્થિતિ  નહોતી. બહાર લોકોની ભીડને અંદર સુધી પહોંચવા માટે સંઘર્ષ કરવા છોડી મૂકાઈ હતી.

જ્યારે અંદર તો ફક્ત મંચ પાસે જ ભીડ જામી હતી બાકી ખુરશીઓ ખાલીખમ હતી.

આ સ્થિતિ બપોરે એક વાગ્યે હતી. બપોરે અઢી વાગ્યે કાર્યક્રમ સમાપ્ત થયો ત્યારે તો મેદાન લગભગ ખાલી થઈ ગયું હતું.

તો ભાજપ પર ભરોસો કરવો?

મંચ ઉપરથી સંતોએ આશા મુજબ જોશીલાં ભાષણો આપ્યાં.

'રામ મંદિર બનાવીને રહીશું, રામ મંદિરનું નિર્માણ કરવા માટે અત્યાર સુધીની સરકારોએ વિઘ્ન નાખ્યાં...


હજુ તો શિયાળાની શરૂઆત જ છે ત્યાં તો રાજધાની દિલ્હીમાં પ્રદુષણ એટલું વકર્યું છે કે લોકોને શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી પડી રહી છે.

પહેલી નવેમ્બરે ગ્રાઉન્ડ પર ફિલ્ડિંગ પ્રેક્ટિસ દરમિયાન બાંગ્લાદેશના કેટલાક ખેલાડીઓ અને ડેનિયલ વેટ્ટોરી જેવા કોચ માસ્ક પહેરીને ઊતર્યા હતા.

જોકે બાંગ્લાદેશના કોચે કહ્યું હતું કે બાંગ્લાદેશમાં પણ પ્રદૂષણની સમસ્યા છે તેના મતે પ્રદૂષણથી કોઈ મરી જવાનું નથી.

માત્ર સવારના શરૂઆતના ત્રણ કલાક આ સમસ્યા રહેશે જેની કોઈ ચિંતા કર્યા વગર ખેલાડીઓ આ મૅચ રમશે.

દિલ્હી સરકારે દિલ્હીની હવા ઝેરી બની છે તે સામે જાહેર આરોગ્યની કટોકટી (ઇમર્જન્સી) જાહેર કરતી એડવાઇઝરી ઇસ્યુ કરી છે.

ઍન્વાયરમૅન્ટલ પૉલ્યુશન કંટ્રોલ એજન્સીએ દિલ્હી અને એનસીઆરમાં 5મી સપ્ટેમ્બર સુધી બાંધકામની પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ ઉપરાંત શિયાળામાં ફટાકડા ફોડવા પણ સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. 5મી નવેમ્બર સુધી તમામ સ્કૂલો બંધ રાખવા માટેનો આદેશ જાહેર કર્યો છે.

ઍન્વાયરમૅન્ટલ પૉલ્યુશન કંટ્રોલ એજન્સીએ સ્વીકાર્યું છે કે હવાનું પ્રદૂષણનું સ્તર ખતરનાક રીતે ઊંચું ગયું છે અને નાગરિકોને સલાહ આપી છે કે જ્યાં સુધી પ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રદૂષણનું આ સ્તર ઘટીને સલામત સ્થિતિએ ના આવે ત્યાં સુધી શક્ય હોય તેટલું બહાર ખુલ્લામાં આવવાનું ટાળે તેમજ ખુલ્લામાં કસરતો કે આઉટડોર જેવી પ્રવૃત્તિઓ પણ શક્ય તેટલી ઓછામાં ઓછી કરે.

હવાના પ્રદૂષણની આ સ્થિતિની સૌથી વધારે અસર બાળકો, વૃદ્ધો તેમજ શ્વાસનળી અને ફેફસાના રોગોથી પીડાતા દર્દીઓ પર થાય અને એને કારણે તેમણે પોતાના આરોગ્યની વિશેષ કાળજી લેવી જરૂરી બને.

દિલ્હીની આજુબાજુ તેમજ હરિયાણા અને પંજાબ તેમજ ઉત્તરપ્રદેશ જેવાં રાજ્યોમાં ઘઉંનો પાક લેવાઈ જાય ત્યાર બાદ ખેતર ચોખ્ખું કરવા માટે પરાળને સળગાવી દેવામાં આવે છે.

આને કારણે પેદા થતા ધુમાડાથી ખૂબ મોટા પાયે પર્યાવરણ પ્રદૂષિત થાય છે આ રોકવા માટે યુપી, હરિયાણા અને પંજાબની સરકારે પરાળ સળગાવવા ઉપર પ્રતિબંધ મૂકી કાયદાકીય પગલાં લેવાનું વલણ અખત્યાર કર્યું છે.

આમ છતાંય પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડના ડેટાબેઝ મુજબ એકલા હરિયાણામાં 27 ઑક્ટોબરે પરાળ સળગાવાની 476થી વધીને 3735 અને 30 ઑક્ટોબરે 4221 ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી.

સરકારે આ પ્રદૂષણને રોકવા ખેડૂતો સામે સબંધિત પોલીસે સ્ટેશનમાં એફઆઈઆર નોંધાવી છે. સરકારના આવા પ્રયત્નો બાદ પણ આ પ્રવૃત્તિને અટકાવી શકાઈ નથી.

માણસને જીવતા રહેવા માટે પૂરતા પ્રમાણમાં ઑક્સિજનયુક્ત અને કેમિકલ અથવા ધુમાડો કે રજકણો જેવી કોઈ અશુદ્ધિ જેમાં ન ભળી હોય તેવી શુદ્ધ હવા જોઈએ છે.

શિયાળામાં જેમ-જેમ ઠંડીનું પ્રમાણ વધતું જાય તેમ તેમ હવાની ઘનતા વધતી જાય એને કારણે ધુમાડો, અન્ય ઝેરી ગૅસ, ધૂળ, સિમેન્ટ કે બીજા રજકણો જેવી અશુદ્ધિઓ આકાશમાં ઉપર જવાને બદલે ધરતી નજીક રહીને પ્રદૂષિત હવાથી ધૂંધળું વાતાવરણ પેદા કરે છે.

આમ થવાને કારણે આરોગ્ય માટે જરૂરી શુદ્ધ હવાને બદલે પ્રદૂષિત હવા આપણાં ફેફસાંમાં જાય છે.

29 નવેમ્બરથી 2જી ડિસેમ્બર 2018 દરમિયાન અમદાવાદ ખાતે 20મી નેશનલ કૉન્ફરન્સ ઑન પલ્મનરી ડિસીઝીઝ યોજાઈ હતી.

દેશભરમાંથી 4000 કરતાં વધુ શ્વાસ અને ફેફસાના રોગોના નિષ્ણાત ડોક્ટરોએ આ કૉન્ફરન્સમાં ભાગ લીધો હતો. આ ઉપરાંત કેટલાક વિદેશી ડેલિગેટ્સ પણ આ કૉન્ફરન્સમાં હાજર રહ્યા હતા.

આ કૉન્ફરન્સના ઉદઘાટન વખતે ચાવીરૂપ ઉદબોધન આપવા માટે હું હાજર હતો ત્યારે સનોફી દ્વારા તૈયાર કરાયેલ આશરે 10 મિનિટની એક સરસ મજાની ફિલ્મ પણ ઉદ્ઘાટન સત્રના પ્રારંભે પ્રદર્શિત કરવામાં આવી હતી.

જેમાં ખૂબ અસરકારક રીતે હવાનું પ્રદૂષણ કઈ રીતે ફેલાય છે અને તેની માણસના સ્વાસ્થ્ય પર કેટલી ગંભીર અસર થાય છે તે વિશે નિષ્ણાતોના...


હજુ સુધી આ જાદુઈ નંબરથી બંને ઉમેદવારો હજી દૂર છે.

ઇલેક્ટોરલ કૉલેજના મતના મહત્ત્વનો એ વાત પરથી અંદાજ લગાવી શકાય કે વર્ષ 2016માં ત્રણ મહત્ત્વપૂર્ણ રાજ્યો- વિસ્કૉન્સિન, મિશિગન અને પેન્સિલ્વેનિયામાં માત્ર 70,000 મતોએ ટ્રમ્પને જીત અપાવી હતી.

આ મતો હિલેરી ક્લિન્ટનના 30 લાખ સામાન્ય મત સામે ભારે પડ્યા હતા.

અમેરિકામાં 50 રાજ્ય છે અને દરેક રાજ્યમાં ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ મતની સંખ્યા કેટલી હશે એ ત્યાંની વસ્તીને આધારે નક્કી થાય છે.

આથી દરેક રાજ્ય પાસે ઇલેક્ટોરલ મતની સંખ્યા અલગઅલગ હોય છે.

ઇલેક્ટોરલ કૉલેજના મત મહત્ત્વના માનવામાં આવે છે

કેટલાંક રાજ્યોમાં ટ્રમ્પની જીતની શક્યતા એટલી સારી બની છે કે તેમાં બદલાવની સંભાવના ઓછી છે.

બીજી તરફ બાઇડન પણ ઘણાં રાજ્યોમાં આગળ છે, તેમાં પણ ફેરફાર મુશ્કેલ છે. આ પ્રોજેક્શન અને વલણને જોતાં મીડિયાએ ટ્રમ્પ અને બાઇડનને વિજયી જાહેર કરી દીધા છે, જ્યાં તેઓ આગળ છે.

સત્તાવાર રીતે હજુ કોઈ પણ રાજ્યમાં પરિણામ જાહેર થયાં નથી. મીડિયાના પ્રોજેક્શન અનુસાર, ટ્રમ્પને ફ્લોરિડા, ઓહાયો, ટેક્સાસ અને આયોવામાં વિજયી જાહેર કર્યા છે, જ્યારે બાઇડનને કેલિફોર્નિયા, વૉશિંગ્ટન, ન્યૂ યૉર્ક અને ઇલિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નોયમાં.

જોકે એરિઝોના, પેન્સિલ્વેનિયા, નૉર્થ કૈરોલિના, વિસ્કૉન્સિન અને જ્યોર્જિયામાં જોરદાર સ્પર્ધા છે.

આ રાજ્યોમાં મતગણતરી ધીમી ચાલી રહી છે, આ રાજ્યોમાં મતગણતરી કાલે પૂરી થશે કાં તો આ અઠવાડિયાના અંતમાં.

વિશેષજ્ઞો કહે છે કે કદાચ આ જ રાજ્યો અમેરિકાના આગામી રાષ્ટ્રપતિની કિસ્મતનો નિર્ણય કરશે.

એ વાત પર પણ ધ્યાન રાખવું જોઈએ કે ટ્રમ્પ અને બાઇડન બંને પાસે વ્હાઇટ હાઉસ સુધી પહોંચવાના ઘણા રસ્તા છે અને વિશેષજ્ઞો કહે છે કે પેન્સિલ્વેનિયા જેવા રાજ્યનાં પરિણામો પર તેમની જીતનો ઘણો આધાર છે.

પેન્સિલ્વેનિયા- ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ મત 29

આ રાજ્યો પર સૌની નજર છે

પેન્સિલ્વેનિયામાં 14 લાખ મતની ગણતરી બાકી છે. તેમાંથી સૌથી વધુ મેઇલથી આપેલા મત છે. રાજ્યમાં મતગણતરી ધીમેધીમે આગળ વધી રહી છે, કેમ કે અધિકારી અનુપસ્થિત મતપત્રોને બૉક્સમાંથી અલગ કરીને તેની ગણતરી કરી રહ્યા છે, જેમાં સમય લાગી રહ્યો છે.

કેટલાક વિસ્તારોમાં મતગણતરી બુધવાર સવારે સુધી રોકી દેવામાં આવી છે.

એરિઝોના- ઇલેક્ટોરલ મત 11

વલણ પ્રમાણે આ રાજ્ય જો બાઇડનના નામે જશે. એરિઝોનામાં 82 ટકા એટલે કે 26 લાખ મતોની ગણતરી થઈ ગઈ છે. સંપૂર્ણ ગણતરી બુધવારે સવારે પૂરી થશે.

આ રાજ્યમાં બાઇડનને 51.8 ટકા અને ટ્રમ્પને અત્યાર સુધીમાં 46.8 ટકા મત મળ્યા છે.

અનુમાન લગાવાઈ રહ્યું છે કે અન્ય 18 ટકા મતની ગણતરીમાં બાઇડનના પક્ષમાં પડેલા મતો વધુ હશે.

મિશિગન- ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ મત 16

અમેરિકાની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં મેજિકલ નંબર છે 270

અહીં 87 ટકા મત એટલે કે 47 લાખ મતની ગણતરી થઈ ગઈ છે. અન્ય મતોની ગણતરી બુધવારે પૂરી કરાશે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પને 49.9 ટકા અને બાઇડનને 48.5 ટકા મત મળ્યા છે. જોકે, બાઇડન આગળ ચાલી રહ્યા છે.

વિસ્કૉન્સિન- ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ મત 10

અહીં 95 ટકા મતની ગણતરી થઈ ગઈ છે. સમાચાર એજન્સીઓ અનુસાર, બાઇડન 49.3 ટકા અને ટ્રમ્પ 49.9 ટકા પર છે, એટલે કે આ રાજ્ય કોઈના પણ પક્ષમાં જઈ શકે છે અને એટલા માટે રાજ્યના 10 ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ મતનું મહત્ત્વ વધુ માનવામાં આવે છે.

જ્યોર્જિયા- ઇલેક્ટોરલ કૉલેજ મત 16

આ રાજ્યમાં 94 ટકા મતગણતરી થઈ ગઈ છે. અત્યાર સુધીમાં ટ્રમ્પને 50.5 ટકા અને બાઇડનને 48.3 ટકા મત મળી ચૂક્યા છે. જ્યોર્જિયા એક રીતે વાઇલ્ડ કાર્ડની જેમ ઊભરી આવ્યું છે. મંગળવારે એવું લાગતું હતું કે ટ્રમ્પ જીત તરફ આગળ વધી રહ્યા છે, પણ બાદમાં બાઇડને તેમને આગળ વધતા રોક્યા હતા. જોકે હજુ પણ ટ્રમ્પ આગળ છે, પણ મુકાબલો રસપ્રદ...


હત્યા થતી બતાવવામાં તો આવતી નથી પણ જ્યારે તે દંપતીનું નાનું બાળક રડે છે તો હિંસાની બર્બરતા મનમાં એક તકલીફને જન્મ આપે છે.

જ્યારે નાગપુરમાં BBCSheના કાર્યક્રમમાં એક યુવતી બોલી, તો તેનો ઇશારો તકલીફ અને ડરના એ જ માહોલ તરફ હતો.

તેમણે કહ્યું, "અલગ જાતિ કે ધર્મના લોકો જ્યારે લગ્ન કરે છે તો મીડિયા તેમની વિરુદ્ધ ઉઠેલા અવાજ અને હિંસાના જ સમાચાર બતાવે છે.

જેનાથી અમારા પર દબાણ વધવા લાગે છે કે આ પ્રકારનાં લગ્ન વિશે અમે ન વિચારીએ. જો તેવું વિચારશું, તો કોણ જાણે શું થશે."

"એવું કેમ થતું નથી કે મીડિયા એ સંબંધોની વાત કરે જે સફળ થયા હોય, જ્યાં પરિવારોએ સાથ આપ્યો હોય કે પછી જ્યાં યુવક અને યુવતીઓ પોતાની વાત સમજાવી શક્યા હોય?"

"મીડિયા યુવક-યુવતીઓની લડાઈ સહેલી બનાવી શકે છે"

ઉદાહરણ તરીકે એ યુવતીએ તેમનાં શિક્ષિકા સાથે મુલાકાત કરાવી. તેઓ દક્ષિણ ભારતથી છે અને તેમના પતિ મહારાષ્ટ્રથી. બન્નેની જ્ઞાતિ અલગ છે.

શિક્ષિકાનો પરિવાર લગ્નની વિરુદ્ધ હતો પરંતુ તેમના પતિના પરિવારમાંથી કોઈને કોઈ પ્રકારનો વાંધો ન હતો.

શિક્ષિકા જણાવે છે કે તેનું કારણ હતું કે તેમનાં પતિના એક ભાઈએ કેટલાંક વર્ષો પહેલા આંતરજાતિય લગ્ન ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર્યાં હતાં.

ત્યારે પણ પરિવાર માન્યો ન હતો. ભાઈ અને ભાભીએ કોર્ટ મેરેજ કરી શહેર છોડી ભાગવું પડ્યું હતું.

પછી પરિવારે તેમનું સરનામું શોધી કાઢ્યું અને સતત તેમના પર એકબીજાને છૂટાછેડા આપવા દબાણ કરતા રહ્યા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પણ તે દંપતી પોતાની વાત પર અડગ રહ્યું. એક મહિના સુધી છૂપાઈને રહ્યા બાદ તેઓ પરત ફર્યા અને પરિવારે તેમનો સ્વીકાર કર્યો.

એ જ કારણ હતું કે જ્યારે શિક્ષિકાના પતિએ બીજી જ્ઞાતિમાં લગ્ન કરવાનો પ્રસ્તાવ રાખ્યો, તો પરિવાર માની ગયો.

શિક્ષિકા જણાવે છે કે તેમનો પોતાનો પરિવાર ખૂબ રૂઢિવાદી છે. પતિના પરિવારના સકારાત્મક વલણ છતાં તેમનાં માતાપિતા એક વર્ષ સુધી બીજો છોકરો જોઈ રહ્યાં હતાં.

"આખરે તેઓ માની ગયા કેમ કે તેમણે એક પૉઝીટીવ અનુભવ વિશે જાણ્યું, ભાઈ-ભાભીની લડાઈએ અમારા માટે રસ્તો ખોલી દીધો. મીડિયામાં આ પ્રકારના અનુભવ દર્શાવવામાં આવે તો કોણ જાણે કેટલા યુવક-યુવતીઓની લડાઈ સહેલી બની જશે."

જ્ઞાતિની દૃષ્ટિએ નાગપુરનું મહત્ત્વ

પંજાબ, હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશની જેમ મહારાષ્ટ્રમાં પણ બીજી જાતિ કે ધર્મમાં લગ્ન કરવા પર યુવક કે યુવતીની હત્યાના કેસ સામે આવતા રહે છે.

'સૈરાટ' ફિલ્મમાં એક આવા જ સંબંધ અને તેના પર પરિવાર દ્વારા હિંસાની વાત હતી.

પૂર્વી મહારાષ્ટ્રનું નાગપુર, શાંત શહેર લાગે છે. અહીંથી આ પ્રકારના હિંસાના સમાચાર મળતા નથી. જોકે, આ પ્રકારના કેસ પશ્ચિમી મહારાષ્ટ્રમાંથી વધારે સામે આવે છે.

પરંતુ ઐતિહાસિક દૃષ્ટિએ જાતિની ચર્ચા નાગપુર માટે ખૂબ મહત્ત્વની છે.

અહીં જ 1956માં બાબા સાહેબ આંબેડકરે જાતિના આધાર પર ભેદભાવનો વિરોધ કરતા હિંદુ ધર્મનો ત્યાગ કરીને બૌદ્ધ ધર્મ અપનાવ્યો હતો.

તેમના નેતૃત્વમાં નિચલી જ્ઞાતિના લગભગ પાંચ લાખ લોકોએ પણ ધર્માંતરણ કર્યું હતું અને તે જગ્યાને હવે 'દીક્ષાભૂમિ' નામે ઓળખવામાં આવે છે.

એ ઐતિહાસિક પહેલની અસર આજે પણ મહારાષ્ટ્રમાં જોવા મળે છે. 2011ની વસતી ગણતરી અનુસાર ભારતમાં બૌદ્ધ ધર્મનું અનુસરણ કરતા લોકોની કુલ વસતીનો 75% ભાગ મહારાષ્ટ્રમાં વસે છે.

બ્રાહ્મણ પરિવારનો ત્યાગ કરી અપનાવ્યો બૌદ્ધ ધર્મ

રૂપા કુલકર્ણી બોધિનો 1945માં નાગપુરના બ્રાહ્મણ પરિવારમાં જન્મ થયો હતો. 1956માં તો નહીં, પણ 1992માં જ્યારે તેઓ 47 વર્ષનાં હતાં, ત્યારે તેમણે હિંદુ ધર્મનો ત્યાગ કરી બૌદ્ધ ધર્મ અપનાવ્યો હતો.

એવું તેમણે શા માટે કર્યું? તેમનો જન્મ તો ઉચ્ચ જ્ઞાતિમાં થયો હતો. નાગપુર વિશ્વવિદ્યાલયમાં તેઓ...


હત્યાકેસમાં પકડાયેલા આરોપી

આ શબ્દો છે સળંગ સાત મહિના સુધી એક લાવારિશ મૃતદેહના હત્યાના આરોપીઓને પકડનારા સુરેન્દ્રનગરના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર ડી. એમ. ઢોલના.

સુરેન્દ્રનગર લોકલ ક્રાઇમ બ્રાન્ચના પીઆઈ ડી. એમ. ઢોલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું તેમને 27 જાન્યુઆરીએ મૅસેજ મળ્યો કે થોરીયાવી ડૅમમાં હાથપગ અને માથું કપાયેલું ધડ મળ્યું છે .

તેઓ કહે છે, "અમે સ્થળ પર પહોંચ્યા ત્યારે મૃતદેહને ઓળખવો મુશ્કેલ હતો. "

"પંચનામું કરીને મૃતદેહ પોસ્ટમૉર્ટમ કરવા મોકલી આપ્યો. મૃતદેહને જોયો ત્યારથી મારા મગજમાં એક વાત રમી રહી હતી કે હત્યા કોઈ સ્થાનિક વ્યક્તિએ જ કરી હોવી જોઈએ કારણ કે જે જગ્યાએ મળ્યો એ થોરિયાળી ડેમ સુધી જવાનો રસ્તો સ્થાનિક માણસ સિવાય કોઈને ખબર પડે એવો નથી."

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, ત્યાં મોટરસાઇકલ સિવાય કોઈ વાહનનાં નિશાન પણ મળતાં નહોતાં. હાથપગ અને માથા વગરનો મૃતદેહ કોનો છે એ શોધવું અઘરું હતું.

પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર

ઢોલ કહે છે, "હું પોસ્ટમૉર્ટમના સ્થળે હતો ત્યારે સ્થાનિક લોકો પણ આવ્યા હતા એમાં એક જણ પોલીસને પૂછતો હતો કે મૃતદેહ કોનો છે અને કોણ મર્યું છે. સામાન્ય રીતે આવી કોઈ પૂછપરછ કરે નહીં. એટલે મા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રા મગજમાં અમસ્તો જ  ચહેરો અંકાઈ ગયો હતો."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "ત્રણ દિવસ પછી અચાનક એ માણસ એનાં માતાપિતાને લઈને એનો નાનો ભાઈ ગૂમ થયો હોવાની ફરિયાદ નોંધાવવા આવ્યો પણ મને ત્યારે પણ એના પર શંકા ગઈ નહોતી."

પછી આ મામલે પોલીસે ફરિયાદ લીધી હતી.

પોલીસને શંકા કેવી રીતે ગઈ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પોલીસ કહે છે કે બાદમાં બરાબર 15 દિવસે ડૅમમાંથી કપાયેલા હાથ અને પગ મળી આવ્યા અને એક મહિનો થયો અને એ ભાઈના ખેતરના કૂવામાંથી કોઈનું ફુગાઈ ગયેલું અને ઓળખી ના શકાય એવી હાલતમાં માથું મળી આવ્યું."

"અહીં મારી શંકા હવે પ્રબળ બની કે એનો સંબંધ એક મહિના પહેલાં મળેલા હાથપગ અને માથા વગરના મૃતદેહ સાથે છે."

બાદમાં પોલીસે પથાભાઈ કટોસણની ગૂમ થયાની ફાઇલ કાઢી અને તપાસ ફરી શરૂ કરી.

તો જાણવા મળ્યું કે જેના ખેતરમાંથી કપાયેલું માથું મળ્યું હતું, એ ઠાકરશી કટોસણ કે એના પિતા સાગર કટોસણ કયારેય પથાભાઈની પૂછપરછ કરવા આવ્યા નહોતા.

પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર ડી. એમ. ઢોલ કહે છે, "મેં એના ભાઈ ઠાકરશી અને પિતા સાગરભાઈને બોલાવ્યા. એમના દીકરાની ભાળ મળી કે નહીં એની પૂછપરછ કરી તો એમણે કહ્યું કે એ સાયલાથી ટ્રકમાં બેસી બીજા રાજ્યમાં જતો રહ્યો છે અને અમારા સગાએ જોયો છે"

"એના ભાઈ ઠાકરશીએ એવું કહ્યું કે એ એના સાળા માવજી મારુનિયા સાથે જમ્યો હતો, એટલે મારી શંકા દ્રઢ બની કે પથા કટોસણના ગૂમ થવામાં આ લોકોનો હાથ છે."

પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર કહે છે કે બાદમાં તેઓએ ટોલનાકાથી પસાર થયેલા અને વચ્ચે રોકાયેલા ટ્રક ડ્રાઈવર અને અન્ય વાહનોની તપાસ કરી. પથાભાઈનો ફોને છેલ્લે ક્યાં બંધ થયો એની તપાસ કરી તો ફોન એના ઘરે જ મદારગઢ સાયલામાં બંધ થયાનું દેખાતું હતું.

તેઓ વધુમાં કહે છે, "મારી શંકા પાકી થઈ ગઈ પણ પુરાવા નહોતા. નાનકડા ગામમાંથી અમે કેટલાક લોકોની પૂછપરછ કરી તો ખબર પડી કે 26 જાન્યુઆરીએ ગૂમ થયેલા પથાભાઈનું ઘર વહેલી સવારે ધોઈને સાફ કરવામાં આવ્યું હતું."

"પથાને દારૂ પીવાની ટેવ હતી અને એ પૈસા માટે એનાં માતાપિતાને પણ મારતો હતો."

"થોડા સમય પહેલાં એણે એની પત્ની સાથે માબાપે ઘરમાંથી કાઢી મૂક્યો હતો. એટલું જ નહીં એના મોટા ભાઈ ઠાકરશીના તલની ખેતીમાંથી બચેલા પૈસાની એ પણ ચોરી કરી ચૂક્યો હતો."

પી. આઈ. ઢોલ આગળ ઉમેરે છે કે આ વિગતો ભેગી કર્યા બાદ ગુમ થયેલા પથાભાઈ વિશે માહિતી મેળવી તો ખબર પડી કે એ અવારનવાર લોકો સાથે ઝઘડા કરતો અને પૈસા ખૂટે ત્યારે એનાં માતાપિતાને માર મારી પૈસા લઈ જતો હતો."

"ઘરમાંથી કાઢી મુકાયા બાદ...


હત્યાના આરોપમાં પકડાયેલા લોકોનું જાહેરમાં અભિનંદન કરનારા જયંત સિન્હા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની કૅબિનેટના એક માત્ર આવા નેતા નથી.

તેમના પહેલાં દેશના સંસ્કૃતિ મંત્રી મહેશ શર્મા લિન્ચિંગના એક આરોપીના મૃતદેહને સામે નમનની મુદ્રામાં, નતમસ્તકે ઊભા રહી ચૂક્યા છે.

મોહમ્મદ અખલાકને ટોળાએ મારી નાખ્યા એ ઘટનાને તેઓ 'મામૂલી' ગણાવી ચૂક્યા છે.

ગિરિરાજ સિંહ અને જયંત સિન્હા

રાજસ્થાન ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા અને રાજ્યના ગૃહમંત્રી ગુલાબચંદ કટારીયાએ પણ ગત વર્ષે 'ગૌરક્ષકોની'ના ટોળાના હાથે જાહેરમાં માર્યા ગયેલા પહલુખાનની હત્યા માટે 'બન્ને પક્ષો'ને જવાબદાર ગણાવી ચૂક્યા છે.

તેમણે આ હત્યાને સામાન્ય ઘટના ગણાવવા પણ પ્રયાસ કર્યો હતો.

હાથમાં તલવાર તોય સાદગી

આટલું ઓછું હોય એમ હવે કેન્દ્રીય મંત્રી ગિરિરાજસિંહ રડી પડ્યા. તેઓ હુલ્લડ કરવાના આરોપમાં બિહારની નવાદા જેલમાં બંધ વિશ્વ હિંદુ પરિષદ અને બજરંગ દળના કાર્યકરોના ખબરઅંતર પૂછવા ગયા હતા.

આંસુ લૂછતાં લૂછતાં તેમણે નીતિશકુમારની સરકાર પર 'હિંદુઓને દબાવવાનો' આરોપ પણ લગાવ્યો.

આ મંત્રીઓને જોઈને એ શેર યાદ આવી જાય છે,  ‘ઉનકી 'સાદગી' પર કૌન ન મર જાયે એ ખુદા, લડતે હૈં ઔ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર હાથ મેં તલવાર ભી નહીં!’

જ્યારે કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્યના મંત્રીઓ જ લિન્ચિંગ અને ટોળાને કારણે થયેલી હત્યાઓ સામે આંખ આડા કાન કરે ત્યારે કલ્પના કરો કે લાકડી-ધોકાના આધારે દરેક નાનામોટા ગામ કે શહેરોમાં બનાવાયેલી ગૌરક્ષકોની સમિતિઓના સભ્યોની છાતી કેટલી ફૂલાતી હશે?

ગત વર્ષે 29 જૂને ઝારખંડના રામગઢ જિલ્લામાં એક ટોળાએ 55 વરસના અલીમુદ્દીન અંસારીનો પીછો કર્યો.

બજારટાંડ વિસ્તારમાં પહેલાં તેમની વાનને આગ લગાવી અને બાદમાં જાહેર રસ્તા વચ્ચે તેમની હત્યા કરી નાખી.

હત્યારા ટોળાને શંકા હતી કે અલીમુદ્દીન પોતાની ગાડીમાં ગૌમાંસની સપ્લાય કઈ રહ્યા હતા.

જાણે કોઈ ક્રાંતિકારી ના હોય!

આ શંકા એ જ પ્રકારની હતી કે જે દિલ્હી પાસે દાદરીના મોહમ્મદ અખલાક પર હુમલો કરનારા ટોળાને થઈ હતી.

પણ, આ વખતે આ ભીડ એ લોકોની નહોતી કે જેમના અંગે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ એક સેમિનારમાં કહ્યું હતું કે આ લોકો 'ગૌરક્ષાના નામે પોતપોતાની દુકાનો ખોલીને બેઠા છે.'

તેમના પોતાના જ પક્ષના લોકો પર આ હિંસક ભીડમાં સામેલ થવાના આરોપ લાગ્યા હતા.

અલીમુદ્દીન અંસારીની હત્યાના આરોપોમાં ફાસ્ટ ટ્રૅક કોર્ટે જે 11 આરોપીઓને જન્મટીપની સજા સંભળાવી હતી એમાં ભાજપના સ્થાનિક નેતા નિત્યાનંદ મહતો, ગૌરક્ષક સમિતિ અને આરએસએસ સાથે જોડાયેલા બજરંગ દળના કાર્યકરો સામેલ હતા.

હત્યાના આરોપમાં જેલમાં બંધ આ લોકોને જામીન મળતા કેન્દ્રીય મંત્રી જયંત સિન્હાએ પોતાના ઘરે એમનું એવી રીતે તેમનું સન્માન કર્યું કે જાણે તેઓ હત્યાના આરોપી નહીં  પણ ભગતસિંહ, રાજગુરુ કે સુખદેવની જેમ કોઈ મોટા રાષ્ટ્રીય હીરો હોય.

જ્યારે હત્યાના આરોપીઓ સાથે દેશની સૌથી શક્તિશાળી સંસ્થા એટલે કે સરકારના પ્રતિનિધિઓ જ ઊભેલા જોવા મળે ત્યારે દાદરી ટોળાના હાથે માર્યા ગયેલા મોહમ્મદ અખલાક કે રામગઢમાં સરાજાહેર જેમની હત્યા કરી દેવાઈ એ અલીમુદ્દીન અંસારીને ન્યાય મળવાની આશા કેટલી જીવંત રહી શકે?

ડિસ્કલેમર વાળી વાત

જયંત સિન્હા

મહેશ શર્મા અને જયંત સિન્હા સારી રીતે જાણે છે કે બંધારણ પ્રત્યે નિષ્ઠાના સોગંદ લીધા બાદ, કેન્દ્ર સરકારના જવાબદાર પદ પર રહેતા કોઈ પણ વ્યક્તિ અપરાધનું સમર્થન ના કરી શકે.

તેઓ આરોપીઓને ફૂલોની માળા પહેરાવે છે અને સાથે જ 'સ્ટાન્ડર્ડ ડિસ્ક્લેમર' પણ જાહેર કરે છે- આ કહાણીના બધા જ પાત્રો કાલ્પનિક છે અને કોઈ પણ જીવિત કે મૃત વ્યક્તિ સાથેની સમાનતા માત્ર સંયોગ જ હશે.

જયંત સિન્હાએ શનિવારે ટ્વીટર પર ડિસ્ક્લેમર આપ્યું હતું,...


હત્યાના સમાચાર મળતા જ બિરલા હાઉસમાં જે પત્રકારો પહોંચ્યા હતા તેમાં વરિષ્ઠ પત્રકાર કુલદિપ નૈયર પણ સામેલ હતા.

ગાંધીજીની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીએ નૈયર સાથે વાતચીત કરી હતી.

નૈયરે ગાંધીજીની હત્યા બાદ દેશ અને દિલ્હીના માહોલનું વર્ણન કર્યું. સાથે જ તેમણે જવાહરલાલ નહેરુ અને સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલના સંબંધ અંગે રસપ્રદ વાતો કરી હતી.

એ વખતે નૈયર 'અંજામ' નામના એક ઉર્દુ અખબારમાં કામ કરતા હતા. ગાંધીજીની હત્યાની ખબર મળતા જ નૈયર બિરલા હાઉસ દોડી ગયા હતા.

આપને આ વાંચવું ગમશે :

નૈયર કહે છે,  'ત્યાં ગાંધીજીનો મૃતદેહ પડ્યો હતો અને સરદાર પટેલ અને જવાહરલાલ નહેરુ બાજુમાં ઊભા હતા.

એ વખતે એવું મનાઈ રહ્યું હતું નહેરુ અને પટેલ વચ્ચે મતભેદો છે. જોકે, ગાંધીજીની હત્યા થયા બાદ નહેરુએ કહ્યું હતું,

'સરદાર પટેલ મારી સાથે છે. જે રીતે ગાંધીજીએ કહ્યું હતું એ રીતે જ અમે બન્ને સાથે મળીને દેશને ચલાવીશું.'

ગાંધીજીની હત્યાના બે દિવસ પહેલાં જ તેમની પ્રાર્થનાસભામાં બૉમ્બ પ્લાન્ટ કરાયો હોવાની ઘટના બની હતી.

એટલે ગાંધીજીના જીવ પર જોખમ તો તોળાઈ રહ્યું જ હતું. પણ સામે પક્ષે ગાંધીજી પણ કોઈ પણ પ્રકારની સુરક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ષા લેવાના પક્ષમાં નહોતા.

આ અંગે વાત કરતા નૈયરે કહ્યું, 'ગાંધીજીની હત્યા થયા બાદ સરદારે ગૃહપ્રધાનના પદ પરથી રાજીનામું પણ આપ્યું હતું.

જોકે, નહેરુએ સરદારનું રાજીનામું ફગાવી દીધું હતું અને સરદારનો સાથ આપ્યો હતો.'

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


હનીફાએ ઘરમાં ટૉયલેટ ન બનાવી આપવા બદલ પોતાના પિતા વિરુદ્ધ પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી

તમિલનાડુના અંબુર ગામમાં રહેતાં સાત વર્ષીય બાળકી હનીફાએ તો ટૉયલેટ ન બનાવવા બદલ પિતા વિરુદ્ધ પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ જ નોંધાવી દીધી.

હનીફાએ પોલીસને લખેલા એક પત્રમાં કહ્યું કે તેમનાં પિતાએ તેમની સાથે છેતરપિંડી કરી છે અને તેની માટે તેમની ધરપકડ થવી જોઈએ. હનીફાએ કહ્યું કે તેમને ખુલ્લી જગ્યામાં શૌચ કરતાં શરમ આવે છે.

યુનિસેફના આંકડા અનુસાર ભારતમાં ઘણા લોકો એવા છે કે જેમના ઘરે ટૉયલેટ નથી અને આશરે 500 મિલિયન જેટલા લોકો ખુલ્લામાં શૌચ કરે છે.

ઘણા લોકોના ઘરમાં ટૉયલેટ હોવા છતાં તેઓ તેનો ઉપયોગ કરતા નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હનીફા અંબુર ગામમાં પોતાનાં માતા પિતાની સાથે રહે છે, અને તેમનાં ઘરમાં ક્યારેય ટૉયલેટ બન્યું નથી.

બીબીસી સંવાદદાતા કૃતિકા કનન સાથે વાત કરતા હનીફાએ કહ્યું કે તેમનાં ઘણા પાડોશીઓના ઘરમાં ટૉયલેટ છે. એટલે તેમણે પણ તેમનાં પિતા સમક્ષ ટૉયલેટની માગ કરી. જ્યારે તેમણે પિતા સમક્ષ ટૉયલેટની માગ કરી ત્યારે તેઓ નર્સરીમાં હતાં.

હનીફા કહે છે, "હું જ્યારે શૌચ કરવા બહાર જતી અને લોકો મારી સામે જોતા તો મને ખૂબ શર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મ આવતી હતી." હનીફાને ટૉયલેટ બનાવવા માટે વધારે પ્રેરણા ત્યારે મળી જ્યારે સ્કૂલમાં તેમને બહાર શૌચક્રિયા કરવાને કારણે થતી બીમારીઓ વિશે જાણકારી મળી.

હનીફાએ પોલીસને પત્ર લખી ફરિયાદ કરી હતી

હનીફાએ પોલીસને પત્રમાં લખ્યું હતું કે તેમનાં પિતાએ તેમને કહ્યું હતું કે જો તેમનો સ્કૂલમાં પ્રથમ નંબર આવશે તો તેઓ ટૉયલેટ બનાવી આપશે.

તેઓ લખે છે, "હું નર્સરીમાં હતી ત્યારથી હું સારી રીતે ભણું છું અને મારો પ્રથમ નંબર આવે છે. હાલ હું બીજા ધોરણમાં ભણું છું. છતાં મારા પિતા એમ જ કહે છે કે ટૉયલેટ બનાવી આપીશ. આ મને છેતરપિંડી લાગે છે, એટલે તમે તેમની ધરપકડ કરી."

બીબીસી સાથે વાત કરતા હનીફાના પિતા ઇશાનુલ્લાહે જણાવ્યું કે તેમણે ટૉયલેટ બનાવવાનું કામ શરૂ કરાવી દીધું હતું, પણ પુરતા પૈસા ન હોવાને કારણે તેનું કામ પુરું થઈ શક્યું નથી. હાલ ઇશાનુલ્લાહ બેરોજગાર છે.

તેઓ ઉમેરે છે, "મેં હનીફાને કહ્યું કે મને થોડો વધારે સમય આપો. પણ મેં મારું વચન ન પાળ્યું તો તેમણે મારી સાથે વાત કરવાનું બંધ કરી દીધું."

હનીફાને આ મામલે પોતાના પિતા માટે કોઈ સહાનુભૂતિ નથી.

તેઓ કહે છે, "હું ક્યાં સુધી તેમની પાસે એક જ વસ્તુ માગતી રહીશ? તેઓ હંમેશાં પૈસા ન હોવાનું બહાનું આપતા રહ્યા છે. એટલે હું પોલીસ સ્ટેશન ગઈ."

સોમવારના દિવસે તેઓ તેમનાં માતાને લઇને પોતાની સ્કૂલ નજીક આવેલા એક પોલીસ સ્ટેશને પહોંચ્યાં હતાં.

બીબીસી તમિલ સાથે વાત કરતાં પોલીસ અધિકારી એ. વલરમથીએ જણાવ્યું, "હનીફા તેમની ટ્રૉફીઓથી ભરેલું એક બેગ લઇને અહીં આવ્યાં હતાં. ટ્રૉફીઓને ટેબલ પર ગોઠવી તેમણે સવાલ કર્યો કે શું તમે મને ટૉયલેટ આપી શકો છો?"

હનીફાના પ્રયાસે લોકોની સહાનુભૂતિ મેળવી છે અને સાથે સાથે તેમને પોલીસનો સાથ પણ મળ્યો છે

પોલીસ અધિકારી એ. વલરમથી કહે છે કે તેમણે હનીફાનાં પિતાને પોલીસ સ્ટેશન બોલાવ્યા અને તેઓ એ ચિંતામાં પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા કે ક્યાંક તેમના પત્ની અને બાળકીને કંઈ થયું તો નથી ને. પણ જ્યારે તેમને કારણ વિશે ખબર પડી તો તેઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.

હનીફાનો પત્ર વાંચ્યા બાદ ઇશાનુલ્લાહ કહે છે કે કદાચ હનીફાએ ઔપચારિક પત્ર લખવાનું તેમની પાસેથી જ શીખ્યું છે.

હનીફાના પિતા ઇશાનુલ્લાહ ગ્રામજનોને ઘણી વખત સરકારી કામકાજ અને પત્ર લખવામાં મદદ કરે છે.

તેઓ કહે છે, "મને ખબર ન હતી કે આ દાવ મારા પર જ ઊલટો પડશે."

જોકે, હનીફાનાં પ્રયાસે લોકોની સહાનુભૂતિ મેળવી છે અને સાથે સાથે તેમને પોલીસનો સાથ પણ મળ્યો છે.

પોલીસ...