પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, ઇસ્લામાબાદે ઇન્ડિયન આર્મી ચીફના આ દાવાને ફગાવી દીધો છે.

બિપિન રાવતે કહ્યું કે સેનાએ આર્ટિલરી ગન્સનો ઉપયોગ કરીને ઉગ્રવાદી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા છે. મળતી માહિતી મુજબ 6થી 10 પાકિસ્તાની સૈનિકો માર્યા ગયા છે. 3 કેમ્પને નષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે અને એટલા જ પ્રમાણમાં ઉગ્રવાદીઓ માર્યા ગયા છે.

જોકે, પાકિસ્તાન આને નકારી કાઢે છે.

પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા મોહમ્મદ ફૈસલે કહ્યું કે ભારતીય મીડિયા ભારતની સેના દ્વારા લાઇન ઑફ કન્ટ્રોલ નજીક પાકિસ્તાનમાં લૉન્ચ પૅડને ટાર્ગેટ કરવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો થઈ રહ્યો છે જેને નકારી કાઢીએ.

પાકિસ્તાને પી-5 દેશો (સંયુક્ત રાષ્ટ્રના કાયમી સભ્ય દેશો)ને મુલાકાત લેવા માટે આમંત્રણ આપ્યું છે.

પાકિસ્તાને ભારતની સેના દ્વારા લાઇન ઑફ કન્ટ્રોલ નજીક પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં જુરા, શાહકોટ અને નૌશેરી સેક્ટરમાં કરાયેલી સૈન્ય કાર્યવાહીમાં 5 નાગરિકોનાં મોત થયા તે બાબતે ભારતીય રાજદૂત ગૌરવ અહલુવાલિયાને તેડાવ્યાં છે.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈના રિપોર્ટ પ્રમાણે ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં લાઇન ઑફ કંટ્રોલ નજીક ઉગ્રવાદીઓના કથિત કૅમ્પોને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નિશાન બનાવ્યાં છે.

ન્યૂઝ એજન્સીનો દાવો છે કે આ સૈન્ય કાર્યવાહીમાં 4-5 પાકિસ્તાની સૈનિકો માર્યા ગયા છે.

ભારતીય સેનાએ તંગધાર સૅક્ટરની સામે આવેલા પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં આ કાર્યવાહી કરી છે.

સમાચાર સંસ્થા રોયટર્સના અહેવાલ પ્રમાણે, ભારતે કહ્યું છે કે રવિવારે વિવાદાસ્પદ કાશ્મીર વિસ્તારમાં સામસામે ગોળીબારમાં તેમના બે સૈનિકો અને એક નાગરિકનાં મૃત્યુ થયાં છે, જ્યારે પાકિસ્તાને કહ્યું છે કે તેમની બાજુ છ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

પાકિસ્તાન સેનાના પ્રવક્તા મેજર જનરલ આસિફ ગફૂરે ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે કે ભારતે કોઈ પણ પ્રકારની ઉશ્કેરણી વિના સંઘર્ષવિરામનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે અને પાકિસ્તાની આર્મીએ તેનો જવાબ આપતાં ભારતીય સેનાનાં નવ જવાનોનાં મૃત્યુ થયા છે, જ્યારે બે બંકરને ધ્વસ્ત કરી દીધા છે.

એનઆઈએ ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું છે કે ભારતે નીલમ ઘાટી વિસ્તારમાં ઉગ્રવાદીઓનાં 4 લૉન્ચ પેડને નિશાન બનાવ્યાં હતાં.

રિપોર્ટ પ્રમાણે, સતત થઈ રહેલા યુદ્ધવિરામ ભંગ બાદ ભારતીય સેનાએ આ કાર્યવાહી કરી છે.

હાલ બંને દેશો તરફથી સરહદ પર ગોળીબારી થઈ રહી હોવાનો અહેવાલ છે.

શું કહે છે ભારત?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારતીય સેનાએ બહાર પાડેલા તેમના અધિકૃત નિવેદનમાં કહ્યું છે કે કોઈ પણ ઉશ્કેરણી વિના પાકિસ્તાન દ્વારા કાશ્મીર સરહદ પર નાગરિકો પર ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો હતો.

નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તંગધારના વિસ્તારમાં એકને ગંભીર ઈજા તથા ત્રણ નાગરિકોને સામાન્ય ઈજા પહોંચી છે.

ભારતીય સેનાના કહેવા મુજબ, પાકિસ્તાને આતંકવાદીઓને ભારતીય ભૂમિમાં ઘૂસાડવા માટે કોઈ પણ ઉશ્કેરણી વિના યુદ્ધવિરામનો ભંગ કર્યો છે.

સેનાના નિવેદન મુજબ પાકિસ્તાનની કાર્યવાહીનો જવાબ આપતા ભારતીય સેનાએ આતંકવાદીઓના લૉન્ચ પેડને નિશાન બનાવ્યાં છે.

શું કહે છે પાકિસ્તાન?

પાકિસ્તાન તરફથી પણ વળતી કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હોવાનું કહેવાયું છે.

પાકિસ્તાન સેનાના પ્રવક્તા મેજર જનરલ આસિફ ગફૂરે ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે કે ભારતે કોઈ પણ પ્રકારની ઉશ્કેરણી વિના યુદ્ધવિરામનો ભંગ કર્યો છે.

મેજર જનરલ ગફૂરે ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે જુરા, શાહકોટ અને નૌશેરી સૅક્ટર્સમાં પાકિસ્તાની નાગરિકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યાં છે.

પાકિસ્તાની આર્મીએ તેનો જવાબ આપતાં ભારતીય સેનાના 9 જવાનોનાં મૃત્યુ થયાં છે, જ્યારે બે બંકરને ધ્વસ્ત કરી દીધાં છે.

ગફૂરે ટ્વીટમાં કહ્યું કે સામસામા થયેલા ગોળીબારમાં પાકિસ્તાનનાં એક સૈનિક અને...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, ગયા વર્ષે પાંચ ઑગસ્ટે ભારતીય સંસદે બંધારણની કલમ 370ને રદ્દ કરીને જમ્મુ-કાશ્મીરને મળેલા ખાસ રાજ્યના દરજ્જા પર પૂર્ણવિરામ મૂક્યું હતું. જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી લદ્દાખને અલગ કરીને બન્નેને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવ્યા હતા.

એ પછી જમ્મુ અને કાશ્મીરની કથા તો વેગળી રહી, પણ લદ્દાખમાં આ વિભાજનની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. અહીંના લોકો એ વાતે ખુશ હતા કે તેઓ જે માગણી છેલ્લાં 70 વર્ષથી કરી રહ્યા હતા, તે માગણી 50 ટકા જ સંતોષવામાં આવી છે.

50 ટકા જ શા માટે? વાસ્તવમાં જમ્મુ-કાશ્મીરથી પોતાને અલગ કરીને એક વિધાનસભા સાથે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવવાની લદ્દાખીઓની માગણી ઘણી જૂની હતી, પણ લદ્દાખને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવવામાં આવ્યો પછી પણ તેને વિધાનસભા આપવામાં આવી નથી.

નવી વ્યવસ્થાના એક વર્ષ પછી પણ અહીંના લોકોનાં દિલોમાં એ બાબત મોટી પીડાનું કારણ બની રહી છે. બાકી બધાં કારણ તેની સાથે જોડાયેલાં છે.

ગત એક વર્ષમાં લદ્દાખને તેની ઇચ્છા અનુસારનું બધું મળ્યું છે? દેશનો સૌથી મોટો લોકસભા મતવિસ્તાર તેનાં સપનાં સાકાર થતાં જોઈ રહ્યો છે? લોકોની અપેક્ષા શું છે? તેઓ કેન્દ્ર પાસે શું માગણી કરી રહ્યા છે? આ બધા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સવાલોના જવાબ મેળવવાનો પ્રયાસ બીબીસીએ કર્યો હતો.

લદ્દાખના લોકોને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બન્યા બાદ જે અપેક્ષા હતી તેની વાત સૌથી પહેલાં કરીએ. પહેલા એ લદ્દાખની વાત, જેનાથી સમગ્ર હિન્દુસ્તાન સારી રીતે વાકેફ નથી.

મેં ઉપર લખ્યું તેમ લદ્દાખનું નામ લેતાંની સાથે જ તેની નયનરમ્ય ખીણોની તસવીરો ચિત્તમાં તરવરવા લાગે છે.

મેં અત્યાર સુધી 'લદ્દાખ-એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ'નો ઉલ્લેખ કર્યો છે, પણ જે લોકો લદ્દાખનો પ્રવાસ કરી આવ્યા છે તેઓ અથવા કોરોના મહામારી પહેલાં આ વર્ષે જૂનમાં ત્યાં જવાની યોજના બનાવતા હતા એ લોકો માટે તેમની યોજનામાં લદ્દાખનો અર્થ શું હતો?

પર્યટકો માટે લદ્દાખનો અર્થ સામાન્ય રીતે લેહ પૂરતો મર્યાદિત હોય છે. ઉલ્લેખ પણ લેહ-લદ્દાખ તરીકે કરવામાં આવે છે, પણ લેહની સાથે કારગિલનો ઉલ્લેખ બહુ ઓછો કરવામાં આવે છે અને લેહની સરખામણીએ ત્યાં પર્યટકો પણ ઓછા જાય છે.

આ પીડાનો ઉલ્લેખ કારગિલનો લગભગ દરેક રહેવાસી કરે છે.

સમાન ભાગીદારીની કારગિલની માગ

હાજી અનાયત અલી

2011ની વસતીગણતરી અનુસાર, લગભગ ત્રણ લાખ લોકોની વસતી ધરાવતા લદ્દાખમાં 46.6 ટકા લોકો મુસ્લિમ છે. અહીં લેહ અને કારગિલ એમ બે જિલ્લા છે.

લેહમાં બૌદ્ધધર્મીઓની સંખ્યા વધારે છે, જ્યારે કારગિલમાં મુસ્લિમો બહુમતીમાં છે. બૌદ્ધ લોકો માને છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર મુસ્લિમ બાહુલ્યવાળું રાજ્ય હતું.

તેમાં બૌદ્ધધર્મીઓનો અવાજ ઓછો સાંભળવામાં આવતો હતો, પણ આજે લદ્દાખમાં મુસ્લિમોની બહુમતી નથી ત્યારે કારગિલના લોકો આવી જ ફરિયાદ કરતા જોવા મળે છે.

કારગિલના લોકોની સવાલ છે કે લેહ અને કારગિલમાં લગભગ એકસમાન વસતી છે ત્યારે વિકાસનો મહત્તમ હિસ્સો લેહના ભાગે જ કેમ જાય છે? તેમનું કહેવું છે કે કેન્દ્ર સરકાર લેહમાં જેટલો વિકાસ કરવા ઇચ્છે છે તેટલો જ વિકાસ તેણે કારગિલમાં કરવો જોઈએ.

કારગિલમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)ના નેતાઓ ભારપૂર્વક કહે છે કે લેહમાં જે કરવામાં આવી રહ્યું છે એ બધું કારગિલને પણ મળવું જોઈએ.

કારગિલમાં ભાજપના કદ્દાવર નેતા હાજી અનાયત અલી કહે છે, "સૌથી મોટો મુદ્દો ઍરપૉર્ટના એક્સટેન્શનનો છે. અહીં મોટી ફ્લાઇટ્સના ઉતરાણની વ્યવસ્થા ઝડપભેર કરવાની જરૂર છે. એકેય કેન્દ્રીયમંત્રી હજુ સુધી કારગિલ આવ્યા નથી."

"તેનું મોટું કારણ અહીંનું ઍરપૉર્ટ છે. લેહથી કારગિલ સુધી પહોંચવા લગભગ 250 કિલોમીટરનો પ્રવાસ સડક મારફત કરવો પડે છે. ઍરપૉર્ટ પર વિમાનનું ઉતરાણ કરી શકાતું નથી એટલે પ્રધાનો અહીં આવતા નથી, કારણ કે સડક મારફત...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, ગુજરાત સરકાર અને ભારત સરકાર આ આરોપોનો ઇન્કાર કરી ચૂકી છે.

જેમ કે સી-4 વૉર્ડમાં માત્ર મુસલમાન સમાજના લોકોનો ઇલાજ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જ્યારે એ-4 વૉર્ડમાં માત્ર હિન્દુ સમાજના લોકોને રાખવામાં આવી રહ્યા છે.

12મી એપ્રિલ પહેલાં આ તમામ લોકો એક જ વૉર્ડમાં હતા.

19 વર્ષના એક પુરુષ દર્દીએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું, "એ-4 વૉર્ડમાં હિન્દુ અને મુસલમાન સમાજના લોકોને એક સાથે રાખવામાં આવી રહ્યા હતા અને બન્ને સમાજના લોકોને એક જેવી જ સારવાર અપાતી હતી. પરંતુ હવે બન્નેને અલગ-અલગ રાખવામાં આવે છે."

આ વિશે જ્યારે બીબીસી ગુજરાતીએ સી-4 વૉર્ડમાં ઇલાજ કરાવી રહેલા 19 વર્ષના પુરુષ દર્દી સાથે વાત કરી તો તેમણે કહ્યું કે તેઓ એપ્રિલથી એ-4 વૉર્ડમાં દાખલ હતા.

તેઓ કહે છે, "તેમની સામે અનેક હિન્દુ અને મુસ્લિમ સમાજના લોકોને એ જ વૉર્ડમાં લાવવામાં આવ્યા અને તેમનો ઇલાજ કરવામાં આવતો હતો."

"પરંતુ 12મી એપ્રિલે રાત્રે 11 વાગ્યે સિવિલના સ્ટાફના અમુક લોકોએ અમને કહ્યું કે અમારામાંથી અમુક લોકોને સારી સગવડવાળા સી-4 વૉર્ડમાં લઈ જવામાં આવી રહ્યા છે."

એ-4 માં જેટલા મુસ્લીમ સમાજના લોકો હતા તેમને તમામને સી-4મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં લઈ જવામાં આવ્યા. "થોડી વાર બાદ અમને ખ્યાલ આવી ગયો કે તેમણે હિન્દુઓ અને મુસ્લિમોને અલગ-અલગ વૉર્ડમાં મૂકી દીધા છે."

તેમણે જ્યારે આ વિશે હૉસ્પિટલ સ્ટાફને પૂછ્યું તો આ દર્દીને કોઈ સંતોષકારક જવાબ ન મળ્યો.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં આ દર્દી કહે છે કે તમામ મુસ્લિમ દર્દીઓ એક જ વૉર્ડમાં આવતા રહ્યા ત્યારે અમને આખી પરિસ્થિતિનો અંદાજ આવ્યો.

આવી જ રીતે અન્ય એક 42 વર્ષના પુરુષ દર્દી જે હજી બે દિવસ અગાઉ જ સિવિલ હૉસ્પિટલમાં દાખલ થયા હતા, તેમને સીધા સી-4 વૉર્ડમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું કે એ વૉર્ડમાં લગભગ 28 જેટલા દર્દીઓ છે, અને એ તમામ મુસ્લિમ સમાજના જ છે.

આ વિશે બીબીસી ગુજરાતીએ અમદાવાદ સિવિલ હૉસ્પિટલનાં મેડિકલ સુપરિન્ટેન્ડન્ટ ડૉ. જી. એચ. રાઠોડ સાથે વાત કરી તો તેમણે કહ્યું કે દર્દીઓની તેમની મેડિકલ કંડિશન પ્રમાણે સારવાર કરાઈ રહી છે.

"આ પ્રક્રિયામાં  ડૉક્ટર્સને યોગ્ય લાગે તે પ્રમાણેના વૉર્ડમાં શિફ્ટ કરવામાં આવે છે."

ડૉ. રાઠોડને તેમના ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં છપાયેલા જવાબ વિશે વાત કરી તો તેમણે કહ્યું કે કોઈ ગેરસમજ થઈ ગઈ હોય તેવું લાગે છે.

જો કે ધર્મને આધારે હૉસ્પિટલમાં ખાટલા અપાતાં હોવાના આરોપોને તેમણે નકારી કાઢ્યા હતા.

જો કે અંગ્રેજી અખબાર 'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના એક અહેવાલમાં તેમણે કહ્યું છે કે બન્ને સમાજના લોકોને કોઈ અગવડ ન પડે માટે તેમને અલગ-અલગ વૉર્ડમાં રાખવામાં આવ્યા છે.

આ અહેવાલમાં લખ્યું છે એ પ્રમાણે તેમણે એવું પણ કહ્યું હતું કે આ પ્રકારની વ્યવસ્થા કરવા માટે તેમને સરકારમાંથી કહેવામાં આવ્યું હતું.

જ્યારે બીબીસી ગુજરાતીએ તેમની સાથે આ અહેવાલ વિશે વાત કરી તો તેમણે કંઈ પણ કહેવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હતો.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાત સરકરાના સ્વાસ્થ્ય અને પરિવારકલ્યાણ ખાતાએ ટ્વીટ કરીને આ મીડિયા રિપોર્ટનું ખંડન કર્યું છે અને ટ્વીટમાં જણાવ્યું છે કે દર્દીઓને જુદા-જુદા વૉર્ડમાં તેમની મેડિકલ પરિસ્થિતિ અને લક્ષણો જેવી બાબતોને ધ્યાનમાં લઈને અલગ-અલગ વૉર્ડમાં રાખવામાં આવ્યા છે.

દાનીશ કુરૈશી એક મુસ્લિમ કર્મશીલ છે. તેમના એક મિત્ર હૉસ્પિટલમાં કોરોના હોવાને કારણે દાખલ છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં તેઓ કહે છે કે અમુક હિન્દુ સમાજના લોકોએ હૉસ્પિટલ સ્ટાફને ફરિયાદ કરી હતી કે મુસ્લિમ સમાજના લોકો સાથે નથી રહેવું. એ પછી હૉસ્પિટલ સ્ટાફ હરકતમાં આવ્યું હતું.

જો કે ડૉ. જી. એચ.રાઠોડે જણાવ્યું હતું...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, બીજી તરફ રાઠવા સમાજના લોકો એવું માને છે કે રાઠવા અને રાઠવા-કોળી એ બે અલગ સમુદાય નથી, પરંતુ એક સમુદાયનાં બે નામ છે.

ગત મહિને થયેલી આ અરજી મુદ્દે ગુજરાત હાઈકોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકારને નોટિસ આપી હતી, જેની સુનાવણી 15 ઑક્ટોબરે થવાની છે.

ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં કરાયેલી અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સરકારે મતલક્ષી લાભ મેળવવા તેમને આદિવાસી ગણાવ્યા છે અને સરકારને આવું કરવાનો અધિકાર નથી.

અરજીમાં રાઠવા-કોળીને આદિવાસી જાતિ તરીકેના લાભો ન મળવા જોઇએ એવી માગણી કરવામાં આવી છે. 2001ની વસતીગણતરી મુજબ ગુજરાતમાં રાઠવા સમુદાયની વસતી 5.35 લાખની હતી.

હાલમાં આ સમુદાયના લોકો મોટા ભાગે છોટાઉદેપુર જિલ્લામાં રહે છે. ઉપરાંત પંચમહાલના ઘોઘંબા અને દાહોદના દેવગઢ બારિયા તાલુકામાં પણ તેમની વસતી છે.

રાઠવા સમુદાયના લોકો રાઠવા-કોળી, ઉપરાંત રાઠવા-ભીલ, રાઠવા-હિંદુ તરીકે પણ ઓળખાય છે.

ગુજરાત સરકાર રાષ્ટ્રપતિના હુકમમાં ફેરફાર ન કરી શકે

જમણે રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પસાદ અને ડાબે વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નેહરુ

ગુજરાત સરકારે સમયાંતરે જાહેર કરેલાં વિવિધ જાહેરનામાં પ્રમાણે રાઠવા-કોળીને અને રાઠવા એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક જ આદિવાસી સમુદાય ગણાય છે.

જોકે અરજી કરનારનું કહેવું છે કે સરકારી જાહેરનામું ખરેખર તો 1950માં જાહેર કરાયેલા પ્રૅસિડેન્સિયલ ઑર્ડરમાં ફેરફાર છે અને તે ગેરબંધારણીય છે.

હાઈકોર્ટમાં આ અરજી નરસિંહ મહીડા, કનુભાઈ ડામોર, ગૌતમ વાળવી અને દિનેશ કટારા દ્વારા એમના વકીલ રાહુલ શર્મા થકી દાખલ કરાઈ છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં અરજદારોના વકીલ રાહુલ શર્મા કહે છે કે "રાજ્ય સરકાર પાસે રાષ્ટ્રપતિના હુકમમાં ફેરફારની સત્તા નથી. તેથી તે રાઠવા-કોળીને રાઠવા તરીકે ગણીને આદિવાસી સમાજનો દરજ્જો ન આપી શકે."

વધુમાં તેમણે કહ્યું કે, "રાષ્ટ્રપતિના હુકમમાં રાઠવા જાતિનો જ આદિવાસી જાતિ તરીકે ઉમેરો કરાયો છે, જ્યારે રાજ્ય સરકારે પોતાની સત્તા વાપરીને રાઠવા-કોળીને રાઠવા તરીકે ગણ્યા છે અને તેમને પણ આદિવાસીનો દરજ્જો આપી દીધો છે."

જાહેરનામું અને ગુજરાત સરકાર

પ્રતીકાત્મક તસવીર

1950માં ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ  કૉન્સ્ટિટ્યૂશન (શિડ્યુલ ટ્રાઇબ્સ) ઑર્ડર 1950 જાહેર કર્યો, રાઠવા સમુદાય આદિવાસી જનજાતિ તરીકે આ યાદીના ત્રીજા ભાગમાં 20મા ક્રમાંકે છે.

1960માં ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના થયા બાદ 1946માં રાષ્ટ્રપતિના તે ઑર્ડરને ફરીથી 1976ના ઑર્ડર તરીકે પસાર કરવામાં આવ્યો.

આ યાદીના ચોથા ભાગમાં 25મા ક્રમાંકે રાઠવા સમુદાયનું નામ છે.

જોકે ત્યારબાદ 1982માં ગુજરાત સરકારે એક જાહેરનામું બહાર પાડીને કહ્યું કે રાઠવા-કોળી અને રાઠવા એક જ સમુદાય છે. માટે રાઠવા કોળીને પણ તે તમામ લાભો મળવાપાત્ર છે જે રાઠવાને મળે છે.

આ જાહેરનામાને ક્યારેય પડકાર ફેંકાયો નથી. રાઠવા-કોળીનો વિવાદ આશરે 15 વર્ષ અગાઉ શરૂ થયો હતો, પરંતુ તે પહેલી વાર ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો છે.

કેમ છે વિવાદ?

પ્રોફેસર અર્જુન રાઠવા

આ વિવાદ પાછળનું કારણ જણાવતા છોટાઉદેપુરમાં રાઠવા સમુદાયના આગેવાન પ્રોફેસર અર્જુન રાઠવાએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે આ આખો વિવાદ સરકારી ભૂલો અને બિનઆદિવાસી સમાજના અમુક લોકોને કારણે ઊભો થયો છે.

તેઓ કહે છે કે ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના થયા બાદ જ્યારે આ સમાજના લોકોની સરકારી ચોપડે નોંધણી થઈ રહી હતી, ત્યારે જ સરકારી ચોપડે તેમને રાઠવા-કોળી તરીકે ગણવામાં આવ્યા હતા.

"રાઠવા સમુદાયના લોકો મુખ્યધારાના સંપર્કમાં ન હોવાથી અને ખાસ ભણેલા ન હોવાથી તેમને એ ખબર જ ન રહી કે સરકારી ચોપડે તેમની નોંધણી રાઠવા તરીકે થઈ કે રાઠવા-કોળી તરીકે."

આદિવાસી કર્મશીલ ગોવાભાઈ રાઠોડનું કહેવું છે કે શરૂઆતમાં અહમ્...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, લૉકડાઉન દરમિયાન અમદાવાદ શહેરમાં ગત 2019ની સરખામણીએ લોકો દ્વારા ખુદનો જીવ લેવાની ઘટનાઓ ઓછી ઘટી હતી.

આત્મહત્યા એ એક ખૂબ જ ગંભીર શારીરિક, મનોવૈજ્ઞાનિક અને સામાજિક સમસ્યા છે. જો આપ કોઈ તણાવમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હો તો ગુજરાત સરકારની 'જિંદગી હેલ્પલાઈન 1096' પર કે ભારત સરકારની 'જીવનસાથી હેલ્પલાઇન 1800 233 3330' પર ફોન કરી શકો છો. તમે મિત્રો-સંબંધીઓ સાથે પણ વાત કરી શકો છો.

જો અમદાવાદ શહેર પોલીસના આત્મહત્યાના આંકડાઓ પર એક નજર કરીએ તો જાણવા મળે કે જૂન મહિનામાં 79 લોકોએ પોતાનો જીવ લીધો હતો.

જૂન 2019માં આ આ આંકડો 61નો હતો એટલે કે ગત વર્ષે જૂન મહિનામાં આત્મહત્યા કરનારા લોકોની સંખ્યા ચાલુ વર્ષના જૂન માસ કરતાં ઓછી હતી.

કોરોના વાઇરસ : WHO લૉકડાઉન ખોલી નાખવા અંગે શું કહે છે?

આવી જ રીતે જો જુલાઈ મહિનાના આંકડાઓ પર એક નજર કરવામાં આવે તો જુલાઈ 19 સુધીમાં આ વર્ષે લગભગ 56 લોકોએ પોતાના જીવ લીધો છે, જ્યારે ગત વર્ષે આ સમયગાળમાં 36 લોકોએ પોતાનો જીવ લીધો હતો.

નિષ્ણાતો માને છે કે લૉકડાઉન દરમિયાન માનસિક રોગોની સંખ્યા વધી હતી અને લૉકડાઉન બાદ લોકોએ પોતાનો જીવ લીધો હોય તેવી ઘટનાઓ ઘટી હત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી.

એક ઉચ્ચ પોલીસ અધિકારીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું હતું, "માર્ચ, એપ્રિલ અને મે મહિનામાં લોકોએ પોતાના જીવ લીધા હોય તેવા કિસ્સાઓની સંખ્યા ગત વર્ષ કરતાં ઓછી છે."

આ અધિકારીએ પોતાનું નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું હતું કે 2019માં માર્ચ મહિનામાં 82 લોકોએ પોતાનો જીવ લીધો હતો, જ્યારે 2020માં વર્ષે 66 લોકોએ પોતાના જીવ લીધા છે.

એવી જ રીતે એપ્રિલ મહિનામાં જ્યારે લૉકડાઉનનું ખૂબ કડક પાલન કરાવવામાં આવી રહ્યું હતું ત્યારે શહેરમાં 27 લોકોએ પોતાનો જીવ લીધો હતો. જોકે, 2019ના એપ્રિલમાં આવી ઘટનાની સંખ્યા 65 હતી. આવી જ રીતે મે મહિનામાં 48 લોકોએ પોતાનો જીવ લીધો હતો, જ્યારે મે-2019માં 66 લોકોએ આત્મહત્યા કરી હતી.

અધિકારી એવું કહે છે કે, સામાન્ય રીતે નદી કે કેનાલમાં આત્મહત્યાની ઘટનાઓ વધારે બને છે પરંતુ લૉકડાઉનમાં લોકો ઘરની બહાર નીકળતા નહોતા. જોકે, અનલૉક દરમિાન આવાં નિયંત્રણો હઠી ગયાં હતાં.

કોરોનામાં માનસિક તણાવ

આત્મહત્યા અને એ માટેની મૂંઝવણ વિશે બીબીસીએ અનેક નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી હતી.

આ નિષ્ણાતો નિયમિત રીતે માનસિક રીતે અસ્વસ્થ લોકો સાથે વાત કરતા હોય છે, તેમને સલાહ-સૂચન આપતા હોય છે. લગભગ બધા જ નિષ્ણાતો અનુભવે છે કે કોરોનાને પગલે આવેલા લૉકડાઉનમાં માનસિક બીમાર લોકોની સંખ્યામાં વધારો થયો હતો.

બીબીસીએ 'જીવનસાથી' નામની એક હેલ્પલાઇનના અધિકારી પ્રવીણ વાલેરા સાથે જ્યારે વાત કરી.

તેમણે કહ્યું કે સામાન્ય રીતે તેમની હેલ્પલાઈન પર દરરોજ 40-50 જેટલા લોકો ફોન કરીને પોતાની માનસિક હાલત અથવા તો આત્મહત્યાના વિચાર અંગે વાત કરે છે. લૉકડાઉનના સમયમાં પણ કૉલની સંખ્યા સરેરાશ એટલી જ હતી પરંતુ એ પછી સંખ્યા વધી.

પ્રવીણ વાલેરા જણાવે છે  "અનલૉક થયા બાદ દરરોજનાં લગભગ 80-100 કૉલ આવે છે."

લૉકડાઉન બાદ આપણી ભવિષ્યની મુસાફરી કેવી હશે?

લોકો જ્યારે લૉકડાઉન બાદ બહાર નીકળવા માંડ્યા અને લૉકડાઉનની અસર તેમની આર્થિક સ્થિતિ પર દેખાવા લાગી ત્યારે એમની તકલીફ વધી એમ તેઓ કહે છે.

તેઓ કહે છે, "અમારે ત્યાં જીવનસાથીની હેલ્પલાઇન પર જૂન-જુલાઈ મહિના દરમિયાન આવેલા કૉલમાંથી લગભગ 75 ટકા કૉલમાં લોકોએ નોકરી અને આર્થિક તંગીના કારણે જીવન ટૂંકાવવાની વાત કરી હતી. બાકી 25 ટકા કૉલ પારિવારિક સમસ્યાઓને લઈને હતા."

અમદાવાદમાં કામ કરતી 'સાથ' નામની સંસ્થા માનસિક રીતે અસ્વસ્થ લોકો માટે એક હેલ્પલાઇન ચલાવે છે.

આ સંસ્થાનાં સંસ્થાપક અંજુ શેઠે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મૂળી તાલુકાના વડાદરા ગામના ખેડૂત જયસુખભાઈ દૂધરેજીયા વર્ષ 2018માં પાક નિષ્ફળ જવાને કારણે સર્જાયેલી મુશ્કેલીઓને 2020માં પણ નથી ભુલાવી શક્યા.

તેઓ સપ્ટેમ્બર, 2018માં પોતાના ખેતરમાં 15 વીઘામાં વાવેલા કપાસના પાકની ઊપજ અંગેની આશાઓ વ્યક્ત કરતાં જણાવે છે, “એ વર્ષે ખેતી માટે લીધેલાં નાણાંનું વ્યાજ આજ સુધી ચૂકવી રહ્યો છું."

"મને આશા હતી કે પાકનું કુદરતી નુકસાન થયા બાદ વીમાકંપની અમારું નુકસાન ભરપાઈ કરી આપશે, પરંતુ અમને તો ખરેખર થયેલા નુકસાનના 20 ટકા જેટલું પણ વળતર ન મળ્યું, અમારી બધી આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું.”

વિજય રૂપાણીએ યોજનાની જાહેરાત કરતાં કહ્યું, "દુષ્કાળ, અતિવૃષ્ટિ જેવી આફત વખતે ખેડૂતોને વળતર મળી રહે એ માટે આ યોજના તૈયાર કરાઈ છે અને આ યોજનાની કોઈ નોંધણી ફી કે પ્રીમિયમ ચૂકવવાનાં નથી."

વિજય રૂપાણી સરકારની 'કિસાન સહાય યોજના'માં શું ખાસ છે?

મુખ્ય મંત્રીએ કહ્યું હતું કે રાજ્ય સરકારે પાકવીમાની પ્રક્રિયાને સરળ કરી દેવાની દિશામાં આ પગલું લીધું છે.

ખેડૂતસંગઠનોના આગેવાનો અનુસાર સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મૂળી તાલુકાના અને જૂનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મોટા ભાગના ખેડૂતોની દશા જયસુખભાઈ જેવી જ થઈ ગઈ છે.

જયસુખભાઈની જેમ તેઓ પણ સરકારી તંત્ર અને પાકવીમો પૂરો પાડતી ખાનગી કંપનીઓની બેદરકારીનો ભોગ બન્યા છે.

તાજેતરમાં જ ખેડૂતસંગઠન ખેડૂત હિતરક્ષક સમિતિ દ્વારા મૂળી અને માણાવદર તાલુકાના ખેડૂતોને વીમાકંપનીઓ દ્વારા ઓછી ચૂકવણી કરી ગેરરીતિ આચરી હોવાનો મુદ્દો ઉઠાવાયો હતો.

ખેડૂત હિતરક્ષક સમિતિએ દાવો કર્યો હતો કે આ બે તાલુકાના ખેડૂતોને વીમાકંપનીઓ તરફથી ખરેખર ભરપાઈપાત્ર રકમ કરતાં 57 થી 75 ટકા ઓછી રકમ ચૂકવાઈ છે.

નોંધનીય છે કે સંગઠન દ્વારા કરાયેલા આક્ષેપો બાદ હવે ખેડૂતોને પાકવીમાની ચૂકવણીનો વિવાદ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે.

ઉપરાંત જો પાકવીમાની ચૂકવણીની રજૂઆતો અંગે યોગ્ય કાર્યવાહી નહીં કરાય તો સમગ્ર રાજ્યના ખેડૂતોને એક કરી આ મુદ્દાને લઈને ઑનલાઇન આંદોલન કરવાની ચીમકી પણ ખેડૂતસંગઠનો દ્વારા ઉચ્ચારાઈ હતી.

અગાઉ પણ ઘણીવાર પાકનુકસાનીના વળતરની મોડી અને ઓછી ચૂકવણી અને આકારણી મુદ્દે વીમાકંપનીઓ અને સરકારની કામગીરી પર પ્રશ્નો ઊઠ્યા છે.

હાલમાં પણ ખેડૂતસંગઠનો દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર ‘પાકવીમો લુંટાયો’ એવા હૅશટૅગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શિત કરાઈ રહ્યો છે.

નોંધનીય છે કે ખેડૂતસંગઠનો દ્વારા પાકવીમાની અપૂરતી ચૂકવણી થઈ હોવાને કારણે હજારો ખેડૂત પરિવારો નાણાકીય ભીડનો સામનો કરી રહ્યા હોવાનો આક્ષેપ કરાયો છે.

હવે જ્યારે ફરીથી આ વિવાદ ચર્ચામાં આવ્યો છે ત્યારે એ પ્રશ્ન ઊઠવો સ્વાભાવિક છે કે આખરે કેમ વારંવાર રાજ્યમાં પાકવીમા મુદ્દે આટલા વિવાદો સર્જાયા કરે છે?

આ તમામ મુદ્દે વધુ સ્પષ્ટતા મેળવવા માટે અમે કૃષિક્ષેત્રના નિષ્ણાતો, જાણકારો અને ખેડૂતો સાથે વાત કરી સમગ્ર મામલો સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

પહેલાં જાણી લઈએ કે તાજેતરમાં સર્જાયેલો પાકવીમા અંગેનો વિવાદ શું છે?

શું ખરેખર ખેડૂતસંગઠનોના દાવા પ્રમાણે પાકવીમાની અપૂરતી ચૂકવણીને કારણે ખેડૂતોની પરિસ્થિતિ દયનીય બની ગઈ છે?

શું હતો પાકવીમાનો વિવાદ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાકવીમાની ચૂકવણી અંગે તાજેતરમાં સર્જાયેલા વિવાદ અંગે સ્પષ્ટતા કરતાં ખેડૂત એકતા મંચના પ્રમુખ સાગર રબારીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાતચીત કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “પોતાને ખેડૂતોના શુભચિંતક ગણાવતી ગુજરાત સરકાર પાછલાં અમુક વર્ષોથી પાકવીમા યોજના અંગે ખેડૂતોને ચૂકવાયેલી રકમ અંગેનો હિસાબો આપતી નથી.”

“વર્ષ 2018 માટે પાકવીમા પેટે માણાવદર અને મૂળી તાલુકાના ખેડૂતોને ચૂકવાયેલાં નાણાંના હિસાબ અમે મેળવ્યા ત્યારે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ હરિયાણાના જાઝર જિલ્લામાં આ ઘટના બની છે. ધર્મેન્દ્ર સિલાની જેઓ ભાજપના તાલુકા સ્તરના નેતા છે તેમણે કૉંગ્રેસને મત આપવા બદલ એમના પિતરાઈ રાજા સિંહ પર ગોળીબાર કર્યો છે.

ધર્મેન્દ્ર સિલાનીએ ગેરકાયદે પિસ્તોલથી બે ગોળી પગમાં અને એક ગોળી પેટમાં મારી હતી અને તેઓ ફરાર થઈ ગયા હતા.

આ ઘટનામાં ભોગ બનનાર રાજા સિંહ હાલત હાલ ઠીક છે અને તેમની સારવાર ચાલી રહી છે.

ધર્મેન્દ્ર સિલાની બહાદુરગઢ સુધરાઈના સભ્ય છે અને ભાજપના તાલુકા ઑફિસ અધિકારી છે.

એમણે રાજા સિંહ અને એમના પરિવારને ભાજપને મત આપવાનો આગ્રહ કર્યો હતો અને પરિવારે એ માનવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હતો.

આ અંગે રવિવારે મતદાન પછી રાતે પણ એમની વચ્ચે વિવાદ થયો હતો અને સોમવારે આ ઘટના બની હતી.

ઓછી ગુણવત્તાના દારૂગોળાથી થતી દુર્ઘટનાઓથી સૈનિકો પરેશાન

ઓછી ગુણવત્તાના દારૂગોળા અને યુદ્ધ ઉપકરણોના કારણે સર્જાતી દુર્ઘટના અંગે ભારતીય સેનાએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ સેનાનું કહેવું છે કે આ પ્રકારની દુર્ઘટનામાં સૈનિકો જાન ગુમાવી રહ્યા છે અને ઘાયલ થઈ રહ્યા છે.

તેમનું કહેવું છે કે હલકી કક્ષાના દ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ારૂગોળાના કારણે સાધનો અને ઉપકરણોને પણ નુકસાન થઈ રહ્યું છે. સેનાની ટૅન્ક, તોપ, ઍર ડિફેન્સ ગન અને અન્ય સાધનો માટે ઑર્ડિનન્સ ફેક્ટરી બોર્ડ કામ કરે છે. તેમની ખામી અને બેજવાબદારીના પરિણામ લગભગ 12 લાખ સૈનિકો ભોગવે છે.

તેના કારણે સેનાનો પોતાના જ ઉપકરણો પરથી વિશ્વાસ ઊઠી રહ્યો છે. સેનાએ આ અંગે સંરક્ષણ મંત્રાલયને એક પત્ર લખ્યો છે. જેના મુજબ 105એમએમની ઇન્ડિયન ફિલ્ડ ગન, 130 એમએમ, એમએમ મીડિયમ ગન, 40 એમએમએલ - 70 ઍર ડિફેન્સ ગન અને ટી-72, ટી-90 અને અર્જુન ટૅન્ક સાથે વારંવાર આ પ્રકારની દુર્ઘટનાઓ થતી રહી છે.

મારા ભાજપ છોડવાના નિર્ણયથી અડવાણીજીની આંખોમાં આસુ હતાં - શત્રુઘ્ન સિંહા

શત્રુઘ્ન સિંહાએ કહ્યું કે જ્યારે મેં મારી રાજકીય કારકિર્દીની નવી શરૂઆત કરી હતી ત્યારે સૌથી પહેલાં અડવાણીજીના આશીર્વાદ લીધા હતા.

કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને જાણીતા પૂર્વ અભિનેતા શત્રુઘ્ન સિંહાએ એનીડીટીવી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે ભાજપ છોડવાના તેમના નિર્ણયની જાણ જ્યારે એલ કે અડવાણીજીને થઈ ત્યારે તેમની આંખોમાં આંસુ હતાં. પરંતુ તેમણે મને આવું કરતાં અટકાવ્યો નહીં. તેમણે મને શુભેચ્છા આપી, તેઓ ભાવુક હતા, તેમની આંખોમાં આંસુ હતાં પણ મને રોક્યો નહીં. અડવાણીજીએ કહ્યું, ઠીક છે, હું તને પ્રેમ કરું છું.

શત્રુઘ્ન સિંહાએ અટલ બિહારી વાજપેયી અને આજના સમય વચ્ચે ફરક અંગે વાત કરતાં કહ્યું કે ત્યારે દેશમાં લોકશાહી હતી અને આજે સરમુખત્યારશાહી છે.

રાજસ્થાનના પાઠ્યપુસ્તકમાંથી નોટબંધીનું પ્રકરણ હઠાવાશે - મંત્રી

રાજસ્થાનના શિક્ષણ મંત્રી ગોવિંદ સિંહ દોતાસરાએ કહ્યું કે રાજ્યના પાઠ્યપુસ્તકોમાંથી નોટબંધીનું પ્રકરણ હઠાવાશે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસનો અહેવાલ જણાવે છે કે અગાઉની ભાજપ સરકારે 2017માં આ પ્રકરણને ધોરણ 12ના રાજકીય વિજ્ઞાન પાઠ્યપુસ્તકમાં સામેલ કર્યું હતું અને તેને કાળાંનાણાંને નાથવા માટેના ઐતિહાસિક ઑપરેશન તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યુ હતું.

મંત્રીએ કહ્યું કે નોટબંધીએ સૌથી અસફળ પ્રયોગ હતો. વડા પ્રધાને કાળુંનાણું પાછું લાવવાનો, ભ્રષ્ટાચાર અને ઉગ્રવાદનો અંત આણવાનો જે દાવો કર્યો હતો તે એક પણ સફળ નીવડ્યો નથી. આને લીધે દેશ પર 10,000 કરોડનો બોજ પડ્યો.

એમણે પાઠ્યપુસ્તકમાંથી જૌહરનું ચિત્ર પણ દૂર કરાશે એમ કહ્યું છે.

અમે ઈરાન સાથે યુદ્ધ ઇચ્છતા નથી -  અમેરિકા

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલાં તણાવની સ્થિતિમાં અમેરિકાના વિદેશમંત્રી માઇક પોમ્પિયોએ કહ્યું કે તેમનો દેશ ઈરાન સાથે યુદ્ધ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ટીબીએ પંકજના ફેફસાં પર હુમલો કર્યો અને છ મહિનાની સારવાર પછી પંકજે 80 ટકા રિકવરી પણ કરી લીધી. મુસીબતો જોકે હજુ આવવાની હતી.

ફેબ્રુઆરીના ટેસ્ટમાં ખબર પડી કે ટીબીના બૅક્ટેરિયાએ પંકજના મગજને સંક્રમિત કરી દીધું છે અને ત્રણ મહિનાની અંદર પંકજની આંખોની રોશની જતી રહી તથા પગનું સંતુલન બગડવા લાગ્યું.

તેમણે જણાવ્યું, " લૉકડાઉન પૂરું થઈ ચૂક્યું હતુ અને 16 જુલાઈના દિવસે છ કલાક સુધી મારી બ્રેઇન સર્જરી કરવામાં આવી અને ઇન્ફેક્શનને સાફ કર્યું. દસ દિવસો સુધી હૉસ્પિટલમાં ખૂબ જ તીવ્ર દવાઓ ઉપર રખાયા બાદ મને ડિસ્ચાર્જ કરાયો અને આખું વર્ષ કોર્સની સલાહ આપવામાં આવી."

જોકે, પવનને મોટી મુશ્કેલીએ ત્યારે ફરી એક વખત ઘેર્યા જ્યારે તેમને મેડિકલ કે સરકારી હૉસ્પિટલોમાંથી દવા મળી જ શકી નહીં.

પંકજ ભાવનાની જણાવે છે, "ટીબીની સારવાર જો અધવચ્ચે અટકી જાય તો બીમારી ઠીક નથી થતી અને દરદીનો જીવ જતો રહે છે. જ્યારે દવા ખતમ થવા લાગી અને ક્યાંયથી મળી ન તો પાંચ રાત સુધી મારા પરિવારમાંથી કોઈને ઊંઘ નહોતી આવી. ડર વધી રહ્યો હતો કે ક્યાંક હું બાળકોને સંક્રમિત ન કરી નાખું."

પંકજના પરિવાર અને નિયોક્તા કંપનીએ વડા પ્રધા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નકાર્યાલય, મહારાષ્ટ્ર સરકાર, તમામ મોટી હૉસ્પિટલો અને અનેક ખાનગી સંસ્થાઓ પાસે દવાની આજીજી કરી.

પરેશાની એ હતી કે આ દવા જાપાનથી આયાત થતી હતી અને કોરોના વાઇરસના વૈશ્વિક સંકટને કારણે તેની સપ્લાયને અસર પહોંચી હતી.

પત્ની રાખીનાં ટ્વીટને કારણે વાત ફેલાઈ અને આખરે તેમને દવા મળી શકી.

એ મુશ્કેલ સમયને યાદ કરતાં ભાવુક થઈ ગયેલા પંકજે કહ્યું, "કેટલા દિવસ તો લાગ્યું કે હવે ટીબી જીવ લઈને જ રહેશે.'

ટ્યુબરક્યુલૉસિસ

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા એટલે કે WHO અનુસાર દર વર્ષે દુનિયામાં નોંધાતાં ટ્યુબરક્યુલૉસિસના કુલ કેસમાંથી એક તૃતીયાંશ ભારતમાં નોંધાય છે અને દેશમાં આ બીમારીથી દર વર્ષે 4 લાખ 80 હજાર મૃત્યુ થાય છે.

આંકડાઓનું વિશ્લેષણ કરવાથી સ્થિતિ વધુ જોખમી લાગે છે કારણ કે ભારત સરકારનું  આકલન છે કે દેશમાં ટીબીને કારણે રોજ 1300 મૃત્યુ થાય છે.

જોકે ભારત પચાસ વર્ષોથી ટીબીને રોકવામાં લાગ્યું છે પરંતુ હજુ પણ તેને 'સાઇલન્ટ કિલર' જ કહેવામાં આવે છે.

તે કોરોના વાઇરસના આગમન પહેલાનું આકલન છે. જાન્યુઆરીના છેલ્લા સપ્તાહ પછી ભારતમાં કોરોનાના કેસ વધવા શરૂ થયા હતા અને 24 માર્ચે દેશવ્યાપી લૉકડાઉનની ઘોષણા થઈ હતી.

સરકારી આંકડાઓની સરખામણી કરવાથી ખબર પડે છે કે કોરોના વાઇરસને કારણે ટીબીના દર્દીઓની નોંધણી અથવા સૂચનાના મામલાઓમાં( આમાં ખાનગી અને સરકારી બંને હૉસ્પિટલો સામેલ છે) અસાધારણ ઘટાડો નોંધાયો છે અને કેસ ઘટીને લગભગ અડધા ઉપર આવી ગયા છે.

ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત ઉપરાંત બિહાર પણ એ રાજ્યોમાં સામેલ છે જ્યાં ટીબીના ઘણા કેસ નોંધાય છે.

પરંતુ બિહારના અગ્રણી ટીબી અધિકારી ડૉક્ટર કે. એન. સહાયના અનુસાર "બધું ધ્યાન કોવિડ-19ની તપાસ પર કેન્દ્રિત કરવું પડ્યું."

તેમણે કહ્યું, "સ્ટાફની પહેલાથી જ અછત હતી. પાછલા મહિનાઓમાં એમને કોવિડ કૅર સેન્ટર અને ઘરેઘરે જઈ સૅમ્પલ કલેક્શન જેવી કામગીરીમાં શિફ્ટ કરી દેવાયા. આ તો મેં સરકારી કેન્દ્રોની વાત જણાવી છે. ખાનગીમાં પણ બધાં ટીબી ક્લિનિક લગભગ બંધ હતાં. આ બધી બાબતોએ અમારી કેસનોંધણીમાં ઘણો ઘટાડો કરી નાખ્યો. 30 ટકાથી પણ વધુનો."

પંકજ ભવનાનીની જેમ જ કોવિડ-19 મહામારી દરમિયાન ઘણા એવા દર્દીઓ હતા જેમને દવાઓ, સુવિધાઓની ઘણી પરેશાની થઈ.  હૉસ્પિટલ સુધી ન પહોંચી શક્યા.

ઘણા એવા પણ હતા જેઓને 'મિસિંગ' ગણાવાઈ રહ્યા છે. એટલે કે તેમની સારવાર વચ્ચેથી જ છૂટી ગઈ.

સંક્રમણનું જોખમ

રિયા લોબો

હવે ડર એ વાતનો પણ છે કે એમનાથી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ટ્વીટમાં લખવામાં આવ્યું હતુ કે  “વીએમસીના ફૂડ વિભાગ દ્વ્રારા સરપ્રાઇઝ ચેકિંગ કરવામાં આવ્યું અને પાણીપૂરી બનાવનારી 50 જગ્યાઓ પર તપાસ હાથ ધરાઈ."

"આ તપાસમાં 4000 કિલો પૂરી, 3350 કિલો બટેટા, ચણા, અને 1200 લિટર પાણીપૂરીના પાણીનો નાશ કરવામાં આવ્યો."

"ઝાડા ઉલ્ટીના કેસમાં ઘટાડો નોંધાય નહી ત્યાં સુધી વીએમી દ્વારા પાણીપૂરીનું વેચાણ અટકાવવામાં આવ્યું છે.”

આ ઘટના બાદ રાજ્યમાં ઠેર- ઠેર પાણીપૂરીની લારીઓ પર દરોડા પાડવામાં આવ્યાં હતા અને રાજ્યમાં પાણીપૂરીના પ્રતિબંધની ચર્ચાએ ખૂબ જ જોર પકડ્યું હતું.

આ બધા વિવાદોની વચ્ચે જીભને સ્વાદ લગાડતી અને પેટને તાત્કાલિક ભરી દેતી પાણીપૂરી કેટલી પૌષ્ટિક છે તે વિશે ખૂબ ઓછા લોકો જાણતા હશે.

બીબીસી ગુજરાતીએ આ વાનગી વિશે પાણીપૂરી જેટલી જ મજેદાર માહિતી એકઠી કરી છે.

શું છે ગુજરાતમાં પ્રતિબંધનું સત્ય?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાત રાજ્યમાં પાણીપૂરી પર પ્રતિબંધ છે કે નહી  તેને લઈને ઘણી અસમંજસ જોવા મળી રહી છે.

જોકે, રાજ્યના ઉપ મુખ્ય મંત્રીએ સમાચાર માધ્યમોમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે રાજ્યમાં પાણીપૂરી પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો નથી.

બીબીસી ગુજરાતીએ રાજ્યના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ વિભાગના કમિશનર ડૉ. એચ. જી. કોશીયા સાથે વાત કરી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમણે જણાવ્યું, "રાજ્યમાં સરકાર દ્વારા પાણીપૂરીના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મુકાયો નથી પરંતુ આરોગ્યના કારણોસર સઘન તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.”

“જ્યાં સફાઈ નહી હોય અને અખાદ્ય જથ્થો ઝડપાશે તેના પર કાર્યવાહી કરવામાં આવશે."

"વડોદરામાં રોગચાળાને ધ્યાનમાં રાખતા સ્થાનિક પ્રશાસન દ્વારા કેટલાક યુનિટ પર હંગામી પ્રતિબંધ મુકાયો છે જેની મ્યુનિસિપલ કમિશનરને સત્તા હોય છે."

વડોદરામાં વેચાણ બંધ કરાવ્યું પણ પ્રતિબંધ નથી

વડોદરામાં પાણીપૂરીનું વેચાણ અટકાવવાનું સેવાસદને ટ્વીટર પર જાહેર કર્યું હતું.

જોકે, બાદમાં સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ ન હોવાનું સ્વાસ્થ્ય અધિકારી દ્વારા કહેવામાં આવ્યું હતું.

વડોદરામાં કોલેરા અને ઝાડા ઉલ્ટીના વધતા જતા કેસના કારણે  દિલ્લીની નૅશનલ સેન્ટર ફૉર ડિસિઝ કંટ્રોલના સભ્યોની સમિતિ વડોદરા પહોંચી હતી અને સર્વે કરવામાં આવ્યો હતો.

બીબીસી ગુજરાતીએ સેવાસદનના અધિક સ્વાસ્થ્ય અધિકારી ડૉ. મુકેશ વૈદ્ય સાથે વાત કરી હતી.

સેવા સદનના સ્વાસ્થ્ય વિભાગના અધિક સ્વાસ્થ્ય અધિકારી ડૉ. મુકેશ વૈદ્યના જણાવ્યા મુજબ વડોદરામાં માત્ર જુલાઈ મહિનામાં ઝાડા-ઉલ્ટીના 120 કેસ નોંધાયા હતા.

તેમણે કહ્યું, “જાહેરમાં વેચાતા કોઈ પણ ખોરાક પર પ્રતિબંધ નથી મુકાયો પણ અખાદ્ય જથ્થાનો નાશ કરવામાં આવ્યો છે.”

“ ફૂડ ઇન્સ્પેક્ટર્સ દ્વારા લારીના વેપારીઓને માહિતી આપવામાં આવી રહી છે.”

“ અખાદ્ય જથ્થા સાથે ઝડપાયેલાં 24 યુનિટના વેચાણ પર વડોદરા શહેરમાં પ્રતિબંધ મૂકી દેવામાં આવ્યો છે.”

“જે સ્થળોથી અખાદ્ય જથ્થો ઝડપાશે તેમના પર કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.”

પાણીપૂરી ખરેખર કેટલી આરોગ્યપ્રદ છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાણીપૂરીના મસાલામાં ચણા, બટાકા, મગ, વટાણા જેવા પૌષ્ટિક તત્ત્વોનો સમાવેશ થાય છે.

જ્યારે પાણીમાં લીંબુ, ફુદીનો, લસણ અને ધાણા વગેરેનો ઉપયોગ થાય છે.

સાથે જ વિવિધ પ્રકારનાં પાણી અને મીઠી ચટણીનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

પાણીપૂરીનાં પૌષ્ટિક તત્ત્વો વિશે માહિતી આપતા ન્યૂટ્રિશનિસ્ટ ડૉ. મિનિ શેઠે જણાવ્યું, "ઘરે બનાવેલી પાણીપૂરી ખાવાથી કોઈ સમસ્યા થતી નથી.”

“તેના મસાલામાં પ્રોટીન અને કાર્બોહાઇડ્રેટ હોય છે, જ્યારે પાણીમાં ફુદીનો અને લીંબુ હોવાને કારણે ઍન્ટિ-ઑક્સિડન્ટ અને વિટામિન સી મળે છે.”

“આમ પાણીપૂરી જો ઘરે ચોખા પાણીથી અને સ્વચ્છ જગ્યામાં બનેલી હોય તો ખાવામાં કોઈ સમસ્યા નથી....


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ડાર્કસાઇડના હૅકર્સનો દાવો છે કે તેમણે કંપનીઓ પાસેથી જબરદસ્તી મિલિયન ડૉલર્સ ખંડણીમાં ઉઘરાવ્યા છે, પરંતુ તે હવે કહી રહ્યા છે કે "દુનિયાને સારી જગ્યા બનાવવા માગે છે."

ડાર્કવેબ પર મૂકેલી પોસ્ટમાં, ગૅંગે બે સંસ્થાઓને આપેલાં 10 હજાર ડૉલરના બિટકોઈનની રસીદ મૂકી હતી.

તેમાંથી એક સંસ્થા ચિલ્ડ્રન ઇન્ટરનેશનલે કહ્યું કે તેઓ આ રૂપિયા નહીં સ્વીકારે.

આ પગલાંને નૈતિક અને કાયદાકીય એમ બંને રીતે એક વિચિત્ર અને પરેશાન કરનાર બાબત તરીકે જોવામાં આવે છે.

13 ઑક્ટોબરે લખેલા બ્લૉગપોસ્ટમાં હૅકર્સે દાવો કર્યો હતો કે તેઓનો ટાર્ગેટ માત્ર નફો કરતી મોટી કંપનીઓ જ હોય છે. જેમને પોતાના રૅન્સમવૅર વાઇરસ ઍટેકથી પરેશાન કરે છે.

હૅકરે દાન કરી કરરાહતની રસીદ પણ મેળવી

આ હુમલા દરમિયાન કંપની ખંડણી ન ચૂકવે ત્યાં સુધી હૅકર્સ તેમની આઈટી સિસ્ટમોને બાનમાં લઈ છે.

તેમણે લખ્યું છે, "જે કંપનીઓ અમને ખંડણી ચૂકવે છે તેમાંથી અમુક રૂપિયા ચૅરિટીમાં જાય એ વાજબી છે."

"અમારું કામ તમને કેટલું ખરાબ લાગે છે તે વિશે અમને કોઈ ચિંતા નથી, અમને એ જાણીને આનંદ થાય છે કે અમે કોઈનું જીવન બદલવામાં મદદ કરી. આજે અમે પ્રથમ દાન કર્યું."
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સાયબર-ગુનેગારોએ જે દાન આપ્યું હતું તેની વિગત સાથે તેમણે રસીદ પણ પોસ્ટ કરી છે.

તેમણે ધ વૉટર પ્રૉજેક્ટ અને ચિલ્ડ્રન ઇન્ટરનેશનલને દાન આપ્યું છે.

ચિલ્ડ્રન ઇન્ટરનેશનલ બાળકો, પરિવાર અને સમાજને મદદ કરવાનું કામ કરે છે. આ સંસ્થા ભારત, ફિલિપાઇન્સ, કોલંબિયા, ઇક્વેડોર, ઝામિબિયા, ધ ડૉમેનિક રિપબ્લિક, ગ્યૂટેમાલા, હૉંડરુસ, મેક્સિકો અને અમેરિકામાં કામ કરે છે.

ચિલ્ડ્રન ઇન્ટરનેશનલના પ્રવક્તાએ બીબીસીને કહ્યું, "જો દાન હૅકર સાથે જોડાયેલું હશે, તો તેને રાખવાનો કોઈ ઇરાદો નથી."

ધ વૉટર પ્રૉજેક્ટ સંસ્થા આફ્રિકાના સબ-સહરામાં લોકોને ચોખ્ખું પાણી પીવા મળે તે માટે કામ કરે છે. તેમણે હજી સુધીમાં કોઈ જવાબ આપ્યો નથી.

હીરો બનવાની કોશિશ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સાયબર-સિક્યૉરિટી કંપની એમ્સિસોફ્ટના થ્રેટ ઍનાલિસીસ બ્રેટ કૅલ્લોવ કહે છે, "ગુનેગારો આ પ્રકારે દાન આપીને શું મેળવવા માગે છે તે કાંઈ સમજાતું નથી. તેઓ પોતાના અપરાધભાવને ઓછો કરવા માગતા હોય અથવા તેઓ પોતાના કામની નૈતિકતાનું ભાન રાખ્યા વિના ખંડણી ઉઘરાવવા છત્તાં પોતાની જાતને રૉબિન હૂડ તરીકે સ્થાપિત કરવા માગતા હોય તેવું પણ બની શકે છે."

"તેમની પ્રેરણા ગમે તેવી હોય, તે ચોક્કસપણે ખૂબ જ અસામાન્ય પગલું છે અને જ્યાં સુધી હું જાણું છું, પહેલી વાર કોઈ ખંડણીખોર જૂથે તેમના નફાનો એક ભાગ દાનમાં આપ્યો છે."

ડાર્કસાઇડ હૅકર નામનું ગ્રુપ સામાન્ય રીતે નવું છે, ક્રિપ્ટો કરન્સીના માર્કેટના વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે આ લોકો પીડિતો પાસેથી ખંડણી ઉઘરાવી રહ્યા છે.

તેમની પાસે પુરાવાઓ પણ છે કે તેમણે અનેક હાઇપ્રોફાઇલ કંપનીઓ પર સાયબર હુમલાઓ કર્યા છે. જેમાં ટ્રાવેલેક્ષ કંપનીનો સમાવેશ થાય છે.

હૅકરે દાન કરી કરરાહતની રસીદ પણ મેળવી

જે પ્રકારે હૅકર્સે સંસ્થાઓને પૈસા આપ્યા છે તે કાયદાના અમલ માટે ચિંતાજનક બાબત છે.

સાયબર ગુનેગારો દ્વારા અમેરિકા સ્થિત ગિવિંગ બ્લૉક નામની કંપનીનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. જેનો ઉપયોગ દુનિયાના 67 વિવિધ એનજીઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે, સેવ ધ ચિલ્ડ્રન, રેઇનફૉરેસ્ટ ફાઉન્ડેશન અને શી'સ ધ ફર્સ્ટ આનો ઉપયોગ કરે છે.

ધ ગિવિંગ બ્લૉક પોતાના વિશે ઑનલાઈન લખે છે, "ક્રિપ્ટોકરન્સીમાં દાન સ્વીકારવા માટેનો એકમાત્ર બિન-નફાકારક વિશિષ્ટ ઉપાય"

ધ ગિવિંગ બ્લૉકે બીબીસીને કહ્યું કે, તેમને ખ્યાલ નથી કે આ પ્રકારનું દાન સાયબર ગુનેગારોએ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું, "અમે હજી પણ એ નક્કી કરવા મથી રહ્યાં છીએ કે શું આ ભંડોળ ખરેખર ચોરી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ડિસ્ક્લેમર : ભારતના 'હાલના કાયદામાં 'લવ જેહાદ' શબ્દને વ્યાખ્યાયિત કરાયો નથી. કોઈ પણ કેન્દ્રીય એજન્સી દ્વારા 'લવ જેહાદ'નો કોઈ મામલો નોંધાયો હોવાની જાણકારી નથી.'

સામાન્ય રીતે કોઈ પણ રિપોર્ટમાં આ પ્રકારનું ડિસ્ક્લેમર અંતે જોવા મળે છે. પરંતુ આ રિપોર્ટમાં આ શબ્દનો પ્રયોગ જાતે મધ્ય પ્રદેશના ગૃહમંત્રી નરોત્તમ મિશ્રાએ કર્યો છે. આ કારણે જ્યાંજ્યાં આ શબ્દનો ઉપયોગ કરાયો છે તેને આ સંદર્ભમાં જ સમજશો.

બળજબરીપૂર્વક ધર્મપરિવર્તન રોકવા માટે મધ્ય પ્રદેશ સરકાર 'ધર્મ સ્વતંત્રતા અધિનિયમ 2020' લાવવાની તૈયારીમાં છે.

આ સાથે જ મધ્ય પ્રદેશ એ ભાજપશાસિત રાજ્યોની સૂચિમાં સામેલ થઈ ગયું છે જેમણે પાછલા અમુક મહિનાઓમાં આ પ્રકારનું બિલ લાવવાની તૈયારી દર્શાવી છે. ઉત્તર પ્રદેશ, કર્ણાટક, હરિયાણા અને આસામ પણ સરકાર આવાં બિલ લાવવાની તૈયારીમાં છે.

મધ્ય પ્રદેશના ગૃહમંત્રી નરોત્તમ મિશ્રાએ આ બિલની જોગવાઈઓ અને તેની જરૂરિયાત અંગે બીબીસી સાથે વાતચીત કરી છે.

આગામી બિલની જોગવાઈઓ અંગે ચર્ચા કરતાં તેમણે બીબીસીને કહ્યું, "જો કોઈ વ્યક્તિ ભોળવીને, ફોસલાવીને, દબાણવશ લગ્ન કરે છે કે ધર્મપરિવર્તન કરે છે અથવા 'લવ'ની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આડશમાં 'જેહાદ' તરફ લઈ જાય છેતો તેને પાંચ વર્ષની કઠોર કેદની સજા કરવામાં આવશે."

"આ અપરાધ બિનજામીનપાત્ર હશે. સાથે જ આ અપરાધમાં સહયોગ કરનાર, ભલે પછી તે પરિવારજન હોય કે મિત્રો, તે તમામને પણ એ જ શ્રેણીના ગુનેગાર ગણવામાં આવશે જે શ્રેણીનો અપરાધી ધર્મપરિવર્તન કરનારને માનવામાં આવશે."

"બધા અપરાધીઓને એકસમાન જ સજા કરવામાં આવશે."

શું છે 'લવ જેહાદ'?

સ્પષ્ટ છે કે નરોત્તમ મિશ્રા શરૂઆતમાં 'લવ જેહાદ' શબ્દનો ઉલ્લેખ કરવાથી બચી રહ્યા હતા.  આ જ કારણે તેમણે શરૂઆતમાં આ બંને શબ્દોનો અલગ-અલગ તોડીને ઉપયોગ કર્યો.

પરંતુ આખરે તેઓ આ બંને શબ્દોનો ઉપયોગ અલગઅલગ કેમ કરી રહ્યા હતા? અથવા તેને એકસાથે ઉચ્ચારવાથી કેમ બચી રહ્યા હતા?

જ્યારે આ સીધોસટ પ્રશ્ન તેમને કરાયો ત્યારે તેમણે પોતાના જવાબમાં કહ્યું કે, "હું બોલી રહ્યો છું, આ કાયદામાં 'લવ જેહાદ' પણ સામેલ છે. હું ક્યાં એ ઉચ્ચારવાથી બચી રહ્યો છું."

અહીં એ જાણવું જરૂરી છે કે "ભારતના હાલના કાયદામાં 'લવ જેહાદ' પણ સામેલ છે. હું ક્યાં બચી રહ્યો છું."

અહીં એ જાણવું પણ જરૂરી છે કે, "ભારતના હાલના કાયદામાં 'લવ જેહાદ' શબ્દને પરિભાષિત નથી કરાયો. કોઈ પણ કેન્દ્રીય એજન્સી દ્વારા 'લવ જેહાદ'નો કોઈ પણ મામલો સૂચિત નથી કરાયો."

ઉપરોક્ત વાક્ય કેન્દ્રીય ગૃહ રાજ્ય મંત્રી જી. કિશન રેડ્ડી તરફથી ચાર ફેબ્રુઆરી, 2020ના રોજ લોકસભામાં અપાયેલા એક તારાંકિત પ્રશ્નના જવાબનો અંશ છે.

જે શબ્દને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રાલય સ્વીકાર નથી કરતું, આખરે એક રાજ્યના ગૃહમંત્રી એ શબ્દનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકે? તેમની સમજ પ્રમાણે 'લવ જેહાદ'ની વ્યાખ્યા શું છે?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં નરોત્તમ મિશ્રા જણાવે છે કે, "ધર્મપરિવર્તન કરવુ, લાલચ આપવી, પ્રલોભન આપવું અને લગ્ન કરવાં અને લગ્ન બાદ અમારી દીકરીઓ જે રીતે પરેશાન થાય છે, એવા બધા લોકો આમાં સામેલ છે, જેને મીડિયાએ 'લવ જેહાદ'નું નામ આપ્યું છે."

મધ્ય પ્રદેશ વિધાનસભાના આગામી સત્રમાં રાજ્ય સરકાર આ બિને લાવવાની તૈયારીમાં છે.

નરોત્તમ મિશ્રાનું કહેવું છે કે અત્યાર સુધી જે મામલા મધ્ય પ્રદેશમાં સામે આવ્યા છે તે એક ખાસ ધર્મ સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે. પરંતુ રાજ્યમાં જે કાયદો આવશે. તે તમામ ધર્મપરિવર્તન પર સમાનપણે લાગુ થશે.

આખરે કેટલા મામલા?

મધ્ય પ્રદેશના ગૃહમંત્રી નરોત્તમ મિશ્રા

આવા મામલાઓનું ઉદાહરણ આપતાં તેમણે કહ્યું કે હરિયાણામાં આવા બે મામલા સામે આવી ચૂક્યા છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં ત્રણ મામલા થઈ ચૂક્યા છે અને...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

તાજેતરના આવા અન્ય બનાવોમાં પણ અનેક કેસ એવા છે જેમાં આરોપી તરીકે નજીકના સગા-સંબંધી કે જેમની સાથે પરિચય હોય એવા લોકોનું નામ સામે આવ્યું છે.

વળી, નેશનલ ક્રાઇમ રેકૉર્ડ બ્યૂરોના આંકડા દર્શાવે છે કે દેશમાં મહિલાઓ સાથે આચરવામાં આવતા દુષ્કર્મના કેસોમાં મોટાભાગના આરોપી પરિચિત હોય છે.

'રૉયટર્સ'ના એક અહેવાલ મુજબ વર્ષ 2014માં નોંધાયેલા દુષ્કર્મના કેસોમાંથી લગભગ 90 ટકા કેસોમાં પીડિતા સાથે દુષ્કર્મ કરનાર કે અત્યાચાર આચરનારી વ્યક્તિ કાં તો સંબંધી, પાડોશી અથવા ઍમ્પ્લૉયર હતી.

વર્ષ 2017નો એનસીઆરબી ડેટા પણ દર્શાવે છે કે કુલ નોંધાયેલા દુષ્કર્મના 32,559 કેસોમાંથી 93 ટકા કેસોમાં આરોપી પીડિતાના પરિચિત હતા. એટલે કે તેઓ પીડિતાને સારી રીતે ઓળખતા હતા.

રિપોર્ટ અનુસાર 30,299 કેસોમાં આરોપી પીડિતાના પરિવારના સભ્ય હતા, જ્યારે 16,591 કેસોમાં પારિવારિક મિત્ર, પાડોશી અથવા અન્ય પરિચિત વ્યક્તિ આરોપી હતાં.

જોકે અહેવાલમાં એવું પણ કહેવાયું છે કે પરિચિતો દ્વારા (કથિત) દુષ્કર્મ આચરવામાં આવ્યું હોય અને કેસ દાખલ થયા હોય તેનું પ્રમાણ 2015 કરતાં 2017માં ઘડ્યું છે. વર્ષ 2015માં આ પ્રમાણ 95 ટકા હતું.

બનાસકા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંઠામાં કૅન્ડલમાર્ચ

ગુજરાતમાં પણ આ પ્રકારની ઘટનાઓ વારંવાર પ્રકાશમાં આવતી રહી છે.

મહિલાઓ સામે થતા અત્યાચાર સંબંધિત ગુનાનું પ્રમાણ અને તેના આંકડા દર્શાવે છે કે ઉપરોક્ત મુદ્દો ગંભીર છે. પરંતુ આ પ્રકારના બનાવો કેમ વધી રહ્યા છે?

આ વિશે બીબીસીએ મહિલા અધિકારો માટે લડતાં સામાજિક કાર્યકર્તા અને વકીલ સોનલ જોશી સાથે વાતચીત કરી.

સોનલ જોશીએ આ વિશે કહ્યું, "આવી ઘટનાઓનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે. જોકે એનો અર્થ એ નથી કે પરિવારમાં દરેક પુરુષને શંકાની નજરથી જોવામાં આવે. એ વાત સાચી છે કે આવી ઘટનાઓ નોંધાઈ રહી છે. જેથી આવી ઘટનાઓને કારણ હવે ભારતીય સંસ્કૃતિનું પારિવારિક માળખું શંકાશીલ થઈ રહ્યું છે, આ વિકૃત્તિ છે."

"પરંતુ બીજી તરફ જો સરકારના પ્રયાસની વાત કરીએ, તો નિર્ભયાની ગ્રાન્ટ બીજે વપરાઈ ગઈ અને ફાસ્ટ ટ્રૅક કોર્ટ ખોલવાની હતી પણ એમાં ખાસ પ્રગતિ થઈ નહીં."

'આવા કેસોનું વધતું પ્રમાણ ચિંતાજનક'

તેઓ કહે છે કે, "જ્યાં સુધી કાયદાકીય અથવા નીતિગત બાબતની વાત છે તો આ સમસ્યાને દૂર કરવાની કોશિશ માટે પહેલાં સોસાયટી કે સમુદાય અથવા ગામમાંથી થવી જોઈએ. 'વિશાખા માર્ગદર્શિકા'ની જેમ એક સમિતિ બનવી જોઈએ. જેથી કોઈ દીકરી કે મહિલાને સોસાયટી કે ઘરની જ કોઈ વ્યક્તિ સામે વાંધો અથવા સમસ્યા હોય તો તે તરત જ ત્યાં રજૂઆત કરી મદદ માગી શકે. જોકે આમાં એક બાબત એ પણ છે કે પછી પુરુષોને દબાવવા માટે તેનો દુરુપયોગ ન થાય એની પણ તકેદારી રાખવી પડે."

સોનલ જોશી કહે છે કે, "આપણે દીકરીઓ અને મહિલાઓને વધુ શિક્ષિત કરવી પડશે. સ્કૂલ શિક્ષણમાં પણ બાળકોને શિક્ષણ આપવું પડશે કે જો તમે કોઈની દીકરીને તેની મરજી વિરુદ્ધ પરેશાન કરો તો તમને સજા થઈ શકે છે."

સોનલ જોશી માને છે કે "સરકારે કાયદામાં પણ થોડો બદલાવ કરવાની જરૂર છે. જેમાં પરિવારની વ્યક્તિ દ્વારા જો દુષ્કર્મ અથવા કોઈ શારીરિક છેડછાડ કરવામાં આવે તો વધુ કડક સજા થવી જોઈએ".

ઉપરાંત જ્યાં સુધી આઈપીસી અને સીઆરપીસીની વાત છે, તો એ મામલે તેમણે ઉમેર્યું કે પોલીસ તપાસમાં મોટાભાગે ઢીલ જોવા મળતી હોય છે. જેમાં પણ સુધાર કરવો પડશે.

સોનલ જોશી વિચરતીમુક્ત સમુદાયની મહિલાઓ તથા ગ્રામ્ય અને શહેરી વિસ્તારની મહિલાઓને તેમના અધિકારો મામલે શિક્ષિત કરી તેમને સશક્ત કરવા માટે સક્રિય છે.

તેમણે તેમની કામગીરી દરમિયાન થયેલા અનુભવો પણ બીબીસી સાથે શૅર કર્યા. જેમાં તેમણે પરિચિત દ્વારા આચરવામાં આવતા દુષ્કર્મના કેસોમાં થઈ રહેલા વધારા વિશે ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી.

જોકે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેઓ બીજા બાળકના વિચારથી નહીં, પરંતુ પ્રસૂતિ દરમિયાન થયેલાં વર્તનથી ડરી ગયાં હતાં.

સુમનની પ્રસૂતિ દિલ્હીની સંજય ગાંધી હૉસ્પિટલમાં થઈ હતી.

પોતાનો અનુભવ વર્ણવતાં સુમન કહે છે, "મારું પહેલું બાળક હતું અને મને ખબર હતી કે પ્રસૂતિમાં શું થશે, જેથી હું પહેલાંથી જ ડરેલી હતી."

"મોટા રૂમમાં અન્ય મહિલાઓ પણ પ્રસૂતિ માટે આવેલી હતી. તેઓ દુખાવાના કારણે બૂમો પાડી રહી હતી."

"આ મહિલાઓને સહાનુભૂતિ આપવાના બદલે ઠપકો મળી રહ્યો હતો, જેનાં કારણે મારી અકળામણ વધી ગઈ હતી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સુમન કહે છે, "વૉર્ડમાં પંખા તો હતા, પરંતુ તે બંધ હતા. આવી ગરમીમાં ત્રણ મહિલાઓ માટે એક જ પથારી હતી. અમે ત્રણેય પ્રસવની પીડા સામે બાથ ભીડી રહ્યાં હતાં. અમારે સૂવું હતું, પરંતુ તે શક્ય નહોતું."

"અમે ત્રણેય સંકડાશમાં બેઠાં હતાં. અમને ત્યારે જ આરામ મળતો હતો જયારે ત્રણમાંથી એકાદ મહિલા પગ છૂટ્ટા કરવા નીકળે અથવા તો બાથરૂમ જાય."

"તેવામાં જ મારી નજીકનાં બેડ પર એક મહિલાને પ્રસવપીડા ઉપડી."

પ્રતીકાત્મક તસવીર

"તેઓ દુખાવાથી કણસી રહ્યાં હતાં. પરસેવાથી નિતરતા એ મહિલાનું મોઢું સુકાઈ રહ્યું હતું, પરંતુ તેમની સં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભાળ લેનાર કોઈ નહોતું."

"જ્યારે તેઓ જોરજોરથી કણસવાં લાગ્યાં, ત્યારે નર્સ આવ્યાં અને તેમણે તપાસ દરમિયાન આ મહિલાને ઠપકો આપ્યો. તેમને કેટલીય વાર તેમને માર્યા પણ ખરા."

સરકારી હૉસ્પિટલોમાં પ્રસૂતિ દરમિયાન મહિલાઓ સાથે આ પ્રકારનો અસંવેદનશીલ વ્યવહાર થવો સામાન્ય બાબત છે.

કેટલીક સરકારી હૉસ્પિટલમાં સારવાર કરાવી રહેલી મહિલાઓ પણ આ પ્રકારના અનુભવો વર્ણવે છે.

કેન્દ્ર સરકારે પણ આ વાતનો સ્વીકાર કર્યો છે.

હૉસ્પિટલમાં થતા ખરાબ વ્યવહાર વિશે સરકાર દ્વારા વર્ષ 2017માં 'લક્ષ્ય દિશાનિર્દેશ' જાહેર કરાયો હતો.

રાજ્ય સરકારો દ્વારા તેને લાગુ કરાવવાનો પ્રયાસ કરાયો છે.

જ્યારે ચંડીગઢના 'પોસ્ટ-ગ્રૅજ્યુએટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ ઍજ્યુકેશન ઍન્ડ રિસર્ચ' અથવા પીજીઆઇએમઇઆર દ્વારા પ્રસૂતિ દરમિયાન સન્માનજનક વ્યવહાર અને સંભાળ અંગે એક સંશોધન કરાયું છે.

સંશોધનમાં શું છે?

આ સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે હૉસ્પિટલનો સ્ટાફ મહિલાઓ સાથે કડકાઈથી વર્તે છે અને તેમને ઠપકો આપે છે, એટલું જ નહીં  મહિલાઓ ન માને તો તેમને ધમકાવે પણ છે.

પીજીઆઇએમઇઆરમાં કૉમ્યુનિટી મેડિસિનના પ્રૉફેસર અને આ રિપોર્ટના મુખ્ય સંશોધનકર્તા ડૉ. મનમીત કૌર કહે છે, "હકીકતમાં એવી ધારણા બંધાઈ ગઈ છે કે પ્રસૂતિ દરમિયાન ઠપકો આપવો જરૂરી છે."

"નર્સોનુ એવું પણ માનવું છે કે આવું કરવાથી પ્રસૂતિમાં મદદ મળે છે."

આ સંશોધનના કો-ઑર્ડિનેટર ઇનાયત સિંહ કક્કડ કહે છે, "હૉસ્પિટલમાં એક નર્સના ખભા પર અનેક જવાબદારી હોય છે, ત્યારે તેમનું ચિડાવું કદાચ સ્વાભાવિક છે."

"તેઓ તમામ દર્દીઓનું  સારી રીતે ધ્યાન રાખી શકતાં નથી. અમને પણ ઘણી નર્સોએ આના વિશે જણાવ્યું છે. તેમ છતાં પ્રેમ અને સન્માનપૂર્વક વર્તવું અશક્ય નથી."

યોગ્ય ટ્રેનિંગની જરૂરિયાત

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જ્યારે સંજય ગાંધી હૉસ્પિટલના સત્તાવાળાઓ સાથે આ વિષયમાં વાત થઈ તો તેમણે હૉસ્પિટલમાં કોઈની સાથે ખરાબ વ્યવહાર થયો હોવાની કોઈ ફરિયાદ મળી હોવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

હૉસ્પિટલ દ્વારા એ બાબતનો સ્વીકાર કરવામાં આવ્યો કે સરકારી હૉસ્પિટલમાં આવું બને છે.

સંજય ગાંધી હૉસ્પિટલના ડેપ્યુટી મેડિકલ સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ડૉક્ટર એમએમ મનમોહન કહે છે,"દર્દીઓ સાથે પ્રેમભાવથી કેવી રીતે વર્તવું તેના વિશે અમે નર્સોનું અવારનવાર કાઉન્સિલિંગ કરતા રહીએ છે."

"આ વ્યક્તિગત બનાવ છે, બાકી અમારી પાસે આ પ્રકારની કોઈ ફરિયાદ આવી નથી કે કોઈ દર્દીને હેરાન કરવામાં આવ્યાં હોય."

જોકે, સરકારી હૉસ્પિટલમાં આ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેમજ કોર્ટે તેમને 11 લાખ રૂપિયાનો દંડ પણ કર્યો છે.

ગત સોમવારે દિલ્હીની એક અદાલતે દિલ્હી પોલીસના સ્પેશિયલ સેલના ઇન્સ્પેક્ટર મોહનચંદ શર્માની હત્યાના મામલામાં આરિઝ ખાન અને તેમના સાથીઓને દોષી ઠેરવ્યા હતા.

સપ્ટેમ્બર 2008માં દિલ્હીના બટલા હાઉસ વિસ્તારમાં દિલ્હી પોલીસ અને ચરમપંથી સંગઠન ઇન્ડિયન મુજાહિદ્દીન સાથે જોડાયેલા લોકો વચ્ચે ઍન્કાઉન્ટર થયું હતું.

આ ઍન્કાઉન્ટર દિલ્હીમાં થયેલા એક સિરિયલ બ્લાસ્ટના છ દિવસ પછી થયું હતું. આ ધમાકામાં 26 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

ઍન્કાઉન્ટરમાં ઇન્સ્પેક્ટર શર્માનું મૃત્યુ થયું હતું જ્યારે તેમના બે સાથીઓ ઘાયલ થયા હતા.

આ દરમિયાન આરિઝ ખાન ફરાર થઈ ગયા હતા અને 10 વર્ષ પછી ફેબ્રુઆરી 2018માં નેપાળથી તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

સુનાવણી દરમિયાન એડિશનલ સેશન જજ સંદીપ યાદવે કહ્યું, "એ સાબિત થઈ ગયું છે કે ખાન અને તેમના સાથીઓએ હથિયારોથી ગોળીઓ ચલાવી, જેના કારણે ઇન્સ્પેક્ટર શર્માનું મૃત્યુ થયું. "

2013માં આરિઝના સાથી શહઝાદ અહમદને બટલા હાઉસ ઍન્કાઉન્ટરમાં દોષી ઠેરવવામાં આવ્યા હતા અને ઉંમરકેદની સજા સંભળાવવામાં આવી હતી.

તેમના બે અન્ય સાથી આતિફ અમીન અન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે મોહમ્મદ સાજિદ ઍન્કાઉન્ટર દરમિયાન માર્યા ગયા હતા.

ત્યારે એક અન્ય સાથી મોહમ્મદ સૈફની ઘટનાસ્થળથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

તારીખ 19મી સપ્ટેમ્બર 2008ના થયેલા ઍન્કાઉન્ટરમાં કથિત રીતે 'ઇન્ડિયન મુજાહિદ્દીન'ના બે ઉગ્રવાદીઓના મૃત્યુ થયાં હતાં, જ્યારે એક દિલ્હી પોલીસ અધિકારીનું મૃત્યુ થયું હતું.

ફરી ચર્ચા કેમ?

ગત મંગળવારની પત્રકારપરિષદમાં પ્રસાદે ઑક્ટોબર-2008માં તૃણમૂલ કૉંગ્રેસનાં નેતા મમતા બેનરજીએ આપેલાં નિવેદનને ટાંકતા કહ્યું હતું, "દિલ્હીમાં જામિયાનગર વિસ્તારમાં એક સભાને સંબોધતી વખતે મમતા બેનરજીએ કહ્યું હતું કે જો બટલા હાઉસ ઍન્કાઉન્ટર ખરું હોય તો તેઓ રાજકારણ છોડી દેશે. હવે જ્યારે કોર્ટનો ચુકાદો આવી ગયો છે. ત્યારે તેમનું શું કહેવું છે?"

પ્રસાદે આરોપ મૂક્યો હતો કે બટલા હાઉસ ઍન્કાઉન્ટરને સમાજવાદી પાર્ટી, બહુજન સમાજ પક્ષ, કૉંગ્રેસ, લેફ્ટ પાર્ટી તથા મમતાજીએ રાષ્ટ્રીય મુદ્દો બનાવ્યો હતો.

દેશના પૂર્વ ગૃહમંત્રી પી. ચિદમ્બરમે કહ્યું હતું કે તેઓ પહેલાંથી જ કહેતા હતા કે એ ઍન્કાઉન્ટર ખરું છે. લોકસભામાં કૉંગ્રેસના નેતા અધીર રંજન ચૌધરીએ કહ્યું હતું કે જો કોઈ નેતાએ વ્યક્તિગત રીતે નિવેદન કર્યું હોય તો તેના વિશે કશું કહેવાપણું નથી. ચિદમ્બરમે આ મુદ્દે સ્પષ્ટતા કરી દીધી છે.

'ધ પ્રિન્ટ'ના રિપોર્ટ મુજબ, સોમવારે દિલ્હીની સ્થાનિક કોર્ટે ઇન્સ્પેક્ટર મોહનચંદ શર્માની હત્યાના કેસમાં આરોપી અરીઝ ખાનને દોષિત ઠેરવ્યા હતા.

એડિશનલ સેશન્સ જજ સંદીપ યાદવે નોંધ્યું હતું કે 'આરીઝ ખાન તથા તેમના સાથીઓના કારણે ગોળી લાગવાથી ઇન્સ્પેક્ટર મોહનચંદ શર્માનું મૃત્યુ થયું.

બટલા હાઉસના તાર ગુજરાત સુધી

દિલ્હી પોલીસના અધિકારી મોહનચંદ શર્માનું બટલા હાઉસ ઍન્કાઉન્ટર દરમિયાન મૃત્યુ થયું હતું

વરિષ્ઠ પત્રકાર શિશિર ગુપ્તા તેમના પુસ્તક 'ઇન્ડિયન મુજાહિદ્દીન'માં સમગ્ર ઘટનાક્રમ ઉપર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે.

જે મુજબ : તા. 20મી ઑગસ્ટ (2008) ગુજરાતની ક્રાઇમ બ્રાન્ચે દિલ્હી પોલીસની સ્પેશિયલ સેલ તથા કેન્દ્રીય એજન્સીઓને એક નંબર આપ્યો હતો, જેને છેક બીજી સપ્ટેમ્બરે સર્વેલન્સ ઉપર મૂકવામાં આવ્યો.

બીજી સપ્ટેમ્બરથી 19મી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન આ નંબર ઉપર અનેક વખત કૉલ થયા હતા, જેની વાતચીતનો ભેદ અધિકરીઓ પામી શક્યા ન હતા. 13મી સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં કનૉટ પ્લેસ, પહાડગંજ, ગ્રેટર કૈલાશ તથા બારાખમ્ભામાં શ્રેણીબંધ બૉમ્બવિસ્ફોટ થયા હતા, જેમાં 30 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં તથા 100થી વધુ લોકો ઘાયલ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેમનાં આ નિવેદનોના હાર્દમાં મુસ્લિમ ધિક્કાર રહેલો છે.

અમદાવાદની પહેલાં અહીં કર્ણાવતી નામે નગર હતું કે કેમ તેવા દાવા સામે સવાલ થઈ શકે છે.

બહુ-બહુ તો એવો દાવો થઈ શકે કે અહીં એક નાનકડો કસબો હતો, જે અહમદ શાહે 1411માં કિલ્લો બંધાવ્યો તેની બહારના વિસ્તારમાં હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ અસ્પષ્ટ ઇતિહાસથી સરકારને કશો ફરક નથી પડતો, કેમ કે તેનો ઇરાદો યેનકેન પ્રકારે મુસ્લિમોને ખરાબ દેખાડવાનો છે. હિન્દુત્વ ચળવળના કેન્દ્ર સ્થાને આ જ યોજના રહેલી છે.

ગુજરાતના ઇતિહાસમાં મુસ્લિમોની અસરનો નકાર કે તેને નગણ્ય ગણવાની કોશિશોનો યોગ્ય રીતે અભ્યાસ થયો નથી.

કોમી રમખાણો, રાજ્યનો પક્ષપાત, સામાજિક-આર્થિક રીતે કોરાણે કરી દેવા અને વસવાટના મુદ્દે ભેદભાવના કારણે ગુજરાતના મુસ્લિમોએ ઘેટ્ટો બનાવીને રહેવું પડે છે તે સ્થિતિના અભ્યાસો થયા છે. જોકે, આ બાબતમાં અભ્યાસો થયા નથી.

ભૂતકાળનો નકાર

કોમી રમખાણો વખતે જોવા મળેલું મુખ્ય તત્ત્વ હતું ધાર્મિક સ્થાનોનો વિનાશ.

હત્યાઓ થાય અને વેપાર ધંધાને નુકસાન થાય તેનાથી જુદા પ્રકારનો સંદેશ આવા વિનાશથી થાય છે.

તે છે મુસ્લિમોને તેમના ભૂતકાળનો નકાર, તેમની આ ભ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૂમિ સાથે જોડાયેલા હોવાની લાગણી અને તેમનાં સંસ્મરણોનો નકાર.

દાખલા તરીકે ગુજરાતનાં 1969ના રમખાણોની તપાસ માટે નિમાયેલા જસ્ટિસ જગમોહન રેડ્ડી તપાસ પંચે જણાવ્યું હતું કે મસ્જિદ, કબ્રસ્તાન, દરગાહ સહિતના 100 જેટલાં મુસ્લિમ ધાર્મિક સ્થળોને તોડી પાડવામાં આવ્યાં હતાં.

1980ના દાયકામાં થયેલા અને 1992માં થયેલા રખમાણોમાં પણ આવા બનાવો બનતા રહ્યા હતા.

2002માં તે સૌથી વધુ થયા હતા અને મુસ્લિમોની 500થી વધુ ધાર્મિક મિલકતોને નુકસાન કરાયું હતું કે તોડી પડાઈ હતી.

ધાર્મિક મિલકતોને થયેલા નુકસાનમાં ગુજરાત સરકાર વધુમાં વધુ 50,000 રૂપિયાનું વળતર આપવામાં આપી શકે તે મતલબનો ચુકાદો ગુજરાત હાઈકોર્ટે આપ્યો હતો.

તે ચુકાદાને 2017માં સુપ્રીમ કોર્ટે ફેરવી તોળ્યા હતો.

આ બાબતમાં જાણીતું ઉદાહરણ છે (વલી ગુજરાતી તરીકે જાણીતા થયેલા) વલી મહમંદ વલીની કબર તોડી પડાઈ તેનું.

શાહીબાગ વિસ્તારમાં પોલીસ કમિશનરની કચેરીની નજીક આવેલી કબરને 2002નાં તોફાનો વખતે તોડી પડાઈ હતી.

નુકસાન પામેલી કબરનું સમારકામ કરવાના બદલે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશને તેના પર ઉપર પાકો રસ્તો બનાવી દીધો હતો.

ઉર્દૂમાં ગઝલને લાવવાનો શ્રેય વલી ગુજરાતીને જાય છે. એટલું જ નહીં, તેઓ ગુજરાતની ઓળખ ઊભી કરનારા પ્રારંભિક વિચારકોમાંના એક હતા.

દાખલા તરીકે તેમણે લાગણીસભર નઝમ દર-ફિરાક-એ-ગુજરાત (ગુજરાતથી જુદા થવાની વાત) લખી છે.

તેમાં ગુજરાત છોડવું પડ્યું તે પછી ગુજરાત સાથે જોડાયેલી યાદો કઈ રીતે પોતાના આત્મા અને દિલમાં છવાયેલી છે તેનું વર્ણન તેમણે કર્યું છે.

હાલમાં એમનેસ્ટી ઇન્ડિયાના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર આકાર પટેલે ભૂતકાળમાં નરેન્દ્ર મોદી મુખ્ય પ્રધાન હતા ત્યારે તેમને કહ્યું હતું કે કબર ફરીથી બનાવવી જોઈએ.

ત્યારે તેમણે જવાબમાં કહ્યું હતું કે આ કબર વલીની જ હતી, તેના કોઈ પાકા પુરાવા નથી.

અન્ય સમયે પણ ઇસ્લામી વારસાના ઇતિહાસને તોડીમરોડીને રજૂ કરવાની કોશિશો થયેલી છે.

એવું વારંવાર કહેવામાં આવે છે કે કાંકરિયા તળાવ (અગાઉ હૌઝ-એ-કુતુબ તરીકે તે જાણીતું હતું) એ કર્ણસાગર હતું અને તેને ચૌલુક્ય સમ્રાટ કર્ણદેવ સોલંકીએ બંધાવ્યું હતું. આની સાબિત આપતા કોઈ નક્કર પુરાવા નથી.

કૉંગ્રેસે પણ 'સૉફ્ટ હિન્દુત્વ' અપનાવ્યું

ફક્ત એક સ્રોતમાંથી એવી માહિતી મળે છે કે કર્ણસાગર તળાવ ઉત્તર ગુજરાતના પાટણ જિલ્લાના ચાણસ્મામાં આવેલું હતું.

ઇતિહાસને ખોટી રીતે રજૂ કરવા સાથે ઇસ્લામિક વારસાની સંભાળ લેવામાં પણ બેદરકારી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેમને આઈસીયુ-વૅન્ટિલેટર પર રાખવા પડ્યા હતા. વીસેક દિવસ સુધી તેમણે હૉસ્પિટલમાં સારવાર લીધી હતી. એ પછી તેમને હૉસ્પિટલમાંથી રજા અપાઈ હતી.

તેમના પુત્ર ધાર્મિકભાઈ બીબીસીને જણાવે છે કે બાપુજી ઘરે આવી ગયા પછી અમને રાહત હતી કે હાશ, કોરોનામાંથી છુટકારો થયો. જોકે, કોરોનામાંથી બહાર આવ્યા પછી નવી મુસીબત શરૂ થઈ હતી.

"બાપુજી, થોડું ચાલે કે કામ કરે એટલે તેમને નબળાઈ અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડતી હતી. તેમના લોહીમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ નીચે જતું રહેતું હતું. બાપુજી કોરોનામાંથી તો બહાર આવી ગયા પણ આ નવી સમસ્યાએ ઘરની ચિંતા વધારી દીધી હતી."

"એ પછી અમે અમદાવાદમાં ડૉક્ટરનો સંપર્ક કર્યો હતો. ડૉક્ટરે જણાવ્યું કે બાપુજીનાં ફેફસાં કોરોનાને લીધે નબળાં પડ્યાં છે. તેમને ફિઝિયોથૅરપીની જરૂર છે. એ પછી બાપુજીને ફિઝિયોથૅરપી આપવામાં આવી. નિયમિત રીતે ફિઝિયોથૅરપીની કસરત વગેરે કરતાં બાપુજીને લોહીમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ હવે સારું જળવાઈ રહે છે. ઉત્તરોત્તર તેઓ તંદુરસ્ત થઈ રહ્યા છે. હજી પણ તેમની ફિઝિયોથૅરપી એક્સરસાઇઝ વગેરે ચાલુ છે."

રમેશભાઈ ઠક્કરને જે સમસ્યાનો સામનો કરવો પડ્યો એ પ્રકારની સમસ્યાનો સામનો કોરોનાને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માત આપનારા કેટલાક લોકોને કરવો પડતો હોય છે.

કોરોનામાં સ્વસ્થ થયા પછી કેટલાક લોકોને ફેફસાંમાં અસર રહે છે. તેઓ થોડું ચાલે તો હાંફી જાય છે. ઘરમાં થોડું કામ કરે તો શ્વાસ ચઢવા માંડે છે. લોહીમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ જળવાતું નથી.

આ પ્રકારના કેસ ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં સામે આવ્યા છે. મુંબઈની કેઈએમ હૉસ્પિટલમાં ઑગસ્ટ મહિનામાં કોરોનાથી સ્વસ્થ થયેલા 22 દરદીઓ ફરી દાખલ થયા હતા.

ડૉક્ટર માટે પણ આ દરદીઓ સંશોધનનો વિષય બન્યા હતા. તેમને પલ્મોનરી ફાઇબ્રોસિસ થયું હતું, એટલે કે કોરોનામાંથી સ્વસ્થ થયા બાદ તેમનાં ફેફસાં વ્યવસ્થિત રીતે કામ કરતાં નહોતાં.

કોરોનાના દરદીની નવી સમસ્યા શું છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કોરોનામાં સ્વસ્થ થયા બાદ રમેશભાઈ ઠક્કરને જે ફેફસાંની સમસ્યા થઈ હતી એનું નિદાન ડૉ. તુષાર પટેલે કર્યું હતું.

રાજ્ય સરકાર દ્વારા રચાયેલી કોવિડ ટાસ્ક ફોર્સ સાથે સંકળાયેલા અને અમદાવાદના પલ્મોનોલૉજિસ્ટ ડૉ. તુષાર પટેલે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે "કોરોનાના એંસી ટકા દરદી ઍસિમ્પ્ટોમેટિક હોય છે એટલે કે તાવ, ઉધરસ, શરદી વગેરેનાં લક્ષણ વિનાના હોય છે. વીસ ટકા દરદી એવા હોય છે જેમને હૉસ્પિટલ ખસેડવા પડે છે. એમાંથી પણ પાંચ ટકા લોકોને કાં તો ન્યુમોનિયા હોય છે કે વૅન્ટિલેટર પર રાખવા પડ્યા હોય છે કે પછી ઓક્સિજનની જરૂર પડી હોય છે. આવા જે દરદી હોય છે તેઓ જ્યારે કોરોનામાંથી સ્વસ્થ થાય છે ત્યારે તેમનાં ફેફસાંમાં અસર થાય છે, ચાંદા જેવું દેખાય છે. જેને પલ્મોનરી ફાઇબ્રોસિસ કહે છે."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "આવા દરદીને રજા આપ્યા પછી તેઓ સામાન્ય રીતે પોતાની દૈનંદિની એટલે કે રોજિંદી ક્રિયા કરી શકતા નથી. તેમને ચાલવાનું થાય તો શ્વાસ ચડી જાય છે. ન્હાવા જાય તો પણ શ્વાસ ચઢે છે. પોતાની નિત્યક્રમની જે ક્રિયા હોય એ કરતાં શ્વાસ ચઢે છે. તેમને દિવસભર અશક્તિ લાગ્યા કરે છે. ગુજરાતમાં કોરોના આવ્યો એને છ મહિના થઈ રહ્યા છે ત્યારે જે રિકવરીવાળા દરદી આવે છે એમાં આ પ્રકારના કેસ હવે વધુ જોવા મળે છે."

દરદી સ્વસ્થ થયા બાદ પણ ફેફસાંની સમસ્યા રહેશે?

કોરોનામાં બેઠા થયા પછી અનુસરવાના નિયમો એટલે કે પોસ્ટ કોવિડ મૅનેજમૅન્ટ પ્રોટોકૉલ 13 સપ્ટેમ્બરે ભારત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણે જાહેર કર્યો હતો.

જેમાં જણાવાયું હતું કે કોરોના પછી દરદીની રિકવરી માટે હોલિસ્ટિક અપ્રોચ માટે ફૉલોઅપ કૅરની જરૂર રહે છે. એમ પણ જણાવાયું છે કે શ્વાસ આવાગમનનની એટલે કે બ્રીધિંગ એક્સરસાઈઝ તમારા ફિઝિશિયનના...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેમને નવી દિલ્હીમાં સફદરગંજ હૉસ્પિટલમાં લઈ જવાયાં છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

પોલીસે આ મામલે 4 આરોપીની ધરપકડ કરી છે, જ્યારે અન્ય એક આરોપી હજુ પણ ફરાર છે.

ઉન્નાવ પોલીસ અધીક્ષક વિક્રાંત વીરે મીડિયાને જણાવ્યું કે છોકરીએ આ વર્ષે માર્ચમાં બે લોકો સામે રેપનો કેસ દાખલ કરાવ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, "અમને સવારે સમાચાર મળ્યા હતા કે બિહાર થાના ક્ષેત્રમાં આ ઘટના ઘટી છે. પીડિત છોકરીએ હૉસ્પિટલમાં આરોપીઓનાં નામ જણાવ્યાં. ત્રણ લોકોની ધરપકડ કરાઈ છે, બાકી બે લોકોની શોધ માટે ટીમ બનાવાઈ છે. ઝડપથી અન્ય આરોપીને પણ પકડી લેવાશે."

જોકે થોડા સમય બાદ પોલીસ મહાનિરીક્ષક એસ.કે. ભગતે મીડિયાને જણાવ્યું કે ચાર આરોપીની તેમના ઘરેથી ધરપકડ કરાઈ છે, જ્યારે ચોથા આરોપીને બાદમાં અટકમાં લેવાયો હતો. આઈજીએ જણાવ્યા પ્રમાણે બધાની ઊંડાણપૂર્વક પૂછપરછ કરાઈ રહી છે.

છોકરી 90 ટકાથી વધુ દાઝી ગઈ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આઈજી એસ.કે. ભગતે કહ્યું, "પીડિત છોકરીએ જીવતાં સળગાવી દેવાની ઘટનામાં જે લોકોને આરોપી બનાવ્યા છે તેમાં એ છોકરો પણ સામેલ છે જેની સામે પીડિતાએ બળાત્કારનો કેસ દાખલ કરાવ્યો હતો."

"એ છોકરો જેલ પણ ગયો હતો અને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થોડા દિવસ અગાઉ જ જામીન પર છૂટીને પરત ફર્યો હતો. પીડિત પરિવારે કોઈ તરફથી કોઈ ધમકી મળ્યાની માહિતી આપી નથી. અન્ય બાબતોની તપાસ ચાલી રહી છે."

સ્થાનિક પત્રકાર વિશાલ સિંહે બીબીસીને જણાવ્યું કે પીડિત છોકરી સાથે માર્ચ મહિનામાં જ ગૅંગરેપની ઘટના ઘટી હતી અને એ મામલે કેસના સંદર્ભમાં તે રાયબરેલી જઈ રહી હતી. સ્ટેશન જતાં સમયે પાંચ લોકોએ રસ્તામાં તેને પકડી લીધી અને પેટ્રોલ છાંટીને જીવતાં સળગાવવાની કોશિશ કરી.

લખનઉ સિવિલ હૉસ્પિટલના ડૉક્ટરોના જણાવ્યા પ્રમાણે, "છોકરી નેવું ટકાથી વધુ દાઝી ગઈ છે અને તેની હાલત ગંભીર છે."

મુખ્ય મંત્રીના નિર્દેશ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથે અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્યા છે કે પીડિત છોકરીનો શક્ય હોય એટલો ઇલાજ કરાવવામાં આવે અને તેનો બધો ખર્ચ સરકાર વહન કરશે.

મુખ્ય મંત્રીએ જિલ્લા અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્યા છે કે આરોપીઓને કોર્ટમાં સખત સજા અપાવવા માટે કાર્યવાહી કરે.

મુખ્ય મંત્રીએ લખનઉના મંડળાયુક્ત અને પોલીસ મહાનિરીક્ષકને તત્કાળ ઘટનાસ્થળે પહોંચીને તપાસ કરવા અને સાંજ સુધીમાં રિપોર્ટ આપવાનો નિર્દેશ કર્યો છે.

દરમિયાન પીડિત પરિવારનું કહેવું છે કે આરોપીઓ જેલમાંથી છૂટ્યા બાદ તેઓને સતત ધમકી આપતા હતા અને અગાઉ પણ ઘણી વાર હુમલાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. છોકરીના પિતાએ મીડિયાને જણાવ્યું કે ઓછામાં ઓછા એક ડઝન વાર લોકોએ કેસ પાછો ખેંચવા ધમકી આપી હતી અને ઘર પર હુમલો કરવાની કોશિશ કરી હતી.

પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે આગ લગાડ્યા બાદ છોકરીની બૂમો સાંભળીને લોકો ત્યાં એકઠા થઈ ગયા હતા. ઘટના સવારે પાંચ વાગ્યાની ગણાવાઈ રહી છે, આથી અંધારાનો લાભ લઈને આરોપીઓ ત્યાંથી ફરાર થઈ ગયા હતા. બાદમાં પોલીસ સામે છોકરીએ આરોપીઓનાં નામ જણાવ્યાં ત્યારે તપાસમાં પોલીસટીમ લાગી ગઈ.

ઘટનાસ્થળે એકઠા થયેલા રાહદારીઓએ પોલીસને ઘટનાની માહિતી આપી હતી.

સ્થળ પર પહોંચેલી પોલીસ છોકરીને લઈને સૌથી પહેલા સુમેરપુરના પ્રાથમિક સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્ર પહોંચી, પરંતુ ગંભીર હાલત જોતાં તેમને ઉન્નાવ જિલ્લા હૉસ્પિટલમાં ખસેડાયાં.

બાદમાં ત્યાંના ડૉક્ટરોએ તેમને લખનઉ રિફર કર્યાં.

તો આ તરફ કૉંગ્રેસ નેતા પ્રિયંકા ગાંધીએ રાજ્ય સરકાર પર વધુ એક વાર નિશાન સાધ્યું.

પ્રિયંકા ગાંધીએ ટ્વીટ કર્યું કે "કાલ દેશના ગૃહમંત્રી (અમિત શાહ) અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રીએ (યોગી આદિત્યનાથ) સ્પષ્ટ રીત જુઠ્ઠું બોલ્યા કે યુપીમાં કાયદો વ્યવસ્થાની સ્થિતિ સારી છે. અહીં દરરોજ આવી ઘટનાઓને જોઈને...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ત્યારે દરદીઓની સારવાર કરી રહેલાં નર્સનો એક વીડિયો વાઇરલ થયો છે, જેમાં તેઓ કોરોના વાઇરસનું તેમનું પરીક્ષણ કરાવવાની માગ કરી રહ્યાં છે.

તેઓ પ્રશ્ન પૂછે છે કે સ્ટાફમાં કેટલાંક નર્સ તેમજ અન્ય કર્મચારીઓનો કોરોના રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો હોવા છતાં શા માટે અન્ય કર્મચારીઓનાં પરીક્ષણ નથી કરાઈ રહ્યાં?

આ વીડિયો અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલના કૅમ્પસમાં આવેલા 'ધ ગુજરાત કૅન્સર ઍન્ડ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ' (જીસીઆરઆઈ)માં કામ કરતાં મહિલા નર્સનો હતો.

નર્સનું કહેવું છે કે તેમને કોરોના વાઇરસનું પરીક્ષણ કરવાની ના પાડવામાં આવી હતી અને તેમજ તેમને યોગ્ય સુવિધા પણ મળતી નથી.

' ટેસ્ટ કરવાની ના પાડી એટલે વીડિયો બનાવ્યો'

નર્સની પ્રતીકાત્મક તસવીર

સંબંધિત વિભાગના એક સિનિયર નર્સ સાથે બીબીસીએ વાત કરી તો તેમણે નામ ખાનગી રાખવાની શરતે જણાવ્યું હતું, "જીસીઆરઆઈમાં 400 નર્સ છે. જેમાંથી 27 નર્સ તેમજ 7 કર્મચારી કોરોના પૉઝિટિવ છે. સિવિલ હૉસ્પિટલમાં 1200 ખાટલાનો જે કોવિડ દર્દીઓ માટેનો આઇસોલેશન વૉર્ડ છે ત્યાં જીસીઆરઆઈની કેટલાક નર્સ ફરજ બજાવે છે."

"અત્યાર સુધી જીસીઆરઆઈમાં કામ કરતી 52 નર્સ કોવિડ હૉસ્પિટલમાં ફરજ બજ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાવી ચૂકી છે. જે વીડિયો છે તે બહેન પણ કોવિડ દર્દીઓની સેવામાં જઈ આવ્યાં હતાં. તેમને કોરોનાનો ટેસ્ટ કરાવવો હતો એટલે તેઓ ત્યાં ગયાં હતાં. ટેસ્ટ માટે ના પાડવામાં આવી ત્યારે તેમણે વીડિયો બનાવ્યો હતો."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "ડિરેક્ટરે એવું કહ્યું હતું કે જીસીઆરઆઈનો કોઈ સ્ટાફ આવે તો તેમનો રિપોર્ટ ન કાઢવો. તેથી એ બહેનનું કહેવું હતું કે મેં અહીં ફરજ બજાવી છે. હું પણ કોરોના પૉઝિટિવ હોઈ શકું છું. તેમનો ટેસ્ટ ન થતાં તેમણે વીડિયો તૈયાર કર્યો હતો."

જીસીઆરઆઈમાં કામ કરતાં આ નર્સ વધુ વિગત જણાવતાં કહે છે કે"અમારી કેટલીક માગ છે. અમારું કહેવું છે કે જો હાલમાં કૅન્સર હૉસ્પિટલના સ્ટાફનું પરીક્ષણ કરાવવામાં આવે તો ઘણા પૉઝિટિવ આવી શકે છે એમ છે. ડિરેક્ટરને અમે આ વાત જણાવી તો તેમણે કહ્યું કે આઈસીએમઆર (ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચ)ની માર્ગદર્શિકા મુજબ લક્ષણ ન જણાય ત્યાં સુધી સ્ટાફનું મેડિકલ પરીક્ષણ ન કરાવવું."

"અમારું કહેવું છે કે જો કોઈ સ્ટાફ અસિમ્પ્ટોમેટિક એટલે કે તાવ, ઉધરસ કે શરદી વગરનાં પૉઝિટિવ લક્ષણ ધરાવતો હોય તો તેમનામાં એ લક્ષણ દેખાવાનાં જ નથી અને એ ચેપ તો લગાડશે જ ને?"

'અમે ગાઇડલાઇનનું પાલન કરીએ છીએ'

આ વિશે જીસીઆરઆઈના ડિરેક્ટર શશાંક ત્રિવેદીને પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું, "જે કોઈ નર્સબહેનો છે એ અમારો પરિવાર જ છે. અત્યારે સમય એવો છે કે કોરોનાના નામથી જ લોકોમાં એક ભય વ્યાપી ગયો છે."

તેઓ કહે છે, "આઈસીએમઆરની જે માર્ગદર્શિકા 9 એપ્રિલે આવી છે, એમાં જણાવાયું છે કે અસિમ્પ્ટોમેટિક હેલ્થકૅર વર્કરનાં પરીક્ષણો ન થાય. સિમ્પ્ટોમેટિક એટલે કે કોરોનાનાં લક્ષણ ધરાવતાં હેલ્થવર્કર હોય તો તેમનાં પરીક્ષણ કરવાં તેથી અમે પરીક્ષણ નથી કરતાં એવું નથી, પણ ગાઇડલાઇનમાં જે હોય તેને અમે અનુસરીએ છીએ. દરેકે એ ગાઇડલાઇનને અનુસરવાની હોય છે."

કોઈ પણ એ ગાઇડલાઇનથી ઉપરવટ ન જઈ શકે એવું ઉમેરતાં તેમણે જણાવ્યું, "એ બહેનો થોડા ચિંતાતુર હતાં કે તેઓ કોવિડ-કૅરમાં કામ કરીને આવ્યાં છે. અમે તેમને સમજાવ્યાં પછી તેઓ સમજી પણ ગયાં છે."

નર્સે બીબીસીને કહ્યું હતું કે જો અમે એસિમ્પ્ટોમેટિક હોઈએ તો દર્દીને પણ ચેપ લાગી શકે અને કોઈ કૅન્સરના દર્દીને ચેપ હોય તો એ પણ અમને લાગી શકે?

આ સવાલના જવાબમાં શશાંક ત્રિવેદીએ જણાવ્યું હતું કે"અસિમ્પ્ટોમેટિક હોય તો વાઇરલ લૉડ ઓછો હોય છે. ડૉક્ટરથી લઈને સ્ટાફના માણસો પૂરતી તકેદારી રાખે છે,એન-95 માસ્ક પહેરે છે. તેથી દર્દીથી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ત્રિપુરાના બેલોનિયા શહેરના 'સેન્ટર ઑફ કૉલેજ સ્ક્વેર' ખાતે લેનિનની પ્રતિમાને જેસીબી મશીનની મદદથી તોડી પાડવામાં આવી હતી.

લેનિનની પ્રતિમા સિવાય તામિલનાડુના વેલ્લોરમાં દ્રવિડિયન નેતા પેરિયાર રામાસ્વામીની પ્રતિમાને પણ નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જે બાદ કોલકત્તામાં શ્યામાપ્રસાદ મુખરજીની પ્રતિમાને નુક્સાન પહોંચાડવાની ઘટના સામે આવી.

આ 'પ્રતિમા વિધ્વંશ' કે 'પ્રતિમાં ખંડન'ની પ્રથા એકદમ નવી નથી. ગુજરાતમાં પણ આ ઘટના વર્ષો પૂર્વે બની ચૂકી છે.

ગુજરાતમાં ક્યાં થયું હતું 'પ્રતિમા ખંડન'?

એંસીના દાયકાના પ્રારંભે 1970થી 1975 વચ્ચે સમાજવાદી આગેવાન ડૉ. રામ મનોહર લોહિયાની વિચારધારાને અનુસરનારા બહુધા યુવાનોએ પ્રતિમા ખંડનની પહેલી ચળવળ ચલાવી હતી.

નેતા રાજનારાયણે આ ચળવળનું જાહેર નેતૃત્વ લીધું હતું.

ચળવળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ બ્રિટીશ રાજ ચાલી ગયા પછીના ત્રણ દાયકા બાદ પણ ભારતમાં તેમની યાદ અપાવતા કેટલાક જાહેર સ્થળોની ઓળખ નેસ્તનાબૂદ કરી તેને નવી ઓળખ આપવાનો હતો.

એ સમયે આ ચળવળના એક ભાગરૂપે અંગ્રેજી રાજના નેતાઓની પ્રતિમા તોડવાનું તોફાન પણ અમલમાં આવ્યું હતું.

આજે 2018... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માં જાણીને નવાઈ લાગશે કે તેની આગેવાની સમાજવાદી આગેવાનો અને તેમના અંતેવાસીઓએ લીધી હતી.

તે પ્રયત્નના એક ભાગરૂપે અમદાવાદના પ્રસિધ્ધ વિક્ટોરીઆ ગાર્ડનમાં બ્રિટીશ રાજના સમયથી સ્થાપિત રાણી વિક્ટોરિયાની પ્રતિમાને તોડી પાડવા એક ટોળું પહોંચ્યું હતું.

જોકે, તે સમયે ટોળું તેનો ઇરાદો પાર પાડે તે પહેલા પહોંચેલી પોલીસે તેને ભગાડી મૂક્યું અને પ્રતિમા જેમની તેમ બચી ગઈ.

કાળાંતરે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનમાં 1987ની ચૂંટણી પછી ભારતીય જનતા પક્ષનું શાસન આવતા વિક્ટોરિયા ગાર્ડનનું નામ બદલીને 'તિલક બાગ' કરવામાં આવ્યું.

ત્યાં સ્થિત રાણીની પ્રતિમાને સંભવતઃ રાત્રિના સમયે રખડતા નશાખોર લોકોએ નાક-મોંના ભાગને ખંડિત કરતું નુકસાન કર્યું હતું.

એ પછી પ્રતિમાને બાગમાંથી ખસેડીને ટાગોર હોલ - સંસ્કાર કેન્દ્ર સ્થિત મ્યુઝિયમના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર મુકવામાં આવી.

જાણીતા ઇતિહાસકાર વિષ્ણુ પંડ્યાએ પણ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતમાં જણાવ્યું કે રાજનારાયણની ચળવળ વખતે આ પૂતળાંને ખંડિત કરવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો હતો.

જો સામ્યવાદી શાસન આવે તો?

જેનો ઉદય થાય છે તેનો અસ્ત પણ થાય છે. આ એક સનાતન નિયમ છે.

આ નિયમ મુજબ જો ઇતિહાસનું પુનરાવર્તન થયું અને ફરી સામ્યવાદીઓએ માથું ઉંચક્યું તો શું થઈ શકે?

જો દેશના શાસનનો રંગ કેસરીમાંથી લાલ થવા લાગે તો પરિસ્થિતિ શું સર્જાઈ શકે?

સીપીએમના સેક્રેટરી મનહર જમીલ બીબીસીને જણાવે છે કે હારેલાઓને નેસ્તનાબુદ કરી નાખવાની મધ્યયુગની માનસિક્તા આજે પુન: બળવત્તર બની રહી છે, અને એ પણ એક લોકશાહી રાષ્ટ્રમાં.

તેમના મુજબ સામ્યવાદીઓએ ક્યારેય, ક્યાંય પણ ભાજપના કે કોઈપણ પક્ષના કોઈ દિવંગત નેતાઓનાં પૂતળાંને આંગળી પણ અડાડી નથી.

તેઓ કહે છે જો ફરી સામ્યવાદનું શાસન આવ્યું તો મૂડીવાદીઓએ લગાવેલા પૂતળાંને કંઈ નહીં થાય. આવી સામ્યવાદીઓની સંસ્કૃતિ નથી.

જો સામ્યવાદીઓનું શાસન ફરી આવ્યું તો સામાન્ય માણસોના પ્રશ્નોને વાચા અપાશે. ઉદાહરણ તરીકે શિક્ષણ. તો સાક્ષરતા દરમાં કેરળ ઘણું આગળ છે.

સામ્યવાદી શાસનની શક્યતા જ નથી

જાણીતા ઇતિહાસકાર વિષ્ણુ પંડ્યાએ પણ આ મુદ્દે બીબીસી સાથે વાત કરી.

તેઓ કહે છે આવી કોઈ શક્યતાઓ નથી કે સામ્યવાદી શાસન આવે. કારણ કે ભારતીય સંસ્કૃતિ રશિયા અને ચીનથી અલગ છે.

તેઓ કહે છે રાજ્યોમાં થોડી શક્યતાઓ ખરી કે જ્યાં પહેલાં પણ સામ્યવાદી સરકારો સત્તામાં રહી ચૂકી છે, પરંતુ કેન્દ્રમાં તો કોઈ કાળે સામ્યવાદીઓની સરકાર નહીં આવે.

પૂતળાં રાજકારણ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

થોડા સમય પહેલા આવેલા LICના એક સમાચારે રોકાણકારોના શ્વાસ અધ્ધર કરી દીધા હતા. 'વિશ્વાસનું પ્રતીક' ગણાતી આ કંપનીના છેલ્લાં પાંચ વર્ષના આંકડા ખરેખર વિચલિત કરનારા છે.

વાત થઈ રહી છે સરકારી વીમા કંપની ભારતીય જીવન વીમા નિગમ એટલે કે એલઆઈસીની. છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં નૉન પર્ફૉર્મિંગ ઍસેટ્સ એટલે કે એનપીએ બમણા સ્તરે છે.

કંપનીની વેબસાઇટ પર જાહેર વાર્ષિક રિપોર્ટ પ્રમાણે માર્ચ 2019 સુધી એનપીએનો આ આંકડો રોકાણની તુલનામાં 6.15 ટકાના સ્તરે પહોંચી ગયો છે, જ્યારે 2014-15માં એનપીએ 3.30 ટકાના સ્તરે હતું. એટલે કે છેલ્લાં પાંચ  નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન એલઆઈસીના એનપીએમાં અંદાજે 100 ટકાનો ઉછાળો આવ્યો છે.

આ અગાઉ કૉંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે મોદી સરકાર એલઆઈસીને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે અને તેનાથી લોકોનો આ સંગઠન (એલઆઈસી) પરથી ભરોસો ઊઠી જશે.

રાહુલ ગાંધીએ 22 જાન્યુઆરી, 2020એ આ અંગે ટ્વીટ કર્યું, "એલઆઈસી પર લોકોને ભરોસો છે, આથી કરોડો ઇમાનદાર લોકો તેમાં રોકાણ કરે છે. મોદી સરકાર લોકોનાં ભવિષ્યને જોખમમાં નાખીને એલઆઈસીને નુકસાન પહોંચાડી રહી છે."

"તેનાથી લોકોનો એલઆઈસી પરનો ભરોસો તૂટી રહ્યો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે. સામે આવતી આ ખબરોથી લોકોમાં ભય પેદા થાય છે અને તેનાં પરિણામો ગંભીર આવી શકે છે."

એલઆઈસીના 2018-19ના વાર્ષિક રિપોર્ટ પ્રમાણે 31 માર્ચ, 2019માં કંપનીનો એનપીએનો આંકડો 24 હજાર 777 કરોડ રૂપિયા હતો.

જ્યારે કંપની પર કુલ દેવું ચાર લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધારે હતું. એલઆઈસીની કુલ પરિસંપત્તિ 36 લાખ કરોડ રૂપિયા જેટલી છે.

હકીકતમાં એલઆઈસીની આવી હાલત એટલા માટે થઈ કે જે કંપનીઓમાં તેણે રોકાણ કર્યું હતું તેની હાલત બહુ ખરાબ થઈ ગઈ હતી અને ઘણી કંપનીઓ તો દેવાળિયાં થવાં સુધી આવી ગઈ હતી, તેમાં દીવાન હાઉસિંગ, રિલાયન્સ કૅપિટલ, ઇન્ડિયાબુલ્સ હાઉસિંગ ફાઇનાન્સ, પિરામલ કૅપિટલ અને યસ બૅન્ક સામેલ છે.

દીવાન હાઉસિંગમાં એલઆઈસીનું એક્સપોઝર 6500 કરોડ રૂપિયાથી વધુ હતું, રિલાયન્સ કૅપિટલમાં ચાર હજાર કરોડનું ઍક્સપોઝર હતું.

એબીજી શિપયાર્ડ, ઍમટેક ઑટો અને જેપી ગ્રૂપમાં પણ એલઆઈસીએ વધુ રોકાણ કર્યું હતું.

ઍસ્કૉર્ટ્સ સિક્યૉરિટીઝમાં રિસર્ચ ઍનાલિસીસ આસિફ ઇકબાલ કહે છે, "તેને એ રીતે જોઈ શકાય કે બિનબૅન્કિંગ નાણાં સેક્ટરમાં થયેલી તબાહીની એલઆઈસી પર મોટી અસર થઈ છે. એલઆઈસીએ આ કંપનીમાં પૈસા રોક્યા હતા. હવે આ એનબીએફસી બેહાલ થતાં એલઆઈસીની હાલત પણ બગડી ગઈ છે."

આ સિવાય એલઆઈસી પાસે મોટી માત્રામાં રોકડ છે, આથી સરકાર તેને સંકટમોચનના રૂપમાં ઉપયોગ કરી રહી છે. નાણાકીય રીતે ડામાડોળ સ્થિતિ ધરાવતી ઘણી સાર્વજનિક કંપનીઓના શૅર ખરીદીને એલઆઈસીએ તેને ઉગારી છે.

આસિફ ઇકબાલ કહે છે, "હકીકતમાં એલઆઈસી પણ એ જ ભૂલ કરી રહી છે, જે અન્ય ઘણી સરકારી અને ખાનગી બૅન્કોએ કરી છે. એલઆઈસીનો એનપીએનો આંકડો ખાનગી ક્ષેત્રની બૅન્કો યસ બૅન્ક, ઍક્સિસ બૅન્ક અને આઈસીઆઈસીઆઈ બૅન્કના એનપીએના આંકડાથી નજીક છે."

તો શું LICમાં લોકોના પૈસા ડૂબી રહ્યા છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

એ સાચું છે કે વહી ખાતાની આ બગડેલી હાલતની અસર કંપનીઓ પર ચોક્કસ દેખાશે અને જો આ એનપીએ ન હોય તો વહી ખાતામાં નફાનો આંકડો વધેલો જોવા મળ્યો હોત.

આસિફ ઇકબાલ કહે છે, "સીધી રીતે તો એલઆઈસીના ગ્રાહકોએ ડરવાની જરૂર નથી, પરંતુ ક્યાંક ને ક્યાંક નાણાકીય હિતો પર અસર તો જશે જ."

@country_corrupt હૅન્ડલથી ટ્વીટ કરાયું, "જ્યારે મધ્યમ વર્ગની કોઈ વ્યક્તિ એક હપ્તો ન ભરી શકે તો રિકવરી એજન્ટ આખા પરિવારને ધમકાવે છે. હવે અમીર ડિફૉલ્ટરોએ એલઆઈસીના કરોડો રૂપિયા ડૂબાડી દીધા છે, તો તેમને રદ કરી દેવાયા છે. શું સરકાર ધનિકો માટે છે?"

એ. જે. પ્રસાદે ટ્વીટ કર્યું, "શું રાહુલ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

દરમિયાન, શનિવારે ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના 2276 નવા કેસ સામે આવ્યાં છે અને કોવિડ-19ના કારણે પાંચ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. ગુજરાતના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ અનુસાર સુરતમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત બે વ્યક્તિઓનાં મૃત્યુ થયાં છે જ્યારે અમદાવાદ, ભરુચ અને ભાવનગરમાં એક-એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું છે. રાજ્યમાં આજે 1534 દરદીઓ સાજા થયા છે.

રાજ્યમાં હાલ 157 દરદીઓ વૅન્ટિલેટર પર છે અને 10,714ની હાલત સ્થિર છે.

સુરતમાં કુલ નવા 760 કેસો આવ્યા છે, જ્યારે સુરત શહેરમાં કુલ કેસ 607 અને સુરત ગ્રામીણમાં 153 કેસો નોંધાયા છે. ઉપરાંત અમદાવાદ શહેરમાં 601 કેસ નવા નોંધાયા છે. ત્યાર પછી વડોદરા ત્રીજા ક્રમે 259 કેસ સાથે છે.

દરમિયાન, 3,44,256 લોકોને શનિવારે કોરોનાની રસી આપવામાં આવી છે. રાજ્યમાં કોરોનાની રસી આપવામાં આવી છે એવા લોકોની સંખ્યા 50 લાખને પાર કરી ગઈ છે.

ગુજરાત પ્રવેશ માટેનો શું છે નવો નિયમ?

રાજ્ય સરકારના એદ નિર્દેશ અનુસાર દેશના કોઈ પણ રાજ્યમાંથી ગુજરાતમાં આવનારી વ્યક્તિએ છેલ્લા 72 કલાકમાં થયેલો તેમનો કોરોનાનો આરટી-પીસીઆર ટેસ્ટ નૅગેટિવ છે તે પુરવાર કરવું પડશે. પછી જ રાજ્યમાં પ્રવે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

શ મળશે. આ નિયમ પહેલી એપ્રિલ-2021થી લાગુ થશે.

વિભાગ અનુસાર બીજા રાજ્યોમાંથી ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કેસનો વ્યાપ ન વધે તે માટે આ આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. જો કોઈ વ્યક્તિએ ગુજરાતમાં પ્રવેશ જોઈતો હોય તો 72 કલાકની અંદર RT-PCR ટેસ્ટ કરાવ્યો હોવો જોઈએ અને જો રિપોર્ટ નેગેટિવ હોય તો જ વ્યક્તિને પ્રવેશ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવશે.

વળી પરિપત્રમાં કહેવાયું છે કે જ્યાં સુધી આ મામલે નવો આદેશ ન આવે ત્યાં સુધી તે અમલમાં રહેશે. સાથે વિભાગે અન્ય રાજ્યોમાંથી ગુજરાતમાં પ્રવેશ કરતા લોકો માટે સ્ક્રિનિંગ ફરજિયાત કરી નાખ્યું છે.

આ મામલે વધુ સ્પષ્ટતા માટે બીબીસીએ ગુજરાતના નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલનો સંપર્ક કરવાની કોશિશ કરી હતી પરંતુ સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો.

દેશમાં કેવી છે કોરોનાની સ્થિતિ?

ભારતમાં કેટલાંક રાજ્યોમાં કોરોના સંક્રમણમાં ઘણો વધારો થયો છે

તદુપરાંત છેલ્લાં 24 કલાકમાં ભારતમાં કોરોના વાઇરસના 62,258 નવા કેસ નોંધાયા છે અને 291 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. કોરોના વાઇરસના કારણે ભારતમાં અત્યાર સુધી 1,61,240 લોકોએ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો છે.

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ મુજબ મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ 35276 કેસ નોંધાયા છે અને 166 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. મુંબઈમાં કોરોના વાઇરસના 6123 નવા કેસ સામે આવ્યાં છે.

શનિવારે કેન્દ્રીય આરોગ્ય સચિવ રાજેશ ભૂષણે કોરોના વાઇરસના કેસ જ્યાં ઝડપથી વધી રહ્યાં છે તેવા 12 રાજ્યો અને સંઘ પ્રદેશોનાં અધિક ચીફ સેક્રેટરી, મુખ્ય સચિવ અને સચિવો સાથે એક બેઠક કરી હતી.

એનએનઆઈ અનુસાર બેઠકમાં 12 રાજ્યો અને સંઘ પ્રદેશના 46 જિલ્લાંઓના કલેક્ટરોએ પણ હાજરી આપી હતી. માર્ચ મહિનામાં કોરોના વાઇરસના જેટલા પણ કેસ સામે આવ્યાં છે તેમાંથી 71 ટકા કેસ આ 46 જિલ્લાઓમાં નોંધાયા છે. કોવિડ-19ના કારણે જે દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે તેમાંથી 69 ટકા મૃત્યુ આ જિલ્લાઓમાં થયાં છે.

બેઠકમાં રાજ્યો અને સંઘ પ્રદેશોને કોરોના વાઇરસના કેસ વધતા અટકાવવા માટે પૂરતાં પગલાં લેવા માટે જણાવવામાં આવ્યું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

દિલ્હી પોલીસે આ મામલે એક આરોપીની ધરપકડ કરી છે. પોલીસે દમયંતીનો તમામ સામાન મેળવી લીધો હોવાનો પણ દાવો કર્યો છે.

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈએ ટ્વીટ કરીને આ અંગે માહિતી આપી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ અનુસાર દિલ્હીના પોલીસકમિશનરે આ વાતની સ્પષ્ટતા કરી છે, જ્યારે બીજા આરોપીને ઝડપી લેવા ચક્રો ગતિમાન હોવાનું જણાવાયું છે.

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર હરિયાણાના સોનિપતમાંથી આરોપીની અટકાયત કરવામાં આવી છે. પોલીસે આરોપી પાસેથી કેટલાંક દસ્તાવેજ અને રોકડ પણ જપ્ત કરી હોવાનું મીડિયા અહેવાલો જણાવી રહ્યા છે.

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર આરોપી સગીર વયમાં ત્રણ વખત જેલ જઈ ચૂક્યો છે.

દમયંતી મોદી પોતાના પતિ અને બે પુત્રીઓ સાથે શનિવારે દિલ્હી રેલવેજંકશન પરથી સિવિલ લાઇન્સ ખાતે આવેલા 'શ્રી દિલ્હી ગુજરાતી સમાજ' પહોંચ્યાં ત્યારે સ્નૅચિંગની આ ઘટના ઘટી હતી.

આરોપીએ વડા પ્રધાનનાં ભત્રીજીનો મોબાઇલ, પર્સ અને રોકડ આંચકી લીધાં હતાં.

પોલીસના મતે સીસીટીવી કૅમેરા થકી આરોપીની ઓળખ કરાઈ હતી. જે બાદ પોલીસે આરોપીના ઠેકાણા પર દરોડો પાડ્યો હતો.

ઘડના શું હતી?

દમયંતી મોદી પરિવાર સાથે અમૃ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તસરના પ્રવાસે ગયાં હતાં. ગુજરાત પરત ફરતાં પહેલાં તેમણે શ્રી દિલ્હી ગુજરાતી સમાજમાં ઓરડો બૂક કરાવ્યો હતો.

ગુજરાતી સમાજ નજીક જ્યારે તેઓ સામાન ગાડીમાંથી ઉતારી રહ્યાં હતાં ત્યારે ચોરીની આ ઘટના ઘટી હતી.

આ મામલે સિવિલ લાઇન્સના પોલીસસ્ટેશનમાં ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી. દમયંતી મોદી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ભાઈ પ્રહલાદ મોદીનાં પુત્રી છે.

વર્ષ 2018ના આંકડાઓ મુજબ રાજધાનીમાં દરરોજ 18 જેટલી સ્નૅચિંગની ઘટનાઓ ઘટે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

દિલ્હી સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ રાત્રી કર્ફ્યુનો 30 એપ્રિલ સુધી અમલ કરવામાં આવશે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ પહેલાં દિલ્હી સરકારે કોરોનાના રસીકરણ માટે સરકારી હૉસ્પિટલો 24 કલાક ખુલ્લી રાખવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું હતું કે જેટલા વધુ લોકોને રસી આપવામાં આવશે, કોરોના વાઇરસના ફેલાવાની ઝડપ એટલી જ ઓછી થશે.

તેમણે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પત્ર લખીને કોરોનાના રસીકરણ માટે લગાવાયેલી ઉંમરની મર્યાદા ખતમ કરવા પણ ભલામણ કરી હતી.

જસ્ટિસ એન.વી. રમન્ના ભારતના આગામી મુખ્ય ન્યાયાધીશ બનશે

રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે જસ્ટિસ એન.વી. રમન્નાને દેશના આગામી મુખ્ય ન્યાયાધીશ નિયુક્ત કર્યા છે.

જસ્ટિસ એન.વી. રમન્ના 24 એપ્રિલે પોતાના પદના શપથ લેશે અને 26 ઑગસ્ટ 2022 સુધી આ પદ પર રહેશે.

જસ્ટિસ નાથુલાપતિ વેંકટ રમન્નાને 2 ફેબ્રુઆરી 2017ના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત કરાયા હતા.

27 જૂન 2000માં તેઓ આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટમાં કાયમી ન્યાયાધીશ તરીકે નિયુક્ત થયા હતા.

એ બાદ વર્ષ 2013માં 13 માર્ચથી લઈને 20મી મે સુધી તેઓ આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટના ઍક્ટિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંગ ચીફ જસ્ટિસ રહ્યા હતા.

2 સપ્ટેમ્બર 2013 તેમને બઢતી મળી અને તેઓ દિલ્હી હાઈકોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ નિયુક્ત થયા. એ બાદ 17 ફેબ્રુઆરી 2014ના રોજ તેમને સુપ્રીમ કોર્ટના જજ બનાવાયા હતા.

આસામ : 90 મતદારવાળા મતદાનકેન્દ્ર પર 171 મત પડ્યા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આસામ વિધાનસભા ચૂંટણીના બીજા તબક્કામાં દીમા હસાઓ જિલ્લાના એક મતદાનકેન્દ્ર પર એક મોટી અનિયમિતતાનો મામલો સામે આવ્યો છે.

અહીં હાફલૉન્ગ વિધાનસભા વિસ્તારમાં ખોટલિર એલપી સ્કૂલના 107 (એ)ના મતદાનકેન્દ્ર પર માત્ર 90 મતદારો નોંધાયેલા છે, પણ પહેલી એપ્રિલે અહીં 171 મત પડ્યા હતા.

હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સે ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈના હવાલાથી રિપોર્ટ આપ્યો છે કે અધિકારીઓએ સોમવારે તેની માહિતી આપી હતી.

હાફલૉન્ગમાં 74 ટકા મતદાન થયું હતું. આ ઘટના હાદ જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીએ મતદાનકેન્દ્રના પાંચ ચૂંટણી અધિકારીને સસ્પેન્ડ કરી અહીં ફરી મતદાન કરાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

જોકે ફરી વાર મતદાનનો આદેશ જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.

એક અધિકારીએ જણાવ્યું કે ગામના પ્રધાને જ્યારે મતદાતાસૂચિનો સ્વીકાર કરવાનો ઇનકાર કરી દીધો અને પોતાની સૂચિ લઈને ત્યાં આવી ગયા તો ગામલોકોએ એ સૂચિ અનુસાર મતદાન કર્યું.

જોકે હજુ પણ એ સ્પષ્ટ નથી કે મતદાતા અધિકારીઓએ ગામના પ્રધાનની સૂચિની માગને કેમ સ્વીકારી અને ત્યાં સુરક્ષાકર્મીઓની તહેનાતી હતી કે નહીં અને તેમાં તેમની શું ભૂમિકા હતી.

આસામ વિધાનસભામાં આ બીજી વાર અનિયમિતતાનો મામલો સામે આવ્યો છે.

અગાઉ અહીં કરીમગંજમાં ભાજપના ધારાસભ્યનાં પત્નીની ગાડીમાં ઈવીએમ મળતા ચૂંટણીપંચે ચૂંટણીઅધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કરીને અહીં ફરી વાર મતદાન કરાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

નરેન્દ્ર મોદી મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે બેઠક કરશે

ભારતનાં ઘણાં રાજ્યોમાં ફરી વાર કોરોનાનું સંક્રમણ વધતાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આઠ એપ્રિલે તમામ રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે સમીક્ષાબેઠક કરશે.

કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય અનુસાર, દેશભરમાં એક દિવસમાં કોરોના વાઇરસના કેસ એક લાખને પાર કરી ગયા છે, આથી નિષ્ણાતોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

આ અગાઉ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 17 માર્ચે છેલ્લે મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે વાત કરી હતી.

એ વાતચીતમાં વડા પ્રધાને કેટલાક દેશના વિસ્તારમાં સંક્રમણ વધતા ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને મહામારીની બીજી લહેરને રોકવા માટે નિર્ણાયક પગલાં માટે આહ્વાન પણ કર્યું હતું.

સોમવારે દેશમાં કોરોના વાઇરસના 103,558 નવા કેસ સામે આવ્યા છે.

આ પહેલાં દિલ્હીના...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

દિલ્હીના મહારાણી બાગમાં રહેતી પાયલ (નામ બદલ્યું છે) આજે પણ એ દિવસોને યાદ કરીને ઉદાસ થઈ જાય છે. જિંદગીના વીતેલાં દસ વર્ષ તેમના માટે ઘણા મુશ્કેલ હતા કારણકે તેમના ચહેરા પર વાળ હતા.

કોમળ રુવાંટી નહીં પુરુષો જેવા કાળા કઠણ વાળ હતા.

"જ્યારે સ્કૂલમાં હતી ત્યારે વધારે વાળ નહોતાં પણ કૉલેજમાં આવતાં-આવતાં ચહેરાના અડધાં ભાગ પર અચાનક વાળ ઊગવા લાગ્યા. પહેલાં નાના વાળ ઊગ્યા, ત્યારે મેં બહું ધ્યાન ન આપ્યું."

"પણ અચાનક તે કાળા અને લાંબા થવા લાગ્યા, વૅક્સ કરાવતી હતી પણ પાંચ દિવસમાં વાળ પાછા ઊગી જતા હતા. પછી મેં શેવ કરવાનું શરૂ કરી દીધું."

તેઓ કહે છે, "એક દિવસ પપ્પાને રેઝર નહોતું મળતું. મમ્મી પણ પપ્પાની સાથે રેઝર શોધતા હતા તેમને પણ ના મળ્યું. થોડી વાર પછી પપ્પાએ કહ્યું પાયલને પૂછી જો...કદાચ એ તો શેવ કરવા માટે નથી લઈ ગઈને."

આવી તો ઘણી ઘટનાઓ છેલ્લાં દસ વર્ષમાં ઘટી છે. દવા લેવા છતાં કોઈ ફાયદો ના થયો તો પાયલે લેઝર ટ્રીટમેન્ટ કરાવવાનો નિર્ણય કર્યો.

પહેલાં લેઝર ટ્રીટમેન્ટ કરાવવા અંગે તેઓ ચિંતિત હતાં. આખરે દર અઠવાડિયાની ઝંઝટથી મુક્તિ મેળવવા માટે તેમણે લેઝર ટ્રીટમેન્ટ કરાવી જ દીધી.

દિલ્હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીમાં રહેતાં ડર્મેટૉલૉજિસ્ટ ડૉ. સુરુચિ પુરી કહે છે, "આપણા સમાજમાં કોઈ છોકરીના ચેહરા પર વાળ ઊગવાને શરમની બાબત ગણવામાં આવે છે. લોકોને ખબર જ નથી હોતી કે આ બાયૉલૉજીકલ સાઇકલમાં ગડબડ થઈ જવાથી થાય છે.

સૌથી પહેલા કારણ જાણવાનો પ્રયાસ કરો

ડૉ. સુરુચિ ફેમિના મિસ ઇન્ડિયા 2014ના સત્તાવાર ડર્મેટૉલૉજિસ્ટ રહી ચૂક્યાં છે.

તેઓ કહે છે, "ચહેરા પર વાળના બે કારણો હોઈ શકે છે. ચહેરા પર વાળ માટે જિનેટિક કારણો હોઈ શકે છે અથવા હૉર્મોન્સમાં ગડબડ થવાથી પણ આવું થઈ શકે છે. હૉર્મોન્સમાં સંતુલન બગડવાથી પણ ચહેરા પર વાળ ઊગી નીકળે છે."

માનવ શરીર પર થોડા વાળ તો હોય જ છે. એવામાં છોકરીઓના શરીર પર જો થોડા ઘણા વાળ હોય તો એમાં પરેશાન થવાની જરૂર નથી પણ જો વાળ બહું વધારે હોય તો ડૉક્ટરની મુલાકાત લેવી જરૂરી છે.

ડૉ. સુરુચિ પ્રમાણે, "ચહેરા પર વધારે વાળ હોય તો તેને 'હાઇપર ટ્રાઇકોસિસ' કહેવાય છે."

"જો જિનેટિક કારણોથી ચહેરા પર વાળ ઊગતા હોય તો તેને 'જિનેટિક હાઇપર ટ્રાઇકોસિસ' કહેવાય છે અને જો આ સમસ્યા હૉર્મોન્સના અસંતુલનના કારણે આવું થતું હોય તો તેને 'ઇરસ્યુટિઝ્મ' કહેવાય છે."

ડૉ. સુરુચિ માને છે કે હૉર્મોનમાં ગડબડ થવા પાછળ એક મહત્ત્વનું કારણ પીસીઓડી (પૉલી સીસ્ટિક ઓવેરિયન ડિસઑર્ડર) હોઈ શકે છે અને વર્તમાન સમયમાં એ ઝડપથી વધી રહ્યું છે.

જોકે પીસીઓડીના દરેક દર્દના મોઢાં પર વાળ હોય એ જરૂરી નથી. પીસીઓડી માટે સૌથી વધારે આપણી લાઇફસ્ટાઇલ જવાબદાર હોય છે.

આપણી ખાણીપીણી, બૉડી બિલ્ડિંગ માટે સ્ટેરૉએડ્સનો ઉપયોગ, કલાકો સુધી જ એક જ સ્થિતિમાં બેસી રહેવું, તણાવ જેવી સ્થિતિ રહેવી, પીસીઓડી થવા પાછળ આ મહત્ત્વનાં કારણો છે.

ડૉ. સુરુચિ માને છે કે આ બધાનું એક પરિણામ એ હોય છે કે મહિલાઓમાં પુરુષ હૉર્મોન જેમકે ટેસ્ટેસ્ટેરૉન વધવા લાગે છે.

"જો કોઈ છોકરીના મોઢા પર વધારે વાળ હોય તો સૌથી પહેલાં તેનું કારણ જાણવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ. જો તે હૉર્મોન્સ છે તો લાઇફસ્ટાઇલમાં ફેરફાર કરવાની જરૂર છે. પણ મોટભાગના કિસ્સાઓમાં દવા લેવાની જરૂર પડે જ છે."

તો શું લેઝર જ એકમાત્ર ઉપાય છે?

પાયલનું તો એવું જ માનવું છે કે દવાની કોઈ જ અસર થતી નથી.

"મેં દસ વર્ષ સુધી હોમિયોપથીક દવા લીધી. લોકોને એવું લાગે છે કે સસ્તો ઇલાજ કરાવ્યો હશે એટલી ફાયદો નથી થયો પણ એવું બિલકુલ નથી.”

“મેં દિલ્હીમાં ઘણા સારા હોમિયોપથીક ડૉક્ટર્સ પાસે ઇલાજ કરાવ્યો પણ કોઈ જ ફાયદો ન થયો."

પાયલે આશરે બે વર્ષ પહેલાં જ લેઝર ટ્રીટમેન્ટ કરાવી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

દુનિયાભરમાં 4 કરોડ 12 લાખ કરતાં પણ વધુ સંક્રમણના કેસ છે અને 11 લાખ કરતાં વધારે લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. ભારતમાં કોરોના વાઇરસના કેસોની સંખ્યા 77 લાખને પાર થઈ છે.

સ્વાભાવિક છે કે બધાની નજર રસી પર  છે, જેને ભારત સમેત ઘણા દેશો બનાવવાના પ્રયાસોમાં લાગેલા છે.

અનેક ક્લિનિકલ ટ્રાયલ થઈ રહી છે અને કેટલાક દેશોમાં આ ટ્રાયલ બીજા ફેઝમાં પણ પહોંચી ગઈ છે.

ઘણી આશા છે કે વર્ષના અંતમાં એક રસી તૈયાર થઈ શકે છે. જોકે આ રસી બની પણ ગઈ તો દુનિયાના દરેક ખૂણે કેવી રીતે પહોંચશે?

વૅક્સિન નેશનાલિઝમ

ભારત સમેત ઘણા દેશો રસી બનાવવાના પ્રયાસોમાં લાગેલા છે

કોરોના વાઇરસના કેરથી ધનિક-ગરીબ, કમજોર-તાકાતવર, બધાનાં મનમાં ડર અને સંશય પેદા થયો છે. 'વૅક્સિન નેશનાલિઝમ'એ ડર અને આશંકાને વધારી દીધી છે.

કોવિડ-19એ મહામારીને રૂપ લેતા જ ઘણા દેશોએ રસી પર રિસર્ચ શરૂ કરી દીધું હતું. અમેરિકામાં બે વાર સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યું છે કે પોતાના દેશમાં કોઈ પણ રસી બને તો પ્રાથમિકતા અમેરિકાના નાગરિકો સુધી પહોંચાડવાની હશે.

રશિયા જેવો દેશ પણ અપ્રત્યક્ષ રીતે આ ઇશારો કરી ચૂક્યો છે. પોતાના દેશોમાં પ્રાથમિકતા આપવાવાળી નીતિને 'વૅક્સિન ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નેશનાલિઝમ' કે 'વૅક્સિન રાષ્ટ્રવાદ' કહેવાઈ રહ્યો છે. આવાં ઉદાહરણો પહેલાં પણ જોવાં મળ્યાં હતાં.

H1N1ના સંકટ વખતે 2009માં ઑસ્ટ્રેલિયાએ બાયોટેક ઉત્પાદન કરનારી કંપની 'સીએસએલ'ને કહ્યું હતું કે સ્થાનિક પૂર્તિ થયા બાદ જ રસી અમેરિકા મોકલી શકાશે.

આ સ્થિતિમાં ચિંતા ન માત્ર ગરીબ અને પછાત દેશોમાં છે, પણ ત્યાં પણ છે જ્યાં રસીની ટ્રાયલ પર ટ્રાયલ કરાઈ રહી છે

ઇન્ડિયન કાઉન્સિંગ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચના પૂર્વ મહાનિદેશક પ્રોફેસર એન.કે. ગાંગુલને લાગે છે કે 'ભારતે સંપૂર્ણ નિશ્ચિંત ન રહેવું જોઈએ.'

તેઓ કહે છે, બની શકે કે આપણે ત્યાં એ ગુણવત્તાની રસી ન બને. ઇન્ડિયામાં હાલમાં હોલસેલ રસીની ટ્રાયલ ચાલી રહી છે, આપણને ઘણી બાબતોની ખબર નથી. આ જો રસી સારી ન નીકળે તો આપણે કોઈ અન્યની રસીનો ઉપયોગ કરવો પડશે. આપણે અત્યારથી તૈયારી કરવી પડશે, કેમ કે જ્યાં રસી હશે, બની શકે કે અન્ય દેશો માટે ઉપલબ્ધ ન હોય."

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનના મહાનિદેશક ડૉક્ટર ટેડ્રસ એડનહોમ ગ્રેબિયસિસે પણ હાલમાં આ મામલે ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી હતી.

તેઓએ કહ્યું હતું, "જનમાનસ માટે રસી બનાવવી એક બહેતરીન કામ છે અને સારી વાત એ છે કે ઘણા પ્રયાસો ચાલુ છે. જોકે કેટલાક દેશ છે, જે ઊલટી દિશામાં ચાલી રહ્યા છે અને એ ચિંતાની વાત છે. જો રસી પર સહમતી ન બની તો એ દેશ જેની પાસે પૈસા કે શક્તિ નથી, તેને બહુ નુકસાન થશે.

સવાલ એ પણ છે કે રસી શોધનારાઓનું તેના પર કેટલું નિયંત્રણ હશે? ગ્લોબલ ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રૉપર્ટી રાઇટ (વૈશ્વિક બૌદ્ધિક સંપદા અધિકાર) હેઠળ રસી બનાવનારાઓને 14 વર્ષ સુધી ડિઝાઇન અને 20 વર્ષ સુધી પેટન્ટનો અધિકાર મળે છે.

પરંતુ આ આકસ્મિક મહામારીના પ્રકોપને જોતાં સરકારો "અનિવાર્ય લાઇસેન્સિંગ"ની રીતે પણ અપનાવી રહી છે, જેથી કોઈ થર્ડ પાર્ટી તેને બનાવી શકે. એટલે  કે કોરોના મહામારીમાં સામે લડતી દેશની સરકાર કેટલીક દવાઓને તેના નિર્માણની પરવાનગી આપી શકે છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અને યુરોપિયન યુનિયન એવા વિકલ્પો શોધી રહ્યા છે કે પેટન્ટ લાઇસેન્સિંગની એક બૅન્ક બનાવીને રસી બધા દેશોને આપી શકાય. જોકે આવા કોઈ મુસદ્દા પર સહમતી બનતી દેખાતી નથી, પરંતુ આ સૌથી મોટો પડકાર બની શકે છે.

દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં ડબલ્યુએચઓના ક્ષેત્રીય નિદેશક ડૉક્ટર પૂનમ ક્ષેત્રપાલ સિંહને લાગે છે કે "જો એક અસરદાર કોવિડ રસી બની તો 2021 પૂરું થતાં-થતાં લોકો સુધી તેના બે અબજ ડોઝ પહોંચાડવાનો ઇરાદો છે."

"તેમાંથી 50 ટકા એ દેશોમાં પહોંચાડાશે જે લો અને...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

દુનિયાભરમાં ફેલાયેલા કોરોનાએ મહાસત્તાઓની પણ કમર તોડી નાખી છે અને હવે તેનો સામનો કરવા દુનિયામાં અનેક રસી પર પ્રયોગ ચાલી રહ્યા છે.

કોરોના વાઇરસથી દેશ-દુનિયામાં ભયનો માહોલ છે, ત્યારે ગુજરાતના સુરતમાં એક એવી મહામારી ફેલાઈ હતી, જેને લીધે લાખો લોકોને શહેર છોડવાની ફરજ પડી હતી.

એ રાત જેણે સુરતને જગાડી દીધું

ભારતમાં 1994માં પશ્ચિમ વિસ્તારમાં ન્યૂમૉનિક પ્લેગ કારણે 50થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં અને સુરતમાં સૌથી વધુ મહામારી ફેલાઈ હતી.

સુરતમાં વર્ષોથી રહેતા અને જાણીતા સાઇકિયાટ્રિસ્ટ ડૉ. મુકુલ ચોકસી મહામારી પહેલાંની એ રાતનું વર્ણન કરતાં કહે છેઃ

"એ રાતે એવા સમાચાર આવ્યા કે શહેરના વેડરોડ વિસ્તારમાં ઘણાબધા લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે અને અફવા ઊડી કે કોઈએ પાણીમાં ઝેર ભેળવી દીધું છે. પછી અફવાનું તરત ખંડન થયું અને એવી વાત આવી કે શહેરમાં પ્લેગ ફેલાયો ગયો છે."

"મળસકા સુધીમાં તો ફોન આવવા લાગ્યા કે શહેરમાં પ્લેગ ફેલાઈ ગયો છે."

"શરૂઆતના ત્રણચાર દિવસમાં તો મેડિકલજગતને પણ મૂંઝવણમાં હતી કે શું કરવું કેમ કે શહેરમાં અગાઉ ક્યારેય આવું થયું નહોતું."

"સમાચાર મળતાં એક કલાકમાં શહેર આખું જાગી ગય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ું હતું. આખા શહેરે  ટૅટ્રાસાયક્લીન બાયૉટિક ખાધી હતી. સવાર સુધીમાં આ દવા શહેરમાંથી ખલાસ થઈ ગઈ હતી."

એ રાતની વાત કરતાં ચોકસી કહે છે કે એ રાતે જ લોકોનાં ટોળાં રસ્તા પર ઊતરી આવ્યાં હતાં અને લોકોને પણ શું કરવું એ ખબર નહોતી.

ચોકસી કહે છે કે બીજા દિવસે બપોરે બાર વાગ્યા પછી શહેરમાં એક પણ માણસ માસ્ક વિનાનો જોવા નહોતો મળ્યો.

શહેરમાંથી લોકોનું સ્થળાંતર

સાઉથ ગુજરાત ચૅમ્બર્સ ઑફ કૉમર્સના ભૂતપૂર્વ માનદ મંત્રી અને વિવિધ સંસ્થાઓ અને ઉદ્યોગક્ષેત્રે સંકળાયેલા ડૉ. અનિલ સરાવગીએ પણ સુરતમાં એ સમયનો માહોલ અને પરિસ્થિતિને નજરોનજર નિહાળી હતી.

અનિલભાઈ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહે છે, "એ સમયે અંદાજે પચીસ ટકા જેટલું સુરત શહેર ખાલી થઈ ગયું હતું. મોટા ભાગના લોકો પોતાના વતન કે સગાંવહાલાને ત્યાં જતા હતા."

"કારીગરો અને મજૂરો પણ ડરના માર્યા ભાગી ગયા હતા. બહારથી આવેલા લોકો જે સુરતમાં હતા એ લોકો માટે જવું સરળ હતું, પણ જે લોકો મૂળ સુરતના હતા, એમની પાસે કોઈ વિકલ્પ નહોતો"

મહામારી દરમિયાન સુરતથી સૌરાષ્ટ્રમાં વતન પરત ફરેલા વીનુભાઈ રામાણી બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવે છે:

"તાપીમાં પાણી આવ્યું અને પાણી સાથે ગંદકી પણ આવી. થોડા સમય પછી રોગચાળો વકર્યો અને શહેરમાં અફવા ફેલાવા લાગી."

"અનેક પ્રકારની અફવાને કારણે લોકોમાં ભયનો માહોલ હતો, લોકો ટપોટપ મરી રહ્યા છે એવી વાતો થતી હતી. આથી લોકો જીવ બચાવવા માટે જે કંઈ હાથ લાગ્યું એ લઈને વતન પરત જતા રહ્યા હતા."

"સુરતમાં સૌરાષ્ટ્રના મોટા ભાગના લોકો પણ વતન જતા રહ્યા હતા."

શહેરની આ મહામારી પછી એસ.આર. રાવ સુરતના મ્યુનિસિપલ કમિશનર તરીકે નિયુક્ત થયા હતા.

ડૉ. મુકુલ ચોકસી એમના કાર્યકાળને વાગોળતાં કહે છે કે રાવે શહેરમાં સફાઈકામ અને રસ્તા ખુલ્લા કરવાનું અભિયાન છેડ્યું હતું. એની પ્લેગની જેમ આખા ભારતમાં નોંધ લેવાઈ હતી.

રાવે ડિમોલિશન કરીને શહેરના અનેક રસ્તાઓ ખુલ્લા કરાવ્યા હતા. એમના કાર્યકાળનું એ બે-ત્રણ વર્ષનું કામ મહત્ત્વનું હતું. પ્લેગ પછીના બે વર્ષમાં સુરત સ્વચ્છતામાં નંબર વન હતું.

કેવી રીતે મહામારીને કાબૂમાં લેવાઈ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

 ડૉ. અનિલ સરાવગી જણાવે છે, "સુરત શહેર પૂરનું શહેર ગણાય છે. અહીં વારેવારે પૂર આવે છે. પૂરનાં પાણી ઓસરી જાય પછી ઘણાં બધાં ઉંદરો દરમાંથી બહાર નીકળતાં હોય છે અને રોગચાળો પણ ફેલાતો હોય છે."

સુરતના પૂર્વ મેયર ફફીરભાઈ ચૌહાણ જણાવે છે કે પૂરનાં પાણી શહેરમાં ભરાઈ ગયાં હતાં....


પ્રતીકાત્મક તસવીર

દેશની ગ્રામ્ય બૅન્કિંગ નિયમનકર્તા એજન્સી નાબાર્ડ દ્વારા 2016-17માં કરાવવામાં આવેલા ઑલ ઇન્ડિયા રૂરલ ફાઇનાન્સેલ ઇન્ક્લુઝન સર્વેમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ખેડૂત પરિવારની સરેરાશ માસિક આવક 8931 રૂપિયા છે અને તેનો લગભગ અડધો હિસ્સો મજૂરી અને સરકાર કે બીજા કોઈનું કામ કરવાથી મળે છે.

ખેડૂતોની આવકના એ હિસ્સા પર, કોરોના વાઇરસનો ચેપ પ્રસરતો રોકવા માટે લાદવામાં આવેલા લૉકડાઉનને લીધે માઠી અસર થઈ છે.

દેશમાં વાવેતરની મોસમ હતી ત્યારે લૉકડાઉન લાદવામાં આવ્યું ન હતું એ ખેડૂતોની સદનસીબી છે.

ગુજરાત, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને રાજસ્થાનમાં રવી સિઝનની લણણીનું કામ શરૂ જ થયું હતું.

આ રાજ્યોમાં ઘઉં, સરસવ, ચણા અને મસૂરની ખેતી કરતા ખેડૂતો લણણીના કામ માટે સ્થાનિક મજૂરોની મદદ લેતા હોય છે.

લૉકડાઉનની અસર

પાકની લણણી પર આ લૉકડાઉનની કોઈ ગંભીર અસર થઈ ન હતી.

જોકે, મધ્ય પ્રદેશમાં લણણીનું કામ કરતા મજૂરોની સંખ્યા સામાન્ય પરિસ્થિતિની તુલનામાં આ વખતે ઓછી જરૂર હતી.

શિયાળો થોડો લાંબો ખેંચાવાને કારણે અને માર્ચમાં થયેલા કમોસમી વરસાદને લીધે આ વખતે પંજાબ, હરિયાણા તથા ઉત્તર પ્રદેશમાં ઘઉંના પાકન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી લણણી માટે 15 એપ્રિલ સુધી રાહ જોવી પડી છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં શેરડીની કાપણી અને વાવેતર મોટા ભાગે સ્થાનિક મજૂરોના ભરોસે જ હોય છે.

લૉકડાઉનમાં રાહત

ખેડૂત

સરકારે 28 માર્ચે લૉકડાઉન સંબંધી દિશાનિર્દેશોમાં થોડા ફેરફાર કર્યા હતા અને નીચે મુજબની અનેક ગતિવિધિને તેમાંથી રાહત આપી હતી.

ખેડૂતો માટે સલાહ

આખા દેશમાં લૉકડાઉન છે

ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ (આઈસીએઆર)એ રવીપાકના સંદર્ભમાં ખેડૂતો માટે 31 માર્ચે એક વિગતવાર ઍડવાઇઝરી બહાર પાડી હતી.

પાકની લણણી અને વેચાણ દરમિયાન ખેડૂતોએ સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન કેવી રીતે કરવું જોઈએ તે વિશે ઍડવાઇઝરીમાં વિગતવાર સમજાવવામાં આવ્યું છે.

આઈસીએઆરની ગાઇડલાઇન્સની માહિતી વધુમાં વધુ ખેડૂતો સુધી પહોંચી શકે એટલા માટે રાજ્ય સરકારોએ તેનો સ્થાનિક ભાષામાં અનુવાદ કરાવીને રેડિયો, એસએમએસ કે અન્ય માધ્યમો મારફત પ્રચાર કરાવ્યો છે કે નહીં તે જાણી શકાયું નથી.

જોકે, કેન્દ્ર સરકારે લૉકડાઉન દરમિયાન ખેડૂતોને જે પ્રકારની છૂટછાટ આપવાની જાહેરાત કરી છે તેનો અમલ રાજ્ય સરકારો પોતપોતાના પ્રદેશમાં વાસ્તવિક રીતે અમલ કરતી નથી.

દિલ્હી, મુંબઈ અને નાસિક કૃષિ ઉત્પન્ન બજાર સમિતિ દ્વારા સંચાલિત યાર્ડ્ઝ કાર્યરત છે.

ભાવમાં ઘટાડો

શાકભાજીની મંડી

આ શહેરોમાં કેટરિંગ તથા રેસ્ટોરાં બિઝનેસ હાલ લગભગ બંધ હોવાથી માગમાં ઘટાડો થવા છતાં શહેરમાં રહેતા લોકોને કશું ખૂટતું હોવાનો અહેસાસ થતો નથી.

અલબત્ત, જિલ્લા પોલીસના સ્પષ્ટ આદેશના અભાવે ઘણાં ઠેકાણે માર્કેટ યાર્ડ્ઝને ખોલવા દેવાતાં નથી.

જલદી બગડી જાય તેવાં ખેતઉત્પાદનનો ખેતરમાંથી અન્ય સ્થળે પહોંચાડતાં વાહનોને ફરજ પરના પોલીસ કર્મચારીઓ રોકી રહ્યા છે. એ કારણે ખેડૂતોને નુકસાન થઈ રહ્યું છે. તેમને વાજબી ભાવ મળતા નથી.

મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં એવું જણાવવામાં આવે છે કે મરચાં, કેરી, દ્રાક્ષ અને બીજાં ફળો-શાકભાજીના ભાવમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.

પોલ્ટ્રી ઉદ્યોગની હાલત

લૉકડાઉનના ઘણા સમય પહેલાં એવા બનાવટી સમાચાર સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાવવામાં આવ્યા હતા કે ચિકન તથા ઈંડાં ખાવાથી કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગે છે.

એ ફેક ન્યૂઝને કારણે પોલ્ટ્રી પ્રોડક્ટ તૈયાર કરતા ખેડૂતોને મોટું નુકસાન થયું હતું અને તેઓ બરબાદ થવાના સ્તરે પહોંચી ગયા હતા.

દિલ્હીની ગાઝીપુર મંડીની હાલત એવી થઈ હતી કે ત્યાં બ્રોયલર ચિકનનો ભાવ ઘટીને કિલોના 45 રૂપિયા થઈ ગયો હતો. એ જ બ્રોયલર ચિકનનો ભાવ ફેબ્રુઆરીમાં 80 રૂપિયે કિલો હતો....


પ્રતીકાત્મક તસવીર

દેશમાં કોરોના વાઇરસ સામેની રસી લીધા બાદ બે વ્યક્તિઓનાં મૃત્યુ થયાં છે. મૃતકોમાં એક વ્યક્તિ ઉત્તર પ્રદેશની છે.

ઉત્તર પ્રદેશના મહિપાલ સિંહ નામના 52 વર્ષના વ્યક્તિને 16 જાન્યુઆરીએ રસી આપવામાં આવી હતી. જેમનું મૃત્યુ 17 જાન્યુઆરીએ થયું હતું.

વૅક્સિન લીધા બાદ જે બીજી વ્યક્તિ મૃત્યુ પામી છે તે કર્ણાટકની છે. 43 વર્ષીય નાગાર્જુન કર્ણાટકના બેલ્લારી જિલ્લાના સ્વાસ્થયકર્મી હતા. તેમને વૅક્સિન મળી તેના બે દિવસ પછી તેમનું મૃત્યુ નીપજ્યું હતું.

જોકે, સરકારે આ મામલે કહ્યું કે જે એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું છે તે રસીને લીધે નથી થયું. જ્યારે બીજી વ્યક્તિનાં મૃત્યુ બાદ પોસ્ટમૉર્ટમની પરવાનગી આપી દેવામાં આવી છે.

આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના અધિક સચિવ ડૉ. મનોહર અગનાનીએ કહ્યું, "ઉત્તર પ્રદેશમાં જે વ્યક્તિ મૃત્યુ પામી હતી તેનું પોસ્ટમૉર્ટમ ત્રણ ડૉક્ટરોએ કર્યું હતું. જેમાં ખ્યાલ આવ્યો કે આ મૃત્યુ કાર્ડિયોપલ્મૉનરી ડિસિઝના કારણે થયું છે. તેમના ફેફસાંમાં પરૂં હતું અને હૃદય મોટું થયું હતું. તેમનાં મૃત્યુને વૅક્સિન સાથે કોઈ સંબંધ નથી."

કર્ણાટકની 43 વર્ષની વ્યક્તિનું અવસાન અંગે મંત્રા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લયે કહ્યું, "એ વ્યક્તિનું પોસ્ટમૉર્ટમ કરવાનું વિજયનગર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સ, બેલ્લારીમાં કહેવામાં આવ્યું છે જે આજે કરવામાં આવશે."

ગઈકાલ રાત સુધીમાં દેશમાં 3.81 લાખ લોકોને કોરોના વાઇરસની રસી આપવામાં આવી હતી.

આરોગ્ય મંત્રી ડૉ. હર્ષ વર્ધને કહ્યું હતું કે 580 લોકોને આડઅસર હાલ સુધી જોવા મળી છે પરંતુ કોઈને સિરિયસ આડઅસર જોવા મળી નથી.

રવિવારે કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયે જાણકારી આપી કે કોરોના વાઇરસની રસી આપ્યા બાદ 16 અને 17 જાન્યુઆરીએ 447 એઈએફઆઈ (એડવર્ડ ઇવેન્ટ ફૉલોઇંગ ઇમ્યુનાઇઝેશન) કેસ નોંધાયા છે.

કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્ય સચિવ ડૉક્ટર મનોહર અગનાનીએ જણાવ્યું કે મોટા ભાગના કેસમાં તેની અસર સામાન્ય સ્તરની હતી.

રસીની આડઅસર અંગે સ્વાસ્થ્ય સચિવ ડૉક્ટર મનોહર અગનાનીએ જણાવ્યું કે મોટા ભાગના કેસમાં સામાન્ય તાવ, માથામાં દુખાવો અને ઊબકાની ફરિયાદ રહી છે.

જો રસીકરણ બાદ કોઈને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવા પડે તો તેને સિરિયસ એઈએફઆઈમાં નોંધ કરવામાં આવે છે.

તેઓએ જણાવ્યું કે માત્ર ત્રણ એવા મામલા સામે આવ્યા છે, જેમાં લોકોને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવા પડ્યા હોય.

ધ હિંદુના એક અહેવાલ મુજબ મોરાદાબાદમાં રસી લેનાર એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું છે. પરિવારજનોનો આરોપ છે કે રસીને કારણે મૃત્યુ થયું જોકે હૉસ્પિટલ તેમનું મૃત્યુ હાર્ટ ઍટેકને કારણે થયું હોવાનું કહે છે.

રસીકરણ બાદ આડઅસર થતાં કેટલાક લોકોમાં ભય પણ જોવા મળી રહ્યો છે. ત્યારે સવાલ એ થાય કે આ આડઅસર કેટલી જોખમી છે, આડઅસર કેટલા સમય સુધી રહે છે?

આ તમામ સવાલના જવાબ આપવા માટે કેટલાક નિષ્ણાતો સાથે કરેલી વાતને અહીં રજૂ કરવામાં આવી છે.

રસીકરણ બાદ આડઅસર કેમ થાય છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અનુસાર, રાષ્ટ્રીયસ્તરે રસીકરણના કાર્યક્રમમાં સૂચવેલા નિયમો પ્રમાણે જો રસી આપવામાં આવે તો તે રસીનાં પરિણામો સુરક્ષિત અને અસરકારક હોય છે.

WHO અનુસાર, હકીકતમાં કોઈ પણ રસી સંપૂર્ણ રીતે આડઅસરથી મુક્ત હોતી નથી. અને કેટલાક પ્રતિકૂળ સંજોગોમાં રસીનું પરિણામ ગંભીર પણ આવી શકે છે.

ગાંધીનગરસ્થિત 'ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પબ્લિક હેલ્થ'ના ડિરેક્ટર ડૉ. દિલીપ માવળંકર કહે છે કે રસીની આડઅસર દર્શાવે છે કે રસી કામ કરી રહી છે અને રસીની ટ્રાયલમાં પણ આડઅસર આવતી હોય છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં ડૉ. માવળંકર કહે છે, "અમેરિકાના ડેટા છે, તેમાં 10 લાખમાંથી 11 લોકોને આડઅસર થઈ છે, જેમને હૉસ્પિટલમાં સારવાર લેવી પડી છે, પણ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ધ ટેલિગ્રાફના એક અહેવાલ મુજબ 30 વર્ષીય બાપન ભટ્ટાચાર્ય ચેન્નાઇમાં કડિયાકામ કરતાં હતા અને ત્યાંથી સાઇકલ પર હલદિયાના ચૉલખોલા પહોંચ્યા છે.

તેમના ચાર વર્ષના પુત્રની પહેલી મેના રોજ કોલકાતાની એનઆરસી મેડિકલ કૉલેજ અને હૉસ્પિટલમાં મેનિન્ઝાઇટિસીની સર્જરી કરાવવાની હતી.

બાપન પુત્રને મળવા માટે 29 એપ્રિલથી શરૂ કરીને માત્ર 10 દિવસમાં 1600 કિમી સુધી સાઇકલ ચલાવી હતી.

બાપન ભટ્ટાચાર્ય જ્યારે તેમના સાસરી પહોંચ્યા તો તેમને ક્વોરૅન્ટીનમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. એ જાણવા માટે કે તેઓ કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત છે કે નહીં.

જોકે પડોશીઓએ તેમની સાથે એક ગુનેગાર જેવું વર્તન કર્યું હોવાના પણ અહેવાલ મળ્યા હતા.

મમતા બેનરજીનો કેન્દ્ર પર ભેદભાવનો આરોપ

શ્રમિકોની ટ્રેન મુદ્દે પશ્ચિમ બંગાળ અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે ચકમક ઝરેલી

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોમવારે રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે કોરોના વાઇરસની સ્થિતિ અને લૉકડાઉનને લઈને વીડિયો કૉન્ફરન્સથી બેઠક કરી હતી.

એનડીટીવીએ સૂત્રોના હવાલાથી લખ્યું કે આ બેઠકમાં પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનરજીએ વડા પ્રધાન મોદી પર કોરોનાને બહાને રાજનીતિ કરવાનો આરોપ લગાવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યો છે.

મમતા બેનરજીએ કહ્યું કે કેન્દ્ર સરકાર બધું પહેલેથી નક્કી કરી લે છે, અમને તો ક્યારેય પૂછવામાં જ આવતું નથી.

બેઠક દરમિયાન મમતા બેનરજીએ કેન્દ્ર સરકાર પર ભેદભાવ કરવાનો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો.

સૂત્રોના હવાલાથી ટાંકવામાં આવ્યું કે વડા પ્રધાન મોદીએ મુખ્ય મંત્રીઓને કહ્યું કે અમારો પ્રયાસ છે કે જે જ્યાં છે ત્યાં જ રહે, પરંતુ માણસનું મન છે અને અમારે કેટલાક નિર્ણયો બદલવા પડ્યા છે.

આજથી ટ્રેન દોડશે

નવીદિલ્હીથી 15 જોડી પેસેન્જર ટ્રેનો દોડશે

રેલવિભાગની જાહેરાત પ્રમાણે આજથી નવી દિલ્હીથી ટ્રેનો દોડશે.

પ્રથમ તબક્કામાં 15 ટ્રેન દોડાવાશે, જેના માટેનું બુકિંગ સોમવાર (11મી મે)ના સાંજે છ વાગ્યાથી શરૂ થઈ ગયું.

આ સિવાય તમામ 30 ટ્રેન માટેનું ટાઇમટેબલ પણ જાહેર કરી દેવાયું હતું.

રેલવેના જણાવ્યા પ્રમાણે, 15 ટ્રેન રાજધાની જેવી એ.સી. કોચ ટ્રેનો રહેશે.

આ ટ્રેનો દિલ્હીથી અમદાવાદ (ગુજરાત), પટણા (બિહાર), રાંચી (ઝારખંડ), અગરતલા (ત્રિપુરા), હાવડા (પશ્ચિમ બંગાળ) ડિબ્રૂગઢ (આસામ), બિલાસપુર

(છત્તીસગઢ), ભુવનેશ્વર (ઓડિશા), સિકંદરાબાદ (તેલંગણા), બેંગલુરુ (કર્ણાટક), ચેન્નાઇ (તામિલનાડુ), થિરુવનંતપુરમ્ (કેરળ), મડગાંવ (ગોવા), મુંબઈ સેન્ટ્રલ (મહારાષ્ટ્ર) અને જમ્મુતવી (જમ્મુ-કાશ્મીર) વચ્ચે દોડશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ધોરણ-10નું પરિણામ 60.64 ટકા આવ્યું છે, જે ગત વર્ષ કરતાં 6.33 ટકા ઓછું છે.

વળી, આ વર્ષે 90 ટકા કરતાં વધારે માર્ક્સ મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યામાં પણ ઘટાડો થયો છે.

ગુજરાત સરકારની પરિણામ-પુસ્તિકા અનુસાર, ગુજરાતી વિષયમાં 6,91,693 વિદ્યાર્થીઓએ પરીક્ષા આપી હતી, તેમાંથી 5,91,345 વિદ્યાર્થીઓ પાસ થયા છે. એટલે કે એક લાખ 348 વિદ્યાર્થીઓ ગુજરાતી વિષયમાં નાપાસ થયા છે.

ગુજરાતી વિષયમાં એક લાખથી વધુ વિદ્યાર્થીઓ નાપાસ થતાં ગુજરાતી ભાષા અને માતૃભાષાપ્રેમીઓ અને શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ માટે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.

બીબીસી ગુજરાતીએ શિક્ષણવિદો અને શિક્ષકો સાથે વાત કરી તો જાણવા મળ્યું કે આ સ્થિતિ માટે માત્ર સરકાર જ નહીં, પરંતુ શિક્ષકો, વાલીઓ, સંચાલકો પણ એટલા જ જવાબદાર છે.

0 ટકા પરિણામવાળી શાળાઓની સંખ્યા વધી

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાત સરકારે શિક્ષણક્ષેત્રની પ્રવૃત્તિને વિકસાવવા અને બાળકોને સારું શિક્ષણ-કેળવણી મળી રહે તે માટે વાંચે ગુજરાત, કન્યાકેળવણી, શાળાપ્રવેશોત્સવ, ગુણોત્સવ જેવા વિવિધ કાર્યક્રમો અને અભિયાનો હાથ ધરેલાં છે.

જોકે વર્તમાન સમયનું પરિણામ આ બધાં અભિયાનો અને કાર્યક્રમો એક આશંકા વ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યક્ત કરવા પ્રેરે છે.

આ વખતે પરીક્ષામાં કુલ 804268 નિયમિત ઉમેદવારો નોંધાયા હતા, જેમાંથી 792942 પરીક્ષાર્થીઓ પરીક્ષામાં ઉપસ્થિત રહ્યા હતા અને 480845 પરીક્ષાર્થીઓ પાત્ર બનતા નિયમિત ઉમેદવારોનું પરિણામ 60.64 ટકા જાહેર થયું હતું.

સુરત જિલ્લાનું સૌથી વધુ પરિણામ 74.66 ટકા જાહેર થયું છે. તેમજ દાહોદ જિલ્લાનું સૌથી વધુ ઓછું 47.47 ટકા પરિણામ જાહેર થયું છે.

રાજ્યનાં 931 કેન્દ્રો પર પરીક્ષા લેવાઈ હતી, જેમાં બનાસકાંઠા જિલ્લાનું સપ્રેડા કેન્દ્ર 94.78 ટકા મેળવીને મોખરે રહ્યું હતું. જ્યારે દાહોદ જિલ્લાનું રૂવાબારી કેન્દ્ર 14.09 ટકા સાથે સૌથી છેલ્લું રહ્યું હતું.

5 માર્ચથી 21 માર્ચ સુધી ચાલેલી ધોરણ-10ની પરીક્ષામાં 10 લાખથી પણ વધારે વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો હતો.

100 ટકા પરિણામ ધરાવતી શાળાઓમાં આ વર્ષે ઘટાડો થયો છે. ગત વર્ષે 366 શાળાઓ એવી હતી જેનું પરિણામ 100 ટકા આવ્યું હતું. જ્યારે આ વર્ષે 291 શાળાઓએ 100 ટકા પરિણામ મેળવ્યું છે.

તો 0 ટકા પરિણામ ધરાવતી શાળાઓની સંખ્યા ગત વર્ષે 63 હતી અને તેમાં વધારો થતાં આ વર્ષે 174 શાળાઓ એવી છે જેનું પરિણામ 0 ટકા આવ્યું છે.

'બેજવાબદાર શિક્ષકો જવાબદાર'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગૂજરાત વિદ્યાપીઠના પૂર્વ કુલનાયક અને જાણીતા શિક્ષણશાસ્ત્રી સુદર્શન આયંગર વર્તમાન સ્થિતિ માટે માત્ર સરકાર નહીં પણ શિક્ષકોને પણ એટલા જ દોષી માને છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં સુદર્શન આયંગર કહે છે, "પ્રાથમિક શાળાઓમાં મુશ્કેલીઓ પારવાર છે, શિક્ષકો તૈયાર નથી અને શિક્ષકોને ભાષા શીખવવાની પદ્ધતિ પણ આવડતી નથી."

તેઓ કહે છે, "આઠમા ધોરણના વિદ્યાર્થીઓને જો છાપાં વાંચવાનું કહેવામાં આવે તો તેઓ શીર્ષક સારી વાંચી શકે, પરંતુ વિગતે સમાચાર વાંચવાના હોય તો તેમને મુશ્કેલી પડે. તેમનો શબ્દનો પરિચય પણ ઓછો છે. આથી તેઓ શબ્દોનું ઉચ્ચારણ પણ બરાબર કરી શકતા નથી."

ગુજરાતનાં ગામડાંઓની શાળાઓમાં શિક્ષકો ભાષા સારી રીતે ભણાવે છે કે કેમ એ પણ સવાલ તેઓ કરે છે.

તેઓ વધુમાં કહે છે, "પ્રાથમિકમાંથી નબળાં બાળકો માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિકમાં આવે છે. એટલે પ્રાથમિકનો પાયો જ નબળો હોવાને લીધે, ભાષાનો જ પાયો નબળો હોવાને લીધે આ પરિસ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે."

"ઘરની અંદર બોલાતી ગુજરાતી ભાષામાં અંગ્રેજીની ઘેલછા બહુ વધી ગઈ છે. એના માટે હું છાપાંઓને પણ જવાબદાર ગણું છું."

"જો માતૃભાષા સારી રીતે આવડતી હોય તો અન્ય વિષયો-ભાષાઓમાં પણ પ્રભુત્વ મેળવી શકાય છે, અને એ સિદ્ધ થયેલું છે. આપણે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ધ્રોલમાં આ ઘટનાના વિરોધમાં બંધનું આહ્લાન કરવામાં આવ્યું હતું, જેને લોકો તરફથી સજ્જડ પ્રતિસાદ મળ્યો હતો.

"હરીપુરા ગામ નજીક મેલડી માતાજીના મંદિરે દશર્ન કર્યાં બાદ અમે નક્કી કર્યું કે હનુમાનજીના મંદિરે પણ જઈએ. મેલડી માતાજીના મંદિરથી હનુમાન મંદિર માત્ર 2.5-3 કિલોમિટર છે, પણ એકદમ સૂમસામ રસ્તો છે."

 આ શબ્દો કથિત સામૂહિક બળાત્કારનો ભોગ બનેલાં પીડિતાના પતિના છે. (ઓળખ છુપાવવા માટે નામ જાહેર કર્યું નથી.)

તેઓ આગળ વાત કરતાં કહે છે, "મેં બે મિનિટ માટે ગાડી ઊભી રાખી એટલી વારમાં બે વ્યક્તિઓએ અમને આંતરી લીધાં અને પછી જે થયું તે વિચારવાથી પણ કંપારી છૂટી જાય છે."

"પોલીસે આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે અને અમે ઇચ્છીએ છીએ કે બંનેને કડક સજા થવી જોઈએ, જેથી સમાજમાં દાખલો બેસાડી શકાય."

"ઘટનાના કારણે અમારી જિંદગી સાવ બદલાઈ ગઈ છે અને હું નથી જાણતો કે ક્યારેય અમે ફરીથી નૉર્મલ થઈ શકીશું કે નહીં."

જામનગર પોલીસે આ કેસમાં બે શખ્સોની ધરપકડ કરી છે.

જામનગર પોલીસ અધિક્ષક દીપન ભદ્રને બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે પીડિતાના નિવેદનના આધારે ગૅંગરેપની ફરિયાદ નોંધવામાં આવી હતી, પ્રાથમિક તપાસમાં પોલીસને બળાત્કાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થયાના પુરાવા મળ્યા છે.

મેડિકલ તપાસ વિશે પૂછતાં તેમણે કહ્યું કે હાલ તેઓ આ વિશે માહિતી નહીં આપી શકે.

પીડિતા હજુ આઘાતમાં છે

ઘ્રોલ બંઘ

સામૂહિક બળાત્કાનાં પીડિતા નર્સ તરીકે કામ કરતાં હતાં અને હજુ પણ તેઓ અઘાતમાં છે, તેઓ કોઈની સાથે વાતચીત કરી નથી રહ્યાં.

પરિવારના સભ્યો જણાવે છે કે પીડિતા તેમનાં માતાપિતા પાસે છે અને હાલ ત્યાં તેમની સારવાર ચાલી રહી છે.

પીડિતાના નજીકના મિત્ર કહે છે, "ઘટનાના કારણે તેમને માનિસક આઘાત લાગ્યો છે. તેઓ ઓરડામાં એકલાં બેસી રહે છે અને રડ્યાં કરે છે."

"પરિવારના સભ્યો અને સમાજના આગેવાનો તેમને આઘાતમાંથી બહાર લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે."

પીડિતાના સંબંધીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું છે કે પીડિતાનાં લગ્નને હજી વર્ષ પણ પૂર્ણ થયું નથી.

તેઓ જણાવે છે કે પીડિતા ઘટનાના કારણે એટલાં હતપ્રભ છે કે કોઈની સામે આવવા માગતાં નથી.

શનિવારે શું થયું હતું?

ઘ્રોલ બંધ

પીડિતાના પતિ કહે છે, "મારા પિતા છેલ્લાં ચાર વર્ષથી પથરીની બીમારીથી પીડાય છે અને મારા સસરા કોવિડથી સંક્રમિત થયા છે."

"તેઓ જલદી સાજા થાય એ માટે બાધા માનવા માતાજીના મંદિરે ગયા હતા. બપોરના બે વાગ્યા હતા, હનુમાનજીના મંદિરે જવાનો પ્લાન બનાવ્યો."

તેઓ આગળ જણાવે છે કે મંદિર સુધી જવાનો રસ્તો ઓછી અવરજવરવાળો હોવા છતાં તેમણે ત્યાં જવાનું નક્કી કર્યું.

માંડ એકાદ કિલોમિટર આગળ આવ્યાં હશે, ત્યાં ગાડી ઊભી રાખી અને એટલી વારમાં ત્યાં બે શખ્સો આવી ગયા.

તેમણે પીડિતાના પતિના ગળા પર છરો મૂકી દીધો અને મૂઢ માર માર્યો, પીડિતાનું અપહરણ કરી ઝાડી-ઝાંખંરામાં લઈ જઈ દુષ્કર્મ આચરવામાં આવ્યું. એ પછી આરોપીઓ ત્યાંથી ફરાર થઈ ગયા.

પીડિતાના પતિ કહે છે, "હું મદદ માટે એકથી દોઢ કિલોમિટર દોડ્યો, પરંતુ મને કોઈ દેખાયું નહીં."

"છેવટે એક દુકાન દેખાઈ. એક વ્યક્તિએ પોતાનો ફોન આપ્યો, જે બાદ મેં પોલીસને જાણ કરી અને મારા મિત્રોને ફોન કરીને બોલાવ્યો."

"હું દોડીને પાછો ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યો ત્યારે બંને આરોપી પોતાની ગાડીમાં બેસી ગયા હતા. ત્યાંથી જતાં પહેલાં બંનેએ મને ધમકી આપી કે જો હું પોલીસમાં ફરિયાદ કરીશ તો હત્યા કરી નાખશે."

તેઓ જણાવે છે કે બંને આરોપી ધ્રોલ પથંકમાં નામચીન ગુંડાની છાપ ધરાવે છે અને ઘણી ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ છે.

ધ્રોલના લોકોમાં ભભૂકતો રોષ

ઘ્રોલ બંધ

શનિવારે જે ઘટના બની તેનાથી ધ્રોલના લોકોમાં રોષ ભભૂકી રહ્યો છે.

લોકો માગ કરી રહ્યા છે કે પોલીસ ગુનેગારો વિરુદ્ધ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

નવજાત બાળકના પોષણ અને જીવન માટે માતાનું દૂધ ખૂબ જ જરૂરી હોય છે, પરંતુ દેશમાં મહિલાઓ અને બાળકોના આરોગ્ય મામલે કેટલીક સમસ્યાઓ હજુ પણ જોવા મળી રહી છે.

સ્તનપાન મામલે ભારતની સ્થિતિ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

યુનિસેફ (યુનાઇટેડ નેશન્સ ચિલ્ડ્રન્સ ફંડ) અને વર્લ્ડ હેલ્થ ઑર્ગેનાઇઝેશન (ડબલ્યૂએચઓ) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ, બાળકને જન્મના એક કલાકની અંદર જરૂરી માતાનું પહેલું ધાવણ મળવા મામલેની ભારતની સ્થિતિ જોઈએ એટલી સારી નથી.

વિશ્વભરમાં આ મામલે ભારતનો 56મો ક્રમ છે. આ વૈશ્વિક સંસ્થાઓના આંકડા અનુસાર, વર્ષ 2015માં દેશમાં માતાનું પહેલું ધાવણ મેળવી શકેલા બાળકોનું પ્રમાણ 41.5 ટકા હતું.

બાળકને વિવિધ ઇન્ફેક્શનથી બચાવવા માટે પહેલા એક કલાકમાં માતાનું દૂધ મળી રહી તે ઘણું જરૂરી હોય છે. ત્યાર પછી પણ છ મહિના સુધી બાળકને માત્ર માતાનું દૂધ જ આપવાનું હોય છે.

માતાના દૂધમાં બાળકના વિકાસ માટેના જરૂરી પોષકતત્વો હોય છે અને તેમના માટે તે ખૂબ જ આવશ્યક હોવાથી સ્તનપાનનું ઘણું મહત્ત્વ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ગુજરાતમાં સ્તનપાન અને કુપોષણની સ્થિતિ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બીબીસીએ માતાનાં પો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષણ સાથે બાળકનું પોષણ  કઈ રીતે જોડાયેલું છે અને કુપોષણ માટે સ્તનપાનની સમસ્યાનો શું સંબંધ છે તે જાણવાની કોશિશ કરી.

ગુજરાતે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે અને માથાદીઠ આવકના ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિ કરી છે, પણ માનવ વિકાસ બાબતે હજુ ઘણું કરવાનું બાકી છે.

સરકારી આંકડાઓ મુજબ, ગુજરાતમાં દાહોદ (7419) અને પંચમહાલ (5790) જિલ્લામાં કુપોષિત બાળકોનું પ્રમાણ વધુ છે.

વર્ષ 2007માં સીએજી (કમ્પ્ટ્રોલર ઍન્ડ ઑડિટર જનરલ)એ રિપોર્ટ જાહેર કર્યો હતો, જેમાં દેશમાં ગુજરાતમાં કુપોષિત બાળકોનું પ્રમાણ સર્વાધિક 70 ટકા હતું.

ઉપરાંત નેશનલ ફૅમિલી હેલ્થ સરવે - 4 (2015-16) અનુસાર, ગુજરાતમાં આ પ્રમાણ 41 ટકા નોંધાયું હતું.

છેલ્લા દસ વર્ષમાં આ બાબતે સુધારો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ તેમ છતાં ગુજરાત આ મામલે અન્ય રાજ્યો કરતા ઘણું પાછળ છે.

જો કે, ગુજરાતના બાળ અને મહિલા વિકાસ વિભાગની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ આંકડાઓ અનુસાર, આ પ્રમાણ 16 ટકા છે.

સૅમ્પલ રજિસ્ટ્રેશન સીસ્ટમ સ્ટેટેસ્ટિકલ રિપોર્ટ - 2015 અનુસાર ભારત આ મામલે કેરળ, પંજાબ, તામિલનાડુ અને મહારાષ્ટ્ર કરતાં પણ પાછળ છે.

ક્યા વિસ્તારોમાં બાળકોમાં કુપોષણનું પ્રમાણ વધુ છે?

ગુજરાતમાં કુપોષિત બાળકોનું સૌથી વધુ પ્રમાણ ટ્રાઇબલ વિસ્તાર ગણાતા દાહોદ અને પંચમહાલ જિલ્લામાં જોવા મળ્યું છે.

બીબીસીએ આ વિસ્તારોમાં પ્રવર્તતી કુપોષણની સમસ્યા અને તે સંબંધે માતાના સ્તનપાનની તેમાં કેટલી અને કેવી ભૂમિકા છે તે જાણવાની કોશિશ કરી.

મહિલા અને બાળકોના આરોગ્ય મામલે કાર્ય કરતા અમદાવાદના એનજીઓ 'ચેતના'ના પ્રોજેક્ટ ડિરેક્ટર ડૉ. સ્મિતા બાજપાઈના જણાવ્યા અનુસાર, બાળકોના કુપોષણ માટે મહિલાઓનું સ્વાસ્થ્ય અને તેમને ગર્ભાવસ્થામાં તથા બાળકના જન્મ પછી જરૂરી આરામ-ખોરાક નહીં મળવાની બાબત મહદઅંશે જવાબદાર છે.

તેમણે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે, નાના બાળકોને ઉંમર વધતા જરૂરી પૂરતો ખોરાક અને પોષણયુક્ત ખોરાક નહીં મળવાથી બાળકો કુપોષણનો શિકાર બનતાં હોય છે. ઉપરાંત વારંવાર થતી માંદગીને કારણે પણ બાળક નબળું થઈ જાય છે.

કેમ ટ્રાઇબલ વિસ્તારોમાં બાળકો કુપોષણનો શિકાર બને છે?

આ પ્રકારના વિસ્તારોમાં કુપોષિત બાળકોના વધુ પ્રમાણ વિશે તેમણે કહ્યું કે,"આ ક્ષેત્રમાં રહેતા ટ્રાઇબલ પરિવારોની આર્થિક-સામાજિક સ્થિતિનું સ્તર નબળું હોય છે."

"ઉપરાંત મોટાભાગના આદિવાસી વિસ્તારોની ભૌગોલિક સ્થિતિ પણ કપરી હોય છે."

"મહિલાઓએ ઘરનું અને બહારનું કામ કરવું પડતું હોય છે. નાણાંના અભાવે તેઓ બાળકોને...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

નાણાકીય બજારમાં રોકડની સમસ્યા તથા ઇંધણના વધેલા ભાવ અને નબળા રૂપિયા સહિતના પરિબળોને કારણે આર્થિક વિકાસ દર આ સમયગાળામાં મંદ પડ્યો હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

એપ્રિલ-જૂનના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં તે 8.2 ટકા નોંધાયો હતો. પરંતુ તેમાં એક ટકા જેટલો નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો હોવાનું અહેવાલમાં કહેવાયું છે.

જોકે, ગત વર્ષ આ જ સમયગાળામાં વિકાસ દર વૃદ્ધિ 6.3 ટકા રહી હતી, જે આ વર્ષે તેની સરખામણીએ ઊંચી છે.

વળી ભારતે હજુ પણ વિશ્વમાં ઝડપથી ઉભરતી અર્થવ્યવસ્થાનો ખિતાબ જાળવી રાખ્યો છે.

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે તાજેતરમાં જ મોદી સરકારે છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોના જીડીપીની ગણતરીની પ્રક્રિયામાં ફેરફાર કરી નવા આંકડા જાહેર કર્યા હતા.

સિદ્ધુ રાહુલ ગાંધીના કહેવા પર પાકિસ્તાન ગયા હતા?

નવજોતસિંહ સિદ્ધુ

પાકિસ્તાનમાં કરતારપુર કોરિડોરના શિલાન્યાસમાં ભારતથી બે નેતાઓ ગયા હતા.

પંજાબના મુખ્ય મંત્રી કેપ્ટન અમરિંદર સિંહને વાંધો હોવા છતાં નવજોતસિંહ સિદ્ધુ અને હરસિમરત કૌર પાકિસ્તાન ગયા હતા.

આ મામલે ચર્ચા ચાલી રહી હતી તે વિશે નવોજત સિદ્ધુએ હૈદરાબાદમાં પત્રકાર પરિષદમાં નિવેદન આપ્યું હતું કે તેમના કપ્ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાન માત્ર રાહુલ ગાંધી છે અને તેમણે જે સિદ્ધુને પાકિસ્તાન મોકલ્યા હતા.

જોકે,  નિવેદન પછી સિદ્ધુએ ટ્વીટ કરીને સ્પષ્ટતા કરી કે તેમને કોઈએ પાકિસ્તાન નહોતા મોકલ્યા.

તેઓ ઇમરાન ખાનના વ્યક્તિગત આમંત્રણથી ગયા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમણે ટ્વીટ કર્યું, "રાહુલ ગાંધીએ મને ક્યારેય પાકિસ્તાન જવા માટે કહ્યું નથી. આખી દુનિયા જાણે છે કે હું ઈમરાન ખાનના વ્યક્તિગત આમંત્રણ પગલે પાકિસ્તાન ગયો હતો."

આ પૂર્વે પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી શાહ મહમૂદ કુરેશીએ કહ્યું હતું કે કરતારપુરના શિલાન્યાસ કાર્યક્રમમાં ભારત સરકારની હાજરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે ઇમરાન ખાને ગુગલી ફેંકી હતી.

તેમનું કહેવું હતું કે આ જ કારણે મોદી સરકારે બે મંત્રીઓને આ કાર્યક્રમમાં સામેલ થવા મોકલવા પડ્યા.

વળી આ પહેલાં ભારતીય વિદેશ મંત્રી સુષમા સ્વરાજે પાકિસ્તાનના આમંત્રણનો સ્વીકાર નહોતો કર્યો અને કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાન સાથે દ્વિપક્ષીય વાતચીત નહીં થશે.

કોલસા કૌભાંડમાં પૂર્વ કોલસા સચિવ સહિત પાંચ દોષિત

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ મુજબ કોલસા કૌભાંડમાં પૂર્વ કોલસા સચિવ એચ. સી. ગુપ્તા સહિત પાંચ સરકારી અધિકારીઓને સીબીઆઈની વિશેષ અદાલતે દોષિત ઠેરવ્યા છે.

પશ્ચિમ બંગાળમાં કોલસાની ખાણોની ફાળવણીમાં ભ્રષ્ટાચાર અને ગુનાહિત કાવતરાં તથા છેતરપિંડીના આરોપ હેઠળ તમામને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે.

દોષિત અન્ય અધિકારીઓમાં કોલસા મંત્રાલયના તત્કાલીન સહ-સચિવ કે. એસ. ખોરપા અને હાલ લઘુમતી બાબતોના મંત્રાલયમાં સહ-સચિવ કે. સી. સમરીયાનો પણ સમાવેશ થાય છે.

ઉપરાંત એક ખાનગી કંપની મૅસર્સ વીએમપીએલના મૅનેજિંગ ડાયરેક્ટર વિકાસ પટની અને આનંદ મલિકને પણ આ મામલે દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે.

વડોદરામાં કૂતરાંઓનાં ઝુંડે છ કાળિયારને મારી નાખ્યાં

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ પ્રમાણે વડોદરાના સયાજીબાગના પ્રાણીસંગ્રહાલયમાં છ કાળિયારને સ્ટ્રીટ ડોગ્સના ઝુંડે હુમલે કરી મોતને ઘાટ ઉતારી દીધાં હતાં.

આ હુમલામાં બે કાળિયાર ગંભીર રીતે ઘાયલ પણ થયાં છે. કૂતરાંઓનું ઝુંડ તાર કૂદીને પ્રાણી સંગ્રહાલયમાં પ્રવેશ્યું હતું.

મૃતક કાળિયારોનું પોસ્ટમૉર્ટમ કરનારા ડૉ. સી.બી. પટેલે જણાવ્યું કે હુમલાના કારણે હૃદયરોગનો હુમલો આવતા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવાને કારણે આ કાળિયારોનાં મોત નીપજ્યાં છે.

સમગ્ર ઘટનાને પગલે તપાસના આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.

કિસાન મોર્ચામાં એક થયો વિપક્ષ

રાહુલ ગાંધી

દિલ્હીમાં  ખેડૂતોની...