પ્રતીકાત્મક તસવીર

કયા પશુમાંથી એ માણસમાં પહોંચ્યો છે એ બાબતે કશું નક્કર કહી શકાતું નથી. કેટલાકનો દાવો છે કે આ વાઇરસ પેંગોલિનમાંથી માણસોમાં પહોચ્યો છે, તો કેટલાક તેના માટે ચામાચીડિયાને જવાબદાર માને છે.

બીજા કેટલાક લોકો માને છે કે આ વાઇરસ ચીનની પશુમાર્કેટમાંથી આવ્યો છે. ચીનમાં અનેક જંગલી પશુઓનો ઉપયોગ ખાવા તથા દવાઓ બનાવવા માટે કરવામાં આવે છે. તેથી કોરોના વાઇરસ ત્યાંથી માણસોમાં પ્રવેશ્યાનો દાવો છે.

એક સમય સુધી તો ચામાચીડિયાને જ કોરોના વાઇરસનો મૂળ સ્રોત માનવામાં આવતું હતું.

એવી દલીલ કરવામાં આવતી હતી કે ચીનના વુહાન શહેરમાં પશુઓની માર્કેટમાંથી વાઇરસ માણસોને વળગ્યો હતો અને આખી દુનિયામાં ફેલાઈ ગયો હતો.

એ પછીના એક સંશોધનમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે આ વાઇરસ પેંગોલિનમાંથી આવ્યો હતો. એ બાબતે પણ સંશોધન કરવામાં આવ્યું હતું.

તેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે કોરોના વાઇરસ જેવાં ચિહ્નો ધરાવતા વાઇરસ પેંગોલિનમાંથી મળ્યા છે, પણ એ સંશોધન હજુ પ્રારંભિક તબક્કામાં છે.

એક થિયરી એવી પણ છે કે કોરોના વાઇરસ ચીનની પ્રયોગશાળામાં તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો.

પાયાનો સવાલ એ છે કે આ વાઇરસ ખરેખર ચીનના વુહાન શહેરની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પ્રયોગશાળામાંથી નીકળીને આખી દુનિયામાં ફેલાયો છે?

અમેરિકાના ગૃહ મંત્રાલયના સૂત્રો જણાવે છે કે તેના દૂતાવાસના અધિકારી વુહાનસ્થિત એક વાઇરસ લૅબોરેટરીમાંનાં જૈવવૈવિધ્ય બાબતે ચિંતિત હતા.

આ લૅબોરેટરી એ શહેરમાં છે, જ્યાં કોરોના વાઇરસના ચેપનો પહેલો કેસ બહાર આવ્યો હતો અને તેના લાંબા સમય પછી આખી દુનિયાનું ધ્યાન એ તરફ ખેંચાયું હતું.

જો આવું કંઈ હોય તો આ રોગચાળા સંબંધે અત્યાર સુધી આપણી સમજમાં જે આવ્યું છે તેમાં શેનો ઉમેરો થશે?

સૂત્રો શું કહે છે?

હંગેરીની આ પ્રયોગશાળાની જેમ સામાન્ય રીતે કોઈપણ લૅબોરેટરીમાં ચારસ્તરીય સુરક્ષાવ્યવસ્થા હોય

'ધ વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ' અખબારે દૂતાવાસનાં સૂત્રોના આધારે સમાચાર આપ્યા છે. અખબારે જણાવ્યું છે કે અમેરિકાના વિજ્ઞાન રાજદ્વારીઓએ 2018માં ચીનની સંશોધન સંસ્થાઓની મુલાકાત અનેક વાર લીધી હતી. લૅબોરેટરીમાં અપૂરતી સલામતી સંબંધે અધિકારીઓએ અમેરિકાને બે ચેતવણી પણ આપી હતી.

અખબાર દ્વારા પ્રકાશિત અહેવાલ અનુસાર, અમેરિકાના અધિકારીઓએ વુહાન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ વાયરોલૉજી (ડબલ્યુઆઈવી)ની સલામતી વ્યવસ્થામાંનાં છીંડાં તથા બીજી ખામીઓ બાબતે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે મદદની માગણી પણ કરી હતી.

કોરોના વાઇરસ સંબંધે ચામાચીડિયાં પર લૅબોરેટરીમાં ચાલતા સંશોધન બાબતે રાજદ્વારીઓએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હોવાનો દાવો છે.

એક માન્યતા પ્રમાણે વુહાનની સીફૂડ માર્કેટમાંથી વાઇરસ વિશ્વમાં ફેલાયો

રાજદ્વારીઓને આશંકા હતી કે એ સંશોધન સાર્સ (SARS) જેવા કોઈ નવા રોગચાળાનું કારણ બની શકે છે.

ધ વૉશિંગ્ટન પોસ્ટે લખ્યું છે કે, સૂત્રોના આ દાવાઓએ અમેરિકન સરકારની ચર્ચામાં ઘી હોમવાનું કામ કર્યું હતું. અમેરિકામાં એ બાબતે ચર્ચા થતી હતી કે કોવિડ-19 રોગચાળાનો સ્રોત ડબલ્યુઆઈવી અથવા વુહાનની જ કોઈ બીજી લૅબોરેટરી છે.

ફોક્સ ન્યૂઝે પણ લૅબોરેટરી થિયરી સંબંધે એક રિપોર્ટ તાજેતરમાં જ બહાર પાડ્યો હતો.

કોરોના વાઇરસ બાબતે સૌથી પહેલી વાર ગયા વર્ષના ડિસેમ્બરમાં જાણવા મળ્યું હતું. તેના શરૂઆતના કેસનો સંબંધ વુહાનના પશુમાર્કેટ સાથે હતો.

અહીં એ સ્પષ્ટતા અત્યંત જરૂરી છે કે ઇન્ટરનેટ પરનાં આ વ્યાપક અનુમાન સિવાય એવા કોઈ નક્કર પુરાવા નથી મળ્યા કે સાર્સ કોવિડ-2 વાઇરસ લૅબોરેટરીમાં થયેલી ભૂલનું પરિણામ છે.

પ્રયોગશાળામાં સલામતીના માપદંડ

જે પ્રયોગશાળાઓમાં વાઇરસ તથા બૅક્ટેરિયા સંબંધી સંશોધન તથા પ્રયોગો કરવામાં આવતા હોય છે, ત્યાં સલામતીની બીએસએલ સ્ટાન્ડર્ડ સિસ્ટમનું પાલન કરવામાં...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કેટલાક બેરોજગારી યુવાનો ટ્વિટર પર #ResumeGujRecruits લખીને મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણી, નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ સહિતના લોકોને ટેગ કરીને નોકરી અને ભરતીપ્રક્રિયા માટે વાત કરી રહ્યા છે.

ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા મનીષ દોશીએ પણ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીને પત્ર લખીને પ્રાથમિક, માધ્યમિક, ઉચ્ચતર માધ્યમિકમાં શાળાઓમાં જાહેરાત અનુસાર શિક્ષકોની તાત્કાલિક ભરતી કરવા માગ કરી છે.

તેઓએ ટ્વિટર પર આ પત્ર પણ શૅર કર્યો છે.

મનીષ દોશીએ ટ્વિટર પર લખ્યું- “ગુજરાતમાં યુવક-યુવતીઓ ટેટ-ટાટ પાસ થયાં હોવા છતાં લાંબા સમયથી શિક્ષક તરીકેની નોકરીથી વંચિત છે. જે ગુજરાત જેવા પ્રગતિશીલ રાજ્ય માટે ચિંતાનો વિષય છે.”

તો ભાવિક રાજા નામના સામાજિક કાર્યકરે પણ આ મામલે ટ્વીટ કર્યું છે.

તેઓએ લખ્યું કે અમે આ આંદોલનને ટેકો આપીએ છીએ. શિક્ષકો શિક્ષણપ્રણાલિનો મૂળ આધાર છે.

ટ્વિટર પર આ ટ્રૅન્ડ બાદ બીબીસી ગુજરાતીએ ગુજરાતના બેરોજગાર શિક્ષિત યુવાનો સાથે વાત કરી હતી અને તેની સમસ્યા જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

લાયકાત મેળવી લીધી, હવે ભરતીની રાહ

સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા અને ખાસ કરીને શિક્ષણક્ષેત્રે નોકરી માટે તૈ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યાર કરતાં ઉમેદવારોએ કહ્યું કે તેઓ હાલ ભરતીની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

વડોદરા જિલ્લાના 30 વર્ષીય રોહિત રતિલાલ પહેલા ધોરણથી લઈને પ્રોફેસર બની શકે ત્યાં સુધીની બધી જ લાયકાત ધરાવે છે.

તેઓએ પીટીસી, બીએ, બીએડ, એમએ, એમએડની ડિગ્રી મેળવી છે અને હાલમાં ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં પીએચડી કરે છે.

રોહિતે શિક્ષક બનવા માટેની ટેટ-ટાટ, સીબીએસસીની ટેટ સહિત પ્રોફેસર બનવા માટેની નેટ (બે વાર) અને સ્લેટ પણ પાસ કરી છે.

હાલ તેઓ સરકારી નોકરીની ભરતી માટેની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેઓ જણાવે છે, “મેં ટાટ-ટેટ, નેટ, સ્લેટ એમ બધી જ પરીક્ષા પાસ કરેલી છે. પણ ભરતી ન હોવાને કારણે હાલ નોકરીની રાહ જોઈ રહ્યો છું.”

તેઓ કહે છે, “ડિસેમ્બર મહિનામાં 11-12 ધોરણમાં શિક્ષક માટેની પરીક્ષાની જાહેરાત આવી હતી. સરકારે કામચલાઉ મેરિટ બહાર પાડ્યું હતું. મેરિટના આધારે ડૉક્યુમૅન્ટ વેરિફિકેશન પણ થઈ ગયું હતું. ત્યારે એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે થોડા સમયમાં બીજું મેરિટ બહાર પાડવામાં આવશે. પછી તમને જિલ્લા પસંદગી માટે ગાંધીનગર બોલાવાશે.”

તેઓ વધુમાં કહે છે, “એક-બે દિવસમાં મેરિટ બહાર આવવાનું હતું, પણ એ સમયે એલઆરડીની પરીક્ષાના પરિપત્રનો વિવાદ સામે આવ્યો હતો. આથી સરકારે ઉમેદવારોને એવી હૈયાધારણા આપી હતી કે એલઆરડીનો વિવાદ પૂરો થાય પછી પ્રક્રિયા આગળ વધારીશું.”

'પ્રક્રિયા વધારવા આંદોલન કરવું પડે છે'

2014થી શિક્ષક માટેની તૈયારી કરતાં બી.જી. ગોહિલ ભાવનગર જિલ્લાના વતની છે.

તેઓ બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહે છે કે તેઓ વર્ષ 2014થી સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. હાલ તેઓ પ્રાઇવેટ સ્કૂલમાં નોકરી કરે છે.

તેમણે પણ સારા માર્ક્સે સાથે ટાટ-1,2 અને ટેટની પરીક્ષા પાસ કરી છે.

સોશિયોલોજી વિષયમાં એમએ, બીએડ થયેલા ગોહિલે પ્રાથમિકથી માંડીને ઉચ્ચતર માધ્યમિકમાં શિક્ષક બનવા માટેની તમામ પરીક્ષા પાસ કરી છે.

તેઓ કહે છે પરીક્ષા તો પાસ કરીને બેઠા છીએ, હવે ભરતીની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ.

હાલ વડોદરા જિલ્લામાં પ્રાઇવેટ સ્કૂલમાં શિક્ષક તરીકે નોકરી કરતા નરેન્દ્ર પણ ભરતીની રાહ જોઈને બેઠા છે.

2012થી તૈયારી કરતાં નરેન્દ્રે માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક બંનેમાં સારા માર્ક્સ મેળવ્યા છે.

તેઓએ પીટીસી, બીએ, એમએ, બીએડ, એમએડની ડિગ્રી મેળવી છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે શિક્ષક બનવા માટેની બધી જ પરીક્ષા તેઓએ બે-બે વાર પાસ કરેલી છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં તેઓ કહે છે, “છેલ્લે માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિકની...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કેટલાક સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ આને ચીન વિરુદ્ધની 'ડિજિટલ સ્ટ્રાઇક' ગણાવી રહ્યા છે તો કેટલાક યુઝર્સ નરેન્દ્ર મોદી સરકારના નિર્ણય વિરુદ્ધ પોતાનો રોષ ઠાલવી રહ્યા છે.

કેટલાક લોકો કહી રહ્યા છે કે ભારતીય માતાપિતા આજે જૂમી ઊઠ્યા હશે, કેટલાક કહે છે 'મન કી બાત પર બહુ ડિસલાઇક કરવાનું પરિણામ છે', તો કેટલાક આને ધ્યાન ડાઇવર્ટ કરવા પગલું લેવાયાનું કહી રહ્યા છે.

આ ઉપરાંત લોકો પબજી લવર્સની પણ મજાક પણ ઉડાવી રહ્યા છે.

ધીરજ ચૌહાણ નામના યુઝરે વિરાટ કોહલીની એક હસતી અને બીજી દુખી તસવીર શૅર કરીને લખ્યું છે કે “સરકારે પબજી સહિતની 118 ચાઇનીઝ ઍપ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો પછી પબજી યુઝર્સ અને તેમના માતાપિતા.”

અહમદ શેખ નામના યુઝરે ફિલ્મ 'ફિર હેરાફેરી'ની એક તસવીર શૅર કરીને લખ્યું છે કે ભારતે પબજી સહિતની 118 ઍપ્સ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. પબ્જી પ્લેયર 10-15 વર્ષ પછી પોતાનાં બાળકોને કહેશે, તસવીર પર લખ્યું હતું, “બેટા એક જમાનામાં અમે પણ જંગ લડતા હતા"

હની શ્રીવાસ્તવ નામના યુઝરે લખ્યું કે એકદમ ઘટી ગયેલી જીડીપી અને વિદ્યાર્થીઓએ વીડિયો ડિસલાઇક કર્યો તેના પરથી મગજ ડાઇવર્ટ કરવા પબજી પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

'નીચે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સે ટોપર' નામના યુઝરે લખ્યું છે, "હું (નિવૃત્ત થયેલો કાઉન્ટર-સ્ટ્રાઇક ખેલાડી) કે જે ક્યારેય પબજી રમ્યો નથી, તે પ્રતિબંધ પછી શાંતિથી પબજી લવર વચ્ચે ચાલી રહેલા ગભરાટ અને આક્રોશનો આનંદ માણીશ"

મોહમ્મદ શદમાન નામના યુઝરે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો હસતો ફોટો શૅર કર્યો છે, જેની પર લખ્યું છે ઔર કરો ડિસલાઇક.

ડાર્ક સૉલ નામના યુઝરે જાણીતા નાઇજીરિયન કૅરેક્ટર પૉવ પૉવની દુખી તસવીર શૅર કરી ઉપર લખ્યું છે, “આ દરમિયાન જે પબજી ખેલાડીએ રૉયલ પાસ પર પૈસા ખર્ચ્યા હતા.”

અવિનાશ ધામડે નામના યુઝરે રાહુલ ગાંધીનો એક વીડિયો શૅર કરી લખ્યું છે, "ભારતમાં પબજી સહિતની ઍપ્સ પર પ્રતિબંધ ખતમ, ગયા, ટાટા, બાય બાય. મહેરબાની કરીને શૅર કરો."

શાદ ખાન નામના યુઝરે લખ્યું છે કે હવે પબજી લવર્સ આવનારા મન કી બાતના વીડિયોની રાહ જોઈને બેઠા છે. સાથે જ 'ગૅંગ્સ ઑફ વાસેપુર' ફિલ્મના એક સીનની તસવીર શૅર કરી છે, જેની પર લખ્યું છે 'ઇતના ડિસલાઇક મારે ગે કી યુટ્યૂબ ધુઆ ધુઆ હો જાયેગા'.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કેન્દ્ર સરકારના સાંખ્યિકીમંત્રાલય અનુસાર 2020-21ના નાણાકીય વર્ષની પહેલા ત્રિમાસિકમાં એટલે કે એપ્રિલથી જૂન વચ્ચે વિકાસદરમાં 23.9 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

એવું અનુમાન લગાવવામાં આવ્યું હતું કે કોરોના વાઇરસ મહામારી અને દેશવ્યાપી લૉકડાઉનને કારણે ભારતના જીડીપીનો દર પહેલા ત્રિમાસિકમાં 18 ટકા ઘટી શકે છે.

જાન્યુઆરી-માર્ચ ત્રિમાસિકમાં ભારતીય અર્થવ્યવસ્થામાં 3.1 ટકાની વૃદ્ધિ જોવા મળી હતી, જે આઠ વર્ષમાં સૌથી ઓછી હતી.

જીડીપીના આંકડા દર્શાવે છે કે જાન્યુઆરી-માર્ચ ત્રિમાસિકમાં ગ્રાહકખર્ચ ધીમો થયો, ખાનગી રોકાણ અને નિકાસ ઓછી થઈ. તો ગત વર્ષે આ એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિકનો દર 5.2 ટકા હતો.

જીડીપીના આ આંકડાને વર્ષ 1996 બાદ ઐતિહાસિક રીતે સૌથી મોટો ઘટાડો ગણાવવામાં આવ્યો છે.

આ આંકડા પર મંત્રાલયે કહ્યું કે કોરોના વાઇરસ મહામારીને કારણે આર્થિક ગતિવિધિ સિવાય આંકડા એકઠા કરવાના તંત્ર પર પણ અસર થઈ છે. મંત્રાલયે કહ્યું કે 25 માર્ચથી દેશમાં લૉકડાઉન લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, જે બાદ આર્થિક ગતિવિધિઓ પર રોક લાગી ગઈ.

જીડીપીમાં આવેલા આ ઘટાડાનો અર્થ શું છે અને હવે આ સ્થિતિમાંથી બહાર નીકળવા માટે કયા સંભવિત ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વિકલ્પ હોઈ શકે છે, એ જાણવા માટે બીબીસીના સહયોગી સરબજિત ઘાલીવાલે આર્થિક મામલાના જાણકાર દેવેન્દ્ર શર્મા સાથે વાત કરી.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સવાલ : આ ઘટાડાને તમે કેવી રીતે જુઓ છે? કેમ કે ત્યારે આખા દેશમાં પૂર્ણ લૉકડાઉન હતું.

જવાબ : આ લૉકડાઉન દરમિયાનનું જ વિવરણ છે. આ દરમિયાન દુનિયાની વીસ મોટી અર્થવ્યવસ્થાવાળા દેશોની વાત કરીએ તો ભારતનું પ્રદર્શન સૌથી નીચલા સ્તરે છે.

23.9 ટકા ઘટાડો નોંધાયો છે, તેનાથી એ ખબર પડે છે કે કૃષિક્ષેત્રને છોડીને બાકી જેટલાં પણ સૅક્ટર છે, તેમને લૉકડાઉનમાં માર વેઠવાનો વારો આવ્યો છે. પછી તે હોટલ ઇન્ડસ્ટ્રી હોય, સર્વિસ ઇન્ડસ્ટ્રી હોય- બધે ઘટાડો થયો છે અને તેનાથી સંકેત મળે છે કે લૉકડાઉન દરમિયાન જે ઇન્ડસ્ટ્રિયલ કે ઇકૉનૉમિકલ ઍક્ટિવિટી બંધ હતી તેના કારણે અર્થવ્યવસ્થાને જે અસર થઈ હતી, એ બહુ સ્પષ્ટ હતી.

તેનાથી એ પણ સ્પષ્ટ છે કે જે સંકટ છે, તે બહુ મોટું છે અને આવનારા સમયમાં સરકાર સામે એક પડકાર હશે કે તે કેવી રીતે તેને નિવારે છે.

સવાલ : કૃષિક્ષેત્ર આ દરમિયાન પ્રભાવિત થયું નથી. તેના પર તમારું શું કહેવું છે?

જવાબ : જે સમયે બધાં સૅક્ટર પ્રભાવિત રહ્યાં, એ સમયે એકમાત્ર એગ્રિકલ્ચર સૅક્ટર છે, જેમાં પૉઝિટિવ ગ્રોથ થયો છે.

ઍગ્રિકલ્ચર સૅક્ટરમાં ગ્રોથ રેટ 3.4 જીવીએ રહ્યો છે. તેનાથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે ખેતી દેશની લાઇફલાઇન છે.

ઍગ્રિકલ્ચરે દેશને સંભાળ્યો છે, દેશની અર્થવ્યવસ્થાને સંભાળી છે અને હવે દેશની જવાબદારી બને છે કે તેઓ ખેડૂતોને સંભાળે, કેમ કે જે લોકોએ દેશને સંભાળ્યો છે, એ લોકોને પણ સંભાળવા જોઈએ.

તેનાથી નીતિનિર્ધારકોએ પણ સ્પષ્ટ થઈ જવું જોઈએ કે કૃષિક્ષેત્રની શું ભૂમિકા છે. આ લાઇફલાઇનને વધુ સુદૃઢ કરવાની જરૂર છે. આ ઝટકાથી ઍગ્રિકલ્ચર સૅક્ટરનું મહત્ત્વ પણ સ્પષ્ટ થયું છે અને હવે તેને પણ એટલું મહત્ત્વ મળવું જોઈએ.

સવાલ : દેશમાં કોરોનાનો કેર હાલ પણ સમાપ્ત થયો નથી. શું આવનારા સમયમાં વધારે ઘટાડો થઈ શકે છે અથવા પછી સુધારાની સંભાવનાઓ છે?

જવાબ : અલગ-અલગ અર્થશાસ્ત્રીઓ કહે છે કે હાલના સમયમાં આપણે જે સ્તરે પહોંચી ગયા છીએ તેમાંથી બહાર આવવામાં અનેક વર્ષો લાગી જશે અને આ વાતના ગંભીર સંકેત મળી રહ્યા છે કે જો આપણે આખા વર્ષનો ગ્રોથ જોઈએ એટલે 2021નું જે નાણાકીય વર્ષ હશે (એપ્રિલથી શરૂ કરીને અને આગામી વર્ષે માર્ચ સુધી) તો તેમાં છ ટકા, સાત ટકા અથવા પછી પાંચ ટકાનો ઘટાડો થશે. એવા પણ અંદાજિત આકડા આવી રહ્યા છે.

એવામાં એ વાત નક્કી છે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કેમ કે ગુજરાત સરકારે અમલમાં મૂકેલા નવા કાયદા મુજબ જૂનાગઢ મહાનગરપાલિકા વિસ્તાર, ખેડા જિલ્લાના ડાકોરમાં, પાટણ જિલ્લાના સિદ્ધપુરમાં, ભાવનગર જિલ્લાના પાલિતાણા નગરપાલિકા વિસ્તાર, પાવાગઢના ચાંપાનેર, મહેસાણા જિલ્લાના બહુચરાજી અને અરવલ્લી જિલ્લાના શામળાજી ગ્રામપંચાયત વિસ્તારમાં ભિક્ષાવૃત્તિને પ્રતિબંધિત જાહેર કરવામાં આવી છે.

ગુજરાતમાં ભિક્ષા પ્રતિબંધ અધિનિયમ 1959 અમલમાં છે અને તેને લઈને રાજ્ય સરકારે જાહેરનામું બહાર પાડ્યું છે.

સરકારનું કહેવું છે કે જે વિસ્તારોમાં પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે ત્યાં જો ભિખારી જોવા મળશે તો તેમને પકડીને ભિક્ષુકગૃહમાં મોકલી આપવામાં આવશે.

જોકે, કેટલાક લોકો આને ધાર્મિક સ્થળોએ દાન કરવાની ગુજરાતની સંસ્કૃતિની વિરુદ્ધ પણ ગણાવે છે.

આગળની કાર્યવાહી શું?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ઉલ્લેખનીય ગુજરાત સરકારે જુલાઈ મહિનામાં વિધાનસભામાં ભિક્ષા માગવા પર પ્રતિબંધ લાદવાનો નિર્ણય કર્યો હતો, પરંતુ તે સમયે નિયમો અંગે સ્પષ્ટતા થઈ નહોતી.

ભિક્ષાવૃત્તિ પર પ્રતિબંધ અંગેનો પરિપત્ર સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગના નાયબ સચિવ જે. વી. દેસાઈએ બહાર પાડ્યો છે, જેમાં તેનો તાત્કા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લિક અસરથી અમલ કરવા તંત્રને જણાવવામાં આવ્યું છે.

આ અંગે વાત કરતા તેમણે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે વિધાનસભામાં પસાર કરાયેલા કાયદા મુજબ પરિપત્ર બહાર પાડવામાં આવ્યો છે.

જોકે, હવે આગળની કાર્યવાહી શું હશે તે અંગે તેમણે કંઈ પણ કહેવાનો ઇન્કાર કર્યો.

આ અંગે ગુજરાતના સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગના મંત્રી ઈશ્વર પરમારે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે, "ગુજરાતમાં કેટલાંક સ્થળોએ ભિક્ષાવૃત્તિની સમસ્યા વધારે છે એટલે અમે શરૂઆતમાં ગુજરાતમાં આ છ સ્થળો પર ભિક્ષા માગવા પર પ્રતિબંધ લાદ્યો છે."

તેમણે દાવો કર્યો કે આ પ્રતિબંધ ગરીબ લોકોને પરેશાન કરવા નથી.

ઈશ્વર પરમારે એમ પણ કહ્યું કે, "આ સ્થળોએ જે ભિક્ષા માગતા હશે એમણે તે સ્થળેથી દૂર કરી ગુજરાતના ભિક્ષુકગૃહોમાં મોકલી અપાશે."

એમણે કહ્યું, "આ છ સ્થળો પછી આગળ ગુજરાતનાં તમામ સ્થળો પર ભિક્ષાવૃત્તિને પ્રતિબંધિત કરાશે. અત્યારે ગુજરાતમાં સુરત, વડોદરા, રાજકોટ, અમદાવાદમાં 2 અને ગાંધીનગરમાં 1 ભિક્ષુકગૃહ ગૃહ છે."

"અમે નવા 7 ભિક્ષુકગૃહો ખોલીશું અને તેમાં ભિક્ષા માગનારા લોકોને જરૂરિયાત પ્રમાણે, તબીબી સારવાર, ખોરાક અને વસ્ત્રની સુવિધા આપવામાં આવશે."

ઈશ્વર પરમારનું કહેવું છે કે આ કાયદો ભિક્ષા માગનારા લોકો માટે સમગ્ર રાજ્યમાં લાગુ કરવામાં આવશે.

સરકારે હાઈકોર્ટની અવમાનનાથી બચવા રસ્તો કર્યો?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સરકારના આ નિર્ણય તઘલખી ગણાવતાં નિવૃત્ત આઈ.એ.એસ. અધિકારી વજુભાઈ પરસાણાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "લોકોને રોજગારી પૂરી પાડવી એ સરકારનું કામ છે આ રીતે ભિક્ષા માગવા પર પ્રતિબંધ મૂકવો ના જોઈએ."

તેમણે કહ્યું કે સશક્ત માણસો ભિક્ષા માગે એ વાજબી નથી અને એમની સામે કાનૂની પગલાં લેવાવાં જોઈએ, પણ અશક્ત અને વૃદ્ધ માણસો પર આવાં પગલાં લેવાં વાજબી નથી.

વજુભાઈ પરસાણાનું માનવું છે કે "લોકો જ્યારે ધાર્મિક સ્થળો પર જાય છે, ત્યારે દાન કરવાની સંસ્કૃતિ વડવાઓના સમયથી છે, એટલે ધાર્મિક સ્થળો પર ભિક્ષા માગનારા સામે પગલાં લેવાં યોગ્ય નથી."

પરસાણાએ એમ પણ કહ્યું, "ખરેખર આ સમસ્યા શહેરોમાં વધારે છે એટલે જો સરકાર ભિક્ષાવૃત્તિ રોકવા માગતી હોય, તો પહેલાં અમદાવાદ, રાજકોટ, વડોદરા, સુરત જેવાં શહેરોમાં ટ્રાફિક સિગ્નલ પર ભીખ માગતા સશક્ત લોકોને દૂર કરવા જોઈએ."

"પ્રાથમિક પ્રયોગને નામે ધાર્મિક સ્થળો પર ભિક્ષા માગનારા પર કાનૂની અમલ અચાનક કરી દેવો કેટલો યોગ્ય છે એ એક સવાલ છે, કારણ કે ભિક્ષા પ્રતિબંધક...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કેરળ દેશનું એક માત્ર રાજ્ય છે કે જ્યાં માર્ક્સવાદી કમ્યુનિસ્ટ પક્ષની સરકાર છે.

જો કે, જાણકારોના કહેવા પ્રમાણે, સીપીએમ એ જ રીતે 'સૉફ્ટ હિંદુત્વ' તરફ આગળ વધી રહી છે, જે રીતે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીએ પોતાની સરકાર દરમિયાન લઘુમતી સમુદાયને ખુશ કર્યા બાદ હિંદુ સમાજને રીઝવવા પ્રયાસ કર્યો હતો.

મંગળવારથી શરૂ થઈ રહેલા પવિત્ર માસ કર્રકાદાકમ દરમિયાન સીપીએમ દ્વારા રામાયણ સંબંધિત કાર્યક્રમો યોજવાના સમાચાર વહેતા થયા હતા.

જેને કેરળના પ્રદેશ સચિવ કોડેયિરી બાલકૃષ્ણાએ 'સાવ પાયાવિહોણાં' ગણાવ્યા છે.

અફવા માત્ર

ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહ

કેરળ પ્રદેશ સીપીએમ દ્વારા આ મામલે ટ્વીટ કરાયું, ''સીપીએમના પ્રદેશ સચિવ કોડિયેરી બાલાકૃષ્ણન જણાવી ચૂક્યા છે કે સીપીએમ તરફથી કર્રકાદાકમ મહિના દરમિયાન 'રામાયણ ઑબ્ઝર્વન્સ' નામના કાર્યક્રમના આયોજન સાથે સંકળાયેળા સમાચારો અફવા માત્ર છે.

"છતાં મીડિયાનો એક ભાગ સીપીએમ વિરુદ્ધ દુષ્પ્રચારમાં સામેલ છે.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેરળ પ્રદેશ પક્ષે અન્ય એક ટ્વીટમાં લખ્યું, ''રામાયણ સંબંધીત આયોજનો કરીની રાષ્ટ્રીય સ્વંયસેવક સંઘ પોતાનો સાંપ્રદાયિક ઍજન્ડા આગળ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વધવામાં કરે છે.

"સંસ્કૃતના વિદ્વાનો અને શિક્ષકોની સંસ્થા 'સંસ્કૃત સંઘમ' કેટલાક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરી રહી છે.

"જેમાં સાંપ્રદાયિક ઉદ્દેશોની પૂર્તિ માટે કરવા પુરાણોનું ખોટું અર્થઘટન કરવામાં આવશે.''

સીપીએમના સાંસદ શું કહે છે?

સીપીએમ સાંસદ એમ.બી. રાજેશે બીબીસીને જણાવ્યું, ''સંસ્કૃત સંઘમ એ વિદ્વાનોનીએ એક પ્રગતિશીલ સંસ્થા છે. જે આરએસએસના દુષ્પ્રચાર અને સાંપ્રદાયિક્તાનો સામનો કરવાના પ્રયાસ કરે છે.

"આ કંઈ પહેલી વખત એવું નથી કે જ્યારે આવું બધું થઈ રહ્યું હોય. ગત વર્ષે મારી જ લોકસભાની બેઠક પાલક્કડમાં આવા જ 25 સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.'

"આ કાર્યક્રમને આયોજીત કરવા પાછળનો ઉદ્દેશ એ છે કે આ ગ્રંથોના બહુમતીવાદને ચાલુ રાખી શકાય. આરએસએસ આ પવિત્ર મહિનામાં આ મહાન ગ્રંથોને આગળ ધરી પોતાના રાજકીય ઉદ્દેશોને પૂર્તિ કરે છે.

"કેરળમાં આ પ્રકારના હસ્તક્ષેપ થતાં રહ્યા છે અને તેમા કંઈ નવું નથી. આવા પ્રયાસો સાથે સીપીઆઈનું કંઈ લેવાદેવાનું નથી. જો કે, અમે તમામ પ્રકારની બૌદ્ધિક દખલગીરીનું સમર્થન કરીએ છીએ છે.''

સંસ્કૃત સંઘમ સાથે જોડાયેલા ટી. થિલારાજે બીબીસીને આ મામલે કહ્યું, ''રામાયણ કોઈ ધાર્મિક પુસ્તક નથી. આ પુસ્તકમાં ધર્મનિરપેક્ષતાનું તત્ત્વ પણ છે."

બીજી બાજુ, કોંગ્રેસના વિચાર વિભાગે પણ રામાયણના આયોજનનું નિર્ણય કર્યો હતો. જોકે, કેરળના વરિષ્ઠ નેતાઓના દબાણના કારણે ટાળી દીધું હતું.

કોંગ્રેસના નેતા રમેશ ચન્નિતાલાએ કહ્યું, "અમારો રાજકીય પક્ષ છે અને અમને ધાર્મિક આયોજન કરવાની કોઈ જ જરૂર નથી.''

બીજી બાજુ, સીપીએમ અને કોંગ્રેસના ઘોર વિરોધી ભાજપ આ સમગ્ર ઘટનાક્રમથી ખુશ નજરે પડે છે.

ભાજપની ખુશીનું કારણ

ભાજપના સાંસદ વી. મુરલીધરનું કહેવું છે, ''ભાજપ અને આરએસએસની રાષ્ટ્રવાદી નીતિઓને સીપીએમે સ્વીકારી લીધી છે. અસલી સમસ્યા એ છે કે કેરળના હિંદુ સમાજમાં ભાજપ અને આરએસએસનો પ્રભાવ વધી રહ્યો છે.

"સીપીએમ પોતાના મતદારોને સાથે રાખવા માગે છે. એટલે જ હિંદુ સમાજ કે જેમા ઓબીસી અને દલિત પણ સામેલ છે, એ ભાજપ તરફ આકર્ષાઈ રહ્યો છે અને એ વાતને ધ્યાનમાં રાખીને જ એ લોકો રામાયણ મહિનાનું આયોજન કરી રહ્યા છીએ.''

વરિષ્ઠ રાજકીય વિશ્લેષક બી. આર. પી. ભાસ્કર મુરલીધર આ મામલે સહમત છે.

લગભગ બે મહિના પહેલા આરએસએસ અને ભાજપ કૃષ્ણ જંયતિ દરમિયાન નાનાનાના બાળકોને કૃષ્ણ અને ગોપી બનાવીને લાવ્યા હતા. એ બાદના કેટલાંક વર્ષોમાં કૃષ્ણ જયંતિ સીપીએમ અને ભાજપ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કૉંગ્રેસના કેટલાક આદિવાસી ધારાસભ્યોએ રાજ્યની આદિવાસી પ્રજા માટે 'વનવાસી' કે 'વનબંધુ' ઉપનામોને વાંધાજનક અને આદિવાસી પ્રજા માટે અપામાનજનક ગણાવ્યા છે.

તેમણે આ શબ્દોના ઉપયોગના કારણે ખરેખર જન્મથી આદિવાસી હોય તેવા લોકોને મળતા લાભો અન્ય ગેરલાયક લોકો દ્વારા ઉઠાવી લેવાય તેવો ભય પણ વ્યક્ત કર્યો છે.

જોકે, ગૃહમાં આ બાબતે સ્પષ્ટતા કરતાં ગુજરાત વન અને આદિવાસી કલ્યાણમંત્રી ગણપત વસાવાએ કહ્યું છે કે "'વનબંધુ' અને 'વનવાસી' શબ્દોએ કોઈ અપમાનક શબ્દો નથી. તે ખૂબ જ માનવાચક શબ્દો છે. અમારી સરકાર તેનો ઉપયોગ માત્ર અમારી કલ્યાણકારી યોજનાઓને નામ આપવામાં કરી રહી છે."

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ અનુસાર ગુજરાત રાજ્યના મંત્રી ગણપત વસાવાએ આ શબ્દો કૉંગ્રેસ દ્વારા તેમના શાસનકાળમાં ઉપયોગમાં લેવાનું શરૂ કરાયું હોવાનું જણાવ્યું છે.

નોંધનીય છે કે ગુજરાત સરકાર આદિવાસીઓના વિકાસ માટે 'વનબંધુ કલ્યાણ યોજના' નામે યોજના ચલાવે છે.

જેની સામે વાંધો રજૂ કરતાં કૉંગ્રેસના આદિવાસી વિસ્તારના ધારાસભ્યોએ આ 'વનબંધુ' અને 'વનવાસી' જેવા શબ્દોને ગેરબંધારણીય ગણાવ્યા હતા અને તેને દૂર કરવા માટે રજૂઆત કરી હતી.

આદિવાસી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઓને મળતા લાભો અન્ય જાતિના લોકોને મળે તેનો ભય?

વિધાનસભાગૃહમાં આદિવાસી લોકોને 'વનવાસી' કે 'વનબંધુ' કહેવા સામે વાંધો ઉઠાવનાર નવસારી જિલ્લાના વાંસદા બેઠક પરથી ગુજરાત કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય અનંતકુમાર પટેલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં આદિવાસીઓને રાજ્યમાં આદિવાસીઓ તરીકે જ ઓળખવામાં આવે તેવો આગ્રહ કર્યો હતો.

તેમણે 'વનબંધુ' અને 'વનવાસી' શબ્દોને વખોડતાં કહ્યું,  "આ તો શુદ્ધ ગુજરાતીમાં વન શબ્દ વાપરવામાં આવે છે, પરંતુ તેનો સીધો અર્થ ઘણા લોકો જંગલ જ સમજે છે. તેથી વનવાસીનો એક અર્થ 'જંગલી' પણ થઈ શકે."

"તેથી આ પ્રકારના શબ્દનો અમે સખત વિરોધ કરીએ છીએ અને તાત્કાલિક અસરથી આવા કોઈ પણ શબ્દોનો આદિવાસીઓને ઓળખાવવા માટે કરવામાં આવતો હોય તો તેને સુધારવા માટેની માગ કરીએ છીએ."

પટેલે આ સિવાય રાજ્યમાં રાજ્ય સરકાર દ્વારા આદિવાસીઓને દર્શાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા અન્ય શબ્દોના કારણે જે સમસ્યા સર્જાઈ શકે છે તે અંગે પણ ધ્યાન દોર્યું હતું.

તેમણે કહ્યું, "વર્ષ 1956માં ગીર, અલેચ અને બરડા જંગલ વિસ્તારમાં વસતા ભરવાડ, ચારણ અને રબારી જ્ઞાતિના લોકોને પણ બેચર સમિતિની ભલામણ અનુસાર માત્ર તેમની રહેણીકરણીને આધારે આદિવાસીઓ તરીકેનો દરજ્જો મળ્યો હતો."

"અમુક વર્ષો પહેલાં ગુજરાત સરકારે આ જાતિના લોકોને આદિવાસી તરીકેનાં પ્રમાણપત્રો વહેંચવાનું શરૂ કર્યું હતું. આવી જ રીતે ભવિષ્યમાં પણ આ 'વનવાસી' અને 'વનબંધુ' શબ્દોને કારણે જંગલમાં રહેતા આદિવાસી ન હોય તેવા લોકોને પણ આદિવાસી પ્રજાને મળતા લાભો મળે તેવો ભય છે."

પટેલ પોતાના મનમાં રહેલાં ભયસ્થાનો વ્યક્ત કરતાં કહે છે, "અગાઉની જેમ ફરીથી જો આદિવાસી લોકોના અધિકારો બીજા સમાજના લોકોને મળે તો આદિવાસી સમાજને તેનાથી ઘણું નુકસાન થઈ શકે છે."

"આવા લોકો આદિવાસી સમાજને મળતી અનામતમાં ભાગ પડાવી અમને મળતી તમામ તકોની સંખ્યા ઘટાડી શકે છે. તેથી સરકારે તાત્કાલિક અસરથી આવી કોઈ પણ શક્યતાને નાબૂદ કરવા માટે વટહુકમ બહાર પાડી 'વનબંધુ' અને 'વનવાસી' શબ્દો રદ કરવા જોઈએ અને સમગ્ર દેશની જેમ ગુજરાતમાં પણ આદિવાસીઓ માટે માત્ર આદિવાસી શબ્દનો જ પ્રયોગ કરવો જોઈએ."

ભાજપનું  'વનવાસી' કે 'વનબંધુ' શબ્દો અંગે શું કહેવું છે?

જોકે, બીજી બાજુ ગુજરાત પ્રદેશ ભાજપના ST મોરચાના પ્રમુખ મોતીભાઈ વસાવા આદિવાસીઓને ઓળખાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતાં નામો 'વનવાસી' અને 'વનબંધુ'ને માત્ર સરકારી કલ્યાણકારી યોજનાલક્ષી નામો ગણાવે છે.

તેઓ કહે છે કે આ નામોના કારણે આદિવાસીઓને મળતા લાભો...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ નોટબંધીના કારણે અર્થવ્યવ્સથાને ફટકો પડ્યો હોવાના આરોપ કર્યા છે એ સમયે નીતિ આયોગ તરફથી આ પ્રતિક્રિયા આવી છે.

નીતિ આયોગના ઉપાધ્યક્ષ રાજીવ કુમારે કહ્યું કે નોટબંધીથી અર્થવ્યવસ્થામાં મંદી આવી તે ખોટી વાત છે.

તેમણે કહ્યું કે રિઝર્વ બૅન્કના પૂર્વ ગવર્નર રઘુરામ રાજને એનપીએ (બેડ લોન્સ) સંબંધિત નબળી નીતિઓ બનાવતા એનપીએમાં વધારો થયો આથી આર્થિક વૃદ્ધિ મંદ પડી ગઈ હતી.

ચોમાસામાં 1400 લોકોનાં મોત

'ટેલિગ્રાફ'ના અહેવાલ અનુસાર આ વખતે ચોમાસાની ઋતુમાં 1480 લોકોનાં મોત થયાં છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના નૅશનલ ઇમર્જન્સી રિસ્પૉન્સ સેન્ટર દ્વારા આ આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

અહેવાલ અનુસાર 28 મેથી અત્યાર સુધી વરસાદ અને પૂર સંબંધિત દુર્ઘટનાઓને કારણે આ વર્ષે ચોમાસામાં 1480 લોકોનાં મોત થયાં જ્યારે વર્ષ 2015 અને 2016માં 1420 લોકોનાં મોત થયાં હતાં.

જેનો અર્થ એ થાય છે કે આ વર્ષે ચોમાસામાં તાજેતરનાં વર્ષો કરતાં વધુ મોત નોંધાયાં છે.

કેરળમાં 488 મોત થયાં છે જ્યારે ત્યાર બાદ ઉત્તર પ્રદેશમાં 254 મોત નોંધાયાં છે.

ગુજરાત-મુંબઈમાંથી શાર્કના પાંખનો 8000 કિલોનો જથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્થો જપ્ત

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાત-મુંબઈમાંથી ડિરેક્ટોરેટ ઑફ રેવન્યૂ (ડીઆરઆઈ) દ્વારા ગુજરાત અને મુંબઈમાંથી શાર્ક માછલીના પાંખનો 8000 કિલોનો જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો.

ડીઆરઆઈએ જણાવ્યા અનુસાર આ જથ્થા ચીન અને હૉંગકૉંગ નિકાસ થવાનો હતો.

જથ્થો મૃત દરિયાઈ ચીજવસ્તુઓ હોવાના દાવા સાથે ગેરકાનૂની રીતે નિકાસ કરવાની કોશિશ થઈ રહી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઉલ્લેખનિય છે કે દરેક પ્રજાતિની શાર્કના પાંખની નિકાસ ગેરકાનૂની છે.

ગુજરાતના વેરાવળમાંથી 5000 કિલો અને મુંબઈના સેવરીમાંથી 3000 કિલોનો જથ્થો પકડાયો હતો.

દલિતની જગ્યાએ 'શિડ્યૂલ કાસ્ટ' શબ્દ વાપરવા સરકારનો નિર્દેશ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ધ હિંદુ'ના અહેવાલ અનુસાર કેન્દ્ર સરકારના સૂચના અને પ્રસારણ મંત્રાલયે એક માર્ગદર્શિકા જારી કરીને તમામ મીડિયા સંસ્થાઓને 'દલિત' શબ્દની જગ્યાએ 'શેડ્યૂલ કાસ્ટ'(એસસી) શબ્દ પ્રયોગ કરવા માટે નિર્દેશ આપ્યા છે.

એટલે કે અનુસૂચિત જાતિના લોકોના ઉલ્લેખ અને સંદર્ભ માટે હવે 'દલિત' શબ્દની જગ્યાએ એસસી શબ્દપ્રયોગ કરવા કહેવામાં આવ્યું છે.

તેમાં બોમ્બે હાઈકોર્ટના 6 જૂનના ચુકાદાને ટાંકીને આ નિર્ણયના આધાર તરીકે ગણવામાં આવ્યો છે.

વળી 15 માર્ચના રોજ સામાજિક ન્યાય મંત્રાલયે પણ એક સત્તાવાર પરિપત્ર જારી કરીને તમામ સરકારી લખાણ અને સૂચનાના આદાનપ્રદાનમાં 'દલિત' શબ્દની જગ્યાએ 'શેડ્યૂલ કાસ્ટ' શબ્દ વાપરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાંથી કૂકની નિવૃત્તિ

એલેસ્ટર કૂક

'ઇન્ડિયા ટુડે'ના અહેવાલ મુજબ ઇંગ્લેન્ડના ક્રિકેટર એલેસ્ટર કૂકે આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્તિ લઈ લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

ઇંગ્લેન્ડની ટીમના પૂર્વ કપ્તાન અને ઑપનર બૅટ્સમૅન ભારત સામે ઓવલ ખાતે આખરી મેચ રમશે.

કૂકે ઇંગ્લેન્ડ તરફથી 160 મેચ રમી છે અને તેમાં 12,254 રન કર્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કોરોના અગાઉનાં દરેક આંદોલનો ટ્વિટર, ફેસબુક, યૂટ્યૂબ, વૉટ્સઍપ વગેરે સોશિયલ મીડિયા માધ્યમો પર હાઇલાઇટ થતાં જ હતાં, આંદોલનના જુવાળ માટે સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ થતો જ હતો, પરંતુ હવે કોરોનાને કારણે સ્થિતિ એવી નિર્માણ થઈ છે કે એ આંદોલનોનું મુખ્ય માધ્યમ જ સોશિયલ મીડિયા બની રહ્યું છે.

હવે આંદોલનોની રણનીતિ સોશિયલ મીડિયા આધારિત રહે છે.

છેલ્લા એક-દોઢ દાયકાથી મોબાઈલ-ઇન્ટરનેટ વ્યાપક જીવનનો હિસ્સો બની ગયા છે. ગુજરાતના પરિપ્રેક્ષ્યમાં એ વાત પણ નોંધવી રહી કે એ મોબાઈલ-ઇન્ટરનેટનો વપરાશ ખૂબ વધી રહ્યો છે અને જીવનનો હિસ્સો બની ગયા હોવા છતાં આંદોલનોમાં તેમની સક્રિય ભૂમિકા મર્યાદિત હતી.

ગુજરાતભરના લોકો સુધી આંદોલનને સમાચાર તરીકે પહોંચાડવામાં મોબાઇલ-ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ ખાસ્સો રહ્યો છે, પણ આંદોલનના પ્રમુખ માધ્યમ તરીકે એનો એટલો ઉપયોગ જોવા મળ્યો નથી.

માત્ર કોરોનાના સમયમાં જ આંદોલનોના મુખ્ય માધ્યમ મોબાઇલ-ઇન્ટરનેટ બન્યાં છે.

જાણીએ સામ્પ્રત સમયમાં ક્યાંક્યાં આંદોલનોમાં સોશિયલ મીડિયા ચાલકબળ પુરવાર થયું અને હૅશટેગ ટ્રૅન્ડ થયા.

#2800gujaratpolice

શિક્ષકના આંદોલનની પ્રતીકાત્મક તસવીર

#2800gujarat... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

police આ હૅશટેગ સાથે પોલીસકર્મીઓ તેમજ અન્ય સમર્થકોએ ટ્વિટર પર ટ્રૅન્ડ શરૂ કર્યો હતો. જેમાં તેમની માગ હતી કે કૉન્સ્ટેબલના ગ્રેડ પે 1800 રૂપિયા છે તે વધારીને 2800 કરી આપવામાં આવે.

પગારવધારા માટેનો આ હૅશટેગ જોતજોતામાં ટ્વિટર પર ટ્રૅન્ડ થવા માંડ્યો હતો. એ પછી રાજ્યનું પોલીસતંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું અને પોલીસકર્મીઓ માટે સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગની આચારસંહિતા દર્શાવતો એક પરિપત્ર જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.

રાજ્યના પોલીસવડા શિવાનંદ ઝાએ 21 જુલાઈએ એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં આંદોલન કરનારાઓને તાકીદ કરી હતી કે સોશિયલ મીડિયા પરનું આ આંદોલન નહીં ચલાવી લેવામાં આવે.

તેમણે કહ્યું હતું કે "પોલીસ જવાનોને ખોટી અને ઉશ્કેરણીજનક રીતે ગેરમાર્ગે દોરનારી આવી દોરવણીને ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં. પગારવધારાની ગેરવાજબી વાત કરીને પોલીસ કર્મચારીઓમાં અસંતોષ ફેલાવવાનો પ્રયાસ ખાખીની ગરિમા પર હુમલો માનીને આવું કરનારા સામે કડક પગલાં લેવામાં આવશે. પોલીસ કર્મચારીઓ માટે એ જ સંદેશ કે પોલીસની નોકરી એ સામાન્ય નોકરી નથી સેવા છે. એને અન્ય નોકરી સાથે સરખાવી ન શકાય."

"કેટલાંક અસામાજિક તત્ત્વો દ્વારા ભોળા પોલીસ કર્મચારીઓને ઉશ્કેરીને તેમને પોલીસખાતા વિરુદ્ધની આવી પ્રવૃત્તિ કરવા માધ્યમ બનાવી રહ્યા છે. આવા કર્મચારીને યાદ અપાવવા માગું છું કે આવી પ્રવૃત્તિ શિસ્ત વિરુદ્ધની ગણાશે અમે તેમાં સામેલ કર્મચારીઓ સામે કડક વલણ રાખીને કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આવી આંદોલનાત્મક અથવા જૂથબંધીમાં જોડાવવું એ ગુનો ગણાશે. ખાખીની એકતા તોડવાના કોઈ પ્રયત્ન હળવાશથી લેવામાં આવશે નહીં. આવી પ્રવૃત્તિ સાથે જે પોલીસકર્મી જોડાશે તેમની સામે ખાતાકીય અને કાયદાકીય એમ બંને પગલાં લેવાશે. પોલીસ કર્મચારી આવી પ્રવૃત્તિને પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ ટેકો ન આપે."

ગુજરાત પોલીસે, પોલીસ કર્મચારીઓ માટે સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગ માટે આચારસંહિતા ઘડી કાઢી છે.

એક પરિપત્ર જાહેર કરીને સૂચના આપવામાં આવી છે કે દરેક સંવર્ગના પોલીસ અધીકારી જ્યારે સત્તાવાર અને ખાનગી ઉપયોગ માટે સોશિયલ મીડિયાનો ભાગ બને છે ત્યારે આ આચારસંહિતા લાગુ પડે છે.

પરિપત્રમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે વૉટ્સઍપ, ટ્વિટર, ફેસબુક, યૂટ્યૂબ સહિતના સોશિયલ મીડિયા માટે આ આચારસંહિતા લાગુ પડે છે.

જેમાં કહેવાયું છે કે 'પોલીસ કર્મચારીઓએ રાજકીય નિવેદન આપવાનું ટાળવું જોઈએ. કોઈ પણ ધર્મ કે જાતિ કે સમાજનાં ચોક્કસ વર્ગના હેતુ માટે થતી ઝુંબેશ કે આંદોલન કરવા માટે રચાયેલા સોશિયલ મીડિયા...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

કોરોના વાઇરસ સામેની લડત માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા બનાવાયેલી પૅનલમાં સામેલ એવા ચેપી રોગના નિષ્ણાત ડૉ. તુષાર પટેલ કહે છે કે ડૉક્ટરોને સમય જતાં અમુક દવાઓ અને સારવારની પદ્ધતિ વિશે ખ્યાલ આવતાં હવે રાજ્યમાં મૃત્યુદર કાબૂમાં આવી શક્યો છે.

કોરોના વાઇરસ માટે ખાસ વૅક્સિન અને દવાના અભાવમાં વર્ષ 2020 અડધું વીતી ગયું છે.

અત્યાર સુધીમાં એક કરોડથી વધારે લોકો આનાથી ચેપગ્રસ્ત થયા છે અને લગભગ સાડા પાંચ લાખ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

નિષ્ણાતો પ્રમાણે ભારતમાં કોરોના વાઇરસના દર્દીઓનો મૃત્યુદર અન્ય દેશો કરતાં ઓછો છે, પરંતુ ગુજરાતમાં કોરોના દર્દીઓનો મૃત્યુદર ચિંતાનો વિષય રહ્યો હતો.

ગુજરાતમાં કોરોનાની સારવારમાં કઈ દવાનો ઉપયોગ થાય છે? ડૉ. તુષાર પટેલ સાથે ખાસ મુલાકાત

ડૉ. તુષાર પટેલ સ્ટર્લિંગ હૉસ્પિટલમાં કન્સલ્ટન્ટ છે, તેમણે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું છે કે કોરોનો વાઇરસ ઝડપથી બદલાતો વાઇરસ છે.

ભારત સરકારનો દાવો છે કે બે મહિનાના લૉકડાઉનને કારણે ભારતમાં કોરોના વાઇરસનું સંક્રમણ ધીમું પડ્યું છે પરંતુ અનલૉક-1 અને અનલૉક-2 પછી દેશમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના કેસો સતત વધી રહ્યા છે.

ગુજરા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તમાં પણ અનલૉક-1 પછી આશરે 500 જેટલા કેસ દરરોજ જોવા મળતા હતા, જે પછીના તબક્કામાં 600 સુધી પહોંચ્યા હતા.

તો જ્યારે અનેક પાબંદીઓ હઠાવી લેવામાં આવી છે અને કોરોના સંક્રમિતો ઘરે સારવાર લેતા થયા છે, ત્યારે કોરોના વાઇરસના સંક્રમણનાં લક્ષણો, સારવાર અને સાવચેતી વિશે બીબીસી ગુજરાતી સાથે ડૉ. તુષાર પટેલ કરેલી વાતચીતના મુખ્ય અંશો અહીં વાચો.

પ્રશ્ન: કોરોના વાઇરસનાં લક્ષણોને લઈને લોકોમાં મૂંઝવણ હોય છે કે શરદી અને તાવની ફરિયાદ તો સામાન્ય રીતે પણ થાય છે, તો કોરોનાનો ટેસ્ટ ક્યારે કરાવવો જોઈએ?

ડૉ. તુષાર પટેલ: ચોમાસું આવે ત્યારે ઍલર્જીના કારણે પણ લોકોને તાવ અને શરદી થતા હોય છે. કોરોનાનો તાવ સતત ત્રણથી ચાર દિવસ સુધી 101-102 ડિર્ગીથી વધારે હોય છે.

તેની સાથે નાક બંધ થઈ જવું અથવા શરદી થતી હોય છે.

જો સાદી શરદી કે ખાંસી અને તાવ હોય અને સાથે નાકમાંથી પાણી પણ આવે અને તે બે દિવસ જેટલા સમયમાં કાબૂમાં આવી જાય છે.

પ્રશ્ન: ગુજરાતમાં નિષ્ણાતોએ કહ્યું છે કે કોરોનાના દર્દી મોડા હૉસ્પિટલમાં આવે છે એટલે રાજ્યમાં મૃત્યુદર વધારે છે. તો દર્દીઓ વધારે તાવ આવવાની રાહ જોવે તો મોડું થવાનો ડર નથી?

વાયગ્રા કોરોના વાઇરસની દવા શોધવામાં મદદરૂપ થઈ શકશે?

ડૉ. તુષાર પટેલ:  જેમને પણ તાવ આવતો હોય, તેમને પોતાની નજીકના ડૉક્ટરોને જાણ કરવી જોઈએ અને તેમની સલાહ લેવી જોઈએ. સાદો બ્લડટેસ્ટ અને ઍક્સરે કરાવી લેવા જોઈએ.

ઘણા ઍસિમ્પ્ટોમૅટિક દર્દીઓને તાવ મોડેથી આવતો હોય છે, એટલે શરૂઆતમાં ફિઝિશિયન બ્લડપ્રેશર, હાર્ટપલ્સ માપે અને તેનાથી કોરોનાનાં લક્ષણો પર નજર રાખે છે.

પ્રશ્ન: ગુજરાતમાં પહેલાં કોરોનાના દરદીઓનો મૃત્યુદર વધારે હતો, જોકે જૂન મહિનામાં આ મૃત્યુદર દેશના સરેરાશ મૃત્યુદરની નજીક આવ્યો, એવું સરકારનું કહેવું છે. તો રાજ્યમાં કોરોનાની સારવારમાં કઈ દવાઓ અને પ્રોટોકૉલથી આ ફેર આવ્યો છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ડૉ. તુષાર પટેલ:  શરૂઆતના તબક્કામાં સારવાર નહોતી, ટોસાલિઝૂલૅબ, રેમડેસિવિર અને અન્ય ઍન્ટીવાઇરલ દવાઓ પણ ઉપલબ્ધ નહોતી.

શરૂઆતમાં સોશિયલ સ્ટિગ્મા પણ વધારે હતો, લોકો મોડેથી હૉસ્પિટલ આવતા હતા અને ગુજરાતમાં ડાયાબિટીઝનું પ્રમાણ વધારે છે.

આ કારણોસર ગુજરાતમાં કોરોના દર્દીઓનો મૃત્યુદર વધારે હતો.

હાલ કોરોના દર્દીઓની ટોસાલિઝૂલૅબ, રેમડેસિવિર સાથે સારવાર રહી છે, એ સિવાય ડૉક્ટરોને ખ્યાલ આવ્યો કે સ્ટેરૉઇડ્સ પણ ન્યૂમોનિયાની પરિસ્થિતિમાં ઉપયોગી થાય છે.

જેના કારણે કોરોના દર્દીઓનો મૃત્યુદર...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ક્યાંક ઐશ્વર્ય અપાવનારી લક્ષ્મી છે, તો ક્યાંક રૌદ્ર સ્વરૂપે કાળી છે, તો લોકો માટે જગત જનની.

તેમ છતાં પણ સમાજને એવું લાગે છે કે તેમને સુરક્ષાની જરૂર છે.

સ્ત્રી પોતાની જાતની સુરક્ષા કરી શકે તેમ નથી, તેથી તેમને પુરુષની સુરક્ષાની જરૂર છે.

પુરુષ રક્ષકની જરૂરિયાતનો તહેવાર એટલે 'રક્ષાબંધન'.

શું આ વિરોધાભાસ નથી ?

નારીવાદી કાર્યકર્તા ઍડવોકેટ એકનાથ ઢોકળે કહે છે, "આમાં કંઈ જ નવાઈ નથી. સ્ત્રીને દેવીનું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યુ છે, જેથી તેની પુરુષ સમોવડી છબીને નકારી શકાય."

"આવું કહીને તેને ગૌરવાન્વિત કરાય છે."

"રક્ષાબંધન પુરુષની સત્તા કાયમ રાખવાનો એક પ્રકારનો પ્રૉપગૅન્ડા જ કહી શકાય."

મહિલાઓની ગુલામી

ઢોકળે કહે છે, "મહિલાઓને સુરક્ષાની જરૂર નથી. રક્ષાબંધન તહેવારના માધ્યમથી પુરુષોની સત્તા કાયમ રાખવાનો પ્રયાસ કરાય છે."

"આ પ્રકારના ઉત્સવોનો એક માત્ર હેતુ મહિલાઓને લઘુતાગ્રંથીનો અહેસાસ કરાવવાનો છે કે તમે તમારી જાતે તમારી સુરક્ષા કરી શકતા નથી અને તેથી જ  હંમેશા તમને એક રક્ષકની જરૂર છે."

"આ જ વિચારો, પ્રથા અને સંસ્કૃતિ પેઢી દર પેઢીથી ચાલ્યાં આવે છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઢોકળેના મતે જો આ પરંપરાનો સ્વીકાર બન્ને પક્ષે કરી લેવામાં આવે તો સત્તાની સામે થવાનો પ્રશ્ન ઉદભવશે નહીં અને મહિલાઓ પણ રક્ષાબંધન ઊજવતા જ રહેશે .

ઢોકળે તર્ક આપે છે કે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિને એવું લાગે છે કે હું સક્ષમ છું ત્યારે તે અન્ય પર આધારિત નથી રહેતી, તેઓ પોતાની રીતે વિચારવાનું શરૂ કરે છે અને ત્યાર બાદ તે સત્તાને ખળભળાવે છે.

તહેવારનો બીજો અર્થ કાઢીએ છે?

આજકાલ આપણા દેશમાં લોકોને પોતાના તહેવારની મજાક કરવાની આદત પડી ગઈ છે.  દરેક વખતે આપણા તહેવારનો બીજો અર્થ શા માટે કાઢવામાં આવે છે?

કિર્તનકાર ક્રાંતિગીતા મહાબળ કહે છે,  "રક્ષાબંધન આપણી સંસ્કૃતિનો મહત્ત્વનો તહેવાર છે."

"તમે કઈ રીતે કહી શકો કે મહિલાઓને સુરક્ષાની જરૂર નથી? જ્યારે મહિલાઓ વિરુદ્ધ અત્યાચારોના બનાવો સતત વધી રહ્યાં છે. "

"મહિલા કાર્યકર્તાઓ તો કઈ પણ કહેશે કે અમે સશક્ત છીએ, અમે ચંદ્ર સુધી પહોંચી ગયા હવે અમને શા માટે સુરક્ષાની જરૂર છે? પરંતુ આજકાલ થતી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખતા તેમને સુરક્ષા આપવી જરૂરી જ છે. "

કેમ રક્ષાબંધન ઊજવાય છે ?

પહેલાંની સ્થિતિ જુદી હતી. મહિલાઓ પાસે આર્થિક કે વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા ન હતી.

ઘરની બહાર તેમની કોઈ દુનિયા જ ન હતી,  ત્યારે સ્વાભાવિક છે કે તેઓ એવું સ્વીકારી લે કે આ પ્રકારનો તહેવાર ઊજવવો અમારી ફરજ છે.

મહિલાઓએ પોતાની પ્રત્યેક ફરજ નિભાવવી જ રહી, આવી લાગણી મહિલાઓને થવી સ્વાભાવિક છે.

પરંતુ હવે સમય બદલાયો છે. મહિલાઓ સશક્ત અને સ્વતંત્ર છે.

 નાણાકીય સ્વાવલંબન સાથે તેમની પાસે નિર્ણયો લેવાની પણ સ્વતંત્રતા છે.  તેથી મહિલાઓ હવે પોતાના વિચારોથી આઝાદ છે.

સૌથી મહત્ત્વની બાબત એ છે કે મહિલાઓ પોતાના નાણાકીય સ્વાવલંબન સાથે પોતાની જાતને સુરક્ષિત કરી શક્યા છે તો પછી શા માટે તેમને રક્ષાબંધન ઊજવવાની જરૂર છે ?

 શા માટે તેઓ એવું વિચારે છે કે તેમને પુરુષના રક્ષણની જરૂર છે.

આ પ્રશ્નના જવાબમાં નારીવાદી કાર્યકર્તા વંદના ખરે કહે છે, "કારણ કે  જો મહિલાઓ તહેવાર નહીં ઊજવે તો તેમને એકલા પાડી દેવામાં આવશે અને તેમને સતત એ એહસાસ કરાવવામાં આવશે કે આવું કરવું  તેમની ભૂલ છે. ”

"અને જે મહિલાઓ તહેવારો ઉજવશે તેમના વખાણ કરવામાં આવશે.”

“મને લાગે છે કે મોટાભાગની મહિલાઓને પસંદ નથી તેમ છતા તેઓ ઉજવણી કરે છે તેની પાછળનું કારણ આજ છે.”

“હવેના સમયમાં રક્ષાબંધનનું વિશેષ મહત્વ રહ્યું નથી."

રક્ષાબંધન ઊજવવાનું કોઈ કારણ નથી.

એક તરફ આપણે તેને ભાઈ બહેનના પ્રેમના...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ક્યારેય હું ઘરકામમાં મદદ માટે તેને બોલાવું પણ ખરી. આવી જ રીતે એક વાર ખબર પૂછ્યા ત્યારે હસીને કહ્યું, "તબિયત સારી નથી. રડવાનું મન થાય છે."

રડવાની વાત પણ તેણે અવધીમાં હસતાંહસતાં જ કહી નાખી. તેણે અગાઉ પણ મને ઘણી વાર આવી રીતે જવાબ આપેલા.

અંજુ આ રીતે વારંવાર રડવાનું મન થાય છે, તેવી વાત કરતી હોય તો શું તેની પાછળ કોઈ સમસ્યા હશે?

શું નિમ્ન મધ્યમ વર્ગની અંજુ અને તેના પરિવારના લોકો સમજી શકશે કે ડૉક્ટરને મળવું જરૂરી છે?

શું અંજુ જેવી માનસિક સ્થિતિ હોય તેને જ કૉમન મૅન્ટલ ડિસઑર્ડર માનવામાં આવે છે? શું આવી સમસ્યા માત્ર કેટલાક લોકો પૂરતી જ સીમિત હોય છે?

શું કહે છે આંકડા?

ડૉ. નિમીશ દેસાઈ

નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મૅન્ટલ હેલ્થ ઍન્ડ ન્યૂરો સાઇન્સિઝે 2016માં 12 રાજ્યોમાં સર્વેક્ષણ કરાવ્યું હતું.

તેમાં ચિંતાજનક આંકડા આવ્યા હતા કે વસતીના 2.7 ટકા જેટલા લોકો ડિપ્રેશન જેવા કૉમન મૅન્ટલ ડિસઑર્ડરથી પીડાય છે. 5.2 ટકા લોકો ક્યારેય ને ક્યારેય તેનો ભોગ બન્યા હોય છે.

આ સર્વેક્ષણમાંથી એક અંદાજ એવો મળ્યો હતો કે 15 કરોડ લોકો કોઈ ને કોઈ માનસિક સમસ્યાથી ગ્રસ્ત છે અને તેમને તબીબી સારવારની જરૂર છે.  ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સાઇન્સ મેડિકલ જર્નલ લેનસેટના 2016ના અહેવાલ અનુસાર ભારતમાં જરૂરી હોય તેમાંથી માત્ર 10 ટકા લોકોને જ તબીબી મદદ મળે છે.

તેનાથી પણ ચિંતાજનક વાત એ છે કે ભારતમાં માનસિક સમસ્યાથી ગ્રસ્ત લોકોની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે.

આગામી દસ વર્ષમાં દુનિયાના માનસિક સમસ્યા ગ્રસ્ત લોકોમાંથી ત્રીજા ભાગના ભારતમાં હશે.

જાણકારો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે ભારતમાં મોટા પાયે ફેરફારો થઈ રહ્યા છે. શહેરો મોટાં થઈ રહ્યાં છે.

આધુનિક સુવિધાઓ વધી રહી છે, લોકો મોટી સંખ્યામાં પોતાનું ગામ છોડીને શહેરમાં વસવા લાગ્યા છે. આ બધી બાબતોની અસર માણસના મગજ પર પડી શકે છે. તેના કારણે ડિપ્રેશન જેવી સમસ્યા વધવાની આશંકા છે.

ડૉક્ટર નિમીશ દેસાઈ છેલ્લાં 40 વર્ષથી મનોચિકિત્સક તરીકે કામ કરે છે અને દિલ્હીની ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હ્યુમન બિહેવિયર ઍન્ડ એલાઇડ સાઇન્સિસ (IHBAS)ના ડિરેક્ટર છે.

તેમનું કહેવું છે, "ભારતમાં પરિવારો તૂટવા લાગ્યા, સ્વતંત્રતા અગત્યની બની અને ટેક્નોલૉજી વ્યાપી ગઈ છે તેના કારણે લોકો ડિપ્રેશન તરફ ધકેલાઈ છે."

"સમાજનું પશ્ચિમીકરણ થઈ રહ્યું છે, ટૉપ ફાઇવ ગિયરમાં દોડવા લાગ્યો છે. આ વીસમી સદીનું બીજા વિશ્વ યુદ્ધ પછીનું સોશિયલ ટેક્નોલૉજિકલ ડેવલપમૅન્ટ મૉડલ છે."

"સવાલ એ થાય છે કે સારો વિકાસ જરૂરી છે કે સારી માનસિક સ્થિતિ જરૂરી છે?"

જોકે તેમને સંતોષ છે કે હવે લોકો માનસિક સ્વાસ્થ્યને મહત્ત્વ આપવા લાગ્યા છે.

જોકે તેઓ માને છે કે હજી પણ સમાજના કેટલાક લોકો આ સમસ્યા વિશે ખૂલીને વાત કરવાનું પસંદ કરતાં નથી અને તેને નિષેધાત્મક વિષય ગણે છે.

2015માં હિન્દી ફિલ્મોની અભિનેત્રી દીપિકા પદુકોણે એક ઇન્ટરવ્યૂમાં કબૂલ કર્યું કે તે ડિપ્રેશનનો ભોગ બન્યાં હતાં.

અભિનય માટે જાણીતાં થયેલાં અને અનેક ઍવૉર્ડ મેળવી ચૂકેલાં દીપિકાને એક સવારે ઊઠ્યાં ત્યારે લાગ્યું કે જીવન દિશાહીન છે. તેઓ હતાશ થઈ ગયાં હતાં અને વાતવાતમાં રડવાં લાગતાં હતાં.

કૉમન મૅન્ટલ ડિસઑર્ડર એટલે શું?

દિલ્હીની સેન્ટ સ્ટિફન હૉસ્પિટલના મનોચિકિત્સક ડૉક્ટર રૂપાલી શિવલકરનું કહેવું છે કે કૉમન મૅન્ટલ ડિસઑર્ડર એટલે કે સીએમડીની અસર 30થી 40 ટકા લોકોને હોય છે. તે લોકો સમજી શકતા નથી કે તેમને શું બીમારી છે.

સીએમડીનાં લક્ષણો અલગઅલગ હોય છે. જેમ કે કામમાં મન ન લાગવું, કોઈ શારીરિક બીમારી ન હોય તો પણ થાક લાગવો, ઊંઘ આવ્યા કરવી, સ્વભાવ ચીડિયો થઈ જવો, ગુસ્સો કરવાનું કે રડવાનું મન થવું.

બાળકોના વર્તનમાં અચાનક પરિવર્તન આવે, સ્કૂલ જવાની...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ખરેખરે વાત એમ છે કે ભૂતકાળમાં તેમણે ચાર્લ્સ ડાર્વિનની ઉત્ક્રાંતિની થિયરીને ખોટી ગણાવી સ્કૂલોના અભ્યાસક્રમમાં તેને સુધારવી જોઈએ એવું કહ્યું હતું.

તેમણે જાન્યુઆરી મહિનામાં આ ટિપ્પણી કરી હતી. શનિવારે ફરીથી તેમણે આ વાત પર પોતે કાયમ હોવાનું કહ્યું હતું.

સિંહે કહ્યું,"મેં અગાઉ જે વાત કહી હતી તે મજાક નહોતી, પરંતુ કેટલાક ગંભીર વિચાર સાથે કહી હતી."

તેમની આ ટિપ્પણીને પગલે તેમની ટીકા થઈ હતી અને કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકરે તેમને આવી ટિપ્પણીઓ નહીં કરવા પણ કથિતરૂપે કહ્યું હતું.

સત્યપાલ સિંહ મુંબઈના પોલીસ કમિશનર પણ રહી ચૂક્યા છે તેમણે એક કાર્યક્રમમાં કહ્યું, "જાન્યુઆરી મહિનામાં મેં (ડાર્વિનની થિયરી) વિશેની ટિપ્પણી વિચારીને જ કરી હતી. તે મજાક નહોતી.

"હું સાયન્સનો વિદ્યાર્થી હતો અને મેં પીએચ.ડી પણ કરી છે. હું વિજ્ઞાનને સમજું છું. બધા રાજકારણીઓ મારા જેટલા એજ્યુકેટેડ નથી."

GSTથી 11 મહિનામાં 10 લાખ કરોડ રૂપિયાની આવક

'સંદેશ'ના અહેવાલ અનુસાર ભારતમાં 'વન નેશન, વન ટેક્સ' સાકાર કરવા માટે મોદી સરકાર દ્વારા 1 જુલાઈ 2017થી જીએસટી અમલી બનાવાયો તેને એક વર્ષ પૂરુ થયું છે.

અહેવાલ અનુસ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાર 11 મહિનામાં દસ લાખ કરોડ રૂપિયાવની આવક થઈ છે.

જીએસટી લાગુ થતાં પૂર્વે કેન્દ્રની ટેક્સમાંથી થતી વાર્ષિક આવક 8.63 લાખ કરોડ રૂપિયા હતી.

આમ જીએસટીથી સરકારની આવકમાં વધારો નોંધાયો છે. એપ્રિલ-2018માં સરકારને રૂ. 1 લાખ કરોડની આવક થઈ હતી.

ઉપરાંત બે મહિનામાં 2000 કરોડ રૂપિયાની કરચોરી પકડાઈ છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

જમ્મુ-કાશ્મીર :  વૉટ્સૅપના ઍડમિન્સને નોંધણી કરાવવા જિલ્લા ન્યાયાધિશનો આદેશ

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યના કિશ્તવારના ડિસ્ટ્રિક્ટ મેજિસ્ટ્રેટ અંગરેજ સિંહે વૉટ્સઍપ ગ્રૂપમાં એડમિન્સ હોય તેવા યૂઝર્સને દસ દિવસની અંદર નોંધણી કરાવી દેવા ફરમાન કર્યું છે.

તેનું પાલન નહીં કરનાર વ્યક્તિ સામે આઈટી એક્ટ સહિત અન્ય કાનૂની કલમો લગાવી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

કિશ્તવારના વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારી અબ્રાર ચૌધરીએ વૉટ્સઍપ દ્વારા ખોટા સમાચાર અને અફવાઓ ફેલાવામાં આવતી હોવાનો એક રિપોર્ટ તૈયાર કર્યો હતો.

આ રિપોર્ટને પગલે ડીએમ દ્વારા ઉપરોક્ત આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

અંગરેજ સિંહના આદેશમાં લખ્યું છે કે, "જેટલું મહત્ત્વ સોશિયલ મીડિયા થકી વાણી સ્વાતંત્ર્યનું છે, એટલું જ મહત્ત્વ તેની સાથે જોડાયેલી જવાબદારી અને નિયંત્રણોનું પણ છે."

રાજ્યના પાઠ્યપુસ્તક માટે ચિત્ર આપનાર બાળક મજૂરી કરવા મજબૂર

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ગુજરાત સમાચાર'ના અહેવાલ અનુસાર, રાજ્યના ધોરણ 3ના પાઠ્યપુસ્તકના કવરપેજ માટે જેનું પર્યાવરણનું ચિત્ર પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેને પ્રકાશિત પણ કરાયું તે બાળક મજૂરી કરવા માટે મજબૂર છે.

અહેવાલમાં કહેવાયું છે કે છોટા ઉદેપુર જિલ્લાના કાછેલ ધામક ફળિયા પ્રાથમિક શાળાના વિદ્યાર્થી ક્રાન્તિ રાઠવાનું સ્વચ્છતાનું ચિત્ર ધોરણ ત્રણના પર્યાવરણના પાઠ્યપુસ્તકના પેજ પર છપાયું છે.

આ વિદ્યાર્થીની આર્થિક પરિસ્થિતિ સારી નહીં હોવાથી હાલ તે સુરેન્દ્રનગર તાલુકાના ઘનાવડા ગામે દૈનિક રૂ. 200માં મજૂરી કરે છે.

ગામમાં વળી આગળ ભણવા માટે શાળા પણ નહીં હોવાનું પણ અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ખાસ રીતે ખાસ કરીને એવા સમયે જ્યારે ચીનના શેન્ઝેન સ્થિત ઇન્ફોર્મેશન ટેકનૉલૉજી કંપની 'ઝેન્હુઆ' ઉપર લગભગ 10 હજાર ભારતીય નાગરિકો ઉપર 'ડિજિટલ નજર' રાખવાનો ગંભીર આરોપ લાગ્યો છે. અંગ્રેજી સમાચાર પત્ર ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે આ દાવો કર્યો છે.

અખબારના અહેવાલમાં એમ પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ કંપનીના તાર ચીનની સરકાર અને ખાસ કરીને ચીનની કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી સાથે જોડાયેલા છે.

રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે કંપનીના નિશાને ભારતના રાષ્ટ્રપતિ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઉપરાંત અનેક કેન્દ્રીય મંત્રી, મુખ્યમંત્રી, વિપક્ષના નેતા જેવા કે સોનિયા ગાંધી અને ઉચ્ચ અધિકારીઓ તો છે જ સાથે જ ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ, ત્રણેય સેનાના પ્રમુખ અને સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ, જજ અને અનેક જાણીતા ઉદ્યોગપતિ પણ સામેલ છે.

જે ડેટાબેઝ ચીનની આ કંપનીએ તૈયાર કર્યો છે એમાં ન માત્ર ઉચ્ચ પદો પર બેસેલા લોકો છે, એમાં ધારાસભ્યો, મેયર અને સરપંચ પણ સામેલ છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અખબારનો દાવો છે તેણે ચીનની કંપનીનો પક્ષ જાણવા માટે જ્યારે તેનો સંપર્ક કરવા પ્રયાસ કર્યો તો કંપનીએ પોતાની વેબસાઇટ જ બંધ કરી દીધી.

ફક્ત ભા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રત જ નહીં 'ઝેન્હુઆ ડેટા ઇન્ફોર્મેશન ટેકનૉલૉજી કંપની'એ બ્રિટન અને ઑસ્ટ્રેલિયાના પણ અનેક અગ્રણીઓ અને સરકારી અધિકારીઓનો ડેટાબેઝ તૈયાર કર્યો છે.

લંડનથી પ્રકાશિત અંગ્રેજી સમાચાર પત્ર ડેઇલી મેઇલ અનુસાર કંપનીએ મહારાણી અને વડા પ્રધાન સહિત 40 હજાર મહત્વના લોકોનો ડેટાબેઝ તૈયાર કર્યો છે.

ત્યાં જ ઑસ્ટ્રેલિયાના 'એબીસી ન્યૂઝ' અનુસાર 35000 નાગરિકોનો ડેટાબેઝ ઝેન્હુઆ કંપનીએ સંકલિત કર્યો છે, જેમાં અગ્રણી લોકો, સરકારી અધિકારીઓ પણ સામેલ છે. આવા જ દાવા અમેરિકી મીડિયાએ પણ કર્યા છે

ડિજિટલ જાસૂસી

CHINA

ભારતીય જનતા પાર્ટીના સાંસદ રાજીવ ચંદ્રશેખર નું કહેવું છે કે હવે ડેટા પ્રોડકશન અને પ્રાઇવસી ફક્ત અભ્યાસના વિષય જ નથી રહી ગયા. તેઓ કહે છે કે આ ડિજિટલ જાસૂસીનો દૌર છે, જે ચીન કરી રહ્યું છે. ત્યાં જ કૉંગ્રેસે સમગ્ર પ્રકરણની તપાસની માગ કરી છે.

કૉંગ્રેસ પાર્ટીના પ્રવક્તા રણદીપસિંહ સૂરજેવાલાએ ટ્વિટ કરીને કહ્યું, "શું મોદી સરકારને આ ગંભીર બાબતની જાણ હતી? કે પછી ભારત સરકારને ખબર જ ન પડી કે આપણી જાસૂસી થઈ રહી છે? ભારત સરકાર દેશના રણનૈતિક હિતોની રક્ષા કરવામાં વારંવાર નિષ્ફળ કેમ થઈ રહી છે? ચીનને તેની આ હરકતો બંધ કરવા માટે સ્પષ્ટ સંદેશ આપવો જોઈએ."

તેમણે એ સવાલ પણ ઉભો કર્યો કે શું ચીની કંપનીએ દેશની નીતિઓને તો પાછલા બે વર્ષોમાં કોઈક રીતે અસર કરવાનું કામ તો નથી કર્યું? તે પછી અનેક દેશોએ પોતાને ત્યાં ચીની વિદ્યાર્થીઓના આવવા ઉપર પણ હવે સવાલ ઉઠાવવા શરૂ કરી રહ્યા છે. કારણ કે અહેવાલોમાં દાવો કરાયો છે કે ચીન માટે ગુપ્ત માહિતી એકઠી કરવા માટે એમનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.

ચીન ઉપર સવાલ

CHINA

હાલમાં દિલ્હી સ્થિત ઑબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન નામની સંસ્થાએ આને લઈને તપાસ કરી છે.

જેમાં જાણવા મળ્યું કે ચીને વર્ષ 2017માં જ 'નેશનલ ઇન્ટેલિજન્સ લૉ' લાગુ કર્યો છે. જેના અનુચ્છેદ 7 અને 14માં સ્પષ્ટ રૂપે કહેવાયું છે કે જ્યારે જરૂરિયાત અનુભવાય, તો ચીનની સંસ્થાઓ અને નાગરિકોએ સરકારી ગુપ્તચર એજન્સીઓ માટે કામ કરવું પડી શકે છે.

ઑબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશન (ઓઆરએફ)માં રણનીતિક વિષય ઉપર તપાસના વિભાગ પ્રમુખ હર્ષ પંતે બીબીસીને કહ્યું કે આ જાણકારી પછી સમગ્ર વિશ્વમાં ચીનના નાગરિકોને શંકાની નજરે જોવામાં આવી રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે કે અમેરિકાએ પહેલાથી જ ચીની સંશોધકો અને વિદ્યાર્થીઓ પર અનેક પ્રતિબંધ લગાવી દીધા છે.

તેમનું કહેવું છે કે ચીને પહેલાં પોતાને સુરક્ષિત કરી દીધું એટલે કે કોઈ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગણતંત્રદિવસે બનેલી આ ઘટનાથી આખો દેશ ચોંકી ગયો હતો. સોશિયલ મીડિયા પર એવી અફવા પણ ફેલાઈ હતી કે તોફાની તત્ત્વોએ જે ઝંડો ફરકાવ્યો તે ખાલિસ્તાનનો ઝંડો હતો.

જોકે પછી સ્પષ્ટ થયું હતું કે તે ઝંડાને અલગ ખાલિસ્તાનની માગણી સાથે કોઈ સંબંધ નથી. જોકે, ખેડૂત આંદોલન જોર પકડી રહ્યું હતું ત્યારે પણ તેમાં ખાલિસ્તાન તરફી લોકો ઘૂસી ગયા હોવાના આરોપો થયા હતા. ખાલિસ્તાનનો મુદ્દો આટલો સંવેદનશીલ શા માટે છે અને આઝાદ ભારતના ઇતિહાસમાં ખાલિસ્તાનનું આંદોલન શું હતું?

1980ના દાયકામાં ભારતમાં શીખો માટેના અલગ દેશ ખાલિસ્તાનની રચના માટે આંદોલન થયું હતું. ભારતવિરોધી આ હિંસક આંદોલનમાં હજારો લોકોએ પોતાના જીવ ગુમાવ્યા હતા.

ખાલિસ્તાનની માગણી પાછળની યોજના પંજાબમાંથી શીખો માટે એક અલગ સ્વતંત્ર દેશ બનાવવાની હતી. વિદેશમાં વસતા શીખ ડાયસ્પોરા તરફથી આ આંદોલનને ભારે નાણાકીય અને રાજકીય ટેકો મળતો હોવાનું કહેવાતું હતું, પરંતુ પોલીસની સખત કાર્યવાહી અને આંતરિક જૂથબંધીના કારણે આ આંદોલન સફળ થઈ શક્યું નહીં.

આ આંદોલનમાં અનેક વળાંક આવ્યા, જેમાં 1984માં ભારતીય સેનાએ સુવર્ણમંદિરના પરિસરમાં છુપાયેલા ખાલિસ્તાની કટ્ટરપંથીઓને પક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડવા માટે મોટી સૈન્ય કાર્યવાહી કરી હતી, જેને ઑપરેશન બ્લૂસ્ટાર નામ અપાયું હતું. ત્યારપછી પંજાબમાં કટ્ટરવાદી હિંસાનો એક લાંબો લોહિયાળ દોર શરૂ થયો હતો જે 1990ના દાયકામાં શરૂઆતનાં વર્ષો સુધી ચાલ્યો હતો.

પંજાબ સમસ્યાનાં રાજકીય મૂળ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પંજાબ સમસ્યાની શરૂઆત 1970ના દાયકામાં અકાલી રાજકારણમાં ખેંચતાણ અને અકાલીઓ દ્વારા પંજાબને લગતી વિવિધ માગણીઓના કારણે થઈ હતી.

અકાલી દળની માગણી હતી કે ભારત સરકાર માત્ર સંરક્ષણ, વિદેશનીતિ, સંદેશાવ્યવહાર અને કરન્સી પર પોતાનો અધિકાર રાખે. બાકી બધી ચીજો પર રાજ્યોનો અધિકાર હોવો જોઈએ.

અકાલીઓ ભારતના ઉત્તર ભાગમાં સ્વાયત્તા પણ ઇચ્છતા હતા. અકાલીઓએ પંજાબને લગતી ઘણી માગણીઓ કરી, જેમ કે ચંદીગઢ માત્ર પંજાબની રાજધાની રહે, પંજાબીભાષી વિસ્તારો પંજાબમાં સમાવવામાં આવે, નદીનાં પાણીની વહેંચણી મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટનો અભિપ્રાય લેવામાં આવે, સેનામાં શીખોની ભરતી અંગે લાગુ થયેલી કથિત ટોચમર્યાદા દૂર કરવામાં આવે, વગેરે.

13 એપ્રિલ, 1978ના દિવસે અકાલી કાર્યકર્તાઓ અને તેમના હરીફો નિરંકારીઓ વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ, જેમાં 13 અકાલી કાર્યકર્તા માર્યા ગયા. તે સમયે શીખ ધર્મપ્રચારની સંસ્થાના પ્રમુખ જરનૈલ સિંહ ભિંડરાંવાલેએ ઉગ્ર વિરોધમાં આગેવાની લીધી.

ઘણા નિષ્ણાતોના મતે અહીંથી જ પંજાબમાં કટ્ટરવાદી ચળવળનાં બીજ રોપાયાં હતાં. એવો આરોપ પણ મૂકવામાં આવ્યો કે અકાલી દળના પ્રભાવને ઘટાડવા માટે કૉંગ્રેસે શીખ પ્રચારક ભિંડરાંવાલેનો પરોક્ષ રીતે ઉપયોગ કર્યો અને તેમને પ્રોત્સાહન આપ્યું. જોકે આ આરોપો અંગે ઘણા મતભેદ છે.

અકાલી દળ રાજકીય મુખ્યધારામાં રહીને પંજાબ અને શીખોની માગણીઓ મૂકતું હતું. પરંતુ તેનું વલણ નરમ ગણવામાં આવતું હતું. બીજી તરફ ભિંડરાંવાલેએ આ મુદ્દો પોતાના હસ્તક કર્યો અને કેન્દ્ર સરકારને દોષી ગણાવવાનું શરૂ કર્યું.

તેઓ વિવાદાસ્પદ રાજકીય મુદ્દા અને ધર્મ તથા તેની મર્યાદા અંગે નિયમિત ભાષણો આપવા લાગ્યા. ઘણા લોકો તેમનાં ભાષણોને ઉશ્કેરણીજનક માનતા હતા, જ્યારે કેટલાક લોકોને તેમાં શીખ સમુદાયની વાજબી માગણીઓ દેખાતી હતી.

પંજાબમાં હિંસાનો દોર

ધીમેધીમે પંજાબમાં હિંસક ઘટનાઓ વધવા લાગી. સપ્ટેમ્બર 1981માં હિંદ સમાચાર-પંજાબ કેસરી અખબારના તંત્રી લાલા જગત નારાયણની હત્યા કરવામાં આવી. જલંધર, અમૃતસર, ફરિદકોટ અને ગુરદાસપુરમાં અનેક જગ્યાએ હિંસા ફાટી નીકળી, જેમાં ઘણા લોકોનાં મોત નીપજ્યાં.

ભિંડરાંવાલે સામે હિંસક પ્રવૃત્તિઓને ઉત્તેજન આપવાના...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાત સહિત દિલ્હી, હરિયાણા, પંજાબ, રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશમાં કોરોનાના કેસમાં વધારો થયો છે.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ પ્રમાણે સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્યો પાસેથી વર્તમાન સમયમાં કોરોના વાઇરસ અંગે લીધેલાં પગલાં અંગેનો રિપોર્ટ પણ મગાવ્યો છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે દિલ્હી, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને આસામ પાસેથી કોરોના વાઇરસ ચેપના ફેલાવાને અંકુશમાં લેવાનાં પગલાં અંગે સ્ટેટસ રિપોર્ટ માગ્યો છે.

કોર્ટની ખંડપીઠે કહ્યું કે આ રાજ્યોમાં ચેપ "નિયંત્રણમાંથી બહાર નીકળી રહ્યો છે" અને રાજ્યોને બે દિવસમાં સ્થિતિનો અહેવાલ રજૂ કરવા જણાવ્યું છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર, રવિવારે કોરોના વાઇરસના ફેલાવાને રોકવા માટે કેન્દ્રની ઉચ્ચકક્ષાની ટીમો ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ, હિમાચલ પ્રદેશ મોકલાઈ હતી.

તો રાજસ્થાન, ગુજરાત, હરિયાણા અને છત્તીસગઢમાં પણ ટીમો મોકલવામાં આવી હતી.

ભારતમાં અત્યાર સુધીમાં કોરોના વાઇરસના કેસનો આંકડો 91 લાખને પાર કરી ગયો છે.

કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્યમંત્રાલય અનુસાર હાલમાં સક્રિય કેસની સંખ્યા 4,43,486 છે જ્યારે 85,62,641 લોકો કોરોના વાઇરસથી સાજા થયા છે.

તેમજ દેશ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માં અત્યાર સુધીમાં 1,33,790 દર્દીઓનાં કોરોનાને કારણે મૃત્યુ થયાં છે.

કોરોના વાઇરસને કાબૂમાં લેવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારો પોતપોતાની રીતે કામગીરી કરી છે.

માસ્ક, સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ, સૅનિટાઇઝર વગેરેના માધ્યમથી વાઇરસને કાબૂમાં લેવાની જાગૃતિ પણ ફેલાવાઈ રહી છે.

તો દેશમાં કોરોના વાઇરસની રસી બનવાની પ્રક્રિયા પણ તબક્કા વાર આગળ વધી રહી છે.

દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં શું છે સ્થિતિ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

તહેવારની સાથે ઑક્ટોબર અને નવેમ્બરમાં બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી અને ઘણાં રાજ્યોમાં પેટાચૂંટણી પણ યોજાઈ હતી.

ચૂંટણીની રેલીઓમાં ભીડમાં સોશિયલ ડિન્ટન્સિંગ અને માસ્ક વગેરે કોવિડના નિયમોનું પાલન જળવાયું નહોતું.

તો શિયાળાની શરૂઆત પણ સંક્રમણ વધવાનું એક કારણ જણાવાઈ રહ્યું છે.

covid19india.org અનુસાર, દિલ્હીમાં અત્યાર સુધીમાં કોરોનાના કેસની સંખ્યા 5,29,863 પર પહોંચી ગઈ છે.

જ્યારે 40,212 દર્દીઓ હાલમાં કોરોના વાઇરસની સારવાર લઈ રહ્યા છે. દિલ્હીમાં 4,81,260 દર્દીઓ કોરોના વાઇરસથી સાજા થઈ ગચા છે.

દિલ્હીમાં અત્યાર સુધીમાં કોરોના વાઇરસને કારણે 8,391 દર્દીઓનાં મૃત્યુ પણ થયાં છે.

દિલ્હીમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 121 દર્દીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે. જ્યારે 6746 નવા કેસ નોંધાયા છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે દિલ્હી અને ગુજરાત જેવી જગ્યાએ સંક્રમણ વધતા ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

જસ્ટિસ અશોક ભૂષણના નેતૃત્વવાળી ખંડપીઠે દિલ્હી સરકારના વકીલ ઍડિશનલ સૉલિસિટર સંજય જૈનને કહ્યું, "દિલ્હીમાં સ્થિતિ બગડી રહી છે, ખાસ કરીને નવેમ્બર મહિનામાં. તમે એક સ્ટેટ્સ રિપોર્ટ તૈયાર કરીને કહો કે શું પગલાં ભર્યાં છે."

કેસની સુનાવણી દરમિયાન સૉલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ એ વાત પર સહમતી દર્શાવી કે દિલ્હીમાં ઘણું બધું કરવાની જરૂર છે.

ઘણા વિશેષજ્ઞો કહે છે કે દેશ કોરોના વાઇરસની ત્રીજી લહેરમાંથી પસાર થઈ રહ્યો છે.

દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ પણ રાજ્યમાં વધતા સંક્રમણને ત્રીજી લહેર ગણાવી ચૂક્યા છે.

પબ્લિક હેલ્થ ફાઉન્ડેશનનાં ઉપાધ્યક્ષ ડૉ. પ્રીતિ કુમાર કહે છે, "અમે આને કોઈ લહેર તરીકે જોતા નથી, કેમ કે દેશમાં અલગઅલગ સમયે અલગઅલગ સ્થળોએ કેસમાં વધઘટ થઈ રહી છે. પબ્લિક હેલ્થ ઍક્સપર્ટ કે મહામારી વિશેષજ્ઞો માટે તેને અલગઅલગ લહેરનું નામ આપવું મુશ્કેલ છે."

મહારાષ્ટ્ર

પ્રતીકાત્મક તસવીર

દેશમાં સૌથી વધુ કોરોનાના કેસની સંખ્યા મહારાષ્ટ્રમાં છે અને મુંબઈ વધુ પ્રભાવિત શહેર છે.

મહારાષ્ટ્રમાં કોરોના...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતના અલગઅલગ શહેરોમાં ભીખ માગનાર અને શંકાસ્પદ દેખાતા લોકો પર ટોળાં હુમલો કરી રહ્યાં છે.

તાજેતરમાં દેવભૂમી દ્વારકા જિલ્લાના ઓખામાં પણ બે ભિખારીઓ પર આવી અફવાને કારણે શંકા રાખીને ટોળાએ હુમલો કર્યો હતો.

મંગળવારે અમદાવાદના વાડજ વિસ્તારમાં ભીખ માગી રહેલી મહીલાઓને બાળકચોર સમજીને ટોળાએ માર મારતા એક મહિલાનું મોત નીપજ્યું છે અને ત્રણને ઈજા થતા સિવિલ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

અમદાવાદમાં મંગળવારે સાંજે ભીખ માગવા નીકળેલી નવનાથ જાતિની ચાર મહિલાઓ વાડજ વિસ્તારમાંથી પસાર થતી હતી, ત્યાં ટોળાએ આ ચારેય મહીલાઓને બાળક ચોર સમજીને માર મારવાનું શરૂ કર્યું.

ડરી ગયેલી આ મહિલાઓ રીક્ષામાં બેસીને ભાગવા જતી હતી ત્યારે એકઠાં થયેલા ટોળાએ રીક્ષા તોડી એમાંથી મહિલાઓને બહાર કાઢીને તેમને ઢોર માર માર્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પરંતુ ઘટનાસ્થળે પોલીસના બે જવાનો અને પીસીઆર વાન આવી જતાં તરત જ ચારેય મહીલાઓને સિવિલ હોસ્પિટલ લઈ જવાઈ હતી.

આ ઘટનામાં શાંતિબેન મારવાડીનું મોત થયું છે, જ્યારે ત્રણ મહીલાઓની સારવાર ચાલી રહી છે.

કોણ છે મહિલાઓ?

પ્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તીકાત્મક તસવીર

વાડજના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર જે. એ. રાઠવાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "મૂળ રાજસ્થાનના રહેવાસી નવનાથ એટલે ગોસ્વામી જ્ઞાતિની આ ચાર મહિલાઓ ભિક્ષા માગી વર્ષોથી ગુજરાન ચલાવે છે."

"આ મહિલાઓ આવી જ રીતે ભીખ માગવાં આવે છે. વાડજ વિસ્તારમાં આજે તે ભીખ માગવાં આવી હતી. એ સમયે ટોળાએ તેને બાળક ચોર સમજીને ઢોર માર માર્યો છે."

"પરંતુ પોલીસની પી.સી.આર. વાન સમયસર પહોંચી જતા આ ચારેય મહીલાઓને તત્કાળ સિવિલ લઈ જઈને સારવાર અપાવવામાં આવી છે. જેમાં એક મહિલાનું ગંભીર રીતે ઘાયલ થતાં તેમનું મૃત્યુ થયું છે. હાલમાં ત્રણ મહિલાઓ સારવાર હેઠળ છે."

મા પર બાળક ચોર સમજી કર્યો હુમલો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

રાઠવા આગળ જણાવે છે કે પોલીસે આ અંગે અજાણ્યા શખ્સો સામે રાયોટિંગનો ગૂનો નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે. અહીંના સીસીટીવી ફૂટેજ અને સ્થાનિકોએ ઊતારેલા વીડિયોના આધારે અમે આરોપીઓની શોધખોળ શરૂ કરી છે.

રાઠવાએ કહ્યું, "બાળકોને ઉઠાવી જવાની અફવા સોશિયલ મીડિયાના કારણે એટલી બધી પ્રસરી ગઈ છે કે, ગુજરાતમાં ઠેર-ઠેર લોકોને શંકાસ્પદ લાગે તે લોકોને બાળક ચોર સમજી માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું છે."

"સુરતમાં વરાછા રોડ પર સગી મા પોતાની દીકરીને લઈને જઈ રહી હતી તો તેના પર પણ ટોળાએ હુમલો કર્યો હતો અને માર માર્યો હતો."

"જ્યારે પોલીસને આ અંગે ખબર પડી ત્યારે તેમણે આ મહિલાને બચાવી લીધી. ત્યારબાદ જાણ થઈ કે, આ તો ખરેખર બાળકની સગી માતા હતી."

"બીજી તરફ વડોદરામાં ભીખ માગવા આવેલાં મનીષા અને સંગીતા નામની મહારાષ્ટ્રની મહિલાઓને પણ લોકોએ બાળક ચોર સમજી ઢોર માર માર્યો હતો, પરંતુ પોલીસ આવી પહોંચતા તેમને બચાવી લેવાયાં હતાં."

"જામનગર પાસેના એક ગામમાંથી આવેલ એક યુવકને પણ બાળક ચોર સમજીને ઢોર માર મારવામાં આવ્યો હતો. ત્યારે પણ પોલીસે સમયસર પહોંચીને તેમને બચાવીને તેમના ગામ પરત મોકલી આપ્યો હતો."

ગુજરાતમાં મહિલા ગેંગ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

છેલ્લા કેટલાક દિવસથી સોશિયલ મીડિયામાં એક મહિલાના અવાજમાં, 'બાળક ચોર મહિલા ગેંગ' ગુજરાતમાં ઊતરી હોવાનો મેસેજ વાઇરલ થવાના કારણે આ પ્રકારના બનાવો બની રહ્યા છે.

આવા બનાવો માટે જવાબદાર ટોળાંની માનસિકતા વિશે વાત કરતા સાઇકિયાટ્રિસ્ટ ડૉ. પ્રશાંત ભિમાણી કહે છે, "આવા વાઇરલ મેસેજીસના કારણે લોકોમાં કાલ્પનિક ભય ફેલાય છે. જેના કારણે આવી કોઈ શંકાસ્પદ વ્યક્તિ દેખાય એટલે કાલ્પનિક ભયથી ગ્રસ્ત લોકોનું એક ટોળું બને છે અને એ ટોળાને બીજો કોઈ વિચાર હોતો નથી અને...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતના ગાંધીધામમાં કોરોના વાઇરસની રસી લીધા બાદ પણ એક ડૉક્ટરને કોરોના વાઇરસને ચેપ લાગ્યો છે.

કોરોનાની રસી આપવાની ઝુંબેશમાં ગાંધીધામની રામબાગ સરકારી હૉસ્પિટલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ રસીનો બીજો ડોઝ લે એ પહેલાં કોરોનાગ્રસ્ત થઈ ગયા છે.

છેલ્લા ચાર દિવસથી ઘરમાં આઇસોલેટ થયેલા હૉસ્પિટલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ વધુ વાત કરી શકતા ન હોવાથી એમના ઘરે ટ્રીટમેન્ટ ચાલી રહી છે.

બીબીસીએ કોરોનાગ્રસ્ત ડૉક્ટર અનુજ શ્રીવાસ્તવનો સંપર્ક સાધવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ ગળામાં તકલીફ હોવાને કારણે તેઓ વાત કરી શક્યા નહોતા.

ગાંધીધામની રામબાગ સરકારી હૉસ્પિટલમાં 16 તારીખથી કોરોનાની રસી આપવાની શરૂઆત થઈ છે.

રસી લીધા બાદ પણ કોરોના થયો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

એમની સારવાર કરી રહેલા અને એમની સાથે કોરોનાની રસી લેનાર રામબાગ હૉસ્પિટલના સિનિયર અને ડૉક્ટર અરવિંદસિંહે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે અત્યારે અમારી હૉસ્પિટલના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ડૉક્ટર અનુજ શ્રીવાસ્તવ કોરોનાને કારણે હોમ ક્વૉરેન્ટીન છે અને અમે એમની સારવાર કરી રહ્યા છીએ.

"અમારી હૉસ્પિટલમાં કોરોનાનો વોર્ડ છે. અમે બધા સિનિયર ડૉક્ટરોએ 16 તારીખે પહેલી વાર રસી લ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીધી હતી. અલબત્ત, મને કોઈ આડઅસર થઈ નથી."

"મને નવેમ્બર મહિનામાં કોરોના થયો હતો, આમ છતાં લોકોમાં વિશ્વાસ આવે એ માટે મેં પણ કોરોનાની રસી લીધી હતી. ડૉક્ટર શ્રીવાસ્તવે પણ 16મી જાન્યુઆરીએ કોરોનાની રસી લીધી હતી. 6 તારીખ સુધી એ સ્વસ્થ હતા."

"એમનો કોરોનાની રસીનો બીજો ડોઝ લેવાનો સમય થયો એ પહેલાં એ કોરોનાગ્રસ્ત થયા છે."

અરવિંદસિંહ વધુમાં કહે છે કે એક વાત સ્પષ્ટ છે કે કોઈ રસી 100 % સફળ નથી હોતી. પહેલો ડોઝ 70 % સફળ હોય છે એટલે મને રસી લીધા પછી પણ ચેપ લાગે એવું બની શકે."

'બે ડોઝ વચ્ચેનો સમય વધુ હોવો જોઈએ'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ડૉક્ટર સિંહની વાતને સમર્થન આપતા ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પબ્લિક હેલ્થના વડા ડૉક્ટર દિલીપ માવળંકરે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "કોઈ પણ રસી 100 % સફળ હોતી નથી."

"એનો પહેલો ડોઝ 70 % સફળતા આપતો હોય છે એટલે કે 100માંથી 70 લોકો પાર અસર કરે છે, અને બીજો ડોઝ આપ્યા પછી એની સફળતા 84 % થાય છે."

"પરંતુ નવા સંશોધન પ્રમાણે બે ડોઝ વચ્ચે ત્રણ મહિનાનો સમય હોવો જોઈએ. જ્યારે આપણે ત્યાં 28 દિવસનો સમય છે."

"આ સમય વધારવો જોઈએ તો રસીમાં વધુ સફળતા મળે અને આવા કેસ બને એમાં નવાઈ નથી."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "કોરોનાની રસીના ડોઝ આપવાનો સમયગાળો વધારવા માટે અમે સરકારને એક પત્ર પણ લખ્યો છે. કોઈ રસી 100 % સફળ હોતી નથી એટલે એમાં ગભરાવાની જરૂર નથી, પણ રસી આપવાના સમયગાળામાં વધારો કરવામાં આવે તો એની અસરકારકતા વધી જશે."

'એક કિસ્સાથી રસી બિનઅસરકારક ન કહેવાય'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

તો ગાંધીધામ તાલુકા હેલ્થ ઑફિસર દિનેશ સુતરિયાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે "ડૉક્ટર શ્રીવાસ્તવને સાત તારીખે કોરોના થયો છે એમણે 16 જાન્યુઆરીએ રસી લીધી હતી."

"6 ફેબ્રુઆરીએ એમને ગળામાં તકલીફ હતી, જેનો ટેસ્ટ કરાવતા અમને ખબર પડી કે એ કોરોના પૉઝિટિવ થયા છે અને હાલમાં એમની સારવાર ચાલુ છે. નિયમ પ્રમાણે કોરોનાનો બીજો ડોઝ પણ બીજા કોરોના વૉરિયરને આપવામાં આવશે, રસી આપવાનું કામ અટકાવીશું નહીં."

તો ગુજરાતના આરોગ્યમંત્રી કુમાર કાનાણીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે "આ મામલાની તપાસ કરી રહ્યા છીએ, અમે દિલ્હીના ડૉક્ટરની સાથે પણ સંપર્કમાં છીએ, પરંતુ એક કિસ્સાથી આ રસી સફળ નથી એમ ના કહી શકાય."

"અમે રસીથી કોઈ આડઅસર થાય એનો ડેટા પણ દિલ્હીમાં રસી પર કામ કરી રહેલા ડૉક્ટરોને મોકલીએ છીએ, પરંતુ ગુજરાતમાં કોરોનાની રસીથી આડઅસર થવાના કિસ્સા બહુ ઓછા છે."

રસી લીધા પછી પણ જોખમ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ મંગળવાર (25 ડિસેમ્બર 2018)ના રોજ દાવો કર્યો હતો કે દેશનાં અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ ગુજરાતના મુસ્લિમો સારી રીતે જીવે છે.

વિજય રુપાણીએ આ દાવો સચ્ચર સમિતિના રિપોર્ટનો હવાલો આપીને કર્યો હતો કે જેમાં દેશભરના મુસ્લિમોની સામાજિક, આર્થિક અને શૈક્ષણિક સ્થિતિની તપાસ કરવામાં આવી હતી.

અમે સચ્ચર સમિતિનો વર્ષ 2006નો રિપોર્ટ જોયો અને એ જાણવા પ્રયાસ કર્યું કે અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ ગુજરાતમાં ખરેખર મુસ્લિમોની સ્થિતિ કેવી છે.

શિક્ષણ ક્ષેત્રે ગુજરાતના મુસ્લિમોની સ્થિતિ

અમદાવાદના રિવર ફ્રન્ટ ખાતે ઇબાદત કરતાં મહિલા.

વર્ષ 2001ની વસતી ગણતરી અનુસાર (વર્ષ 2006નો સચ્ચર સમિતિનો રિપોર્ટ તેના પર આધારિત છે) ભારતમાં મુસ્લિમોનો સાક્ષરતા દર 59.1 ટકા હતો, જ્યારે દેશનો સરેરાશ સાક્ષરતા દર 65.1 ટકા હતો.

2011ની વસતી ગણતરીના આંકડા અનુસાર તો મુસ્લિમોની સાક્ષરતાનો દર વધારે ઉપર પહોંચી ગયો હતો. આ આંકડા અનુસાર મુસ્લિમ સાક્ષરતા દર 81 ટકા અને હિંદુ સાક્ષરતા દર 77 ટકા હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ગુજરાતમાં કુલ સાક્ષરતા દર 69 ટકા હતો જેમાં મુસ્લિમોનો સાક્ષરતા દર 73.5 ટકા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતો જે હિંદુઓ કરતાં 4 ટકા વધારે હતો.

પરંતુ એવું નથી કે મુસ્લિમોનો સાક્ષરતા દર માત્ર ગુજરાતમાં જ વધારે હતો. કેરળમાં મુસ્લિમોનો સાક્ષરતા દર 89.4 ટકા હતો, તામિલનાડુમાં 82.9 ટકા અને છત્તીસગઢમાં 83 ટકા હતો.

7-16 વર્ષના બાળકો કે જેઓ સ્કૂલે જાય છે, તેમાં પણ કેરળ અને તામિલનાડુના મુસ્લિમ બાળકો આગળ છે. કેરળ અને તામિલનાડુના મુસ્લિમ બાળકો સરેરાશ 5.50 વર્ષ સ્કૂલમાં વિતાવે છે.

જ્યારે ગુજરાતમાં આ આંકડો 4.29 વર્ષનો છે, જે દેશના સરેરાશ એટલે કે 3.96 વર્ષ કરતાં વધારે છે.

ગુજરાતમાં મદ્રેસામાં જતાં બાળકોનો આંકડો સમગ્ર ભારતમાં ઓછો હતો. સૌથી વધારે 25 ટકા બાળકો ઉત્તર પ્રદેશમાં મદ્રેસામાં જાય છે.

જ્યારે એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે કેટલા ટકા મુસ્લિમ બાળકો મેટ્રિક પાસ કરે છે, તેમાં પણ ગુજરાતનું સ્થાન ઉપર ન મળ્યું.

સચ્ચર સમિતિના રિપોર્ટના આધારે જ દેશના સરેરાશ આંકડા સામે ગુજરાતનું પ્રદર્શન સારું છે. પણ એટલું સારું પણ નથી કે તે ટોપ પર હોય. દેશનું સરેરાશ 23.9 ટકા છે.

ગુજરાતમાં 26.1 ટકા મુસ્લિમ વસતીએ 10માની પરીક્ષા પાસ કરી છે. જ્યારે સૌથી વધારે આંધ્ર પ્રદેશમાં 40 ટકા અને સૌથી ઓછા પશ્ચિમ બંગાળમાં 11.9 ટકા લોકોએ 10મા ધોરણ સુધી ભણ્યા છે.

રોજગારીની દૃષ્ટિએ ગુજરાતના મુસ્લિમોની સ્થિતિ

સરખેજના રોજા ખાતે નમાઝ અદા કરી રહેલા મુસ્લિમો

2006ની સચ્ચર સમિતિના રિપોર્ટ પ્રમાણે અનુસાર ભારતમાં 64.4 ટકા લોકો પાસે રોજગારી હતી. તેમાંથી 65.8 ટકા નોકરિયાત લોકો હિંદુ હતા જ્યારે 54.9 ટકા લોકો મુસ્લિમ હતા.

જ્યારે તમે ગુજરાતના આંકડા જુઓ છો તો નોકરિયાત વર્ગનો આંકડો વધારે છે. ગુજરાતમાં 70 ટકા લોકો નોકરિયાત હતા જેમાં 71 ટકા લોકો હિંદુ તેમજ 61 ટકા લોકો મુસ્લિમ હતા.

તેનો પણ મતલબ એવો થતો નથી કે નોકરીની દૃષ્ટિએ ગુજરાતમાં મુસ્લિમોની સારી સ્થિતિ છે અને તે સૌથી ઉપર છે. આંધ્ર પ્રદેશમાં 72 ટકા મુસ્લિમો પાસે નોકરી હતી જ્યારે રાજસ્થાન 71 ટકા સાથે બીજા ક્રમાંકે રહ્યું હતું.

ગુજરાત આ મામલે ત્રીજા નંબરે રહ્યું હતું.

ગુજરાત સરકારના વિભાગોમાં ઉચ્ચ હોદ્દાઓ પર કેટલા મુસ્લિમો?

અમદાવાદની જામા મસ્જિદ ખાતે નમાઝ અદા કરી રહેલા મુસ્લિમ ભાઈઓ

જ્યારે રાજ્ય સરકારના વિભિન્ન વિભાગોમાં મુસ્લિમ કર્મચારીઓની વાત કરવામાં આવે તો, ગુજરાતમાં આ સંખ્યા 5.4 ટકા છે.

આ બાબતે આસામનો નંબર સૌથી ઉપર છે કે જ્યાં 11.2 ટકા રાજ્ય સરકારના કર્મચારીઓ મુસ્લિમ છે. તો પશ્ચિમ બંગાળમાં 2.1 ટકા સાથે આ આંકડો...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતમાં અમદાવાદ શહેર કોરોના વાઇરસનું એ.પી. સેન્ટર બન્યું છે. સરકાર અલગઅલગ સ્થળો પર આઇસોલેશન વોર્ડ બનાવી રહી છે.

અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં પણ કોરોના વાઇરસના દર્દીઓ માટે આઇસોલેશન વોર્ડ ઊભો કરવામાં આવ્યો છે.

યુવાને કમિશનર અને સીએમ સામે સ્થિતિ મૂકી

આ પરિસ્થિતિની વચ્ચે અમદાવાદના એક યુવાને અમદાવાદ સિવિલના આઇસોલેશન વોર્ડમાંથી ટ્વીટ કર્યું હતું.

યુવાને ટ્વીટમાં લખ્યું કે "તેમના વોર્ડમાં પાણીની પૂરતી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી નથી, જેના કારણે મજબૂરીમાં બાથરૂમના નળમાંથી પાણી પીવું પડ્યું હતું."

આ ટ્વીટ બાદ બીબીસી ગુજરાતીએ ટ્વીટ કરનારા યુવાનનો સંપર્ક કર્યો હતો.

યુવાને બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે "અમદાવાદના શાહેઆલમ વિસ્તારમાંથી સાત તારીખે કેટલાક લોકોનાં સૅમ્પલ લેવામાં આવ્યાં હતાં. જેમાંથી કેટલાંક સૅમ્પલ પોઝિટિવ આવતાં મેડીકલ ટીમ તે લોકોને નવ તારીખે લેવા પહોંચી હતી.'

'આ તમામ લોકોને અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલ ખાતે આઇસોલેશન વોર્ડમાં રાખવામાં આવ્યા હતા. વોર્ડમાં અમે કુલ 60 જેટલા લોકો છીએ અને તેમના વચ્ચે માત્ર એક જ પાણીનું કૂલર મૂકવામાં આવ્યું છે. જેમાં દર ત્રણ કલાકે પાણી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ખૂટી પડે છે. પાણીની વ્યવસ્થા બાબતે અમે હૉસ્પિટલમાં વારંવાર વિનંતી કરી પરંતુ કોઈ વ્યવસ્થા ન થવાને કારણે અમારે નવ તારીખે રાતે બાથરૂમના નળમાંથી પાણી પીવા મજબૂર થવું પડ્યું હતું."

વધુમાં યુવાને કહ્યું કે, "દસ તારીખે બપોર પછી બીજી પાણીની થોડી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, પરંતુ હજુ પણ આટલા બધા લોકો વચ્ચે તે પૂરતી જણાતી નથી. ગરમીની મોસમમાં દરેક લોકોને એક-એક બોટલ પાણી દર કલાકે જોઈએ એ સામાન્ય છે."

શું કહેવું છે સરકારનું?

સમાચારા છપાયા તેના આશરે બે કલાક પછી આરોગ્ય વિભાગના અગ્ર સચિવ ડૉ. જયંતિ રવિએ પાણીની પૂરતી વ્યવસ્થા હોવા અંગેનો આ ફોટો બીબીસીને મોકલ્યો હતો.

આ સમગ્ર ઘટના મામલે બીબીસીએ અમદાવાદ કલેક્ટર કે.કે. નિરાલા સાથે વાત કરતાં તેઓએ કહ્યું કે આ વાત સત્ય નથી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, "આ વાત સત્ય નથી. મેં સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ સાથે વાતચીત કરી હતી. સિવિલની કૅન્ટિનમાં વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી છે. તેમ છતાંય કૅન્ટિન મૅનેજરને જેટલી અપેક્ષા હતી તેના કરતાં લોકોએ વધારે પાણીનો ઉપયોગ કર્યો હતો. લોકોની સંખ્યાની પણ આટલી અપેક્ષા નહોતી. સંખ્યા અલગઅલગ કારણોથી વધી રહી છે. અમે તમામ જરૂરિયાતો પૂરા પાડવાની સૂચના આપી છે."

છેલ્લા બે દિવસથી અમદાવાદના કોટ વિસ્તારમાં કોરોના વાઇરસ માટેનું ટેસ્ટિંગ વધારવામાં આવ્યું છે. અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન દ્વારા લોકોનું રેન્ડમ ટેસ્ટિંગ કરાઈ રહ્યું છે. પોલીસને પણ સૂચનો આપવામાં આવ્યાં છે કે લૉકડાઉનનું સખત રીતે પાલન કરાવવામાં આવે.

રાજ્યકક્ષાના મંત્રી કિશોર કાનાણી (હેલ્થ ઍન્ડ ફેમિલી વેલફેર)એ  બીબીસી સાથે વાતચીત કરતાં જણાવ્યું, "આવી કોઈ ફરિયાદ મારી પાસે આવી નથી. સિવિલ અને તેના જેવી તમામ હૉસ્પિટલ્સમાં લોકોને અગવડ ન પડે તેની તકેદારી લેવામાં આવી હતી. તેમ છતાંય હું તપાસ કરાવી રહ્યો છું અને તાત્કાલિક નિવારણ કરાવી રહ્યો છું."

નોંધનીય છે કે,  ગુજરાત આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ વિભાગ (તારીખ- 11-04-2020, મૉર્નિંગ હેલ્થ બુલેટિન) દ્વારા જાહેર કરવામાં આંકડા પ્રમાણે, ગુજરાતમાં સૌથી વધારે કેસ અમદાવાદમાં - 228 છે જેમાંથી 186 લોકો સ્થાનિક છે. કુલ 7 લોકોના મૃત્યુ થઈ ચૂક્યા છે.

છેલ્લા 24 કલાકમાં અમદાવાદમાં 31 નવા કેસ સામે આવ્યા છે. સમગ્ર ગુજરાતની વાત કરીએ તો હાલ કુલ 432 કેસ છે. જેમાંથી 367 કેસ સ્થાનિક છે. અને કુલ 19 લોકોના મોત થઈ ચૂક્યા છે. પંચમહાલ, મોરબી, સાંબરકાઠા, દાહોદમાંથી માત્ર એક-એક કેસ સામે આવ્યા છે.

અત્યાર સુધી કુલ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતમાં આજે સૌથી વધારે અમદાવાદમાં 5740 કેસ નોંધાયા છે. તો સુરતમાં 2116, વડોદરામાં 838, જામનગરમાં 721 અને રાજકોટમાં 434 કેસ નોંધાયા છે. જ્યારે મહેસાણામાં 491 કેસ નોંધાયા છે.

ગુજરાતમાં આજે સૌથી વધારે મૃત્યુ અમદાવાદમાં થયાં છે. અમદાવાદમાં 26 દરદીનાં મૃત્યુ થયાં છે.

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કુલ કેસની સંખ્યા 5,38,845એ પહોંચી છે. જ્યારે હાલ સુધીમાં 368824 દરદીઓ સાજા થયા છે. જ્યારે 6830 દરદીના મૃત્યુ થયાં છે.

આ દરમિયાન અમદાવાદની ખાનગી હૉસ્પિટલમાં, અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન( એએમસી)ની હદમાં આવતી તમામ સરકારી અને કૉર્પોરેશને ડેઝિગનેટ કરેલી હૉસ્પિટલોમાં 108 સેવા મારફતે જ કોવિડ દરદીઓને દાખલ કરવામાં આવતા હતા તેના સ્થાને દરદી કોઈ પણ વાહન દ્વારા પહોંચશે તો તેને દાખલ કરવામાં આવશે.

તારીખ 29 એપ્રિલ, 2021ના સવારે 8 વાગ્યાથી કોઈ પણ દરદી ખાનગી વાહનમાં પણ કોવિડ હૉસ્પિટલ પહોંચી શકશે.

અમદાવાદમાં કોરોના વાઇરસની સારવાર કરતી તમામ ખાનગી હૉસ્પિટલમાં ચાલુ ક્ષમતાના 75 ટકા બેડ સારવાર માટે પૂરા પાડવાના રહેશે.

આમ ગત 50 ટકામાં બીજા 25 ટકા બેડનો વધારો કર્યો છે. કૉર્પોરેશને અંદાજ આંક્યો છે ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે તેને એક હજાર વધારે બેડ ઉપલબ્ધ થશે.

પહેલાં કોરોના વાઇરસના દરદીઓને દાખલ કરવા માટે આધાર કાર્ડની જરૂર હતી, હવે નિર્ણય કરાયો છે કે અમદાવાદના આધાર કાર્ડની જરૂરિયાત નહીં પડે.

કોરોના વાઇરસની સારવાર માટે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના ક્વોટામાં 108 સેવાનો કે 108 કંટ્રોલ રૂમના રેફરન્સની જરૂરિયાત હતી તે હઠાવી દેવાઈ છે.

કોરોના વાઇરસથી સારવાર કરતી તમામ હૉસ્પિટલોએ રાજ્ય સરકારના પોર્ટલ પર જોડાઈને ખાલી બેડની રિયલ ટાઇમ માહિતી લોકોને આપવાની રહેશે. અહીં નોંધવું રહ્યું કે તે પોર્ટલની માહિતી અપાઈ નથી.

કોવિશિલ્ડ વૅક્સિન હવે રાજ્યોને 300 રૂપિયામાં મળશે

કોવિશિલ્ડ વૅક્સિનની કિંમતમાં ઘટાડાનો નિર્ણય સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટે લીધો છે.

તેમણે ટ્વિટર પર જાહેરાત કરતાં કહ્યું, "સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયા તરફથી પરોપકાર કરવાનું પગલું ભરીને રાજ્ય સરકારો માટે આના એક ડોઝની કિંમત 400 રૂપિયાથી ઓછી કરીને 300 રૂપિયા કરીએ છીએ. આના માટે રાજ્ય સરકારોને હજારો કરોડ રૂપિયાની બચત થશે અને વધારે ને વધારે લોકોને વૅક્સિન આપવામાં આવશે અને અનેક લોકોના જીવ બચાવી શકાશે."

તો બીજી તરફ કોવિન ઍપનું સર્વર ક્રેશ થઈ ગયું હતું.

18થી 45 વર્ષની ઉંમરના લોકો માટે કોરોના વાઇરસની વૅક્સિન માટે રજિસ્ટ્રેશનની પ્રક્રિયા બુધવારે સાંજે ચાર વાગે શરૂ થવાની હતી પરંતુ આના માટે બનાવવામાં આવેલી કોવિન ઍપ અને આરોગ્ય સેતુ ઍપ માટેનું સર્વર ક્રેશ થઈ ગયું.

મોટી સંખ્યામાં લોકો વૅક્સિનના રજિસ્ટ્રેશન માટે કોવિન ઍપ પર પ્રયત્ન કરતા હતા. પરંતુ કોવિન ઍપ પર તેમને આ સંદેશો મળી રહ્યો છે કે હાલ 45 વર્ષથી વધારે ઉંમરના લોકો માટે રજિસ્ટ્રેશન થઈ રહ્યું છે.

કેટલાક લોકોની ફરિયાદ છે કે કોવિન ઍપ પર ઓટીપી જનરેટ થઈ રહ્યો નથી.

આરોગ્ય સેતુનું કહેવું છે કે ચાર વાગે એક સામાન્ય તકનીકી અડચણ આવી હતી જેમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે અને 18 વર્ષથી વધારે ઉંમરના લોકો હવે વૅક્સિન માટે રજિસ્ટ્રેશન કરાવી શકે છે.

આ જ સ્થિતિ છે આરોગ્ય સેતુ ઍપની પણ, જ્યાં લોકોને પોતાના એપ પર 'સર્વર ઇશ્યુ'નો સંદેશો જોવા મળી રહ્યો હતો.

મહારાષ્ટ્રમાં ફરી 15 દિવસ લૉકડાઉન લંબાવાયું, કોરોનાની સ્થિતિ હજી પણ ગંભીર

મહારાષ્ટ્રના આરોગ્યમંત્રી રાજેશ ટોપેએ કહ્યું છે કે રાજ્યમાં લૉકડાઉનને 15 દિવસ માટે વધારવામાં આવશે. આ પ્રતિબંધ 30 એપ્રિલે પૂર્ણ થવાનો હતો.

તેમણે કહ્યું કે મહારાષ્ટ્ર કેબિનેટના તમામ સભ્યોનો આ મત હતો કે હાલના પ્રતિબંધોને આગામી 15 દિવસ સુધી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતમાં જામનગર સહિત અન્ય ત્રણેક બળાત્કારની ઘટનાઓની પણ મીડિયામાં નોંધ લેવાઈ છે.

દેશભરમાં હાલમાં હાથરસનો મુદ્દો ચર્ચામાં છે અને મહિલાસુરક્ષાની વાતો પણ થઈ રહી છે. તો કેસની પ્રક્રિયા જોતા મુદ્દામાં નવા વળાંક પણ આવી રહ્યા છે.

આવા સમયે મહિલાઓના અધિકાર માટે લડતા લોકોનું કહેવું છે કે આપણે ત્યાં હજુ સુધી મહિલાઓને પૂરેપૂરી સુરક્ષા આપવામાં આવતી નથી એટલે સમયાંતરે આવી ઘટનાઓ ઘટતી રહે છે.

તો નેશનલ ક્રાઇમ રેકર્ડના નવા આંકડાઓ પણ મહિલા અત્યાચાર મામલે ચિંતા ઉપજાવે તેવા છે.

કેન્દ્ર સરકારના ગૃહમંત્રાલય અંતર્ગત કાર્યરત નેશનલ ક્રાઇમ રૅકર્ડ બ્યૂરોના નવા આંકડાઓ અનુસાર, વર્ષ 2019માં ક્રાઇમ અગેઇન્સ્ટ વુમન (મહિલાઓ સામે થતા અત્યાચાર/ગુના)ના કુલ 4 લાખથી વધુ કેસો નોંધાયા હતા. વળી આંકડાઓ અનુસાર મહિલાઓ સામે થતા કુલ ગુનાના પ્રમાણમાં 7.3 ટકાનો વધારો પણ નોંધાયો છે.

તો શું કારણ છે કે મહિલાઓ પરના અત્યાચાર ઘટવાનું નામ નથી લેતા કે તેના માટે શું પરિબળ જવાબદાર છે એ જાણવા અમે મહિલા અધિકાર માટે લડતા કેટલાક નિષ્ણાતોનો મત જાણ્યો.

'સેફ્ટી આપી, પણ સુરક્ષા નહીં'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સરકારી આંકડા પ્રમાણે ગત વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર્ષમાં ભારતમાં દરરોજ 10 દલિત મહિલાઓ પર બળાત્કાર થાય છે.

મહિલાઓ પર અત્યાચાર મામલે ઉત્તરપ્રદેશમાં સૌથી વધુ હિંસા થાય છે અને તેમાંય છોકરીઓ સામે થતી યૌનહિંસાના કેસમાં પણ ઉત્તરપ્રદેશ સૌથી આગળ છે.

રંજના હરીશ ગુજરાત યુનિવર્સિટીમાં અંગ્રેજી વિભાગનાં પૂર્વ અધ્યાપક અને અધ્યક્ષ રહી ચૂક્યાં છે અને વિમન્સ ડેવલપમૅન્ટ સેલ ઑફ ગુજરાત યુનિવર્સિટીનાં સ્થાપક-ચેરપર્સન છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં તેઓ 'વિશાખા ગાઇડલાઇન'નો ઉલ્લેખ કરીને કહે છે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા 1996 વિશાખા ગાઇડલાઇન આપવામાં આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે એ બાબતને ગંભીર રીતે લીધી હતી અને મહિલાની સુરક્ષા માટે સેલ સ્થાપવામાં આવ્યા હતા. એ સમયે આવી 200 જેટલી શાખા આખા ગુજરાતમાં ઊભી કરવામાં આવી હતી.

જોકે તેઓ કહે છે, "આપણે ત્યાં બળાત્કાર અંગેના કાયદા થયા, તે અંગે ઘણાં કામો થયાં, મહિલાઓને સેફ્ટી તો આપી, પણ સિક્યૉરિટી ન આપી. એટલે કે કાયદા તો ઘડ્યા પણ તેની અમલવારી થતી નથી."

"એવું નથી કે મહિલાસુરક્ષા માટેનાં કામો નથી થતાં, નવી ઘણીબધી યોજનાઓ ચાલુ થઈ છે. પેપર પર એવું લાગે કે આપણે સ્ત્રીઓ માટે ઘણું કરી રહ્યા છીએ, પણ વાસ્તવિકતા એ છે કે મહિલાઓ સુરક્ષિત નથી."

તો અર્થશાસ્ત્રી અને મહિલા અધિકાર માટે લડતા નેહા શાહ કહે છે કે નાગરિક સમાજે આ મામલે આગળ આવવું પડે અને સત્તાધીશોને પડકારો ફેંકવો પડે, કેમ કે આ હવે આખા સમાજનો મુદ્દો બની ગયો છે.

હાથરસની ઘટનામાં દિવસેદિવસે નવા વળાંકો આવી રહ્યા છે.

ઉત્તરપ્રદેશની ઘટનામાં પોલીસનો આરોપ છે કે રાજ્યમાં જાતીય અને સાંપ્રદાયિક હિંસા ભડકાવવા અને મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથને બદનામ કરવા માટે એક આંતરરાષ્ટ્રીય કાવતરું રચવામાં આવ્યું છે.

હાથરસ મામલે કથિત આંતરરાષ્ટ્રીય ષડયંત્રના સંબંધમાં ઉત્તરપ્રદેશ પોલીસે રાજ્યભરમાં ઓછામાં ઓછી 19 એફઆઈઆર નોંધી છે અને મુખ્ય એફઆઈઆરમાં અંદાજે 400 લોકો સામે રાજદ્રોહ, ષડયંત્ર, રાજ્યમાં શાંતિ ભંગ કરવાનો પ્રયાસ અને ધાર્મિક નફરતને વધારવા જેવા આરોપ લગાવ્યા છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં નેહા શાહ કહે છે, "હાલના સત્તાધીશો અને સરકારી તંત્ર માટે સ્ત્રીઓની સુરક્ષાનો મુદ્દો સામાન્ય લાગી રહ્યો છે. તેઓ સભા ગજવવામાં વ્યસ્ત છે. તેમનામાં મહિલાની સુરક્ષા માટે નક્કર કામગીરીનો અભાવ જોવા મળે છે."

"આખી વસ્તુને ઢાંકવા માટે કાવતરાની વાત કરવામાં આવી રહી છે, સરકારને આખી ઘટનામાં ઢાંકપિછોડો કરવો છે એ દેખાઈ રહ્યું છે, તેમાં સ્ત્રીની સુરક્ષાની વાત દેખાતી નથી એવું...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતમાં ત્રણ મુખ્ય શહેરો- અમદાવાદ, વડોદરા અને સુરતમાં મળીને કુલ 42 મહિલા પોલીસકર્મીઓને કોરોના વાઇરસની રસી લીધા બાદ આડઅસર થઈ છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર આડઅસર બાદ આ તમામને પ્રાથમિક સારવાર અપાઈ રહી છે.

રાજ્યના વરિષ્ઠ સ્વાસ્થ્ય વિભાગના અધિકારીઓએ કહ્યું કે તેમણે સંબંધિત જિલ્લાઓ પાસેથી રિપોર્ટ માગ્યા છે અને દાવો કર્યો હતો કે કોઈ ગંભીર લક્ષણો નથી.

રસી અપાયા બાદ કર્મીઓને સામાન્ય તાવ, માથામાં દુખાવો, ચક્કર જેવાં લક્ષણો દેખાયાં હતાં.

સુરતમાં 12 તાલીમાર્થી, વડોદરામાં 16 તાલીમાર્થી અને અમદાવાદમાં 14 તાલીમાર્થીઓને સામાન્ય અસર થઈ છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે વડોદરામાં એક સફાઈકર્મચારીને કોરોના વાઇરસની રસી આપ્યા બાદ આડઅસર થઈ હતી અને બાદમાં તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.

મૃતકના પરિવારજનોએ કોરોનાની રસી લીધા બાદ તેમને મૃત્યુ થયું હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો, જ્યારે હૉસ્પિટલ સત્તાધીશોએ કહ્યું હતું કે મૃતકને હૃદય સંબંધિત બીમારી પહેલેથી હતી.

પાકિસ્તાનને ચીન પાસેથી કોરોનાની રસી મળી

ચીને પાકિસ્તાનને કોવિડ-19ની રસીનો પાંચ લાખ ડોઝનો પહેલો જથ્થો મોકલી આપ્યો છે.

પાકિસ્તાનમાં આ અઠવાડિયાના અંત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માં કોવિડના રસીકરણનો પ્રારંભ થશે. સૌથી પહેલા આ રસી સ્વાસ્થ્યકર્મીઓને અપાશે.

ચીન સરકારના પ્રમુખ સિનોપાર્મ કંપનીની આ રસી સેનાના વિમાનથી લાવવામાં આવી છે.

નબળી સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થા અને 200 મિલિયન વસતીવાળા પાકિસ્તાનમાં કોરોનાને કારણે અંદાજે 12 હજાર લોકોનાં મૃત્યુ થઈ ચૂક્યાં છે.

જોકે પાકિસ્તાનમાં મહામારીની એટલી અસર નથી વર્તાઈ, જેટલી આશંકા વ્યક્ત કરાઈ હતી.

11 મહિના બાદ રાષ્ટ્રપતિભવન ખૂલશે

13 માર્ચ, 2020થી કોવિડ-19 મહામારી બાદ બંધ કરાયેલું રાષ્ટ્રપતિભવન શનિવાર એટલે કે 6 ફેબ્રુઆરી, 2021થી સામાન્ય લોકો માટે ફરીથી ખૂલી રહ્યું છે.

આ શનિવાર અને રવિવારે રાષ્ટ્રપતિભવન સામાન્ય લોકો માટે ખુલ્લું રહેશે.

તેના માટે ઑનલાઇન બુકિંગ કરી શકશો અને ટિકિટનો દર 50 રૂપિયા પ્રતિ વ્યક્તિ હશે.

કોવિડ-19ને કારણે રાષ્ટ્રપતિભવન જનારા લોકોએ સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમોનું પાલન કરવાનું રહેશે અને માસ્ક પહેરવું પડશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતમાં બુધવારે 1122 નવા કોરોના વાઇરસના કેસ નોંધાયા હતા. જ્યારે મંગળવારે આ કેસની સંખ્યા 954 કેસ હતી.

કોરોનાના કેસ વધતા ગુજરાતનાં મહાનગરો- અમદાવાદ, રાજકોટ, વડોદરા, સુરત સહિતમાં શાળા-કૉલેજોને બંધ કરાઈ છે અને પરીક્ષાઓ પણ રદ કરાઈ છે.

ગુજરાતમાં વધી રહેલા કોરોના વાઇરસના કેસને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યનાં ચાર મુખ્ય શહેરો અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટમાં રાત્રી કર્ફ્યુનો જે સમયે 12થી 6નો હતો તેના સ્થાને 10થી 6નો કરી દેવામાં આવ્યો છે.

અમદાવાદમાં મોડી રાત્રે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ ટાર્ન્સપૉર્ટ સર્વિસ (એએમટીએસ) અને બીઆરટીએસની બસની પરિવહન વ્યવસ્થાને અટકાવી દેવામાં આવી છે.

અમદાવાદ શહેરમાં કોરોનાની મહામારીને પહોંચી વળવા બાગ-બગીચાઓ, કાંકરિયા લેકફ્રન્ટ, પ્રાણીસંગ્રહાયલય વગેરેને બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં છે.

અમદાવાદમાં આવેલા તમામ જિમ્નેશિયમ, સ્પૉર્ટ્સ ક્લબ, ગેમિંગ ઝોન વગેરે બંધ કરવાની જાહેરાત કરી છે.

વિજય રૂપાણીએ કોરોના અને લૉકડાઉન અંગે શું કહ્યું?

મુખ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું કે ગુજરાતમાં લૉકડાઉન લાદવાની રાજ્ય સરકારની કોઈ ઇચ્છા નથી

ગુજરાતમાં કોરોનાના કેસો વધતા ફરીથી લૉકડાઉનની ચર્ચા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થઈ રહી છે ત્યારે મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ તેવી શક્યતા નથી એમ કહ્યું હતું. જોકે, શિક્ષણ મંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત, રાજકોટ સહિત આઠ મહાનગરોમાં શાળા-કૉલેજો બંધ કરવાના અને પરીક્ષાઓ પણ મોકૂફ રાખવાના નિર્ણયની ગુરુવારે જાહેરાત કરી છે.

બુધવારે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની વીડિયો કૉન્ફરન્સ બાદ રાજ્યના અધિકારીઓ સાથે મીટિંગ કરીને નિર્ણયો કર્યા હતા.

રાજ્યનાં ચાર મહાનગરો અમદાવાદ, વડોદરા, રાજકોટ અને સુરતમાં વરિષ્ઠ સચિવોને જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.

કોરોના વૅક્સિનેશનની કામગીરીને રાત્રે નવ વાગ્યા સુધી કરવાની જાહેરાત કરી હતી. આ ઉપરાંત કૉન્ટેક્ટ ટ્રેસિંગ અને કોરોના ટેસ્ટિંગ વધારવા પર ભાર આપવાનું કહ્યું હતું. ફરજિયાત માસ્ક અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમનું પાલન ચુસ્તપણે થાય તેની જાહેરાત કરી હતી.

ગુજરાત અને દેશભરમાં કોરોના વાઇરસના કેસ વધી રહ્યા છે, ત્યારે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ રાજ્ય સરકારની તૈયારી અંગે ગાંધીનગરમાં પત્રકારપરિષદમાં માહિતી આપી હતી.

વિજય રૂપાણીએ કહ્યું કે રાજ્યમાં દરરોજ દોઢ લાખ લોકોનું રસીકરણ થઈ રહ્યું છે

મુખ્ય મંત્રીએ જણાવ્યું કે ફેબ્રુઆરીમાં કોરોના વાઇરસના કેસો ઘટતા લોકો બેફિકરા થઈ ગયા હતા અને કોરોના સંબંધિત આદેશોનું પાલન કરવામાં ઢીલાશ વર્તવા લાગ્યા હતા.

જોકે, હવે ગુજરાતમાં ફરીથી કોરોનાના કેસો વધી રહ્યા છે ત્યારે ઢીલાશ નહીં ચાલે એવું તેમણે જણાવ્યું.

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણને કાબૂ કરવા માટે રાજ્યમાં ટેસ્ટિંગ અને ટ્રેસિંગ પર ભાર મૂકવાની વાત કરતાં રૂપાણીએ કહ્યું, "રાજ્યમાં દરરોજ દોઢ લાખ લોકોનું રસીકરણ થઈ રહ્યું છે, જેને ત્રણ લાખ સુધી પહોંચાડવા સૂચના અપાઈ છે."

રાજ્યમાં પહેલાંની માફક જ સરકારી અને ખાનગી હૉસ્પિટલોમાં કોરોના વાઇરસના કુલ કેસો કરતાં પાંચ ગણી વધુ પથારીઓ તૈયાર રાખવામાં આવી હોવાનું પણ તેમણે જણાવ્યું.

હાલ રાજ્યમાં કોરોના વાઇસના દરદીઓ માટે છ હજાર પથારીઓ તૈયાર હોવાની તેમણે માહિતી આપી છે.

ગુજરાત અને દેશમાં કોરોનાના વધી રહેલા કેસોને પગલે ફરીથી લૉકડાઉન લાગુ કરી શકાય એવી આશંકાને ફગાવી દેતાં તેમણે ગુજરાતમાં લૉકડાઉન લાદવાની સરકારની કોઈ ઇચ્છા ન હોવાનું જણાવ્યું છે.

રૂપાણીએ કહ્યું, "લૉકડાઉનની અત્યારે કોઈ વાત નથી. ભૂતકાળમાં આપણે આ બધી પરિસ્થિતિ વચ્ચેથી નીકળ્યા છે અને લૉકડાઉન કર્યું નથી એટલે એ અંગેનો કોઈ ભય ન રાખવો."

ગુજરાતમાં કોરોના...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુરુવારે ભારતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના 3.14 લાખથી વધારે કેસ સામે આવ્યા.

જે પછી બ્રિટનના અખબાર ધ ગાર્ડિયને આ અંગેના સમાચારને હેડિંગ આપ્યું છે, “ભારતમાં કોવિડની લહેર ભયાનક બની, રોજના 3,15,000 કેસ, વૈશ્વિક રેકૉર્ડ”.

અખબાર લખે છે કે હૉસ્પિટલની વ્યવસ્થા તૂટી પડવાને આરે છે અને ભારતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં 3,14,835 કેસ નોંધાયા છે. જે કોરોના મહામારી શરૂ થયા પછી કોઈ પણ દેશનો સૌથી મોટો આંક છે.

‘હૉસ્પિટલ લડવામાં અસમર્થ’

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગાર્ડિયન અખબાર લખે છે કે ભારતમાં સોશિયલ મીડિયા પર મદદ માગી રહેલા લોકોનું પૂર આવેલું છે, કોઈ પોતાના પરિવારના લોકો માટે ઓક્સિજનના સિલિન્ડર શોધી રહ્યા છે, તો કોઈ હૉસ્પિટલમાં પથારી માટે બંદોબસ્ત કરી રહ્યા છે.

આગળ લખ્યું છે, “હૉસ્પિટલોએ ચેતવણી આપી છે કે તેઓ આટલી માગ સામે લડવા માટે અસમર્થ છે, અનેક હૉસ્પિટલોએ કેટલાક જ કલાકોનો ઑક્સિજન બચ્યો હોવાની જાહેરાત કરી છે.”

અખબાર લખે છે કે સાઉથ કૅરોલીનાની મેડિકલ યુનિવર્સિટીમાં ચેપી રોગોના ડિવિઝનનાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર કૃતિકા કુપ્પલી ટ્વિટર પર લખે છે, “ભારતમાં કોરોના વાઇરસ જાહેર સ્વાસ્થ્ય સંકટ બની ગ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યું છે, જેના કારણે આરોગ્યસેવા તૂટી પડવાની અણીએ છે.”

અખબારે બુધવારે નાશિકમાં ઓક્સિજન ગળતરથી થયેલાં 22 લોકોનાં મૃત્યુ, પૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહ કોરોના સંક્રમિત હોવાના સમાચારને પણ સમાવ્યા છે.

સાથે જ તેમણે કહ્યું છે કે આ પહેલાં 2 જાન્યુઆરીએ અમેરિકામાં સૌથી વધારે દૈનિક 3,00,310 કેસ આવ્યા હતા, જે એક રેકૉર્ડ હતો.

ગાર્ડિયનના નિષ્ણાતોએ સંક્રમણનાં કારણો દર્શાવતા લખ્યું છે, “વાઇરસ ગાયબ થઈ ગયો છે, એમ ખોટું વિચારીને તકેદારીનાં પગલાંમાં ખૂબ જ જલદી ઢીલ આપવામાં આવી. લગ્ન અને મોટા તહેવારોની ઉજવણીની પરવાનગી આપવામાં આવી અને મોદી સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં ભીડ સાથે રેલીઓ કરી રહ્યા હતા.”

‘PM મોદી કરી રહ્યા છે ટીકાઓનો સામનો’

નરેન્દ્ર મોદી

પ્રસિદ્ધ વિદેશી મીડિયા સંસ્થાન અલ જઝીરાએ પોતાની વેબસાઇટ પર સમાચાર પ્રકાશિત કર્યા છે, જેમાં વધતા સંક્રમણના કેસ માટે ‘ડબલ મ્યુટન્ટ’ વાઇરસ અને ‘સુપર સ્પ્રેડર’ ભીડને કારણભૂત ગણાવી છે.

સમાચારને શીર્ષક આપ્યું છે ‘ભારતમાં દુનિયાના સૌથી વધારે દૈનિક કોરોના વાઇરસના કેસ, રેકૉર્ડ મૃત્યુ’

અલ જઝીરા લખે છે, “ઘણી બધી હૉસ્પિટલે બેડ અને દવા ઓછી પડવાની ફરિયાદ કરી છે, જ્યારે ઓક્સિજનની ઘટ ખતરનાક સ્તરે પહોંચી છે.”

આરોગ્ય નિષ્ણાતોને ટાંકીને લખ્યું છે, “શિયાળા દરમિયાન વાઇરસ નિયંત્રણમાં દેખાઈ રહ્યો હતો, ત્યારે ભારત નિશ્ચિંત થઈ ગયું હતું અને લગ્ન તથા તહેવારો જેવા મોટા કાર્યક્રમોને પરવાનગી આપવામાં આવી હતી.”

“સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં ભીડ ભરેલી રેલીઓને સંબોધિત કરવા અને હિંદુ તહેવાર, જેમાં લાખો લોકો એકઠા થાય છે, તેની પરવાનગી આપવા માટે વડા પ્રધાન ટીકાનો સામનો કરી રહ્યા છે.”

આ સિવાય અલ જઝીરાએ નાસિકમાં 22 દરદીઓનાં મૃત્યુ, દિલ્હી હાઈકોર્ટે સરકારને ઓક્સિજનની વ્યવસ્થા કરવાના આદેશો વિશે લખ્યું છે.

‘દોડતી ઍમ્બ્યુલન્સ અને સ્મશાનની આગળ ભીડ’

સમાચાર એજન્સી એપીએ પણ રિપોર્ટમાં રેકૉર્ડ દૈનિક કેસ, ઓક્સિજન અને બેડની અછત તથા નાસિકમાં 22 લોકોનાં મૃત્યુ અને દિલ્હી હાઈકોર્ટના આદેશને રિપોર્ટમાં જગ્યા આપી છે.

તેમનું શીર્ષકમાં છે, ‘બેડ, ઓક્સિજનની અછત, ભારતમાં 3.14 લાખ વાઇરસના કેસ.’

આ રિપોર્ટમાં આગળ લખ્યું છે, “લૉકડાઉનના આકરા પ્રતિબંધોના કારણે નવી દિલ્હી અને બીજાં શહેરોમાં અનેક લોકોને ડર, દુખ અને યાતનાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.”

આખા દેશમાં ઍમ્બ્યુલન્સ બેડની શોધમાં એક હૉસ્પિટલથી બીજી હૉસ્પિટલ ભાગતી હોય તેવું દૃશ્ય સામાન્ય છે. ગમગીન પરિવારજનની...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

છેલ્લા એક દિવસમાં ગુજરાતમાં કોવિડ-19ના 1100થી વધુ પૉઝિટિવ કેસ જોવા મળ્યા હતા.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ અનુસાર, અમદાવાદ જિલ્લામાં 200થી વધુ કેસ નોંધાયા છે, જ્યારે શહેરમાં 190 કેસ નોંધાયા છે.

એટલે ગ્રામીણ હદ વિસ્તારમાં કોરોનાના કેસની સંખ્યામાં વધારો થયો છે.

શુક્રવારે રાજ્યમાં કોરોનાને કારણે છ દર્દીઓનાં મૃત્યુ થયાં હતાં, જ્યારે 1078 દર્દીઓને સારવાર બાદ રજા આપી દેવામાં આવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે દિવાળી આવતી હોવાથી ડૉક્ટરો પણ કોરોનાને લઈને લોકોને ચેતવણી આપી રહ્યા છે.

તસલીમા નસરીને મુનવ્વર રાણાને આતંકવાદી ગણાવ્યા

શાયર મુનવ્વર રાણા

લેખક તસલીમા નસરીને મુનવ્વર રાણાને પ્રગતિશીલ શાયર નહીં પણ આતંકવાદી ગણાવ્યા છે.

જનસત્તાના અહેવાલ અનુસાર તસલીમા નસરીને આ ટિપ્પણી મુનવ્વર રાણાના એ નિવેદન બાદ કરી છે, જેમાં તેઓએ કહ્યું હતું કે જો તેઓ ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ હોત તો એ કાર્ટૂનિસ્ટને ફાંસીની સજા આપી દેત જેણે પેગંબર મોહમ્મદનું કાર્ટૂન બનાવ્યું હતું.

તસલીમા નસરીને કહ્યું કે મુનવ્વર રાણા હત્યારાનું સમર્થન કરે છે અને તેઓ શાયર નથી, આતંકવાદી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ફ્રાંસમાં પેગંબર મોહમ્મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દનાં કાર્ટૂન બતાવ્યાં બાદ એક શિક્ષકની હત્યા કરી દેવાઈ હતી. જે બાદ મુનવ્વર રાણાએ કહ્યું હતું કે જો કોઈ વ્યક્તિ તેમના પિતા કે તેમનાં માતાનું ગંદું કાર્ટૂન બનાવશે તો તેમને મારી નાખશે.

શાયર મુનવ્વર રાણાના આ નિવેદન બાદ ઉત્તર પ્રદેશમાં તેમની સામે એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી હતી.

Happy New Year: ગુજરાતીઓનું નવું વર્ષ કેવી રીતે નક્કી થાય છે?

ઉત્તર પ્રદેશમાં એક પત્રકારનો મૃતદેહ મળી આવ્યો

ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથ

ઉત્તર પ્રદેશમાં એક પત્રકાર રેલવે ટ્રેક પરથી મૃત હાલતમાં મળી આવ્યા છે. પત્રકારના પરિવારજનોએ હત્યાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર, 25 વર્ષીય પત્રકારનો મૃતદેહ ઉન્નાવ જિલ્લાના કોટવાલી શહેર વિસ્તારમાં ગુરુવારે સાંજે મળી આવ્યો હતો.

ઉન્નાવ પોલીસ અધીક્ષક સુરેશરાવ એ. કુલકર્ણીના હવાલાથી લખવામાં આવ્યું કે તમામ પુરાવાઓ આત્મહત્યા કરી હોય એ તરફ નિર્દેશ કરે છે. ઑટોપ્સી રિપોર્ટ પ્રમાણે તેમના શરીર પરની ઈજા ટ્રેનને કારણે થઈ હોય એવું લાગે છે.

પીડિત પરિવારે સબ ઇન્સ્પેક્ટર સુનીતા ચૌરસિયા અને કૉન્સ્ટેબલ અમર સિંહ પર હત્યાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

જોકે પોલીસે દાવો કર્યો હતો કે આ આત્મહત્યાનો મામલો છે. આ મામલે કોઈ સ્યૂસાઇડ નોટ મળી આવી નથી.

ઉલ્લેખનીય છે કે ગત એક વર્ષમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં પત્રકારો સામે અનેક પોલીસ ફરિયાદો નોંધવામાં આવી છે.

જ્યૉર્જિયાની જીતથી બાઇડન મજબૂત

જો બાઇડન

બીબીસીના પ્રોજેક્શન પ્રમાણે રાષ્ટ્રપતિપદે ચૂંટાયેલા જો બાઇડને જ્યૉર્જિયા રાજ્ય જીતી લીધું છે.

તેઓ પહેલા ડેમૉક્રેટિક ઉમેદવાર છે જે 1992થી આવું કરી શક્યા છે.

આ જીતથી તેમની જીત મજબૂત બની છે. તેમને ઇલેક્ટોરલ મતમાંથી કુલ 306 મળી શકે છે, જે અમેરિકા પોતાના રાષ્ટ્રપતિને ચૂંટવા માટે ઉપયોગમાં લે છે.

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ઉત્તર કૈરોલીના જીતે તેવું અનુમાન છે, તેઓ 232 મત સુધી પહોંચી શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીના ઉમેદવાર જો બાઇડને અમેરિકાની રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણી જીતી લીધી છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જૂન મહિનાના પહેલા સપ્તાહમાં રોજ અમદાવાદમાં સરેરાશ 270-280 કેસ નોંધાયા હતા, તો એની સામે જુલાઈ માસના પહેલા સપ્તાહમાં 70-80 કેસનો રોજિંદો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. જુલાઈના પહેલા સપ્તાહમાં રોજના સરેરાશ 170-180 જેટલાં કેસ નોંધાયા છે.

જૂનના ત્રણ સપ્તાહ સુધી એટલે કે 1 જૂનથી 20 જૂન સુધી અમદાવાદમાં રોજ નવા નોંધાતા કેસની સંખ્યા સરેરાશ 280-300 રહી, જ્યારે કે 23 જૂને 230 નવા કેસ નોંધાયા એ પછી ઉત્તરોત્તર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

છેલ્લા 10 દિવસમાં રોજના સરેરાશ 175-180 નવા કેસ શહેરમાં નોંધાયા છે. જૂનમાં કેસનો આંકડો 250 આસપાસ રહેતો હતો તે હવે 200થી ઓછો થઈ ગયો છે.

અમદાવાદમાં કેસોની સંખ્યા

હૉસ્પિટલમાં નહીં ઘરે ઇલાજ

અમદાવાદમાં પોતાની ટૂ વિહિલર ઍમ્બ્યુલન્સ સાથે બાઇકચાલક

અમદાવાદમાં કોરોનાના કેસ ઘટી રહ્યા છે એનું કારણ શું એ વિશે શ્વસનતંત્રના રોગોના નિષ્ણાત એવા અમદાવાદનાં  ડૉ. પાર્થિવ મહેતા સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી.

ડૉ. પાર્થિવ મહેતાએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું, "કોરોનાને ત્રણેક મહિના જેટલો સમય ગાળો થયો છે તેથી લોકો જાગૃત થયા છે."

"કોરોના બાબતે લોકોએ અગાઉ સરકારી હૉસ્પિટલ ભરોસે જ રહેવુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં પડતું હતું, હવે ફૅમિલી-ડૉક્ટરસ્તરે માઇલ્ડ કે અસિમ્પ્ટોમૅટિક (તાવ,શરદી, ઉધરસ જેવાં લક્ષણ ન ધરાવતાં) કોરોના પૉઝિટિવ વ્યક્તિનું નિદાન શરૂ થઈ ગયું છે. આને લીધે અમદાવાદમાં કેસ ઘટ્યા છે."

ડૉ. પાર્થિવ માને છે કે, "પચાસ વર્ષથી નીચેના જે લોકો છે અને જેમને કોઈ ડાયાબિટીસ કે બ્લડપ્રેશર કે અન્ય કોઈ બીમારી નથી, તેઓ  જરૂરી તકેદારી લઈ રહ્યા છે, કંપનીઓમાં પણ કામ કરવાની ઢબ બદલાઈ છે, કોરોનાને તેઓ હળવાશથી નથી લઈ રહ્યા. કોઈને તાવ કે ઉધરસ હોય તો કંપની જ કહી દે છે કે તમારે ઘરે જ રહેવાનું છે, કૉર્પોરેટ કંપનીઓએ કર્મચારીને મદદ કરવા માટે મેડિકલ નિષ્ણાત રાખ્યા છે. આવા ઘણા ઉપક્રમો અમદાવાદ શહેરમાં અપનાવાઈ રહ્યા છે."

ઉપરની વાતોનો આધાર આપીને ડૉ. પાર્થિવ મહેતા કહે છે, "છેલ્લા 3 મહિનામાં કોરોના સામે સાવધ રહેવા માટે અમદાવાદીઓ ઘણું શીખ્યા છે. જનતાની આ જાગૃતિની મોટી ભૂમિકાને પગલે જ કોરોનાના નવા કેસ શહેરમાં ઘટી રહ્યા છે."

ગીચ વસતીમાં કેસ ઘટ્યા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

અમદાવાદમાં કોરોનાના કેસ જે વિસ્તારોમાં સૌથી વધારે કેસો અચાનક આવવા લાગ્યા હતા એ વિસ્તાર એટલે સેન્ટ્ર્લ ઝોન.

ગાંધીનગરસ્થિત 'ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પબ્લિક હેલ્થ'ના ડિરેક્ટર ડૉ. દિલીપ માવળંકર બીબીસીને જણાવે છે : "ઝોન મુજબ જુઓ તો ગીચ વસતી ધરાવતા સૅન્ટ્રલ ઝોનમાં હવે કેસ ઓછા થઈ ગયા છે.""મને એવું લાગે છે કે ત્યાં જે મહત્તમ લોકોને કોરોના થવાનો હતો તે થઈ ગયો છે. લોકોમાં પણ હવે વધુ જાગૃતિ આવી છે. હવે અન્ય વિસ્તારોમાં  ફેલાઈ રહ્યો છે."

"શહેરના જે વિસ્તારોમાં હવે ફેલાઈ રહ્યો છે ત્યાં સૅન્ટ્રલ ઝોન જેટલી વસતીગીચતા નથી. આ રોગ મૂળે ગીચ વસતી-વિસ્તારનો છે. અમદાવાદ જિલ્લામાં શહેરની સરખામણીએ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કોરોના ઓછો ફેલાયો છે એનું કારણ જ આ છે."

"મને તો એવું લાગે છે કે સૅન્ટ્રલ અમદાવાદમાં કોરોનાની એક ચરમસીમા યાને કે પીક પૉઈન્ટ આવી ગયો છે."

સૅન્ટ્રલ ઝોનના દરિયાપુર, શાહપુર, જમાલપુર, દુધેશ્વર, ખાડિયા, દાણીલીમડા વગેરે વિસ્તારોમાં મે માસમાં કોરોનાએ માઝા મૂકી હતી. હવે આ વિસ્તારોમાં નવા કેસ ઓછા આવે છે.

મધ્ય-અમદાવાદ પીક-પૉઇન્ટ પર?

ડૉ. દિલીપ માવળંકર શહેરનાં ગીચ ગણાતા સૅન્ટ્રલ ઝોનમાં કોરોનાના કેસનો પીક-પૉઇન્ટ આવી ગયો છે, એવી જે વાત કરે છે એની સાથે ડૉ. પાર્થિવ મહેતા પણ સહમતી દાખવે છે.

ડૉ.પાર્થિવ મહેતા કહે છે કે "સૅન્ટ્ર્લ અમદાવાદમાં હવે એક પીક પૉઇન્ટ આવી ગયો છે એવું કહી શકાય, કારણ કે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જૂનાગઢમાં માણાવદર પાસે મૃત્યુ પામેલા બે પક્ષીઓનો રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો છે.

એક અઠવાડિયા પહેલા બાંટવાના ખારો ડેમ પાસે 55 પક્ષીઓનાં મોત થયાં હતાં. જેના સૅમ્પલ ભોપાલની લૅબોરેટરીમાં મોકલવામાં આવ્યાં હતાં.

જે પૈકી બે ટિટોડી બે પક્ષીઓનો રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો છે.

જોકે, અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે ચિંતાનું કોઈ કારણ નથી. ગત બે તારીખ પછી એક પણ પક્ષીનું મોત થયું નથી અને હાલ સર્વેની કામગીર શરૂ કરવામાં આવી છે.

અધિકારીઓએ મરઘાં પાલન કેન્દ્રોમાં ચેકિંગ શરૂ કર્યું છે જેમાં હજી સુધી એક પણ કેસ સામે આવ્યો નથી.

ઍલન મસ્ક વિશ્વની સૌથી ધનિક વ્યક્તિ, અંબાણીથી પણ આગળ

ઍલન મસ્ક

ઍલન મસ્ક હવે વિશ્વના સૌથી ધનિક માણસ બની ગયા છે, કેમ કે તેમની નેટવર્થ $ 185 બિલિયનને પાર કરી ગઈ છે.

મસ્કની ઇલેક્ટ્રોનિક કાર કંપની ટેસ્લાએ આ વર્ષે મૂલ્યમાં વૃદ્ધિ કરી છે અને બુધવારે પહેલી વાર તેમનું બજારમૂલ્ય $ 700 બિલિયન પર પહોંચ્યું છે.

ઍલને બ્લૂમબર્ગ તરફથી જાહેર કરાયેલી અબજોપતિની સૂચિમાં એમેઝોનના માલિક જેફ બેજોસને પાછળ રાખી દીધા છે. આ સૂચિમાં 500 અબજોપતિ સામેલ છે.

એટલું જ નહીં તેઓએ ભારતીય ઉદ્યોગપતિ મુકેશ અંબાણ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીને પણ પાછળ રાખી દીધા છે.

આજે સરકાર-ખેડૂતો વચ્ચે 8મી વખત બેઠક, શું મુદ્દાનો ઉકેલ આવી જશે?

નવા કૃષિકાયદાના વિરોધમાં ખેડૂતો દિલ્હીની સરહદે આંદોલન ચલાવી રહ્યા છે. હજારોની સંખ્યામાં ખેડૂતો દિલ્હી તરફ ટ્રેક્ટર લઈને કૂચ પણ કરી રહ્યા છે.

આ દરમિયાન આજે ખેડૂતો અને સરકાર વચ્ચે ફરી એક બેઠકની તૈયારીના અહેવાલ છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર, ખેડૂત સંગઠનો સાથે આઠમા રાઉન્ડની વાતચીતના એક દિવસ પહેલાં કૃષિમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમર ગુરુવારે પંજાબસ્થિત નાનકસાર શીખ સંપ્રદાયના ધાર્મિક વડા બાબા લાખા સિંહને મળ્યા હતા.

વિરોધસ્થળોએ લંગરનું આયોજન કરી રહેલા બાબા લાખા સિંહે કહ્યું હતું કે તેઓ સરકાર અને વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતો વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવા ઇચ્છે છે, તો ખેડૂત યુનિયનોએ કહ્યું કે ધાર્મિકનેતાઓ તેમના માટે બોલતા નથી.

એવી પણ વાત જાણવા મળી છે કે બપોરે વાટાઘાટ પહેલાં સરકારના મંત્રીઓ ગૃહમંત્રી અમિત શાહને પણ મળી શકે છે. આજે બેઠક થાય છે કે કેમ અને થાય છે તો તેમાં શું પરિણામ આવે છે તેના પર સૌની નજર છે.

"દિલ્હીના શાસક રાહુલ ગાંધીથી ડરે છે"

જનસત્તાના અહેવાલ અનુસાર, શિવસેનાએ ગુરુવારે કહ્યું કે "દિલ્હીમાં શાસક" રાહુલ ગાંધીથી ડરે છે. સંપાદકીયમાં કહેવાયું કે જો એવું ન હોત તો ગાંધી પરિવારને બદનામ કરવાનું અભિયાન ન ચલાવાત.

એવું પણ કહેવાયું કે રાહુલ ગાંધી કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ બની રહ્યા છે.

શિવસેનાના મુખપત્ર સામનામાં લખાયું કે "એ સ્વીકાર કરવો જોઈએ કે ભાજપ પાસે નરેન્દ્ર મોદીનો કોઈ વિકલ્પ નથી અને કૉંગ્રેસ પાસે રાહુલ ગાંધીનો કોઈ વિકલ્પ નથી."

શિવસેનાએ રાહુલ ગાંધી માટે આ એવા સમયે કીધું છે જ્યારે શિવસેનાના સાંસદ સંજય રાઉતે કૉંગ્રેસના નેતૃત્વવાળા યુપીએને વિસ્તારવાની વાત કહી હતી.

સંજય રાઉતે કહ્યું હતું કે વિપક્ષે કેન્દ્રના "તાનાશાહી વલણ" સામે એક થવું જોઈએ અને એક "વિકલ્પ" આપવો જોઈએ.

મોદી 18 જાન્યુઆરીએ અમદાવાદ, સુરત મેટ્રો પ્રોજેક્ટ્સનો શિલાન્યાસ કરશે

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ અનુસાર, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી 18મી જાન્યુઆરીએ અમદાવાદ મેટ્રો પ્રોજેક્ટના ફેઝ-2નો વર્ચ્યુઅલ શિલાન્યાસ કરશે.

આ રૂટ્સ જીઆઈએફટી (ગિફ્ટ) સિટી કૅમ્પસ અને રાજ્યની રાજધાની ગાંધીનગરને જોડશે.

સત્તાવાર સૂત્રોએ ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે, વડા પ્રધાન સુરત મેટ્રો પ્રોજેક્ટ ફેઝ-1નો પણ શિલાન્યાસ કરશે, આ પ્રોજેક્ટ 12,020 કરોડ રૂપિયાનો છે.

અમદાવાદ અને સુરતમાં બંને મેટ્રો પ્રોજેક્ટ્સ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જે શિક્ષકોને આ કામગીરી સોંપવામાં આવી હતી તેમાંના જામજોધપુરના નરમાણા ગામની પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષક મનીષભાઈ ગઢિયાએ બીબીસી સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું, "જો કોઈ એવું માનતું હોય કે શિક્ષકો પાસે ફાજલ સમય ખૂબ છે, તો એ ભૂલભરેલું છે."

"કોરોનાની મહામારીમાં તો શિક્ષકો પર કામનું ભારણ ઊલટાનું વધી ગયું છે. અમે પહેલાંથી બાળકોને ઑનલાઈન ભણાવી રહ્યા છીએ."

"કોરોના મહામારીને લીધે શાળાઓ કાર્યરત્ નથી. તેથી જે વિદ્યાર્થીઓ શાળામાં મધ્યાહ્ન ભોજન લેતાં હોય તેઓ શાળામાં આવી શકે તેમ નથી. તેથી તેમનાં ખાતાંમાં રોકડ રકમ જમા કરાવવાની જવાબદારી પણ અમારા માથે છે."

"બાળકોને ઑનલાઈન ભણાવવાની પ્રક્રિયા ખૂબ મહેનત માગી લે તેવી છે. બાળક તેમજ તેમના વાલીને અમારે સૌ પ્રથમ તો એ પ્રક્રિયા સમજાવવી પડે છે. રાતોરાત તેમને ઑનલાઈન શિક્ષણની સમજ આપવી એ સરળ કામ નથી."

"સમજ આપ્યા પછી પણ વિદ્યાર્થીઓને ઑનલાઈન ક્લાસમાં બેસતાં કરવા એ જહેમત માગી લે તેવું કામ છે. ઉપરાંત, બાળકોને અભ્યાસ વિશેની કોઈ પણ પૂછપરછ કરવી હોય તો અમને દિવસ દરમિયાન ફોન પર ગમે ત્યારે સંપર્ક કરી શકે છે."

"આટઆટલી વ્યસ્તતા પછી પણ અમને મગફળીની ઑનલાઇન નોંધણીમાં બે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સવાનું હોય તો એ વ્યાવહારિક નિર્ણય નથી."

શિક્ષણમંત્રી પાસેથી શિક્ષકોને શું અપેક્ષા છે?

જામજોધપુર તાલુકાની પ્રાથમિક શાળાના શિક્ષકોએ સરકારના આ નિર્ણયને પડકારતાં તાલુકા વિકાસ અધિકારીને આવેદનપત્ર આપીને જણાવ્યું હતું કે શિક્ષકો મગફળીની ઑનલાઈન નોંધણીમાં ભાગ નહીં લે.

આવાં કામોને લીધે સરવાળે શિક્ષણને નુકસાન પહોંચે છે, એવું જણાવતાં સરકારી પ્રાથમિક શાળાનાં શિક્ષક રાજેશભાઈ રોજીવાડિયાએ બીબીસીને કહ્યું, "જામજોધપુર તાલુકામાં પાક નુકસાનીનો સર્વે કરવાની કામગીરીમાં સો જેટલા શિક્ષકોને તલાટી સાથે મોકલવામાં આવ્યા હતા."

"લૉકડાઉન દરમિયાન અમે સસ્તાં અનાજની દુકાનોએ જઈને રાશનકાર્ડ-આધારકાર્ડ નોંધણીની કામગીરી પણ કરી હતી."

"એમાં ગ્રાહકોનાં રાશનકાર્ડ અને આધારકાર્ડ હાથમાં લઈને એના નંબર નોંધવા પડતા હતા અને ગ્રાહકની સહી લેવી પડતી હતી."

"સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમો ત્યાં જળવાતા નહોતા. તો શું અમારા જેવા શિક્ષકોને કોરોનાના ચેપનો ભય ન લાગે?"

"કોરોના જાગૃતિની કામગીરી અંતર્ગત ઘરે-ઘરે જઈને લોકોના તાવ- શરદી માપ્યાં છે. ચેકપોસ્ટ પર જઈને ચેકીંગ કર્યું છે."

"આ ઉપરાંત, ગરીબ કલ્યાણ મેળામાં પણ શિક્ષકોને જોતરવામાં આવે છે. લોકોની સંખ્યા ભેગી કરીને બસમાં લઈ જવાની જવાબદારી શિક્ષકોને સોંપવામાં આવે છે. શું આ શિક્ષણનો ભાગ છે?"

તેઓ શિક્ષણપ્રધાન ભુપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાને અનુલક્ષીને કહે છે કે "શિક્ષણપ્રધાન અમારા શિક્ષક પરિવારના વડા છે. અમારી એવી અપેક્ષા છે કે તેમણે એવું કહેવું જોઈએ કે મને પૂછ્યા વગર અમારા શિક્ષકોને કોઈ કામ ન સોંપતા. શિક્ષકોનું મુખ્ય કામ બાળકોને શિક્ષણ આપવાનું છે."

શિક્ષણ વિભાગ જાગ્યો

મગફળી ખરીદ-વેચાણની ઑનલાઈન નોંધણીમાં જોડાવાના પરિપત્ર સામે શિક્ષકોએ બાંયો ચઢાવી હતી.

તેમણે મળીને તેમના સંગઠનના નેજા હેઠળ પત્ર લખીને જણાવ્યું હતું કે શિક્ષણ સિવાયની કામગીરી શિક્ષકોને સોંપવી તે રાઇટ ટુ ઍજ્યુકેશનની બંધારણીય જોગવાઈનું ઉલ્લંઘન ગણાશે માટે મગફળીની નોંધણીમાંથી અમને બાકાત રાખવામાં આવે.

એ પછી સરકારનું શિક્ષણતંત્ર પણ સફાળું જાગ્યું હતું અને મગફળી નોંધણી પ્રક્રિયામાંથી તેમને બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા.

રાજેશભાઈ રોજીવાડિયા કે જેઓ શિક્ષક ઉપરાંત પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘના મહામંત્રી છે તેમણે જણાવ્યું, "કેન્દ્ર સરકારે 2009માં અને ગુજરાત સરકારે 2011માં રાઇટ ટુ ઍજ્યુકેશનની જોગવાઈ મંજૂર કરી છે, એમાં શિક્ષકોને શિક્ષણ સિવાય માત્ર ચૂંટણી, વસતીગણતરી અને ડિઝાસ્ટર...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જેમાં તેમણે અમદાવાદ-ગાંધીનગર અને સુરતના મેટ્રોકામો માટે રૂ. 568 કરોડની ફાળવણી કરી હતી.

આ સાથે વડોદરા, રાજકોટ, ભાવનગર અને જામનગરમાં મેટ્રોલાઇટ કે મેટ્રોનિયો જેવી સુવિધા માટે જોગવાઈ કરી હતી, જે ધ્યાનાકાર્ષક રહી હતી.

મેટ્રોલાઇટ તથા મેટ્રોનિયોએ શહેરીવિસ્તારમાં સસ્તી અને સુવિધાયુક્ત પરિવહનસેવા માટેના નવા માધ્યમ છે.

આ અમલી જાહેરાતને પગલે જૂનાગઢ મહાનગરપાલિકાને બાદ કરતા તમામ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન એક યા બીજી મેટ્રો સુવિધાથી સજ્જ થશે.

આ પહેલાં કેન્દ્રીય નાણાં મત્રી નિર્મલા સીતારમણે દેશનું બજેટ રજૂ કરતી વખતે દેશના ટિયર-ટુ શહેરોમાં મેટ્રોલાઇટ તથા મેટ્રોનિયોની સુવિધાને વિસ્તારવાની વાત કહી હતી. કેન્દ્ર સરકારના શહેરીવિકાસ મંત્રાલય દ્વારા ગત વર્ષે તેના માનક નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા.

શું છે મેટ્રો લાઇટ ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો મેટ્રોલાઇટ એ 'ટ્રામવ્યવસ્થા કરતાં ઊંચી અને મેટ્રોવ્યવસ્થા કરતાં નીચી' છે.

જે શહેરોમાં મેટ્રો જેટલો ટ્રાફિક નથી થતો, ત્યાં તથા હાલમાં જ્યાં મેટ્રોસુવિધા ચાલુ છે, ત્યાં 'પૂરકસેવા' તરીકે મેટ્રોલાઇટ (લાઇટ અર્બન રેલ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમ) દોડાવવાની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સરકારની યોજના છે.

તેમાં રસ્તા ઉપર નિર્ધારિત ટ્રૅક ઉપર પાટા પાથરવામાં આવશે, જેની ઉપર આ કૉચ દોડશે. ફૅન્સિંગ કે દીવાલ દ્વારા આ ટ્રૅકને સામાન્ય રસ્તાના ટ્રાફિકથી અલગ કરવામાં આવે છે. કોઈ વાહન તેમાં ન પ્રવેશે તે માટે માર્શલ ગોઠવવા તથા નુકસાન કરનારને દંડ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

તેમાં એકબીજા સાથે જોડાયેલા ત્રણ કૉચ હશે, જેને મુસાફરોના ટ્રાફિક મુજબ જરૂર પડ્યે વધારી શકાશે. આ કૉચ સ્ટેનલેસસ્ટીલ કે ઍલ્યુમિનિયમના બનેલા હશે.

ત્રણ કૉચમાં સરેરાશ 300 મુસાફર સવારી કરી શકશે અને તેની મહત્ત્મ ઝડપ 60 કિલોમીટર પ્રતિકલાકની હશે.

કૉચને વીજપુરવઠો મળી રહે તે માટે ટ્રૅકની ઉપર (જરૂર જણાય ત્યાં નીચે ટ્રૅકની વચ્ચે) વાયર નાખવામાં આવશે. આ સિવાય ટૂંકા પટ્ટામાં આ પ્રકારની વ્યવસ્થા થઈ શકે તેમ ન હોય તો બૅટરી વ્યવસ્થા પણ હશે.

એક પ્લૅટફૉર્મથી બીજા પ્લૅટફૉર્મ પર જવા માટે સબ-વે કે ઓવરબ્રિજનું નિર્માણ કરવામાં આવશે. તેમાં રેલવેની જેમ ટ્રેનની અંદર કે પ્લૅટફૉર્મ ઉપર ટિકિટચેકર નહીં હોય, પરંતુ નેશનલ કૉમન મૉબિલિટી કાર્ડ કે અન્ય નિર્ધારિત ટિકિટવ્યવસ્થાથી ભાડું ચૂકવવાનું રહેશે.

કૉચમાં કે સ્ટેશન પર ટિકિટ વૅલિડેટર (ટિકિટની ખરાઈ કરવા માટેની ઇલેક્ટ્રૉનિક વ્યવસ્થા) લગાડવામાં આવશે. જો કોઈ મુસાફર ટિકિટ વગર પકડાય તો ભારે દંડ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.

આ સિવાય કૉચ અને પ્લૅટફૉર્મ ઉપર મેટ્રોના આગમન-નિર્ગમન, સ્ટેશન, આગામી સ્ટેશન તથા આપાતકાલીન જાહેરાત સંબંધિત ઍનાઉન્સમૅન્ટ તથા ડિસ્પ્લે વ્યવસ્થા હશે.

કૉલમ્બિયામાં કાર્યરત રબરટાયર મેટ્રો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

મેટ્રોલાઇટમાં પ્લૅટફૉર્મ સ્ક્રિનડૉર (મેટ્રોટ્રેનના આગમન સાથે ખૂલે અને બંધ થાય તેવા દરવાજા), ડૉરફ્રૅમ મૅટલ ડિટૅક્ટર કે સામાનની તપાસ માટે ઍક્સ-રે મશીન નહીં હોય.

મેટ્રોની સરખામણીમાં મેટ્રોલાઇટ સેવા શરૂ કરવાનો, તેને ચલાવવાનો તથા તેની જાળવણીનો ખર્ચ ઓછો (લગભગ અડધો) આવે છે.

જે શહેરો (કે ઉપનગરીય વિસ્તારમાં) બેથી 15 હજાર મુસાફરનો PHPDT (પિક અવર પિક ડાયરેક્શન ટ્રાફિક) હોય ત્યાં આ  પ્રકારની વ્યવસ્થા અપનાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.  PHPDT એટલે કાર્યસ્થળે જવાના કે પરત ફરવાના સમયે કલાક દરમિયાન કોઈ એક દિશામાંથી થતો મહત્તમ ટ્રાફિક.

દિલ્હી મેટ્રો રેલ કૉર્પોરેશન દ્વારા દ્વારિકા અને કીર્તિનગર સ્ટેશનની વચ્ચે મેટ્રોલાઇટ સેવા શરૂ કરવાની યોજના ઘડી હતી, પરંતુ કોરોનાકાળ દરમિયાન લૉકડાઉનને કારણે થયેલા આર્થિકનુકસાનને પગલે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જો આપ બાળ વિવાહ કરાવવાની પ્રક્રિયામાં સામેલ થાઓ છો તો આપને સજા થઈ શક છે. બાળપણમાં લગ્નના બંધનમાં બંધનારા લોકો વયસ્ક થઈને પોતાનાં લગ્ન ખારિજ કરાવી શકે છે અને તે માટે તેમણે પોતાના જિલ્લા ન્યાયાલયમાં અરજી કરવાની હોય છે.

કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોએ બાળવિવાહ રોકવા માટે કાયદામાં સશોધન કર્યું છે. ઘણાં સ્તરો પર અધિકારીઓને તહેનાત કરાયા છે જેથી બાળવિવાહ રોકી શકાય અને લોકોને તેમાંથી બહાર કાઢી શકાય.

પરંતુ તેમ છતા એક 28 વર્ષીય મહિલાએ પોતાના લગ્ન ખારિજ કરાવવા માટે દિલ્હી હાઈકોર્ટના દ્વારા ખખડાવ્યાં છે.

આ મહિલાએ કોર્ટ સમક્ષ એવી માગણી કરી છે કે દિલ્હીમાં બાળવિવાહને અવૈધ જાહેર કરવામાં આવે. દિલ્હી હાઈકોર્ટે આ મામલે દિલ્હી સરકાર પાસેથી જવાબ માગ્યો છે.

પરંતુ પ્રશ્ન એ થાય છે કે જ્યારે કાયદેસર રીતે ભારતમાં બાળવિવાહને માન્યતા જ નથી તો હાઈકોર્ટ આ મહિલાની અરજી કેમ સાંભળી રહી છે.

વિચિત્ર સ્થિતિ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થા યુનિસેફ પ્રમાણે, 18 વર્ષની ઉંમરથી નાનાં બાળકોનાં લગ્ન કરાવવાં એ માનવાધિકારના ઉલ્લંઘનની શ્રેણીમાં આવે છે. પરંતુ તેમ છતા ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વમાં આ પ્રથા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચાલુ છે.

યુનિસેફ પ્રમાણે, ભારતમાં દર વર્ષે લગભગ 15 લાખ છોકરીઓનાં લગ્ન 18 વર્ષની ઉંમર પહેલાં થઈ જાય છે.

દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં અરજી આપનાર મહિલા પણ આવી જ તમામ છોકરીઓમાં સામેલ છે. આ મહિલાના લગ્ન વર્ષ 2010માં ત્યારે થયાં હતાં જ્યારે તેઓ સગીર હતાં.

મહિલા તરફથી કોર્ટમાં હાજર રહેનાર વરિષ્ઠ વકીલ તનવીર અહમદ જણાવે છે, “આ યુવતીના લગ્ન 16 વર્ષની ઉંમરમાં બળજબરીપૂર્વક થયાં હતાં. તે સમયે તેમના વૈવાહિક જીવનની શરૂઆત નહોતી થઈ. પરંતુ હવે તેમની પર દબાણ કરાઈ રહ્યું છે કે તેઓ પોતાના લગ્ન જીવનમાં પાછાં ફરે.”

આ 28 વર્ષીય યુવતીએ કોર્ટને આગ્રહ કર્યો છે કે તેમના બાળલગ્ન ખારિજ કરવામાં આવે. પરંતુ બાળવિવાહ કાયદા પ્રમાણે, હવે આ વિવાહ ખારિજ નથી થઈ શકતા.

તનવીર અહમદ તેનું કારણ જણાવતાં કહે છે, “બાળલગ્નનો કાયદો એ કેન્દ્રીય કાયદો છે. પરંતુ તેને શેડ્યૂલ સીમાં સામેલ કરી શકાય છે. આ કારણે રાજ્ય આ કાયદામાં સંશોધન કરી શકે છે.”

પરંતુ આ કાયદાની દુવિધા એ છે કે એક રીતે આ તટસ્થ કાયદો છે જે સમાજના દરેક વર્ગ અને ધર્મ પર લાગુ થાય છે. આ કાયદો બાળલગ્નને એક અપરાધિક કૃત્યની શ્રેણીમાં લાવે છે. પરંતુ આ કાયદામની એક વાતે તેને મજાકનો વિષય બનાવી દે છે.

કારણ કે આ જ કાયદો એક રીતે બાળલગ્નની સ્વીકાર્યતા પણ આપે છે, જ્યારે તે એ વાતની જાહેરાત કરે છે કે બાળલગ્નથી બચી શકાયું હોત.

કાયદા અંતર્ગત બાળવિવાહ કરનારાં મહિલા-પુરુષમાંથી કોઈ એક પોતાનાં લગ્ન ખારિજ કરાવવા માટે 18 વર્ષની ઉંમર પાર કર્યાની તિથિ બાદ બે વર્ષની અંદરહ જિલ્લા ન્યાયાલયમાં અરજી આપવાની હોય છે.

તનવીર અહમદ માને છે કે જ્યારે સરકાર બાળલગ્નને અનૈતિક અને અપરાધિક કૃત્ય માને છે તો આવાં લગ્નોને ખારિજ કરાવવાની જવાબદારી 18 વર્ષનાં બાળકો પર કેમ નાખવામાં આવે છે.

તેઓ કહે છે, “જ્યારે તમે એક કાયદા અંતર્ગત બાળવિવાહને અપરાધિક કૃત્ય ગણાવો છો અને આવું એ આધારે કરવામાં આવ્યું છે કે બાળલગ્ન અનૈતિક છે, ગેરકાયદેસર છે અને એક બાળકના મૂળભૂત હકોનું ઉલ્લંઘન છે."

"પરંતુ આ કાયદામાં આપ બાળલગ્નનું કાયદેસરપણું સ્વીકારો છો. આપ બાળવિવાહનો ભોગ બનનાર બાળક પર જવાબદારી નાખો છે કે 18 વર્ષની ઉંમર પાર કરતાં જ તે કોર્ટની શરણે જાય. ત્યારબાદ એક લાંબી કાયદાકીય લડત લડે જ્યારે તેણે પોતાની કારકિર્દી તરફ ધ્યાન આપવાનું હતું.”

વરિષ્ઠ વકીલ તનવીર અહમદ અને તેમનાં ક્લાઇંટે દિલ્હી સરકારથી આ કાયદામાં સંશોધન કરવાની માગ કરી છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે આ માગ ઉઠવાનું કારણ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જો તમારે ઝોકું ખાવાના પૈસા ચૂકવવા પડે તો? માન્યામાં નહીં આવે પરંતુ કેટલાક લોકો આના માટે પણ તૈયાર છે.

અમેરિકાના સૌથી વ્યસ્ત શહેર ન્યૂ યૉર્કમાં એક  'નેપ સ્ટોર' ખૂલ્યો છે.

તમે અહીંયા ઝોકું ખાઈ શકો છો, ભાગદોડની જિંદગીમાંથી ફુરસદની પળો વિતાવી શકો છો.

ઝોકાં ખાવાના આ કેન્દ્રનું નામ 'કેસ્પર' છે. અહિંયા 45 મિનિટની ઊંઘ કરવાના 25 ડૉલર વસૂલવામાં આવે છે.

અમેરિકાના ડૉલરની રૂપિયામાં કિંમત આંકો તો આ રકમ 1750 રૂપિયાથી પણ વધારે થાય છે.

કેસ્પરમાં આવીને તમને એવું લાગી શકે છે જાણે કે ઊંઘ તમારી જ રાહ જોઈ રહી હોય.

છતની ડિઝાઇન એવી છે કે જાણે ખુલ્લા આકાશમાં તારા ટમટમ થતા હોય.

અહિંયા અલગ અલગ કેબિનમાં નવ પથારીઓ પાથરવામાં આવી છે.

સ્ક્રીનથી બહાર નીકળતા પ્રકાશથી જો તમારી આંખો થાકી ગઈ હોય તો અહિંયા આવીને તમે પોતાની આંખોને આરામ આપી શકો છો.

ઊંઘ આવે તેવો માહોલ

કેસ્પરનો માહોલ ઊંઘવા માટે પ્રેરણા આપે તેવો છે

કેસ્પરમાં ટીવી છે પરંતુ તેની સ્ક્રીન તમને ઊંઘ લેવા માટે પ્રેરણા આપે છે.

હકીકતે ન્યૂ યૉર્કનું આ ઝોકા કેન્દ્ર ગાદલા બનાવનારી કંપનીની માર્કેટિંગ રણનીતિનો ભાગ છે.

આ નેપ સ્ટોરના એક ભાગમાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તમે વૈભવી ઊંઘની મજા માણી શકો છો.

બીજો ભાગ ગાદલા બનાવનારી કંપનીએ માર્કેટિંગના પ્રચાર પ્રસાર માટે રાખ્યો છે.

કેસ્પરના સંસ્થાપકનું માનવું છે કે તેઓ એવા યુવાન ગ્રાહકોને પોતાની તરફ આકર્ષી શકે છે જે સામાન ખરીદવા કરતા નવા અનુભવો મેળવવા માટે વઘુ ખર્ચ કરવા તૈયાર હોય.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેસ્પરના સહ સંસ્થાપક નીલ પરીખ કહે છે, "અમે એવી જગ્યા તૈયાર કરવા માંગતા હતા જ્યાં લોકો નિરાંતે આરામ કરી શકે."

"જો કોઈ લાલ આંખે આવે તો ચોક્કસપણે તે ખૂબ જ થાકેલા હશે. તમે જ્યારે આખો દિવસ મહેનત કરો ત્યારે આવું થઈ શકે છે."

"એવામાં જો તમે ઇચ્છો તો અહિંયા ઊંઘ કરી શકો છો અહિંયા તમને થાક ઉતારવાની તક મળી શકે છે."

આ જગ્યાએ પૈસાદાર લોકો આવે છે, ઝોકું ખાય છે અને અહીંની તસવીર ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પોસ્ટ કરવાનું ચૂકતા નથી.

પૈસા ખર્ચ કરીને ઝોકું ખાવાનું સુખ નવો અનુભવ છે. જેને વેચવામાં તેઓ કોઈ પણ પ્રકારનો સંકોચ કરતા નથી.

અહિંયા નિરાંતે એક ઝોકું ખાધા બાદ એક મહિલાએ કહ્યું "આરામ કરવા માટે આ જગ્યા સારી છે."

સામાન્ય માણસોનું મંતવ્ય શું છે?

કેસ્પરના સહ સંસ્થાપક નીલ પરીખ

આ જગ્યા વિશે સામાન્ય માણસો પણ આવું જ વિચારે છે કે નહીં તે જાણવા માટે અમે ન્યૂ યૉર્કના કેટલાક સામાન્ય લોકો સાથે વાતચીત કરી.

હાલમાં જ કૉલેજથી બહાર નીકળીને કારકિર્દી શરૂ કરનારા એક યુવકે કહ્યું "જો મારી પાસે ખર્ચ કરવા માટે અઢળક પૈસા હોય તો હું પણ આવું જ કરું."

આ જ  સવાલ અમે એક યુવતીને પુછ્યો તો તેમનો જવાબ હતો "હું ત્યાં જઈ શકું છું પરંતુ મારું માનવું છે કે એક ઝોકું ખાવાના આટલા રૂપિયા વધારે છે. હું એવું ઇચ્છીશ કે આવી જગ્યા સાર્વજનિક હોવી જોઈએ જ્યાં લોકો નિરાંતે ઝોકાં ખાઈ શકે."

ન્યૂ યૉર્કમાં આ એકમાત્ર જગ્યા નથી જ્યા ઊંઘનો વેપાર થાય છે.

કેટલાંક સેન્ટર છે જ્યા અલગ અલગ સમયે ઊંઘ લેવા માટે 15 ડૉલરથી લઈને 50 ડૉલર સુધીનો ચાર્જ લેવામાં આવે છે.

'નેપ યૉર્ક' પણ આવી જ એક જગ્યા છે જે ઊંઘ વેચીને પૈસા કમાઈ રહી છે.

અહિંયા 30 મિનિટની ઊંઘ કરવા માટેનો ચાર્જ 15 ડૉલર છે.

અન્ય કોઈ પણ મહાનગરની જેમ ન્યૂ યૉર્કમાં પણ ઊંઘવાની ઇચ્છા ધરાવતા  લોકો માટે સસ્તા વિકલ્પો પણ છે.

ન્યૂ યૉર્કના બગીચાઓમાં પણ તમને ઊંઘતા લોકો જોવા મળશે.

કેટલાક કૉલેજના વિદ્યાર્થીઓ પણ મેદાનોમાં મળી જશે પરંતુ અહિંયા એવી તસવીર નહીં મળે જે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર શેર કરી શકાય.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે ચીનના સંશોધકોના આ દાવાને અન્ય સંશોધકોએ ફગાવી દીધો છે. વળી વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાએ આ દાવાને સમર્થન નથી આપ્યું કે ન તેને ફગાવ્યો છે.

બ્રિટનના અખબાર 'ડેઇલી મેલ', 'નવભારત ટાઇમ્સ' અને અન્ય મીડિયાએ આ સંશોધનના દાવાના સમાચાર પ્રકાશિત કર્યાં છે.

આ સમગ્ર બાબત શું છે એ જાણવા બીબીસીએ પ્રયાસ કર્યો.

શું દાવો કરવામાં આવ્યો છે?

એસએસઆરએન એક ઑપન-ઍક્સેસ ઑનલાઇન પ્રિપ્રિન્ટ પ્લૅટફૉર્મ છે. તે સંશોધકોને તેમના શરૂઆતી-પ્રાથમિક સંશોધનો પ્રિપ્રિન્ટ સ્વરૂપે પ્રકાશિત કરવા માટે મંચ પૂરો પાડે છે.

આ પ્લૅટફૉર્મ પર પ્રકાશિત રિસર્ચ પેપરમાં દાવો કરાયો છે કોરોના વાઇરસનો ઉદ્ભવ ચીનના વુહાનમાંથી નહીં પરંતુ ભારતમાંથી થયો હતો.

એટલે તેમનો દાવો છે કે કોરોના વાઇરસ પહેલીવાર ભારતમાંથી વિશ્વમાં ફેલાયો છે.

ચીનની ઍકેડમી ઑફ સાયન્સીઝના સંશોધકોની એક ટીમનું કહેવું છે કે કોરોના વાઇરસ સંભવત: વર્ષ 2019ના ઉનાળામાં ભારતમાં પેદા થયો હતો.

તેમનું કહેવું છે કે વાઇરસ જાનવરોમાંથી થઈને ગંદા પાણી મારફતે મનુષ્ય સુધી પહોંચી ગયો. ત્યાર પછી તે ભારત થઈને ચીનના વુહાન પહોંચ્યો અને ત્યાં તે વાઇરસની ઓળખ થઈ.

જોકે અત્રે નોંધવું કે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આ દાવાની ચીનની સરકાર કે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા કે અન્ય કોઈ પણ સત્તાવાર સંસ્થાએ પુષ્ટિ નથી કરી કે ન સમર્થન કર્યું છે.

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાએ ચીનમાં ડિસેમ્બરમાં વાઇરસના ફેલાવા બાદ તપાસ માટે તેમની ટીમ મોકલી હતી. આ ટીમ તેના ઉદ્ભવ અને અસરો તથા શરૂઆતી સ્વરૂપો ઉપરાંત તે ક્યાંથી આવ્યો તેની તપાસ કરી રહી છે.

શી જિંગપિંગ

હજુ સુધી ડબ્લ્યુએચઓ દ્વારા કોરોના વાઇરસના ઉદ્ભવ સ્થાન વિશે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં નથી આવી.

તદુપરાંત ચીનના સંશોધકોનું એવું પણ કહેવું છે કે ભારતની 'નબળી આરોગ્ય વ્યવસ્થા અને વસ્તી યુવાન હોવાથી કોરોના વાઇરસ ઘણા લાંબા સમય સુધી પકડમાં ન આવ્યો અને લોકોને સંક્રમિત કરતો રહ્યો.'

પેપરમાં ફિલોજિનેટિક વિશ્લેષણ (કોરોના વાઇરસના મ્યૂટેટ થવાની રીતનો અભ્યાસ)નો આધાર આપવામાં આવ્યો છે. જેથી કોરોના વાઇરસના સ્રોત માલૂમ કરી શકાય.

અન્ય કોશિકાઓની જેમ વાઇરસ પણ સ્વરૂપ બદલે છે અને ફરી પેદા થાય છે. આ દરમિયાન તેમના ડીએનએમાં મામૂલી ફેરફાર આવે છે.

ચીનના વૈજ્ઞાનિકોની દલીલ છે કે જે વાઇરસ ઘણા ઓછા સ્વરૂપ બદલે છે તેને ઓળખીને જાણી શકાય છે કે વાઇરસનો સ્રોત શું છે.

સંશોધકોએ દલીલ કરી કે તેમની તપાસ અનુસાર વાઇરસ બાંગ્લાદેશ, અમેરિકા, ગ્રીસ, ઑસ્ટ્રેલિયા, ભારત, ઇટાલી, ચૅક રિપબ્લિક, રશિયા અથવા સર્બિયામાં પેદા થયો હોય એવી શક્યતા છે.

પણ તેમનું કહેવું છે કે ભારત અને બાંગ્લાદેશમાં ઓછા મ્યૂટેશનવાળા નમૂના મળ્યા છે અને તે ચીનના પાડોશી દેશ છે આથી શક્ય છે કે સંક્રમણ અહીં જ સૌપ્રથમ શરૂ થયું હશે.

તેમનો એવો પણ દાવો છે કે આ દેશોમાંથી લેવાયેલા નમૂના અને અને મ્યૂટેશનમાં લાગેલા સમયને ધ્યાને લેતા કોરોના વાઇરસ વર્ષ 2019માં જુલાઈ અથવા ઑગસ્ટમાં ફેલાયો હશે.

પરંતુ બ્રિટનની ગ્લાસગો યુનિવર્સિટીના એક નિષ્ણાત ડેવિડ રોબર્ટસને ડેઇલી મેલને કહ્યું કે આ સંશોધનમાં ઘણી ભૂલ અને ક્ષતિ છે. કોરોના વાઇરસ  વિશેની આપણી સમજમાં તે જરાય વૃદ્ધિ નથી કરતું.

જોકે આ પહેલી વખત એવું નથી બન્યું કે ચીને વાઇરસના ઉદ્ભવ મામલે બીજા કોઈ દેશનું નામ લીધું છે. અગાઉ તે અમેરિકા અને ઇટાલી વિશે પણ આવી બાબતો કહી ચૂક્યું છે.

કોરોના વાઇરસ ખરેખર ફેલાયો ક્યાંથી?

કોરોના વાઇરસ (કોવિડ-19)ના શરૂઆતી ફેલાવા વિશે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાનું અત્યાર સુધી જે વલણ રહ્યું છે તેમાં કહેવાયું છે કે વિશ્વમાં સૌપ્રથમ આ વાઇરસ અને તેનાથી થતી બીમારીની જાણકારી ચીનમાંથી મળી હતી.

આ વાઇરસનું મનુષ્યથી મનુષ્યમાં ફેલાવાની ઘટના અને...