પીએનબીએ જણાવ્યું હતું, "આ ગોટાળામાં જે લેવડદેવડ થઈ છે એ કેટલાક ચોક્કસ લોકોના લાભ માટે કરવામાં આવી છે. તેમાં બેન્કના કર્મચારીઓ અને ખાતેદારોની મિલીભગત છે."

"આ વ્યવહારોના આધારે બીજી બેન્કોએ પણ કેટલાક ચોક્કસ ખાતેદારોને વિદેશમાં નાણાં આપ્યાં હોય એવું લાગે છે."

આ નિવેદનને કારણે બુધવારે પીએનબીના શેરો ભાવ રૂ. 157થી ગગડ્યા હતા અને 144.85 પર બંધ આવ્યા હતા, જે 10.39 ટકાનો ઘટાડો સૂચવે છે.

જો બેન્કમાં આપનું ખાતું હોય તો તેને કોઈ અસર થશે?

કાયદાપાલન સંસ્થાઓ નક્કી કરશે જવાબદારી

દેશની સૌથી મોટી બેન્કો પૈકીની એક પીએનબીએ આ ગોટાળામાં સંડોવાયેલા લોકોનાં નામ જાહેર કર્યાં નથી.

અલબત, પીએનબીએ એવું જરૂર જણાવ્યું છે કે આ વ્યવહારો બાબતે કાયદાપાલન સંસ્થાઓને માહિતગાર કરવામાં આવી છે અને આ વ્યવહારોમાં બેન્કની જવાબદારી કેટલી છે તેની ચકાસણી એ સંસ્થાઓ કરશે.

પીએનબીએ જણાવ્યું હતું, "બેન્કમાં આ પ્રકારની લેવડદેવડ તાકીદની પરિસ્થિતીમાં થતી હોય છે, પણ આવા વ્યવહારોમાં બેન્કની જવાબદારી કેટલી છે તે કાયદાકીય સ્થિતિ તથા સચ્ચાઈને આધારે નક્કી થશે."

બેનામી લેવડદેવડના આરોપો

પીએનબી બેનામી લેવડદેવડના આરોપોનો સામનો કરી રહી છે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્યારે આ ગોટાળો બહાર આવ્યો છે.

નીરવ મોદી નામના બિઝનેસમેન સંબંધી નાણાકીય વ્યવહારોની તપાસ ગયા સપ્તાહથી ચાલી રહી છે.

પીટીઆઈ સમાચાર એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, નીરવ મોદી, તેમના ભાઈ, પત્ની અને ભાગીદારે પીએનબી બેન્ક સાથે 280 કરોડ રૂપિયાનો કથિત ગોટાળો કર્યો હોવાનું કેન્દ્રીય તપાસ સંસ્થા સીબીઆઈના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું.

પીએનબીનો દાવો છે કે નીરવ, તેમના ભાઈ વિશાલ, પત્ની અમી તથા મેહુલ ચીનુભાઈ ચોકસીએ બેન્કના અધિકારીઓ સાથે મળીને ષડયંત્ર રચ્યું હતું અને બેન્કને નુકસાન કર્યું હતું.

આ ચારેય લોકો ડાયમંડ આર યુએસ, સોલર એક્સપોર્ટ અને સ્ટેલર ડાયમંડ્ઝનાં ભાગીદારો છે.

આપની ડિપોઝિટનું શું થશે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બીબીસીનાં બિઝનેસ સંવાદદાતા દેવિના ગુપ્તાના જણાવ્યા અનુસાર, "બેન્કિંગ ક્ષેત્રના નિયમનકર્તા ભારતીય બેન્કોને ડૂબેલાં ધિરાણમાંથી બહાર લાવવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, ત્યારે આ પ્રકરણ સરકારી બેન્કોની પ્રતિષ્ઠા પરના મોટા ફટકા સમાન છે.

"દેશના શેર બજારને પાઠવેલા નિવેદનમાં પીએનબીએ જણાવ્યું હતું, મુંબઈમાંની તેની એક શાખામાં ગંભીર ગોટાળો શોધી કાઢવામાં આવ્યો છે.

"પ્રારંભિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ગેરકાયદે વ્યવહારો માટે શંકાસ્પદ ખાતાઓ ખોલવામાં આવ્યાં હતાં. આ કૌભાંડમાં અન્ય બેન્કો સંડોવાયેલી હોવાની શક્યતા પણ છે.

"આ કેસની તપાસ સીબીઆઈ કરી રહ્યો છે અને પીએનબીના કમસેકમ 10 કર્મચારીઓને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે તેવા સમાચારને કેન્દ્રીય નાણા મંત્રાલયે સમર્થન આપ્યું હતું.

"આ ગોટાળા વિશે શેર બજારને જણાવવામાં આવ્યું પછી બુધવારે પીએનબીના શેરોના ભાવમાં દિવસ અંત સુધીમાં દસ ટકાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો.

"પબ્લિક ડીપોઝિટ્સ વિશે પીએનબીએ કોઈ ફોડ પાડ્યો નથી, પણ નિષ્ણાતો માને છે કે સામાન્ય ખાતેદારોએ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી, કારણ કે ગેરકાયદે ખાતાંઓની જ તપાસ કરવામાં આવશે.

"ભારતમાં દેશની કુલ પૈકીના 70 ટકા બેન્કિંગ અસ્કયામત પર સરકારી બેન્કોનો અંકૂશ છે. મોટા પ્રમાણમાં ધીરાણ ડૂબ્યા પછી સરકાર હવે બેન્કિંગ વ્યવહારોની ઝીણવટભરી ચકાસણી કરી રહી છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પીએમ કૅર ફંડમાં કેટલાં નાણાં એકઠાં થયાં હતાં અને તે રૂપિયાનું શું થયું તે વિશે કોઈ માહિતી મળી શકતી નથી

સમગ્ર અહેવાલ વિસ્તારથી

દિલ્હીના સાકેત વિસ્તારમાં રહેતા આલોક ગુપ્તા તેમનાં 66 વર્ષીય માતા માટે એક વૅન્ટિલેટર સાથેનો બેડ શોધી રહ્યા છે. તેમણે દિલ્હી, ફરિદાબાદ, ગુરુગ્રામ અને નોઇડાની મોટા ભાગની હૉસ્પિટલોનો સંપર્ક કરી જોયો, પરંતુ તેમને ક્યાંય બેડ નથી મળ્યો. તેમનાં માતાનું ઓક્સિજનનું સ્તર જીવલેણ સ્તરે ઘટી ગયું છે.

તેઓ જણાવે છે, “જે દિવસે ઓક્સિજન લેવલ 90થી નીચે આવ્યું, ત્યારથી હું હૉસ્પિટલોમાં વૅન્ટિલેટર વાળી પથારી શોધું છું. પરંતુ હજુ પથારી નથી મળી. મારાં માતાને ICU બેડની તાત્કાલિક જરૂર છે.”

ઉત્તર પ્રદેશના અલીગઢમાં 18 વર્ષના નદીમે બે દિવસ પહેલાં જ ICUમાં બેડ ન મળવાના કારણે જીવ ગુમાવ્યો હતો.

અલાહાબાદની સ્વરૂપ રાણી હૉસ્પિટલમાં 50 વર્ષ સુધી ડૉક્ટર તરીકે કામ કરનાર 80 વર્ષના ડૉ. જે. કે. મિશ્રાને તે હૉસ્પિટલમાં જ વૅન્ટિલેટર સાથેની પથારી ન મળી અને સારવાર વગર જ તેમણે જીવ ગુમાવ્યો હતો.

તેમનાં પત્ની શહેરનાં જાણીતા ડૉક્ટર છે છતાં તેઓ પોતાના પતિનો જીવ બચાવી ન શક્યાં.

રાજધાની અને દેશનાં બાકીના શ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હેરોની હૉસ્પિટલમાં જે સ્થિતિ છે તેના માટે 'ભયંકર' શબ્દ પણ નાનો પડે છે. અસંખ્ય લોકો એક-એક શ્વાસ માટે તરફડિતાં મૃત્યુ પામી રહ્યા છે અને આવા અહેવાલ સતત આવી રહ્યા છે.

પહેલાંથી બધી ખબર હતી

27 માર્ચ 2020ના રોજ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પીએમ કૅર્સ ફંડની જાહેરાત કરી.

ગયા વર્ષે દેશમાં કોરોનાના કેસ વધ્યા ત્યારે એક વાત નક્કી હતી કે હૉસ્પિટલોમાં દાખલ થતા કોવિડ-19ના દર્દીઓને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડી રહી છે અને દેશમાં વૅન્ટિલેટરની સખત અછત છે.

વૅન્ટિલેટર એક પ્રકારનું મેડિકલ સાધન છે. સંક્રમિત દર્દીનાં ફેફસાં જ્યારે નબળાં પડવા લાગે ત્યારે તેને જરૂરી ઓક્સિજન આપીને કાર્યરત્ રાખવા માટે વૅન્ટિલેટર મદદરૂપ હોય છે. તેના ઉપયોગથી ગંભીર દર્દીઓના જીવ બચાવી શકાય છે.

આમ તો વર્ષ 2020માં દેશમાં વૅન્ટિલેટર્સની સંખ્યા અંગે કોઈ સરકારી આંકડા ઉપલબ્ધ ન હતા, પરંતુ સરકારી હૉસ્પિટલોમાં કુલ ICU બેડના હિસાબથી દેશમાં લગભગ 18થી 20 હજાર વૅન્ટિલેટર્સ ઉપલબ્ધ હતાં.

તે સમયે એવો અંદાજ હતો કે ભારતમાં કોરોનાના વધતા કેસને ધ્યાનમાં રાખીને બે લાખ સુધી વૅન્ટિલેટર્સની જરૂર પડી શકે છે.

27 માર્ચ 2020ના રોજ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પીએમ કૅર્સ ફંડની જાહેરાત કરી. કોવિડ-19ને ધ્યાનમાં રાખીને આ ફંડની સ્થાપના કરાઈ હતી.

જોકે, વડાપ્રધાન રાહત ભંડોળની વ્યવસ્થા પહેલાંથી જ છે. સ્વયં વડા પ્રધાને દેશવાસીઓને આ ફંડ માટે સહયોગ આપવા અપીલ કરી હતી.

જાણીતી હસ્તિઓ અને ઔદ્યોગિક ગૃહોએ આ ફંડ માટે મોટી રકમ દાનમાં આપી. આ ફંડ માટે રૂપિયા આપનારને કૉર્પોરેટ સોશિયલ રિસ્પોન્સિબિલિટી (સીએસઆર) હેઠળ ટૅક્સમાં છૂટની સગવડ આપવામાં આવી.

ઘણાં મંત્રાલયો અને જાહેર નિગમોના કર્મચારીઓના પગારનો અમુક હિસ્સો કાપીને પીએમ કૅર્સ ફંડ માટે દાનમાં આપવામાં આવ્યો.

આ ફંડમાં કેટલાં નાણાં એકઠાં થયાં હતાં અને તે રૂપિયાનું શું થયું તે વિશે કોઈ માહિતી મળી શકતી નથી, કારણકે સરકારે ભારે ટીકા છતાં આ ફંડની વિગતને માહિતીના અધિકારના કાયદામાંથી બહાર રાખી છે.

58,850 વૅન્ટિલેટર્સમાંથી 30000 વૅન્ટિલેટર્સ જ ખરીદવામાં આવ્યાં

વડા પ્રધાનના સલાહકાર ભાસ્કર કુલ્બેએ લખેલો પત્ર

18 મે 2020ના રોજ વડા પ્રધાનના સલાહકાર ભાસ્કર કુલ્બેએ આરોગ્ય મંત્રાલયને એક પત્ર લખ્યો હતો, જેમાં પીએમ કૅર્સ ફંડમાંથી 2000 કરોડ રૂપિયાના 50,000 ‘મેડ ઇન ઇન્ડિયા’ વૅન્ટિલેટર્સનો ઑર્ડર અપાયો હોવાની માહિતી અપાઈ હતી.

આ દરમિયાન આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા માર્ચના અંતમાં જ...


પીએમ મોદી હજુ પણ સતત બોલી રહ્યા છે. તેઓ મનમોહન સિંહની જેમ મૌન રહેતા નથી.

જ્યારે સમગ્ર દેશ લૂંટી લેવાયેલા ધનની વાત કરે છે ત્યારે દેશના વડાપ્રધાન વર્ષ-બે વર્ષમાં મતદાતા બનનારા બાળકોને સ્ટેડિયમમાં ટ્યૂશન આપી રહ્યા છે.

આ જ્ઞાન તો તેમણે સાચું જ આપ્યું છે કે 'આત્મવિશ્વાસ સૌથી મોટી વસ્તુ છે.'

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

અખલાકની હત્યા, ગોરખપુરમાં બાળકોનાં મૃત્યુ, રાફેલ ડીલ હોય કે પીએનબી કૌભાંડ, 'નેશન વોંટ્સ ટૂ નો' કે મોદીજી તે અંગે શું વિચારે છે.

પરંતુ તેવામાં રામકૃષ્ણ પરમહંસ પર એક કલાક બોલીને નીકળી પડવું ખરેખર આત્મવિશ્વાસનું કામ છે.

'મન કી બાત'માં મોદીએ કયા મુદ્દે બોલવું જોઈએ?

'છોટે મોદી'ના મોટા કારનામા પર વિપક્ષની પ્રતિક્રિયાની અવગણના કર્યા બાદ બાળકોને ભણાવવા સિવાય વડાપ્રધાને રવિવારે મુંબઈમાં કહ્યું કે તેમની સરકારે કામકાજની સંસ્કૃતિ બદલી નાખી.

કાવ્યના ગુણ વિનાની રચનામાં તેમના સમાન બીજું કોઈ નથી.

તેમણે કહ્યું, "જૂની સરકાર માત્ર લટકાવતા, અટકાવતા અને ભટકાવતા જાણતી હતી." પરંતુ તેમના વિરોધી લટકાવવા, અટકાવવા અને ભટકાવવાની સરખામણી ભગાવવા સાથે કરી રહ્યા છે.

મોદી લોકોને પૂછે છે કે 'મન કી બ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાત'માં તેમણે કયા મુદ્દા પર બોલવું જોઈએ.

જો જનતા 'સત્યનું મહત્ત્વ', 'ચરિત્ર પર ચર્ચા', 'સદાચાર પર વિચાર' અને 'સંઘર્ષથી મળતી સફળતા' વિશે સાંભળવા માગે છે તો પછી એ પૂછવાનો શું મતલબ છે કે ફલાણા મુદ્દા પર પીએમ કેમ બોલ્યા નહીં.

અફસોસ કે સહાનુભૂતિ વ્યક્ત કરવી કે જે મુદ્દા પર ટીકા થઈ રહી હોય તેના પર બોલવું એ દોષ સ્વીકાર કરવા બરાબર સમજવામાં આવે છે.

રાહુલ ગાંધીને પણ કહેવાની તક મળી ગઈ છે કે 'વડાપ્રધાન જી બોલો, એ રીતે વ્યવ્હાર ન કરો જાણે તમે દોષિત છો.'

પરંતુ પીએમ કદાચ તેની વિરુદ્ધ વિચારે છે. તેમને લાગે છે કે વિવાદિત મુદ્દા પર બોલવું એ દોષિત હોવા તરફ ઇશારો કરે છે.

વડાપ્રધાન બન્યા બાદ એક પણ પ્રેસ કૉન્ફરન્સ નહીં

દલિત વિદ્યાર્થી રોહિત વેમુલાની આત્મહત્યા બાદ દેશના જુદા જુદા ભાગમાં વિરોધ પ્રદર્શન થયા હતા

મોદી વડાપ્રધાન છે, સ્પષ્ટ છે કે તેઓ જે કંઈ કહે છે તેને ખૂબ ગંભીરતાથી લેવામાં આવશે. તેમની દરેક વાતથી દેશમાં એક સંદેશ જાય છે.

ગૌરક્ષકોની હિંસા, દલિત વિદ્યાર્થી રોહિત વેમુલાની આત્મહત્યા, નોટબંધી અને તેના જેવા બીજા ઘણા મુદ્દા છે જેના પર વડાપ્રધાને ખૂબ મોડી મોડી પ્રતિક્રિયા આપી.

તેઓ પોતાની મરજી પ્રમાણે બોલ્યા અને મન ખોલીને ન બોલ્યા.

મોદી કદાચ એ પણ સમજવા લાગ્યા છે કે આ ડિજિટલ જમાનામાં તેમના દ્વારા કહેવામાં આવેલી વાતો ખોટા સમયે પરત ફરી આવે છે.

"ન ખાઇશ, ન ખાવા દઇશ", "હું દિલ્હીમાં તમારો ચોકીદાર છું"... આ શબ્દો પરત ફરી આવ્યા છે અને પરેશાન કરી રહ્યા છે.

મોદી સમક્ષ અનેક વખત માગ મૂકવામાં આવી છે કે કોઈ ખાસ મુદ્દા પર પોતાનો મત જણાવે, તેમણે એક વખત પણ માગવા પર પ્રતિક્રિયા આપી નથી.

એ જ કારણ છે કે સત્તામાં આવ્યા બાદ તેમણે એક વખત પણ પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરી નથી.

તેમને લાગે છે કે જવાબ દેવાને દબાણમાં આવી જવું માનવામાં આવશે. આમ પણ મોદી તો શું બનારસ યુનિવર્સિટીના વાઇસ ચાન્સેલર પણ છોકરીઓ પર લાઠીચાર્જ થયા બાદ દબાણમાં આવતા નથી.

જવાબદાર મંત્રીને જવાબ આપવાથી બચાવવાનો પ્રયાસ

વધુ એક રસપ્રદ વાત એ છે કે પીએનબી કૌભાંડ પર સંરક્ષણ મંત્રી નિર્મલા સીતારમણ બોલી રહ્યા છે, જ્યારે રાફેલ ડીલ પર સવાલ ઉઠ્યા તો નાણાંમંત્રી અરૂણ જેટલી બોલવા આવ્યા હતા.

આ જોગાનુજોગની વાત નથી કે જે મંત્રીના વિભાગનો મામલો છે તેમના બદલે બીજા કોઈ મંત્રી નિવેદન જાહેર કરે છે.

આ સમજી વિચારીને કરવામાં આવ્યું છે. આ જવાબદાર મંત્રીને જવાબ આપવાથી બચાવવાનો પ્રયાસ છે.

હવે તો...


પીએસઆઈ ગોવિંદ ચાવડા

આ સ્થિતિને પગલે જનજીવનને ખૂબ જ અસર થઈ છે. આ બધાની વચ્ચે સોશિયલ મીડિયામાં એક વ્યક્તિની તસવીર ખૂબ ચર્ચામાં છે જેઓ એક બાળકને ટોપલીમાં રાખી પાણીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે.

આ અધિકારી વડોદરા શહેરમાં પીએસઆઈ છે જેમનું નામ ગોવિંદ ચાવડા છે. તેમણે 45 દિવસના બાળકને ગળાડૂબ પાણીમાંથી સુરક્ષિત સ્થળે લઈ ગયા હતા.

વરસાદને લીધે ઍરપોર્ટ, રસ્તાઓ, ગલી, સોસાયટી, મોહલ્લા અને ઘરમાં તો પાણી ઘૂસી જ ગયું હતું પણ શહેરની હૉસ્પિટલો પણ બાકાત નહોતી.

આ જળબંબાકારને કારણે શહેરની પોલીસે હૉસ્પિટલમાં દાખલ નવજાત બાળકોને બચાવવા માટે રૅન્ચોની ભૂમિકામાં આવવું પડ્યુ.

અલબત્ત, પરિસ્થિતિ 'થ્રી ઇડિયટ્સ'માં આમીર ખાન ભારે વદસાદ વચ્ચે પ્રસૂતિ કરાવે છે એવી ફિલ્મી નહોતી, પરંતુ અહીં એનઆઇસીયૂમાંથી બાળકોને બચાવવાનો વાસ્તવિક પડકાર હતો.

વરસાદ અને પાણી ભરાવાને કારણે શહેરમાં વીજળી કલાકો સુધી ગાયબ હતી, સોશિયલ મીડિયા પર લોકો આ વિશે સતત પોસ્ટ કરી રહ્યા હતા.

આ સમયે વડોદરાના રહેવાસી ધારા શાહ હૉસ્પિટલમાં એક માસનાં બાળક સાથે હતાં અને મુશ્કેલ સ્થિતિમાં એમણે પણ સોશિયલ મીડિયાનો સહારો લીધો.

તેમણે અવર વડોદરા નામનું ફેસબુક પેજ ચલાવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તા સૌમિલ જોશીને સોશિયલ મીડિયામાં પોસ્ટ કરવા માટે એક મેસેજ મોકલ્યો.

વાત જાણે એમ હતી કે હૉસ્પિટલમાં વીજળી નહોતી, જનરેટર ચલાવવા માટે ડીઝલ નહોતું અને ઓક્સિજનની પણ સમસ્યા સર્જાઈ શકે એમ હતી.

ફેસબુક પેજ આવ્યું કામ

ધારા શાહ અને તેમના જેવા અન્ય લોકોનાં નવજાત બાળકો લોટસ હૉસ્પિટલના નિયો નેટલ ઇન્ટેન્સિવ કૅર યુનિટમાં ભરતી હતા.

વરસાદને કારણે હૉસ્પિટલમાં વીજળી ગાયબ હતી અને પાણી અંદર સુધી પહોંચી ગયું હતું, ઓક્સિજન પણ ઓછો હતો.

સૌમિલ જોશી સ્થાનિક સ્તર પર 'અવર વડોદરા' નામનું એક ફેસબુક પેજ ચલાવે છે જેનાં આશરે ત્રણ લાખ ફૉલોઅર્સ છે.

સૌમિલ જોશીએ કહ્યું કે ''તેમણે બાળકોની મદદ માટે ફેસબુક અને ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટ મૂકી અને તે વૉટ્સઍપ્પના માધ્યમથી વડોદરા પોલીસ સુધી પહોંચી હતી.''

વડોદરા પોલીસે આ સંદેશને ખૂબ જ ગંભીરતાથી લીધો અને રેન્ચો બની બાળકોની મદદ કરી.

સૌમિલ કહે છે કે ''આ મેસેજના કારણે બાળકોની મદદ થઈ શકી એ સારી વાત છે. તેમણે માત્ર સ્થાનિક મીડિયા તરીકે સૂચના આપવાનું કામ કર્યું હતું.''

આ અંગે વડોદરા પોલીસ કમિશનર અનુપમસિંહ ગેહલોતે બીબીસીને કહ્યું કે ''સોશિયલ મીડિયા થકી અમને સંદેશ મળ્યો હતો કે લોટસ ચિલ્ડ્રન હૉસ્પિટલમાં પાંચ બાળકો એનઆઈસીયૂમાં છે. હૉસ્પિટલમાં વીજળી નથી, જનરેટર ચલાવવા માટે ડીઝલ નથી અને અંદર પાણી ભરાઈ ગયું છે. ''

''આ સ્થિતિમાં બાળકોની મદદ કરવાની જરૂર હતી અને અમે પોલીસની ટીમ મોકલીને તેમની મદદ કરવાનું નક્કી કર્યું.''

ધારા શાહ કહે છે કે ''તેમને બાળકોને જોઈને ચિંતા થઈ રહી હતી કે જરૂર મુજબ ઓક્સિજન અને અન્ય સુવિધા નહીં મળે તો શું થશે?''

મહામુશ્કેલીએ ટ્રેક્ટર પર ડીઝલ પહોંચ્યું પણ કામ ન લાગ્યું

ભારે વરસાદ અને અનેક રસ્તાઓ પાણીમાં ગરકાવ હતા એ સમયે વડોદરા ક્રાઇમ બ્રાન્ચના સબ ઇન્સપેક્ટર જે. કે. ડોડિયાને હૉસ્પિટલમાં ડીઝલ પહોંચાડવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી.

જે. કે. ડોડિયા કહે છે કે ''પૂર જેવી પરિસ્થિતિને અમને ડ્યૂટી પર બોલાવવામાં આવ્યા હતા. અમે જ્યારે ડીઝલ લેવા માટે નીકળ્યા ત્યારે મોટા ભાગના પેટ્રોલપંપ બંધ હતા અને જે ખુલ્લા હતા ત્યાં સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ હતું, કારણ કે શહેરમાં અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાયેલું હતું.''

તેઓ આગળ કહે છે કે ''જેમતેમ કરીને અમે વડોદરા પોલીસ વડામથક પહોંચ્યા અને ત્યાંથી ડીઝલ લઈને અમે હૉસ્પિટલ તરફ નીકળ્યા. પણ હૉસ્પિટલ સુધી પોલીસની બોલેરો ગાડીમાં જવું શક્ય નહોતું, કારણ કે હૉસ્પિટલની નજીકના...


પીકે નાયર

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના હેરિટેજ વિભાગના ડેપ્યુટી મૅનેજર પી. કે. વાસુદેવન નાયરનું સોમવારે કોરોના વાઇરસના કારણે અવસાન થયું છે.

ભારત સરકારની ભાગીદારીથી 2004થી 2007 દરમિયાન કંબોડિયાના અંગરકોટ વાટમાં ભગવાન બ્રહ્માના મંદિર ટા ફોરમના રિસ્ટોરેશનનું કામ આર્કિયૉલૉજી સર્વે ઑફ ઇન્ડિયા(એએસઆઈ)એ કર્યું હતું.

જેના પ્રૉજેક્ટ હેડ પીકે વાસુદેવન નાયર હતા. એએસઆઈમાંથી નિવૃત થઈને અમદાવાદના હેરિટેજ સેલમાં જોડાયા હતા.

વાસુદેવન નાયર ગયા અઠવાડિયે કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થયા હતા. તેમની અમદાવાદની એસ.વી.પી. હૉસ્પિટલમાં સારવાર ચાલી રહી હતી. તેમના પત્ની પણ કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થયાં છે. જેમની હાલ સારવાર ચાલી રહી છે.

2001ના ભૂકંપ પછી અમદાવાદની ફરતે આવેલા દરવાજા, મોઢેરા સૂર્ય મંદિર, ધોળાવીરા અનેક બીજી આર્કિયૉલૉજી સર્વે ઑફ ઇન્ડિયાની સાઇટના જીણોદ્ધારનું કામ તેમણે કર્યું હતું.

અમદાવાદના હેરિટેજ વિભાગના ડેપ્યુટી મૅનેજર તરીકે તેમણે ભદ્ર પ્લાઝા, અમદાવાદની પોળના મકાનો, ચબૂતરા અને વાવ વગેરે મૉન્યુમૅન્ટને રિસ્ટોર કરવામાં મહત્ત્વનો ભાગ ભજવ્યો હતો.

અમદાવાદને નવી ઊંચાઈએ લઈ જનારા અધિકારી

પીકે નાયર

પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી.કે. વાસુદેવન નાયરનો જન્મ 19 મે 1947માં થયો હતો. તેમણે પોતાના કરિયરની શરૂઆત આર્કિયોલૉજિકલ ઇજનેર તરીકે કરી હતી. તેમણે ભારતની અનેક મહત્ત્વની આર્કિયોલોજિકલ સાઇટ્સ પર કામ કર્યું હતું.

તેમણે કાયદાકીય રીતે હેરિટજની જાળવણીની સાથે-સાથે નાગરિકો પણ હેરિટેજ સાચવવા કામ કરે તે માટેના પ્રયાસ કર્યા હતા.

અમદાવાદને વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટીનો દરજ્જો મળે તે માટે જે યુનેસ્કોમાં ડોઝિયર મોકલવાનું હતું. આ ડોઝિયર બનાવવાની કામગીરી તે સમયે સેપ્ટ યુનિવર્સિટીના કન્ઝર્વેશનના પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટ કોર્સ અને સેન્ટર ફોર ગીર કન્ઝર્વેશન વિભાગના વડા પ્રોફેસર રબીન્દ્ર વસાવડાને સોંપવામાં આવી હતી.

પ્રૉફેસર વસાવડા કહે છે, “કન્ઝર્વેશનનું કામ હું કરતો હોવાથી નાયર સાહેબ સાથે મારે સંપર્ક તેમના એએસઆઈના દિવસોથી હતો. 2006-07માં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની જૂની ઇમારતનું રિસ્ટોરેશનનું કામ ચાલતું હતું."

"એ સમયે તેઓ આર્કિયૉલૉજી સર્વે ઑફ ઇન્ડિયામાંથી નિવૃત થયા હતા અને મેં અમદાવાદના હેરિટેજ સેલના વડા માટે તેમના નામની ભલામણ બાદ તે વખતના કમિશનર આઇ. પી. ગૌતમે તેમને હેરિટેજ સેલના વડા બનાવ્યા હતા.”

"તેમના જોઇનિંગ પછી હેરિટેજ સેલ હેરિટેજ વિભાગમાં પરિવર્તન પામ્યો હતો. જેમાં તેમનો ફાળો મહત્ત્વનો હતો."

પૂર્વ ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર દિલીપ ગોર કહે છે, “તેઓ હેરિટેજ વિભાગમાં પાયાની ઈંટ હતા. તેમણે હેરિટેજ સેલને હેરિટેજ ડિપાર્ટમેન્ટ બનાવ્યો હતો.”

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની હેરિટેજ કન્ઝર્વેશન કમિટીના ચૅરમૅન પી.કે.ઘોષ કહે છે, “તેઓ અમદાવાદ હેરિટેજ કન્ઝર્વેશનની કમિટીના ‘આત્મા’ સમાન હતા. તમામ રુલ્સ રેગ્યુલેશન નક્કી કરતા અને ઇમારતોના રિસ્ટોરેશનનું કામ પણ તેઓ કરતા.”

વર્લ્ડ હેરિટેજ સિટીના દરજ્જાના સાક્ષી તેઓ બન્યા

પ્રો. વસાવડા નાયર સાહેબના કામને લઈને કહે છે, “નાયર સાહેબ સાથે ડોઝિયરને લઈને ખૂબ જ નજીકથી કામ કરવાનું થયું હતું. તેઓએ ઘણું સારું કામ કર્યું હતું. તેઓ નિષ્ઠાવાન હતા.”

તેઓ વધુમાં કહે છે, “યુનેસ્કોમાં ડોઝિયર મૂકવા માટે જે જરૂરી દસ્તાવેજો કૉર્પોરેશન પાસેથી મેળવવાના હતા તે લાવી આપવામાં પી. કે. નાયરે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી."

"કૉર્પોરેશન પાસેથી આ પ્રકારે દસ્તાવેજ મેળવવા ખૂબ જ અઘરા હતા. એએસઆઈ પાસેથી જ યુનેસ્કોમાં પ્રોજેક્ટ જવાનો હતો. તેઓ પોતે એએસઆઈ સાથે પણ વર્ષોથી રહ્યા હતા જેથી ત્યાં પણ તેમણે ખૂબ જ સારું કામ કર્યું હતું.”

પૂર્વ ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર...


પીટીઆઈ લાહોરના મહાસચિવ મિયાં અકરમ ઉસ્માનના આ બેનર પાકિસ્તાનમાં યોજાયેલાં 'કાશ્મીર એકતા દિવસ'ના અવસરે લગાવવામાં આવ્યા હતા.

આ બેનર પર મિયાં અકરમ ઉસ્માન, પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન અને મોહમ્મદ અલી ઝીણાની તસવીર હતી. આના પર હિંદુવિરોધી સૂત્રોચ્ચાર લખાયા હતા.

ઉસ્માનીના બેનર પર લખ્યું હતું કે 'હિંદુ વાતથી નહીં, લાતથી માને છે.' પાકિસ્તાનના 'ડૉન ટીવી'એ ઉસ્માની સાથે વાત કરી, ત્યારે તેમણે કહ્યું પ્રિંટરને ભારતના વડા પ્રધાન 'મોદી'ને નિશાને રાખવા માટે કહ્યું હતું, પરંતુ ભૂલથી મોદીના બદલે 'હિંદુ' લખવામાં આવ્યું.

જ્યારે સોશિયલ મીડિયા પર ટીકા શરૂ થતા ઉસ્માને ટ્વિટર પર ભૂલ સ્વીકારીને લખ્યું, "પ્રિન્ટર પર ભૂલથી મોદીની જગ્યાએ હિંદુ લખવામાં આવ્યું હતું. હું બંને દેશોના એ હિંદુઓ માફી માંગુ છું, જે શાંતિથી રહે છે."

પાકિસ્તાનના માનવ અધિકાર મંત્રી શિરીન મઝારીએ ટ્વીટ કરીને ઉસ્માને આ પોસ્ટરને શરમજનક ગણાવ્યા હતા.

આ પહેલાં ગત વર્ષે માર્ચમાં પી.ટી.આઈ. નેતા ફયાજુલ હસન ચૌહાણે હિંદુઓ સામે આપત્તિજનક નિવેદન કરતાં તેમને પાકિસ્તાનના પંજાબના સૂચના અને સંસ્કૃતિ મંત્રીના પદેથી હટાવવામાં આવ્યા હતા.

જોકે ચાર મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હિના પછી પંજાબની કૅબિનેટમાં તેઓ પરત ફર્યા હતા. ફયાજુલ હસને હિંદુઓને 'ગાયનો પેશાબ પીનારા' કહ્યા હતા.

જ્યારે ફયાજુલ હસનને હટાવવામાં આવ્યા તો તે સમયના જમ્મુ-કાશ્મીરના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાએ તેમના વખાણ કર્યા હતા. ઓમરે ટ્વીટમાં લખ્યું હતું, "હિંદુઓ વિરુદ્ધ ટીકા કરનાર પાકિસ્તાનના મંત્રીને હટાવવામાં આવ્યા. બીજી તરફ, ભારતમાં સરકાર કાશ્મીરી મુસ્લિમોના બહિષ્કાર માટે કંઈ નથી કરી રહી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પીટીઆઈએ જણાવ્યું છે કે એક ખાનગી સમાચાર ચેનલ સાથે વાતચીતમાં ગાવસ્કરે કહ્યું હતું કે એમનાં મિત્ર ઇમરાન ખાનની પાર્ટી પાકિસ્તાન તહરીક-એ-ઇન્સાફ (પીટીઆઈ)નાં એક સેનેટર તરફથી એમને આ નિમંત્રણ મળ્યું છે.

પાકિસ્તાનનાં સ્થાનિક મીડિયામાં પાકિસ્તાન તહરીક-એ -ઇન્સાફ પાર્ટીનાં પ્રવક્તાને ટાંકીને એમ જણાવવામાં આવ્યું છે કે સોમવારે પીટીઆઈ વડા પ્રધાન પદ માટે ઇમરાન ખાનનાં નામની સત્તાવાર ઘોષણા કરી શકે છે.

સાથે એમ પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે કેબિનેટમાં માત્ર 15-20 લોકોને રાખવામાં આવશે અને તે 11 ઑગસ્ટે શપથ લેશે.

રવિવારે સુનીલ ગાવસ્કરે જણાવ્યું, ''મને ઇમરાન ખાનની પાર્ટી તરફથી ફોન આવ્યો હતો. પણ હજી સુધી એમના શપથ ગ્રહણ સમારંભની તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી. જ્યારે તારીખ નક્કી થઈ જશે ત્યારે સત્તાવાર આમંત્રણ મળશે.''

શું તમે આ વાંચ્યું?

ગાવસ્કરે કહ્યું હતું કે એમણે હજી સુધી આ કાર્યક્રમમાં જવા અંગેનો નિર્ણય કર્યો નથી. એમણે જણાવ્યું છે કે તેઓ ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચે ત્રીજી ટેસ્ટ મેચને કારણે થોડા વ્યસ્ત છે એટલે તેઓ પાકિસ્તાન જઈ શકે તેમ નથી.

જોકે છેલ્લે ગાવસ્કરે એમ પણ કહ્યું હતું , ''હું જતા પહેલા ભારત સરકારની મં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જૂરી અને સલાહ લઈશ અને સરકાર આ અંગે પરવાનગી આપશે તો જ હું જઈશ.''

સિધ્ધૂનો દાવો અને પાટીઆઈનું નિવેદન

આ અગાઉ ભારતીય ક્રિક્રેટર નવજોત સિદ્ધુએ પણ ઇમરાન ખાનના શપથસમારંભમાં જવાની વાત કહી હતી.

એમણે દાવો કર્યો હતો કે એમને આ પ્રસંગમાં હાજરી આપવા માટે 'અંગત નિમંત્રણ' મળ્યું છે.

બીબીસી સાથે કરેલી વાતચીતમાં સિદ્ધુએ ઇમરાન ખાનની મન મૂકીને પ્રસંશા કરી હતી.

કપિલ દેવ પણ અગાઉ કહી ચૂક્યા છે કે જો તેમને પાકિસ્તાન જવાનું સત્તાવાર આમંત્રણ મળશે તો તેઓ પાકિસ્તાન જરૂર જશે.

જો કે પાકિસ્તાન તહરીક-એ -ઇન્સાફ પાર્ટીનાં અગ્રણી નેતા ફૈઝલ જાવેદે 2 ઓગસ્ટે પ્રેસ રિલીઝ બહાર પાડીને, એમણે ઇમરાન ખાનનાં શપથ ગ્રહણ સમારંભમાં કોઈ પણ વિદેશી ફિલ્મ સ્ટાર કે ખેલાડીને આમંત્રણ આપ્યું હોવાની વાતને રદિયો આપ્યો હતો.

પ્રેસ રિલીઝમાં ફૈઝલ જાવેદે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે શપથ સમારંભ એકદમ સાદી રીતે આયોજીત કરવામાં આવશે , કારણ કે એમની પાર્ટી ટૅક્સનાં પૈસાનો દુરુપયોગ કરવા ઇચ્છતી નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પીડિત સાધુ પલટન રામ

પોતાના હાડપિંજર જેવા શ્યામ શરીર પર લાંબી ખુલ્લી જટાવાળા ઘરની સામે બેઠેલા આ સાધુ પલટન રામ પહેલાં સાધુ નહોતા.

પલટન રામ બિહારના ભોજપુર જિલ્લાના બથાની ટોલા ગામના રહેવાસી છે.

21 જુલાઈ 1996માં 'રણવીર સેના'એ આ ગામ પર હુમલો કર્યો હતો, જેમાં 21 દલિતો અને મુસલમાનોની હત્યા કરી નાખવામાં આવી હતી.

જેમાં 11 મહિલાઓ અને 6 બાળકો હતાં એટલે સુધી કે ત્રણ દૂધ પીતાં બાળકોને પણ છોડવામાં આવ્યાં નહોતાં.

એ આંગણું જ્યાં 14 લોકોની હત્યા કરાઈ હતી

'બથાની ટોલા જનસંહાર'તરીકે જાણીતો આ હત્યાકાંડ દેશભરમાં દલિતો વિરુદ્ધ થનારી હિંસાના ઇતિહાસમાં બનેલી ભયાનક ઘટનાઓમાંની એક છે.

પલટન રામની 13 વર્ષની દીકરી ફૂલા કુમારીનું મૃત્યુ આ જ હત્યાકાંડમાં થયું હતું.

ગામમાં એક શહીદ સ્મારક બનાવવામાં આવ્યું છે અને પલટન રામનું ઘર તેની સામે જ છે.

બોલવામાં પણ તકલીફ

ગંદુ ધોતિયું પહેરી ઘરના આંગણામાં બેઠેલા પલટન રામને ઓછું સંભળાય છે અને બોલવામાં પણ તકલીફ પડે છે.

ફૂલા કુમારી અંગે પૂછતાં સામેના સ્મારક તરફ આંગળી ચીંધી તેઓ જણાવે છે, ''પેલી રહી મારી ફૂલા, હું રોજ એને અહીંથી જોઉં છું."

આટલું કહેતાં એમની આંખમાં આંસુ આવી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જાય છે. 'બથાની ટોલા જનસંહાર'ને નજરે નિહાળનારા પલટન રામ ફૂલાની હત્યાકાંડના ત્રણ વર્ષ બાદ સાધુ બની ગયા હતા.

રણવીર સેનાનું નામ

બથાની ટોલા હત્યાકાંડને નજરે જોનાર (ડાબેથી) હીરાલાલ, યમુના રામ, કપિલ અને ચૌધરી મલ્લાહ

14 વર્ષની લાંબી લડાઈ બાદ ભોજપુરની નીચલી અદાલતે 68 આરોપીઓમાંથી 23ને દોષી ઠેરવ્યા હતા.

મે 2010માં ભોજપુર જીલ્લા મુખ્યાલય આરામાં આપવામાં આવેલાં એક ચુકાદામાં 20 આરોપીઓને આજીવન કારાવાસ અને ત્રણને ફાંસીની સજા સંભળાવવામાં આવી હતી.

પણ એપ્રિલ 2012નાં નવા નિર્ણયમાં પટના ઉચ્ચ ન્યાયાલયે સાક્ષીઓ ન હોવાને કારણે તમામ આરોપીઓને છોડી મૂક્યા.

આ છોડાયેલાં આરોપિઓમાં રણવીર સેનાનાં પ્રમુખ બ્રહ્મેશ્વર મુખિયાનાં નામનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઉચ્ચ જાતિઓનાં જમીનદારોની હથિયારધારી સેના બનાવનારા બ્રહ્મેશ્વર મુખિયાની 2012માં ગોળી મારી હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

તમામ આરોપીઓને છોડી મૂકાયા બાદ બથાની ટોલા ગામના રહેવાસીઓ ઉચ્ચતમ ન્યાયાલયમાં ન્યાય માટેની ફરિયાદ લઈને તો ગયાં છે, પણ એમને ન્યાય મળવાની આશા ના બરોબર છે.

'બથાની ટોલા જનસંહારની  વાતો દલિતો અને મુસલમાનો માટે ન્યાયનાં મુશ્કિલ માર્ગોનું જીવંત ઉદાહરણ છે.

''દલિતો અને મુસલમાનો ને કેટલો મળી શકે છે ન્યાય?''

અરવલ જિલ્લામાં સોન નદીના કિનારે આવેલું લક્ષ્મણપુર બાથે ગામ. દલિત વિસ્તારથી સોન નદી તરફ જતો આ રસ્તો કે જ્યાં 1 ડિસેમ્બર 1997ની રાત્રે રણવીર સેનાએ હુમલો કર્યો હતો.

 દલિતો અને મુસલમાનો સાથે જોડાયેલી બીબીસીની સ્પેશિયલ સિરીઝ માટે, જ્યારે અમે આ સવાલનો જવાબ મેળવવા માટે બથાની ટોલા જનસંહારનાં પીડિતોને મળ્યા, ત્યારે હતાશામાં ડૂબેલી એક છબી ઉભરી આવી.

રાષ્ટ્રીય અપરાધ રિકૉર્ડ બ્યૂરો (એનસી આરબી)નાં આ વર્ષનાં આકડા દર્શાવે છે કે 1996માં જાતીય હિંસાનો ભોગ બનેલાં બથાની ટોલાનાં દલિત હિંસાનાં આ દુષ્ચક્રમાં એકલાં નથી.

એનસી આરબીનાં આંકડા અનુસાર, છેલ્લાં 10 વર્ષોમાં(2007-2017) માં ભારતમાં દલિતો પર થતી હિંસામાં 66 ટકાનો વધારો થયો છે.

આ આંકડા મુજબ, દર 15 મિનિટમાં ભારતમાં કોઈને કોઈ એક દલિત સામે અત્યાચારનો કેસ નોંધાય છે.

ગયા નવેમ્બરમાં જારી કરાયેલાં એનસીઆરબીનાં તાજા આંકડા અનુસાર, 2015માં નોંધાયેલાં 38,670 કેસની સરખામણીમાં 2016માં દલિતો પર અત્યાચારના 40,801 ફોજદારી કેસ નોંધાવવામાં આવ્યાં છે.

એપ્રિલ 2018માં ગૃહ મંત્રાલયનાં એક અહેવાલ મુજબ, દલિતો સામે થતી જાતીય હિંસાનાં...


પીડિતા

ગામમાં ઘરના બારણાં પાસે સફેદ પાઘડી પહેરેલા પુરુષોની ભીડ એકઠી થઈ હતી. અમુક ગાડીઓ અને અને પોલીસકર્મીઓ પણ જોવા મળતા હતા. એક નાનો છોકરો દોડી-દોડીને બધાને પાણી પીવડાવતો હતો.

આંગણામાં 10-15 મહિલાઓ બેઠાં હતાં, આમાંથી ઘણાં ઘૂંઘટમાં હતાં અને ઘૂંઘટમાં જ ચિલમ પી રહ્યાં હતાં.

"ના, તમે અંદર નહીં જઈ શકો... કોઈ અંદર નહીં જાય. અમે થાકી ગયા છીએ. નેતા આના પર રાજકારણ કરે છે અને મીડિયા કંઈ પણ લખી રહ્યું છે....અહીં બેસો પ્લીઝ, પાણી આપો અહીં." એક યુવાન પત્રકારોની ભીડને નિયંત્રણમાં લેવા માટેના પ્રયાસ કરતો હતો.

આ ઘર 18 વર્ષની એક યુવતીનું છે જેના પતિની સામે તેમની સાથે કથિત રૂપે પાંચ યુવકોએ સામૂહિક બળાત્કાર કર્યો હતો, તેમનો વીડિયો બનાવ્યો હતો અને તેને સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યો હતો.

દલિત પરિવારની યુવતી સાથે 26 એપ્રિલના રોજ આ દુષ્કર્મ થયું હતું પણ આ ઘટનાના એક અઠવાડિયા સુધી પોલીસ અને પ્રશાસને કોઈ કાર્યવાહી કરી ન હતી.

જોકે, મે મહિનાના બીજા અઠવાડિયામાં આ કેસ સ્થાનિક મીડિયાના માધ્યમે રાષ્ટ્રીય મીડિયામાં અને રાજકીય વર્તુળ સુધી પહોંચી ગયો હતો.

આની સૌથી વધુ અસર  પીડિતાના પરિવાર અને ઘર પર થઈ, જ્યાં ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેમના પરિવારજનો નેતાઓ, મીડિયા અને સહાનુભૂતિ દાખવનારાઓની સાર-સંભાળ લઈને થાકી ગયા.

જ્યારે પીડિતા સાથે મુલાકાત થઈ

ઘણી રાહ જોયા બાદ અને પીડિત પરિવારની સુરક્ષા માટે નિયુક્ત કરવામાં આવેલા સુરક્ષાકર્મી જે સાદાં કપડાંમાં ત્યાં હાજર હતા, તેમને ઘણી વિનંતી કર્યા બાદ અમે પીડિતા અને તેના પતિને મળી શક્યાં હતાં.

અંકિતા ( બદલવામાં આવેલું નામ) 17-18 વર્ષનાં લાગે છે.

"18 વર્ષ પૂરાં થઈ ગયાં છે આને, 19માં વર્ષમાં જવાની છે." અરુણ (પીડિતાના પતિનું  બદલવામાં આવેલું નામ) કહે છે.

અરુણે ચિંતા બતાવી ત્યારે અમે કહ્યું, "અમે ચહેરો ઝાંખો કર્યો છે."

તેણે કહ્યું, "મેમ, તો પણ સેફ્ટી માટે કપડું રાખી લઉં છું. ગઈકાલે એક ચેનલવાળાએ કહ્યું કે ચહેરો ઝાંખો કરીશું પણ ચહેરો તો સાફ દેખાતો હતો."

આ સાંભળીને મેં અરુણ તરફ કપડું આગળ કર્યું.

એ દિવસથી અત્યાર સુધીની કહાણી? : અરુણની જુબાની

આ સૂમસામ રસ્તા પર જ દુષ્કર્મ કરાયું હતું

26 એપ્રિલનો દિવસ હતો, ત્રણ-સવા ત્રણ વાગ્યા હતા. અમે બંને બાઇક પર હતાં.

મારા ઘરમાં બે લગ્નો છે તો અમે વિચાર્યું કે બજારમાંથી કપડાં વગેરે ખરીદી લાવીએ.

એવું પણ વિચાર્યું હતું કે વળતી વખતે મંદિરે દર્શન પણ કરી આવશું.

અમે જે બાજુથી આવી રહ્યાં હતાં, તે સમગ્ર સૂમસામ વિસ્તાર હતો. પહાડ અને રેતીના ઢગલાઓ સિવાય અહીં કશું જ દેખાતું ન હતું.

કદાચ અહીંથી જ તેમણે અમારો પીછો કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. તેઓ પાંચ લોકો હતા, બે બાઇક પર... અમારો પીછો કરતાં-કરતાં પાસે આવી ગયા અને ધક્કો મારીને અમને રેતીના ઢગલા પર પાડી નાખ્યાં.

તે અમને પૂછવા લાગ્યા, "ક્યાંથી આવો છો? અહીં એકલાં શું કરી રહ્યાં છો? કેમ ફરી રહ્યાં છો?" અમે તેમને કહ્યું કે અમે પતિ-પત્ની છીએ. અમારાં લગ્નને એક વર્ષથી પણ વધારે સમય થઈ ગયો છે.

એવું હોય તો અમારા પરિવારને પૂછી લો પરંતુ તે માન્યા નહીં. તેઓ કહેતા રહ્યા કે ફરવા આવ્યાં છો અને ખોટું બોલી રહ્યાં છો.

એ બાદ તેઓ અમારાં કપડાં ફાડવા લાગ્યા. તેમણે મને ખૂબ માર માર્યો.

અંકિતાને પણ ત્રણ-ચાર વખત માર માર્યો.  અમે ખૂબ બૂમો પાડી, મદદ માટે બૂમો પાડી.

એમની સામે અમે આજીજી કરી પરંતુ ત્યાં કોઈ ન હતું.. કોણ સાંભળે?

તેમના પરિવારની એક મહિલા

ત્રણ પોણા ત્રણ કલાક સુધી તેમણે ટૉર્ચર કર્યું. વીડિયો બનાવતા રહ્યા, અમે તેમની સામે આજીજી કરતાં રહ્યાં કે વીડિયો ના બનાવો પરંતુ તેઓ માન્યા નહીં.

હું જિમ જાઉં છું, ગામડાનો મહેનતુ યુવક છું પરંતુ એ...


પીડિતા અને તેમના પરિવારે આસારામ વિરૂદ્ધ પાંચ વર્ષ લાંબી ચાલેલી કાનૂની લડાઈ દરમિયાન નિડરતા અને સાહસનો પરિચય આપ્યો.

કાકોરીકાંડના મહાનાયક રામપ્રસાદ બિસ્મિલ, અશફાકઉલ્લા ખાન જેવા ક્રાંતિકારીઓના શહેર શાહજહાંપુરની માટીમાં જાણે સાહસ અને નિડરતા ભળેલા છે.

અહીં જ ભણી-ગણીને મોટી થયેલી પીડિતા અને તેમના પરિવારે આસારામ વિરુદ્ધ પાંચ વર્ષ લાંબી ચાલેલી કાનૂની લડાઈ દરમિયાન નિડરતા અને સાહસનો પરિચય આપ્યો છે.

ટ્રાન્સપૉર્ટના કામમાં સંકળાયેલા પીડિતાના પરિવાર સાથે આ મારી ત્રીજી મુલાકાત હતી.

કેસની શરૂઆત પછી તેમના ઘરની બહાર પોલીસનો પહેરો લાગેલો છે.

આ ચોકી પર મૂકેલા રજિસ્ટર પર મારું નામ-સરનામું લખીને હું ઘરના આંગણમાં પ્રવેશી. ઘરની બહાર ત્રણ ટ્રક ઊભા હતા.

પીડિતાના મોટા ભાઈએ જણાવ્યું કે ટ્રકમાં સાડીઓ ભરીને માલ સુરત મોકલવામાં આવી રહ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે આ સિઝન છે એટલે, બાકી પહેલા કરતાં હવે બિઝનેસ ઓછો ચાલે છે.

ઘરના વરંડામાં બનેલી ઓફિસમાં કુર્તા-પાયજામામાં પીડિતાના પિતા બેઠા હતાં. તેઓ ટ્રકમાં ડિસ્પેચ થઈ રહેલા સામાનના કાગળો પર સહી કરી રહ્યા હતા.

વરંડામાં મારા દાખલ થતાંની સાથે જ અમુક મીડિયાવાળાના વ્યવહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાર અંગે તેમણે ફરિયાદ કરી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મીડિયાથી નારાજ પરિવાર

તેમણે કહ્યું, ''જ્યારે અમે જોધપુરમાં હતાં ત્યારે તો કોઈ આવ્યું નહિ. આખી સુનાવણી પતી ગઈ અને એક પણ મીડિયાવાળાએ દરકાર ન કરી.

''ઘણાં છાપાવાળા આસારામના સમર્થકોના નિવેદન છાપતાં અને જ્યારે અમે કહેતા કે અમારી વાત પણ છાપો ત્યારે કોઈ જવાબ નહોતું  આપતું. હવે ચુકાદો આવ્યા પછી બધાં દોડી આવ્યા.''

સતત પત્રકારોની અવર-જવરથી બચવા તેમના દીકરાએ મને પહેલા માળે બેસીને રાહ જોવા કહ્યું.

પીડિતાના ભાઈએ સખત કાયદાઓ છતાં કઈ રીતે અમુક મીડિયાવાળાએ તેમના ઘરની તસવીરો ટીવી પર બતાવી તેના વિશે મારી સાથે વાત કરી.

ભાઈએ ચિંતા વ્યક્ત કરતાં કહ્યું, ''આમ થવાથી અમારી મુશ્કેલીઓ વધે છે. આજે આખા શહેરને ખબર છે કે આસારામ પર કેસ કરનારો પરિવાર ક્યાં રહે છે.''

''તમે શહેરની બજારમાં કોઈ બાળકને પણ પૂછશો તો તે તમને અમારા ઘરે લઈ આવશે. અમારી સામાન્ય જિંદગી તો ક્યારનીય પતી ગઈ.''

પીડિતાના પિતા કહે છે કે, ''છેલ્લા પાંચ વર્ષ એવા ગયા છે કે શું કહું. શબ્દો ઓછા પડે છે. આટલો માનસિક અને શારિરીક ત્રાસ થયો જે હું ક્યારેય વ્યક્ત નહિ કરી શકું.

લગભગ 40 મિનિટ પછી પીડિતાના પિતા ઠંડુ પીણું અને બિસ્કિટ લઈને આવ્યા. ગરમી વધુ હોવાનું કહીને મને ઠંડુ પીવાનો આગ્રહ કર્યો.

તેમને જોઈને મને પાંચ વર્ષ જૂની તેમનો ચહેરો યાદ આવી ગયો. તે પહેલા કરતાં વધારે નબળા દેખાય છે.

તેમના વાળ ઓછા થઈ ગયા છે. એવું લાગે છે કે લાંબી લડતે તેમનું વજન અડધું કરી દીધું છે.

ચુકાદા બાદ લીધો શાંતિનો શ્વાસ

સુનાવણીના સમયને યાદ કરતાં તેઓ કહે છે કે, ''છેલ્લા પાંચ વર્ષ એવા ગયા છે કે શું કહું. શબ્દો ઓછા પડે છે.

''આટલો માનસિક અને શારિરીક ત્રાસ થયો જે હું ક્યારેય વ્યક્ત નહિ કરી શકું.

''વચ્ચેના સમયમાં મારો વેપાર પણ ઠપ થઇ ગયો હતો. આ પાંચ વર્ષોમાં ક્યારે પેટ ભરીને જમ્યો તે પણ યાદ નથી.

''ભૂખ મરી ગઈ હતી. ઊંઘ નહોતી આવતી. અડધી રાત્રે ઉઠીને બેસી જતો.

''જીવનું જોખમ એટલું હતું કે છેલ્લા પાંચ વર્ષોમાં જાતે એક પણ કપડું ખરીદીને નથી પહેર્યું. જાતે જઈને બજારમાંથી શાકભાજી-ફળ નથી ખરીદ્યા.

''હરવા-ફરવાની વાત તો દૂર, બીમાર પડ્યા ત્યારે સારવાર માટે પણ બહાર નથી ગયા.

''ડૉક્ટરને ઘરે બોલાવ્યા હતા. પોતાના જ ઘરમાં જેણે કેદી બની ગયા હતા.''

પીડિતાના પિતા કહે છે કે, ''મારી દિકરીના સપના તૂટી ગયા. તે ભણી-ગણીને આઈએએસ થવા માગતી હતી.''

આગળ વાત કરતાં તેઓ...


પીડિતા રોશની(નામ બદલ્યું છે)નાં વકીલ દીપિકા રાજાવતે બીબીસી સાથે ફોન પર વાતચીતમાં કહ્યું હતું,  "અમે ઇચ્છીએ છીએ કે તમામ પક્ષકારોને ન્યાય મળે, પરંતુ જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આવું થઈ શકે એમ નથી લાગતું.

"જે રીતે ચાર્જશીટ દાખલ કરવા પહોંચેલી ક્રાઇમ બ્રાન્ચની ટીમને ડરાવવા-ધમકાવામાં આવી અને 'ભારત માતાની જય'ના નારા લાગ્યા તેથી મને નથી લાગતું કે રાજ્યમાં આ કેસની સુનાવણી નિષ્પક્ષ રીતે થઈ શકશે."

જાન્યુઆરીમાં કઠુઆ જિલ્લાના રસાના ગામની આઠ વર્ષની બકરવાલ સમુદાયની છોકરી તેના ઘોડા ચરાવવા ગઈ હતી, પરંતુ પાછી ફરી ન હતી.

સાત દિવસ બાદ તેનો મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. તેના મૃતદેહ પર ઇજાનાં નિશાન હતા.

દીપિકા રાજાવત, પીડિત પરિવારના વકીલ

પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ પ્રમાણે, બાળકીને કેફી પદાર્થ આપીને તેના પર દુષ્કર્મ આચરવામાં આવ્યું હતું.

જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસની ક્રાઇમ બ્રાન્ચ દ્વારા સમગ્ર કેસની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.

ક્રાઇમ બ્રાન્ચે આઠ શખ્સોની કાવતરું ઘડવાના, અપહરણ, બળાત્કાર તથા હત્યાના આરોપસર ધરપકડ કરી છે.

એપ્રિલ, 2018માં ક્રાઇમ બ્રાન્ચના અધિકારીઓ કઠુઆના ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટની કોર્ટમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરવા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગયા ત્યારે પરિસ્થિતિ વકરી હતી.

આ દરમિયાન વકીલોના એક સમૂહે હોબાળો કર્યો હતો અને અધિકારીઓને ચાર્જશીટ દાખલ કરતા અટકાવ્યા હતા.

તેને આધાર બનાવીને પીડિતાનાં વકીલ દીપિકા રાજાવત સમગ્ર કેસની સુનાવણી રાજ્યની બહાર ખસેડવાની અરજી દાખલ કરવા ઇચ્છે છે.

કેસને ટ્રાન્સફર કરવો વ્યવહારિક કે ટેક્નિકલ રીતે શક્ય છે? પીડિતાનો પરિવાર રાજ્ય બહાર સુનાવણી થાય તો દરેક તારીખ વખતે આવ-જા કરી શકશે?

આ સવાલના જવાબમાં દીપિકાએ કહ્યું હતું, "આ કેસમાં સમગ્ર દેશ પીડિતાના પરિવારની સાથે છે એટલે તેમણે આ બાબતે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. "

દીપિકાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે કઠુઆ રેપ કેસ હાથમાં લેવા બદલ તેમને ધમકીઓ આપવામાં આવી રહી છે.

તેમણે બાર એસોસિયેશનના અધ્યક્ષની સામે નામજોગ આક્ષેપ કર્યો હતો કે તેમને કોર્ટ પરિસરમાં જ ધમકી આપવામાં આવી હતી.

આ કારણે દીપિકાએ ખુદ માટે સુરક્ષાની માગણી પણ કરી છે.

2013માં એક મામલામાં જમ્મુ અને કાશ્મીર બાર એસોસિયેશને તેમની સામે કાર્યવાહી કરી હતી અને તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

બીજો પક્ષ શું કહે છે?

બાર એસોસિયેશનના અધ્યક્ષ ભૂપિંદર સિંહે દીપિકાના આરોપોને નિરાધાર ગણાવ્યા હતા.

ભૂપિંદરસિંહે બીબીસી સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે દીપિકા કઠુઆ કેસમાં પીડિતા પક્ષે કેસ લડી રહ્યાં છે એ વાત તેઓ જાણતા સુદ્ધાં ન હતા.

તેમણે સીબીઆઈ દ્વારા સમગ્ર કેસની તપાસની માગ કરી હતી.

ભૂપિંદરે દાવો કર્યો હતો કે ક્રાઇમ બ્રાન્ચ સમગ્ર કેસને હિંદુ-મુસ્લિમ રંગ આપવા પ્રયાસ કરી રહી છે.

બીજી બાજુ દીપિકાનો દાવો છે કે પીડિતાનો પરિવાર સીબીઆઈની તપાસ નથી ઇચ્છતો.

પીડિત પરિવાર ક્રાઇમ બ્રાન્ચની તપાસથી સંતુષ્ટ છે અને ઇચ્છે છે કે ક્રાઇમ બ્રાન્ચ જ સમગ્ર કેસની તપાસ પૂર્ણ કરે.

દીપિકાએ કહ્યું હતું, "સીબીઆઈ આ કેસમાં હવે શું કરશે? બાળકીનાં કપડાં ધોવાઈ ગયા છે અને તમામ પુરાવાનો નાશ થઈ ગયો છે."

સમગ્ર પ્રકરણને હિંદુ-મુસ્લિમ રંગે રંગાવાથી દીપિકા આઘાત લાગ્યો છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે, કાંઈ ન મળે ત્યારે લોકો પોતાના સમર્થન માટે આ પ્રકારની વાતો કરતા હોય છે.

દીપિકાએ કહ્યું હતું, " હું પોતે કશ્મીરી પંડિત છું. કશ્મીરમાં જન્મી છું, પરંતુ જમ્મુ મારી કર્મભૂમિ છે. હું હિંદુ સમાજની છું, એ વાતે ક્યારેક મને શરમ પણ આવે છે."

કઈ રીતે દીપિકા સુધી પહોંચ્યો કેસ?

આ સવાલના જવાબમાં દીપિકાએ કહ્યું હતું, "લાંબા સમયથી હું બાળકોના અધિકાર માટે કામ કરી રહી છું.

"આ કેસને મેં શરૂઆતથી જ...


પીડિતા શાયનાબાનો

આ શબ્દો છે પોતાનો સંસાર બચાવવા માટે 10 વર્ષથી સાસરિયાનો ત્રાસ સહન કરનાર શાયનાબાનો મન્સૂરીના.

35 વર્ષીય શાયનાબાનો દસમા ધોરણ સુધી ભણેલાં છે અને એમનાં લગ્ન 12 વર્ષ પહેલાં ઈડરના સુરપુર ગામના સરફરાઝ મન્સૂરી સાથે થયાં હતાં.

શાયનાબાનોએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે કે "લગ્ન થયાં એના ત્રણ વર્ષ સુધી ઘણું સારું રહ્યું, અમારે સુખી લગ્નજીવનમાં બે દીકરાઓનો જન્મ થયો. મારા પિતા પાસેથી એ નાનીમોટી માગણીઓ કરતા. મારો ભાઈ અને પિતા મારું લગ્નજીવન ટકી રહે એટલે દેવું કરીને પણ અમારી માગણીઓ પૂરી કરતા હતા."

'લગ્ન કરાવી આપવા માટે સતત દબાણ કરતા'

પીડિતાના પતિ સરફરાઝ મન્સૂરી

શાયનાબાનો કહે છે કે " મારા પિયરિયાં બધી મદદ કરતાં હતાં એટલે એમની માગણીઓ વધી ગઈ. એમણે નવો રસ્તો કાઢ્યો, એમણે કહ્યું કે હિંમતનગર રહેવા જઈએ તો કારની લે-વેચ અને ટ્રાવેલનો ધંધો વધે."

"એમની આ વાત સાંભળી મારા પિતાએ અમારું હિંમતનગરનું ચિસ્તિયાનગરનું ઘર અમને રહેવા માટે આપી દીધું. અહીં અમે બે પાંદડે થયાં અને પછી મારા સસરાએ રંગ દેખાડવાનું શરૂ કર્યું."

"એ અગાઉ બે લગ્ન તો કરી ચૂક્યા હતા. મારાં લગ્નના થોડા સમય પહેલાં એમની બીજી પત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ની ગુજરી ગઈ હતી. 64 વર્ષના મારા સસરાએ મને કહ્યું કે તારા આવ્યા પછી મારું ઘર સુખી થયું છે. હવે તું મને ત્રીજી પત્ની લાવી આપ તો હું સુખી થઈશ."

શાયનાબાનો કહે છે કે એમની આ માગણી સાંભળીને હું તો ગભરાઈ ગઈ.

"મેં ના પાડી તો એમણે કહ્યું કે તારા ખાનદાનની આબરૂ છે. મારાં લગ્ન નહીં કરાવી આપે તો તને મારા દીકરાથી તલાક અપાવી દઈશ. એમનાં ત્રીજાં લગ્ન માટે મેં ના પાડી એટલે મારા પતિને ચડાવ્યા અને મને માર મરાવતા."

"છેવટે એમણે મારા પિતાનું હિંમતનગરનું ઘર અમને રહેવા આપ્યું હતું એ મારા પતિના નામે કરાવવાની જીદ પકડી. સ્થિતિ એવી થઈ કે મારા સસરા માટે મેં ત્રીજી પત્ની ના શોધી એટલે મને એટલી હદ સુધી મારી કે મારો જમણો હાથ તૂટી ગયો. અને મને મારા પિતાના ઘરે મૂકી ગયા."

'કુરિયરથી તલાક આપી દીધા છે'

મહંમદ મન્સૂરી

શાયનાબાનોના પિતા મહંમદ મન્સૂરીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે "મારી દીકરીને ઘરે જ્યારે એના સસરા અને જમાઈ મૂકી ગયા ત્યારે મારી પાસે મારું હિંમતનગરનું મકાન અને દસ લાખ માગ્યા. એના સસરાએ ગમે તે ભોગે લગ્ન કરાવી આપવાનું કહ્યું."

"મેં ના પાડી એટલે મારી દીકરીના બંને દીકરા પોતાની પાસે રાખી લીધા અને કુરિયરથી 'તલાક તલાક તલાક' લખીને મારી દીકરીને તલાક આપી દીધા."

"અમે પોલીસ ફરિયાદ કરી તો એ લોકો મારું હિંમતનગરનું મકાન ખાલી કરીને સામાન સાથે ભાગી ગયા છે. મેં મારી દીકરીને લગ્નમાં આપેલું સોનું અને ચાંદી પણ લઈ ગયા છે."

શાયનાબાનો માનસિક બીમાર હોવાનો આરોપ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

શાયનાબાનોના પતિ સરફરાઝ મન્સૂરીનો સંપર્ક કરતાં તેઓએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં સ્વીકાર્યું કે એ વાત સાચી છે કે તેમના પિતાએ બે શાદી કરી હતી. તેઓએ કહ્યું, "અમારા ત્રણ ભાઈ-બહેનોના જન્મ પછી એમની માતાનું અવસાન થયું હતું. ત્યારે છોકરાઓએ ભેગા થઈ બીજાં લગ્ન કરાવી આપ્યાં હતાં."

"શાયના કહે છે એમ અમે અમારા પિતાનાં ત્રીજાં લગ્ન કરાવવા માટે એની પાર કોઈ દબાણ કર્યું નથી. હા એ વાત સાચી છે કે અમે હિંમતનગરમાં એના પિતાના એટલે કે મારા સસરાના મકાનમાં રહેતા હતા, પણ શાયના માનસિક બીમાર છે એટલે આવા આક્ષેપો કરે છે. આ વાતમાં કોઈ દમ નથી."

"અમને અને અમારા કુટુંબને બદનામ કરવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે. અમારી પાસે એ પાગલ હોવાના પુરાવા છે, અમે એ રજૂ કરી કોર્ટમાંથી જામીન લઈને હાજર થઈશું ત્યારે દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી થઈ જશે."

પોલીસ શું કહી રહી છે?

બીબીસીએ જેમની પર ત્રીજાં લગ્ન કરવા બદલ પુત્રવધૂને મારીને કાઢી...


પીડિતા સાથે કથિતપણે ગૅંગરેપ બાદ તેમની સાથે અમાનવીય હિંસા કરાઈ હોવાના આરોપો છે. આ કેસમાં ચાર આરોપીઓની ધરપકડ કરાઈ છે.

હવે જ્યારે આ ઘટના એક રાષ્ટ્રીય મુદ્દો બની ગઈ છે અને ચારે તરફથી પીડિતા અને તેમના પરિવાર માટે ન્યાયની માગણીઓ ઊઠી રહી છે અને આ મામલે કેટલાક પ્રશ્નો પણ ઊઠી રહ્યા છે.

સોશિયલ મીડિયા પર આ ઘટનાને લઈને અનેક વીડિયો વાઇરલ થઈ રહ્યા છે અને અનેક દાવાઓ થઈ રહ્યા છે ત્યારે કેટલાક એવા મહત્ત્વના સવાલો છે જે ઘટનાનું રહસ્ય ઉકેલી શકે છે. એ સવાલો પર નજર જે હજી ઉકેલાઈ નથી રહ્યાં.

1. ઘટના બની એ સમયે પીડિતાનો નાનો ભાઈ ક્યાં હતો?

આ કેસમાં મુખ્ય આરોપી સંદીપ છે અને પીડિતાનાં નાના ભાઈનું નામ પણ સંદીપ જ છે.

સોશિયલ મીડિયા અને મેઇનસ્ટ્રીમ મીડિયામાં પીડિતાનો એક વીડિયો વાઇરલ થઈ રહ્યો છે. આ વીડિયો પીડિતાનાં પરિજનો ઘટના પછી પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા એ સમયનો ગણાવાય છે.

આ વીડિયોમાં પીડિતા કહે છે કે 'સંદીપે મારું ગળું દબાવી દીધું. હાથથી ગળું દબાવ્યું, ગળું છોડ્યું જ નહીં.'

જ્યારે પીડિતાને પૂછવામાં આવે છે કે ગળું કેમ દબાવ્યું તો એ જવાબ આપે છે કે, 'મેં જબરદસ્તી ન કરવા દીધી.'

આ વીડિયોને આધારે દાવો કરવામાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આવી રહ્યો છે કે પીડિતા જે સંદીપનું નામ બોલે છે એમનો નાનો ભાઈ જ છે. જોકે, સંદીપે બીબીસીને કહ્યું કે ઘટના સમયે તેઓ નોઇડામાં હતા અને પછી બે અઠવાડિયા સુધી હૉસ્પિટલમાં બહેનની સાથે જ રહ્યા. પીડિતાનાં શબની સાથે જ તેઓ ગામ પહોંચ્યા હતા.

ગામના અનેક લોકોએ મીડિયામાં નિવેદન આપતા કહ્યું કે પીડિતા જે સંદીપનું નામ લઈ રહી છે તે નાનો ભાઈ જ છે. જોકે, કોઈ પણ એ નથી કહી રહ્યું કે એને એ દિવસે ગામમાં જોવામાં આવ્યો હતો કે નહીં.

આ કેસમાં એક અન્ય એક આરોપી પણ સંદીપ છે જેની પોલીસે પીડિતાનાં પરિવારજનોની ફરિયાદ પર ધરપકડ કરી છે.

2. પ્રથમ પોલીસ ફરિયાદમાં બળાત્કારની કલમ કેમ નહીં?

પીડિતાના મોટાભાઈએ પોલીસ સ્ટેશનમાં લખાવેલી પ્રથમ ફરિયાદમાં બળાત્કારનો ઉલ્લેખ નથી. એમાં મુખ્ય આરોપી સંદીપે એમનું ગળું દબાવી મારવાની કોશિશ કરી એવો આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે અને તેના આધારે જ પોલીસ ફરિયાદ થઈ છે.

હવે, એ સવાલ ઉઠે છે કે પરિવારે પ્રથમ પોલીસ ફરિયાદમાં બળાત્કારની વાત કેમ ન કહી.

બીબીસીએ આ સવાલ જ્યારે પીડિતાનાં માતાને પૂછ્યો તો એમણે કહ્યું કે, 'દીકરી એ સમયે ભાનમાં નહોતી. પૂરી વાત ન કરી, જ્યારે એ ફરી ભાનમાં આવી ત્યારે આખી વાત કરી.'

જોકે, જ્યારે બીબીસીએ એમની સાથે અનૌપચારિક વાત કરી તો એમણે કહ્યું કે, લોકલાજનો પણ ભય હતો.

પીડિતાનાં માતાએ પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું છે કે, તે જ્યારે બાજરીના ખેતરમાંથી મળી ત્યારે અર્ધનગ્ન અને બેહોશ હતી.

3. પોલીસે તરત જ બળાત્કાર માટે પરીક્ષણ કેમ ન કરાવ્યું?

જ્યારે પીડિતાએ પોલીસની પૂછપરછમાં પોતાની સાથે બનેલી ઘટના વિસ્તારથી કહી અને ચાર આરોપીઓનું નામ લીધું ત્યારે 22 સપ્ટેમ્બરે યૌન હુમલાને લઈને પીડિતાનો નમૂનો પહેલી વાર લેવામાં આવ્યો. આગરાની ફૉરેન્સિક લૅબને આ નમૂનાઓ 25 સપ્ટેમ્બરે મળ્યા.

અહીં સવાલ એ છે કે પીડિતા જ્યારે પહેલીવાર પોલીસ સ્ટેશન પહોંચી હતી ત્યારે પોલીસે યૌન હુમલાની દૃષ્ટિએ તપાસ કેમ ન કરી. વળી, પીડિતાની માતાનું નિવેદન છે કે તે અર્ધનગ્ન અને બેહોશ મળી હતી.

આ સવાલ પર તત્કાલીન એસપી અને હવે સસ્પેન્ડ કરાયેલા વિક્રાંત વીરે બીબીસીને કહ્યું હતું કે, 'પીડિતાનાં પરિવારે જે ફરિયાદ આપી હતી તેના આધારે જ પોલીસ ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી. પછી જ્યારે પીડિતાને ભાન આવ્યું અને એમણે ગૅંગરેપની વાત કરી તો પછી 22 સપ્ટેમ્બરે ગૅંગરેપની કલમો લગાવવામાં આવી અને ચારે આરોપીઓની તરત જ ધરપકડ કરી લેવામાં આવી.'

જોકે, જ્યારે એમને બીબીસીએ પૂછયું કે પહેલી...


પીડિતાના અંતિમ સંસ્કાર બાદ વધેલી રાખ

આ દલિત યુવાનો અત્યંત આક્રોશમાં હતા. તેઓ પીડિતાને નથી ઓળખતાં. પૂછતાં જણાવે છે કે, “અમારી બહેન સાથે ક્રૂરતા આચરાઈ છે. અમારું લોહી ઊકળી રહ્યું છે. જ્યારથી સોશિયલ મીડિયા પર આ ઘટના વિશે વાંચ્યું છે અમે બેચેન થઈ ગયા છીએ. અમે હવે આવી ઘટનાઓ નહીં સહન કરીએ. ચૂંટણી આવવા દો, આનો જવાબ આપવામાં આવશે.”

અહીં ચારેકોર બાજરીનાં ખેતરો છે. માણસ કરતાં ઊંચો પાક હવામાં લહેરાઈ રહ્યો છે. પવન ઝડપથી ફૂંકાય ત્યારે બાજરીનાં એકબીજા સાથે અથડાતાં ડૂંડાં અવાજ કરવા લાગે છે. ગામને મુખ્ય માર્ગ સાથે જોડતી સડકથી લગભગ 100 મીટર દૂર બાજરીના ખેતરમાં કથિત ગૅંગરેપની ઘટના બની હતી. ઘટનાસ્થળે પત્રકારોની અવરજવર ચાલુ છે.

અહીં મળેલા કેટલાક સ્થાનિક  પત્રકારો કહે છે, “આ ઘટના એટલી મોટી નહોતી, જેટલી બનાવી દેવાઈ છે, તેનું સત્ય કંઈક અલગ પણ હોઈ શકે છે.”

જ્યારે મેં પૂછ્યું કે જો સત્ય કંઈક જૂદું છે તો, પછી તમે રિપોર્ટ કેમ ન કર્યું?

તેમણે કહ્યું : “આ ઘટનાને લઈને લોકો ભાવુક છે, આવી પરિસ્થિતિમાં અમે અમારા માટે કોઈ ખતરો કેમ ઊભો કરીએ?”

જોકે, તેમની વાતના સમર્થનમાં તેમની પાસે કોઈ નક્કર પુરાવા નહોતા. તેઓ અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગાઉથી ચાલી રહેલી વાતો જ કરી રહ્યા હતા. આવી જ ‘વાતો’ આગળ ગામમાં અમને સાંભળવા મળી.

કેમ પોલીસે પરિવારને નથી સોંપ્યો મેડિકલ રિપોર્ટ?

ગામ બહાર પોલીસ બંદોબસ્ત

સ્થાનિક પત્રકારો સાથે થયેલી અનૌપચારિક વાતચીત પરથી ઊઠી રહેલાં શંકા-સવાલને હાથરસના એસ. પી. વિક્રાંત વીરનું આ નિવેદન વધુ ગૂઢ બનાવે છે કે, ‘મેડિકલ રિપોર્ટ તૈયાર કરનાર ડૉક્ટરોએ અત્યાર સુધી આ મામલામાં રેપની પુષ્ટિ નથી કરી. ફૉરેન્સિક તપાસના રિપોર્ટની રાહ જોવાઈ રહી છે. તે બાદ જ આ મામલે સ્પષ્ટ અભિપ્રાય આપી શકાશે.’

કથિત ગૅંગરેપનો શિકાર બનેલાં પીડિતાના પરિવારને પણ અત્યાર સુધી મેડિકલ રિપોર્ટ નથી અપાયો. જ્યારે પીડિતાને દિલ્હીની સફદરજંગ હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં  ત્યારે પણ તેમના પરિવારજનો પાસે મેડિકલ રિપોર્ટ નહોતો.

પીડિતાના ભાઈ જણાવે છે, “પોલીસે અમને  બધાં દસ્તાવેજ નથી આપ્યા, અમારી બહેનનો મેડિકલ રિપોર્ટ પણ હજુ સુધી અમને નથી અપાયો.”

જ્યારે આ બાબત એસ. પી. વિક્રાંત વીરને પ્રશ્ન કરાયો ત્યારે તેમણે કહ્યું કે તે ગુપ્ત જાણકારી છે, તપાસનો એક ભાગ છે. તેઓ ઘટના સાથે જોડાયેલી દરેક વિગત મેળવી રહ્યા છીએ. ફૉરેન્સિક પુરાવા એકત્રિત કરાયા છે.

એસ. પી. વારંવાર એ વાત પર ભાર આપી રહ્યા છે કે પીડિતા સાથે એ પ્રકારનાં નરાધમ અને હિંસક કૃત્યો નથી આચરાયાં, જેનો મીડિયા રિપોર્ટોમાં દાવો કરાઈ રહ્યો છે.

તેઓ કહે છે કે, “તેમની જીભ પણ નહોતી કાપવામાં આવી. કરોડરજ્જુ પણ નહોતી તૂટી. ગળા પર દબાણ વધવાને કારણે ગળાનું હાડકું તૂટ્યું હતું, જે કારણે નર્વસ સિસ્ટિમ પ્રભાવિત થઈ હતી.”

ઘટનાની થોડી વાર પછી રેકૉર્ડ કરાયેલા એક વીડિયોમાં પીડિતાએ પોતાની સાથે થયેલા બળાત્કારની વાત નહોતી કરી. તેમાં તેમણે મુખ્ય આરોપીનું નામ લઈને હત્યાના પ્રયાસ વિશે વાત કરી છે.

જોકે, હૉસ્પિટલમાં રેકૉર્ડ કરાયેલ અન્ય એક વીડિયોમાં અને પોલીસને અપાયેલા નિવેદનમાં પીડિતાએ પોતાની સાથે ગૅંગરેપ થયો હોવાની વાત કરી છે. તે વીડિયોમાં પીડિતા જણાવે છે કે મુખ્ય આરોપી અગાઉ પણ તેમની સાથે છેડતી અને બળાત્કારનો પ્રયાસ કરી ચૂક્યો છે. ઘટનાના એ દિવસ વિશે વાત કરતાં તેઓ કહે છે કે, “બે લોકોએ  રેપ કર્યો હતો, બાકી મારી માનો અવાજ સાંભળીને ભાગી ગયા હતા.”

'એવું લાગી રહ્યું હતું જાણે તેને લકવો મારી ગયો છે'

ઘટનાના દિવસને યાદ કરતાં પીડિતાનાં માતા જણાવે છે કે, “હું ઘાસ કાપી રહી હતી, મેં મારી દીકરીને ઘાસ એકઠું કરવાનું કહ્યું, તે ઘાસ એકઠી કરી રહી હતી. એક જ પૂળો...


પીડિતાના અંતિમ સંસ્કાર બાદ વધેલી રાખ

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ અને પીટીઆઈએ પ્રકાશિત કરેલા રિપોર્ટ અનુસાર હાથરસ કેસ મામલે 4 આરોપીઓ, સંદીપ, લવકુશ, રવિ અને રામુ સામે સામૂહિક બળાત્કાર સહિતની કલમો સાથે ચાર્જશીટ દાખલ થઈ છે.

સીબીઆઈએ કહ્યું કે ચારે આરોપીઓનો ગુજરાતની ફૉરેન્સિક લૅબમાં અલગ-અલગ ટેસ્ટ પણ કરવામાં આવ્યો છે.

પત્રકાર અરવિંદ ગુનસેકરે ટ્વીટ કર્યું કે સીબીઆઈએ ચાર્જશીટમાં સામૂહિક બળાત્કાર અને હત્યાની કલમો લગાવી છે. ઉત્તર પ્રદેશમાં વિશેષ અદાલતમાં કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.

અત્રે નોંધવું કે કેટલાક મહિના પૂર્વે દલિત યુવતી સાથે દુષ્કર્મની ઘટનાનો મામલો સામે આવ્યો હતો. અને 29મી સપ્ટેમ્બરે યુવતીએ દિલ્હીની સફદરજંગ હૉસ્પિટલમાં સારવાર વેળા દમ તોડ્યો હતો.

અને 30મી સપ્ટેમ્બરે પીડિતાના તેમના ઘર પાસે જ રાત્રે અંતિમસંસ્કાર કરી દેવામાં આવ્યા હતા.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ સમગ્ર ઘટનાને લીધે સમગ્ર દેશમાં જનતામાં રોષ જોવા મળ્યો હતો. ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે પહેલા કેસની તપાસ માટે એસાઈટીની રચના કરી હતી.

પરંતુ પછી કેસ મામલે રાજકારણ પણ ગરમાયું અને મામલો અત્યંત વિવાદિત બની જતા યોગી સરકારે સીબીઆઈ તપાસ માટે કેન્દ્રને ભલામણ કરી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતી.

ઉત્તરપ્રદેશના હાથરસમાં બળાત્કાર અને હત્યા મામલે દેશભરમાં વિરોધ પણ થયો હતો. અને મહિલા સુરક્ષા મુદ્દે ફરીથી એક વખત નવી ચર્ચા છેડાઈ હતી.

વળી અત્રે એ પણ ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ યુપી પોલીસે એવો આરોપ પણ લગાવ્યો હતો કે રાજ્યમાં જાતીય અને સાંપ્રદાયિક હિંસા ભડકાવવા અને મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથને બદનામ કરવા માટે એક આંતરરાષ્ટ્રીય કાવતરું રચવામાં આવ્યું છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

હાથરસ મામલે કથિત આંતરરાષ્ટ્રીય ષડયંત્રના સંબંધમાં ઉત્તરપ્રદેશ પોલીસે રાજ્યભરમાં ઓછામાં ઓછી 19 એફઆઈઆર નોંધી હતી અને મુખ્ય એફઆઈઆરમાં અંદાજે 400 લોકો સામે રાજદ્રોહ, ષડયંત્ર, રાજ્યમાં શાંતિ ભંગ કરવાનો પ્રયાસ અને ધાર્મિક નફરતને વધારવા જેવા આરોપ લગાવ્યા હતાં.

તો અહેવાલ અનુસાર વળી પીડિત પરિવારના સભ્યએ પોલીસ પર આરોપ લગાવ્યો હતો કે 'પોલીસ કૉલ ડિટેઇલના આધારે અમારી સામે કાવતરું ઘડી રહી છે.'

તેમણે કહ્યું હતું કે,"અમે ગરીબ છીએ માટે અમારી સામે ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ ખોટા આરોપ લગાવી રહી છે. પજવણીનો અંત આવતો નથી. તેમની પાસે પુરાવા હોવા જોઈએ. મારે કૉલ રેકૉર્ડિંગ્સ સાંભળવાં છે."

હાલ આ કેસની તપાસ ચાલુ છે અને વિશેષ કોર્ટમાં કાર્યવાહી પણ.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પીડિતાનાં ભાભી

આગથી ગંભીર રીતે દાઝી ગયેલી આ યુવતીને બચાવવાના પ્રયાસમાં ઉન્નાવથી લખનૌ અને બાદમાં દિલ્હીની સફદરજંગ હૉસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યાં. જોકે, બે દિવસની અંદર જ તેમણે દેહ છોડી દીધો. યુવતીના ઘરે પહેલાંથી જ શોક છવાયેલો હતો, મૃત્યુ બાદ હવે આખું ગામ શોકમગ્ન છે. બીજી બાજુ, ગામમાં જ રહેતા આરોપીઓના પરિવારજનો તેમને નિર્દોષ ગણાવી રહ્યા છે. ગામમાં મોટી સંખ્યામાં પોલીસ તહેનાત કરી દેવાઈ છે.

દરમિયાન શુક્રવારે આ મામલે નામજોગ પાંચેય આરોપીઓને સીજેએમ (ચીફ જ્યુડિશિયલ મૅજિસ્ટ્રેટ) કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા. જ્યાંથી તેમને 14 દિવસની પોલીસ-કસ્ટડીમાં મોકલી દેવાયા છે.

પીડિતાએ સારવાર દરમિયાન ઉન્નાવમાં જ મૅજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ પોતાનું નિવેદન આપ્યું હતું.જેના આધારે પોલીસે ગણતરીના કલાકોમાં જ પાંચ આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી.

પીડિતાના ઘરની સ્થિતિ

ઉન્નાવ શહેરમાં લગભગ 50 કિલોમિટર દૂર બિહાર પોલીસચોકીના કાર્યક્ષેત્રમાં હિંદુપુર ગામ આવે છે. ગામની અંદર પ્રવેશ કરતાં થોડા જ અંતરે પીડિતાનું માટી, સૂકાં ઘાસ અને નળિયાંનું બનેલું ઘર આવેલું છે.

યુવતીના વયોવૃદ્ધ પિતા ઘરની બહાર ચૂપચાપ ઊભા છે. એમને એ વાતનો ભારે અફસોસ છે કે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પુત્રીને હંમેશાં તેઓ જ રેલવેસ્ટેશન સુધી મુકવા જતા હતા, પણ ગુરુવારે કેમ તેણે પુત્રીને એકલી જવા દીધી?

જોકે, ઘરની અંદર હાજર યુવતીનાં ભાભી જણાવે છે કે કોર્ટના કામથી કે કોઈ અન્ય કામથી પીડિતા એકલાં આવજા કરતાં હતાં. પીડિતા પાંચ બહેનો બે ભાઈઓમાં સૌથી નાનાં હતાં.

પહેલાં પ્રેમલગ્ન અને બાદમાં ગૅંગરેપનો રિપોર્ટ

યુવતીને પડોશમા જ રહેતા એક યુવક સાથે ઓળખાણ હતી અને બન્નેએ પ્રેમલગ્ન કરી લીધાં હતાં. જોકે, બાદમાં તેમના સંબંધમાં કડવાશ ઊભી થઈ હતી.

યુવતીએ આ વર્ષે જ માર્ચમાં યુવક અને તેમના એક મિત્ર વિરુદ્ધ ગૅંગરેપની ફરિયાદ દાખલ કરાવી હતી.જે બાદ મુખ્ય આરોપીએ જેલ જવું પડ્યું હતું અને થોડા દિવસ પહેલાં જ જામીન પર તેમનો છૂટકારો થયો હતો.

યુવતીનાં ભાભી જણાવે છે, બન્નેએ ક્યારે લગ્ન કર્યાં હતાં એની જાણકારી એમને નથી. તેઓ કહે છે:

"અમને તો લગ્નની ત્યારે જાણ થઈ જ્યારે યુવક અને તેના કુટુંબીજનોએ અહીં આવીને ઝઘડો કર્યો.""અમારી સાથે મારપીટ કરી. ત્યારે યુવતીએ જણાવ્યું કે તેણે કોર્ટમાં આરોપી સાથે લગ્ન કર્યું હતું, પણ હવે તે આ મામલે ઇન્કાર કરી રહ્યો છે."

આરોપીઓના ઘરનો માહોલ

યુવતીના ઘરથી લગભગ અડધો કિલોમિટર દૂર જ મુખ્ય આરોપી અને આ મામલે પકડાયેલા અન્ય આરોપીઓનાં ઘર આવેલાં છે.

એક મંદિરની બહાર એક મહિલા રડી રહી હતી. આમાંથી મોટાભાગની મહિલાઓનો સંબંધ પકડાયેલા આરોપીઓ સાથે છે.એમનો આરોપ છે કે તમામને આ મામલે ષડ્યંત્રના ભાગરૂપે ફસાવવામાં આવ્યા છે. મુખ્ય આરોપીનાં માતાનું કહેવું છે તેમના પુત્રે ન તો લગ્ન કર્યું છે કે ન તો તેઓ આ ઘટનામાં સામેલ છે. મુખ્ય આરોપીનાં માતા પીડિત પરિવાર અને પોલીસના એ દાવાને પણ નકારે છે કે તેમના પુત્ર યુવતી સાથે રાયબરેલીમાં એક મહિના સુધી સાથે રહી ચૂક્યા છે.

આ મામલે હિંદુપુર ગામનાં પ્રભાવશાળી નેતાના  પતિ અને તેમના પુત્રની પણ ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેમનું કહેવું છે, "સવારસવારમાં પોલીસ આવી અને મારા પતિ અને પુત્રને લઈ ગઈ. બીજા છોકરાઓને પણ લઈ ગઈ છે.""હું પૂછું છું કે આટલો મોટો ગુનો આચરીને શું કોઈ ઘરમાં આવીને ઊંઘી શકે?"

"અમારા બાળકોને વગર કંઈ વિચાર્યે ગુનેગાર બનાવી દેવાયા છે."

આ વર્ષે માર્ચ મહિનામાં પીડિત યુવતીએ ગૅંગરેપની જે ફરિયાદ દાખલ કરાવી હતી, તેમાં મુખ્ય આરોપી ઉપરાંત આ મહિલાના પુત્રને પણ આરોપી બનાવવામાં આવ્યા હતા.

પરંતુ માત્ર મુખ્ય આરોપીની જ ધરપકડ કરાઈ હતી. આરોપીઓના પરિવારજનોની માગ છે કે સમગ્ર મામલે સીબીઆઈ (સેન્ટ્રલ બ્યૂરો ઑફ...


પીડિતોના પરિવારજનો

હાઈકોર્ટે તત્કાલીન સરકાર તથા પોલીસ સહિતના વહીવટી તંત્રની ભૂમિકા અંગે નકારાત્મક ટિપ્પણી કરી હતી.

થોડા સમય પહેલાં શીખ વિરોધી રમખાણોમાં એક વ્યક્તિને ફાંસીની સજા ફટકારવામાં આવી હતી તથા એકને જનમટીપ ફટકારવામાં આવી છે.

ત્યારે વાચો એ સમયે દિલ્હી પોલીસના અધિકારી મેક્સવેલ પરેરાએ 33મી વરસી પર બીબીસી માટે લખેલો વિશેષ લેખ.

વિવાદ અને પોસ્ટમૉર્ટમ

1984ની 31 ઓક્ટોબરે તત્કાલીન વડાં પ્રધાન ઇંદિરા ગાંધીની હત્યા કરવામાં આવી હતી.

એ પછી દેશભરમાં શીખ વિરોધી રમખાણ ફાટી નીકળ્યા હતા.

છેલ્લાં 33 વર્ષથી દર વર્ષે શીખ વિરોધી રમખાણ વિશે ચર્ચા અને તેનું પોસ્ટમોર્ટમ થતું રહે છે.

એ વાદવિવાદનો અંત હજુ સુધી આવ્યો નથી. રમખાણનો ભોગ બનેલા લોકોની પીડાનું નિવારણ પણ થયું નથી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

વારંવાર થતી રહે છે ચર્ચા

વચ્ચેના સમયગાળામાં સંસદમાં એક્શન ટેકન રિપોર્ટ્સ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

શીખ વિરોધી રમખાણો પરત્વેના જોરદાર રોષની સત્તાધિશોને કલ્પના ન હતી.

એ રોષને પરિણામે સંસદસભ્યો જગદીશ ટાયટલર અને સજ્જન કુમારનાં રાજીનામાં લઈ લેવામાં આવ્યાં હતાં.

જેન્ટલમેન વડાપ્રધાને શીખ સમુદાય અને રા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષ્ટ્રની માફી માગી હતી. જગદીશ ટાયટલર અને સજ્જન કુમારની રાજકીય કારકિર્દી ખતમ થઈ ગઈ હતી.

ખળભળાટ યથાવત્ હોવાને કારણે શીખ વિરોધી રમખાણોનો મુદ્દો વારંવાર ચર્ચાતો રહે છે.

અખબારો તેની તરફેણ અને વિરોધમાં રોજ લેખો પ્રકાશિત કરતાં રહે છે.

આ પરિસ્થિતિમાં મને 1984ના નવેમ્બરનો એક દિવસ યાદ આવે છે.

31 ઓક્ટોબરે શરૂ થયેલાં શીખ વિરોધી રમખાણના માત્ર પાંચ દિવસ પછી ઉત્તર દિલ્હીમાં મને મળી ગયેલા એક પત્રકારને મેં લગભગ ગૂંગળાવી જ નાખ્યા હતા.

મને લાગે છે કે એ પત્રકાર પ્રતાપ ચક્રવર્તી હતા અને પેટ્રિઅટ અખબારમાં કામ કરતા હતા.

મેં તેમને બરાડીને સવાલ કર્યો હતો, ''આજકાલ તમે બધા પત્રકારો ક્યાં છો?''

''લોકો શીખોની હત્યા કરવા લાગ્યા એ પહેલાં મેં ગોળીબાર કર્યો, લોકોની હત્યા કરી ત્યારે તમે ક્યાં હતા?''

શીશગંજ ગુરુદ્વારાને બચાવવા ગોળીબાર

મેં શીશગંજ ગુરુદ્વારાને બચાવવા ગોળીબાર કર્યો હતો. સ્તબ્ધ બનીને ચાંદની ચોકમાં હિંસક ટોળાના હુમલાનો સામનો કરી રહેલા શીખોને મેં બચાવ્યા હતા અને પરિસ્થિતિ પર અંકુશ મેળવ્યો હતો.

મારા રિપોર્ટ્સ વિશે પોલીસ કંટ્રોલ રૂમના મૌનથી હું ખિન્ન હતો. મેં જે પગલું લીધું હતું તેની મારા ઉપરી અધિકારીઓને ખબર છે કે નહીં એ સવાલ મેં વારંવાર પૂછ્યો હતો.

તેનો પણ કોઈ જવાબ મળતો ન હતો. મેં આ મુદ્દે એસ. એસ. જોગના આદેશને પગલે રચાયેલા પોલીસના વેદ મારવાહ સત્યશોધક પંચ સમક્ષ નિવેદન આપ્યું હતું.

તેને બાદ કરતા આ મુદ્દે હું આટલા વર્ષો સુધી મૌન રહ્યો છું. સારા લોકો પોતાની વાતોના ઢોલ વગાડતા ન ફરે એવું અપેક્ષિત હોય છે.

મારા મૌનનું મુખ્ય કારણ એ છે. એ સમયે દિલ્હીના અનેક વિસ્તારોમાં નિરંકુશ કત્લેઆમ કરવામાં આવી હોવાની ખબર મને બાદમાં પડી હતી.

તેમાં પોલીસ પર નિષ્ક્રિયતાના આક્ષેપ પણ થયા હતા. સરકારે નિમેલા કોઈ પંચ સમક્ષ મેં જુબાની આપી નથી.

આઠથી નવ પંચે અવગણ્યા

શીખો માટે ન્યાયની માંગ સાથે અનેક વખત હિંસક દેખાવો પણ થયા છે

શીખ વિરોધી રમખાણોની તપાસ છેલ્લા 33 વર્ષમાં કરી ચૂકેલાં આઠથી નવ પંચ સમક્ષ પણ મને બોલાવવામાં આવ્યો નથી. આ હકીકત છે.

તેમ છતાં હું માનું છું કે એ સમયે અપેક્ષા અનુસાર ફરજ બજાવવા બદલ અગાઉનાં તપાસ પંચોના દ્વારા વખાણાયેલા દિલ્હીના જૂજ પોલીસ અધિકારીઓમાં મારો સમાવેશ થાય છે.

મને કહેવામાં આવ્યું છે કે તેના પુરાવા ઇન્ટરનેટ પર છે. રમખાણો પછી તરત જ સંસદમાં આ મુદ્દે ચર્ચા હાથ ધરવામાં આવી હતી.

દિલ્હી પોલીસના બચાવની એ ચર્ચામાં...


પીડિતોને ન્યાય અપાવવા જનમેદની એકઠી થઈ હતી.

આટલું જ નહીં આ મામલે ન્યાય ન મળે તો ગઢવી સમાજની બહુમતીવાળાં કચ્છનાં ગામોમાં સમાજ દ્વારા આવનારા દિવસોમાં યોજાનારી સ્થાનિકસ્વરાજની ચૂંટણીનો બહિષ્કાર કરવાની ચીમકી ઉચ્ચારવામાં આવી છે.

નોંધનીય છે કે મુંદ્રા પોલીસ સ્ટેશનના પોલીસ કર્મચારીઓ દ્વારા ચોરીના ગુના બાબતે ત્રણ શખ્સો હરજોગ ગઢવી, શામલા ગઢવી અને અરજણ ગઢવીને કથિતપણે ઉઠાવી લેવાયા હતા.

પોલીકર્મીઓ દ્વારા આ ત્રણેયને ગેરકાયદેસર કસ્ટડીમાં રાખી ઢોર માર મરાયો હોવાનો આક્ષેપ થઈ રહ્યો છે.

નોંધનીય છે કે ત્રણેય પૈકી 22 વર્ષીય હરજોગ ગઢવીનું રવિવારે અમદાવાદ સિવિલ ખાતે સારવાર હેઠળ કરુણ મૃત્યુ નીપજ્યું હતું.

આ પહેલાં 19 જાન્યુઆરીના રોજ આ ત્રણેય પૈકી એક અરજણ ગઢવીનું કથિતપણે ઢોર માર મારવાના કારણે મુંદ્રાના કૉમ્યુનિટી હેલ્થ સેન્ટર ખાતે સારવાર દરમિયાન મૃત્ય નીપજ્યું હતું.

એક પછી એક ગઢવી સમાજના બે યુવાનોનાં પોલીસની કથિત ક્રૂરતાના કારણે મોત થતાં સમાજમાં ભારોભાર અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે.

સોમવારે કચ્છના ગઢવી સમાજ દ્વારા મૃત્યુ પામેલા યુવાનોને ન્યાય અપાવવા માટે મહાસભાનું આયોજન કરાયું હતું, જેમાં હજારોની સંખ્ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામાં સમાજના લોકો હાજર રહ્યા હતા.

પોલીસ સામે ગુનો નોંધાયો

મૃતક હરજોગ ગઢવી

પોલીસની કથિત ક્રૂરતાના કારણે નીપજેલાં મૃત્યુ બાબતે સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા મુંદ્રા પોલીસ સ્ટેશનના સર્વિંગ ઇન્સ્પેક્ટર જે. એ. પઢિયાર સહિત ત્રણ હેડ કૉન્સ્ટેબલ અને એક GRD જવાન સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. જે પૈકી ઇન્સ્પેક્ટર પઢિયાર અને GRD જવાન વિરલ જોશીની ધરપકડ કરી જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીમાં મોકલી દેવાયા છે. જ્યારે બાકીના પાંચેય આરોપી પોલીસકર્મીઓ હજુ પોલીસની પકડથી બહાર છે.

પહેલાં કસ્ટોડિયલ અત્યાચાર દેખાતા આ મામલામાં હવે સમઘોઘા ગામના ભૂતપૂર્વ સરપંચ જયવીરસિંહ જાડેજાનો હાથ હોવાનો આક્ષેપ કરાતાં મામલો વધુ ગૂંચવાઈ ગયો છે.

આક્ષેપ છે કે જયવીરસિંહ અને પોલીસકર્મીઓએ સાથે મળી બનાવટી આરોપ હેઠળ ગઢવી સમાજના યુવકોને ફસાવ્યા છે.

એવો આક્ષેપ થઈ રહ્યો છે કે ગામના ભૂતપૂર્વ સરપંચ અને ગઢવી સમાજના આ યુવાનો વચ્ચે ઘણા સમયથી જમીન અંગે વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો. આ જમીન પર કબજો મેળવવા માટે જયવીરસિંહ પોલીસકર્મીઓ સાથે મળીને યુવકો પર દબાણ લાવવાનું કાવતરું ઘડ્યું હોવાનો આરોપ મુકાઈ રહ્યો છે.

ભુજ ડિવિઝનના DSP જે. એન. પંચાલ, જેઓ આ મામલાની તપાસ કરી રહ્યા છે, તેમણે પોલીસ અને ભૂતપૂર્વ સરપંચ વચ્ચે કોઈ પણ પ્રકારની સાઠગાંઠ હોવાની માહિતી ન હોવાની વાત કરી હતી. જ્યારે બીજી તરફ કચ્છ જિલ્લા (પૂર્વ)ના SP સૌરભ તોલુંબિયાએ આ વાતની આશંકા સંપૂર્ણપણે નકારી નહોતી.

શું હતો સમગ્ર મામલો?

મુંદ્રા પોલીસ દ્વારા 12 જાન્યુઆરી, 2020ના રોજ અરજણ ગઢવીને ઘરફોડના મામલે ઉઠાવી લેવાયા હતા. તેના ચાર દિવસ બાદ ખેતમજૂર તરીકે કામ કરતાં હરજોગ ગઢવી અને શામલા ગઢવીને પણ આ મામલે સમઘોઘા ગામેથી ઉઠાવી લેવાયા હતા.

ગુનાની FIR મુજબ 12 જાન્યુઆરીના રોજ સાંજે કચ્છના મુંદ્રા તાલુકાના સમઘોઘા ગામના રહેવાસી અરજણ છેરાજભાઈ ગઢવી મુંદ્રા પોલીસ સ્ટેશનના પોલીસકર્મીઓ પ્રાગપર પાટિયે તમારું પાર્સલ આવેલું છે તેવી માહિતી આપી સાથે લઈ ગયા હતા.

પરંતુ અરજણના સંબંધીઓએ પોલીસ સ્ટેશનમાં તપાસ કરતાં તેમને કોઈ ચોરીના ગુનામાં તપાસાર્થે પોલીસ લઈ ગઈ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું.

FIRની વિગતો અનુસાર અરજણને પોલીસ સ્ટેશનમાં ગેરકાયદેસર ગોંધી રાખી ખૂબ જ માર મારવામાં આવેલો તેમજ પ્રતાડિત કરવા માટે ગુદાના ભાગે પેટ્રોલનાં પોતાં લગાવી અને શોક આપવામાં આવેલ હતા. અરજણભાઈને સારવારાર્થે સરકારી દવાખાનામાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. જ્યાં તેમનું 19 જાન્યુઆરીના રોજ મરણ થયું...


પુડ્ડુચેરી એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે, જ્યાં એક વિધાનસભા છે.

પુડ્ડુચેરી એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે, જ્યાં વિધાનસભા છે. આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં પણ ચૂંટાયેલા મુખ્ય મંત્રી અને એક ઉપરાજ્યપાલ હોય છે.

ગત 22 ફેબ્રુઆરી સુધી વી. નારાયણસામી પુડ્ડુચેરીના 10મા મુખ્ય મંત્રી થયા, જેમને ફ્લોર ટેસ્ટ પહેલાં રાજીનામું આપવું પડ્યું.

અહીં પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી અને ભાજપનાં નેતા કિરણ બેદીને ઉપરાજ્યપાલના પદ પરથી હઠાવીને તેલંગણાના રાજ્યપાલ તમિલિસાઈ સુંદરરાજનને આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો અતિરિક્ત પદભાર સોંપવામાં આવ્યો હતો.

પુડ્ડુચેરીમાં ચૂંટણી ક્યારે છે?

પુડ્ડુચેરી વિધાનસભા માટે છ એપ્રિલ 2021ના એક તબક્કામાં ચૂંટણી થવા જઈ રહી છે. કોવિડ મહામારીને જોતાં આ વખતે મતદાનનો સમય એક કલાક માટે વધારી દેવામાં આવ્યો છે.

પુડ્ડુચેરી ચૂંટણીનું પરિણામ ક્યારે આવશે?

ચાર રાજ્યોની જેમ જ પુડ્ડુચેરીની ચૂંટણીનું પરિણામ બીજી મેના રોજ આવશે.

પુડ્ડુચેરીમાં કેટલી બેઠકો પર ચૂંટણી થઈ રહી છે?

ચૂંટણી પંચના તાજા આંકડા મુજબ પુડ્ડુચેરીની 30 વિધાનસભા બેઠકો પર 10,03,681 નોંધાયેલા મતદાતા છે.

પુડ્ડુચેરી વિધાનસભામાં કુલ 33 બેઠકો છે. ત્રણ સભ્યોની ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પસંદગી કરવામાં આવે છે અને બાકી પર સીધી ચૂંટણી થાય છે. 30માંથી પાંચ બેઠકો અનુસૂચિત જાતિના ઉમેદવારો માટે આરક્ષિત છે.

પુડ્ડુચેરી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કઈ પાર્ટીઓ મેદાનમાં છે?

કૉંગ્રેસની નજર આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં સત્તા બીજી વખત હાંસલ કરવા પર છે. કૉંગ્રેસ આ ચૂંટણી ડીએમકે સાથે ગઠબંધનમાં લડી રહી છે. આ ગઠબંધનમાં અમુક નાની પાર્ટીઓ પણ છે, જેમાં ડાબેરી પક્ષો પણ સામેલ છે.

ત્યારે ભાજપે ઓલ ઇન્ડિયા એનઆર કૉંગ્રેસ, ડીએમકેના પ્રતિદ્વંદ્વી એઆઈએડીએમકે અને અમુક નાના પક્ષો સાથે ગઠબંધન કર્યું છે.

અભિનેતામાંથી નેતા બનેલા કમલ હાસન અને તેમની મક્કલ નીદિ મય્યમ (એમએનએસ) પણ ચૂંટણીમાં ઊતરી છે.

આ ઉપરાંત તામિલ રાષ્ટ્રવાદી પાર્ટી, નામ તમલીર કાચી પણ મેદાનમાં છે.

પુડ્ડુચેરીમાં કેટલા મતદારો છે?

ગત 22 ફેબ્રુઆરી સુધી વી નારાયણસામી પુડ્ડુચેરીના 10મા મુખ્ય મંત્રી થયા, જેમને ફ્લોર ટેસ્ટ પહેલા રાજીનામું આપવું પડ્યું

ચૂંટણી પંચના તાજા આંકડા મુજબ પુડ્ડુચેરીની 30 વિધાનસભા બેઠક પર 10,03,681 નોંધાયેલા મતદારો છે. જેમાં 4,72,736 પુરુષ અને 5,30,828 મહિલા મતદાર છે. સાથે જ 117 થર્ડ જેન્ડર મતદાર છે. બધા વિધાનસભા ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓની સંખ્યા પુરુષો કરતાં વધારે છે.

પુડ્ડુચેરીમાં કેટલા તબક્કામાં ચૂંટણી થશે?

પુડ્ડુચેરીમાં એક જ તબક્કામાં છ એપ્રિલ 2021ના ચૂંટણી થશે.

ચૂંટણીમાં જીત કેવી રીતે નક્કી થશે?

પુડ્ડુચેરીમાં સરકાર બનાવવા માટે ઓછામાં ઓછી 16 બેઠકો જીતીને બહુમતી હાંસલ કરવી પડશે. એટલે પુડ્ડુચેરીમાં જીતનો જાદુઈ આંકડો 16 છે.

મુખ્ય ઉમેદવાર અને મતદાનવિસ્તાર કયા છે?

ઓલ ઇન્ડિયા એનઆર કૉંગ્રેસ પાર્ટીના નેતૃત્વવાળું ગઠબંધન (ભાજપ, એઆઈએડીએમકે)

એન. રંગાસ્વામી (એનઆર કૉંગ્રેસ) - તટ્ટનચાવડી અને યમન

વીય સામીનાથન (ભાજપ) - લૉસપેટ

એય નમ:શિવાયમ્ (ભાજપ) - મન્નાદિપેટ

એય જૉન કુમાર (ભાજપ) - કામરાજ નાગર

કૉંગ્રેસના નેતૃત્વવાળું ગઠબંધન, જેમાં ડીએમકે પણ સામેલ છે

એવી સુબ્રમણ્યમ - કરાઇકલ

ચૂંટણીના મુખ્ય મુદ્દા શું છે?

આ વખતે પુડ્ડુચેરીની ચૂંટણીના મુખ્ય મુદ્દા છે, કૉંગ્રેસના નેતૃત્વ વાળી પૂર્વ સરકારની સામે સત્તા વિરોધ લહેર અને મુખ્ય મંત્રી વી નારાયણસામી અને ઉપરાજ્યપાલ કિરણ બેદીની ખેંચતાણ.

પુડ્ડુચેરીમાં ગત ચૂંટણીમાં શું થયું હતું?

2016ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસે 15 બેઠકો જીતી હતી, અહીં ઓલ ઇન્ડિયા એનઆર કૉંગ્રેસને આઠ બેઠક, એઆઈએડીએમકેને ચાર, ડીએમકેને બે બેઠક મળી હતી....


પુણેના આ મુસ્લિમ દંપતી અનુસાર તેમને એક મસ્જિદમાં નમાજ પઢવાથી રોકવામાં આવ્યું હતું, જે બાદ તેણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી.

આ અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ, સેન્ટ્રલ વક્ફ કાઉન્સિલ, ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડ અને કેન્દ્ર સરકારને એક નોટિસ ફટકારી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે, "અમે તમારી અરજી પર સબરીમાલાના અમારા ચુકાદાને કારણે સુનાવણી કરી શકીએ છીએ."

મસ્જિદોમાં મહિલાના પ્રવેશનો આ મામલો કોર્ટની નોટિસથી ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે પરંતુ આ મામલે વર્તમાન સમયમાં ધર્મ શું કહે છે?

શું મહિલાઓ મસ્જિદોમાં દાખલ થઈ શકે છે?

મહિલાઓને મસ્જિદમાં જવા પર પ્રતિબંધ મામલે કુરાનમાં કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

શિયા, વ્હોરા અને ખોજાની મસ્જિદોમાં મહિલાઓ સરળતાથી મંદિરમાં દાખલ થઈ શકે છે.

ઇસ્લામમાં સુન્ની વિચારધારાને માનવાવાળા અનેક લોકો મહિલાઓના મસ્જિદમાં પ્રવેશને યોગ્ય માનતા નથી એટલે સુન્ની મસ્જિદોમાં મહિલાઓ પ્રવેશતી નથી.

જોકે, દક્ષિણ ભારતમાં અનેક સુન્ની મસ્જિદોમાં મહિલાઓનો પ્રવેશ સામાન્ય છે.

કુરાન અને અરબી ભાષાનો અભ્યાસ મોટા ભાગે મસ્જિદો કે મસ્જિદો સાથે જોડાયેલી મદરેસામાં થાય છે અને તેમાં છોકર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાઓ અને છોકરીઓ બંને સામેલ થાય છે.

નમાજ પઢવા અને વજૂ કરવા પર કોઈ રોક નથી પરંતુ પુરુષો અને મહિલાઓ માટે અલગ-અલગ જગ્યાઓ બનાવવામાં આવી છે.

શિયા અને સુન્ની એક જ ઇમામની પાછળ નમાજ પઢે છે.

જો કોઈ મહિલા મસ્જિદમાં નમાજ પઢવા ઇચ્છે તો તે ઇમામને કહી શકે છે અને તેમના માટે અલગ જગ્યાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે છે.

સબરીમાલાનો હવાલો

અરજીકર્તાઓએ કેરળમાં સબરીમાલા મંદિરમાં મહિલાઓને પ્રવેશની અનુમતિ આપવાના સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનો હવાલો આપ્યો છે.

તેમણે એ પણ લખ્યું છે કે મક્કામાં પણ મહિલાઓ પુરુષોની સાથે કાબાની પરિક્રમા કરે છે. એવામાં મસ્જિદોમાં તેમને પુરુષોથી અલગ હિસ્સામાં રાખવી યોગ્ય નથી.

જોકે, મક્કાની મસ્જિદમાં પણ નમાજ પઢવા અને વજૂ કરવા માટે પુરુષો અને મહિલાઓ માટે અલગ-અલગ જગ્યાઓ નક્કી કરવામાં આવી છે.

આવું દુનિયાની તમામ મસ્જિદોમાં કરવામાં આવે છે.

અરજીકર્તાઓએ તેને ભારતીય બંધારણ અંતર્ગત આપવામાં આવેલા મૂળ અધિકારોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પુતિન

તેમણે સરકારના મંત્રીઓને મંગળવારે સંબોધતા કહ્યું, "આજે સવારે કોરોના વાઇરસની સામેની પહેલી વૅક્સિનનું રજીસ્ટ્રેશન કરવામાં આવ્યું છે."

પુતિને કહ્યું કે આ વૅક્સિનનું માણસો પર બે મહિના સુધી પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું અને તે તમામ સુરક્ષાના માપદંડો પર ખરું ઉતર્યું છે.

આ વૅક્સિનને રશિયાના આરોગ્ય મંત્રાલયે પણ મંજૂરી આપી દીધી છે. માનવામાં આવી રહ્યું છે કે હવે મોટા પ્રમાણમાં લોકોને આ વૅક્સિન આપવાની શરૂઆત થશે.

રશિયાન સત્તાધિકારીઓનું કહેવું છે કે તેઓ ઑક્ટોબર મહિનામાં સામૂહિક રસીકરણ શરૂ કરશે. જોકે, નિષ્ણાતો આની પર ચિંતા વ્યક્ત કરે છે અને કહે છે કે સંશોધકોની વાત માનવામાં નથી આવી રહી.

જોકે રશિયાએ જે ઝડપથી કોરોના વૅક્સિન શોધવાનો દાવો કર્યો છે તેને જોતા વૈજ્ઞાનિક જગતમાં આને લઈને અનેક ચિંતાઓ પણ જોવા મળી રહી છે.

પરંતુ રશિયાના રાષ્ટ્ર પ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિને સરકારી ટેલિવિઝન પર જાહેરાત કરી છે કે માકોની ગેમાલેયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં વિકસેલી આ વૅક્સિન સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને વૅક્સિન તેમની દીકરીને પણ આપવામાં આવી છે.

પુતિને કહ્યું, "હું પણ જાણું છું કે આ વૅક્સિન ઘણી અસરકારક છે, આ ઇમ્યૂન સિસ્ટમને મજબૂત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કરે છે અને હું આ ફરીથી કહું છું કે આ સુરક્ષાના તમામ માપદંડમાથી પસાર થયેલી છે."

તેમણે આશા દર્શાવી છે કે જલદી જ આ વૅક્સિનનું મોટા પ્રમાણમાં ઉત્પાદન કરવામાં આવશે.

ચીનમાં પણ છેલ્લાં તબક્કાની ટ્રાયલ

બીજી તરફ ચીનની સિનોવૅક બાયૉટેક લિમિટેડે મંગળવારે કોરોના વાઇરસની વૅક્સિનના માનવીય પરીક્ષણના છેલ્લાં તબક્કાની ટ્રાયલની શરૂઆત કરી છે. આ વૅક્સિનની ટ્રાયલ ઇન્ડોનેશિયામાં 1620 દરદીઓ પર કરવામાં આવે છે.

આ વૅક્સિન ઇન્ડોનેશિયાની સરકારી કંપની બાયો ફાર્માની સાથે મળીને બનાવવામાં આવી રહી છે.

આ પહેલા સોમવારે સિનોવૅકે જાણકારી આપતા કહ્યું કે ટ્રાયલના બીજા તબક્કામાં વૅક્સિન સુરક્ષિત જોવા મળી છે અને દરદીઓમાં ઍન્ટિબૉડી આધારિત ઇમ્યૂન રિસ્પૉન્સ જોવા મળ્યો છે.

કોરોનાવૅક નામની આ વૅક્સિન કેટલીક અસરકારક વૅક્સિનમાંથી એક છે જે પરીક્ષણના આ તબક્કા સુધી પહોંચી છે. આનું સંશોધન કરીને આની અસરને લઈને પુરાવા એકઠા કરવામાં આવી રહ્યા છે.

દુનિયા આખીમાં એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે કે કોરોના વાઇરસની વૅક્સિન તૈયાર કરવાની ઉતાવળમાં સુરક્ષાના માપદંડોમાં કોઈ પ્રકારની છૂટછાટ લેવામાં ન આવે. પરંતુ હાલમાં જોવામાં આવી રહ્યું છે કે સરકારો પર વૅક્સિન તૈયાર કરવા માટે લોકોનું દબાણ વધી રહ્યું છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનના મુજબ દુનિયામાં આ સમયે કોરોના વાઇરસની યોગ્ય વૅક્સિન તૈયાર કરવા માટે 100થી વધારે જગ્યા પર પ્રયત્નો ચાલી રહ્યા છે. જેમાં ચાર જગ્યાએ વૅક્સિનનું મનુષ્ય પરનું છેલ્લા તબક્કાનું પરીક્ષણ ચાલી રહ્યું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પુતિન અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

ભારત અને ચીનની વચ્ચે હાલમાં સરહદી તણાવ છે. જૂનમાં ગલવાન ઘાટીમાં હતો. હાલમાં પેંગોગ ત્સોના દક્ષિણ કિનારે બંને દેશો વચ્ચે તણાવની સ્થિતિ છે.

એવામાં કેટલાક ભારતીય મીડિયા ચેનલમાં રિપોર્ટ છે કે ચીનના સંરક્ષણમંત્રી વેઈ ફેંધેએ ભારતના સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહ સાથે વાતચીત માટે સમય માગ્યો છે. રાજનાથ સિંહ આ સમયે શાંઘાઈ સહયોગ સંગઠન (એસસીઓ)ની બેઠકમાં ભાગ લેવા મૉસ્કોમાં છે.

એસસીઓમાં વિદેશમંત્રીઓની બેઠકમાં પણ ભારત અને ચીનના વિદેશમંત્રીઓની વચ્ચે વાતચીત થઈ શકે છે, આની પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે.

ક્યારે ક્યારે ભારત-ચીન સામસામે આવ્યા?

ગત ત્રણ મહિનામાં બીજી વખત ભારતના સંરક્ષણમંત્રી રશિયા ગયા છે. આ પહેલાં જૂનમાં પણ સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહ ત્રણ દિવસ રશિયાની યાત્રા પર હતા. બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં નાઝી જર્મની પર સોવિયતના વિજયની 75મી વર્ષગાંઠના કાર્યક્રમમાં ગયા હતા.

તે સમયે બંને દેશોના પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે મળવાની વાત થઈ હતી, પરંતુ વાતચીત નહોતી થઈ. આ એક સંયોગ હોઈ શકે છે કે જ્યારે જ્યારે રાજનાથ સિંહ રશિયા જાય છે, વાતચીતની પરિસ્થિતિ તૈયાર થતી જોવા મળે છે.

કોરોનાના સમયમાં જ્યારે તમામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મંત્રી ઘણો ઓછો વિદેશપ્રવાસ કરી રહ્યા છે, ત્યારે પણ ત્રણ મહિનામાં ભારતના સંરક્ષણમંત્રી બે વખત રશિયાની મુલાકાતે ગયા, આ પણ એક સંયોગ હોઈ શકે છે.

શું આ બંને સંયોગની વચ્ચે એવો પ્રયોગ થઈ શકે છે કે રશિયા બંને દેશોની વચ્ચે તણાવને ઘટાડવામાં કોઈ ભૂમિકા ભજવે? આ સવાલના જવાબ માટે છેલ્લા કેટલાક દાયકાના ઇતિહાસને ફંફોસવાની જરૂર રહશે.

1962થી 2020 સુધી

રશિયાના રાષ્ટ્ર પ્રમુખ પુતિન, ભારતના વડા પ્રદાન નરેન્દ્ર મોદી અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ જિંગ પિંગ

1962ના ભારત-ચીન યુદ્ધમાં રશિયા બંને દેશોમાંથી કોઈની સાથે ઊભું ન હતું. ત્યારે સોવિયત સંઘનું પતન થયું ન હતું અને વૈચારિક સ્તરે ચીન અને રશિયા ઘણા નજીક હતા. આ યુદ્ધને રશિયાએ ભાઈ અને મિત્ર વચ્ચેની લડાઈ કહી હતી.

રશિયાએ ચીનને ભાઈ કહ્યું હતું અને ભારતને મિત્ર. આજની તારીખમાં જ્યારે ફરીથી ચીન અને ભારતની વચ્ચે તણાવની સ્થિતિ છે ત્યારે સોવિયત સંઘ અનેક દેશોમાં વહેંચાયેલું છે.

જ્યાં સુધી સોવિયત સંઘ રહ્યું ત્યાં સુધી દુનિયા બે ધ્રુવમાં રહી હતી. આજની તારીખમાં ભારતના વિદેશમંત્રી એસ. જયશંકરના શબ્દોમાં કહીએ તો દુનિયા 'મલ્ટિ પોલર' થઈ ગઈ છે. એટલે એક સાથે અનેક ધ્રુવ બની ગયા છે.

અમેરિકા પોતાનો પ્રભાવ ટકાવી રાખવા માટે એશિયા પ્રશાંતમાં પોતાનો દબદબો કાયમ રાખવા માગે છે. બીજી તરફ ચીન છે જે અમેરિકાને અનેક મોરચે પડકાર ફેંકી રહ્યું છે.

ત્રીજી તરફ રશિયા પણ સીરિયા અને યુક્રેનમાં પોતાની ભૂમિકાને લઈને યુરોપ અને અમેરિકાના નિશાને છે. એક ચોથો મોરચો છે અરબ દેશોનો.

જેઓ હાલ આંતરિક મતભેદમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે, પરંતુ કેટલાક ઈરાનની સાથે છે તો કેટલાકને સાઉદી અરેબિયા પોતાની સાથે રાખવાના પ્રયત્નો કરી રહ્યું છે.

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે સારા સંબંધો નથી રહ્યા. ચીન-ભારત તણાવમાં અમેરિકા ખૂલીને ભારતની સાથે ઊભું છે. એટલા માટે તે વચ્ચે મધ્યસ્થી બની શકતું નથી.

ચીનનું પાકિસ્તાન સાથે બને છે, જે ભારતનું પહેલેથી જ દુશ્મન છે એટલે પાકિસ્તાન વચ્ચે દખલ કરવાનો પ્રયત્ન કરે તેનો કોઈ સવાલ જ ઊભો થતો નથી.

મધ્યસ્થીની ભૂમિકા

પુતિન, નરેન્દ્ર મોદી અને જિંગપિંગ

એવામાં રશિયા એકમાત્ર એવો દેશ બચે છે, જેના ચીન અને ભારત બંનેની સાથે મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધ છે. આજ સંભાવનાઓ વિશે બીબીસીએ વાત કરી જેએનયુના પ્રોફેસર સંજય પાંડે સાથે. પ્રોફેસર સંજય પાંડે સેન્ટર ફૉર રશિયન સ્ટડીમાં પ્રોફેસર છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે ભારત તણાવમાં રશિયા ચોક્કસથી ભૂમિકા...


પુતિનની દીકરી

તેમણે કહ્યું કે આ વૅક્સિનને બે મહિનાના પરીક્ષણ પછી તૈયાર કરવામાં આવી છે અને હવે આને આરોગ્ય મંત્રાલયે મંજૂરી આપી દીધી છે.

રાષ્ટ્રપતિ પુતિને સાથે સાથે એ જાણકારી પણ આપી કે આ વૅક્સિન તેમની દીકરીને પણ આપવામાં આવી છે અને હવે આગળ મોટા પ્રમાણમાં ડૉઝ તૈયાર કરવામાં આવશે.

પુતિનની દીકરીને વૅક્સિન આપવાના સમાચાર પછી એ ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે તેમની કંઈ દીકરીને આ વૅક્સિન આપવામાં આવી છે.

વ્લાદિમીર પુતિનને બે દીકરીઓ છે, પરંતુ કંઈ દીકરીને આ વૅક્સિન આપવામાં આવી છે, આની જાણકારી આપવામાં આવી નથી.

પુતિન હંમેશા પોતાની વ્યક્તિગત જિંદગીને ચર્ચાઓમાંથી દૂર રાખતા આવ્યા છે. તેમના પરિવારના સભ્યોની ઝલક પણ ખૂબ ઓછી જોવા મળે છે.

અનેક મીડિયા અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પુતિનને બે દિકરી છે – મારિયા પુતિના અને યેકાતેરીના પુતિના.

પુતિને ક્યારેય પણ સાર્વજનિક રીતે પોતાની દીકરીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી. પરંતુ કહેવામાં આવે છે કે યેકાતેરીના પુતિનની નાની દીકરી છે.

ચર્ચામાં આવી નાની દીકરી

રશિયાના પ્રમુખ પુતિન તેમના પત્ની લ્યૂડમિલા અને દીકરી મારિયા 2007ની ચૂંટણીમાં મતદાન કેન્દ્ર પર પહોંચ્યા ત્યારની તસવીર

વર્ષ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

2015માં યેકાતેરીના પુતિના ત્યારે ચર્ચામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ખબર પડી કે તે મૉસ્કોમાં કૅટરીના તિનોખોવાના નામથી રહે છે.

તેઓ એક એક્રોબેટિક ડાન્સર છે અને અનેક ચૅમ્પિયનશિપમા ભાગ લે છે. તે એક ટીવી શોમાં નજર આવી ચૂક્યાં છે.

ન્યૂઝ એજન્સી રૉયટર્સ પ્રમાણે 33 વર્ષની કૅટરીના તિખોનોવાને મૉસ્કો સ્ટેટ યુનિવર્સિટીમાં એક નવા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના પ્રમુખ તરીકે નિમવામાં આવ્યાં હતાં. તે અનેક વર્ષોથી યુનિવર્સિટીમાં ટોચનાં પદ પર છે. તેમણે ફિઝિક્સ અને મૅથ્સમાં માસ્ટર કર્યું છે.

યેકાતેરીનાએ પોતાના પિતાનું ઉપનામ છોડીને પછીથી પોતાનું નામ કૅટરીના તિખોનોવા રાખી લીધું હતું.

યેકાતેરીનાએ કિરિલ શામાલોવ સાથે 2013માં લગ્ન કર્યા હતાં. કીરિલ શામાલોવ રોઝિયા બૅન્કમાં સહ-સ્વામિત્વ રાખનાર નિકોલાય શામાલોવના દીકરા છે.

કહેવામાં આવે છે કે નિકોલાય શામાલોવ વ્લાદિમીર પુતિનના મિત્ર છે. કિરિલ શામાલોવ ઑઇલ અને પેટ્રોકૅમિકલ્સ ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા મોટાં વેપારી છે. તે રશિયાની સરકારમાં આર્થિક સલાહકાર પણ રહી ચૂક્યા છે. જોકે, વર્ષ 2018માં બંને અલગ થઈ ગયા.

કોણ છે મોટી દીકરી?

પુતિન

મારિયા પુતિનાને પુતિનની મોટી દીકરી માનવામાં આવે છે. તેમને મારિયા વોરન્તસોવાના નામથી પણ ઓળખવામાં આવે છે.

રૉયર્ટસના એક લેખ પ્રમાણે એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં પુતિનને વોરન્તસોવા અને યેકાતેરીના વેપારના સંદર્ભમાં તેમને સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો.

આની પર પુતિને કોઈનું પણ નામ લીધા વિના કહ્યું હતું, “તમે વેપાર સાથે જોડાયેલો પ્રશ્ન કર્યો અને બે મહિલાઓનું નામ લીધું. તમે જે કાંઈ પુરાવા આપ્યા તે પર્યાપ્ત નથી. આ અંગે થોડી બીજી જાણકારી મેળવશો તો તમને ખ્યાલ આવી જશે કે તેમનો શું વેપાર છે અને કોણ કોનું માલિક છે.”

મારિયા વોરન્તસોવા એન્ડોક્રાઇનોલૉજિસ્ટ છે. તેમનો જન્મ રશિયાના લેનિનગ્રાદમાં થયો હતો.

બીબીસી ન્યૂ ટાઇમ્સ સામાયિકના એક અહેવાલને ટાંકીને લખે છે કે મારિયા વોરન્તસોવા મૉસ્કોના એક રહેણાંક ઍપાર્ટમેન્ટમાં ખોટાં નામથી રહી રહ્યાં છે.

એવું પણ કહેવામાં આવ્યું કે તે એક વૈજ્ઞાનિક તરીકે ઇંડોક્રાઇનૉલોજી સેન્ટરમાં કામ કરે છે. આ પહેલાં એક અહેવાલ આવ્યો હતો કે તેમણે હૉલેન્ડમાં રહેનારા એક વ્યક્તિ સાથે લગ્ન કરી લીધાં છે અને એમ પણ કહેવામાં આવ્યું કે તેમણે એક દીકરીને પણ જન્મ આપ્યો છે.

સોશિયલ મીડિયાના સમાચારના આધારે ધ ન્યૂ ટાઈમ્સે કહ્યું હતું કે મારિયા એક મહાનગરની જિંદગી જીવે છે, વિદેશોનો પ્રવાસ...


પુત્ર જય શાહ અને પુત્રવધૂ ઇશિતા સાથે અમિત શાહે મતદાન કર્યું તે સમયની તસવીર

‘ધ વાયર’માં તેમના વ્યવસાયમાં વર્ષ ૨૦૧૪ બાદ ૧૬,૦૦૦ ગણો વધ્યો તે સંદર્ભના પત્રકાર રોહિણી સીંગના લેખને પડકાર્યો છે.

માનહાનીના આ દાવામાં લેખ લખનારાં પત્રકાર રોહિણી સીંગ, ‘ધ વાયર’ના સ્થાપક તંત્રી સિદ્ધાર્થ વરદરાજન ઉપરાંત ચાર તંત્રીઓ, સંપાદકો અને ફાઉન્ડેશન ઑફ ઇન્ડીપેન્ડન્ટ જર્નાલિઝમનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

જય શાહ દ્વારા અદાલતમાં 'ધ વાયર' પર દાખલ કરાયેલ બદનક્ષીના દાવાની નકલ બીબીસી પાસે છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

એડિશનલ ચીફ મેટ્રોપોલિટન ન્યાયાધીશ એસ.કે.ગઢવીએ કેસના સંદર્ભે ન્યાયિક તપાસનો આદેશ આપ્યો છે અને કેસની હવે પછીની સુનાવણી માટે ૧૧ ઓક્ટોબરની તારીખ જાહેર કરી છે.

કેસની વિગતો

જય શાહના લગ્નમાં બહુ ઓછા લોકોને આમંત્રણ હતું

ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહના પુત્ર જય શાહની સંપત્તિમાં થયેલા ઉછાળા અંગે ન્યૂઝ પોર્ટલ 'The Wire'એ અહેવાલ પ્રસિદ્ધ કર્યો, જેના કારણે તેમનું નામ સોશિઅલ મીડિયાની ચર્ચામાં આવ્યું હતું.

'The Wire'એ તેમના અહેવાલમાં જય શાહની સંપત્તિમાં 16,000 ગણી વૃદ્ધિની વાત કરી છે.

લેખમાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અમિત શાહના પુત્રને સરકારી સંસ્થાઓમાંથી લોન મળવાની વાત પણ કરવામાં આવી છે.

'ધ વાયર'માં છપાયેલા અહેવાલ મુજબ આ સમગ્ર વિગતો રજિસ્ટ્રાર ઓફ કંપનીઝમાં જય શાહની કંપની દ્વારા પુરા પાડવામાં આવેલા વ્યાવસાયિક અને નાણાકીય દસ્તાવેજોના આધારે રજૂ કરવામાં આવી હતી.

રાજકીય ગરમાવો

કેન્દ્રિય મંત્રી પિયુષ ગોયલે જય શાહના બચાવમાં નિવેદન આપ્યું હતુ

જય શાહના વેપાર-વ્યવસાયને તેમના પિતાના રાજકીય હોદા અને સક્રિયતા સાથે જોડવામાં આવી રહ્યો છે.

કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને ખુદ સર્વોચ્ચ અદાલતના વકીલ કપિલ સિબ્બલે વડાપ્રધાનને 'અમિત શાહ બિઝનેસ મૉડલ' અંગે ખુલાસો આપવાનું કહ્યું છે.

જોકે, આ લેખ પછી કેન્દ્રીય રેલ મંત્રી અને ભાજપના નેતા પિયુષ ગોયલે કહ્યું હતું કે, જે લોન લેવામાં આવી હતી તેના પર નિયમિત રીતે વ્યાજ ચૂકવવામાં આવ્યું હતું.

તેના પર ટીડીએસ (ટેક્સ ડીડક્ટેડ એટ સોર્સ) પણ કપાવવામાં આવ્યો હતો. મુદ્દલ તથા વ્યાજની સંપૂર્ણ ચૂકવણી કરી દેવામાં આવી છે.

આ બધાને લઈ સોશિઅલ મીડિયા પર ઘણી પ્રતિક્રિયા આવી રહી છે.

જય શાહે સત્તાવાર નિવેદનમાં ન્યૂઝ વેબસાઇટ પર ૧૦૦ કરોડ રૂપિયાનો ફોજદારી બદનક્ષી કેસ કરવાની વાત કરી હતી. સાથે જ તેમની સામેના આરોપો 'ખોટા' અને 'બદનક્ષીભર્યા' હોવાનું જણાવ્યું હતું.

આગળની લડત

રાહુલ ગાંધી ટ્વિટ કરીને જય અમિત શાહને શાહ-'જાદા' કહીને સંબોધવાનું ચુક્યા નહોતા

હાલ ગુજરાતનો પ્રવાસ કરી રહેલા કોંગ્રેસના ઉપ-પ્રમુખ રાહુલ ગાંધીએ ગુજરાત પ્રવાસ દરમ્યાન ટ્વિટ કરીને જય અમિત શાહને શાહ-'જાદા' કહીને જાહેરમાં સંબોધવાનું  ચુક્યા ન્હોતા.

સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ પ્રશાંત ભૂષણે ટ્વિટ કરીને 'ધ વાયર' વતી આ કેસ લડવાની તૈયારી દાખવી

જય અમિત શાહ વતી આ કેસ એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા લડશે.

'ધ વાયર' પર બદનક્ષીનો દાવો દાખલ કરવાની વાત જય શાહ તરફથી આવતાની સાથેજ ગણતરીના કલાકોમાં સુપ્રીમ કોર્ટના વકીલ પ્રશાંત ભૂષણે ટ્વિટ કરીને ધ વાયર વતી આ કેસ લડવાની તૈયારી દાખવી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પુત્ર રાજેશ વાઘેલાની તસવીર સાથે માતા રાધાબહેન તથા પિતા સરદારજી

ગોધરામાં સાબરમતી એક્સ્પ્રેસના એસ-6 કોચમાં લગાડવામાં આવેલી આગની ઘટનામાં માર્યા ગયેલાં 59 મૃતકોમાંથી એક રાજેશ વાઘેલા પણ હતા.

રાજેશ વાઘેલાના પિતા સરદારજી વાઘેલા અને માતા રાધાબહેનને આ ચૂકાદાથી સંતોષ નથી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

રાજેશ વિશ્વ હિન્દુ પરિષદના કાર્યકર હતા.

સરદારજી કહે છે, "આ અંગે કાયદાકીય લડત હાથ ધરીશ. દોષિતોને મોતની સામે મોતની જ સજા થવી જોઈએ."

78 વર્ષીય સરદારજી વાઘેલા ઉમેરે છે, "મારું બહુ થોડું જીવન વધ્યું છે. આ જીવનમાં ન્યાય મળે તેની કોઈ આશા નથી."

સરદારજી કહે છે, "કેસને અહીં સુધી પહોંચતા 15 વર્ષ થઈ ગયા છે. "

'રૂપિયા પતિની તોલે ન આવે'

મણિબહેન પટેલ પુત્ર રાજેન્દ્ર તથા પુત્રવધૂ સાથે

27 ફેબ્રુઆરી 2002ના દિવસે ગોધરાકાંડની સાથે ખોખરામાં રહેતા પટેલ પરિવારનું ભવિષ્ય પણ બદલાઈ ગયું.

સાબરમતી ટ્રેનમાં અમદાવાદ પરત ફરી રહેલા વિઠ્ઠલભાઈનું મોત થયું હતું.

તેમના પત્ની મણિબહેને છૂટક કામો કરીને દીકરા રાજેન્દ્રને મોટો કર્યો છે.

સ્થાનિક પત્રકાર કલ્પિત ભચેચ સાથે વાતચીતમાં મણિબહેન કહે છે કે, "અમારો માણસ તો જતો રહ્યો. દસ લા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ખ રૂપિયા મારા પતિની તોલે નહીં આવે. અમને રૂપિયાનો કોઈ હરખ નથી રહ્યો."

મણિબહેને ચુકાદા પ્રત્યે અસંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો.

'પિતા છૂટશે ત્યારે આનંદ થશે'

ગોધરાના સિગ્નલ ફાળિયા વિસ્તારમાં રહેતો દોષિત રમઝાની બિન યામીન બહેરાનો પરિવાર

અમદાવાદથી લગભગ 130 કિલોમીટર દૂર ગોધરામાં રહેતા અને આ કેસમાં સજા પામેલા દોષિત રમઝાની બિન યામીન બહેરાના પરિવારમાં અલગ સ્થિતિ છે.

સ્થાનિક પત્રકાર દક્ષેશ શાહ સાથે વાતચીતમાં રમઝાનીનાં દીકરી નૂરજહાંએ કહ્યું, "પિતાની ફાંસીની સજા ઘટીને જનમટીપ થઈ ગઈ છે તે જાણીને આનંદ થયો."

જ્યારે પિતાની ધરપકડ થઈ, ત્યારે નૂરજહાં ખૂબ નાની હતી. તેઓ છ ભાઈબહેન છે.

કચરા-પોતાં અને વાસણ જેવા ઘરકામ દ્વારા તેમના ઘરનું ગુજરાન ચાલે છે.

બહેરા પરિવાર ગોધરાના સિગ્નલ ફળિયા વિસ્તારમાં ભાડાના ઘરમાં રહે છે.

નૂરજહાં કહે છે કે જ્યારે પિતા છૂટીને ઘરે આવશે, ત્યારે તેમને ખરો આનંદ થશે.

બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતી સાથે વાતચીતમાં એડ્વોકેટ આઈ.એચ. સૈયદે કહ્યું, "જેમને ફાંસીની સજા થઈ છે. તેમના માટે આ ચુકાદો નવજીવન સમાન બની રહેશે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

શું છે કેસ?

27મી ફેબ્રુઆરી 2002ના સાબરમતી એક્સપ્રેસના ટ્રેનના એક ડબ્બાને ગોધરા સ્ટેશન પાસે આગ લગાવી દેવામાં આવી હતી.

આગમાં 59 લોકો માર્યાં ગયાં હતાં. જેમાં મોટાભાગે અયોધ્યાથી પરત ફરી રહેલા હિંદુ કારસેવકો હતા.

ત્યારબાદ સમગ્ર ગુજરાતમાં હુલ્લડો ફાટી નીકળ્યા, જેમાં એક હજારથી વધુ લોકોનાં મોત થયાં હતાં.

રાજ્યના તત્કાલીન મુખ્યપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું કે, આ એક પૂર્વ આયોજીત કાવતરું હતું.

તપાસ અંગે સવાલ ઊભા થતાં સુપ્રીમ કોર્ટે વર્ષ 2008માં આર.કે. રાઘવનના નેતૃત્વમાં તપાસ સમિતિ રચવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

આ મામલે જૂન 2009માં સુનાવણી શરૂ થઈ હતી.

વિશેષ કોર્ટે પહેલી માર્ચ 2011ના આ કેસમાં 11 દોષિતોને ફાંસીની સજા સંભળાવી હતી. જ્યારે વીસને જનમટીપ સંભળાવી હતી.

હાઇકોર્ટે 11 દોષિતોની ફાંસીની સજાને આજીવન કેદમાં ફેરવી નાખી છે. જ્યારે અન્યોની સજા યથાવત રાખી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પુરાતત્વ વિભાગના પ્રમુખ ડૉક્ટર એમન અશમાવીના જણાવ્યા પ્રમાણે એક કબરમાંથી મમી બનાવવામા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવતું લિનનું કાપડ પણ મળ્યું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ મમી ઇજિપ્તના 18માં રાજવંશ(1549/50*-1292 ઈ.પૂ.) દરમિયાનનું હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે.

સાથે જ ઇજિપ્ત-ઓસ્ટ્રિયાની ટીમને એક કબ્રસ્તાન અને સ્વિટ્ઝર્લેન્ડની ટીમને એક મહિલાની મૂર્તિ પણ મળી છે.

પુરાતત્વજ્ઞોને આ કબર ગેબેલ અલ-સિલસિલામાં મળી છે.

કપડાં અને તાબૂતનાં લાકડાંનાં અવશેષો પણ મળ્યા છે.

એક મમી બેથી ત્રણ વર્ષનાં બાળકનું છે. મમી બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલ લિનેન સિવાય તાબૂતનાં લાકડાનાં કેટલાંક અવશેષ પણ હજુ સુધી કબરમાં રહેલાં છે.

બીજાં અને ત્રીજાં મમીમાં તાવીજ અને વાસણ મળ્યાં છે. બીજું મમી છથી નવ વર્ષનાં બાળકનું છે.

ચાર હજાર વર્ષ જૂની કબર

સ્વીડિશ ટીમનાં પ્રમુખ ડૉક્ટર મારિયા નિલ્સનના જણાવ્યા પ્રમાણે, ''આ નવી કબરોથી ઇજિપ્તના 18માં રાજવંશનાં સામાજિક, આર્થિક અને ધાર્મિક જીવન વિશે વધુ માહિતી મળશે.''

ઇજિપ્ત અને ઓસ્ટ્રિયાની ટીમને કોમ ઓમ્બો વિસ્તારમાં એક કબ્રસ્તાન મળ્યું છે. જે આશરે 4000 વર્ષ જૂનું હોવાનું અનુમાન છે.

આ મિશનના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પ્રમુખ ડૉક્ટર આઈરિન ફૉસ્ટર પ્રમાણે, ''અહીં માટીની ઈંટોથી બનેલા ગુંબજોમાં વાસણ અને મૃતદેહ દફનાવવાનો કેટલોક સામાન પણ મળ્યો છે.''

તેમણે જણાવ્યું કે કબ્રસ્તાનની નીચે જૂનાં રાજ્ય(2613-2181 ઈ.પૂ.)નાં પણ કેટલાક અવશેષ મળ્યા છે.

શું આ ગ્રીક દેવીની મૂર્તિ હતી?

તે સિવાય આ વિસ્તારમાં ગ્રેકો-રોમન કાળની એક મહિલાની મૂર્તિ પણ મળી છે. આ મૂર્તિનું માથું, પગ અને જમણો હાથ તૂટેલાં છે.

લાઇમસ્ટોનથી બનાવેલી આ મૂર્તિ 35 સેમી ઊંચી છે.

સ્થાનીય પુરાતત્વ વિભાગના પ્રમુખ અબ્દેલ મોનીમ સઈદે જણાવ્યું કે, ''મૂર્તિમાં મહિલાએ જે કપડાં પહેર્યાં છે તે ગ્રીક દેવી આર્ટેમિસનાં કપડાંને મળતાં આવે છે.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પુરુષોનું ગાંડપણ છે ગુપ્તાંગ(લિંગ)ને ગોરું બનાવવું.

એશિયાઈ દેશોમાં ચામડીને ગોરી બનાવવાના પ્રયાસો કરવા એ નવી વાત નથી કેમ કે, કાળા રંગ અંગે અલગ જ માન્યતા પ્રવર્તે છે.

હાલમાં જ આનાથી જોડાયેલી પ્રક્રિયાને ઑનલાઇન મૂકવામાં તો તે ટૂંક ગાળામાં વાઇરલ થઈ ગઈ. થાઇલેન્ડના આરોગ્ય વિભાગે તો ચેતવણી પણ આપી છે.

બીબીસી થાઈ સેવાએ આ પ્રક્રિયામાંથી પસાર થઈ રહેલા એક વ્યક્તિ સાથે વાત કરી. તેમણે કહ્યું, "હું સ્વિમિંગ બ્રીફ્સમાં વધારે આત્મવિશ્વાસુ દેખાવા માંગતો હતો."

30 વર્ષની આ વ્યક્તિ બે મહિના પહેલી વખત આવી પ્રક્રિયામાંથી પસાર થઈ હતી. તેમને શિશ્નના રંગમાં બદલાવ દેખાઈ રહ્યો છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પરંતુ આ બધું શા માટે?

આ ટ્રીટમેન્ટ કરનારા ક્લિનિક તરફથી જે ફેસબુક પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી, તેને બે દિવસમાં 19 હજાર વખત શેર કરવામાં આવી હતી.

આ ઇલાજમાં ચામડીમાંથી મેલાનિન ઓછું કરાય છે. લોકો અલગઅલગ પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યા છે. કોઈ કહે છે 'શું જરૂર છે?' તો કોઈ તેને 'મજેદાર' પણ કહે છે.

એક મહિલા યુઝરે લખ્યું કે, 'હું ક્યારેય લિંગના રંગ અંગે આટલી ગંભીર નથી થઈ, હું માત્ર સાઇઝ અને મૂવ્ઝને લઈને જ ચિંતિત રહી છું.'

લેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક્સ હૉસ્પિટલના માર્કેટિંગ મેનેજર પોપોલ તંસાકુલે બીબીસીને જણાવ્યું કે તેમણે ચાર મહિના પહેલા મહિલાઓના ગુપ્તાંગને ગોરા બનાવવાની સર્વિસ શરૂ કરી હતી.

પોપોલે કહ્યું "લોકો ત્યારે જ લિંગને ગોરું બનાવવવા અંગે પૃચ્છા કરી રહ્યા હતા. એટલે એક મહિનામાં જ અમે આ સર્વિસ શરૂ કરી દીધી."

પાંચ સિટીંગમાં થતી પ્રક્રિયાનો ખર્ચ 650 ડોલર એટલે કે આશરે 41 હજાર રૂપિયા થાય છે.

આ ક્લિનિકમાં દર મહિને ગુપ્તાંગ ગોરા કરાવવાની ઇચ્છા ધરાવતા 20થી 30 પુરુષો આવે છે. કેટલાક લોકો મ્યાનમાર, કંબોડિયા અને હોંગકોંગથી આવે છે.

પોપોલનું કહેવા અનુસાર, આ પ્રક્રિયા સમલૈંગિક પુરુષોમાં ખાસ્સી લોકપ્રિય છે. તેઓ બધી રીતે સારા દેખાવા માંગતા હોય છે.

'પેનિસ વાઇટનિંગ જરૂરી નહીં'

થાઇલેન્ડના જાહેર આરોગ્ય વિભાગે પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી છે. જે મુજબ આ પ્રક્રિયાથી દર્દ, નિશાન, બળતરા, બાળકોને જન્મ આપવામાં તકલીફ થઈ શકે છે.

સેક્સ કરવામાં પણ તકલીફ થઈ શકે છે. આ સિવાય ટ્રીટમેન્ટ રોકવા પર ગંદા ડાઘ પણ રહી જઈ શકે છે.

વિભાગના ડૉ. થૉન્ગજાઈ કીર્તિહટ્યાકોર્ને એક નિવેદનમાં કહ્યું કે શિશ્નને લેસર વાઇટનિંગની જરૂર નથી. તેનાથી પૈસા વેડફાય છે અને આડઅસર વધારે થાય છે.

છેલ્લા દસ વર્ષમાં દક્ષિણ એશિયામાં સ્કિન વાઇટનિંગનું ચલણ જોર પકડી રહ્યું છે. લેલક્સનું કહેવું છે કે કુલ પેશન્ટમાંથી 50 ટકાથી વધારે લોકો આવી પ્રક્રિયા માટે આવે છે.

બજારમાં ગોરા બનાવનારા ઉત્પાદનોની ભરમાર છે. ભૂતકાળમાં તેમના પ્રચાર અને જાહેરાતોને લઈને વિવાદ થઈ ચૂક્યા છે.

એક ક્રિમની જાહેરાત બતાવતા બેંગકોકની એક જાહેર બસમાં લખ્યું હતું કે 'અહીં માત્ર ગોરા લોકો બેસી શકે છે.'

કંપનીએ આ જાહેરાત પાછી ખેંચવી પડી હતી કારણ કે, સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક લોકોએ વાંધો નોંધાવ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પુરોગામી દેવેન્દ્ર ફડનવીસ સરકારના કાર્યકાળમાં શરૂ કરવામાં આવેલા અને શિવસેના જેનો વિરોધ કરતી હતી એવા પ્રોજેક્ટ્સનું શું થશે, એવો સવાલ ઉપસ્થિત થયો છે.

આ દરમિયાન મહારાષ્ટ્ર કૉંગ્રેસના નેતા અને પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણે કહ્યું કે બુલેટ ટ્રેન કોને જોઈએ છે? શું મુંબઈએ એની માગણી કરી હતી?

બુલેટ ટ્રેનઃ વડાપ્રધાન મોદીનો ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ

આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ અમદાવાદ અને મુંબઈ વચ્ચે દેશની સૌપ્રથમ બુલેટ ટ્રેન 2022 સુધીમાં શરૂ કરવાની યોજના છે.

આ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ હોવાનું મીડિયામાં જણાવવામાં આવ્યું છે.

જોકે, પહેલી ડિસેમ્બરે મીડિયા સાથે વાત કરતાં મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેએ આપેલા નિવેદનને પગલે આ પ્રોજેક્ટના ભવિષ્ય સામે સવાલ સર્જાયો છે.

વિધાનસભામાં પત્રકારો સાથે વાત કરતાં ઉદ્ધવ ઠાકરેએ કહ્યું હતું, "ગત પાંચ વર્ષ અમે સત્તામાં ભાગીદાર હતા, પણ એ પાંચ વર્ષમાં વિકાસનાં કામ ક્યાં, ક્યારે તથા કેટલાં થયાં છે અને તેમાં કેટલો ખર્ચ થયો છે તેની માહિતી મેં મગાવી છે."

"અમે એ વિશે શ્વેતપત્ર બહાર પાડીશું. બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટની સમીક્ષા કરીશું. એ પ્રોજેક્ટ હજુ રદ્દ કરવામાં આવ્યો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નથી."

આ પ્રોજેક્ટ માટે 1.1 લાખ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થવાનો છે.

એ પૈકીના 81 ટકા નાણાં જાપાન ઈન્ટરનેશનલ કો-ઑપરેશન એજન્સી 50 વર્ષ માટે 0.1 ટકા વ્યાજે આપવાની છે.

ઉપરાંત મહારાષ્ટ્ર તથા ગુજરાત સરકાર 5,000 કરોડ રૂપિયા તથા કેન્દ્ર સરકાર 10,000 કરોડ રૂપિયા આપશે.

દરમિયાન બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે જમીન સંપાદનનું કામ ચાલુ છે, પણ એ કામ વિવાદમાં સપડાયું છે.

જમીનના વળતરપેટે આપવામાં આવતાં નાણાંના પ્રમાણથી અનેક ખેડૂતો રાજી નથી. દક્ષિણ ગુજરાતના ખેડૂતો એ સંબંધે કોર્ટમાં પણ ગયા છે.

બુલેટ ટ્રેન બાબતે પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણે શું કહ્યું?

પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણ

મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના, એનસીપી અને કૉંગ્રેસની સંયુક્ત સરકાર છે.

એક તરફ ઉદ્ધવ ઠાકરેએ બુલેટ ટ્રેન સહિતનાં વિકાસકામોની સમીક્ષા અને શ્વેતપત્રની વાત કરી છે.

તો બીજી તરફ મહારાષ્ટ્રના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે ''જો કેન્દ્ર સરકાર બુલેટ ટ્રેન ચલાવવા માગતી હોય તો એના પૈસા ખર્ચીને ચલાવે.''

પૃથ્વીરાજ ચવ્હાણે બીબીસી સંવાદદાતા સરોજ સિંહ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, ''મુખ્ય મંત્રી અને મંત્રીપરિષદ આ બાબતે નિર્ણય લેશે, પરંતુ હું અંગત રીતે તો એમ માનું છું કે આ ખોટો નિર્ણય હતો. સવા લાખ કરોડ બરબાદ થઈ રહ્યા છે.''

''અમે કહ્યું હતું કે જો કૉંગ્રેસની સરકાર આવી તો અમે આને રોકી દઈશું. મારા મતે પૂરી રીતે વિચાર કરવો જોઈએ. શું મુંબઈના લોકોએ બુલેટ ટ્રેનની માગણી કરી હતી? બુલેટ ટ્રેન કોને જોઈએ છે? જો કેન્દ્ર સરકારને બુલેટ ટ્રેન કરવી હોય તો પોતાના પૈસે કરે, અમારા માથે શું કામ મારે છે?''

એમણે કહ્યું, ''મહારાષ્ટ્રની સામે ખૂબ મોટી સમસ્યાઓ છે. ખાસ કરીને ખેડૂતો માટે સિંચાઈની સમસ્યા એ ખૂબ મોટી છે. બુલેટ ટ્રેન હોય કે મુંબઈ-પૂણેનો હાયપર રૂટનો પ્રોજેક્ટ હોય એ આ સમયે યોગ્ય નથી.''

આરે મેટ્રો કારશેડ

મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેએ આરે કૉલોનીના જંગલમાં મેટ્રો કારશેડ પ્રોજેક્ટને અટકાવી દેવાનો આદેશ આપ્યો છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું, "મેં આરેમાં મેટ્રો કારશેડનું કામ અટકાવી દેવાનો આદેશ આપ્યો છે. મધરાતે વૃક્ષો કાપી નાખવામાં આવતાં મુંબઈગરાઓએ તેનો વિરોધ કર્યો હતો. તેમને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા અને તેમના પર કેસ કરવામાં આવ્યા હતા. એ તમામ કેસ પાછા ખેંચી લેવાનો આદેશ મેં આપ્યો છે."

ઉદ્ધવ ઠાકરેના આ નિર્ણયની વિરોધ પક્ષના નેતા દેવેન્દ્ર ફડણવીસે ટીકા કરી હતી.

ફડનવીસે જણાવ્યું હતું,...


પુલવામા હુમલાનું ષડયંત્ર રચનાર એક આરોપીને જામીન મળ્યા હોવાના સમાચાર સાથે કૉંગ્રેસે પોતાના ઔપચારિક ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી ટ્વીટ કર્યું છે.

તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે 'NIAની અક્ષમતાના કારણે પુલવામાના આરોપીઓને જામીન મળવા એ દર્શાવે છે કે આતંકી ખતરા મામલે સરકાર કેટલી ગંભીર છે.'

આગળ લખ્યું છે, "પુલવામાના શહીદ ભાજપ માટે માત્ર ચૂંટણીનો મુદ્દો હતા. તેમના પરિવાર સરકાર માટે કોઈ મહત્ત્વ ધરાવતા નથી."

સમાચાર પ્રમાણે કોર્ટે આ જામીન એટલે આપ્યા છે કે કારણ કે કેસની તપાસ કરી રહેલી NIA નક્કી સમયે આરોપપત્ર દાખલ કરી શકી નથી.

14 ફેબ્રુઆરી 2019ના રોજ CRPFના કાફલા પર વિસ્ફોટક ભરેલી એક ગાડીથી હુમલો થયો હતો જેમાં 40 જવાનો મૃત્યુ પામ્યા હતા.

દિલ્હી હિંસા મામલે ભારતે OICનું નિવેદન ભ્રામક ગણાવ્યું

દિલ્હી હિંસા મામલે ઑર્ગેનાઇઝેશન ઑફ ઇસ્લામિક કન્ટ્રીઝના નિવેદનને ભારતે તથ્યાત્મક રૂપે ખોટું અને ભ્રામક ગણાવ્યું છે.

વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે OIC જેવી અન્ય સંસ્થાઓ અને સંગઠનોને આ સંવેદનશીલ સમય પર બેજવાબદાર નિવેદન ન આપવાની અપીલ પણ કરી છે.

રવીશ કુમારે કહ્યું, "OIC તરફથી આવેલા નિવેદન તથ્યાત્મક રૂપે સાચા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નથી. તેમાં થોડા જ તથ્ય સામેલ કરવામાં આવ્યા છે અને તે ભ્રામક છે. ભરોસો જાળવી રાખવા અને પરિસ્થિતિને સામાન્ય કરવાના પ્રયાસ ચાલી રહ્યા છે."

"અમારી આ સંગઠનોને અપીલ છે કે આ સંવેદનશીલ સમયે બેજવાબદાર નિવેદનો ન આપે."

OICએ દિલ્હી હિંસાની નિંદા કરી હતી અને આ દરમિયાન મુસ્લિમો સાથે ભેદભાવનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

3 દિવસ ચાલેલી હિંસામાં દિલ્હીના ઉત્તર-પૂર્વી જિલ્લામાં અત્યાર સુધી 37 લોકોનાં મૃત્યુ થયા છે જેમાં દિલ્હી પોલીસના એક હેડ કૉન્સ્ટેબલ સામેલ છે.

'હિંદુત્વ'ની વ્યાખ્યા મામલે સુપ્રીમ કોર્ટ પુનઃવિચાર કરશે

ગુરુવારે સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું છે કે તે 'હિંદુત્વ'ની જૂની વ્યાખ્યા પર ફરી સુનાવણી કરશે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયામાં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે સુપ્રીમ કોર્ટે પહેલા હિંદુત્વને 'જીવન જીવવાની રીત' તરીકે વ્યાખ્યા આપી હતી જેના વિરુદ્ધ કોર્ટમાં અરજી થઈ હતી.

વર્ષ 1995માં સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં કહ્યું હતું કે હિંદુત્વના નામે વોટ માગવાથી કોઈ ઉમેદવારને ફાયદો થતો નથી.

હવે કોર્ટ અરજી વિરુદ્ધ અને તેના સમર્થનમાં ફરી દલીલો સાંભળશે.

જસ્ટિસ એસ. એ. બોબડેની એક બેંચે કહ્યું છે કે, કોર્ટ ધાર્મિક વિશ્વાસ અને મૂળભૂત અધિકારો સંબંધિત દલીલો સાંભળશે અને પછી નિર્ણય આપશે.

ગુજરાતમાં ભાજપ-કૉંગ્રેસ નેતા પર બળાત્કારનો આરોપ

રાજકોટથી આશરે 30 કિલોમિટર દૂર આવેલા ગામ કોટડા સાંગાણીમાં 19 વર્ષીય યુવતી પર કથિતરૂપે પિસ્તોલની અણી પર બળાત્કારની ઘટના બની છે.

અમદાવાદ મિરરમાં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે પીડિત યુવતીએ પોતાની પોલીસ ફરિયાદમાં જણાવ્યું છે કે તેના પર ભાજપના એક વરિષ્ઠ સભ્ય, તેમના મિત્ર અને એક કૉંગ્રેસ સભ્યએ મળીને બળાત્કાર કર્યો છે.

કોટડા પોલીસ સ્ટેશનના PSO અશોક ઝીબાના જણાવ્યા પ્રમાણે પીડિત યુવતીએ ભાજપના નેતા અને કોટડા સાંગાણીના ભાજપ પ્રમુખ અમિત પાદરિયા, પંચાયતમાં કૉંગ્રેસ સભ્ય શાંતિ પાદરિયા અને વિપુલ શેખડા વિરુદ્ધ બળાત્કારની ફરિયાદ નોંધાવી છે.

રાજકોટ પોલીસના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ બલરામ મીનાના જણાવ્યા અનુસાર તેમને ફરિયાદ મળી છે જેના પર પોલીસ તપાસ કરી રહી છે અને હજુ સુધી કોઈની ધરપકડ થઈ નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પૂણેના માધુરીના સસરા કોવિડ સેન્ટરમાં દાખલ છે અને તેમને રેમડેસિવિરની જરૂર છે.

માધુરીની જેમ જ ઘણા લોકો ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર જેવાં રાજ્યોમાં કોરોનાની સારવારમાં કામ લાગતી ઍન્ટી વાઇરલ દવા રેમડેસિવિર ખરીદવા માટે લાંબીલાંબી કતારો લગાવી પોતાનો વારો આવવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. જોકે, આમાંથી મોટા ભાગના લોકોને વીલા મોઢે પરત ફરવું પડી રહ્યું છે.

વિશ્વ આખામાં કોવિડ-19ના સંક્રમણના કેસમાં સોમવારે ભારતે બ્રાઝિલને પાછળ છોડી દીધું. ગત 24 કલાકમાં દેશમાં એક લાખ 68 હજારથી વધુ મામલા નોંધાયા અને 900થી વધારે લોકોનાં મૃત્યુ થયાં.

એવામાં રેમડેસિવિરની અછતને જોતાં ભારતે રવિવારે આ દવાની નિકાસ પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.

રેમડેસિવિરની અછત કેમ સર્જાઈ?

અમેરિકાની ફાર્માસ્યુટિકલ કંપની જીલિયડ રેમેડેસિવિર બનાવે છે અને ખરેખર તો આ ઇબોલા વાઇરસના દરદીઓની સારવાર માટે શોધાઈ હતી

ભારત જ્યારે કોરોના વાઇરસની બીજી લહેર સામે લડી રહ્યું છે અને કોરોનાના કેસે ગત વર્ષના સપ્ટેમ્બર (કોરોનાની પ્રથમ લહેર)નો રેકૉર્ડ પણ તોડી નાખ્યો છે ત્યારે દેશમાં રેમડેસિવિરની અછત સર્જાવાનું કારણ શું છે?

અંગ્રેજી અખબાર ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાલ અનુસાર ગત ડિસેમ્બરથી લઈને ફેબ્રુઆરી સુધી રેમડેસિવિર ઓછી કે લગભગ ન બરોબર માગ હતી એટલે આનું ઉત્પાદન અટાકવી દેવાયું હતું.

સ્પષ્ટ છે કે ત્રણ મહિના સુધી ઉત્પાદન ન બરાબર થવું આ દવાના પુરવઠાની ઘટ પાછળનું મોટું કારણ છે. ભારતમાં સાત કંપનીઓ (માયલેન, હેટ્રો હેલ્થ કૅર, જુબલિયન્ટ, સિપ્લા, ડૉક્ટર રેડ્ડીઝ્ લૅબ, સન ફાર્મા અને ઝાયડસ) રેમડેસિવિરનું ઉત્પાદન કરે છે.

હવે કેન્દ્ર સરકારે આ તમામ કંપનીઓને રેમડેસિવિરનું ઉત્પાદન વધારવા માટે કહ્યું છે. સ્થિતિની ગંભીરતાને જોતાં લોકો મોટા પ્રમાણમાં રેમડેસિવિર ખરીદી રહ્યા છે અને સંગ્રહ પણ કરી રહ્યા છે.

ગત શુક્રવારે ગુજરાતમાં સુરતમાં ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ સી. આર. પાટીલે કહ્યું હતું કે તેઓ રેમડેસિવિરનાં 5000 ઇન્જેક્શનો જરૂરીયાતવાળા લોકોને વહેંચશે. એ બાદ સુરતસ્થિત ભાજપના કાર્યાલય પર લોકોની લાંબી કતારો લાગી અને આ વાતની ભારે ટીકા પણ થઈ.

ઇન્ડિયન મેડિકલ ઍસોસિયેશનના મહાસચિવ ડૉક્ટર રવિ વાનખેડકરે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન કહે છે કે ગત એક વર્ષમાં અમે જોયું કે જો કોઈ કોરાનાથી સંક્રમિત દરદીના પ્રારંભિક દિવસોમાં રેમડેસિવિરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો તેની સ્થિતિ ગંભીર બનતા અટકાવી શકાય છે."

તેઓ કહે છે, "રેમડેસિવિરની અછત સર્જાવા પાછળનું કારણ ડૉક્ટરો દ્વારા વગર વિચાર્યે સૌને રેમડેસિવિર લેવાની સલાહ આપવી પણ છે. હકીકતમાં આને માત્ર મધ્યમ કે ગંભીર સંક્રમણમાં જ આપવી જોઈએ. પણ કેટલાય ડૉક્ટરો વિચાર્યા વગર જ આ દવા લખી રહ્યા છે."

ડૉક્ટર રવિના અનુસાર, "દવાની અછતનું એક કારણ એ પણ છે કે બીજી લહેરમાં સંક્રમણ નાનાં ગામોમાં પહોંચી ગયું છે. અહીં લોકો જે નાના ડૉક્ટરો કે એમ કહું કે નૉન-એમબીબીએસ ડૉક્ટરોને બતાવી રહ્યા છે તે પણ રેમડેસિવિરની સલાહ આપી રહ્યા છે."

"આજ કારણ છે કે માગ આટલી બધી વધી ગઈ છે કે લોકોએ હજારો રૂપિયામાં એક ડોઝ ખરીદ્યો છે."

રેમડેસિવિરની અછતને કાબૂમાં કરવા માટે શું થઈ રહ્યું છે?

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના વધી રહેલા સંક્રમણ વચ્ચે રેમેડેસિવિરની ભારે માગ જોવા મળી રહી છે

ફાર્માસ્યુટિકલ વિભાગે રેમડેસિવિર બનાવનારી કંપનીઓ પાસેથી 38 લાખ વાઇલ (દવાની શીશી)નું ઉત્પાદન કરવા માટે કહ્યું છે.

મહારાષ્ટ્ર સરકારે રેમડેસિવિર કોને આપવામાં આવશે એ અંગેના નવા નિયમો જાહેર કરાયું છે. વિભાગ દ્વારા એક ફૉર્મ જાહેર કરાયો છે. તેમાં દરદીનું ઓક્સિજન લેવલ, તાવ સહિતની જરૂરી જાણકારી ભરવી પડશે.

તેના પર...


પૂણેની સીરમ ઇન્સ્ટિટયૂટમાં આગ

સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના સીઇઓ અને માલિક અદાર પૂનાવાલાએ આ વાતની પુષ્ટિ કરતાં મૃત્યુ પામનાર વ્યક્તિઓના પરિવારજનો પ્રત્યે સંવેદના પ્રગટ કરી હતી.

પુણેના મેયર મુરલિધર મોહોલે આ ઘટનાની પુષ્ટિ કરતાં નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં લાગેલી આગમાં અંતિમ ફ્લૉર પર ફસાયેલા પાંચ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. આ ફ્લૉર પર કન્સ્ટ્રક્શનનું કામ ચાલુ હતું. અમે આગ લાગવાનાં કારણોની તપાસ કરી રહ્યા છીએ. આગના કારણે અંતિમ ફ્લૉર સમગ્ર રીતે બળી ગયું છે. જ્યારે ઇમારતમાં લાગેલી આગ પર કાબૂ મેળવી અને ઇન્સ્પેક્શનનું કામ ચાલી રહ્યું હતું ત્યારે આગમાં મૃત્યુ પામનારા પાંચ લોકોના મૃતદેહ મળી આવ્યા હતા. મૃત્યુ પામનારા આ પાંચ લોકો બાંધકામમાં રોકાયેલા મજૂરો હોઈ શકે છે. અન્ય તમામને બચાવી લેવાયા છે."

બીજી તરફ એએનઆઇએ મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેને ટાંકીને લખ્યું હતું કે, "અમને મળેલી વિગતો અનુસાર છ લોકોને આગમાંથી બચાવી લેવાયા છે. તેમજ પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર ઇલેક્ટ્રિક ફોલ્ટના કારણે આગ લાગી હતી. "

નોંધનીય છે કે પુણેની સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં હાલ ઑક્સફર્ડ-એસ્ટ્રાઝેનેકા દ્વારા વિકસિત કો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રોના વૅક્સિન કોવિશિલ્ડનું મોટા પાયે ઉત્પાદન ચાલી રહ્યું છે.

જોકે પ્રાથમિક વિગતો અનુસાર આગ ફૅક્ટરીની પ્રશાસનિક ઇમારતમાં લાગી હતી જે નવો ભાગ છે.

વૅક્સિન સલામત

પૂણેના પોલીસ કમિશનર અમિતાભ ગુપ્તાએ કહ્યું કે જ્યાં આગ લાગી છે એ ભાગમાં રસીનું ઉત્પાદન નથી થતું.

ડેપ્યુટી પોલીસ કમિશનર નમ્રતા પાટીલે કહ્યું કે સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ટર્મિનલ 1 પર આગ લાગી હતી. બચાવ કામગીરીમાં ઘણી મુશ્કેલીઓ આવી રહી હતી કારણકે ધુમાડો ફેલાઈ ગયો હતો.

શરૂઆતમાં અધિકારીઓએ માહિતી આપી હતી કે આગમાંથી બધાનો આબાદ બચાવ કરી લેવાયો છે. જોકે, બાદમાં કન્સ્ટ્રક્શન વર્કરોનાં મૃત્યુના સમાચાર કન્ફર્મ કરાયા હતા.

સ્થાનિક ધારાસભ્યે ચેતન તુપેએ ઘટનાસ્થળની મુલાકાત લીધી હતી.

તેમણે કહ્યું કે "એસઈઝેડ-3ની ઇમારતમાં આગ લાગી હતી જ્યાં રસીનું ઉત્પાદન નથી થતું."

પુણે ફાયર ડિપાર્ટમેન્ટ મુજબ આગ પર કાબૂ મેળવવા માટે દસ જેટલા ફાયર ફાઇટર ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગયા હતા..

નોંધનીય છે કે સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ પુણેના મજરી વિસ્તારમાં સ્થિત છે. સીરમ ઇન્સ્ટિટયૂટ ઑફ ઇન્ડિયા દુનિયાની મોટી વૅક્સિન બનાવતી કંપની છે. હાલ કંપનીમાં બ્રિટનની ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટી અને કંપની એસ્ટ્રાઝેનેકાએ મળીને બનાવેલી રસી કોવિશિલ્ડનું વિપુલ પ્રમાણમાં ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે.

માત્ર ભારત જ નહીં પરંતુ ભારતના અનેક દેશો પણ સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટની આ રસી પર આધાર રાખશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પૂનાના પેશવા સામ્રાજ્યની એક પેન્ટિંગ

પૂના પાસેના કોરેગાંવ ભીમા ગામમાં દર વર્ષે આ વિજય ઉત્સવ મનાવવામાં આવે છે.

પરંતુ હજુ સુધી કોઈ 'રાષ્ટ્રવાદી'ની આ ઘટનાને દેશદ્રોહી સર્ટિફિકેટ આપવાની હિંમત નથી થઈ.

કોરેગાંવ ભીમા એ જગ્યા છે જ્યાં 200 વર્ષ પહેલા 1 જાન્યુઆરી 1818માં અછૂત કહેવાતા આઠસો મહારોએ ચિતપાવન બ્રાહ્મણ પેશવા બાજીરાવ દ્વિતિયના 28 હજાર સૈનિકોને ઘૂંટણ ટેકાવડાવ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ મહાર સૈનિક ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની તરફથી લડ્યા હતા. આ યુદ્ધ પછી પેશવાઈ રાજનો અંત થયો હતો.

આ વખતે પણ 2018ના વર્ષના પહેલા દિવસે દેશના કેટલાય ભાગોમાંથી હજારો દલિતો કોરેગાંવ ભીમામાં એકઠા થશે. તેઓ આ યુદ્ધમાં વિજયની બીજી શતાબ્દી મનાવશે.

દલિતોનો ઉત્સવ

ગુજરાતના વડગામથી અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે જીતેલ દલિત નેતા જિગ્નેશ મેવાણી આ ઉત્સવમાં ભાગ લેશે

પરંતુ ભારતીય બ્રાહ્મણ મહાસંઘે પુણે પોલિસને અરજી કરી છે કે દલિતોને પેશવાઓની ડ્યોઢી 'શનિવાર વાડા'માં પ્રદર્શન કરવાની અનુમતિ ન આપવામાં આવે.

બ્રાહ્મણ મહાસંઘના આનંદ દવેએ મીડિયાને કહ્યું છે કે આવા ઉત્સવોથી જાતીય ભેદ વધશે.

બ્રાહ્મણ મહાસંઘને દલિતોના આ ઉત્સવ પર તકલીફ શું કામ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થઈ શકે?

આ સમજવા માટે એ જાણવું જરૂરી છે કે પેશવા શાસક અંત્યજ(વર્ણ વ્યવસ્થાની બહારની જાતિઓ) મહાર દલિતો વિશે શું વિચારતા હતા.

એ સિવાય તેમણે કઈ રીતે મહારોની સામાજિક અને આર્થિક દુર્ગતિ માટે જવાબદાર સામાજિક વ્યવસ્થા બનાવી રાખવા માટે જાતીય ભેદભાવના નિયમોને કેટલી કડકાઈથી લાગુ કર્યા તે પણ સમજવું જરૂરી છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસની ખબર અનુસાર યુવા દલિત નેતા જિજ્ઞેશ મેવાણી પણ આ ઊજવણીનો ભાગ બનશે.

અસ્મિતાની લડાઈ

જે ઇતિહાસવિદ્ મહારો અને પેશવા સેના વચ્ચેના આ યુદ્ધને અંગ્રેજો અને ભારતીય શાસકો વચ્ચેની લડાઈ ગણે છે, તથ્યની રીતે તેઓ ખોટા નથી.

પરંતુ અહીં સવાલ તો પૂછાવો જોઇએ કે આખરે મહાર અંગ્રેજો સાથે મળીને બ્રાહ્મણ પેશવાઓ સામે કેમ લડ્યા?

મહારો માટે તે અંગ્રેજો માટેની નહીં પરંતુ તેમની અસ્મિતાની લડાઈ હતી. તે તેમના માટે ચિતપાવન બ્રાહ્મણ વ્યવસ્થાથી બદલો લેવાનો એક મોકો હતો.

કારણ કે બસ્સો વર્ષ પહેલા પેશવા શાસકોએ મહારોને જાનવરોથી પણ નીચેનો દરજ્જો આપ્યો હતો.

અસ્પૃશ્યોના સાથે જે વ્યવહાર પ્રાચીન ભારતમાં થતો હતો, એ જ વ્યવહાર પેશવા શાસકોએ મહારો સાથે કર્યો.

ઇતિહાસવિદોએ કેટલીય જગ્યાએ કહ્યું છે કે નગરમાં પ્રવેશતા મહારોને પોતાની કમરમાં ઝાડૂ બાંધીને ચાલવું પડતું. એટલે તેમના 'પ્રદૂષિત અને અપવિત્ર' પગનાં નિશાન ભૂંસાઈ જાય.

તેમને પોતાના ગળામાં એક વાસણ પણ લટકાવું પડતું હતું. જેથી તેઓ તેમાં થૂંકી શકે અને તેમની થૂંકથી કોઈ સવર્ણ 'અપવિત્ર' ન થઈ જાય.

તેઓ સવર્ણોનો કુવામાંથી પાણી કાઢવાનું પણ વિચારી શક્તા નહોતા.

બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની

1680માં સુરતમાં ઇસ્ટ ઇંડિયાન કંપનીની એક ફેક્ટરી

આ પ્રાચીન ભારતથી ચાલી આવતા નિયમ હતા. જેના વિરુદ્ધ બૌદ્ધ, જૈન જેવા સંપ્રદાયોએ વારંવાર વિદ્રોહ કર્યો હતો.

પરંતુ દર વખતે દલિત વિરોધી વ્યવસ્થાને ફરીથી સ્થાપિત કરી દેવામાં આવતી હતી.

આવી વ્યવસ્થામાં રહેનાર મહાર દલિત બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીની સેનામાં સામેલ થઈને લડ્યા. એટલે તેઓ પેશવાના સૈનિકોની સાથે સાથે ચિતપાવન બ્રાહ્મણ શાસકોની ક્રૂર વ્યવસ્થા વિરુદ્ધ બદલો પણ લઈ રહ્યા હતા.

હવે આ યુદ્ધના બસ્સો વર્ષ પછી હજારો દલિત સંગઠન એકઠા થઈને ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના વિજયની નહીં પણ ભેદભાવ આધારિત બ્રાહ્મણવાદી પેશવા વ્યવસ્થા વિરુદ્ધ દલિતોના વિજયનો ઉત્સવ મનાવશે.

જાતી ભેદભાવની સાબિતિ

ભીમ આર્મી શું છે અને કોણે બનાવી?

આ ઉત્સવમાં સામેલ દલિત યુવાનો માટે બસ્સો વર્ષ પહેલાના ઇતિહાસનું...


પૂર્વ ક્રિકેટરમાંથી નેતા બનેલા ઇમરાન ખાનના પક્ષ  તહરીક-એ-ઇંસાફને જનાદેશ મળ્યો છે અને માનવામાં આવે છે કે પક્ષના નેતા હોવાને કારણે તે આગામી વડાપ્રધાન બની શકે છે.

ઇમરાન ખાનને સત્તામાં આવવા માટે આશરે બે દસકા સુધી લાંબી લડાઈ લડવી પડી છે અને તેઓ કોઈ રાજકીય પક્ષ સાથે સંબંધ ધરાવતા નથી. એવામાં જાણકારોનું માનવું છે કે તેમના ભ્રષ્ટાચાર અને વિકાસનો મુદ્દાને લોકોએ સ્વીકાર્યો છે.

જ્યારે કટ્ટરપંથી વિચારધારા અને ધાર્મિક ઝુકાવ ધરાવતા લોકોને મતદારોએ જાકારો આપ્યો છે.

જાણકારોનો મત છે કે દેશની જનતા હવે શાંતિ ઇચ્છે છે. આ વખતે આશરે ચાળીસ ટકા યુવા મતદારો અને નવા મતદારોએ એક નવા વિચારનો સાથ આપ્યો, ભ્રષ્ટાચાર અને દેશના વિકાસના નામે મત આપ્યા છે.

હાફિઝ સઈદની પાર્ટીનો પરાજય

લશ્કર-એ-તૈયબાના સંસ્થાપક હાફિઝ સઈદની નવી પાર્ટી અલ્લાહ હૂ અકબર તહરીક પાર્ટીએ નેશનલ ઍસેમ્બ્લીની 272 સીટોમાંથી 79 પર પોતાના ઉમેદવાર (ચાર પ્રાંતીય ઍસેમ્બ્લી માટે પાર્ટીના 181 ઉમેદવાર) ઊભા રાખ્યા હતા પણ કોઈનો વિજય ન થયો.

હાફિસ સઈદે મિલી મુસ્લિમ લીગ બનાવી હતી જે જમાતુદ્દાવાની રાજકીય શાખા હતી. ચૂંટણી કમિશને તેનું રજિસ્ટ્રેશન કરવાની ના પાડી દીધી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતી, ત્યારબાદ તેઓ અલ્લાહ હૂ અકબર તહરીક પાર્ટીના બૅનર હેઠળ ચૂંટણી લડ્યા હતા.

તેમના પુત્ર હાફિઝ તલ્હા સઈદ અને જમાઈ ખાલિદ વલીદ પણ તેમની બેઠકો પરથી જીતી ન શક્યા. ઈશનિંદા કાયદાની પેરવી કરનાર તહરીક લબૅક પાકિસ્તાને કુલ 180 ઉમેદવારો ઊભા રાખ્યા હતા પણ આ પૈકી કોઈનો વિજય ન થયો.

'રસ્તાઓ અને સંસદની વાત અલગ છે'

ઇસ્લામાબાદથી બીબીસી સંવાદદાતા હારુન રશીદ કહે છે, "પાકિસ્તાનની સંસદનો ઇતિહાસ જોઈએ તો ધાર્મિક પાર્ટીઓ લોકોને પોતાની તરફ આકર્ષે છે. પણ ચૂંટણી વખતે હંમેશાં લોકોએ આવા પક્ષોને સમર્થન આપ્યું નથી."

2002માં જ્યારે અમેરિકાએ અફઘાનિસ્તાન પર હુમલો કર્યો હતો એ વખતે ધાર્મિક ઝુકાવ ધરાવતા રાજકીય સંગઠનોના ગઠબંધન 'મઝલિસે અમલ'નો વિજય થયો હતો.

હારુન રશીદ કહે છે કે, "તેમણે ખૈબર પખ્તૂનખ્વામાં પ્રાંતીય સરકાર બનાવી હતી પણ ત્યારબાદ આજ સુધી એવું થયું નથી કે આ પ્રકારની પાર્ટીની જીત થઈ હોય."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

"25 જુલાઈએ થયેલી ચૂંટણી પહેલાં પણ પાકિસ્તાનની નેશનલ ઍસેમ્બલીમાં તેમની કોઈ વિશેષ હાજરી ન હતી. અહલે સુન્નત વલ જમાતના નેતા મોહમ્મદ અહમદ લુધિયાની જાંગના જિલ્લાથી ચૂંટણી જીત્યા હતા પણ આ વખત તે પણ હારી ગયા છે."

આ ચૂંટણીમાં હાફિઝ સઈદના પુત્ર અને જમાઈ હારી ગયા છે. ઇસ્લામાબાદમાં ધરણા કરીને તત્કાલીન કાયદા મંત્રી જાહિદ હામિદને રાજીનામું આપવા માટે મજબૂર કરનાર ખાદિમ રિઝ્વીની પાર્ટી તહરીક લબૈકનો સિંધની બે બેઠકો પર વિજય થયો હતો.

તેમણે 180 બેઠકો પર ઉમેદવારો ઊભા રાખ્યા હતા.

વરિષ્ઠ પત્રકાર અને રાજકીય વિશ્લેષક જાહિદ હુસૈન કહે છે કે "પાકિસ્તાનમાં ધાર્મિક ઝુકાવ વાળી પાર્ટીઓને મળી રહેલું સમર્થન ઓછું થઈ રહ્યું છે."

"આ વખતની ચૂંટણીના પરિણામો દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાનના રાજકારણમાં પાડોશી દેશોના લોકોને લાગે છે એટલું ધાર્મિક પાર્ટીઓનું મહત્ત્વ નથી."

"જે લોકો પાકિસ્તાનને નથી સમજતા તેમને એવું લાગે છે કે આ પાર્ટીઓને ઘણું સમર્થન મળે છે પણ આ મિથ્યા છે. આ દેશ શાંતિપ્રિય છે."

"આ પાર્ટીઓ હિંસા સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ ઉઠાવે છે અને ડર તથા દહેશતની વાતો કરે છે. આ કારણથી લાગે છે કે આ પાર્ટીઓ વધારે શક્તિશાળી છે પણ એવું નથી."

જાહિદ હુસૈન કહે છે, "રાજીનામું આપવા માટે મજબૂર થયેલા પૂર્વ કાયદા મંત્રી જાહિદ હામિદના પુત્રે ચૂંટણી જીતી લીધી છે. જેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે અહીંના લોકો ધાર્મિક પક્ષો પ્રત્યે અણગમો ધરાવે છે."

ગયા વર્ષે નવેમ્બરમાં પાકિસ્તાનના ઘણાં ધાર્મિક...


પૂર્વ જેરૂસલેમના શેખ જર્રાહમાં વસતા આ પેલેસ્ટિનિયન દંપતીનું એક માળનું ઘર એવા 14 ઘરો પૈકી એક છે, જેમાં વસતા 28 પરિવારોએ ગમે ત્યારે ઘર છોડીને જવું પડે તેવી સ્થિતિ છે.

પૂર્વ જેરૂસલેમના શેખ જર્રાહમાં વસતા આ પેલેસ્ટિનિયન દંપતીનું એક માળનું ઘર એવા 14 ઘરો પૈકી એક છે, જેમાં વસતા 28 પરિવારોએ ગમે ત્યારે ઘર છોડીને જવું પડે તેવી સ્થિતિ છે.

ઇઝરાયલી સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચેલા મામલા પછી અહીં યહૂદીઓની વસાહત બનવાની છે. તેના માટે આ વિસ્તારના 14 ઘરોમાં રહેતા લગભગ 300 લોકોની હકાલપટ્ટી કરવામાં આવી શકે છે.

ગાઝા પટ્ટીમાં પેલેસ્ટાઇનના કટ્ટરવાદી જૂથ હમાસ અને ઇઝરાયલ વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું, તે પહેલાં જેરૂસલેમમાં હિંસા ભડકી હતી. આ કારણથી આ પ્રક્રિયાને અધવચ્ચે રોકી દેવાઈ હતી.

પરંતુ તેમના માથેથી જોખમ સંપૂર્ણપણે દૂર નથી થયું.

સમીરા જે સમયે પોતાના બગીચામાં માળીકામ કરતી હતી તે સમયે આદિલ મને 1950 અને 1960ના દાયકાની પોતાની બ્લૅક ઍન્ડ વ્હાઇટ તસવીરો દેખાડી રહ્યા હતા. આ તસવીરો એ સમયે ખેંચવામાં આવી હતી જ્યારે સમીરા અને આદિલની મુલાકાત પણ થઈ ન હતી.

આદિલ કહે છે, "આ અત્યંત મુશ્કેલ છે. અમને લાગે છે કે આ ઘરમાં અમે જીવનનો મહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્ત્વનો સમય વીતાવ્યો છે. તે ખતમ થવાની અણી પર છે. અમને લાગે છે કે અમે બીજી વખત શરણાર્થી બની જઈશું."

ઇઝરાયલે જૉર્ડન પાસેથી આ હિસ્સો જિત્યો

જેરૂસલેમના ડેપ્યુટી મેયર ફ્લૂર હસન-નાહૂમ કહે છે, "ભાડું ન ચૂકવવા બદલ આ પરિવારોને અહીંથી હાંકી કાઢવામાં આવશે."

1948માં ત્રણ વર્ષની લડાઈ પછી ઇઝરાયલ અસ્તિત્વમાં આવ્યું ત્યારે બંનેના પરિવારોએ પશ્ચિમ જેરૂસલેમમાં બનેલા પોતાના ઘર છોડીને જવું પડ્યું હતું.

એક રીતે જોવામાં આવે તો સમીરા અને આદિલ જ્યાં રહે છે ત્યાંથી થોડા કિલોમીટર દૂર જ તેમનું જૂનું ઘર છે. પરંતુ ઇઝરાયલી કાયદા પ્રમાણે હવે તે ઘર ક્યારેય તેમનું નહીં થઈ શકે.

1950માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (યુએન)એ શેખ જર્રાહમાં વિસ્થાપિત પેલેસ્ટાઈનવાસીઓ માટે ઘર બનાવવાની જોર્ડનની એક યોજનાને મંજૂરી આપી હતી.

પરંતુ ઇઝરાયલ અસ્તિત્વમાં આવ્યું તે પહેલાં તેમાંથી કેટલીક જમીન તે સમયે યહૂદીઓના બે ઍસોસિયેશનના હાથમાં હતી.

1967માં થયેલા છ દિવસના યુદ્ધ પછી ઇઝરાયલે જોર્ડન પાસેથી પૂર્વ જેરૂસલેમનો આ હિસ્સો જીતી લીધો. ત્યાર પછી આ બે ઍસોસિયેશને પોતાની જમીનના કબજા માટે કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી.

આ વિવાદાસ્પદ જમીન શિમોન હાત્ઝાદિક (સિમોન, ધ રાઉટૂઅસ)ના મકબરાની નજીક છે. જૂડેયાની પ્રાચીન વાર્તાઓ પ્રમાણે શિમોન જેરૂસલેમના એક પૂજારી હતા, જે ઈશુના જન્મના 40 દિવસ પછી તેમને મળ્યા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે પ્રાચીન જૂડેયા એ જ જગ્યા છે જેને આજે જેરૂસલેમ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

શેખ જર્રાહની આ જમીન માટે દાવો કરનારાઓનું કહેવું છે કે પેલેસ્ટાઇવાસીઓએ તેમની જમીન પર કબજો કર્યો છે.

શેખ જર્રાહની જમીન કોની છે અને તેના પર કોણ દાવો કરે છે તે અંગે અનેક વખત વિવાદ થયા છે અને તેણે ઘણી વખત હિંસાનું રૂપ ધારણ કર્યું છે.

અહીંથી બહારની સડકો જોવામાં આવે તો ત્યાં બહુ શાંતિ દેખાય છે. ઇઝરાયલ અને હમાસ વચ્ચે થયેલા 11 દિવસના યુદ્ધ કે તેનાથી અગાઉ રમઝાન વખતે થયેલી હિંસાના અહીં કોઈ નિશાન જોવા નથી મળતા.

પરંતુ આ સમગ્ર વિસ્તારની દરેક શેરીમાં પોલીસે બેરિકેડિંગ કર્યું છે. યહૂદીઓ અહીં મુક્ત રીતે ફરી શકે છે, પરંતુ તમે પેલેસ્ટિનિયન હોવ અને અહીંના રહેવાસી ન હોવ તો તમે આ શેરીઓમાં પ્રવેશવાની પણ મનાઈ છે.

દસ વર્ષથી વિવાદ અને હિંસા

દિવાલ પર એક સ્લોગન પણ લખ્યું છેઃ "શેખ જર્રાહના આ મોહલ્લામાં તમારું સ્વાગત છે."

નજીકની દિવાલ પર 1948 અગાઉના પેલેસ્ટાઇનના વિસ્તારનો એક નકશો છે જેને કફિયાથી ઢાંકવામાં આવ્યો છે....


પૂર્વ ન્યાયાધીશ એ.પી. શાહ

કોરોના મહામારીને લીધે દેશમાં બજેટસત્રને ટૂંકાવવામાં આવ્યું હતું. સંસદીય સમિતિ બે મહિનાથી કાર્યરત નથી. સંસદનું ચોમાસુસત્ર જે જુલાઈના વચગાળાના દિવસોથી શરૂ થવું જોઈતું હતું એ થયું નથી. ત્યારે આયોજકોનું માનવું છે કે કોરોના મહામારીને લીધે સંસદ ચાલી નથી રહી તેથી સરકારની જવાબદારીઓ પર જવાબ માગવો કઠિન થઈ રહ્યો છે.

એને ધ્યાનમાં રાખીને વર્ચ્યુઅલ જનતાસંસદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

જેમાં કોરોના સંબંધીત નીતિગત મુદ્દાઓની ચર્ચા થઈ રહી છે. એના ઉદ્ઘાટન સત્રમાં પૂર્વ ન્યાયાધીશ એ.પી.શાહ, ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણી,  યોજના આયોગનાં પૂર્વ સભ્ય અને સામાજિક કાર્યકર સઈદા હમીદ, આદિવાસી નેતા સોની સોરી વગેરેએ ભાગ લીધો હતો.

કેટલાય દેશમાં સંસદ ઑનલાઇન,  ભારતમાં કેમ નહીં?

જનતાસંસદના ઉદ્ઘાટન સત્રમાં વક્તવ્ય આપતાં પૂર્વ ન્યાયાધીશ એ.પી. શાહે કહ્યું "સંસદનું બજેટસત્ર જાન્યુઆરીમાં થયું હતું. એ પછી કોવિડ મહામારીને પગલે જગતભરમાં કટોકટી જેવી સ્થિતિ લાગુ પડી છે. એ પછી એવો નિર્ણય લેવાયો કે સંસદને અનિશ્ચિતકાળ સુધી સ્થગિત કરવામાં આવશે."

"જોકે આ સંકટની ઘડીમાં પણ અન્ય ઘણા એવા દેશ છે જ્યાંની સંસદ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કાર્યરત છે. કૅનેડા અને બ્રિટનની સંસદે પોતાનાં કામકાજમાં બદલાવ કરીને વીડિયો કૉન્ફરન્સના માધ્યમથી સંસદનાં સત્ર યોજ્યાં."

"કેટલાક દેશમાં ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી વોટિંગ કરીને પણ એ નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું કે સંસદનું કામકાજ ચાલુ રહે."

"ફ્રાન્સ, ઇટાલી, બ્રાઝિલ, ચીલી જેવા દેશમાં સંસદનું કામકાજ થયું છે. સ્પેન કે જ્યાં કોરોના મહામારીએ ભરડો લીધો હતો ત્યાં પણ સંસદની કાર્યવાહી ચાલુ રહી હતી."

"માલદીવની સંસદ એક સોફ્ટવેરના માધ્યમથી વીડિયો કૉન્ફરન્સિંગ કરીને કામકાજ ચલાવી રહી છે. માલદીવના સ્પીકરે કહ્યું હતું કે મહામારી કેમ ન હોય, સંસદ પોતાના નાગરિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાનું બંધ કરી શકે નહીં."

"આ પ્રકારની વિચારસરણી આપણા સાંસદોમાં જોવા નથી મળી રહી. માર્ચ પછી સંસદ બંધનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે જે હજી પણ યથાવત છે."

"આતંકવાદી હુમલો હોય કે યુદ્ધની સ્થિતિ હોય પરંતુ સંસદ બંધ નથી રહી. 2001માં આતંકવાદી હુમલો થયો એના બીજા દિવસથી સંસદ કાર્યરત હતી. "

"એવું નથી કે ભારતમાં ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી સંસદનું કામ ન ચલાવી શકાય. ભારતમાં પણ સાંસદો ઑનલાઇન મળીને સંસદનું કામ ચલાવી શકે છે."

"આ સમયે એ સમજવું જરૂરી છે કે રાજ્યોના અલગઅલગ વિભાગોની શું ભૂમિકા હોય છે."

"ભારતના બંધારણસભા કે જેણે બંધારણ ઘડ્યું તેમને ડર હતો કે સરકારને જો તમામ શક્તિ આપી દેવામાં આવશે તો તે એક સરમુખત્યાર તરીકે પણ કામ કરી શકે છે. "

"તેથી જ એ પ્રકારની વ્યવસ્થા લાવવામાં આવી કે સરકાર સંસદ પ્રત્યે જવાબદાર રહેશે. આ પ્રકારની સંસદીય જવાબદારીને લીધે જ 1977માં ઈન્દિરા ગાંધીએ સત્તા છોડીને જવું પડ્યું હતું."

"સંસદનું કામ હંમેશાં સરકારની જવાબદારી નક્કી કરવાનું છે. સંસદમાં જે સવાલ પૂછવામાં આવે છે તે જવાબદારી નક્કી કરવાની પ્રક્રિયાનો ભાગ છે. "

"પરંતુ કોવિડ મહામારીને લીધે આપણી સંસદ ન માત્ર બંધ રહી બલકે પ્રજાનું પ્રતિનિધિત્વ પણ ન કરી શકી."

"મન ફાવે તેમ કામ કરવાની સરકારને હવે છૂટ મળી ગઈ છે. તેમની સામે સંસ્થાગત રીતે સવાલ કરવાની કોઈ વ્યવસ્થા હવે નથી."

'2014 પછી નાગરિક સમાજ-સંગઠનોને નબળાં પાડવાના પ્રયાસ'

જિગ્નેશ મેવાણીએ કહ્યું કે ગુજરાત વિધાનસભાનું સત્ર ચાલુ હોત તો તેમણે સરકારને કોરોના સંબંધિત સવાલ પૂછ્યા હોત અને સરકારના જવાબ રૅકર્ડ થયા હોત

સંસદમાં વાટાઘાટ નથી થઈ રહ્યા કે ન તો સવાલ પૂછાઈ રહ્યા છે, એવામાં અન્ય નાગરિક સંસ્થાઓ જે સરકારની જવાબદારી નક્કી કરે છે તેને નબળી પાડવામાં આવી રહી છે.

આ...