બીબીસી સંવાદદાતા સૈલી નાબિલે જાણવાની કોશિશ કરી કે સામાજિક રીતે રૂઢિવાદી માનવામાં આવતા આ દેશમાં ફીમેલ વાયગ્રાના બજારનું કદ કેટલું મોટું છે.

"આ દવાના સેવન બાદ મને થાક લાગ્યો, ઊંઘ આવવા લાગી અને મારા હૃદયના ધબકારા પણ વધી ગયા."

આ અનુભવ પ્રથમ વખત ફીમેલ વાયગ્રાનું સેવન કરનાર લૈલા(નામ બદલ્યું છે)નો છે. દવાને કેમિકલ ભાષામાં ફ્લિબાનસેરિન કહેવામાં આવે છે.

આજથી ત્રણ વર્ષો પહેલાં અમેરિકામાં દવાના ઉપયોગને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. હવે ઇજિપ્તમાં એક સ્થાનિક કંપની આ દવાનું ઉત્પાદન કરી રહી છે.

લૈલાની ઉંમર ત્રીસ વર્ષ છે અને તેઓ એક રૂઢિવાદી પરિવારની વહુ છે.

તે પોતાની ઓળખ જાહેર કરવા નથી માંગતા કેમ કે, ઇજિપ્તમાં અન્ય મહિલાઓની જેમ તેઓ પણ માને છે કે અહીં શારીરિક સમસ્યાઓ અને જરૂરિયાતો પર વાત કરવા પર રોક છે.

તેમનું લગ્નને દસ વર્ષ થઈ ગયાં છે. તેમનું કહેવું છે કે તેમણે જિજ્ઞાસાને વશ થઈને આ દવા લેવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

લૈલાને કોઈ સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યા નથી પણ તેમણે ડૉક્ટરની સલાહ વગર જ આ દવા લીધી હતી.

ઇજિપ્તમાં આ સામાન્ય વાત છે કેમ કે અહીં ઘણા લોકો ડૉક્ટરની સલાહ વગર જ કૅમિસ્ટ પાસેથી દવા લેતા હોય છે.

દવાથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી તોબા

તેઓ કહે છે, "ફાર્માસિસ્ટે મને કહ્યું કે દરરોજ રાત્રે એક ગોળી લેવાની છે. તેણે કહ્યું હતું કે તેનાથી કોઈ આડઅસર થશે નહીં."

"હું અને મારા પતિ જોવા માંગતા હતાં કે તેનાથી શું અસર થાય છે? મેં એકવાર કોશિશ પણ કરી પરંતુ હવે હું ક્યારેય આ ગોળી નહીં લઈશ."

ઇજિપ્તમાં ડિવોર્સનો દર ધીરે ધીરે વધી રહ્યો છે અને કેટલાક સ્થાનિક મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર દંપતિઓ વચ્ચે યૌન સમસ્યા તેનું એક મોટું કારણ છે.

ફ્લિબાનસેરિનના સ્થાનિક નિર્માતાનું કહેવું છે કે દેશમાં દર દસમાંથી ત્રણ મહિલાઓને કામોત્તેજના સંબંધિત સમસ્યા હોય છે. પરંતુ આ એક અંદાજો છે કેમ કે દેશમાં આ મામલેના કોઈ આંકડાઓ ઉપલબ્ધ નથી.

કંપનીના પ્રતિનિધિ અશરફ અલ મરાગી કહે છે, "આ દવાની અહીં ઘણી જરૂર છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મરાગી કહે છે કે આ દવાનો ઉપયોગ સુરક્ષિત છે અને અસરદાર પણ છે. વળી તેના કારણે થાક કે ઊંઘ આવે છે તો તે લક્ષણો ટૂંક સમયમાં જ ખતમ થઈ જશે.

જોકે, કેટલાક ફાર્માસિસ્ટ અને ડૉક્ટર આ વાત સાથે સંમત નથી.

એક ફાર્માસિસ્ટ સાથે મેં વાતચીત કરી તેમનું કહેવું છે કે આ દવાના કારણે વ્યક્તિનો રક્તચાપ ઓછો થઈને ચિંતાજનક સ્તરે પહોંચી શકે છે અને હૃદય તથા યકૃતની બીમારીથી પીડાતી વ્યક્તિએ આ દવાનું સેવન ન કરવાનું ટાળવું જોઈએ.

ઉત્તરી કાહિરામાં ફાર્મસી ચલાવતા મુરાદ સાદિક કહે છે કે તેઓ તેની આડઅસર વિશે તેમના ગ્રાહકોને હંમેશાં માહિતગાર કરે છે. પરંતુ તેઓ તેમને દવા ખરીદવા માટે રાજી પણ કરે છે.

"રોજ લગભગ દસ લોકો આ દવા ખરીદવા આવે છે. તેમાં મોટેભાગે પુરુષ હોય છે. મહિલાઓ શરમના કારણે તેને ખરીદવા માટે સ્ટોર પર નથી આવતી."

'આ દૃષ્ટિકોણનો મામલો છે'

મુરાદની દવાની દુકાનમાં મેં જોયું કે ફ્લિબાનસેરિનને એક જાહેરાતમાં 'ગુલાબી ગોળી' કહેવામાં આવી છે. તેને 'ભૂરી ગોળી'નું મહિલા સંસ્કરણ(વર્ઝન) કહેવામાં આવી રહ્યું છે.

ઇજિપ્તમાં પુરુષો માટેની વાયગ્રાને 'ભૂરી ગોળી' કહેવામાં આવે છે.

પરંતુ દવાના ઉત્પાદનકર્તાઓનું કહેવું છે કે દવાને ફીમેલ વાયગ્રા કહેવું ખોટું છે. મરાગી કહે છે કે આ શબ્દ મીડિયાએ પ્રયોજેલો શબ્દ છે.

પુરુષોમાં વાયગ્રા શિશ્નમાં રક્તનો પ્રવાહ વધારીને ઈરેક્ટાઇલ ડિસફંક્શનને ઠીક કરે છે. જ્યારે મહિલાઓમાં ફ્લિબાનસેરિન મજગમાં કૅમિકલ બૅલેન્સ કરીને તેમાં અવસાદરોધક ઑષધિ અને યૌન ઇચ્છા વધારવાનું કામ કરે છે.

સેક્સ થેરપિસ્ટ હીબા કૌતુબે તેમની પાસે આવતા દર્દીઓને આ દવા લખી આપવાનું બંધ કરી દીધું છે. તેઓ કહે છે તેને...


બીબીસી સાથે વાત કરતા શાહ ફૈઝલે કહે છે કે પરિસ્થિતિ એવી બની ગઈ હતી કે જેના કારણે કાશ્મીર પંડિતોએ પોતાનું ઘર છોડીને જવું પડ્યું.

તેઓ કહે છે, "કાશ્મીરી પંડિતોની ઘર વાપસી અમારા માટે એક મોટો મુદ્દો છે અને અમે એ દિશામાં કામ કરીશું."

"તેમનું ઘરે આવવું ખૂબ જરૂરી છે. અમારો પક્ષ તેમને ઇજ્જત સાથે ઘરે પરત લાવવાનું કામ કરશે."

રવિવારે શાહ ફૈઝલે શ્રીનગરના ગિંદુન પાર્કમાં આયોજિત કાર્યક્રમમાં ઔપચારિક રીતે પોતાના નવા પક્ષની ઘોષણા કરી હતી.

તેઓ કહે છે કે વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિમાં તેમના પક્ષની રચનાના દિવસે મળેલું સમર્થન ખૂબ જ ઉત્સાહવર્ધક છે.

ફૈઝલ કહે છે કે લેહ અને લદ્દાખથી પણ લોકો શ્રીનગર પહોંચ્યા હતા અને તેમને સમર્થન આપવાની ઘોષણા કરી હતી.

શું તેઓ એક વહીવટી અધિકારી રહીને લોકોનું કામ ના કરી શકત? આ સવાલના જવામાં ફૈઝલ કહે છે કે વર્ષોથી કાશ્મીર વહીવટી નહીં પરંતુ રાજકીય સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે.

તેમનું કહેવું હતું, "કાશ્મીરમાં નોકરશાહીનું કોઈ સંકટ નથી. આ રાજ્ય રાજકીય સંકટ વેઠતું આવ્યું છે."

"રાજકીય દળોના કુશાસનને કારણે આજ કાશ્મીરમાં એવી સ્થિતિ બની ગઈ છે કે જેમાં સામાન્ય લોકો ખાસ કરીને યુવાનો પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રેશાનીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે."

લોકસેવામાં ટૉપર રહેલા શાહ ફૈઝલનું કહેવું છે કે છેલ્લાં 70 વર્ષોમાં રાજકીય દળોએ કાશ્મીરના લોકો સાથે ગુલામ જેવો વ્યવહાર કર્યો છે.

તેમણે ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે કેટલાક રાજકીય પક્ષોએ વારાફરતી કાશ્મીર પર શાસન કર્યું છે.

તેઓ કહે છે કે લોકો રાજકીય પક્ષોના ગુલામ એટલે છે કારણ કે તેમની મામલાઓનો ઉકેલ નથી આવતો પરંતુ તેઓ નેતાઓ બદલી પણ શકતાં નથી. તેમના પાસે વિકલ્પ નથી.

શાહ ફૈઝલે કહ્યું, "મારી પાસે રસ્તો કે વર્તમાન કોઈ રાજકીય પક્ષમાં સામેલ થઈ જાવ અને ચૂંટણી લડીને સંસદ સુધી જતો રહું."

"જોકે, જ્યારે હું નોકરી છોડીને લોકોની વચ્ચે ગયો તો મેં વિચાર્યું કે સંસદ સુધી જવાનો રસ્તો હું ખુદ જ બનાવીશ. પોતાનો પક્ષ બનાવીને."

નવો રાજકીય પક્ષ બનાવ્યા બાદ ફૈઝલ પર રાજકીય દળોએ નિશાન સાધવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

નેશનલ કૉંગ્રેસના નેતા તનવીર સાદિકે ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે કે રાજ્યના લોકોએ શાહ ફૈઝલથી સાવધ રહેવું જોઈએ.

આવા લોકો વિશે શાહ ફૈઝલ કહે છે કે હું જમ્મુ-કાશ્મીરના કોઈ રાજકીય પક્ષનો એજન્ટ નથી એટલે લોકો દિલ્હી અથવા આરએસસનો એજન્ટ કહે છે.

તેઓ કહે છે, "અલ્લાહે મોકો આપ્યો છે કે હું તેમનો એજન્ટ બનીને અહીંની સ્થિતિ સારી કરી શકું."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


બીબીસી સાથે વાત કરતા સલમાન ખાને બાળકોમાં પોતાની લોકપ્રિયતાનું કારણ જણાવતા કહ્યું કે,''મને ખબર નથી પડતી કે ક્યાં તાર જોડાઈ જાય છે. મેં ક્યારેય પણ વિચાર્યું નહોતું કે હું સ્ટાર બનીશ. હું જેવો છું તેવો છું કોઈ આડંબર નથી.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું, “મારામાં તોળી તોળીને બોલવાની સ્ટાર ક્વોલિટી નથી. આખું ભારત જેવી રીતે વાત કરે છે તેવી જ રીતે હું પણ વાત કરું છું. જે મનમાં આવે તે બોલી નાંખું છું.”

સલમાન આગળ જણાવે છે કે, “મારી વાતોમાં નકારાત્મકતા હોતી નથી છતાં પણ લોકો એમાંથી નકારાત્મકતા શોધી જ કાઢે છે. જેની લોકો ખોટી રીતે રજૂઆત કરે છે.”

તેમણે ઉમેર્યું, “પછી સોશ્યલ મીડિયા અને ટીવી પર એને બે-ચાર દિવસની ટીઆરપી મળી જાય છે અને એમની કમાણી થઈ જાય છે. આ એક રમત છે. પહેલાં તો માત્ર દૂરદર્શન જ હતું જે સૌથી નિષ્પક્ષ હતું પણ હવે તો ઘણી બધી ન્યૂઝ ચેનલો આવી ગઈ છે.”

ફિલ્મ રેસ-3માં તેઓ પોતાનાં મિત્ર અનીલ કપૂર સાથે ફરી એક વખત જોવા મળશે. અનીલ કપૂરનાં કામથી સલમાન ખાન ખૂબ પ્રભાવિત છે.

સલમાન ખાનનું કહેવું છે કે અનીલ કપૂર જ્યારે ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં આવ્યા ત્યારે તેઓ એ સમયનાં હીરોની વ્યાખ્યામાં ફિટ બેસતાં નહોતાં.પણ તે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એમની પેઢીનાં એકમાત્ર કલાકાર છે જે દરરોજ કામ કરે છે.એનું શ્રેય સલમાન ખાન એમની શિસ્તને આપે છે.

અનીલ કપૂરની બહુમુખી પ્રતિભા પર ટિપ્પણી કરતાં સલમાન ખાન જણાવે છે કે,તેઓ પિતાનો રોલ પણ કરી લે છે ,મારા મિત્રનો રોલ પણ કરી લે છે.તેઓ એક ફિલ્મ માટે જે મહેનતાણું લે છે તેટલું તો આજનાં યંગ કલાકાર પણ લેતાં નથી અને તે મહેનતાણું યોગ્ય પણ છે.

સલમાન ખાનનું માનવું છે કે અમિતાભ બચ્ચનની જગ્યા જો કોઈ લઈ શકે એમ છે તો તે માત્ર અનીલ કપૂર જ છે.

તેઓ જણાવે છે કે સુપર સ્ટાર હોવા છતાં બચ્ચન સાહેબે જે પ્રકારની ભૂમિકા મહોબતેંમાં ભજવી છે તેવી જ અનીલ કપૂર  ભજવી રહ્યા છે.

'પિતાની ભૂમિકા ભજવવામાં હજી  સમય લાગશે'

સલમાન ખાન ફિલ્મોમાં  પિતાની ભૂમિકા ભજવવા માટે તૈયાર છે,પણ એમનું કહેવું છે કે આવી ભૂમિકા માટે હજી એમને 20-25 વર્ષ લાગશે.

સલમાન ખાનની ફિલ્મો 100 કરોડ કરતાં વધારે કમાણી કરવા માટે વખણાય છે.

પણ સલમાન ખાનનું કહેવું છે કે તેઓ પિલ્મમાં એકલાં કશું જ કરી ના શકે. આ બધું લેખક, નિર્દેશક,સહ કલાકારની મદદ વડે જ કરી શકે છે.

'બિઝનેસમેન નથી'

સલમાન ખાને જણાવ્યું છે કે તે બિઝનેસ મેન નથી અને ફિલ્મી બિઝનેસનું માત્ર પ્રાથમિક માળખું જ સમજી શકે છે.

તેમણે જણાવ્યું કે તેમને એટલો જ અભિનય આવડે છે જેટલાથી એમનું કામ ચાલી જાય. પણ લેખક કુટુંબ સાથે જોડાયેલાં હોવાનાં કારણે તેમને સારી સ્ક્રિપ્ટની પસંદગી કરતાં આવડે છે.

સલમાન જણાવે છે કે એમણે પોતાનાં ત્રણ દાયકાની કારકિર્દીમાં ખરાબ સમય જોયો નથી.

તેમની ફિલ્મો ફલૉપ પણ જાય છતાં પણ એમના ફેનનો પ્રેમ ઓછો થયો નથી. ફેનનાં આ પ્રેમને તેઓ ઈશ્વરની કૃપા સમજે છે.

સલમાન ખાન પોતાની  આગવી ડાન્સ સ્ટાઈલ માટે જાણીતા છે.

પણ એમનું માનવું છે કે હિંદી ફિલ્મોમાં ડાન્સમાં ઘણા ફેરફાર જોવા મળ્યા છે,માટે જ તેઓ અત્યારે રેમો ડિસૂઝાની ડાન્સ ફિલ્મ માટે તૈયાર નથી.

સલમાન જણાવે છે કે, “હું ફિલ્મોમાં ડાન્સ કરવાનું પસંદ કરતો નથી. આજે તો જિમનાસ્ટિક, બિબોઈંગ, સર કેબલ ડાન્સ જેવા ખબર નહીં કેટલા પ્રકાર  આવી ગયા છે. આ ખૂબ અલગ અને અઘરા છે. રેમોની ડાન્સ ફિલ્મ માટે મારે એક વર્ષ ડાન્સની પ્રેક્ટિસ કરવી પડશે.”

સલમાન ખાન એવા ડાન્સ પસંદ છે જેમાં 98% ભારતીય ડાન્સ હોય.

રેમો ડિસૂઝાનાં નિર્દેશનમાં બનેલી રેસ 3 માં સલમાન ખાનની સાથે અનીલ કપૂર, બૉબી દેઓલ, જેકલીન ફર્નાંડીસ, ડેજી શાહ, સાકીબ સલીમ અને ફ્રેડી દારૂવાલા  મુખ્ય ભૂમિકામાં જોવા મળશે. ફિલ્મ 15 જૂનનાં રોજ રિલીઝ...


બીબીસી સાથે વાતચીત કરતા કરન થાપર

બીબીસી સંવાદદાતા રેહાન ફઝલે કરન થાપર સાથે ખાસ વાતચીત કરી અને એ દિવસની સમગ્ર વાત જાણી હતી.

કરન થાપરે કહ્યું એ સમયે  કેવી રીતે નરેન્દ્ર મોદી એક  સવાલથી હેરાન થઈને ઇન્ટરવ્યૂ છોડીને જતા રહ્યા હતા.

હવે તેઓ પોતાના મંત્રીઓ અને પાર્ટી નેતાઓને તેમને ઇન્ટરવ્યૂ આપવાની ના પાડે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જોકે કરન થાપર કહે છે કે નરેન્દ્ર મોદી તેમના સવાલોથી નારાજ થયા નહોતા પરંતુ  તેમણે સંયમી જવાબ આપ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું કે ત્રણ મિનિટનો ઇન્ટરવ્યૂ થયો હતો ત્યાર બાદ તેઓ વચ્ચે છોડીને જ જતા રહ્યા હતા.

મોદીને 'નીરો' કહ્યા

કરન થાપરે કહ્યું, "જો બરાબર યાદ કરુ તો મારો પહેલો સવાલ હતો કે તમે મુખ્યમંત્રી તરીકે બીજી ચૂંટણીથી 6 અઠવાડિયા દુર છો. ઇંડિયા ટુડે અને રાજીવ ગાંધી ફાઉન્ડેશને આપને સર્વશ્રેષ્ઠ મુખ્યમંત્રી ગણાવ્યા છે.”

“બીજી તરફ હજારો મુસલમાનો આપને હત્યારાની જેમ જુએ છે. શું આપની સામે ઇમેજની સમસ્યા છે?”

“એના જવાબમાં નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું કે બહુ ઓછા લોકો આવું વિચારે છે અને મોટા ભાગના લોકોને એવું નથી લાગતું.”

પરંતુ એના જવાબમાં કરન થાપરે કહ્યું હતું કે આવું માનન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ારો વર્ગ ઓછો નથી.

તેમણે કહ્યું, "સુપ્રીમ કૉર્ટના ચીફ જસ્ટિસે આપને આધુનિક સમયના એવા નીરો કહ્યાં છે, જેમણે માસૂમ બાળકો અને નિર્દોષ મહિલાઓની કત્લ થઈ રહી હતી ત્યારે મોઢુ ફેરવી નાંખ્યું હતું."

કરન થાપરે એ વાત પર પણ નરેન્દ્ર મોદીનું ધ્યાન દોર્યું કે કુલ 4500 કેસમાંથી આશરે 2600 કેસ ગુજરાતની બહાર લઈ જવાયા છે.

"સુપ્રીમ કોર્ટે આ પ્રકારની કેટલીક ટિપ્પણીઓ કરી હતી. આ તમામ બાબતો એ તરફે ઇશારો કરે છે કે એવા લોકો ઓછા નહીં પરંતુ ઘણા છે."

ફરી ઇન્ટરવ્યૂ માટે નરેન્દ્ર મોદી રાજી ન થયા

બીબીસી સંવાદદાતા રેહાન ફઝલ

ત્યારે નરેન્દ્ર મોદીનું કહેવું હતું કે જે લોકો એવું કહે છે, તેઓ ખુશ રહે. ત્યાર બાદ તેમણે કરન થાપર પાસે પાણી મંગાવ્યું હતું.

"પરંતુ પાણી તો તેમની પાસે જ રાખ્યું હતું. ત્યારે મને સમજાયું કે પાણી તો ફક્ત બહાનું છે અને તેઓ ઇન્ટરવ્યૂ સમાપ્ત કરવા માંગે છે. તેમણે માઇક બહાર કાઢ્યું અને ઇન્ટરવ્યૂ પૂરો થઈ ગયો."

કરન થાપરનું કહેવું છે કે તેમણે બીજી વાર ઇન્ટરવ્યૂ શરૂ કરવા માટે નરેન્દ્ર મોદીને ખૂબ મનાવ્યા હતા. પરંતુ તેઓ ઇન્ટરવ્યૂ માટે રાજી ન હતા થયા.

તેઓ કહે છે, "નરેન્દ્ર મોદીની મહેમાનગતિ ઘણી સારી હતી. તેઓ મને ચા, મીઠાઈ, અને ઢોકળાનો આગ્રહ કરતા રહ્યાં, પરંતુ તેઓ ઇન્ટરવ્યૂ માટે રાજી ન થયા."

એક કલાકના પ્રયાસ બાદ કરન થાપર જતા રહ્યા.

મોદીને 30 વાર વીડિયો બતાવ્યો ?

પ્રશાંત કિશોર

કરન થાપરે રાજનૈતિક લેખક અને નેતા પવન વર્માનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે ચૂંટણીના વ્યૂહરચનાકાર પ્રશાંત કિશોરે તેમને કહ્યું હતું કે વર્ષ 2014ના ચૂંટણીઓ માટે તૈયાર કરવા તેમણે નરેન્દ્ર મોદીને આ સીન ઓછામાં ઓછો 30 વખત બતાવ્યો હતો.

પરંતુ પવન વર્માએ એ વાત નકારી દીધી. તો સત્ય શું છે?

એના જવાબમાં કરન થાપરે દાવો કર્યો કે પવન વર્માએ તેમને એ વાત કરી હતી.

તેમણે કહ્યું કે, "મને યાદ છે તેમની નજર એ તસવીર પર પડી જેમાં તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી માઇક કાઢીને ઇન્ટરવ્યૂ વચ્ચે છોડીને જતા રહ્યા હતા.”

“પવને પૂછ્યું કે આ એજ ક્ષણ છે , જ્યારે તેઓ નિકળી ગયા હતા. મે કહ્યું હા."

"ત્યાર બાદ પવને મને કહ્યું કે પ્રશાંત કિશોરે મને કહ્યું હતું કે તેમણે ત્રણ મિનિટની આ ક્લિપ નરેન્દ્ર મોદીને 20-30 વાર દર્શાવી હતી. જેથી તેમને શીખવી શકાય કે મુશ્કેલ સવાલો અને સ્થિતિનો સામનો કેવી રીતે કરી શકાય.”

“તેમણે આનો ઉપયોગ બોધની જેમ કર્યો હતો. પરંતુ નરેન્દ્ર મોદીએ પ્રશાંત કિશોરને કહ્યું કે તેઓ...


બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જિગ્નેશ મેવાણીએ વર્તમાન ગુજરાત સરકાર, ભાજપ અને દિલ્હીમાં ચાલતા ખેડૂત આંદોલન અંગે વાત કરી હતી. આ ઉપરાંત એમના મતવિસ્તાર વડગામ બેઠક અંગે પણ પણ વાત કરી હતી. મેવાણીએ સરકાર પર કેટલાક આરોપો પણ લગાવ્યા હતા.

બીબીસી સંવાદદાતા તેજસ વૈદ્ય સાથેની જિગ્નેશ મેવાણી સાથેની મુલાકાત.

સવાલઃ તમે હંમેશાં સરકાર અને ભાજપનો વિરોધ કરતા હોવ છો પણ ધારાસભ્ય તરીકે કેટલાંક કામ સરકાર સાથે સંકલન સાધીને કરવા પડે છે. તમે કેવી રીતે કરો છો?

જવાબઃ સામાન્ય રીતે લોકોની ઈમ્પ્રેશન એવી છે કે તમે વિપક્ષમાં હોવ એટલે કામ તો તમારા સત્તાધારી પક્ષના માણસ જેટલા નહીં જ થવાના અને એ એકદમ પાક્કી વાત છે. પણ તમને જો લડતા આવડતું હોય, સરકારને ઝૂકાવતાં આવડતું હોય અને બ્યૂરોક્રેટસનો કાન આમળતા આવડતું હોય તો તમારાં ઘણાં બધાં કામ થાય. બીજું કે તમારી નિસબત સાચી અને ઊંડી હોય અને તમે ખંતપૂર્વક લાગેલા રહ્યા હોય તો સત્તાધારી પક્ષની અંદર પણ કેટલાક માણસો હોય, જેમનું હૃદય પરિવર્તન થાય.

સવાલઃ મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ કહ્યું હતું કે આજે નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત આંબેડકરના સપનાનું ભારત બની રહ્યું છે. તમે આ અંગે શું કહો છો?
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જવાબઃ બીજેપીનો જન્મ આર.એસ.એસ.માંથી થયો છે. અનેક વખત એમના દસ્તાવેજોમાં, પબ્લિક સ્પીચમાં અને જાહેર મંચ ઉપર કહી ચૂક્યા છે કે અમારે ડૉ. આંબેડકરનું બંધારણ નહીં પણ મનુસ્મૃતિ જોઈએ છે. એ કૅમ્પનો કોઈ માણસ આવીને કહે કે અમે આંબેડકરના સપનાનું ભારત બનાવીશું. વૉટ એ જોક.

સામાજિક ન્યાય અને અધિકારિતા વિભાગનો અસ્પૃશ્યતા નાબૂદી માટેના અભિયાનનો જે પરિપત્ર હતો એ પરિપત્ર જ આખો રદ કરી નાખ્યો છે. એનો મતલબ એમ કે ગુજરાતમાં અસ્પૃશ્યતા જીવતી રહે એમ સરકાર ઇચ્છે છે.

ગુજરાતની વિધાનસભામાં હું ત્રણ વાર બોલ્યો છું કે માનનીય વિજયભાઈ રૂપાણી તમારી પસંદગીનું કોઈ એક ગામ તમે અસ્પૃશ્યતામુક્ત કરી બતાવો, હું તમારી જોડે રહીશ. એટલું પણ કરવા તૈયાર નથી.

સવાલઃ અલ્પેશ ઠાકોર પહેલાં તમારી સાથે હતા અને હવે ભાજપમાં છે. આ વિશે શું કહેવા માગો છો?

જવાબઃ આજે પણ અલ્પેશભાઈનું સ્વાગત છે. એ ખોટી જગ્યાએ છે. ત્યાંથી મુક્ત થઈ જાઓ.

સવાલઃ અગાઉ વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં તમે અલ્પેશ ઠાકોરને સમર્થન આપ્યું હતું અને એમણે પણ તમારા માટે પ્રચાર કર્યો હતો. હવે તેઓ તમારા માટે પ્રચાર ન કરી શકે તો એ વોટની ખોટ તમને નડશે? ઠાકોર સમાજના મત તમને મળશે?

જવાબઃ મને એવું લાગે છે કે અલ્પેશભાઈ મારું સીધી રીતે સમર્થન કરી શકે કે ન કરી શકે. પણ હું જે પ્રમાણેનો માણસ છું, જે પ્રમાણે ગ્રાસરૂટ લેવલ પર વંચિત વર્ગો માટે કામ કરું છું, ડેફિનેટલી એ કોઈ પણ જગ્યાએ હોય અને અને કોઈ પણ પાર્ટીમાં હોય એમની સહાનભૂતિ મારી સાથે રહેવાની જ. તેમજ ઠાકોર સમુદાય એ સૌથી ગરીબ અને વંચિત વર્ગ છે અને ખેતમજૂર છે. આખા લૉકડાઉનમાં હજારો ઠાકોર પરિવારોને મનરેગામાં જે લાભ મળ્યો, તેઓ મને નહીં ભૂલે.

સવાલઃ શા માટે રામદાસ આઠવલે અથવા માયાવતી તમને સપોર્ટ નથી કરતા અથવા તમે એ લોકોને સપોર્ટ નથી કરતા?

જવાબઃ રામવિલાસ પાસવાનજી તો આપણી વચ્ચે નથી રહ્યા પણ એમના દીકરા ચિરાગ છે. એમની પાર્ટીનું ગઠબંધન એનડીએ સાથે છે અને હું એમની સામેના કૅમ્પમાં ઊભો છું. અમારી વચ્ચે ક્યાંથી મેળ થાય?

સવાલ : પણ તમે તો અનેક મુદ્દાઓ પર કોમન ગ્રાઉન્ડની વાત કરો છો તો પણ?

જવાબ :  સહમત. આ મુદ્દે કોમન ગ્રાઉન્ડ ઊભું કરવા હું તૈયાર છું, એ શરતે કે બીજેપીનો સાથે છોડે. જેઓ આટલી એન્ટી દલિત માનસિકતા સાથે ચાલે છે, એમના સપોર્ટની શી જરૂર છે.

સવાલઃ તમે વિધાનસભામાં ઊહાપોહ તો ખૂબ મચાવો છો પરંતુ તમે પૂછેલા કેટલા પ્રશ્નોનું નિરાકરણ આવ્યું?

જવાબઃ વિધાનસભામાં વિપક્ષ દ્વારા પૂછાતા પ્રશ્નો...


બીબીસી સ્પૉર્ટ્સ વુમન ઑફ ધ યર 2019ની તસવીર

આ વર્ષના વિજેતાઓને તેમના ચાહકો દ્વારા મત આપવામાં આવશે. વિજેતા ખેલાડીઓની યાદી જાણીતા રમતગમત પત્રકારો, નિષ્ણાતો અને બીબીસી સંપાદકોની નિર્ણાયક ટીમ દ્વારા સંકલિત કરવામાં આવશે.

પાંચ શૉર્ટલિસ્ટ થયેલાં નામાંકિતોની જાહેરાત 8 ફેબ્રુઆરી, 2021ના રોજ કરવામાં આવશે.

'બીબીસી સ્પૉર્ટ્સ વુમન ઑફ ધ યર'ના વિજેતાની જાહેરાત 8 માર્ચે બીબીસી ઇન્ડિયન લેંગ્વૅન્જ સર્વિસ પ્લેટફૉર્મ અને બીબીસી સ્પૉર્ટ્સ વેબસાઇટ પર ઑનલાઇન મતદાન કરનારા વૈશ્વિક દર્શકોની પસંદગી બાદ કરાશે.

આ વર્ષે બીબીસી ISWOTYમાં એક "સ્પૉર્ટ્સ હૅકૅથૉન"ની સુવિધા હશે, જ્યાં ભારતભરના પત્રકારત્વના વિદ્યાર્થીઓ નવી વિકિપીડિયા નોંધ કરી શકશે. વિદ્યાર્થીઓ અંગ્રેજી, હિન્દી, ગુજરાતી, મરાઠી, પંજાબી, તમિળ અને તેલુગુ ભાષામાં મહિલાઓ અંગે વિકિપીડિયામાં મોજૂદ માહિતીને સુધારી શકશે અને નવી પણ ઉમેરી શકશે.

ભારતીય રમતોની ઑનલાઇન ઉપસ્થિતિ અને પ્રતિનિધિત્વના વિષયમાં આ વિકિપીડિયા એક નોંધપાત્ર વધારો કરશે. વધુ માહિતી 8 ફેબ્રુઆરી, 2021એ ઉપલબ્ધ કરવાશે.

બીબીસીના ડાયરેક્ટર જનરલ ટિમ ડેવીએ કહ્યું કે "મને ખુશી છે કે બીબીસી 'ઇન્ડિયન સ્પૉર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ટ્સ વુમન ઑફ ધ યર ઍવૉર્ડ' બીજી વખત આવ્યો છે. દેશભરનાં મહિલા ઍથ્લીટોની ઉજવણી કરવાની આ એક તેજસ્વી તક છે, અને મને ખુશી છે કે બીબીસી તેમની સફળતાને ઓળખ આપવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે."

બીબીસીના ભારતીય ભાષાસેવાનાં વડાં રૂપા ઝાએ જણાવ્યું કે, "આ પ્રતિષ્ઠિત ઍવૉર્ડનો હેતુ 'ચેન્જ મેકર્સ'ને ઉજાગર કરવાનો છે અને એ ઉત્તમ ખેલાડીઓને સન્માન આપવાનો છે, જેમણે ન માત્ર ઉત્તમ પ્રદર્શન કર્યું છે, પણ કોવિડ-19ની મહામારીમાં પણ ગેમચેન્જર રહ્યા છે. આશા છે કે આ વખતે પણ બીબીસીના વાચકો મોટી સંખ્યામાં ભાગ લેશે અને આ વર્ષે બીજી વાર પોતાના મનપંસદ ભારતીય મહિલા ખેલાડીઓને પસંદ કરવા માટે મત આપશે."

જ્યારે બીબીસી ISWOTYની જ્યૂરી નામાંકનની જાહેરાત કરશે અને ચાહકો માટે 8 ફેબ્રુઆરીએ ઑનલાઇન મતદાન ખૂલશે પછી બીબીસી પાંચ નામાંકિતોના વીડિયો અને અહેવાલો રજૂ કરશે. તેમજ સ્પૉર્ટ્સ ચેન્જ મેકર્સના પડકારો, તેમની સફળતાઓની સિરીઝ પણ રજૂ કરશે.

આ સાથે જ બીબીસી રમતો સાથે જોડાયેલી હસ્તીઓનું પણ સન્માન કરશે, જેમણે ભારતીય રમતોમાં પોતાનું અસાધારણ યોગદાન આપ્યું છે. રમતો સાથે જોડાયેલી હસ્તીઓને લાઇફટાઇમ ઍચિવમેન્ટ પુરસ્કાર અપાશે. તેમજ ઇમર્જિંગ સ્પૉર્ટ્સ પ્લેયર અને ઇમર્જિંગ પ્લેયર ઍવૉર્ડ પણ અપાશે.

ગયા વર્ષે ભારતીય બેડમિન્ટન ખેલાડી પી.વી. સિંધુને પહેલો બીબીસી 'સ્પૉર્ટ્સ વુમન ઑફ ધ યર'નો ઍવૉર્ડ  અપાયો હતો. તો પૂર્વ ભારતીય દોડવીર પી.ટી. ઉષાને ભારતીય રમતોમાં યોગદાન અને ખેલાડીઓને પ્રેરણા આપવા બદલ 'લાઇફટાઇમ ઍચિવમેન્ટ ઍવૉર્ડ' આપવામાં આવ્યો હતો.

બીબીસી દર અઠવાડિયે બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસ, બીબીસી વર્લ્ડ ન્યૂઝ ટેલિવિઝન અને bbc.com/news સહિતની આંતરરાષ્ટ્રીય સેવા મારફતે વિશ્વના 43 કરોડ 80 લાખ લોક સુધી પહોંચે છે. જેમાં બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસ, બીબીસી વર્લ્ડ ન્યૂઝ ટેલિવિઝન ચેનલ, બીબીસી.કૉમ/ન્યૂઝ સામેલ છે.

ભારતમાં બીબીસી ન્યૂઝ દર અઠવાડિયે 6 કરોડો લોકો સુધી પહોંચે છે. દર અઠવાડિયે 35 કરોડ 10 લાખ લોકો બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસની મુલાકાત લે છે.

વધુ માહિતી માટે bbc.com/worldserviceની મુલાકાત લો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


બીબીસી હાર્ડટૉક દરમિયાન હામિદ હારુન

પાકિસ્તાનના અંગ્રેજી અખબાર ડૉનના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી હામિદ હારુને બીબીસીના કાર્યક્રમ 'હાર્ડટૉક'માં આરોપ મૂક્યો છે કે પાકિસ્તાની સેના ત્યાંની ચૂંટણીમાં હસ્તક્ષેપ કરી રહી છે.

તેમણે એવું પણ કહ્યું છે કે સેના વ્યક્તિગત રીતે પૂર્વ ક્રિકેટર ઇમરાન ખાન અને તેમની પાર્ટી પીટીઆઈનું સમર્થન કરી રહી છે.

જોકે, ઇન્ટરવ્યૂ બાદ ઘણાં લોકોએ હામિદ હારુનના આ નિવેદનની આલોચના કરી છે અને આરોપ મૂક્યો કે તેમનું અખબાર પૂર્વ વડા પ્રધાન નવાઝ શરીફના પક્ષ તરફ કૂણું વલણ અપનાવે છે.

ડૉન એ અખબારમાં સામેલ છે જે 25 જુલાઈના રોજ થનારી ચૂંટણી પહેલાં સેન્સરશિપનો સામનો કરી રહ્યું છે.

ચૂંટણી પહેલાંની હિંસા અને રાજનૈતિક વિવાદોએ તેને મહત્ત્વનું બનાવી દીધું છે.

પ્રેસની સ્વતંત્રતા પર 'હુમલો'

સોમવારે પ્રકાશિત થયેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં ડૉન અખબારના સીઈઓ હામિદ હારુને આરોપ મૂક્યો કે પાકિસ્તાનની સેનાએ પ્રેસની સ્વતંત્રતા પર હુમલો કર્યો છે જે પહેલાં ક્યારેય નથી બન્યું.

તેમણે હાર્ડટૉકના હૉસ્ટ સ્ટીફન સ્કરલના એક સવાલના જવાબમાં કહ્યું કે સેના તેમના મનપસંદ ઉમેદવાર માટે કામ કરે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

?

આવાં આરોપ ત્યાંના અન્ય રાજકીય દળો ઘણાં સમયથી લગાવતા આવ્યા છે.

વર્ષ 1947માં આઝાદી મળ્યા બાદ પાકિસ્તાનની રાજનીતિમાં સેનાનો પ્રભાવ રહ્યો છે એટલા માટે જ દેશમાં અમૂક સમય માટે સેનાનું શાસન રહ્યું હતું. જોકે, સેનાએ હામિદ હારુનના આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

સેનાનો ઇન્કાર

સેનાએ એ વાત નકારી કાઢી છે કે આગામી ચૂંટણીઓમાં તેમનો કોઈપણ પ્રકારે હસ્તક્ષેપ છે. પરંતુ હામિદે કહ્યું, "પરંતુ મને લાગે છે કે એક નેતાને પાકિસ્તાનની સેના મદદ કરી રહી છે જે ચૂંટણી જીત્યા બાદ સેનાના કહેવા પર કામ કરશે."

જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે તેમનો ઇશારો ઇમરાન ખાન તરફ તો નથી તો તેમણે કહ્યું, "સમય-સમય પર ઇમરાન ખાન અને સેના વચ્ચે નજીકતા જોવા મળી છે અને સમય-સમય પર તેમની પાર્ટીના નેતાઓના નામ પણ સામે આવ્યા છે."

જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે તેમની પાસે આ અંગે કોઈ પુરાવો છે તો તેમણે કહ્યું, "આવું માનવ અધિકારો માટે કામ કરતાં સંગઠનો અને રાજકીય વિશ્લેષકો પણ કહી રહ્યાં છે."

ઇસ્લામાબાદથી એમ. ઇલિયાસનું વિશ્લેષણ

પાકિસ્તાનમાં સેના વિરુદ્ધ ઊભું થવું મુશ્કેલ છે. હાલના સમયમાં દેશના બધા જ સંસ્થાનો પર સેનાનો પ્રભાવ જોઈ શકાય છે.

આલોચકોનું કહેવું છે કે સેના મીડિયા અને બીજા વ્યાપારિક સંગઠનોને પોતાના હિસાબે ચલાવી રહી છે.

તેમનું કહેવું છે કે સાર્વજનિક જાહેરાત અને સત્તાવાર રેકર્ડ વિના આવું થઈ રહ્યું છે. એટલા માટે જો કોઈ પુરાવા શોધવાનો પ્રયાસ કરે તો પણ ન મળે.

જ્યારે કોઈ અજાણી વ્યક્તિ કેબલ સર્વિસ ઑપરેટરને ફોન કરીને જણાવે કે તે આઈએસઆઈના કર્નલ કે બ્રિગેડિયર છે અને કોઈ ખાસ ચેનલને વધું મહત્ત્વ આપવાનું કહે તો તમે શું કરશો?

હાલમાં જ પાકિસ્તાનના મોટા કેબલ ઑપરેટર નયાટેલે ડૉન ન્યૂઝ ચેનલને તેમની યાદીમાં 9 નંબરથી હટાવીને 28 નંબર પર મૂકી દીધી હતી.

શરૂઆતમાં લાગ્યું કે ચેનલને બ્લૉક કરી દેવામાં આવી છે પરંતુ થોડા દિવસો બાદ માલૂમ પડ્યું કે તે નંબર 28 પર આવે છે.

ચેનલ નંબર બદલાવવાનો મતલબ છે કે દર્શકોની સંખ્યાને પ્રભાવિત કરવી અને આવું કરવાથી દર્શકોની સંખ્યા ઘટશે અને જાહેરાતની આવક ઘટશે.

ડૉન સમય-સમય પર સેનાની આલોચના કરતું આવ્યું છે. જોકે, ઘણાં લોકોનું કહેવું છે કે હામીદ હારુન પાસે સેના વિરુદ્ધ મજબૂત પુરાવા હોવા જોઈએ.

બીજી તરફ આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં હામિદે કહ્યું હતું કે દેશમાં ઘણી જગ્યાઓએ ડૉનને બ્લૉક કરી દેવામાં આવ્યું હતું અને પત્રકારોને નિયંત્રણમાં લખવાનું દબાણ કરવામાં...


બીબીસી હિંદી સેવાના અહેવાલ મુજબ ઉત્તર-પૂર્વમાં થયેલા તોફાનો પૂર્વઆયોજિત, સંગઠિત અને નિશાનો બનાવીને કરવામાં આવ્યા હતા એવું દિલ્હી લઘુમતી પંચની તપાસ કહે છે.

દિલ્હીમાં 23થી 27 ફેબ્રુઆરી વચ્ચે થયેલા એ તોફાનોની તપાસ માટે નવ સભ્યોની કમિટિ બનાવવામાં આવી હતી.

કમિટિએ 134 પાનાની પોતાની રિપોર્ટ 27 જૂને દિલ્હી લઘુમતી પંચને સોંપી હતી જેને ગુરૂવારે સાર્વજનિક કરવામાં આવી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે અમિત શાહ સંસદમાં દિલ્હીના તોફાનોમાં પોલીસની ભૂમિકા ન હોવાની વાત કહી ચૂક્યા છે.

દિલ્હી પોલીસ પણ કોઈ સંડોવણી ન હોવાનું દિલ્હીની હાઈ કોર્ટમાં સોગંદનામું રજૂ કરી કહી ચૂકી છે.

કમિટિએ દિલ્હી પોલીસનો પક્ષ જાણવા માટે પણ નિવેદનો માગ્યા હતા પરંતુ દિલ્હીની પોલીસે કમિટિને કોઈ નિવેદન આપ્યું નથી કે કમિટિના કોઈ સવાલનો જવાબ આપ્યો નથી.

આ આક્ષેપ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં દિલ્હીમાં થયેલા તોફાનોના સંદર્ભમાં મૂકવામાં આવ્યા છે.

ધી ટેલિગ્રાફ અખબાર મુજબ દિલ્હી લઘુમતી પંચે પોલીસ પર પણ તોફાન દરમિયાન હુમલામાં સંડોવણી અને સહભાગિતાનો આરોપ મૂક્યો છે.

ફેબ્રુઆરી મહિનામાં દિલ્હીમાં થયેલા તોફાનમાં 53 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

લઘુમતી પંચના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રિપોર્ટમાં ભાજપના નેતા કપિલ મિશ્રા પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે તેમણે 23 ફેબ્રુઆરીએ મૌજપુરમાં ઉશ્કેરણીજનક ભાષણ આપીને હિંસા ભડકાવી હતી.

સચીન પાઇલટની ચિદમ્બરમ સાથે વાત

રાજસ્થાનમાં ઉપમુખ્ય મંત્રીપદ તથા રાજ્ય કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ પદેથી હકાલપટ્ટી પછી સચીન પાઇલટે એક તરફ બળવાખોર 18 ધારાસભ્યો સહિત તેમની સદસ્યતા રદ કરવાની કાર્યવાહીને હાઈકોર્ટમાં પડકારી છે ત્યારે જ ગુરૂવારે પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા પી ચિદમ્બરમ સાથે પણ વાત કરી હતી.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અખબાર પ્રમાણે સચીન પાઇલટે ગુરૂવારે ભૂતપૂર્વ નાણામંત્રી અને કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા પી ચિદમ્બરમ સાથે ફોન પર વાત કરી હતી.

પી ચિદમ્બરમે અખબારને જણાવ્યું કે, મેં સચીન પાઇલટ સાથે વાત કરી અને કહ્યું કે કૉંગ્રેસના નેતૃત્વે તેમને વાત કરવા માટે આમંત્રણ આપ્યું છે અને તેમણે આ તક સ્વીકાર કરી લેવી જોઈએ.

અખબાર લખે છે કે કૉંગ્રેસના અન્ય વરિષ્ઠ નેતાઓએ પણ સચીન પાઇલટ જો પાર્ટીમાં પાછા આવવા માગે તો તેમને પાર્ટીમાં સન્માનજનક વાપસીનો ભરોસો અપાવ્યો છે.

બીજી તરફ પાઇલટના સાથી નેતાઓએ રાજસ્થાન હાઈકોર્ટની શરણ લીધી છે ત્યારે કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ બળવાખોર નેતાઓને વધારે સમય આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અખબારે એક વરિષ્ઠ નેતાને ટાંકતા લખ્યું છે, " જો બળવાખોર નેતાઓ પાર્ટીમાં પાછા આવવા માગે તો તેમની સદસ્યતા રદ કરવાની પ્રક્રિયા રોકીને ગેહલોત સરકારને બચાવવાના પ્રયત્નો કરવામાં આવશે. "

રશિયા પર કોરોના વૅક્સિનનો ડેટા ચોરવાનો આરોપ

અમેરિકા, યુકે અને કનાડાએ રશિયા પર કોરોના વાઇરસ સામેની રસી પર થયેલી શોધની ચોરી કરી લેવાનો આરોપ મૂક્યો છે.

દુનિયામાં કોરોના વાઇરસની સામે રસી શોધવા માટે અનેક દેશોમાં વૈજ્ઞાનિકો વચ્ચે હોડ લાગેલી છે.

હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ અખબાર લખે છે કે  ગુરૂવારે બ્રિટનના મીડિયા રિપોર્ટ પ્રમાણે ઑક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટી ટ્રાયલમાં જાણવા મળ્યું કે રસીના પ્રોટોટાઇપ વડે વાઇરસ સામે રોગ પ્રતિકારકશક્તિ પેદા કરી શકાય છે.

જોકે, આના થોડાક કલાકો પછી બ્રિટનના રાષ્ટ્રીય સાયબર સિક્યૉરિટી કેન્દ્રે દાવો કર્યો કે એપીટી29 હૅકિંગ સમૂહ કોરોના વાઇરસની રસી પર કામ કરી રહેલી બ્રિટિશ લૅબ્સને નિશાન બનાવીને ઇન્ટેલેક્ચુઅલ પ્રૉપર્ટી ચોરવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યું છે.

એજન્સીનું કહેવું છે કે તેને લગભગ 95 ટકા ભરોસો છે કે એપીટી29 રશિયન ગુપ્તચર સેવાનો ભાગ છે અને 80-90 ટકા શક્યતા એવી છે કે કોવિડ-19 રસી અંગે રિસર્ચને મેળવવા માટે...


બીબીસી-થ્રીની ડોક્યુમેન્ટરી માટે એલી ફ્લિને અંડરકવર ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું

લંડનમાં એ શુક્રવારની એક સાંજ હતી અને 25 વર્ષનો યુવાન મારી સામે બેઠો હતો.

તેણે તેનો બેડરૂમ મારી સાથે કોઈ ભાડા વિના, મફતમાં શેર કરવાની ઓફર કરી હતી પણ એક શરત મૂકી હતી.

શરત એ હતી કે માથા પર છત મળે એ માટે મારે તેની સાથે નિયમિત સેક્સ કરવું પડશે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

લંડનમાં 'સેક્સ ફોર રેન્ટ' કૌભાંડ ચાલી રહ્યું હતું, જેમાં કેટલાક મકાનમાલિકો તેમના ભાડૂઆત પાસેથી 'મફત'માં રહેવાની સુવિધા બદલ સેક્સની માગણી કરી રહ્યા હતા.

બીબીસી-થ્રીની ડોક્યુમેન્ટરી માટે મારે એ તપાસ કરવાની હતી કે આ કૌભાંડ કેટલા મોટા સ્તરે ચાલી રહ્યું છે. આ સ્ટોરી માટે હું ભાડૂઆત સ્વરૂપે આગળ વધી હતી.

હું 24 વર્ષની એક નર્સિંગ સ્ટુડન્ટ તરીકે મકાનમાલિક સામે રજૂ થઈ. એ યુવાન લંડનમાં જે ઘરમાં રહેતો હતો તેમાં બીજા લોકો પણ તેની સાથે રહેતા હતા.

તેણે મને જણાવ્યું હતું કે અન્ય લોકોથી કોઈ તકલીફ નહીં થાય. મારે માત્ર એટલું કહેવું પડશે કે હું તેની ગર્લફ્રેન્ડ છું. હું ખચકાવા લાગી ત્યારે તેણે મને સમજાવવાના પ્રયાસ કર્યા હતા.

તેણે મને કહ્યું હતું, "રૂમની ઓનલાઇન ઓફ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર કરતા આધેડ વયના લોકો કરતાં હું બહેતર વિકલ્પ છું. બહુ મજા આવશે. મારો ભરોસો કરો..."

'સેક્સ ફોર રેન્ટ'

સમગ્ર બ્રિટનમાં આવી જાહેરાતો પ્રકાશિત થતી રહે છે

એ યુવાન લંડનમાંની એકમાત્ર ન હતો જે 'સેક્સ ફોર રેન્ટ' ઓફર કરી રહ્યો હતો. ક્લાસીફાઇડ જાહેરાતોની એક લોકપ્રિય વેબસાઇટ પર પણ હું ફરી વળી હતી.

'એડલ્ટ એરેન્જમેન્ટ'ના બદલામાં રૂમની ઓફર કરતી સંખ્યાબંધ જાહેરાતો તેમાં જોવા મળી હતી. આ પ્રકારની જાહેરાતોની જાળ સમગ્ર બ્રિટનમાં ફેલાઈ હતી.

મેં જાહેરાતોમાં રસ દેખાડવાનું શરૂ કર્યું તેની થોડી મિનિટોમાં જ એક જવાબ આવ્યો. તેમાં સેક્સ માટે સ્પષ્ટ ઇશારો હતો.

એક મકાનમાલિકે મારી બોડી અને મારી બ્રાની સાઈઝ પૂછી હતી.

બીજાએ જણાવ્યું હતું કે તમે 'એડલ્ટ એરેન્જમેન્ટ' માટે રાજીખુશીથી તૈયાર ન થઈ જાઓ ત્યાં સુધી આપણે વોટ્સએપ પર ચેટિંગ ચાલુ રાખીશું.

મેં આવા અનેક મકાનમાલિકોની અપૉઈન્ટમેન્ટ લીધી હતી અને હું આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ હતી.

હું જે લોકોને મળતી હતી તેમાં દરેક વયના અને અલગ-અલગ બેકગ્રાઉન્ડ ધરાવતા લોકો હતા. મોટાભાગના લોકો એકલા રહેતા હતા.

તેમાં એક 24 વર્ષનો હતો, જ્યારે બીજો પુરુષ મને તેની દીકરીનો રૂમ ઓફર કરી રહ્યો હતો. તેની દીકરી યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરતી હતી.

ત્રીજાએ જણાવ્યું હતું કે હું તેના બંગલાની પાછળના ભાગમાં આવેલી કેબિનમાં ભાડું ચૂકવ્યા રહી શકું છુ, પણ એના બદલામાં મારે તેની સાથે સેક્સ કરવું પડશે.

બિઝનેસ ટ્રાન્ઝેક્શન

એલી ફ્લિનની ડોક્યુમેન્ટરીને બ્રિટનની તમામ મીડિયા સંસ્થાઓએ કવર કરી હતી

સ્કોટલેન્ડમાં હું જે યુવાનને મળી એ 24 વર્ષનો હતો અને દર બીજા દિવસે સેક્સ કે એવું બીજું કંઈક કરવા ઇચ્છતો હતો.

તેને સેક્સમાં લાગણી સાથે સંબંધ ન હતો. તેણે કહ્યું હતું, "હું સેક્સને એક બિઝનેસ ટ્રાન્ઝેક્શન માનું છું."

હું આ બધા લોકો સમક્ષ એક એવી લાચાર યુવતીના સ્વરૂપમાં રજૂ થતી હતી, જેની પાસે રહેવા માટે ઘર ન હતું અને પૈસા ન હતા.

મકાનમાલિકો મને રહેવાની જગ્યા આપવાના બદલામાં જે બેશરમીથી સેક્સની માગણી કરતા હતા તેનાથી હું આશ્ચર્યચકિત થઈ ગઈ હતી.

તેઓ જેના માટે મને કહેતા હતા તેની મારા પર શું અસર થશે તેની તેમને કોઈ પરવા ન હતી. પોતે કંઈક ખોટું કરતા હોવાની જરા સરખી અનુભૂતિ સુદ્ધાં તેમને થતી ન હતી.

કોઈને ઘરમાં રૂમ રહેવા આપવાના બદલામાં તેની પાસેથી સેક્સની માગણી કરવાનું વેશ્યાવૃત્તિને પ્રોત્સાહિત કરવાનું કૃત્ય ગણી શકાય.

ઇંગ્લેન્ડ અને વેલ્સમાં આ ગુના માટે સાત...


બીબીસીએ વર્ષ 2012માં અમરજીત બહલ સાથે આ વાતચીત કરી હતી, તે સમયે અમરજીત બહલે ભારત-ચીન યુદ્ધ વિશે જે વાતો કરી હતી તેના અંશો અહીં પ્રસ્તુત છે-

"ઊંડી વેદના, યુદ્ધકેદી થવાનું દુઃખ પણ છે, પરંતુ એ આત્મસંતોષ છે કે ચીની સૈનિકો સામે લડત આપી."

ભારત-ચીન યુદ્ધનાં 50 વર્ષ પછી પણ ચંદીગઢથી બીબીસી સાથે ટેલિફોન ઉપર વાત કરતી વખતે બ્રિગેડિયર બહલનો અવાજ સંકેત આપે છે કે તે સમયના યુવાન સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટમાં કેટલો ઉત્સાહ હશે.

વરિષ્ઠ અધિકારીઓ દ્વારા જ્યારે યુદ્ધમાં જવા માટેની તેમની વિનંતી સ્વીકારી લેવામાં આવી ત્યારે બહલ બહુ ખુશ થયા. બહલ આગ્રામાં 17 પૅરાશૂટ ફિલ્ડ રેજિમૅન્ટમાં કાર્યરત હતા. તેઓ 30 સપ્ટેમ્બર 1962ના રોજ આગ્રાથી નેફા માટે રવાના થયા હતા.

લાંબી અને આકરી મુસાફરી કરીને અને તેજપુર ખાતે રોકાયા પછી જ્યારે સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ જે. એસ. બહલ તંગધાર પહોંચ્યા ત્યારે તેમને ક્યાં ખબર હતી કે આવનારો સમય આટલો કપરો હશે.

તે સવારે શું થયું?

19મી ઑક્ટોબરની સવારને બહલ ક્યારેય નહીં ભૂલે. એ દિવસે ચાઇનીઝ સૈનિકોએ અચાનક ગોળીબાર શરૂ કર્યો અને બાદમાં ગોળીઓનો વરસાદ થવા લાગ્યો. ચીની વ્યૂહરચના સામે ભારત પાછળ રહી ગયું હતું.

બધા સંપ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર્કો કાપી નાખવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ જે. એસ. બહલ અને તેના ચાલીસ સાથીઓએ જે બહાદુરીથી લડ્યા તેને કેટલાય વરિષ્ઠ સૈન્યઅધિકારીઓએ તેમનાં પુસ્તકોમાં સ્થાન આપ્યું છે.

સરહદ પર ભારતીય સૈનિકો માટે ડાકૉટા વિમાનથી શસ્ત્રો મોકલવામાં આવતાં હતાં. પરંતુ ગીચ જંગલોને કારણે શસ્ત્રો મેળવવાં ખૂબ મુશ્કેલ હતાં. તેમ છતાં, સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ બહલ અને તેના સાથીદારો પાસે નોંધપાત્ર સંખ્યામાં શસ્ત્રો હતા.

19 ઑક્ટોબરની સવારે ચાર વાગ્યે તોપમારો શરૂ થયો. બહલ કહે છે કે નવ વાગ્યા સુધીમાં એવું લાગ્યું કે આકાશ ફાટી પડ્યું છે.

આ તોપમારામાં બહલના બે સાથી ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા. પરંતુ યુદ્ધમાં પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓ માટે તૈયાર થયેલા સૈનિકની જેમ સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ બહલે ઘાવ પર બ્રાન્ડી નાંખીને ઇજાગ્રસ્તોની સારવાર કરી હતી.

બહલ અને તેના સાથીઓ ચાઇનીઝ આક્રમણનો જવાબ તો આપી રહ્યા હતા, તેમના પર ફાયરિંગ પણ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ કોઈની સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કરવામાં સફળતા મળતી નહોતી.

યુદ્ધકેદી

અને અંતે એજ બન્યું જેનો ડર હતો. સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ બહલ અને તેમના સાથીઓની ગોળીઓ ખતમ થવા લાગી અને અનિચ્છાએ તેમને યુદ્ધકેદીઓ બનવું પડ્યું.

કોઈ પણ સૈનિકની માટે આ કમનસીબ પરિસ્થિતિ છે. પરંતુ નિવૃત્ત બ્રિગેડિયર બહલ મુજબ, તેમને ગર્વ હતો કે તેમના કોઈ પણ સાથીઓએ પીછેહઠ કરવાની વાત નહોતી કરી જ્યારે ઘણા ભારતીય અધિકારીઓ અને સૈનિકો ત્યાંથી દૂર જતા રહ્યા હતા.

ચીની સૈનિકોએ બટ મારીને બ્રિગેડિયર બહલની પિસ્તોલ છીનવી લીધી. તેના સાથીઓનાં હથિયારો પણ છીનવી લીધાં. ચાર દિવસ પછી, સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ બહલ અને તેના સાથીઓને શેન ઈ ખાતે યુદ્ધકેદીઓની શિબિરમાં લઈ જવામાં આવ્યા.

આ કેમ્પમાં 500 જેટલા યુદ્ધકેદીઓ હતા. સેકન્ડ લેફ્ટનન્ટ બહલ કહે છે, "અમે કપ્તાન અને લેફ્ટનન્ટ સાથે હતા. અમે એકબીજા સાથે વાતો કરતા. જ્યારે અમે જમવા જતા ત્યારે અમે અમારા સૈનિકો સાથે વાત કરી શકતા હતા કારણ કે તેઓ અમારા માટે રસોઈ બનાવતા હતા. પરંતુ મેજર અને લેફ્ટનન્ટ કર્નલને અલગ-અલગ રાખવામાં આવ્યા હતા અને તેમને બહાર નીકળવાની મંજૂરી ન હતી. મેજર જૉન દાલવી ક્યાંક દૂર એકલા રહેતા હતા. તેમનું જીવન મુશ્કેલ હતું."

રસોડામાં ભારતીય સૈનિકોની હાજરીનો એક ફાયદો એ હતો કે બહલને સવારે ફીક્કી બ્લૅક ટી (દૂધ અને ખાંડ વગરની ચા) મળતી. પરંતુ ભોજનમાં ફક્ત રોટલી, ભાત અને મૂળાનું શાક પીરસવામાં આવતું. પછી ભલે તે બપોરનું હોય કે રાતનું ભોજન.

એક બાજુ કેદીની...


બીબીસીએ હાલમાં જ કિંગ ખાન શાહરુખ ખાન સાથે વાત કરી હતી. જે નીચે મુજબ છે.

પ્રશ્ન :ફિલ્મ ઝીરો રિલીઝ થવાની છે. શું વિચારી રહ્યા છો ?

જવાબ : બહુ મહેનત લાગી છે. 3 વર્ષ સુધી આ ફિલ્મ પર કામ કર્યા બાદ જ્યારે મેં આ ફિલ્મ જોઈ તો મને અંદર ખાલીપણાનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે.

પ્રશ્ન : આ પાત્ર વિશેની તમને કઈ બાબત સૌથી પસંદ આવી?

આ પાત્રમાં વ્યક્તિગત ખામીયો હોવા છતાં, તે પરિસ્થિતિનો સામનો કરી ખુશ છે. તેઓ જિંદગી જીવવાનું ભૂલતા નથી.

•મને ક્યારેય પણ મારા જીવનમાં કોઈ પ્રકારની ખામીનો અનુભવ નથી થયો. હું એટલું ઇચ્છું છું કે મારા બાળકો સારી રીતે ભણે અને સારી નોકરી કરે.

•મેં પોતાની ફિલ્મો ક્યારેય પણ નથી જોઈ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

•જ્યારે મને લોકો દુઆ આપે છે તો મને ખૂબ ખુશી થાય છે. મને લાગે છે કે હું મારી ફિલ્મોમાં વધારે મહેનત કરું, લોકોને પ્રેમથી મળું અને જેટલું થઈ શકે, એટલું એમના માટે કરું.

•હું મારી ફિલ્મોમાં દરેક શૉટ પહેલો અને છેલ્લો માનું છું. પહેલો એવી રીતે કે આ મારા કામની શરૂઆત છે એન્ડ છેલ્લો એવી રીતે કે આ મારી છેલ્લી ફિલ્મ છે.

•હું આખી જિંદગી કામ કરવા માગું છું. એવો કોઈ દિવસ ન હોય જ્યારે મારી પાસે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કામ ન હોય.

•રેડ ચિલીઝ નેટફ્લિક્સ માટે એક શો બનાવી રહ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


બીબીસીના HardTalk કાર્યક્રમમાં રવિશંકર પ્રસાદ

એવામાં બીબીસીનો જાણીતો કાર્યક્રમ 'હાર્ડટૉક' પ્રસ્તુત કરતા સ્ટીફન સકરે ભારતના કેન્દ્રીય કાયદા અને ન્યાયમંત્રી રવિશંકર પ્રસાદ સાથે વાત કરી અને પૂછ્યું કે શું આઝાદી મળ્યા બાદ ભારત આજે પોતાના સૌથી ખરાબ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે?

સ્ટીફને પૂછ્યું કે હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી પાર્ટી બીજેપીના નેતા નરેન્દ્ર મોદી એવા દેશનું નેતૃત્વ કરે છે, જ્યાં 20 કરોડ બિન-હિંદુ લોકો રહે છે અને ભારત જેવા ધાર્મિક વૈવિધ્યતા ધરાવતા દેશમાં વધતા સાંપ્રદાયિક તણાવ, ધૃણા અને નફરતના કારણે દેશના અને વિદેશના ઘણા નિરીક્ષકો ચિંતા વ્યક્ત કરી ચૂક્યા છે.

આ ચિંતાઓને નકારી કાઢતા રવિશંકર પ્રસાદે કહ્યું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્ત્વવાળી સરકાર 'સૌનો સાથ સૌનો વિકાસ'ના સૂત્રને દિલમાં રાખીને કામ કરે છે.

તો પછી તો પછી જનતાએ ચૂંટેલી ભાજપ સરકારના 282 લોકસભા સાંસદોમાંથી એક પણ સાંસદ મુસ્લિમ કેમ નથી? આ અંગે રવિશંકર પ્રસાદે માન્યું કે ભાજપને મુસલમાનોના વધારે મત મળ્યા નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભાજપને મુસલમાનોના વોટ કેમ નથી મળ્યા? કે પછી તેઓ મુસલમાનોના વોટ ઇચ્છતા જ નથી? શું હિંદુ રાષ્ટ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રવાદી પાર્ટી ગણાતી બીજેપીને મુસલમાનોના સમર્થનની જરૂર જ નથી?

ભારતમાં મુસલમાનોની વસતી જો આશરે 20 કરોડ છે તો પછી તેમની અવગણના કરવાનું કારણ શું છે?

આ અંગે રવિશંકર પ્રસાદે કહ્યું કે, ભલે મુસલમાનોએ તેમને મત ન આપ્યા હોય પણ તેમની સરકાર હંમેશાં મુસલમાનોના વિકાસ માટે કામ કરે છે.

કાયદા મંત્રીનો દાવો છએ કે તેમની પાર્ટી વિરુદ્ધ ચલાવવામાં આવેલા અભિયાનોના કારણે મુસલમાન લોકો ભાજપને વોટ આપતા નથી.

સત્તા દાનમાં નથી મળી

રવિશંકર પ્રસાદે કહ્યું કે જનતાના જોરદાર સમર્થનથી કેન્દ્ર સરકારમાં સત્તામાં આવેલો ભાજપ, ચાર રાજ્યો સિવાય તમામ રાજ્યોમાં ચૂંટણી જીત્યો છે.

તેમણે કહ્યું "અમને આ બધું દાનમાં નથી મળ્યું, અમે તો જનતાના પ્રેમ અને સહકારથી જ બધું હાંસલ કર્યું છે."

રવિશંકર પ્રસાદનો દાવો છે કે તેમની સરકારે કરેલા વિકાસના કારણે જ જનતાએ તેમને દર વખતે જીતાડ્યા છે. તેમણે પોતાની સરકારે ચલાવેલી અનેક યોજનાઓ પણ ગણાવી.

પણ તાજેતરમાં થયેલી કર્ણાટકની ચૂંટણીમાં ભાજપના એક નેતાનું નિવેદન તેમના આ દાવાઓ પર પ્રશ્નાર્થ સર્જે છે.

એક ચૂંટણી સભામાં ભાજપના નેતા સંજય પાટીલે કહ્યું હતું કે આ ચૂંટણીના મુદ્દાઓમાં રસ્તા, પાણી જેવા મૂળભૂત પ્રશ્નો નથી. આ ચૂંટણીમાં હિંદુ વિરુદ્ધ મુસ્લિમ છે.

આ સવાલના જવાબમાં રવિશંકર પ્રસાદે કહ્યું, "પાર્ટી સાથે જોડાયેલી એક વ્યક્તિના નિવેદનના આધારે સંપૂર્ણ પાર્ટીની વિચારધારા નક્કી કરવી એ યોગ્ય બાબત નથી."

તેમણે પોતાની વાતનું પુનરાવર્તન કરતા કહ્યું, "અમારી સરકાર વિકાસ કરવા આવી છે અને લોકોના વોટ પણ વિકાસના નામે જ મળ્યા છે."

હિંસાનો શિકાર બનેલા મુસલમાનોને ક્યારે મળશે ન્યાય?

માનવાધિકાર સંગઠન એમ્નેસ્ટી ઈન્ટરનેશનલના તાજેતરના એક રિપોર્ટમાં જણાવ્યા મુજબ, એપ્રિલ - 2017થી અત્યાર સુધીમાં ગૌહત્યા અને ગૌમાંસ રાખવાની શંકાને કારણે લોકોનાં ટોળાએ કમસેકમ 10 મુસલમાનોની ઢોરમાર મારીને હત્યા કરી છે.

એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલના જણાવ્યા મુજબ, એ પૈકીની ઘણી ઘટનાઓમાં ભાજપના ગૌરક્ષા અભિયાનથી પ્રોત્સાહિત ગૌરક્ષકોનો હાથ હતો.

રવિશંકર પ્રસાદે આ બાબતે જણાવ્યું હતું કે એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ જેવી સંસ્થાઓના અહેવાલો પર વિશ્વાસ ન કરવો જોઈએ.

તેમણે આક્ષેપ કર્યો હતો કે "ભારતના માનવાધિકાર સંબંધી મામલાઓમાં એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલનું વલણ હંમેશા ભેદભાવપૂર્ણ રહ્યું છે."

રવિશંકર પ્રસાદે કહ્યું હતું, "રાઇઝિંગ કાશ્મીર અખબારના તંત્રી શુજાત બુખારીની હત્યાના મામલામાં એમ્નેસ્ટી...


બીબીસીના અઠવાડિક કાર્યક્રમ બોસમાં દુનિયાભરના બિઝનેસ લીડરને આવરી લેવાય છે.

આ અઠવાડિયે અમે વાત કરી ક્રિસ્ટો કારમન સાથે, જેઓ ટ્રાન્ફરવાઇઝ નામના મની ટ્રાન્સફર કંપનીના સ્થાપક અને સીઈઓ છે.

ઇસ્ટોનિયાના ક્રિસ્ટો 2008ની સાલમાં 28 વર્ષના હતા અને મૅનેજમૅન્ટ કન્સલ્ટન્ટ તરીકે કામ કરી રહ્યા હતા. એ વખતે તેમને ક્રિસમસ નિમિત્તે તગડું 10,000 પાઉન્ડનું બોનસ મળ્યું હતું.

...ત્યારે મને ખ્યાલ આવ્યો કે મેં નરી મૂર્ખાઈ કરી હતી

તે વખતે ઇસ્ટોનિયામાં વ્યાજના દરો ઊંચા હતા. તેથી તેમણે વિચાર્યું કે કમાણી માટે બોનસના નાણાં યુકેમાંથી વતનમાં રહેલા બચત ખાતામાં મોકલી આપું.

હાલ 38 વર્ષના ક્રિસ્ટો કહે છે, "મેં યુકેની મારી બૅન્કને 15 પાઉન્ડની ફી આપી અને 10,000 પાઉન્ડ ટ્રાન્સફર કર્યા."

"એક અઠવાડિયા પછી મેં તપાસ કરી તો ઇસ્ટોનિયાના મારા ખાતામાં ધારણા કરતાં 500 પાઉન્ડ ઓછાં આવ્યા હતા,"

"શું થયું તેની મેં તપાસ કરી ત્યારે મને ખ્યાલ આવ્યો કે મેં નરી મૂર્ખામી કરી હતી."

"મેં મૂર્ખામી કરીને માની લીધેલું કે મારી યુકેની બૅન્ક મને હૂંડિયામણનો એ દર આપશે, જે મેં (ન્યૂઝ સર્વિસ) રોયટર અને બ્લૂમબર્ગમાં જોયો હતો."

"બૅન્કે 5% ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટકા ઓછો ફાયદો થાય તેવો હૂંડિયામણનો દર પસંદ કર્યો હતો. આવી રીતે જ કામ ચાલે છે અને તેમાં બૅન્કને ફાયદો મળી જતો હોય છે. એ મારી જ ભૂલ હતી."

બૅન્કને બાયપાસ કરી નાણાં વિદેશમાં ટ્રાન્સફર કરવાની રીત

પોતાની ભૂલથી નારાજ થયેલા ક્રિસ્ટોએ નક્કી કર્યું કે નાણાં વિદેશમાં ટ્રાન્સફર કરવાની એવી રીત શોધી કાઢવી જોઈએ, જેમાં વચ્ચે બૅન્ક આવે જ નહીં.

શરૂઆતમાં તેમની અને તેમના ઇસ્ટોનિયાના મિત્ર ટાવેટ હિન્ક્રીક્સ વચ્ચે જ નાણાંકીય વ્યવહારો થયા.

ટાવેટ તે વખતે સ્કાઇપમાં ટેલિકૉમ્યુનિકેશન્સ ડિરેક્ટર તરીકે કામ કરતા હતાં.

તેમનું કામ ચાલ્યું, કેમ કે ક્રિસ્ટો પોતાની પાઉન્ડમાં થયેલી કમાણીને ઇસ્ટોનિયાના ચલણ ક્રૂન્સમાં ફેરવતા હતા.

જ્યારે ટાવેટ તેનાથી ઊલટું કરવા માગતા હતા. નાણાંની ફેરબદલ માટે તેઓ બજારના વચલા દર તરીકે જે તે દિવસનો એવરેજ ઍક્સચેન્જ રેટ પસંદ કરી લેતા.

મિત્રોનું નેટવર્ક અને 0.5%ની જ ફી

થોડા સમયમાં તેઓએ ઇસ્ટોનિયામાં રહેતા અને વિદેશમાં રહેતા ઇસ્ટોનિયન મિત્રોનું એક નેટવર્ક તૈયાર કર્યું.

તેમની વચ્ચે નાણાંની અદલબદલ થવા લાગી તે પછી ક્રિસ્ટો અને ટાવેટને લાગ્યું કે આ રીતને બિઝનેસમાં બદલી શકાય છે.

તેથી 2011માં તેઓએ લંડનમાં ટ્રાન્સફરવાઇઝ નામની ફાઇનાન્શિયલ ટૅક્નૉલૉજી (ફિનટેક) કંપની સ્થાપી. તેઓએ ફિનટેક વેબસાઇટ તૈયાર કરી.

જેમાં યૂઝર્સને વિદેશમાં નાણાં મોકલવાની સુવિધા મળતી હતી.

બજારના દરમાંથી વચલો દર પસંદ કરીને નાણાં ટ્રાન્સફર કરી શકાય તે માટે 0.5%ની જ ફી રાખવામાં આવી.

આજે ટ્રાન્ફરવાઇઝનો બિઝનેસ દુનિયાભરમાં ફેલાઈ ગયો છે.

કંપનીના ઇન્વેસ્ટર્સમાં વર્જિન કંપનીના વડા રિચર્ડ બ્રેન્સન અને પે-પાલના સહસ્થાપક મેક્સ લેવીનનો પણ સમાવેશ થાય છે.

કોઈ મૂડીરોકાણ કરવા તૈયાર નહોતું

બિઝનેસની શરૂઆતના પ્રથમ વર્ષે ક્રિસ્ટો અને ટાવેટે પોતાની બચતનો ઉપયોગ કરીને સ્વમૂડીથી જ કામકાજ વધાર્યું હતું.

મૌખિક પ્રચારથી પ્રારંભમાં ધીમે ધીમે ગ્રાહકો આવતા થયા હતા. બાદમાં એક ટૅક્નૉલૉજી વેબસાઇટ પર આ સર્વિસનો સારો રિવ્યૂ આવ્યો તે પછી ગ્રાહકોની સંખ્યા ઝડપથી વધી.

કોઈ કાનૂની ગૂંચ ઊભી ના થાય તે માટે ક્રિસ્ટો અને ટાવેટે યુકેની તે વખતની નિયંત્રક સત્તા ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીઝ ઑથોરિટી પાસેથી આગવી મંજૂરી અને પરવાના મેળવી લીધાં હતાં.

"નિયંત્રક સંસ્થા પાસે આવી દરખાસ્ત કરનારા અમે પ્રથમ જ હતાં," એમ ક્રિસ્ટો કહે છે.

"જોકે તેમણે પૂરતી તપાસ કરી હતી, જેથી અમે કોઈ ગરબડ ના કરી...


બીબીસીના ડિરેક્ટર જનરલ ટૉની હૉલ

અમારું લક્ષ્ય પહેલાં જે હતું, એ જ આજે પણ છે કે બીબીસી વિશ્વસનીય સમાચારો આ દેશના કરોડો લોકો સુધી પહોંચાડે.

ભૂતપૂર્વ નાણામંત્રી અરુણ જેટલીના મૃત્યુના દુખદ સમાચાર મળ્યા ત્યારે મેં એ વિશે ફરી વિચાર્યું હતું, કારણ કે હું જ્યારે અહીં આવ્યો હતો ત્યારે મને તેમની સાથે વાતચીત કરવાની તક મળી હતી.

અમે 70ના દાયકાના કટોકટીના તેમના અનુભવ વિશે ચર્ચા કરી હતી. કટોકટી વખતે અરુણ જેટલી લગભગ 18 મહિના સુધી જેલમાં કેદ રહ્યા હતા. અરુણ જેટલીએ મને જણાવ્યું હતું કે એ વખતે તેઓ તેમનું નાનકડું ટ્રાન્ઝિસ્ટર જેલમાં ગુપચૂપ લઈ ગયા હતા. જેલના સલામતી રક્ષકો સવારે છ વાગ્યે ઉઠે એ પહેલાં તેઓ એ રેડિયો પર બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસ પર સમાચાર સાંભળી લેતા હતા.

અરુણ જેટલીએ મને જણાવ્યું હતું કે બીબીસીની એ સમાચારસેવા જેલમાં તેમના માટે લાઇફલાઇન જેવી હતી. દેશ અને દુનિયામાં એ સમયે શું ચાલી રહ્યું હતું એ તેઓ બીબીસીની સમાચારસેવા મારફત જાણી શકતા હતા. ગત 90 વર્ષોમાં, તેમની માફક જેલમાં કે ભય અથવા અનિશ્ચિતતાના માહોલમાં રહેતા અનેક લોકો માટે બીબીસી લાઇફલાઇન બની રહી છે. સમાચારમાં વિશ્વસનીયતાની વાત હું થોડા સમય પછ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી કરીશ. એ પહેલાં હું વિશ્વાસ અથવા ભરોસા વિશે વ્યાપક સંદર્ભમાં વાત કરીશ.

સરકારની લોકશાહીની સંસ્થાઓ, બિઝનેસ અને મીડિયામાં વિશ્વાસનો અર્થ જ લોકતંત્રમાં વિશ્વાસ થાય છે.

ઉથલપાથલના આ સમયમાં શું બદલાયું છે અને આપણે મીડિયાના લોકો તેમાં શું કરી શકીએ, એ વિશે પણ હું થોડી વાત કરીશ.

લોકતંત્રમાં ભરોસો

આ વર્ષના પ્રારંભે લંડનમાં ઍડલમૅન ટ્રસ્ટ બૅરોમિટર લૉન્ચ કરવામાં આવ્યું ત્યારે મેં મારા વિચાર રજૂ કર્યા હતા.

તમારામાંથી ઘણા લોકો જાણતા હશે કે તે એક વાર્ષિક સર્વે છે, જે 28 દેશોમાં બિઝનેસ, સરકાર, મીડિયા અને બિનસરકારી સંગઠન(એનજીઓ) પર લોકોના ભરોસાની તપાસ કરે છે. આપણને એ સર્વેમાંથી પાછલાં 20 વર્ષ દરમિયાન થયેલાં પરિવર્તનની દિલચસ્પ માહિતી મળી છે.

બ્રિટનમાં વ્યાપક ચિત્ર એકદમ સ્પષ્ટ છે : પ્રજાસત્તાક સંસ્થાઓમાંથી લોકોનો વિશ્વાસ ઘણો ઘટી ગયો છે.

આજે વધારે લોકો એવું અનુભવી રહ્યા છે કે રાષ્ટ્રીય ચર્ચાઓમાં તેમનો અવાજ સાંભળવામાં આવતો નથી. તમામ સમુદાયના લોકો માને છે કે તેમનાં હિતોની રક્ષા થતી નથી. આ એક એવો ટ્રૅન્ડ છે, જે આપણે થોડા અથવા વધારે પ્રમાણમાં સમગ્ર વિશ્વમાં જોઈ રહ્યા છીએ, એ હું જાણું છું.

એક આંકડો એવો છે, જેને કમસેકમ હું તો ચોંકાવનારો માનું જ છું. આજે પ્રત્યેક 10માંથી 8 લોકોને પોતાની નોકરી ગૂમાવવાનો ડર ઘેરી વળ્યો છે. તેમને લાગે છે કે ઑટોમેશન કે મંદી, પ્રતિસ્પર્ધા કે પછી પરદેશીઓને કારણે તેમની નોકરી ચાલી જશે.

આશંકાને કારણે આશાનું ગળું ટૂંપાઈ રહ્યું હોય એવું લાગે છે. આજે ઘણા લોકો સામાજિક પ્રગતિમાંથી પોતાનો વિશ્વાસ ગૂમાવી રહ્યા છે. આકરી મહેનત કરવાથી પોતાની જિંદગી બહેતર બની જશે એ વાત પર આજે તેમને ભરોસો નથી.

તેનું પરિણામ એ છે કે લોકતંત્ર અને તેની મૂળભૂત સંસ્થાઓમાં લોકોના વિશ્વાસને હાનિ થઈ રહી છે.

બિઝનેસમાં ભરોસો

એક ટ્રૅન્ડ તાજેતરનાં વર્ષોમાં ઊભર્યો છે. તે એ છે કે ઘણા દેશોમાં બિઝનેસ સૌથી વધુ વિશ્વસનીય સંસ્થા બનીને ઊભર્યો છે. એ પણ ત્યાં સુધી કે લોકોને સરકાર અને મીડિયા કરતાં પણ વધારે ભરોસો કારોબારી સંસ્થાઓ પર છે.

એક સમય એવો હતો, જ્યારે લોકો સમાજના મુશ્કેલ પડકારોના નિરાકરણ માટે પોતાના રાજનેતાઓ ભણી મીટ માંડતા હતા, પણ આજે ઘણા લોકો એવા છે, જેઓ આવી સમસ્યાનું નિરાકરણ વ્યાપારી નેતૃત્વ કરે એવી આશા રાખે છે.

આજે ત્રણ-ચતુર્થાંશ લોકો માને છે કે કોઈ પણ પરિવર્તનનું નેતૃત્વ મોટી કંપનીઓના ચીફ ઍક્ઝિક્યુટિવ ઑફિસરે કરવું જોઈએ, સરકાર...


બીબીસીના પ્રતિનિધિ સુચિત્રા મોહન્તી જણાવે છે કે જસ્ટિસ સંજીવ ખન્ના તથા બી. આર. ગવઈએ સુનાવણી કરી હતી.

બેન્ચએ નોંધ્યું હતું કે દેશના ચૂંટણી પંચે જાહેરનામું બહાર પાડી દીધું છે, એટલે ચૂંટણી પ્રક્રિયા ચાલુ થઈ ગઈ છે.

બંધારણના અનુચ્છેદ 39-બ મુજબ આ તબક્કે દખલ ન દઈ શકે અને ચૂંટણી પરિણામ આવ્યા બાદ હાઈકોર્ટના દરવાજા ખખડાવી શકે છે.

આ મામલે ગુજરાત કૉંગ્રેસના નેતા પરેશ ધાનાણીએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી.

મોદી સરકારના વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકર તથા જુગલજી ઠાકોર મંગળવારે છેલ્લા દિવસે ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણીજંગમાં ઝંપલાવશે.

ભાજપે આ ચુકાદાને આવકાર્યો છે.

શું છે મામલો?

વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર

વકીલ વરુણ ચોપરા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીમાં માગ કરવામાં આવી હતી કે અમિત શાહ અને સ્મૃતિ ઈરાની લોકસભામાં ચૂંટાયા બાદ ખાલી પડેલી જગ્યા પર ચૂંટણીપંચ જલદી અને એકસાથે મતદાન કરાવે.

આ અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે પોલ પેનલે રાજ્યમાં ખાલી પડેલી જગ્યાઓને 'વૈધાનિક ખાલી જગ્યાઓ' ગણવાને બદલે 'આકસ્મિક ખાલી જગ્યાઓ' ગણી હતી જે રેપ્રિઝેન્ટેશન ઑફ પીપલ્સ ઍક્ટના ભંગ સમાન છે.

અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે લોકસભા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચૂંટણીને કારણે ખાલી પડેલી જગ્યાઓ RPA અંતર્ગત વૈધાનિક ખાલી જગ્યાઓ છે, તેને આકસ્મિક જગ્યાઓ ગણી ન શકાય.

ગુજરાતની રાજ્યસભાની બે બેઠકો સાથે ઓડિશા અને બિહારની ખાલી પડેલી ત્રણ બેઠકો પર પણ ચૂંટણી યોજાવાની છે.

અમિત શાહ અને સ્મૃતિ ઈરાનીની ખાલી પડેલી રાજ્યસભાની બેઠક પર ચૂંટણીનું જાહેરનામું બહાર પડ્યું ત્યારથી જ ભાજપ અને કૉંગ્રેસ આમનેસામને આવી ગયા હતા.

અમિત શાહ ગાંધીનગર બેઠકથી ચૂંટાઈને લોકસભામાં ગયા, બીજી તરફ સ્મૃતિ ઈરાની કૉંગ્રેસનો ગઢ મનાતી અમેઠી બેઠક પરથી રાહુલ ગાંધીને હરાવીને લોકસભામાં પહોંચ્યાં છે.

એસ. જય શંકર (ડાબે) તથા વિજય રૂપાણી

ગુજરાત ભાજપના અધ્યક્ષ જીતુભાઈ વાઘાણીએ પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદોએ કૉંગ્રેસને લપડાક સમાન છે અને તેમણે ગુજરાતની જનતાની માફી માગવી જોઈએ.

વાઘાણીએ ભાજપના ઉમેદવારોને 'અઘોષિત વિજેતા' જાહેર કરીને અભિનંદન આપી દીધા હતા.

બન્નેએ રાજ્યસભામાં રાજીનામાં આપ્યાં એ સાથે ખાલી બેઠકો પર યોજાનાર પેટાચૂંટણીનું ગણિત ગોઠવવામાં બન્ને પક્ષો લાગી ગયા હતા.

રાજ્યસભાની બે બેઠકો માટે બે અલગ દિવસે ચૂંટણી યોજવા સંદર્ભે કૉંગ્રેસે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો અને આ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી.

રાજ્યસભાની ચૂંટણી અંગે બન્ને રાજકીય પક્ષો વચ્ચે શું વિવાદ છે?

રાજ્યસભાની ચૂંટણીનું જાહેરનામું અને વિવાદ

રાજ્યસભાની ચૂંટણીનું જાહેરનામું

ચૂંટણીપંચે રાજ્યસભાની ચૂંટણીના જાહેરનામામાં 2009ની રાજ્યસભાની ચૂંટણી વખતે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં ચાલેલા સત્યપાલ માલિકના કેસનો આધાર લીધો.

જાહેરનામામાં લખ્યું કે ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણી એક જ દિવસે થશે અને બે અલગ-અલગ બૅલટપેપરથી ચૂંટણી થશે.

ચૂંટણીપંચના જાહેરનામા પછી કૉંગ્રેસે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ જાહેરનામું ગેરકાયદે અને લોકશાહીવિરોધી હોવાની અરજી કરી હતી.

કૉંગ્રેસની આ અરજી પછી ભાજપના પ્રવક્તા ભરત પંડ્યાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "કૉંગ્રેસ ભાજપ પર સવાલો ઊભા કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે."

"ભૂતકાળમાં કૉંગ્રેસના શાસન દરમિયાન 2009માં ચૂંટણીપંચે આ પ્રકારે રાજ્યસભાની ચૂંટણી માટે જાહેરનામું બહાર પાડ્યું હતું અને એમાંથી ચૂંટાયેલા એક રાજ્યસભાના સભ્યને પ્રધાન પણ બનાવ્યા હતા."

"2009માં ચૂંટણીપંચના આ નિયમને પડકારવામાં આવ્યો હતો, જેને કોર્ટે માન્ય રાખ્યો હતો એટલે ચૂંટણીપંચ કોઈ સત્તાધારી પક્ષની શેહશરમમાં આવીને કામ નથી કરી રહ્યું."

ચુકાદા પહેલાં કૉંગ્રેસના નેતા અર્જુન...


બીબીસીના સવાલોના જવાબોમાં જનરલ બિક્રમ સિંહે કહ્યું, "અમે જે પણ કાંઈ કરીએ છીએ અને જે કરવાની ક્ષમતા છે તેને લઈને ઍલર્ટ રહેવાની જરૂર છે. અમને ખ્યાલ છે કે એવા અનેક વિસ્તારો છે જ્યાંથી ચીનને તેની ભાષામાં જવાબ આપી શકાય એમ છે. "

"આપણે કોઈપણ પગલું ભરીએ તો તેની દુરગામી અસર વિશે વિચારવું જોઈએ. ચીનની બાબતમાં પીએમઓ અને સંરક્ષણ મંત્રાલય પણ નિર્ણય કરતું હોય છે કારણ કે અહીં ટકરાવ વધવાની સંપૂર્ણ આશંકા રહે છે."

પાકિસ્તાન સરહદ પાસે તણાવની વાત આવે છે તો ભારતીય સૈન્યનું વલણ એકદમ અલગ જ હોય છે. આ અંગે જનરલ બિક્રમ સિંહે કહ્યું, "પાકિસ્તાન પાસેની નિયંત્રણ રેખા એટલે એલઓસીનો મુદ્દો સંપૂર્ણપણે અલગ છે. અહીં ગોળીબાર સામાન્ય બાબત છે."

"બાલાકોટ ઍરસ્ટ્રાઇક જેવી વાત આવે છે ત્યારે જ સૈન્યએ સરકારની મંજૂરી લેવાની હોય છે. બાકી સેના અહીં જાતે જ નિર્ણય કરતી હોય છે. પરંતુ ચીનની સાથેની બાબતો વધારે નાજુક છે."

આ વર્ષના મે મહિનામાં એલએસી પર ભારત અને ચીનના સૈન્યની વચ્ચે સંઘર્ષના સમાચાર આવ્યા હતા. શરૂઆતમાં બંને દેશો આખી બાબતમાં એકબીજા પર આરોપ મૂકતા હતા પરંતુ પછી બેઉ નરમ પડતા જોવા મળ્યા.

સાત જૂને ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં હતું, "છ જૂને બંને દેશોની વચ્ચે કોર કમાન્ડર સ્તરની વાત થઈ છે. વાતચીત સકારાત્મક રહી અને બંને દેશોની વચ્ચે સહમતી બની છે કે સરહદ પર ચાલી રહેલાં વિવાદને શાંતિપૂર્ણ માહોલમાં ઉકેલી લેવાશે."

10 જૂને ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે આખા વિવાદ પર કહ્યું કે બંને દેશોની વચ્ચે રાજદ્વારી અને સૈન્ય સ્તરે વાતચીત ચાલી રહી છે અને બંને દેશ આ વાત પર સહમત છે કે સરહદ પર ચાલી રહેલાં વિવાદને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલવામાં આવે.

ભારત અનિચ્છુક અથવા અસમર્થ

ભારતીય સેના પણ ચીન સામે ટીટ-ફોર-ટેટ ઑપરેશન કરી શકે છે : પૂર્વ સેનાધ્યક્ષ બિક્રમ સિંહ

ભારતના ભૂતપૂર્વ વિદેશ સચિવ શ્યામ સરને 2 જૂનના રોજ હિન્દુસ્તાન ટાઇમ્સમાં લખ્યું હતું, "ચીન સાથે જોડાયેલી સરહદ પર સતત એવી ઘટના બની રહી છે જેનો ભારત સામનો કરતું રહ્યું છે, પરંતુ ભારતીય સૈન્ય ચીનની વધતી લીડ સામે સૈન્ય કાર્યવાહી કરવા અનિચ્છુક છે અથવા અસમર્થ છે."

"આપણે ચીનની આ વ્યૂહરચનાને સમજવી પડશે અને તે પ્રમાણે જ જવાબ આપવો પડશે."

"એલએસીને લઈને જે પ્રકારની અસ્પષ્ટતાઓ છે તેનો આપણે પણ વ્યૂહાત્મક ફાયદો ઊઠાવવાની જરૂરિયાત છે. ત્યારે જ આપણે ચીન સાથે યથાવત્ સ્થિતિને જાળવી રાખવા માટે ભાવતાલ કરવાની સ્થિતિમાં આવીશું."

જોકે જનરલ બિક્રમ સિંહ અનુસાર, "આ એ વાત પર આધાર રાખે છે કે આપણે શું ઇચ્છીએ છીએ? જો યુદ્ધ? જો હા, તો પછી આપણે એ પ્રકારની વ્યૂહરચના અપનાવી શકીએ. પરંતુ જ્યારે આપણને ખ્યાલ છે કે આવા મુદ્દાઓને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલી શકાય એમ છે તો જેવાની સાથે તેવાની વ્યૂહરચનાની જરૂર નથી."

"જો ચીન પોતાના સૈનિકોને પરત બોલાવતું નથી અને મહિના વીતી જાય છે તો આપણે મોટા નિર્ણયની જરૂરિયાત પડશે. બની શકે છે કે આપણે તે જ ભાષામાં જવાબ આપીએ."

"પરંતુ આપણું શરૂઆતી પગલું 'જેવા સાથે તેવા'નું હોઈ શકે નહીં. જો આપણે એવું કરવા ઇચ્છીએ તો આપણે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂર પડશે. આપણે જલદી આ જરૂરિયાતને પૂર્ણ કરી લઈશું પરંતુ હાલ આપણે એ સ્થિતિમાં નથી."

ચીનની સાથેની સરહદ પર વારંવાર આ પ્રકારના વિવાદ કેમ ઊભા થતા રહે છે?

આના જવાબમાં જનરલ બિક્રમ સિંહ કહે છે, "જ્યારે હું ઇસ્ટર્ન આર્મીને લીડ કરી રહ્યો હતો ત્યારે વારંવાર સરહદ પર ચીનની આક્રમક્તા વિશે સાંભળતો હતો. મેં મારી ટીમને પૂછ્યું કે વિવાદિત વિસ્તારમાં કેટલી ટીમ પૅટ્રોલિંગ માટે જાય છે. મને ત્યારે જાણવા મળ્યું કે અમે તેમની સરખામણી ત્રણથી ચાર વખત વધારે પૅટ્રોલિંગ કરીએ છીએ."

"અમે લોકો વિવાદિત વિસ્તારમાં જતા...


બીબીસીના સહયોગી અને વરિષ્ઠ પત્રકાર ભાર્ગવ પરીખે જણાવ્યા અનુસાર કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા હેમાંગ રાવલનું કહેવું હતું કે વિપક્ષના નેતા અમિત ચાવડા, પરેશ ધાનાણી સહિતના નેતાઓની તથા કેટલાક કાર્યકર્તાઓની અટકાયત કરાઈ હતી અને તેમને નજરકેદ કરાયા હતા.

વિપક્ષનું કહેવું હતું કે (કૉંગ્રેસ) દર વખતે પ્રતીકાત્મક દાંડીકૂચ કરતું હોય છે. પણ આ વખતે તેમને કૂચ નહોતી કાઢવા દેવાઈ.

વરિષ્ઠ પત્રકાર ભાર્ગવ પરીખ અનુસાર કૉંગ્રેસનું કહેવું છે કે, "અંગ્રેજોના શાસનકાળમાં પણ ગાંધીજીને દાંડીયાત્રા કાઢવા દેવાઈ હતી પણ દેશ આઝાદ થયા પછી પણ ગાંધીના ગુજરાતમાં દાંડીયાત્રા નથી કાઢવા દેવામાં આવી. આ સરમુખત્યારશાહી છે."

આ મામલે ગતરોજ સવારે ગુજરાત કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા મનીષ દોશીએ જણાવ્યું હતું કે ''ધારાસભ્યોના નિવાસસ્થાન પોલીસે ઘેરી લીધા છે (હતા) અને ગેટ બંધ કરી દીધા છે (હતા). ધારાસભ્યોથી લઈને કાર્યકર્તાઓને પોલીસ ડિટેઈન કરી રહી છે.''

દરમિયાન 12મી માર્ચે કેટલાક સંગઠનોએ કેન્દ્ર સરકારે લાવેલા નવા કૃષિકાયદાઓના વિરોધમાં પણ એક રેલી કાઢવાનું આયોજન પણ કર્યું હતું તેને પણ મંજૂરી નહોતી અપાઈ અને સંગઠનોના કાર્યકર્તા-નેતાઓને નજરકેદ કરાયા હોવાના અહે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વાલ નોંધાયા હતા.

 મોદીએ 'આઝાદીનો અમૃત મહોત્સવ'નું ઉદ્ધાટન કર્યું

નરેન્દ્ર મોદીએ પ્રતીકાત્મક દાંડીયાત્રાને પ્રસ્થાન કરાવ્યું

આ પૂર્વે શુક્રવારે અમદાવાદમાં ગાંધીઆશ્રમમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 'આઝાદીનો અમૃત મહોત્સવ'નું ઉદ્ધાટન કર્યું હતું.

'આઝાદીનો અમૃત મહોત્સવ' ભારત સરકાર દ્વારા સ્વતંત્રતાની 75મી વર્ષગાંઠના ઉપલક્ષ્યમાં આયોજિત કાર્યક્રમોની એક કડી છે. આ નિમિત્તે કેન્દ્ર સરકારે પ્રતીકાત્મક દાંડી યાત્રાનું આયોજન કર્યું છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ પ્રતીકાત્મક દાંડીયાત્રાને પ્રસ્થાન કરાવ્યું હતું.

નરેન્દ્ર મોદીએ શું કહ્યું?

નરેન્દ્ર મોદી ગાંધીઆશ્રમમાં

અમદાવાદમાં અમૃત મહોત્સવના ઉદ્ધાટન પ્રસંગે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જણાવ્યું હતું કે કોરોના વૅકિસનમાં ભારતની આત્મનિર્ભરતા સમગ્ર વિશ્વ માટે લાભદાયક પુરવાર થઈ છે. આ સફળતા માત્ર ભારત માટે નહીં પરતું સમગ્ર વિશ્વને દિશા બતાવનારી છે.

મોદીએ જણાવ્યું કે, 75 વર્ષોમાં દેશને અહીં સુધી લાવવા માટે જેટલાં લોકોએ પણ મહેનત કરી છે હું એ તમામ લોકોને વંદન કરુ છું. ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે રાષ્ટ્રનું ગોરવ ત્યારે જ જળવાય છે જ્યારે આવનારી પેઢીને અતીતનાં અનુભવો અને વિરાસતનો પરિચય કરાવવામાં આવે છે.

દેશ લોકમાન્ય તિલકના 'પૂર્ણ સ્વરાજ'ને ક્યારેય નહીં ભૂલી શકે. 'આઝાદ હિંદ ફોજ'નું દિલ્હી ચલો' અને ભારત છોડો આંદોલન માટેના આહ્વાનને પણ નહીં ભૂલી શકે.

અમે આજે પણ મંગલ પાંડે, તાત્યા ટોપે, રાણી લક્ષ્મીબાઈ, ચંદ્રશેખર આઝાદ, ભગતસિંહ, પંડિત  જવાહલાલ નહેરુ, સરદાર પટેલ, બી. આર. આંબેડકર પાસેથી પણ પ્રેરણા લઈએ છીએ.

અમૃત મહોત્સવ વિશે જણાવતા મોદીએ જણાવ્યું કે 15 ઑગસ્ટ 2023 સુધી વિવિધ 75 કાર્યક્રમો કરવામાં આવશે.

તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં ક્યારેય પણ મીઠાની કિંમત આંકવામાં આવી નથી. આપણા દેશમાં આજે પણ મીઠું ઇમાનદારી અને વફાદારીનું પ્રતીક ગણવામાં આવે છે.

વિપક્ષના નેતાઓની અટકાયત?

વડા પ્રધાનના આ કાર્યક્રમની સમાંતર વિપક્ષ કૉંગ્રેસે પણ ખેડૂત સત્યાગ્રહ દાંડીયાત્રાનું આયોજન કર્યું હતું. પરતું રાજ્ય સરકારે રૅલીને મંજૂરી આપી નહોતી. કૉંગ્રેસ નેતાઓ ટ્રેક્ટર રૅલી કાઢે તે પહેલાં ગુજરાત પોલીસે પક્ષના નેતાઓની અટકાયત કરી હતી.

ગુજરાત પ્રદેશ કૉંગ્રેસના નેતા અમિત ચાવડાએ ટ્વિટ કરીને કહ્યું કે, 12 માર્ચના દિવસે બાપુએ અંગ્રેજોના અન્યાય સામે સત્યાગ્રહની શરૂઆત કરી હતી. અંગ્રેજોએ યાત્રા અટકાવી નહોતી પરતું ગોડસેના અનુગામી ભાજપ...


બીબીસીના સહયોગી પત્રકાર પ્રભાકર મણિ તિવારી પ્રમાણે આ જ વિરોધપ્રદર્શનો દરમિયાન શીખ બલવિંદર સિંહ (46 વર્ષ)ની પાઘડી ઉતારવાની અને તેમની પાસેથી પિસ્તોલ મળી આવ્યાની તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયા બાદ આ મુદ્દે વિવાદ સર્જાયો છે.

ભાજપ સિવાય શિરોમણિ અકાલ દળ અને ક્રિકેટર હરભજન સિંહ પણ આ મુદ્દે ટિપ્પણી કરતાં દોષિતો વિરુદ્ધ કાર્યવાહીની માગ કરી છે.

શીખ સમુદાયના કેટલાક લોકોએ બલવિંદર સિંહ માટે ન્યાયની માગ સાથે એક રેલી પણ કાઢી હતી.

બલવિંદર સિંહ ભાજપના નેતા પ્રિયાંશું પાંડેના અંગત સુરક્ષાકર્મી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

બીજી તરફ, પશ્ચિમ બંગાળ પોલીસે પોતાના ટ્વીટમાં આ મુદ્દે સ્પષ્ટતા કરતાં કહ્યું છે કે, "બલવિંદર સિંહ પાસે હથિયાર હતું. પોલીસકર્મીઓ સાથે ધક્કામુક્કીમાં તેમની પાઘડી પડી હતી. કોઈ પોલીસકર્મીએ તેમની પાઘડી નહોતી ખોલી. અમારો હેતુ કોઈ પણ સમુદાયની ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડવાનો નથી. તેમની ધરપકડ કરતા પહેલાં તેમને પોતાની પાઘડી બાંધવા જણાવવામાં આવ્યું હતું."

પોલીસનું કહેવું છે કે સિંહ પાસેનું લાઇસન્સ જમ્મુ-કાશ્મીરના રાજૌરી ખાતેથી જારી કરાયેલું છે. તે પશ્વિમ બંગાળમાં માન્ય નથી. સિંહને શુક્રવારે હા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વડાની એક કોર્ટમાં રજૂ કર્યા બાદ કસ્ટડીમાં મોકલી દેવાયા છે.

રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની હાલત ખરાબ થઈ રહી હોવાનો આરોપ મૂકવાની સાથે ભાજપ દ્વારા રાજ્ય સચિવાલય નવાન્ન ચલો અભિયાન આયોજિત કરાયો હતો.

જોકે, નવાન્ન સૅનિટાઇઝેશન માટે બે દિવસ માટે બંધ હતું. પરંતુ ભાજપના કાર્યકરો અનેક જગ્યાએ પોલીસ સાથે ઘર્ષણમાં ઊતરી ગયા.

ઘણાં સ્થળોએ પોલીસએ લાઠીચાર્જ અને પાણીનો મારો ચલાવવો પડ્યો.

ભાજપનો દાવો છે કે સરકારે તેમના અભિયાનથી ગભરાઈને રાજ્ય સચિવાલય બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

પ્રદેશ ભાજપ અધ્યક્ષ દિલીપ ઘોષે આરોપ લગાવ્યો છે, "શીખ વ્યક્તિ પાઘડી ખોલવાની કાર્યવાહીથી એ સ્પષ્ટ છે કે મમતા બેનર્જીની સરકારને કોઈ સમુદાયની ધાર્મિક ભાવનાઓથી કોઈ મતલબ નથી."

પાકિસ્તાનમાં ટિકટૉક પર 'અનૈતિકતા અને અશ્લીલતા'ના નામે પ્રતિબંધ

પાકિસ્તાનની ટેલિકૉમ ઑથૉરિટીએ (PTA) શુક્રવારે ચીની વીડિયો શૅરિંગ ઍપ ટિકટૉક પર પ્રતિબંધ લાદી દીધો છે.

પાકિસ્તાન સરકારનું કહેવું છે કે આ પ્રતિબંધ 'અનૈતિક અને અશ્લીલ' સામગ્રીને ફિલ્ટર કરવામાં નિષ્ફળ રહેવાને કારણે લાદવામાં આવ્યો છે.

PTA મુજબ, "વીડિયો શૅરિંગ ઍપ્લિકેશન પર અનૈતિક અને અશ્લીલ સામગ્રી વિરુદ્ધ સમાજના વિભિન્ન ક્ષેત્રોમાંથી ફરિયાદો" આવ્યા બાદ આ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે.

PTAનું કહેવું છે કે જો ટિકટૉક અવૈધ સામગ્રીને નિયંત્રિત કરવાની દિશામાં સંતોષજનક રીત અપનાવે તો PTA મુજબ તેઓ આ પ્રતિબંધની સમીક્ષા કરી શકે છે.

તેમજ, આ મામલે ટિકટૉકે ન્યૂઝ એજન્સી રૉયટર્સને જણાવ્યું કે, "જે સ્થળોએ આ ઍપનો ઉપયોગ કરાઈ રહ્યો છે ત્યાં કંપની કાયદાના પાલન માટે પ્રતિબદ્ધ છે."

કંપનીએ કહ્યું છે કે, "અમે PTA સતત વાતચીત કરતા આવ્યા છીએ. અમને એક પરિણામ પર પહોંચવાની આશા છે જેથી દેશના જીવંત અને રચનાત્મક ઑનલાઇન સમુદાયને સેવા પ્રદાન કરી શકાય."

ટિકટૉક ચીની બાઇટડાન્સની ઍપ છે જેની પર નાના વીડિયો નાખવામાં આવે છે. તેની વધતી જતી લોકપ્રિયતા સાથે ઍપ પર બતાવાઈ રહેલી સામગ્રીને લઈને પણ પ્રશ્નો ઊઠતા રહ્યા છે.

સ્વિસ બૅંકના ભારતીય ખાતેદારોની બીજી યાદી મળી

ભારત અને સ્વિટઝર્લૅન્ડ વચ્ચે કાળાં નાણાંની સૂચના શૅર કરવાની વ્યવસ્થા અંતર્ગત ભારતને સ્વિટઝર્લૅન્ડ સરકાર પાસેથી સ્વિસ બૅંક ખાતાંની બીજી યાદી મળી ગઈ છે.

જનસત્તા અખબારે આ સમાચાર પ્રથમ પાને પ્રકાશિત કર્યા છે.

અહેવાલ અનુસાર ભારત એ 86 દેશો પૈકી એક છે જેની સાથે સ્વિટઝર્લૅન્ડના સંઘીય કર પ્રશાસને (FTA) AEOI...


બીબીસીની 'ધ ટ્રુથ અબાઉટ..' શ્રેણીના ડૉ. ક્રિસ વેન તુલ્લેકેને આ સવાલના જવાબ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેમના માટે પહેલો પડકાર હતી એનેલ્જીસિક્સ એટલે કે પીડા શમાવતી દવાઓ.

આ દવાઓ ઑવર ધ કાઉન્ટર મળતી હોય છે એટલે કે તે ડૉક્ટરના પ્રિસ્ક્રિપ્શન વિના દવાની કોઈ પણ દુકાનેથી ખરીદી શકાય છે. એનેલ્જીસિક્સનો વિશ્વમાં મોટા પ્રમાણમાં ઉપયોગ થાય છે.

આ દવાઓ માથાનો, દાંતનો, સ્નાયુનો દુખાવો અને માસિક સમયે થતી પીડા શમાવતી હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે.

આ પૈકીની કેટલીક દવાઓ ચોક્કસ પ્રકારની બીમારી સામે લડવામાં મદદરૂપ થતી હોવાનો દાવો પણ કરવામાં આવે છે.

સૌથી વધુ લોકપ્રિય એનેલ્જીસિક્સમાં એસિટામિનોફેન, આઈબુપ્રોફેન અને એસ્પિરિનનો સમાવેશ થાય છે.

કેટલાક દેશોમાં આ દવાઓ માત્ર ફાર્મસીમાંથી જ મેળવી શકાય છે. અન્ય દેશોમાં આ દવાઓ સુપરમાર્કેટ્સ તથા અન્ય દુકાનોમાં વેંચવામાં આવે છે.

સવાલ એ છે કે આપણા દવાના ડબ્બામાંની આવી બધી પ્રોડક્ટ્સ વિશે આપણે ખરેખર કેટલું જાણીએ છીએ? આ દવાઓ ખરેખર ઉપયોગી સાબિત થાય છે ખરી?

કઈ રીતે કરે છે અસર?

ડો. ક્રિસ વેન તુલ્લેકેન

એનેલ્જીસિક્સ કઈ રીતે કામ કરે છે તેની ઊંડાણભરી તપાસ ડૉ. વેન તુલ્લેકેન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે કરી હતી. એ તપાસ માટે 'પિલ કેમ' નામના એક ઉપકરણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

પિલ કેમ એક અત્યંત નાનકડો કૅમેરા છે, જેને દવાની સાથે ગળવામા આવે છે. તમે દવા મોંમાં નાખો ત્યાર બાદ એ અન્નનળીમાં થઈને તમારા પેટમાં પહોંચે ત્યાં સુધીની પ્રક્રિયાનું ફિલ્મિંગ એ કેમેરા કરે છે.

દવા પેટમાં પહોંચી ગયાની ખબર પડે છે, પણ નિષ્ણાતો કહે છે, "દવા આપણા શરીરમાં પ્રવેશે પછી તેનું શું થાય છે તે આપણે સામાન્ય રીતે જાણી શકતા નથી."

"એ બરફના નાના ગોળા જેવી લાગે છે," એમ જણાવતાં ડૉ. વેન તુલ્લેકેન કહે છે, "પીડાશામક દવા રક્તશીરાઓ સુધી પહોંચે નહીં, ત્યાં સુધી કામ કરવાનું શરૂ કરતી નથી."

પેટમાં પહોંચ્યા પછી દવા ધીમે-ધીમે ઓગળે છે અને નાના આંતરડામાં પ્રવેશે છે, જ્યાં તે રક્તશીરાઓમાં શોષાઈ જાય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

માર્કેટિંગનો ખેલ

ફાર્મસીમાં જાતજાતની પીડાશામક દવાઓ ઉપલબ્ધ હોય છે

ચોક્કસ પીડાને દૂર કરવાની ખાતરી આપતી એનેલ્જિસિક્સ ખરેખર ઉપયોગી હોય છે?

ડો. વેન તુલ્લેકેન સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહે છે, "ના."

નિષ્ણાત કહે છે, "દવા તમારા લોહીમાં પ્રવેશે પછી તેને શરીરના ચોક્કસ ભાગ સુધી પહોંચવાનું માર્ગદર્શન આપી શકાતું નથી."

તેનો અર્થ એ થયો કે માથાના, સાંધાના કે માસિક વખતે થતા દુખાવામાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે તમે જે નાણાં ખર્ચો છો એ નિરર્થક છે. એટલું જ નહીં, એ જોખમી પણ પૂરવાર થઈ શકે છે.

ડોક્ટરના જણાવ્યા અનુસાર, બધા ઉપચારમાં સામાન્ય રીતે એક જ દવા હોય છે. તેથી એક વખતે એક સાથે એકથી વધુ ગોળીઓ લેવાથી ઓવરડોઝની સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.

તેથી ડો. વેન તુલ્લેકેન માર્કેટિંગને લીધે મુર્ખ ન બનવાની સલાહ આપે છે.

અસરકારકતા

પીડાશામક દવા ચોક્કસ હિસ્સામાં નહીં, સમગ્ર શરીરમાં સમાન રીતે કામ કરે છે

અલબત, એનેલ્જિસિક્સનું ઉત્પાદન કરતા ફાર્માસિસ્ટ્સ એક બાબત વિશે ખોટું કહી શકે તેમ નથી. તે બાબત એ છે કે આ દવાઓ પીડા ઘટાડવામાં મદદ જરૂર કરે છે.

ડૉ. વેન તુલ્લેકેન કહે છે, "દવા લેતા પહેલાં તેના ઘટક તત્વો વિશે માહિતી મેળવવી જરૂરી છે. એ ઉપરાંત કેટલી પ્રમાણમાં અને કેટલી વખત એ દવા લેવી જોઈએ તે પણ જાણવું જોઈએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


બીબીસીની ઓફિસમાં સુબ્રમણિયન સ્વામી

બીબીસીના સંવાદદાતા સલમાન રાવી સાથે ફેસબુક લાઇવ કાર્યક્રમમાં સુબ્રમણિયન સ્વામીએ આ વાત કહી હતી.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં સ્વામીએ તેમનાં નિવેદનો, રામ મંદિર, ધર્મ અને વિવાદો વિશે મોકળાશથી વાત કરી હતી.

જીડીપીના આંકડામાં ઘાલમેલ શક્ય હોવાનું તેમણે તાજેતરમાં જણાવ્યું હતું.

ભારતે ઇઝરાયલ વિરુદ્ધ મતદાન કર્યું ત્યારે સુબ્રમણિયન સ્વામીએ મોદી સરકારની ઝાટકણી કાઢી હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

'મોદી મારા દોસ્ત'

બીબીસી સંવાદદાતા સલમાન રાવી સાથે સુબ્રમણિયન સ્વામી

''હું નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ ક્યારેય કંઈ નથી બોલતો. તેઓ મારા દોસ્ત છે.''

''હું જે કહું છું તેનો ચાર-પાંચ મહિનામાં પક્ષ અમલ કરે છે. હું પક્ષના હિતની વાત કરું છું.''

''ગુજરાતમાં બીજેપીએ બહુમતી મેળવી છે. 105 બેઠકો મળશે એવું મેં કહ્યું હતું, પણ 99 બેઠકો મળી.''

''બીજેપીને 150 બેઠકો મળશે એવું જેણે કહેલું તેને પૂછો કે આવું કેમ ન થયું? ''

''તમે તેમને પૂછશો તો તેઓ એમ કહી દેશે કે એ તો ચૂંટણીનો જુમલો હતો.''

તમને હસતા રહેવા સામે કોઈ વાંધો છે? આ સવાલના જવાબમાં સુબ્રમણિયન સ્વામીએ જણાવ્યું હતું કે તેનો આધાર ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સંદર્ભ પર હોય છે.

કોઈ મૂર્ખ રાજકારણમાં આવશે તો તેમને દુઃખ થશે, હસવું નહીં આવે.

સુબ્રમણિયન સ્વામી બીજું શું કરે છે?

સુબ્રમણિયન સ્વામી

''ઘણા લોકો વિચારે છે કે હું બોલવા સિવાય બીજું શું કરું છું. લોકો આવું એટલે વિચારે છે કે હું જે કરું છું તે રૂટીન છે.''

''હું તો રાજકારણને જ મનોરંજન ગણું છું એટલે મારે બીજું કંઈ કરવાની જરૂર પડતી નથી.''

''મેં છેલ્લે 'ગાંધી' ફિલ્મ જોઈ હતી. એ ફિલ્મ અંગ્રેજોએ જ બનાવી હતી. મારા માટે આ દિવસો રોમેન્ટિક ફિલ્મો નિહાળવાના નથી.''

''મારો કોઈ પ્રિય અભિનેતા નથી. એમ.જી. રામચંદ્રનને તો હું કંઈ જ ગણતો નથી.''

''વિરેન્દ્ર સહેવાગ મારો ફેવરિટ ક્રિકેટર છે અને બીજો મહેન્દ્રસિંહ ધોની છે.''

2-જી સંબંધી પ્રયાસો નિષ્ફળ રહ્યા?

સુબ્રમણિયન સ્વામી

''2-જી મુદ્દાની શરૂઆત જ મેં કરી હતી. પહેલાં હાઈકોર્ટે એ સંબંધી અરજીને ફગાવી દીધી હતી. આજના જેવા સવાલ એ વખતે પણ કરવામાં આવ્યા હતા.''

''એ પછી હું સુપ્રીમકોર્ટમાં ગયો હતો અને 2-જી એક મોટો મુદ્દો બન્યો હતો.''

''આપણા દેશમાં ત્રણ સ્તરની કોર્ટ છે. આપણે એકમાં કેસ હારી જઇએ અને બીજીમાં જીતીએ.''

''2-જી વિશે કોર્ટે હમણાં જે ચુકાદો આપ્યો છે એ મૂર્ખતાપૂર્ણ છે. એ ચુકાદા સામે અમે અપીલ કરીશું.''

પશ્ચિમી શૈલીનાં વસ્ત્રો વિશે

સુબ્રમણિયન સ્વામી તેમના પત્ની સાથે

''પ્રધાનોએ પશ્ચિમી શૈલીનાં વસ્ત્રો પહેરીને પરદેશ જવું ન જોઈએ. તેઓ પશ્ચિમી શૈલીનાં વસ્ત્રો પહેરીને જાય છે ત્યારે વિદેશમાં લોકો તેમને વેઇટર માને છે.''

''જે લોકો લઘુતાગ્રંથીથી પીડાતા હોય તેઓ પશ્ચિમી શૈલીનાં વસ્ત્રો પહેરીને પરદેશ જાય છે.''

''બ્રિટિશ વસ્ત્રોને આગ ચાંપવાનું મહાત્મા ગાંધીએ શા માટે કહ્યું હતું? કારણ તેનાથી મનમાં હીન ભાવના સર્જાય છે.''

'જીડીપીના આંકડા બનાવટી'

સુબ્રમણિયન સ્વામી તેમના પત્ની સાથે

''સેન્ટ્રલ સ્ટેટેસ્ટિકલ ઓર્ગેનાઈઝેશન(સીએસઓ)ની સ્થાપના મારા પિતાજીએ કરી હતી.''

''આપણે ત્યાં જીડીપીમાં ઔપચારિક અને અનૌપચારિક એમ બે પ્રકારના આંકડા હોય છે.''

''પહેલા પ્રકારના આંકડા સંગઠિત ક્ષેત્રના હોય છે. જેમાં બધા રેકોર્ડ હોય છે.''

''બીજા પ્રકારના આંકડા અસંગઠિત ક્ષેત્રના હોય છે. જેમાં કોઈ વાસ્તવિક રેકોર્ડ હોતો નથી.''

''અનૌપચારિક આંકડા માટે નેશનલ સેમ્પલ સર્વે મારફત ડેટા એકત્ર કરવામાં આવે છે.''

''મેં એમ કહ્યું હતું કે જ્યારે સર્વે જ નથી થયો ત્યારે ડેટા આવ્યો ક્યાંથી?''

'હું અન્યોને હેરાન કરું છું'

''હું...


બીબીસીની વેબસાઇટની લિંક સાથે ફેલાવાવમાં આવી રહેલા આ ફેક ન્યૂઝમાં કથિત રીતે અમેરિકી જાસૂસી સંસ્થા સીઆઈએ અને પાકિસ્તાનની જાસૂસી સંસ્થા આઈએસઆઈને ટાંકીને ભાજપના વિજયનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

બીબીસી ભારતમાં ચૂંટણીઓ પહેલાં કે ચૂંટણી બાદ આવા કોઈ પણ પ્રકારના સર્વે કરતી નથી.

તેથી જો તમારી પાસે બીબીસીના નામે કોઈ પણ આવો ચૂંટણીલક્ષી સર્વે આવે તો તેને સાચો ગણવો નહીં.

શું છે આ સર્વેમાં?

આ ફેક ન્યૂઝમાં બીબીસીની વેબસાઈટની લિંક મૂકવામાં આવી છે. બીબીસીએ આવો કોઈ સર્વે કર્યો નથી કે કરાવ્યો નથી.

મૂકેલી લિંકને ક્લિક કરતાં બીબીસીનું હોમ પેજ ખૂલે છે પરંતુ આવા કોઈ જ સમાચાર બીબીસીએ છાપ્યા નથી.

આ ખોટા સમાચારમાં જો ભાજપનું પ્રદર્શન ખરાબ રહે તો 323 બેઠકો અને પ્રદર્શન સારૂં રહે તો 380 બેઠકો મળવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

ઉપરાંત રાજ્ય મુજબ ભાજપને કેટલી બેઠકો મળશે તેનું વિવરણ પણ આપવામાં આવ્યું છે.

જેમાં ભાજપ ગુજરાતમાં 26 લોકસભા બેઠકમાંથી 24થી 25 બેઠક જીતશે તથા ઉત્તર પ્રદેશમાં 45થી 70 બેઠક જીતશે એવો દાવો કરાયો છે.

આ જ રીતે અલગ અલગ રાજ્યમાં લઘુત્તમ અને મહત્ત્મ ભાજપને મળનારી બેઠકોનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે.

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સર્વેના અંતે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દેશમાં સૌથી વધુ લોકપ્રિય નેતા છે એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે.

આથી તમામ વાચકોને અમે જણાવીએ છીએ કે બીબીસીના નામથી વૉટ્સઍપ પર ફરી રહેલો આ સર્વે ફેક છે.

ઘણી વખત આવો સર્વે કૉંગ્રેસ જીતશે એવી રીતે પણ શૅર થતો હોય છે. જોકે, બીબીસી આવા કોઈ સર્વે કરતી નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


બીબીસીને પોતાની વિશેષ તપાસમા જાણવા મળ્યું છે કે પોલીસ અને સાક્ષીઓની કહાણી પરસ્પર મેળ ખાતી નથી અને ઘણા ગંભીર સવાલો છે જે આ આખાય ઘટનાક્રમને શંકાના દાયરામાં લાવે છે.

એટલે સુધી કે માર્યા ગયેલા પૂજારીઓ અને ખેડૂતોના પરિવારજનો જ આ પોલીસ મૂઠભેડ અંગે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.

અલીગઢ પોલીસ ઍન્કાઉન્ટરની આખી કથા જણાવતાં પહેલાં અમે વાચકોને જણાવી દઈએ કે ગત એક વર્ષ દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશમાં થયેલી 1500થી વધુ પોલીસ મૂઠભેડમાં 67 કહેવાતા અપરાધી માર્યા ગયા છે.

આ સીલસીલાબંધ પોલીસ મૂઠભેડો ઉપર બ્રેક ત્યારે લાગી જયારે ગત સપ્ટેમ્બરના અંતમાં લખનૌ શહેરની વચ્ચોવચ એપ્પલના અધિકારી વિવેક તિવારીની પોલીસ ઍન્કાઉન્ટરમાં હત્યા કરી દેવામાં આવી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમના મોત બાદ એવી વાત સામે આવી કે તેમણે પોલીસના કહેવા છતાં ગાડી રોકી ન હતી.

વિવેક ઉપર ગોળી ચલાવનાર પોલીસ કોન્સ્ટેબલની ધરપકડ તો થઈ ગઈ પરંતુ આ હત્યાથી પોલીસના વર્તન તરફ સામાન્ય જનતાનું ધ્યાન દોરાયું.

પ્રદેશમાં થઈ રહેલાં પોલીસ ઍન્કાઉન્ટરો ઉપર સુપ્રીમ કોર્ટે પણ ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર પાસે જવાબ માગ્યો છે.

વિવેક તિવારીની હત્યાની સાથે જ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોગી આદિત્યનાથે જૂન 2017માં આપેલું નિવેદન ફરીવાર સમાચારોમાં આવી ગયું છે-'અપરાધ કરશે તો ઠોકી દેવામાં આવશે.'

ઍન્કાઉન્ટર સ્થળ પર ગોળીઓનાં નિશાન

ઉત્તર પ્રદેશમાં ચાલી રહેલી મૂઠભેડોની તપાસ કરવા માટે બીબીસીએ ગત પખવાડિયામાં રાજ્યના અલીગઢ, આઝમગઢ, મેરઠ, બાગપત અને લખનૌ જિલ્લાઓનો પ્રવાસ કર્યો.

આ તપાસ દરમિયાન અમે અસરગ્રસ્ત પરિવારો, પીડિતો અને પોલીસ અધિકારીઓની સાથે-સાથે મંત્રીઓ સાથે પણ વાત કરી.

આ બાબતે અમે સ્પેશ્યલ ટાસ્ક ફોર્સ, એન્ટી ટેરર સ્ક્વૉડ, સ્પેશ્યલ ઑપરેશન ગ્રુપ, થાણાઓમાં કાર્યરત પોલીસ અધિકારીઓથી માંડીને ડીરેક્ટર જનરલ ઑફ પોલીસ સુધી વાતચીત કરી.

વિવાદાસ્પદ મૂઠભેડો સાથે જોડાયેલા ડઝનો દસ્તાવેજોને ફંફોસ્યા બાદ જે કંઈ પણ બહાર આવ્યું, તે અમે ત્રણ કડીઓની વિશેષ શૃંખલા તરીકે આપ સમક્ષ રજૂ કરીએ છીએ.

ઉત્તર પ્રદેશમાં ચાલતી મૂઠભેડો બાબતે બીબીસીની આ વિશેષ તપાસની પહેલી કડીમાં વાંચો અલીગઢ ઍન્કાઉન્ટરની કથા.

અલીગઢ ઍનકાઉન્ટર

આ કહાણી જરા ગૂંચવણભરી છે. એને સરળતાથી સમજવા માટે ત્યાંથી જ શરૂઆત કરીએ જ્યાંથી આ સમગ્ર ઘટનાની શરૂઆત થઈ હતી.

20મી સપ્ટેમ્બરની સવારે અલીગઢના હરદુઆગંજ વિસ્તારમાં એક પોલીસ ઍનકાઉન્ટર થયું હતું.

અહીંયા અંગ્રેજોના જમાનાના ખંડેર જેવા બંગલામાં સવારમાં દોઢ કલાક સુધી ચાલેલી મૂઠભેડ પછી પોલીસે મીડિયાને જણાવ્યું કે આ કાર્યવાહીમાં મુસ્તકીન અને નૌશાદ નામના બે 'બદમાશ' યુવાનો માર્યા ગયા છે.

ટીવી પત્રકારોની હાજરીમાં થયેલા આ ઍનકાઉન્ટર પછી અલીગઢ પોલીસે એક ઇન્સ્પેકટરના ઘાયલ થવાનો દાવો પણ કર્યો.

પોલીસના અનુસાર ઍન્કાઉન્ટરમાં માર્યા ગયેલા 25 વર્ષીય મુસ્તકીન અને 22 વર્ષના નૌશાદ, આ જ વર્ષે ઑગષ્ટ અને સપ્ટેમ્બરમાં અલીગઢમાં થયેલી છ હત્યાઓમાં સામેલ હતા.

એ છ હત્યાઓ કઈ હતી?

લગભગ એક મહિનાની અંદર જિલ્લામાં થયેલી છ હત્યાઓનો સિલસિલો અલીગઢના પાલી મુકીમપુર થાણાની હદમાં બેવડા હત્યાકાંડથી ચાલુ થયો હતો.

12મી ઑગસ્ટની રાત્રે પાલી મુકીમપુર થાણા વિસ્તારના ભુડરા આશ્રમ રોડ ઉપર બનેલા એક શિવ મંદિરમાં અજ્ઞાત હુમલાખોરો ત્રાટક્યા.

એ વખતે મંદિરમાં બે પૂજારીઓ સહીત ત્રણ વ્યક્તિઓ નિંદ્રાધીન હતી.

હુમલાખોરોએ ડંડાથી મારી-મારીને બે વ્યક્તિની હત્યા કરી દીધી અને ત્રીજીને મૃત સમજીને ફરાર થઈ ગયા.

મૃતકોમાં મંદિરના 70 વર્ષીય પૂજારી અને પડોશના ગામના રહેવાસી એક 45 વર્ષની ઉંમરના ખેડૂત સામેલ હતા.

બીજી ઘટના 26મી ઑગસ્ટની રાત્રે જિલ્લાના અતરોલી ગામમાં બની હતી....


બીબીસીને પોલીસે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા ત્રણ મહિનાના સીસીટીવી ફૂટેજ ચકાસવામાં આવી રહ્યાં છે, જેનાં કારણે શું થયું તેની કડીઓ મેળવી શકાય.

બીજી બાજુ, મીડિયામાં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે, સીસીટીવી ફૂટેજમાં સામૂહિક આત્મહત્યાની થિયરીને વેગ મળે છે.

પોલીસ આ કેસની તપાસ હત્યા અને આત્મહત્યા બંને રીતે કરી રહી છે. આ ઘટનાને તંત્ર-મંત્ર સાથે જોડીને પણ જોવામાં આવી રહી છે. ઘરમાંથી એક ડાયરી પણ મળી છે જેમાં મોક્ષ જેવી વાતો લખેલી છે.

પાડોશીઓનું કહેવું છે કે પરિવાર ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓમાં વિશ્વાસ રાખતો હતો. આ સિવાય ઘરમાં એવી વસ્તુઓ પણ મળી આવી છે જે આત્મહત્યાની શંકા ઉપજાવે, પરંતુ સંબંધીઓનું કહેવું છે કે પરિવાર આવું ના કરી શકે. આ સમગ્ર રીતે હત્યાનો મામલો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સ્પષ્ટ નથી કે મામલો શું છે?

મૃતદેહોનું પોસ્ટમોર્ટમ થઈ ચૂક્યું છે અને ટૂંકસમયમાં રિપોર્ટ પણ આવી જશે, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે જો આ મામલો આત્મહત્યાનો છે તો સાઇકોલૉજિકલ ઑટૉપ્સીથી ઘણી મદદ મળી શકે છે.

મેડિકલની દુનિયા આ શબ્દથી અજાણ છે. આત્મહત્યા સાથે જોડાયેલા ઘણા મામલાઓને ઉકેલવા માટે સાઇકોલૉજિકલ ઑટૉપ્સીની મદદ લેવામાં આવે છે. બહુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચર્ચિત સુનંદા પુષ્કરના મૃત્યુના મામલામાં પણ સાઇકોલૉજિકલ ઑટૉપ્સીની મદદ લેવામાં આવી હતી.

સુનંદા પુષ્કરના મૃત્યુની તપાસ માટે એસઆઈટી (સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટિગેશન ટીમ)નું ગઠન કરવામાં આવ્યું હતું, ત્યારબાદ સાઇકોલૉજિકલ ઑટૉપ્સી કરવામાં આવી. હવે સવાલ એ છે કે જે હયાત નથી તેની મનોસ્થિતિ કેવી રીતે જાણી શકાય?

સામાન્ય રીતે સાઇકોલૉજિકલ ઑટૉપ્સી અંતર્ગત મૃતકો સાથે જોડાયેલી માહિતીનું અધ્યયન કરવામાં આવે છે, જેમાં મૃત્યુની તારીખ આસપાસ તેમના વાણી-વર્તનમાં આવેલા ફેરફારને સમજવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એઇમ્સના રિટાયર્ડ સાઇકોલૉજિકલ પ્રોફેસર મંજૂ મેહતાનું કહેવું છે કે આત્મહત્યાના મામલામાં સાઇકોલૉજિકલ ઑટૉપ્સી મદદગાર સાબિત થાય છે.

તેઓ કહે છે, "આ તપાસમાં મૃતકના બેકગ્રાઉન્ડની તપાસ કરવામાં આવે છે. મૃત્યુ પહેલાં તેમનો વ્યવહાર કેવો હતો, મૃત્યુ પહેલાં તેમણે કોની સાથે કેવી વાતો કરી હતી વગેરે. આ માહિતીનો આધાર લઈ મૃતકના વિચારો જાણવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે."

બુરાડી મામલાની વાત કરતા તેઓ કહે છે કે આ મામલે સાઇકોલૉજિકલ ઑટૉપ્સી મદદગાર સાબિત થઈ શકે છે, કારણ કે ઘટનાસ્થળેથી એક નોટ અને ડાયરી પણ મળી છે.

જોકે, તેમનું માનવું છે કે આ તપાસમાં મૃત્યનુ કારણ સમજવાની ગુંજાઈશ 50-50 ટકા હોય છે, પરંતુ જો મૃતક તેમની પાછળ કોઈ નોટ છોડીને જાય તો આ ગુંજાઈશ વધી જાય છે.

મંજૂ જણાવે છે કે ભારતમાં આ ચલણ નવું નથી. ઘણાં મામલાઓ આ તપાસની મદદથી ઉકેલવામાં આવ્યા છે.

કેવી રીતે કામ કરે છે સાઇકોલૉજિકલ ઑટૉપ્સી?

સામાન્ય રીતે આ તપાસમાં મૃતકોની મનોસ્થિતિ વિશે જાણવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવે છે. ઘટના પહેલાં તે કેવા વાતાવરણમાં રહ્યા હતા, કેવી વાતો કરતા હતા. શું મૃતક તણાવમાં હતા અને તેમની ખાણી-પીણી કેવી હતી એ અંગે પણ જાણવામાં આવે છે.

આ બધી વસ્તુઓને આધાર બનાવી મૃતકની તાત્કાલિક માનસિક સ્થિતિનો અંદાજ લગાવવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ આત્મહત્યાનું કારણ નક્કી કરવામાં આવે છે.

બુરાડી મામલે ડૉક્ટર મંજૂ કહે છે, "મેં એ ઘટના અંગે વાંચ્યું છે. તેમાંથી એક યુવતીના લગ્ન થવાના હતા. સંભવિત છે કે તે તેના ભાવિ પતિ સાથે વાતો કરતી હશે. તે કેવા પ્રકારની વાતો કરતી હતી અને મૃત્યુ પહેલાં કેવી વાત થઈ હતી એ જાણવા મળે તો સમગ્ર સ્થિતિ સમજવામાં મદદ મળી શકે."

એઇમ્સમાં મનોવિજ્ઞાનના ડૉક્ટર અનિલ યાદવ કહે છે કે જો મામલો આત્મહત્યાનો છે તો નિશ્ચિતપણે આ તપાસથી મદદ મળશે.

તેઓ કહે છે, "આ એક એવી...


બીબીસીને મળેલા દસ્તાવેજોમાં જણાવાયું છે કે કતાર અને પાડોશી રાષ્ટ્રો વચ્ચેના કૂતનીતિક તણાવને કારણે કતાર વર્લ્ડકપ નહીં યોજી શકે.

કતારમાં 200 અબજ ડૉલર (અંદાજે એક લાખ 31 હજાર કરોડના) માળખાકીય વિકાસના કામોમાં લાગેલી કન્સ્ટ્રક્શન કંપનીઓને ચેતવતાં 'ખૂબ જ જોખમી પ્રોજેક્ટ્સ' હોવાનું જણાવ્યું છે.

રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે, "ટુર્નામેન્ટની અંદરની વાતો જાણનારાંઓ તથા આ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોના કહેવા પ્રમાણે: કતાર ખરેખર ટુર્નામેન્ટ યોજી શકે, તેની શક્યતા બહુ ઓછી છે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

દરમિયાન કતારમાં વર્લ્ડ કપ આયોજન માટેની સર્વોચ્ચ કમિટીના કહેવા પ્રમાણે, "મધ્યપૂર્વમાં પ્રથમ વર્લ્ડ કપ યોજાશે જ અને તેની ઉપર કોઈ જ જોખમ નથી."

કમિટીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું, "કતાર પરની નાકાબંધી ગેરકાયદેસર છે. તેના કારણે તૈયારીઓ પર કોઈ અસર નહીં થાય," સાથે જ રિપોર્ટના ઇરાદા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

પૃષ્ઠભૂમિ

વર્ષ 2010માં ફીફાએ વિવાદાસ્પદ રીતે વર્ષ 2022ના વર્લ્ડ કપનું યજમાનપદ કતારને સોંપ્યું હતું.

ભારે ગરમીને કારણે આયોજનને ઉનાળાથી ખસેડીને શિયાળામાં નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું.

આયોજકોએ આ આયોજનને પ્રાદેશિક એકતાના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પ્રતીકરૂપ જણાવ્યું હતું.

ચાલુ વર્ષે જૂન મહિનામાં સાઉદી અરેબિયા, બહરીન, ઇજિપ્ત અને સંયુક્ત આરબ અમિરાતે કતાર સાથે સંબંધો તોડી નાખ્યા.

આ રાષ્ટ્રોનો આરોપ છે કે કતાર ઉગ્રવાદને પ્રોત્સાહન આપે છે અને મધ્યપૂર્વમાં અસ્થિરતા ઊભી કરે છે.

કતારે આ આરોપોને નકાર્યા છે અને તેની ઉપર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોને વખોડ્યાં છે.

સાઉદી અરેબિયાએ કતાર સાથેની જમીની સરહદ બંધ કરી દીધી છે.

ઉપરાંત ચારેય રાષ્ટ્રોએ કતાર સાથેના હવાઈ તથા દરિયાઈ પરિવહન સંબંધો તોડી નાખ્યા છે.

કોર્નરસ્ટોનનો દાવો છે કે તે ક્લાયન્ટ્સને "જટિલ અને પડકારજનક સ્થિતિમાં વ્યાપાર કરવાની સ્થિતિમાં વિસ્તારપૂર્વક ઊંડી માહિતી" આપે છે.

રિપોર્ટને 'કતાર ઇન ફોકસ : શું ફીફા વિશ્વ કપ 2022 જોખમમાં છે?' એવું શિર્ષક આપવામાં આવ્યું છે.

શું છે રિપોર્ટમાં?

કતારની પ્રતિક્રિયા

કતારમાં નિર્માણકાર્યની તસવીર

આયોજન સાથે સંકળાયેલી સુપ્રીમ કમિટી ફોર ડિલિવરી એન્ડ લેગસીએ તેના નિવેદનમાં બીબીસીને જણાવ્યું, "વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિના પરિપેક્ષ્યમાં જે સંગઠને આ રિપોર્ટ આપ્યો, તેના ઇરાદા પર શંકા ઉપજે છે. "

"કતારની ઉપર નાકાબંધી કરનારા રાષ્ટ્રો સાથે આ સંગઠનનાં સંબંધો સાર્વજનિક છે. તેમણે મીડિયા રિપોર્ટ્સ તથા અજ્ઞાત સૂત્રોના આધારે રિપોર્ટ તૈયાર કર્યો છે."

"ટુર્નામેન્ટના આયોજન અંગે શંકા ઊભી કરવાના ઇરાદા તેના પ્રયાસ, કતારના નાગરિકોમાં આક્રોશ પેદા કરવાના પ્રયાસ, તથા વિદેશી વેપારી સંસ્થાઓ તથા વિદેશીઓમાં ચિંતા પેદા કરવાના પ્રયાસો દેખાય આવે છે."

"આવા પ્રયાસો હાસ્યાસ્પદ છે."

"મધ્યપૂર્વમાં પ્રથમ વર્લ્ડ કપ યોજાશે જ. તેની ઉપર બિલકુલ કોઈ જ જોખમ નથી."

કોર્નર સ્ટોનું કહેવું છે કે તેમનો અહેવાલ, "વ્યાપક સંશોધનનાં આધારે વ્યવસાયિક દૃષ્ટિકોણથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો."

આ પ્રોજેક્ટ માટે કોઈ સરકાર કે કંપનીએ નાણાં આપ્યાં નથી.

પ્રસારણ અંગે ચિંતા

દરમિયાન, ફૂટબૉલ વર્લ્ડ કપનું આયોજન કરનારી સંસ્થા ફીફાએ બીબીસી સ્પોર્ટને જણાવ્યું કે ડિસેમ્બરમાં યુએઈમાં યોજાનારા ક્લબ વર્લ્ડ કપના પ્રસારણ અંગે તે કતારની ખેલ પ્રસારણકર્તા બેઇન સ્પોર્ટ્સ (beIN Sports)ના સંપર્કમાં છે.

ઇવેન્ટના પ્રસારણના અધિકાર આ ટીવી નેટવર્ક પાસે છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે કૂટનીતિક સંકટને કારણે પ્રસારણ સાથે સંકળાયેલી સામગ્રી, તથા પ્રસારણ સાથે સંકળાયેલા લોકોની અવરજવરને અટકાવવામાં આવશે અથવા તેમાં અડચણ ઊભી કરવામાં આવશે.

ફીફાનું કહેવું છે કે...


બીબીસીને માહિતી મળી છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનો તરફથી રાહત કૅમ્પમાં સામગ્રી લઈ જનારા પુરુષોએ મહિલાઓ સાથે યૌન શોષણ કર્યું છે.

આ પુરુષો પર એવો આરોપ છે કે તેઓ સેક્સના બદલામાં ભોજન વેચી રહ્યા છે.

ત્રણ વર્ષ પહેલાં આપવામાં આવેલી ચેતવણી બાદ પણ એક રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે દેશના દક્ષિણ વિસ્તારમાં આ કૃત્ય ચાલુ છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોનું કહેવું છે કે આ વિસ્તારમાં કામ કરી રહેલા તેમના સહયોગી સંગઠનો સામે કોઈ ફરિયાદ નથી મળી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

રાહતકર્મીઓએ બીબીસીને જણાવ્યું છે કે મહિલાઓનું મોટા પાયે શોષણ થઈ રહ્યું છે અને તેના કારણે જ મહિલાઓ હવે આવા વિતરણ કેન્દ્રોમાં જવાની ના પાડી રહી છે.

એક કર્મચારીનો દાવો છે કે કેટલીક એજન્સીઓ આ ઘટનાને જાણતી હોવા થતાં અવગણી રહી હતી. કારણ કે તેમના માટે કેટલાક અધિકારીઓ અને સહયોગી સંગઠનો ખતરનાક વિસ્તારોમાં પણ કામ કરતાં હતાં.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના જનસંખ્યા કોષની એક તપાસમાં એ વાત સામે આવી હતી કે મદદ કરવાના બદલામાં મહિલાઓનું શોષણ કરવામાં આવતું હતું.

સીરિયાના વિવિધ વિસ્તારોમાં સંગઠને આ તપાસ કરી હતી.

વિધવા સ્ત્રીઓ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નિશાને

'વૉઇસ ફ્રૉમ સીરિયા 2018' નામના આ અહેવાલમાં લૈંગિક હિંસાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં ઘણી ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

અહેવાલમાં જણાવાયું છે, "મહિલાઓ અને છોકરીઓ પાસેથી રાહતકર્મીઓ કેટલીય વાર તેમના અંગત સંપર્ક જેવા કે ફોન નંબર માટે પૂછતા હતા અને તેમને ઘરે લઈ જતા હતા. વિધવા અને છૂટાછેડાવાળી મહિલાઓ તેમના લક્ષમાં રહેતી અને તેને નિશાન પણ બનાવતા."

વધુમાં, "મહિલાઓ અને છોકરીઓ કેટલાક સમય માટે અધિકારીઓ સાથે લગ્ન કરી લીધાં હતાં જેથી તેમને ભોજન મળી શકે. પરંતુ બદલામાં પુરુષો તેમની સાથે સેક્સ કરી રહ્યા હતા."

આ પ્રકારની ઘટના ત્રણ વર્ષ પહેલાં પણ થઈ હતી. મદદ પહોંચાડનારી સંસ્થા માટે સલાહકાર તરીકે કામ કરનારા ડેનીઅલ સ્પેન્સરથી વર્ષ 2015માં જોર્ડનમાં સીરિયાની મહિલાઓના એક સમુદાયે આ ઘટનાની ફરિયાદ કરી હતી.

સ્પેન્સર કહે છે, "તે લોકો ત્યાં સુધી ભોજન સામગ્રી રોકી રાખતા હતા જ્યાં સુધી બદલામાં તેમને સેક્સ મળતું ન હતું."

તેઓ આગળ કહે છે, "મને યાદ છે કે એક મહિલા તેના રૂમમાં રડતી હતી. તેમની સાથે જે થયું હતું તેનાથી તે ખૂબ નાખુશ હતી. રાહત સામગ્રી આપતી વખતે મહિલાઓ અને છોકરીઓને રક્ષણની જરૂર છે."

દેખરેખ કરનારી ટીમ

ધ ઇન્ટરનેશનલ રેસ્ક્યુ કમિટીના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું, "આપણે દક્ષિણ સીરિયામાં મહિલાઓ અને છોકરીઓની વધુ સુરક્ષા માટે ઘણા નવા કાર્યક્રમો શરૂ કર્યા છે."

કેયર સંસ્થાએ સીરિયામાં એક દેખરેખ કરનારી ટીમનો વિસ્તાર કર્યો છે અને સ્થાનિક એજન્સીઓને રાહત સામગ્રી આપવાનું બંધ કરી દીધું છે.

સ્પેન્સર દાવો કરે છે કે રાહત પહોંચાડતી સંસ્થાઓએ આ ઘટનાની અવગણના કરી છે.

તેઓ કહે છે, "સ્ત્રીઓ સાથે જાતીય હિંસાઓની ઘટના ઘણાં વર્ષોથી અવગણવામાં આવી રહી છે."

વર્ષ 2015માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વસતીકોષની બેઠકમાં સામેલ રહ્યા. એક અન્ય સ્રોતે બીબીસીને જણાવ્યું, "જાતીય દુર્વ્યવહાર પર વિશ્વાસપાત્ર અહેવાલો પ્રસ્તુત થયા હતા, પરંતુ સંયુક્ત રાષ્ટ્રે કોઈ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી નહોતી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


બીબીસીને મુલાકાત આપતા લાબહાદુર શાસ્ત્રી

શાસ્ત્રીએ કહ્યું, "પ્રમુખ અયૂબે જાહેરાત કરી હતી કે દિલ્હી સુધી તેઓ હરતાંફરતાં પહોંચી જશે."

"તેઓ મોટા માણસ છે એટલે મેં વિચાર્યું કે તેમને પગપાળા દિલ્હી પહોંચવાની તકલીફ ક્યાં આપવી. આપણે જ લાહોર સુધી પહોંચીને તેમનું સ્વાગત કરીએ ને."

આ શાસ્ત્રી નહીં, પણ 1965ના યુદ્ધ પછીના ભારતીય નેતૃત્વનો આત્મવિશ્વાસ બોલી રહ્યો હતો.

આ એ જ શાસ્ત્રી હતા, જેમના નાના કદ અને પાતળા અવાજની અયૂબ ખાને મજાક ઉડાવી હતી.

અયૂબ ઘણી વાર વર્તન નહીં, પણ બહારના દેખાવના આધારે લોકો વિશે ધારણા બાંધી લેતા હતા.

શાસ્ત્રીને કમજોર સમજતા હતા અયૂબ

ખેતી કરતાં લાલબહાદુર શાસ્ત્રી

પાકિસ્તાનમાં ભારતના હાઇ કમિશનર તરીકે રહી ચૂકેલા શંકર વાજપેયી યાદ કરતાં કહે છે, "અયૂબ એવું વિચારવા લાગ્યા હતા કે હિન્દુસ્તાન નબળો દેશ છે. તેમને એવું પણ હતું કે રાજકીય નેતૃત્વ બહુ નબળું છે."

"તેઓ દિલ્હી આવવાના હતા, પણ હવે ત્યાં કોઈ વાત કરવા જેવું છે નહીં, એમ કહીને તેમણે આવવાનું ટાળ્યું હતું. શાસ્ત્રીએ કહ્યું કે સારું, તમારે ના આવવું હોય અમે પ્રવાસે આવીશું."

"તેઓ કૈરો ગયા હતા. ત્યાંથી પરત ફરતી વખતે એક દિવસ માટે કરા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચીમાં રોકાયા હતા."

"શાસ્ત્રીજીને વળાવવા માટે અયૂબ ઍરપૉર્ટ સુધી આવ્યા હતા ત્યારે હું હાજર હતો."

"મેં સાંભળ્યું હતું કે તેઓ પોતાના સાથીઓ સાથે ઇશારામાં એવી વાતો કરી રહ્યા હતા આ માણસ સાથે વાત કરવાનો કોઈ ફાયદો નથી."

આ સિવાય અયૂબે સમજવામાં બીજી મોટી ભૂલ એ કરી હતી કે કાશ્મીર પર હુમલા પછી ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પાર નહીં કરે.

સેન્ટર ફૉર પૉલિસી રિસર્ચના શ્રીનાથ રાઘવન કહે છે, "ત્યાં ઓવર કૉન્ફિડન્સનો માહોલ બની ગયો હતો. એક તો પોતે સેનાના જનરલ હતા."

"તેમને લાગ્યું હશે કે નહેરુના અવસાન પછી નવા વડા પ્રધાન આવ્યા છે, તેમાં એટલી ક્ષમતા નહીં હોય કે 1962ના અનુભવ પછી યુદ્ધનો સામનો કરી શકે."

"બીજું, તેમની વિદેશ નીતિના મુખ્ય સલાહકાર હતા ઝુલ્ફિકાર અલી ભુટ્ટો."

"તેમણે એવું ઠસાવ્યું કે અત્યારે આપણે ભારત પર દબાણ વધારીએ તો કાશ્મીરનો મામલો આપણા ફાયદામાં ઉકેલી શકાય તેમ છે."

બ્રિગેડિયર એ. કે. ચૌધરીએ પોતાના પુસ્તક 'સપ્ટેમ્બર 1965'માં લખ્યું છે કે, "લડાઈનાં ઘણાં વર્ષો પછી એક ભૂતપૂર્વ કૅબિનેટમંત્રીએ અયૂબને પૂછ્યું હતું કે તમે યુદ્ધ કરતાં પહેલાં લાભાલાભ વિશે તમારા લોકો સાથે ચર્ચાવિચારણા નહોતી કરી?"

"એવું કહેવાય છે કે અયૂબે અકળાઈને કહ્યું હતું કે વારંવાર મારી નબળાઈઓ વિશે મને યાદ ના કરાવો."

યુદ્ધ બાદ શાસ્ત્રી પાકિસ્તાન ગયા હતા

પાકિસ્તાનના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપ્રમુખ જનરલ અયૂબ ખાન અને લાલબહાદુર શાસ્ત્રી

જાણીતા પત્રકાર કુલદીપ નૈયરે બીબીસીને જણાવ્યું કે યુદ્ધ પૂરું થયા પછી તેઓ પાકિસ્તાન ગયા હતા.

તેઓ કહે છે, "મેં અયૂબને પૂછ્યું હતું કે આ તમે શું કરી બેઠા? તમે સારી રીતે જાણતા હતા કે તમે જીતી શકો તેમ નથી."

તેમણે કહ્યું કે આવા સવાલો ના પૂછો. ભુટ્ટોને મળો ત્યારે તેમને આ બધું પૂછજો."

ત્યાર બાદ નૈયર ભુટ્ટોને પણ મળ્યા હતા.

તેઓ કહે છે, "ભુટ્ટોને મળવાનું થયું ત્યારે મેં તેમને પૂછ્યું કે સૌ કોઈ એવું કહે છે કે આ લડાઈ ભુટ્ટોની હતી."

તેમણે કહ્યું, "હું બચાવ કરવા નથી માગતો. મને લાગતું હતું કે તમને હરાવી શકાય તેવી તક આ જ હતી."

"બાદમાં તમારી એટલી બધી ઑર્ડિનન્સ ફૅક્ટરી તૈયાર થઈ જવાની હતી કે અમારા માટે તેનો સામનો કરવો મુશ્કેલ બની જાત."

બીજું, મેં વિચાર્યું હતું, "અમે ટુકડીઓ મોકલીશું એટલે કાશ્મીર ખીણના લોકો અમારા સમર્થનમાં આવી જશે, પણ મારી ધારણા ખોટી પડી હતી."

અયૂબને આ લડાઈ માટે ઉશ્કેર્યા બાદ સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘમાં યુદ્ધવિરામ સ્વીકાર કરવાની વાત કરતી...


બીબીસીને મુલાકાત આપતા લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી

 ઑગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર, 1965 દરમિયાન ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે 17 દિવસના યુદ્ધ પર આ સમજૂતી થકી પૂર્ણવિરામ મૂકી દેવાયું હતું.

આ સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યાના બીજા જ દિવસે શાસ્ત્રીજીનું તાશકંદ ખાતે જ અવસાન થયું હતું.

કરારનાં 55 વર્ષો બાદ 1965નું યુદ્ધ અને તેમાં શાસ્ત્રીજીના નેતૃત્વની ભૂમિકા અંગે જાણવું પ્રાસંગિક બની જાય છે. જાણો કેવી રીતે 1965ના યુદ્ધમાં શાસ્ત્રીજીના મક્કમ નેતૃત્વની મદદથી ભારત પાકિસ્તાનને ધૂળ ચટાડવામાં સફળ રહ્યું હતું.

26 સપ્ટેમ્બર, 1965ના રોજ ભારતના વડા પ્રધાન લાલબહાદુર શાસ્ત્રીએ દિલ્હીના રામલીલા મેદાનમાં હજારો લોકોને સંબોધન કર્યું ત્યારે તેમના ચહેરા પર અનેરી ચમક હતી.

શાસ્ત્રીએ કહ્યું, "પ્રમુખ અયૂબે જાહેરાત કરી હતી કે દિલ્હી સુધી તેઓ હરતાંફરતાં પહોંચી જશે."

"તેઓ મોટા માણસ છે એટલે મેં વિચાર્યું કે તેમને પગપાળા દિલ્હી પહોંચવાની તકલીફ ક્યાં આપવી. આપણે જ લાહોર સુધી પહોંચીને તેમનું સ્વાગત કરીએ ને."

આ શાસ્ત્રી નહીં, પણ 1965ના યુદ્ધ પછીના ભારતીય નેતૃત્વનો આત્મવિશ્વાસ બોલી રહ્યો હતો.

આ એ જ શાસ્ત્રી હતા, જેમના નાના કદ અને પાતળા અવાજની અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યૂબ ખાને મજાક ઉડાવી હતી.

અયૂબ ઘણી વાર વર્તન નહીં, પણ બહારના દેખાવના આધારે લોકો વિશે ધારણા બાંધી લેતા હતા.

શાસ્ત્રીનેકમજોરસમજતાહતાઅયૂબ

ખેતી કરતાં લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી

પાકિસ્તાનમાં ભારતના હાઇ કમિશનર તરીકે રહી ચૂકેલા શંકર વાજપેયી યાદ કરતાં કહે છે, "અયૂબ એવું વિચારવા લાગ્યા હતા કે હિન્દુસ્તાન નબળો દેશ છે. તેમને એવું પણ હતું કે રાજકીય નેતૃત્વ બહુ નબળું છે."

"તેઓ દિલ્હી આવવાના હતા, પણ હવે ત્યાં કોઈ વાત કરવા જેવું છે નહીં, એમ કહીને તેમણે આવવાનું ટાળ્યું હતું. શાસ્ત્રીએ કહ્યું કે સારું, તમારે ના આવવું હોય અમે પ્રવાસે આવીશું."

"તેઓ કૈરો ગયા હતા. ત્યાંથી પરત ફરતી વખતે એક દિવસ માટે કરાચીમાં રોકાયા હતા."

"શાસ્ત્રીજીને વળાવવા માટે અયૂબ ઍરપૉર્ટ સુધી આવ્યા હતા ત્યારે હું હાજર હતો."

"મેં સાંભળ્યું હતું કે તેઓ પોતાના સાથીઓ સાથે ઇશારામાં એવી વાતો કરી રહ્યા હતા આ માણસ સાથે વાત કરવાનો કોઈ ફાયદો નથી."

આ સિવાય અયૂબે સમજવામાં બીજી મોટી ભૂલ એ કરી હતી કે કાશ્મીર પર હુમલા પછી ભારત આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પાર નહીં કરે.

સેન્ટર ફૉર પૉલિસી રિસર્ચના શ્રીનાથ રાઘવન કહે છે, "ત્યાં ઓવર કૉન્ફિડન્સનો માહોલ બની ગયો હતો. એક તો પોતે સેનાના જનરલ હતા."

"તેમને લાગ્યું હશે કે નહેરુના અવસાન પછી નવા વડા પ્રધાન આવ્યા છે, તેમાં એટલી ક્ષમતા નહીં હોય કે 1962ના અનુભવ પછી યુદ્ધનો સામનો કરી શકે."

"બીજું, તેમની વિદેશ નીતિના મુખ્ય સલાહકાર હતા ઝુલ્ફિકાર અલી ભુટ્ટો."

"તેમણે એવું ઠસાવ્યું કે અત્યારે આપણે ભારત પર દબાણ વધારીએ તો કાશ્મીરનો મામલો આપણા ફાયદામાં ઉકેલી શકાય તેમ છે."

બ્રિગેડિયર એ. કે. ચૌધરીએ પોતાના પુસ્તક 'સપ્ટેમ્બર 1965'માં લખ્યું છે કે, "લડાઈનાં ઘણાં વર્ષો પછી એક ભૂતપૂર્વ કૅબિનેટમંત્રીએ અયૂબને પૂછ્યું હતું કે તમે યુદ્ધ કરતાં પહેલાં લાભાલાભ વિશે તમારા લોકો સાથે ચર્ચાવિચારણા નહોતી કરી?"

"એવું કહેવાય છે કે અયૂબે અકળાઈને કહ્યું હતું કે વારંવાર મારી નબળાઈઓ વિશે મને યાદ ના કરાવો."

યુદ્ધ બાદ શાસ્ત્રીજી પાકિસ્તાન ગયા હતા

પાકિસ્તાનના તત્કાલીન રાષ્ટ્ર પ્રમુખ જનરલ અયૂબ ખાન અને લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી

જાણીતા પત્રકાર કુલદીપ નૈયરે બીબીસીને જણાવ્યું કે યુદ્ધ પૂરું થયા પછી તેઓ પાકિસ્તાન ગયા હતા.

તેઓ કહે છે, "મેં અયૂબને પૂછ્યું હતું કે આ તમે શું કરી બેઠા? તમે સારી રીતે જાણતા હતા કે તમે જીતી શકો તેમ નથી."

તેમણે કહ્યું કે આવા સવાલો ના પૂછો. ભુટ્ટોને મળો ત્યારે...


બુદ્ધિજીવીઓએ વિચાર્યું હશે કે જેમની વિશ્વ ઇતિહાસની સમજને વખાણવામાં આવે છે એ જવાહરલાલ નેહરુના દોહિત્રના મોઢેથી તેઓ આ અકલ્પનીય તુલના સાંભળી રહ્યા છે!

જોકે, કોંગ્રેસના વર્તમાન વડાને ભાગ્યે જ કોઈ વાતથી ફરક પડતો હોય છે.

ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)ના પ્રમુખ અમિત શાહ અને સંઘની ઝાટકણી કાઢવા માટે રાહુલ ગાંધીને જે નવી સામગ્રી મળે છે કે તેમને આપવામાં આવે છે તેનો ફટાકડો ફોડીને તેઓ બીજી નવી સામગ્રી શોધવામાં લાગી જાય છે.

પાક્કા સ્થિતપ્રજ્ઞ

રાહુલ ગાંધીને ખબર છે કે તેમના પક્ષના વકીલો તેમણે જે કહ્યું છે તે સમજાવી દેશે. આ અર્થમાં રાહુલ ગાંધી પાક્કા સ્થિતપ્રજ્ઞ છે.

તેઓ સુખ તથા દુઃખને, લાભ તથા નુકસાનને, જીત તથા હારને સમાન સમજીને આગળ વધે છે.

તેમને ટ્રોલિંગથી, મશ્કરીનું પાત્ર બનવાથી કે જોરદાર ટીકાથી કોઈ ફરક નથી પડતો. તથ્ય કે સત્ય માટે તો તેમના કાન પહેલાંથી જ બંધ છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

મુસ્લિમ બ્રધરહૂડ અને સંઘની અત્યંત આશ્ચર્યજનક તુલના રાહુલ ગાંધીએ દેશના કોઈ ભાગમાં નહીં, પણ વિદેશી ધરતી પર કરી હતી.

'સંચાર ક્રાંતિ' હેઠળ છત્તીસગઢની ભાજપ સરકારની મફત સ્માર્ટફોન વહેંચવાની યોજના બાબતે રાહુલ ગાંધીએ જણાવ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યું હતું કે ભાજપ સરકાર એ સ્માર્ટફોન ભારત હૅવી ઇલેક્ટ્રિકલ્સ લિમિટેડ (ભેલ) પાસેથી કેમ નથી ખરીદતી?

એ વાત આવી અને ગઈ. તેને એક જોક સમજીને ભૂલાવી દેવામાં આવી હતી.

શું છે મુસ્લિમ બ્રધરહૂડ?

રાહુલ ગાંધીએ તેમના કલ્પિત ગુબ્બારાઓની ફેક્ટરીમાંથી વિદેશની ધરતી પર આ નવી પ્રોડક્ટ બહાર કાઢી છે કે સંઘ ભારતની સંસ્થાઓ પર કબજો જમાવવા ઇચ્છે છે.  (જે રીતે કોંગ્રેસે તેના શાસનકાળમાં દેશની તમામ મુખ્ય સંસ્થાઓ પર કબજો જમાવ્યો હતો એવી રીતે?)

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું હતું, "આપણે ફરી જન્મેલા એક નવા વિચારનો સામનો કરવાનો છે અને એ વિચાર આરબ વિશ્વમાં મુસ્લિમ બ્રધરહૂડ છે તેવો જ છે."

મુસ્લિમ બ્રધરહૂડ કુરાન અને સર્વમાન્ય હદીસને શરિયાનો એકમાત્ર સ્રોત માને છે. તેના આધારે વૈશ્વિક ઇસ્લામિક સમાજ અને સામ્રાજ્ય રચવા ઇચ્છે છે. તે ઇચ્છે છે કે તમામ ઇસ્લામી ક્ષેત્રો એક ખલીફા હેઠળ એકઠાં થાય.

બહાઈ અને અહમદિયા જેવા મુસ્લિમોના બીજા ફિરકાનો તેમના સમીકરણમાં સમાવેશ નથી. તેમના માટે પુરુષ તથા સ્ત્રી અલગ-અલગ છે અને નાચગાન, મનોરંજન પ્રતિબંધ મૂકવા લાયક છે.

પોતાનો ઉદ્દેશ સાધવા માટે નિઃશસ્ત્ર નાગરિકો પરની હિંસાને પણ તેઓ વાજબી ગણે છે.

મુસ્લિમ બ્રધરહૂડના નેતા ઇજિપ્તમાં તેમની હકૂમતમાં રહેતા ખ્રિસ્તીઓ તથા યહૂદીઓ પાસેથી જજિયા વેરો લેવાનો અને તેમને લગભગ દ્વિતિય વર્ગના નાગરિકો બનાવી રાખવાનો ઇરાદો જાહેર કરી ચૂક્યા છે.

તેઓ રાજકીય બળવાના અને આરબ જગતના શાસનાધ્યક્ષોની હત્યાના પ્રયાસ કરી ચૂક્યા છે. અનેક કાવતરાંમાં તેમની સંડોવણી બહાર આવી છે.

સાઉદી અરબ સહિતના બીજા આરબ દેશોના અનેક નેતાઓ માને છે કે મુસ્લિમ બ્રધરહૂડે આરબ વિશ્વને તબાહ કરી નાખ્યું છે. અલ-કાયદા તથા આઈએસ જેવાં આતંકી સંગઠનોનો જન્મ તેની કૂખમાંથી થયો છે.

ભારતની મેઘા, બુદ્ધિ, જ્ઞાનનું અપમાન

સંઘે પાંચ-સાત હજાર વર્ષ પુરાણા ભારતીય દર્શન પર આધારિત જે 'હિંદુત્વ' કે 'હિંદુપણા'ના વિચારનો આધાર લીધો છે તે નવો પણ નથી કે તેનો પુનર્જન્મ પણ થયો નથી.

તે સંઘની શોધ પણ નથી. તેને 'ધર્મ' સાથે કંઈ લાગતુંવળગતું નથી. મૂળભૂત રીતે એ વૈશ્વિક બંધુત્વ અને વૈશ્વિક કલ્યાણનો વિચાર છે.

મુસ્લિમ બ્રધરહૂડના સંકુચિત, હિંસક વિચારની સંઘ સાથેની તુલના ભારતની મેધા, બુદ્ધિ તથા જ્ઞાનનું અપમાન છે.

ભારતીય દર્શનમાં શોધ 'હું'થી શરૂ થઈને સમસ્ત સૃષ્ટિ, બ્રહ્માંડ અને તેની આગળ જઈ ચૂકી છે. તેણે સમગ્ર જડ-ચેતનમાં એક જ ઊર્જા, એક જ ચેતના નિહાળી છે.

તેણે 'આપણાં'માં...


બુધવારે 7 કલાકમાં પડેલા 20 ઇંચ જેટલા વરસાદે શહેરના રહેવાસીઓને મુશ્કેલીમાં મૂકી દીધા છે.

વડોદરામાં આવેલી વિશ્વામિત્રી નદી હાલ બે કાંઠે વહે છે અને કેટલાક વિસ્તારોમાં નદીનું પાણી ઘૂસી ગયું છે.

નદીના પાણીની સાથેસાથે શહેરવાસીઓ પર હાલ મગરોનો ખતરો પણ તોળાઈ રહ્યો છે. અમુક વિસ્તારોમાં મગર ઘૂસે તેવી ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

સ્થાનિક તંત્ર સાથે એનડીઆરએફની ટીમો પણ વડોદરામાં રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં લાગી છે.

સ્કૂલો અને કૉલેજો 1 ઑગસ્ટના રોજ બંધ રહેશે અને અન્ય સંસ્થાઓ પણ બંધ રહી છે.

અનેક ઘરોમાં પાણી ભરાઈ ગયાં છે તથા કેટલાક વિસ્તારોમાં હાલ વીજળી પણ નથી.

અતિભારે વરસાદને કારણે ઍરપૉર્ટ બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી. કેટલીક ટ્રેનોને રદ કરવામાં આવી તથા કેટલીક ટ્રેનોના રૂટ બદલવાની ફરજ પડી હતી.

વિજય રૂપાણીની સરકારે સ્થાનિક તંત્રને આદેશ આપ્યા છે કે નિચાણવાળા વિસ્તારમાં રહેતા લોકોને જરૂર પડે તો સલામત સ્થળે ખસેડવામાં આવે.

ઍરપૉર્ટ ઑથૉરિટીના જણાવ્યા પ્રમાણે વરસાદને કારણે પાણી ભરાઈ જતાં ઍરપૉર્ટ બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી અને બે ફ્લાઇટ્સ કૅન્સલ કરવામાં આવી હતી.

સવારે 8 વાગ્યાથી સાંજે આઠ વાગ્યા સુધીમાં લગભગ 20 ઇંચ વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રસાદ પડ્યો હતો. બુધવારના દિવસે એક જ સ્થળે પડેલો આ સૌથી વધારે વરસાદ હતો.

ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ સ્થિતિને જોતાં સાંજે ઇમરજન્સી બેઠક બોલાવી હતી.

આઈએએસ અધિકારી વિનોદ રાવ અને લોચન સેહરા વડોદરા પહોંચ્યા હતા, જેથી ઊભી થયેલી સ્થિતિ મામલે સ્થાનિક તંત્રને માર્ગદર્શન આપી શકાય.

વિજય રૂપાણીએ નિચાણવાળા વિસ્તારમાં રહેતા લોકોને તંત્રને સહકાર આપવા અરજ કરી હતી. જેથી બચાવ કામગીરીમાં સરળતા રહે.

તંત્રએ આદેશ આપી દીધા છે 1 ઑગસ્ટના રોજ તમામ સ્કૂલો બંધ રાખવામાં આવે.

એનડીઆરએફની ટીમ પણ ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ છે અને જરૂર પડે ત્યાં લોકોને બચાવવાની કામગીરી શરૂ કરી દીધી છે.

વડોદરા સિવાય ગુજરાતમાં અમદાવાદ, ડભોઈ, હાલોલ, પંચમહાલના અન્ય વિસ્તારો, વડોદારના કરજણ અને વાઘોડિયા, સુરતના ઉમરપાડા, છોટા ઉદેપુરના સંખેડા સહિતનાં અન્ય સ્થળોએ પણ ભારે વરસાદ પડ્યો હતો.

વિશ્વામિત્રી નદીમાં પૂર

વડોદરા શહેરમાં વિશ્વામિત્રી નદી પર આવેલા તમામ પુલ બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે.

માત્ર 6-7 કલાકમાં 20 ઇંચ વરસાદ પડી જવાને કારણે શહેરમાંથી પાણી બહાર નીકળી શક્યું ન હતું.

આજવા સરોવર ઓવરફ્લો થવાને કારણે વડોદરા શહેર જેના કાંઠે વસ્યું છે તે વિશ્વામિત્રી નદીમાં પૂર આવ્યું હતું.

વિશ્વામિત્રીમાં પૂર અને બીજી તરફ પડી રહેલા ભારે વરસાદને કારણે શહેરની સ્થિતિ વધારે ખરાબ થઈ હતી.

પૂરનું પાણી પણ શહેરના કેટલાક વિસ્તારમાં ઘૂસ્યું હોવાના અહેવાલો છે.

નદીના કાંઠે રહેતા લોકોને કહેવામાં આવ્યું છે કે તેઓ સલામત સ્થળે ખસી જાય.


બુધવારે CBSEએ નોટિસ જાહેર કરી બન્ને વિષયોની પરીક્ષા ફરી લેવાની ઘોષણા કરી હતી. બોર્ડે જણાવ્યું છે કે પરીક્ષા દરમિયાન કોઈ પ્રકારની ગરબડની સૂચના મળી હતી.

ગણિત અને અર્થશાસ્ત્રની પરીક્ષા ફરી લેવા મામલે કેન્દ્રીય માનવ સંસાધન મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકરે ગુરૂવારે પ્રેસ કૉન્ફરન્સ પણ કરી હતી.

પ્રકાશ જાવડેકરે કહ્યું, "આ ખૂબ જ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ ઘટના હતી. હું બાળકો તેમજ માતા-પિતાની મુશ્કેલીઓ સમજું છું. જેની પણ આ પેપર લીકમાં સંડોવણી હશે, તેણે પરિણામ ભોગવવું પડશે. પોલીસ જલદી આરોપીઓને ઝડપી પાડશે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેમણે કહ્યું કે દિલ્હી પોલીસ પર તેમને ભરોસો છે. CBSEની વ્યવસ્થા ખૂબ જ ચુસ્ત છે, પરંતુ આ ઘટનાથી તેના પર દાગ લાગ્યો છે. આ મામલે આંતરિક તપાસ પણ ચાલી રહી છે. પેપર લીક વિરુદ્ધ કડક નિયમ બનાવવામાં આવશે.

શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી હતી કે પરીક્ષાની નવી તારીખ ગુરુવારે જ જાહેર થઈ જશે. પણ પ્રકાશ જાવડેકરે જણાવ્યું છે કે પરીક્ષા ક્યારે થશે તેનો નિર્ણય CBSE કરશે.

મહત્ત્વનું છે કે 10મા ધોરણની ગણિતની પરીક્ષા 28 માર્ચે થઈ હતી. પરંતુ પરીક્ષા પૂર્ણ થઈ તેના એક કલાકની અંદર જ CBSEએ આ પરીક્ષા ફરી લેવાની જા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હેરાત કરી હતી.

26 માર્ચે બારમા ધોરણની લેવાયેલી અર્થશાસ્ત્રની પરીક્ષા પણ ફરી લેવાની વાત કરવામાં આવી હતી. તેની પાછળનું કારણ પેપર લીક ગણાવવામાં આવ્યું છે.

જોકે, CBSEએ પોતાની પ્રેસ રિલીઝમાં પેપર લીક હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી.

CBSEએ કહ્યું, "પરીક્ષાઓ દરમિયાન કેટલીક ગડબડની સૂચના પર બોર્ડે પગલું ભર્યું છે. બોર્ડની પ્રતિબદ્ધતા કાયમ રાખવા અને વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં પરીક્ષા ફરી લેવાનો નિર્ણય કરાયો છે."

આ વચ્ચે સવાલ ઊઠે છે કે પેપર બનવાથી માંડીને વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચવા સુધી CBSE પ્રશ્નપત્રોને કેટલી અને કેવી સુરક્ષા મળે છે? આખરે ક્યાં-ક્યાંથી પેપર લીક થઈ શકે છે?

સ્કૂલ સુધી કેવી રીતે પહોંચે છે પ્રશ્નપત્ર?

દિલ્હીની બાલ મંદિર સિનિયર સેકન્ડરી સ્કૂલના પ્રિન્સિપાલ સંતોષ આહૂજાના જણાવ્યા અનુસાર સ્કૂલ સુધી પ્રશ્ન પત્ર બૅન્કથી લાવવામાં આવે છે.

બીબીસીને તેમણે જણાવ્યું, "બૅન્કમાં પ્રશ્ન પત્ર CBSE દ્વારા પહોંચાડવામાં આવે છે. જે દિવસે જે વિષયની પરીક્ષા હોય છે તે દિવસે સવારે સ્કૂલના પ્રતિનિધિ, બૅન્ક પ્રતિનિધિ અને CBSEના પ્રતિનિધિ ત્રણેયની હાજરીમાં પ્રશ્ન પત્રને બૅન્કના લૉકરમાંથી કાઢવામાં આવે છે."

સંતોષ આહૂજાની માહિતી અનુસાર જે સ્કૂલે બોર્ડની પરીક્ષાનું સેન્ટર બનાવવામાં આવે છે, બૅન્ક તે સ્કૂલની ખૂબ નજીક હોય છે. આ પ્રકારની બૅન્કને કસ્ટોડિયન બૅન્ક તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

કસ્ટોડિયન બૅન્ક કઈ બૅન્ક હશે, તેની પસંદગી પણ CBSE જ કરે છે અને તેની સૂચના સ્કૂલને મોકલી દેવામાં આવે છે.

પ્રશ્નપત્ર બૅન્કમાંથી નીકળીને જ્યારે સ્કૂલે પહોંચે છે, ત્યારે રસ્તામાં તે ગાડીમાં સુરક્ષા ગાર્ડ, એક CBSEના પ્રતિનિધિ અને સ્કૂલ પ્રતિનિધિ હોય છે.

બોર્ડની પરીક્ષા શરૂ થાય તેના અડધા કલાક પહેલા સ્કૂલના પ્રિન્સિપાલ, બોર્ડના હેડ એક્ઝામિનર અને પરીક્ષાના નિરિક્ષણમાં સામેલ થનારા શિક્ષકોની હાજરીમાં પ્રશ્નપત્રને ખોલવામાં આવે છે.

આ પૂર્ણ પ્રક્રિયાની વીડિયોગ્રાફી પણ કરવામાં આવે છે અને તુરંત CBSEને મોકલવામાં આવે છે.

દરેક વખતે એ વાત પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવે છે કે પ્રશ્નપત્રનું સીલ ખુલું ન હોય.

પછી ક્લાસરૂમમાં શિક્ષક પ્રશ્નપત્ર વહેંચવા માટે નીકળે છે અને નક્કી સમયે ઘંટી વાગવા પર દરેક ક્લાસમાં એક સાથે એક સમયે પ્રશ્નપત્ર વહેંચવામાં આવે છે.

જોકે, આ પ્રક્રિયા પરીક્ષા શરૂ થવાના બે કલાક પહેલાં પૂર્ણ થઈ જાય છે.

જ્યારે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે બારમા ધોરણનું અર્થશાસ્ત્ર અને...


બુધવારે IMFએ કહ્યું હતું કે વર્ષ 2020માં ભારતીય અર્થતંત્રમાં 4.5 ટકાના નકારાત્મક વૃદ્ધિ નોંધાશે. આઈએમએફના અર્થશાસ્ત્રી ગીતા ગોપીનાથે વૉશિંગ્ટનમાં વિશ્વ આર્થિક આઉટલુક અપડેટ જાહેર કરતાં આ વાત કહી હતી.

આ પહેલાં એપ્રિલની અપડેટમાં આઈએમએફે ભારતીય અર્થતંત્રનો વિકાસદર શૂન્ય ટકા રહેવાનો અંદાજ આપ્યો હતો.

ગીતા ગોપીનાથ પ્રમાણે ભારતીય અર્થતંત્રની આ દશાનું એક કારણ કોરોના વાઇરસને કારણે લાગુ કરાયેલા લૉકડાઉનનો લાંબો સમયગાળો છે અને બીજું કારણ છે કે મહામારી જેની અર્થતંત્ર પર ખરાબ અસર થશે.

આઈએમએફે આખા વિશ્વના અન્ય મોટાં અર્થતંત્રો માટે પણ આવા ખરાબ સમાચાર આપ્યા હતા.

આઈએમએફ પ્રમાણે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર -4.9 ટકાના દરથી વધશે. ચીનના અર્થતંત્રમાં માત્રે એક ટકાની વૃદ્ધિ જોવા મળશે.

પરંતુ આઈએમએફના તાજેતરના રિપોર્ટ પ્રમાણે 2021 ભારત માટે સારું વર્ષ રહેશે. ત્યારે ભારતનો વિકાસ દર છ ટકા રહેશે. ચીનનું અર્થતંત્ર 8.2 ટકાના દરથી આગળ વધશે.

સરકાર શું પગલાં લેશે?

અંગ્રેજીમાં કહેવત છે કે: Desperate Times Call for Desperate Measures (કપરો સમય મુશ્કેલ નિર્ણયો લેવાની એંધાણી છે.)

ભારતમાં 25 જૂને સતત 19માં દિવસે પેટ્રોલ-ડી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઝલના ભાવ વધ્યા છે. આ સરકારી ખજાનામાં બહુ જલદી પૈસા ભરવાનો સૌથી સહેલો અને સીધો રસ્તો છે.

અર્થશાસ્ત્રીઓ પ્રમાણે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધવાનું કારણ છે સરકારની ઓછી થતી કમાણીને ઘટતી રોકવી, જેથી રાજકોષીય ખાદ્ય ઓછી થઈ શકે.

આ તો માત્ર શરૂઆત છે.

વિશેષજ્ઞો કહે છે કે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધતાં રહેશે અને સરકાર આવનારાં બે-ત્રણ વર્ષમાં સતત કરવેરો અને જીએસટી પણ વધારશે. દેશના મધ્યવર્ગીય પરિવારો અને રોજમદારોમાં આની ખૂબ ટીકા થઈ શકે છે.

નાણાકીય વર્ષ 2021 માટે ભારતના રાજકોષીય ખાદ્ય (સરકારી ખર્ચ કરતાં તેની આવક ઓછી હોય) 3.8 ટકા હોવાનો અંદાજ છે, જે પાંચ ટકા સુધી પહોંચી શકે છે કારણકે આવનારા ત્રૈમાસિક ગાળામાં સરકારી ખર્ચ વધવા અને આવક ઘટવાની પૂરી શક્યતા છે.

ભારતનું અર્થતંત્ર મોટા સંકટ તરફ જઈ રહ્યું છે?

સ્વિટ્ઝરલૅન્ડ સ્થિત ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઑફ મૅનેજમૅન્ટ ઑફ ડેવલપમૅન્ટ (આઈએમડી) દર વર્ષે દુનિયામાં ટોચનું અર્થતંત્ર ધરાવતા દેશોનું રૅન્કિંગ જાહેર કરે છે.

આઈએમડીએ મંગળવારે જાહેર કરેલા પોતાના નવા સર્વેમાં ભારતને 43માં સ્થાને મૂક્યું હતું. અમેરિકા અને ચીન દુનિયાના સૌથી મોટા અર્થતંત્ર છે, પરસ્પર વેપારયુદ્ધને કારણે આ બંને પણ રૅન્કિંગમાં નીચે ખસકી ગયા છે.

આઈએમડીની રૅન્કિંગ રોજગારી, જીવનસ્તર અને સરકારી ખર્ચ સહિત અન્ય અનેક માપદંડો પર આધારિત હોય છે અને આ વર્ષે આમાં 63 દેશોનાં અર્થતંત્ર સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા.

અર્થશાસ્ત્રીઓ માટે આ સર્વે રિપોર્ટ ભલે વધારે મહત્ત્વ ન ધરાવતો હોય પરંતુ શું મોદી સરકાર માટે આ મહત્ત્વપૂર્ણ છે?

કદાચ હા, કારણકે જો એ રિપોર્ટ સકારાત્મક હોય તો સરકાર ઘણી વખત આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા રિપોર્ટને મહત્ત્વ આપે છે.

તો શું સરકારને ખુશ થવું જોઈએ કે તેની રૅન્કિંગમાં ફેરફાર નથી થયો, તેનો અર્થ એ કે તેનું અર્થતંત્ર બરાબર ચાલી રહ્યું છે? કે પછી દુખદ છે કે આ રૅન્કિંગ ગત વર્ષ કરતાં આગળ ન આવ્યું?

પરંતુ સરકારને કદાચ અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓના હાલના રિપોર્ટને લઈને વધારે ચિંતા થઈ શકે છે.

જેમકે, વિશ્વ બૅન્કનો આઠ જૂનનો એક રિપોર્ટ, આમાં ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં પ્રતિવ્યક્તિ આવકમાં 3.6 ટકાનો ઘટાડો થવાનો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે.

આ રિપોર્ટ પ્રમાણે, "આ વર્ષે લાખો લોકો અત્યાધિક ગરીબીનો ભોગ બની શકે છે."

વિશ્વ બૅન્કના ઉપાધ્યક્ષ સેલા પેઝરબાશિયાલુ પ્રમાણે, "આ ચિંતાની વાત છે કારણકે આ સંકટ (કોરોના મહામારી)ની અસર...


બુધવારે ખેડૂત નેતાઓએ એક સંવાદદાતા સંમેલન કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકારે મોકલેલો પ્રસ્તાવ માનવા માટે તેઓ તૈયાર નથી અને તેઓ આંદોલનને તેજ કરશે.

સિંઘુ સરહદ પર સરકારના પ્રસ્તાવ પર થયેલી ચર્ચા બાદ ખેડૂત નેતાઓએ આજે સાંજે એક સંવાદદાતા સંમેલનમાં કહ્યું કે સરકારનો ડ્રાફ્ટ અમને માન્ય નથી. જ્યાર સુધી ત્રણ કૃષિ કાનૂન પરત નહીં લેવાય ત્યાં સુધી તેઓ વિરોધ ચાલુ રાખશે.

ખેડૂત નેતાઓએ એમ પણ કહ્યું કે આગામી દિવસોમાં સંઘર્ષને વધુ આક્રમક બનાવવામાં આવશે અને ભાજપના નેતાઓને વિરોધ કરાશે તથા આંદોલન ખતમ નહીં થાય.

સંવાદદાતા સંમેલનમાં ખેડૂતોએ શું કહ્યું?

જે સમયે ખેડૂત નેતાઓ સંવાદદાતા સંમેલનમાં ખેડૂતોનો નિર્ણય જણાવી રહ્યા હતા એ દરમિયાન કૃષિ મંત્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમર ગૃહમંત્રી અમિત શાહની મુલાકાતે પહોંચ્યા હતા.

એ જ સમયે વિપક્ષી દળનું એક પ્રતિનિધિમંડળ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની મુલાકાતે પહોંચ્યું હતું. તેમાં રાહુલ ગાંધી, સીતારામ યેચૂરી, શરદ પવાર સહિતના નેતાઓ સામેલ હતા.

કમ્યૂનિસ્ટ નેતા સીતારામ યેચૂરીએ કહ્યું કે તેમણે રાષ્ટ્રપતિને એક આવેદનપત્ર આપ્યું છે અને વિનંતી કરી છે કે વગર ચર્ચા અને સલાહ લીધા વિના બિનલોકતાંત્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િક રીતે પસાર કરાયેલા (કૃષિ કાનૂન અને વીજળી બિલ સંશોધન કાનૂન)ને પરત લેવામાં આવે.

એનસીપી નેતા શરદ પવારે પણ કહ્યું છે કે કડકડતી ઠંડીમાં ખેડૂતો રસ્તા પર છે અને નારાજ છે. સરકારની જવાબદારી છે કે તેઓ ખેડૂતોની સમસ્યાનો ઉકેલ લાવે.

ખેડૂતોએ સમાધાનનો કેન્દ્ર સરકારનો પ્રસ્તાવ ઠુકરાવ્યો

નવી દિલ્હીની સિંઘુ બોર્ડર પર કૃષિકાયદાઓ રદ કરાવવા માટે વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતોએ કેન્દ્ર સરકારે આપેલો સુધારણાનો પ્રસ્તાવ ફગાવી દીધો છે.

બીબીસી સંવાદદાતા નીતિન શ્રીવાસ્તવે કહ્યું છે કે ખેડૂતોએ પ્રસ્તાવ ઠુકરાવી દીધો છે અને તેઓ જલદી આ વિશે મીડિયા સાથે વાત કરશે.

સ્વરાજ પાર્ટીના નેતા યોગેન્દ્ર યાદવે કહ્યું કે સરકારના પ્રસ્તાવમાં સંશોધનની સલાહ હતી તેને તમામ ખેડૂતો સંગઠનોએ એક સૂરે નકારી કાઢી છે.

ગઈ કાલની અમિત શાહ સાથેની બેઠકમાં સરકાર કૃષિકાયદાઓ પાછા ખેંચવા તૈયાર નથી એ વાત બાદ આજે કેન્દ્ર સરકારે વિરોધપ્રદર્શન કરી રહેલા ખેડૂતોને ઉકેલનો લેખિત પ્રસ્તાવ મોકલ્યો હતો.

ભારતીય કિસાન યુનિયનના પ્રવક્ત રાકેશ ટિકૈતે કહ્યું હતું કે ખેડૂતો બેઠક કરીને સરકારે મોકલેલા પ્રસ્તાવ પર વિચાર કરશે અને એ પછી જ આગળ શું કરવું છે એનો નિર્ણય લેવાશે.

એમણે કહ્યું કે સાંજ સુધી પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ થાય અને કેટલીક બાબતો પર વધ વધારે સ્પષ્ટતા થાય એમ બની શકે છે. ખેડૂતો બેઠક કરીને આગળની રણનીતિ પર વિચારણા કરશે.

રાકેશ ટિકૈતે કહ્યું કે "ખેડૂતો માટે આ ગૌરવની વાત છે અને તેઓ પાછા નહીં પડે. સરકાર શું કાયદા પાછા નહીં લે? શું અહીં તાનાશાહી ચાલશે? જો સરકાર જિદ્દી છે તો ખેડૂત પણ જિદ્દી છે. સરકારે કાયદાઓ પાછા લેવા જ પડશે."

આ અગાઉ મંગળવારે રાતે અમિત શાહ સાથેની બેઠકમાં ભાગ લેનાર ખેડૂત નેતા હન્નાન મુલ્લાહે કહ્યું કે સરકારે કોઈ નવી વાત નથી કરી.

એમણે કહ્યું કે જો સરકાર એમના પ્રસ્તાવમાં કૃષિકાયદાઓ પાછા લેવાની વાત કરે છે તો આગળની વાતચીત થશે. એ સિવાય અમને ખબર નથી કે આગળની રણનીતિ શું હશે.

આ દરમિયાન કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના સીતારામ યેચુરીએ કહ્યું છે કે ખેડૂતોના મુદ્દાઓને લઈને વિપક્ષી નેતાઓનું એક પ્રતિનિધિમંડળ આજે સાંજે રાષ્ટ્રપતિ રામ નાથ કોવિંદની મુલાકાત લેશે.

સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે અવરોધ વધ્યો

સરકાર અને ખેડૂતનેતાઓ વચ્ચેની છઠ્ઠા તબક્કાની વાતચીત રદ થઈ ગઈ છે. કેન્દ્ર અને ખેડૂતો વચ્ચેની વાતચીત ગતિરોધ સાથે ખતમ થઈ છે.

હજારો ખેડૂતો સિંધુ બૉર્ડર પર અડગ છે અને તેઓ નવા કૃષિકાયદાને રદ કરવાની માગથી પાછળ નથી હઠવા...


બુધવારે જમ્મુ કાશ્મીરમાં જે રાજકીય ડ્રામા થયો એ તેની સાબિતી આપે છે. ભાજપ અને પીડીપી ગઠબંધન તૂટ્યા બાદ ખૂબ જ સંવેદનશીલ એવા આ રાજ્યમાં રાજ્યપાલ શાસન લાદી દેવાયું.

વિધાનસભાને એ આશામાં મોકૂફ રખાઈ કે કદાચ નવી સરકાર બનવાની શક્યતા રહે.

બુધવારે પીડીપી, નેશનલ કૉન્ફરન્સ અને કૉંગ્રેસે સંકેતો આપ્યા કે આ પક્ષો સાથે મળીને સરકાર બનાવવા તૈયાર છે.

ફૉર્મ્યુલા એ હતી કે કૉંગ્રેસ અને નેશનલ કૉન્ફરન્સ મહેબુબા મુફ્તીને સરકાર રચવા સમર્થન આપશે.

જયારે મહેબુબાનો પત્ર જમ્મુ (ઠંડીમાં જમ્મુ રાજ્યની રાજધાની હોય છે) સ્થિત રાજભવન પહોંચ્યો ત્યારે રાજકીય ગતિવિધિમાં અચાનકથી વધારો થઈ ગયો.

એક કલાક બાદ જ રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિકે પોતાના બંધારણીય અધિકારોનો હવાલો આપતા વિધાનસભાને ભંગ કરી દીધી. હજી વિધાનસભાનો બેથી પણ વધુ વર્ષનો કાર્યકાળ બાકી છે.

હવે રાજ્યપાલની કાર્યવાહી પર પ્રશ્નો ઊભા કરાઈ રહ્યા છે.

મીડિયામાં એ ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે કે કેવી રીતે રાજ્યપાલના આ પગલાંથી જમ્મુ કાશ્મીરનું લોકતંત્ર નબળું પડ્યું.

પ્રશ્નો અને દલીલો એની જગ્યાએ યથાવત છે પરંતુ અહીંયા એ સમજવું વધારે જરૂરી છે કે વિધાનસભાને આટલી જલ્દી ભંગ કરવાનો નિર્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ણય કેમ લેવામાં આવ્યો.

ત્યારે કેમ નહીં જયારે કૉંગ્રેસ, પીડીપી અને નેશનલ કૉન્ફરન્સ છેલ્લા ચાર મહિનાઓથી આ જ ચર્ચાઓ કરી રહ્યા હતા.

સંઘ પરિવાર માટે તો કાશ્મીર ત્યારથી એક મહત્ત્વનો મુદ્દો છે, જ્યારથી એ ભારતીય રાજકારણના હાંસિયામાં ધકેલાયું છે.

કાશ્મીરના ખાસ દરજ્જા અને એનાથી જોડાયેલી વાતો તો ખૂબ થાય છે, પરંતુ વાત જયારે કામ કરવાની આવે છે તો કશું જ થતું નથી.

જમ્મુ ક્ષેત્રમાં નરેન્દ્ર મોદી ખૂબ ઝડપથી ઊભર્યા અને એમને સંઘ પરિવારનો પણ પૂરતો સાથ મળ્યો.

2014ની રાજ્ય વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં ભાજપ રાજ્યનો બીજો સૌથી મોટા પક્ષના રૂપે બહાર આવ્યો.

ઘાટીમાં ભાજપનું ગણિત

વિધાનસભામાં કોઈ પણ દળને સ્પષ્ટ બહુમતી નહોતી. પીડીપી ચોક્કસપણે રાજ્ય વિધાનસભાની બીજી સૌથી મોટી પાર્ટી હતી, પરંતુ એ જમ્મુ ક્ષેત્રમાં ભાજપને મળેલી ભારે બહુમતીને અવગણી શકે તેમ પણ નહોતી.

મુફ્તી મોહમ્મદ સઈદે ભાજપ સાથે ગઠબંધન કર્યું. વાજપેયીના સિદ્ધાંતો બરકરાર રાખીને, ભાજપ રાજ્યને ખાસ બંધારણીય દરજ્જો જાળવી રાખવા, બધા જ પક્ષોથી વાતચીતનો સિલસિલો ચાલુ રાખવા, ઘણી વીજળીની યોજનાઓ અને કેન્દ્રીય જાહેર એકમોને રાજ્યમાં ફરી લાવવા માટે રાજી થઈ ગયો.

આ સંમતિએ કાશ્મીરના નામે ભાજપની ઐતિહાસિક સક્રિયતા અને સામૂહિક આંદોલનો માટે કશું જ છોડ્યું નહીં.

એનાથી દુઃખી એક જમણેરી બિન સરકારી સંગઠને અનુચ્છેદ 35-એની અમુક બંધારણીય જોગવાઈઓને અદાલતમાં પડકારી.

મુફ્તી મોહમ્મદ સઈદના મૃત્યુ બાદ અમુક મહિનાઓ સુધી પીડીપી-ભાજપ ગઠબંધન પર શંકાનાં વાદળો છવાયેલાં રહ્યાં પરંતુ પછી એમની દીકરી મહેબુબા મુફ્તીના નેતૃત્વમાં બધું ઠીક થતું દેખાયું.

ગઠબંધનનાં લઘુતમ સામાન્ય કામોના વાયદા પૂરા કરવામાં નિષ્ફળ જતાં ભાજપના કાર્યકરો પોતે જ નિરાશ રહેવા લાગ્યા.

આખરે આ સરકાર મોદીની ભાજપ માટે એક બોજ બની ગઈ અને એણે પીડીપીથી પોતાનો રસ્તો અલગ કરી લીધો.

સરકાર પડી જવાથી પીડીપીને જોરદાર ધક્કો લાગ્યો. એમના પર આક્ષેપ લાગ્યો કે પીડીપી એવી પાર્ટી સાથે સરકાર ચલાવતી હતી જેણે એમને પાડી નાખવાનો નિર્ધાર કર્યો હતો.

ભાજપનો ફાયદો

ભાજપ માટે ફાયદાની વાત એ હતી કે એમની પાસે કાશ્મીર વેલીમાં પગ જમાવવાનો મોકો હતો. જલદી ઘણા બધા લોકોને પોતાની પાર્ટી સાથે જોડવાનું શરૂ કરી દીધું.

'પીપલ્સ કૉન્ફરન્સ'ના સંસ્થાપક અને અલગાવવાદી અબ્દુલ ગની લોનના પુત્ર સજ્જાદ લોનના 87 સભ્યોની વિધાનસભા (નામાંકિત સભ્યો થઈને 89)માં બે સભ્યો હતા.

ભાજપના સહયોગથી એમણે મુખ્ય...


બુધવારે નરેન્દ્ર મોદી દક્ષિણ ગુજરાતના સોનગઢ ખાતે જાહેરસભાને સંબોધશે, ત્યારે દેસાઈની 23મી પુણ્યતિથિની ઉજવણી થતી હશે.

બંને વડા પ્રધાનનાં વ્યક્તિગત અને રાજકીય જીવન પર નજર કરીએ તો તેમની વચ્ચે અનેક સમાનતા જોવા મળે છે, જોકે તફાવત પણ ઓછા નથી.

બીબીસી ગુજરાતીના જયદીપ વસંતે બંને વડા પ્રધાનની કારકિર્દીને નજીકથી જોનારા વરિષ્ઠ પત્રકાર દેવેન્દ્ર પટેલ સાથે વાત કરી અને બંને નેતાઓનાં વ્યક્તિત્વ વિશે જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો.

ગોધરા અને ગોધરાકાંડ

ગોધરાકાંડને પગલે ગુજરાતમાં હુલ્લડો ફાટી નીકળ્યાં, જેમાં સેંકડો લોકોનાં મૃત્યુ થયાં

મોરારજી દેસાઈ અંગ્રેજોના શાસન દરમિયાન ICS અધિકારી બન્યા હતા, જેને વર્તમાન પ્રાંત અધિકારી સાથે સરખાવી શકાય.

મોરારજીભાઈ ગોધરામાં નાયબ કલેક્ટર હતા, ત્યારે ત્યાં હિંદુ-મુસ્લિમ વચ્ચે હુલ્લડો ફાટી નીકળ્યાં હતાં, એ સમયે તેમણે પોતાની ફરજ નિષ્ઠાપૂર્વક અદા કરી હતી.

બાદમાં તેમની ઉપર ફરજમાં બેદરકારી દાખવવાના આરોપ લાગ્યા હતા.

નરેન્દ્ર મોદીની કારકિર્દીમાં પણ ગોધરાએ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.

2002માં ગોધરાકાંડ થયો, ત્યારબાદ સમગ્ર ગુજરાતમાં કોમી હુલ્લડો ફાટી નીકળ્યાં, જેમાં સેંકડો લોકોના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં મૃત્યુ થયાં.

ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્ય પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઉપર પણ હિંદુ હુલ્લડખોરો તરફ કૂણું વલણ રાખવાના આરોપ લાગ્યા અને કોર્ટ કેસ પણ થયો.

કોર્ટે તેમને ક્લીનચીટ આપી, જેને ઉચ્ચતમ અદાલતમાં પડકારવામાં આવી છે.

આ વિશે વધુ વાંચો

બંનેની કૅરિયરમાં નોટબંધી

મોરારજી દેસાઈએ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન નોટબંધી કરી હતી

મોરારજીભાઈ વડા પ્રધાન બન્યા તે પહેલાં નાણાપ્રધાન હતા. તેઓ નાણાકીય શિસ્તનો આગ્રહ રાખતા હતા.

મોરારજીભાઈએ કાળાં નાણાં અને ભ્રષ્ટાચાર ઉપર લગામ કસવા તેમના શાસનકાળ દરમિયાન મોટા દરની ચલણી નોટો (રૂ. 1000, રૂ. 5000 અને રૂ. 10,000)ની ઉપર પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો.

મોદીએ પણ રૂ. 500 અને રૂ. 1000ની ચલણી નોટો ઉપર પ્રતિબંધ લાદ્યો, પરંતુ વહીવટીતંત્ર તૈયાર ન હતું, જેના કારણે પ્રજાએ એક મહીના સુધી હાલાકી ભોગવવી પડી.

તેમની સરખામણીમાં દેસાઈએ આ કામ સુપેરે પાર પાડ્યું હતું.

મોરારજીભાઈના કાર્યકાળ દરમિયાન વિવાદ નહોતો થયો.

તેનું એક કારણ એ પણ હતું કે એ સમયે 99 ટકા પ્રજાએ ઉચ્ચ ચલણી નોટો જોઈ જ ન હતી, જ્યારે રૂ. 500 અને 1,000ની નોટો વ્યાપક રીતે ચલણમાં હતી.

મોદીની મુત્સદ્દીગીરી

'મોદીએ તેમના આંતરિક વિરોધીઓને મુત્સદ્દીગીરીથી સાફ કર્યા'

મોરારજીભાઈને અંગ્રેજ કલેક્ટરના હાથ નીચે કામ કરવાનું થતું, છતાં તેઓ અંગ્રેજ અધિકારીઓને ગાંઠતા ન હતા. તેઓ એકદમ સ્વતંત્ર મિજાજના હતા.

મોરારજીભાઈ અને મોદીના વ્યક્તિત્વની સીધી સરખામણી ન થઈ શકે. મોરારજીભાઈ તડ અને ફડ બોલી નાખતા, તેઓ ચુસ્ત ગાંધીવાદી હતા.

નરેન્દ્રભાઈ પક્ષમાં કે બહાર વિરોધીઓની સફાઈ કરતા ખચકાતા નથી. 90ના દાયકામાં ભાજપમાં આંતરિક ખેંચતાણ ચાલી રહી હતી, ત્યારે મોદીને ગુજરાત બહારનો 'વનવાસ' મળ્યો.

જોકે, દિલ્હી પહોંચીને મોદીએ મુત્સદ્દીપણું વાપર્યું અને ગુજરાતમાં પુનરાગમન સુનિશ્ચિત કર્યું.

તેઓ પરત આવ્યા એટલે કેશુભાઈ પટેલને 'વનવાસ' આપવાનું કામ કર્યું.

વિરુદ્ધ ધ્રુવ, સમાન પાસાં

99 વર્ષની ઉંમરે 1995માં મોરારજી દેસાઈએ દેહ છોડ્યો

નરેન્દ્રભાઈ અને દેસાઈના વ્યક્તિત્વની સરખામણી કરીએ તો કેટલીક બાબતો આંખે વળગે છે.

બંનેએ નોટબંધી જેવા બૉલ્ડ નિર્ણયો લીધા હતા. બંનેની નેતૃત્વની પ્રણાલી 'ઑથૉરિટેરિયન' જણાય છે.

બંને સ્વયંશિસ્તમાં માને અને શિસ્તનો આગ્રહ રાખે છે. દેસાઈ ગોધરાના નાયબ કલેક્ટર હતા, ત્યારે મંજૂરી માટે ગોઠવવામાં આવેલો વિશેષ ખેલ જોવા ગયા હતા.

ત્યાં જઈને તેમણે જોયું તો પહેલી હરોળમાં પોલીસવાળા બેઠા...