કોર્ટે કહ્યું કે આ કાયદાનો ઉપયોગ નિર્દોષ લોકોની વિરુદ્ધ થઈ રહ્યો છે જ્યારે કાયદાનો ઉપયોગ તેમાં નિહિત ભાવનાથી થવો જોઈએ.

ગોહત્યા કાયદા હેઠળ પકડાયેલા એક આરોપીની જામીન અરજીની સનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ સિદ્ધાર્થે કહ્યું, "કાયદાનો ઉપયોગ નિર્દોષ લોકોની વિરુદ્ધ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જ્યાં પણ માંસ મળે છે ફોરેન્સિક તપાસમાં ટેસ્ટ કરાવ્યા વગર તેને ગાયનું માંસ જણાવી દેવામાં આવે છે. મોટાભાગના મામલામાં માંસને પરીક્ષણ માટે મોકલાતું પણ નથી. આરોપી એ ગુના માટે જેલમાં રહે છે જે બની શકે કે જે થયો પણ ન થયો હોય."

જામીનના આદેશમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ગાયોને જપ્ત થઈ હોવાનું જણાવાય છે પણ રિકવરીનો કોઈ મેમો તૈયાર નથી કરવામાં આવતો અને કોઈને ખબર નથી કે રિકવરી પછી ગાયો ક્યાં જાય છે.

હાઈકોર્ટે ગોવંશની ખરાબ પરિસ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે ગોશાળાઓ દૂધ ન આપનારી ગાયો અને વૃદ્ધ ગાયોને સ્વીકાર નથી કરતી. તેમને ભટકવા માટે રસ્તા પર છોડી દેવામાં આવે છે. સડક પર ગાયો અને પશુધનથી રસ્તા પર અવરજવર કરાનારા લોકોને પણ ખતરો હોય છે.

કોર્ટનું કહેવાનું હતું, સ્થાનિક લોકો અને પોલીસના ડરથી તેમને રાજ્યની બહાર પણ નહીં લઈ જઈ શકાતી. ચ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રિયાણ પણ હવે કોઈ છે નહીં, એવામાં આ પશુઓ જ્યાં-ત્યાં ભટકે છે અને ખેતરના પાકને નુકસાન પહોંચાડે છે.

અરજી કરનાર રહમુદ્દીને આ મામલામાં કોર્ટમાં અરજી કરી હતી કે તેમની કોઈ ખાસ આરોપ વગર ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

અરજી કરનાર પ્રમાણે, તેમની ધરપકડ ઘટનાસ્થળ પરથી નહોતી થઈ અને ધરપકડ પછી પોલીસે એ જાણવાનો પ્રયત્ન ન કર્યો કે જેને કારણે તેમને પકડવામાં આવ્યા હતા એ ગોમાંસ હતું કે નહીં.

ગાયની હત્યા પર 10 વર્ષની સજા

ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે ગોહત્યા નિવારણ કાયદાને વધારે મજબૂત બનાવવાના ઇરાદાથી લૉકડાઉન દરમિયાન જૂન મહિનામાં આમાં સંશોધનના પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી હતી અને તેનાથી સંબંધિત અધ્યાદેશ પણ બહાર પાડ્યો હતો.

પછી 22 ઑગસ્ટના રોજ વિધાનસભાના સંક્ષિપ્ત સત્ર દરમિયાન આ અધ્યાદેશને સદનમાંથી પસાર પણ કરી દેવામાં આવ્યા.

જેની હેઠળ યુપીમાં ગાયની હત્યા પર 10 વર્ષ સુધીની સજા અને ત્રણથી પાંચ લાખ રૂપિયા સુધીનો દંડ થઈ શકે છે.

એ સિવાય ગોવંશના અંગભંગ કરવા પર સાત વર્ષની જેલ અને ત્રણ લાખ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવશે.

એ વખતે ખરડા વિશે રાજ્યના અવરસચિવ ગૃહ અવનીશ અવસ્થીએ કહ્યું કે આનો ઉદ્દેશ્ય ઉત્તર પ્રદેશ ગોવધ નિવારણ કાયદા, 1955ને વધારે સંગઠિત અને પ્રભાવી બનાવવા તથા ગોવંશના પશુઓની રક્ષા અને ગોવધની ઘટનાઓ સંબંધિત ગુનાઓ પર પૂર્ણ રૂપે લગામ લગાવાનો છે.

ઉત્તર પ્રદેશ ગોવધ નિવારણ અધિનિયમ, 1955 વર્ષ 1956માં છ જાન્યુઆરીએ લાગુ થયો હતો અને તે વર્ષે જ તેની નિયમાવલી બની હતી.

આ કાયદામાં અત્યાર સુધી ચાર વખત અને નિયમોમાં બે વખત સંશોધન થયા છે.

સરકારનું કહેવું છે કે નવા સંશોધનથી ગોવંશના પશુઓનું સંરક્ષણ પ્રભાવી રીતે કરી શકાશે અને ગોવંશના પશુઓના અનિયમિત પરિવહન પર અંકુશ લગાવવામાં મદદ મળશે.

ગૅન્ગસ્ટર ઍક્ટ હેઠળ કાર્યવાહી

યુપીમાં ભાજપ સરકાર રાજ્યમાં ગોવંશની વિરુદ્ધ ગુનાને રોકવા માટે શરૂથી જ તમામ પ્રયત્નો કરતી રહી છે અને ગાયોના ખુલ્લામાં ફરવાને લઈને પણ સરકારનું વલણ કડક રહ્યું છે.

સરકારે દરેક જિલ્લામાં ગોશાળાઓ બનાવવાના આદેશ પણ આપ્યા છે. છતાં રસ્તા પર મોટી સંખ્યા ગાયો અને અન્ય પશુઓ રખડતાં જોવા મળે છે પરંતુ ગોશાળાઓમાં પણ અવારનવાર ભૂખ અને બીમારીથી ગાયોના મરવાના સમાચાર પણ આવતા રહે છે.

ગોહત્યા રોકવા માટે સરકારે નિયમોને કડક કર્યા છે અને સંશોધિત કાયદામાં આને લઈને ઘણી બાબતો કહેવામાં આવી છે.

પ્રથમ વખત ગોહત્યાના આરોપ સાબિત થવા પર ત્રણથી 10 વર્ષની સજા અને ત્રણ લાખથી લઈને પાંચ...


કોર્ટે કહ્યું કે બાબરી મસ્જિદના ગુંબજની જગ્યા હિંદુઓને મળે જ્યારે સુન્ની વકફ બોર્ડને મસ્જિદ માટે અયોધ્યામાં અન્ય સ્થળે 5 એકર અનુકૂળ જમીન આપવામાં આવે.

ત્યારે એક સવાલ એ પણ થાય કે કોર્ટે મુસ્લિમ પક્ષને મસ્જિદ બાંધવા માટે જમીન આપવાનું કહ્યું એ ક્યારે શક્ય બનશે?

ચુકાદા સામે રિવ્યૂ પિટિશન?

મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડના સેક્રેટરી ઝફરયાબ ઝિલાનીએ ચુકાદા બાદ મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડના બૅનર હેઠળ પત્રકારપરિષદ યોજી હતી.

જેમાં ચુકાદાથી તેઓ અંસતુષ્ટ હોવાનું કહી ચુકાદા સામે રિવ્યૂ પિટિશનનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ હોવાની વાત કહી હતી.

જોકે તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તમામ નિર્ણયો સંપૂર્ણ ચુકાદો વાંચ્યા બાદ, તેનું વિશ્લેષણ કર્યા પછી જ લેવામાં આવશે.

બાદમાં યુપીના સુન્ની વકફ બોર્ડના અધ્યક્ષ ઝફર ફારુકીએ સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ ચુકાદાને આવકારે છે અને તેઓ રિવ્યૂ પિટિશન કરવા અંગે વિચારી રહ્યા નથી.

તેમણે એવું પણ જણાવ્યું હતું કે 'રિવ્યૂ પિટિશન કરવામાં આવશે એવું કહેનારા વકીલ કે સંસ્થાની વાત એ તેમની વ્યક્તિગત છે અને તેમાં સુન્ની વકફ બોર્ડનું વલણ સામેલ નથી.'

જોકે, બાદમાં ઝિલાનીએ એવી પણ સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ મુસ્લિમ બોર્ડના સેક્રેટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રી તરીકે પત્રકારપરિષદ સંબોધી રહ્યા હતા નહીં કે વકફ બોર્ડના પ્રતિનિધિ તરીકે.

મસ્જિદ બાંધવાના પૈસા ક્યાંથી આવશે?

આ મામલે વરિષ્ઠ પત્રકાર રામદત્ત ત્રિપાઠી કહે છે કે હાલની વિવાદીત જમીન હિંદુ પક્ષને આપવામાં આવી છે, જેમાં વાત 2.77 એકરની છે, તે ખરેખર લગભગ 1500 સ્ક્વૅરયાર્ડ છે.

તેમણે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "જ્યાં સુધી મસ્જિદની વાત છે તો એ માટે સરકારે અયોધ્યામાં 5 એકર જગ્યા ફાળવવા માટે કહ્યું છે તથા તે માટે રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર બન્નેને નિર્દેશ આપ્યા છે."

"જેમ મંદિર બાંધવા માટે ટ્રસ્ટ બનાવી તેની કમિટી નક્કી કરવા કહેવાયું છે, તેવી જ રીતે આ મામલે પણ કામગીરી કરી શકાય."

"સરકાર 1993ની અયોધ્યા જમીન 'સંપાદન પ્રક્રિયા' હેઠળ જમીનની વ્યવસ્થા કરી શકે છે અને આગળની પ્રક્રિયા માટે ઍક્વિઝિશન ઑફ સર્ટન એરિયા ઍટ અયોધ્યા ઍક્ટનાં સૅક્શન 6 અને 7નો ઉપયોગ થઈ શકે."

મંદિર કે મસ્જિદ બાંધવા માટેના ફંડની વાત કરતાં તેમણે કહ્યું,"ભારત ધર્મનિરપેક્ષ દેશ છે. આથી સરકાર મંદિર, મસ્જિદ બાંધવા માટે સીધું ફંડ આપી શકે નહીં. ટ્રસ્ટ તેની રીતે વ્યવસ્થા કરી શકે અથવા પક્ષકાર ભંડોળ ભેગુ કરી શકે."

આ ટ્રસ્ટનું ગઠન ઍક્વિઝિશન ઑફ સર્ટન એરિયા ઍટ અયોધ્યા ઍક્ટ, 1993નાં સૅક્શન 6 અને 7 હેઠળ કરવા કહેવાયું છે.

ત્રિપાઠીએ વધુમાં ઉમેર્યું,"કેન્દ્ર સરકારે ત્રણ મહિનામાં એક યોજના તૈયાર કરવાની છે. જેમાં ટ્રસ્ટની કામગીરી સંબંધિત જરૂરી જોગવાઈઓ, મૅનેજમૅન્ટ, ટ્રસ્ટીની સત્તાઓ, મંદિર-મસ્જિદના મામલા અને અન્ય બાબતોનો સમાવેશ થાય છે."

તેમણે કહ્યું,"કોર્ટે બંધારણના આર્ટિકલ 142 હેઠળ મળેલી સત્તા વાપરીને ઉત્તર પ્રદેશ સુન્ની વકફ બોર્ડને 5 એકર જમીનનો પ્લૉટ ફાળવી આપવા માટે નિર્દેશ કર્યો છે."

"કોર્ટ અનુસાર 1993ના કાયદા હેઠળ સંપાદન કરી શકાય એવી જમીન કેન્દ્ર સરકાર જમીન ફાળવી શકે છે અથવા રાજ્ય સરકાર અન્ય કોઈ જગ્યાએ અનુકૂળ જમીન આપી શકે છે."

"જમીન ફાળવણી બાદ વકફ બોર્ડ મસ્જિદ બાંધવા માટે અન્ય સંગઠનની મદદ લઈ શકે છે. તેની તેમને છૂટ છે."

રિવ્યૂ પિટિશનની શક્યતા પર તેમણે કહ્યું કે બંધારણીય પીઠનો ચુકાદાનો છે એટલે રિવ્યૂ પિટિશનની સફળ થવાની શક્યતા નહિવત્ લાગી રહી છે.

મસ્જિદ બાંધવાની જવાબદારી કોની?

સુપ્રીમ કોર્ટનાં વરિષ્ઠ વકીલ દીપીકા ચાવડાનું કહેવું છે કે કોર્ટે સંતુલિત ન્યાય, જેને સંપૂર્ણ ન્યાય કહી શકાય, તે આપવા માટે બંધારણના આર્ટિકલ 142ની સત્તાનો ઉપયોગ પણ કર્યો છે.

તેમણે...


કોર્ટે ચુકાદામાં કહ્યું કે ફરિયાદી પક્ષ આરોપીઓ અને કથિત ગુના વચ્ચેના સંબંધને સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યો છે.

આ દરમિયાન બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીએ આ કેસ પર શરૂઆતથી નજર રાખી રહેલા વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રશાંત દયાળ સાથે વાત કરી હતી.

ફેસબુક લાઇવ દરમિયાન પ્રશાંત દયાળે કરેલી વાતચીત અહીં રજૂ કરાઈ રહી છે.

પ્રશાંત દયાળ આ સમગ્ર ઘટનાને 'ટ્રીપલ મર્ડર' અને ઉપજાવી કાઢેલી ગણાવે છે.

દયાળે કહે છે, "ઍન્કાઉન્ટરમાં ગુજરાત અને રાજસ્થાન પોલીસ દોષિત હોવા છતાં ગુજરાત સીઆઈડીએ એવું કહ્યું હતું કે આ હત્યા છે, ઍન્કાઉન્ટર નથી."

2014થી 2017ની વચ્ચે કુલ 16 લોકો અને હાલ 22 લોકો એટલે કે તમામ 38 લોકો આ કેસમાંથી મુક્ત થયા છે.

મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે આ કેસની ટ્રાયલ 2007માં શરૂ થઈ હતી, કુલ 210 સાક્ષીઓની જુબાની લેવામાં આવી હતી જેમાં 92 સાક્ષીઓ પોતાની જુબાનીથી ફરી ગયા હતા.

આ અંગે વાત કરતા દયાળ કહે છે, "2014માં ટ્રાયલ થતાં અગાઉ 38માંથી અમિત શાહ અને ગુલાબચંદ કટારિયા સહિત 16 આરોપીઓને કોર્ટે છોડી મૂક્યા."

"એ વખતે સીબીઆઈએ હાઈકોર્ટમાં જવું જોઈતું હતું પણ ત્યારે એવું થઈ ન શક્યું. અત્યારે પણ આ નિર્ણયને પડકારવા માટે હાઈકોર્ટનો વિકલ્પ ખુલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્લો જ છે."

અહીં નોંધનીય છે કે કોર્ટના આ ચુકાદા પર બોલતા સોહરાબુદ્દીનના ભાઈ રુબાબુદ્દીને કહ્યું, "આ ચુકાદાથી સંતોષ નથી અને અમે આની સામે હાઈકોર્ટમાં જઈશું."

સીબીઆઈના સ્પેશિયલ જજ એસ. જે. શર્માએ કહ્યું, "હું માર્યા ગયેલા ત્રણ લોકોના પરિવારો માટે દિલગીરી વ્યક્ત કરું છું, પરંતુ હું લાચાર છું. કોર્ટ પુરાવાના આધારે ચુકાદો આપે છે. દુર્ભાગ્યપણે આ કેસમાં પુરતા પુરાવા નથી."

ઍન્કાઉન્ટર અંગે પોતાનો મત સ્પષ્ટ કરતા દયાળ ઉમેરે છે, 'હું પત્રકાર છું, ન્યાયાધીશ નથી પણ સ્પષ્ટ દેખાય એવી ઘટના હતી કે આ ઍૅન્કાઉન્ટર બનાવટી છે."

"સીબીઆઈની જે થિયરી હતી કે પૈસાને માટે સોહરાબને મારી નાખવામાં આવ્યો એ વાત સાથે પણ હું સહમત નથી. આ અંગેનું કારણ કંઈક બીજું છે જે હજુ સુધી બહાર આવ્યું નથી."

આ મામલે કોર્ટે એ વાતને માની છે કે સોહરાબુદ્દીનનું મોત ગોળી લાગવાને કારણે થયું હતું.

જોકે, આ વાતના કોઈ પુરાવા નથી, આ જ કારણ છે કે તમામ આરોપીઓને મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યા છે.

કોર્ટે પોતાના આદેશમાં કહ્યું કે સરકાર અને એજન્સીઓએ કેસની તપાસ કરવામાં ઘણી મહેનત કરી છે.

210 સાક્ષીઓને કોર્ટમાં રજુ કર્યા પરંતુ કોઈ પણ રીતે પુરાવા સામે આવી શક્યા નહીં.

આ અંગે દયાળ જણાવે છે, "ચાલો, માની લેવામાં આવે કે આ જૅન્યુઇન ઍન્કાઉન્ટર હતું તો જે પોલીસ અધિકારીઓએ પોતાની જિંદગીના 9 વર્ષ  જેલમાં પસાર કર્યાં એનું શું? એમના પરિવારોએ સહન કરેલી યાતનાનું શું?"

વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રશાંત દયાળ

2005ના નવેમ્બર મહિનામાં સોહરાબુદ્દીન શેખ, તેમનાં પત્ની કૌસરબી અને તુલસીરામ પ્રજાપતિ હૈદરાબાદથી મહારાષ્ટ્રના સાંગલી જઈ રહ્યાં હતાં.

આ દરમિયાન ગુજરાત ઍન્ટિ-ટૅરરિઝમ સ્કવૉડે તેમની બસ રોકી અને તેમને અમદાવાદ બહાર દીશા નામના એક ફાર્મ હાઉસમાં લઈ જવામાં આવ્યાં.

જેના ત્રણ દિવસ બાદ મતલબ કે 26 નવેમ્બર 2005ના રોજ એક કથિત ઍન્કાઉન્ટરમાં સોહરાબુદ્દીનની હત્યા કરી દેવામાં આવી. કૌસરબીની પણ હત્યા કરી દેવામાં આવી.

દયાળ કહે છે, "સીઆઈડી ક્રાઇમ જ્યારે તપાસ કરતી હતી ત્યારે સંજોગો જુદા હતા."

"સીબીઆઈ જ્યારે તપાસમાં આવી ત્યારે સીબીઆઈની પણ દાનતમાં ખોટ હતી. સીબીઆઈના પોલિટિકલ ઍજન્ડા હતા."

"હું માનું છું કે આ તપાસ સીબીઆઈને બદલે ગુજરાત પોલીસના હૅડ કૉન્સ્ટેબલે કરી હોત તો સારી રીતે કરી શકાઈ હોત."

મુંબઈમાં આવેલી સીબીઆઈની સ્પેશિયલ કોર્ટમાં કેસની તપાસ કરી રહેલા ચીફ ઇન્વેસ્ટિગેટિવ ઑફિસર અમિતાભ ઠાકુરે કહ્યું હતું કે સોહરાબુદ્દીનની...


કોર્ટે પોતાના આદેશમાં કહ્યું કે "મીડિયામાં મરકઝમાં સામેલ વિદેશીઓને લઈને મોટો પ્રૉપેગૅન્ડા ચલાવામાં આવ્યો અને એવો માહોલ બનાવ્યો કે કોવિડ-19 વાઇરસ ફેલાવવા માટે આ જ લોકો જવાબદાર છે."

આ વિદેશી નાગરિકો પર ટૂરિઝમ વિઝાની શરતોનું ઉલ્લંઘન કરીને તબલિગી જમાતના કાર્યક્રમમાં સામેલ થવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો, જેના કારણે તેમના પર આઈપીસીની વિભિન્ન કલમો, મહામારી રોગ અધિનિયમ, મહારાષ્ટ્ર પોલીસ અધિનિયમ, આપદા પ્રબંધન અધિનિયમ અને ફૉરેનર્સ ઍક્ટ હેઠળ કેસ દાખલ કરાયો હતો.

ઔરંગાબાદ પીઠના જસ્ટિસ ટી.વી. નલવડે અને જસ્ટિસ એમ.વી. સેવલિકરની ખંડપીઠે અરજકર્તા તરફથી દાખલ કરાયેલી ત્રણ અલગઅલગ અરજીઓ પર સુનાવણી કરી. આ અરજીકર્તા આઈવરી કોસ્ટ, ઘાના, તાન્ઝાનિયા, જિબૂતી, બેનિન અને ઇન્ડોનેશિયાના નાગરિકો છે.

હકીકતમાં પોલીસે દાવો કર્યો હતો કે તેમને ગુપ્ત જાણકારી મળી હતી કે આ લોકો અલગઅલગ મસ્જિદમાં રહી રહ્યા છે અને લૉકડાઉનના નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને નમાઝ પઢી રહ્યા છે. બાદમાં બધા અરજીકર્તાઓ સામે કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો.

જોકે અરજીકર્તાઓનું કહેવું છે કે તેઓ માન્ય વિઝા લઈને ભારત આવ્યા હતા, જેને ભારત સરકારે જારી કર્યા હતા અને તેઓ ભારતની સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંસ્કૃતિ, પરંપરા, આતિથ્ય અને ભારતીય ભોજનનો અનુભવ લેવા માટે અહીં આવ્યા હતા.

તેમનું કહેવું હતું કે ઍરપૉર્ટ પર પહોંચતાં તેમનું સ્ક્રિનિંગ થયું હતું અને કોવિડ-19 વાઇરસનો ટેસ્ટ થયો હતો. તેમના જણાવ્યા અનુસાર રિપોર્ટ નૅગેટિવ આવ્યા બાદ જ તેમને ઍરપૉર્ટથી બહાર નીકળવાની મંજૂરી અપાઈ હતી.

તેમના કહેવા અનુસાર, એટલે સુધી કે તેઓએ જિલ્લા પોલીસ અધીક્ષકને પણ અહમદનગર જિલ્લામાં પહોંચવાની જાણકારી આપી હતી. જોકે 23 માર્ચે લૉકડાઉન થવાને કારણે ગાડીઓ બંધ થઈ ગઈ, હોટલ અને લોજ બંધ થઈ ગયાં હતાં, તેના કારણે મસ્જિદોએ તેમને આશરો આપ્યો હતો.

અરજીકર્તાઓનો દાવો છે કે તેઓએ જિલ્લા કલેક્ટરના આદેશોના ઉલ્લંઘન જેવું કોઈ ગેરકાયદે કામ કર્યું નથી.

કોર્ટના આદેશ અનુસાર, "પ્રિન્ટ અને ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયામાં મરકઝમાં સામેલ વિદેશીઓને લઈને મોટો પ્રોપગ્રેન્ડા ચલાવામાં આવ્યો અને એવો માહોલ બનાવ્યો કે કોવિડ-19 વાઇરસ ફેલાવવા માટે આ જ લોકો જવાબદાર છે. એ રીતે આ વિદેશીઓનું ઉત્પીડન કરવામાં આવ્યું."

"એક તરફ જ્યારે કોરોના મહામારી કે આપદા પગપેસારો કરી રહી હતી ત્યારે રાજકારણથી પ્રેરિત એક સરકાર બલિનો બકરો શોધી રહી હતી અને એવું લાગે છે કે આ વિદેશીઓને બલિનો બકરો બનાવી દીધા."

"દરેક સ્થિતિ અને કોરોના સંક્રમણથી જોડાયેલા આંકડા દર્શાવે છે કે અરજીકર્તાઓ સામે આ પ્રકારનાં પગલાં ભરવાની જરૂર નહોતી."

"સમય આવી ગયો છે કે આ મામલે વિદેશીઓ સામે ભરેલાં પગલાં માટે પસ્તાવો વ્યક્ત કરવામાં આવે અને જે નુકસાન થઈ ગયું છે તેને સુધારવા માટે સકારાત્મક પગલાં ભરવામાં આવે."

'BJP 2022ની ચૂંટણીમાં ગુજરાતની તમામ બેઠકો જીતશે'

એનડીટીવીના અહેવાલ પ્રમાણે ગુજરાત ભાજપના નવનિયુક્ત પ્રદેશાધ્યક્ષ સી. આર. પાટીલે શુક્રવારે કહ્યું કે પક્ષના કાર્યકરોએ 2022ની ચૂંટણીમાં પક્ષને તમામ 182 બેઠકો જિતાડવા માટેનો નિશ્ચય કર્યો છે.

લગભગ એક મહિના પહેલાં પ્રદેશ ભાજપના નવા પ્રમુખ બનેલા સી. આર. પાટીલે આવનારી આઠ બેઠકોની પેટા ચૂંટણીમાં પણ જીતનો વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો છે.

આ બેઠકો વર્ષની શરૂઆતમાં કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોએ આપેલાં રાજીનામાં બાદથી ખાલી પડી છે.

પ્રમુખ બન્યા બાદના તેમના તુરંતના સૌરાષ્ટ્ર પ્રવાસના ત્રીજા દિવસે રાજકોટમાં પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં પાટીલે કહ્યું કે કેટલાક લોકોને આ વધારે પડતું લાગે પણ 2022માં અમે તમામ 182 બેઠકો પર જીતના લક્ષ્ય સાથે આગળ વધી રહ્યા છીએ.

તેમણે કહ્યું, "આ લક્ષ્ય ચોક્કસ સાધી શકાય, કારણકે ભૂતકાળમાં પક્ષે...


કોર્ટે પોતાના નિર્ણયને લાગુ કરવા માટે સરકારને ત્રણ મહિનાનો સમય આપ્યો છે. ચુકાદો આપનારી બેન્ચમાં જસ્ટિસ ડી. વાય. ચંદ્રચૂડ તથા જસ્ટિસ અજય રસ્તોગી પણ સામેલ હતા.

કમાન્ડ પોસ્ટનો મતલબ છે કે કોઈ સૈન્ય ટુકડીની કમાન સંભાળવી એટલે કે એ ટુકડીનું નેતૃત્વ કરવું.

આ સાથે જ કોર્ટે સેનામાં સામેલ મહિલા અધિકારીઓના માટે સ્થાયી કમિશન લાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

સર્વોચ્ચ અદાલતે ઠેરવ્યું કે મહિલા અધિકારી ચાહે ગમે તેટલાં સમયથી સેવારત હોય, તેમને પરમેનન્ટ કમિશન મળવું જોઈએ.

'મહિલાઓ અને સેનાનું અપમાન'

મહિલાઓને કમાન્ડ પોસ્ટ ન આપવું એ અતાર્કિક તથા સમાનતાના અધિકારથી વિપરીત છે. જસ્ટિસ ચંદ્રચૂડે કહ્યું કે 'સમાનતાનો અધિકાર એ તાર્કિક અધિકાર છે.'

સર્વોચ્ચ અદાલતે નોંધ્યું હતું કે જો મહિલાઓની ક્ષમતા તથા સિદ્ધિઓ ઉપર શંકા કરવામાં આવે તો તે મહિલાઓ ઉપરાંત સેનાનું પણ અપમાન છે.

સામાજિક માન્યતાઓને આધારે મહિલાઓને સમાન તક ન આપવીએ વ્યથિત કરનારી બાબત છે તથા તે અસ્વીકાર્ય છે.

સેનામાં મહિલાઓને પરમેનન્ટ કમિશન ન આપવું એ સરકારનો પૂર્વાગ્રહ છતો કરે છે. કેન્દ્ર સરકારે મહિલાઓ અંગે માનસિક્તા બદલવી રહી, જેથી કરીને સશસ્ત્રબળોમાં સમાનતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આવે.

કેન્દ્ર સરકારની દલીલ

અરજદારોએ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા ઉપર ખુશી વ્યક્ત કરી હતી. ભારતીય સેનામાં લેફ્ટનન્ટ કર્નલ સીમાસિંહે કહ્યું:

"આ ચુકાદો પ્રગતિશીલ તથા ઐતિહાસિક છે. મહિલાઓને સમાન તક મળવી જોઈએ."

કેન્દ્ર સરકારે પોતાની દલીલમાં જણાવ્યું હતું કે સેનામાં મોટાભાગના પુરુષ સૈનિક ગ્રામીણ વિસ્તારના હોય છે. તેઓ મહિલાઓને સમકક્ષ હોદા ઉપર સ્વીકારી નહીં શકે.

ઉપરાંત તર્ક આપ્યો હતો કે મહિલાઓને સેનામાં 'કમાન્ડ પોસ્ટ' ન આપી શકાય, કેમ કે તેમની શારીરિક ક્ષમતાની મર્યાદા અને ઘરેલુ જવાબદારીને કારણે તેઓ સૈન્ય સેવાઓના પડકારો અને ખતરાનો સામનો નહીં કરી શકે.

બીજી બાજુ, સર્વોચ્ચ અદાલતમાં મહિલાઓનો પક્ષ રજૂ કરનાર વકીલ મીનાક્ષી લેખી તથા ઐશ્વર્યા ભાટીએ કહ્યું હતું કે અનેક મહિલાઓએ વિપરીત પરિસ્થિતિઓમાં અસાધારણ સાહસનું પ્રદર્શન કર્યું છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે લેખી ભાજપનાં નેતા છે અને દિલ્હીમાંથી સંસદસભ્ય પણ છે.

ગત વર્ષે એપ્રિલ મહિનાથી ભારતીય સેનાએ જવાનના હોદ્દા ઉપર મહિલાઓની નિમણૂક હાથ ધરી હતી અને તેના અનુસંધાને ઑનલાઇન રજિસ્ટ્રેશન પણ હાથ ધર્યું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


કોર્ટે સંબંધિત મામલે જૂના આદેશ પર કોઈ સ્ટે નથી લગાવ્યો. એનો અર્થ એવો થયો કે જૂનો આદેશ સરકારે ચાલુ રાખ્યો છે.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈની અધ્યક્ષતાવાળી જસ્ટિસ આર. એફ. નરીમન, એ. એન. ખનવિલકર, ડી. વાય. ચંદ્રચૂડ અને ઇંદુ મલ્હોત્રાની બેંચે આ ફેંસલો સંભળાવ્યો છે.

આ વર્ષે જ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં સુપ્રીમ કોર્ટે મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશને લઈને પોતાના આદેશ પર પુનર્વિચાર અરજીની સુનાવણી કર્યા બાદ નિર્ણયને સુરક્ષિત રાખી લીધો હતો.

કેરળના સબરીમાલા મંદિરમાં 10થી 50 વર્ષની મહિલાઓના પ્રવેશ પર રોક છે કારણકે આ આયુવર્ગની મહિલાઓને જ પિરિયડ આવે છે.

લિંગ આધારિત સમાનતાના મુદ્દે કેટલાંક મહિલા વકીલોના એક સમુદાયે વર્ષ 2006માં અદાલતમાં યાચિકા દાખલ કરી હતી.

જોકે હિંદુ ધર્મમાં પિરિયડ્સ દરમિયાન મહિલાઓને 'અપવિત્ર' માનવામાં આવે છે અને ઘણાં મંદિરોમાં મહિલાઓના પ્રવેશ પર રોક લગાવી દેવામાં આવે છે.

સબરીમાલા મંદિરના અધિકારીઓએ આ પહેલાં દાવો કર્યો હતો કે તેઓ આ પરંપરામાં માને છે કેમ કે આ મંદિર અયપ્પા ભગવાનનું છે અને તેઓ 'અવિવાહિત' હતા.

એક મોટો વર્ગ એવો છે જેઓ આ પ્રતિબંધનું સમર્થન કરે છે. આ વર્ગ દ્વારા તર્ક રજૂ કરવામાં આવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે છે કે આ પરંપરા ઘણાં વર્ષોથી ચાલી આવે છે.

તેમનું એવું પણ કહેવું છે કે શ્રદ્ધાળુઓએ આ મંદિરમાં આવવા માટે ઓછામાં ઓછા 41 દિવસ સુધી વ્રત રાખવું પડે છે અને શારીરિક કારણોસર જે મહિલાઓને પિરિયડ્સ આવતા હોય તેઓ વ્રત કરી શકતી નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું હતું?

સુપ્રીમ કોર્ટે સપ્ટેમ્બર 2018માં સબરીમાલામાં મહિલાઓના પ્રવેશ પરનો પ્રતિબંધ હઠાવવા કહ્યું હતું.

સુપ્રીમ કોર્ટના પ્રમાણે મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ એ બંધારણની કલમ 14નું ઉલ્લંઘન છે.

સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય ખંડપીઠ પ્રમાણે દરેકને કોઈ પણ ભેદભાવ વગર મંદિરમાં પૂજા કરવાનો અધિકાર મળવો જોઈએ.

જસ્ટિસ નરીમનનું કહેવું હતું કે સબરીમાલા મંદિર કોઈ ધાર્મિક સંપ્રદાય નથી કે તેઓ કોઈ જૂની પરંપરાને યથાવત્ રાખી શકે.

જસ્ટિસ ચંદ્રચુડે કહ્યું હતું કે દરેક માટે એક સરખો અધિકાર હોવો જોઈએ, નૈતિકતાનો ફેંસલો કેટલાક લોકો ન લઈ શકે.

જોકે જસ્ટિસ ઇંદુ મલ્હોત્રાનો મત જુદો હતો. તેમનો મત હતો કે કોર્ટે ધાર્મિક માન્યતાઓમાં દખલ ન કરવી જોઈએ.

બે મહિલાઓનો મંદિરપ્રવેશ

આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં બે મહિલાઓએ સ્વામી અયપ્પાના સબરીમાલા મંદિરમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જેનો કોચી સહિત વિવિધ સ્થળોએ વિરોધ થયો હતો.

સુપ્રીમ કોર્ટના 28 સપ્ટેમ્બરે મહિલાઓના પ્રવેશને અનુમતી આપી એ પછી આ મહિલાઓએ પોલીસકર્મીઓ અને કાર્યકર્તાઓની સુરક્ષા સાથે મંદિરમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.

મહિલાઓના પ્રવેશ બાદ મંદિરના પૂજારી દ્વારા દ્વાર બંધ કરવામાં આવ્યા હતા અને પૂજારીએ 'શુદ્ધીકરણ' બાદ દ્વારા ફરીથી ખુલ્લા મૂક્યા હતા.

12 વર્ષ પહેલાં આપ્યો હતો પડકાર

આ પરંપરાને વકીલોએ વર્ષ 2006માં અદાલતમાં પડકારી હતી પણ એની પર સુનાવણી 2016માં શરૂ થઈ.

જુલાઈ 2018માં સુનાવણીમાં એક પક્ષકારે તર્ક આપ્યો કે આ પરંપરાથી ભારતના બંધારણમાં આપવામાં આવેલી સમાનતાની ગૅરંટીનું ઉલ્લંઘન થાય છે.

તેમનું કહેવું હતું કે આ મહિલાઓ અને તેમના ઉપાસનાના અધિકાર પ્રત્યેનો એક પૂર્વાગ્રહ છે.

2016માં રાજ્ય સરકારે મહિલાઓને પ્રવેશ આપવાનો વિરોધ કર્યો હતો, જોકે પછીની સુનાવણીમાં સરકારે પ્રવેશ આપવાને સમર્થન આપ્યું હતું.

પક્ષકારના વકીલ ઇંદિરા જયસિંહનું કહેવું છે કે આ પરંપરા મહિલાઓ માટે કલંક સમાન છે અને મહિલાઓને તેમની પસંદની જગ્યાએ પ્રાર્થના કરવાનો અધિકારી મળવો જોઈએ.

આ પરંપરા મૌલિક અધિકારોનું ઉલ્લંઘન તો નથી કરી રહીને એ તપાસવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટે 2017માં બંધારણીય પીઠનું ગઠન કર્યું...


કોર્ટે સ્વીકાર્યું કે બાબરી મસ્જિદની નીચે એક સંરચના મળી આવી હતી, જે ઇસ્લામિક નહોતી. અયોધ્યા પર ફેંસલો સંભળાવતા મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટીસ રંજન ગોગોઈએ કહ્યું કે પુરાતત્વવિજ્ઞાનને અવગણી શકાય નહીં.

'રામજન્મભૂમિ-બાબરી મસ્જિદ : અ હિસ્ટૉરિયન્સ રિપોર્ટ ટૂ ધ નેશન'ને ચાર સ્વતંત્ર ઇતિહાસકારોની ટીમે તૈયાર કર્યો છે. આ રિપોર્ટને સરકારને સોંપવામાં આવ્યો હતો.

પ્રોફેસર સૂરજ ભાણ, અતહર અલી, આર. એસ. શર્મા અને ડી. એન. જ્હાએ ઐતિહાસિક અને પુરાતાત્ત્વિક પુરાવાની તપાસ કરીને પોતાના રિપોર્ટમાં એ માન્યતાને નકારી દીધી, જેમાં કહેવામાં આવતું હતું કે બાબરી મસ્જિદ નીચે એક હિંદુ મંદિર હતું.

રિપોર્ટના લેખક અને જાણીતા ઇતિહાસકાર પ્રોફેસર ડી. એન. જ્હાએ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદા પર પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી છે.

પ્રોફેસર ડી. એન. જ્હાનો દૃષ્ટિકોણ

આ ટીમના પ્રોફેસરો સૂરજ ભાણ, અતહર અલી, આર. એસ. શર્મા અને ડી. એન. જ્હાએ બાબરી મસ્જિદની જમીનની હેઠળ હિંદુ મંદિર હોવાનાના દાવાને ફગાવતા ઐતિહાસિક અને પુરાતત્ત્વના પુરાવા એકઠા કર્યા હતા. ચુકાદાને લઈને તેમણે પોતાની પ્રતિક્રિયા રજૂ કરી હતી.

જ્યારે તેમને પૂછવામા આવ્યું કે તેઓ ચુકાદાને કઈ ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીતે જૂએ છે ત્યારે તેમણે કહ્યું, "ચુકાદો હિંદુ શ્રદ્ધાને પ્રાથમિકતા આપે છે અને ક્ષતિપૂર્ણ પુરાતત્ત્વ વિજ્ઞાનને ચુકાદાનો આધાર બનાવાયું છે. આખરે એવું કહી શકાય કે ચુકાદો ભારે નિરાશાજનક છે."

પોતાના ફૅક્ટ ફાઇન્ડિંગ રિપોર્ટ અંગે વાત કરતાં તેમણે જણાવ્યું, "બાબરી મસ્જિદને ધ્વંશ કરાઈ એ પહેલાં અમે સોંપેલા રિપોર્ટમાં એ વખતે હાજર તમામ પુરાવાને ધ્યાને લીધા હતા. એની ઝીણવટપૂર્ણ તપાસમાં અમને જાણવા મળ્યું હતું કે મસ્જિદની જમીનની નીચે કોઈ રામમંદિર નહોતું."

વિવાદિત સ્થળની પાસે ખોદકામ

આ મામલે આર્કિયૉલૉજીકલ સર્વે ઑફ ઇન્ડિયા(ASI)ની ભૂમિકા અંગે વાત કરતાં તેમણે જણાવ્યું, "અયોધ્યાના વિવાદમાં એએસઆઈએ શંકાસ્પદ ભૂમિકા ભજવી છે. ધ્વંશ પહેલાં જ્યારે અમે અયોધ્યાની પ્રાચીનતા શોધવા માટે પુરાના કિલ્લા ગયા ત્યારે ASIએ અગત્યના પુરાવા ધરાવતી ''ટ્રૅન્ચ 4'ની નોંધપોથી નહોતી આપી."

"પુરાવાને દબાવવાની આ સ્પષ્ટ વાત હતી અને ધ્વંશ બાદ ASIએ પહેલાંથી જ મન બનાવીને ખનન કર્યું. એમણે પુરાવા છુપાવ્યા હતા અને વિરોધી થિયરી ઊભી થઈ. ASI પાસેથી લોકો વૈજ્ઞાનિક ઢબે ખનનની અપેક્ષા રાખે છે.

આ ચુકાદાનો ભારત માટે શો અર્થ થાય એવું પૂછતાં તેમણે જણાવ્યું, "ચુકાદો બહુમતીવાદ તરફ આંગળી ચીંધે છે અને તે આપણા દેશ માટે સારી વાત નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


કોર્નેલિયસનાં ઘણાં સગાં હજીય સરના છે. તેમનાં કુટુંબોમાં સરહુલની સાથે નાતાલની પણ ઉજવણી થાય છે.

કુટુંબો વચ્ચે લગ્નસંબંધો પણ બંધાય છે. કરણ કહે છે કે સરના અને ખ્રિસ્તી પરિવારો વચ્ચે લગ્ન થાય ત્યારે લગ્નવિધિઓની બાબતમાં થોડી ગૂંચ ઊભી તો થાય છે.

પછી વચ્ચેનો રસ્તો કાઢી લેવામાં આવતો હોય છે. પરંતુ હવે ઝારખંડમાં કોઈ પણ આદિવાસી ખ્રિસ્તી બને કે બીજો કોઈ પણ ધર્મ સ્વીકારે તો તે માત્ર ધાર્મિક સ્વતંત્રતાનો મામલો રહેતો નથી.

હવે તે બાબત રાજકીય બાબત બની ગઈ છે અને તે મુદ્દે વિવાદ વધશે તેમ લાગે છે.

આદિવાસીમાંથી ખ્રિસ્તી બને તેને અનુસૂચિત જનજાતિના દરજ્જામાંથી દૂર કરવામાં આવે એવી માગણી થઈ રહી છે.

તેની પાછળની દલીલ એ છે કે કોઈ વ્યક્તિ લઘુમતી અને અનુસૂચિત જનજાતિ બંનેના ફાયદા એક સાથે ના લઈ શકે.

ભાજપે ઝારખંડમાં આદિવાસીઓ ખ્રિસ્તી બને છે તે મુદ્દો હંમેશાં ઉઠાવ્યો છે.

રઘુબર દાસની સરકારે રાજ્યમાં ધર્માંતરણ પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો હતો. ભાજપ સરકારે ઝારખંડ રિલિજીયસ ફ્રીડમ બિલ 2017 પસાર કર્યું હતું. આ કાયદો ધર્માંતરણવિરોધી કાયદો છે.

ઝારખંડમાં સરના આદિવાસી અને ખ્રિસ્તી આદિવાસીઓ વચ્ચે સ્પષ્ટ ભેદરેખા દેખાઈ આવે છે.

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સરના આદિવાસીમાં એવી ધારણા છે કે ચર્ચ દ્વારા તેમના વિરુદ્ધ કાવતરું કરવામાં આવ્યું છે અને તેમનાં ધર્મ અને સંસ્કૃતિને નુકસાન થઈ રહ્યું છે.

તેમની આગવી સંસ્કૃતિ ખતમ કરીને તેમને ખ્રિસ્તી બનાવી દેવાનું કાવતરું ચાલી રહ્યું છે. સરના અને ખ્રિસ્તીઓ વચ્ચે ભેદભાવ સતત વધી રહ્યા છે.

આદિવાસીઓ ખ્રિસ્તી કેમ બની રહ્યા છે?

અગપિત રાંચીની ઝેવિયર કૉલેજમાં બી.કોમ. કરી રહ્યા છે.

તેઓ જમશેદપુરના છે અને તેમનો પરિવાર પણ સરના આદિવાસીમાંથી ખ્રિસ્તી બન્યો હતો.

અગપિત કહે છે, "સરના ભાઈઓને એવું લાગે છે કે ખ્રિસ્તી બન્યા પછી અમે તેમનાથી જુદા થઈ ગયા છીએ."

"અમે અમારાં મૂળિયાં અને સંસ્કૃતિથી કપાઈ ગયા છીએ પરંતુ એવી કોઈ વાત નથી. કેટલીક બાબતો બદલાઈ જાય."

"અમે ચર્ચ જવા લાગીએ, ખ્રિસ્તી બન્યા પછી જીવનશૈલીમાં પણ થોડો ફેર પડે પરંતુ અમેય આ જ માટી અને પરિવેશમાં ઊછર્યા છીએ."

અગપિતને લાગે છે કે ખ્રિસ્તી બન્યા પછી લોકોમાં પોતાનાં અધિકારો પ્રત્યે શિક્ષણ, સ્વાસ્થ્ય અને આધુનિક મૂલ્યો પ્રત્યે જાગૃતિ આવે છે.

તેઓ માને છે કે તેમનો પરિવાર ખ્રિસ્તી બન્યો તેના કારણે સરના આદિવાસી પરિવારની સરખામણીએ તેઓ વધારે જાગૃત અને શિક્ષિત બન્યા છે.

ભાજપ અને તેની સાથે જોડાયેલાં સંગઠનોનો આક્ષેપ છે કે ચર્ચ લાલચ આપીને ભલાભોળા આદિવાસીઓનું ધર્માંતરણ કરાવે છે.

ઝારખંડના મુખ્ય મંત્રી રઘુબર દાસે બીબીસી સાથેની મુલાકાતમાં કહ્યું કે "2017માં ધર્માંતરણવિરોધી કાયદો પસાર કર્યો, તે બહુ પહેલાંથી લાવવાની જરૂર હતી."

"લાલચ કે લોભમાં ફસાવીને આદિવાસીઓને ખ્રિસ્તી બનાવી દેવામાં આવે તેવું કોઈ પણ સરકાર ચલાવી લે નહીં."

જે. એન. એક્કાએ પોતાના પુસ્તક 'ક્રિશ્ચિયાનિટી ઍન્ડ ધ ટ્રાઇબલ રિલિજન ઇન ઝારખંડ'માં લખ્યું છે કે 1850માં પ્રથમ વાર ચાર ઓરાંવ આદિવાસીઓને ખ્રિસ્તી બનાવાયા હતા.

તેમાંથી ત્રણ વિરોધ અને સામાજિક બહિષ્કારના ડરથી પરત આવી ગયા હતા અથવા ત્યાંથી નાસી ગયા હતા.

આગળ જતા સરના વિરુદ્ધ ખ્રિસ્તીની સ્થિતિ ઊભી થવા લાગી હતી.

મુદ્દાનો રાજકીય લાભ

ભાજપને ચૂંટણીના મુદ્દા તરીકે આ બહુ આકર્ષક લાગ્યો હતો. સરના આદિવાસીઓ પણ ખ્રિસ્તી વટાળપ્રવૃત્તિની સામે ખૂલીને બહાર આવ્યા.

ખ્રિસ્તી આદિવાસી નેતાઓને સરના આદિવાસીઓએ ક્યારેય સ્વીકાર્યા નથી.

તેમના પર હંમેશાં એવું દબાણ રહેતું હતું કે તેઓ એ સ્પષ્ટ કરે કે તેઓ સરના છે કે ખ્રિસ્તી છે.

70ના દાયકામાં આદિવાસીઓના જાણીતા નેતા કાર્તિક ઓરાંવે નિવેદન આપ્યું તે પછી સરના અને...


કોલંબોથી મળતી પ્રારંભિક માહિતી અનુસાર એમ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે કટોકટી જાહેર થઈ ગઈ છે.

જોકે, હજી સુધી કટોકટી લાગુ થવાની ઔપચારિક જાહેરાત કરવામાં નથી આવી. કેંડી શહેરના કેટલાક વિસ્તારોમાં કરફ્યુ લગાવી દેવાયો છે.

કેંડીથી મળતા અહેવાલો અનુસાર બૌદ્ધ ધર્મને માનનારા સિંહાલી લોકોએ મુસ્લિમોની દુકાનો પર હુમલા કર્યા અને તેમાં આગ લગાડી દીધી.

સળગી ગયેલી એક ઇમારતમાંથી એક મુસ્લિમ વ્યક્તિનો મૃતદેહ મળ્યા બાદ શ્રીલંકામાં પોલીસને શંકા છે કે આ ઘટનાનો હિંસક પ્રત્યુત્તર અપાશે અને સ્થિતિ વણસશે.

શ્રીલંકામાં યોજાયેલી ક્રિકેટ મેચની શ્રેણીની પ્રથમ ટી-20 મેચ મંગળવારે કોલંબોના પ્રેમદાસા સ્ટેડિયમમાં ભારત અને શ્રીલંકા વચ્ચે રમાશે.

આ શ્રેણી વિશે પણ હજી અનિશ્ચિતતા છે. ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગના કમિશનર રાજીવ શુક્લાએ ભારત સરકારને અનુરોધ કર્યો છે કે તે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમની સુરક્ષા નિશ્ચિત કરે.

એક સપ્તાહ પહેલાં ટ્રાફિક સિગ્નલ પર થયેલા એક ઝઘડા બાદ કેટલાક મુસ્લિમોએ એક બૌદ્ધ યુવકને માર્યો હતો, ત્યારથી જ સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે.

છેલ્લાં સપ્તાહમાં જ શ્રીલંકાના પૂર્વ શહેર અમપારામાં મુસ્લિમ વિરોધી હિંસા થઈ હતી.

કોમી તણાવનો ઇતિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હાસ

શ્રીલંકામાં વર્ષ 2012થી જ કોમી તણાવની સ્થિતિ સર્જાયેલી છે. કહેવાય છે કે, એક કટ્ટરપંથી બૌદ્ધ સંગઠન (બીબીએસ) આ તણાવને વેગ આપે છે.

કેટલાક કટ્ટરપંથી બૌદ્ધ જૂથોએ મુસ્લિમો પર બળજબરીથી ધર્માંતરણ કરાવવાનો અને બૌદ્ધ મઠોને નુકસાન કરવાનો આક્ષેપ કર્યો છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

છેલ્લા બે મહિનામાં ગૉલમાં મુસ્લિમોની મિલકતવાળી કંપનીઓ અને મસ્જિદો પર હુમલાની 20થી વધુ ઘટનાઓ બની ચૂકી છે.

વર્ષ 2014માં કટ્ટરપંથી બૌદ્ધ જૂથોએ ત્રણ મુસ્લિમોની હત્યા કરી દીધી હતી. ત્યારબાદ ગૉલમાં રમખાણો ફાટી નીકળ્યા હતા.

વર્ષ 2013માં કોલંબોમાં બૌદ્ધ સાધુઓના નેતૃત્વ હેઠળના એક ટોળાંએ કપડાંના એક સ્ટોર પર હુમલો કરી દીધો હતો.

કપડાની આ દુકાન એક મુસ્લિમની હતી અને એ હુમલામાં ઓછામાં ઓછી સાત વ્યક્તિ ઘાયલ થઈ હતી.

શ્રીલંકાની વસતી બે કરોડ દસ લાખ જેટલી છે અને તેમાં 70 ટકા બૌદ્ધ અને 9 ટકા મુસ્લિમો છે.

સૌરાષ્ટ્રમાં વહેલ શાર્કને બચાવતા ‘વહેલમેન’

વર્ષ 2009માં સૈન્ય દ્વારા તમિલ વિદ્રોહીઓને હરાવી દીધા બાદ શ્રીલંકાનો મુસ્લિમ સમુદાય એક રીતે  રાજકીય પ્રવૃત્તિઓથી દૂર રહ્યો છે.

પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં મુસ્લિમ સમુદાય વિરુદ્ધ ધર્મના નામે હિંસાની ઘટનાઓ વધી છે. આ હિંસા માટે બૌદ્ધ ગુરુઓને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવે છે.

બૌદ્ધોના નિશાન પર કેમ છે મુસ્લિમો?

બૌદ્ધ ધર્મને વિશ્વમાં શાંતિ અને અહિંસાના પ્રતિક તરીકે જોવામાં આવે છે. અહિંસા પ્રત્યે બૌદ્ધ માન્યતાઓ તેને અન્ય ધર્મોથી અલગ બનાવે છે.

તો પ્રશ્ન એ થાય છે કે, મુસ્લિમો વિરુદ્ધ બૌદ્ધ હિંસાનો સહારો કેમ લઈ રહ્યા છે.

શ્રીલંકામાં મુસ્લિમોનો મુસ્લિમ પરંપરા મુજબ માંસાહાર અને પાળેલા પ્રાણીઓને મારી નાખવા એ બુદ્ધ સમુદાય માટે એક વિવાદનો મુદ્દો રહ્યો છે.

શ્રીલંકામાં કટ્ટરપંથી બૌદ્ધોએ એક બોડુ બલા સેના પણ બનાવી રાખી છે. જે સિંહાલી બૌદ્ધોનું રાષ્ટ્રવાદી સંગઠન છે. આ સંગઠન મુસ્લિમો વિરુદ્ધ રેલીઓ પણ કાઢે છે.

તેમના વિરુદ્ધ સીધી કાર્યવાહી કરવાની વાત કરે છે અને મુસ્લિમો દ્વારા ચલાવવામાં આવતા વેપારના બહિષ્કારનું સમર્થન કરે છે.

આ સંગઠનને મુસ્લિમોની વધી રહેલી જનસંખ્યા સામે પણ વાંધો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


કોલંબોમાં યોજાયેલા લગ્ન સમારંભનું એક દ્રશ્ય

ચીની, પશ્ચિમી અને શ્રીલંકાના પરંપરાગત પહેરવેશમાં સજ્જ 50 મહિલાઓ તેમના લગ્ન કરવા માટે ચીનથી કોલંબો આવી હતી.

આ સમારંભમાં ચીની અધિકારીઓ અને શ્રીલંકાના પ્રધાનોએ પણ હાજરી આપી હતી.

શ્રીલંકાના એક પ્રધાન પટાલી રાનાબાકાએ જણાવ્યું હતું કે આ પ્રકારના આયોજનોથી શ્રીલંકા તથા ચીન વચ્ચેનો સાંસ્કૃતિક સંબંધ મજબૂત થશે અને પ્રવાસનને વેગ મળશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

દોસ્તીનો હેતુ?

કોલંબોમાં યોજાયેલા લગ્ન સમારંભનું એક દ્રશ્ય

ચીન અને શ્રીલંકા વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધને સાઠ વર્ષ પુરા થયાં એ નિમિત્તે યોજવામાં આવેલા આ લગ્ન સમારંભનું ટાઈમિંગ એક રીતે મહત્ત્વનું છે.

લગ્ન સમારંભમાં એક સપ્તાહ પહેલાં એટલે કે નવમી ડિસેમ્બરે શ્રીલંકાએ તેનું હંબનટોટા બંદર ચીનને 99 વર્ષના પટ્ટે સોંપ્યું હતું.

વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ આ બંદર ઘણું મહત્વનું છે. તેની એક તરફ મધ્ય-પૂર્વ તથા આફ્રિકાનો અને બીજી તરફ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાનો માર્ગ છે. એ દક્ષિણ એશિયાને પણ જોડે છે.

આ બંદર માટે થયેલા કરારનો શ્રીલંકામાં જોરદાર વિરોધ થયો હતો. તેને કારણે કરારની શરતોમાં ફેરફાર કરવો પડ્યો હતો.

1.3 અબજ ડોલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રના ખર્ચે સાત વર્ષ પહેલાં બનેલા આ પોર્ટ માટેના નાણાં ચીને ઉપલબ્ધ કરાવ્યાં હતાં.

ચીનની 'ચેક ડિપ્લોમસી'

શ્રીલંકાએ તેનું હંબનબોટા બંદર ચીનને 99 વર્ષના પટ્ટે સોંપ્યું છે

અગાઉના કરાર અનુસાર આ પ્રોજેક્ટમાં ચીનની સરકારી માલિકીની કંપનીનો 80 ટકા હિસ્સો હતો.

નવો મુસદ્દો જુલાઈ, 2017માં તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો. હવે આ પ્રોજેક્ટમાં ચીની કંપનીની કંપનીનો 70 ટકા હિસ્સો છે.

આ સંયુક્ત પ્રોજેક્ટમાં શ્રીલંકાની સરકારી પોર્ટ ઓથોરિટી પણ સામેલ છે.

શ્રીલંકાનું કહેવું છે કે 1.1 અબજ ડોલરના આ કરારથી તેને વિદેશી ઋણ ચૂકવવામાં મદદ મળશે.

બીજી તરફ ચીન આ પ્રોજેક્ટને તેની મહત્વાકાંક્ષી 'વન બેલ્ટ, વન રોડ' યોજના માટે મહત્ત્વનો ગણાવતું રહ્યું છે.

ચીને શ્રીલંકાને ખાતરી આપી છે કે તે હંબનટોટા બંદરનો ઉપયોગ માત્ર વ્યાપારી હેતુસર કરશે.

જોકે, વિશ્લેષકો આ ઘટનાને હિંદ મહાસાગરમાં ચીનનો વધતો દબદબો ગણી રહ્યા છે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર સી. રાજામોહને કહ્યું હતું કે ''આપણા પાડોશમાં અને અન્યત્ર જ્યાં-જ્યાં નાના દેશો છે ત્યાં રાજદ્વારી દબદબો વધારવામાં ચીન વ્યસ્ત છે.''

વ્યૂહાત્મક બાબતોના નિષ્ણાત સુશાંત સરીન શ્રીલંકા સાથેના કરારને ચીનની 'ચેક ડિપ્લોમસી' ગણાવે છે.

સુશાંત સરીને કહ્યું હતું કે ''બીજો દેશ કરજમાં ડૂબી જાય એટલા મોટા પ્રમાણમાં તેને લોન આપો. પછી ચીન જે કહેશે તે એ દેશે કરવું પડશે."

"આ છે ચીનની વ્યૂહરચના. આ મુત્સદ્દીગીરી ભારતને નિશાન બનાવવા માટેની નથી. એ ચીનનો વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિકોણ છે.''

માલદીવમાં મુક્ત વ્યાપાર

માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દુલ્લા યામીન અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ

હિંદ મહાસાગરમાં માત્ર 300 ચોરસ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલા 1200 દ્વીપના દેશ માલદીવ સાથેનો ચીનનો સંબંધ પણ ગાઢ બની રહ્યો છે.

ચીન માલદીવમાંથી આયાત વધારી રહ્યું છે. ચીની પ્રવાસીઓને માલદીવ મોકલીને તેનું અર્થતંત્ર બહેતર બનાવવામાં ચીન મદદ કરી રહ્યું છે.

જોકે, ચીન 'મફતમાં' એ મદદ કરી રહ્યું નથી.

હાલ ભારત સાથે કર્ણાટકમાં ચાલી રહેલી આઠમી સંયુક્ત લશ્કરી કવાયત 'એકુવેરિન'ની શરૂઆતના એક સપ્તાહ પહેલાં માલદીવના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દુલ્લા યામીન બીજિંગમાં હતા.

ચીનના પોતાના પહેલા સત્તાવાર પ્રવાસમાં યામીને બીજિંગ સાથે મુક્ત વ્યાપાર કરાર પર સહીસિક્કા કર્યા હતા.

માલદીવને ભારત સાથે સૌથી જૂનો રાજદ્વારી સંબંધ છે પણ મુક્ત વ્યાપાર કરાર માટે તેણે ચીનને અગ્રક્રમ આપ્યો છે.

આવું શા માટે? એવા સવાલના...


કોવિડ-19 એક નવો વાઇરસ  હોવાથી તેના સંદર્ભે નવા સવાલોના જવાબો શોધવામાં આવી રહ્યા છે.

ગર્ભવતી મહિલા અને તેના બાળક પર કોવિડ-19ની કેવી અસર થાય છે તે જાણવામાં આવી રહ્યું છે.

આ સંબંધે અલગ-અલગ પ્રકારના કિસ્સા જોવા મળ્યા છે. કોઈક કેસમાં ગર્ભવતી માતાને કોવિડ-19ને ચેપ લાગ્યો છે, પણ તેમણે સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ સંતાનને જન્મ આપ્યો છે, જ્યારે બીજા કેટલાક કેસમાં માતા સ્વસ્થ છે, પણ બાળકને જન્મ પછી કોવિડ-19નો ચેપ લાગ્યો છે.

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

માતાને કોવિડ-19નો ચેપ લાગ્યો હોય અને બાળકને જન્મના થોડા કલાકોમાં જ ચેપ લાગ્યો હોય એવા કેટલાક કિસ્સા પણ બહાર આવ્યા છે.

આ પરિસ્થિતિમાં સવાલ થાય છે કે બાળક ગર્ભમાં હતું ત્યારે જ તેને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો હશે? આમ થવું શક્ય છે?

આ સંબંધે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચ (આઈસીએમઆર)નું એક સંશોધન બહાર આવ્યું છે.

તેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે "ગર્ભમાંના બાળકને કોવિડ-19નો ચેપ લાગી શકે છે એમ વર્તમાન પુરાવા દર્શાવે છે. જોકે, દરેક કિસ્સામાં આવું થાય એ જરૂરી નથી, પણ આવું થઈ શકે છે."

આઈસીએમઆરના સંશોધન મુજબ, ગર્ભમાંના બાળકને લાગેલા ચેપનું પ્રમાણ કેટલું હશે અને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેની બાળક પર કેટલી અસર થશે તેના વિશે કોઈ નક્કર માહિતી મળી નથી.

માતાથી બાળકમાં કેવી રીતે ટ્રાન્સફર થાય છે વાઇરસ?

એક માતામાંથી તેનાં બાળકમાં કોઈ વાઇરસ અલગ-અલગ રીતે ટ્રાન્સફર થઈ શકે છે. બાળકને ગર્ભમાં જ તેનો ચેપ લાગે એ જરૂરી નથી.

સ્ત્રી રોગોના નિષ્ણાત ડૉ. શાલિની અગ્રવાલે કહ્યું હતું: "કોરોના વાઇરસ એક નવી બીમારી હોવાથી તેના વિશે સંશોધન ચાલી રહ્યું છે."

"કેટલાક વાઇરસ એવા હોય છે, જે ગર્ભમાંથી જ બાળકમાં ચાલ્યા જતા હોય છે. જેમ કે, માતાને મલેરિયા થયો હોય તો બાળકને પણ મલેરિયા થઈ શકે છે."

"એચ.આઈ.વી. (ઍઇડ્સ માટે જવાબદાર વાઇરસ)ના કિસ્સામાં માતામાંથી બાળકમાં ટ્રાન્સમિશનની શંકા ઓછી હોય છે."

ડૉ. શાલિનીએ ઉમેર્યું હતું, "કેટલાક વાઇરસ એવા પણ હોય છે, જેનો ચેપ બાળકને તેનો જન્મ થતો હોય ત્યારે લાગતો હોય છે. જન્મ થયા બાદ શિશુ માતાની નજીક રહેતું હોય છે."

"એ સમયે કોઈ પણ વાઇરસનો ચેપ તેને લાગી શકે છે. આ શક્યતા દરેક માતા અને બાળકના કિસ્સામાં અલગ-અલગ હોય છે."

સગર્ભા માટે કોરોના કેટલો જોખમી?

આઈ.સી.એમ.આર.ના જણાવ્યા મુજબ, ગર્ભધારણના સમયગાળામાં માતાની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા થોડી ઓછી થઈ જતી હોય છે. એ વખતે માતાને વાઇરસનો ચેપ ઝડપથી લાગી શકે છે.

અત્યાર સુધીના વાઇરસના સંદર્ભમાં તો આ વાત સાબિત થઈ ચૂકી છે. કોવિડ-19 પણ ગર્ભધારણના સમયગાળામાં આવી અસર કરતો હોય એ શક્ય છે.

ડૉ. શાલિનીના જણાવ્યા અનુસાર, ગર્ભમાં વિકસતું બાળક માતા તથા પિતાના સંયોજનમાંથી બનેલો નવો અંશ હોય છે અને રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા સામાન્ય હોય તો શરીર જ એ બાળકના હિત વિરુદ્ધનું કામ કરી શકે છે.

આઈસીએમઆરના જણાવ્યા અનુસાર, કોરોના વાઇરસ દરમિયાન સમયથી પહેલાં ડિલિવરીની ઘટનાઓનું પ્રમાણ વધ્યું છે, પણ એવું કોવિડ-19ને કારણે થયું છે એમ કહી શકાય નહીં. એ દિશામાં સંશોધન ચાલી રહ્યું છે.

અલબત, કોવિડ-19ને કારણે જ સમય પહેલાં ડિલિવરી કે ગર્ભપાત થઈ રહ્યા છે કે બીજા કોઈ પ્રકારની મુશ્કેલી સર્જાઈ રહી છે, એવું પ્રતિપાદિત કરતા કોઈ પૂરાવા મળ્યા નથી.

કઈ રીતે કરવો બચાવ?

ડૉ. શાલિનીના જણાવ્યા મજબ, ગર્ભમાંના બાળકને ચેપથી બચાવવું હોય તો સૌથી પહેલાં માતાને સંક્રમણથી બચાવવી પડશે. ચેપ ન લાગે એ માટે બધાએ જે તકેદારી રાખવાની હોય છે એ ગર્ભવતી મહિલાએ પણ રાખવાની હોય છે.

એ તકેદારીઓમાં નીચે મુજબની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.

બાળકને માનું દૂધ પીવડાવી શકાય?

માનું દૂઘ નવજાત બાળક માટે સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે. એ...


કોવિડ-19 દરમિયાન અથવા તેમાંથી સાજા થયા પછી હૃદય સંબંધિત અથવા અન્ય બીમારીઓ અને કૉમ્પ્લિકેશન જોવા મળ્યું છે.

કેટલાક દર્દીઓમાં કોવિડ-19 દરમિયાન અથવા તેમાંથી સાજા થયા પછી હૃદય સંબંધિત અથવા અન્ય બીમારીઓ અને કૉમ્પ્લિકેશન જોવા મળ્યું છે.

પણ આવું કેમ થાય છે?

કોવિડ 19 ની બીમારીનું હૃદયનું શું કનેક્શન છે?

આ સમજવા માટે એ જાણી લેવું જોઈએ કે શું હૃદયનો કોવિડ સાથે કોઈ પણ સંબંધ છે.

અમેરિકાની રિસર્ચ સંસ્થા નેશનલ હાર્ટ લંગ ઍન્ડ બ્લડ ઇન્સ્ટિટ્યૂટે કોવિડ-19ની બીમારી અને હૃદયના કનેકશનને સમજાવવા માટે એક વીડિયો તૈયાર કર્યો છે.

ખરેખર હૃદયને કામ કરવા માટે ઓક્સિજનની જરૂર પડે છે.

ઓક્સિજનયુક્ત લોહીને શરીરનાં અન્ય અંગોમાં પહોંચાડવામાં હૃદયની ભૂમિકા હોય છે. આ ઓક્સિજન હૃદયને ફેફસાંથી મળે છે.

કોરોના વાઇરસનું સંક્રમણ સીધું ફેફસાં પર અસર કરે છે. કેટલાક દર્દીઓમાં ઓક્સિજન લેવલ ઓછું થઈ જાય છે.

ઓક્સિજનની કમી દર્દીઓના હૃદય પર પણ અસર કરી શકે છે. જેનાથી હૃદયના સ્નાયુઓને ઓક્સિજનયુક્ત લોહી પંપ કરવા માટે વધારે મહેનત કરવી પડે છે. આની સીધી અસર હૃદયના ટિશ્યૂ પર પડી શકે છે.

તેના જવાબમાં શરીરમાં ઇન્ફ્લેમેશન (સોજો) પે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દા થઈ શકે છે. પરંતુ ક્યારેક વધારે ઇન્ફ્લેમેશનના કારણે હૃદય મસલ પર ખરાબ અસર પડી શકે છે. હાર્ટ બીટ વધી શકે છે, જેને કારણે હૃદયની લોહી પંપ કરવાની શક્તિ ઘટી શકે છે. જેમને પહેલાંથી આવી કોઈ બીમારી છે, તેમના માટે મુશ્કેલી વધી શકે છે.

પરંતુ કોવિડ-19ના દર્દીઓ કેવી રીતે સમજી શકે કે તેમને હૃદયની સમસ્યા છે?

શું બધા કોવિડ-19 દર્દીઓના હૃદય પર ખરાબ અસર થતી હોય છે? એ દર્દીઓ કયા છે જેમણે પોતાના હૃદયની વધારે ચિંતા કરવી જોઈએ?

આ તમામ સવાલોના જવાબ જાણવા અમે દેશના જાણીતા હૃદયરોગ નિષ્ણાત સાથે વાત કરી.

કયા દર્દીએ વધારે ધ્યાન રાખવું જોઈએ?

નિષ્ણાતોની વાત માનીએ તો બ્લડપ્રેશરના દર્દીઓ, શુગરના દર્દીઓ અને વધારે મેદસ્વી લોકોમાં કોવિડ-19 પછી હૃદયની સમસ્યાઓનો ખતરો વધારે હોય છે.

ફોર્ટિસ એસ્કૉર્ટ્સ હાર્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ચૅરમૅન ડૉક્ટર અશોક સેઠ ભારતના જાણીતા હૃદયરોગ નિષ્ણાત છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે સીવિયર કોવિડ-19ના દર્દીઓમાં હાર્ટ પર અસર વધારે જોવા મળે છે. જેમ કે 20-15 ટકા દર્દીઓમાં.

પરંતુ આ વાંચીને તમારે ડરવાની જરૂર નથી.

કોવિડ-19ના 80-90 ટકા દર્દીઓ ઘરે જ સાજા થઈ જાય છે. જ્યારે બચેલા 10-20 ટકા દર્દીઓ હોય છે જેમને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવાની જરૂર પડે છે.

ડૉ. અશોક હૉસ્પિટલ જનારા 20 ટકા દર્દીઓમાંથી એક નાનકડા ભાગ એટલે કે 20 ટકાની વાત કરે છે.

આમાં કોઈ દર્દીને હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ વિશે હૉસ્પિટલમાં રહેતાં જ ખબર પડી જાય છે. કેટલાકને હૉસ્પિટલમાંથી ઘરે આવ્યા પછી તરત અને કેટલાક દર્દીઓને એકથી ત્રણ મહિના કે ત્યારબાદ સમસ્યા જોવા મળે છે.

ડૉ. અશોક કહે છે કે જેટલા સીવિયર કોવિડ-19ના દર્દી હોય, હાર્ટ પર અસરની શક્યતા એટલી જ વધી જાય છે.

તેમણે બે શોધનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું, "અમેરિકામાં કોવિડ-19ના ગંભીર દર્દીઓમાં એમઆરઆઈ સ્કૅન કરાયો. સ્ટડીમાં જાણવા મળ્યું કે 75 ટકા દર્દીઓના હાર્ટ મસલ્સ પર કોવિડની ખરાબ અસર પડી છે. ત્યારે બ્રિટનમાં આવા જ એક સ્ટડીમાં આ સંખ્યા 50 ટકા જેટલી હતી."

જોકે ઘર પર રહીના સાજા થનાર દર્દીઓને વધારે સાવચેત રહેવાની જરૂર છે એટલે જરૂરી છે કે કોવિડ-19ના દર્દીઓ એ લક્ષણો વિશે જાણે કે જેનાથી હૃદયના ખતરાની ઓળખ થઈ શકે.

હૃદય પર અસર થઈ કે નહીં કેવી રીતે ખબર પડશે?

ડૉક્ટરો મુજબ કોઈ પણ કોવિડના દર્દીને

આ ત્રણ લક્ષણોને કોવિડ-19ના દર્દીઓ- ભલે તે સાજા થઈ ગયા હોય કે આઇસોલેશનમાં હોય, તેમણે અવગણના ન કરવી જોઈએ.

કોરોનાના દર્દીઓમાં...


કોવિડ-19 પછી ઊભી થયેલી પરિસ્થિતિને કારણે તેમણે એ પણ ચેતવણી આપી હતી કે  મહામારી સામે લડતાં-લડતાં દુનિયાના દેશોએ ભૂખમરાની અણિ પર ઉભેલા લોકોનો પણ વિચાર કરવો પડશે નહીં તો વિશ્વમાં ભૂખમરાની સમસ્યા વકરશે.

તેમણે કહ્યું હતું કે સીરિયા, યમન અને બીજી જગ્યાઓમાં યુદ્ધની સ્થિતિ, આફ્રિકામાં તીડનો ઉપદ્રવ તેમજ સુદાન, કોંગો, લેબનન અને ઇથિયોપિયામાં કુદરતી આફતો અને આર્થિક સંકટને કારણે વિશ્વ માટે 2020 વરસ સંઘર્ષ પૂર્ણ રહ્યું છે.

ત્રણ લાખ મોત દરરોજ

આજે વિશ્વના 821 મિલિયન લોકો રાત્રે ભૂખ્યા સુવે છે અને કોવિડ-19 ને કારણે તેમાં વધુ 130 મિલિયન  લોકોનો 2020ના અંત સુધીમાં ઉમેરો થશે.

વર્લ્ડ ફૂડ પ્રોગ્રામના ઍક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર બિસલેએ જણાવ્યુ હતું કે વિશ્વમાં 30 મિલિયન લોકો ભોજન માટે તેમના પ્રોગ્રામ ઉપર જ આધાર રાખે છે તથા જો આ લોકો સુધી ભોજન ન પહોચ્યું તો આગામી  ત્રણ મહિનામાં ત્રણ લાખ જેટલા લોકો ભૂખમરાને કારણે પ્રતિદિન મૃત્યુ પામશે.

સૌથી ખરાબ સ્થિતિમાં દુનિયાના 36 દેશોમાં ભૂખમરાથી લોકો પીડાઈ રહ્યા છે એમાંથી 10 દેશો એવા છે કે જેમાં દરેક દેશ દીઠ 10 લાખ લોકો ભૂખમરાની અણિ પર ઊભા છે.

ખોરાક અને ખાનાખરાબી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બીજી મેની સ્થિતિ મુજબ, કોરોના મહામારીથી હજી સુધી બે લાખ 40  હજાર કરતાં વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે, તેના કરતાં વધુ લોકોના જીવન પર 'ભૂખમરાની મહામારી'ને કારણે સંકટ ઊભું થશે.

અત્યારે વિશ્વમાં જે વસતિ ભૂખમરાથી પીડાઈ રહી છે, તે ડબલ થવાની સંભાવના છે.

2019ના અંતમાં, 135 મિલિયન લોકો 'તીવ્ર ભૂખમરા'ની સ્થિતિ સાથે જીવી રહ્યા હતા, પરંતુ વિશ્વના ઘણા દેશોમાં લૉકડાઉન લાગુ કરાતાં, આ સંખ્યા વધીને 265 મિલિયન થવાની સંભાવના છે, એવું વર્લ્ડ ફૂડ પ્રોગ્રામનું કહેવું છે.

ભારતમાં આઠ ટકા વસતિ ગરીબીની રેખા હેઠળ ધકેલાઈ જવાની આશંકા

2019 માં 8.3 અબજ ડૉલર પ્રાપ્ત કરનાર વર્લ્ડ ફૂડ પ્રોગ્રામ સંગઠનને હવે ચાલુ વરસે તેની કામગીરી ટકાવી રાખવા માટે 10થી 12 અબજ ડૉલરની જરૂર છે.

યુદ્ધ, પર્યાવરણની સમસ્યાઓ તથા આર્થિક કટોકટીથી પ્રભાવિત વિસ્તારો ઉપરાંત ઓછી અને મધ્યમ આવકવાળા દેશો આગામી મહિનાઓમાં કોરોનાવાઇરસના ફેલાવાને કારણે રોજગારની સમસ્યા તથા અન્ય આર્થિક મુશ્કેલીઓથી પ્રભાવિત થવાની સંભાવના છે.

યમનમાં યુદ્ધને પરિણામે પહેલાં માત્ર ચારથી પાંચ મિલિયન લોકોને વર્લ્ડ ફૂડ પ્રોગ્રામનો લાભ લેતા, પરંતુ કોરોના પછી આ સંખ્યામાં ઉછાળો આવવાની આશંકા છે.

દરિદ્રતાના દર પર દેશો

કોંગોમાં 30 મિલિયન લોકો યુદ્ધગ્રસ્ત વિસ્તારમાં વસે છે, તેઓ WFPની મદદથી પેટ ભરે છે.

બીજા અર્થમાં કહીએ તો કોંગોની વસતિની 15 ટકા વસતિ ભૂખમરાથી પ્રભાવિત છે.

આ વિસ્તારમાં પાંચ મિલિયન કોંગોના છે અને અડધો મિલિયન લોકો એ અન્ય દેશોમાંથી આવેલા રૅફ્યૂજી છે.

વેનેઝુએલા પાસે વિશ્વનાં સૌથી મોટાં ઑઈલ રિઝર્વમાંથી એક છે, પરંતુ ત્યાં ફુગાવાનો દર ગત જાન્યુઆરીમાં 200 ટકાના દરે વધતાં આર્થિક સ્થિતિ નબળી બની છે, જેને પરિણામે ભૂખમરાની પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે.

કેટલાક વેનેઝુએલાના લોકો અનઅધિકૃત રીતે બોર્ડર ક્રૉસ કરીને ખાદ્યચીજો અને દવાઓ ખરીદે છે. આજે વેનેઝુએલામાં દરેક ત્રીજા વ્યક્તિને મદદની જરૂર છે.

વેનેઝુએલાના 4.8 મિલિયન લોકો જે વેનેઝુએલાની કુલ વસતિના 15 ટકા થવા જાય છે. વેનેઝુએલાથી પાડોશી દેશોમાં ગયેલા લોકો અત્યારે ભૂખમરાનો સામનો કરી રહ્યા છે.

ઇરાનથી આવનારાઓને કારણે અફઘાનિસ્તાનની સમસ્યા વકરે તેવી આશંકા

 દક્ષિણ સુદાન પણ ઉત્તર સુદાનથી આઝાદ થયા છતાં ત્યાં સિવિલ વૉરની અસરને કારણે પરિસ્થિતિ સારી નથી. વર્લ્ડ ફૂડ પ્રોગ્રામે તેમને ચેતવ્યા હતા કે ત્યાં ભૂખમરો આવશે.

અત્યારે દેશની 60 ટકા વસતિ ફૂડ મેળવવા...


કોવિડ-19 મહામારીએ જ્યારે આખી દુનિયાના ભરડામાં લીધી છે ત્યારે વૈજ્ઞાનિકો અને સંશોધકો આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, એલગોરિધમ અને મશીન લર્નિંગના નિષ્ણાતો સાથે મળીને આ બીમારી માટે વૅક્સિન અને દવા શોધવા માટે કામ કરી રહ્યા છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સની શોધ થઈ ત્યાર પહેલાં વૅક્સિન અને દવા પર કામ કરતા વર્ષો નીકળી જતા.

ન્યૂ યૉર્કના યોગેશ શર્મા, આરોગ્ય ક્ષેત્રે આર્ટિફિશિયલ અને મશીન લર્નિંગના સીનિયર પ્રૉડક્ટ મૅનેજર છે. તેઓ કહે છે કે "આ દવાઓ પશુઓ પર ટ્રાયલ સ્ટેજ પર પહોંચે ત્યાર પહેલા રસાયણોના અલગઅલગ કૉમ્બિનેશન અને પર્મ્યુટેશન અને તેના મૉલિક્યુલર ડિઝાઇન તૈયાર કરવામાં વર્ષોનો સમય લાગી જતો હોય છે."

તેમનું કહેવું છે કે "આ વર્ષોનો જે સમય હતો એ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગને કારણે થોડા દિવસોનો થઈ ગયો છે."

મશીન લર્નિંગ પ્લૅટફૉર્મ સાથે જોડાયેલા વૈજ્ઞાનિકોને આમાં જોડવાથી આ સમયને વર્ષોથી ઘટાડીને થોડાક અઠવાડિયા સુધી લાવી શકાય છે.

યુકે આધારિત સ્ટાર્ટ અપ પોસ્ટ એરા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ મારફતે ડ્રગ ડિસકવર રૂટનું મૅપિંગ કરી રહી છે.

દવા ઉદ્યોગને લગતા મૅગેઝિન કૅમિસ્ટ્રીવર્લ્ડ.કૉમ મુજબ, " પોસ્ટ એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રા પોતાના આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા નોવેલ કોરોના વાઇરસ સામે લડતમાં વિશ્વના વૈજ્ઞાનિકો માટે એક સમજણ પૂરી પાડવાનું કામ કરી રહ્યું છે."

વાઇરસ સામે એઆઈથી લડત

વાઇરસ સામે લડતમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.

ભારતમાં કોવિડ-19 મહામારીના પ્રથમ બે મહિનામાં કોરોના વાઇરસ માટે સ્વૅબ ટેસ્ટ કરવામાં આવતો હતો જેનું પરિણામ આવવામાં બેથી પાંચ દિવસનો સમય લાગી જતો હતો.

ભારતમાં માત્ર સ્વૅબ ટેસ્ટને કારણે કોરોના વાઇરસ વધારે ફેલાયો જ્યારે એક્સ-રે અને સીટી સ્કૅનથી માત્ર પાંચ મિનિટમાં જાણી શકાતું હતું.

ઈએસડીએસ સૉફ્ટવેર સોલ્યુશન્સના સીઈઓ પીયુષ સોમાણી કહે છે, "એએ+ કોવિડ-19 ટેસ્ટિંગ એ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગ સૉફ્ટવેર મારફતે પરિણામ શોધે છે. આનાથી માત્ર પાંચ મિનિટમાં જાણી શકાય છે કે દરદીને કોવિડ-19 છે કે નહીં. આ અનોખું, પોસાય એવું અને ઝડપી તપાસનું સમાધાન છે જે સરકારી હૉસ્પિટલોમાં પણ અપનાવાયું છે, આ ટેસ્ટની સફળતાનો દર 98 ટકા છે જે ચોકસાઈથી માત્ર કોવિડ-19ના દરદીઓ અને અસિમ્પટોમૅટિક કૅરિયર્સને શોધી શકે છે. આમાં કોવિડ-19 સિવાય ફેફસાની અન્ય બીમારીઓ ધરાવતા દરદીઓના ટેસ્ટની સફળતાનો દર એ 87 ટકા છે."

પરંતુ પહેલા બે મહિના માટે સરકારે માત્ર સ્વૅબ ટેસ્ટ પર જ આધાર રાખ્યો હતો. આઈસીએમઆરે એક્સરેને કોવિડ-19ના દરદીઓ માટે અસુરક્ષિત ગણાવી તેના પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો હતો. પીયુષ સોમાણી કહે છે કે માત્ર સ્વૅબ ટેસ્ટ પર આધાર રાખવાને કારણે કોરોના વાઇરસનું સંક્રમણ રોકવામાં મોડું થઈ શકે છે.

હવે જ્યારે એક્સ-રે અને સીટી સ્કૅન ટેસ્ટની પરવાનગી મળી ગઈ છે ત્યારે વધારે દરદીઓ શોધી શકાયા છે કારણકે ટેસ્ટની સંખ્યા પણ વધી છે.

એકલા પીયુષ સોમાણીની કંપની દરરોજ 10 હજાર કોરોના ટેસ્ટ કરે છે.

તેઓ કહે છે, "અમને લાગ્યું કે, ભારતમાં સ્વૅબ ટેસ્ટના પરિણામ આવવામાં બે દિવસનો સમય લાગી જાય છે. અમે ટેક્નોલૉજી મારફતે ડૉક્ટરોની મદદ કરવા માગતા હતા જેથી ટેસ્ટિંગમાં માનવીય હસ્તક્ષેપનું જોખમ ખતમ કરી શકાય અને પરિણામ આવવામાં વધારે સમય ન લાગે."

મેડિકલ ક્ષેત્રમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ

ભારતીય આરોગ્ય નિષ્ણાતો મુશ્કેલ સર્જરી અને ગૂંચવણ ભરેલા નિદાનમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને મશીન લર્નિંગથી અજાણ નથી.

ગત વર્ષે ઉઝ્બેકિસ્તાનની એક વ્યક્તિ દિલ્હીના એક ખાનગી હૉસ્પિટલમાં પોતાની કિડનીની સારવાર માટે આવી હતી. સૌભાગ્યવશ, તેમનો ભાણેજ તેમની સાથે આવ્યો હતો જે તેમને...


કોવિડ-19ની મહામારી અંગે પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરતાં કિસિન્જરે કહ્યું છે કે, "The world will  not be the same again after Covid-19" એટલે કે કોવિડ-19 મહામારીનો પ્રકોપ પૂરો થશે, તે દુનિયાને એટલી બદલી નાખશે કે આપણને આ મહામારીના અંતે એક નવી જ દુનિયા જોવા મળશે.

ડૉ. કિસિન્જરના ઉપરોક્ત વિધાનના સંદર્ભમાં આગળ વાત કરીએ તે પહેલાં નીચેની ઘટનાઓ પર નજર નાખી લેવી ઉપયોગી બનશે.

(અ) ઇટાલીમાંથી એક ડેલિગેશન સોમાલિયા ગયું હતું. કામ પૂરું થયું, પણ પાછા ફરવામાં ખચકાટ અનુભવાતા, એમણે સોમાલિયાની સરકારને વિઝા લંબાવવા વિનંતી કરી.

(બ) સોમાલિયાના વડા પ્રધાનનું શાસન પૂરું થયું પછી સલામતી ખાતર એમણે બ્રિટનમાં શરણ લીધું, જ્યાં કોરોના વાઇરસથી એમનું મૃત્યુ થયું.

(ક) અમેરિકામાં ગેરકાયદેસર ઘૂસણખોરી રોકવા અમેરિકા અને મેક્સિકો વચ્ચે ટ્રમ્પે એક દીવાલ ચણાવી, બાદમાં મેક્સિકોએ એ જ દીવાલ થકી નાકાબંધી કરી છે, જેથી કોઈ અમેરિકન એમના દેશમાં પ્રવેશી ન શકે.

(ડ) હજુ થોડા મહિના પહેલાં સુધી આફ્રિકનો મોરોક્કો થઈને સ્પેનમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરતા હતા. બાદમાં આ હોડીઓ પરત આવી, ત્યારે તેમાં ગેરકાયદેસર રીતે બહાર નીકળવા માગતા સ્પેનિશ નાગિરકો ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતા.

(ઈ) કોરોનાનો ચેપ લાગવાથી ડૉક્ટરનાં મૃત્યુના કિસ્સા નોંધાયા છે અને દરદી સાજો થઈને ઘરે જાય છે.

કિસિન્જરને સાચા પાડવા માટે આથી વધારે કેટલાય દાખલા મળી શકે તેમ છે.

કોરોના, ક્રૂડ અને ક્રાઇસિસ

અમેરિકા-સાઉદી વચ્ચેના પ્રાઇવસવૉરને કારણે ક્રૂડઑઈલ બજારનું સેન્ટિમૅન્ટ ખરડાયું

વિશ્વના ફલક ઉપર કોરોનાએ દેખાં દીધી, તે પહેલાં ખાસ્સા દોઢેક વરસથી દુનિયાની અર્થવ્યવસ્થા ઉપર સંકટ તોળાઈ રહ્યું હતું.

ટ્રમ્પે શરૂ કરેલ ટેરિફ-વૉર અથવા ટ્રૅડ-વૉરને કારણે દુનિયાની ઘણી-બધી અર્થવ્યવસ્થાઓ તકલીફમાં મુકાઈ અને 2008-09 જેવી અથવા એનાથી પણ વધુ કપરી મંદીનો વિશ્વ શિકાર બનશે કે કેમ તેવી શંકા-કુશંકાઓ ચર્ચાવા લાગી.

આટલું જેમ ઓછું હોય તેમ સાઉદી અરેબિયાએ ક્રૂડઑઇલના એક મહત્ત્વના ઉત્પાદક તરીકે પોતાને ઘરઆંગણે ક્રૂડઑઇલ ઉત્પાદનની નવ ડૉલર પ્રતિબેરલ જેટલી દુનિયાની નીચામાં નીચી ઉત્પાદનકિંમતના કારણે ક્રૂડનો ભાવ સતત ઘટાડાતાં રહી પ્રાઇસ-વૉર શરૂ કર્યું.

દરમિયાન કોવિડ-19ના કારણે દુનિયાભરમાં ક્રૂડઑઇલની માગ તળિયું પકડવા બેઠી. ક્રૂડઑઇલનું ઉત્પાદન એટલું બધું હતું કે દુનિયાની લગભગ 80 ટકા જેટલી સંગ્રહશક્તિ પણ એમાં ખરચાઈ ગઈ.

ઊભી થયેલી પરિસ્થિતિને કારણે ક્રૂડઑઇલ ઉત્પાદનના ક્ષેત્રે કાર્યરત લોકોમાં મોટા પાયે બેકારી ઊભી થાય તેવા સંયોગોનું નિર્માણ થયું.

છેવટે અમેરિકાની દરમિયાનગીરીથી સાઉદી અરેબિયા તેમજ રશિયા અને અન્ય ઉત્પાદકોએ ક્રૂડઑઇલના ઉત્પાદનમાં રોજના 10 લાખ બેરલનો કાપ મૂકવાનું સ્વીકાર્યું.

આમ થવાને કારણે ક્રૂડઑઇલના ભાવ તળિયે બેઠા હતા, એમાંથી ઊંચકાઈને લગભગ 33 ડૉલર પ્રતિબેરલની આસપાસ પહોંચી ગયા હતા અને હજુ પણ ભાવ વધવાની શક્યતાઓ જોવાય છે.

અમેરિકા આજે વિશ્વના કુલ કોરોના સંક્રમિત દરદીઓનો લગભગ ત્રીજો ભાગ ધરાવે છે.

જૉન હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના આંકડા પ્રમાણે, અમેરિકામાં 23મી મે સુધીમાં કુલ કેસ વધીને 16 લાખ નજીક પહોંચી અને મૃત્યુઆંક 96 હજારના આંકડાને આંબી ગયો.

આખા જગતમાં કોરોનાના કુલ કેસ 52 લાખથી ઉપર, જ્યારે કુલ મૃત્યુ ત્રણ લાખ 38 હજારથી વધુ નોંધાયેલાં છે.

રશિયામાં પણ લગભગ ત્રણ લાખ કેસ નોંધાયા છે. અમેરિકા મહાસત્તા ગણાય, કોઈ પણ કટોકટીનો જવાબ આપવામાં મહાસત્તાનો દેખાવ દાખલારૂપ હોય, પરંતુ એવું ન થયું.

યુદ્ધભૂમિમાં અજેય ગણાતું અમેરિકા, વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાની બાગડોર સંભાળતું અમેરિકા, કોરોના વાઇરસની મહામારીનો સામનો કરવામાં અપેક્ષાથી વિપરીત વામણું પુરવાર થયું.

ટ્રમ્પ...


કોવિડ-19ની મહામારીને કારણે ચાર મહિના સુધી મુસાફરી પર લાગેલા પ્રતિબંધ પછી કોઈ અગ્રણી કેન્દ્રીય મંત્રીની પહેલી વિદેશયાત્રા છે.

રાજનાથ સિંહની રશિયાયાત્રા એવા સમયે થઈ રહી છે કે જ્યારે લદ્દાખમાં ચીન અને ભારત વચ્ચે તણાવ છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

સોમવારે મૉસ્કો રવાના થતાં પહેલાં રાજનાથ સિંહે એક ટ્વીટ કર્યું હતું. જેમાં તેમણે લખ્યું કે 'ત્રણ દિવસની યાત્રા પર મૉસ્કો રવાના થઈ રહ્યો છું. આ યાત્રા ભારત-રશિયા રક્ષા અને કૂટનૈતિક ભાગીદારીને મજબૂત કરવા માટે વાતચીતનો અવસર બનશે.'

ભારતીય રક્ષા મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ચીન સાથે સરહદ પર તણાવ હોવા છતાં રાજનાથ સિંહે રશિયાની યાત્રા સ્થગિત નથી કરી, કારણ કે રશિયા સાથે ભારતના દાયકાઓ જૂના સંબંધો છે અને તેઓ રશિયાના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે બંને દેશો વચ્ચે સૈન્ય સહયોગ વધારવા મુદ્દે અનેક બેઠક કરવાના છે.

ભારતીય મીડિયામાં રક્ષામંત્રીની આ મુલાકાતને ભારતની સૈન્ય ક્ષમતા વધારવાના એક પ્રયાસરૂપે જોવાઈ રહી છે.

અનેક સમાચારપત્રોએ લખ્યું છે કે લદ્દાખ એલ.એ.સી. (લાઇન ઑફ ઍક્ચ્યૂઅલ કંટ્રોલ) પર ચીન સાથે ચાલી રહેલા ઘર્ષણ દરમિયાન ભારતના સંરક્ષણપ્રધાન પોતાના હથિય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ારોને પૂરી રીતે કારગત બનાવવા અને મારકક્ષમતાને વધારવા માટે રશિયા ગયા છે, જેથી ચીનને અંકુશમાં રાખી શકાય. ને

જોકે વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ભારત સરકાર મોડી જાગી છે અને કોવિડ-19ની મહામારીને કારણે હવે રશિયા પાસેથી ભારતને મળનારા હથિયારો અને ડિફેન્સ સિસ્ટમની ડીલિવરીમાં વધુ સમય લાગશે, પરંતુ તેની જલદીમાં જલદી ડિલિવરી માટે રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહ રશિયા પર દબાણ જરૂર કરશે.

રશિયા સાથેના રક્ષાસોદામાં મોડું

મૉસ્કોસ્થિત વરિષ્ઠ પત્રકાર વિનય શુક્લાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "ભારત ઘણા લાંબા સમયથી અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ રક્ષા સોદાને ટાળતું આવ્યું છે. ક્યારેક કહેવાય છે કે નાણાં નથી. ક્યારેક કોઈ અન્ય કારણ જણાવાય છે. જેમ કે મલ્ટિ યુટિલિટી હેલિકૉપ્ટરના મામલામાં થયું."

"રશિયાએ કહ્યું હતું કે 60 હેલિકૉપ્ટર તૈયાર લઈ લો અને 140 હેલિકૉપ્ટર અમે ભારતમાં બનાવી આપીશું, પરંતુ ભારતીય બ્યૂરોક્રૅટ્સ સોદાબાજીમાં લાગી ગયા. કહેવા લાગ્યા કે તૈયાર હેલિકૉપ્ટર 40 જ લઇશું. પછી કિંમત મુદ્દે ચર્ચા ચાલતી રહી અને 2014થી અત્યાર સુધી આ વિશે નિર્ણય નથી લઈ શકાયો."

વિનય શુક્લના મતે, "જો ભારત પાસે આ (ઍમ્બ્યુલન્સ) હેલિકૉપ્ટર હોત, તો જે સૈનિક ગલવાન ઘાટીમાં મેડિકલ મદદ ન મળી શકવાને કારણે માર્યા ગયા એમને સરળતાથી બચાવી શકાયા હોત."

"એમણે કહ્યું હેલિકૉપ્ટરવાળો એકમાત્ર રક્ષા સોદો નથી. રશિયા સાથે રાઇફલ બનાવવાનો કરાર થયો. તો રશિયાએ ઝડપથી જૉઇન્ટ વૅન્ચરની કાર્યવાહી પૂરી કરી. અમેઠી પાસે ફેકટરી પણ સ્થાપી, તે પણ બ્યુરોક્રૅસીમાં ફસાઈ ગઈ."

"સુખોઈ અને મિગ વિમાન ભારતીય વાયુસેનાની કરોડરજજૂ સમાન છે, પરંતુ એની ખરીદીની પ્રક્રિયા પણ અટકી છે અને જ્યાં સુધી કોઈ મુશ્કેલી ન આવે અટકેલી જ રહે છે. તો જે રોકાણ કરી રહ્યું છે અને પોતાની ટેકનૉલૉજી આપી રહ્યું છે એની કદર નથી થતી. એ વાત રશિયા તરફથી ભારતની વર્તમાન સરકાર સામે મુકાઈ ચૂકી છે અને સરકારની ગંભીરતા પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. એટલા માટે જે મોડું થઈ રહ્યું છે એ ભારત સરકારને કારણે છે."

રશિયાની એસ-400 ડિફેન્સ સિસ્ટમ

રશિયાના ઉચ્ચ સૈન્ અધિકારીઓ સાથે રાજનાથસિંહ મસલતો કરશે

ભારતના સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથસિંહના રશિયા રવાના થયાની સાથે જ એસ-400 સિસ્ટમની પણ ચર્ચા થઈ રહી છે.

કેટલાક મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં દાવો કરાયો છે કે રશિયાએ ડિફેન્સ સિસ્ટમની ડિલિવરી ડેટ આગળ ખસેડી લીધી છે, જે ભારત માટે ચિંતાનો વિષય છે.

રશિયામાં બનનારી એસ-400 'લૉંગ રૅન્જ સરફૅસ ટુ ઍર...


કોવિડ-19નો ચેપ લાગવાને કારણે થતા ડાયાબિટીસ બાબતે જગતભરમાં સંશોધન ચાલી રહ્યું છે.

મુંબઈની કેઈએમ હૉસ્પિટલના ડાયાબિટોલૉજિસ્ટ ડૉ. વ્યંકટેશ શિવણે કહે છે, "કોરોનાના ચેપને કારણે ડાયાબિટીસ થયો હોય તેવા કેસોનું પ્રમાણ 10 ટકાથી ઓછું છે, પણ આ વાત ચોક્કસપણે ચિંતાજનક છે."

ડાયાબિટીસ અને હાઈ-બ્લડપ્રેશરના દર્દીઓને કોરોનાનો ચેપ લાગવાનું જોખમ વધારે હોય છે, પણ કોરોનાનો ચેપ હવે ડાયાબિટીસનું કારણ બન્યો હોવાના પુરાવા નિષ્ણાતોને મળ્યા છે. કોવિડ-19નો ચેપ લાગવાને કારણે થતા ડાયાબિટીસ બાબતે જગતભરમાં સંશોધન ચાલી રહ્યું છે.

કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગવાથી શુગર શા માટે વધે છે?

કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગવાને કારણે ડાયાબિટીસ શું કામ થાય છે એ જાણતા પહેલાં કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો હોય તેવા લોકોના શરીરમાં શુગરનું પ્રમાણ શા માટે વધે એ સમજવું જરૂરી છે. તેનાં મુખ્ય ત્રણ કારણ છે.

નિષ્ણાતોએ આપેલી માહિતી અનુસાર,

•ડાયાબિટીસના દર્દીઓમાં કોરોના વાઇરસના ચેપ અને બીમારીને કારણે જોરદાર સ્ટ્રેસ (માનસિક તાણ) સર્જાય છે, જે શુગર વધવાનું એક કારણ છે.

•સ્ટેરૉઇડને કારણે પણ શરીરમાં શુગરનું પ્રમાણ વધે છે.

•ક્યારેય ડાયાબિટીસ ન થયો હોય એવી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વ્યક્તિના શરીરમાં પણ, કોરોના વાઇરસના ચેપને કારણે શુગરનું પ્રમાણ અચાનક વધી ગયું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

કોરોના વાઇરસના ચેપને કારણે ડાયાબિટીસ થઈ શકે?

ઘણીવાર દર્દીને ખબર નથી હોતી કે તેને ડાયાબિટીસ થયેલો છે, પણ તબીબી તપાસ કરવામાં આવે ત્યારે તેના શરીરમાં સુગરનું પ્રમાણ વધ્યાનું જાણવા મળે છે.

કોરોનાગ્રસ્તોની સારવાર કરતા ડૉક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, કોરોના વાઇરસના ચેપને કારણે ડાયાબિટીસ થયો હોય એવા ઘણા કેસ છેલ્લા વર્ષ દરમિયાન નોંધાયા હતા.

કોરોના વાઇરસના ચેપને કારણે ડાયાબિટીસ શા માટે થાય છે તેની માહિતી આપતાં ડૉ. વ્યંકટેશ શિવણેએ આ મુજબ જણાવ્યું હતું:

•કોરોના વાઇરસ ફેફસામાંના ACE- 2 રિસેપ્ટર્સને ચોંટી જાય છે અને વૃદ્ધિ પામે છે.

•આ જ ACE- 2 રિસેપ્ટર્સ સ્વાદુપિંડમાં બીટા કોષો પર હોય છે.

•કોવિડ-19 વાઇરસ બીટા કોષો પર હુમલો કરે છે. બીટા કોષોના સંપર્કમાં આવતાં ઇન્સ્યુલિનના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થાય છે.

•તેના પરિણામે શરીરમાં શુગરના પ્રમાણમાં વધારો થાય છે.

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, સ્વાદુપિંડમાં તૈયાર થતું ઇન્સ્યુલિન શરીરમાં શુગરના નિયંત્રણનું કામ કરે છે, પણ ઇન્સ્યુલિનનું ઉત્પાદન ઘટવાથી શુગરના પ્રમાણમાં વધારો થાય છે. આ પરિસ્થિતિ પર નિયંત્રણ માટે દર્દીને ઇન્સ્યુલિનના ઇન્જેક્શન કે દવા આપવી પડે છે.

બૉમ્બે હૉસ્પિટલના કન્સલ્ટન્ટ ડાયાબિટોલૉજિસ્ટ ડૉ. રાહુલ બક્ષી આ નવા પ્રકારના ડાયાબિટીસ થવાનાં ત્રણ કારણ આપે છે.

•ઘણી વાર દર્દીને ખબર નથી હોતી કે તેને ડાયાબિટીસ થયેલો છે, પણ તબીબી તપાસ કરવામાં આવે ત્યારે તેના શરીરમાં શુગરનું પ્રમાણ વધ્યાનું જાણવા મળે છે.

•ઘણાનું શુગર લેવલ બૉર્ડર પર હોય છે. તેમને પ્રી-ડાયાબિટીક કહેવામાં આવે છે. કોરોના વાઇરસના ચેપને કારણે શુગરનું પ્રમાણ વધે છે.

•કેટલાકના ત્રણ મહિનાના શુગર (HBA1C) રિપોર્ટ નૉર્મલ હોવા છતાં તેમનામાં શુગરનું પ્રમાણ વધ્યું હોવાનું જોવા મળે છે.

ફોર્ટિસ હૉસ્પિટલનાં એન્ડોક્રાયનોલૉજિસ્ટ ડૉ. શ્વેતા બુદ્યાલ કહે છે, "કોરોના વાઇરસના ચેપને કારણે ડાયાબિટીસ થતો હોવાનું બહાર આવ્યું છે. સ્વાદુપિંડમાં ઇન્સ્યુલિનનું ઉત્પાદન કરતા કોષો પર વાઇરસ સીધો હુમલો કરતો હોવાને લીધે આવું થવું શક્ય છે."

ડૉ. બુદ્યાલ ઉમેરે છે, "કોરોના વાઇરસના ચેપમાંથી સાજા થયા બાદ ડાયાબિટીસની તકલીફ શરૂ થઈ હોય તેવા એક-બે નવા દર્દી દર અઠવાડિયે હૉસ્પિટલમાં આવે છે."

એનડીટીવી ન્યૂઝ ચેનલ સાથે વાત કરતાં વરિષ્ઠ ડાયાબિટોલૉજિસ્ટ ડૉ....


કોવિડની વર્તમાન સ્થિતિ પર દરરોજ સાંજે યોજાનારી પત્રકારપરિષદમાં સ્વાસ્થ્યમંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ લવ અગ્રવાલ સાથે હાજર વિજયરાઘવને કહ્યું છે કે કોરોનાની ત્રીજી લહેરનું આવવું નક્કી છે.

વિજયરાઘવને કહ્યું કે જે રીતે કોરોનાનો ચેપ ફેલાયો, એને જોતાં એ કહી શકાય કે ત્રીજી લહેર આવશે પણ એ સ્પષ્ટ રીતે ન કહી શકાય કે આ લહેર કેટલી ખતરનાક હશે અને ક્યારે આવશે?

તેમણે ચેતવણી આપતાં કહ્યું કે આપણે ત્રીજી લહેર માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ.

કે. વિજયરાઘવને એવું પણ કહ્યું કે નવા વૅરિએન્ટ પણ મૂળ વૅરિએન્ટની માફક જ ચેપી છે અને આમાં ચેપના નવા પ્રકારની કોઈ ક્ષમતા નથી.

તેમણે એવું પણ કહ્યું કે રસીકરણ કોરોનાના આ નવા વૅરિએન્ટના વિરુદ્ધમાં પણ અસરકારક છે.

તેમણે કહ્યું, "કોરોનાનો નવો વૅરિએન્ટ સમગ્ર વિશ્વમાં પેદા થશે અને ભારતમાં પણ. જોકે, જે વૅરિએન્ટને લીધે કોરોનાનું સંક્રમણ વધ્યું છે એ ઘટશે પણ."

વિજયરાઘવને જણાવ્યું કે "ભારત અને સમગ્ર વિશ્વના વૈજ્ઞાનિકો આ પ્રકારના વૅરિએન્ટને પહેલાંથી જ ઓખળવા અને તેના વિરુદ્ધમાં કારગત ટૂલ વિકસિત કરવા માટે કામ કરી રહ્યા છે."

ભારતમાં ગત 24 કલાકમાં 3700થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ

ભારતમાં ગત 24 ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કલાકમાં કોરોના વાઇરસના 3 લાખ 82 હજાર કરતાં વધુ નવા કેસ નોંધાયા છે. જ્યારે 3780 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આ સાથે જ દેશમાં સક્રિય કેસ 34 લાખ 87 હજાર કરતાં વધી ગયા છે. અત્યાર સુધી દેશમાં 16 કરોડ 4 લાખ લોકોને રસી અપાઈ ચૂકી છે. જ્યારે દેશમાં કુલ કેસની સંખ્યા બે કરોડ 6 લાખ કરતાં વધી ગઈ છે.

આ સાથે જ અત્યાર સુધી ભારતમાં કોરોનાને લીધે 2 લાખ 26 હજાર કરતાં વધુ લોકોએ પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો છે.

ગુજરાત : કોરોનાકાળમાં માથે બેડાં લઈને હજારો મહિલાઓએ સરઘસ કેમ કાઢ્યું?

ભારતની લૅબ પર ટેસ્ટિંગનું દબાણ

ભારતમાં કોરોનાની બીજી લહેર દરમિયાન ચેપની તપાસ કરી રહેલી લૅબમાં ભારે ધસારો જોવા મળી રહ્યો છે.

જેને જોતાં મંગળવારે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચ એટલે કે આઈસીએમઆરે નવાં દિશા-નિર્દેશ જાહેર કર્યાં છે.

આઈસીએમઆરે કહ્યું છે કે જે લોકો કોરોનાથી સંક્રમિત થયા છે, એનો ફરીથી RT-PCR ટેસ્ટ ન કરાય.

આ સાથે જ આઈસીએમઆરે એવું પણ કહ્યું કે જે સ્વસ્થ છે પણ ઇન્ટર-સ્ટેટ ટ્રાવેલિંગ માટે RT-PCR ઇચ્છે છે, એને પણ બંધ કરવું જોઈએ.

આઈસીએમઆર અનુસાર ભારતમાં 2,506 મૉલિક્યુલર ટેસ્ટિંગ લૅબ છે અને તેની દૈનિક ક્ષમતા 15 લાખ ટેસ્ટ છે.

આઈસીએમઆરનું કહેવું છે, "વર્તમાનમાં આ લૅબો માટે એ પડકાર છે કે નવા કેસોનું પૂર અને સ્ટાફને કોવિડનો ચેપ લાગવાને લીધે જે લક્ષ્ય છે એ પૂરાં નથી થઈ રહ્યાં."

આઈસીએમઆરે લભામણ કરી છે કે જે વ્યક્તિ એક વાર પૉઝિટિવ આવે છે, તેનો ફરીથી RT-PCR ટેસ્ટ ન થવો જોઈએ અને જે દરદીને હૉસ્પિટલમાંથી રજા આપી દેવાઈ છે, તેમની ફરીથી તપાસ કરવાની જરૂરી નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


કોવિશિલ્ડ ઑક્સફર્ડ અને એસ્ટ્રાઝેનેકા દ્વારા વિકસાવાઈ છે. જ્યારે કોવૅક્સિન ભારત બાયૉટેકે બનાવી છે, જેને ‘સ્વદેશી વૅક્સિન’ પણ કહેવાય છે.

બ્રિટનમાં ઑક્સફર્ડની રસીને મંજૂરી મળ્યા બાદ સંભાવના હતી કે તેને ભારતમાં મંજૂરી મળી જશે પણ કોવૅક્સિનને અનુમતિ મળશે તેવો ઘણાને અંદાજો નહોતો.

કોવૅક્સિનને મળેલી મંજૂરી અને તેની ત્રીજા તબક્કાની ટ્રાયલને કારણે તેની વિશ્વસનીયતા પર પ્રશ્ન ઊભા થયા છે અને વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.

જોકે સરકારનું કહેવું છે કે કોવૅક્સિન કોરોના વાઇરસના નવા વેરિયન્ટ પર પણ અસરદાર છે. સાથે જ સરકારનું એમ પણ કહેવું છે કે ક્લિનિકલ ટ્રાયલ મોડમાં કોવૅક્સિનને શરતી પરવાનગી આપવામાં આવી છે.

કોવૅક્સિનને મળેલી પરવાનગી કોવિશુલ્ડને મળેલી પરવાનગીથી અલગ છે.

કારણકે કોવૅક્સિન હાલ ક્લિનિકલ ટ્રાયલ મોડમાં ઉપયોગ કરાશે એટલે કે કોવૅક્સિન લેનારા તમામ લોકોને ટ્રૅક કરાશે અને તેના પર મોનિટરિંગ કરાશે.

વૅક્સિન પર ઊઠી રહેલા પ્રશ્નો?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કોવૅક્સિનની ત્રીજા તબક્કાની ટ્રાયલના આંકડા જાહેર કર્યા વગર તેમને પરવાનગી કેમ આપી દીધી. કારણકે ત્રીજા તબક્કામાં ઘણા લોકો પર ટ્રાયલ કરવામાં આવે છે અને તેનાં પરિણામોના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આધારે ખબર પડે છે કે તે કેટલી સુરક્ષિત છે.

સ્વદેશી વૅક્સિન કોવૅક્સિનની પ્રથમ અને બીજા તબક્કાની ટ્રાયલમાં 800 વૉલિન્ટિયર્સ પર ટ્રાયલ થઈ હોવાનું કહેવાય છે, ત્રીજા તબક્કામાં 22,500 લોકો પર ટ્રાયલ થઈ હોવાનું કહેવાય છે.

જોકે તેના આંકડા પણ બહાર પડાયા નથી. જોકે સમાચાર સંસ્થા રૉયટર્સ સૂત્રોને ટાંકીને લખે છે કે રસીના બે ડોઝ 60 ટકા કરતાં વધુ સુરક્ષિત છે.

જોકે, ડ્રગ કંટ્રોલર જનરલ ઑફ ઇન્ડિયાના મતાનુસાર બંને રસી 110 ટકા કારગત છે પણ દિલ્હી એઇમ્સના મુખ્ય ડૉક્ટર રણદીપ ગુલેરિયાએ સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે કોવૅક્સિન રસીને તેઓ એક બેકઅપના રૂપે જુએ છે અને હાલ મુખ્યરૂપે કોવિશિલ્ડ એટલે કે ઑક્સફર્ડની રસીનો જ ઉપયોગ થશે.

ડૉ. ગુલેરિયા કહે છે કે જ્યાં સુધી કોવૅક્સિન તૈયાર થશે અને તે ત્રીજા તબક્કા બાદ મજબૂત ડેટા આપશે ત્યાં સુધી કોવિશિલ્ડનો ઉપયોગ કરાશે જેના પાંચ કરોડ ડોઝ પહેલાંથી જ તૈયાર છે.

ભારતમાં દવાઓના ઉપયોગ પર નજર રાખતી બિનસરકારી સંસ્થાઓના સંગઠન ‘ઑલ ઇન્ડિયા ડ્રગ ઍક્શન નેટવર્ક’એ સરકારના આ પગલાને ઘણું ચોંકાવનારું કહ્યું છે.

આ સંગઠનના સહ સંયોજક માલિની આઇસોલાએ બીબીસી સંવાદદાતા અનંત પ્રકાશને કહ્યું હતું કે, “ત્રીજા તબક્કાની ટ્રાયલ સાથે જોડાયેલાં આંકડા આવતા પહેલાં કોવૅક્સિનને મંજૂરી આપવી ઘણું ચોકાવનારું પગલું છે. આ કેન્દ્રિય ઔષધી માનક નિયંત્રણ સંગઠનની ડ્રાફટ ગાઇડલાઇન્સનું પણ ઉલ્લંઘન છે જે કોરોના વાઇરસ વૅક્સિન બનાવવા માટે 21 સપ્ટેમ્બર, 2020ના રોજ પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.”

 “આ ડ્રાફ્ટ ગાઇડલાઇન્સમાં નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું કે કોઈ પણ કોરોના વાઇરસની વૅક્સિનની અસરકારકતા ઓછામાં ઓછી 50 ટકા હોવી જોઈએ. પરંતુ આના ઉપયોગમાં અસરકારકતા સાથે જોડાયેલાં આંકડા તો નથી.”

“આની સાથે જ આ મંજૂરી એક ખોટું ઉદાહરણ આપે છે. કારણ કે હાલ સુધી બીજી કંપનીઓ પણ કોરોના વાઇરસની વૅક્સિન બનાવી રહી છે અને કોવૅક્સિનને મળેલી મંજૂરીના આધારે તે ત્રીજા તબક્કાની અસરકારકતાના ડેટા આપ્યા વગર પણ ઇમર્જન્સી પરવાનગીની માગણી કરશે.”

એક સવાલ એ પણ પૂછવામાં આવી રહ્યો છે કે જ્યારે આ વૅક્સિન ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં છે તો આને મંજૂરી કેમ આપવામાં આવી અને મંજૂરી આપ્યા પછી જે પ્રકારે ક્લિનિકલ મોડમાં આપવામાં આવ્યો છે, તો તમામ વસ્તુ કેવી રીતે થશે? કારણ કે સરકારી અધિકારીઓ તરફથી કોઈ પણ અધિકૃત દસ્તાવેજમાં યોગ્ય રીતે ક્લિનિકલ ટ્રાયલની વ્યાખ્યા કરવામાં આવી નથી.

મંજૂરી મળી તો ક્લિનિકલ...


ક્યાંક દલિતોને ગરબામાં રોકવાથી લઈને મૂછો રાખવા જેવી બાબતે માર મારવા જેવી ઘટનાઓ પણ બનતી રહે છે.

દલિતો સાથે ભેદભાવની ઘટનાઓ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને કાર્યસ્થળે પણ સામે આવી છે.

આ બધાની વચ્ચે દલિત સમાજનો એક મોટો આકાંક્ષી વર્ગ રૂઢિચુસ્ત પરંપરાઓને પડકારી રહ્યો છે.

દલિતોનો આવો જ એક વર્ગ ગુજરાતના રાજકોટમાં જોવા મળ્યો જ્યારે ધોરાજીમાં 11 વરરાજાઓ સમૂહલગ્નમાં પરણ્યા. તેમણે નાની પરંતુ મહત્ત્વપૂર્ણ પરંપરાને પડકારી હતી.

પરંપરા એવી હતી કે કોઈ દલિત વ્યક્તિ પોતાના લગ્નમાં ઘોડી પર ન બેસી શકે.

પરંતુ આ પરંપરાને પડકારવા 11 વરરાજા ઘોડી પર બેસીને મંડપ પરણવા ગયા. જોકે, કોઈ અગમ્ય ઘટના ન બને તે માટે ચુસ્ત પોલીસ બંદોબસ્ત પણ ગોઠવવામાં આવ્યો હતો.

સમૂહલગ્નના આયોજક યોગેશ ભાષાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું, "અમે માત્ર એક સંદેશ આપવા માગતા હતા કે અમે કોઈ ભેદભાવ સહન નહીં કરીએ."

તેમણે ઉમેર્યું, "ધોરાજીમાં આશરે 80% દલિતો શિક્ષિત છે અને મોટાભાગના યુવાનો એન્જિનિયરીંગ, મેડિકલ અને વકીલાત જેવા વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા છે."

"આવા શિક્ષિત લોકો કેવી રીતે સતત ચાલતા ભેદભાવનો ભોગ બની શકે છે. તેઓ આવા ભેદભાવનો વિરોધ કરે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તે વાજબી છે."

દલિત અને બિન દલિત વચ્ચે સંઘર્ષ

દલિત સમાજમાં આકાંક્ષી લોકોની સંખ્યા વધી રહી છે. પરંતુ સાથે સાથે જ દલિત અને બિન-દલિતો વચ્ચે સંઘર્ષની ઘટનાઓ પણ દેશમાં વધી રહી છે.

દલિત અધિકારો માટે કામ કરતા માર્ટીન મેકવાન કહે છે, "સંઘર્ષની ઘટનાઓ વધતી રહેશે. પરંતુ પહેલાંની જેમ હવે દલિતો વ્યવસાય કે નોકરી કે પછી પૈસા માટે જે તે વિસ્તારના બિન-દલિત લોકો પર નિર્ભર નથી."

સંઘર્ષની વાત કરીએ તો ગુજરાતના લ્હોર ગામની જ ઘટનામાં મેહુલ પરમારે પોતાના લગ્નમાં ઘોડી પર બેસવાની જીદ કરી હતી.

મેહુલ પરમાર તેમના ગામથી આશરે 50 કિલોમિટરના અંતરે અમદાવાદમાં આવેલી હૉસ્પિટલમાં નોકરી કરે છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા મેહુલ પરમાર કહે છે, "જો હું મારી રીતે કમાતો હોઉં, અને મારા લગ્નમાં ઘોડી લાવવાનો ખર્ચ ઉઠાવી શકતો હોઉં, તો હું ઘોડી પર કેમ ન બેસી શકું."

આ ઘટનામાં મેહુલના વરઘોડા પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. ઘટના એટલી મોટી થઈ થઈ કે પોલીસ કેસ થયો.

વધુ એક ઉદાહરણ ઉત્તરાખંડના તહેરી તાલુકામાં સામે આવ્યું હતું જ્યાં જીતેન્દ્ર દાસ નામની વ્યક્તિએ ભેદભાવ દૂર કરવા પડકાર ફેંક્યો હતો.

આ ગામમાં પ્રથા છે કે દલિત વ્યક્તિ બિન-દલિતની સાથે એક જ ટેબલ પર બેસીને ન જમી શકે.

આ પ્રથાને તોડવાના પ્રયાસ બાદ બિન-દલિત સમાજના લોકોએ જીતેન્દ્ર દાસની હત્યા કરી નાખી હતી.

દલિતોમાં વધતું શિક્ષણનું પ્રમાણ

દેશમાં દલિત અને બિન-દલિત વચ્ચે વધતી ઘર્ષણની ઘટનાઓ બાદ પણ દલિતો પાછળ હઠી રહ્યા નથી.

પોતાના હક માટે લડાઈ લડતા દલિતો માટે શિક્ષણ મુખ્ય ભાગ ભજવે છે. સાથે જ દલિતોને મળતા અર્બન ઍક્સપૉઝરની પણ મોટી ભૂમિકા છે.

વર્ષ 2014 અને 15ના ગ્રોસ ઍનરોલમૅન્ટ રેશિયો (GER) મુજબ ધોરણ 1થી 12 સુધીના દલિત વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા દેશના વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા કરતા વધારે હતી.

આ તરફ ઉચ્ચ વર્ગના અભ્યાસક્રમોમાં પણ દલિત વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા (19.1) દેશના વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા (24.3) કરતા થોડી ઓછી છે.

આ આંકડો ભારત સરકારના મિનિસ્ટ્રી ઑફ હ્યુમન રિસોર્સ અને ડેવલપમૅન્ટના વર્ષ 2016ના એક અહેવાલ પ્રમાણેનો છે.

આ જ પ્રમાણે નેશનલ સેમ્પલ સર્વે ઑફિસના વર્ષ 2014ના અહેવાલ પ્રમાણે આખા દેશમાં 7 કે તેથી વધુ વયના લોકોમાં સાક્ષરતા દર 75.8% હતો અને દલિત સમાજના લોકોમાં સાક્ષરતા દર 68.8% હતો. આમ સાક્ષરતામાં તફાવત નજીવો છે.

આ રિપોર્ટને ટાંકીને મેકવાન કહે છે, "દલિતો અને બિન-દલિતોમાં શિક્ષણના સ્તરનું જે અંતર છે, તે ઝડપથી...


ક્યારેક ગાઝા પર ઇજિપ્તનો કબજો હતો. પરંતુ 1967ના મધ્ય-પૂર્વના યુદ્ધમાં ગાઝા પટ્ટી પર ઇઝરાયલે કબજો મેળવી લીધો.

ઇઝરાયલે પોતાના સૈનિકો સાથે આશરે 7 હજાર લોકોને ગાઝામાં વસાવ્યા હતા. જોકે, 2005માં તેમને હટાવી લીધા હતા.

આજની તારીખમાં ગાઝાનું વહીવટ પેલેસ્ટાઇનના હાથમાં છે. 2007થી 2014 વચ્ચે ગાઝા પર પેલેસ્ટાઇનના ઇસ્લામિક ઉગ્રવાદી સંગઠન હમાસની સરકાર રહી હતી.

હમાસે 2006માં પેલેસ્ટાઇન વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં જીત પ્રાપ્ત કરી હતી, પરંતુ ત્યારબાદ તેમનો વિરોધી પાર્ટી વચ્ચે હિંસક ટકરાવ થયો હતો.

જ્યારે હમાસે ગાઝા પર પોતાનું નિયંત્રણ સ્થાપિત કર્યું, તો ઇઝરાયલે આ વિસ્તારમાં નાકાબંધી કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

માણસ હોય કે સામાન, ગાઝા આવવા અને જવા પર ઇઝરાયલે તમામ પ્રકારના પ્રતિબંધો લગાવી દીધા.

આ તરફ ઇજિપ્તે ગાઝાની દક્ષિણ સીમા પર નાકાબંધી કરી દીધી હતી.

2014માં હમાસ અને ઇઝરાયલ વચ્ચે ઘણા દિવસો સુધી હિંસક અથડામણ ચાલતી રહી.

ઇઝરાયલે ગાઝાથી રોકેટ હુમલા રોકવાના પ્રયાસ કર્યા. આ તરફ હમાસ પોતાને બચાવવા પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું.

અવર-જવરની સ્વતંત્રતા

વર્ષ 2007માં હમાસના હાથમાં સત્તા આવ્યા બાદ ઇજિપ્તે પોતાની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સરહદો લગભગ બંધ કરી દીધી છે

નાકાબંધીના કારણે ગાઝાની હાલત પહેલાથી જ ખરાબ હતી, પરંતુ 2013માં ઇજિપ્તે ગાઝા સાથેની રફાની સીમા પર નાકાબંધી વધારે કડક કરી દીધી હતી.

પરિણામ એ આવ્યું કે ગાઝામાં અવર-જવર કરવામાં મુશ્કેલી થવા લાગી.

ઇજિપ્તે ગાઝા અને ઇજિપ્તની સીમા પર સામાનની દાણચોરી માટે બનાવાયેલી સુરંગ તરફ પણ કડક વલણ અપનાવ્યું. સરહદ પર વધારે પ્રતિબંધો લગાવી દીધા.

ઓક્ટોબર 2014થી ઇજિપ્તે ગાઝા સાથે જોડાયેલી સીમાને લગભગ સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધી છે. ઇજિપ્ત આ સરહદને ખૂબ જ અસાધારણ પરિસ્થિતિમાં જ ખોલે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘના ઑફિસ ફોર ધ કોઑર્ડિનેશન ઑફ હ્યૂમનિટેરિયન અફેર્સના જણાવ્યા પ્રમાણે રફાની સરહદને ઇજિપ્તે એપ્રિલ 2018માં માત્ર 17 દિવસો માટે ખોલી હતી.

આ સમયે 23 હજાર લોકોએ આ સરહદ પાર કરવા માટે પોતાનું રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યું હતું. તેમને કાઢવા માટે જ ઇજિપ્તે આ સીમા ખોલી હતી.

ઉત્તરમાં ઇઝરાયલ સાથેની ઇરેઝ બોર્ડરની વાત કરવામાં આવે તો આ વર્ષે ત્યાંથી અવર-જવર 2017ની સરખામણીએ વધી છે. પરંતુ આ સંખ્યા નાકાબંધીના પહેલાંના સમયથી હજુ પણ ઘણી ઓછી છે.

2017 પહેલાના છ મહિનામાં ઇઝરાયલના રસ્તે ગાઝાથી બહાર જતા પેલેસ્ટાઇનના લોકોની સંખ્યા 240 કરતાં પણ ઓછી હતી. જ્યારે સપ્ટેમ્બર 2000માં આ સંખ્યા દરરોજ આશરે 26 હજાર જેટલી હતી.

ગાઝાની અર્થવ્યવસ્થા

90ના દાયકાની સરખામણીએ આજે ગાઝા પટ્ટી ભારે ગરીબીનો સામનો કરી રહી છે.

વિશ્વ બૅન્કના રિપોર્ટ પ્રમાણે, 2017માં ગાઝાની અર્થવ્યવસ્થાનો વિકાસ દર માત્ર 0.5 ટકા રહ્યો હતો.

1994માં ગાઝામાં વાર્ષિક પ્રતિ વ્યક્તિ આવક જ્યાં 2,659 ડોલર હતી, 2018માં તે ઘટીને વાર્ષિક 1,826 ડોલર જ રહી ગઈ છે.

2017ના વિશ્વ બૅન્કના આંકડા જણાવે છે કે ગાઝા પટ્ટીમાં બેરોજગારી દુનિયામાં સૌથી વધારે છે.

ગાઝામાં આ સમયે બેરોજગારીનો દર 44 ટકા છે, જે પેલેસ્ટાઇનના બીજા ભાગ વેસ્ટ બૅન્કની સરખામણીએ બે ગણો વધારે છે.

તેમાં પણ યુવાનોમાં બેરોજગારીનો દર આશરે 60 ટકા છે, જે વધારે ચિંતાનો વિષય છે.

નવા આંકડા પ્રમાણે ગાઝા પટ્ટીમાં ગરીબીનો દર 39 ટકા છે, જે વેસ્ટ બૅન્કના વિસ્તારથી બે ગણા કરતાં પણ વધારે છે.

વિશ્વ બૅન્કનું માનવું છે કે જો સંયુક્ત રાષ્ટ્રની રિલીફ ઍન્ડ વર્ક એજન્સી તરફથી ગાઝાના લોકોને સામાજિક રાહતના નામે મદદ ન મળે, તો ત્યાં ગરીબીના દરમાં વધારો થઈ શકે છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની રાહત એજન્સીનું કહેવું છે કે ગાઝાની...


ક્યારેક હંગામો પ્રશ્નકાળ દરમિયાન થાય છે તો ક્યારેક કોઈ વિધેયક પર ચર્ચા દરમિયાન થાય. અનેક વખત વિપક્ષ સંસદ પરિસરમાં વિવિધ મુદ્દે ધરણા-પ્રદર્શન પણ કરે.

પરંતુ આ વખતે સંસદનું સત્ર શરૂ થાય તે પહેલાં જ હંગામો શરૂ થઈ ગયો છે.

કોરોનાના કારણે સંસદનું ચોમાસુંસત્ર આ વખતે મોડું શરૂ થઈ રહ્યું છે. આ કારણે આ વખતે સંસદસત્રને લઈને અનેક પ્રકારનાં પરિવર્તન કરવામાં આવ્યાં છે.

14 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થઈ રહેલા આ સત્રમાં લોકસભા અને રાજ્યસભાની કાર્યવાહી પહેલા દિવસને બાદ કરતા બાકીના દિવસો દરમિયાન બપોરે 3 થી સાંજે 7 વાગ્યા સુધી ચાલશે.

પહેલા દિવસે બંને ગૃહ સવારે 9 વાગ્યાથી બપોરના 1 વાગ્યા સુધી ચાલશે.

આ સિવાય સાંસદોની બેસવાની જગ્યામાં પરિવર્તન કરવામાં આવ્યું છે, જેથી કોરોનાના સમયમાં સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગનું પાલન કરી શકાય.

એટલું જ નહીં, આ વખતનું સત્ર શનિવાર અને રવિવારે પણ ચાલશે, જેથી સંસદનું સત્ર જેટલા કલાક ચલાવવું જરૂરી છે, તેટલા સમયમાં પૂર્ણ કરી શકાય.

આ પહેલાં પણ અનેક વખત રજાના દિવસે અને જરૂર પડે તો રાતના સમયે સંસદનું સત્ર ચાલ્યું છે. જીએસટી બિલ પણ આવા જ એક સત્રમાં રાત્રે પાસ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ સત્રમાં પ્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાઇવેટ મેમ્બર બિઝનેસને પરવાનગી આપવામાં આવી નથી, શૂન્યકાળ હશે અને સાંસદો જનતા સાથે જોડાયેલા મુદ્દા ઉઠાવી શકશે પરંતુ તેનો સમયગાળો ઘટાડીને 30 મિનિટ કરી દેવામાં આવ્યો છે.

સંસદનું સત્ર પહેલી ઑક્ટોબરે પૂર્ણ થશે.

વિપક્ષ કેમ નારાજ છે?

આ વખતે સંસદસત્રમાં પહેલાંની જેમ હોબાળા નહીં જોવા મળે કારણ કે આ વખતે પ્રશ્નકાળ નહીં હોય.

આ વખતે સંસદ સભ્યોને પ્રશ્ન કાળ દરમિયાન પ્રશ્ન પૂછવાની પરવાનગી નહીં હોય. સરકારના આ નિર્ણયને લઈને વિપક્ષના સાંસદો વાંધો ઉઠાવી રહ્યા છે.

ટીએમસીના સંસદ સભ્ય ડૅરેક ઑ'બ્રાયને ટ્વીટ કરીને કહ્યું, "સાંસદોએ સંસદના સત્રમાં સવાલ પૂછવા માટે 15 દિવસ પહેલા જ સવાલ મોકલવા પડતા હતા. સત્ર 14 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થઈ રહ્યું છે. પ્રશ્નકાળ રદ કરી દેવામાં આવ્યો છે? "

"વિપક્ષ હવે સરકારને સવાલ પણ નથી પૂછી શકતો. 1950 પછી પહેલીવાર આવું થઈ રહ્યું છે? આમ તો સંસદનું સત્ર જેટલા કલાક ચાલવુ જોઈએ એટલા કલાક ચાલી રહ્યું છે, તો પછી પ્રશ્નકાળ કેમ રદ કર્યો? કોરોનાનો હવાલો આપીને લોકતંત્રની હત્યા કરવામાં આવી રહી છે. "

એક ખાનગી પોર્ટલ પર લખેલા લેખમાં ઑ'બ્રાયને લખ્યું છે - "સંસદસત્રના કુલ સમયમાંથી 50 ટકા સમય સત્તા પક્ષનો હોય છે અને 50 ટકા સમય વિપક્ષનો હોય છે. પરંતુ ભાજપના આ સંસદને M&S Private Limitedમાં ફેરવવા માગે છે. "

"સંસદીય પરંપરામાં વૅસ્ટમિંસ્ટર મૉડલને જ ઘણું સારું મૉડલ ગણવામાં આવે છે, તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સંસદ વિપક્ષ માટે હોય છે."

ત્યારે કૉંગ્રેસના નેતા મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને શશી થરૂરે પણ સોશિયલ મીડિયા પર સરકારના આ નિર્ણયની ટીકા કરી છે.

બે ટ્વીટ દ્વારા થરૂરે કહ્યું કે આપણે સુરક્ષિત રાખવાના નામ પર આ તમામ વસ્તુઓ કરવામાં આવી રહી છે.

તેમણે લખ્યુ છે, "મેં ચાર મહિના પહેલાં જ કહ્યું હતુ કે તાકાતવર નેતા કોરોનાનો સહારો લઈને લોકતંત્ર અને વિરોધના અવાજને દબાવવાના પ્રયત્ન કરશે."

"સંસદસત્રનું જે જાહેરનામું આવ્યુ છે તેમાં લખવામાં આવ્યુ છે કે પ્રશ્નકાળ નહીં થાય. આપણે સુરક્ષિત રાખવાના નામ પર આને યોગ્ય ઠેરવી ન શકાય."

પોતાના બીજા ટ્વીટમાં તેમણે લખ્યુ કે સરકારને સવાલ પૂછવા, લોકતંત્રની વ્યવસ્થા માટે ઓક્સિજન સમાન હોય છે.

આ સરકાર સંસદને એક નોટિસ બોર્ડમાં ફેરવવા માગે છે. તે પોતાની બહુમતીનો એક રબર સ્ટૅમ્પની જેમ ઉપયોગ કરાવવા માગે છે, જેથી જે બિલ હોય તે પોતાના હિસાબથી પાસ કરાવી શકે.

સરકારની જવાબદારી સાબિત કરવા માટે એક રસ્તો હતો, સરકારે તેને...


ક્યારેય વિજ્ઞાન ન ભણેલા, ગરીબીની જાળમાં ફસાયેલા આમ આદમી માટે આટલું મોટું મિશન કોઈ પરીકથાથી ઓછું જરાય નથી. રૉકેટ, ઉપગ્રહ, ઑર્બિટર, લૅન્ડર અને રોવર જેવા શબ્દો સાથે તેમને ક્યારેય સીધો પનારો પડ્યો હોતો નથી.

આપણે ઉપરના સવાલનો જવાબ શોધીએ તે પહેલાં એ પણ પૂછવું જોઈએ કે જે દેશની સંપદા બ્રિટિશ સામ્રાજ્યવાદ ઉલેચીને લઈ ગયું હતું તે નવા દેશે શા માટે અંતરિક્ષ વિજ્ઞાન પાછળ આટલો ખર્ચ કરવાનું નક્કી કર્યું?

શરૂઆતના ગાળામાં વિક્રમ સારાભાઈ તથા ઈસરોના અન્ય વિજ્ઞાનીઓએ ટીકાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ વિજ્ઞાનીઓ પર આવા સવાલોનો વારંવાર મારો ચાલ્યો હતો.

વિક્રમ સારાભાઈનું સપનું

ડૉક્ટર વિક્રમ સારાભાઈ

વિક્રમ સારાભાઈ તે વખતના રાજકીય નેતૃત્વને એ સમજાવી શક્યા હતા કે "મનુષ્ય અને સમાજની અસલી સમસ્યાઓને હલ કરવા માટે આધુનિક ટૅક્નૉલૉજીનો ઉપયોગ કરવાની બાબતમાં આપણે પાછળ રહેવું જોઈએ નહીં."

તેઓ એ વાતે પણ સ્પષ્ટ હતા કે ભારતીય અંતરિક્ષ અભિયાનનું લક્ષ્ય, "ચંદ્ર અને અન્ય ગ્રહોની તપાસ કરવા માટે સમાનવ અવકાશયાન ઉડાવવા મોકલવા માટે આર્થિક રીતે સધ્ધર દેશો સાથે સ્પર્ધામાં ઊતરવાનું નથી."

તેના કારણે બાકીના દેશો કરતાં આપણે એ રીતે પણ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જુદા પડ્યા હતા કે સૈનિક તાકાત મેળવવા માટે આપણે અંતરિક્ષ અભિયાનનો આરંભ કર્યો નહોતો.

અમેરિકા, યુરોપ અને સોવિયેટ સંઘનું સ્પેસ રિચર્ચ શીતયુદ્ધને કારણે પણ થયું હતું.

શું આપણો હેતુ બદલાઈ ગયો છે?

સ્વાભાવિક એવો સવાલ થવાનો કે શું હવે ભારતનું અંતરિક્ષ અભિયાનનો હેતુ પણ બદલાઈ ગયો છે? કે પછી એવો સવાલ પણ થવાનો કે ચંદ્ર કે અન્ય ગ્રહો પર પહોંચવાની સિદ્ધિથી માનવ "માનવ અને સમાજની કઈ અસલી સમસ્યાઓ"નું નિવારણ થઈ શકે છે?

આ સવાલનો જવાબ 'વૈજ્ઞાનિક શોધ'ની મૂળભૂત પ્રકૃતિમાં જ છે.

સામાન્ય રીતે વિજ્ઞાન અને ખાસ કરીને અંતરિક્ષ સંશોધનનો મતલબ છે - એવાં અજાણ્યાં ક્ષેત્રોને સમજીને એવું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવું જે માનવજાતિના પાર્દુભાવ અને વિકાસના આધારને સમજાવી શકે.

એ વાત સર્વવિદિત છે કે સારાભાઈ આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ રાષ્ટ્રોની નકલ કરવા અને તેની સાથે સ્પર્ધામાં ઊતર્યા છે તેવી ટીકા થઈ હતી.

પરંતુ આપણે એ ભૂલવું ન જોઈએ કે 1960ના દશકમાં આપણે રમકડાં જેવાં લાગતાં રૉકેટ ન બનાવ્યાં હોત અને કેરલા થુંબા પાસેના એક ચર્ચ પાસેથી તેમને લૉન્ચ ન કર્યાં હોત તો આજે ભારત ચંદ્ર કે મંગળ મિશન કરવા માટે સક્ષમ બની શક્યું ના હોત.

તે વખતના ટીકાકારોને સમજાવવું મુશ્કેલ હતું કે એક દિવસ એવો આવશે કે ભારતના પોતાના ઉપગ્રહો દ્વારા કુદરતી આફતોની ચેતવણી આપી શકશે અને તેનાથી લાખોની જિંદગી બચી જશે.

એવા ઉપગ્રહો બનશે કે કૃષિ અને વનના સંવર્ધનમાં તથા સંદેશાવ્યવહારને મજબૂત કરવામાં ઉપયોગી થશે તે સમજી શકાય તેમ નહોતું.

આ દિશા ન પકડી હોત તો આપણે પણ અન્ય દેશોની જેમ સામાજિક અને આર્થિક સુરક્ષા માટે વિકસિત દેશોની કૃપા પર જીવતા હોત.

ઈસરો, સીએસઆઈઆર, આઈએઆરઆઈ, એટમિક એનર્જી અને ડીઆરડીઓએ છેલ્લાં 70 વર્ષોમાં જે હાંસલ કર્યું છે તેને 1950 અને 60ના દાયકામાં સાયન્સ ફિક્શનની પટકથા જ સમજી લેવામાં આવી હોત.

કોને કલ્પના હતી કે વાવાઝોડાની માહિતી આગોતરી મળી જવાને કારણે કાંઠાના લગભગ 8 લાખ લોકોનું સ્થળાંતર કરીને લોકોના જીવ બચાવી શકાય છે.

એ કલ્પનાતીત હતું કે દેશમાં એક દિવસ 1000થી વધારે ટીવી ચૅનલ હશે અને તેમાંથી મોટા ભાગની સ્વદેશી ટૅક્નૉલૉજીથી ચાલતી હશે. આવા ફાયદાની યાદી બહુ લાંબી છે.

ચંદ્રયાન વિશે શું જાણવું જરૂરી છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ફરી એક વાર મૂળ પ્રશ્ન પર પાછા ફરીએ કે શું આમ આદમીએ વિજ્ઞાન પર આધાર રાખવો જોઈએ ખરો અને ખાસ કરીને ચંદ્રયાન-2 સાથે જનતાને શું લાગેવળગે છે.

આના જવાબમાં અંતહીન ચર્ચાઓ થઈ શકે...


ક્રાઇણ બ્રાન્ચના એસીપી અજિતકુમાર સિંગલાએ પ્રેસ-કૉન્ફરન્સમાં જણાવ્યું કે શાહરૂખ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાયેલી પિસ્તોલને જપ્ત કરવાની કોશિશ કરાઈ રહી છે.

તેઓએ કહ્યું કે શાહરૂખ 24 ફેબ્રુઆરીએ નાગરિકતા સંશોધન કાયદા સામે થયેલા જાફરાબાદમાં વિરોધપ્રદર્શનમાં સામેલ હતા. તેઓએ ગુસ્સે થઈને પિસ્તોલ કાઢી હતી અને હેડ કૉન્સ્ટેબલ સામે તાકી દીધી હતી.

એસીપી સિંગલાએ જણાવ્યું કે શાહરૂખે ત્રણ ગોળી ચલાવી હતી.

આ ઘટના બાદ શાહરૂખ ફરાર હતા. સોશિયલ મીડિયામાં શાહરૂખનો વીડિયો વાઇરલ થતાં શરૂઆતમાં એવી ખબરો આવી હતી કે શાહરૂખની ધરપકડ કરાઈ હતી, પરંતુ બાદમાં પોલીસે સ્પષ્ટતા આપી હતી કે શાહરૂખની ધરપકડ કરાઈ નથી અને તેમની શોધખોળ ચાલુ છે.

દિલ્હી પોલીસે શું કહ્યું?

એસીપી સિંગલાએ જણાવ્યું, "આ ઘટના બાદ શાહરૂખ ફરાર થઈ ગયો હતો. તે પોતાની ગાડીમાં દિલ્હીમાં ફરતો રહ્યો હતો. અને બાદમાં પંજાબ જતો રહ્યો હતો."

"પછી તે બરેલી આવ્યો અને પછી શામલીમાં આવીને છુપાઈ ગયો હતો. શામલી બાદ તે પોતાની જગ્યા બદલવાનું વિચારતો હતો. તેની શામલી બસ સ્ટેન્ડથી ધરપકડ કરાઈ છે."

તેઓએ જણાવ્યું કે "શાહરૂખની પાસે મુંગેરની પિસ્તોલ હતી જે તેણે પોતાની મોજાંની ફૅક્ટરીમાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કામ કરતાં કારીગર પાસેથી લીધી હતી. પ્રદર્શન દરમિયાન જોશમાં આવીને તેણે ફાયરિંગ કર્યું હતું."

"તેનું કોઈ ગુનાહિત બૅકગ્રાઉન્ડ નથી. જોકે તેના પિતા સામે નાર્કોટિક્સ અને નકલી ચલણનો કેસ દાખલ છે."

દિલ્હી પોલીસે જણાવ્યું કે શાહરૂખ મૉડલિંગનો શોખ ધરાવે છે અને ટિકટોક પર વીડિયો બનાવે છે. અત્યાર સુધી એ ખબર નથી પડી કે તેણે આવું કોઈ યોજના હેઠળ કર્યું છે કે પછી તેણે માત્ર જોશમાં આવીને પિસ્તોલ તાકી હતી.

શું હતો આખો મામલો?

દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે લોકોના હાથમાં ભગવા ઝંડા હતા

દિલ્હીનાં તોફાનો દરમિયાન શાહરૂખના વીડિયોએ ભારે ચર્ચા જગાવી હતી.

વીડિયોમાં શાહરૂખ જાહેરમાં પોલીસકર્મી પર પિસ્તોલ તાકે છે અને તેમની પાછળનું ટોળું પથ્થર ફેંકી રહ્યું છે.

યુવક સાથે ટોળું પણ આગળ વધે છે અને દરમિયાન ગોળીબારનો અવાજ સંભળાય છે.

અંગ્રેજી અખબાર 'ધ હિંદુ'ના પત્રકાર સૌરભ ત્રિવેદીએ ટ્વીટ કરીને લખ્યું, "ઍન્ટિ-સીએએ પ્રદર્શનકારીઓ જાફરાબાદમાં ફાયરિંગ કરી રહ્યા છે. આ શખ્સે પોલીસકર્મી પર પિસ્તોલ તાકી પણ પોલીસવાળો અડગ રહ્યો."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ક્રાઇમ બ્રાંચની તપાસમાં ખુલાસો થયો છે કે પ્રવીણ તોગડિયાને વીએચપી કાર્યાલયેથી લઈ જનાર અને કોતરપુર મૂકી જનાર બંને વ્યક્તિઓ અલગ અલગ હતી.

108 ઍમ્બ્યુલન્સ દ્વારા તોગડીયાને હોસ્પિટલ લઈ જવાયા હતા. તેના પાયલોટે કોતરપુરથી હોસ્પિટલ સુધી લઈ જનાર વ્યક્તિનું વર્ણન કર્યું હતું.

પોલીસ કોન્સ્ટેબલ વિક્રમસિંહે પણ સવારે તોગડીયાની સાથે રીક્ષામાં ગયેલા દાઢીધારી શખ્સનું વર્ણન કર્યું હતું. આ બંને વર્ણનો પરથી વ્યક્તિઓ જુદી જુદી હોવાનું હાલ લાગી રહ્યું છે.

આખા ઘટનાક્રમમાં તોગડિયા કેમ ગુમ થયા અને કોણ કોતપુર મૂકી ગયું તેનો ખુલાસો થયો નથી.

ઇઝરાયલની જાસૂસી સંસ્થાનો ભારતને લાભ

ગુજરાત સમાચારના અહેવાલ મુજબ હવે ઇઝરાયલની જાસૂસી સંસ્થા મોસાદનો લાભ હવે ભારતને મળશે.

ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ છ દિવસની ભારતની મુલાકાતે છે ત્યારે ગઈકાલે ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચે નવ કરારો થયા હતા.

જેમાં ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચે આતંકવાદ અંગેની માહિતી અને ઇન્ટેલિજન્સ આપ-લેના કરારો થયા છે.

જેથી ભારતની જાસૂસી સંસ્થા રો અને ઇઝરાયલની જાસૂસી સંસ્થા મોસાદ વચ્ચેના સંબંધો પણ મજબૂત બનશે.

ઉપરાંત ભારતે ઇઝરાયલ સાથે સાયન્સ, ટેક્નોલો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જી અને પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રે પણ કરારો કર્યા છે.

ઉતરાયણમાં દોરી-પતંગથી 14નાં મૃત્યુ

નવગુજરાત સમાચારના અહેવાલ મુજબ રાજ્યમાં દોરી અને પતંગના કારણે 14 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

અમદાવાદમાં જ બે દિવસમાં ધાબા પરથી નીચે પટકાતા 4 વ્યક્તિઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

જ્યારે દોરી તથા ધાબા પરથી પડવાથી અમદાવાદમાં જ 200 જેટલી વ્યક્તિઓને નાની-મોટી ઇજાઓ થઈ છે.

આ આંકડા માત્ર મ્યૂનિસિપલ કોર્પોરેશનની હોસ્પિટલોમાં સારવાર માટે ગયેલાં દર્દીઓના જ છે.

ખાનગી હોસ્પિટલમાં સારવાર લીધી હોય તેવા લોકોના આંકડા મળી શક્યા નથી.

ઉપરાંત 108 ઇમર્જન્સી સર્વિસ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડા પ્રમાણે બે દિવસમાં સમગ્ર રાજ્યમાં 6 હજાર ઇમર્જન્સી કોલ નોંધાયા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ક્રિકેટજગતમાં અફઘાનિસ્તાન સાવ નાનું બાળક ગણાય અને હજી તાજેતરમાં જ તેણે ટેસ્ટ પ્રવેશ કર્યો છે, પરંતુ ટીમ જે રીતે પ્રદર્શન કરી રહી છે તે જોતાં એટલું તો કહેવું જ પડે કે આ જરા અલગ માટીની ટીમ છે અથવા તો પછી એમ કહી શકાય કે બંદે મેં કુછ દમ જરૂર હૈ.'

અફઘાન પ્રજા ઘણી લડાયક હોય છે અને તેઓ કોઈ પણ હરીફને આસાનીથી જીતવા દેતી નથી તે તો આપણે વાર્તામાં પણ સાંભળતા હતા.

અહીં માત્ર ક્રિકેટની વાત કરીએ તો તેઓ ક્રિકેટના મેદાન પર પણ કોઈ હરીફને આસાનીથી સફળ થવા દેતા નથી એ પુરવાર કરી દીધું છે.

અફઘાનિસ્તાન પાસે અત્યારે સર્વશ્રેષ્ઠ ખેલાડીની ફોજ છે. ખાસ કરીને રાશિદ ખાન અને મોહમ્મદ નબી. આ ઉપરાંત રહેમત શાહ પણ ખરા.

અત્યારે આ ટીમ બાંગ્લાદેશના પ્રવાસે છે અને પહેલી ટેસ્ટમાં જ તેણે બાંગ્લાદેશની હાલત ખરાબ કરી દીધી છે.

બાંગ્લાદેશની ટીમ ટેસ્ટ મૅચમાં 19 વર્ષનો અનુભવ ધરાવે છે જ્યારે અફઘાનિસ્તાનની ટીમ 19 મહિનાનો અનુભવ પણ ધરાવતી નથી.

આ ટીમ માત્ર ત્રણ ટેસ્ટ રમી છે, જેમાંથી બે ટેસ્ટમાં તો તેણે વિજય હાંસલ કર્યો છે.

ઇતિહાસ સર્જવા તરફ અગ્રેસર

ટેસ્ટક્રિકેટના ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો ઑસ્ટ્રેલિયા અને ઇંગ્લૅન્ડે તેની પ્રથમ બે ટે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ્ટમાં જ વિજય હાંસલ કરી લીધો હતો.

છેક 1877માં બંને વચ્ચે પહેલી ટેસ્ટ રમાઈ તેમાં કાંગારુ ટીમનો વિજય થયો અને બીજી ટેસ્ટમાં ઇંગ્લૅન્ડનો વિજય થયો.

1952માં પાકિસ્તાન તેની બીજી જ ટેસ્ટમાં વિજય હાંસલ કરી શક્યું હતું, પરંતુ તેના કેટલાક ખેલાડીઓ અગાઉ ભારત માટે ટેસ્ટ રમી ચૂક્યા હતા.

આ સિવાયના દેશોને પ્રથમ ટેસ્ટ વિજય માટે ઘણી રાહ જોવી પડી હતી, જેમાં ભારત અને સાઉથ આફ્રિકા પણ આવી જાય છે.

આ રીતે જોઈએ તો અફઘાનિસ્તાનની ટીમ પ્રારંભિક તબક્કામાં જ ઘણી મજબૂત કહેવાય. કેમ કે 3 ટેસ્ટ રમ્યું છે અને એમાંથી બે મૅચ જીતી ચૂક્યું છે.

બે દાયકાનો અનુભવ ધરાવનારી અને ટીમને એની જ ધરતી પર 224 રનના મોટા માર્જિનથી હરાવી દેવા આસાન વાત નથી.

આ પાછળ અન્ય કારણો પણ છે. વર્તમાન ક્રિકેટમાં ટેસ્ટ સિવાય વન ડે અને ટી-20નું પ્રમાણ વધ્યું છે અને તેની મદદ અફઘાન ખેલાડીઓને મળી છે.

રાશિદ ખાનને વિશ્વની કોઈ પણ ટીમ પોતાની ઇલેવનમાં સમાવી શકે તેમ છે. મોહમ્મદ નબી સાથે મળીને તેણે વર્લ્ડ કપમાં જે કમાલ કરી હતી તે જોતાં નવાઈ એ લાગે કે આ ટીમ કેમ એકેય મૅચ જીતી નહીં?

હા, કદાચ ટીમવર્કની ખામી હોય પણ તેમાં ધીરેધીરે સુધારો થઈ રહ્યો છે. વર્લ્ડ કપ બાદ તેઓ પહેલી વાર જ રમી રહ્યા છે અને બાંગ્લાદેશને હંફાવી દીધું છે.

અફઘાન ક્રિકેટનું ભવિષ્ય

બાંગ્લાદેશના ખેલાડીઓ ચોક્કસપણે અફઘાનિસ્તાન કરતાં વધુ અનુભવી છે, ટીમ વધારે સંતુલન ધરાવે છે અને પોતાના ઘરઆંગણે રમી રહી છે તેમ છતાં તેઓ પહેલી ઇનિંગમાં રાશિદ અને નબી સામે માર ખાઈ ગયા અને અફઘાનિસ્તાન 137 રનની માતબર સરસાઈ હાંસલ કરવામાં સફળ રહ્યું.

રાશિદ, નબી અને રહેમત ઉપરાંત હવે ટીમમાં ઇબ્રાહીમ ઝાદરાન, ઝાહિર ખાન અને કૈસ અહમદ જેવા યુવાન ખેલાડીઓનું આગમન થયું છે જેઓ અફઘાન ક્રિકેટનું ભવિષ્ય છે.

અસગર અફઘાન પાસેથી કપ્તાની લઈ લેવાયા બાદ તે વધુ સહજતાથી રમી રહ્યા છે તો રાશિદ ખાન પર સુકાનીપદનો જરાય ભાર દેખાતો નથી, કેમ કે તે જરા અલગ પ્રકારના જ ખેલાડી છે, જેને વિકેટ ખેરવવાનું પસંદ છે. પછી તેમના માથે સુકાનીપદની જવાબદારી હોય કે ન હોય, તેમને ખાસ ફરક પડતો નથી.

વર્તમાન ક્રિકેટમાં રાશિદ ખાન સર્વશ્રેષ્ઠ લૅગસ્પિનર છે. સૌથી ખતરનાક સ્પિનર છે.

આઈપીએલ હોય કે ટી-20 ઇન્ટરનેશનલ કે વન ડે હોય. મૅચનું પાસું ફેરવી નાખવાની ક્ષમતા રાશિદ પાસે છે, તેવી કદાચ કુલદીપ યાદવ કે યુજવેન્દ્રસિંહ ચહલ પાસે પણ નથી.

માત્ર સ્પિનર જ શા માટે વિશ્વના અત્યારના તમામ બૉલરની વાત કરીએ તો...


ક્રિકેટની દુનિયાનાં આ સૌથી મોટા સોદામાં સ્ટાર ઈન્ડિયા પાસે વર્ષ 2018થી લઈને 2022 સુધી આઈપીએલનાં પ્રસારણનાં અધિકારો રહેશે.

હવે આટલી મોટી રકમનો સોદો હોય અને વાત ક્રિકેટનાં ઉત્સવ આઈપીએલની હોય તો સોશિઅલ મીડિયામાં ચર્ચા ન થાય તો જ નવાઈ. આજે આખો દિવસ #iplmediarights ટ્રેન્ડ થયું છે.

પરંતુ રસપ્રદ વાત એ છે કે સોશિઅલ મીડિયા પર જેટલાં લોકો આઈપીએલના રાઇટ્સને લઈ ચર્ચા કરી રહ્યાં હતા, ત્યારે સૂર્યવંશમ ફિલ્મ પણ હેડલાઈન્સમાં આવી.

અત્યારસુધી આઈપીએલની મેચ સેટ મેક્સ ચેનલ પર આવતી હતી, પરંતુ આવતા વર્ષથી ત્યાં નહીં દેખાય.

આ ચેનલ સૂર્યવંશમ ફિલ્મના નિયમિત રીતે થતાં સતત પ્રસારણને લઈને પણ ચર્ચામાં રહી છે. એટલે લોકો સોશિઅલ મીડિયા પર મજાક ચાલું કરી કે, આગામી વર્ષ આઈપીએલ સેટ મેક્સ પર પ્રસારિત નહીં થાય, એટલે હવે આ ફિલ્મ મર્યાદા વિનાં જોવા મળશે.

ગણેશે લખ્યું "હવે સૂર્યવંશમ મર્યાદા વિનાં દેખાડી શકાશે. સોની મેક્સનો આભાર."

ખલનાયક 420 ટ્વિટર હેન્ડલથી એક ફોટો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો. તેમાં પણ સોની મેક્સની ખૂબ જ મજાક કરવામાં આવી.

ગૌતમે લખ્યું, "સોની મેક્સે સૂર્યવંશમના અવિરત પ્રીમિયરને ચાલું રાખવા માટે આઈપીએલનું બલિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દાન આપ્યું."

વર્ષ 2008માં 8200 કરોડ રૂપિયાની બોલી લગાવીને સોની પિક્ચર્સ નેટવર્કે 10 વર્ષ માટે આઈપીએલનાં મીડિયા અધિકારો મેળવ્યા હતા.

ગ્લોબલ ડિજિટલ અધિકાર વર્ષ 2015માં ત્રણ વર્ષ માટે નોવી ડિજિટલને અપાયાં હતા.


ક્રિકેટર ડૅરેન સૅમીના આ નિવેદનમાં 'એ' શબ્દનો અર્થ કાલૂ છે.

જે સમયે અમેરિકા સહિત આખી દુનિયામાં વંશીય ભેદને લઈને વિરોધપ્રદર્શનો ચાલી રહ્યાં છે, ત્યારે વેસ્ટ ઇન્ડિઝ ક્રિકેટ ટીમના કૅપ્ટન રહી ચૂકેલા ડૅરેન સૅમીએ ભારતમાં આઈપીએલ દરમિયાન તેમની સાથે થયેલા કથિત વંશીય ભેદભાવને લઈને પોતાની વાત સામે મૂકી છે.

ભારતમાં આ વિરોધપ્રદર્શનના કોઈ ખાસ ભણકારા વાગ્યા નથી. કેટલાક લોકો આ આરોપને લઈને હેરાન છે, પરંતુ ભારતમાં આ પ્રકારનું વર્તન અથવા ક્રિકેટમાં વંશીય ભેદ કોઈ નવી વાત નથી.

ફૂટબૉલમાં તો સામાન્ય રીતે વંશીય ભેદની વાત થાય છે પરંતુ ક્રિકેટમાં આની પર ખુલ્લીને ચર્ચા થતી નથી જેમ કે ક્રિસ ગેઇલે પોતાની હાલની ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટમાં લખ્યું હતું.

ભારતમાં રહેતાં કાળા રંગના લોકો સામાન્ય રીતે વંશીય ભેદભાવના આરોપો લગાવતા રહ્યા છે, ક્રિકેટ પણ આમાં બાકાત નથી - પછી તે ભારત હોય કે બીજો દેશ હોય.

જો યાદી બનાવવામાં આવે તો આ લેખ કિસ્સાઓથી જ ભરાઈ જશે.

સવાલ માનસિકતાનો છે...

2019ની એક ક્રિકેટ કૉમેન્ટરી સોશિયલ મીડિયા પર મળી જશે. દક્ષિણ આફ્રિકા સામેની મૅચ ચાલી રહી હતી અને પાકિસ્તાનના કૅપ્ટન સરફરાઝ ખાન વિકેટ કીપિંગ કરી રહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યા હતા.

તેમના માઇકમાંથી આવી રહેલાં અવાજથી ખબર પડે છે કે તે દક્ષિણ આફ્રિકાના ખેલાડી માટે ખોટા શબ્દનો પ્રયોગ કરી રહ્યા છે.

તે એ જ શબ્દ છે જેનાથી સૅમીને વાંધો છે. પરેશાન કરનારી વાત એ છે કે કૉમેન્ટેરી બૉક્સમાં બેસેલા રમીઝ રાજાને જ્યારે આ વાત બીજો કૉમેન્ટેટર પૂછે છે તો આ વાતને હસીને ટાળી દે છે.

જોકે સરફરાઝ પર બૅન પણ લાગ્યો પરંતુ સવાલ માનસિકતાનો છે. એક ખેલાડીને જે બીજા ખેલાડીની સરખામણીએ સરખો દરજ્જો ધરાવતો હોય છે પરંતુ માત્ર રંગના આધારે તેના પર અભદ્ર ટિપ્પણી કરી શકે છે.

જ્યારે વંશીય ભેદનો આરોપ ભારત અને પાકિસ્તાનના ખેલાડીઓ પર લાગે છે તો સમજવું કે બ્રાઉન રંગ પોતાને કાળા રંગ કરતાં ચડિયાતો સાબિત કરવાના પ્રયત્નો કરી રહ્યો છે.

અને જ્યારે આરોપો સફેદ ક્રિકેટરો પર લાગે ત્યારે તેઓ બ્રાઉન અને કાળા રંગના લોકોને ઓછા આંકવાના પ્રયત્નોમાં હોય છે.

મંકીગેટ પણ છે એક ઉદાહરણ

2008માં થયેલો વિવાદ મંકીગેટ તમને યાદ હશે જ્યારે ભારતના ખેલાડી હરભજન સિંહ પર ઑસ્ટ્રેલિયાના ખેલાડી ઍન્ડ્રુ સાઇમંડે વંશીય ટીકાનો આરોપ મૂક્યો હતો. ભારતે ટુર્નામેન્ટમાંથી ખસી જવાની ધમકી આપી અને પછી હરભજનસિંહ પરથી પણ આરોપોને હઠાવી લેવામાં આવ્યા હતા.

વંશીય ભેદભાવની ટીપ્પણીઓ આ પહેલાં પણ થતી આવી છે અને છત્તાં પણ મોટા પ્રમાણમાં આના નિશાના પર સૌથી વધારે કાળા ખેલાડીઓ જ હોય છે.

આ વંશવાદ માત્ર વિરોધી ટીમના ખેલાડીઓ તરફથી જ નહીં, ક્રિકેટના દર્શકોની વચ્ચેથી પણ આવે છે જે દર્શાવે છે કે આ માનસિકતા રમતથી ઉપર એક સામાજિક સમસ્યા છે. ખેલાડી આ જ માનસિકતાને મેદાનમાં આગળ વધારે છે.

આ તમામ વસ્તુઓ ખેલાડીઓ પર ખરાબ મનોવૈજ્ઞાનિક અસર કરે છે.

2019માં 24 વર્ષના યુવાન ખેલાડી જોફ્રા આર્ચરને ન્યૂઝીલૅન્ડમાં એક દર્શક તરફથી બહુ ખરાબ વંશીય ટીકા સાંભળવી પડી હતી.

આર્ચર બારબડૉસમાં જન્મેલા કાળા મૂળના ખેલાડી છે. આર્ચર ઇંગ્લૅન્ડ માટે વિદેશી જમીન પર પોતાની પહેલી મૅચ રમી રહ્યા હતા અને તે મૅચ તેમના માટે ઘણી ખાસ હતી.

આ મૅચ તેમને યાદ તો રહી પરંતુ તેઓ તેને શરમજનક કિસ્સાની જેમ યાદ કરે છે.

મૅચ પછી આર્ચરે કહ્યું કે જો તમે મારી બૉલિંગને ખરાબ કહેશો તો હું સાંભળી લઈશ પરંતુ જો મારી વંશીય ટીકા ખૂબ જ શરમજનક છે.

તે સમયે તેમને છ મહિનાના નાના કરિયરમાં બે વખત આ પ્રકારની ઘટનાઓનો સામનો કરવો પડ્યો.

ધર્મ અને વંશને જોડીને કરાતી ટિપ્પણી વધારે ઘાતક હોય છે

જોફ્રા આર્ચર

ગત બે દાયકાઓની વાત કરીએ તો અનેક કિસ્સા...


ક્રિકેટર હાર્દિક પંડ્યા અને કેએલ. રાહુલ

વહીવટી કમિટિનાં અધ્યક્ષ વિનોદ રાયે પીટીઆઈને કહ્યું કે રાહુલ પંડ્યા અને કેએલ રાહુલ બેઉને તપાસ પૂરી ન થાય ત્યાં સુધી સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે.

અગાઉ ક્રિકેટ સંચાલન મામલેની 'કમિટી ઑફ ઍડમિનિસ્ટ્રેટર્સ'ના સભ્ય દિયાના એદુલ્જીએ આ મામલે બીસીસીઆઈને કરેલી ભલામણમાં હાર્દિક પંડ્યા અને કેએલ. રાહુલને આગામી કાર્યવાહી સુધી સસ્પેન્ડ કરવાનું કહ્યું હતું. જેને માન્ય રાખવામાં આવ્યું છે.

મીડિયા અહેવાલમાં એવું પણ કહેવાય છે કે બીસીસીઆઈની લીગલ ટીમે બન્ને ક્રિકેટરની ટિપ્પણીને આચારસંહિતાનો ભંગ જાહેર કરવાનો ઈન્કાર કર્યા બાદ આ ભલામણ કરવામાં આવી છે.

આ રીતે મોંઘી પડશે કૉફી

બીસીસીઆઈ ભારતીય ખેલાડીઓ સાથે વાર્ષિક ધોરણે કોન્ટ્રાક્ટ કરતું હોય છે. આ કોન્ટ્રાક્ટમાં પ્રતિ મૅચ ફી અને વાર્ષિક ફી સામેલ હોય છે.

આ મુજબ ગુજરાતી ક્રિકેટર હાર્દિક પંડ્યા અને કેએલ રાહુલ બી ગ્રેડનો કરાર ધરાવે છે. આ કરાર મુજબ દરેક વન-ડે મૅચ માટે હાર્દિક અને કેએલ રાહુલને 6 લાખ મળવા પાત્ર છે.

ભારતની ટીમ ઑસ્ટ્રેલિયામાં ત્રણ વન-ડે રમવાની છે. આ ત્રણેમાં તેમનો સમાવેશ ગણીએ તો કુલ 36 લાખનું નુકસાન હાર્દિક-રાહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુલને આવે. આમ, કૉફીની ચૂસકી અને એમાં થયેલો વિવાદ બેઉને 18-18 લાખમાં પડ્યો એમ કહી શકાય. અલબત્ત, આ ગણતરી અને એમણે આપેલા વિવાદીત નિવેદનને કંઈ જ લેવા દેવા નથી.

કોહલીએ શું જવાબ આપ્યો હતો?

આવતીકાલથી ઑસ્ટ્રેલિયા સામે વન-ડે શ્રૃંખલા શરૂ થઈ રહી છે. મેચના એક દિવસ પૂર્વે પત્રકાર પરિષદમાં ભારતીય ટીમના કપ્તાન વિરાટ કોહલીએ આ મામલે પ્રતિક્રિયા આપી હતી.

કોહલીએ કહ્યું, "ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના દૃષ્ટિકોણની વાત છે, તો આ પ્રકારની કોઈ પણ ટિપ્પણીનું નિશ્ચિતપણે સમર્થન નહીં કરીશું. આ તેમની વ્યક્તિગત ટિપ્પણી છે."

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ બાબતને કારણે ટીમના ડ્રેસિંગ રૂમમાં કોઈ અસર નહીં થશે.

કોહલીએ ઉમેર્યું,"જે ઘટના બની છે તેની ગંભીરતા વિશે બન્ને ખેલાડીઓને સમજાઈ ગયું છે."

તેમણે કહ્યું, "આગામી શ્રૃંખલામાં તેમના ટીમમાં સામેલ થવા અંગેનો આધાર બીસીસીઆઈ તેમની સામે શું કાર્યવાહી કરે છે તેના પર છે. અમે બન્ને ખેલાડીને અમારું વલણ જણાવી દીધું છે."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

સોશિયલ મીડિયામાં પણ ચર્ચા

દરમિયાન સોશિયલ મીડિયામાં પણ આ મામલે ચર્ચા ઊઠી છે.

એલિયન મિશન નામના એક યુઝરે લખ્યું,"હાર્દિક પર એક વર્ષ માટે પ્રતિબંધ મૂકી દેવો જોઈએ."

તો એક અન્ય યુઝરે લખ્યું,"હાર્દિકને સજાની વાત સમજી શકાય પરંતુ રાહુલને કેમ? તેણે કોઈ ખરાબ ટિપ્પણી કરી હોય તેવા રિપોર્ટ્સ નથી. કે પછી એ વાત બહાર નથી આવી."

જોયદીપ નામના યુઝરે લખ્યું,"ક્રિકેટર કંઈ પોલિટિકલી સાચું વર્તન કરે એટલા સારા પણ નથી હોતા."

એક અન્ય યુઝરે લખ્યું,"શા માટે કોઈ કરન જોહર વિશે કંઈ નથી બોલતું? તે તેના સ્વાર્થ માટે દરેક પ્રકારના આવા જાતિયતા સંબંધિત પ્રશ્નો પૂછ્યા કરે છે. તે પોતે ચૂપકીદી સેવીને વડા પ્રધાન સાથે તસવીર ખેંચાવે છે."

દીપીકા ભારદ્વાજ નામની યુઝરે પણ કરન જોહરની ભૂમિકા પર સવાલ ઉઠાવતા લખ્યું,"હાર્દિક પંડ્યાની ટીકા વાજબી છે પણ કરન સવાલ પૂછે તેનું શું?"

"તે બોલીવૂડમાં મહિલાઓને સેક્સ અપીલના આધારે જુએ છે. તે પોતાને નારીવાદી કહે છે એટલે તેના વિશે કોઈ કશું નથી કહેતું."

પત્રકાર અને લેખક માધવન નારાયણે પણ ટ્વિટર પર પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું,"હાર્દિકે ખૂબ જ મૂળભૂત ભૂલ કરી છે. તેણે ટીવી પર દેખાડો કરવાનું નાટક ન કર્યું તે તેની ભૂલ છે."

હર્ષ ગોએન્કાએ લખ્યું,"હાર્દિકની અભદ્ર ટિપ્પણીના કારણે તેનો પરિવાર અને તે પોતે શરમજનક સ્થિતિમાં મૂકાયા છે. ચાહકો અને એડ્વર્ટાઈઝર્સ પણ હવે તેનાથી અંતર રાખશે. આ સજા પૂરતી...


ક્રિયા પ્રતિક્રિયા કરવી

                ગુજરાતના હાલ કેટલું પાણી?(ટકામાં)

            અન્ય જળાશયોમાં પાણી

                નર્મદા ડેમમાં પાણી

બીજી તરફ રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી અને ઉપમુખ્ય મંત્રી લોકોને પૂરતું પાણી મળી રહેશે એવું આશ્વાસન આપી રહ્યા છે.

મે મહિનો માંડ શરૂ થયો છે ત્યાં તો સૌરાષ્ટ્ર, બનાસકાંઠા અને કચ્છ જિલ્લાનાં ગામોમાં બેડાં માથે ઊંચકીને બંજર વિસ્તારોમાં પાણી શોધતી મહિલાઓનાં ટોળાં દેખાવાં લાગ્યાં છે.

સરહદને અડીને આવેલાં બનાસકાંઠાનાં ગામોમાં સ્થિતિ બદતર છે. ગુજરાતમાં દુષ્કાળ સમી સ્થિતિ મે મહિનાના જ પ્રારંભે સર્જાઈ છે.

કચ્છના બન્ની વિસ્તારમાંથી લોકો પોતાનાં ઢોરઢાંખર સાથે હિજરત કરી રહ્યા છે.

ઉપમુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ કહી ચૂક્યા છે કે ઓછા વરસાદના કારણે ગુજરાતના મોટા ભાગના ડૅમોમાં પાણીનો જથ્થો નહિવત્ છે.

જોકે, રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી અને ઉપમુખ્ય મંત્રી કહી ચૂક્યા છે કે 31 જુલાઈ સુધી રાજ્યમાં પીવાની પાણીની અછત નહીં સર્જાય.

ગુજરાતમાં ડૅમની સ્થિતિ

રાજ્યમાં મોટા ભાગના ડૅમની સ્થિતિ એવી છે કે નર્મદાને બાદ કરતાં કોઈ પણ ડૅમમાંથી લાંબા સમય માટે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પાણી આપી શકાય એવી કોઈ જ શક્યતા હાલના તબક્કે દેખાતી નથી.

26 એપ્રિલ 2019 સુઘીના પ્રાપ્ત આંકડા પ્રમાણે નર્મદા સહિત ગુજરાતમાં આવેલા 204 ડૅમમાં માત્ર 33.55 ટકા પાણી જ ઉપલબ્ધ છે.

નર્મદાને બાદ કરીએ તો અન્ય 203 ડૅમમાં 23.15 ટકા પાણી જ ઉપલબ્ધ છે.

સૌરાષ્ટ્રના 138 ડૅમમાં 10.59 ટકા અને કચ્છના 20 ડૅમમાં 13.04 ટકા પાણી ઉપલબ્ધ છે. કચ્છના 20 પૈકી 17થી વધુ ડૅમ ખાલીખમ છે, એવું સ્થાનિક અખબારો અનેક વખત નોંધી ચૂક્યાં છે.

સ્કૉલર અને ભાજપ સરકારના પૂર્વ મંત્રી જયનારાયણ વ્યાસે ફેસબુક પર લખ્યું છે કે માત્ર બે જ જળાશયોમાં પાણીનો જથ્થો 70થી 90 ટકા વચ્ચે છે, જ્યારે 78 જળાશયો તળિયાઝાટક થઈ ગયાં છે.

ઉત્તર ગુજરાતના 15 ડૅમની સ્થિતિ પણ સારી નથી. અહીં 16.24 ટકા પાણી જ ઉપલબ્ધ છે.

નર્મદા ડૅમમાં 50.89 ટકા પાણી ઉપલબ્ધ છે. આમ છતાં, મધ્ય ગુજરાતના છોટાઉદેપુર અને ખેડામાં પાણીનો કકળાટ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સરકાર શું કહે છે?

રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ મંગળવારે પત્રકાર પરિષદ યોજી હતી અને કહ્યું હતું, "31 જુલાઈ સુધી લોકોને પાણી પહોંચાડવા માટે સરકાર તૈયાર છે. લોકોએ ડરના માર્યા પાણીનો સંગ્રહ કરવાની જરૂર નથી."

તેમણે કહ્યું, "પાણીની પરિસ્થિતિ કંટ્રોલ બહાર નથી, પાણી છે પણ 500 કિલોમિટર દૂર પહોંચાડવાનો પ્રશ્ન છે."

"જે તે જિલ્લાની જરૂરિયાત પ્રમાણે સૌને પાણી મળી રહે એ માટે કલેક્ટરોને પણ છૂટો દોર આપવામાં આવ્યો છે."

જરૂર પ્રમાણે ટૅન્કરની મદદથી તંત્ર પાણી પહોંચાડવા તૈયાર હોવાનું પણ રૂપાણીએ જણાવ્યું હતું.

મુખ્ય મંત્રીએ બાંયધરી આપી હતી કે 31 જુલાઈ સુધી ગુજરાતમાં પીવાના પાણીની કોઈ જ સમસ્યા સર્જાશે નહીં.

રાજ્યભરમાં 31 જુલાઈ સુધી પીવાનું પાણી પહોંચાડવાનો દાવો કરાઈ રહ્યો છે, ત્યારે પીવાના પાણી માટે સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતનાં ગામોમાં લોકો પાણી માટે વલખાં મારે છે.

પીવાના પાણીની પળોજણ

સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાત ઉપરાંત મધ્ય ગુજરાતમાં પણ પીવાના પાણીની તંગી જોવા મળી રહી છે.

ડિસેમ્બર 2018માં ગુજરાતની મુખ્ય વેટલૅન્ડમાં ગણાતું અમદાવાદ પાસેનું નળ સરોવર સુકાઈ ગયું હતું અને 120.82 ચોરસ કિલોમિટરનો વિસ્તાર મેદાનમાં ફેરવાઈ ગયો હતો.

ગુજરાતનાં સરોવરો, ડૅમ, નદીઓ, તળાવોનાં તળિયાં દેખાઈ રહ્યાં છે અને ક્યાંક તો નદીઓના પટ સાવ કોરા છે.

ઓછા વરસાદના કારણે ખેતી માટે સિંચાઈના પાણીની અછત છેલ્લા થોડા મહિનાઓથી ચર્ચામાં છે, પણ હવે પીવાના પાણીની ચિંતા સતાવી...


ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં આ પ્રકારનો ઘટાડો થયો હોય એવું અખાતી યુદ્ધ પછી પહેલીવાર બન્યું છે.

સોમવારે કુદરતી ખનીજ તેલના ભાવમાં 30 ટકા ઘટાડો નોંધાયો હતો. તેની અસર ભારત સહિતનાં દુનિયાભરના શેર બજારોમાં જોવા મળી હતી.

ક્રૂડ ઑઇલના ભાવમાં થયેલા ઘટાડાનાં ઘણાં કારણો છે અને તેની અનેક દૂરગામી અસર પણ થશે.

શું છે કારણો?

ક્રૂડ ઉત્પાદક દેશોના સંગઠન ઓપૅક અને રશિયા વચ્ચે ક્રૂડનું ઉત્પાદન ઘટાડવા સંબંધે સમજૂતી થઈ શકી નથી અને એ ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં ઘટાડાનું સૌપ્રથમ કારણ છે.

રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના ઝઘડાને કારણે વાત વણસી છે. ઓપૅકમાં સાઉદી અરેબિયાનો દબદબો છે.

રશિયા તેનું સભ્ય નથી પણ એ અને સાઉદી અરેબિયા સાથે મળીને, માગના હિસાબે ક્રૂડનું ઉત્પાદન વધારતા કે ઘટાડતા રહ્યા છે.

આ કારણસર રશિયા સાથેના ઓપૅકને 'ઓપૅક પ્લસ'ના નામે પણ ઓળખવામાં આવતું હતું, પણ ગયા શુક્રવારે વિયેનામાં થયેલી બેઠકમાં રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે સમજૂતી થઈ શકી ન હતી.

સાઉદી અરેબિયા ઇચ્છતું હતું કે ક્રૂડનું ઉત્પાદન ઘટાડવામાં આવે, પણ રશિયા એ માટે રાજી થયું ન હતું.

ઍનર્જી ઍક્સપર્ટ અને બ્રિક્સ બિઝનેસ કાઉન્સિલના પ્રમુખ નરેન્દ્ર તનેજા માને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે કે રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેની અસહમતિનું કારણ, છેલ્લા કેટલાક સમયથી બન્ને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા મતભેદ, સાઉદી અરેબિયાનું પોતાની પ્રાયોરિટીને સર્વૌચ્ચ રાખવાનું વલણ અને તેનો વ્યક્તિગત એજેન્ડા છે.

તનેજાના જણાવ્યા અનુસાર, "રશિયા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પોતાની હિસ્સેદારી વધારવા ઇચ્છે છે અને બન્ને દેશો વચ્ચેની અસહમતિનું એક કારણ આ પણ છે."

બીજી તરફ મધ્ય-પૂર્વના મામલાઓના જાણકાર તથા વરિષ્ઠ પત્રકાર હરેન્દ્ર મિશ્ર પોતાના નિર્ણયમાંથી પીછેહટ ન કરવાના રશિયાના વલણને પણ એક કારણ ગણાવે છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં હરેન્દ્ર મિશ્રએ કહ્યું હતું, "રશિયાનું અર્થતંત્ર ઘણા અંશે ક્રૂડઑઇલ પર આધારિત થઈ ગયું છે."

"એટલું જ નહીં, ત્યાં ઑઇલ કંપનીઓનો દબદબો છે અને એ કંપનીઓ ક્રૂડનું ઉત્પાદન નહીં ઘટાડવા માટે રાજકીય દબાણ લાવી રહી છે. આ કારણસર રશિયા તેના નિર્ણયને ચુસ્ત રીતે વળગી રહ્યું છે."

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને અમેરિકાની ભૂમિકા

નરેન્દ્ર તનેજા જણાવે છે કે "ક્રૂડઑઇલની કિંમત પર પાછલાં કેટલાંક વર્ષોથી અમેરિકાનો મોટો પ્રભાવ રહ્યો છે."

"તેનું કારણ એ છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રમુખ બન્યા તેની સાથે જ શૅલનાઑઇલનું ઉત્પાદન ઘણું વધી ગયું હતું."

"શૅલના ઑઇલનું ઉત્પાદન અમેરિકામાં કુટિર ઉદ્યોગ જેવું છે. ત્યાં નાના વેપારીઓ તેનું ઉત્પાદન કરે છે."

શૅલ ઑઇલના ઉત્પાદનને કારણે અમેરિકાએ એક નિકાસકર્તા દેશ તરીકે પોતાનું સ્થાન ઘણું મજબૂત કરી લીધું છે.

એટલું જ નહીં, અમેરિકાએ તેની કૂટનૈતિક શક્તિનો ઉપયોગ કરીને પોતાને ત્યાંથી ઑઇલની આયાત કરતા દેશોની સંખ્યા પણ વધારી લીધી છે.

પરંપરાગત રીતે રશિયા કે સાઉદી અરેબિયા પાસેથી ક્રૂડ ખરીદતા ચીન, જાપાન અને ભારત જેવા દેશો હવે અમેરિકાના ગ્રાહક બની ગયા છે.

નરેન્દ્ર તનેજા કહે છે, "રશિયાને ટ્રમ્પની આ નીતિ પસંદ ન હોય એ દેખીતું છે. તેથી એ કોઈને કોઈ રીતે અમેરિકાના નબળું પાડવા ઇચ્છે છે."

બીજી તરફ, શૅલઑઇલની એક ખામી એ છે કે તેના ઉત્પાદનમાં ખર્ચ બહુ થાય છે. ક્રૂડ ઑઇલના ભાવમાં આ રીતે ઘટાડો થતો રહેશે અને તેના ભાવ 50 ડૉલરની નીચે ચાલ્યા જશે તો શેલઑઇલના નાના અમેરિકન ઉત્પાદકોને મોટું નુકસાન થશે અને તેઓ એ નુકસાન ખમી શકવાની સ્થિતિમાં નથી.

નરેન્દ્ર તનેજા કહે છે, "ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં ઘટાડો ચાલુ રહેશે તો શૅલ ઑઇલ કંપનીઓ ઠપ્પ પણ થઈ શકે છે. "

"તેનું પરિણામ આર્થિક નુકસાન તથા બેરોજગારીની સ્વરૂપમાં જોવા મળશે. એટલું જ નહીં, તેની અસર અમેરિકાના પ્રમુખપદની...


ક્રૂડની વર્તમાન સપાટીએ અત્યાર સુધીના સૌથી નીચેના સ્તરે છે. પેટ્રોલિયમ પેદાશોની માગમાં ઘટાડો તથા સ્ટોરેજની ક્ષમતામાં ઘટને કારણે આ કડાકો જોવા મળી રહ્યો છે.

મતલબ કે ક્રૂડઑઈલનું ઉત્પાદન કરનારા દેશો હવે ખરીદદારોને નાણાં આપીને પોતાનો માલ ખરીદવા વિનંતી કરી રહ્યાં છે, કારણ કે તેમને ભીતિ છે કે જો આમ નહીં થાય તો તેમની સ્ટોરેજની સમસ્યા વકરશે.

ભારત સહિત દુનિયાના અનેક દેશોએ કોરોનાનો પ્રસાર અટકાવવા માટે લૉકડાઉન જાહેર કર્યું છે, જેને કારણે જાહેર તથા ખાનગી પરિવહનવ્યવસ્થા ઠપ છે.

જેથી પેટ્રોલ-ડીઝલ સહિતની પેટ્રોલિયમ પેદાશોની માગમાં જંગી ઘટાડો થયો છે.

સમસ્યા સંગ્રહની

સ્ટોરેજની સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે અનેક કંપનીઓએ ક્રૂડઑઈલની હેરફેર કરતાં ટૅન્કર ભાડે લીધા છે, જેથી કરીને તેમાં સંગ્રહ કરી શકાય.

જોકે, તેની અસર અમેરિકામાં ક્રૂડના ભાવો ઉપર પડી હતી, જે શૂન્યથી નીચે જતી રહી હતી.

અમેરિકન ક્રૂડ માટેના સૂચકાંક વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમિડિયેટ (WTI)માં કિંમત ઘટીને 37.63 ડૉલર પ્રતિબૅરલ થઈ ગઈ હતી.

અમેરિકાની સંગ્રહક્ષમતા ઉપર તેલના વપરાશમાં ઘટાડોને કારણે ભારણ પડ્યું હતું.

સોમવારના આ ઘટાડાની અસર દુનિયાભરન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા ક્રૂડઑઈલના બજારો પર જોવા મળી હતી.

ઇન્ટરનેશનલ બૅન્ચમાર્ક બ્રૅન્ટ ક્રૂડના ભાવોમાં પણ 8.9 ટકાનો કડાકો બોલી ગયો હતો અને તે 26 ડૉલર પ્રતિબૅરલ પર આવી ગયો હતો.

અગાઉ જ માંગમાં ઘટાડો અને ઉત્પાદક દેશ વચ્ચે પ્રોડક્શન ઘટાડવા અંગે સહમતી ન સધાતા ઇન્ડસ્ટ્રી ઉપર સંકટના વાદળ ઘેરાયેલાં હતાં.

એપ્રિલ મહિનાના શરૂઆતના સમયમાં જ ઑપેક તથ ક્રૂડનું ઉત્પદાન કરતા અન્ય દેશો 10 ટકા જેટલો ઘટાડો લાવવા માટે સહમત થયા હતા. જે ઘટાડા અંગે અત્યારસુધીની સૌથી મોટી ડીલ હતી.

કેટલાક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આમ છતાં સમસ્યાઓમાં ખાસ ઘટાડો નથી થયો. ઍક્સિકૉર્પના ચીફ ગ્લોબલ સ્ટ્રેટજિસ્ટ સ્ટિફન ઇન્સના કહેવા પ્રમાણે :

"બજારને એ વાત સમજાઈ ગઈ હતી કે વર્તમાન સંજોગોમાં ઑપેક પ્લસ તેલના ભાવોને જાળવી રાખવામાં નિષ્ફળ રહેશે."

ભાવો હજુ ઘટશે?

બીબીસીના આર્થિક સંવાદદાતા એડ્રયૂ વૉકરનું કહેવું છે કે હાલમાં દુનિયા પાસે વપરાશ કરતાં વધુ ક્રૂડઑઈલ છે. આર્થિક પ્રવૃત્તિઓમાં ઘટાડાને કારણે વિશ્વભરમાં ક્રૂડના ભાવોમાં ઘટાડો નોંધાયો છે.

ક્રૂડઑઈલની નિકાસ કરતા દેશોના સંગઠન ઑપેક તથા રશિયા જેવા રાષ્ટ્રો ઉત્પાદનમાં રેકર્ડ ઘટાડો લાવવા સહમત થયા હતા. અમેરિકા તથા અન્ય દેશો પણ ક્રૂડઑઈલનું ઉત્પાદન ઘટાડવા માટે સહમત થયા હતા, આમ છતાં દુનિયામાં જરૂરિયાત કરતાં વધુ ક્રૂડનું ઉત્પાદન થઈ રહ્યું છે.

તેમના મતે માત્ર વપરાશ જ નહીં, પરંતુ લૉકડાઉન ખુલે તથા સ્થિતિ સામાન્ય થાય ત્યારસુધી સંગ્રહ કરવો બરાબર છે કે કેમ, તે મુદ્દો પણ વિચારણીય છે.

દરિયા તથા જમીનની સંગ્રહવ્યવસ્થા ઝડપભેર ભરાઈ રહી છે, જેથી કરીને સંગ્રહની નવી સમસ્યા ઊભી થઈ છે. ઉપરાંત કોરોનાના સંકટમાંથી ઉગરી જશે તે પછી પણ સ્થિતિને સામાન્ય થતાં કેટલો સમય લાગશે, તે અનિશ્ચિત છે.

વિશ્વભરની આરોગ્યસેવાઓ આ સંકટને કેવી રીતે પહોંચી વળે છે, તેની ઉપર પણ ઘણો ધાર રહેશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ક્રોએશિયા સામે ફ્રાન્સના વિજય સાથે 24 દિવસોની સ્પર્ધા અને 160 કરતાં વધારે ગોલ સાથે ફૂટબૉલ વિશ્વ કપ 2018 પૂર્ણ થયો છે.

અર્જેન્ટિના અને આઇસલેન્ડની મેચ

સ્પોર્ટ્સ ફિલ્મોની સફળતા અને લોકપ્રિયતા જોતા એ આરામથી કહી શકાય કે આપણે બધાને આશ્ચર્યમાં મૂકાઈ જવું પસંદ છે, આપણને 'અંડરડૉગ્સ' પસંદ છે.

પહેલી વખત વિશ્વ કપમાં ભાગ લેનાર આઇસલૅન્ડ ટીમે પોતાની પહેલી જ મેચમાં બે વખત વિશ્વ કપ જીતી ચૂકેલી આર્જેન્ટિનાની ટીમને જોરદાર ટક્કર આપી બધાને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધા હતા.

સર્ગિયો એજુએરો, લિયોનલ મેસ્સી જેવા ખેલાડીઓની ટીમ આર્જેન્ટિનાની ટીમ સાથે પહેલી મેચ રમે એનો સીધો અર્થ એ જ કે દબાણ હેઠળ રમવું, પણ ટીમે પોતાની જાતને આ પ્રેશરમાંથી બહાર રાખી એવી રીતે મેચ રમી કે ગોલ 1-1 થી આગળ વધવા જ ન દીધો.

લગભગ ત્રણ લાખની વસ્તીવાળો આ દેશ આઇસલૅન્ડ, વર્લ્ડ કપમાં ભાગ લેનારો સૌથી નાનો દેશ છે.

આઇસલૅન્ડ ટીમના કોચ હામિયર હૉલગ્રિમસન એક ડેન્ટિસ્ટ પણ છે. તેઓ જણાવે છે કે તે હવે એક ક્લિનિકમાં પ્રૅકટિસ પણ કરે છે, કારણ કે ફૂટબૉલ કોચની નોકરીનો કોઈ ભરોસો નથી.

ઇંગ્લૅન્ડ ટીમના મેનેજરનો વેસ્ટકોટ લુક

ગૈરેથ સાઉથગેટ, ઇંગ્લૅન્ડ ટીમના મેનેજર

28 વર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ષોમાં પહેલી વખત ઇંગ્લૅન્ડ ટીમનું સેમીફાઇનલમાં પ્રવેશવું અને પહેલી વખત પેનલ્ટી ગોલ જીતવો આ બન્ને બાબતોને કારણે ઇંગ્લૅન્ડ ટીમ માટે પણ આ વર્લ્ડ કપ ઘણો રોમાંચક રહ્યો.

પણ અન્ય એક વાત લોકોની નજરે ચઢી તે હતી ઇંગ્લૅન્ડ ટીમ મેનેજર ગૈરેથ સાઉથગેટનો વેસ્ટકોટ લુક.

આ વેસ્ટકોટ લુકને કારણે હેશટેગ પણ સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થવા માંડ્યો હતો, કારણ કે ઘણા  મિત્રો વેસ્ટકોટ પહેરીને 'વેસ્ટકોટ વેડનેસ્ડ' હેશટેગ સાથે પોતાની ફોટો શેર કરવા માંડ્યા.

ફૂટબૉલ વર્લ્ડ કપને આમંત્રિત કરી રહ્યું છે રશિયાનું આ અનોખું શહેર

ઇંગ્લૅન્ડ વિરુદ્ધ કોલંબિયાની મેચમાં જ્યારે કોલંબિયાના ખેલાડી મતેઉસ ઉરીબે પેનલ્ટી સ્કોર કરી ના શક્યા ત્યારે તે ગળગળા થઈ ગયા. ત્યારે ગૈરેથે આવીને તેમને ગળે લગાડી દીધા.

પણ ઉરીબે ગળગળા થયા ઇંગ્લૅન્ડના ગોલકીપર જૉર્ડન પિકકૉર્ડને કારણે, જેમણે ઇંગ્લૅન્ડની ટીમને પહેલો પેનલ્ટી શૂટઆઉટ જીતાડ્યો હતો.

જર્મની:ગ્રૂપ સ્ટેજમાં જ બહાર

મેક્સિકોના ગોલકીપર ગિયેરમો ઓચોઆ

ગોલકીપરની વાત થઈ રહી છે તો મેક્સિકોની ટીમે એમના ગોલકીપર ગિયેરમો ઓચોઆને શ્રેય આપવો જોઈએ.

જર્મની સામે મેક્સિકોની મેચમાં એમણે જર્મનીના 26 પ્રયાસોને નિષ્ફળ કરી દીધા અને પાછલી વિશ્વ કપ વિજેતા ટીમ પોતાનાં જ ગ્રૂપની ઓપનિંગ મેચમાં જ હારી ગઈ.

ગોલકીપર ગિયેરમોના દેખાવ અંગે ઘણા મીમ પણ બન્યા જેમાં એમને મેક્સિકો અને અમેરિકા વચ્ચે ઊભી થનારી દીવાલ પણ ગણવામાં આવ્યા. જેનું વચન રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે આપ્યું હતું.

મેક્સિકોનાં પ્રશંસકો માટે આ આનંદની ઘડી હતી કારણ કે 33 વર્ષ બાદ મેક્સિકોએ જર્મનીને હરાવ્યું હતું.

 'હું આટલો મૂર્ખ કેમ છું'

બેલ્જિયમના ખેલાડી મિચી બેશયુઆઈ

ઇંગ્લૅન્ડ વિરુદ્ધ જીત બાદ બેલ્જિયમના ખેલાડી મિચી બેશયુઆઈનું ખુશ થવું લોકો માટે એક મજાકનું કારણ બની ગયું.

જીતની ખુશીમાં એમણે ખાલી નેટ તરફ જેવી ફુટબોલની કિક મારી, તે નેટના થાંભલા સાથે અથડાઈ પાછો એમના મોંઢા પર જ આવીને વાગ્યો.

ત્યારબાદ તેમનો આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ ગયો. એમણે જાતે પણ ટ્વિટર પર લખ્યું કે - હું આટલો મૂર્ખ કેમ છું.

રોનાલ્ડોના નામની હેટ્રિક

પોર્ટુગલ ટીમના કૅપ્ટન ક્રિસ્ટિયાનો રોનાલ્ડોએ આ વિશ્વ કપમાં હેટ્રિક પોતાના નામે કરી હતી.

પોર્ટુગલ વિરુદ્ધ સ્પેનની મેચમાં તેમણે ત્રણ ગોલ કર્યા હતા. એ મેચ ડ્રૉ રહી હતી.

તેમણે ઈરાન અને મોરક્કો ટીમ સામે પણ 1-1 ગોલ કર્યા.

પણ ઉરુગ્વેની ટીમ સામે હારી જતા ટૂર્નામેન્ટમાંથી બહાર થઈ...


ક્લાસમાં અન્ય વિદ્યાર્થીઓ સાથે શિકાયના

પણ શું તમે એવી શાળા વિશે સાંભળ્યું છે, જેમાં 250 છોકરાઓની વચ્ચે માત્ર એક જ છોકરી ભણતી હોય?

દહેરાદૂનમાં આવેલી કર્નલ બ્રાઉન કેમ્બ્રિજ સ્કૂલ આવી જ એક શાળા છે.

જેમાં છોકરાઓની વચ્ચે માત્ર એક જ છોકરી અભ્યાસ કરી રહી છે અને તે છે શિકાયના.

12 વર્ષની શિકાયના આ વાતથી ખૂબ ખુશ છે અને તેને આમાં કંઈ નવું લાગતું નથી.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં શિકાયનાએ જણાવ્યું, "જરાક જુદો અનુભવ ચોક્કસ છે પણ છોકરીઓ બધું જ કરી શકે છે તો પછી હું છોકરાઓની શાળામાં કેમ ના ભણી શકું?"

કેવો રહ્યો શાળાનો પહેલો દિવસ?

આ સવાલનાં જવાબમાં શિકાયનાએ સુંદર મજાનો પ્રસંગ સંભળાવ્યો

"જ્યારે હું પહેલા દિવસે ક્લાસમાં જઈને બેઠી ત્યારે શિક્ષકે ક્લાસમાં દાખલ થતાં જ એમની રોજની આદત પ્રમાણે કહ્યું -ગુડ મોર્નિંગ બૉય્ઝ."

"જોકે, જેવી નજર મારા પર પડી તો તરત જ એમણે પોતાની ભૂલ સુધારી અને કહ્યું મારે હવે ગુડ મોર્નિંગ સ્ટૂડન્ટ્સ બોલવાની ટેવ પાડવી પડશે." આ પ્રસંગ કહેતાં જ તે ખૂબ જોરથી હસી પડી.

એનું ખડખડાટ હાસ્ય એ વાતની સાબિતી આપતું હતું કે શિકાયનાને શાળા અંગે કોઈ ફરિયાદ નથી.

પણ 250 છોકરાઓ વચ્ચે એકલા ભણવાનો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નિર્ણય શિકાયનાએ જાતે નથી લીધો, એના માટે થોડા સંજોગો જવાબદાર હતા અને થોડું નસીબ.

શિકાયના સુંદર રીતે ગાઈ શકે છે અને તે ઘણા ટીવી શોમાં ભાગ પણ લઈ ચૂકી છે.

& ટીવી પર આવતા શો વૉઈસ ઑફ ઈન્ડિયામાં શિકાયનાએ  છેલ્લી સીઝનમાં ભાગ લીધો હતો અને તે ફાઇનલ રાઉન્ડ સુધી પહોંચી હતી.

મહારાષ્ટ્રના વર્ધા જિલ્લાના કોપરા ગામમાં સરકારી સ્કૂલ માત્ર એક વિદ્યાર્થિની માટે ચાલે છે

આ કાર્યક્રમ માટે તેણે સપ્ટેમ્બર 2017થી લઈ ફેબ્રુઆરી 2018 સુધી એણે પોતાની જૂની શાળામાંથી રજા લીધી હતી.

જ્યારે રિયાલિટી શોના ફાઇનલમાં ભાગ લીધા બાદ શિકાયના પાછી ફરી ત્યારે શાળાએ તેને પાસ કરી આગળના ધોરણમાં જવા માટે ના પાડી દીધી.

ત્યારબાદ શિકાયનાના પિતા પાસે પોતાની દિકરીને શાળામાંથી ઉઠાડી લેવા સિવાય અન્ય કોઈ વિક્લ્પ બચ્યો નહોતો.

શિકાયનાના પિતા કર્નલ બ્રાઉન કેમ્બ્રિજ સ્કૂલમાં સંગીતના શિક્ષક છે.

એમણે શિકાયના માટે બે-ત્રણ શાળામાં ફૉમ ભર્યાં પણ શિકાયનાને કોઈ પણ શાળામાં ઍડમિશન મળ્યું નહીં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ત્યારબાદ તેમણે પોતાની શાળામાં જ શિકાયનાને ઍડમિશન અપાવવાની વાત કહી.

શિકાયનાના પિતા વિનોદ મુખિયાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે એવું નહોતું કે શાળાના વહીવટીતંત્રે એક જ વખતમાં એમની વાત માની લીધી હોય.

એમના જણાવ્યા મુજબ, "શાળાએ શિકાયના બાબતે પોતાનો નિર્ણય સંભળાવવામાં 15-20 દિવસનો સમય લીધો હતો."

"શિકાયનાનું ઍડમિશન જ એક માત્ર સમસ્યા નહોતી. શાળાને આ ઍડમિશનથી ઉઠનારા બીજા ઘણા સવાલ અંગે વિચારવાનું હતું."

બીજી સમસ્યા શું હતી?

શિકાયનાના પિતા વિનોદ જણાવે છે, "શાળામાં શિકાયનાનો ગણવેશ કેવો રહેશે? ટૉઇલેટ રૂમ ક્યાં હશે? જો બીજા શિક્ષકો પણ આવી માગણી કરવા માગશે તો શું થશે- શાળા વહીવટીતંત્રે આ વાતનો ઉકેલ લાવવો જરૂરી હતો."

20 દિવસ પછી શાળા વહીવટીતંત્રે પોતાનો નિર્ણય સંભળાવ્યો જે શિકાયનાના પક્ષમાં હતો.

શિકાયના પોતાની જૂની શાળામાં ટ્યૂનિક પહેરીને જતી હતી પણ નવી શાળામાં તે છોકરાઓનો ગણવેશ પહેરીને જાય છે.

ગણવેશ નક્કી કરવાની પક્રિયા પણ ખૂબ મજેદાર રહી હતી.

શાળા વહીવટીતંત્રે શિકાયનાનાં માતાપિતાને જ પૂછ્યું કે શિકાયના શું પહેરીને શાળામાં આવવાનું પસંદ કરશે?

એના માટે નવી સ્ટાઇલનો ડ્રેસ તૈયાર કરવાની વાત પણ ઊભી થઈ. શિકાયનાને પણ આ અંગે પૂછવામાં આવ્યું .

અંતે એ તારણ નીકળ્યું કે છોકરાઓ જે ડ્રેસ પહેરી શાળામાં આવે છે તે જ પહેરી શિકાયના શાળામાં આવશે.

શિકાયનાને પણ આ વાતનો...