ત્રણ વર્ષથી હાટકરવાડીમાં સારો વરસાદ થયો નથી

છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી દગાડુ બેલ્દાર પોતાના ગામ હાટકરવાડી સ્થિત એક રૂમની નાની એવી ઝૂંપડીમાં રહે છે. દુષ્કાળના કારણે તેમનાં પત્ની અને તેમના ત્રણ દીકરા ગામ બહાર વસી જવા માટે મજબૂર થયા હતા.

ગરમીના કારણે ધરતી સુકાઈ ગઈ હતી અને કૂવા ખાલીખમ થઈ ગયા હતા.

પીવા અને ન્હાવા માટે પણ થોડું એવું જ પાણી બચ્યું હતું. તેમનું ખેતર પણ ઉજ્જડ બની ગયું છે.

તેમના ગામથી આશરે 400 કિલોમિટર દૂર આવેલા સાંગલી જિલ્લામાં તેમના બે દીકરાને સુગર ફૅક્ટરીમાં નોકરી મળી છે. તેમનાં માતા ત્રીજા દીકરાની દેખભાળ કરે છે કે જે હજુ સ્કૂલમાં ભણે છે.

હાટકરવાડીમાં તેમની સૌથી ખરાબ યાદો સમાયેલી હોય તેવું લાગે છે.

ઉંમરની સાથે દગાડુ બેલ્દારના કાનમાં બહેરાશ આવવા લાગી છે. તેઓ મોટાભાગે એકલા રહેવાનું પસંદ કરે છે.

તેમના પાડોશી ગણેશ સદગર કહે છે, "તેઓ ખૂબ એકલી વ્યક્તિ છે. તેમણે ત્રણ વર્ષથી પોતાના પરિવારને જોયો નથી. આ બધું માત્ર પાણીના કારણે થયું છે."

પાણી નથી, તો લગ્ન માટે છોકરી પણ નથી

દગાડુ બેલ્દારના પરિવારે પાણીની તંગીના કારણે ઘર છોડી દીધું હતું અને આજે તેઓ એકલા રહે છે

તેમની નજીક રહેતી 75 વર્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષીય વ્યક્તિ કિશન સદગરના એકમાત્ર દીકરાએ આશરે 10 વર્ષ પહેલાં ઘર છોડી દીધું હતું અને તેઓ દૂર આવેલી એક સુગર ફૅક્ટરીમાં કામ કરવા જતા રહ્યા હતા.

હાલ તેઓ પોતાનાં પત્ની અને પાળેલા શ્વાન સાથે રહે છે.

કિશન સદગર કહે છે, "મારો દીકરો ભાગ્યે જ અહીં આવે છે. જ્યારે તે આવે છે, ત્યારે પણ માત્ર બે-ત્રણ દિવસ રોકાઈને તે જતો રહે છે કેમ કે અહીં પાણી જ નથી."

થોડા ઘર પાર કરો તો હજુ એક ઘર મળશે કે જ્યાં સાગાબાઈ તેમની 14 વર્ષીય મૂકબધિર દીકરી પાર્વતી સાથે રહે છે.

તેમના દીકરા અપ્પા પણ ઘણાં વર્ષો પહેલાં ફૅક્ટરીમાં કામ કરવા માટે ગામ છોડીને જતા રહ્યા હતા.

સાગાબાઈ જણાવે છે, "મારો દીકરો પણ ક્યારેક જ ઘરે આવે છે. તે કહે છે કે તેઓ અહીં ત્યારે જ આવશે જ્યારે અહીં વરસાદ પડશે."

ગણેશ સદગર આ ગામમાં એકમાત્ર યુવક છે કે જેમની પાસે સ્નાતકની ડિગ્રી છે. તેમને લગ્ન કરવા માટે કોઈ યુવતી મળી રહી નથી. અને તેનું કારણ? કેમ કે કોઈ મહિલા આ ગામમાં આવવા માગતી નથી, કેમ કે અહીં પાણી જ નથી.

હાટકરવાડી ગામ મહારાષ્ટ્રના બીડ જિલ્લામાં આવેલું છે, એક એવો જિલ્લો જે વરસાદની ખામીના કારણે સંપૂર્ણપણે સુકાઈ ગયો છે.

વધારે જૂની વાત નથી, અહીં 125 જેટલાં ઘરોમાં 1200 જેટલા લોકો વસતા હતા.

આ 1200 લોકોમાંથી અડધા લોકોએ ગામ છોડી દીધું છે. તેમાં મોટાભાગના પુરુષો છે, જેઓ પોતાની પાછળ ખાલી ઘર મૂકી નાસી છૂટ્યા છે.

પાણીના કારણે ભટકી ગયેલા આ શરણાર્થીઓ દૂર દૂર આવેલાં ગામ અને શહેરોમાં રહે છે. જ્યાં તેમણે શેરડીના ખેતરો, શુગર ફૅક્ટરીમાં અથવા તો ટૅક્સી ડ્રાઇવર તરીકે નોકરી શોધી લીધી છે.

ધરતી પર માત્ર તિરાડ જ જોવા મળી રહી છે

યશવંત સાહિબરાવ સદગરે વર્ષો પહેલાં પાણીની તંગીના કારણે ઘર અને ગામ છોડી દીધું હતું

42 વર્ષીય ગામના સરપંચ ભીમરાવ બેલ્દાર જણાવે છે, "આ ગામમાં પાણી જ નથી તો લોકો અહીં શા માટે રહે?"

હું જ્યારે આ ગામમાં આવ્યો તેની એક રાત પહેલાં અહીં થોડો એવો વરસાદ પડ્યો હતો.

આગામી સવારે પણ વાદળછાયું વાતાવરણ રહ્યું અને લાગ્યું કે જાણે વરસાદ પડશે. પણ જેમ-જેમ બપોર થવા લાગી આકાશે ફરી તાપ વરસાવવાનું શરૂ કરી દીધું અને લોકોની આશાઓ પર ફરી પાણી ફરી વળ્યું.

આ ગામમાં છેલ્લી વખત સારો વરસાદ આશરે ત્રણ વર્ષ પહેલા પડ્યો હતો. આકરા તાપના કારણે હાટકરવાડીમાં એવું લાગે છે કે હવે ત્યાં જીવન જ બચ્યું નથી. ધરતીનો રંગ જ બદલાઈ ગયો છે અને જ્યાં જુઓ ત્યાં તિરાડો જોવા મળી રહી છે.

કપાસ અને બાજરીનો પાક સુકાઈ ગયો છે. 35...


ત્રણ વર્ષની જદોજહદ અને આ મુદ્દે બ્રિટનના વડા પ્રધાનોની ઊલટસૂલટ થયા પછી 1 ફેબ્રુઆરી, 2020ના રોજ યુરોપિયન યુનિયનમાંથી છૂટા પડેલા બ્રિટને પોતાની સાર્વભૌમ દુનિયામાં ડગલાં માંડ્યાં છે.

આ નિર્ણય બ્રિટન માટે ફળદાયી રહેશે કે કેમ એ મુદ્દે લગભગ સરખો જ આશાવાદ અને નિરાશાવાદ પ્રવર્તે છે તેની વાત કરીએ.

છેલ્લાં ચાર-પાંચ વરસમાં એક ખૂબ મજબૂત કહી શકાય તેવી યુરોપના સમર્થન માટેની ચળવળે (Pro-Europe Movement) આકાર લીધો છે.

આજથી ચાર-પાંચ વરસ પહેલાં આવું કહી શકાય તેવું નહોતું.

આ પ્રકારની લાગણી આજે સૌથી વધુ યુરોપના યુવાવર્ગમાં પ્રવર્તે છે જે યુરોપિયનો માટે યુરોપની ભાવના સાથે મજબૂતાઈથી જોડાયેલા છે.

ત્રણેક વરસ પહેલાં 18થી 24 વર્ષના 75 ટકા યુવાનોએ યુરોપિયન યુનિયનમાં રહેવા માટે મત આપ્યો હતો.

એ વખતે જેઓ મતદાન કરવા માટે લાયક નહોતા તેઓ હવે મતદાન કરવા માટે લાયક બન્યા છે.

બ્રેક્સિટ બાદ બ્રિટન અને યુરોપ વચ્ચેના સંબંધો

બ્રેક્સિટ થવાના કારણે તેની જે અસરો પડવાની જ છે એ બાબતે પણ વિચાર કરવો જોઈએ.

યુરોપિયન યુનિયનથી જુદા પડવાના કારણે તાત્કાલિક અસરથી બ્રિટનને કોઈ ફેરફાર નહીં દેખાય પણ આવનાર સમય માટે બન્ને પક્ષો ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કયા પ્રકારની સંમતિ સાધે છે તેના પર જાન્યુઆરી 2021 પછીની પરિસ્થિતિનો આધાર રહેશે.

કોઈ પણ પ્રકારનો કરાર અસ્તિત્વમાં આવે, પણ તેના કારણે બ્રિટન અને યુરોપીયન યુનિયનના બીજા દેશોના સંબંધો અગાઉ જેવા તો નહીં જ રહે.

દાખલા તરીકે યુરોપિયન યુનિયનમાં પ્રવેશ કરવા માટે હવે ક્યાંક ને ક્યાંક અમુક પ્રકારની ચકાસણીનો સામનો બ્રિટિશ નાગરિકોએ કરવો પડશે.

એવું કહેવાય છે કે બ્રિટન યુરોપિયન યુનિયનમાંથી આવતા મુલાકાતીઓ માટે ખાસ પ્રકારની વિઝા મુક્તિના નિયમો અમલમાં મૂકશે.

કેટલાક માલસામાન અને ચીજવસ્તુઓ માટે બ્રિટિશ નાગરિક હવે વધારે પૈસા ચૂકવશે.

આ ચીજ વસ્તુઓમાંથી કાર, શાકભાજી કે વાઇન જે યુરોપિયન યુનિયનમાંથી આયાત કરવામાં આવે છે તેની કિંમતો જો બ્રિટન અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે "Tarrif Free", "Quota Free" એટલે કે આ બધી વસ્તુઓ માટે કોઈ પણ પ્રકારનો ક્વૉટા ન હોય અને તેના ઉપર કોઈ ડ્યૂટી ન લગાડવામાં આવે તેવી વેપારસંધિ ન સધાય તો યુરોપિયન યુનિયનમાં બ્રિટનમાંથી આયાત થતી ચીજવસ્તુઓની કિંમતો વધશે.

બ્રિટિશ નાગરિકો માટે વિદેશમાં મોબાઇલ ફોન વાપરવાનું ખર્ચાળ થઈ જશે.

અત્યારે બ્લૂ પાસપોર્ટ છે તેને બદલી યુકેનો રૉયલ બ્લૂ રંગનો પાસપોર્ટ બદલી આપવાનું કામ પણ સમય માગી લેશે.

જો બ્રેક્સિટવાદીઓનોઆશાવાદ સફળ નહીં નીવડે તો?

જો  બ્રેક્સિટ બાદ આવું બધું થવાનું હોય તો પછી યુરોપિયન યુનિયનમાંથી નીકળી જવા માટે મતદાન આપનારા લોકોને શો ફાયદો છે?

જવાબમાં પહેલો મુદ્દો એ છે યુરોપિયન છોડી દેવા માટે મત આપનારા જૂથની જીત થઈ છે તે મોટામાં મોટો સંતોષ.

બીજો મુદ્દો બેક્ઝિટનું સપનું લઈને જીવનારાઓ માટે આ સ્વપ્નસિદ્ધિની ક્ષણ છે.

ત્રીજું યુરોપિયન યુનિયનમાંથી છૂટા થવાના કારણે બ્રિટનને અને અમેરિકા, ચીન તેમજ વિશ્વના અન્ય દેશો સાથે સ્વતંત્ર રીતે પોતાના ધંધાકીય સંબંધો અને ભાગીદારી વિકસાવવાની તક મળશે.

ચોથું કારણ યુરોપિયન કોર્ટ ઑફ જસ્ટિસ હવે બ્રિટનની ન્યાયપદ્ધતિમાં ઝાઝી મહત્ત્વની નહીં રહે.

અને છેલ્લે સ્કોટલૅન્ડ જેવા પ્રદેશોમાં, જ્યાં માછીમારી મોટો વ્યવસાય છે, સ્થાનિક માછીમાર કૉમ્યુનિટીમાં ખુશીની લહેર એટલા માટે ઊઠશે કે ફરી એકવાર પોતાના કાંઠાના સામુદ્રિક પાણી પર બ્રિટનનો અધિકાર સ્થાપિત થઈ ગયો છે.

છતાં યુરોપિયન યુનિયન એ બ્રિટનનું મોટામાં મોટું ટ્રેડિંગ પાર્ટનર રહેવાનું છે અને એની સાથે છૂટાછેડાની આ દરખાસ્ત કઈ રીતે થાય છે તે જોવાનું રહેશે.

છૂટા પડવાનું કદાચ એટલું મુશ્કેલ નહીં હોય...


ત્રણ સંતાનોનાં માતાએ એકલે હાથે બાળકોનો ઉછેર કરવો પડે તેમ હતો, કેમ કે માથે દેવું થઈ જતાં તેમના પતિએ આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. તે પછીય પ્રેમાએ આશા છોડી નહોતી.

માથાના વાળ ઉતારીને વેચી દીધા, તે પછી તેમની પાસે કશું વેચવા જેવું રહ્યું નહોતું. લેણદારોને આપવા માટે રૂપિયા નહોતા કે સંતાનોને જમાડવા માટે અન્ન નહોતું.

તે પછી પ્રેમાએ જે કર્યું તે ભારતમાં બીજા અનેક માટે પ્રેરણારૂપ બની રહ્યું.

દેવાના ડુંગર તળે

ઈંટના ભટ્ટા પર કામ કરતા પોતાનાં મોટા પુત્રને ભૂખ્યો જોઈને પ્રેમાને તકલીફ થતી હતી

પતિએ આત્મહત્યા કરી તે પહેલાં પ્રેમા અને તેમના પતિ બંને તામિલનાડુમાં એક ઈંટોના ભઠ્ઠા પર કામ કરતાં હતાં.

ભઠ્ઠા પર મજૂરી કરીને માંડ-માંડ ગુજરાન ચલાવતાં હતાં, પરંતુ તેમના પતિએ સાહસ કર્યું અને ઉધારી કરીને પોતાનો ઈંટોનો ભઠ્ઠો બનાવ્યો.

તેમાં ખોટ ગઈ અને તેના કારણે દેવામાં આવીને મૂંઝવણમાં મુકાઈ ગયેલા તેમના પતિએ ગયા વર્ષે આત્મહત્યા કરી લીધી.

તે પછી ત્રણેય સંતાનોના ઉછેરની જવાબદારી પ્રેમા પર આવી પડી. એટલું જ નહીં, આત્મહત્યા પછી પતિના લેણદારો ઉઘરાણી કરી રહ્યા હતા.

થોડો વખતે જેમ તેમ કરીને તેમણે કામ ચલાવ્યું અને પોતાનાં બે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સંતાનોને પણ પોતાની સાથે ભઠ્ઠા પર મજૂરીએ લગાડ્યાં.

"હું મજૂરીએ જતી તેના 200 રૂપિયા મળતા હતા. તેમાંથી અમારું ઘર ચાલતું હતું," એમ પ્રેમાએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું.

પણ તેઓ બીમાર પડ્યાં અને કમાણી બંધ થઈ ગઈ.

"હવે હું ઈંટોનો બોજ વધારે ઉપાડી શકું તેમ નહોતી. તાવને કારણે મારે ઘરે જ બેસી રહેવું પડ્યું હતું."

ત્રણ મહિના પ્રેમા બીમાર રહ્યાં અને તેના કારણે માથે ઉધારી વધવા લાગી અને ઘરનું કબાટ ખાલી થવા લાગ્યું.

તેઓ કહે છે, "મારા સાત વર્ષના બાળક કલિયપન્ને શાળાએથી ઘરે આવીને ખાવાનું માગ્યું અને તે પછી તે ભૂખને લીધે રડવા લાગ્યો હતો."

પ્રેમા પાસે હવે મિલકત, ઘરેણાં, વાસણો જેવું કશું જ નહોતું બચ્યું, જેને વેચીને કશુંક મેળવી શકે.

"મારી પાસે 10 રૂપિયા પણ નહોતા. ઘરમાં માત્ર પ્લાસ્ટિકની બાલદીઓ પડી હતી."

તે વખતે તેમને થયું કે પોતાની પાસે એક વસ્તુ હજી છે, જેને વેચી શકાય છે.

પ્રેમાએ કહ્યું, "મને એ દુકાન યાદ હતી, જ્યાં વાળ વેચાતા લેવામાં આવતા હતા."

પ્રેમાએ પોતાના વાળ સામે જોયું અને વિચાર્યું કે તેને વેચી નાખવા.

આજે દુનિયાભરમાં સૌથી વધુ મનુષ્યના વાળ ભારતમાંથી પહોંચાડવામાં આવે છે. ઘણા ભક્તો મંદિરોમાં વાળ ઉતારાવાની બાધા રાખતા હોય છે, તેથી વાળનો પુરવઠો સતત મળતો રહે છે.

પ્રેમાએ કહ્યું, "મેં દુકાને જઈને મારા વાળ 150 રૂપિયામાં વેચી નાખ્યા."

150 રૂપિયા બહુ મોટી રકમ નહીં લાગે, કેમ કે શહેરમાં એક ભાણું દોઢસો રૂપિયામાં મળતું હોય છે. પરંતુ ગામડાંમાં 150 રૂપિયામાં થોડી વધારે વસ્તુઓ ખરીદી શકાય છે.

તેઓ કહે છે, "મારાં ત્રણ બાળકો માટે તૈયાર ભાત 20-20 રૂપિયામાં લીધા."

જોકે 150 રૂપિયામાં બે-પાંચ દિવસની જ રાહત મળી હતી. તે પછી પ્રેમાએ વધારે આકરો નિર્ણય કરવો પડે તેમ હતો.

મજબૂરી

પ્રેમા એક દુકાને પહોંચ્યાં અને કોઈક એવી વસ્તુ ખરીદવાની કોશિશ કરી જેનાથી પોતાનો જ જીવ લઈ શકે. જોકે દુકાનદારે તેને વિચિત્ર હાલતમાં જોઈને કોઈ પણ વસ્તુ આપવાથી ઇનકાર કરી દીધો.

ઘરે પહોંચીને પ્રેમાને આપઘાત કરવાનો વિચાર આવવા લાગ્યો. જોકે તે જ વખતે પડોશમાં રહેતાં તેમનાં બહેન ઘરે આવ્યાં અને તેના કારણે આત્મહત્યા કરવાનો વિચાર જતો રહ્યો.

તેના થોડા દિવસ પછી જે મદદની પ્રેમા રાહ જોઈને બેઠાં હતાં તે અચાનક જ આવી પડી.

ઈંટોના એક ભઠ્ઠાના માલિક પાસેથી પ્રેમાની કથળેલી હાલત વિશેની જાણ બાલા મુરુગનને થઈ હતી.

પોતાના મિત્ર પાસેથી આ કરુણ સ્થિતિ વિશે સાંભળીને તેમને બહુ લાગી આવ્યું. તેમને પોતાના...


ત્રણેયના પતિ લગ્ન બાદ તેમને છોડીને વિદેશ જતા રહ્યા. ત્રણેયે પોલીસ સ્ટેશન, મહિલા આયોગ અને એનઆરઆઈ કમિશન અને કોર્ટના એટલા આંટા-ફેરા કર્યા કે હવે કયા કાયદા હેઠળ કોને કેટલી સજા થશે તે તેમને મોઢે થઈ ગયું છે.

આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં જ ત્રણેયની મુલાકાત ચંડીગઢની આર.પી.ઓ. ઓફિસમાં થઈ અને ત્રણેયે તેમના કેસમાં પોતાના પતિ અને સબંધીઓના પાસપોર્ટ જપ્ત કરાવ્યા.

ચંડીગઢના પાસપોર્ટ અધિકારી સિબાશ કવિરાજે બીબીસીને કહ્યું, "આટલા મોટાપાયે દગાબાજ એનઆરઆઈ પતિઓ વિરુદ્ધ આટલી સખ્તાઈથી કાર્યવાહી ક્યારેય થઈ નથી.

"અમે ચંડીગઢ ઓફિસમાં આ પ્રકારના કેસનું નિવારણ કરવા અલગ વિશેષ સેલની રચના કરી છે."

કેવી રીતે કામ કરે છે આ સેલ ?

આ સવાલના જવાબમાં સિબાશ કહે છે, "આ પ્રકારના લગ્નથી પીડિત ચાર છોકરીઓ અને વિદેશ મંત્રાલયના બે કર્મચારીઓની સાથે મળીને અમે આ સેલ ચલાવી રહ્યાં છે.

"એનઆરઆઈ સાથે લગ્ન કરનાર પીડિતોના જેટલા બનાવો અમારી સામે આવ્યાં છે, તેમાં પૂરતાં કાગળો ન હોવાને કારણે મંત્રાલય ઇચ્છે તો પણ વિદેશમાં તેમની સામે કાર્યવાહી કરી શકતું નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

"આ સેલ કાયદાની ઝીણવટ સમજાવીને તેમની સાથે કામ કરે છે. આ સેલ સાથે પોતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ની મરજીથી જોડાયેલી ચાર છોકરીઓમાંથી ત્રણે બીબીસી સાથે વાત કરી.

રૂપાલીની કહાણી

રૂપાલીના લગ્નની તસવીર

આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં કડકડતી ઠંડીના દિવસો હતા. રૂપાલી ભટીંડાથી ચંડીગઢ પહોચ્યાં.

વર્ષ 2017ના સપ્ટેમ્બરમાં તેમનું લગ્ન થયું હતું. તેમના પતિ કૅનેડા રહેતા હતા. લગ્નના બીજા જ દિવસથી સાસરિયાએ તેમની સતામણી શરૂ કરી દીધી.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું, "હું ફક્ત એક મહિનો સાસરે રહી. એ એક મહિનામાં જ મને જાણ થઈ કે મારા પતિ પહેલાંથી વિવાહિત હતાં.

"આ બધાની વચ્ચે હું ગર્ભવતી પણ થઈ, ડિપ્રૅશનમાં સરી પડવાને કારણે મારો ગર્ભપાત થઈ ગયો.

"એક મહિના બાદ મારા પતિ મને છોડીને કૅનેડા જતા રહ્યા, ત્યાં જઈને એમણે કોઈ દિવસ ના તો ફોન પણ કર્યો ના તો મૅસેજનો કોઈ જવાબ આપ્યો."

રૂપાલીએ પોતાના પિયરની મદદથી સાસરિયાંઓ વિરુદ્ધ એફઆઈઆર દાખલ કરાવી, પરંતુ રૂપાલીના સાસરિયાંઓએ એવું કહીને ધ્યાન ન આપ્યું કે "દીકરો તો વિદેશમાં છે, તું અમારું શું કરી લઈશ."

એનઆરઆઈની સાથે લગ્ન બાબતે આ પ્રકારની ફરિયાદો છે. અનેક મહિલાઓનાં પતિ લગ્ન કરીને તેમને ભારતમાં છોડીને જતા રહ્યા.

કેટલાક કિસ્સામાં તેઓ પત્નીને સાથે લઈ ગયા બાદમાં વિદેશમાં તેમની સતામણી કરાઈ. વિદેશમાં તેમની મદદ કરનાર કોઈ નથી હોતું.

રૂપાલીનાં કિસ્સામાં તેમના પતિ કૅનેડા જતા રહ્યા. કોર્ટમાં દરેક સુનાવણીમાં તારીખ પડતી રહી, પરંતુ તેમના પતિ કે સાસરિયાંઓ હાજર થયાં નહીં.

રૂપાલી આમ તો એન્જિનિયર છે, પરંતુ હવે તેમને નોકરીમાંથી રજા લઈને કોર્ટ કચેરીના ધક્કા ખાવા પડે છે.

આ વર્ષે જ જૂનમાં એમને સફળતા મળી અને તેમના પતિનો પાસપોર્ટ જપ્ત કરી લેવાયો છે.

હવે તેઓ ભારત છોડીને ક્યાંય નહીં જઈ શકે. રૂપાલીએ હવે નક્કી કરી લીધું છે કે તેઓ તેમના જેવી મહિલાઓની મદદ કરશે.

ચંડીગઢના આરપીઓ સિબાશના કહેવા મુજબ, પાસપોર્ટ જપ્ત કર્યા બાદ તેના વિશેની સૂચના વિદેશમાં ફરિયાદી મહિલાના એનઆરઆઈ પતિ જ્યાં કામ કરતાં હોય તેને પણ માહિતી આપવામાં આવે છે.

જેથી સંસ્થા દ્વારા પણ આ પ્રકારના કર્મચારી પર તેને પરત મોકલવાનું દબાણ વધારવા સફળતા મળે.

પાસપોર્ટ જપ્ત થયા બાદ વિઝા જાતે જ સમાપ્ત થઈ જાય છે અને વિદેશમાં કામ કરવાની અનુમતિ નથી મળતી.

સિબાશનું કહેવું છે, "પાસપોર્ટ જપ્ત થયા બાદ આવા પતિઓ પાસે ભારત પરત આવવાનો જ એકમાત્ર વિકલ્પ રહે છે.

"તેના માટે જે તે દેશ સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસની મદદ લેવામાં આવે છે. તેઓ ઇચ્છે તો સમાધાન કરી શકે છે.

"સમાધાન ન થાય તો...


ત્રાવણકોર દેવસોમ બોર્ડે છ દલિતોની નિમણૂક પૂજારી તરીકે સત્તાવાર રીતે કરી છે

ત્રાવણકોર દેવસોમ બોર્ડ કેરળમાં 1,504 મંદિરોનું સંચાલન કરે છે. આ મંદિરોમાં પૂજારીઓની નિમણૂકમાં સરકારની અનામત નીતિને અનુસરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય બોર્ડે કર્યો છે.

લેખિત પરીક્ષા અને ઈન્ટર્વ્યૂ જેવી પ્રક્રિયાને અનુસરવાના બોર્ડના નિર્ણયને પગલે પછાત જ્ઞાતિઓના 36 ઉમેદવારો મેરિટ લિસ્ટમાં સ્થાન પામ્યા હતા.

તેમની સાથે છ દલિતો પણ લાયક સાબિત થયા હતા.

કેવી રીતે આવ્યું પરિવર્તન

કેરળનું પ્રખ્યાત પદ્મનાભસ્વામી મંદિર

કેરળની ડાબેરી મોરચા સરકારના દેવસોમ બોર્ડ પ્રધાન કદમપલ્લી સુરેન્દ્રને આદેશ આપ્યો હતો કે પૂજારીઓની નિમણૂકમાં પણ બોર્ડે સરકારની નીતિને અનુસરવી જોઈએ.

કદમપલ્લી સુરેન્દ્રનના આદેશના આધારે બોર્ડે ઉપરોક્ત નિર્ણય કર્યો હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

દલિતની મંદિરના પૂજારી તરીકે નિમણૂંકનો થોડો વિરોધ થવાની આશંકા છે, પણ આ નિર્ણય લેનારાઓને ખાતરી છે કે દલિતોને પૂજારી તરીકે સ્વીકારવા માટે ભક્તોમાં ''સર્વસંમતિ'' સધાશે.

ત્રાવણકોર દેવસોમ બોર્ડના પ્રમુખ પ્રયાર ગોપાલક્રિષ્નાએ બીબીસી હિન્દીને જણાવ્યું હતું કે ''અત્યારે હિન્દુઓમાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પુરોહિત બ્રામ્હણ હોય કે નાયર જ્ઞાતિનો હોય એ મહત્વનું નથી, પૂજા મહત્વની છે. મુખ્ય ઉદ્દેશ છે પૂજા.''

ગોપાલક્રિષ્નાએ કહ્યું હતું કે ''બ્રામ્હણોમાં આશરે 40 અને નાયરોમાં આશરે 9-10 શાખાઓ છે.

અમારી નીતિનો અમલ સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિવિધ જ્ઞાતિઓની વિવિધ શાખાઓ વચ્ચે સંકલન સાધવામાં સફળ રહ્યાનો અમને આનંદ છે.''

"વિરોધ નિશ્ચિત છે"

વિવિધ જ્ઞાતિઓ વચ્ચે સર્વસંમતિ સાધીને આ નિર્ણયનો અમલ કરવામાં આવશે

દલિતોની નિમણૂક પૂજારી તરીકે કરવાનો ''વિરોધ નિશ્ચિત રીતે થશે'',

એવું સ્વીકારતાં ગોપાલક્રિષ્નાએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે જ્ઞાતિઓ વચ્ચે ભેદભાવ આચરી ન શકાય એ વાત ભક્તોના ગળે ઉતારવા માટે ''પરંપરાગત વ્યવસ્થાની સાથે આધુનિકતાનો''  ઉપયોગ કરવામાં આવશે.

સામાજિક કાર્યકર રાહુલ ઈશ્વર આ વાત અલગ રીતે રજૂ કરે છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે ''વેદવ્યાસ માછીમારના પુત્ર હતા. વાલ્મીકિ અનુસુચિત જનજાતિના હતા.

સ્વામી વિવેકાનંદે જણાવ્યું છે તેમ હિન્દુત્વ એક તબક્કે એટલી જડ રીતે જ્ઞાતિવાદી બની ગયું હતું કે પૂજારી તરીકે માત્ર બ્રામ્હણોની નિમણૂંક જ કરવામાં આવતી હતી.

બોર્ડના નિર્ણયનો વિરોધ થશે, પણ આ આવકાર્ય પગલું છે.''

ઈશ્વરે ઉમેર્યું હતું કે ''બધા લોકો તેનો વિરોધ નહીં કરે. સાથે એ પણ નોંધવું જોઈએ કે બ્રામ્હણો પણ ગરીબીમાં સપડાયેલા છે અને તેઓ પણ સામાજિક ભેદભાવનો સામનો કરી રહ્યા છે.

"તેમની ચિંતા વાજબી છે અને તેનું નિરાકરણ થવું જોઈએ.''

ઈશ્વરને ખાતરી છે કે ''વિવિધ જ્ઞાતિઓ વચ્ચે સર્વસંમતિ સાધીને આ સુધારાનો અમલ કરવામાં આવશે.''

મંદિરોમાં દલિત પ્રવેશનો ઈતિહાસ

2014માં બે દલિત મહિલાઓને કર્ણાટકના મંદિરમાં પૂજારી બનાવવામાં આવી હતી

કર્ણાટકની માફક કેરળમાં પણ દલિતોની મંદિરોમાં પ્રવેશ આપવાના આદેશ રાજવીઓએ બહાર પાડ્યા હતા.

1936માં વાઇકોમ ચળવળને પગલે ત્રાવણકોરના મહારાજાએ આવું કર્યું હતું. નલાવડી ક્રિષ્નારાજા વુડયારના વડપણ હેઠળના તત્કાલીન મૈસુર સ્ટેટે પણ 1927માં મહાત્મા ગાંધીની હાકલને પગલે આમ કર્યું હતું.

બેન્ગલુરુની નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ એડવાન્સ્ડ સ્ટડીઝ(એનઆઇએએસ)ની સ્કૂલ ઓફ સોશ્યલ સાયન્સના પ્રોફેસર ડો. નરેન્દ્ર પાનીએ કહ્યું હતું કે ''ભારતના અન્ય પ્રદેશોની સરખામણીએ કર્ણાટક અને કેરળમાં જ્ઞાતિ વ્યવસ્થા સામેની ચળવળ અલગ પ્રકારની છે.''

ડો. પાનીએ કહ્યું હતું કે ''કેરળમાં સમાજના નીચલા વર્ગના લોકોની ઉગ્ર ચળવળને ત્રાવણકોરના મહારાજાએ ટેકો આપ્યો હતો.

''ઓલ્ડ મૈસુરમાં નલાવડી...


ત્રિપુરાના નાયબ મુખ્યમંત્રી દેબબર્મા.

પરંતુ આદિવાસી મુખ્યમંત્રીની માંગણી કરનારી આઈ.પી.એફ.ટી.ને માત્ર 2 બેઠકો મળશે. ભાજપે પોતાના આદિવાસી નેતાને નાયબ મુખ્યમંત્રી બનાવ્યા છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

બન્ને નાગાલૅન્ડ અને ત્રિપુરાના વિધાનસભામાં કુલ 60 બેઠકો છે. જેમાં 59 બેઠકો પર ચૂંટણી લડવામાં આવી હતી.

બાકી રહેલી ચારિલમ બેઠક માટે 12 માર્ચના રોજ ચૂંટણી યોજાશે. નાયબ મુખ્યમંત્રી જિષ્ણુ દેવબર્મા અહીંથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે.

જાણકારો કહે છે કે ચારિલમ બેઠકથી ચૂંટણી જીત્યા પહેલાં જ દેબબર્માને નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે જાહેર કરીને ભાજપે આઈ.પી.એફ.ટી.ને મહાત આપી છે.

શાહી પરિવારના જિષ્ણુ દેબબર્મા

આઈ.પી.એફ.ટી.ના નેતાઓ મંત્રીમંડળમાં માત્ર 2 બેઠક મેળવવાના કારણે તેઓ જાહેરમાં રોષ વ્યક્ત ન કરી શક્યા. કારણ કે જિષ્ણુ દેબબર્મા રાજવી પરિવારના સભ્ય છે.

તેઓ ઘણા વર્ષોથી સંગઠન સાથે જોડાયેલા છે. અગાઉ તેઓ ત્રિપુરા પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના જનરલ સેક્રેટરી હતા. તાજેતરમાં તેમને ભાજપના આદિવાસી મંડળના પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા છે.

જિષ્ણુ દેબબર્મા પ્રખ્યાત ગાયક સચિન દેબ બર્મનના નજીકના સંબંધી છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીત દરમિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યાન જિષ્ણુ દેબબર્માએ સ્વીકાર કર્યું કે આઈ.પી.એફ.ટી. સાથે ચૂંટણી પહેલાં તાલમેલ સ્થાપન કરવાની જવાબદારી ભાજપે તેમને જ આપી હતી. જે તેમણે નિપુણતાથી ભજવી હતી.

પરંતુ આઈ.પી.એફ.ટી.ની માંગણી અંગે ચર્ચા કરતી દરમિયાન તેઓ કહે છે કે આઈ.પી.એફ.ટી. પણ એક સંગઠન છે જેની પોતાની વિચારધારા છે.

તેઓ કહે છે, "અમે પાર્ટીની વિચારધારાનો આદર કરીએ છીએ, જેમ તે આપણી વિચારધારાનો કરે છે. ચૂંટણી માટે તાલમેલનો અર્થ એ નથી કે બધી વાતો સ્વીકારવી જોઈએ. સરકાર પણ પોતાની રીતે ચાલે છે. પરંતુ ત્રિપુરા એક નાનું રાજ્ય છે. તેને વધુ નાનું ન કરી શકાય."

"એક મુક્ત પક્ષીની જેમ રહેવા માગતો હતો."

ઘણાં વર્ષોથી પાર્ટી માટે કામ કરનારા દેબબર્મા કહે છે કે તેઓ ક્યારેય ચૂંટણી લડવા માગતા ન હતા. તેઓ 'મુક્ત પક્ષી'ની જેમ રહેવા માગતા હતા.

તેઓ કહે છે, "એક વખત મારો પરિવાર અહીંયા શાસન કરતો હતો. મને ક્યારેય સારું લાગ્યું ન હતું કે હું હાથ જોડીને લોકો પાસેથી મતોની વિનંતી કરું અને વધુમાં તેમની પાસે ખોટા વચનો આપું. આ મારો વ્યવહાર નથી. પરંતુ રાજકારણમાં બધુ ચાલે છે."

તેમનું કહેવું હતું કે મતોની ગણતરી બાદ તેમને અચાનક ભાજપના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ અમિત શાહનો ફોન આવ્યો હતો. અમિત શાહે તેમને વિધાયક દળની બેઠકમાં સામેલ રહેવા માટે કહ્યું અને એમ પણ કહ્યું કે તેમણે નાયબ મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવશે.

દેબબર્મા ખુશ છે કે પાર્ટીએ તેમને નાયબ મુખ્યમંત્રી બનાવવાનો નિર્ણય લીધો છે. પરંતુ ચૂંટણીમાં જીતવું એ પણ તેમના માટે એક મોટો પડકાર છે. તેઓ પોતાના વિધાનસભા ક્ષેત્રમાં લોકોને મળી રહ્યા છે અને મંત્રીમંડળની રચના અંગે પણ મુખ્યમંત્રી સાથે ચર્ચા કરી રહ્યા છે.

હજી ચૂંટણી જીતવાની બાકી છે

ભાજપને લાગે છે કે ચારિલમ બેઠક દેબબર્મા સરળતાથી જીતી જશે કારણ કે આ વિસ્તારમાં તેમના અને તેમના પરિવાર માટે ઘણો આદર છે.

પરંતુ ચૂંટણી જીતવા માટેનો માર્ગ સરળ નથી. મતદાન પહેલાં જ જ્યારે ઉમેદવારે રાજ્યના નાયબ મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લઈ લીધા છે ત્યારે ચૂંટણી જીતવી ખૂબ જ મહત્ત્વની બની જાય છે.

ભાજપને યાદ હશે કે ઝારખંડના મુખ્યમંત્રી શિબૂ સોરેન જ્યારે તમાડ વિધાનસભા બેઠકથી ચૂંટણી લડ્યા હતા ત્યારે તેમને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. પરિણામે ચૂંટણીની તમામ ગણતરીમાં બદલાઈ ગઈ હતી.

ચૂંટણી પ્રચારનું મહત્ત્વ જણાવતા દેબબર્મા કહે છે, "હું મારા વિસ્તાર પર ધ્યાન કેંદ્રિત કરી રહ્યો છું. હું કાર્યકર્તાઓ સાથે બેઠક કરી રહ્યો છું અને લોકોનાં ઘેર ઘેર ફરીને...


ત્રિપુરાના પાટનગર અગરતલામાં સ્વામી વિવેકાનંદ સ્ટેડિયમમાં થયેલી રેલીમાં લોકોની પાંખી હાજરી સફળ ચૂંટણી રેલીઓ કરી ચૂકેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપ માટે ચિંતાજનક હતી.

પણ વર્ષ 2016માં ભાજપે આસામમાં સત્તાપક્ષ કોંગ્રેસને મોટા અંતરથી પરાજય આપીને રાજ્યમાં સત્તા હાંસલ કરી હતી.

પાર્ટીની પ્રવૃત્તિઓ અંગેના નિરીક્ષકોનું માનવું છે કે ઉત્તરપૂર્વના રાજ્યોમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવાની કોશિશ કરી રહેલા ભાજપ માટે આ એક નિર્ણાયક વળાંક હતો.

પૂર્વોત્તરમાં વિસ્તરણ

નરેન્દ્ર મોદી અને આસામના મુખ્યમંત્રી સર્બાનંદ સોનોવાલ

આસામમાં મળેલી સફળતા બાદ ભાજપે અરુણાચલ પ્રદેશ અને મણિપુરમાં પણ સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું.

ભાજપે આસામમાં અન્ય પાર્ટીના નારાજ નેતાઓને શોધવાનું શરૂ કર્યું.

તેમનો પહેલો શિકાર હેમંત બિસ્વા સરમા હતા. તેમને આસામના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને કોંગ્રેસી નેતા તરુણ ગોગોઈના ઘણી નિકટની વ્યક્તિ માનવામાં આવતા હતા.

પ્રદેશ સરકારની કેબિનેટ બેઠકમાં પણ તેઓને મજબૂત ગણવામાં આવતા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પરંતુ આસામમાં વિધાનસભા ચૂંટણીના ઘણા સમય પૂર્વે સરમા કોંગ્રેસ છોડીને ભાજપમાં સામેલ થઈ ગયા હતા.

સ્થાનિક નિર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીક્ષકનું કહેવું છે કે સરમાને ઉત્તરપૂર્વી રાજ્યોમાં કોંગ્રેસ પાર્ટીની મજબૂતી અને નબળાઈ વિશે સંપૂર્ણ અંદાજ હતો.

આ રીતે ભાજપે ધીમે ધીમે માત્ર કોંગ્રેસ જ નહીં પણ ભારતીય માર્ક્સવાદી કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટી અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસના નેતાઓને પોતાની તરફેણમાં કરી લીધા.

ભાજપ પ્રાદેશિક પક્ષો સાથે પણ મુલાકાત કરવા લાગ્યો અને આ રીતે પોતાનું વિસ્તરણ શરૂ કર્યું.

શૂન્યથી શરૂઆત

રામ માધવ

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં ભાજપના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ રામ માધવે સ્વીકાર કરતા કહ્યું, "ઉત્તરપૂર્વમાં અમે શૂન્યથી જ શરૂઆત કરી હતી. અહીં કોઈ પણ રાજ્યમાં ભાજપનું કોઈ મહત્ત્વ જ નહોતું."

"અહીં લોકો પર કોંગ્રેસ અથવા અન્ય પ્રાદેશિક પક્ષોનો પ્રભાવ હતો. પરંતુ અમે કેટલાક રાજકીય પગલાં લીધા જેમાં સફળતા પણ મળી."

પાર્ટીમાં જમ્મુ-કાશ્મીરની સાથે સાથે ઉત્તરપૂર્વના રાજ્યોનો પ્રભાર પણ રામ માધવ જ સંભાળી રહ્યા છે.

તેમણે પૂર્વોત્તર રાજ્યો, ખાસ કરીને નાગાલેન્ડમાં અલગતાવાદી જૂથો સાથે વાતચીત કરવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

ભાજપે કોંગ્રેસ અને કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટીના ગઢમાં પકડ જમાવવા માટે પોતાના મૂળ સંગઠન રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સાથે એન્ટ્રી કરી.

વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પૂર્વમાં સંઘ સાથે કામ કરી ચૂકેલા સુધીર દેવધર જણાવે છે,

"આ બાબતને કારણે પાર્ટીને ઘણી મદદ મળી અને જલદી જ તેમને બૂથ લેવલ પર કાર્યકર્તાઓ તરફથી સાથ મળવાનું શરૂ થઈ ગયું."

દેવધરે મેઘાયલમાં પાર્ટી માટે મંચ તૈયાર કરવાના કામમાં મદદ કરી. ત્યાર બાદ ત્રિપુરામાં પાર્ટીની પકડ મજબૂત કરવા માટે તેઓ ત્યાં પહોંચી ગયા હતા.

અહીં તેમનો આશય હતો કે વીતી ગયેલા 25 વર્ષોમાં સત્તામાં રહેલી કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટીને ભાજપ ટક્કર આપે.

દેવધરે બીબીસીને જણાવ્યું, "ત્રિપુરામાં કામ કરતા કોંગ્રેસ પાર્ટીના કાર્યકર્તાઓ અને નેતાઓની સરખામણી અન્ય રાજ્યોના કોંગ્રેસના નેતાઓ સાથે ન કરવી જોઈએ."

"કોંગ્રેસ એકમાત્ર પાર્ટી છે જે ત્રિપુરામાં કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટી સાથે લડી રહી છે."

અહીં ભાજપ કોંગ્રેસ અને કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટીના નેતાઓને પોતાના જૂથમાં સામેલ કરવામાં સફળ રહ્યો.

જેમાં કેટલાક નેતા વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં પણ ઉમેદવાર તરીકે મેદાનમાં ઊતર્યા.

નારાજ નેતાઓનું પાર્ટીમાંથી પલાયન

કમ્યૂનિસ્ટ નેતા જુમૂ સરકાર ભાજપ પર ગંદી રાજનીતિ કરવાનો આરોપ લગાવે છે.

તેઓ કહે છે કે ઉત્તરપૂર્વના રાજ્યોમાં મોટાભાગના નેતા ભાજપમાં સામેલ થઈ ગયા છે.

વળી હવે સ્થિતિ એવી છે કે નેતા તો એ જ છે પણ હવે તેઓ...


ત્રિપુરામાં 2013ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપ ખાતું પણ નહોતો ખોલી શક્યો, પરંતુ આ વખતે સ્પષ્ટ બહુમતી મળ્યો છે.

પરિણામો અંગે ભાજપના મહાસચિવ અને પૂર્વોત્તરના પ્રભારી રામમાધવે કહ્યું, "અંતિમ પરિણામોની પ્રતિક્ષા છે પણ તેમનો પક્ષ ઐતિહાસિક વિજય તરફ આગળ વધી રહ્યા છે.

"આ વિજયનો શ્રેય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહને આપવા માગીશ.

"પૂર્વોત્તરની જનતાએ તેમના વિચારને સ્વીકાર્યો છે. વળી કાર્યકર્તાઓની મહેનતને પણ અભિનંદન પાઠવું છું."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

"આ વિજયમાં પ્રદેશ ભાજપના અધ્યક્ષ વિપ્લવ દેવ. સુનિલ દેવધર અને હેમંત બિસ્વા સરમાની પણ મહત્વની ભૂમિકા છે."

'લોકો પરિવર્તન ઇચ્છે છે'

ત્રિપુરામાં ભાજપ અધ્યક્ષ વિપ્લવ દેવએ કહ્યું, "લોકો હવે પરિવર્તન ઇચ્છે છે. લોકો ભાજપની સરકાર ઇચ્છે છે."

"આ નિશ્ચિત છે કે ત્રિપુરામાં હવે ભાજપની સરકાર બનવા જઈ રહી છે."

બીજી તરફ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે આ વિજયને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો.

તેમણે કહ્યું, "વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પૂર્વ ભારતના વિકાસની રણનીતિ તૈયાર કરી છે.

"પ્રથમ વખત કોઈ સરકારે પૂર્વીય ભારતના વિકાસને પ્રાથમિકતા આપીને નક્કર કામગી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રી કરવાની રૂપરેખા તૈયાર કરી છે."

'દરેક કેન્દ્રિય મંત્રીને પૂર્વોત્તર જવા કહેવાયું'

"દરેક કેન્દ્રિય મંત્રીને પૂર્વોત્તરના દરેક રાજ્યમાં જઈને ત્યાંની સમસ્યાઓને વાચા આપવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.

"વિકાસ માત્ર કેટલાક મુઠ્ઠીભર લોકોના હાથમાં નહીં પણ જમીની સ્તર પર દેખાવો જોઈએ."

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, "વડાપ્રધાન મોદીના વિચાર પ્રત્યે સામાન્ય માણસનો વિશ્વાસ વધુ દૃઢ થયો છે."

"આસામ બાદ હવે મણિપુર અને ત્રિપુરા અને નાગાલૅન્ડમાં વિજય તથા મેઘાલયમાં જે પ્રકારે ભાજપના ગઠબંધનને સફળતા મળી છે, તે ભારત માટે, લોકતંત્ર માટે અને ભારતીય રાજનીતિ માટે આજનો દિવસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે."

દરમિયાન કેન્દ્રિય ગૃહ રાજ્યમંત્રી કિરણ રિજિજૂએ કહ્યું,"પૂર્વોત્તર રાજ્યોનો રાજકીય ઇતિહાસ બદલાવા જઈ રહ્યો છે."

"આસામ, અરૂણાચલ પ્રદેશ, મણિપુર પછી હવે આ ત્રણ રાજ્યોમાં પણ ભાજપની સરકાર બનવાથી સમગ્ર દેશમાં ભાજપ પ્રત્યે લોકોનો દૃષ્ટિકોણ બદલાશે."

'પૂર્વોત્તરમાં ભાજપનો વિજય મહત્વપૂર્ણ નથી'

તદુપરાંત કૉંગ્રેસ પ્રવક્તા કેપ્ટન ડાબરે એક ટીવી ચેનલને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું,"આ ત્રણ રાજ્ય ઘણા નાના છે. પૂર્વોત્તરમાં કુલ 20થી 25 લોકસભા બેઠકો છે."

"તેમાં ભાજપની સરકાર બનવી વધુ મહત્ત્વની વાત નથી. મહત્ત્વ એ વાતનું છે કે મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન વિધાનસભાની આગામી તેમજ લોકસભાની સામાન્ય ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ જ આગળ રહેશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ત્રિપુરામાં કથિત 'રેડ ટેરર'ના જનકની પ્રતિમાને ધ્વસ્ત કરવામાં આવી હતી, જ્યારે ગુજરાતમાં નર્મદા નદીના કિનારે રાષ્ટ્રના નિર્માતાને સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.

આ બંને ઘટનાઓનો વિરોધ અને પછી તેનું છીછરું વિશ્લેષણ એ વર્તમાન રાજકારણની બૌદ્ધિક ક્ષમતા કેટલી તળિયે ગઈ છે, તે દર્શાવે છે.

મોદીનો વિરોધ કરતા-કરતા આ લોકો ક્યારે દેશનો પણ વિરોધ કરવા માંડ્યા છે, તેનું કદાચ તેમને પણ ભાન નથી.

ડાબેરી તથા નહેરુવાદી ઇતિહાસકારોએ દેશના ઇતિહાસની ઉપર અસત્ય તથા અર્ધસત્યના જે પડ ચડાવ્યાં છે, તેને ધીમેધીમે મોદી સરકાર એક પછી એક ઉતારી રહી છે.

આથી કૉંગ્રેસને અસહજતા અનુભવાય તે સ્વાભાવિક છે, જેમ-જેમ પડ ઉતરતાં જશે, તેમ-તેમ કોંગ્રેસ હાંસિયામાં ધકેલાતી જશે.

પોતાના વારસાની સંપન્નતાથી વશીભૂત થઈને નહેરુ ખુદને એક રાષ્ટ્રના સ્વાભાવિક વારસદાર સમજતા હતા.

તેમની નજરમાં સરદારે પરુષાર્થ કરીને મેળવેલી દાવેદારીનું કોઈ સ્થાન ન હતું.

પાર્ટી તથા દેશની એકતાને ટકાવી રાખવા માટે સરદારે 1946માં પંદર રાજ્ય/પ્રાંતીય કૉંગ્રેસ કમિટી દ્વારા ભલામણ છતાંય નહીં ચૂંટાયેલા નહેરુ માટે પાર્ટીના અધ્યક્ષપદની દાવેદારી છોડી દીધી હતી.

સંઘ અને સરદાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ના સંબંધ

સંઘ તથા સરદારના સંબંધ અંગે વારંવાર સવાલ ઊભા કરવામાં આવે છે, પરંતુ સત્ય આથી અલગ છે.

પટેલે સલાહ સ્વરૂપે એક-બે વાતો કહી હતી, પરંતુ એ વાતોને જ તેમના સંબંધના આધારરૂપ માની લેવામાં આવે તે અયોગ્ય છે.

સરદાર સંઘ પ્રત્યે પ્રત્યે ઉદાર વલણ ધરાવતા તથા તેની દેશભક્તિ, પ્રતિબદ્ધતા તથા શિસ્તના પ્રશંસક પણ હતા.

એટલે જ તેમણે સંઘની ઉપર પ્રતિબંધનો વિરોધ કર્યો હતો અને કાશ્મીરમાં મહારાજાને મનાવવા માટે સંઘના તત્કાલીન સરસંઘસંચાલક ગોલવલકર (ગુરૂજી)ને ચાર્ટર્ડ પ્લેન દ્વારા મોકલ્યા હતા.

એટલે સુધી કે સંઘ પરનો પ્રતિબંધ અવાસ્તિવક સાબિત થતાં જુલાઈ 1949માં કોંગ્રેસ કાર્ય સમિતિમાં પ્રસ્તાવ પસાર કરાવીને સ્વયંસેવકોને આમંત્રિત કરવાની પહેલ પણ કરી હતી.

રાષ્ટ્રવાદ મુદ્દે સંઘ તથા પટેલના વિચારોમાં જેટલી સમાનતા હતી, તેનાથી વધુ વિરોધ સરદાર તથા નહેરુના દૃષ્ટિકોણમાં હતો.

રાજનીતિમાં વર્તમાન તથા આવનારી પેઢી માટે પટેલનો જે સંદેશ છે, તે નહેરુ તથા તેમના વારસદારોના રાજકારણમાં નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પટેલે વંશવાદ, વ્યક્તિવાદ તથા છાપ આધારિત રાજકારણનો અસ્વીકાર કર્યો હતો.

બંધારણસભામા થયેલી ચર્ચા પણ નહેરુ અને પટેલના દૃષ્ટિકોણોના તફાવત પર પ્રકાશ પાડે છે.

પટેલે લઘુમતી રાજકારણના કટ્ટર વિરોધી હતા અને તેમણે ધર્મ આધારિત અનામતને સમાપ્ત કરવામાં ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવી હતી.

આ મુદ્દે અજમેરમાં થયેલા હુલ્લડો અંગે નહેરુ તથા પેટલનો ટકરાવ ઉલ્લેખનીય છે.

એ સમયે શંકરી પ્રસાદ અજમેરના મુખ્ય કમિશનર હતા.

નહેરુએ પ્રસાદ તથા પટેલના અધિકારક્ષેત્રની ઉપરવટ જઈને તેમના અંગત સચિવ એચ. વીર. આર. અયંગરને અજમેરના હુલ્લડમાં મુસલમાનોની સ્થિતિ જાણવા માટે મોકલ્યા હતા.

નહેરુની આવી આપખુદશાહી સામે પટેલે અસહમતિ વ્યક્ત કરી હતી. પટેલ અને ગાંધી વચ્ચેના પત્રાચારમાં આ બાબત જોઈ શકાય છે.

હૈદરાબાદને ભારતમાં ભેળવવા માટે હાથ ધરવામાં આવેલી પોલીસ કાર્યવાહીનો નહેરુએ વિરોધ કર્યો હતો, પરંતુ પટેલે તેની પરવાહ કરી ન હતી.

પટેલ તથા ગોલવલકર વચ્ચે નિકટતા

પટેલનો રાષ્ટ્રવાદ પ્રત્યેનો આ દૃષ્ટિકોણ તેમને અને ગોલવલકરને નજીક લાવતો.

વાસ્તવમાં કૉંગ્રેસની નહેરુવાદી તથા પટેલવાદી સંસ્કૃતિઓ ટકરાતી, એટલે કૉંગ્રેસની અસહજતા સ્વાભાવિક છે.

નરેન્દ્ર મોદીએ પટેલને સન્માન આપીને ભારતમાં સાંસ્કૃતિક રાષ્ટ્રવાદ અને સાર્થક ઇતિહાસના નવા યુગનો આરંભ કર્યો છે.

સાથે જ કૉંગ્રેસે આગામી પેઢીને એ વાતનો જવાબ આપવો પડશે...


ત્રિપુરામાં ભાજપ યુતિને 43 જ્યારે સીપીઆઈએમને 16 બેઠકો મળી છે. નાગાલૅન્ડમાં યુતિ સાથે એનડીએનો વિજય થયો છે.

મેઘાલયમાં ત્રિશંકુ વિધાનસભાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે, અહીં સરકારના ગઠન માટે કોંગ્રેસ તથા ભાજપે નેતાઓને મોકલ્યા છે.

ત્રિપુરામાં 18 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન થયું હતું. જ્યારે મેઘાલય અને નાગાલૅન્ડમાં 27 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન થયું હતું.

દરમિયાન ભાજપ પ્રમુખ અમિત શાહે ત્રિપુરાના કાર્યકર્તાઓને જીત બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા હતા.

ગુજરાત કરતા વધુ આનંદદાયક વિજય

'ગુજરાતમાં 25 વર્ષ જૂનું શાસન ટકાવી રાખવું અને ત્રિપુરામાં 25 વર્ષ જૂના શાસનને દૂર કરવું, તેમાંથી વધુ આનંદદાયક વિજય કયો?'

એવા મતલબના એક સવાલના જવાબમાં અમિત શાહે કહ્યું,"દરેક વિજયના આગવા પરિમાણ હોય છે.

"છતાંય ત્રિપુરાનો વિજય એ તેમના તથા ભાજપના તમામ કાર્યકરો માટે અત્યંત આનંદનો વિષય છે.

"વિશેષ કરીને કેરળ તથા પશ્ચિમ બંગાળના ભાજપના કાર્યકરો માટે. તેમના આનંદની કોઈ સીમા નથી."

આ વિજય સાથે ભાજપ ખરા અર્થમાં 'અખિલ ભારતીય' પાર્ટી બની છે.

શાહે કહ્યું હતું કે આ વિજય 2019માં ભાજપના વિજયનું ટ્રેલર છે અને પૂર્વોત્તરનો વિકાસ એ ભાજપ સરકારની પ્રાથમિક્તા છે.

શાહે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કહ્યું હતું કે કર્ણાટકમાં ભાજપનો વિજય થશે અને જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા તથા કેરળમાં ભાજપની સરકાર રચાશે ત્યારે ખરા અર્થમાં પાર્ટીનો 'સુવર્ણયુગ' હશે.

શાહે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે, ત્રણેય રાજ્યોમાં નિશ્ચિતપણે ભાજપનો વિજય થશે.

ભાજપના નવનિર્મિત કાર્યાલયમાં આ પ્રથમ વિજયોત્સવ હતો, જેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સંબોધન કર્યું હતું.

મોદીના ભાષણના મુખ્ય મુદ્દા:

- ભાષણ સમયે અઝાન શરૂ થતાં મોદીએ બે મિનિટ મૌન રાખ્યું.

- ભાષણ દરમિયાન કથિત હિંસામાં મૃત્યુ પામેલા કાર્યકરોની સ્મૃતિમાં મૌન રખાવ્યું હતું.

- મોદીએ કહ્યું હતું કે ગરીબ અને નિરક્ષર લોકોએ મતદાન કરીને ભાજપના કાર્યકરોની શહીદીનો જવાબ આપ્યો હતો.

- આ 'વેન્ડેટા' (બદલો) નથી, 'મેન્ડેટા' (જનાદેશ) છે.

ત્રિપુરા

ત્રિપુરામાં 60 બેઠકો પર 292 ઉમેદવારો મેદાનમાં હતા, જેમાં 23 મહિલા ઉમેદવારો હતાં.

કુલ 60માંથી 59 બેઠકો પર મતદાન થયું હતું.

નાગાલૅન્ડ

Please wait while we fetch the data

નાગાલૅન્ડમાં 59 બેઠકો પર 193 ઉમેદવારો મેદાનમાં હતા.

મેઘાલય

Please wait while we fetch the data

મેઘાલયમાં 59 બેઠકો માટે 372 ઉમેદવારોએ ચૂંટણી લડી હતી.

બીબીસી સંવાદદાતા સલમાન રાવીએ આ ત્રણેય રાજ્યોના પરિણામો વિશે વરિષ્ઠ પત્રકાર સંદીપ ફુકન સાથે વાત કરી હતી.

ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ ટ્વીટ કરીને ત્રિપુરામાં ભાજપની જીતના અભિનંદન ત્રિપુરા પ્રદેશ એકમને આપ્યા હતા.

ભાજપના પૂર્વોત્તરના પ્રવક્તા રામ માધવે આ જીતને ક્રાંતિકારી જણાવી હતી. તેમણે પરિણામો પીએમ મોદી અને કાર્યકર્તાઓની સખત મહેનતનું ફળ હોવાનું કહ્યું હતું.

જેવા વલણો આવવાના શરૂ થયા અને ભાજપ આગળ વધી રહ્યો હતો, ત્રિપુરામાં ભાજપ કાર્યકર્તાઓએ ઉજવણી શરૂ કરી દીધી હતી.

ત્રિપુરા

છેલ્લાં 20 વર્ષથી માણિક સરકાર ત્રિપુરાના મુખ્યમંત્રી છે.

ત્રિપુરા રાજ્યની 60 બેઠકોવાળી વિધાનસભા બેઠકોમાંથી 59 પર મતગણતરી થઈ હતી. ચારીલામ બેઠક પરથી માર્ક્સવાદી કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટીના ઉમેદવાર રામેન્દ્ર નારાયણ દેબર્માના નિધનને કારણે આ બેઠક પર 12 માર્ચે મતદાન થશે.

ત્રિપુરામાં 1993થી જ માર્ક્સવાદી કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટીના નેતૃત્વવાળા ડાબેરી મોરચાની સરકાર રહી છે.

જોકે, શરૂઆતી વલણથી જ ભાજપ માર્ક્સવાદી કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટીને ટક્કર આપતો જોવા મળ્યો હતો.

વર્ષ 2013ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે ત્રિપુરામાં 50 ઉમેદવારને ટિકિટ આપી હતી. જેમાંથી 49ની ડિપોઝિટ પણ ડૂલ થઈ ગઈ...


ત્રિલોકીનાથ પાંડેએ એક દાયકાથી વધુ સમય સુધી ભગવાન રામનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું.

અદાલતી કાગળિયામાં ત્રિલોકીનાથ પાંડેને રામ લલાના "ખાસ મિત્ર" તરીકે ઓળખાવવામાં આવ્યા છે.

અયોધ્યાના બાબરી મસ્જિદ-રામજન્મભૂમિના જમીન દીર્ઘ કાળથી ચાલતા કેસમાં રામ લલા પોતે પણ એક ફરિયાદી હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે શનિવારે એ કેસનો ચુકાદો ભગવાનની તરફેણમાં આપ્યો છે.

75 વર્ષના ત્રિલોકીનાથ પાંડેએ તાજેતરમાં મને કહ્યું હતું કે "ભગવાનનું પ્રતિનિધિત્વ કરવું એ ભવ્ય કામ છે. આ કામ કરવા માટે લાખો હિંદુઓમાંથી મારી પસંદગી થઈ એ મારા માટે ગૌરવ અને આનંદની વાત છે."

ભારતીય કાયદામાં ભગવાન અથવા પ્રતિમાને સદીઓથી "ન્યાયી વ્યક્તિ" (જ્યુરીસ્ટિક પર્સન) ગણવામાં આવતા રહ્યા છે, કારણ કે ઘણા ભક્તો તેમની જમીન અને ચીજવસ્તુઓ ભગવાનને કે તેમના સ્થળને દાન કરતા હોય છે.

ધર્મસ્થળનો કોઈ ભક્ત કે મંદિરના વહીવટકર્તા કે ટ્રસ્ટ ભગવાનની ચીજવસ્તુઓનો વહીવટ કરતા હોય છે. હળવા શબ્દોમાં કહીએ તો ભગવાન કે તેમની મૂર્તિનું પ્રતિનિધિત્વ "ભગવાનના દોસ્ત" કરતા હોય છે.

સવાલ એ છે કે ભગવાનના હિતનું ઉત્તમ રખોપું કોને કહેવાય? અને કોઈ વ્યક્તિ ભગવાનના હિતનું ઉત્તમ રખોપું કરે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે એવું કઈ રીતે નક્કી થાય?

અયોધ્યાની બજારમાં વેચાઈ રહેલી ભગવાન રામના બાળસ્વરૂપની મૂર્તિ.

આ સવાલના જવાબ મુશ્કેલ છે અને કાયદાની પરિભાષામાં તેની વ્યાખ્યા ક્યારેય કરવામાં આવી નથી. પ્રત્યેક કેસ અનુસાર તેનો અર્થ સમજવામાં આવતો રહ્યો છે.

બીજી વ્યક્તિ પણ ભગવાનના "ઉત્તમ દોસ્ત" હોવાનો દાવો ન કરે ત્યાં સુધી કોઈ વિવાદ સર્જાતો નથી. એક વકીલના જણાવ્યા મુજબ, બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ભગવાનને એક મિત્ર રાખવાનો અધિકાર છે.

અયોધ્યામાં આવેલી 16મી સદીની બાબરી મસ્જિદને એક ટોળાએ 1992માં તોડી પાડી હતી. તેને પગલે દેશના ઘણા ભાગમાં રમખાણ થયાં હતાં.

અનેક હિંદુઓ માનતા હતા કે જે જગ્યાએ ભગવાન રામનો જન્મ થયો હતો એ જ જગ્યા પર મસ્જિદનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. તેઓ એ સ્થળે એક મંદિરનું નિર્માણ કરવા ઈચ્છે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે શનિવારે તેમની ઈચ્છાને માન આપ્યું હતું અને એવો ચુકાદો આપ્યો હતો કે મુસ્લિમોને એક મસ્જિદના નિર્માણ માટે જમીનનો એક અન્ય પ્લોટ ફાળવવામાં આવશે.

અયોધ્યા દેશનાં પવિત્રતમ શહેરો પૈકીનું એક છે.

લાખો હિંદુઓ ન્યાયપ્રિયતા અને ઉદારતા માટે જેમની ભક્તિ કરે છે એ ભગવાનનું ત્રિલોકીનાથ પાંડે પ્રતિનિધિત્વ કરતા રહ્યા હતા. ભગવાન રામ પૌરાણિક મહાકાવ્ય 'રામાયણ'ના નાયક છે અને આત્મ-બલિદાન તથા વીરતા તેમજ મર્યાદાનું પ્રતીક માનવામાં  છે.

અદાલતમાં ભગવાન રામના નામે કરાયેલી અરજીઓને સંખ્યાબંધ હિંદુ જૂથોનો ટેકો મળ્યો હતો અને દેશના અગ્રણી વકીલોએ અદાલતમાં તેમનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું. તેમાં પૂજા-અર્ચના, દૈવત્વ, ઈશ્વરના અવતારો અને દિવ્ય આત્મા વિશે વાતો કરવામાં આવી હતી.

વિવાદાસ્પદ ગણાવવામાં આવતા સ્થળે ભગવાનનો ખરેખર જન્મ થયો હોવાની વાત "સજ્જડ સરકારી રેકોર્ડ્ઝ મારફત પૂરવાર કરવામાં આવી હોવાનું" એ અરજીઓમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું. "જેઓ એ સ્થળે પ્રાર્થના કરે છે તેમને ઈશ્વરની અનુભૂતિ થતી હોવાનું" પણ અરજીઓમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું.

"એ અનુભૂતિ ઈશ્વર છે" એવું એક અરજીમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું.

ભગવાન રામે ત્રિલોકીનાથ પાંડે મારફત અયોધ્યામાં જમીનની માલિકીનો દાવો માત્ર એટલા માટે કર્યો હતો કે એ તેમનું કથિત જન્મસ્થળ હતું.

શનિવારે આપેલા ચુકાદામાં ન્યાયમૂર્તિઓએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે મસ્જિદના નિર્માણ પહેલાં પણ એ ભગવાન રામનું જન્મસ્થળ હતું, એવી "હિન્દુઓની આસ્થા અને માન્યતા છે."

ઊંચા અને ખડતલ ત્રિલોકીનાથ પાંડે, 1989માં ભગવાન રામ આ વિવાદમાં એક ફરિયાદી બન્યા પછી...


ત્રિવેન્દ્રસિંહ રાવતે કહ્યું કે કોરોના વાઇરસને પણ આપણી જેમ જીવવાનો અધિકાર છે.

તેમણે ગુરુવારે કહ્યું કે કોરોના વાઇરસ એક જીવ છે, જેને જીવવાનો અધિકાર છે.

એક ખાનગી સમાચાર ચેનલને તેમણે કહ્યું કે "ફિલસૂફીની દૃષ્ટિએ જોઈએ તો કોરોના વાઇરસ સજીવ છે."

"તેને પણ અન્ય લોકોની જેમ જીવવાનો અધિકાર છે. પરંતુ આપણે (મનુષ્ય)પોતાને સૌથી બુદ્ધિશાળી માનીએ છીએ અને તેને ખતમ કરવા માટે નીકળ્યા છીએ. આથી એ સતત રૂપ બદલી રહ્યો છે."ત્રિવેન્દ્રસિંહ રાવતની આ ટિપ્પણીની સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ ચર્ચા થઈ રહી છે, લોકો તેમને ટ્રોલ કરી રહ્યા છે, કેમ કે તેમણે આ વાત એવા સમયે કરી છે કે જ્યારે આખો દેશ કોવિડ-19ની બીજી લહેર સામે લડી રહ્યો છે.

ગોવાની હૉસ્પિટલમાં 15 કોરોના દરદીઓનાં મૃત્યુ, ઓક્સિજન પ્રૅશર ઓછું થઈ ગયાનો દાવો

ગોવા સરકારી હૉસ્પિટલમાં 15 દરદીઓનાં મૃત્યુ

ગોવામાં સરકારી હૉસ્પિટલમાં અધિકારીઓનું કહેવું છે કે અહીં 15 કોરોના વાઇરસના દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે. ઓક્સિજન પ્રૅશર ઓછું થવાથી મૃત્યુ થયાની આશંકા છે.

દરદીઓના પરિવારજનો કહે છે કે ગોવા મેડિકલ કૉલેજ ઍન્ડ હૉસ્પિટલમાં જ્યાં સુધી ઓક્સિજનનું પ્રૅશર સામાન્ય થયું ત્યાં સુધી ઘણું મો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડું થઈ ગયું હતું.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈએ કહ્યું કે કથિત રીતે ઓક્સિજનના સપ્લાયને કારણે રાત્રે બે વાગ્યાથી લઈને સવારના છ વાગ્યા સુધીમાં દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

એક દરદીના મિત્રનો દાવો છે કે ઓક્સિજનની ઘટથી અહીં રોજ વીસથી પચ્ચીસ દરદીઓનાં મૃત્યુ થઈ રહ્યાં છે.

સરકારી અધિકારીઓનું કહેવું છે કે તેઓ હાલમાં મૃત્યુના કારણની તપાસ કરી રહ્યા છે.

ગુજરાતમાં કોરોનાકાળમાં આઠ સિવિલમાં તબીબી સ્ટાફ હડતાળ પર કેમ?

કોરોના સમયે ડૉક્ટરોની હડતાળથી વધુ વિકટ બનશે પરિસ્થિતિ?

સ્થાનિક અખબારોના અહેવાલો અનુસાર પાછલા બે દિવસથી ગુજરાત મેડિકલ ઍજ્યુકેશન ઍન્ડ રિસર્ચ સોસાયટી (GMERS) સંચાલિત આઠ હૉસ્પિટલોના ડૉક્ટર અને નર્સિંગ સ્ટાફ વિવિધ માગણીઓને લઈને હડતાળ પર છે.

તબીબી સ્ટાફનું કહેવું છે કે તેમના પગારભથ્થા-મુદ્દાની વાજબી માગણીઓ અંગે વારંવાર રજૂઆતો છતાં સરકાર તરફથી સંતોષકારક જવાબ ન મળતાં તેઓ આ આંદોલન ચલાવી રહ્યા છે.

નોંધનીય છે કે આ સમગ્ર હડતાળમાં આઠ સિવિલ હૉસ્પિટલમાં 800 તબીબો અને 2000 નર્સિંગ સ્ટાફ સામેલ છે.

અહેવાલો અનુસાર તબીબી સ્ટાફની હડતાળના કારણે આ હૉસ્પિટલોમાં આરોગ્ય સેવાઓ ખોરવાઈ હોવાની ફરિયાદો ઊઠી રહી છે.

જેને પગલે હડતાળ સમેટાવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા પોલીસ ઉતારી દેવાઈ હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે.

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના એક અહેવાલ અનુસાર ગાંધીનગરની GMERS મેડિકલ કૉલેજ ખાતે પ્રદર્શન કરી રહેલા ડૉક્ટરોનો આરોપ છે કે તેમના પ્રદર્શનસ્થળે 100-150 પોલીસકર્મચારીઓને ઉતારી દેવાયા હતા.

જેઓ બે મહત્ત્વપૂર્ણ સભ્યોને પૂછપરછ કરવા માટે સાથે લઈ ગયા હતા. જોકે, બાદમાં તેમને છોડી મૂકવામાં આવ્યા હતા.

પોલીસે આવી કોઈ પણ ઘટના ન બની હોવાની વાત કરી હતી અને કહ્યું હતું કે તેઓ રૂટિન પોલીસ બંદોબસ્તના કારણે ઘટનાસ્થળે હતી.

કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું, 'સીકરણનો કાર્યક્રમ નિષ્ફળ રહ્યો, તો શું અમે ફાંસો ખાઈ લઈએ?'

કેન્દ્રીય ખાતર અને રસાયણમંત્રી સદાનંદ ગૌડાએ ગુરુવારે કહ્યું કે કોર્ટના હિસાબે કોવિડ-19ના રસીકરણનો કાર્યક્રમ નિષ્ફળ રહ્યો છે તો શું અમે ફાંસો ખાઈ લઈએ?

મંગળવારે કર્ણાટકની હાઈકોર્ટે રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારને પ્રદેશમાં રસીકરણની ધીમી ગતિને પગલે ફટકાર લગાવી હતી.

ગુરુવારે સદાનંદ ગૌડા અને ભાજપના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ સીટી રવિ બેંગલુરુમાં એક પત્રકારપરિષદ કરી રહ્યા હતા.  ગૌડા અને રવિએ પત્રકારપરિષદમાં કોવિડને લઈને સરકાર દ્વારા લેવાયેલાં પગલાંઓની જાણકારી આપી હતી.

બન્નેએ...


ત્રીજ મુખ્યત્વે ઉત્તર ભારતમાં ઊજવાતું એક પર્વ છે, જેની ઊજવણી ખુશહાલ લગ્નજીવનની પ્રાર્થના સાથે કરવામાં આવે છે.

ત્રીજ માટે પરિણીત મહિલાઓ આખો દિવસ ઉપવાસ રાખે છે અને રાતના પ્રત્યેક પ્રહરમાં પૂજા કરે છે.

મારી સાથે વાત કરતી વખતે મારી સખીના અવાજમાં બહુ ઉત્સાહ અને ખુશી અનુભવાઈ હતી.

સખીએ ત્રીજના દિવસે પહેરવા માટે નવી સાડી લીધી હતી અને બન્ને હાથમાં મહેંદી પણ મૂકાવી હતી. તેને ખુશ જોઈને હું પણ રાજી હતી, પણ ત્રીજની સવારે તેના પીરિયડ્ઝ શરૂ થઈ ગયા.

એ પછી તેનાં માતા અને સાસુ બન્નેએ તેને વ્રત તથા પૂજા કરવાની મનાઈ ફરમાવી હતી.

ઘરની બીજી મહિલાઓએ પણ મારી સખીને પૂજાના ઓરડાથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી હતી અને ભૂલથી પણ પૂજાના સામાનને નહીં અડવા જણાવ્યું હતું.

ત્રીજનું વ્રત કરી રહેલી બીજી મહિલાઓથી દૂર રહેવા પણ મારી સખીને કહેવામાં આવ્યું હતું.

પીરિયડ્ઝ અને ઘરમંદિરમાં પ્રવેશ

કેરળમાં આવેલું સબરીમાલા મંદિર

એ ઘટના પછી સખીએ લગભગ રડતાં મારી સાથે બીજીવાર વાત કરી ત્યારે મને એવું લાગ્યું હતું કે કોઈએ જાણે મારાં હૈયામાં ખીલો ઠોકી દીધો છે.

મારી સખીના ઉત્સાહ અને ત્રીજ માટે તેણે કરેલી તૈયારીનો વિચાર મને આવ્યો. વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૉટ્સઍપ પર મળેલા મહેંદી મૂકેલા હાથના ફોટોગ્રાફને ફરી એકવાર નિહાળ્યા અને મારી આંખો અચાનક ભીની થઈ ગઈ.

મેં તેને ગુસ્સામાં કહ્યું કે તારે ત્રીજની સાથે એવા ધર્મને પણ છોડી દેવો હતો, જે તારા દિલમાંના પ્રેમ અને સારપને બદલે પીરિયડ્ઝને લીધે મંદિરમાં તારા પ્રવેશનો નિર્ણય કરે છે.

સબરીમાલા મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશ પરના પ્રતિબંધને હટાવતા સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશના સમાચાર શુક્રવારે સવારે સંખ્યાબંધ ટીવી સ્ક્રીન્સ પર એકસાથે ફ્લૅશ થઈ રહ્યા હતા ત્યારે મને ભોપાલમાંની મારી એ સખી તથા ત્રીજનો કિસ્સો યાદ આવી રહ્યો હતો.

શું હતો સબરીમાલા મંદિરનો વિવાદ?

કેરળના સબરીમાલા મંદિરમાં 10થી 50 વર્ષની મહિલાઓના પ્રવેશ પર અત્યાર સુધી પ્રતિબંધ હતો.

હિંદુઓના મુખ્ય તીર્થસ્થળો પૈકીનાં એક ગણાતા આ મંદિરમાં સેંકડો વર્ષોથી એ પ્રતિબંધ અમલમાં હતો.

આ ભેદભાવ પાછળ મંદિરના વહીવટીતંત્રનો તર્ક એવો હતો કે મંદિરની અંદર બેઠેલા ભગવાન અયપ્પા આજીવન બ્રહ્મચારી રહ્યા છે. તેથી માસિકની વયમાં હોય તેવી મહિલાઓ ત્યાં જઈને પૂજા કરી શકે નહીં.

'ઇન્ડિયન યંગ લૉયર્સ ઍસોસિયેશન'એ 2006માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં જાહેર હિતની એક અરજી દાખલ કરીને મંદિરના એ પ્રતિબંધને પડકાર્યો હતો.

12 વર્ષ સુધીની સુનાવણી અને કલાકો સુધી બન્ને પક્ષની દલીલો સાંભળ્યા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ સભ્યોની બંધારણીય ખંડપીઠે 2018ની 28 સપ્ટેમ્બરે પોતાનો ચૂકાદો સંભળાવ્યો હતો.

સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું હતું?

વડા ન્યાયમૂર્તિ દીપક મિશ્રા, જસ્ટિસ આર. એફ. નરીમન, જસ્ટિસ એ.એમ. ખાનવિલકર અને જસ્ટિસ ચંદ્રચૂડની બંધારણીય ખંડપીઠે ચૂકાદો આપતાં મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશ પરના પ્રતિબંધને બંધારણની કલમક્રમાંક 14નું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યો હતો.

ખંડપીઠે કહ્યું હતું, "કોઈને પણ, ભેદભાવ વિના મંદિરમાં પૂજા કરવાની પરવાનગી મળવી જોઈએ."

આ બંધારણીય ખંડપીઠમાંના પાંચમા અને એકમાત્ર મહિલા ન્યાયાધિશ જસ્ટિસ ઇંદુ મલ્હોત્રાએ બાકી ચાર જજોના નિર્ણય સાથે અસહમતિ દર્શાવી હતી અને કોર્ટે 4-1થી ઉપરોક્ત ચૂકાદો આપ્યો હતો.

અંધવિશ્વાસની અતાર્કિક ધૂળ

કોર્ટના ચૂકાદા વિશે વાંચતાં મારા મનમાં મારી ભત્રીજીનો ચહેરો દેખાયો હતો. મારી કિશોર વયની એ ભત્રીજીને બે વર્ષ પહેલાં જ પીરિયડ્ઝ શરૂ થયા છે.

તેણે મને એક દિવસ ગભરાટભર્યા અવાજમાં જણાવ્યું હતું કે તે પીરિયડ્ઝમાં હોય ત્યારે ભગવાનજીના ઓરડામાં જવાની મનાઈ દાદીએ કરી છે. એ ઉપરાંત રસોડા જવાની અને અથાણાંની બરણીઓને અડવાની મનાઈ પણ...


ત્રીજા દિવસની રમતના અંતે ઑસ્ટ્રેલિયાની 6 વિકેટ પડી ગઈ છે અને  લીડ સરભર થયા પછીનો સ્કોર 2 રન છે.

ભારતીય બૉલરો સામે ઑસ્ટ્રેલિયાના ધબડકા પછી કેમરુન અને પેટ કમિન્સની જોડીએ નુકસાન ખાળવા પ્રયાસ કર્યો અને 112 બૉલમાં 34 રનની ભાગીદારી કરી છે.

ભારત તરફથી રવીન્દ્ર જાડેજાએ બે વિકેટ ઝડપી છે જ્યારે બુમરાહ, સિરાઝ, અશ્વિન અને ઉમેશ યાદવે એક-એક વિકેટ ઝડપી છે.

બીજા દિવસની રમતને અંતે રહાણેએ ટેસ્ટ કારકિર્દીની આ 12મી સદી ફટકારી હતી.

રહાણે ત્રીજા દિવસની રમતમાં 112 રનના સ્કોર પર રનઆઉટ થઈ ગયા. એમની સાથે શાનદાર ભાગીદારી કરનાર રવીન્દ્ર જાડેજા પણ સ્ટાર્કની બૉલિંગમાં 57 રન પર આઉટ થઈ ગયા.

એ પછી અશ્વિન, ઉમેશ યાદવ અને બુમરાહ આઉટ થઈ જતા ભારતની પહેલી ઇનિંગ 326 રનમાં સમેટાઈ ગઈ. આમ, ભારતે ઑસ્ટ્રેલિયા વિરુદ્ધ પ્રથમ ઇનિંગમાં 131 રનની સરસાઈ મેળવી લીધી છે.

ભારતે પહેલી ઇનિંગમાં 115.1 ઓવર રમીને કુલ 326 રન બનાવ્યા.

વિરાટ કોહલી પોતાના પ્રથમ બાળકના પિતા બનવાના છે અને તેમણે એડિલેડ ટેસ્ટ બાદ રજા પર ઊતરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. વિરાટના ગયા બાદ રહાણેને કપ્તાનીની તક મળી છે.

રહાણેએ 12 ચોગ્ગાની મદદથી 223 બૉલ પર 112 રનની શાનદાર ઇનિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંગ રમી. રહાણેના આ સદીમાં બે જીવનદાન પણ મળ્યાં. પહેલાં 73 રનના સ્કોર પર તેમનો કૅચ છૂટ્યો અને ત્યાર બાદ 104 રને.

ઑસ્ટ્રેલિયાની પહેલી ઇનિંગને 195 રનમાં સમેટી દીધા પછી બેટિંગમાં ભારતની શરૂઆત સારી નહોતી થઈ.

જોકે, કૅપ્ટન અજિંક્ય રહાણેની સદી અને રવીન્દ્ર જાડેજા સાથેની શાનદાર ભાગીદારીથી ભારતની ઇનિંગ મહત્ત્વપૂર્ણ લીડ મળી છે.

ભારત તરફથી ઓપનિંગમાં આવેલા મયંક અગ્રવાલ અને શુભમ ગિલની જોડી છ મિનિટમાં જ તૂટી ગઈ હતી. મયંક અગ્રવાલ શૂન્યમાં મિશેલ સ્ટાર્કની બૉલિંગમાં એલબીડબલ્યૂ થઈ ગયા.

શુભમ ગિલે ઇનિંગ સંભાળવાની કોશિશ કરી પરંતુ ચેતેશ્વર પુજારા 70 બૉલમાં 17 રન કરીને પૈટ કમિન્સની બૉલિંગમાં ટિમ પેનને હાથે કૅચ આઉટ થઈ ગયા.

શુભમ ગિલ લાંબી ઇનિંગ રમશે એમ લાગતું હતું પરંતુ તે પણ પુજારાની જેમ જ કમિન્સની બૉલિંગમાં પેનને હાથે કૅચ આઉટ થયા. એમણે આઠ બાઉન્ડરી સાથે 65 બૉલમાં 45 રનની સારી ઇનિંગ રમી.

હનુમા વિહારી પીચ પર લાંબુ ટક્યા પણ 66 બૉલમાં 21 રને આઉટ થઈ ગયા અને રિષભ પંત પણ 40 બૉલમાં 29 રન કરી આઉટ થઈ ગયા.

બુમરાહની આગેવાનીમાં ભારતીય બૉલરોનું આક્રમણ

ઑસ્ટ્રેલિયાના મેલબૉર્ન ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ પર રમાઈ રહેલી ટેસ્ટમૅચમાં ઑસ્ટ્રેલિયાએ ટૉસ જીતીને પહેલાં બૅટિંગ કરવાનો નિર્ણય કર્યો. જોકે આ નિર્ણય ભારતીય બૉલરો સામે ઑસ્ટ્રેલિયા માટે ખોટો સાબિત થયો.

ઑસ્ટ્રેલિયાના તમામ ખેલાડી 72. ઓવરમાં 195 રન પર આઉટ થઈ ગયા હતા.

ઑસ્ટ્રેલિયાની તરફથી માર્નશ લૅબેશેને સૌથી વધારે 48 રન કર્યા છે. જો બર્ન્સ અને સ્ટીવ સ્મિથ પોતાનું ખાતું પણ ખોલી શક્યા નહોતા.

ભારત તરફથી સૌથી વધારે વિકેટ ગુજરાતના બૉલર જસપ્રીત બુમરાહે લીધી. 16 ઓવરમાં 56 રન આપીને તેમણે ચાર વિકેટ લીધી છે.

માર્નસ લાબુશેન

બીજા ક્રમે આર. અશ્વિન રહ્યા, જેમણે 24 ઓવરમાં 35 રન આપીને ત્રણ વિકેટ લીધી હતી. બે વિકેટ મોહમ્મદ સિરાજના ખાતામાં ગઈ.

જો બર્ન્સ અને મૅથ્યુ વેડની ઓપનિંગ જોડી જલદી જ વિખેરાઈ ગઈ.

ચોથી ઓવરમાં જ જસપ્રીત બુમરાહના બૉલ પર જો બર્ન્સ પોતાની વિકેટ ગુમાવી બેઠા. તેમને ઋષભ પંતે કૅચ આઉટ કર્યા અને આવી રીતે દસ રન પર જ ઑસ્ટ્રેલિયાની પ્રથમ વિકેટ પડી.

તે બાદ 13મી ઓવરમાં અશ્વિનના બૉલ પર જાડેજાએ મૅથ્યુ વેડનો કૅચ પકડ્યો.

કૅચ પકડવામાં શુભમ ગિલ પણ દોડ્યા હતા પરંતુ તેઓ છેલ્લે જાડેજા સાથે અથડાયા. પરંતુ તેમ છતાં જાડેજાએ બૉલ પડવા ન દીધો અને સફળતાપૂર્વક કૅચ પકડ્યો. સોશિયલ મીડિયા પર જાડેજાના આ કૅચનાં ઘણાં વખાણ થઈ રહ્યાં...


ત્રીજા દિવસને અંતે ભારતે 4 વિકેટ ગુમાવી 144 રન કર્યા છે અને ચોથા દિવસે ભારતની ટીમ 191 રનમાં ઑલઆઉટ થઈ ગઈ હતી.

આમ, ન્યૂઝીલૅન્ડને બીજી ઇનિંગમાં ફક્ત 9 રન કરવાનો નજીવો ટાર્ગેટ મળ્યો હતો જે એણે વિના વિકેટે કરી પૂરો કરી લીધો હતો.

ચોથા દિવસે ન્યૂઝીલૅન્ડની ટીમ 39 રનની લીડ સાથે રમતમાં ઉતરી હતી અને ભારત પાસે 6 વિકેટ હતી. જોકે, રમત 50થી ઓછા રનમાં જ સમેટાઈ ગઈ.

ન્યૂઝીલૅન્ડે ભારતને 191માં ઑલઆઉઠ કર્યું અને બીજી ઇનિંગમાં 9 રન કરી મૅચ 10 વિકેટે જીતી લીધી.

9 વિકેટ ઝડપનાર સાઉધી મૅન ઑફ ધ મૅચ બન્યા.

બીજી ઇનિંગની શરૂઆતમાં જ ભારતે ફક્ત 27 રન પર ઓપનર પૃથ્વી શોની વિકેટ ગુમાવી દીધી હતી.

પૃથ્વી શોએ 30 બૉલમાં 14 રન કર્યા હતા અને તેઓ બૉલ્ટની બૉલિંગમાં લાથમને હાથે કૅચઆઉટ થઈ ગયા હતા.

એ પછી ચેતેશ્વર પૂજારા અને મયંક અગ્રવાલે મક્કમ રમત દાખવી હતી.

જોકે, પૂજારા 81 બૉલમાં 11 રન કરી આઉટ થઈ જતા ભાગીદારી તૂટી હતી અને 78 રને ભારતની બીજી વિકેટ પડી હતી. પૂજારાને બૉલ્ડે બૉલ્ડ કર્યા હતા.

પૂજારા પછી તરત જ 96 રને મયંક અગ્રવાલ આઉટ થઈ ગયા હતા. મયંક અગ્રવાલ સાઉધીની બૉલિંગમાં કૅચઆઉટ થયા હતા.

ભારત દબાણમાં હતું અને કૅપ્ટન કોહલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી પાસે મોટી ઇનિંગની અપેક્ષા રખાતી હતી. જોકે, તેઓ 43 બૉલમાં 19 રન કરી આઉટ થઈ ગયા હતા. વિરાટ કોહલીની વિકેટ પણ બૉલ્ટે ઝડપી હતી.

એ પછી અજિંક્ય રહાણે અને હનુમા વિહારીએ બાજી સંભાળવાનો પ્રયાસ કર્યો.

ત્રીજા દિવસની રમતને અંતે અજિંક્ય રહાણે 67 બૉલમાં 25 રને અને હનુમા વિહારી 70 બૉલમાં 15 રને રમતમાં છે.

ત્રીજા દિવસની રમતમાં ન્યૂઝીલૅન્ડના ઑલરાઉન્ડર કાયલ જેમિસને આક્રમક 44 રન કર્યા. એમણે 45 બૉલમાં 44 રન બનાવ્યા જેમાં 4 સિક્સરનો સમાવેશ થાય છે.

ડૅબ્યૂ કરનાર જેમિસનની ઇનિંગ 9માં નંબરે રમવા આવનાર ન્યૂઝીલૅન્ડના કોઈપણ બેટ્સમૅન કરતા મોટી હતી.

આ અગાઉ બૉલિંગમાં પણ જેમિસને 39 રન આપીને ભારતની 4 વિકેટ ઝડપી હતી.

અજિંક્ય રહાણે

મૅચમાં બીજા દિવસની રમતમાં અણનમ રહેલા કોલિન ડિ ગ્રૅન્ડહોમે 43 રન કર્યા હતા. જેમિસને ગ્રૅન્ડહોમ સાથે 71 રનની ભાગીદારી કરી.

ટ્રેન્ટ બૉલ્ટે પણ 24 બૉલમાં 38 રન ફટકાર્યા.

ભારત તરફથી ઇશાંત શર્માએ 68 રન આપીને 5 વિકેટ ઝડપી અને અશ્વિનને 3 વિકેટ મળી.

ઉલ્લેખનીય છે કે ભારતની ટીમ પ્રથમ ઇનિંગમાં 165 રનમાં ઑલઆઉટ થઈ ગઈ હતી.

ભારત તરફથી સૌથી વધારે રન આધારભૂત મિડલ ઑર્ડર બેટ્સમૅન અજિંક્ય રહાણેએ કર્યા હતા. તેમણે 138 બૉલમાં 46 રન કર્યા.

ઇશાંત શર્મા

એમના સિવાય ભારત તરફથી ફક્ત 5 જ બૅટ્સમૅન ડબલ ડિજિટ સ્કોર સુધી પહોંચી શક્યા હતા.

જેમાં પૃથ્વી શોએ 16 રન, મયંક અગ્રવાલે 34 રન, ચેતેશ્વર પુજારાએ 11 રન, રિષભ પંતે 19 રન અને બૉલર મોહમ્મદ શમીએ 21 રન કર્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ત્રીજો પ્રકાર એવો, જેમાં સંભારણાં અંગત હોય, પણ તેમાં કેન્દ્રસ્થાને દિવંગત હોય. આ ત્રીજા પ્રકારની અંજલિ માટેનો દિલી પ્રયાસ છે.

વિનોદભાઈ - વિનોદ ભટ્ટ માટે 'દિવંગત' શબ્દ (કલમને બદલે કી-બોર્ડના યુગમાં) હજુ આંગળીએ ચડતો નથી.

આ લખતાં પણ એવું લાગે છે, જાણે વિનોદભાઈ હમણાં કહેશે, "કંઈ નહીં, વહાલા. ધીમે ધીમે ટેવ પડી જશે."

વિનોદભાઈનો વાતચીતનો એક અંદાજ હતો. પહેલી વાર મળનારને તે અતિવિવેકી કે નાટ્યાત્મક લાગી શકે.

શહેરી સંસ્કૃતિના અભ્યાસીઓને તે 'અમદાવાદી' પણ લાગી શકે.

"આવ ને વહાલા..." "અરે...વાટ જોઉં છું…" "ઝંખું છું તને…" "હેલો...આવી જ જા."

આવા સંવાદ ચોક્કસ લહેકાના ચઢાવઉતાર સાથે સાંભળવા મળે તો બીજું શું લાગે?

વિનોદની નજરે

પણ વિનોદભાઈને મળ્યા પછી, મળતા રહ્યા પછી સમજાય કે આ કેવળ તેમના તકિયાકલામ જેવાં શબ્દો કે વાક્યો નથી. તેને અંતરમાંથી ઉગતા ભાવનો મજબૂત ટેકો પણ છે.

તેમના ઘરે જઈએ, વાતચીતનો રંગ જામે ત્યાં વિનોદભાઈ તેમના પરિચિત આરોહઅવરોહ સાથે પ્રેમથી બૂમ પાડે:

"બેટા વૈદેહી..." એટલે તેમનાં પુત્રવધુ વૈદેહીબહેન પ્રગટ થાય અને યથોચિત મહેમાનગતિ કરે. વિનોદભાઈ મહેફિલના માણસ.

તેમની સાથે બેસીએ એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટલે જૂની-નવી, સાહિત્યજગતની- પત્રકારત્વના જગતની અને બીજી કંઈક વાતો થાય.

સાહિત્યજગતમાં વાડાનો અને વાડાબંધીનો પણ ભારે મહિમા, પરંતુ વિનોદભાઈનો ઘણાખરા વાડામાં પ્રવેશ હતો ને ઘણાબધાને, સાહિત્યકારો-પત્રકારો ઉપરાંત બીજાઓને પણ, વિનોદભાઈ પોતીકા લાગતા હતા.

એ જ તો તેમના ચિરંજીવ પુસ્તક 'વિનોદની નજરે'ની સફળતાનું એક રહસ્ય હતું.

વિનોદભાઈનો અંદાજ

બકુલ ત્રિપાઠી(જમણે) સાથે વિનોદ ભટ્ટ

વિનોદભાઈ એટલે મારા જેવા તેમનાથી બે પેઢી નાના જણ માટે તો સાહિત્ય-લેખનક્ષેત્રનું ગુગલ. કોઈ પણ જૂના અને ક્યારેક તો નવા લેખક વિશે પણ તેમની પાસે મુદ્દાની અને માર્કાની માહિતી હોય.

જેમનો યુગ સદંતર આથમી ગયો હોય અને અત્યારે તેમની સ્મૃતિનું નામોનિશાન રહ્યું ન હોય એવાં કંઈક નામ વિનોદભાઈ આગળ મુકાતાં જ તેમના સ્મરણદાબડામાંથી એક પછી એક પ્રસંગો નીકળવા માંડે.

તેમાં નાના માણસની મોટી ને મોટા માણસની નાની, એમ બધા પ્રકારની વાતો હોય. એ 'વિનોદની નજરે'ના અંદાજમાં લખવી મુશ્કેલ, તેમ વિનોદભાઈના અંદાજમાં કહેવી પણ એટલી જ અઘરી.

હમણાં અમર ગુજરાતી પાત્ર બકોર પટેલના સર્જક હરિપ્રસાદ વ્યાસ વિશે પુરા કદનો લેખ લખ્યો ત્યારે વધુ એક વાર આ વાત સ્પષ્ટ થઈ.

૧૯૩૦ના દાયકાથી ૧૯૭૦ના દાયકા સુધી અમદાવાદમાં જ રહીને, બાળસાહિત્ય ઉપરાંત હાસ્યસાહિત્યનું માતબર લેખન કરનાર હરિપ્રસાદ વ્યાસ મુખ્ય ધારાના કે લોકપ્રિય કહી શકાય એવા એક જ સાહિત્યકારના પરિચયમાં હતા, વિનોદ ભટ્ટ.ખરેખર એમ કહેવું જોઈએ કે વિનોદભાઈ બહુ આદર સાથે હરિપ્રસાદભાઈ સાથે સંપર્ક રાખતા હતા.

પોતાના વિશેનો અભિપ્રાય

પોતાના લખાણ અને કક્ષા વિશે વિનોદભાઈનો અભિપ્રાય મારા જેવા તેમના અનેક ચાહકો ન માન્ય ન રાખે એટલો નીચો હતો.

તેમાં તેમની આત્મકથા 'એવા રે અમે એવા'માં આબાદ ઉતરેલી બાળપણની પરિસ્થિતિ અને તેની ગ્રંથિઓથી માંડીને જ્યોતીન્દ્ર દવે જેવા પંડિત હાસ્યકારના અનુગામી હોવાનો ભાર, એવાં ઘણાં પરિબળ કારણભૂત હોઈ શકે.

એટલે એ પોતાના માટે 'મિડીયોકર' જેવાં વિશેષણ વાપરે ત્યારે તેમના પક્ષે કશો દંભ ન હોવા છતાં, સામેવાળા માટે એ સ્વીકારવાનું અઘરું હતું અને યોગ્ય પણ ન હતું.

પાણીપતના યુદ્ધની જેમ ચંદ્રકાંત બક્ષી-વિનોદભાઈ વચ્ચેનાં શબ્દયુદ્ધોને એક, બે એવા ક્રમ આપી શકાય.

પણ એ જ બક્ષીબાબુની 'સંદેશ'માં કોલમ શરૂ થઈ ત્યારે વિનોદભાઈ પર આફરિન હતા.

છેલ્લાં વર્ષોમાં પણ જૂનાં યુદ્ધનું સ્થાન ગરિમાપૂર્ણ વ્યવહારે લીધું હતું.

આમ, વિનોદભાઈ અમેરિકાની માફક ધડબડાટી...


થર્મોડાયનેમિક્સના લેક્ચર બાદ ડીઝલનું જીવન બદલાયું

ડીઝલ એન્જિનના શોધક રૂડોલ્ફ ડીઝલે તેમની વિવિધ શોધ દ્વારા યંત્રો, ઉદ્યોગો અને અર્થતંત્રમાં ઘણાં પરિવર્તનો પ્રેર્યા.

તમામ વર્ગને ફાયદાકારક નીવડે તેવી શોધ કરવાનો તેમના હેતુ વિશે બહુ ઓછાં લોકોને જાણ છે.

એક સમયે ઉદ્યોગો પર સ્ટીમ એન્જિન  રાજ કરતા હતા. આ એન્જિન ઉપરાંત આંતરિક દહન ધરાવતા ઇન્ટરનલ કમ્બશન એન્જિન પણ અસ્તિત્વમાં હતા.

આ એન્જિનની તે સમયની આવૃત્તિઓમાં પેટ્રોલ, વાયુ અથવા ગનપાવડરનો ઉપયોગ થતો હતો.

પરંતુ રૂડોલ્ફ ડીઝલ જ્યારે વિદ્યાર્થી હતા, ત્યારે આ બન્ને પ્રકારના એન્જિન જોઈએ તેટલા કાર્યક્ષમ નહોતા. તેમાં ઉત્પાદિત ઉષ્માનો 10 ટકા જથ્થો જ વપરાતો હતો.

યુવાન ડીઝલનું જીવન થર્મોડાયનેમિક્સના એક લેક્ચરમાં બદલાયું.

જ્યારે તે મ્યુનિચની રોયલ બેવેરિયન પૉલિટૅકનિકમાં અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમણે શીખ્યું કે સૈદ્ધાંતિક રીતે ઇન્ટરનલ કમ્બશન એન્જિનમાં ઉત્પાદિત થતી તમામ ઉષ્માનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ડીઝલ જીવનના અંત સુધી દેવામાં ડૂબ્યા રહ્યા

ડીઝલે આ સિદ્ધાંતને પ્રાયોગિક સ્વરૂપ આપવાનું નક્કી કર્યું. બાદમાં તેણે બનાવેલું પહેલુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં એન્જિન 25 ટકા ઉષ્માનો ઉપયોગ કરતું હતું, જ્યારે વર્તમાન ડીઝલ એન્જિન પણ 50 ટકા ઉષ્માનો જ ઉપયોગ કરે છે.

જોકે પહેલાંની પરિસ્થિતિ કરતાં કંઈક સારું કરવામાં ડીઝલ અંશતઃ સફળ રહ્યા હતા.

ડીઝલ એન્જિનમાં સ્પાર્કની જરૂરિયાત ન હોવાના કારણે તે વધુ કાર્યક્ષમ છે. પેટ્રોલ એન્જિનમાં ઈંધણ અને હવાનું મિશ્રણ કામ કરે છે, અને સ્પાર્ક પ્લગ દ્વારા તેનું દહન શરૂ કરવામાં આવે છે.

ડીઝલની શોધમાં હવાનું કમ્પ્રેશન વધુ પ્રમાણમાં કરવામાં આવતું, જેથી ઈંધણનો ઓછો ઉપયોગ થાય.

પ્રારંભિક તબક્કામાં ડીઝલના એન્જિનની કાર્યક્ષમતા વિશે કોઈને વિશ્વાસ નહોતો આવ્યો જેના કારણે તેમના નાખુશ ગ્રાહકો પૈસા પરત માગતા હતા.

આ દેવું ડીઝલ પર એટલા પ્રમાણમાં વધ્યું હતું કે તેઓ જીવનના અંત સુધી આ દેવામાં ડૂબેલા રહ્યા.

છતાં તેમણે એન્જિન પર કામ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું અને એન્જિનની ગુણવત્તામાં દિવસે-દિવસે વધારો થતો ગયો.

આ એન્જિનનો બીજો લાભ એ હતો કે તેમાં પેટ્રોલથી ભારે ઈંઘણનો ઉપયોગ થઈ શકે છે. આ ભારે ઈંધણ બાદમાં 'ડીઝલ' તરીકે ઓળખાયું.

ડીઝલે બનાવેલા એન્જિનનો ફ્રાંસની સબમરીનમાં ઉપયોગ થતો હતો

ઉપરાંત ક્રૂડ ઑઈલમાંથી તેને રિફાઇન કરવામાં પેટ્રોલ કરતા ઓછો ખર્ચ આવે છે.

તે ઓછો ધુમાડો ઉત્પન્ન કરતું હોવાથી તેના દ્વારા વિસ્ફોટ થવાનો ડર પણ રહેતો નથી.

જેના કારણે આ ઈંધણ સૈન્ય અને સંરક્ષણના વાહનોમાં વપરાવા લાગ્યું. ઈ.સ. 1904 સુધીમાં ડીઝલે બનાવેલા એન્જિનનો ફ્રાંસની સબમરીનમાં ઉપયોગ થવા લાગ્યો હતો.

આ ઘટનાઓ રૂડોલ્ફ ડીઝલના મૃત્યુના કારણની પ્રથમ સંભાવના તરફ દોરી જાય છે. ઈ.સ. 1913માં યુરોપમાં યુદ્ધના ભણકારા વાગી રહ્યા હતા.

આર્થિક સંકડામણમાં ફસાયેલા આ જર્મન શોધક જળમાર્ગે બેલ્જિયમથી અંગ્રેજી ખાડી દ્વારા લંડનનો પ્રવાસ કરી રહ્યા હતા.

તેઓ એસ.એસ. ડ્રેસ્ડેન નામની સ્ટીમરમાં પ્રવાસ દરમિયાન તેમનું અગમ્ય કારણોસર મૃત્યુ થયું હતું.

તેમના મૃત્યુ બાદ વર્તમાનપત્રોમાં જાહેરાતો કંઈક આવી રીતે આવી 'બ્રિટિશ સરકારને પેટન્ટ વેચી ન શકે તે માટે શોધકને દરિયામાં ફેંકી દેવામાં આવ્યો'

પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ બાદ ડીઝલની શોધનું આર્થિક સામર્થ્ય સામે આવ્યું. ઈ.સ. 1920થી ટ્રકમાં ડીઝલ એન્જિનનો ઉપયોગ થવા લાગ્યો.

મોટા જહાજોએ પણ અંતે ડીઝલ એન્જિનનો સહારો લીધો હતો

ટ્રેનમાં પણ ઈ.સ. 1930થી ડીઝલનો ઉપયોગ થવા લાગ્યો અને ઈ.સ. 1939 સુધીમાં દરિયાથી થતા કુલ વેપારમાં 25 ટકા વેપાર ડીઝલના ઉપયોગથી ચાલતો હતો.

દ્વિતીય વિશ્વયુદ્ધ બાદ...


થાંજાવુર જિલ્લાના અનૈકાડુ ગામમાં પોતાના ઘરથી થોડે દૂર કાચા છાપરાની નીચે કિશોરી સૂતી હતી.

જૂના જમાનાના રિવાજ પ્રમાણે તે માસિકમાં હોવાથી તેને ઘરથી દૂર છાપરા નીચે સૂવા મોકલાઈ હતી.

જોકે, તેમનાં માતા પણ બાજુમાં જ સૂતાં હતાં અને તે થોડા માટે જ બચી ગયાં હતાં.

ગ્રામીણ વિસ્તારમાં આજેય રજસ્વલા થવાની વાતને અપશુકન ગણવામાં આવે છે. અટકાવના દિવસોમાં સ્ત્રીઓને અપવિત્ર ગણવામાં આવે છે.

ગાજા વાવાઝોડાના કારણે કાંઠાળ વિસ્તારોમાં 46 જેટલા લોકોનાં મોત થયાનું અનુમાન છે.

કુટુંબના સભ્યોના જણાવ્યા અનુસાર ભાનુમતી અને દીકરી વિજયાલક્ષ્મી બંને વાવાઝોડા વખતે નાળિયેરીના વૃક્ષો વચ્ચે બનેલી ઝૂંપડીમાં ફસાઈ ગયાં હતાં.

એક મોટું નાળિયેરનું વૃક્ષ છાપરું તોડીને કિશોરની માથે પડ્યું હતું અને તેની માતાના પગમાં પણ ફ્રેક્ચર થયું હતું.

 માતાની વેદના

હૉસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહેલી અને શોકમાં સરી ગયેલાં ભાનુમતીએ બીબીસીની ટીમને જણાવ્યું, ''તેણે મને કહ્યું હતું કે હું હવે મરી જઈશ."

"મારી નજર સામે મેં તેને મરતા જોઈ. મારો ડાબો પગ ભાંગી ગયો હતો એટલે હું ચાલી પણ શકું તેમ નહોતી."

"હતું તેટલું જોર કરીને બૂમો પાડવા લાગી પણ મારા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઘરના અને પાડોશીઓ મદદ કરવા આવ્યા ત્યાં સુધીમાં તો મારી દીકરી મરી ગઈ હતી."

"મેં જોયું તો તેના મોઢામાંથી લોહી નીકળી ગયું હતું. હું જિંદગીભર તેને ભૂલી નહીં શકું,''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેઓ એટલાં નબળાં પડી ગયાં છે કે વાત કરનારની સામે ઊંચે જોઈને વાત કરી શકતાં નથી.

દીકરીને યાદ કરીને ભાનુમતી રડવા લાગે, ત્યારે હૉસ્પિટલમાં દાખલ થયેલી બીજી ઘણી મહિલાઓ તેની પાસે આવીને સાંત્વના આપવાની કોશિશ કરે છે.

ભાનુમતી દીકરીને યાદ કરીને બબડ્યા કરે છે. તેની બહેન તેને પરાણે કોળિયા આપીને માંડમાંડ ભોજન કરાવે છે.

તેઓ કહે છે, ''મારી બહેન કહે છે કે મને ને મારી દીકરીને ઝૂંપડીમાંથી બહાર કાઢી ત્યારે હું પણ બેભાન હતી."

"હવે અહીં મને સારવાર આપવામાં આવી રહી છે. મને તો ભરોસો જ નથી બેસતો કે મારી દીકરી મેં ગુમાવી દીધી છે."

"છેલ્લે છેલ્લે હું મારી દીકરીનું મોઢું પણ જોઈ ના શકી. આખી જિંદગી મને પસ્તાવો રહેશે,''

પોતાના આંસુ પર તેઓ કાબૂ રાખી શકતાં નથી અને કહે છે, ''મારી પરી જેવી દીકરી હતી. દરેક માને થાય કે દુઃખ આવી પડે ત્યારે આવી દીકરી પડખે ઊભી હોય."

"જોકે, મારી હાલત તો જુઓ. હું જીવી ગઈ અને મારી એકની એક, દીકરી જતી રહી."

"મારી દીકરી ક્યારે મોટી થાય અને ક્યારે સારું જીવન જીવે તેની જ આશામાં હું હતી. મારા બધા જ સપના ધોવાઈ ગયા છે.''

'રિવાજને કારણે મારી દીકરીએ જીવ ખોવો પડ્યો'

તેઓ અફસોસ સાથે કહે છે, "અમારા બધા ગામોમાં છોકરી પુખ્ત થાય ત્યારે તેને ઘરથી દૂર રાખવાનો રિવાજ છે."

"છોકરીને આ દિવસોમાં સોળ દિવસ ઘરથી દૂર જુદી જગ્યામાં રખાય છે."

"સોળમાં દિવસે ધામધૂમથી તેને ઘરે લાવીએ છીએ. વર્ષોથી આજ રિવાજ અમે પાળતા આવ્યા છીએ."

"મને પણ એવી રીતે જ ઘરથી દૂર રાખવામાં આવી હતી. અમારા આવા રિવાજના કારણે જ હું તેને ઘરમાં લાવી શકી નહોતી."

"તેમાં મારી દીકરી જતી રહી. આ રિવાજને કારણે મારી દીકરીએ જીવ ખોવો પડ્યો,''

તેમના ઘરે કિશોરીના દાદાદાદી પણ આઘાતમાં છે. તેમનાં દાદી કહે છે, ''અમે જોયું કે ઝૂંપડીની માથે જ નાળિયેરી તૂટીને પડી છે, ત્યારે અમે આશા ખોઈ બેઠા હતા."

"ગામના લોકો મદદે આવ્યા ત્યારે અમે નાળિયેરી હટાવી શક્યા અને અંદરથી તેને બહાર કાઢી હતી. તેને દવાખાને લઈ ગયા, પણ ત્યાં કહ્યું કે તેનામાંથી ક્યારનોય જીવ જતો રહ્યો છે.''

એમ. વિસાલક્ષ્મીએ કહ્યું, "મેં કહેલું કે બીજી કોઈ જગ્યાએ જઈએ, પણ થોડા જ કલાકમાં ભારે વાવાઝોડું શરૂ થઈ ગયું હતું અને અમે ક્યાંય જઈ...


થાઇલૅન્ડના તથા અન્ય દેશોમાંથી આવેલા મરજીવાઓ (ડાઇવર)ની ટુકડીએ ખૂબજ મુશ્કેલ અને ખતરનાક બચાવ કાર્ય હાથ ધરીને બાળકોને ટૅમ લૂંગ ગુફામાથી બહાર કાઢ્યા, જેની નવી વિગતો હજુ પણ બહાર આવી રહી છે.

બીબીસીના સંવાદદાતા જોનાથન હેડે બાળકો, બચાવ કામગીરી અને હવે આગળ શું થશે એ અંગેના કેટલાક પ્રશ્નોના જવાબ આપ્યા હતા.

બાળકો ગુફામાં આટલા ઊંડે સુધી કેવી રીતે ગયા?

જ્યાં સુધી આપણે તેમના આસિસ્ટન્ટ કોચ એક્કાપોલ ચેંતાવોંગ પાસેથી માહિતી મેળવીએ નહીં, ત્યાં સુધી આ વિશે ચોક્કસપણે જાણી ના શકીએ.

શનિવારે તેમનું મેચ રમવાનું આયોજન હતું, જે રદ્દ થયું. મુખ્ય કોચ નોપારત કેંથાવોંગના જણાવ્યા મુજબ, તેમણે મેચના બદલે તાલીમ સેશનનું આયોજન કર્યુ હતુ.

બાળકો ઉત્સાહિત સાઇક્લિસ્ટ હતા, તેથી તેમણે ફેસબુકનાં ગ્રૂપ ચેટની મદદથી તેમના વાલીઓ અને હેડ કોચ સાથે વાત કરી હતી. કોચ એક્કેએ સૂચન કર્યું હતું કે તેઓ ફૂટબૉલના મેદાન પર સાઇક્લિંગ કરે.

ગુફા તરફ જવાનું કોઈ પણ પ્રકારનું સૂચન કરવામાં આવ્યું ન હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શનિવારે ફીરપટ્ટ 'નાઇટ' સોમપીંગેજાઈનો 16મો જન્મદિવસ હતો. સ્થાનિક દુકાનદારના કહેવા મુજબ બાળકોએ તેની ઊજવણી માટે મંગવાયેલી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ખાણીપીણીની ચીજો પાછળ 700 બાહટ ( 22 યુએસ ડોલર)થી વધુ ખર્ચ કર્યો હતો, જે આ વિસ્તારમાં ખુબજ મોટી રકમ મનાય છે.

કોચ નોપે જણાવ્યું કે બાળકો સાથે પ્રેમભાવથી જોડાયેલા હોવાના કારણે તેમણે આસિસ્ટન્ટ કોચ એક્કેને તેમની સાથે ગુફામાં જવાનું જણાવ્યું હતું.

આ ગુફા સ્થાનિક વિસ્તારમાં ખૂબ જ જાણીતી છે અને આ મુલાકાત પહેલા પણ બાળકોએ તેની મુલાકાત લીધી હતી.

સૌથી ચોક્કસ અનુમાન એ છે કે બાળકો  ખૂબ ઊંડે સુધી ગયા, આગળ વધતાં પુરના કારણે ફસાયા અને તેના કારણે જ વધુ ઊંડે જવા માટે મજબૂર થયાં.

શા માટે બાળકોને અલગ રખાયા?

સત્તાવાર એવી માહિતી અપાઈ છે કે બાળકો ખૂબ જ નાદુરસ્ત છે અને તેમને ચેપ લાગવાની સંભાવના છે.

તેઓ હવે થાઇલૅન્ડની 'કિંમતી વ્યક્તિઓ' છે. તેમને જીવિત બહાર લઈ આવવા માટે અથાગ પ્રયાસ કરાયો છે. થાઈ પ્રશાસન કોઈ પણ પ્રકારનું જોખમ નથી લેવા માંગતુ.

કદાચ  થાઈ પ્રશાસન એવુ નથી ઇચ્છતું કે બાળકો તેમના વાલીઓને ઉત્સુકવશ થઈને મળે અને તેમને ભેટે.

જો કે પશ્વિમી પરંપરાની જેમ થાઈ લોકોમાં  ભેટવાનું ખાસ ચલણ નથી.

વાલીઓને બારીમાંથી બાળકોને જોવાની પરવાનગી અપાઈ છે અને જ્યારે કોઈ રૂમમાં જાય, ત્યારે માસ્ક અને હાથના મોજા પહેરાવાની સૂચના આપવામાં આવી છે.

વાલીઓ ગરીબ અને સીમાંત સમુદાયના છે, અને તેમને પ્રશાસન દ્વ્રારા જ સૂચવવામાં આવે છે કે તેમણે શું કરવું તેઓ પ્રશાસન દ્વ્રારા જે મુશ્કેલી વેઠીને તેમના બાળકોને બહાર કઢાયાં છે તેનો પાડ માને છે, એટલે જ કદાચ પ્રશાસનની કોઈ વાતનો વિરોધ નથી કરતા.

કોચ સામે શિક્ષાત્મક પગલાં લેવાશે?

આ તબક્કે ખાસ એવુ જણાતું નથી. વાલીઓના કહેવા મુજબ તેમણે કોચને માફ કરી દીધાં છે.

વાલીઓના મતે તેઓ કોચના આભારી છે કે ગુફાની વિષમ પરિસ્થિતિઓમાં પણ તેમણે બાળકોનું મનોબળ મક્કમ રાખવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

બાળકોનું મનોબળ જાળવવામાં તેમણે મેડિટેશન (ધ્યાન)ની મદદ લીધી હતી, કોચ એક્કે 12 વર્ષના તેમના સાધુજીવનમાં મેડિટેશન શીખ્યાં હતાં.

કોચ નોપે જણાવ્યું કે, એક્કેને થોડા સમયમાં જવા માટે કહેવાશે અને ફરીથી સાધુ તરીકે જીવન વિતાવવાનું સૂચવાશે.

થાઈ લોકો સામાન્ય રીતે આવું કરતાં હોય છે. પોતાની જાતને આધ્યાત્મિક રીતે સશક્ત બનાવવા માટે અને પોતાની જાતને શુદ્ધ કરવા માટે આ પ્રકારનું તપ કરતા હોય છે.

આ પ્રકારના પગલા થાઈ સમાજમાં તર્કબદ્ધ ગણાય છે, જેના લીધે કોચ થોડા સમય બાદ ફરીથી સામાન્ય જીવન વિતાવી શકશે.

થાઇલૅન્ડમાં 'દોષારોપણ' કરવાની પરંપરા નથી. જ્યાં...


થાઇલૅન્ડના રાજા મહા વાજિરાલોંગકોર્ન પોતાનાં નવા પત્નીનાં માથા પર પવિત્ર જળ છાંટી રહ્યા છે

રાજા વાજિરાલોંગકોર્ન ચોથી વખત લગ્નના બંધનમાં બંધાયા છે.

આશરે ત્રણ વર્ષ પહેલા થાઇલૅન્ડની રાજગાદી સંભાળવા વાળા રાજા વાજિરાલોંગકોર્નનાં નવા પત્ની કોણ છે તે જાણીને તમને વધારે આશ્ચર્ય થશે. રાજાનાં નવા પત્ની તેમના ખાનગી સુરક્ષાદળના નાયબ પ્રમુખ છે.

લગ્ન બાદ તેમને રાણીની ઉપાધિ આપવામાં આવી છે.

રાજા વાજિરાલોંગકોર્નનો રાજ્યાભિષેક સમારોહ શનિવારથી શરૂ થઈ રહ્યો છે અને તેના પહેલા એક ઘટનાક્રમમાં રાજમહેલ તરફથી તેમના લગ્નની જાણકારી સામે આવી હતી.

લગ્નને લઈને જાહેર નિવેદનમાં જાણકારી આપવામાં આવી હતી, "રાજા વાજિરાલોંગકોર્ને પોતાનાં શાહી સહયોગી સુતિદા વાચિરાલોંગકોનને રાણી સુતિદાની ઉપાધિ આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. રાજ પરિવારના સભ્ય તરીકે તેમને શાહી પદનામ અને સન્માન પ્રાપ્ત થશે."

રાણી સુતિદા રાજા વાજિરાલોંગકોર્નના લાંબા સમયથી સહયોગી છે અને ઘણા વર્ષોથી સાર્વજનિક કાર્યક્રમોમાં તેમની સાથે નજર આવતા રહ્યાં છે.

જોકે, પહેલા ક્યારેય તેમનાં સંબંધોને ઔપચારિક માન્યતા આપવામાં આવી ન હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફ્લાઇટ અટેન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ડન્ટથી રાજમહેલ સુધીની સફર

રાજા વાજિરાલોંગકોર્ન 66 વર્ષના છે. વર્ષ 2016માં પોતાના પિતા પૂમીપોન અદૂન્યાદેતના મૃત્યુ બાદ તેઓ થાઇલૅન્ડના બંધારણીય સમ્રાટ બન્યા.

પૂમીપોન અદૂન્યાદેતે આશરે 70 વર્ષ સુધી શાસન કર્યું હતું અને તેઓ દુનિયામાં લાંબા સમય સુધી ગાદી સંભાળનારા રાજા હતા. તેઓ થાઇલૅન્ડમાં ખૂબ લોકપ્રિય હતા.

રાજા વાજિરાલોંગકોર્નના પહેલા પણ ત્રણ વખત લગ્ન થઈ ગયા છે અને તલાક પણ. તેમના સાત બાળકો છે.

શાહી લગ્ન સમારોહની તસવીરો થાઈ ટીવી ચેનલો પર બતાવવામાં આવી હતી. સમારોહમાં શાહી પરિવારના સભ્યો અને રાજમહેલના સલાહકારોએ ભાગ લીધો હતો.

આ તસવીરોમાં રાજા વાજિરાલોંગકોર્ન રાણી સુતિદાના માથા પર પવિત્ર જળ છાંટતા જોવા મળ્યા હતા. ત્યારબાદ બન્નેએ લગ્નના પત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.

થાઇલૅન્ડની પરંપરા પ્રમાણે રાણી સુતિદા અને બીજા લોકોએ સમ્રાટ સામે સાષ્ટાંગ પ્રણામ કર્યું.

રાણીનો દરજ્જો પ્રાપ્ત કરવાવાળા સુતિદા તિજાઈ પહેલા થાઈ એરવેઝમાં ફ્લાઇટ અટેન્ડન્ટ હતાં. વર્ષ 2014માં વાજિરાલોંગકોર્ને તેમને પોતાના બૉડીગાર્ડના દળમાં નાયબ કમાન્ડર બનાવ્યાં હતાં.

ડિસેમ્બર 2016માં તેમણે સુતિદાને સેનામાં જનરલનો હોદ્દો આપ્યો હતો.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


થાઇલૅન્ડની ગુફામાં ફસાયેલા બાળકો

આ ગુફામાં આ બાળકો 23 જૂનથી ફસાયેલાં છે અને સોમવારે સમાચાર મળ્યા  છે કે તેઓ સલામત છે.

સાથે સાથે ગુફાની અંદરના બીજા કેટલાક દૃશ્યો પણ નજર સામે આવ્યા છે.

નીચે દેખાડેલા ગ્રાફ પરથી તમે સમજી શકો છો કે બાળકોને આ ગુફામાંથી બહાર કાઢવા કેટલું કપરું કામ છે. આ નાનકડી જગ્યામાં 13 લોકો ફસાયેલા છે.

આ ગુફા પ્રવેશદ્વારથી બે કિલોમિટર લાંબી અને 800 મીટરથી એક કિલોમિટર જેટલી ઊંડી છે. સમસ્યા એ છે કે આ ગુફા ઘણા વિસ્તારોથી સંપૂર્ણપણે સંપર્કવિહોણી છે.

અહીંયા કેટલાક દિવસોથી ધોધમાર વરસાદ થઈ રહ્યો છે એટલે રાહત ટુકડીઓને આ બાળકોને શોધવામાં નવ દિવસો નીકળી ગયા.

બાળકોને બહાર કાઢવામાં તો કેટલાક અઠવાડિયાથી માંડી મહિનાઓ લાગી શકે છે.

બચાવદળો એ બાબત પર ખાસ નજર રાખી રહ્યા છે કે ગુફામાં વધારે પાણી ના ભરાઈ જાય.

શું તમે આ વાંચ્યું?

સોમવારે થાઇ નેવીએ જાહેરાત કરી છે કે તે ગુફામાં ભોજન પહોંચાડવાની તૈયારી કરી રહી છે, જેથી બાળકોને ચાર મહિના સુધી ભોજન મળી શકે.

ગુફાનાં કેટલાક ભાગ તો એટલા સાંકડા છે કે રાહતદળોને આ બાળકોને બહાર કાઢવા માટે પણ આકરી તાલીમ આપવી પડશે.

મોટી સમસ્યા એ છે કે અહીં ફસાય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેલાં બાળકો તરવામાં નિષ્ણાત નથી.

ઇન્ટરનેશનલ અંડરવૉટર કેવ રેસ્ક્યૂ ઑર્ગેનાઈઝેશને બીબીસીને જણાવ્યું કે ત્યાં કોઈ કશું જોઈ શકાય તેમ નથી.

અંધારાનું સામ્રાજ્ય છે. આવી સ્થિતિમાં ત્યાં રહેવું ઘણું અઘરું છે, ફસાયેલા લોકોનો ડર અને ગભરામણ સ્વાભાવિક છે.

આ રાહત બચાવ કામગીરીમાં ઘણા દેશનાં લોકો સામેલ છે. એક હજાર લોકોની એક બચાવ ટુકડી બનાવવામાં આવી છે જેમાં સેના, સ્થાનિક કાર્યકરો અને તાલીમ પામેલા લોકો સામેલ છે.

બચાવ દળ અન્ય એક વિકલ્પ પણ ચકાસી રહી છે જેમાં ગુફાને ઉપરથી ડ્રિલ કરવાની વાત કહેવામાં આવી છે. જોકે એને માટે ખૂબ જ તૈયારી કરવી પડશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


થાઇલૅન્ડનું સુરત થાની 'પિકચર પરફેક્ટ'

જો સુરત 'લહેરી લાલાઓ'નું શહેર છે, તો થાઇલૅન્ડના સુરત થાનીનો મતલબ જ 'સારા માણસોનું શહેર' એવો થાય છે.

જો સુરત ગુજરાતની દક્ષિણે આવેલું છે, તો સુરત થાની પ્રાંત થાઇલૅન્ડની દક્ષિણે આવેલો છે.

વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમિટ 2019માં ભાગ લેતી વખતે થાઇલૅન્ડના રાજ્યકક્ષાનાં વાણિજ્ય પ્રધાન ચૂતિમા બુણ્યપ્રપહસરા (Chutima Bunyapraphasara)એ તેનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

સદીઓથી બૌદ્ધ ધર્મ તથા રામાયણ થાઇલૅન્ડ તથા ભારતને 'જોડતી કડી' રહ્યાં છે, આજે ભારતીય મૂળના અઢી લાખ લોકો થાઇલૅન્ડમાં વસે છે.

સદીથી પણ જૂનો સંબંધ

થાઇલૅન્ડના રાજા રામ ષષ્ઠમ્ ગુજરાતનાં સુરતથી ખૂબ જ પ્રભાવિત હતા

વર્ષ 1915માં થાઇલૅન્ડના ચક્રી વંશના રાજા રામ ષષ્ઠમ્ ભારત આવ્યા હતા.

તેઓ તત્કાલીન બોમ્બે રાજ્યના સુરત શહેરથી ખૂબ જ પ્રભાવિત થયાં હતાં.

રાજા રામ ષષ્ઠમ્ થાઇલૅન્ડ પરત ફર્યાં હતાં અને થાઇલૅન્ડની દક્ષિણે આવેલા ચૈયા (Chaiya) પ્રાંતનું નામ બદલીને સુરત થાની (Surat Thani મતલબ કે સારા માણસોનું શહેર) એવું નામકરણ કર્યું.

આજે 'સુરત થાની' પ્રાંત ટૂંકાણમાં 'સુરત' તરીકે પણ ઓળખાય છે.

એટલું જ નહીં તેમણે આ પ્રાંતની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નદી 'ફમ દૂઆંગ'નું નામ બદલીને 'તાપી' આપ્યું હતું.

હાલ, થાઇલૅન્ડમાં બંધારણીય રાજાશાહી છે અને ચક્રી વંશના મહા વજ્રીલૉંગકૉર્ન (રામ દસમા) રાજાપદ પર છે. તેમના પિતા ભૂબિબલ અદૂલિયજ (રામ નવમા) 70 વર્ષ સુધી રાજાના પદ પર રહ્યાં છે, જે વર્લ્ડ રેકર્ડ છે.

થાઇલૅન્ડનું સુરત શહેર જહાજી અને વેપારી પ્રવૃત્તિઓથી ધમધમતો રહે છે. નાળિયેર, રબર તથા દરિયાઈ ઉત્પાદનોના વેપાર માટેનું મુખ્ય મથક છે.

વર્ષ 2015માં 'સિસ્ટર સિટીઝ' સુરત તથા સુરત થાની સંબંધોના શતકીય વર્ષની ઊજવણી કરવામાં આવી હતી અને અરસપરસ કેટલીક વ્યાપારી પ્રવૃત્તિઓ પણ યોજવામાં આવી હતી.

પ્રાચીન સમયમાં સુરત થાની વિસ્તાર ઇંડોનેશિયાના શ્રીવિજય સામ્રાજ્યની રાજધાની હતી.

શું છે શિવાજીનું આક્રમણ અને સુરતની લૂંટનું સત્ય?

સુરત થાની, સેક્સ અને સૌંદર્ય

સુરત થાનીના અનેક બીચ ઉપરની નાઇટ લાઇફ ખૂબ જ ઍક્ટિવ

થાઇલૅન્ડ તેના પ્રાકૃત્તિક સૌંદર્ય, બીચ, રમણીય દરિયા કિનારા, જંગલ અને પર્વતો ઉપરાંત સેક્સની બાબતમાં ઉદાર નિયમોને કારણે પર્યટકોને આકર્ષે છે.

સુરત થાનીમાં ખાસ ફરવા લાયક સ્થળો નથી, પરંતુ તેની આજુબાજુ આવેલાં કૉ સામૂઈ (Ko Samui), કૉ તાઓ (Ko Tao), કા-ફંગાન (Ko Pha Ngan) આકર્ષક પર્યટક સ્થળો છે.

કૉ સામૂઈ ટાપુ ઉપર નાઇટ લાઇફથી ધમધમતાં અનેક બાર, પબ અને ક્લબ્સ આવેલાં છે.

મરીન નેશનલ પાર્કની કૉરલ રિફ પણ પર્યટકોને આકર્ષે છે.

કા-ફંગાન ખાતે પૂર્ણિમાને દિવસે યોજાતી બીચ પાર્ટીનું અહીં આવતાં પર્યટકોમાં આકર્ષણનું કેન્દ્ર હોય છે.

થાઇલૅન્ડ જવા માટેના વિઝા માટે ભારતીયો ઑનલાઇન અરજી કરી શકે છે, જે યાત્રાને વધુ સુગમ બનાવે છે.

ઉનાળામાં ભારતમાં ગરમીનો પારો વધી રહ્યો હોય, ત્યારે થાઇલૅન્ડમાં સરેરાશ 33 ડિગ્રી જેટલું તાપમાન હોય છે, જે આહ્લાદક્તાનો અનુભવ કરાવે છે.

સસ્તી હૉટલ્સ, રેસ્ટોરાં અને ઍરટિકિટ્સને કારણે પણ થાઇલૅન્ડ હૉટસ્પોટ બની રહે છે.

ભારતીયો 'સુરત' જાય છે?

સુરત થાનીના બીચ રિસોર્ટ્સમાં થાઈ મસાજ પર્યટકોમાં ખૂબ જ પૉપ્યુલર

ટ્રાવેલ વેબસાઇટ makemytripએ 'થાઇલૅન્ડનાં આઠ સ્થળ, જેની ભારતીયો મુલાકાત નથી લેતા, પણ લેવી જોઈએ' તેવા શિર્ષક હેઠળનાં લેખમાં સુરત થાનીની મુલાકાત લેવા ભલામણ કરી હતી.

લેખમાં જણાવ્યા પ્રમાણે, 'આ વિસ્તારમાં 'મનમોહક કુદરતી સૌંદર્ય' અને 'ભવ્ય સાંસ્કૃતિક વારસા'ની ઝલક જોવા મળે છે. તેમાં પણ તાપી નદીનો તટપ્રદેશ અત્યંત મનમોહક છે.'

'આ વિસ્તારમાં અનેક નાની રેસ્ટોરાં આવેલી છે, જે...


થાઇલૅન્ડમાં ત્રણ આંગળી ઊંચી કરી વિરોધ કરી રહેલી લોકશાહી તરફી યુવતી

વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા ચલાવવામાં આવતા લોકશાહી માટેના આંદોલનકારીઓ વડા પ્રધાનનું રાજીનામું માગે છે અને રાજાની સત્તા પર અંકુશ મુકવા માગે છે.

ગુરુવારે 4 વાગે સરકારે કટોકટીની જાહેરાત કરી હતી.

ટીવી પર કરાયેલી જાહેરાતમાં પોલીસે કહ્યું કે "શાંતિ અને વ્યવસ્થાની જાળવણી" કરવા માટે તાત્કાલિક પગલાં લેવાની જરૂરિયાત છે.

આ પહેલાં ગુરુવારે બીબીસીને જાણવા મળ્યું હતું કે પોલીસે ત્રણ મુખ્ય પ્રદર્શનકારી નેતાઓની ધરપકડ કરી હતી.

લોકશાહી તરફી નેતાઓની ધરપકડ

માનવઅધિકારના વકીલ એનોન નામ્પા, વિદ્યાર્થી કર્મશીલ પૅરિટ ચિવારરાક ઉર્ફે "પેંગ્વિન" અને પનુસાયા સિથિજિરાવટ્ટાનાકુલની ધરપકડ કરાઈ હતી. પોલીસે હાલ સુધી ધરપકડની અધિકૃત રીતે જાણ કરી નથી.

36 વર્ષીય એનોને સૌથી પહેલાં રાજાશાહીની સામે સૌથી પહેલાં ઑગસ્ટમાં અવાજ ઉઠાવ્યો હતો. એ મહિનાના અંત સુધીમાં પાનુસાયાએ રાજપરિવારમાં સુધારા માટે દસ મુદ્દાનો કાર્યક્રમ જાહેર કર્યો જે પછી તેઓ વિરોધના મુખ્ય વ્યક્તિ બની ગયા હતા.

આ અગાઉ પણ આ બે વ્યક્તિઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. હાલ સુધી 21 વર્ષીય પાનુસાયાની ધરપકડ કરા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઈ નથી.

નવા ફરમાનમાં શું છે?

આંદોલનકારીઓ સામે પોલીસ

પોલીસે નવા ફરમાનની જાહેરાત રાજ્યના ટીવી પર કરી હતી. તેમાં કહેવામાં આવ્યું, "અનેક લોકોનાં સમૂહોને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે, ઉપરાંત ગેરકાયદેસર રીતે લોકો બૅંગકોકમાં એકઠા થઈ રહ્યા છે અને તે પ્રદર્શનકારીઓ અરાજકતા અને જાહેરમાં અશાંતિ ફેલાવી રહ્યા છે."

બુધવારે જ્યારે રાજપરિવારનો કાફલો નીકળ્યો ત્યારે પ્રદર્શનકારી તેની સામે આવ્યા જેને ફરમાન જાહેર કરવા પાછળનું કારણ આપવામાં આવ્યું હતું.

પ્રદર્શનકારીઓને પોલીસ દ્વારા પાછળ ધકેલવામાં આવ્યા હતા. લોકોએ આ સમયે હવામાં ત્રણ આંગળીઓ ઉંચી કરીને વિરોધ નોંધાવ્યો, જે વિરોધનું પ્રતીક બની ગયો.

ફરમાનમાં ચારથી વધારે લોકોના એકઠા થવા પર પ્રતિબંધ આપવામાં આવ્યો છે, ઉપરાંત મીડિયા પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.

વિદ્યાર્થીઓ કેમ વિરોધ કરી રહ્યા છે?

આંદોલનકારીઓ સામે પોલીસ

થાઇલૅન્ડમાં રાજકીય અરાજકતાનો લાંબો ઇતિહાસ રહેલો છે, પરંતુ વિરોધની શરૂઆત ફેબ્રુઆરીમાં થઈ હતી. જ્યારે કોર્ટે લોકશાહીતરફી વિરોધી પાર્ટીને રદ્દબાતલ કરી હતી.

સરકાર વિરોધી પ્રદર્શન બૅંગકોકમાં 20 સપ્ટેમ્બરથી ચાલી રહ્યું છે.

જુવાન લોકોમાં ફ્યૂચર ફૉરવર્ડ પાર્ટી ખૂબ જ જાણીતી છે, માર્ચ 2019માં થયેલી સંસદની ચૂંટણીમાં પહેલી વખત આપતા લોકોની મદદથી તે ત્રીજી મુખ્ય પાર્ટી બની હતી.

અગાઉ લોકશાહી તરફી કર્મશીલ વાંચાલેર્મ સાત્સાક્સિત જુન મહિનામાં કંબોડિયામાં ગુમ થતા વિદ્યાર્થીઓએ વિરોધ નોંધાવ્યો હતો. તેઓ 2014થી લશ્કરી બળવાના કારણે દેશવટો ભોગવી રહ્યા હતા.

તેઓ ક્યાં છે હાલ તેનો કોઈને ખ્યાલ નથી અને પ્રદર્શનકારીઓએ થાઇ સરકાર પર તેમના અપહરણનો આરોપ મૂક્યો છે. જેને પોલીસ અને સરકાર નકાર્યા હતા.

જુલાઈ મહિનાથી ત્યાં સતત વિદ્યાર્થીઓ વિરોધપ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


થાઇલેન્ડમાં આ વર્ષના માર્ચમાં યોજાનારી એશિયન પેરા ગેમ્સના ક્વૉલિફાયર્સની ટ્રાયલ્સમાં આ મહિલાઓ ભાગ લઈ રહી છે.

ભારતીય મહિલાઓની વ્હીલચેર બાસ્કેટબોલ ટીમમાં સ્થાન મેળવવા માટે આ ખેલાડીઓ મહેનત કરી રહી હતી ત્યારે ફોટોગ્રાફર હરિ અદિવારેકરે તેમની સાથે થોડા દિવસો ગાળ્યા હતા.

ભારતીય મહિલાઓની બાસ્કેટબોલ ટીમ આ વખતે પહેલીવાર ઇન્ટરનેશનલ પેરા-ટૂર્નામેન્ટમાં ભાગ લેવાની છે.

ભારતીય ટીમ ઓક્ટોબરમાં ઇન્ડોનેશિયામાં રમાનારી ફાઇનલ્સ સુધી પહોંચશે તો 2020માં યોજાનારી આગામી પેરાલિમ્પિક ગેમ્સમાં ભાગ લેવાની તક તેમને મળશે.

નવ દિવસ સુધી ચાલેલી ટ્રાયલ્સમાં મહિલાઓએ રોજના સાત કલાક પ્રેકટિસ કરી હતી.

શારીરિક ક્ષમતા વધારવાની કવાયતના ભાગરૂપે એક પ્લેયર અન્ય ત્રણ ખેલાડીઓને ખેંચે તેવી એક્સર્સાઇઝ પણ કરાવવામાં આવી હતી.

વ્હીલચેરના પૈડાંને દોડતાં રાખવાના પ્રયાસોને કારણે કઠોર અને મલિન થયેલા હાથ વ્હીલચેર બાસ્કેટબોલનો એક ભાગ છે, એવું ખેલાડીઓએ જણાવ્યું હતું.

આ ખેલાડીઓ માટે ખાસ પ્રકારના ટૉઇલેટ્સની સુવિધા ન હોવાથી તેમણે મેલા હાથ પાણી ભરેલી બાલદીમાં જ સાફ કરવા પડે છે.

માત્ર નામથી જ ઓળખાવાનું પસંદ કરતાં 16 વર્ષનાં રેખા રાષ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટ્રીય ટીમ માટેની ટ્રાયલ્સમાં ભાગ લેનારા સૌથી નાની વયનાં ખેલાડી છે.

રેખા એક વર્ષનાં હતાં ત્યારે વિકલાંગ થઈ ગયાં હતાં પણ તેમણે ત્રણ વર્ષની વયથી જ વ્હીલચેરનો ઉપયોગ શરૂ કરી દીધો હતો.

રેખાને ઊભરતા અને સૌથી ઝડપી ખેલાડી પૈકીનાં એક ગણવામાં આવે છે.

રેખાએ કહ્યું હતું, "અમારા માટે કશું જ અશક્ય નથી."

ભારતીય સૈન્યના નિવૃત ઈજનેર એન્થની પરેરા 68 વર્ષનાં છે અને તેઓ પુરુષો તથા મહિલાઓની વ્હીલચેર બાસ્કેટબોલ ટીમના હેડ કોચ છે.

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના યુદ્ધમાં એન્થની પરેરા ઘવાયા હતા. તેઓ 1971થી પેરા-એથ્લેટ છે.

એન્થની પરેરાએ કહ્યું હતું, "હું કંઈક કરવા ઇચ્છતો હતો. તેથી બાસ્કેટબોલ પ્લેયર તરીકે મેં નવી ઇનિંગ્ઝ શરૂ કરી હતી."

"મારી વય વધવાની સાથે મને મારા જેવા લોકો માટે કંઈક કરવાની ઇચ્છા થઈ હતી. તેથી મેં કોચિંગ શરૂ કર્યું હતું."

ભારતમાં વ્હીલચેર બાસ્કેટબોલ એક નવી રમત છે. આ માટેના રાષ્ટ્રીય સંઘ - ધ વ્હીલચેર બાસ્કેટબોલ ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયાની રચના 2014માં કરવામાં આવી હતી.

ફેડરેશનનાં પ્રમુખ માધવી લતાએ કહ્યું હતું, "રમતે મારી જિંદગી ઉજાળી છે."

માધવી લતા માને છે કે દિવ્યાંગો માટેની રમતો વિશે વ્યાપક જાગૃતિ ફેલાવવી જરૂરી છે કારણ કે જાગૃતિના અભાવે દિવ્યાંગોની રમતગમત માટે જરૂરી ભંડોળ પર માઠી અસર થાય છે.

દિવ્યાંગોની રમતગમત માટે જરૂરી ભંડોળના અભાવથી માધવી લતા ચિંતિત છે.

15 સભ્યોની ટીમને થાઇલેન્ડ મોકલવા માટે પ્લેનની ટિકીટ ખરીદવા સાડા ચાર લાખ રૂપિયા એકઠા કરવાના છે. એ નાણાં એકઠા કરવા માટે ફેડરેશન હાલ સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે.

પ્રેકટિસમાં વિરામ દરમિયાન ગમ્મતભરી વાતો કરીને તામિલનાડુનાં પ્લેયર્સ હળવા થાય છે.

બાસ્કેટબોલને કારણે મળેલી તક બદલ મહિલા ખેલાડીઓ કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરે છે પણ ખેલાડી તરીકે તેમણે ઘણા પડકારોનો સામનો કરવો પડે છે.

વ્હીલચેરનો ઉપયોગ કરતાં લોકો માટે ભારતીય હૉટેલ્સ, વાહનો અને ટૉઇલેટ્સમાં આસાન પ્રવેશની સુવિધાનો અભાવ છે.

ફેડરેશન પાસે પર્યાપ્ત ભંડોળ ન હોવાથી આ ખેલાડીઓએ હલકી કક્ષાની સ્પોર્ટ વ્હીલચેર્સનો ઉપયોગ કરવો પડે છે.

અત્યાધુનિક વ્હીલચેર્સ કે તેના ચોક્કસ પુર્જાઓની આયાત કરવાનું બહુ ખર્ચાળ છે.

હિમા કલ્યાણી (ડાબે) અને મનિશા પાટીલ બન્ને કર્ણાટકનાં ખેલાડી છે. તેમણે તેમની હૉસ્ટેલથી બાસ્કેટબોલ કોર્ટ સુધી પહોંચવા માટે એક કિલોમીટર લાંબો પંથ કાપવો પડે છે.

એ માર્ગ પર સંખ્યાબંધ ખાડાઓ છે અને વાહનો પૂરઝડપે દોડતાં હોય છે....


થાણેસ્થિત કંપની 'ગ્રાન્ડ ઑલ્ડ લૅડી' તરીકે વિખ્યાત જહાજને મ્યુઝિયમમાં ફેરવવા માગે છે, જેથી તેણે સર્વોચ્ચ અદાલતમાં અરજી દાખલ કરી હતી.

ઐતિહાસિક જહાજને તોડવા માટે ખરીદનાર કંપનીના અધિકારીઓના કહેવા પ્રમાણે, આ મતલબનો કોઈ લેખિત આદેશ તેમને નથી મળ્યો, છતાં તેમણે જહાજને તોડવાની કામગીરી અટકાવી દીધી છે.

ભારતીય નેવીમાં 30 વર્ષની સેવા બાદ વર્ષ 2017માં 'INS વિરાટ' સેવાનિવૃત્ત થયું હતું. એ પહેલાં તેણે 27 વર્ષ સુધી બ્રિટિશ નેવીમાં સેવા બજાવી હતી. આ કીર્તિમાન ગિનિસ બુક ઑફ વર્લ્ડ રૅકૉર્ડ્સમાં નોંધાયેલો છે.

આ પહેલાં 1971માં બાંગ્લાદેશની આઝાદીની ચળવળમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવનાર ભારતના વિમાનવાહક જહાજ 'INS વિક્રાન્ત'ને પણ તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું.

સેવાનિવૃત્ત સૈન્ય અધિકારીઓ આ પ્રકારના ઘટનાક્રમને કમનસીબ ગણાવે છે અને તેને સરકારની ઉદાસીનતા ગણાવે છે.

શિપની સુપ્રીમમાં સુનાવણી

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના રિપોર્ટ પ્રમાણે, થાણેસ્થિત એન્વીટૅક મરીટાઇમ કનસલ્ટન્ટ્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ વતી તેના ડાયરેક્ટર વિષ્ણુકાંત શર્મા તથા રુપાલી વિષ્ણુકાંત શર્માએ સુપ્રીમ કોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા હતા.

દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ શરદ બોબડેની ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અધ્યક્ષતાવાળી ખંડપીઠે સુનાવણી કરતા કહ્યું: "આઈ.એન.એસ. (ઇન્ડિયન નૅવલ શિપ) વિરાટની યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવામાં આવે અને તેને તોડવાની કામગીરી અટકાવી દેવામાં આવે."

સર્વોચ્ચ અદાલતે સંબંધિત પક્ષકારોને નોટિસ કાઢી છે. આ પહેલાં સંરક્ષણ મંત્રાલયે 'INS વિરાટ'ને મ્યુઝિયમમાં ફેરવવા માટેની અરજીને નકારી કાઢી હતી, જેથી કંપનીએ મુંબઈ હાઈકોર્ટ અને બાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટના દરવાજા ખખડાવ્યા હતા.

'INS વિરાટ'ની ખરીદી કરનાર શ્રી રામ ગ્રૂપના ચૅરમૅન મુકેશ પટેલના કહેવા પ્રમાણે, "આ જહાજ (INS વિરાટ)ને તોડવાની કામગીરી અટકાવવાની સૂચના આપતી કોઈ નોટિસ સત્તાવાર રીતે નેવી કે અન્ય કોઈ તરફથી મળી નથી."

"આ અંગે અમને મીડિયા મારફતે જ જાણવા મળ્યું છે. સુપ્રીમ કોર્ટની ગરિમાને ધ્યાને લેતાં અમે જહાજ તોડવાની કામગીરીને અટકાવી દીધી છે."

પટેલના જણાવ્યા પ્રમાણે, છેલ્લા લગભગ ત્રણેક મહિનાથી લગભગ 250 કામદાર આ જહાજને તોડવાની કામગીરીમાં લાગેલા છે. લગભગ 35-40 ટકા જેટલું જહાજ તોડી પડાયું છે અને જો કામગીરી ચાલુ રહી હોત તો ચાર-છ મહિનાની કામગીરી બાદ 'INS વિરાટ'ને પણ સંપૂર્ણપણે તોડી પડાયું હોત.

વિરાટ પહેલાં વિક્રાન્ત

આ પહેલાં આઈ.એન.એસ. વિક્રાન્તને મુંબઈ ખાતે તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું

ભારતીય નૌકાદળના યુદ્ધજહાજોને કે પુરાણી થઈ ગયેલી સૈન્ય સામગ્રીને ભંગાર તરીકે વેંચી નાખવાની પ્રથા નવી નથી.

જોકે, કેટલાંક જહાજોનું ઐતિહાસિક મહત્ત્વ હોય, તેને મ્યુઝિયમ તરીકે કે અન્ય કોઈ રીતે જાળવી રાખવાના પ્રયાસ થવા જોઈએ, એવી માગ ઊઠતી રહે છે. જેથી કરીને યુવાપેઢીને પ્રેરણા મળે અને નૌકા ઇતિહાસ જળવાઈ રહે.

આ પહેલાં 1971ના પાકિસ્તાન સામેના યુદ્ધમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવીને બાંગ્લાદેશ (તત્કાલીન પૂર્વ પાકિસ્તાન)ની આઝાદીમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવનાર INS વિક્રાન્તને (મૂળ બ્રિટિશ નામ HMS હરક્યુલસ) તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું.

નવનિર્મિત વિમાનવાહક જહાજ INS વિક્રાન્ત

જાન્યુઆરી-1997માં સેવાનિવૃત્ત થયા બાદ 2012 સુધી તેને મ્યુઝિયમ તરીકે સાચવવામાં આવ્યું.

2014માં તેને ભંગાર તરીકે વેંચી દેવામાં આવ્યું. કેટલાક લોકોએ તેની સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી, અંતે નવેમ્બર-2014માં સર્વોચ્ચ અદાલતની લીલીઝંડી બાદ આ જહાજને તોડવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી.

2013માં કોચ્ચી શિપ યાર્ડ ખાતે આ નામથી જ અન્ય એક વિમાનવાહક જહાજ 'INS વિક્રાન્ત'નું નિર્માણકાર્ય હાથ ધરવામાં આવ્યું. ચાલુ વર્ષે તેના ઉપર દરિયાઈ...


થાનગઢ પોલીસ ગોળીબારમાં રાઠોડ પરિવારે દીકરો ગુમાવ્યો

દલિત કાર્યકર્તા માને છે કે ગાંધીનગરની બેઠક ઉપરથી વાલજીભાઈની હાર કે જીત કરતાં તેઓ જે સંદેશ આપે છે, તેને સાંભળવાની જરૂર છે.

દલિત નેતા જિગ્નેશ મેવાણી આગામી દિવસોમાં ગાંધીનગરની બેઠક ઉપર વાલજીભાઈના સમર્થનમાં પ્રચાર કરશે.

સપ્ટેમ્બર-2012માં સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના થાનગઢ ખાતે પોલીસ ગોળીબારમાં મૃત્યુ પામનારા ત્રણ દલિત યુવકોમાં વાલજીભાઈના સગીરવયના પુત્ર મેહુલનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

ગુજરાતમાં ફૉર્મ દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ ચોથી એપ્રિલ હતી.

તા. આઠમી એપ્રિલ સુધી ઉમેદવાર ફૉર્મ પરત ખેંચી શકશે, ત્યારબાદ ચૂંટણીજંગમાં કોણ-કોણ રહ્યું, તેનું ચિત્ર સ્પષ્ટ થશે.

'દીકરા માટે ન્યાય મેળવવા માગું છું'

મૃત્યુના એક દિસવ પહેલાં મેહુલ રાઠોડની તસવીર

વાલજીભાઈ કહે છે, "સચિવાલયમાં મને પ્રવેશવા નથી દેવાતો. હું રજૂઆત નથી કરી શકતો. લોકશાહી માર્ગે ચૂંટણી લડી, જીતીને હું સંસદમાં દલિતોનો અને મારા દીકરા માટે ન્યાયનો મુદ્દો ઉઠાવવા માગું છું."

વાલજીભાઈ ખેતમજૂરી કરીને જ્યારે તેમના પત્ની ચંદ્રિકાબહેન છૂટક મજૂરી કરીને આવક રળે છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા વાલજીભાઈ ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હે છે, "બસપા (બહુજન સમાજ પક્ષ)ની ટિકિટ ઉપર ચૂંટણી લડવાની ઇચ્છા હતી. આ માટે મને સકારાત્મક પ્રતિસાદ પણ મળ્યો હતો."

"જોકે, ત્રીજી તારીખ સુધી સ્થિતિ સ્પષ્ટ થઈ ન હતી. અંતે ત્રીજી તારીખે રાત્રે ત્રણ વાગ્યે મેં અપક્ષ ચૂંટણી લડવાનો નિર્ણય લીધો."

તેઓ લોકો પાસેથી ફાળો મેળવીને લોકશાહીની લડત ચલાવી રહ્યા છે.

આગામી દિવસોમાં વડગામની બેઠક ઉપરથી અપક્ષ ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણી પણ પ્રચાર અભિયાનમાં વાલજીભાઈની સાથે જોડાશે.

આ વિશે વધુ વાંચો

...એ દિવસ

થાનગઢમાં ત્રણ દલિત યુવાનોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં

વાલજીભાઈ કહે છે, "તા. 23મી સપ્ટેમ્બરે સામખિયાળી ખાતે નોકરી કરતી મારી દીકરી ઘરે આવી રહી હતી. નાની દીકરી મીના ઘરે જ હતી.

ધો. 11માં અભ્યાસ કરતા મેહુલને તરણેતરના મેળાની રજાઓ હતી પરંતુ મેળા પસંદ ન હોવાથી તે ઘરે માતાની સાથે જ હતો.

કેટલાય દિવસો પછી સમગ્ર પરિવાર એકસાથે જમવાનો હતો એટલે મારી પત્નીએ ઘરમાં સારું ભોજન બનાવ્યું હતું.

એટલામાં મેહુલને આગલી રાત્રે પંકજ સુમરા નામના યુવકનું પોલીસ ગોળીબારમાં મૃત્યુ થયું હોવાની માહિતી મળી એટલે મિત્રો સાથે તે પણ ઘરેથી નીકળ્યો.

આજે પારૂલબહેન 23 વર્ષ અને મીનાબહેન 19 વર્ષનાં થઈ ગયાં છે અને બંનેનું લગ્ન થઈ ગયું છે.

સંદેશ મહત્ત્વપૂર્ણ

વાલજીભાઈ દલિતોનો મુદ્દો ઉઠાવવા માગે છે

દલિત રાઇટ્સ ઍક્ટિવિસ્ટ માર્ટિન મૅકવાનના કહેવા પ્રમાણે, "ગાંધીનગરની બેઠક ઉપર વાલજીભાઈની હાર કે જીત કરતાં તેઓ શું સંદેશ આપવા માગે છે, તે વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ છે."

"સરકાર કમિશન નીમે અને તેનો રિપોર્ટ જ બહાર ન પાડે, તે દર્શાવે છે કે સરકાર પોતાના જ અધિકારીઓની કમિટીના રિપોર્ટથી કેટલું ભયભીત છે.આ સ્થિતિ લોકશાહીનું બહુ ખરાબ ચિત્ર રજૂ કરે છે."

1986માં ખંભાતના ગોલાણામાં દલિતો ઉપરના ગોળીબારનું પ્રકરણ યાદ કરાવતા મૅકવાન કહે છે કે 'આજે ગુનેગારોને સજા થઈ ગઈ છે, પરંતુ એ સમયે સરકારે નિમેલા તપાસપંચનો અહેવાલ હજુ બહાર નથી આવ્યો.'

તા. 23મી એપ્રિલના ગાંધીનગર સહિત ગુજરાતની તમામ 26 બેઠકો ઉપર એકસાથે મતદાન થશે, જ્યારે તા. 23મી મેના રોજ સમગ્ર દેશની સાથે ચૂંટણી પરિણામો જાહેર થશે.

એ સમયે શાહ ગૃહપ્રધાન

મોદીએ સમયે ગૃહ પ્રધાન અને શાહ રાજ્યકક્ષાના ગૃહ પ્રધાન હતા

સપ્ટેમ્બર-2012માં સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના થાનગઢમાં ભરવાડ અને દલિત જૂથો વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. .

આ દરમિયાન પોલીસે ગોળીબાર કર્યો હતો, જેમાં પંકજ સુમરા (ઉં.વ.16), મેહુલ રાઠોડ (ઉં.વ.17) અને પ્રકાશ...


થિયેટરમાં ફિલ્મ 'ઉરી : ધ સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક'માં આ દૃશ્ય જોનાર દર્શકનાં પણ રૂંવાડા ઊભા થઈ જાય અને તેનામાં પણ જોશ ભરાઈ જાય.

શું આ સંવાદ કોઈ સૈન્ય ટૂકડીનો યુદ્ધઘોષ છે? આ સંવાદમાં એવું શું છે કે દર્શકોમાં જોમ ભરાઈ જાય અને તે પૉપ્યુલર બન્યો, તે જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

ફિલ્મના દિગ્દર્શક આદિત્ય ધારના કહેવા પ્રમાણે, આ સંવાદ મુદ્દે તેમના નાનપણની યાદ જોડાયેલી છે.

વર્ષ 2016માં ભારતીય સેના દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક ઉપર આધારિત આ ફિલ્મ તારીખ 8 જાન્યુઆરીએ રીલીઝ થઈ હતી.

જે વિકઍન્ડ સુધીમાં રૂ. 200 કરોડની ક્લબમાં સામેલ થાય તેવી શક્યતા છે.

ક્યાંથી આવ્યો ડાયલૉગ?

ઉરી ફિલ્મના દિગ્દર્શક આદિત્ય ધારના કહેવા પ્રમાણે, ખુદ તેમને પણ કલ્પના ન હતી કે આ સંવાદ આટલો લોકપ્રિય બની જશે.

આદિત્ય કહે છે, "મારા કેટલાક મિત્રો સૈન્ય પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવે છે."

"દિલ્હીમાં હું તેમની સાથે આર્મી ક્લબ્સમાં જતો. ત્યાં એક નિવૃત બ્રિગેડિયર ચૉકલેટ લઈને આવતા."

"તેઓ બાળકોને લાઇનમાં ઊભા રાખતા અને પૂછતા How is the josh?"

"જે બાળક સૌથી જોશથી નારો લગાવે તેને એ ચૉકલેટ મળતી."

"મને ખાવા પીવાનો શોખ હતો એટલે હું સૌથી બુલંદ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અવાજે નારો લાવતો એટલે મને એ ચૉકલેટ મળતી."

આદિત્ય કહે છે કે જ્યારે તેઓ 'ઉરી...'ની સ્ક્રિપ્ટ લખવા બેઠા, ત્યારથી જ તેમના મગજમાં સ્પષ્ટ હતું કે તેઓ આ નારાને ફિલ્મમાં સામેલ કરશે.

Josh અને યુદ્ધઘોષ

એવી ચર્ચા છે કે 'How is the josh?' એ સેનાનો યુદ્ધઘોષ (War Cry) છે.

વાસ્તવમાં તે કોઈ ભારતીય સૈન્ય ટુકડીનો યુદ્ધઘોષ નથી, પરંતુ સૈન્ય અધિકારીઓ દ્વારા જવાનોને પૂછવામાં આવતો સવાલ છે.

કર્નલ (રિટાયર્ડ) બિશન સિંહે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું:

"દુશ્મન જ્યારે નજરની સામે હોય, ત્યારે એમ જ સૈનિક જોશમાં હોય છે. તે સતર્ક હોય છે."

"1967માં નાથુ લા ખાતે ચીનીઓ લગભગ અમારાથી 50-60 ફૂટ જ દૂર હતા."

"બંને દેશો વચ્ચે સશસ્ત્ર સંઘર્ષ થયો, તે પહેલાં અમારી વચ્ચે છૂટક અથડામણો (ક્લોઝ કૉમ્બેટ) થતી."

"એ સમયે કોઈ અમારી 9 ગ્રૅનેડિયરનો યુદ્ધઘોષ 'સર્વદા શક્તિશાલી'નો નારો લગાવે એટલે અમારી પલટનમાં જોશનો સંચાર થઈ જતો."

ગત વર્ષે રજૂ થયેલી 'પલટણ'માં સોનુ સૂદે તેમની ભૂમિકા ભજવી હતી.

ચીન સાથે સંઘર્ષ સમયે કર્નલ (રિ.) બિશનસિંહ સેનામાં મેજર હતા. તેમને 'ટાઇગર ઑફ નાથુ લા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

ચીન સામેની એ લડાઈમાં કર્નલને ભારે ઈજા પહોંચી હતી અને મહિનાઓ હેઠળ સૈન્ય હૉસ્પિટલમાં સારવાર લેવી પડી હતી.

એ યુદ્ધમાં કર્નલની પલટને દાખવેલી શૂરવીરતાને કારણે નાથુ લા ભારત સાથે જોડાયેલું રહ્યું.

આ શૌર્ય બદલ સેના દ્વારા કર્નલ (રિ.) બિશનસિંહને સેના મેડલથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

દુશ્મન સામે હોય તેની ઉપર હુમલો કરતી વેળાએ કે તાલીમ સમયે ખુદમાં અને સાથીઓમાં જોશ ભરવા માટે લગાવવામાં આવતા નારાને યુદ્ધઘોષ (warcry) કહેવામાં આવે છે.

How is the Josh?

શાંતિ સમયમાં ભારતીય સૈન્ય ટુકડીઓ દ્વારા પણ સતતપણે કવાયત કરવામાં આવે છે.

જેમાં શારીરિક કસરત, ટ્રૅકિંગ, દોડ, કદમતાલ, ડ્રીલ, પુશ-અપ્સ, પુલ-અપ્સનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે.

આવી તનતોડ મહેનત કર્યા બાદ જવાનો થાકી જાય છે, ત્યારે તેમનામાં જોશ ભરવા માટે ઇન્સ્ટ્રક્ટર કે અધિકારી ' How is the josh?' જેવો કોઈ સવાલ પૂછે છે.

જેના જવાબમાં પોતાનો ઉત્સાહ દેખાડવા જવાનો બુલંદ અવાજે 'High Sir' કે સવાલને અનુરૂપ જવાબ આપે છે.

જવાબ આપતી વખતે જવાનના જુસ્સા અને અવાજની બુલંદીના આધારે આ પ્રક્રિયાનું પુનરાવર્તન કરવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે આ સંવાદનું ત્રણ વખત પુનરાવર્તન કરાવવામાં આવે છે.

દરેક રૅજિમેન્ટના અફસરોના આધારે અલગ-અલગ સંવાદ...


થેરેસા મે

વિદેશ પ્રધાન જેરેમી હન્ટ, આંતરરાષ્ટ્રીય વિકાસ મંત્રી રોરી સ્ટિવર્ટ, પૂર્વ વિદેશ પ્રધાન બોરિસ જોન્સન તથા કાર્ય અને પેન્શન વિભાગના પૂર્વ પ્રધાન ઇસ્થર મેકવેએ આ સ્પર્ધામાં ઝંપલાવવાનો ઇરાદો વ્યક્ત કર્યો છે.

આ પહેલાં બ્રિટનનનાં વડાં પ્રધાન થેરેસા મેએ સાતમી જૂને રાજીનામું આપવાની જાહેરાત કરી હતી.

કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીના સૂત્રોને લાગે છે કે જુલાઈ મહિનાના અંતભાગ સુધીમાં નવા નેતા ચૂંટાઈ આવશે.

મેનું રાજીનામું

ઇસ્થર મેકવેની તસવીર

બ્રિટિશ વડાં પ્રધાન થેરેસા મે કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીના નેતાના પદેથી 7 જૂને રાજીનામું આપશે એવી જાહેરાત કરી છે અને આ સાથે જ બ્રિટનના નવા વડા પ્રધાન ચૂંટવા માટેની પ્રક્રિયાનો માર્ગ ખુલ્લો થઈ ગયો છે.

સંસદમાં બ્રેક્ઝિટ મામલે તેમના પ્રસ્તાવનો અનેક વખત સાંસદોએ અસ્વીકાર કરવામાં આવ્યો હતો.

ડાઉનિંગ સ્ટ્રીટ ખાતે ભાષણ આપતાં થેરેસા મે એ કહ્યું હતું કે તેમણે 2016માં થયેલા જનમતસંગ્રહનાં પરિણામોનું સન્માન કરવા માટે પૂરતા પ્રયાસ કર્યા હતા.

તેમણે એવું પણ કહ્યું હતું કે બ્રેક્સિટમાં સફળતા ન મળી શકી એ માટે તેઓ દિલગીર છે.

તેમણે કહ્યું કે બ્રેક્સિટ ડીલ મામલે સમર્થન મેળવવાના પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૂરતી કોશિશ કરી પણ આગામી વડા પ્રધાન તેમના પ્રયાસો જારી રાખે એ દેશહિતમાં હશે.

આ જાહેરાત કરતી વખતે થેરેસા મે ભાવુક થઈ ગયાં હતાં અને રડી પડ્યાં હતાં. તેમણ કહ્યું કે વડા પ્રધાન તરીકે કામ કરવું એ મારા જીવનમાં ગર્વની વાત હતી.

થેરેસા મેએ એવું પણ કહ્યું, "હું બીજી મહિલા વડાં પ્રધાન છું પણ ચોક્કસથી હું છેલ્લી નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


થેરેસા મેએ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ટીકા કર્યા બાદ ટ્રમ્પે થેરેસા મેને સલાહ આપી છે

થેરેસા મેએ મુસ્લિમ વિરોધી વીડિયો શેર કરવા માટે ટ્રમ્પની ટીકા કરી હતી.

ટ્રમ્પે ટ્વીટ કર્યુ, "થેરેસા મે, મારા પર નહીં, કટ્ટરપંથી ઇસ્લામિક આતંકવાદ પર ફોકસ કરો જેણે બ્રિટનમાં પગપેસારો કર્યો છે. અમે સારું કામ કરી રહ્યા છીએ!"

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ટ્રમ્પે બુધવારના રોજ ટ્વિટર પર ત્રણ વીડિયો શેર કર્યા હતા.

આ વીડિયો બ્રિટનના દક્ષિણપંથી સંગઠને ઑનલાઇન પોસ્ટ કર્યા હતા.

થેરેસા મેએ કરી હતી ટીકા

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દક્ષિણપંથી સંગઠન દ્વારા ટ્વીટ કરાયેલા વીડિયોને રીટ્વીટ કર્યા હતા

આ પહેલા બ્રિટનના પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય તરફથી કહેવામાં આવ્યું હતું કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા બ્રિટનના દક્ષિણપંથી સમૂહ બ્રિટન ફર્સ્ટ તરફથી ટ્વીટ કરાયેલા વીડિયોને રીટ્વીટ કરવા અયોગ્ય છે.

બ્રિટનનાં વડાંપ્રધાન થેરેસા મેના કાર્યાલય તરફથી કહેવામાં આવ્યું હતું કે 'બ્રિટન ફર્સ્ટ નફરત ફેલાવવા માટે વાત કરે છે જે ખોટી હોય છે અને તણાવ ઊભો કરે છે.'

દક્ષિણપંથી બ્રિટિશ નેશનલ પાર્ટી (બીએનપી)ના પૂર્વ સભ્યોએ 2011માં બ્રિટન ફર્સ્ટની સ્થાપના કરી હતી.

આ સંગઠન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સોશિઅલ મીડિયા પર વિવાદીત પોસ્ટ માટે ઓળખાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


થેરેસા મેની યોજનાને 432 સાંસદોએ નકારી દીધી હતી અને તેમને માત્ર 202 સાંસદોનું જ સમર્થન મળ્યું હતું.

ત્યાં સુધી કે ખુદ થેરેસા મેના કન્ઝર્વેટિવ પક્ષના 118 સાંસદોએ વિપક્ષ સાથે મળીને ડીલની વિરુદ્ધમાં મતદાન કર્યું હતું.

કોઈ બિલ કે ખરડા પર બ્રિટનમાં કોઈ વર્તમાન સરકારની આ સૌથી મોટી હાર છે.

જોકે, એવું પણ બન્યું છે કે મુખ્ય વિપક્ષ લેબર પાર્ટીના ત્રણ સાંસદોએ પણ ડીલના સમર્થનમાં મતદાન કર્યું હતું.

વડાં પ્રધાન થેરેસા મેની યોજનાને મળેલી ઐતિહાસિક હાર બાદ લેબર પાર્ટીએ સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ મતનો પ્રસ્તાવ આપ્યો છે.

મુખ્ય વિપક્ષ લેબર પાર્ટીના નેતા જેરેમી કોર્બેન

બ્રેક્સિટ ડીલમાં મળેલી આટલી મોટી હાર બાદ થેરેસા મેની રાજકીય કારકિર્દી પર પણ સવાલ ઊભા થવાના શરૂ થઈ ગયા છે.

જોકે, ઘણા સાંસદો અને થેરેસા મેની સરકારને સમર્થન કરનારા પક્ષોએ સાફ કર્યું છે કે તેમણે માત્ર ડીલનો વિરોધ કર્યો છે, વડાં પ્રધાનનો નહીં.

મતદાન બાદ થેરેસા મેએ કહ્યું કે જો તેઓ વિશ્વાસ મતને હાંસલ કરી લેશે તો તેઓ સોમવારે એક બીજા ખરડાને સંસદમાં રજૂ કરશે.

જો, બુધવારે થેરેસા મે સંસદમાં વિશ્વાસ મત જીતવામાં નિષ્ફળ રહ્યાં તો તેમણે અથવા કો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઈ અન્યને 14 દિવસોની અંદર સંસદનો વિશ્વાસ મત હાંસલ કરવાની તક મળશે.

જો, આ પ્રક્રિયા બાદ પણ કોઈ સરકાર ના બની શકી તો બ્રિટનમાં સામાન્ય ચૂંટણીઓની જાહેરાત થશે.

મતદાનથી પહેલાં થેરેસા મેએ પોતાની યોજના બચાવવા માટે પોતાનાથી બનતા પ્રયત્નો કર્યા હતા.

તેમણે સંસદમાં ખૂબ જ ભાવુક ભાષણમાં કહ્યું કે આ યોજના પર મતદાન તેમની રાજકીય કારકિર્દીની સૌથી મોટી મહત્ત્વપૂર્ણ પળ છે.

તેમણે સાંસદોને પોતાની યોજનાને સમર્થન કરવાની પણ અપીલ કરી હતી.

આ મતદાન બાદ હવે શું થશે?

બ્રિટનની સંસદ દ્વારા થેરેસા મેની ડીલને નકારી દીધા બાદ હવે શું થઈ શકે છે.

હવે થેરેસા મે બીજી વખત પોતાની યોજના સંસદ સમક્ષ રજૂ કરી શકે છે અને સંસદની મંજૂરી મેળવી શકે છે.

તેઓ યુરોપિયન સંઘ સાથે ફરીથી વાત કરી શકે છે અને એક નવી સમજૂતી સાથે સંસદમાં આવી શકે છે.

બ્રેક્સિટને જનતા પાસે ફરીથી જનમત સંગ્રહ માટે પણ લઈ જઈ શકાય છે.

જો, આવું કંઈ પણ ના થયું તો 29 માર્ચ 2019ના બ્રિટન કોઈ પણ સમજૂતી વિના યુરોપીય સંઘથી અલગ થઈ જશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છે


થોડા જ કલાકોમાં વૃદ્ધ દંપતીના ચહેરા પર હાસ્ય રેલાવી દેવાનો ચમત્કાર કર્યો છે, સોશિયલ મીડિયાએ. સોશિયલ મીડિયાએ એવી તાકાત બતાવી કે એક રીતે અભિયાન શરૂ થઈ ગયું અને એ બાદ સામાન્ય અને ખાસ તમામેતમામ પ્રકારના લોકોએ તેમની મદદ માટે અપીલ કરી.

વાત એમ છે દક્ષિણ દિલ્હીના માલવિયનગર વિસ્તારમાં એક વૃદ્ધ દંપતી ખાવાની નાની દુકાન ચલાવે છે. કેટલાક કલાકો પહેલાં વાઇરલ થયેલા એક વીડિયોમાં વૃદ્ધ દંપતી જણાવે છે કે તેઓ ગત 30 વર્ષથી આ 'ઢાબા' ચલાવે છે.

એ વાઇરલ વીડિયોમાં આ વૃદ્ધ દંપતીએ પોતાનું દુઃખ વ્યક્ત કર્યું. 80 વર્ષના વૃદ્ધે જણાવ્યું કે તેઓ અને તેમનાં પત્ની સવારે છ વાગ્યે ઊઠીને ખાવાનું બનાવવાની તૈયારી કરે છે અને સાડા નવ વાગ્યા સુધી ખાવાનું બનાવે છે.

કેટલું કમાઈ લો છો? એવો પ્રશ્ન પુછાતાં એ વૃદ્ધ રડતારડતા જણાવે છે કે ચાર કલાકમાં માત્ર પચાસ રૂપિયા જ કમાયા છે.

તેમનું કહેવું હતું કે કમાણી તો પહેલાં પણ ખાસ કંઈ નહોતી પણ આ કોરોનાકાળે એમની હાલત ખરાબ કરી નાખી છે.

વસુંધરા તન્ખા શર્માએ વીડિયો ટ્વીટ કરતાં લખ્યું, "આ વીડિયોથી ભારે દુઃખ થયું છે. દિલ્હીવાળાઓ, જો તમને તક મળે તો 'બાબા કા ઢાબા' પર જાઓ અને ખાવાનું ખાઓ."

જ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોતજોતામાં આ વીડિયો ટ્વિટર પર વાઇરલ થઈ ગયો અને ટૉપ ટ્રેન્ડમાં સામેલ થઈ ગયો.

સામાન્ય માણસથી લઈને જાણીતા લોકો સુધી સૌ કોઈ આ વૃદ્ધ દંપતીની મદદ કરવા માટે સોશિયલ મીડિયા પર આવી ગયા.

અભિનેત્રી સ્વરા ભાસ્કરે ટ્વીટ કર્યું, "ટ્વિટર સારું પણ કરી શકે છે!"

રવિના ટંડને લખ્યું, "જે કોઈ પણ બાબા કા ઢાબા પર ખાવા જાય, એ મને પોતાની એક તસવીર મોકલે. હું એ તસવીરને પ્રેમાળ સંદેશ સાથે પોસ્ટ કરીશ."

કૃષ્ણાએ ટ્વીટ કર્યું, "અત્યારે માત્ર ત્યાં એ માટે ટોળે ન વળો કે સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રૅન્ડ છે. બધું શાંત પડી જાય ત્યારે ત્યાં જઈને જુઓ કે શું સ્થિતિ છે."

આ મામલે આમ આદમી પાર્ટીના નેતા સોમનાથ ભારતીએ પણ ટ્વીટ કર્યું, "બાબા કા ઢાબા પર ગયો અને જેવું કે મેં વચન આપ્યું હતું, વૃદ્ધ દંપતીના ચહેરા પર હાસ્ય લાવવા માટે જે જરૂરી હતું એ કર્યું. એમનું ધ્યાન રાખીશ અને એમના જેવા લોકોની મદદ માટે અભિયાન શરૂ કરી રહ્યો છું."

અભિનેત્રી સોનમ કપૂરે પણ ટ્વીટ કરીને આ વૃદ્ધ દંપતીની મદદ કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી.

અભિનેતા સુનિલ શેટ્ટીએ પણ આ વીડિયો શૅર કર્યો અને લખ્યું. "આવો. આપણે તેમનું હાસ્ય પરત લાવીએ. આપણે આપણા પડોશના દુકાનદારોની મદદ કરવાની જરૂર છે."

પોલીસ અધિકારી રાહુલ શ્રીવાસ્તવે લખ્યું કે વૃદ્ધના આંસુ લૂંછવા માટે તેમની વાતોને આગળ વધારો.

આ ઢાબાનાં વૃદ્ધ મહિલાએ સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈને કહ્યું,"કંઈ કમાણી નહોતી થઈ રહી. કોઈ ગ્રાહક નહીં. વધેલું ખાવાનું ઘરે લઈ જતાં અને એ જ ખાઈ લેતાં."

"બાળકો એમની કમાણી આપતાં નથી. દીકરી મારી પાસે રહે છે અને એ પણ કંઈ કરતી નથી."

જોકે, તેમણે ઉમેર્યું, "આજ સવારથી જ ભારે ભીડ છે. લોકો ચા પીને ગયા છે. ખાવાનું લઈને ગયા છે."

"ગૅસ ખતમ થઈ ગયો છે અને હવે ઘરેથી સિલિન્ડર મગાવ્યું છે. આજે આટલા લોકો ઢાબા પર આવ્યા છે તો અમે બહુ ખુશ છીએ."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


થોડા દિવસ પહેલાં જ તેમણે એનસીપીમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું, તેઓ જ્યારે એનસીપીમાં જોડાયા હતા ત્યારે એનસીપીના પ્રમુખ શરદ પવારે ખુદ પક્ષનો ખેસ પહેરાવીને તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું.

રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘમાં મહત્ત્વની ભૂમિક ભજવનારા અને એક સમયે નરેન્દ્ર મોદીને પોતાના સ્કૂટર પર ફેરવનારા શંકરસિંહ વાઘેલા કેવી રીતે ગુજરાતના 'બાપુ' બન્યા, તેના પર નજર કરવી રસપ્રદ બની રહેશે.

સંઘથી રાજકારણ સુધીની સફર

શંકરસિંહ વાઘેલાનો જન્મ ગાંધીનગર જિલ્લાના વાસણા ગામમાં 21 જુલાઈ 1940ના રોજ થયો હતો.

તેમની રાજકીય સફર અંગે વાત કરતા એમ. એસ. યુનિવર્સિટીમાં પોલિટિકલ સાયન્સના પ્રોફેસર અમિત ધોળકિયાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું.

તેઓ કહે છે, "1960ના દાયકામાં શંકરસિંહ વાઘેલાએ તેમની રાજકીય સફરની શરૂઆત રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘની રાજકીય પાંખ 'જનસંઘ'માં જોડાઈને કરી હતી."

ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 1951માં સ્થપાયેલું આ સંગઠન ગુજરાતમાં એટલું બધું વ્યાપક નહોતું.

ધોળકિયાના મતે જનસંઘને ગુજરાતમાં ઠેરઠેર પહોંચતો કરવામાં અને તેનો વ્યાપ વધારવામાં 'બાપુ'નો મહત્ત્વનો ફાળો છે.

તેમની બોલવાની છટા અને દરેક કાર્યકરનાં નામ સુદ્ધ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં યાદ રાખવા જેવી કુશળતાના જોરે જનસંઘે ગુજરાતમાં પોતાનાં મૂળિયા મજબૂત કર્યાં.

આ એ સમય હતો જ્યારે દેશના વર્તમાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જનસંઘના એક સામાન્ય કાર્યકર હતા અને લોકજીભે તેમનું નામ ચડવું પણ હજુ બાકી હતું.

અમદાવાદ ખાતેની નેશનલ ઈન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ માસ કૉમ્યુનિકેશન ઍન્ડ જર્નલિઝમના ડિરેક્ટર ડૉ. શિરીશ કાશીકરે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે તે સમયે વાઘેલાની સંઘમાં ભારે શાખ હતી.

કાશીકર ઉમેરે છે, "1960ના દાયકામાં તેઓ ગુજરાતમાં ઠેરઠેર જઈને સંઘનો પ્રચાર કરતા હતા. મધ્ય ગુજરાત અને ઉત્તર ગુજરાતના વિસ્તારોમાં સંઘની શાખાઓનો વિસ્તાર કરવામાં તેમનો મહત્ત્વનો ફાળો છે."

"આ જ સમયગાળામાં નરેન્દ્ર મોદી પણ તેમની સાથે કામ કરતા હતા. એવી પણ વાત છે કે વાઘેલા તેમના સ્કૂટર પર નરેન્દ્ર મોદીને ઠેરઠેર લઈ જતા હતા."

કાશીકરના મતે શંકરસિંહ વાઘેલાને એક રીતે નરેન્દ્ર મોદીના રાજકીય ગુરુ પણ કહી શકાય.

ભાજપનો ઉદય

વર્ષ 1975માં ઇંદિરા ગાંધીએ કટોકટીની જાહેરાત કરી હતી.

પ્રોફેસર ધોળકિયાએ જણાવે છે કે દેશમાં કટોકટી જાહેર થઈ ત્યારે ગુજરાતમાં ઇંદિરા સરકાર વિરુદ્ધ જે જનઆંદોલ થયું હતું તેમાં બાપુનો મહત્ત્વનો ફાળો હતો.

ત્યારબાદ સમય રહેતા વર્ષ 1977માં જનસંઘનું જનતા પાર્ટીમાં વિલિનીકરણ થયું હતું.

પરંતુ 1980ની સાલ આવતા તો અમુક કારણોસર જનતા પાર્ટી વિખેરાઈ ગઈ અને જૂનો જનસંઘ 'ભારતીય જનતા પાર્ટી' તરીકે ઊભરી આવ્યો.

ધોળકિયા  ઉમેરે છે, "વર્ષ 1977માં છઠ્ઠી લોકસભા ચૂંટણી વખતે બાપુ જનતા દળની ટિકિટ પરથી કપડવંજ બેઠક પરથી ચૂંટણી લડ્યા અને જીત્યા હતા."

"જોકે, 1980માં જનસંઘ 'ભાજપ' બની ચૂક્યો હતો. ત્યારે 11 વર્ષ સુધી વાઘેલા ભાજપના જનરલ સેક્રેટરી તરીકે ફરજ બજાવતા રહ્યા. ત્યારબાદ 1984માં રાજ્યસભાના સભ્ય તરીકે પણ સેવા આપી."

"વર્ષ 1989ની લોકસભા ચૂંટણીમાં બાપુ ગાંધીનગર બેઠક પરથી ચૂંટાયા હતા. ત્યારબાદ 1991ની લોકસભામાં તેઓ ગોધરા બેઠક પરથી ચૂંટાયા હતા."

મોદીનો વિરોધ અને 'ખજુરિયા-હજુરિયા' ઘટના

વર્ષ 1985ની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસના નેતા માધવસિંહ સોલંકીની રાજનીતિ સામે ભાજપ બિલકુલ ધરાશાયી થઈ ગયો.

ભાજપ ફરીથી લોકોમાં પોતાની શાખ વધારવા મહેનત કરી રહ્યો હતો.

વર્ષ 1987માં સંઘ દ્વારા પોતાના પ્રચારક તરીકે કામ કરી રહેલા નરેન્દ્ર મોદીને ભાજપનું સંગઠન મજબૂત કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી.

મોદીની કામ કરવાની પદ્ધતિ અને ભાજપને ચલાવવાની નીતિના પગલે શંકરસિંહ વાઘેલા અને મોદી વચ્ચે વિરોધ ઊભો...


થોડા દિવસ પહેલાં જ દવા કંપની ફાઇઝરે પોતાની વૅક્સિન 90 ટકા લોકો પર સફળ રહેવાની જાણકારી આપી હતી.

હવે આશા છે કે આ વૅક્સિન મહામારીનો અંત કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.

મૉડર્નાનું કહેવું છે કે આ કંપની માટે એક ઐતિહાસિક દિવસ છે અને તેઓ આગામી અમુક અઠવાડિયાંમાં વૅક્સિનનો ઉપયોગ શરૂ કરવાની અનુમતિ મેળવવા જઈ રહી છે.

જોકે, વૅક્સિન વિશે હજુ સુધી શરૂઆતનો ડેટા જ ઉપલબ્ધ છે અને ઘણા મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રશ્નોના જવાબ મળવાનું બાકી છે.

આ વૅક્સિન કેટલી બહેતર છે?

આ ટ્રાયલ અમેરિકામાં ત્રીસ હજાર લોકો પર થઈ છે, જેમાં અડધા લોકોને ચાર અઠવાડિયાંના અંતરે વૅક્સિનના બે ડોઝ આપવામાં આવ્યા છે. જ્યારે અન્ય લોકોને ડમી ઇંજેક્શન આપવામાં આવ્યાં છે.

જે વિશ્લેષણ રજૂ કરાયું છે તે એ પહેલા 95 લોકો પર આધારિત છે જેમાં કોવિડ-19ના લક્ષણ જોવા મળ્યાં હતાં.

જે લોકોને વૅક્સિન અપાઈ હતી તે પૈકી માત્ર પાંચને સંક્રમણ થયું, જ્યારે બાકીના 90 લોકોને સંક્રમણ થયું તેમને ડમી ઇંજેક્શન આપવામાં આવ્યાં હતાં.

કંપનીનો દાવો છે કે વૅક્સિન 94.5 ટકા લોકોને વાઇરસ સામે સુરક્ષા આપે છે.

ડેટા પરથી એ વાતની પણ ખબર પડી છે કે ટ્રાયલ દરમિયાન 11 લોકોમાં કોવિડનું ગંભીર સંક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રમણ થયું. જોકે તે પૈકી કોઈ પણ એવું નહોતું જેને વૅક્સિન અપાઈ હોય.

મોડર્નાના ચીફ મેડિકલ ઑફિસર ટેલ જેક્સે બીબીસીને કહ્યું, "વૅક્સિનનો સંપૂર્ણ પ્રભાવ શાનદાર છે."

કંપનીના પ્રમુખ ડૉ. સ્ટીફન હોગે કહ્યું છે કે, "જ્યારે પરીણામો આવ્યાં ત્યારે મારા ચહેરા પર સ્મિત હતું."

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે, "મને નહોતું લાગતું કે અમારામાંથી કોઈએ વિચાર્યું હશે કે વૅક્સિન 94 ટકા કામયાબ રહેશે. આ એક આશ્ચર્યચકિત કરનાર પરિણામ છે."

કોરોના વાઇરસની રસી આવી જશે પછી દુનિયાને સામાન્ય થતાં કેટલી વાર લાગશે?

ક્યારે મળશે આ વૅક્સિન?

તે એ વાત પર આધાર રાખે છે કે તમારી ઉંમર શું છે અને તમે વિશ્વના કયા ભાગમાં રહો છો.

મૉડર્નાનું કહેવું છે કે તેઓ અમેરિકામાં વૅક્સિનના ઉપયોગની અનુમતિ લેવા માટે અમુક અઠવાડિયાંમાં અરજી કરશે. કંપનીને આશા છે કે અમેરિકા માટે બે કરોડ ડોઝ ઉપલબ્ધ કરાવી શકશે.

કંપનીને આશા છે કે સમગ્ર વિશ્વના ઉપયોગ માટે આગામી વર્ષે સો કરોડ ડોઝ તૈયાર કરી શકશે. કંપની બીજા દેશોમાં પણ અનુમતિ લેવાની તૈયારી કરી રહી છે.

બ્રિટનનું કહેવું છે કે આગામી વર્ષે માર્ચ માસ સુધી 25 લાખ લોકો માટે મૉડર્ના રસી ઉપલબ્ધ હશે.

બ્રિટને સૌથી પહેલા સૌથી મોટી ઉંમરના લોકોને રસી આપવાની યોજના પર કામ શરૂ કરી દીધું છે.

અત્યાર સુધી આપણને શું ખબર નથી?

અત્યાર સુધી આપણને એ નથી ખબર કે આ રસીને કારણે પેદા થનાર રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા કેટલી વાર સુધી શરીરમાં રહેશે કારણ કે તેનું વિશ્લેષણ કરવા માટે સ્વયંસેવકોને લાંબા સમય સુધી ફૉલો કરવા પડશે.

એ વાતના સંકેત જરૂર મળ્યા છે કે વૅક્સિન વૃદ્ધને પણ કોવિડ-19 સામે સુરક્ષા આપી રહી છે. વૃદ્ધ આબાદી પર જ આ મહામારીનો સૌથી મોટો ખતરો છે. જોકે, તે વિશે હજુ સુધી સંપૂર્ણ ડેટા ઉપલબ્ધ નથી.

જેક્સે બીબીસીને કહ્યું કે હજુ સુધી જે ડેટા ઉપલબ્ધ છે તેના પરથી ખબર પડી છે કે વૅક્સિનનો પ્રભાવ ઉંમર સાથે ઓછો નથી થતો.

અને હજુ એ પણ ખબર નથી કે વૅક્સિન માત્ર લોકોને ગંભીરપણે બીમાર પડવાથી બચાવે છે કે તેમનાથી ફેલાતા સંક્રમણને પણ રોકી શકે છે.

અને આ પ્રશ્નોનો જવાબ વૅક્સિન ના ઉપયોગને પ્રભાવિત કરશે.

શું છે આની સાઇડ ઇફેક્ટ?

અત્યાર સુધી સુરક્ષાને લઈને મહત્ત્વપૂર્ણ ચિંતા વ્યક્ત નથી કરાઈ, પરંતુ કોઈ દવા સો ટકા સુરક્ષિત નથી, પેરાસીટામોલ પણ સો ટકા સુરક્ષિત નથી.

કેટલાક દર્દીઓમાં ઇંજેક્શન બાદ થાક, માથાનો દુખાવો અને શરીરમાં દુખાવાની ફરિયાદો જોવા મળી છે.

ઇંપીરિયલ કૉલેજ લંડનના પ્રોફેસર...


થોડા દિવસો પહેલા હમાસ અને ઇઝરાયલની સરકાર વચ્ચે સંઘર્ષ વિરામની ઘોષણા કરી હતી.

બીબીસી સાથે ખાસ વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે ભારત શાંતિ પ્રક્રિયામાં સામેલ થવું માત્ર પેલેસ્ટાઇનના હિતમાં જ નહીં હોય પરંતુ પોતે ભારત માટે પણ સારું હશે.

તેમણે કહ્યું, "ભારતને પશ્ચિમ એશિયામાં ઘણો રસ છે એટલે એ વિસ્તારમાં શાંતિ ભારતના હિતમાં રહેશે."

થોડા દિવસો પહેલા હમાસ અને ઇઝરાયલની સરકાર વચ્ચે સંઘર્ષ વિરામની ઘોષણા પછી પેલેસ્ટાઇનના દૂતે બીબીસીને કહ્યું કે, પશ્ચિમ એશિયામાં જલદી સ્થાયી શાંતિ સ્થાપિત કરવાની જરૂરત છે.

ઇજિપ્ત સાથે જોડાયેલી ગાઝા પટ્ટીમાં હમાસનું શાસન છે જ્યાંથી હમાસના ચરમપંથી ઇઝરાયલ ઉપર રૉકેટ છોડી છે જ્યારે જૉર્ડનથી જોડાયેલા પશ્ચિમી તટમાં પેલેસ્ટાનિયન પ્રશાસન (પીએ)નું શાસન છે. ઇઝરાયલ આ બંને પેલેસ્ટાનિયન વિસ્તારો વચ્ચે છે.

ભારતના પેલેસ્ટાનિયન ઑથોરિટી અને ઇઝરાયલની સરકાર બંને સાથે સારા સંબંધ છે. પેલેસ્ટાઇન અને ઇઝરાયલની જનતા વચ્ચે ભારત એક લોકપ્રિય દેશ છે.

આ રીતે ભારત એ ગણતરીના દેશોમાં સામેલ છે. જે બંને પક્ષો વચ્ચે મધ્યસ્થતા કરી શકવાની પરિસ્થિતિમાં છે.

ભારતના હિતમાં 'શાંતિ'

પેલેસ્ટાઇનના પ્રશાસનના દૂ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત અદનાન એમ અલ-હાઇઝા ભારત તરફ આશાન્વિત છે.

ભારતે આ દિશામાં કોઈ એવી વાત નથી કહી જેનાથી એવા સંકેત મળે કે ભારત આવું કરવા માટે ઉત્સુક છે. ભારતના અત્યાર સુધીના નિવેદન બહુ જ સંયત અને સંતુલિત રહ્યા છે.

પેલેસ્ટાઇનના પ્રશાસનના દૂત અદનાન એમ અલ-હાઇઝા કહે છે, મને નથી ખબર કે તેઓ (ભારત) તૈયાર છે કે નહીં પરંતુ મેં તેમને તૈયાર થવા માટે કહ્યું છે. "

તેમના વિચારમાં ભારતે બીજા દેશો સાથે મળીને પ્રયત્ન કરવા જોઈએ.

તેઓ કહે છે, અમે ઇચ્છીએ છીએ કે ભારત અમુક મોટા દેશો સાથે મળીને એક આંતરરાષ્ટ્રીય શાંતિ સંમેલન આયોજિત કરે, આ સમસ્યા જલદી ખતમ થવી જોઈએ નહીં તો આપણે ભવિષ્યમાં વધારે લોહિયાળ સંઘર્ષ જોવો પડશે."

શુક્રવારે સમાપ્ત થયેલી હિંસામાં 12 ઇઝરાયલી અને 250થી વધારે પેલેસ્ટાઇનિયન માર્યા ગયા હતા.

માર્યા ગયેલા લોકોમાં 100 બાળકો અને મહિલાઓનો સમાવેશ થાય છે. 2014 પછી બંને પંક્ષો વચ્ચે આ સૌથી મોટો સંઘર્ષ હતો.

અમેરિકાની ભૂમિકા?

દાયકાઓથી આ બંને પક્ષો વચ્ચે મધ્યસ્થીની ભૂમિકા અમેરિકા ભજવતું આવ્યું છે પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના શાસનમાં અમેરિકા ઇઝરાયલના પક્ષમાં ખુલીને સામે આવ્યું છે અને તેણે ઇઝરાયલની સરકારની પૂર્વી જેરૂસલેમને પોતાની રાજધાની બનાવવાની ઘોષણાનું સમર્થન કરીને પેલેસ્ટાઇનિયનોને ઘણા નારાજ કર્યા હતા.

પેલેસ્ટાઇનના પ્રશાસનના પ્રમુખ મહમૂદ અબ્બાસે કહ્યું કે મધ્યસ્થીની ભૂમિકા ભજવવા માટે અમેરિકાએ તટસ્થતાનો નૈતિક અધિકાર ગુમાવી દીધો છે.

તેઓ એ વાતથી પણ નારાજ છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કેટલાક આરબ દેશો સાથે ઇઝરાયલના રાજદ્વારી સંબંધ બનાવવામાં તેમની મદદ કરી હતી.

પેલેસ્ટાઇનના દૂત અદનાન એમ. અબૂ અલ હાઇઝાને જ્યારે અમે પૂછ્યું કે શું ઇઝરાયલ અમેરિકાની જગ્યાએ ભારત અથવા કોઈ અન્ય દેશની મધ્યસ્થી સ્વીકાર કરશે તો તેમણે કહ્યું, ભારત સંયુક્ત રાષ્ટ્ર, યુરોપીય સંઘ, રશિયા અને અમેરિકાની સાથે મળીને મદદ કરી શકે છે. "

પરંતુ પેલેસ્ટાઇન એટલી હદે અમેરિકાથી હતાશ નથી. રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડનના સત્તા પર આવ્યા પછી પેલેસ્ટાઇનને આશા છે કે બંને વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થઈ જશે.

ભારત બંનેની નજીક

ઇઝરાયલ અને ભારત વચ્ચે પૂર્ણ રાજદ્વારી સંબંધની શરૂઆત 1992માં થઈ. એ પછી ઇઝરાયલે દિલ્હીમાં પોતાનો દૂતાવાસ સ્થાપિત કર્યો હતો. ત્યારથી ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચે નિકટતા વધી છે.

ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુ વચ્ચે ઘેરી મિત્રતા છે જે સ્પષ્ટ દેખાઈ આવે છે...


થોડા મહિના અગાઉ આ વાત પર મોદી વિરોધી સળવળતા હતા. તો મોદીના પ્રશંસક કહેતા હતા 'કુતરાના ભસવાથી હાથી રોકાતા નથી'. ટ્રોલ્સનું તો શું કહેવું.

'પકોડા રોજગાર', 'પીએનબી કૌભાંડ', 'કોઠારી કૌભાંડ', 'રાફેલ ડીલ' અને ખેડૂતોનો ગુસ્સો. હાલના દિવસોમાં કેટલીક એવી ઘટનાઓ છે કે જ્યારબાદ મોદી પર દાવ લગાવનારા લોકોએ જાણે ટેબલ પરથી પોતાનાં પત્તાં ઉઠાવી લીધા છે.

તેઓ જોઈ રહ્યા છે કે આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં શું થાય છે.

સોશિયલ મીડિયા પર થતા વ્યંગમાં રાહુલ ગાંધીની જગ્યા હવે 'પ્રધાન સેવક', 'ચોકીદાર', 'ઝોળો ઉઠાવીને પોતાના રસ્તે નીકળી જતા ફકીરે' લઈ લીધી છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સોશિયલ મીડિયા પર જો તમને કોઈ ટ્રેન્ડ દેખાય છે તો તેનો મતલબ છે કે લોકો તે કન્ટેન્ટને શૅયર કરવા લાયક માની રહ્યા છે. એ જ રીતે જ્યારે મોદીની જય જયકારની જોરદાર શૅરીંગ થઈ રહી હતી તો તેને મોદીની લોકપ્રિયતા માનવામાં આવી હતી.

આઇટી સેલ બન્ને તરફથી સક્રીય છે પરંતુ તેમની ભૂમિકા સીમિત છે. તેઓ કન્ટેન્ટ ક્રિએટ કરી રહ્યા છે અને પોતાના વિરોધીઓને ટ્રોલ કરી રહ્યા છે. પરંતુ હિટ એ જ થશે જેને લોકો પસંદ કરશે અને આગળ ધકેલશે.

આ જ રીતે 'પેઇડ ટ્રોલ્સ'ને છો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડીને તમે તમારી ટાઇમ લાઇન પર મોદી સમર્થકોના ઉત્સાહ- આત્મવિશ્વાસ પર ધ્યાન આપશો તો તમને મૂડ અંગે અનુમાન આવી જશે.

રાજકીય વિશ્લેષક ઉતાવળમાં

આ રાજકીય મૂડને અંતિમ માનતા ઘણાં વિશ્લેષકો કહેવા લાગે છે કે મોદી 2019ની ચૂંટણીમાં બહુમતીથી દૂર કેમ રહી જશે.

ગુજરાતમાં ભાજપને 99 તો કોંગ્રેસને 77 મળી હતી. ત્યારબાદ 'વડાપ્રધાનનો જાદુ ઉતરી રહ્યો છે' આવા વિચાર ધરાવતા લોકોનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બન્યો.

મોદીના જાદુ પરથી NDAના ભાગીદારોનો ભરોસો પણ ઘટતો દેખાઈ રહ્યો છે.

ઉદાહરણ તરીકે ટીડીપીના ચંદ્રબાબુ નાયડૂએ બજેટમાં આંધ્ર પ્રદેશ પર ધ્યાન ન આપવાની વાત પર ખૂબ ટીકા કરી હતી.

શિવસેનાએ ન માત્ર આગામી ચૂંટણી એકલા હાથે લડવાનો નિર્ણય લીધો છે પણ આરોપ પણ લગાવી દીધો છે કે પીએનબીના પૈસા લઈને ભાગેલા નીરવ મોદીએ 2014ની ચૂંટણીમાં ભાજપને આર્થિક મદદ આપી હતી.

આ એ વાતનો સંકેત છે કે ભાગીદાર આગામી જીત માટે પહેલાં જેવા આશ્વસ્ત નથી.

2014માં યોજાયેલી લોકસભા ચૂંટણીમાં નરેન્દ્ર મોદીનો જાદુ ચરમસીમાએ હતો. ત્યારે પણ ભાજપને બહુમતીથી માત્ર 10 બેઠક વધારે મળી હતી.

વિશ્લેષકો કહેવા લાગ્યા છે કે મોદી તેમનું ભૂતકાળનું પ્રદર્શન ફરી બતાવી શકશે નહીં.

તેમનું કહેવું છે કે જે રાજ્યોમાંથી સત્તાધારી પક્ષને 2014માં સૌથી વધારે બેઠક મળી હતી એ રાજ્યોમાં પહેલા જેવી સફળતા મળશે નહીં.

ઉદાહરણ તરીકે તેમને લાગે છે કે 2019માં યૂપી 71 બેઠક આપી શકશે નહીં. અને તેવું જ મહારાષ્ટ્રમાં પણ થશે.

વિકાસ, રોજગાર અને ભ્રષ્ટાચારમુક્ત શાસન આપવાનો વાયદો અને દાવો હવે પોતાની ધાર ગુમાવી રહ્યો છે તેવું લાગે છે.

ગ્રામીણ ક્ષેત્રોમાં નારાજગી છે, એ વાતની એક સ્પષ્ટ ઝલક ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં જોવા મળી જ્યાં શહેરી વિસ્તારોમાં સમર્થન હોવા છતાં પાર્ટીએ ગામડાંમાં રહેતા મતદારોના ગુસ્સાના કારણે 16 બેઠક ગુમાવવી પડી.

તેલ જુઓ, તેલની ધાર જુઓ

રાજકીય વિશ્લેષક ઘણી વખત ખોટા સાબિત થઈ રહ્યા છે જેનાં અનેક કારણ હોય છે.

ઉદાહરણ તરીકે ચૂંટણીના પરિણામોની ભવિષ્યવાણી કરતા લોકોએ ક્યારે જણાવ્યું હતું કે 2015માં મોદી લહેરના તુરંત બાદ દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટીને આટલી બેઠક મળશે?

કહેવામાં આવે છે કે રાજકારણમાં એક અઠવાડિયાનો સમય ખૂબ લાંબો હોય છે. આ ભવિષ્યવાણીઓ એ ચૂંટણી વિશે કરવામાં આવી રહી છે કે જે આગામી વર્ષે યોજાવાની છે.

કહેવાનો ઉદ્દેશ એ નથી કે મોદી આગામી ચૂંટણીમાં પાક્કા પાયે જીતી જશે. પરંતુ 'હમણાં તેઓ જીતી નહીં શકે' એ...