જસ્ટિસ સુરેન્દ્ર કુમાર સિન્હા

સરકાર વિરોધી ઐતિહાસિક ચૂકાદો આપવા બદલ તેમને ફરજિયાત રજા પર ઉતારી દેવામાં આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે.

સમાચાર એજન્સી એએફપીના જણાવ્યા મુજબ, બંગલાદેશના કાયદા પ્રધાન અનિસુલ હકે એ મીડિયા અહેવાલોને ફગાવી દીધા છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે બંધારણમાં સોળમા સુધારા સંબંધી સુપ્રીમ કોર્ટના ચૂકાદા સાથે જસ્ટિસ સિન્હાની ગેરહાજરીને કોઈ સંબંધ નથી. તેઓ બિમાર હોવાને કારણે રજા પર છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે

અલબત, બંગલાદેશ સુપ્રીમ કોર્ટ બાર અસોસિએશનના પ્રમુખ જોયનુલ આબેદિને મીડિયામાં ચાલી રહેલી અટકળોને નકારી હતી. તેમણે કહ્યું કે જસ્ટિસ સિન્હાને રજા પર ઉતરી જવા માટે મજબૂર કરવામાં આવ્યા હતા.

કોણ છે જસ્ટિસ સિન્હા?

જસ્ટિસ સુરેન્દ્ર કુમાર સિન્હા બંગલાદેશના પહેલા હિન્દુ વડા ન્યાયધીશ  છે. તેમણે બંગલાદેશના ચીફ જસ્ટિસ તરીકેનો પદભાર 2015ની 17 જાન્યુઆરીએ સંભાળ્યો હતો.

1951ની પહેલી ફેબ્રુઆરીએ જન્મેલા એસ. કે. સિન્હાએ કાયદાની ડિગ્રી મેળવ્યા બાદ 1974માં જિલ્લા કોર્ટમાં વકીલાત શરૂ કરી હતી.

1977ના અંત સુધી તેઓ સેશન્શ કોર્ટ્સમાં સ્વતંત્ર વકીલ તરીકે પ્રેકટિસ કરતા રહ્યા હતા. 1978માં તેમણે હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાઇકોર્ટમાં અને 1990માં બંગલાદેશની સુપ્રીમ કોર્ટના અપીલ ડિવિઝનમાં વકીલાત શરૂ કરી હતી.

એ દરમ્યાન તેમણે જાણીતા વકીલ એસ. આર. પાલના જુનિયર તરીકે 1999 સુધી કામ કર્યું હતું.

તેમની નિમણૂંક 1999ની 24 ઓક્ટોબરે હાઇકોર્ટના જજ તરીકે અને 2009ની 16 જુલાઈએ સુપ્રીમ કોર્ટની અપીલ ડિવિઝનમાં જજ તરીકે કરવામાં આવી હતી.

શું છે બંધારણનો સોળમો સુધારો?

બંગલાદેશનાં વડાંપ્રધાન શેખ હસીના

બંગલાદેશનાં વડાંપ્રધાન શેખ હસીનાએ બંધારણમાં સોળમા સુધારા મારફતે સુપ્રીમ કોર્ટના જજોને તેમના પદ પરથી હટાવવાનો અધિકાર સંસદને આપ્યો છે.

શેખ હસીનાનો અવામી લીગ પક્ષ બંગલાદેશની સંસદમાં બહુમતી ધરાવે છે અને વકીલો માને છે કે બંધારણમાં ઉપરોક્ત સુધારાથી સુપ્રીમ કોર્ટના જજો સરકાર સામે 'કમજોર' થઈ જશે.

જસ્ટિસ સિન્હાના વડપણ હેઠળની બંગલાદેશની સુપ્રીમ કોર્ટે બંધારણના સોળમા સુધારાને આ વર્ષના ઓગસ્ટમાં ગેરબંધારણીય ગણાવ્યો હતો.

ન્યાયિક આચારસંહિતાનો ભંગ કરતા કોઇ પણ જજને તેમના પદ પરથી ચીફ જસ્ટિસના વડપણ હેઠળની સુપ્રીમ કોર્ટની જ્યુડિશ્યલ કાઉન્સિલ જ હટાવી શકે એ જોગવાઈને પણ સુપ્રીમ કોર્ટે ફરી અમલી બનાવી હતી.

અદાલતના સ્વાતંત્ર્યને મજબૂત બનાવતા આ ચૂકાદા માટે જસ્ટિસ સિન્હાના બહુ વખાણ થયાં હતાં.

એ ચૂકાદાને મુસ્લીમોની બહુમતીવાળા દેશમાં ઘર્મનિરપેક્ષ અદાલતની સલામતી માટે લેવામાં આવેલું પગલું ગણાવવામાં આવ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જસ્ટીસ લોયાનું મૃત્યુ 1 ડિસેમ્બર 2014ના રોજ લગ્ન સમારોહ દરમિયાન નાગપુરમાં થયું હતું

એક પત્રિકાએ જસ્ટીસ લોયાના સંબંધીઓ સાથેની વાતચીતના આધાર પર એક રિપોર્ટ છાપ્યો હતો. તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેમના મૃત્યુની પરિસ્થિતિઓ શંકાસ્પદ છે.

જજ લોયાનું મૃત્યુ પહેલી ડિસેમ્બર 2014ના રોજ એક લગ્ન સમારોહમાં સામેલ થવા દરમિયાન નાગપુરમાં થયું હતું.

મૃત્યુ પહેલા જસ્ટીસ લોયા ગુજરાતના ચર્ચિત સોહરાબુદ્દીન શેખ એન્કાઉન્ટર મામલે સુનાવણી કરી રહ્યા હતા.

આ મામલે અન્ય લોકોની સાથે ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહ આરોપી હતા. આ કેસનો મામલો હવે ખતમ થઈ ગયો છે અને અમિત શાહ પણ નિર્દોષ સાબિત થઈ ગયા છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા કપિલ સિબ્બલે ટ્વીટ કર્યું, "ખૌફનાક રહસ્યોદ્ઘાટન. એવું બની શકે છે કે જસ્ટીસ લોયાનું મૃત્યુ હાર્ટ અટેકના કારણે ન થયું હોય. જજ મૌન છે. ડરેલા છે? કેમ? જો અમને નથી બચાવી શકતા તો ઓછામાં ઓછા પોતાને તો બચાવી લે."

ડાબેરી નેતા સીતારામ યેચુરીએ ટ્વિટર પર લખ્યું છે, "સીબીઆઈ જજ લોયાના મૃત્યુના મામલા સાથે હત્યા, લાંચ, કાયદાને દબાવવા અને આપણી સંસદીય લોકતંત્રની સંસ્થાઓને ઉચ્ચતમ સ્તર પરથી મન ફા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વે તેમ ચલાવવાથી સવાલ ઉભા થયા છે જેમની ગંભીર તપાસ થવી જરૂરી છે."

દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે ટ્વીટ કર્યું છે, "મુખ્યધારા મીડિયાએ સાહસ બતાવતા આ મુદ્દાને મોટા સ્તર પર ઉઠાવવાની જરૂર છે."

ઇતિહાસકાર એસ.ઇરફાન હબીબે ટ્વીટ કર્યું, "જજ લોયાના મૃત્યુ પર 'કૅરવૅન' પત્રિકાની સ્ટોરી પર ઇલેક્ટ્રોનિક મીડિયાનું મૌન કમાલ છે. જો કે આ હેરાન કરનારી વાત નથી. નિડર પત્રકાર નિરંજન ટકલેને સમર્થનની જરૂર છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જહાં આરા બેગમ

આજે શાહજાદા ખુર્રમની તાજપોશી થવાની હતી અને મહેલમાં તૈયારીઓ થઈ રહી હતી.

જહાં આરા એ દિવસ વિશે પોતાની ડાયરીમાં લખ્યું છે, "અમે બધાં નવાં વસ્ત્રોમાં સજ્જ થયાં છીએ. મેં રેશમી અંગરખું અને જરદોસી કામ કરેલું નીલા રંગનો ચુસ્ત પાયજામો પહેર્યો છે. ચાંદીના તારથી સજાવેલો જાળીદાર દુપટ્ટો છે."

"રોશન આરાએ પણ એવો જ લિબાસ પહેર્યો છે, ફરક એટલો છે કે તેનાં વસ્ત્રોનો રંગ ચમકદાર પીળો અને સોનેરી છે. સતી અલ-નિસા બેગમ બૈંગની પોશાક અને સુંદર પિશ્વાજમાં શાનદાર લાગી રહી છે."

"દારા, શુજા, ઔરંગઝેબ અને મુરાદે લાલ પાયજામા સાથે સોનેરી અસ્તરવાળા જૅકેટ પહેર્યા છે અને અલગઅલગ રંગના કમરબંધ છે."

"સતી અલ-નિસાએ ઘરેણાંનું બોક્સ ખોલીને તેમાંથી મને અને રોશન આરાને ગળાનો હાર, ચૂડીઓ, કાનનાં ઝૂમખાં અને પાયલ આપ્યાં. છોકરાઓને મોતીના હાર, બાજુબંધ, અને વીંટીઓ આપી."

"મા તો કલાકોથી તૈયાર થઈ રહી હતી અને અમે તો તેને જોતાં જ રહી ગયાં. અગાઉ ક્યારેય તે આટલી રાજવી અને સુંદર લાગી નહોતી."

"મુઘલ સામ્રાજ્યના બધા દિગ્ગજ બુઝુર્ગ દીવાન-એ-આમ હાજર હતા. મહિલાઓ માટે પરદા લગાવી દેવાયા હતા. અમે પરદાની બાજુમાં જ બેઠા, જેથી દરબારને જોઈ શક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીએ."

"હું જેમને જાણતી હતી તેમને ઓળખવાની કોશિશ કરતી હતી. નાના આસિફ ખાન સૌનેરી પશ્વાજ અને ખભા પર લાલ શાલમાં સજ્જ હતા."

"અબ્દુલ કરીમ ખાનખાના મેવાડના જુવાન શાહજાદા અર્જુન સિંહ સાથે વાતચીતમાં વ્યસ્ત હતા. મહાબત ખાન સફેદ મૂછોમાં અલગ જ દેખાઈ આવતા હતા."

"ત્યાં ઢોલ વાગવા લાગ્યા એટલે હું સમજી ગઈ કે મારા અબ્બા આવી રહ્યા છે."

"તેમનું નામ એટલી બધી પદવીઓ અને શિષ્ટાચાર સાથે લેવામાં આવ્યું કે રોશન આરા બોલી ઊઠી, 'અબ્બુ પાસે આટલી બધી પદવીઓ હશે મને તો ખબર જ નહોતી.' મેં ધીમેથી કહ્યું, 'તમને લાગે છે કે આટલી બધી તેમને યાદ રહેતી હશે?'"

જહાં આરા આગળ લખે છે, "અબ્બાએ મુઘલ સામ્રાજ્યનાં ઉત્તમ આભૂષણો ધારણ કર્યાં હતાં. તેમના પિશ્વાજ સોનેરી રંગના રેશમી હતા, જેના પર મોતી અને ચાંદીથી ભરતકામ થયેલું હતું."

"હીરા સાથેના સરપેચ (પાઘડી પર લાગતું આભૂષણ) હતા, ગળામાં ઈંડાં જેટલાં મોટાં-મોટાં મોતીઓની છ લટવાળો હાર હતો. હાથ પર બાજુબંધ અને જોશન પહેર્યાં હતાં અને આંગળીઓમાં વીંટીઓ હતી."

તેઓ લખે છે કે તાજપોશીની વિધિ સાદાઈથી કરવામાં આવી હતી. શાહી ઈમામે પ્રવચન આપ્યું અને દુવાઓ આપી. તે પછી એક પછી એક પોતાના દરજ્જા અનુસાર અમીર સરદારો આવતા રહ્યા અને તેમને વધાઈ સાથે ભેટસોગાદ આપતા રહ્યા.

"તેમાં સોનાની મહોરો, આભૂષણોનાં બૉક્સ, દુર્લભ અને નવા હીરા, ચીનનું કિંમતી રેશમી કાપડ, યુરોપનાં અત્તર અને વિવિધ પ્રકારનાં ઘરેણાં હતાં, કેમ કે સરદારો જાણતા હતા કે મારા પિતા (બાદશાહ શાહજહાં)ને ઘરેણાં ગમે છે."

14 વર્ષની ઉંમરે વર્ષે છ લાખનો વજીફો

મુમતાઝ મહેલની લોકપ્રિય તસવીર

"બાદશાહ બન્યા પછી અબ્બાએ પ્રથમ એલાન કર્યું. તેમણે જાહેરાત કરી કે આજથી મારી મા (શાહજહાંની બેગમ)નો ખિતાબ 'મુમતાઝ મહલ' રહેશે અને તેમને વર્ષે 10 લાખ રૂપિયાનો વજીફો મળશે."

"બેગમ નૂરજહાંને વર્ષે બે લાખ રૂપિયા મળશે, જ્યારે નાના આસિફ ખાન હવે તેમના પ્રધાનમંત્રી બન્યા હતા, તેમને શાહી પોશાક આપવામાં આવ્યો. મહાબત ખાનને અજમેરની જાગીર આપવામાં આવી. અર્જુન સિંહને સોનાની મોહરો, ઝવેરાત અને ઘોડાઓ આપવામાં આવ્યા."

જહાં આરાએ પોતાને મળેલા વજીફાનો ઉલ્લેખ કર્યો નહોતો. કદાચ તે જ દિવસે તેની જાહેરાત નહીં થઈ હોય. તાજપોશી પછી એક મહિના માટે જશ્ન મનાવવાની જાહેરાત થઈ હતી.

બાદશાહ શાહજહાંએ જહાં આરા માટે વર્ષે 6 લાખ રપિયાનો વજીફો બાંધી આપ્યો હતો. તે રીતે તેઓ મુઘલકાળની સૌથી અમીર શાહજાદી બની ગયાં હતાં. તે વખતે તેમની ઉંમર હજી 14 વર્ષની જ...


જહાંઆરા દોડીને પોતાનાં માતા પાસે પહોંચ્યાં. થોડી જ વારમાં પીતા પાસે પરત ફર્યાં.

ખબર આપ્યા કે અમ્મી પ્રસવની અસહ્ય પીડા ભોગવી રહ્યા છે અને શીશુનો જન્મ થઈ રહ્યો નથી.

શાહજહાંએ તેમના નિકટના દોસ્ત અને હકીમ આલિમ-અલ-દીન વજીર ખાંને તરત બોલાવ્યા. જોકે, તેઓ પણ મુમતાઝ મહલની પીડાને દૂર કરવામાં સફળ થયા નહીં.

પ્રખ્યાત ઇતિહાસકાર જદુનાથ સરકાર તેમના પુસ્તક 'સ્ટડીઝ ઇન મુઘલ ઇન્ડિયા'માં કવિ કાસિમ અલી આફ્રિદીની આત્મકથાને ટાંકીને લખે છે,

''માને મદદ કરવાના હેતુથી જહાંઆરાએ ગરીબોને રત્નો વહેંચવાનું શરૂ કર્યું, જેથી તેઓ દુઆ કરે અને દુઆથી તેમનાં માતા સાજાં થઈ જાય.''

"આ તરફ શાહજહાંની હાલત પણ રડીને ખરાબ થઈ ગઈ હતી. તેમની આંખોમાંથી જાણે પાણીની ધાર વહી રહી હતી. તે જ વખતે ગર્ભમાંથી જ બાળકના રડવાનો અવાજ આવ્યો.''

મુમતાઝની ઈચ્છા

તેઓ લખે છે, ''એવી માન્યતા હતી કે બાળક પેટમાં જ રડવાં લાગે ત્યારે માતાનું બચવું મુશ્કેલ હોય છે. મુમતાઝે બાદશાહને પોતાની પાસે બોલાવ્યા અને કોઈ ભૂલ થઈ હોય તો માફી માગી. સાથે જ એક ઈચ્છા વ્યક્ત કરી."

"બાદશાહે પોતાની કસમ ખાઈને કહ્યું કે દરેક ઈચ્છા પૂરી કરાશે. મુમતાઝે કહ્યું કે તેમનાં મૃત્યુ બા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દ એવો મકરબો બનાવાય કે જેવો દુનિયામાં કોઈએ ના બનાવ્યો હોય.''

જદુનાથ સરકારે લખ્યું છે, ''તે પછી તરત જ તેમણે ગૌહરઆરાને જન્મ આપ્યો અને હંમેશા માટે મુમતાઝની આંખો મીંચાઈ ગઈ.'

તમે આ વાંચ્યું?

ઘણા ઇતિહાસકારોએ લખ્યું છે કે શાહજહાં આ આઘાતમાંથી કદી બહાર આવી શક્યા નહોતા.

ડબ્લ્યૂ. બેગલી અને ઝેડ. એ. દેસાઈના પુસ્તક 'શાહજહાંનામા ઑફ ઇનાયત ખાં'માં લખાયું છે,

''શાહજહાંએ સંગીત સાંભળવાનું બંધ કરી દીધું અને સફેદ વસ્ત્રો ધારણ કરી લીધા. સતત રડવાના કારણે તેમની આંખો નબળી પડી ગઈ હતી અને ચશ્મા પહેરવા લાગ્યા હતા.''

''અત્યાર સુધી એક પણ સફેદ વાળ દેખાય તેને કઢાવી નખાવતા હતા, પણ હવે મુમતાઝના મોતના એક અઠવાડિયા બાદ તેમના વાળ અને દાઢી સફેદ થઈ ગયા હતા.''

જહાંઆરા અને દારા શિકોહનો સાથ

આ ઘટના બાદ શાહજહાં તેમનાં સૌથી મોટાં પુત્રી જહાંઆરા અને પુત્ર દારા શિકોહ પર નિર્ભર થઈ ગયા હતા.

જહાંઆરાનો જન્મ એપ્રિલ 1614માં થયો હતો. શાહજહાંના એક દરબારીનાં પત્ની હરી ખાનમ બેગમે તેને શાહી રીતરિવાજો શીખવ્યા હતા.

જહાંઆરા બહુ જ ખૂબસુરત હતાં અને સાથે વિદુષી પણ હતાં.

તેમણે બે ફારસી ગ્રંથો પણ લખ્યા હતા.

1648માં નવું નગર શાહજહાંનાબાદ બનાવાયું, તેની 19માંથી પાંચ ઇમારત તેમની દેખરેખમાં તૈયાર થઈ હતી.

સૂરત બંદરમાંથી થતી બધી આવક જહાંઆરાને ફાળે જતી હતી.

તેમનું પોતાનું સાહિબી નામનું જહાજ પણ હતું, જે ડચ અને અંગ્રેજો સાથે વેપાર કરવા માટે સાત સમુદ્રોમાં ફરતું રહેતું હતું.

મશહૂર ઇતિહાસકાર અને 'ડૉટર્સ ઑફ ધ સન'નાં લેખિકા ઇરા મુખૌટી કહે છે, ''મેં જ્યારે મુઘલ મહિલાઓ વિશે સંશોધન શરૂ કર્યું તો ખબર પડી કે શાહજહાંનાબાદ, જેને આજે આપણે પુરાની દિલ્હી કહીએ છીએ તેનો નકશો જહાંઆરાએ તૈયાર કરાવ્યો હતો.''

''તે વખતનો સૌથી સુંદર ચાંદની ચોક પણ તેમણે જ બનાવ્યો હતો. તે પોતાના જમાનામાં દિલ્હીનાં સૌથી પ્રસિદ્ધ નારી હતાં.''

''તેમનું બહુ માનપાન હતું. તે બહુ ચાલાક પણ હતાં. દારા શિકોહ અને ઔરંગઝેબ વચ્ચે દુશ્મની થઈ ત્યારે તેમણે દારાનો સાથ આપ્યો હતો.''

''જોકે, આખરે ઔરંગઝેબ બાદશાહ બન્યા, તો પણ જહાંઆરાને પાદશાહ બેગમનો હોદ્દો મળ્યો હતો.''

સૌથી સુસંસ્કૃત મહિલા

જહાંઆરાની ગણતરી મુઘલ સમયનાં સૌથી સુસંસ્કૃત મહિલાઓમાં થતી હતી.

તેની વાર્ષિક આવક તે જમાનામાં 30 લાખ રૂપિયા હતી. આજની ગણતરીએ તેનું મૂલ્ય દોઢસો કરોડ રૂપિયા થાય. મુઘલ પ્રજા પણ તેના પર ન્યોચ્છાવર હતી.

એક અન્ય ઇતિહાસકાર રાના સફવી જણાવે છે,...


જહાંગીરે પોતાના સ્તરે સ્થાનિક મતદાતાઓને ખુશ કરવા માટેના પ્રયત્નો પણ શરૂ કરી દીધા છે.

પરંતુ આ લોકસભા બેઠક પર ભાજપના ચૂંટણી પ્રચારે જમ્મુ-કાશ્મીરના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાહથી લઈને તમામ રાજકીય વિશ્લેષકોનું ધ્યાન પોતાના તરફ ખેંચ્યું છે.

ભાજપે સ્થાનિક અખબારોમાં આપેલી જાહેરાતોમાં સામાન્યપણે જોવા મળતા ભગવા રંગના બદલે લીલો રંગ અપનાવ્યો છે.

કાશ્મીરમાં સામાન્ય લોકોમાં લોકપ્રિય અખબાર 'ગ્રેટર કાશ્મીર' અને 'કાશ્મીર ઉઝમા'માં છપાયેલી જાહેરાતમાં વડા પ્રધાન મોદીની તસવીર સૌથી ઉપર છે.

તેની સાથે ભાજપનું નામ પણ લીલા રંગે લખાયેલું છે. જોકે, ભાજપનું ચૂંટણી ચિહ્ન કમળનું ફૂલ સફેદ રંગનું છે.

તે ઉપરાંત જાહેરાતમાં ઉર્દૂ ભાષામાં લખ્યું છે કે, 'જૂઠું છોડો, સાચું બોલો અને ભાજપને મત આપો.'

ભાજપના નેતાઓએ કહે છે કે કાશ્મીરમાં ભાજપે જીત નોંધાવવાનું શરૂ કરી દીધુ છે. તેથી જ પક્ષ લીલા રંગનો ઉપયોગ કરી રહ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

લીલા રંગનું કારણ

જમ્મુ-કાશ્મીરના  ભાજપ પ્રવક્તા અલ્તાફ ઠાકુરે બીબીસીને કહ્યું, "તેમાં આશ્ચર્ય પામવાની કોઈ વાત નથી. જો તમે ભાજપનો ધ્વજ જોયો હશે તો તમને ખ્યાલ હશે કે તેમાં પણ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લીલો રંગ છે. ભાજપના ઝંડામાં ભગવો અને લીલો રંગ બંને છે."

"લીલો રંગ શાંતિ અને વિકાસનું પ્રતીક છે. તમે જોયું હશે કે તાજેતરમાં જ સ્થાનિક એકમોની ચૂંટણીમાં ભાજપે જીત હાંસલ કરી છે. તેનો અર્થ છે કે કાશ્મીરમાં મુસ્લિમ બહુમતીના વિસ્તારોમાં પણ ભાજપને સ્વીકૃતિ મળી છે."

તેઓ કહે છે, "કાશ્મીરમાં ભાજપના ઝંડામાં લીલો રંગ નહોતો પણ હવે તમે જોશો કે જ્યારે પણ કોઈ નવી યોજના શરૂ થાય છે તો તેમાં લીલો રંગ પણ સામેલ કરવામાં આવે છે. ભાજપ રંગો પર વિશ્વાસ કરનારો પક્ષ નથી. અમે 'સબકા સાથ, સબકા વિકાસ'માં વિશ્વાસ રાખીએ છીએ."

બીબીસીએ ઠાકુરને પૂછ્યું કે શું લીલા રંગના ઉપયોગથી સ્થાનિક લોકોને રીઝવવાના પ્રયત્નો છે?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં ઠાકુરે કહ્યું, "ના, એનો એવો અર્થ નથી. તમે પીડીપીનો ઝંડો જોયો હશે તે સંપૂર્ણ લીલો છે અને નેશનલ કૉંગ્રેસનો ઝંડો લાલ છે. માત્ર ભાજપનો ઝંડો એવો છે, જેમાં દરેક ધર્મના રંગને સ્થાન મળ્યું છે. હું ફરી એક વખત કહીશ કે લીલો રંગ જીતનું પ્રતીક છે અને તેથી આ રંગને જોડવામાં આવ્યો છે. હવે અમારી જીતને કોઈ રોકી શકશે નહીં."

ઓમર અબ્દુલ્લાહે ઉઠાવ્યા સવાલ

જમ્મુ-કાશ્મીરના ભાજપ એકમના એક મહાસચિવ આશિક કૌલને જ્યારે આ અંગે પૂછાયું તો તેમણે કહ્યું કે તેમના પક્ષ માટે રંગોનું બહુ મહત્ત્વ નથી.

તેઓ કહે છે, "જ્યારે ઓમર અબ્દુલ્લાહે આ મુદ્દે ટ્વીટ કર્યું ત્યારે ખાલિદ જહાંગીરે ટ્વિટરના માધ્યમથી જ તેમને જવાબ આપ્યો હતો. બીજી વાત કે તેમણે લીલો ઝંડો નથી ઉઠાવ્યો પણ તેને પોસ્ટરમાં સ્થાન આપ્યું છે. તેમાં રંગોનું બહુ મહત્ત્વ હોતું નથી."

જ્યારે ભાજપના પરંપરાગત ભગવા રંગ અંગે તેમને પૂછવામાં આવ્યું તો તેમણે કહ્યું, "ભાજપનો કોઈ પરંપરાગત રંગ નથી. ભાજપ 'સબકા સાથ, સબકા વિકાસ'નો મત ધરાવે છે."

જમ્મુ-કાશ્મીરના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અને નેશનલ કૉંગ્રેસના ઉપપ્રમુખ ઓમર અબ્દુલ્લાહે પોતાના ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી આ અંગે લખ્યું, "કાશ્મીર પહોંચતા ભાજપનો ભગવો રંગ લીલો થઈ જાય છે. મને સમજાતું નથી કે આ રીતે પોતાની જ મજાક ઉડાવીને આ પાર્ટી મતદાતાઓને મૂર્ખ બનાવી શકાશે એવું માને છે. તેઓ ઘાટીમાં ચૂંટણીપ્રચાર કરતા પોતાનો અસલી રંગ કેમ નથી બતાવી શકતા."

ઓમર અબ્દુલ્લાહના ટ્વીટના જવાબમાં ખાલિદ જહાંગીરે લખ્યું, "રંગ છોડો અને માણસને જુઓ."

લીલા રંગથી રીઝવવાની કોશિશ

ત્યારે રાજનૈતિક વિશ્લેષક માને છે કે રંગ બદલીને ભાજપ કાશ્મીરના સ્થાનિક લોકોને રીઝવવા માગે છે. કારણ કે કાશ્મીરના રાજકારણમાં લીલા...


જહાજ પર સવાર અન્ય 150 લોકોને સ્થાનિક માછીમારોએ બચાવી લીધા છે. યૂએનએચસીઆરના એક પ્રવક્તાએ જણાવ્યું કે લીબિયાના કૉસ્ટગાર્ડ શરણાર્થીઓને લઈને કિનારે પહોંચ્યા હતા.

આ જહાજ લીબિયાની રાજધાની ત્રિપોલીથી લગભગ 120 કિલોમિટર દૂર એક શહેરથી નીકળ્યું હતું.

જોકે, હજુ એ સ્પષ્ટ નથી થઈ શક્યું કે આ શરણાર્થીઓ એક જ જહાજમાં સવાર હતા કે એક બે અલગઅલગ જહાજમાં.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર વારંવાર કહેતું રહ્યું છે કે જે લોકોને ભૂમધ્યસાગરથી બચાવવામાં આવે તેમને પરત લીબિયા મોકલવા જોઈએ નહીં. આનું કારણ ત્યાં ચાલી રહેલો સંઘર્ષ અને શરણાર્થીઓ સાથે થનારો અમાનવીય વ્યવહાર ગણાવાઈ રહ્યો છે.

આ પહેલાં મે મહિનામાં ટ્યુનિશિયાના દરિયાકિનારા નજીક જહાજ ડૂબવાની ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા 65 લોકો માર્યાં ગયાં હતાં. જ્યારે બચાવવામાં આવેલા 16 લોકોને ટ્યુનિશિયાની નૅવી દરિયાકિનારે લઈ ગઈ હતી.

હજારો શરર્ણાથીઓ દર વર્ષે ભૂમધ્યસાગર પાર કરવાનો પ્રયાસ કરે છે અને તેમાં મોટા ભાગના શરણાર્થીઓ લીબિયાના હોય છે.

આ શરણાર્થીઓ મોટા ભાગે જર્જરિત અને ક્ષમતા કરતાં વધુ ભરાયેલાં જહાજોમાં મુસાફરી કરતા હોય છે, જેને કારણે આવી ઘટનાઓ ઘટતી હોય છે.

જોકે, 2017ના મધ્યથી શરણાર્થી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઓની મુસાફરીમાં નાટકીય રીતે ઘટાડો નોંધાયો છે.

આ પાછળનું એક કારણ ઈટાલી પણ મનાઈ રહ્યું છે, જે લીબિયાના સૈન્ય સાથે મળીને શરણાર્થીઓને રોકવાનું કામ કરી રહ્યું છે.

મધદરિયે શરણાર્થીઓ સાથે તેમને ભેટો થાય તો તેઓ તેમને પરત મોકલી દે છે.

માનવાધિકાર સંસ્થાઓ આ નીતિની ટીકા કરતી રહી છે.

વર્ષ 2019ના પ્રથમ ત્રણ મહિનામાં લગભગ 15,900 મુસાફરો અને શરણાર્થીઓ ત્રણ અલગઅલગ રૂટે યુરોપ પહોંચ્યા હતા.

જોકે, 2018માં આ મામલે 17 ટકાનો ઘટાડો નોંધોયો હતો.

કોર્ટ વિના લોકોને આતંકવાદી જાહેર કરશે સરકાર?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જાણકારી મળતા જ કોમનવેલ્થ ફેડરેશનના વડા ડેવિડ ગ્રેનબર્ગે આ બાબતે તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

મેં મોડી રાતે વિક્રમ સિસોદિયાનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો પણ તેમણે ફોન ઉઠાવ્યો નહીં. પરંતુ અજય નારંગે એક નિવેદન જાહેર કરી આ સમગ્ર મામલાને નકાર્યો છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમને જ આ સિરિંજની બોટલ વિશેની પહેલી માહિતી મળી હતી.

તેમણે કોમનવેલ્થના અધિકારીઓને ખોલ્યા વગર બોટલ પહોંચાડી હતી. ભારતીય ટીમનો બોટલ સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

ગેમ્સ વિલેજમાં પ્રતિબંધિત દવાઓ અંગે કડક નિયમો છે. માત્ર ડાયાબિટીસથી પીડાતા ખેલાડીઓ અને અધિકારીઓને જ અંદર સિરિંજ લાવવાની મંજૂરી છે.

રિયો ઑલિમ્પિકમાં પણ ભારતીય ટીમના આવાસ આસપાસ સિરિંજ મળી આવી હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ સમગ્ર એપિસોડમાં બે અલગ અલગ વાત સામે આવી રહી છે.

એક વાત પ્રમાણે સફાઈ કર્મચારીને આ વિશેની જાણકારી મળી. જ્યારે નારંગે કહ્યું હતું કે તેમણે સિરિંજ સાથે બોટલ અધિકારીઓને પહોંચાડી હતી.

સાચી હકીકત તો સંપૂર્ણ તપાસ પછી જ બહાર આવશે. પરંતુ રમતોની શરૂઆત પહેલાં વાત ચોક્કસ કડવી બની ચૂકી છે.

બ્રિસ્બેનમાં નવ ભારતીય 'પત્રકાર' પકડાયા

વધુ એક સમાચારને કારણે ભારતની શાખ ખરા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બ થઈ છે.

નવ ભારતીય પત્રકારોની ઑસ્ટ્રલિયાના બ્રિસ્બેનમાંથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

આ પત્રકારો ખોટા દસ્તાવેજોના આધારે ઑસ્ટ્રેલિયામાં પ્રવેશવા જતા હોવાનો આરોપ છે.

ઑસ્ટ્રેલિયન બોર્ડર ફોર્સે જણાવ્યું હતું કે તેમને બૅંગકોકથી સમાચાર મળ્યા હતા કે કેટલાક લોકો ખોટા દસ્તાવેજોના આધારે ઓસ્ટ્રેલિયામાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરશે.

જ્યારે તપાસ કરવામાં આવી ત્યારે ખબર પડી કે એક વ્યક્તિ સિવાય દરેક પાસે વિદેશી મીડિયાના નકલી ઓળખપત્ર હતાં.

એકમાત્ર પત્રકાર રાકેશ કુમાર શર્મા પાસે એક સાચા દસ્તાવેજ હતા. આ આઠ લોકો ઑસ્ટ્રેલિયામાં તેમની જ છત્રછાયામાં આવ્યા હતા.

જ્યારે પોલીસ શર્માને પ્રશ્ન કરવા માગતા હતા ત્યારે તેમણે કહ્યું કે તેમને અંગ્રેજી નથી આવડતું.

તે માટે પોલીસ હિંદી દુભાષિયાની ગોઠવણ કરી રહી છે. તેમને હાલ કસ્ટડીમાં લઈ જવામાં આવ્યા છે. તેમના જામીન મામલે 6 એપ્રિલે સુનાવણી કરવામાં આવશે.

જો નકલી દસ્તાવેજો દ્વારા ઑસ્ટ્રેલિયામાં દાખલ થવા બદલ શર્મા દોષિત ઠરે તો તેમને વીસ વર્ષની સજા થઈ શકે છે.

ઉદ્ઘાટનમાં જ વરસાદની આગાહી

હવામાન ખાતાની આગાહી મુજબ ઉદ્ઘાટન સમારંભ અને સ્વીમિંગ સ્પર્ધાના પ્રથમ દિવસે વરસાદ થઈ શકે છે. એટલે લોકોમાં થોડી નિરાશા છે.

અહીં સ્ટેડિયમમાં એક વિચિત્ર નિયમ છે કે તમે છત્રીને સ્ટેડિયમમાં અંદર તો લઈ જઈ શકો છો પરંતુ ખોલી શકતા નથી.

રમતોના અધ્યક્ષ પીટર બેટીએ લોકોને પ્રાર્થના કરવાની વિનંતી કરી છે કે વરસાદને કારણે ઉદ્ઘાટન સમારંભમાં વિઘ્ન ન આવે.

હવામાન ખાતા પ્રમાણે આઇરિસના તોફાનને કારણે બુધવારે 10 મીલીમીટર વરસાદ થઈ શકે છે.

સ્પર્ધાના પ્રથમ દિવસે એટલે કે છઠ્ઠી એપ્રિલે પણ છ મીમી વરસાદની સંભાવના દર્શાવવામાં આવી છે.

35000 દર્શકોની ક્ષમતા ધરાવતા કરારા સ્ટેડિયમમાં આશરે 5000 બેઠકો પર જ કવર છે. બાકીની ત્રીસ હજાર બેઠકો ખુલ્લા આકાશ નીચે છે.

તેવી જ રીતે સ્વીમિંગ સ્ટેડિયમની તમામ 12,000 બેઠકો ખુલ્લી છે.

સ્પોર્ટ્સ સ્ટેડિયમમાં છત્રીઓને સેલ્ફી સ્ટીકર, ઘોંઘાટીયા સાધનો અને મોટી-મોટી ટોપીઓ સાથે પ્રતિબંધિત વસ્તુઓની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવી છે.

વરસાદની પ્રબળ શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખી જોવાનું રહેશે કે છત્રી પરથી પ્રતિબંધ ઉઠાવી લેવામાં આવે છે કે નહીં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જાણકારો કહે છે કે જે રીતે દાસપ્રથાની ગૃહ યુદ્ધો બાદ જે સ્થિતિ હતી, આજે અમેરિકામાં લગભગ એવી જ હાલત છે.

કૅલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટીના રાજકીય નિષ્ણાત બર્નાર્ડ ગ્રૉફમૅન કહે છે કે આજે અમેરિકાની સંસદમાં જેટલું ધ્રુવીકરણ છે, એટલું છેલ્લાં 100 વર્ષોમાં નહોતું.

અમેરિકાનું સૌથી મૌટું રાજ્ય કૅલિફોર્નિયા પણ આ ધ્રુવીકરણનો શિકાર છે. છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં કૅલિફોર્નિયા અને બાકી અમેરિકાની જનતા વચ્ચેના મતભેદો વધી ગયા છે.

તેને ધ્યાનમાં રાખીને કમ સે કમ એવા છ પ્રસ્તાવ આવી ચૂક્યા છે, જેમાં કૅલિફોર્નિયાને નાનાં-નાનાં રાજ્યોમાં વહેંચવાથી લઈને અમેરિકાથી સંપૂર્ણ સ્વતંત્ર કરવાના સૂચન હોય.

બૉસ્ટનની ટફ્ટ્સ યુનિવર્સિટીમાં ભણાવતાં મોનિકા ટૉફ્ટ કહે છે કે કૅલિફોર્નિયાના લોકો એવું માનવા લાગ્યા છે કે અમેરિકાની કેન્દ્ર સરકાર તેમના હિતોની રક્ષા કરી શકતી નથી.

તેમનું માનવું છે કે કૅલિફોર્નિયા એટલું મોટું રાજ્ય છે કે તેના નાના-નાના ટુકડા થાય તો જ તેનો આર્થિક વિકાસ શક્ય છે.

ઘણા મુદ્દાઓ પર કૅલિફોર્નિયાના લોકો અન્ય અમેરિકનોથી અલગ મત ધરાવે છે.

જો કૅલિફોર્નિયા અલગ થાય તો શું થશે?

જોકે, કૅલિફોર્નિયાની અમેરિકાથી અલગ થવાની દ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૂર-દૂર સુધી કોઈ શક્યતા નથી. પણ એક વખત વિચારી પણ લઈએ કે કૅલિફોર્નિયા, અમેરિકાથી અલગ થઈ શકે છે, તો શું થશે? અમેરિકા અને બાકીની દુનિયા પર તેની શું અસર થશે?

અમેરિકાનું બંધારણ કોઈ પણ રાજ્યને અલગ થવાની પરવાનગી આપતું નથી. કૅલિફોર્નિયાના લોકો પણ અમેરિકાથી અલગ થવાની માગ કરતા નથી. છતાં આપણે માની લઈએ કે કૅલિફોર્નિયા અમેરિકાથી અલગ થઈ જાય તો શું સ્થિતિ હશે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અમેરિકામાં ફરી ગૃહયુદ્ધો થશે?

અમેરિકામાં આજે કોઈ ગૃહયુદ્ધની સ્થિતિ જણાતી નથી. પરંતુ જ્યારે પણ કોઈ દેશનો ભાગ અલગ પડે ત્યારે હિંસા ભડકે એ સ્વાભાવિક છે. અમેરિકામાં જ 157 વર્ષ પહેલાં આવું થયું હતું, જ્યારે અશ્વેત લોકોને ગુલામ બનાવી રાખવાનું સમર્થન કરતાં દક્ષિણનાં રાજ્યોએ અમેરિકાથી અલગ થવાની જાહેરાત કરી દીધી હતી.

ત્યારે છેડાયેલા યુદ્ધમાં 6 લાખ 20 હજાર અમેરિકનોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. અમેરિકાના પાયા હલી ગયા હતા.

દુનિયામાં આવા અનેક દાખલા છે, જ્યારે એક દેશના ભાગલા થાય છે, ત્યારે કેટલી હિંસા ભડકે છે. 1947માં જ્યારે ભારત-પાકિસ્તાનના ભાગલા થયા ત્યારે દસ લાખથી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા.

આ જ રીત જ્યારે બાંગ્લાદેશ અને પાકિસ્તાન અલગ થયા ત્યારે તો પાકિસ્તાની સેનાએ સામૂહિક બળાત્કારથી લઈને નરસંહાર જેવા અનેક જુલમો કર્યા હતા. આ જ રીતે આફ્રિકન દેશ ઇરીટ્રિયાએ જ્યારે ઇથોપિયાથી અલગ થવાની જાહેરાત કરી ત્યારે બંને દેશો વચ્ચે લગભગ 30 વર્ષ સુધી ગૃહયુદ્ધ ચાલ્યું.

1993માં જ્યારે ચેક અને સ્લોવાક અલગ થયા તો પ્રક્રિયા બહુ શાંતિથી પૂરી થઈ.

પરંતુ 1993માં જ્યારે ચેક અને સ્લોવાક રિપબ્લિક અલગ થયા તો પ્રક્રિયા બહુ શાંતિથી થઈ ગઈ. બ્રિટનની યુરોપિયન યુનિયનથી અલગ થવાની પ્રક્રિયા પણ હજી સુધી શાંતિપૂર્ણ જ રહી છે.

જો કૅલિફોર્નિયા અમેરિકાથી અલગ થવાનો નિર્ણય કરે તો રિપબ્લિકન પાર્ટીના લોકો તો ખુશ થશે કે ચલો બલા ટળી, પરંતુ ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીના સભ્યો કદાચ તે ન સ્વીકારે. કારણ એવું છે કે ઘણા દાયકાઓથી કૅલિફોર્નિયા, ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીનો ગઢ રહ્યું છે. તેની રાજકીય તાકાત વિના કદાચ જ કોઈ ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીનો સભ્ય અમેરિકાનો રાષ્ટ્રપતિ બની શકે.

જોકે, હાલ એવી કોઈ સ્થિતિ જણાતી નથી કે કૅલિફોર્નિયાને અમેરિકાથી અલગ થવાનું બળવાખોર પગલું લેવું પડે.

રાજકીય પાવરહાઉસ

કૅલિફોર્નિયા, અમેરિકાનો સૌથી વધુ વસતી ધરાવતો વિસ્તાર છે. જો તે અમેરિકાથી અલગ થાય તો અમેરિકામાં રિપબ્લિકન પાર્ટીનું પ્રભુત્વ સ્થપાશે. અમેરિકાની...


જાણકારો પ્રમાણે, છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોમાં ઉત્તરપ્રદેશના જ નહીં, પરંતુ અન્ય રાજ્યો અને લોકસભા ચૂંટણીના સર્વે પણ વાસ્તવિકતાથી ઘણા દૂર રહ્યા હતા. એટલા માટે આ વખતે તે કેટલા સાચા હશે, તેના પર વિશ્વાસ કરવો અઘરો છે.

લખનઉ 'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના રાજકીય સંપાદક સુભાષ મિશ્ર કહે છે કે વાસ્તવમાં જે વલણ છે તેને ધ્યાનમાં લઈએ તો બેઠકોની આ સંખ્યા ક્યારેય વાસ્તવિક લાગતી નથી.

તેમના મુજબ, "ઉત્તરપ્રદેશમાં જે પ્રમાણે જાતીય અને ક્ષેત્રીય વિવિધતા છે, મતદાનની રીત અને તેના વલણમાં ઘણી વિષમતા છે, તેના આધારે આ રીતે બેઠકોનું અનુમાન કરવું ખૂબ જ મુશ્કેલ છે."

"વધારે સર્વેમાં ભાજપના પક્ષમાં એકતરફી પરિણામ જોઈ શકાય છે જે શક્ય નથી લાગી રહ્યું. મેં યૂપીમાં જે કંઈ ગ્રાઉન્ડ ઉપર જોયું છે, તેના આધારે કહી શકું છું કે ગઠબંધન સારું રહેશે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'સ્પૉન્સર્ડ હોય છે સર્વે'

જોકે કેટલાક સર્વેમાં સપા-બસપા-રાલોદ ગઠબંધનને ઉત્તરપ્રદેશમાં ઘણા આગળ દેખાડવામાં આવ્યા છે, પરંતુ મોટા ભાગના સર્વેમાં ભાજપની સામે તેમનો ઘણો મોટો સંઘર્ષ જોવા મળી રહ્યો છે અથવા ભાજપને ઘણો આગળ દર્શાવવામાં આવ્યો છે.

સુભાષ મિશ્ર કહે છે કે હાલમાં ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રણ રાજ્યોમાં જે ચૂંટણી થઈ છે, મોટા ભાગે ચૂંટણી સર્વે ક્યાંય પણ સાચા નીકળ્યા નથી. એટલે બહુ વધારે ભરોસો કરવો યોગ્ય નથી.

એટલું જ નહીં, મોટા ભાગના વિશ્લેષકો પોતે ચૂંટણી સર્વેની વચ્ચે આવી રહેલી વિવિધતાના કારણે પણ તેની પ્રક્રિયા અને તેના પરિણામ પર શંકા વ્યક્ત કરે છે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર અમિતા વર્માએ અત્યાર સુધીમાં ઘણી ચૂંટણી કવર કરી છે.

તેઓ કહે છે, "શરૂઆતમાં આવેલા ચૂંટણી સર્વે સત્યતાની ઘણી નજીક હતા. એનું કારણ એ હતું કે જેમાં સેફૉલૉજીમાં (મતદાનના વલણના અભ્યાસ માટેનું આંકડાકીય શાસ્ત્ર) વપરાતી પદ્ધતિઓનું મોટા પ્રમાણમાં પાલન કરવામાં આવતું હતું."

"જો ઍક્ઝિટ પોલના તારણ યોગ્ય આવતા નથી, તો આનું એક મોટું કારણ એ છે કે સર્વે સ્પૉન્સર્ડ હોય છે અને આવી સ્થિતિમાં યોગ્ય પરિણામ આવવાની આશા રાખવી જોઈએ નહીં."

અમિતા વર્માનું માનવું છે કે ઉત્તરપ્રદેશમાં લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન તેમને જે જોવા મળ્યું છે તે આ ચૂંટણી સર્વેમાં જોવા મળી રહ્યું નથી.

તેઓ કહે છે, "ઉત્તર પ્રદેશમાં સપા અને બસપાની વચ્ચે જે પ્રકારે વોટ ટ્રાન્સફર થયા છે, તેમને જોઈને મહાગઠબંધન ઘણું મજબૂત રહ્યું છે."

"હા, એ પણ યોગ્ય છે કે ભાજપને જે પ્રકારે મોટા નુકસાનની વાત કરવામાં આવી રહી છે, તેવું થશે નહીં. પરંતુ ઍક્ઝિટ પોલ પર ભરોસો કરવો થોડો મુશ્કેલ બની રહ્યો છે."

જ્યારે વરિષ્ઠ પત્રકાર શ્રવણ શુક્લએ યૂપીમાં ભાજપના પક્ષમાં માહોલને જોયો છે છતા પણ તેમને ચૂંટણીના સર્વે પર ભરોસો થઈ રહ્યો નથી.

તેમનું કહેવું છે, "2017ની જ વિધાનસભાની ચૂંટણીને જોઈ લો, કોઈએ નહોતું કહ્યું કે ભાજપ આટલી મોટી બહુમતીથી જીતશે, પરંતુ જમીન પર માહોલ ભાજપના પક્ષમાં મોટા પ્રમાણમાં હતો."

"ચૂંટણી પહેલાંના સર્વેક્ષણમાં આટલી બેઠકો જોવા મળી ન હતી. આ સર્વેક્ષણના અનુમાન લોકોના વ્યક્તિગત અનુમાનથી વધારે અલગ જોવા મળતાં નથી."

"ખરેખર, આ સર્વેમાં અપનાવવામાં આવતી પ્રક્રિયા વાસ્તવિક સ્થિતિને ઓળખી શકતી નથી."

"ઉત્તર પ્રદેશના મતદારો ઘણા પરિપક્વ છે. તે આટલી જલદી પોતાના પરિણામને કોઈની સામે જાહેર કરતા નથી અને આ વખતે ચૂંટણીમાં તો આ વાત ઘણી રીતે જોવા મળી છે."

ખરેખર, ચૂંટણીની પ્રક્રિયાને પાયાથી કવર કરનાર તમામ પત્રકાર પર ચૂંટણીના પરિણામ પર અલગ-અલગ મત છે, પરંતુ તે લોકો પણ ચૂંટણી સર્વે પર ભરોસો કરી રહ્યા નથી.

જમીની સ્તર પર ગઠબંધન જોવા મળતું નથી

લખનઉમાં એક વરિષ્ઠ પત્રકારે નામ ન આપવાની શરતે જણાવ્યું કે ભાજપ ગઠબંધનથી ઘણી આગળ રહેશે, પરંતુ...


જાણકારો માને છે કે ઍર સ્ટ્રાઇક પછી પણ શક્ય છે કે એનડીએ બહુમત મેળવવામાં નિષ્ફળ જાય.

હાલની સ્થિતીમાં કૉંગ્રેસની સ્થિતી બહુ સારી તો નથી જ પરંતુ તમામ સ્થાનિક પક્ષો તૃણમૂલ કૉંગ્રેસ, જનતા દળ, ટીડીપી, આરજેડી જેવા પક્ષો ભાજપની વિરુદ્ધ એક ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યા છે.

પરંતુ વિપક્ષી ગઠબંધનનો સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે તેમની પાસે નેતૃત્વનો મુખ્ય ચહેરો નથી.

કૉંગ્રેસની સૌથી મોટી નિષ્ફળતા એ રહી કે તે આમ આદમી પાર્ટીને પોતાની સાથે સામેલ કરી શક્યું નહીં.

કૉંગ્રેસ નરેન્દ્ર મોદીની સરકારને સત્તા પરથી દૂર કરવા ઇચ્છે છે પરંતુ બેઠકોની વહેંચણી મુદ્દે હજૂ પણ અસમંજસમાં છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સોનિયા ગાંધી એક માત્ર એવી વ્યક્તિ છે જે રાહુલ ગાંધી અને અહેમદ પટેલને બલિદાન આપવા માટે કહેવાનો હક ધરાવે છે.

બીજી તરફ ઍર સ્ટ્રાઇક બાદ નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહે પોતાના સમર્થકોને જોડી રાખ્યા છે. તેમણે અનુપ્રિયા પટેલની નારાજગી દૂર કરી.

સામે કૉંગ્રેસ દિલ્હી અને યૂપીમાં સપા-બસપા સાથે જોડાણ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યો.

હજુ પણ સપા-બસપા રાહ જુએ છે કે પ્રિયંકા ગાંધી કે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયામાથી કોઈ બેઠકોની વહેંચણી બાબતે વાતચીતની પહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેલ કરે.

'હું કાંટાના ખેલ જાણું છું.'

એવા સંકેત મળી રહ્યા છે કે સોનિયા ગાંધી ફરી એક વખત મોટી ભૂમિકા નીભાવી શકે છે.

રાહુલ ગાંધી અને તેમની ટીમ હાલ પોતાના સમર્થકો એકઠા કરવામાં નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહી છે. એક માતા તરીકે તેઓ જાણે છે કે રાહુલની મર્યાદાઓ અને તકલીફો શું છે.

પરંતુ તેઓ હાલ પોતાના રાજકીય અનુભવનો ઉપયોગ કરતા ખચકાય છે.

થોડા વખત પહેલાં માનવામાં આવતું હતું કે સોનિયા ગાંધી આ વખતની ચૂંટણી લડશે નહીં, પરંતુ ગાંધી પરિવાર માટે રાજકારણ છોડવાનું ક્યારેય સરળ રહ્યું નથી.

1950માં ઇંદિરા ગાંધી પોતાના પતિ ફિરોઝ ગાંધીના અવસાન બાદ પિતા જવાહર લાલ નહેરૂનું ઘર છોડીને વિદેશમાં સ્થાઈ થવા ઇચ્છતાં હતાં.

પરંતુ પરિસ્થિતિઓના કારણે તેઓ 1959માં રાજકારણમાં સક્રીય થવા મજબૂર બન્યાં. પિતાનાં મૃત્યુ પછી અને પોતાનાં મૃત્યુ સુધી તેઓ રાજકારણમાં સક્રીય રહ્યાં.

ત્યારબાદ રાજીવ ગાંધી રાજકારણમાં આવ્યા. સોનિયા ક્યારેય ઇચ્છતા નહોતાં કે રાજીવ રાજકારણમાં પ્રવેશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજીવ ગાંધીનાં મૃત્યુ બાદ 1998માં નરસિમ્હા રાવ અને સીતારામ કેસરીએ કૉંગ્રેસને એક પક્ષ તરીકે નબળો કરી નાખ્યો.

ત્યારબાદ સોનિયા ગાંધીએ કૉંગ્રેસ પક્ષ સંભાળ્યો. સોનિયા ગાંધીએ ભારતમાં એક 'વિદેશી વહુ'થી લઈને એક પ્રખર નેતા તરીકેની સફર કરી.

સોનિયા ગાંધીએ ગઠબંધન અને સમર્થકોના સમયને યોગ્ય રીતે સમજ્યો અને કૉંગ્રેસને પુનર્જીવિત કર્યું.

એક વખત મુલાયમ સિંહ યાદવ અને સોનિયા ગાંધી સહિત ઘણા નેતાઓને ભોજન માટે આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું ત્યારે સોનિયા ગાંધી હિલ્સા માછલી ખાઈ રહ્યા હતાં.

આ જોઈ મુલાયમ સિંહે કહ્યું, "હિલ્સા છે, કાંટો વાગી જશે." તેના જવાબમાં સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું, "હું કાંટાના ખેલ જાણું છું."

સમર્થકો જોડવાની કળા

સોનિયા ગાંધી લોકોને જોડી રાખવાની કળા સારી રીતે જાણે છે. તેમણે ડીએમકેને યૂપીએમાં જોડ્યો. ડીએમકેમાં ઘણા વરિષ્ઠ નેતાઓ હતા, સાથે જ આ પક્ષ પર ઉગ્રવાદી સંગઠન અલટીટીઈ સાથે નરમ વલણ રાખવાનો પણ આક્ષેપ હતો.

તેમ છતાં 2004થી લઈને 2014 સુધી ડીએમકે, યૂપીએનો ભાગ રહ્યું. તેમણે એનસીપીને પણ ગઠબંધનમાં સામેલ કર્યું.

સોનિયા ગાંધીની સમર્થકોને જોડી રાખવાની રીત વાજપેયી અને નરસિમ્હા રાવ કરતાં પણ સારી હતી.

વર્ષ 2007માં નૅધરલૅન્ડ્સની યુનિવર્સિટીમાં 'લીવિંગ પૉલિટિક્સ- ભારતે મને શું શીખવ્યું' વિષય પર વાત કરતાં સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે ઘણી ઘટનાઓએ મને શીખવ્યું. મારા રાજકારણના જ્ઞાનનો વિકાસ...


જાણકારોના કહેવા પ્રમાણે, યુવાનો મારફત કોરોનાનો વધુ મોટો પ્રસાર આગામી દિવસોમાં જોવા મળી શકે છે.

આરોગ્ય વિભાગ સાથે સંકળાયેલા લોકોના કહેવા પ્રમાણે, પહેલી લહેર દરમિયાન વૃદ્ધો તથા અન્ય બીમારી ધરાવનારી વ્યક્તિઓ કોરોનાની ઝપેટમાં આવી રહી હતી, જ્યારે બીજી લહેરમાં યુવા વધુ સપડાઈ રહ્યાં છે.

રાજકીયકાર્યક્રમો, ખેલકાર્યક્રમો તથા જાહેર મેળાવડાને કારણે આ ફેલાવો વધી રહ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.

ગુજરાતમાં ચાર મહાનગરોમાં રાત્રે નવ વાગ્યાથી સવારે છ વાગ્યા સુધીનો કર્ફ્યૂ લાદી દેવામાં આવ્યો છે.

જાણકારોના કહેવા પ્રમાણે, યુવાનો મારફત કોરોનાનો વધુ મોટો પ્રસાર આગામી દિવસોમાં જોવા મળી શકે છે.

આઉટડૉર ઍક્ટિવિટીમાં વધારો

તાવ, ઉધરસ કે પેટસંબંધિત બીમારી ધરાવનારી વ્યક્તિએ વિશેષ સતર્કતા વર્તવી એવી ભલામણ નિષ્ણાતો દ્વારા કરવામાં આવે છે.

ગાંધીનગરસ્થિત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પબ્લિક હૅલ્થના ડાયરેક્ટર ડૉ. દિલીપ માળવંકરના મતે : "તાજેતરમાં આઉટડૉર પ્રવૃત્તિઓ વધી છે. લોકો રેસ્ટોરાં, પૉલિટિકલ રેલીઓ, અને લગ્નો અને ભીડમાં ગયા, જેના કારણે તેમનામાં વધુ ફેલાયો હોઈ શકે છે."

"બહાર જનારા લોકોને કોરોના પહેલાં થાય, પરંતુ બીજા તબક્કા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માં તેમના પરિવારના વૃદ્ધોમાં આગામી એક મહિનામાં તેની અસર જોવા મળી શકે છે. જે ગંભીર સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે."

ઑલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સના ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયા લોકોને સાવચેત રહેવાની અને ઢીલાશ નહીં વર્તવાની સલાહ આપે છે. તેમના લૉકડાઉનની નહીં, પરંતુ લોકલ-લૉકડાઉનની જરૂર છે.

ડૉ. ગુલેરિયાના કહેવા પ્રમાણે, "રોગને ફેલાતો અટકાવવા માટે ટેસ્ટિંગ, ટ્રૅકિંગ અને ટ્રિટમૅન્ટ તથા માઇક્રૉ-કન્ટેઇન્મૅન્ટ ઝોનના અસરકારક અમલની જરૂર છે."

તાવ, ઉધરસ કે પેટસંબંધિત બીમારી ધરાવનારી વ્યક્તિએ વિશેષ સતર્કતા વર્તવી એવી ભલામણ નિષ્ણાતો દ્વારા કરવામાં આવે છે.

અમદાવાદમાં ઉછાળો કેમ આવ્યો?

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના એક અધિકારીના જણાવ્યા પ્રમાણે, "માર્ચ મહિનાની શરૂઆતમાં કૉર્પોરેશનના હદવિસ્તારમાં સરેરાશ 100થી ઓછા કેસ નોંધાતા હતા. એ પછી 24મી ફેબ્રુઆરીની ઇવેન્ટની અસર દેખાવા માંડી અને કેસોની સંખ્યામાં સરેરાશ 30 ટકા જેટલો ઉછાળો જોવા મળ્યો."

"ત્યારબાદ 12મી માર્ચથી નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમ ખાતે ટી-20 મૅચો શરૂ થઈ, જેને નિહાળવા માટે મોટી સંખ્યામાં અમદાવાદ જ નહીં, ગુજરાતભરમાંથી યુવાનો ઉમટી પડ્યા હતા."

"સ્ટેડિયમમાં સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ તથા કોરોનાસંબંધિત ગાઇડલાઇન્સનું પાલન ન થતું હોવાની ફરિયાદો ઉઠવા પામી હતી. એટલે આ ખેલ મેળાવડા દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં યુવાનો કોરોનાની ઝપેટમાં આવ્યા હોઈ શકે છે."

24 ફેબ્રુઆરીની ઇવેન્ટના સંદર્ભમાં તેમનો ઇશારો મોટેરા સ્ટેડિયમના નામકરણ તરફ હતો. વિશ્વના સૌથી મોટા સ્ટેડિયમને પ્રધાન મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નામ સાથે જોડવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં રાજ્યભરથી સરકારી કર્મચારીઓ અને ભાજપના કાર્યકરો તથા નેતા જોડાયા હતા.

1 માર્ચે અમદાવાદ કૉર્પોરેશન હદવિસ્તારમાં કોરોનાના 96 કેસ નોંધાયા હતા, તા. 12મી માર્ચે 131 કેસ નોંધાયા હતા. તા. પહેલી એપ્રિલે આ આંકડો 613 ઉપર પહોંચી ગયો હતો.

અધિકારી સ્વીકારે છે કે તેમનું 'અવલોકન' છે અને આ વિશે કોઈ સત્તાવાર સરવે કે અભ્યાસ હાથ ધરવામાં નથી આવ્યો.

આ સિવાય ફેબ્રુઆરી મહિના દરમિયાન સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી દરમિયાન રાજકીયપક્ષો દ્વારા કોવિડ-19 સંબંધિત માર્ગદર્શિકાઓનો ભંગ થયો હોવાની અનેક ઘટના સોશિયલ મીડિયા તથા પ્રસારમાધ્યમોમાં બહાર આવી હતી.

અમદાવાદમાં IIMનું ઉદાહરણ

અમદાવાદસ્થિત ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મૅનેજમૅન્ટના કોવિડ-19 કેસો સંબંધિત માહિતી આપતા ડેશબોર્ડની વિગતો પ્રમાણે સપ્ટેમ્બર-20થી પહેલી...


જાણકારોના મતે કાઉન્સિલના આ નિર્ણયની સૌથી વધારે અસર મોરબી સિરામિકઉદ્યોગ પર થવાની છે.

નોંધનીય છે કે મોરબીનાં યુનિટો દ્વારા કુલ નિકાસના 35% થી 40% નિકાસ અખાતના દેશોમાં થાય છે.

નિષ્ણાતો પ્રમાણે આ નિર્ણયને કારણે સિરામિકઉદ્યોગમાં રોકાયેલા લગભગ 75 હજારથી એક લાખ કામદારો નોકરી ગુમાવશે તેવો ભય ઊભો થયો છે.

તેમજ મોરબી સિરામિકઉદ્યોગને લગભગ ચાર હજાર કરોડ રૂપિયાનો ફટકો પડી શકે છે.

અખાતના દેશોનો નિર્ણય

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ પ્રમાણે GCCએ આરબ દેશોનું રાજકીય અને આર્થિક સંગઠન છે. જેમાં બહેરીન, કુવૈત, ઓમાન, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને યુનાઇટેડ આરબ અમિરાત જેવા દેશો સામેલ છે.

અહેવાલ પ્રમાણે સાઉદી સિરામિક્સ અને સાઉદી અરેબિયાની પ્રોસેલેઇન ફેકટરી દ્વારા ભારત, ચીન અને સ્પેનના સિરામિકઉદ્યોગો ઘરઆંગણે ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓ કરતાં સસ્તા ભાવે માલ પૂરો પાડતા હોવાની ફરિયાદ કરાઈ હતી.

જેની સુનાવણી બાદ GCCએ ભારતના સિરામિકઉદ્યોગોનાં ઉત્પાદનો પર 40%થી 106%ની ભારેખમ ઍન્ટિ-ડમ્પિંગ ડ્યૂટી લાદી દીધી છે. જ્યારે તેની સરખામણીએ ચીનના માલ પર માત્ર 24% ઍન્ટિ-ડમ્પિંગ ડ્યૂટી લાદવામાં આવી હતી.

GCCના આ કથિતપણે વિવાદાસ્પદ નિર્ણ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યને કારણે મોરબીનાં સિરામિક યુનિટોનો માલ અખાતના દેશોમાં ચીનની સરખામણીએ મોંઘો પડશે.

જેથી આ દેશોમાં મોરબીના સિરામિકઉદ્યોગોનાં ઉત્પાદનોની માગ નહિવત્ બની જવાનો ભય સેવાઈ રહ્યો છે.

વેપારીઓનું શું કહેવું છે?

વિન્ટેલ સિરામિક્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના ચૅરમૅન કે. જી. કુંડારિયા GCCના આ નિર્ણય અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા જણાવ્યું:

"મોરબીના સિરામિકઉદ્યોગનાં યુનિટો દ્વારા અખાતના આ દેશોમાં 4 હજાર કરોડ રૂપિયા કરતાં વધુ રકમના માલની નિકાસ કરાય છે."

"GCC દ્વારા ચીન કરતાં ભારતના ઉદ્યોગોની પેદાશો પર વધારે ડ્યૂટી લાદી દેવાઈ હોવાની સીધી અસર મોરબીના સિરામિકઉદ્યોગમાં પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષરૂપે જોડાયેલા લગભગ એક લાખ કામદારો પર પડી શકે છે."

"ચીનની કંપનીઓ પર 24% જેટલી ઓછી ડ્યૂટી લાદવામાં આવી છે, જ્યારે ભારતની કેટલીક કંપનીઓ પર 70% તો કેટલીક કંપનીઓ પર 100% જેટલી જંગી ડ્યૂટી લાદવામાં આવી છે."

"હાલ GCCના આ નિર્ણયે મોરબી સિરામિકઉદ્યોગમાં પ્રવર્તી રહેલા મંદીના માહોલમાં વધારો કરી દીધો છે."

"જોકે, ભારતીય ઉદ્યોગપતિઓ 11 નવેમ્બર સુધી પોતાના દાવાનો સમર્થન કરતા પુરાવા રજૂ કરી GCCના આ નિર્ણય સામે પોતાના વાંધા રજૂ કરી શકે છે, પરંતુ સરકારના સમર્થન વગર આમાં માત્ર ઉદ્યોગપતિઓથી કંઈ થાય એવું લાગતું નથી."

મોરબી સ્થિત સનસિલ્ક સિરામિક્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના કિરીટ પટેલના જણાવ્યાનુસાર:

"સાઉદી અરેબિયાની એક-બે કંપનીની ફરિયાદને પગલે મોરબીના સિરામિકઉદ્યોગ પર નભતા લાખો લોકોની રોજગારી પર ખતરો ઊભો થઈ ગયો છે."

"બીજું કંઈ નહીં તો માત્ર ચીનની કંપનીઓ કરતાં ભારતની ડ્યૂટી વધારે નહોતી હોવી જોઈતી."

"આવું કરીને GCCએ મોરબીના સિરામિકઉદ્યોગની થોડીઘણી આશા પર પણ પાણી ફેરવી દીધું છે."

"ચીનના ઉત્પાદન કરતાં ભારતનું ઉત્પાદન સીધું 20% મોંઘું બનશે, જેથી અખાતના દેશોમાં અમારી પ્રોડક્ટની માગ ઘટી નહિવત્ બની જશે એ સ્વાભાવિક છે."

"બીજી બાજુ ભારતના અર્થતંત્રમાં મંદી અને રિયલ ઍસ્ટેટ માર્કેટમાં મંદીને કારણે સિરામિક ઉદ્યોગને પહેલાંથી જ ઘણા પડકારોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે."

"આવી પરિસ્થિતિમાં GCCનો આ નિર્ણય મોરબીના સિરામિકઉદ્યોગ માટે મરણતોલ ફટકો સાબિત થશે."

સિરામિકઉદ્યોગની સ્થિતિ

બીબીસી ગુજરાતીએ મોરબી સિરામિક્સ ઍસોસિયેશનના વૉલ ટાઇલ્સ ડિવિઝનના પ્રમુખ નીલેશ જેતપરિયા સાથે GCC દ્વારા લદાયેલી ભારેખમ ડ્યૂટીની સ્થાનિક સિરામિક બજાર પર કેવી અસર થશે એ વિશે વાત કરી.

જેતપરિયાના મતે, "મોરબી ખાતે સિરામિકના...


જાણકારોનું કહેવું છે કે જે અસાધારણ ઝડપથી વિજ્ઞાનીઓ કોરોના વાઇરસની રસી માટે સંશોધન કરી રહ્યા છે.

આપણે એ યાદ રાખવું રહ્યું કે કોઈ પણ રસી વિકસાવવા માટે વર્ષો લાગે છે અને ક્યારેક તો દાયકાઓ પણ થઈ જાય.

દાખલા તરીકે ઇબોલાની રસીને હાલમાં જ મંજૂરી મળી છે. તેને વિકસાવતા 16 વર્ષ લાગ્યા હતા.

રસીને તૈયાર કરવા માટે અનેક તબક્કાનું સંશોધન કરવાનું હોય છે. પ્રથમ તબક્કે લૅબોરેટરીમાં કામ થાય, ત્યારબાદ પશુઓ પર તેનું પરીક્ષણ કરવામાં આવતું હોય છે.

આ પ્રયોગોમાં એવું લાગે કે રસી સુરક્ષિત છે અને પ્રતિકાર કરી શકે તેવી છે, ત્યારપછી મનુષ્યોમાં તેનું પરીક્ષણ શરૂ થતું હોય છે.

કોરોના રસી માટે છ આશા

મનુષ્યોમાં પરીક્ષણ થાય તેમાં પણ ત્રણ તબક્કા હોય છે. પ્રથમ તબક્કે બહુ ઓછી સંખ્યામાં લોકો પર ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે અને તે લોકો તંદુરસ્ત હોય છે.

બીજા તબક્કે થોડી વધુ સંખ્યામાં લોકો પર પરીક્ષણ થાય છે, પરંતુ તે એક નિયંત્રિત જૂથમાં કરવામાં આવે છે, જેથી ખાતરી થઈ શકે કે રસી સુરક્ષિત છે.

નિયંત્રિત જૂથનો અર્થ કે રસીનો ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો તેવા લોકોને બીજા લોકોના સંપર્કથી દૂર રાખવામાં આવે છે.

ત્રીજા તબક્કાના પરીક્ષણમાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એ જોવામાં આવે છે કે રસીની કેટલી માત્રા અસરકારક સાબિત થશે.

અત્યારે આશાસ્પદ સ્થિતિ એટલા માટે છે કે માત્ર ત્રણ જ મહિનામાં કોવિડ-19ની રસી પર 90 સંશોધન ટીમોનું કામ શરૂ થઈ ગયું હતું.

તેમાંથી છ ટીમ એ તબક્કે પહોંચી ગઈ છે કે હવે મનુષ્યમાં પરીક્ષણ કરી શકાય. આ બહુ મોટી વાત માનવામાં આવે છે.

છ અલગ-અલગ રસીનું પરીક્ષણ થઈ રહ્યું છે તે કેવું છે તેના પર કરીએ એક નજર.

mRNA-1273 રસી

અમેરિકાની બાયોટેકનૉલૉજી કંપની મૉડર્ના થેરાપ્યુટિક્સ મૅસેચુસેટ્સમાં આવેલી છે. આ કંપનીએ કોવિડ-19ની રસી વિકસીત કરવા માટે સંશોધનનો નવો વ્યૂહ અપનાવ્યો છે.

કંપનીનો ઇરાદો એવી રસી તૈયાર કરવાનો છે, જે વ્યક્તિની રોગ પ્રતિકારશક્તિને કોરોના વાઇરસ સામે લડવા માટે સજ્જ કરે.

આના માટે પરંપરાગત રીતે જીવિત, પરંતુ નબળા પડેલા અને નિષ્ક્રિય વિષાણુઓનો પ્રયોગ કરવામાં આવતો હોય છે.

પરંતુ મૉડર્ના થેરાપ્યુટિક્સ કંપનીએ mRNA-1273 રસી તૈયાર કરવા માટે કોવિડ-19 બીમારી પેદા કરતા વિષાણુઓનો ઉપયોગ નથી કર્યો.

કંપનીને ટ્રાયલ માટે અમેરિકાની નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ હેલ્થ તરફથી ફન્ડિંગ મળ્યું છે. આ રસી મૅસેન્જર RNA (રાઇબોન્યૂક્લિક એસિડ) પર આધારિત છે.

વિજ્ઞાનીઓએ લૅબોરેટરીમાં કોરોના વાઇરસનો જિનેટિક કોડ તૈયાર કરી લીધો છે. તેના એક નાના હિસ્સાને મનુષ્યના શરીરમાં ઇન્જેક્ટ કરવાનો રહેશે.

વિજ્ઞાનીઓને આશા છે કે તેમ કરવાથી વ્યક્તિની પ્રતિકારશક્તિમાં વધારો થશે અને તે ચેપને હટાવવા માટે પ્રતિક્રિયા કરશે.

INO-4800 રસી

અમેરિકાના પેન્સિલવેનિયામાં આવેલી બાયૉટેકનૉલૉજી કંપની ઇનોવિયો ફાર્માસ્યુટિકલ્સે પણ સંશોધનની નવી પદ્ધતિ અપનાવી છે.

કંપની એવી રસી તૈયાર કરવા ધ્યાન કેન્દ્રીત કરી રહી છે કે દર્દીની કોષિકાઓમાં પ્લાઝ્મિડ  (એક નાની જિનેટિક સંરચના)ના માધ્યમથી ડીએનએ દાખલ કરવામાં આવે.

તે દાખલ થવાથી દર્દીના શરીરમાં ચેપ સામે ઍન્ટીબોડી તૈયાર થશે તેવી આશા છે.

ઇનોવિયો અને મૉડર્ના બંનેએ આ નવીન પદ્ધતીએ રસી વિકસાવાનો માર્ગ અપનાવ્યો છે, જેમાં જિનેટિક્સની રચનામાં ફેરફાર કરવાની ગણતરી રાખવામાં આવી છે.

રસી સામે પડકાર

જર્મનીની મેક્સ પ્લેન્ક ઇન્સ્ટિટ્યૂટના બાયોપ્રોસેસ એન્જિનિયરિંગ ગ્રૂપના નિષ્ણાત ડૉક્ટર ફેલિપે ટાપિયા કહે છે કે હજી સુધી દવા કે ઇલાજ શોધવા માટેના પ્રયાસો થયા નથી.

તેઓ કહે છે, "હજી સુધી મનુષ્યોને રસી આપવા માટેની મંજૂરી પણ મળી નથી. જોકે લોકોને આ રસી તૈયાર થાય તેની બહુ અપેક્ષા છે તે સમજી શકાય...


જાણકારોનું કહેવું છે કે મેહુલ ચોકસીને ભારત લાવવા માટેના પ્રયાસમાં ટેકનિકલ અડચણ ઊભી થઈ શકે છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

તેમના વકીલે આરોપ મૂક્યો છે કે તેમનું અપહરણ થયું અને તેઓ ભારતના નહીં પણ એન્ટિગાના નાગરિક છે એટલે એમને ભારતને સોંપી દેવાની વાત ખોટી છે. હાલ તેઓ ડૉમિનિકા પોલીસની કસ્ટડીમાં છે.

આ પહેલાં તેઓ એન્ટિગામાંથી ગુમ થઈ ગયા છે, એવા સમાચાર આવ્યા હતા.

એન્ટિગાના વડા પ્રધાન ગૈસ્ટન બ્રાઉનનું કહેવું છે કે દેશ છોડીને ચોકસીએ મોટી ભૂલ કરી છે એટલે તેમનો દેશ ચોકસીને પરત નહીં સ્વીકારે અને ડૉમિનિકા તેને એન્ટિગા મોકલવાને બદલે સીધા જ ભારત મોકલી આપે.

જાણકારોનું કહેવું છે કે ચોકસીને ભારત લાવવા માટેના પ્રયાસમાં ટેકનિકલ અડચણ ઊભી થઈ શકે છે. ચોકસીની ઠગાઈનો ભોગ બનેલાઓને આશા છે કે તેને પકડીને ભારત લાવવામાં આવે, પરંતુ પૈસા પાછા મળવાની તેમને બહુ થોડી આશા છે.

ચોકસીના ભાણેજ નિરવ મોદી ઉપર પંજાબ નેશનલ બૅન્કને રૂ. 14 હજાર કરોડના બનાવટી લૅટર્સ ઑફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ આપવાનો આરોપ છે. તેઓ અત્યારે બ્રિટનમાં છે. તેમને ભારતમાં પ્રત્યાર્પિત કરવાના નિર્ણય સામેની અનેક અપીલો ફગાવી દેવામાં આવી છે.

મેહુલ ચોકસી નાગરિકત્વનો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પેચ

ન્યૂઝ એજન્સી એએનઆઈને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં એન્ટિગાના વડા પ્રધાન ગૈસ્ટન બ્રાઉને કહ્યું, "અમારો દેશ મેહુલ ચોકસીને સ્વીકારશે નહીં. તેમણે દ્વીપ છોડી જઈને મોટી ભૂલ કરી છે. ડૉમિનિકાની સરકાર અને અધિકારીઓ અમારી સાથે સહયોગ કરી રહ્યાં છે. અમે ભારતને જાણ કરી દીધી છે. તેમને ભારતને સોંપી દેવામાં આવશે."

બ્રાઉને ઉમેર્યું, "મેં ડૉમિનિકાના વડા પ્રધાન તથા વહીવટીતંત્રને અપીલ કરી છે કે અહીંના નાગરિક તરીકે તેમને કેટલાક બંધારણીય અને કાયદાકીય અધિકારો મળેલા છે, એટલે તેમને અહીં પરત મોકલવામાં ન આવે. તેમની ધરપકડ કરીને તેમને ભારત મોકલવા માટે તજવીજ હાથ ધરવામાં આવે."

"મને નથી લાગતું કે તેમણે ડૉમિનિકાનું નાગરિકત્વ લીધું છે એટલે તેમને પરત મોકલવામાં કોઈ તકલીફ ન પડવી જોઈએ."

ભારતમાં મેહુલ ચોકસીના વકીલ વિજય અગ્રવાલે બીબીસી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું, "સંયુક્ત રાષ્ટ્રના યુનિવર્સલ ડૅકલેરેશન મુજબ વ્યક્તિ જ્યાંથી આવી હોય ત્યાં જ તેને પરત મોકલવી જોઈએ. એટલે તેમને ડૉમિનિકાથી ભારત મોકલવાનો સવાલ જ ઊભો નથી  થતો. કારણકે, મારા અસીલ પાસે એન્ટિગાનો પાસપૉર્ટ છે. તેઓ ભારતનું નાગરિકત્વ છોડી ચૂક્યા છે."

"ડૉમિનિકાના પાસપૉર્ટ તથા ઇમિગ્રેશનને લગતાં કાયદા પણ એમ કહે છે કે વ્યક્તિ જ્યાંની હોય, ત્યાં પરત મોકલવી જોઈએ. એટલે તેમને ભારત મોકલવાનો સવાલ ઊભો નથી થતો. જો તેમને એન્ટિગા મોકલવામાં આવે, તો તેમને ભારત પ્રત્યાર્પિત કરવા ઉપર અમને સ્ટે મળેલો છે."

ઍન્ટિગામાં રોકાણ કરીને ત્યાંનું નાગરિકત્વ લઈ શકાય છે. મેહુલ ચોકસીએ આ યોજનાનો જ લાભ લઈને ત્યાંનું નાગરિકત્વ લીધું હતું. જ્યારે કોઈ ભારતીય નાગરિક વિદેશનું નાગરિકત્વ લે એટલે પોતાનો પાસપૉર્ટ જમા કરાવી દેવાનું હોય છે.

જાન્યુઆરી-2019માં ચોકસીએ પોતાનો ભારતીય પાસપૉર્ટને સરન્ડર કરાવી દીધો હતો. સપ્ટેમ્બર-2019માં આ વિશે વડા પ્રધાન બ્રાઉને કહ્યું હતું કે તેમના તંત્રને ભારત સરકારના અધિકારીઓ દ્વારા ખોટી માહિતી આપવામાં આવી હતી. જો ખરી માહિતી હોત તો ચોકસી એન્ટિગાનું નાગરિકત્વ લઈ જ ન શક્યા હોત.

ચોકસીની સામે દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં ઠગાઈ, વિશ્વાસઘાત સહિતના કેસ દાખલ થયેલા છે. આ સિવાય પ્રિવેન્શન ઑફ મની લૉન્ડ્રિંગનો કેસ પણ દાખલ થયો છે.

મેહુલ ચોકસીની મૉડસ ઑપરેન્ડી

મેહુલ ચોકસી જાન્યુઆરી-2018ના પ્રથમ અઠવાડિયામાં ભારતથી ફરાર થઈ ગયા હતા. અહીંથી ફરાર થતાં પહેલાં વર્ષ 2017માં તેમણે કૅરેબિયન ટાપુરાષ્ટ્ર એન્ટિગા અને બારબુડાનું નાગરિકત્વ લઈ લીધું...


જાણીતા લેખક કુમારપાળ દેસાઈ કહે છે કે "એ જૈન મુનિએ સાબરમતી નદી વિશે બે હજાર કાવ્યો લખ્યાં છે. નરેન્દ્રભાઈએ તેમની પ્રતિમા રિવરફ્રન્ટ પર મૂકવી જોઈએ."

"ઉત્તર ગુજરાતમાં એક તીર્થક્ષેત્ર છે મહુડી. જૈન સમુદાયના લોકો ત્યાં આવે છે."

"અંદાજે સો વર્ષ પહેલાં ત્યાં એક જૈન મુનિ થઈ ગયા જેમણે કહ્યું હતું કે એક દિવસ એવો આવશે જ્યારે પાણી કરિયાણાંની દુકાનમાં વેચાશે."

"તમે કલ્પના કરી શકો છો કે સો વર્ષ પહેલાં એક મૂનિ બુદ્ધિસાગરજી મહારાજ લખીને ગયા છે કે પાણી કરિયાણાંની દુકાનમાં વેચાશે."

"આજે આપણે પાણી કરિયાણાની દુકાનમાંથી ખરીદીએ છીએ. આપણે ક્યાંથી ક્યાં પહોંચી ગયા છીએ?"

ઉપરના શબ્દો વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લાલ કિલ્લા પરથી 15મી ઑગસ્ટે પોતાના વક્તવ્યમાં કહ્યા હતા.

નરેન્દ્ર મોદીએ દેશમાં પાણીની જે સમસ્યા છે એના સંદર્ભે બુદ્ધિસાગરજી મહારાજનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

બુદ્ધિસાગરજી મહારાજ જૈન મૂનિ અને પટેલ પરિવારમાંથી આવતા હતા.

જૈન શાસ્ત્રના અભ્યાસુ અને ગુજરાતના જાણીતા લેખક કુમારપાળ દેસાઈએ બુદ્ધિસાગરજી મહારાજ વિશે જણાવતાં બીબીસીને કહ્યું:

"આચાર્ય શ્રી બુદ્ધિસાગર સૂરિશ્વરજી મહારાજ વીજાપુરના કણબી પટેલ હતા."

"તે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મનું નામ બેચરદાસ હતું. જૈન સાધુ બન્યા પછી અને તેમનું નામ બુદ્ધિસાગર થયું."

બેચરદાસમાંથી બુદ્ધિસાગર બનવાની કથા

તેઓ કઈ રીતે બેચરદાસ પટેલમાંથી બુદ્ધિસાગર સૂરિશ્વરજી મહારાજ બન્યા એ વિશે જણાવતા કુમારપાળ દેસાઈએ એક પ્રસંગ ટાંક્યો હતો.

"વીજાપુરમાં તેઓ એક વખત ભેંસ લઈને નીકળ્યા હતા, ત્યારે ભેંસ દોડતી-દોડતી બે સાધુઓ પર હુમલો કરવા જઈ રહી હતી."

"બુદ્ધિસાગર સૂરિશ્વરજી મહારાજનું શરીર ત્યારે પહેલવાન જેવું હતું."

"એ વખતે તેમણે જોરથી ભેંસના બે શિંગડાં પકડી રાખ્યાં અને ભેંસને અટકાવી દીધી હતી. "

"એ વખતે પેલા સાધુએ કહ્યું કે બરાબર છે તારી પાસે બળ છે, પરંતુ આ બળ પૂરતું નથી, આંતરબળ એ મોટી વાત છે. "

"બેચરદાસને એમ હતું કે સાધુ શાબાશી આપશે પરંતુ આશ્ચર્ય થયું કે સાધુએ આમ કેમ કહ્યું! એ પછી તેઓ સાધુની પાસે ગયા અને આંતરબળ શું છે એ પૂછ્યું. "

કુમારપાળ દેસાઈ કહે છે, "આંતરબળ વિશે સમજ્યા પછી તેમની આધ્યાત્મિક યાત્રા શરૂ થઈ અને સાધુ બન્યા હતા."

"આમ તેઓ બેચરદાસ પટેલમાંથી બુદ્ધિસાગર સૂરિશ્વરજી મહારાજ બન્યા."

બેચરદાસ પટેલની ઉંમર એ વખતે 25 વર્ષ હતી.

એ પછી તેમણે સાધુજીવનનાં 25 વર્ષ વિતાવ્યાં હતાં અને 1925માં તેમનો દેહોત્સર્ગ થયો હતો.

ભેંસવાળી ઘટનામાં જે બે જૈન મૂનિ હતા તેમાંના એક રવિસાગરજી મહારાજ પાસેથી દીક્ષા લઈને બેચરદાસ પટેલ બુદ્ધિસાગર સૂરિશ્વરજી મહારાજ થયા હતા.

130 ગ્રંથો લખ્યા, સાબરમતી નદી પર કાવ્યો

સાબરમતી નદી અને બુદ્ધિસાગર સૂરિશ્વરજી મહારાજના સાહિત્ય વિશે જણાવતા કુમારપાળભાઈએ કહ્યું હતું, "ઉત્તર ગુજરાતના વિવિધ ગામડાંમાં તેઓ ફર્યા હતા."

"તેમણે પોતાનાં જીવનમાં 2000થી વધારે કાવ્યો લખ્યાં છે જેમાં સાબરમતી નદી વિશે સૌથી વધુ કાવ્યો હતાં."

"તેઓ ઢીંચણ પર ડાયરી રાખતા અને કિત્તા દ્વારા તે લખતા હતા. તેમણે 130 જેટલા ગ્રંથ લખ્યા છે જે ગુજરાતી, હિન્દી અને સંસ્કૃતમાં છે."

"જોવાની વાત એ છે કે તેઓ માત્ર છ જ ચોપડી ભણ્યા હતા."

"તેઓ અમદાવાદની નજીક પેથાપુર, મહુડી વગેરે સ્થળોએ સાબરમતીના કાંઠે વિહાર કરતા હતા અને એ દરમિયાન તેમણે કાવ્યો લખ્યાં હતાં."

"સાબરમતી નદી વિશે બુદ્ધિસાગરજી મહારાજથી વધુ કોઈએ કાવ્યો લખ્યાં નથી. ખરેખર તો તેમની એક મૂર્તિ નરેન્દ્ર મોદીએ સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પર મૂકવી જોઈએ."

પાણી કરિયાણાંની દુકાને વેચાશે

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બુદ્ધિસાગર સૂરિશ્વરજી મહારાજે મહુડીમાં તીર્થની સ્થાપના કરી હતી.

એ વિશે જણાવતાં કુમારપાળ દેસાઈએ...


જાણીતા વકીલ અને કર્મશીલ પ્રશાંત ભૂષણે કહ્યું કે આવી વિદાય કોઈ હાઈકોર્ટના જજની જોઈ નથી.

દિલ્હીમાં હિંસા ભડકી ઊઠી અને પીડિતોને જરૂરી ઈલાજ માટે મંગળવારે મોડી રાતે ઇમરજન્સી કેસની સુનાવણી દિલ્હી હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ એસ. મુરલીધરના નિવાસસ્થાને થઈ.

આ સુનાવણીમાં જસ્ટિસ એસ. મુરલીધરની સાથે જસ્ટિસ અનૂપ ભંભાણી પણ હતા.

આ સુનાવણી માનવઅધિકારના મામલાઓના વકીલ સુરૂર મંદર દ્વારા દાખલ કરાયેલી પિટિશન પર રાતે 12.30 વાગે કરવામાં આવી.

સુરૂર મંદરે અદાલતને રજૂઆત કરી કે ઘાયલોનો ઇલાજ થઈ શકે તે માટે તેમને અલ હિંદ હૉસ્પિટલથી જીટીબી હૉસ્પિટલ કે અન્ય સરકારી હૉસ્પિટલમાં લઈ જવાય એવું પોલીસ સુનિશ્ચિત કરે.

નેતાઓ સામે ફરિયાદ નોંધવાનું કહ્યું

આ પછી અદાલતે તત્કાળ પોલીસને ઘાયલોને ઇલાજ માટે અન્ય સરકારી હૉસ્પિટલમાં લઈ જવાનો આદેશ આપ્યો અને સારવાર માટે ઉચિત સુરક્ષા કરવાનું કહ્યું.

આ પછી બુધવારે દિલ્હી હિંસાને મામલે થયેલી અન્ય એક પિટિશન પર બપોરે જસ્ટિસ એસ. મુરલીધર અને જસ્ટિસ તલવંત સિંહની પીઠે સુનાવણી કરી.

એ પિટિશન સામાજિક કાર્યકર હર્ષ મંદરે દાખલ કરી હતી. આ પિટિશનમાં નેતાઓના ભડકાવનારા ભાષણ સામે પોલીસ ઍકશનની માગ કરવામાં આવી હતી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

.

સુનાવણી બાદ હાઈકોર્ટે ભડકાવનારા ભાષણો મામલે કપિલ મિશ્રા સહિત અન્ય નેતાઓ સામે ઍક્શન ન લેવા બદલ દિલ્હી પોલીસ પર ફિટકાર વરસાવ્યો.

દિલ્હી હાઈકોર્ટે દિલ્હી પોલીસના સ્પેશિયલ કમિશનરને કહ્યું કે તેઓ જઈને એમના કમિશનરને કહી દે કે અદાલત ખૂબ નારાજ છે.

હાઈકોર્ટે કહ્યું કે, ત્રણ ભાજપા નેતાઓ અનુરાગ ઠાકુર, પરવેશ વર્મા અને કપિલ મિશ્રા પર પોલીસ ફરિયાદ નોંધવી જોઈએ. હાઈ કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે અન્ય વીડિયોના આધાર ઉપર પણ ફરિયાદ નોંધવામાં આવે.

અદાલતે કહ્યું કે, પોલીસ આ મુદ્દે શું પ્રગતિ થઈ તે અંગે ગુરૂવાર સુધી અદાલતને જાણ કરે.

અદાલતે કહ્યું કે, આ રીતે જ શાંતિ બહાલ થઈ શકે. બે જજની આ પીઠના અધ્યક્ષ જસ્ટિસ મુરલીધર હતા.

અદાલતે કડક શબ્દોમાં કહ્યું કે, અમે નથી ઇચ્છતા કે દિલ્હીની હિંસા 1984ના રમખાણો જેવું સ્વરૂપ લઈ લે.

બદલી પર વિવાદ

દિલ્હીમાં થયેલી હિંસા પહેલાં ભડકાઉ ભાષણ આપનાર (ભાજપનાં ત્રણ નેતાઓ) સામે એફઆઈઆર કરવાનું કહેનાર દિલ્હી હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ એસ. મુરલીધરની પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટમાં બદલી કરવામાં આવી છે.

આ બદલી પર કૉંગ્રેસે આકરી પ્રતિક્રિયા આપી. કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ ટ્વીટ કર્યું કે, એ બહાદુર જજ લોયાને યાદ કરું છું જેમની બદલી નહોતી કરાઈ.

જસ્ટિસ મુરલીધરની બદલી કરવાનું નોટિફિકેશન કેન્દ્ર સરકારે બુધવાર રાત્રે જાહેર કર્યું. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા બદલીની ભલામણ 12 ફેબ્રુઆરીએ કરવામાં આવી હતી.

સરકારી નોટિફિકેશનમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, બંધારણના આર્ટિકલ 222 પ્રમાણે, સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસની ભલામણને આધારે રાષ્ટ્રપતિ જસ્ટિસ મુરલીધરની દિલ્હી હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશમાંથી પંજાબ અને હરિયાણા હાઇકોર્ટના જજ તરીકે બદલી કરે છે. જસ્ટિસ મુરલીધર હવે પંજાબ અને હરિયાણા હાઈકોર્ટમાં જજની ફરજ બજાવશે.

જસ્ટિસ મુરલીધર એક વરિષ્ઠ વકીલ છે અને તેઓ ઘણા ચર્ચિત રહ્યા છે. ગત અઠવાડિયે પણ એમની બદલીને લઈને સવાલો ઊભા કરાઈ રહ્યા હતા અને એના વિરોધમાં એક પ્રદર્શન 20 ફેબ્રુઆરીએ વકીલોએ કર્યું હતું.

દિલ્હી હાઈકોર્ટ બાર એસોસિએશને એક ઠરાવ પસાર કરીને એમની બદલીનો વિરોધ કર્યો અને સુપ્રીમ કોર્ટના કોલેજિયમ સામે નારાજગી પણ જાહેર કરી હતી.

બારના અધ્યક્ષ મોહિત માથુરે કહ્યું કે, જસ્ટિસ એસ. મુરલીધર એક વરિષ્ઠ જજ છે અને જે રીતે એમની બદલી કરાઈ રહી છે તે યોગ્ય નથી.

એમણે કહ્યું કે, દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં તેઓ ત્રીજા ક્રમના વરિષ્ઠ વકીલ છે. આટલા...


જાણીતી ફૅન્ટસી સ્પૉર્ટ્સ પ્લૅટફોર્મ કંપની ડ્રીમ 11એ 2020ની ઇન્ડિયન પ્રિમિયર લીગના ટાઇટલ સ્પૉન્સર રાઇટ્સ મેળવ્યા છે. હવે 2020ની આઈપીએલ વિવોને બદલે ડ્રીમ 11 આઈપીએલ ગણાશે.

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈએ આઈપીએલના ચૅરમૅન બ્રિજેશ પટેલને ટાંકીને આ સમાચાર આપ્યા છે.

ડ્રીમ 11એ આ રાઇટ્સ 222 કરોડ રૂપિયામાં ખરીદ્યાં છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે આઈપીએલ આ વર્ષે 19 સપ્ટેમ્બરથી 10 નવેમ્બર સુધી યુએઈમાં રમાવાની છે. ભારત સરકાર અને યુએઈ સરકાર તરફથી આની સત્તાવાર મંજૂરી મળી ગઈ છે.

ગલવાન ઘાટીમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણમાં ભારતીય સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં અને એ પછી ભારતમાં ચીની ઉત્પાદનો સામે વિરોધપ્રદર્શનો કરવામાં આવ્યાં. અનેક લોકોએ આઇપીએલની ટાઇટલ સ્પૉન્સર કંપની વિવો પર સવાલ ઊભો કર્યો હતો.

આ વિવાદ પછી આઈપીએલનો અધિકાર ધરાવતી વિવો કંપનીએ ટાઇટલ સ્પૉન્સરશિપ એક વર્ષ માટે સ્થગિત કરી દીધી હતી. હવે વિવોને સ્થાને ડ્રીમ 11 આઈપીએલ રમાશે.

ડ્રીમ 11 ઉપરાંત ઈએસપીએન, બાયજૂ અને અનઍકેડમીએ પણ ટાઇટલ સ્પૉન્સરશિપ માટે બિડ કર્યું હતું. જોકે, સ્પૉન્સરશિપની રેસમાં ડ્રીમ 11એ જીતી ગયું છે.

જોકે ભારતીય મીડિયામાં ડ્રીમ11 નો સંબં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ધ ચીન સાથે હોવાનું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ ડ્રીમ11માં ચીનની ઇન્ટરનેટ કંપની ટેનસેન્ટે રોકાણ કર્યું હતું અને તે ગતવર્ષે ભારતની એક અબજ ડૉલરનું ગેમિંગ સ્ટાર્ટઅપ બન્યું હતું.

ગુજરાતમાં હજી વરસાદની આગાહી, ક્યાં સુધી અને ક્યાં પડશે વરસાદ?

ભારતીય હવામાન વિભાગે આગાહી કરી છે કે રાજસ્થાન અને ઉત્તરાખંડમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ વરસી શકે છે. આ સાથે જ ગુજરાતના ઘણા જિલ્લોમાં છુટોછવાયો વરસાદ વરસી શકે છે.

અમદાવાદ સહિત ગુજરાતમાં ઘણી જગ્યાએ મોડી રાત્રે વરસાદ વરસ્યો હતો.

ભારતીય હવામાનવિભાગના આકલન મુજબ રાજ્યમાં લૉ પ્રેશર અને સાઇક્લૉનિક સર્ક્યુલેશન સિસ્ટમ સક્રિય હોવાને લીધે દક્ષિણ ગુજરાત અને મધ્ય ગુજરાતમાં આગામી 48 કલામાં અતિભારે વરસાદ વરસી શકે છે.

હવામાનવિભાગ મુજબ ગુજરાતના અમુક જિલ્લાઓમાં 18-19 ઑગસ્ટના રોજ ભારેથી અતિભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.

આ યાદીમાં કચ્છ, દેવભૂમિ દ્વારકા, જામનગર, મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, ભરૂચ, નર્મદા, તાપી, નવસારી, ડાંગ, વલસાડ, દીવ, દમણ, દાદરા અને નગર હવેલીમાં અતિભારે વરસાદની આગાહી છે.

જ્યારે પોરબંદર, જૂનાગઢ, રાજકોટ, બનાસકાંઠા, પંચમહાલ, દાહોદ અને છોટાઉદેપુરમાં સામાન્ય વરસાદની આગાહી છે.

પીએમ કૅર ફંડ મામલે આજે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ફેંસલો

કોરોના મહામારીને સામે લડવા માટે ભારત વડા પ્રધાન ફંડ એનડીઆરએફને ટ્રાન્સફર કરવા મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક પીઆઈએલ કરવામાં આવી હતી. દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત આજે આ મામલે સુનાવણી કરશે.

'ધ હિંદુ'ના અહેવાલ અનુસાર વકીલ દુષ્યંત દવે અને વકીલ પ્રશાંત ભુષણ દ્વારા કરવામાં આવેલી પીઆઈએલની સુનાવણી જસ્ટિસ અશોક ભુષણની અધ્યક્ષતામાં ત્રણ જજની ખંડપીઠ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવશે.

સરકારે અગાઉ તર્ક આપ્યો હતો કે પીએમ કૅર ફંડ એ 'જાહેર ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટ' છે, જેમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ પૈસા આપી શકે છે.

અયોધ્યા નિર્ણય મુદ્દે સ્વરા ભાસ્કર ફરી વિવાદમાં

બોલીવૂડ અભિનેત્રી સ્વરા ભાસ્કર વિરુદ્ધ અયોધ્યા મુદ્દે કોર્ટની અવહેલના કરવા બદલ પિટિશન કરવામાં આવી છે.

અરજીકર્તા મુજબ સ્વરા ભાસ્કરે 1 ફેબ્રુઆરી મુંબઈ ખાતે એક એનજીઓના કાર્યક્રમમાં સંબોધન કરતી વખતે કહ્યું હતું, "આપણે હવે એ પરિસ્થિતિમાં પહોંચી ગયા છે કે જ્યાં આપણી કોર્ટ સંવિધાન પર વિશ્વાસ કરે છે કે નહીં તે સવાલ છે."

"આપણા દેશની સુપ્રીમ કોર્ટ એક તરફ એવો નિર્ણય આપે છે કે બાબરી મસ્જિદ વિધ્વંસ ગેરકાયદેસર છે અને બીજી તરફ એ જ નિર્ણયમાં એ...


જાણે સામાન્ય લોકોને ઉશ્કેરવાની અને તેમનામાં દેશપ્રેમના નામે યુદ્ધનો ઉન્માદ પ્રગટાવવાની વ્યાપારી હરીફાઈ ચાલી રહી છે, જેને દેશપ્રેમના રુપાળા આવરણ સાથે રોજેરોજ વાચકોના માથે મારવામાં આવે છે.

સરહદ પરની વાસ્તવિકતા તેમ જ યુદ્ધની ગંભીરતા વિશે વિચારવા-સમજવાને બદલે, જાણે કોઈ ઍક્શન ફિલ્મ ચાલતી હોય, એવો ઉત્તેજનાપૂર્ણ માહોલ ઊભો કરવામાં આવ્યો છે.

મેળામાં બેઠેલા ખુમચાવાળાના ઉત્સાહથી, ગળાં ફાડીને દેશપ્રેમની કોથળીમાં ભડકાઉ ઉશ્કેરાટ વેચતાં માધ્યમો માટે આ ધંધાનો ટાઇમ છે.

તેમની સફળતાનો મોટો આધાર 'ગ્રાહકો' (વાચકો-દર્શકો)ની દેશભક્તિ પર નહીં, તેમની નાદાનિયત પર હોય છે.

રાજનેતાઓ તો આપણા જવાનોની બહાદુરીને ચૂંટણીટાણે વટાવતાં વટાવશે, પણ ઘણાં પ્રસાર માધ્યમો માટે તો આ રોકડીયો ને તત્કાળ ધંધો થઈ ગયો છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આવા મુદ્દે પ્રસાર માધ્યમોની ટીકા થાય, ત્યારે તેમનો એક કાયમી બચાવ હોય છે : જુઓ, અમે કંઈ સેવા-બેવા કરતાં નથી.

અમે મીડિયાના બિઝનેસમાં છીએ અને જે વેચાય તે વેચીએ છીએ.

વાચકોને-દર્શકોને સાચા દેશપ્રેમને બદલે કે જવાનોની સાચી ચિંતાને બદલે, આવી મસાલેદાર અને ભડકામણી સામગ્રી ગમે, તો અમે એ આપીએ છીએ.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમાં અમારો શો વાંક? અને હા, મહેરબાની કરીને અમને પત્રકારત્વના મિશનના પાઠ ન ભણાવશો.

એવા વેદિયાવેડા હવે ચાલે નહીં. અમારેય છાપાં વેચવાનાં છે-ચેનલો ચલાવવાની છે.

માધ્યમોનો આ બચાવ આદર્શ ભલે નહીં, પણ વ્યવહારુ લાગે એવો તો છે જ. હશે,

ભાઈ. લોકોને આવું જ ગમે છે, તો માધ્યમો બાપડાં શું કરે? પણ સહેજ ઊંડા ઉતરતાં તેમના આ બચાવ સામે અનેક સવાલો પેદા થાય છે.

સૌથી પહેલી વાત તો એ કે વાચકો આવું બધું અવાસ્તવિક અને ઉશ્કેરણીજનક ચપોચપ ચાટી જાય છે એ સાચું છે.

પરંતુ ઘણાંખરાં અંગ્રેજી અખબારોની જેમ વાચકોને ધોરણસરના સમાચાર, છાપરે ચડીને બૂમબરાડા પાડ્યા વિના કે પોતે કેવા મહાન દેશભક્ત માધ્યમવીર છે તેના દેખાડા કર્યા વિના આપવામાં આવે તો શું થાય?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જરા કલ્પના કરી જુઓ. ગુજરાતવ્યાપી પ્રભાવ ધરાવતાં ત્રણે મુખ્ય અખબાર નક્કી કરે કે આપણે સમાચારને સમાચારની જેમ આપીશું અને દેશભક્તિના નામે આપણો ફેલાવો ટકાવવાની કે વધારવાની હલકી હરીફાઈમાં નહીં પડી જઈએ—તો શું થાય?

ઉશ્કેરણી અને ધંધાદારી લાગણીવેડાનો ડ્રામો કર્યા વિના, 'નાક રગડ્યું'-'ધૂળ ચટાડી'ને બદલે, થોડી વધારે જવાબદારી અને સંવેદનશીલતાથી કામ લેવામાં આવે તો શું થાય?

તમને શું લાગે છે? વાચકો આવા નક્કર અને વિગતસમૃદ્ધ, છતાં ઉશ્કેરણી વગરના સમાચારવાળું છાપું ફેંકી દે? ના.

ફેંકી તો ન દે, કારણ કે ઘણાં અંગ્રેજી અખબારો વિગતવાર, ઊંડાણપૂર્વક છતાં શાંતિથી સમાચાર આપી રહ્યાં છે.

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્થમાન

આ થયો એક પક્ષ. 'લોકોને આવું બધું ગમે છે'—એવો પ્રસાર માધ્યમોની દલીલમાં રહેલો બીજો પક્ષ પણ છેક કાઢી નાખવા જેવો નથી.

કેમ કે, છાપું તો બિચારું છેક બીજા દિવસે આવે. ત્યાં સુધી સોશિયલ મીડિયા પર અને ટીવી ચેનલો પર ફેલાવાયેલો ઉશ્કેરાટ પીને ઘણા લોકો 'આઉટ' થઈ ચૂક્યા હોય છે.

છાપાંને ધંધો કરવો હોય તો લોકોનો એ નશો ઉતરી ન જાય અને તેમાં કંઈક ઉમેરો થાય, એવું કરવું પડે છે.

છાપાં ઇચ્છે તો એ પોતાની સ્વસ્થતા જાળવીને, સોશિયલ મીડિયાના છીછરાપણાં અને પોતાની બચીખૂચી વિશ્વસનિયતા વચ્ચેની દીવાલ અડીખમ રાખી શકે છે.

પણ ધંધાકીય હરીફાઈ અને અસલામતીથી પીડાતાં ઘણાં છાપાં સામે ચાલીને, હોંશે હોંશે, સોશિયલ મીડિયાની (નીચલી) કક્ષાએ ઊતરી ગયાં છે.

એટલું જ નહીં, પત્રકારત્વનાં મૂળભૂત મૂલ્યો અંગેની આવી નાદારીને 'સમય સાથે તાલ મિલાવવા' જેવું રૂપાળું નામ પણ આપવામાં આવે છે.

મુદ્દો યુદ્ધખોરી...


જાત-જાતની અટકળો બાદ એમણે એજ કહ્યું જે નહેરુનો વારસો છે, એમનું સમગ્ર ભાષણ એજ રાજનૈતિક દર્શનનો સાર હતો જેની સામે આરએસએસ અને ભાજપે ક્યારેક પટેલ તો ક્યારેક બોઝને ઊભા કરવાના પ્રયાસો  કર્યા હતા.

અંગ્રેજીમાં આપવામાં આવેલા જોરદાર ભાષણ બાદ પ્રણવ મુખર્જીએ જે દેશનાં ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને એની ઓળખ પર પ્રકાશ પાડ્યો એ નહેરુનાં જાણીતા પુસ્તક 'ડિસ્કવરી ઑફ ઇન્ડિયા'નું ભારત છે. એટલે સુધી કે એમના ભાષણનો પ્રવાહ પણ એવો જ હતો જેવો નહેરુનાં પુસ્તકમાં છે.

ભાષણની શરૂઆત એકદમ ચોટદાર હતી. તેમણે કહ્યું,''હું અહીંયા તમારી સાથે ત્રણ મુદ્દે મારી સમજણ વહેંચવા માંગું છું. રાષ્ટ્ર, રાષ્ટ્રવાદ અને દેશભક્તિ. આ ત્રણેય એકબીજા સાથે જોડાયેલાં છે તેમને અલગઅલગ કરી ન શકાય.''

ભાષણનો એજન્ડા અને ટોન

ત્યાર બાદ એમણે શબ્દકોષમાંથી રાષ્ટ્રની વ્યાખ્યા વાંચી સંભળાવી. અહીંથી જ એમના સમગ્ર ભાષણનો એજન્ડા અને ટોન નક્કી થઈ ગયો કે કેટલીક પ્રાથમિક બાબતો અંગે પાઠ ભણાવવાના મૂડમાં છે.

એમણે ભાષણની શરૂઆત મહાજનપદોના યુગ એટલે કે ઈસ્વીસન પૂર્વે છઠ્ઠી સદીથી કરી. આ ભારતનો નક્કર, તથ્યો પર આધારિત અને તાર્કિક ઇતિહાસ છે.

આ એ ઇતિહાસનો એન્ટી થીસિસ છે જે સંઘ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભણાવે છે- હિંદુ મિથકોથી ભરેલો કાલ્પનિક ઇતિહાસ જેમાં જ્યાં સુધી બધા હિંદુ છે ત્યાં સુધી બધું બરાબર છે, પણ જેવા 'બહાર'નાં લોકો આવે છે કે બધું ડહોળાઈ જાય છે.

એ ઇતિહાસમાં સંસારનું સમગ્ર જ્ઞાન, વૈભવ અને વિજ્ઞાન છે. એમાં પુષ્પક વિમાન ઊડે છે, પ્લાસ્ટિક સર્જરી થાય છે, મહાભારત કાળમાં ઇન્ટરનેટ પણ હોય છે.

પ્રણવ મુખર્જીએ જણાવ્યું કે ઈસુ ના 400 વર્ષ પહેલાં ગ્રીક પ્રવાસી મેગાસ્થનીજ આવ્યો ત્યારે તેમણે મહાજનપદોવાળું ભારત જોયું, ત્યારબાદ ચીની યાત્રી હવેંગ સાંગનો ઉલ્લેખ કરી જણાવ્યું કે સાતમી સદીનું ભારત કેવું હતું.

એમણે જણાવ્યું કે તક્ષશિલા અને નાલંદા જેવી વિશ્વ વિદ્યાલય સમગ્ર દુનિયામાંથી પ્રતિભાને આકર્ષિત કરી રહ્યી હતી.

આ બધાનો ઉલ્લેખ આ જ રીતે નહેરુએ પોતાના પુસ્તકમાં કર્યો છે.

જે લોકોમાં નહેરુનું પુસ્તક વાંચવાની ધીરજ નથી તે લોકોએ યૂ ટ્યૂબ પર ઉપલબ્ધ શ્યામ બેનેગલની ધારાવાહિક 'ભારત એક ખોજ' જોવી જોઈએ જે આ જ પુસ્તક પર આધારિત છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ત્યાર બાદ મુખર્જીએ જણાવ્યું કે કઈ રીતે ઉદારતાનાં વાતાવરણમાં રચનાત્મકતા પાંગરી, કળા-સંસ્કૃતિનો વિકાસ થયો અને એ પણ કહ્યું કે ભારતમાં રાષ્ટ્રની અવધારણા યૂરોપ કરતાં કેટલી જૂની અને કેટલી અલગ છે.

જેના પર ધ્યાન આપવું જરુરી છે એ વાત છે એમણે જણાવ્યું કે રાષ્ટ્રના બે મૉડેલ છે, યૂરોપીય અને ભારતીય.

તેમણે જણાવ્યું કે યૂરોપ રાષ્ટ્ર એક ધર્મ, એક ભાષા, એક વંશ અને એક સંયુક્ત શત્રુની અવધારણા પર આધારિત છે. જ્યારે ભારત રાષ્ટ્રની ઓળખ સદીઓથી વિવિધતા અને સહિષ્ણુતાની છે.

તેઓ એવું જણાવવાનું પણ ના ચૂક્યા કે, 'ધર્મ, નફરત અમે ભેદભાવના આધારે રાષ્ટ્રની ઓળખ ઊભી કરવાના પ્રયાસથી આપણા રાષ્ટ્રની મૂળ ભાવના નબળી પડશે.

'આ બધી વાતો એમણે જે સ્થળેથી અને જે લોકોની વચ્ચે ઊભા રહી જણાવી તેનું પોતાનામાં ઘણું મહત્ત્વ છે.

ભાષણ અંગે શંકા

મુખર્જીના ભાષણ અંગે ઘણી શંકા સેવાઈ રહી હતી પણ તેઓ આ મહત્ત્વના ભાષણ માટે એ નહેરુની શરણમાં ગયા કે જેમણે નક્કી કર્યું હતું સમ્રાટ અશોક આ દેશનો સૌથી મહાન રાજા હતો જેની સાથે લોકતાંત્રિક ભારતની ઓળખ જોડાવી જોઈએ અને રાષ્ટ્રીય ચિહ્ન અશોકના વારસામાંથી લેવું જોઈએ.

પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું કે, 'ચંદ્રગુપ્ત મૌર્ય વંશના અશોક એ મહાન રાજા હતા જેમણે જીતના કોલાહલમાં, વિજયનાં ઢોલના અવાજ વચ્ચે શાંતિ અને પ્રેમનો સૂર સાંભળ્યો, સંસારને ભાઈચારાનો સંદેશ આપ્યો.'

સંઘનું હંમેશા એવું માનવું રહ્યું છે કે...


જાતીય સતામણીનો ભોગ બનેલી સ્ત્રીઓએ દાનમાં આપેલાં તેમનાં વસ્ત્રો દર્શાવી રહેલાં જાસ્મીન પાથેજા

જાતીય સતામણીનો ભોગ બનેલી સ્ત્રીઓનાં વસ્ત્રો તેમની સાથે બનેલી ઘટના માટે જવાબદાર નથી હોતાં એ સાબિત કરવા ભારતીય કળાકાર, કર્મશીલ જાસ્મીન પાથેજા એવી મહિલાઓએ દાનમાં આપેલાં વસ્ત્રો એકઠાં કરે છે.

બેંગલોરમાં રહેતાં જાસ્મીને ઘરમાંનો એક નાનકડો ઓરડો આ પ્રકારનાં સંખ્યાબંધ વસ્ત્રોનું મ્યૂઝિયમ બન્યો છે.

તેમાં જોવા મળતાં વસ્ત્રો આપણી આસપાસની મહિલાઓ સામાન્ય રીતે પહેરતી હોય છે પણ અહીં સચવાયેલા દરેક વસ્ત્ર સાથે એક કથા સંકળાયેલી છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પીડાદાયક સ્મૃતિ

એક નાના ઓરડામાં વસ્ત્રોનું મ્યુઝિયમ બનાવવામાં આવ્યું છે.

બેંગલોરમાં ગયા વર્ષે નવા વર્ષની ઊજવણી દરમ્યાન મહિલાઓની મોટા પ્રમાણમાં જાતીય સતામણી કરવામાં આવી હતી.

એ ઘટનામાં સપડાયેલી એક મહિલાએ દાનમાં આપેલો એક રેડ-બ્લેક જમ્પસુટ આ ઓરડામાં સચવાયેલો છે.

એ વિશે વાત કરતાં જાસ્મીને કહ્યું હતું કે ''લોકોનું ટોળું નિરંકુશ બનીને મહિલાઓની જાતીય સતામણી કરતું હતું ત્યારે એ મહિલા ત્યાં હાજર હતાં.''

''એ મહિલાએ તેને કઈ રીતે હેરાન કરવામાં આવી તેની, મુશ્કેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીમાંથી કઈ રીતે ઉગરી તેની વાત કરી હતી.''

જાસ્મીને રેડ અને બ્લેક પ્રિન્ટ્સ ધરાવતું ક્રીમ કલરનું એક ટ્યુનિક દેખાડ્યું હતું. એ વસ્ત્રમાંથી સાદગી છલકતી હતી.

કોઈમ્બતુરમાં ટ્રેનમાં પ્રવાસ કરતી વખતે છેડતીનો ભોગ બનેલી એક મહિલાએ તે ટ્યુનિક જાસ્મીનને દાનમાં આપ્યું હતું.

ટ્યુનિક વિશે વાત કરતાં જાસ્મીને કહ્યું હતું કે ''છેડતી બાબતે ફરિયાદ ન કરવા એ મહિલાને જણાવવામાં આવ્યું હતું.''

ક્રીમ ટ્યુનિકની સાથે લટકાવવામાં આવેલો પિન્ક ડ્રેસ મોન્ટ્રીઅલની એક મહિલાએ મોકલાવ્યો હતો.

એ ડ્રેસ સાથે સંકળાયેલી કથા જણાવતાં જાસ્મીને કહ્યું હતું કે ''એ મહિલાએ મને કહેલું કે તમે આ ડ્રેસ નહીં સ્વીકારો તો હું તેને ફેંકી દઈશ. આ ડ્રેસ જોઈને એ મહિલાને ઘૃણા થતી હતી.''

''આ ડ્રેસ પહેર્યો હતો ત્યારે પોતાની સાથે શું થયું હતું એની વાત મહિલાએ કરી ન હતી, પણ તેની સાથે પીડાદાયક સ્મૃતિ દેખીતી રીતે સંકળાયેલી હશે.''

ઓરડામાં એક વાઈટ ડ્રેસ, એક સ્વિમ સૂટ, શેમ્પેન કલરનો એક ગાઉન, એક ટ્રાઉઝર અને એક સ્કૂલ યુનિફોર્મ વગેરે પણ જોવા મળ્યાં હતાં.

જાસ્મીન આ વસ્ત્રોને તમામ મહિલાઓ સતામણી અને જાતીય હિંસાનો સામનો કરતી હોવાની હકીકતનો આયનો ગણાવે છે.

આય નેવર આસ્ક ફોર ઇટ

આય નેવર આસ્ક ફોર ઇટ ઝૂંબેશનાં પોસ્ટર્સ.

જાસ્મીને કહ્યું હતું કે ''સ્ત્રીએ કેવાં વસ્ત્રો પહેર્યાં છે તેની સાથે જાતીય સતામણીને કોઈ સંબંધ હોતો નથી.''

''આ પ્રકારની હિંસા માટે કોઈ બહાનું હોઈ શકે નહીં અને પોતાની જાતીય સતામણી થાય એવું કોઈ ઈચ્છતું નથી.''

આ બાબતને ધ્યાનમાં લઈને જાસ્મીને 'આય નેવર આસ્ક ફોર ઇટ' ઝૂંબેશ શરૂ કરી હતી.

જાસ્મીન કળાનો અભ્યાસ કરવા માટે પંદર વર્ષ પહેલાં કોલકાતાથી બેંગલોર આવ્યાં હતાં.

મહિલાઓની જાતીય સતામણી સામેની તેમની લડાઈ ત્યારથી ચાલી રહી છે.

જાસ્મીને કહ્યું હતું કે ''કોલકાતામાં સ્ત્રીઓની છેડતી થતી જ નથી એવું ન હતું, પણ બેંગલોરમાં હું નવી હતી. એ સમયે હું 23 વર્ષની હતી અને પરિવારથી દૂર એકલી હતી.''

''એ સમયે શેરીમાં થતી સતામણીને સામાન્ય છેડતી ગણવામાં આવતી હતી.''

''છોકરાઓએ છેડતી કરવી જોઈએ અને છોકરીઓએ તેનો સામનો કરવો જોઈએ એવું માનવામાં આવતું હતું.''

''છેડતીનો કોઈ વિરોધ કરતું ન હતું અને આ મુદ્દે બધા મૌન હતા. તેથી સ્ત્રીઓની સતામણી ચાલુ રહી હતી.''

આ વાતાવરણમાં મૌનના પડદાને તોડવા માટે સ્ત્રીઓ સાથે સંવાદ સાધવાનો નિર્ણય જાસ્મીને કર્યો હતો.

જાસ્મીને કહ્યું હતું કે ''એક દિવસ મેં તમામ ગર્લ...


જાન્યુઆરી મહિનામાં લેટિન દેશ હૉન્ડુરાસમાં ચૂંટણી થઈ હતી.

રાષ્ટ્રપતિ હુઆયન ઑરલેંડો હર્નાદેઝ ફરી જીત્યા તો એમની સામે વિરોધ પ્રદર્શન થયા.

આ દરમિયાન હૉન્ડુરાસ શહેરના ટેગુચિગલ્પામાં હરોળબંધ ઉભેલા પોલીસની આગળ એક યુવતીએ આરામથી સુઈને પોતાનો વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

આ યુવતીનો 'સૂવા'નો બેફિકર અંદાજ જગતમાં જાણીતો થયો હતો.

સુઈને દર્શાવેલા વિરોધની આ યુવતીની મુદ્રાએ બીજી સદીની મૂર્તિ સ્લિપીંગ હર્માફ્રોડિટ્સની યાદ અપાવે છે.

અનેક લોકોએ આ યુવતીની તુલના વિન્સૅન્ટ વાન ગની 1890માં બનેલી પૅઇન્ટિંગ રેસ્ટ ફ્રોમ વર્ક સાથે પણ કરી હતી.

2.એક્સ-રે સ્ટાઇલ

ફ્રેબ્રુઆરી મહિનામાં ચીનના શહેર ડોંગુઆનમાં અજબ ઘટના ઘટી હતી.

રેલ્વે સ્ટેશન પર એક મહિલાનું પર્સ એક્સ-રે મશીનની અંદર જતું રહ્યું તો પર્સ માટે તેઓ પોતે એક્સ-રે મશીનની અંદર જતાં રહ્યાં.

હાડ-માંસની આ મહિલાની એક્સ-રે તસવીર દુનિયામાં વાઇરલ થઈ હતી.

ઊંડા રંગોવાળી આ તસવીર ઘણી પ્રાચીન તસવીરનો આભાસ ઊભો કરે છે.

આ તસવીરની સરખામણી હજારો વર્ષ અગાઉ ઑસ્ટ્રેલિયાના મૂળનિવાસીઓએ બનાવેલી કલાકૃતિ સાથે કરવામાં આવી હતી.

3.અંતરિક્ષમાં કાર

ફ્રેબ્રુઆરી મહિનામાં એલન મસ્કે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પોતાની 2008ની ટેસ્લા રોડરસ્ટર કારને સૂર્યની ભ્રમણકક્ષામાં મોકલી હતી.

આમાં ડ્રાઇવર તરીકે એક પૂતળું બેસાડવામાં આવ્યું હતું. અંતરિક્ષમાં તરતી આ કારની તસવીરે દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચ્યુ હતુ.

4.એનબીએ મેચમાં દુર્ઘટના

એપ્રિલ મહિનામાં હ્યુસ્ટન રૉકેટ્સ નામની અમેરિકન બાસ્કૅટબૉલ ટીમના ખેલાડી જેમ્સ હાર્ડેન એક મેચ દરમિયાન પોતાનું સંતુલન ગુમાવી બેઠા અને મિનેસોટાના ટારગેટ સેંટર સ્ટેડિયમમાં પહેલી હરોળમાં બેઠેલા દર્શકોથી અથડાયાં.

આ તસવીર પણ વાયરલ થઈ હતી. તસવીરમાં ખેલાડી અને દર્શકોનાં હાવભાવ સાવ અલગ છે.

5.જ્વાળામુખીના લાવાની નદી

5મી મેનાં રોજ અમેરિકાના હવાઈ ટાપુ ઉપર છેલ્લા 40 વર્ષનો સૌથી મોટો ભૂકંપ આવ્યો.

એને પરિણામે હવાઈ પર આવેલો જ્વાળામુખી કિલાઉઇયા ભડકી ઉઠ્યો, એની અંદરથી નીકળેલો ધગધગતો લાવા આસપાસના વિસ્તારમાં ફેલાઈ ગયો.

6.પ્લાસ્ટિકમાં કેદ પારેવું

મે મહિનામાં નેશનલ જિઓગ્રાફિક ચેનલનાં એક ફોટોગ્રાફરે એક સારસની તસવીર ઝડપી, જેણે દુનિયામાં રુંવાડા ખડા કરી દીધા.

આ સારસ પંખી પૂરી રીતે પ્લાસ્ટિકથી વીંટળાયેલું હતું.

પ્લાસ્ટિકથી કેદ આ સારસે દુનિયાને પ્લાસ્ટિકની ભયાનકતાનો અહેસાસ કરાવ્યો.

સ્પેનમાં આ તસવીર ખેંચનારા ફોટોગ્રાફરે સારસને પ્લાસ્ટિકથી મુક્ત કરી દીધું, પણ તસવીર એ સવાલ રજૂ કરી ગઈ કે આપણે જગતને પ્લાસ્ટિકથી મુક્ત કેવી રીતે કરીશું?

7. G-7 સંમેલન

જૂન મહિનામાં થયેલા G-7 સંમેલનની તસવીર દુનિયાભરમાં વાઇરલ થઈ હતી.

આ તસવીરમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ખુરશી પર બેસેલા છે અને બાકી દેશોના મંત્રીઓ એમની સામે ટેબલ પર હાથ રાખી ગંભીર મુદ્રામાં જોઈ રહ્યા છે.

આ નેતાઓની આગેવાની જર્મન ચાન્સેલર એન્જેલા મર્કેલ કરી રહ્યાં હતાં.

અમેરિકા અને G-7 સંમેલનના બાકીના દેશો વચ્ચેનો સંવાદ કેવો જઈ રહ્યો છે એ આ તસવીર હૂબહૂ રીતે રજૂ કરે છે.

8. શાનદાર રમત

રશિયામાં થયેલી ફૂટબૉલ વર્લ્ડ કપની એક મેચમાં બેલ્જીયમના સ્ટ્રાઇકર વિંસેંટ કોમ્પનીની લાત રોકવા માટે જાપાનના ગોલકીપર ઇજી કાવાશીમાએ હવામાં છલાંગ લગાવી હતી જેણે લોકોને હેરાન કરી મુક્યા.

લાંબા કદ-બાંધાવાળા કાવાશીમાએ બૉલ રોકવા માટે કલાકારી દેખાડી અને આ કલાબાજીને પીટર ડેવિડ નામના ફોટોગ્રાફરે કૅમેરામાં કેદ કરી.

9. અડધો નમેલો અમેરિકી ધ્વજ

જ્યારે અમેરિકી સેનેટર જૉન મૈકકેનનું કૅન્સરને લીધે મૃત્યું થયું તો વ્હાઇટ હાઉસ એમની મોતને લીધે શોકમાં જોવા મળ્યું.

મૈકકેન, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની જ પાર્ટીથી...


જાન્યુઆરી મહિનામાં શિયાળાની બપોર હતી પણ પણ મહારાષ્ટ્રના આ વિસ્તારમાં ગરમીને કારણે અમને પરસેવો વળી રહ્યો હતો. આવનારા દુકાળનાં નિશાન અમે સ્પષ્ટ અનુભવી રહ્યાં હતાં.

જ્યાં યશોદા પાણી લેવા આવ્યા હતાં એ કૂવા પાસે અમે બેઠાં હતાં. દિવસમાં ત્રણ વાર એ કૂવે પાણી ભરવા આવે છે.

યશોદાનું ગામ પહાડી પર છે અને એમને રોજ ત્યાંથી ઊતરીને કૂવા પર આવવું પડે છે.

પાછા વળતા તેઓ માથા પર પાણીથી ભરેલા બે મોટા ઘડાઓ વેંઢારી જાય છે.

તેઓ કહે છે, "મારું જીવન પાણીની આસપાસ જ ફરે છે. હું સવારે ઊઠું છું ત્યારે આજે પાણી લેવા કયાં જવું પડશે એનો વિચાર આવે છે અને ઊંઘતા પહેલાં કાલે પાણી ક્યાંથી આવશે એ જ મગજમાં ચાલતું હોય છે."

અમે જ્યાં ઊભા હતા ત્યાં અમારી ચારે તરફ દૂર-દૂર સુધી ફકત સૂકી જમીન હતી.

અમે મહારાષ્ટ્રના પાલઘર જિલ્લાના જવ્હાર તાલુકામાં છીએ. આદિવાસીઓની વધારે વસતિ ધરાવતા આ વિસ્તારમાં અમે યશોદાના ગામ પાવરપાડામાં પહોંચ્યા છીએ.

યશોદા કહે છે, "મને મારા ઘરમાં પાણી જોઈએ છે. જે મારા ઘર સુધી પાણીનો નળ લઈ આવશે એને હું મત આપીશ."

સારો વરસાદ છતાં દુકાળ

'જે પાણી આપશે, હું તેને મત આપીશ'

ચોમાસાના ચાર મહિનામાં જવ્હાર અને તે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ની આસપાસના વિસ્તારોમાં સારો વરસાદ થાય છે. ક્યારેક અહીં 3281 મિલી મીટર (129 ઇંચ) જેટલો ભારે વરસાદ પડે છે.

યશોદા કહે છે, "ચોમાસામાં એટલો વરસાદ પડે છે કે અમારા બધાં કામ બંધ થઈ જાય છે."

"નદી-નાળાઓ છલોછલ ભરાઈ જાય છે અને અનેક ગામોનો સડક સાથેનો સંપર્ક તૂટી જાય છે."

આ વર્ષનો એ સમય હોય છે જ્યારે મુંબઈ, થાણે અને નાશિકથી સેંકડો પ્રવાસીઓ જવ્હારની આસપાસના વિસ્તારોમાં હરિયાળીની મજા માણવા આવે છે.

અનેક લોકો અહીંનાં ઝરણાંઓ, જંગલ અને ત્યાં ખીલેલાં જંગલી ફૂલોને કૅમરામાં કેદ કરી લેતા હોય છે.

પણ, આ જાન્યુઆરીનો મહિનો હતો અને અમે લોકો લગભગ સૂકાઈ ગયેલા એ કૂવા પાસે બેઠાં હતાં.

દૂર દૂર સુધી જીવનની કોઈ નિશાની દેખાતી નથી. ચોમાસાંમાં દોટ મૂકતાં ઝરણાંઓ સૂકાં થઈ ગયાં છે અને ન તો હરિયાળી છે કે ન તો એને જોવા આવતાં શહેરના લોકો.

અહીં બેસીને હું વિચારું છું કે, જે લોકો ચોમાસામાં જવ્હાર આવે છે એમને વર્ષના બીજા સમયમાં અહીં પાણીની બુંદ પણ નથી મળતી એની ખબર હશે કે કેમ!

યશોદા કહે છે, "દિવસમાં મારો મોટાભાગનો સમય પાણી પાછળ જતો રહે છે."

"આ ફક્ત મારી જ સમસ્યા નથી પણ આસપાસના ગામોની મહિલાઓની પણ આવી જ હાલત છે."

યશોદા પરોઢમાં જાગે છે અને ઊઠીને સૌથી પહેલું પહાડી પરથી ઊતરી કૂવે પહોંચવાનું કરે છે.

કૉલેજ જતાં પહેલાં તેઓ બે ઘડા પાણી ઘરે પહોંચાડી દે છે. પછી તેઓ એક કલાકની મુસાફરી કરીને જવ્હાર શહેરની એમની કૉલેજ સુધી પહોંચે છે, જ્યાં તેઓ બીએનો અભ્યાસ કરે છે.

કૉલેજ પછી તેઓ કમ્પ્યૂટર કોચિંગ ક્લાસમાં જાય છે અને ત્યાંથી સાંજ સુધીમાં પોતાને ઘરે પહોંચે છે.

તેઓ જ્યારે ઘરે પહોંચે છે ત્યારે ખાલી ઘડાઓ એમની રાહ જોતા હોય છે. યશોદા ઘડાઓ ઊઠાવે છે અને ફરી પાણી ભરવા માટે નીચે કૂવે જાય છે.

યશોદાનાં બહેન પ્રિયંકા ઇન્ડિયન ટૅકનિકલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (આઇટીઆઇ)માં ભણે છે. એમની દિનચર્યા પણ કંઈક આવી જ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પરંતુ આ વિસ્તારમાં રહેતી અન્ય યુવતીઓ કરતાં યશોદા અને પ્રિયંકા પોતાને ભાગ્યશાળી માને છે.

એમના મતે અન્યને ભણતર પૂરું કરવાનો એ મોકો નથી મળતો જે એમને મળી રહ્યો છે.

ઘરનું કામ કરવા માટે અનેક છોકરીઓ પોતાનું ભણતર અધૂરું છોડી ચૂકી છે.

આ છોકરીઓ માટે પણ સૌથી મહત્ત્વનું કામ ઘર માટે પાણી લાવવાનું હોય છે.

સારા વરસાદ છતાં આ વિસ્તારમાં પાણીની આટલી કમી કેમ છે? શું આના માટે ભૌગોલિક કારણ જવાબદાર છે?

આનો જવાબ સરળ નથી. જવ્હાર કૉલેજમાં મરાઠી ભાષા વિભાગમાં...


જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2021ના સમયગાળા દરમિયાન ભારતનો વિકાસદર 1.6 ટકા વધ્યો હતો.

નાણાકીય વર્ષ 2021માં ભારતનો વિકાસદર -7.3 ટકા રહી જે છેલ્લા ચાર દાયકાથી વધારે સમયમાં સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન છે.

ભારત સરકારે સોમવારે GDP એટલે કે ગ્રોસ ડૉમેસ્ટિક પ્રોડક્ટના આંકડા જાહેર કર્યા હતા.

જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2021ના ચોથા ત્રૈમાસિકમાં વિકાસદર 1.6 ટકા નોંધાયો.

સમાચાર સંસ્થાએ એનઆઈએ ભારત સરકારેને ટાંકીને લખ્યું હતું કે નાણાંકીય વર્ષ 2019-20ના જીડીપીની સરખામણીએ 2020-21નો જીડીપી -7.3 ટકા રહી, 2019-20માં વિકાસનો દર 4.0 ટકા હતો.

સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈ અનુસાર જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2021ના સમયગાળા દરમિયાન ભારતનો વિકાસદર 1.6 ટકા વધ્યો હતો.

ભારતમાં ગત વર્ષે લૉકડાઉનના કારણે જીડીપી માઇનસમાં ગઈ હતી, જે ભારતમાં 2020-21ના પહેલાં ત્રૈમાસિકમાં 24.9 ટકા રહી હતી. ત્યારબાદ બીજા ક્વાર્ટરમાં માઇનસ 7.5 ટકા આવ્યો હતો.

જીડીપી અર્થવ્યવસ્થાનો એક આર્થિક અને પ્રાથમિક માપદંડ છે. કોઈ પણ દેશની આર્થિક હાલત માપવા માટે જીડીપીનો આંકડો મહત્ત્વનો હોય છે.

જૂહી ચાવલાએ ભારતમાં 5Gના અમલીકરણની સામે કેસ દાખલ કર્યો

અભિનેત્રી જૂહી ચાવલા પર્યાવરણ કાર્યકર્તા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પણ છે અને પર્યાવરણને ગંભીર નુકસાન પહોંચવાનો દાવો કરીને તેમણે આ ફરિયાદ દાખલ કરી છે.

એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર અભિનેત્રી જૂહી ચાવલાએ 5જી ટેકનૉલૉજીના અમલીકરણની સામે દિલ્હી હાઇકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે.

જૂહી ચાવલાએ પોતાની અરજીમાં કહ્યું છે કે 5જી નેટવર્કથી મનુષ્યો અને ધરતીની ઇકોસિસ્ટમને ગંભીર અને ફરીથી પરિવર્તિત ન કરી શકાય તેવું નુકસાન થશે.

અભિનેત્રી જૂહી ચાવલા પર્યાવરણ કાર્યકર્તા પણ છે અને પર્યાવરણને ગંભીર નુકસાન પહોંચવાનો દાવો કરીને તેમણે આ ફરિયાદ દાખલ કરી છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે, જો ટેલિકૉમ કંપનીઓને 5જી નેટવર્ક સ્થાપિત કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી તો ધરતી પર કોઈ પણ માણસ, પ્રાણી, પક્ષી, જીવજંતુ અને કોઈ પણ છોડ આની અસરમાંથી બાકી નહીં રહે. તે તમામ પર 24 કલાક 365 દિવસ રેડિએશનની 100 ગણાથી પણ વધારે અસર જોવા મળશે.

જૂહી ચાવલાએ કરેલા કેસની સુનાવણી આગામી 2 જૂનના રોજ થશે.

સેન્ટ્રલ વિસ્ટા : દિલ્હી હાઈકોર્ટે બાંધકામ રોકવાની અરજી ફગાવી દીધી, અરજ કરનારને એક લાખ રૂપિયાનો દંડ કર્યો

દિલ્હી હાઈકોર્ટે નરેન્દ્ર મોદી સરકારના નવા સંસદભવન, રાષ્ટ્રપતિ ભવન અને વડા પ્રધાન નિવાસસ્થાનને લગતી સેન્ટ્રલ વિસ્ટા યોજનાનું બાંધકામ અટકાવવા માટેની અરજી ફગાવી દીધી છે.

દિલ્હી હાઈકોર્ટે જાહેરહિતની અરજીને મોટિવેડેટ ગણાવી અને અરજી કરનારને અક લાખ રૂપિયાનો દંડ પણ કર્યો છે.

સેન્ટ્રલ વિસ્ટા પ્રોજેક્ટ હેઠળ નવું સંસદભવન, વડા પ્રધાન અને રાષ્ટ્રપતિ માટે નવું ઘર અને ઘણી ઑફિસ બનાવાઈ રહી છે. આખા પ્રોજેક્ટની કિંમત અંદાજે 20 હજાર કરોડ રૂપિયા બતાવાઈ રહી છે.

શરૂઆતથી આ પ્રોજેક્ટને લઈને વિવાદ થઈ રહ્યો છે. સપ્ટેમ્બર 2019માં આ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરાઈ હતી. ત્યારથી આલોચકોનું કહેવું છે કે આટલી મોટી રકમનો ઉપયોગ લોકોની ભલાઈ સાથે જોડાયેલાં કામો માટે કરાઈ શકાતો હતો

ઉલ્લેખનીય છે કે આ યોજના સામે અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પણ અરજી થઈ હતી અને સુપ્રીમ કોર્ટે તેના બાંધકામની પરવાનગી આપી હતી.

કોરોનાકાળમાં પણ આ યોજના હેઠળની કામગીરીને આવશ્યક શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવી છે અને તેનું કામ ચાલુ છે.

વિપક્ષ નેતા રાહુલ ગાંધીએ તેને "આપરાધિક બરબાદી" ગણાવતા પીએમ મોદીને મહામારીને નાથવાની અપીલ કરી છે.

હવાઈ મુસાફરી બનશે મોંઘી, મોદી સરકારે ફરીથી લઘુતમ ભાડું વધાર્યું

40 મિનિટની જે ફ્લાઇટના લઘુતમ દર 2300 રૂપિયા હતા તેમાં હવે 13 ટકાનો વધારો કરી તેને 2600 રૂપિયા કરી દેવાયા છે.

એક તરફ દેશમાં...


જાન્યુઆરીની શરૂઆતમાં એક સમાચારપત્રએ દાવો કર્યો હતો કે ઇમરાન ખાને નવા વર્ષના અવસર પર ત્રીજી વખત લગ્ન કરી લીધા છે.

પરંતુ એ સમાચાર તો માત્ર અટકળો જ નીકળ્યા કેમ કે, બુશરા માનિકા અને ઇમરાન ખાનના લગ્ન તો 18 ફેબ્રુઆરીની રાત્રે આશરે નવ કલાકે થયા હતા.

ઇમરાન ખાનની પાર્ટી પાકિસ્તાન તહરીક-એ-ઇન્સાફે નિકાહની પુષ્ટી કરી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

જોકે, ત્યારે ઇમરાન ખાનની પાર્ટી તરફથી એક નિવેદન ટ્વીટ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં માત્ર એટલો જ સ્વીકાર કરાયો હતો કે ઇમરાન ખાને બુશરા માનિકા નામનાં એક મહિલાને લગ્નનો પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે, પરંતુ તેમનો જવાબ મળ્યો નથી.

સાત જાન્યુઆરીના રોજ જાહેર થયેલા નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું હતું, "મિસ્ટર ખાને બુશરા માનિકાને લગ્નનો પ્રસ્તાવ મોકલ્યો છે. પરંતુ તેનો જવાબ આપવા માટે તેમણે સમય માગ્યો છે.

"તેઓ પોતાનાં પરિવાર અને બાળકો સાથે વાત કરીને આ મુદ્દે નિર્ણય લેશે."

કોણ છે બુશરા?

પાકિસ્તાનમાં ચર્ચા છે કે આખરે આ બુશરા મલિક કોણ છે જેમનાં પર ઇમરાન ખાનનું મન આવી ગયું છે.

પાકિસ્તાનના દૈનિક 'ધ એક્સપ્રેસ ટ્રિબ્યૂન'ની વાત માનવામાં આવે તો બુશરા માનિકા સાથે ઇમરાન ખાનની પહે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લી મુલાકાત વર્ષ 2015માં લોધરનમાં એનએ-154 બેઠક માટે યોજાનારી પેટા ચૂંટણી પહેલા થઈ હતી.

દૈનિકમાં લખવામાં આવ્યું છે કે બુશરાના પાંચ બાળકો છે અને તેમની ઉંમર 40 વર્ષ કરતા વધારે છે.

બુશરાના પૂર્વ પતિનું નામ ખાવર ફરિદ માનિકા છે અને બન્નેએ થોડા સમય પહેલાં જ તલાક લીધા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ખાવર ફરિદ માનિકા વ્યવસાયે કસ્ટમ અધિકારી છે અને તેમના પિતા ગુલામ ફરીદ માનિકા સંઘીય મંત્રી રહી ચૂક્યા છે.

આગળ લખવામાં આવ્યું છે કે બુશરાના બે દીકરા ઇબ્રાહિમ અને મૂસાએ લાહોરની એચિસન કૉલેજમાંથી સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવી છે અને હાલ તેઓ વિદેશમાં આગળનું શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે.

બુશરાની ત્રણ દીકરીઓ પણ છે, જેમાંથી સૌથી મોટી દીકરી મેહરુ પંજાબ (પાકિસ્તાન)ના સાંસદ મિયાં અટ્ટા મોહમ્મદ માનિકાના પુત્રવધૂ છે.

પહેલા પણ જોડાઈ ચૂક્યા છે નામ

2014માં ટીવી એન્કર રેહામ ખાન સાથે ઇમરાન ખાને બીજા લગ્ન કર્યા હતા

પાકિસ્તાનના વધુ એક દૈનિક 'ડૉન'માં માનિકા વિશે લખવામાં આવ્યું છે કે તેઓ વટ્ટૂ સમુદાયના છે.

'ડૉન'ના રિપોર્ટમાં લખવામાં આવ્યું છે કે, એવું પહેલી વખત નથી બન્યું કે જ્યારે માનિકા પરિવાર સાથે ઇમરાન ખાનનું નામ જોડાયું હોય.

વર્ષ 2016માં પણ આ જ પરિવારનાં અન્ય એક મહિલા સાથે ઇમરાનના લગ્નના સમાચાર મીડિયામાં સાંભળવા મળ્યા હતા.

તે સમયે મહિલાનું નામ મરિયમ જણાવાયું હતું, ત્યારે ઇમરાન ખાને પોતે જ લોકોની સામે આવીને આ સમાચારોને અફવા ગણાવ્યા હતા.

'ધ ન્યૂઝ' વેબસાઇટે જણાવ્યું છે કે ઇમરાન બુશરા પાસે આધ્યાત્મિક જ્ઞાન લેવા જતા હતા.

ઇમરાન ખાને પહેલા લગ્ન જેમિમા ગોલ્ડસ્મિથ સાથે કર્યાં હતાં.

આ લગ્નથી તેમના બે દીકરા પણ છે. જેમિમા અને ઇમરાન ખાનના વર્ષ 2004માં તલાક થઈ ગયા હતા.

ઇમરાન ખાને પહેલા લગ્ન જેમિમા ગોલ્ડસ્મિથ સાથે કર્યા હતા

ત્યારબાદ ઇમરાન ખાને વર્ષ 2014માં ટીવી એન્કર રેહામ ખાન સાથે લગ્ન કર્યાં હતાં.

રેહામ ખાનના માતા પિતા પાકિસ્તાની છે અને તેમનો જન્મ લીબિયામાં થયો છે.

બન્નેનું લગ્નજીવન માત્ર દસ મહિના જેવા અલ્પજીવી સમય માટે ટકી શક્યું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જાન્યુઆરીમાં અમદાવાદમાં સપ્તકમાં પંડિત જસરાજનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું એ પ્રસંગની તસવીર

એ વખતે મંચ પર પંડિત જસરાજને સન્માનવા માટે ઈમદાદખાની ઘરાણાંના સિતારનવાઝ ઉસ્તાદ શુજાત ખાન, બનારસ ઘરાણાંના ગાયકો પંડિત રાજન-સાજન મિશ્ર, ધ્રુપદ ગાયક પંડિત ઉમાકાંત ગુંડેચા, બનારસ ઘરાણાંનાં તબલાવાદક પંડિત કુમાર બોઝ, સિતારવાદક તેમજ સપ્તકના ટ્રસ્ટી મંજુબહેન મહેતા જેવા કદરદાનો ઉપસ્થિત હતા.

એ કાર્યક્રમમાં નેવું વર્ષનાં પંડિત જસરાજે બે કલાક ગાયન કર્યું હતું.

જાન્યુઆરીએ તેમનું સન્માન થયું અને 17 ઑગષ્ટે સાંજે સમાચાર આવે છે કે પંડિત જસરાજ હવે દુનિયા છોડીને મોટા ગામતરે જતા રહ્યા છે.

પંડિત જસરાજ 'શ્રી રાધે શરણમ મમ…'  ગાય કે પછી  'મેરો અલ્લાહ મહેરબાન…' ગાય, તેમની ગાયકીનું અધ્યાત્મ અંગ એટલું પ્રબળ હતું કે આગવી સૃષ્ટિ રચી દેતું હતું. શ્રોતા કાનથી એ સૃષ્ટિ અનુભવી શકતાં હતાં.

ગુજરાત સાથે પંડિત જસરાજનો જૂનો ઘરોબો હતો. બાપુસાહેબ તરીકે જાણીતા સાણંદના મહારાજા જયવંતસિંહ વાઘેલા સાથે પં. જસરાજને વર્ષો જૂનો સંગીતનો નાતો હતો. ઉપરાંત, અમદાવાદનાં સપ્તક સંગીત સમારોહ સાથે પણ ચાલીસ વર્ષ જૂનો નાતો હતો. અમદાવાદમાં સપ્તક સં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગીત સમારોહ છેલ્લા 40 વર્ષથી ચાલે છે.

સપ્તકનાં ટ્રસ્ટી મંજુબહેન મહેતા પંડિતજી સાથેના સંભારણા વાગોળતાં બીબીસીને કહે છે કે "સપ્તક શરૂ થયું ત્યારથી જ પંડિત જસરાજજીને એ ઘર જેવું હતું. સપ્તક સમારોહમાં પં. જસરાજજી મોટે ભાગે દર વર્ષે પ્રસ્તુતિ આપતા હતા. સપ્તક સમારોહ પ્રત્યે તેમને એટલો લગાવ હતો કે તેઓ પ્રસ્તુતિ તો આપતાં જ પરંતુ ત્યાં અન્ય કલાકારોને સાંભળવા માટે પણ હમેશા ઉત્સુક રહેતા."

"મને કહેતા કે મંજુ ઈસબાર મેં ચાર દિન અહમદાબાદ મેં રહેને વાલા હું ઔર સપ્તક મેં કલાકારોં કો સુનને વાલા હું. આટલા ઊંચા ગજાના કલાકાર સપ્તકમાં માત્ર ગાયક તરીકે જ નહીં પણ એક શ્રોતા તરીકે પણ આવતા એ સપ્તકનું અહોભાગ્ય છે."

"બે વર્ષ પહેલાં નાદુરસ્ત તબિયતને લીધે તેઓ સપ્તકમાં આવી શક્યાં નહોતાં ત્યારે તેમણે વિશેષરૂપે વીડિયો સંદેશ મોકલ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે સપ્તકમાં આવવાની દર વર્ષે ઇંતેજારી રહે છે. આ વખતે નથી આવી શકાયું તો એનો ખૂબ અફસોસ છે."

વાતો કરવાના શોખીન પંડિત જસરાજ

જાન્યુઆરીમાં અમદાવાદમાં સપ્તકમાં પંડિત જશરાજનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું એ પ્રસંગની તસવીર

સપ્તકના મંચ પર એક વખત કાર્યક્રમની શરૂઆત શ્રોતાઓને એવું કહીને કરી હતી કે બોલો, તમે કહો હું શું ગાઉં? જસરાજજીને ગુજરાતી બોલતાં સાંભળીને શ્રોતાઓએ તાળીઓથી તેમને વધાવી લીધા હતા. અમદાવાદમાં સપ્તક સમારોહનાં સ્થાપક પંડિત નંદન મહેતા સાથે પંડિત જસરાજને પચાસ વર્ષ જૂનો નાતો હતો.

નંદન મહેતાનાં પત્ની મંજુબહેન જણાવે છે કે "પંડિત જસરાજનું માર્ગદર્શન અને પ્રેમ તો સપ્તકને વર્ષોથી મળતાં જ આવ્યા છે, પણ નંદનજીના નિધન બાદ તેઓ વડીલની જેમ અમને અને સપ્તકના કાર્યક્રમને માર્ગદર્શન અને આશીર્વાદ આપતા રહ્યા છે. પંડિતજી વાતો કરવાના પણ ખૂબ શોખીન હતા. તેમની સાથે મહિને-દોઢ મહિને વાતો થતી રહેતી હતી."

"ક્યારેક હું ફોન કરવાનું ભૂલી ગઈ હોઉં તો સામેથી ફોન કરતાં. હું તેમને કહેતી કે મૈને ઈસ લીયે ફોન નહીં કિયા કી આપ બહોત વ્યસ્ત હોતે હૈ તો ક્યું તકલીફ દેં, તો તેમનો જવાબ રહેતો કો નહીં…નહીં…મુજે ફોન કર લિયા કરો."

"સપ્તક સમારોહ સિવાય પણ તેઓ અમારા ઘરે નિયમિત આવતાં-જતાં રહેતા હતા. ઘરે આવે ત્યારે કૉફી માગે. અલકમલકની વાતો કરે. પછી મૂડ જામે એટલે કંઈક સંભળાવે. તેમનો પારિવારિક પ્રેમ એટલો હતો કે અમદાવાદમાં કાર્યક્રમ હોય ત્યારે કહેતા કે હમારે સાથે તુમ્હારી લડકી હેતલ તબલા બજાયેગી."

અમદાવાદનાં મહિલા તબલાંવાદક અને મંજુબહેનનાં પુત્રી...


જાપાનના 42 વર્ષીય બિલિયોનેર અને ઓનલાઇન ફૅશન ઉદ્યોગના માંધાતા યુસાકુ મૈઝાવાએ જાહેરાત કરી: "હું ચંદ્ર પર જવાનું પસંદ કરું છું."

2016માં મસ્ક દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી લૉન્ચ સિસ્ટમ, બીગ ફાલ્કન રૉકેટ (બીએફઆર) ઉપર તેમને મોકલવામાં આવશે તેમ અપેક્ષિત છે.

હાલ, આ મિશન વર્ષ 2023 માટેનું આયોજન છે, જે  1972માં નાસાના એપોલો 17 ચંદ્ર ઉપર ઊતર્યા. એ પછીની મનુષ્યો દ્વારા ચંદ્રની પ્રથમ મુલાકાત હશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેલિફોર્નિયામાં આવેલાં હૉથોર્નમાં, સ્પેસએક્સના મુખ્ય મથક ખાતે મંગળવારે આ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

કંપનીએ જણાવ્યું કે આ ઉડાન જે લોકો અવકાશ યાત્રા કરવાનું સપનું જોવે છે તેવા સામાન્યજનોને માટે સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવાને રસ્તે ખૂબ મહત્ત્વનું પગલું છે.

અગાઉ ટ્વીટર ઉપર મસ્કે ઇશારો આપ્યો હતો કે તેમના યાત્રી જાપાનથી હશે.

મૈઝાવા, ગત વર્ષે ન્યૂ યૉર્ક ખાતે આયોજિત એક હરાજીમાં સ્વર્ગસ્થ જીન માઇકલ બસ્ક્વૈટ નામના કલાકારના પેઇન્ટીંગ માટે 110.5(85.4 મિલિયન પાઉન્ડ) મિલિયન ડૉલર ચૂકવીને સમાચારમાં આવ્યા હતા.

સોમવારે આ કલાના ચાહકે કહ્યું હતું કે જ્યારે 2023માં, સ્પેસએક્સના રૉકેટને અવકાશમાં છોડવામાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આવશે ત્યારે તેઓ દુનિયાભરમાંથી છથી આઠ કલાકારોને તેમાં તેમની સાથે જોડાવા આમંત્રણ આપશે.

તેમણે પત્રકારોને જણાવ્યું, "તેઓ પૃથ્વી ઉપર પરત ફરશે ત્યારબાદ, તે કલાકારોને કંઈક રચના કરવા માટે કહેવામાં આવશે."

"તેમના દ્વારા રચિત બેનમન કળા આપણા સૌની અંદરનાં સ્વપ્નદ્રષ્ટાને પ્રોત્સાહિત કરશે,"

અત્યાર સુધી ફક્ત 24 માનવોએ ચંદ્રની મુલાકાત લીધી છે- તે તમામ અમેરિકન છે.

કેટલાક એપોલો મિશનો ચંદ્ર ઉપર ઉતર્યા વગર તેનું ચક્કર લગાવીને પાછા આવ્યા હતા, તેમ આ પણ પરત ફરશે.

જોકે, આ લૉન્ચ રૉકેટ પર આધાર રાખે છે, જેની રચના હજુ સુધી કરવામાં આવી નથી,

મસ્કે કહ્યું છે, "અમે તેને ઉડાનમાં લાવી શકીશું એ અંગે તેઓ હજુ ૧૦૦ ટકા ચોક્કસ નથી."

2017માં મસ્કે જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ ચંદ્રની ફરતે ઉડાન માટે પૈસા ચૂકવે તેવા બે યાત્રીઓને મોકલશે- જેનું વહેલામાં વહેલું, આ વર્ષની શરૂઆતમાં જ લૉન્ચિંગ થવાનું હતું.

તે સમયે, સ્પેસએક્સ તેના હેવી-લિફ્ટ ફાલ્કન હેવી રોકેટ અને હાલના ડ્રેગન અવકાશયાનના ક્રૂડ વર્ઝનનો ઉપયોગ કરવાનું હતું.

આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં મસ્કે જણાવ્યું હતું કે સ્પેસએક્સ તેનાં ભાવિ અવકાશી જૂથના મિશન માટે બીએફઆર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

બીએફઆરની ઉડાન ક્યારેય થઈ નથી પરંતુ  મસ્કે તેના વિશેની કેટલીક તકનીકી વિગતો રજૂ કરી છે.

રૉકેટની અપેક્ષિત ઊંચાઈ 118 મીટરની છે અને તેનો વ્યાસ 9 મીટર છે.

તુલનાત્મક રીતે, ફાલ્કન હેવી 70 મીટર ઊંચું છે અને તેમાં 3.66 મીટરનો વ્યાસ ધરાવતાં બે બુસ્ટરથી ઘેરાયેલી મધ્ય રૉકેટ કોરનો સમાવેશ થાય છે.

સોમવારે મસ્કે અવકાશ યાત્રીઓને ચંદ્રની ફરતે ઉડાન ઉપર લઈ જનારા, બીએફઆર અને સ્પેસશીપના મૉડલ જાહેર કર્યા હતાં.

સ્પેસશીપની ડીઝાઇનમાં ચોક્કસપણે થોડા ફેરફારો જણાતા હતાં જેમાં પાછલા ભાગની નજીક ત્રણ મોટી પાંખો અને વધુ ગરમીથી રક્ષણ મેળવવા નીચેની બાજુ એક કાળું ક્વોટીંગ નજરે પડતું હતું.

છેવટે, બીએફઆર પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષામાં 150 ટન જેટલું વજન ઉપાડવા સક્ષમ હોવું જોઈએ જેનો વિસ્તાર એક યુએસ સેટર્ન વી રૉકેટ કરતાં વધુ છે જે અપોલો ઍરક્રાફ્ટ જેટલો છે.

સ્પેસએક્સનાં સ્થાપક છેલ્લે થોડી અસુવિધાજનક હેડલાઇનમાં ચર્ચાયા હતા.

તેઓએ તાજેતરમાં જ યુએસ કોમેડિયન સાથેના એક વેબકાસ્ટ દરમિયાન મેરીજુઆનાનું સેવન કર્યું હતું.

ગયા મહિને એક ટ્વીટમાં આ ઉદ્યોગ સાહસિકે જણાવ્યું હતું કે ટેસ્લાના શેરોમાં મુશ્કેલી ઊભી થઈ છે અને તે કાર ઉત્પાદકને ખાનગી ધોરણે લેવા માંગતા...


જાપાનમાં કોવિડ-19નો મૃત્યુઆંક એ ક્ષેત્રનાં રાષ્ટ્રોમાં સૌથી ઓછો નથી. દક્ષિણ કોરિયા, તાઇવાન, હૉંગકૉંગ અને વિયેતનામમાં પણ મૃત્યુદર ઓછો છે.

2020ના શરૂઆતમાં જાપાનમાં કોવિડ-19ને લીધે સરેરાશ કરતાં પણ ઓછાં મૃત્યુ થયાં છે. અલબત, એપ્રિલમાં જાપાનમાં લગભગ 1000 વધુ મૃત્યુ થયાં હતાં. તેનું કારણ કદાચ કોવિડ-19 હશે. તેમ છતાં આખા વર્ષના આંકડા જોઈએ તો તે જાપાનમાં થતાં સરેરાશ મૃત્યુ 2019ની સરખામણીએ ઓછાં હોઈ શકે છે.

આ વાત ઉલ્લેખનીય છે, કારણ કે જાપાનમાં એવી અનેક પરિસ્થિતિ છે, જે તેને કોવિડ-19નો આસાન શિકાર બનાવી શકે. વળી કોવિડ-19ના રોગચાળાથી બચવાના જેટલા પ્રયાસ જાપાનના પાડોશી દેશોએ કર્યા છે એટલા પ્રયાસ જાપાને કર્યા નથી.

જાપાનમાં શું થયું?

ફેબ્રુઆરીમાં જે સમયે ચીનના વુહાન શહેરમાં કોવિડ-19નું સંક્રમણ ચરમસીમાએ હતું, વુહાનની તમામ હૉસ્પિટલો દર્દીઓથી ઊભરાતી હતી અને વિશ્વના મોટાભાગના દેશોએ ચીની પ્રવાસીઓ માટે પોતાના દરવાજા બંધ કરી દીધા હતા ત્યારે પણ જાપાને તેની સીમા બંધ કરી ન હતી.

કોરોના વાઈરસનો ચેપ ફેલાવાની શરૂઆત થઈ ત્યારથી જ એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે કોવિડ-19 વયોવૃદ્ધ લોકો માટે વધારે ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે. ખાસ કરીને વડીલો કોરોના વાઈરસનો ચેપ લાગ્યો હોય તેવી વ્યક્તિના સીધા સંપર્કમાં આવે ત્યારે એ વધારે ઘાતક સાબિત થઈ શકે છે.

અન્ય દેશોની સરખામણીએ જાપાનમાં વૃદ્ધ લોકોની સંખ્યા સૌથી વધારે છે અને એ પૈકીના મોટાભાગના લાકો ગીચ વસતીવાળાં શહેરોમાં વસવાટ કરે છે.

ગ્રૅટર ટોક્યોમાં લગભગ ત્રણ કરોડ 70 લાખ લોકો રહે છે. એ લોકો શહેરમાં આવવા-જવા માટે ભીડવાળી ટ્રેનોમાં પ્રવાસ કરે છે.

જાપાને વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનની 'ટેસ્ટ, ટેસ્ટ અને ટેસ્ટ' કરાવવાની સલાહ પણ માની નહોતી. અત્યારે પણ જાપાનમાં કુલ સાડા ત્રણ લાખ પીસીઆર પરીક્ષણ થયાં છે, જે જાપાનની કુલ વસતીના માત્ર 0.27 ટકા છે.

જાપાને યુરોપની માફક કડક લૉકડાઉન પણ લાદ્યુ નહોતું.

જાપાન સરકારે એપ્રિલમાં દેશમાં કટોકટી લાદવાનો આદેશ આપ્યો હતો, પણ લોકોને 'ઘરમાં જ રહેવાની વિનંતી' સ્વૈચ્છિક આધારે કરવામાં આવી હતી. સરકારે તેનું પાલન ધરાર કરાવ્યું ન હતું. જોકે, બિનજરૂરી બિઝનેસ બંધ કરવા જણાવવામાં આવ્યું હતું, પણ એવી દુકાનો ખોલનારાને કોઈ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો નહોતો.

ન્યૂઝીલૅન્ડ અને વિયેતનામે આ મહામારી સામે જોરદાર સફળતા મેળવી છે અને તેના પર નિયંત્રણ મેળવી દેખાડ્યું છે. એ બન્ને દેશોએ પોતાની સીમા સીલ કરી હતી, લૉકડાઉન કે ક્વોરૅન્ટીનના આકરા નિયમો લાદ્યા હતા અને વ્યાપક પ્રમાણમાં કોવિડ-19નું ટેસ્ટિંગ હાથ ધર્યું હતું, પણ જાપાને એવાં પગલાં સુદ્ધાં લીધાં નહોતાં.

તેમ છતાં જાપાનમાં કોરોના સંક્રમણનો પહેલો કેસ બહાર આવ્યાના પાંચ મહિના પછી ત્યાં 20,000 કેસોની પુષ્ટિ થઈ છે અને કોવિડ-19ને લીધે ત્યાં 1000થી થોડાક વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે.

જાપાનમાં કટોકટી ઉઠાવી લેવામાં આવી છે અને સામાન્ય જનજીવન બહુ ઝડપથી પાટા પર ચડી રહ્યું છે.

જાપાને કોરોના વાઈરસના સંક્રમણનો પ્રસાર ખરેખર રોકી દીધો હોવાના ઘણા વૈજ્ઞાનિક પુરાવા મળ્યા છે. ઓછામાં ઓછું હાલ તો એવું જ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

જાપાનની ટેલિકૉમ કંપની સોફ્ટબૅન્કે તેના 40,000 કર્મચારીઓની કોવિડ-19 એન્ટીબોડી ટેસ્ટ કરાવી હતી. તેનાથી જાણવા મળ્યું હતું કે માત્ર 0.24 ટકા કર્મચારીઓ જ કોરોના વાઈરસના સંપર્કમાં આવ્યા હતા.

ટોક્યોમાં આકસ્મિક ટેસ્ટિંગ હેઠળ લગભગ 8,000 લોકોનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાંથી માત્ર 0.1 ટકા લોકો જ કોરોના પોઝિટિવ સાબિત થયા હતા.

જાપાનના વડા પ્રધાન શિન્ઝો આબેએ ગયા મહિને કટોકટી હઠાવવાની જાહેરાત કરતી વખતે 'જાપાન મૉડલ'ની વાત ગર્વભેર કરી હતી અને કહ્યું...


જાપાનીઝની લાંબી ઉંમરનું રહસ્ય પોષક ખોરાક અને એકબીજા સાથેના સુમેળભર્યા સંબંધો છે.

પરંતુ અમર થવાની જડીબુટ્ટી તો આજ સુધી કોઈને પણ મળી શકી નથી. જડીબુટ્ટી તો ન મળી, પણ કોઈ કોઈ દેશ એવા છે કે જ્યાંના લોકોનું જીવન લાંબુ હોય છે.

લાંબા જીવનનો અર્થ છે, સરેરાશ 71 વર્ષનું આયુષ્ય. આ પાંચ દેશોમાં જેમ ખુશ થવાના કારણ જેટલાં જુદાં છે, એટલાં જ જુદા કારણો તેમનાં દીર્ઘાયુ હોવાનાં છે.

BBCએ 2017ની વર્લ્ડ હેપ્પીનેસ રિપોર્ટની યાદીમાં સમાવિષ્ટ જુદા જુદા દેશના લોકો સાથે વાત કરી જ્યાંના લોકો સૌથી વધુ આવરદા ભોગવે છે.

સાથે-સાથે એ જાણવાનો પણ પ્રયત્ન કર્યો કે આખરે લોકોને આટલું લાંબુ આયુષ્ય મળે છે કેવી રીતે.

જાપાન

સરેરાશ 83 વર્ષ જીવતા જાપાનીઝ લોકો દુનિયામાં સૌથી લાંબુ આયુષ્ય ધરાવે છે.

જાપાનીઝ લોકો સૌથી લાંબુ જીવે છે. અહીંનું સરેરાશ આયુષ્ય 83 વર્ષ છે. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે, અહીંના લોકોનાં લાંબા જીવનનું કારણ તેમનો ખોરાક છે.

જાપાનીઝ લોકો ખોરાકમાં મુખ્યત્વે ટોફુ, શક્કરીયા અને માછલી લે છે.

ભોજન ઉપરાંત તણાવમુક્ત જીવન અને એકબીજાનો સાથ આપવાની ભાવના, તેમને લાંબુ આયુષ્ય અને જીવનનો આનંદ આપે છે.

સ્પેન

સ્પેનમાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રહેતા લોકો વાહન ચલાવવા કરતા ચાલવાનું પસંદ કરે છે, આથી તેઓ સ્વસ્થ રહે છે અને લાંબુ જીવે છે.

ઓલિવ ઓઇલના ગુણ સાથેનું ભૂમધ્ય સમુદ્રના પ્રદેશનું ખાનપાન, શાકભાજી અને સાથે વાઈન.

આ એ તત્વો છે જે સ્પેનના લોકોને લાંબુ જીવન આપે છે. સ્પેનના લોકો સરેરાશ 82 વર્ષની ઉંમર સુધી પહોંચે છે.

ખાવા પીવા સિવાય સ્પેનના લોકોની લાંબી ઉંમરનું બીજું એક સિક્રેટ પણ છે. તે છે ભોજન પછી ટૂંકા સમયની નિદ્રા.

બાર્સિલોનાના સ્થાનિક અને ગ્રે લાઈનના ટૂર ગાઈડ માઈકલ એંજલ ડિએઝ બેસોરા કહે છે "બધા જ સ્પેનવાસીઓની બપોરે બેથી પાંચ વાગ્યા સુધી દુકાનો બંધ હોય છે ત્યારે ટૂંકી નિદ્રા લઈ લે છે.”

“સ્પેનમાં લોકોની કામ કરવાની શિફ્ટ એ રીતે જ ગોઠવવામાં આવે છે. જો તમે સતત કામ કરો છો અને અડધા કલાકનો લંચ બ્રેક મળે છે. તો તમે ફટાફટ જમી લો છો અને કામ કરવા લાગો છો.”

“પણ જો તમને ફરજિયાતપણે બે થી ત્રણ કલાક બ્રેક આપવામાં આવે તો તમે તમારા ઘરે અથવા તો રેસ્ટોરેન્ટ જઈ શકો છો. ત્યાં બેસીને આરામથી જમી શકો છો. તેનાથી તમારી પાચનક્રિયાને પણ સારો એવો સમય મળે છે. આ પદ્ધતિથી સ્વાસ્થ્ય સારૂ રહે છે."

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

સ્પેનમાં લોકોના સ્વાસ્થ્ય પાછળ વધુ એક સિક્રેટ છે કે તે લોકો વધારે ચાલવાનું પસંદ કરે છે.

બાર્સિલોના ઇટ લોકલ ફૂડ ટૂર્સના કો-ફાઉન્ડર મરીના જણાવે છે, "હું જ્યારે મોસ્કોથી બાર્સિલોના આવી હતી ત્યારે મેં જોયું કે લોકો ચાલવાનું તેમજ સાઈકલ કે બાઈક ચલાવવાનું વધુ પસંદ કરે છે.”

“પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ સુવિધાનો ઉપયોગ કરવા માટે માટે પણ લોકો પોતાના ઘરેથી ચાલીને જાય છે અને વાહનનો ઉપયોગ ઓછો કરે છે."

સિંગાપોર

સિંગાપોરમાં ગાર્ડનની સંખ્યા ખૂબ વધારે છે જ્યાં લોકો કસરત કરવાનું ખૂબ પસંદ કરે છે.

સિંગાપોરના લોકો સરેરાશ 83 વર્ષની ઉંમર સુધી પહોંચે છે. આ દેશમાં પ્રસૂતા મહિલા તેમજ નવજાત બાળકોના મૃત્યુદરનું પ્રમાણ દુનિયામાં સૌથી ઓછું છે.

આ દેશમાં સ્વાસ્થ્ય પર ધ્યાન આપવા માટે સૌથી વધારે પગલાં પણ લેવામાં આવે છે. સિંગાપોરની સંસ્કૃતિ ત્યાંના લોકોને દિર્ઘાયુ આપે છે.

સિંગાપોરના સ્થાનિક અને ટ્રાવેલ બ્લોગર બિનો ચૂઆ કહે છે, "તમે જોશો કે ઘણા લોકો જીમમાં કે પાર્કમાં જઈને કસરત કરે છે. જે ખૂબ સારું છે."

હાલમાં જ અહીં એક થેરાપ્યૂટીક પાર્ક ખુલ્લો મુકવામાં આવ્યો છે જેને તણાવ ઓછો કરવા અને માનસિક સ્થિરતા જાળવી રાખવા લોકો માટે ડિઝાઈન કરવામાં આવ્યો છે. આ

સિવાય સિંગાપોરમાં સિગરેટ તેમજ આલ્કોહોલ...


જાફનામાં ગૃહયુદ્ધ બાદ શાંતિ તો છે, પણ જીવનમાં અજબ પ્રકારની સ્થિરતા જોવા મળી રહી છે

વર્ષ 2009માં LTTE અને શ્રીલંકાની સેના વચ્ચે ગૃહયુદ્ધની સમાપ્તિ થઈ હતી. તેનાથી અહીં શાંતિ આવી, પણ લોકોનો ગુમ થઈ જવાનો સિલસિલો પણ બંધ થયો.

રસ્તાઓ પર ગોળીઓથી વિંધાયેલી લાશો મળવાનું બંધ થયું. લોકોના ઘરની પાસે કે તેમના ઘરની ઉપર બોમ્બ ફૂટવાનું બંધ થયું.

આજે જાફનામાં સારા રસ્તાઓ છે. હોટેલ અને શોપિંગ કૉમ્પ્લેક્સ પણ નવા છે પણ લોકોના જીવનમાં એક અજબ પ્રકારની સ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.

વિદેશી પર્યટકો સિવાય અહીં રસ્તાઓ પર બંદૂક સાથે શ્રીલંકાના સૈનિકો પણ જોવા મળે છે.

પરંતુ LTTE અને શ્રીલંકા વચ્ચે દાયકાઓથી ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં લગભગ એક લાખ લોકો મૃત્યુને ભેટ્યા બાદ આજે જાફના ક્યાં છે?

ગુમ થયેલા લોકો

મહિલાઓ પોતાના હાથોમાં પરિજનોની તસવીર સાથે તેમની પ્રતિક્ષામાં

જે જમીન પર સિમેન્ટ અને મીઠાંની ફેક્ટરીઓ હતી, જ્યાંના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં માછલીનો વેપાર ખૂબ ચાલી રહ્યો હતો, ત્યાં વેપાર ઠપ કેમ છે?

જાફનાની નજીક લગભગ 60 કિલોમીટરના અંતરે કિલિનોચી છે. એક સમયે LTTEના લોકો તેને પોતાની રાજધાની તરીકે ઓળખતા હતા.

અહીંના રસ્તા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પર, એક ભવ્ય હિંદુ મંદિરની સામે એક તંબુ લગાવીને સિમી હડસન 207 દિવસોથી પ્રદર્શન કરી રહ્યાં હતાં.

તેમણે જણાવ્યું કે ગૃહયુદ્ધ પૂર્ણ થયું ત્યારથી તેમનો દીકરો ગુમ છે. તે LTTEના સમુદ્રી ટાઇગર્સનો સભ્ય હતો.

પરિજનોની રાહ જોતા લોકો

યુદ્ધ દરમિયાન કેપૈપિલો ગામના ઘણા પરિવારોની જમીન પર કબજો કરી લેવાયો છે

સિમી કહે છે, "યુદ્ધ પૂર્ણ થા બાદ મારા દીકરાની ઑમથાઈ ચોક પર ધરપકડ થઈ હતી. તેની લડાઈ બાદ કેમ ધરપકડ કરાઈ હતી ? તેને કોર્ટમાં રજૂ કરી સજા આપવાની જરૂર હતી. પણ એમ થયું ખરૂં?"

તંબુની દિવાલો પર ગુમ થયેલા લોકોની તસવીરો હતી. તસવીરોના માધ્યમથી બાળકો, વૃદ્ધો, યુવાનો બધા અમારી તરફ જોઈ રહ્યા હતા.

લોકોએ રેડ ક્રૉસથી લઇને શ્રીલંકા સરકાર સુધી રજૂઆતો કરી હતી. પરંતુ તેઓ હજુ પણ પોતાના પરિજનોની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

હડસનને વિશ્વાસ છે કે તેમનો દીકરો જીવિત છે અને તેને કોઈ ગુપ્ત સરકારી કેમ્પમાં ગોંધી રખાયો છે.

જમીન પર કબજો

સૈનિક કેમ્પની સામે પ્રદર્શન કરી યુદ્ધ દરમિયાન કબજામાં લેવાયેલી જમીન પરત કરવા માગ કરાઈ

અહીંથી થોડા અંતરે એક મોટા સૈનિક કેમ્પની નજીક કેપૈપિલો ગામના ઘણા પરિવાર સેના પાસે માગ કરી રહ્યા છે કે તેઓ યુદ્ધ દરમિયાન કબજે લેવાયેલી તેમની જમીન પરત કરી દે.

થોડા વર્ષો પહેલા સુધી લશ્કરી છાવણીની સામે આ પ્રકારનું પ્રદર્શન કરવાનું વિચારી પણ શકાતું ન હતું.

જાફના વિશ્વવિદ્યાલયમાં માનસચિકિત્સાના પ્રોફેસર અને પુસ્તક 'બ્રોકેન પલ્માયરા'ના સહલેખક દયા સોમસુંદરમ કહે છે કે લોકોના મન પર જે ઘા પડ્યા છે, તે જલદી નહીં રુઝાય.

'બ્રોકેન પલ્માયરા'માં તેમણે લોકો સમક્ષ આવેલા ઘણા પડકારનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.

પરિજનોના મોત પર શોક પણ ન કરી શક્યા

માનસચિકિત્સાના નિષ્ણાતો માને છે કે લોકોના મન પર જે ઘા છે, તે જલદી રુઝાય તેવા નથી

દયા સોમસુંદરમ્ કહે છે કે, "લોકોને સિસ્ટમ, સરકાર પર ભરોસો નથી."

"જૂની સરકારે તો લોકોને પોતાના સ્વજનોના મોત પર શોક પણ વ્યક્ત કરવા દીધો ન હતો."

સરકારના પ્રવક્તા અને સ્વાસ્થ્ય મંત્રી ડૉક્ટર રજીતા સેનરત્ને કહે છે કે, "સરકાર કોઈ ગુપ્ત છાવણી નથી ચલાવી રહી. બધા લોકોને ત્યાંથી હટાવી લેવાયા છે."

વધુ અધિકારોની માગ

યુદ્ધકાળ દરમિયાન અનેક જમીનો કબજે લેવાયેલી

શ્રીલંકામાં સંઘ રાજ્યો તો છે પણ અહીં સત્તા કેન્દ્ર સરકારની જ ચાલે છે.

સ્થાનિક વહીવટી બાબતો માટે અહીં પ્રોવિન્શિયલ કાઉન્સિલ છે, પરંતુ પોલીસની નિમણૂક અને જમીન માલિકીની નોંધણી જેવા અધિકારો...


જાફરાબાદ તાલુકાનો શિયાળ બેટ ગામ

અખબારી અહેવાલો પ્રમાણે અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા, રાજકોટ અને અન્ય નગરોમાં પણ કોરોના સંક્રમિત દર્દીઓના પરિવારજનો ઓક્સિજન, દવા, ઍમ્બ્યુલન્સ અને હૉસ્પિટલમાં પલંગ મેળવવા માટે રઝળપાટ કરી રહ્યા છે.

આ દૃશ્યો ચિંતા જન્માવનારાં અને વિચલિત કરનારાં છે, પણ ગુજરાતના બે બેટ એવા છે, જ્યાં દૃશ્યો તદ્દન વિપરીત છે.

જ્યારે આખા ગુજરાતના લોકોની આંખો કોરોના સંક્રમણના નવા દર્દીઓ અને મોતના આંકડા પર મંડાયેલી છે, ત્યારે આલિયા બેટ અને શિયાળ બેટ પરની વસાહતોમાં કોરોના સંક્રમણનો એક પણ કેસ નોંધાયેલો નથી.

ગુજરાતમાં કોરોના સંક્રમણની સ્થિતિ દર્શાવતા આંકડા

સ્થાનિક તંત્રનું કહેવું છે કે ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ અને સ્થાનિક લોકોની સતર્કતાના કારણે કોરોના વાઇરસ આ બંને જગ્યાએ પ્રવેશી શક્યો નથી.

અમરેલી જિલ્લાના જાફરાબાદ તાલુકાના શિયાળ બેટ ખાતે વસેલા ગામના સરપંચ હમીરભાઈએ ગ્રામલોકોની તૈયારી વિશે વાત કરી.

તેઓ કહે છે, "ગામમાં કોરોના વાઇરસ ન પ્રવેશે, તે માટે અમે વિવિધ પગલાં લીધાં. અમે નક્કી કર્યું કે બહારથી આવતી કોઈ પણ વ્યક્તિને ગામની અંદર પ્રવેશ આપવો નહીં."

"આજે પણ ગામના લોકોને ચુસ્ત રીતે નિયમોનું પાલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ન કરવું પડે છે. કોરોનાની પ્રથમ લહેર વખતે ગામમાં કોઈ કેસ નહોતો અને આજે પણ નથી."

"જ્યારે કોરોના વાઇરસ વિશે અમને ખબર પડી ત્યારે સૌથી પહેલાં 5000 માસ્ક અને સૅનેટાઇઝર લાવ્યાં અને ગામમાં વિતરણ કર્યું. સાથે-સાથે ડૉક્ટરની સલાહ પ્રમાણે અમે ગામમાં દવાઓનું પણ વિતરણ શરૂ કર્યું."

કોરોનાથી બચવા કડક નિયમોનું કડક પાલન

શિયાળ બેટ ગામના સરપંચ હમીરભાઈ શિયાળ

વર્ષ 2011ની વસતિગણતરી મુજબ શિયાળ બેટની વસતી 5,551 લોકોની હતી અને અહીં 1,314 ઘર આવેલાં છે. અહીં વસતા મોટાભાગના લોકો માછીમારી પર નભે છે.

અહીંના સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા પ્રમાણે કોરોના સંક્રમણના પગલે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ અને કોવિડ પ્રોટોકોલનું પાલન કરવામાં આવે છે

અહીં લોકોને માત્રને માત્ર જરૂરિયાત હોય ત્યારે જ ગામની બહાર જવાની છૂટ આપવામાં આવે છે અને બહારની કોઈ પણ વ્યક્તિને ગામમાં પ્રવેશ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવતી નથી.

ગ્રામજનો અને સરપંચનો દાવો છે કે છેલ્લા એક વર્ષમાં ગ્રામજનો સિવાય એક પણ બહારની વ્યક્તિ શિયાળ બેટમાં આવી નથી.

સરપંચ હમીરભાઈ કહે છે કે "અમે લોકોને કહ્યું છે કે કારણ વગર બહાર નિકળવાનું ટાળો અને ખરીદી કરવા માટે પણ ઓછા બહાર નીકળો. લોકોએ પણ અમને પૂરતો સહકાર આપ્યો છે."

તેઓ કહે છે કે સામાજિક પ્રસંગો અને લગ્નો પણ ઓછામાં ઓછા લોકોની હાજરીમાં યોજવામાં આવે છે.

અમરેલી જિલ્લાનો શિયાળ બેટ ગામ

શિયાળ બેટ ખાતે રહેતા જયંતી બાંભણિયા કહે છે કે "જો વ્યક્તિ ગામની બહાર જવા માગતી હોય તો કારણ પૂછવામાં આવે છે અને જો કારણ યોગ્ય હોય તો જ પરવાનગી આપવામાં આવે છે."

"ગામના લોકોને માસ્ક પહેરવાની તેમજ સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ જાળવવાની અપીલ કરવામાં આવે છે. ગામનાં બજારોને પણ નિયમિત રીતે સૅનેટાઇઝ કરવામાં આવે છે."

આ સંદર્ભે બીબીસી ગુજરાતીને અમરેલીના જિલ્લા કલેક્ટર આયુષ ઓકે જણાવ્યું, "ભૌગોલિક સ્થિતિના કારણે અને ગ્રામપંચાયતના કડક નિયમોના કારણે આજ દિન સુધી શિયાળ બેટમાં કોરોના વાઇરસનો એક પણ કેસ નોંધાયો નથી."

"ગામના લોકોએ પોતાની અવર-જવર ઘટાડી દીધી છે, જેનાં સારાં પરિણામો મળ્યાં છે."

તેઓ કહે છે કે "જિલ્લા તંત્ર દ્વારા તેમને દરેક પ્રકારે મદદ કરાઈ રહી છે. શિયાળ બેટના લોકોને બહાર ન જવું પડે, તે માટે બધી વસ્તુઓ ત્યાં જ ઉપલબ્ધ કરાવી છે."

"પહેલાં લોકો જીવનજરૂરી વસ્તુઓ ખરીદવા માટે પીપાવાવ બંદર આવતા હતા, પણ અમે નક્કી કર્યું કે બધી વસ્તુઓ ત્યાં જ પૂરી પાડીશું."

ભરૂચનો આલિયા બેટ પર પણ કોરોનાનો એક પણ કેસ નહીં

ભરૂચ...


જામનગરમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આગમનના એક દિવસ પહેલાં રીવાબાએ કેસરી ખેસ ધારણ કરી લીધો છે.

ભાજપ સરકારમાં મંત્રી આર.સી. ફળદુ, ભાજપનાં સાંસદ પૂનમ માડમ તેમજ જામનગર શહેર ભાજપ પ્રમુખ હસમુખ હિંડોળજાની હજરીમાં રીવાબા વિધિવત્ રીતે ભાજપમાં જોડાયાં.

પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં રીવાબાએ કહ્યું, "વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી મારા માટે પ્રેરણાસ્રોત છે અને એ જ કારણ છે કે હું ભાજપમાં જોડાઈ."

"મને લાગે છે કે ભાજપમાં જોડાવાથી હું મારા સમુદાય જ નહીં, મારા દેશ માટે પણ શ્રેષ્ઠ પ્રદાન કરી શકીશ."

કરણી સેનાની મહિલા પાંખનાં પ્રમુખ

વ્યવસાયે મિકૅનિકલ એંજિનયર રીવાબા ભાજપમાં જોડાયાં એ પહેલાંથી જ કરણી સેના સાથે જોડાયેલાં છે.

ગત વર્ષે ઑક્ટોબર માસમાં તેમને કરણી સેનાની મહિલા પાંખનાં પ્રમુખ બનાવાયાં હતાં.

કરણી સેનામાં જોડાતી વખતે રીવાબાએ મહિલાઓના સશક્તીકરણ માટે કામ કરવાની નેમ વ્યક્ત કરી હતી.

પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં રીવાબાએ કહ્યું હતું, "જ્યારે આસપાસ કોઈ પુરુષ ના હોય ત્યારે સ્વરક્ષણ કરી શકે, પોતાનું ધ્યાન જાતે જ રાખી શકે એવી રીતે મહિલાઓનું સશક્તીકરણ કરવાનો મારો ઉદ્દેશ છે."

પોતે આવી ઘટનામાંથી પસાર થયાં હોવાનું પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ણ રીવાબાએ એ વખતે કહ્યું હતું.

નોંધનીય છે કે જામનગરમાં રીવાબાની ગાડી અથડાઈ જતાં સ્થાનિક પોલીસ કૉન્સ્ટેબલે તેમની સાથે કથિત મારઝૂડ કરી હતી. રીવાબા અને રવીન્દ્ર જાડેજાના વર્ષ 2016માં લગ્ન થયાં હતાં. દંપતીને એક પુત્રી પણ છે.

રીવાબા સાથે જોડાયેલા કેટલાક વિવાદ

ઑગસ્ટ-2017માં રવીન્દ્ર જાડેજા અને રીવાબાએ ગીરના અભયારણ્યની મુલાકાત લીધી હતી અને સિંહો સાથે 'સેલ્ફી' પડાવી હતી અને સોશિયલ મીડિયા પર મૂકી હતી. 'નિયમ ભંગ' બદલ રવીન્દ્ર જાડેજાને રૂ. 20 હજારનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.

જાન્યુઆરી-2017માં રવીન્દ્ર જાડેજા તથા તેમના પત્ની રીવાબા જઈ રહ્યાં હતાં, ત્યારે તેમની કાર અને સ્કૂટી વચ્ચે ટક્કર થઈ હતી, જેમાં એક યુવતીને ઇજા પહોંચી હતી. બાદમાં જાડેજા જ તેમને હૉસ્પિટલ લઈ ગયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જામિયા મિલિયા ઇસ્લામિયાથી અંદાજે બેથી અઢી કિલોમિટર દૂર ડીટીસી (દિલ્હી ટ્રાન્સપૉર્ટ કૉર્પોરેશન)ની બસો સળગાવવામાં આવી હતી.

જોકે સોશિયલ મીડિયા પર એવા આરોપ લાગ્યા કે દિલ્હી પોલીસે જાતે જ આ બસોને આગ ચાંપી છે.

દિલ્હીના ઉપમુખ્ય મંત્રી મનીષ સિસોદિયાએ કેટલીક તસવીરો ટ્વીટ કરી અને લખ્યું :

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

"આ તસવીરો જુઓ... જુઓ બસો અને કારોમાં કોણ આગ લગાડી રહ્યું છે... આ તસવીરો ભાજપની હીન રાજનીતિનો મોટો પુરાવો છે... ભાજપના નેતાઓ આનો જવાબ આપશે..."

આ ટ્વીટને રિટ્વીટ કરતાં સિસોદિયાએ લખ્યું, "તાત્કાલિક નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ કે આગ લાગી એ પહેલાં આ વરદીવાળા લોકો બસોમાં પીળા અને સફેદ રંગના કેનથી શું નાખી રહ્યા છે?"

"આ કોના ઇશારે કરવામાં આવ્યું?"

સિસોદિયા ટ્વીટ દ્વારા કેન્દ્રમાં સત્તાપક્ષ ભાજપ પર પણ આક્ષેપો કર્યા હતા.

મનિષ સિસોદિયાના આ ટ્વીટ બાદ સોશિયલ મીડિયામાં યૂઝર્સે દિલ્હી પોલીસ પર આક્ષેપો કર્યા હતા.

જોકે આ અંગે બાદમાં દિલ્હી પોલીસના જનસંપર્ક અધિકારી એમ. એસ. રંધાવાએ કહ્યું:

"તમારે એ આખો વીડિયો જોવાની જરૂર છે. બસની બહાર આગ લાગી હતી."

"પોલીસ આગ ઓલવવા માટે પાણી નાખી રહી હતી."

તેમણે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કહ્યું, "અમે જ્યારે યુનિવર્સિટીમાં પ્રદર્શનકારીઓને શાંત કરાવી રહ્યા હતા ત્યારે અમારી પર પથ્થરમારો થયો હતો. જેને રોકવા માટે અમારે ટિયરગેસની મદદ લેવી પડી."

ત્યાર બાદ સોશિયલ મીડિયા પર આ વીડિયોને લઈને વિવાદ થઈ રહ્યો છે કે આ આગ પોલીસે લગાડી કે પ્રદર્શનકારીઓએ.

ફૅક્ટ ચેક ટીમે આ વીડિયોની હકીકત જાણવા માટે તપાસ કરી. બીબીસીને નવી દિલ્હી પોલીસના પીઆરઓ એમએસ રંધાવાએ કહ્યું:

"વીડિયો સાથે ખોટી માહિતી આપવામાં આવી રહી છે. પોલીસ આગ ઓલવવાનું કામ કરી રહી હતી."

ત્યાર બાદ તેમણે એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરી જેમાં તેમણે કહ્યું, "અફવા ફેલવવામાં આવી રહી છે કે પોલીસના લોકોએ બસને આગ લગાડી હતી."વીડિયોમાં DL1PD-0299 નંબરની બસ દેખાઈ રહી છે જેને આગ નથી લાગી. એક તણખો હતો જેને ઓલવવાની કોશિશ કરી રહ્યા હતા. તમને વિનંતી છે કે તમે આવી અફવાહ પર ધ્યાન ન આપો."

ત્યાર બાદ બીબીસીની ટીમે નવી દિલ્હીના ન્યૂ ફ્રૅન્ડ્સ કૉલોની પોલીસ સ્ટેશનની મુલાકાત લીધી. અહીં ભારે સંખ્યામાં પોલીસ દળ હૅલ્મેટ પહેરીને અને હાથમાં લાઠી લઈને ઉભી હતી. અમારી મુલાકાત એડિશનલ થાના ઇન્ચાર્જ મનોજ વર્મા સાથે થઈ.

બાઇક ઓલવવાની કોશિશ

તેમણે કહ્યું કે આ વીડિયો તેમના જ વિસ્તારનો છે. તેમણે કહ્યું, "જે બસ વીડિયોમાં દેખાઈ રહી છે તેમાં આગ નથી લાગી.""અમારી બાઇકને આગ લગાવવામાં આવી હતી. અમે તેને ઓલવવાનું કામ કરી રહ્યા હતાં."

ઘટનાસ્થળ પર અત્યારે તે બસ નથી મોજૂદ, તેને ડીટીસી બસ ડિપોમાં મોકલી દેવાઈ છે. પોલીસના દાવા પ્રમાણે આ વાત સાચી છે કે તેમાં આગ નથી લાગી અને તેની બાજુમાં બાઇકને આગ  લાગી હતી.

શું પોલીસે આ બાબતે કોઈ એફઆઈઆર કરી છે તેના પર તેમણે કહ્યું કે હજુ સુધી નહીં, પરંતુ જ્યારે પરત આ સવાલ કર્યો ત્યારે તેમણે કહ્યું:

"એફઆઈઆર દાખલ થઈ છે, જેમાં અમુક નામ સામેલ છે, પરંતુ અમે તમને કહી નહીં શકીએ કારણ કે બાબત ગંભીર છે. "

આ વિસ્તારમાં અમે ચાર બળેલી ડીટીસી બસ જોઈ અને બાઇક અને એક પૂર્ણ રીતે તૂટેલી બસ અને કાર દેખાઈ.

બીબીસીએ આ બાબતે મનીષ સિસોદિયાનો સંપર્ક કર્યો, પરંતુ તેમણે ફોન કૉલનો જવાબ આપ્યો નહીં.

એનડીટીવીના પત્રકાર અરવિંદ ગુનશેખરનું કહેવું છે કે તેઓ ઘટનાસ્થળ મોજૂદ હતી.

અરવિંદે બીબીસીને જણાવ્યું,"મેં આ વીડિયો ફોન પર શૂટ કર્યો હતો, કારણ કે ત્યાર સુધી મારી ઑફિસની વૅન ઘટનાસ્થળ પર નહોતી પહોંચી.""આ સાંજે 5.01 વાગ્યેની ઘટનાનો વીડિયો છે. મેં સાંજે 5.06 વાગ્યે એક બીજો વીડિયો બનાવ્યો હતો." "બંને વીડિયોમાં...


જાલ પટેલે જ્યારે તેમનો એક્સરે લીધો ત્યારે જાણવા મળ્યું કે તેમના ફેફસાંમાં ચાઠાં પડી ગયા છે. પરંતુ તેમણે આ વાતને છુપાવી હતી.

ભારતીય જાસૂસી સંસ્થા રૉમાં વિશેષ સચિવ તરીકે સેવા આપી ચૂકેલા અને પાકિસ્તાનના શાસકો પર 'પાકિસ્તાન એટ ધ હેલ્મ' પુસ્તક લખનારા તિલક દેવેશર કહે છે કે જાલ પટેલ ખૂબ જ પ્રોફેશનલ ડૉક્ટર હતા.

તેઓ ઉમેરે છે, "જાલ પટેલે કોઈને આ વાતની જાણ થવા નહોતી દીધી. પરંતુ મને લાગે છે કે લોર્ડ માઉન્ટબેટનને આ વાતની જાણ હતી. એટલા માટે તેમણે આઝાદીની તારીખ ફેબ્રુઆરી 1948ને બદલે ઑગસ્ટ 1947 કરી હતી."

"કારણ કે માઉન્ટબેટનને જાણ હતી કે ઝીણા વધુ નહીં જીવી શકે. જો ગાંધી, નેહરુ અને પટેલને ઝીણાની તબિયતની ગંભીરતા અંગે જાણ થઈ ગઈ હોત કદાચ તેઓ પોતાની નીતિ બદલી લેત અને વિભાજન માટે સમય માંગી લેત."

દેવેશરનું કહેવું છે, "પાકિસ્તાન આંદોલન અને પાકિસ્તાન બનવાનો સિલસિલો માત્ર એક વ્યક્તિ પર નિર્ભર હતો અને તે હતા ઝીણા."

"લિયાકત અલી અને અન્ય મુસ્લિમ લીગના નેતાઓમાં એટલી ક્ષમતા નહોતી હતી કે તેઓ પાકિસ્તાનની માગણીને આગળ ધપાવી શકે."

સ્ટેનોગ્રાફરની મદદથી ઊભું કર્યું પાકિસ્તાન

આ એક ઐતિહાસિક સત્ય છે અને ઝીણાનું પણ માનવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ું હતું કે પાકિસ્તાનના નિર્માણમાં તેમનો જ હાથ છે.

હુમાયુ મિર્ઝા પોતાના પુસ્તક 'ફ્રોમ પ્લાસી ટુ પાકિસ્તાન'માં લખે છે, "એક વખત પાકિસ્તાનના સુરક્ષા સચિવ રહી ચૂકેલા અને ત્યારબાદ પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ બનેલા ઇસકંદર મિર્ઝાએ ઝીણાને કહ્યું હતું કે આપણે મુસ્લિમ લીગનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ જેમણે આપણે પાકિસ્તાન આપ્યું."

"ઝીણાએ તાત્કાલિક જવાબ આપ્યો કે કોણ કહે છે કે મુસ્લિમ લીગે પાકિસ્તાન આપ્યું? મેં પાકિસ્તાન ઊભું કર્યું છે મારા સ્ટેનોગ્રાફરની મદદથી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પીડાદાયક અંત

માર્ચ 1948 આવતા-આવતા ઝીણાનું સ્વાસ્થ્ય ખૂબ જ ખરાબ થઈ ગયું હતું. 72 વર્ષની ઉંમરમાં તેમણે પોતાની જિંદગીનો સૌથી મોટો કેસ જીતી લીધો હતો. મતલબ કે તેમણે પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી ગાંધીજીને હરાવી દીધા હતા.

ઝીણાના અંતિમ દિવસો ખૂબ જ તકલીફદાયક હતા. 11 સપ્ટેમ્બર 1948ના રોજ ઝીણાને વાઇકિંગ વિમાનમાં કેટ્ટાથી કરાચી લઈ જવામાં આવ્યા. આ સમયે પાકિસ્તાનના સંસ્થાપક ઝીણાનું વજન માત્ર 40 કિલો હતું.

જ્યારે કરાચીના મૌરીપુર ઍરપોર્ટથી તેમની ઍમ્બુલન્સ ગવર્નર જનરલ હાઉસ તરફ જતી હતી ત્યારે તેનું પેટ્રોલ ખતમ થઈ ગયું.

તિલક દેવેશર જણાવે છે, "આ ખૂબ જ દર્દનાક બાબત હતી. જેમણે પાકિસ્તાન બનાવ્યું, લોકોએ જેમને કાયદ-એ-આઝમનો ખિતાબ આપ્યો તેમને લેવા માટે મિલિટરી સેક્રેટરી સિવાય કોઈ નહોતું આવ્યું."

"આ સમયે લિયાકત અલી પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન હતા. કહેવામાં આવે છે ઝીણા અને તેમના સંબંધો સારા નહોતા."

તેઓ ઉમેરે છે, "કલ્પના કરો કે એક ગવર્નર જનરલની ગાડી રસ્તા વચ્ચે અટકી જાય છે. મિલિટરી સેક્રેટરી બીજી ઍમ્બુલન્સનો ઇંતજામ કરે ત્યાં તો એક કલાક વીતી ચૂકી ગયો હતો. એ સમયે ઝીણા રસ્તા વચ્ચે અનહદ ગરમીમાં ઍમ્બુલન્સમાં પડ્યા હતા."

ઝીણાની ઍમ્બુલન્સ યાત્રાનું વિસ્તૃત વર્ણન કરનારાં ફાતિમા ઝીણા પોતાના પુસ્તક 'માય બ્રધર'માં લખે છે, "હું અને કેટ્ટાથી આવેલી એક નર્સ પાછળ બેઠાં હતાં. અમે ચાર-પાંચ માઈલ ગયા કે ઍમ્બુલન્સ બંધ પડી ગઈ હતી."

"ગરમી એટલી હતી કે હું અને નર્સ ડનહૈમ વારફરતી ઝીણાને અખબારનો પંખો બનાવીને હવા નાખતાં હતાં. નજીક શરણાર્થીઓની એક ઝુંપડપટ્ટી હતી, તેમને શું ખબર કે પાકિસ્તાનનું નિર્માણ કરનારી વ્યક્તિ તેમની વચ્ચે અસહાય હાલતમાં પડ્યા છે."

તે લોકો સાંજ 6.10 વાગે ગવર્નર જનરલ હાઉસ પહોંચ્યા. ત્યાં ઝીણા બે કલાક સુધી સૂતા રહ્યા. ત્યારબાદ તેમણે આંખો ખોલી અને ગણગણ્યા, 'ફાતિ...' અને તેમનું માથું જમણી તરફ...


જાલંધરના દેશભગત યાદગાર હૉલમાં લગાવેલી ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્તની એક જૂની તસવીર

ભગતસિંહના ભત્રીજા વીરેન્દ્રસિંહ સંધુ લંડન પાસે કૅંટમાં રહે છે. બીબીસી સંવાદદાતા ઇશલીન કૌરે તેમની સાથે ભગતસિંહના જીવનનાં અજાણ્યાં પાસાંઓ અંગે વાત કરી.

ભગતસિંહને ફાંસીની સજા થયા બાદ તેમના પરિવારે 3 માર્ચ, 1931ના રોજ જેલમાં તેમની મુલાકાત લીધી હતી. ફાંસી આપતાં પહેલાં આ પરિવાર સાથેની અંતિમ મુલાકાત હતી.

વાંચો વીરેન્દ્ર સિંહ સંધૂના શબ્દોમાં:

અંતિમ મુલાકાતમાં ભગતસિંહના નાના ભાઈ અને મારા પિતા કુલતાર સિંહ પણ હાજર હતા. મુલાકાત દરમિયાન તેઓ ખૂબ ઉદાસ હતા, કુલતાર સિંહ રડતા હતા.

મુલાકાત બાદ કુલતાર સિંહે ભગત સિંહને પત્ર લખવા વિનંતી કરી. તેમણે થોડા શેર લખવા પણ કહ્યું હતું. તેમને ખબર હતી કે ભગતસિંહ શેર-શાયરી પણ કરે છે.

ભગતસિંહે કુલતારને એક પત્ર લખ્યો હતો. જે આ મુજબ હતો.

વ્હાલા કુલતાર,

આજે તારી આંખોમાં આંસુ જોઈને મને બહુ દુઃખ થયું. આજે તારી વાતોમાં ખૂબ પીડા હતી.

તારા આંસુ મારાથી સહન નથી થતા. બરખુરદાર હિમ્મતથી તાલીમ લેતો રહેજે. તબિયતનું ધ્યાન રાખજે. હિમ્મત રાખજે. શેર તો શું લખું. સાંભળ.

ઉસે યહ ફિક્ર હૈ હરદમ, નયા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તર્જે-જફા ક્યા હૈ?

હમેં યહ શૌક દેખેં, સિતમ કી ઇંતહા ક્યા હૈ?

દહર સે ક્યોં ખફા રહે, ચર્ખ કા ક્યોં ગિલા કરે.

સારા જહાં અદૂ સહી, આઓ મુકાબલા કરે.

કોઈ દમ કા મહેમાન હૂં, એ-અહલે-મહેફિલ, ચરાગે સહર હૂં, બુઝા ચાહતા હૂં.

મેરી હવાઓં મેં રહેગી, ખયાલોં કી બીજલી.

યહ મુશ્ત-એ-ખાક હે ફાની, રહે રહે ન રહે.

અચ્છા રુખસત. ખુશ રહો અહલે વતન. હમ તો સફર કરતે હૈ.

નમસ્તે.

તારો ભાઈ

ભગતસિંહ

માનું ગૌરવ

ભગતસિંહનાં માતાને તેમના પર ગૌરવ હતું. જોકે, તેમનાં બીજી ચાર સંતાનો પણ સ્વતંત્રતાની લડાઈમાં સામેલ હતી. પરંતુ ભગતસિંહ જેવો મુકામ કોઈ હાંસલ ન કરી શક્યુ.

એમના વ્યક્તિત્વમાં એક અલગ આકર્ષણ હતુ.

તેમના માતાએ પહેલાં જ કહી દીધું હતું, જ્યારે તેમનું અવસાન થાય તો તેમનાં અંતિમ સંસ્કાર પણ ભગતસિંહની સમાધિ પાસે જ થાય.

તેમની ઇચ્છાને માન આપીને બેબેને સતલજના કિનારે આવેલી ભગતસિંહની સમાધિ પાસે જ તેમને દફનાવવામાં આવ્યાં.

રાજકીય કામ

ભગતસિંહ શહેરમાં પોસ્ટર લગાવવાનું કામ પણ કરતા હતા. સૉન્ડર્સની હત્યા પછી કદાચ કુલતાર સિંહે ભગતસિંહ સાથે પોસ્ટર્સ લગાવ્યા હતા. તેઓ સાઇકલ પર ચઢીને ઊંચાઈ પર પોસ્ટર લગાવતા.

કુલતારે જ્યારે આટલી ઊંચાઈ પર પોસ્ટર લગાવવાનું કારણ પૂછ્યું તો તેમણે કહ્યું કે બાળકો આ પોસ્ટર ફાડે નહીં એટલા માટે તેઓ ઊંચાઈ પર પોસ્ટર લગાવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો