વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 24 માર્ચ, 2020ના રોજ રાષ્ટ્રવ્યાપી લૉકડાઉનની જાહેરાત કરી હતી

ભારતમાં અચાનક રાષ્ટ્રવ્યાપી લૉકડાઉન લાદવામાં આવ્યું, એ પછી સીમાકુમારી સાથે જે થયું તેનાથી તેમનું જીવન બદલાઈ ગયું.

તેમણે જણાવ્યું, "તેવી સ્થિતિ ફરી પેદા થાય તેના કરતાં હું મરી જવાનું પસંદ કરીશ. હું તેનો વિચાર કરું છું ત્યાં જ મારા હૃદયના ધબકારા વધી જાય છે."

વાઇરસ ફેલાયેલો હોવા છતાં તેમને કોઈ પણ રક્ષણાત્મક સાધનો વગર સેવા બજાવવાની ફરજ પાડવામાં આવી હતી. તેઓ જેમની પાસે કામ કરતાં હતાં, તેમણે ચેતવણી આપી કે તેમને પગાર ચૂકવાશે તો પણ માત્ર અડધો જ પગાર મળશે.

તેઓ ડરી ગયાં હતાં. તેમની પાસે નોકરી છોડવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ ન હતો.

"લગભગ એક મહિના સુધી અમે ભયંકર સ્થિતિમાં હતાં, અમે ત્યાં ફસાઈ ગયાં હતાં. અમને કોઈ મદદ ન મળી. પોલીસકર્મીઓએ તો અમને પકડી લીધાં અને પોલીસસ્ટેશને લઈ ગયા. છેલ્લે અમે અવાજ ઉઠાવ્યો ત્યારે અમને માઇગ્રન્ટ કામદારો માટેની સરકારી ટ્રેનમાં ચઢવા દેવાયાં હતાં."

"એક વખત અમે ટ્રેનમાં ચઢી ગયાં ત્યાર બાદ અમે સરકારી તૈયારીના નામે માત્ર એક વ્યક્તિને બૂમો પાડતી જોઈ. તે અમને એકબીજાથી અંતર જાળવવાનું કહેતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતા."

"પરંતુ તેઓ અમને એક કોચમાં ઘેંટાબકરાની જેમ ધકેલતાં હોય ત્યારે સોશિયલ ડિસ્ટન્સ કઈ રીતે જાળવી શકાય? સત્તાવાળાઓ પરિસ્થિતિને સંભાળવા માટે તૈયાર જ ન હતા."

લૉકડાઉનની પૃષ્ઠભૂમિ

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું કોવિડ મહામારી દરમિયાન રાષ્ટ્રજોગ સંબોધન

શું તમને ખબર છે કે વડા પ્રધાને 24 માર્ચ, 2020ના રોજ રાષ્ટ્રવ્યાપી લૉકડાઉનની જાહેરાત કરી તે અગાઉ કેટલાં ભારતીય રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ વ્યક્તિગત રીતે પોતાને ત્યાં લૉકડાઉન જાહેર કરી દીધું હતું?

સરકારી ડેટા પ્રમાણે 30 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ લૉકડાઉન જાહેર કર્યું હતું. રાજ્યોએ પોતાની સ્થિતિ પ્રમાણે આ જાહેરાત કરી હતી અને ઘણી જગ્યાએ તે 31 માર્ચ 2020 સુધી અમલમાં રહ્યું હતું.

આટલી બધી જગ્યાએ 'સંપૂર્ણ લૉકડાઉન' હતું તો પછી રાષ્ટ્રવ્યાપી લૉકડાઉનની શી જરૂર પડી?

કેન્દ્રીય લૉકડાઉનને યોગ્ય ઠરાવતાં નેશનલ ડિઝાસ્ટર મૅનેજમૅન્ટ ઑથોરિટી (એનડીએમએ)એ 24 માર્ચે જાહેરાત કરી કે "..દેશભરમાં વિવિધ પગલાં અને તેના અમલીકરણમાં સાતત્યની જરૂર છે."

એનડીએમએનું વડપણ વડા પ્રધાન સંભાળે છે.

તેથી કેન્દ્ર સરકારે જ્યારે રાષ્ટ્રવ્યાપી લૉકડાઉન લાદવાનો નિર્ણય કર્યો ત્યારે તેમણે પોતે કેવી તૈયારી કરી હતી?

2005ના માહિતીના અધિકારના કાયદાનો ઉપયોગ કરીને અમે વિવિધ એજન્સીઓ, સંબંધિત સરકારી વિભાગો તથા રાજ્ય સરકારોનો સંપર્ક કર્યો.

જેઓ કોરોના મહામારીનો સામનો કરવા સાથે સંકળાયેલી હતી. અમે તેમને પૂછ્યું કે દેશભરમાં લૉકડાઉન લાદતા પહેલાં તેમને આ વિશે ખબર હતી કે નહીં. લૉકડાઉન અગાઉ તેમણે કેવી તૈયારી કરી હતી અને વિપરીત પરિસ્થિતિનો સામનો કરવામાં તેમણે કેવી ભૂમિકા ભજવી હતી.

ગુજરાતના પાડોશમાં કોરોનાના નવા સ્ટ્રેનને કારણે લૉકડાઉન જેવી સ્થિતિ, ગુજરાત કેટલું તૈયાર?

બીબીસીની એક વિસ્તૃત તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે લૉકડાઉન અગાઉ તેમને બિલકુલ જાણકારી ન હતી અથવા બહુ ઓછી માહિતી હતી.

પહેલી માર્ચ 2021ના રોજ અમે માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રાલયનો સંપર્ક કર્યો, જેથી આ અહેવાલ અંગે અમે સરકારનો દૃષ્ટિકોણ જાણી શકીએ.

જોકે, માહિતી અને પ્રસારણમંત્રી પ્રકાશ જાવડેકર અથવા તેમના સચિવ અમિત ખરે મુલાકાત આપવા માટે તૈયાર થયા ન હતા.

હવે આપણે સરકારના વિભાગોની વાત કરીએ, ખાસ કરીને જે વિભાગો જાહેર આરોગ્ય અને અર્થતંત્ર સાથે સંકળાયેલા છે.

મોટા ભાગનાએ ઓન રેકર્ડ જણાવ્યું છે કે દેશવ્યાપી લૉકડાઉન લાગુ થયું તે અગાઉ તેમની પાસે બહુ ઓછી માહિતી હતી અથવા...


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અંગ્રેજી અખબાર 'ઇકૉનૉમિક ટાઇમ્સ'ને આપેલી મુલાકાતમાં જણાવ્યું કે કાશ્મીર અંગે સરકારે તાજેતરમાં જે પગલું લીધું છે તેને કારણે આગામી સમયમાં કાશ્મીરમાં આર્થિક વિકાસ શક્ય બનશે અને સરકારનું વર્તમાન પગલું એમાં ફાયદાકારક બની રહેશે.

કાશ્મીર મુદ્દે વડા પ્રધાન શું બોલ્યા?

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કાશ્મીરમાં રોકાણની શક્યતાઓ વિશે વાત કરતા કહ્યું કે આવનાર સમયમાં જમ્મુ-કાશ્મીરના યુવાવર્ગને કારણે રાજ્ય વિકાસની નવી ઉંચાઈઓ સર કરી શકશે.

વડા પ્રધાને આ ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું કે, 'કાશ્મીરનો વિકાસ થશે તેનો મને વિશ્વાસ છે. કેટલાય મોટાગજાના ઉદ્યોગપતિઓએ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં રોકાણ કરવામાં રસ દર્શાવ્યો છે.'

'આજના સમયમાં બંધિયાર વાતાવરણમાં આર્થિક પ્રગતિ થઈ શકે નહીં. સ્વતંત્ર દિમાગ અને મુક્ત બજારને કારણે જ ખીણના યુવાનો કાશ્મીરને પ્રગતિના માર્ગે લઈ જશે.'

'એકીકરણને કારણે રોકાણ, સંશોધન અને આવકને ઉત્તેજન મળશે.'

વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું, ''કલમ 370 અંગે લેવામાં આવેલા તાજેતરના નિર્ણયને કારણે રોકાણની તકો ઉજળી બનશે.''

"આ ક્ષેત્ર પર્યટન, આઈટી, ખેતી અને સ્વાસ્થ્યવિષયક સુવિધાઓ માટે સાનુકૂળ છે. તેનાથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી એક એવી ઇકો-સિસ્ટમ તૈયાર થશે, જે કૌશલ્ય, પ્રતિભા અને પ્રાદેશિક ઉત્પાદનો માટે લાભદાયી બની રહેશે.''

"આઈઆઈટી અને આઈઆઈએમ જેવી વધુ સંસ્થાઓ શરૂ થવાથી યુવાવર્ગ માટે શિક્ષણની ઉત્તમ તકો ઊભી થશે અને કાશ્મીરને પણ કૌશલ્ય ધરાવતા કર્મચારીઓ મળી રહેશે."

"હવાઈમથકો અને રેલવેનું આધુનિકરણ થવાથી પરિવહન સેવાઓમાં સુધારો થશે. જેનાથી કાશ્મીરની પેદાશો અને ઉત્પાદનો સમગ્ર દેશમાં પહોંચી શકશે અને તેને કારણે તેની સાથે સંકળાયેલા લોકોને ફાયદો થશે.''

કલમ 370 દૂર કરવા પાછળનો આશય

આ સવાલના જવાબમાં વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું, "કલમ 370ની બાબત ભારતની આંતરિક બાબત છે."

"મેં આ નિર્ણય ચર્ચા-વિચારણાને અંતે લીધો છે અને આ નિર્ણયને કારણે ભવિષ્યમાં લોકોનું કલ્યાણ થશે એ અંગે હું નિશ્ચિંત છું."

વડા પ્રધાન મોદીને સવાલ પૂછવામાં આવ્યો કે એનડીએ સરકાર પોતાના બીજા કાર્યકાળમાં જળસંરક્ષણને પોતાનું લક્ષ્ય ગણાવી રહી છે, તો શું તેનાથી વરસાદ પર ભારતના અર્થતંત્રની નિર્ભરતામાં ઘટાડો થશે?

આ સવાલના જવાબમાં વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, "જળ-શક્તિનું અભિયાન માત્ર એક સરકારી પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ સામાન્ય નાગરિકનું આંદોલન છે."

"જેમાં કેન્દ્ર સરકાર એક ભાગીદારની ભૂમિકામાં છે."

વડા પ્રધાને કહ્યું કે, ''ભારતની પ્રગતિ માટે આર્થિક પગલાની સાથોસાથ વ્યવહારમાં પણ પરિવર્તન લાવવાની જરૂરિયાત છે.''

જ્યારે ખેડૂત ટપક સિંચાઈની પદ્ધતિ અપનાવે, ત્યારે તેના માટે જરૂરી સાધનોની ખરીદી આર્થિક જરૂરિયાત તરફ ધ્યાન દોરે છે.''

ડેટા-સિક્યૉરિટી અને પ્રાઇવસી

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ઇન્ટરનેટ ડેટાની સિક્યૉરિટી અને પ્રાઇવસી અંગે પૂછવામાં આવ્યું, જેના જવાબમાં વડાપ્રધાને જણાવ્યું:

''જેમ 90ના દાયકામાં સોફ્ટવૅર અને આઈટી ક્ષેત્રની ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા પર અસર જોવા મળી હતી, એ જ રીતે ડેટાનું ક્ષેત્ર નજીકના ભવિષ્યમાં ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા પર પોતાની છાપ છોડશે.''

''આપણે ડેટાને એક અવસર તરીકે જોવો જોઈએ. જેટલા વધુ પ્રમાણમાં ડેટા મેળવવામાં અને સંગ્રહ કરવામાં આવશે તેનાથી કંપનીઓ અને ઉદ્યોગોમાં નોકરીઓનું મોટા પાયે સર્જન થશે.

ભારત પોતાના પ્રતિભાસંપન્ન યુવાધન, વૃદ્ધિ પામી રહેલા અર્થતંત્ર, સરકારની લાભદાયક નીતિઓ અને વિશાળ બજાર સાથે દુનિયાભરમાં ડેટા-સાયન્સ, ઍનાલિટિક્સ અને સ્ટૉરેજનું કેન્દ્ર બની શકે તેમ છે.''

આલોક પુરાણિકનો દૃષ્ટિકોણ

ઝીણવટથી જોવામાં આવે તો વડા પ્રધાન મોદીની આર્થિકનીતિ ડાબેરી વિચારધારા તરફ વળી રહી છે....


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું, "કોરોના સામેની લડાઈ જીતવાનો શ્રેય કોઈ સરકાર કે વ્યક્તિને નથી જતો પરંતુ આખા ભારતને જાય છે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "દેશના મનોબળને તોડે દેશના સામર્થ્યને તોડે તેવી વાત ન કરો. જેને દુનિયાનો ત્રીજો ગરીબ દેશ કહેવામાં આવ્યો તે આજે રસી સાથે તૈયાર છે. દુનિયાનું સૌથી મોટું રસીકરણ અભિયાન ભારતમાં ચાલી રહ્યું છે.

ખેડૂત આંદોલન પર વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાજ્યસભામાં કહ્યું કે આપણે નક્કી કરવું પડશે કે આપણે સમસ્યાનો ભાગ બનીશું કે સમાધાનનું માધ્યમ.

રાજનીતિ અને રાષ્ટ્રનીતિમાં આપણે એક વસ્તુની પસંદગી કરવી પડશે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે સંસદમાં ખેડૂત આંદોલનની સંપૂર્ણ ચર્ચા થઈ, જે પણ કહેવામાં આવ્યું તે આંદોલનને લઈને કહેવામાં આવ્યું મૂળ વાત પર ચર્ચા નથી કરવામાં આવી.

વડા પ્રધાન મોદીએ સંસદમાં ચૌધરી ચરણસિંહના નિવેદનનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેમણે કહ્યું, ખેડૂતોનો સેન્સેસ લેવામાં આવ્યો હતો, તો 33 ટકા ખેડૂત એવા છે જેમની પાસે બે વિઘાથી પણ ઓછી જમીન છે, 18 ટકા એવી છે જેમની પાસે બેથી ચાર વીઘા જમીન છે, આ ગમે તેટલી મજૂરી કરી લે. પોતાની જમીન પર જીવન ગુજારી નહીં શકે.

એમએસપી પર બો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લ્યા મોદી?

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાજ્યસભામાં એમએસપી પર કહ્યું કે એમએસપી પહેલા પણ હતું, હાલ પણ છે અને આગળ પણ રહેશે. સસ્તી કિંમતે ગરીબોને રૅશન મળતું રહેશે. મંડીઓમાં આધુનિકીકરણ કરવામાં આવશે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ ઉપરાંત પોતાના પહેલા કાર્યકાળમાં અને હાલમાં ખેડૂતોના હિત માટે શરૂ કરવામાં આવેલી યોજનાઓ અને નીતિઓનો ઉલ્લેખ કર્યો.

તેમણે કહ્યું "2014થી અમે ખેડૂતોને સશક્ત બનાવવાના ઉદ્દેશ્યથી કૃષિ ક્ષેત્રમાં પરિવર્તન લાવવાનું શરૂ કર્યું છે. પાક વિમા યોજનાને ખેડૂતો માટે વધારે અનુકૂળ બનાવવા માટે પરિવર્તન કર્યું. વડા પ્રધાન ખેડૂત યોજના લાવ્યા.

પીએમ મોદીએ કહ્યું કે તેમની સરકાર નાના ખેડૂતો માટે કામ કરી રહી છે. મોદીએ ડેરી ઉત્પાદકોના સંબંધમાં પણ ટિપ્પણી કરી.

તેમણે કહ્યું, "દૂધ ઉત્પાદન કોઈ બંધનોમાં બંધાયેલું નથી. દૂધ ક્ષેત્રમાં અથવા તો પ્રાઇવેટ અથવા કો-ઑપરેટિવ બંને મળીને કાર્ય કરી રહ્યા છે. પશુપાલકોને મળેલી આઝાદી, અનાજ અને દાળ ઉત્પન્ન કરનારા નાના અને છેવાડાના ખેડૂતોને કેમ ન મળવી જોઈએ."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કોરોનાની રસીનો પહેલો ડોઝ લીધો તેની તસવીર

સરકારના આંકડા મુજબ આજે માર્ચ-2021માં ભારતમાં કુલ 2.34 લાખ ઍક્ટિવ કેસ છે, જ્યારે અત્યાર સુધી કુલ 1.59 લાખ મૃત્યુ થઈ ચૂક્યા છે. બીજી તરફ રિકવરી રેટ 96.56 ટકા રહ્યો છે.

પરંતુ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી દેશમાં અને ગુજરાતમાં પણ કોરોનાના કેસો વધી રહ્યાં છે. જોકે સૌથી અગત્યની વાત એ જોવા મળી છે કે બાળકો પણ સંક્રમિત થતા જોવા મળ્યા છે. ગુજરાતમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોનાના નવા કેસોની સંખ્યા એક હજારને પાર થઈ ગઈ છે તો મહારાષ્ટ્રમાં આરોગ્ય વિભાગ પ્રમાણે છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના સંક્રમણના 23 હજારથી વધારે નવા કેસ નોંધાયા છે.

આ અગાઉ બુધવારે દિવસ દરમિયાન સમગ્ર સ્થિતિને પગલે વડા પ્રધાન મોદીએ રાજ્યોના પ્રધાનો સાથે બેઠક કરી હતી. જેમાં દેશમાં કોરોનાની બીજી લહેર (સેકન્ડ પીક) માટે સચેત રહેવા કહેવાયું છે.

વડા પ્રધાને કૉન્ફરન્સમાં કહ્યું, "સફળતા બેદરકારીમાં તબદીલ ન થવી જોઈએ. રસીનો બગાડ પણ થઈ રહ્યો છે એવું જાણવા મળ્યું છે. આપણે આ બધી બાબતોમાં કાળજી રાખવી પડશે"

પીએમ મોદીએ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કેસો ન વધે તે વિશે પણ સચેત રહેવા માટે કહ્યું હતું.

અત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રે નોંધવું કે દેશના 70 જિલ્લાઓમાં છેલ્લા કેટલાક સપ્તાહોમાં કેસોમાં 150 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે.

શું છે કોરોનાની 'બીજી લહેર'?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આથી એ વાત મહત્ત્વની છે કે પીએમ મોદીએ કોરોનાની બીજી લહેર વિશે સચેત રહેવા કહ્યું તે 'સેકન્ડ પીક' શું છે? અને તે શું સૂચવે છે.

નિષ્ણાતો અનુસાર સામાન્યપણે કોઈ પણ મહામારીની બીજી લહેરને તેનો સંક્રમણ સંબંધિત ફેલાવો, સંક્રમણનો દર અને મૃત્યુના દર સાથે સાંકળીને વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.

જ્યારે કેસોની સંખ્યા કાબૂમાં હોય છે, ત્યારે તે ગ્રાફમાં એક સીધી દિશામાં આગળ વધે છે, પરંતુ કેસની સંખ્યા એકાએક વધવા લાગતા ગ્રાફ ઊંચો જવા લાગે છે અને પછી તે ફરીથી નીચે આવે છે. જેથી એક 'આકાર' બને છે જેનું ચિત્રણ પીક તરીકે ઓળખાય છે.

બીબીસીએ આ બાબતને વધુ સરળતાથી સમજવાની પણ કોશિશ કરી.

સુરતના અર્બન હૅલ્થ અને ક્લાઇમેટ રેસિલિયન્સ સેન્ટર ઑફ ઍક્સલન્સના ટેકનિકલ ડિરેક્ટર ડૉ. વિકાસ દેસાઈ આ વિશે કહે છે કે, સામાન્ય શબ્દોમાં એમ કહી શકાય કે એકાએક પૉઝિટિવ કેસોની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળવા લાગે એટલે તેને બીજી લહેરના સંકેત તરીકે જોઈ શકાય છે.

તેઓ કહે છે કે, સાથે સાથે હૉસ્પિટલમાં દર્દીઓની દાખલ સંખ્યા અને 'વિરુલન્સ' એટલે કે રોગની ગંભીરતા ઉપરાંત તે શરીરના અવયવો પર કેવી અસર કરી રહ્યો છે તે તમામ પરિબળોને ધ્યાને લઈને જે સ્થિતિ જોવા મળે તેને વાઇરસ(મહામારી)ની નવી લહેર સાથે સાંકળી શકાય છે.

અત્રે ઉલ્લેખનિય છે કે સુરતમાં 1994માં પ્લેગની બીમારી ફેલાઈ હતી એ સમયે રોગને કાબૂમાં લેવા જે કામગીરી થઈ હતી તેમાં પણ ડૉ. વિકાસનું યોગદાન રહ્યું હતું.

વાઇરસ અને બીજી લહેર વિશે તેમણે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "'સેકન્ડ પીક' એટલે બીજી લહેર કહી શકાય. બીમારી(ડિસીઝ)માં પરિવર્તન આવવાની એક હિસ્ટ્રી હોય છે. અન્ય દેશોમાં બીજી લહેર આવી ચૂકી છે. મેલેરિયામાં પણ દર 8 વર્ષે આવું કંઈક જોવા મળે છે. વાઇરસ સતત બદલાતો રહે છે. તેની પ્રકૃતિ અને સ્વરૂપો બદલતો રહે છે. "

"આપણે ત્યાં પણ હવે આફ્રિકન સ્ટ્રેઇન, યુરોપિયન સ્ટ્રેઇનની હાજરી હોવાના અહેવાલ જોવા મળ્યા છે. એક અંતરાલ પછી કેસોમાં ઉછાળો આવે છે જે સંક્રમણની તીવ્રતા દર્શાવે છે. જેને પીક આવી એમ કહેવામાં આવતું હોય છે."

વળી બીજી લહેર આવી છે કે નથી તે મામલે હજુ સુધી સરકારે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરી નથી. જોકે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે,  દેશમાં કોરોનાની બીજી લહેરને શરૂ થતાં પહેલાં જ રોકી...


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કોરોનાની રસીનો પહેલો ડોઝ લીધો.

વડા પ્રધાને પોતે આ અંગે સોશિયલ મીડિયામાં જાણકારી આપી છે.

એમણે લખ્યું કે, ''ઍઇમ્સમાં કોરોના વૅક્સિનનો મારો પહેલો ડોઝ લીધો. આપણાં ડૉક્ટરો અને વિજ્ઞાનીઓ ટૂંકા ગાળામાં કોવિડ-19 સામેની વૈશ્વિક લડાઈમાં જે કામગીરી કરી છે તે સરાહનીય છે. જે પણ લોકો યોગ્યતા ધરાવે છે એમને રસી લેવા માટે હું અપીલ કરું છું. ચાલો, ભારતને કોવિડ-19 મુક્ત બનાવીએ.''

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ મુજબ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સ્વદેશી ભારત બાયોટેકની કોવેક્સિન રસીનો ડોઝ લીધો છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ દેશમાં વૅક્સિનેશન કાર્યક્રમની શરૂઆત થઈ ત્યારે અનેક લોકોએ વડા પ્રધાને સૌપ્રથમ રસી લેવી જોઈએ એમ કહ્યું હતું.

ભારતમાં કોરોના વાઇરસ સામે રસીકરણના બીજા તબક્કાના અભિયાનની શરૂઆત 1 માર્ચથી થઈ રહી છે.

આ તબક્કામાં 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના સિનિયર સિટીઝન; તથા 45 વર્ષથી વધુ ઉંમર ધરાવતા અને અન્ય રોગોથી પીડિત લોકોને આવરી લેવામાં આવશે.

દેશભરમાં 10 હજારથી વધુ સરકારી કેન્દ્રો ઉપર નિઃશુલ્ક રસીકરણ હાથ ધરાશે, જ્યારે 20 હજારથી વધુ ખાનગી હૉસ્પિટલમાં વૅક્સિન લેવા માટે ચાર્જ ચૂકવવો પડશે. ખાનગી હૉસ્પિટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લમાં રસીકરણ માટે ડોઝની કિંમત 250 રૂપિયા રાખવામાં આવી છે.

આ પહેલાં 16મી ફેબ્રુઆરીથી પ્રથમ તબક્કાનું વૅક્સિનેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ફ્રન્ટલાઇન વર્કર તથા આરોગ્ય કર્મચારીને રસી આપવામાં આવી હતી.

રસીકરણનો બીજો તબક્કો

કેન્દ્ર સરકારના માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકરે બુધવારની પત્રકારપરિષદમાં જણાવ્યું હતું કે બીજા તબક્કાના રસીકરણ અભિયાનમાં 60 વર્ષથી વધુ ઉંમરના વૃદ્ધને કોઈ બીમારી નહીં હોય તો પણ તેમને આ અભિયાન હેઠળ આવરી લેવામાં આવશે.

જ્યારે 45 વર્ષથી વધુ ઉંમરના પણ કૉ-મૉર્બિડિટી (બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ, લિવર જેવી સહબીમારી) ધરાવતા લોકોને આ અભિયાન હેઠળ આવરી લેવામાં આવશે. આવા લાભાર્થીઓની સંખ્યા 10 કરોડ કરતાં વધુ હોવાનો અંદાજ છે.

કેન્દ્ર સરકારનું કહેવું છે કે દેશભરમાં 10 હજાર કરતાં વધુ સરકારી સેન્ટર ઉપર આ રસી નિઃશુલ્ક મૂકી આપવામાં આવશે.

આ સિવાય જો વ્યક્તિ ઇચ્છે 20 હજાર કરતાં વધુ ખાનગી સેન્ટર ઉપરથી પણ રસી લઈ શકે છે.  જોકે, ખાનગી હૉસ્પિટલોમાં રસી લેવાનો ખર્ચ વ્યક્તિએ ચૂકવવાનો રહેશે. એ માટેની કિંમત 250 રૂપિયા પ્રતિ ડોઝ રાખવામાં આવી છે.

પ્રથમ તબક્કામાં ડૉક્ટર, નર્સ, પોલીસ કર્મચારી, સફાઈકર્મચારી તથા કોરોનાસંબંધિત ફરજ બજાવતા કર્મચારીઓને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ખેડૂતોને અફવા પર ધ્યાન ન આપવા અપીલ કરી છે. જ્યારે ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ચર્ચા પહેલાં ખેડૂતોને એક જગ્યાએ એકઠા થવાની સલાહ આપી છે.

જોકે, એમ છતાં મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો દિલ્હી-હરિયાણા બૉર્ડર પર પોતાનો વિરોધ નોંધાવી રહ્યા છે.

જોકે, ખેડૂતોને સરકારની વાત પર વિશ્વાસ નથી.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ સાથેની વાતચીતમાં એક ખેડૂતે કહ્યું "અમને સરકાર પર ભરોસો નથી. આ પહેલાં પણ સરકાર સાથે વાતચીત થઈ છે પણ કોઈ પરિણામ નથી આવ્યું. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે સરકાર કાયદો પરત ખેંચે."

વધુ એક ખેડૂતનું કહેવું હતું, "અમે ત્યાં સુધી પ્રદર્શન કરીશું, જ્યાં સુધી સરકાર અમારી માગણી સ્વીકારી ન લે. અમે અનેક મહિનાઓનું રૅશન સાથે લાવ્યા છે. અમારી સમસ્યાઓનો ઉકેલ આવવો જોઈએ."

શનિવારે દિલ્હી અને હરિયાણાથી સિંઘુ બૉર્ડર પાર કરીને ખેડૂતો બુરાડી પહોંચ્યા હતા અને એ પછી ટિકરી બૉર્ડર પરથી ખેડૂત દિલ્હી પહોંચવા લાગ્યા હતા.

જોકે હજી ખેડૂતોનો એક સમૂહ સિંઘુ બૉર્ડર પર પ્રદર્શન કરી રહ્યો છે.

વિરોધપ્રદર્શનમાં ભાગ લઈ રહેલા ભારતીય ખેડૂત યુનિયનનું કહેવું છે કે તેઓ બૉર્ડર પર પ્રદર્શન ચાલુ રાખશે અને તંત્ર દ્વારા જણાવાયેલી જગ્યાએ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જઈને પ્રદર્શન નહીં કરે.

સંગઠનની પંજાબ શાખાના મહાસચિવ હરિન્દરસિંહે કહ્યું, "અમે રોજ સવારે 11 વાગ્યે મળીને આગળની રણનીતિ પર વિચાર કરીશું."

કાયદામાં શું છે જોગવાઈ?

પંજાબમાં રેલના પાટા પર બેસીનો વિરોધ કરતાં ખેડૂતો

કૃષક ઊપજ વ્યાપાર અને વાણિજ્ય (સંવર્ધન અને સરળીકરણ) કાયદો, 2020

આમાં એક એવી ઇકૉસિસ્ટમ બનાવવાની જોગવાઈ છે કે જ્યાં ખેડૂતો અને વેપારીઓને મંડીથી બહાર પાક વેચવાની આઝાદી હશે.

જોગવાઈમાં રાજ્યની અંદર અને બે રાજ્ય વચ્ચે વેપારને વધારવા માટેની વાત કરાઈ છે. માર્કેટિંગ અને ટ્રાન્સપૉર્ટશન પર ખર્ચ ઓછો કરવાની વાત કરાઈ છે.

કૃષક (સશક્તીકરણ તેમજ સંરક્ષણ) કિંમત આશ્વાસન અને કૃષિસેવા પર કરાર, 2020

આમાં કૃષિ કરારો પર રાષ્ટ્રીય ફ્રેમવર્કની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

આ બિલ કૃષિ ઉત્પાદકોનું વેચાણ, ફાર્મસેવાઓ, કૃષિ બિઝનેસ ફાર્મો, પ્રોસેસર્સ, જથ્થાબંધ વિક્રેતાઓ, મોટા રિટેઇલ વેપારીઓ અને નિકાસકારોને ખેડૂતો સાથે જોડવા સશક્ત કરે છે.

અનુબંધિત ખેડૂતોને ગુણવત્તાવાળા બીજની આપૂર્તિ સુનિશ્ચિત કરવી, તકનીકી સહાય અને પાકરક્ષણનું આકલન, ઋણની સુવિધા અને પાકવીમાની સુવિધા અપાશે.

આવશ્યક વસ્તુ (સંશોધન) કાયદો, 2020

આમાં અનાજ, કઠોળ, ખાદ્યતેલ, ડુંગળી, બટાકાને જરૂરી વસ્તુઓની સૂચિમાંથી દૂર કરવાની જોગવાઈ છે.

માનવામાં આવે છે કે આ જોગવાઈથી ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ મળશે, કેમ કે બજારમાં સ્પર્ધા વધશે.

દેશના ખેડૂતો કેમ વિરોધ કરી રહ્યા છે?

આ કૃષિકાયદાનો દેશભરના ખેડૂતો વત્તેઓછે અંશે વિરોધ કરી રહ્યા છે. જોકે, ખાસ કરીને પંજાબ, હરિયાણા, તેલંગણા, પશ્ચિમ બંગાળમાં ઉગ્ર વિરોધ થઈ રહ્યો છે.

ખેડૂતોનું માનવું છે કે આ કાયદા ધીમેધીમે એપીએમસી (એગ્રિકલ્ચર પ્રોડ્યુસ માર્કેટ કમિટી) એટલે કે સાદી ભાષામાં કહીએ તો મંડીને ખતમ કરી દેશે અને પછી ખાનગી કંપનીઓને પ્રબલન મળશે, જેનાથી ખેડૂતોને તેમના પાકનો યોગ્ય ભાવ નહીં મળે.

ખેડૂત સંગઠનોનો આરોપ છે કે નવા કાયદા લાગુ થતાં જ કૃષિક્ષેત્ર પણ મૂડીપતિઓ કે કૉર્પોરેટના હાથમાં ચાલ્યું જશે અને તેનું ખેડૂતોને નુકસાન થશે.

જોકે સરકારનું કહેવું છે કે તે એપીએમસી બંધ નથી કરી રહી, પરંતુ ખેડૂતો માટે એવી વ્યવસ્થા કરી રહી છે, જેમાં તેઓ ખાનગી ખરીદદારોને પોતાના પાકો સારા ભાવે વેચી શકશે.

બીબીસી સંવાદદાતા મોહમ્મદ શાહિદ સાથે વાત કરતાં અંબાલાના એક ખેડૂત કિશન હરકેશ સિંહ મંડી સિસ્ટમ સમાપ્ત થવાનો ડર વ્યક્ત કરે છે.

તેઓ કહે છે કે એક વર્ષ ખાનગી કંપનીઓ સારા ભાવે...


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગઈ કાલે ગાંધીજીની 150મી જન્મજયંતી નિમિત્તે ગાંધીઆશ્રમની મુલાકાત લીધી હતી.

તાજેતરમાં જ ગાંધીઆશ્રમની જમીન પર ચાલતી વિવિધ સંસ્થાઓને 'વિકાસના કામ અર્થે' સહયોગ કરવાની વિનંતી સાથે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી નોટિસ આપવામાં આવી છે.

નોટિસ મળ્યાની વાતને સમર્થન આપતા ખાદી ગ્રામોદ્યોગ પ્રયોગ સમિતિના મૅનેજિંગ ટ્રસ્ટી વિજય બહાદુર સિંગે કહ્યું, "નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટ્રસ્ટ ગાંધીઆશ્રમના વિકાસના કામમાં સરકારને સહકાર આપશે, તેવી અપેક્ષાઓ રાખી છે."

સિંગે વધુમાં કહ્યું, "આ નોટિસમાં બીજી કોઈ વિગત નથી. કેવા પ્રકારનો વિકાસ છે, શું કરવા માગે છે, શું પ્લાન છે, અમારાથી શું અપેક્ષાઓ છે, તેવી કોઈ સ્પષ્ટતા નોટિસમાં કરવામાં આવી નથી."

નોટિસ અને ટ્રસ્ટની જમીન

જોકે, સિંગે એ પણ કહ્યું કે તેમની સંસ્થા ગાંધીવિચાર અને ગાંધીના કામને આગળ લઈ જઈ રહી છે.

તેઓ ઉમેરે છે કે જો તેમના જેવી સંસ્થાઓ અને લોકોને સાથે રાખીને આ પરિસરનો વિકાસ કરવામાં આવશે તેઓ તેમાં સહભાગી થશે.

આ સંસ્થા ચરખો બનાવવાનું તેમજ ખાદી બનાવવાનું કામ કરે છે.

આ ટ્રસ્ટ પાસે આશરે 40,000 સ્ક્વેર મિટર જમીન છે.

જેમાં સંસ્થાનો સ્ટાફ ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હે છે, તેમજ લૅબોરેટરી, ચરખા મ્યુઝિયમ, અને ચરખાના પાર્ટ્સનું ડેવલપમૅન્ટનું કામ થાય છે. આ ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટીઓ દર ત્રણ વર્ષે બદલાતા રહે છે.

સિંગે કહ્યું કે તેમને નોટિસ ખાદી ઍન્ડ વિલેજ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ કમિશન દ્વારા આપવામાં આવી છે.

જ્યારે બીબીસી ગુજરાતીએ આ કમિશનના ડિરેક્ટર સંજય હીડ્ડોનો સંપર્ક કર્યો તો તેમણે કહ્યું કે તેમને આ વિશે કંઈ ખબર નથી.

આ કમિશનના દિલ્હી સ્થિત ચૅરમૅન વિનય સક્સેનાનો સંપર્ક થઈ શકયો નથી.

હાલમાં તો સિંગને કે બીજા કોઈ પણ ટ્રસ્ટીને ગાંધીઆશ્રમના વિકાસના મૉડલને લઈને કોઈ સ્પષ્ટતા નથી.

'ગાંધીની વિરાસતને નુકસાન ન થાય'

સાબરમતી આશ્રમ પ્રિઝર્વેશન ઍન્ડ મેમોરિયલ ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટી સુદર્શન આયંગર બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહે છે કે અમારી પાસે હજી કોઈ પ્લાન કે રોડમૅપ નથી.

તેમણે કહ્યું, "જોકે, એક વસ્તુ અમે માનીએ છીએ કે ગાંધીજીની ધરોહરને કોઈ નુકસાન ન થવું જોઇએ. જેમ કે હૃદયકુંજ, મીરાકુટિર, વિનોબા ભાવેકુટિર જેવી ઇમારતોમાં કોઈ બદલાવ ન જ થવો જોઈએ."

"તેની સાથેસાથે અમે અમારી મિટિંગમાં સરકારને એ પણ જણાવ્યું છે કે આ વિકાસ માટે ગાંધીઆશ્રમની શાંતિ અને અસ્મિતાને કોઈ અસર ન થવી જોઈએ."

આયંગરે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે જો ગાંધીઆશ્રમનો વિકાસ કેવડિયા સ્થિત સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીની જેમ હશે, જેમાં ભવ્યતા જ ભવ્યતા હોય અને ગાંધીની સાદગીની વાત ન હોય તો અમારો વિરોધ રહેશે."

"જોકે, જ્યાં સુધી અમારી સમક્ષ પ્લાન ન આવે ત્યાં સુધી કંઈ પણ કહેવું યોગ્ય નથી."

તેમણે કહ્યું , "અમારી માગ હતી કે આ વિસ્તારને એક શાંત વિસ્તાર તરીકે વિકસાવવામાં આવે અને તે મુલાકાતીઓને અનુકૂળ હોય તેની સાથેસાથે અહીંયાં લોકો આવે તો તેમને એવું ન લાગવું જોઈએ કે તેઓ કોઈ મોલમાં ફરી રહ્યા છે."

ગાંધીવાદીઓની બીક - શું આશ્રમનું ભગવાકરણ થઈ રહ્યું છે?

જોકે, ગાંધીઆશ્રમના આ વિકાસની વાતથી ઘણા ગાંધીવાદીઓને ડર છે કે આ વિકાસ ક્યાંક ગાંધીઆશ્રમની સાદગી અને શાંતિને હાનિ ન પહોંચાડે.

ઘણા ગાંધીવાદીઓ માને છે કે ગાંધીજી અને સાદગી એક બીજાના પર્યાય છે માટે તેની સાદગી જળવાવી જોઈએ.

તેમને એ ડર પણ છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો પક્ષ એને તેની સાથે સંકળાયેલી સંસ્થાઓ આશ્રમનું ભગવાકરણ ન કરી દે.

આ વિશે વાત કરતા પ્રોફેસર હેમંત શાહ બીબીસી ગુજરાતીને કહે છે ,"ભાજપ એ જ પાર્ટી છે જેના સભ્યો ગાંધીહત્યાને ગાંધીવધ કહે છે અને તેમાંથી ઘણા લોકો તેમના હત્યારાઓની પૂજા કરે છે."

તેમણે કહ્યું, "આ વર્ષે...


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશને સંબોધન કરતાં કહ્યું, "આજે આપણે સ્વતંત્ર ભારતમાં શ્વાસ લઈ રહ્યા છે એની પાછળ મા ભારતીનાં લાખો સંતાનોના બલિદાન છે અને આજે એ શહીદોને નમન કરવાનો દિવસ છે."

તેમણે સંબોધનની શરૂઆતમાં શ્રી અરવિંદ ઘોષને યાદ કરીને અંજલિ આપી હતી.

તેમણે કહ્યું, "શ્રી અરવિંદ ઘોષ,  ક્રાંતિદૂતથી લઈને આધ્યાત્મની યાત્રા કરનાર માણસ. આજે એમની જયંતી છે."

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું ભાષણ લાઇવ જુઓ

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ભાષણના મહત્ત્વના મુદ્દા

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કોરોના વૉરિયર્સને અને ભારતીય સેના તથા પોલીસના જવાનોનો આભાર માન્યો હતો.

તેઓ લાલ કિલ્લા ખાતે પહોંચ્યા ત્યારે સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહે તેમનું સ્વાગત કર્યું હતું, આ પછ તેમણે ગાર્ડ ઑફ ઑનરનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું.

સંરક્ષણમંત્રાલયના નિવેદન પ્રમાણે સલામી આપનાર ગાર્ડ ઑફ ઑનર માટે પાયદળ, વાયુસેના અને નૌસેનાની સાથે દિલ્હી પોલીસના અધિકારી અને 24 જવાન સામેલ છે.

આ પહેલાં તેમણે રાજઘાટની મુલાકાત લીધી હતી અને દેશના રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીને પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે કોરોના વાઇરસના સંક્રમણની સ્થિતિ વચ્ચે આ સમારોહ યો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જાઈ રહ્યો છે, જેથી સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગને ધ્યાને રાખીને કાર્યક્રમમાં કેટલાક ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે.

મેજર શ્વેતા પાંડે ધ્વજારોહણ વખતે વડા પ્રધાનને મદદ કરશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બુધવારે સવારે પોતાના ટ્વિટર ઍકાઉન્ટ પર આ જાણકારી શૅર કરી હતી.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

તેમના ટ્વીટ બાદથી જ અભિનંદનવર્ષા શરૂ થઈ ગઈ.

અમિતાભ બચ્ચન, અજય દેવગન અને સરકારના મંત્રી તમામે વડા પ્રધાનના ટ્વીટને રિટ્વીટ કરવાની તક ન જવા દીધી.

કેન્દ્ર સરકાર ઘણા સમયથી એવો દાવો કરતી આવી છે કે આયુષ્માન ભારત એ માત્ર ભારતની જ નહીં, પરંતુ વિશ્વની સૌથી મોટી હેલ્થ ઇન્સ્યૉરન્સ સ્કીમ છે.

વર્ષ 2018મા આ યોજનાની શરૂઆત રાંચીથી કરાઈ હતી. એ પહેલાં આ યોજનાની ટ્રાયલ દરમિયાન હરિયાણાના કરનાલમાં આ યોજના અંતર્ગત જન્મ લેનાર બાળકી 'કરિશ્મા'ને આ યોજનાની પ્રથમ લાભાર્થી માનવામાં આવે છે.

નોંધનીય છે કે આ યોજના હેઠળ ગરીબ પરિવારના તમામ સભ્યોનાં આયુષ્માન કાર્ડ બનાવાય છે, જેમાં હૉસ્પિટલમાં દાખલ થવાની સ્થિતિમાં 5 લાખ સુધી મફત સારવારનો લાભ મળે છે.

આયુષ્માન ભારતના એક કરોડ લાભાર્થી નથી

યોજનાની જાહેરાત

પરંતુ જે લોકો આયુષ્માન ભારતના લાભાર્થીઓની સંખ્યા એક કરોડ ગણાવી રહ્યા હતા, ખરેખર તો આ સંખ્યા ઇલાજની છે.

આ બંને વાતોમાં ઘણો ફરક છે.

આ ફરક બીબીસીને આયુષ્માન ભારતના સીઈઓ ઇંદૂ ભૂષણે જ સમજાવ્યો. તેમણે આ યો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જના અંગેની માહિતી આપતાં કહ્યું હતું કે, 'આ યોજનાના લાભાર્થીઓએ એક કરોડ વખત આ યોજનાનો લાભ લીધો છે.'

'તેનો અર્થ એ નથી થતો કે આ યોજનાના એક કરોડ લાભાર્થી થઈ ગયા છે.'

'તેઓ લાભાર્થીઓની સંખ્યા ઓછી માને છે. એક કરોડની સંખ્યા તો આ યોજના હેઠળ થયેલા ઇલાજની છે.'

જે રાજ્યોમાં આ યોજના હેઠળ જે રાજ્યોમાં સૌથી વધુ સારવાર અપાઈ ચૂકી છે, તેમાં આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક, કેરળ અને ઝારખંડ સામેલ છે.

આયુષ્માન ભારત યોજના પર અત્યાર સુધી સરકાર 13 હજાર કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરી ચૂકી છે. આંકડા અનુસાર, જે પૈકી સાત હજાર કરોડ રૂપિયા ગંભીર બીમારીઓની સારવાર પાછળ લાગ્યા છે.

મોટા ભાગના દર્દીઓએ કૅન્સર, હૃદયરોગ, હાડકાં અને પથરીની બીમારીનો ઇલાજ કરાયો છે.

આયુષ્માનમાં કોરોનાની સારવાર

પરંતુ દેશમાં હાલ કોરોના મહામારીની ચાલી રહી છે, તો શું આ યોજના અંતર્ગત કોરોનાનો ઇલાજ નથી થઈ રહ્યો?

આયુષ્માન યોજનામાં કોરોનાની સારવાર પણ કવર થાય છે.

આ યોજના અંતર્ગત લગભગ 2100 લોકોએ કોરોનાની સારવાર પણ મેળવી છે. તેમજ આ યોજના અંતર્ગત જ લગભગ ત્રણ હજાર લોકોના કોરોના ટેસ્ટ પણ કરાયા છે.

દેશમાં કોરોનાના કુલ દર્દીઓની સંખ્યા એક લાખ 12 હજારને પાર કરી ગઈ છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં 2100ના આંકડાથી આપણે ખુશ થઈ જવું જોઈએ?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં ઇંદૂ ભૂષણ જણાવે છે કે, 'એક લાખ 12 હજાર કોરોનાના દર્દીઓ પૈકી માત્ર છ ટકા દર્દીઓને આઈસીયુની જરૂર પડે છે.'

'તેથી આપ માની શકો છો કે માત્ર 10થી 20 ટકા લોકોને જ હૉસ્પિટલમાં સારવાર મેળવવાની જરૂર પડતી હોય છે.'

'તેથી જો 20 હજાર દર્દીઓ પૈકી 2100 લોકોનો આ સ્કીમ હેઠળ ઇલાજ કરાયો તો આ સંખ્યા ઓછી તો ન જ કહી શકાય.'

'હાલ મોટા ભાગે કોરોનાનો ઇલાજ સરકારી હૉસ્પિટલોમાં કરાઈ રહ્યો છે. અમે જે આંકડા આપને આપી રહ્યા છીએ તે મોટા ભાગે ખાનગી હૉસ્પિટલોના છે.'

આયુષ્માન ભારત સ્કીમ હેઠળ જે કોરોનાના દર્દીઓના ઇલાજની સંખ્યા બાબતે મહારાષ્ટ્ર અને તમિલનાડુ આગળ છે.

અમુક રાજ્યોએ નથી કર્યો આયુષ્માન ભારત યોજનાનો સ્વીકાર

પરંતુ દેશમાં હજુ પણ ચાર એવાં રાજ્યો છે જ્યાં આયુષ્માન યોજના લાગુ નથી કરી શકાઈ.

આ રાજ્યો છે દિલ્હી, તેલંગણા, ઓડિશા, પશ્ચિમ બંગાળ.

આયુષ્માન ભારત દિલ્હીમાં ચૂંટણીનો એક મુદ્દો હતો. ચૂંટણી બાદ દિલ્હી સરકારે સ્કીમ લાગુ કરવા માટેની સૈદ્ધાંતિક મંજૂરી આપી દીધી હોવા છતાં આ સ્કીમ હજુ લાગુ નથી થઈ શકી.

તેલંગણા, ઓડિશા અને પશ્ચિમ બંગાળમાં આ સ્કીમ લાગુ થવાનું હજુ મુશ્કેલ લાગી રહ્યું...


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મુખ્ય મંત્રીઓની બેઠક દરમિયાન 'બીજી લહેર'ની ચેતવણી ઉચ્ચારી છે. કેન્દ્રીય આરોગ્યમંત્રાલયે ગુજરાતના આઠ જિલ્લામાં કેસોની સંખ્યામાં થયેલા ઉછાળા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

આને પગલે રાજ્ય સરકારે ચાર મહાનગરમાં કોરોના સંબંધિત કામગીરીના સંકલન માટે નોડલ ઑફિસરોની ટીમ જાહેર કરી છે.

માર્ચ-2020થી માર્ચ 2021ની વચ્ચે અમદાવાદ, વડોદરા, સુરત અને રાજકોટમાં નોડલ ઑફિસરોનું 'નિમણૂકચક્ર' પૂર્ણ થયું છે.

સાવચેતીના પગલારૂપે ગુજરાતનાં ચાર મહાનગરોમાં તા. 31મી માર્ચ સુધી રાત્રે 10 વાગ્યાથી સવારે છ વાગ્યા સુધીનો કર્ફ્યુ લાદવામાં આવ્યો છે.

રાજ્યના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલ વિગતો અનુસાર શનિવારે સમગ્ર રાજ્યમાં 6,737 ઍક્ટિવ કેસ હતા. જે પૈકી 69 દર્દીઓ વૅન્ટિલેટર પર હતા.

'ડૉક્ટર બાબુઓ'ની ટીમ ઉતારી

ગુજરાત સરકારે કોરોનાના વધતા કેસોની સમીક્ષા કરવા માટે મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીની અધ્યક્ષતામાં નાયબમુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ, મુખ્યસચિવ અને આરોગ્યસચિવ સહિતના ઉચ્ચ અધિકારીઓની બેઠક મળી હતી.

જેમાં ચાર મહાનગરોમાં કોરોના કેસોને કાબૂમાં લેવા માટે ઉચ્ચ અધિકારીઓને નોડલ ઑફિસર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તરીકે નીમવાની જાહેરાત કરાઈ. આ અધિકારીઓ અલગ-અલગ વિભાગ વચ્ચે સંકલનની કામગીરીને સુદૃઢ કરીને કોરોનાના કેસોને કાબૂમાં લેવામાં મદદ કરશે.

આ કામગીરી માટે અમદાવાદમાં ડૉ. રાજીવકુમાર ગુપ્તાની, વડોદરા માટે ડૉ. વિનોદ રાવ, રાજકોટમાં ડૉ. રાહુલ ગુપ્તા તથા સુરત માટે એમ. થેન્નારસનની નિમણૂક કરાઈ છે.

કેન્દ્ર સરકારના આરોગ્યમંત્રાલયના વિશ્લેષણ મુજબ, ગુજરાતના આઠ જિલ્લામાં તા. પહેલી માર્ચથી 15મી માર્ચ દરમિયાન કોરોનાના કેસોમાં ચિંતાજનક ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.

આ જિલ્લાઓમાં મહેસાણામાં 4થી 10, સુરતમાં 64થી 262, ભાવનગરમાં 5થી12, આણંદમાં 9થી 14, ખેડામાં 7થી 23, અમદાવાદમાં 99થી 209, ગાંધીનગરમાં 10થી 18 અને ભરૂચમાં 3થી 31 પર પહોંચ્યા છે.

આ આંકડા ટકાવારીની દૃષ્ટિએ આવેલા ઉછાળાને સૂચિત કરે છે, પરંતુ 'નક્કર આંકડા'ની દૃષ્ટિએ વડોદરા (84થી 93) અને રાજકોટ (50થી 95) ઉપર પહોંચ્યા છે.

અમદાવાદમાં ડૉ. રાજીવ ગુપ્તા

રાજીવ ગુપ્તા સાથે નજીકથી કામ કરનારી એક વ્યક્તિના જણાવ્યા પ્રમાણે, તેઓ ભારે 'વર્કૉહોલિક' છે અને તેમને સોંપવામાં આવેલી કામગીરીને 'ગમે તે ભોગે' પૂરી કરી જાણે છે

અમદાવાદમાં કોરોના સંબંધિત કામગીરીની ઉપર નજર રાખવા તથા અન્ય વિભાગો સાથે સંકલન કરવા માટે વન અને પર્યવરણ મંત્રાલયના અધિક સચીવ ડૉ. રાજીવકુમાર ગુપ્તાની નિમણૂક કરવામાં આવી છે.

ગુપ્તા 1986ની બૅચના IAS (ઇન્ડિયન ઍડમિનિસ્ટ્રેટિવ સર્વિસ) ઑફિસર છે. ઉત્તર પ્રદેશના અલાહાબાદના ગુપ્તાએ વિનયન શાખામાં સ્નાતક સુધીનો અભ્યાસ કર્યો છે અને તેમણે ગોલ્ડમેડલ મેળવ્યો હતો.

ત્યારબાદ તેમણે રાજનીતિ શાસ્ત્રમાં સ્નાતકોત્તર અભ્યાસ કર્યો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદામાં Ph.D. કર્યું છે. સનદી અધિકારી તરીકેની પ્રારંભિક કારકિર્દીમાં તેમણે મહેસાણા, સાબરકાંઠા તથા વડોદરાના કલેકટર તરીકે ફરજ બજાવી છે.

2013થી તેઓ જીએનએફસી (ગુજરાત નર્મદા વેલી ફર્ટિલાઇઝર્સ ઍન્ડ કેમિકલ્સ)ના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર (એમ.ડી.) તરીકે ફરજ બજાવી રહ્યા છે. આ સિવાય છેલ્લાં સવાં બે વર્ષથી તેઓ 'વિઝિબ્લિટીવાળા' સરદાર સરોવરના એમ.ડી.નું પણ પદ સંભાળી રહ્યા છે.

ગુપ્તા સાથે નજીકથી કામ કરનારી એક વ્યક્તિના જણાવ્યા પ્રમાણે, તેઓ ભારે 'વર્કૉહોલિક' છે અને તેમને સોંપવામાં આવેલી કામગીરીને 'ગમે તે ભોગે' પૂરી કરી જાણે છે.

ડૉ. ગુપ્તાની ગણતરી 'સંપન્ન અધિકારી' તરીકે થાય છે, તેમના વિશે કહેવાય છે કે, 'તેમને બધી બાબતોની માહિતી હોય છે અને કોઈ કર્મચારી તેમને 'પટ્ટી' ન પઢાવી શકે....


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લોકલ માટે લોકલ બનવાનું આહ્વાન કરેલું

વિશ્વની મોટાભાગના અર્થવ્યવસ્થાઓમાં સંખ્યાની દૃષ્ટિએ કુલ ઉદ્યોગોનો 90 ટકાથી વધુ  હિસ્સો આવાં યુનિટ્સ ધરાવે છે અને સૌથી વધુ રોજગાર ઉત્પન્ન કરવાનું શ્રેય પણ તેમને જ જાય છે.

MSMEમાં ઓછું  રોકાણ, ઑપરેશનલ ફ્લૅક્સિબિલિટી અને અનુકૂળ (Appropriate) ટેકનૉલૉજી  વિકસિત કરવાની ક્ષમતાને કારણે ખૂબ જ મહત્ત્વ ધરાવે છે.

ભારતની વાત કરીએ તો માઇક્રો, લઘુ અને મધ્યમ એકમો પાસે દેશને નવી દિશા તરફ આગળ ધપાવવાની શક્તિ છે. આથી જ સરકારે તેમને પ્રાથમિકતા આપી છે.

માઇક્રો, લઘુ અને મધ્યમ એકમો દેશને કેટલી રોજગારી પૂરી પાડે છે અને નિકાસમાં તેમનો ફાળો કેટલો છે નીચેના ટેબલમાં સમજી શકાશે.

MSME, નિકાસ અને રોજગાર

MSME મંત્રાલયના ડેટા મુજબ, દેશમાં 633.36 લાખ કરોડ એકમો દ્વારા માઇક્રો, લઘુ અને મધ્યમ ઍન્ટર્પ્રાઇઝિસ 12 કરોડ લોકોને રોજગારી પૂરી પડે છે. જ્યારે દેશના કુલ ઉત્પાદનમાં 6.11 ટકા તેમજ સેવા ક્ષેત્રે 24.63 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.

લગભગ ત્રણ લાખ 31 હજાર એકમો મીડિયમ ઍન્ટર્પ્રાઇઝિસ (0.52 ટકા) અને પાંચ હજાર એકમો (0.01 ટકા) મીડિયમ બિઝનેસની શ્રેણી હેઠળ આવે છે.
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હવે સરકારે વ્યાખ્યામાં કરેલા ફેરફારને સમજવા MSMEની જૂની અને નવી વ્યાખ્યા સમજવી પડશે.

MSMEની જૂની વ્યાખ્યા

માઇક્રો, લઘુ અને મધ્યમ ઍન્ટર્પ્રાઇઝિસ ઍક્ટ, 2006માં MSMEની વ્યાખ્યા નીચે મુજબ હતી  :

ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલા એકમો માટે માઇક્રો ઍન્ટરપ્રાઇઝિસ - પ્લાન્ટ અને મશીનરીમાં રોકાણ મર્યાદા રૂ. 25  લાખથી વધુ ન હોવું જોઈએ, સ્મૉલ ઍન્ટર્પ્રાઇઝ - પ્લાન્ટ અને મશીનરીમાં રોકાણ રૂ. 25 લાખથી વધુ, પરંતુ રૂ. પાંચ કરોડથી વધુ ન હોવું જોઇએ.

આ સિવાય મીડિયમ ઍન્ટર્પ્રાઇઝ (ઉત્પાદનક્ષેત્ર) - પ્લાન્ટ અને મશીનરીમાં રોકાણ રૂ. પાંચ  કરોડથી વધુ, પરંતુ રૂ. 10 કરોડથી વધુ ન હોવું જોઇએ.

એ જ રીતે  સેવા પૂરી પાડતા એકમો માટેની એમ.એસ.એમ.ઈ.ની વ્યાખ્યા જેમાં માઇક્રો ઍન્ટર્પ્રાઇઝ - સાધનોમાં રોકાણ રૂ. 10  લાખથી વધુ ન હોવું જોઈએ, સ્મૉલ ઍન્ટર્પ્રાઇઝ - સાધનોમાં રોકાણ રૂ. 10  લાખથી વધુ, પરંતુ રૂ. બે કરોડથી વધુ ન હોવું જોઇએ, મીડિયમ ઍન્ટર્પ્રાઇઝ - સાધનોમાં રોકાણ રૂ. બે કરોડથી વધુ, પરંતુ રૂ. પાંચ કરોડથી વધુ ન હોવું જોઇએ.

MSMEની નવી વ્યાખ્યા

નવી વ્યાખ્યા પ્રમાણે માઇક્રો (સૂક્ષ્મ) ઍન્ટર્પ્રાઇઝની રોકાણની મર્યાદા રૂ. 25 લાખથી વધારી એક કરોડ રૂપિયા કરાઈ અને ટર્નઓવરની મર્યાદા રૂપિયા પાંચ કરોડ કરાઈ.

જ્યારે રૂ. 10 કરોડ સુધીનું રોકાણ અને રૂ. 50 કરોડ સુધીનું ટર્નઓવર ધરાવતા યુનિટ સ્મૉલ યુનિટમાં આવશે. રૂ. 20 કરોડ સુધીનું રોકાણ અને રૂ. 100 કરોડ સુધી ટર્નઓવર ધરાવતા એકમો મીડિયમ યુનિટની કૅટેગરીમાં આવશે.

આમ સરકારે માઇક્રો, લઘુ અને મધ્યમ ઍન્ટર્પ્રાઇઝિસની વ્યાખ્યામાં ફેરફાર અને ટર્નઓવર લિમિટ વધારવા છતાં આ એકમો MSME ની શ્રેણીમાં જ આવશે.

MSME, લૉન અને ટર્નઓવર

મોટાભાગના સૂક્ષ્મ એકમોમાં 100થી ઓછાં કર્મચારી

હવે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 12 મેના રોજ ભારત માટે 20 લાખ કરોડના પૅકેજની જાહેરાત કરી, જેમાંથી ત્રણ લાખ કરોડ MSM ઉદ્યોગોને જશે. તેમને ચાલુ મૂડી માટે કૉલેટ્રલ ગૅરંટી વગરની લૉન ઉપલબ્ધ થશે જેની સમયમર્યાદા ચાર વર્ષની  રહેશે. તેમજ એક વરસ સુધીના હપ્તા ભરવામાંથી મુક્તિ મળશે.

જે એકમો 25 કરોડ રૂપિયા સુધીની બાકી લૉન અથવા રૂ. 100 કરોડ સુધીના MSME જ આ લૉન માટે પાત્ર ગણાશે. જેનો ફાયદો 45 લાખ એકમોને થશે.

યોજના અને આંકડાની ઇંદ્રજાળ

લૉકડાઉનને કારણે લઘુ એકમો ઉપર આધારિત શ્રમિકોની સ્થિતિ કફોળી થઈ

નાણામંત્રી નિર્મલા સિતારમણે MSME માટે જે યોજનાઓ બહાર પડી છે તે અને તેની...


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનાં પત્ની જશોદાબહેન

તેના જવાબમાં ચંદ્રબાબુ નાયડુએ વડા પ્રધાન મોદીનાં પત્નીનો ઉલ્લેખ કરતા વળતો હુમલો કર્યો છે.

નાયડુએ વડા પ્રધાન પર હુમલો કરતા કહ્યું, "તમે તમારાં પત્નીથી અલગ રહો છો."

"શું પરિવારનાં મૂલ્યો પ્રત્યે તમારા મનમાં કોઈ આદર છે કે નહીં?"

નાયડુએ કહ્યું કે તેઓ પોતાના પરિવારને પ્રેમ કરે છે. વડા પ્રધાનને કોઈ પરિવાર નથી કે તેમને કોઈ પુત્ર નથી.

નાયડુએ કહ્યું, "જ્યારે તમે મારા પુત્રનું ઉદાહરણ આપ્યું તો હું તમારાં પત્નીનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો છું."

"શું લોકોને એ ખબર છે કે નરેન્દ્ર મોદીને પત્ની પણ છે. તેમનું નામ જશોદાબહેન છે."

નાયડુએ આ વાતો વિજયવાડામાં યોજાયેલી એક જનસભામાં કહી હતી.

નાયડુએ વડા પ્રધાનને દેશને ખાડામાં ધકેલવાને લઈને પણ આરોપો લગાવ્યા હતા.

આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રીએ કહ્યું કે નોટબંધી એક પાગલપન ભરેલો નિર્ણય હતો. જોકે, શરૂઆતમાં નાયડુએ નોટબંધીનું સમર્થન કર્યું હતું.

જ્યારે તેમણે સમર્થન કર્યું ત્યારે તેઓ ભાજપની આગેવાનીવાળા એનડીએનો હિસ્સો હતા.

વિજયવાડામાં નાયડુએ કહ્યું, "તમે એક હજારની નોટ બંધ કરી દીધી અને બેહજારની નોટ લઈને આવ્યા. શું તેનાથી ભ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રષ્ટાચાર ખતમ થઈ જશે?"

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી રવિવારે આંધ્ર પ્રદેશના પ્રવાસે હતા, જ્યાં તેમણે ચંદ્રબાબુ નાયડુ પર આક્ષેપો કર્યા હતા.

મોદીએ કહ્યું હતું કે ચંદ્રબાબુ નાયડુની પ્રામાણિકતાને કોઈએ વખાણવી જોઈએ. તેઓ સંપત્તિ બનાવી રહ્યા છે.

જ્યારે આંધ્ર પ્રદેશ મુશ્કેલીમાં છે ત્યારે તેઓ પોતાના પુત્ર માટે ખૂબ જ સંપત્તિ એકઠી કરી રહ્યા છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ચંદ્રબાબુ નાયડુના પુત્ર લોકેશને વધારે મહત્ત્વ આપવાનો આરોપ કર્યો હતો.

જેના જવાબમાં ચંદ્રબાબુ નાયડુએ કહ્યું હતું, "મને લોકેશના પિતા હોવાનો ગર્વ છે. મેં હંમેશાં પરિવારનાં મૂલ્યોનું સમર્થન કર્યું છે."

"જોકે, મોદીને તો કોઈ પરિવાર નથી એટલે તેઓ આ વાતને સમજી નહીં શકે."

સોમવારથી આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી ચંદ્રાબાબુ નાયડુ દિલ્હીમાં ધરણાં કરવાના છે.

તેઓ આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યને ખાસ દરજ્જો મળે તે માગ સાથે ધરણા કરશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની મુલાકાત પહેલાં ફરી એક વખત સ્થાનિક આદિવાસી કર્મશીલો અને આગેવાનોની અટકાયત કરવામાં આવી છે.

કેસ 1: 28મી ઑક્ટોબરે અચાનક આદિવાસી વિસ્તારમાં કામ કરતા કર્મશીલ લખન મુસાફિરના દરવાજે પોલીસનો કાફલો ખડકી દેવામાં આવ્યો અને તેમને ત્યાંથી લઈ જવા માટે પ્રયાસો થયા હતા.

ત્રણ મહિના અગાઉ સુધી લખનભાઈ કેવડિયા અને તેની આસપાસનાં 14 ગામોમાં આદિવાસી સમુદાયનાં બાળકોને ભણાવવાનું કામ કરતા હતા અને તેમના અધિકારની વાત કરવા માટે તત્પર હતા.

હાલમાં તેમને જિલ્લા પોલીસે તડીપાર કરી દીધા છે અને તેઓ સુરતના માંડવીમાં રહે છે, પરંતુ ત્યાં પણ તેમની ઉપર પોલીસની વૉચ ચાલુ છે.

કેસ 2: નરેન્દ્ર મોદીની કેવડિયાની મુલાકાત અગાઉ આદિવાસી કર્મશીલ ડૉ. પ્રફુલ્લ વસાવાએ આદિવાસીઓના અધિકારોના હનનને લઈ ફેસબુક દ્વારા 30-31 ઑક્ટોબરે કેવડિયા બંધનું એલાન આપ્યું હતું.

જોકે, તેમની પર હાલમાં જ એક પછી એક ત્રણ FIR નોંધવામાં આવી છે.

બીબીસી ગુજરાતીને તેમણે કહ્યું હતું કે આ તમામ ફરિયાદો તેમનો અવાજ દબાવવા માટે થઈ છે અને FIRમાં કોઈ તથ્ય નથી.

સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી પાસે રહેતા લોકોની સાથે ખરેખર શું થયું?

કેસ 3: રોહિત પ્રજાપતિ સ્ટૅચ્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઑફ યુનિટી અને આદિવાસીઓની જમીન અંગે પિટિશન કરનારાઓ પૈકી એક છે અને અનેક વિરોધપ્રદર્શનમાં ભાગ લીધો છે.

તેમણે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે નરેન્દ્ર મોદીના આગમન અગાઉ પોલીસની હેરાનગતિ ન થાય અને તેમની પર ખોટા કેસો ન થાય તે માટે તેઓ પોતાનું વડોદરાનું ઘર છોડીને 2જી નવેમ્બર સુધી એક મિત્રને ત્યાં રહેશે.

આ ત્રણ કિસ્સા દુનિયાની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા, સ્ટૅચ્યુ ઑફ યુનિટી સાથે સંકળાયેલા છે.

2013ના વર્ષમાં જ્યારે આ પ્રતિમાનો શિલાન્યાસ થયો, ત્યારથી આદિવાસી સમુદાયના અનેક લોકો અને કર્મશીલો વિરોધ કરી રહ્યા છે.

ઑક્ટોબર આંદોલનકારીઓ પર ભારે

'સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી'ની નજીક પાણી માટે વલખાં મારતાં ગામડાંની વ્યથા

2018થી લગભગ દર વર્ષે અહીંના કર્મશીલો અને આગેવાનો ઑક્ટોબર મહિનાના છેલ્લા અઠવાડિયામાં તેમના ઘરે રહી શકતા નથી. તેમની અટકાયત થાય છે, નજરકેદમાં લેવાય છે કે પછી હાઉસ અરેસ્ટ કરવામાં આવે છે.

સરકારી અધિકારીઓ પ્રમાણે આ વિરોધ આખા સમાજનો નથી પરંતુ માત્ર અમુક લોકોનો છે, જેમને બહોળો પ્રતિસાદ મળી નથી રહ્યો.

સરદાર સરોવર નર્મદા નિગમ લિમિટેડના ચીફ જનરલ મૅનેજર, એમ. બી. જોષીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું હતું કે આ વિરોધ અમુક ચોક્કસ લોકોનો છે અને સામાન્ય લોકો તેમની સાથે નથી, તેઓ સતત આદિવાસી સમાજના લોકોને ભરમાવે છે અને ખોટી વાતો ફેલાવે છે.

પર્યાવરણ કર્મશીલ રોહિત પ્રજાપતિ કહે છે કે છેલ્લાં બે વર્ષથી ઑક્ટોબર મહિનાનું છેલ્લું અઠવાડિયું પોલીસની નજરકેદમાં જ વીતે છે.

જોકે આ વખતે તેમણે ઑક્ટોબરની 25મીએ જ પોતાનું ઘર છોડી દીધું છે, થોડા દિવસો માટે તેઓ બીજે રહેવા જતા રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "પોલીસ મને ગમે તેવા સ્થળે રાખે, ડિટેન કરે અને મને કોરોના થાય તો મારા જીવને જોખમ ઊભું થાય માટે આ વર્ષે મેં મારું ઘર છોડી દીધું છે."

પ્રફુલ્લ વસાવા સામે ત્રણ ફરિયાદ

લખન મુસાફિર સાથે (વચ્ચે) પ્રફૂલ વસાવા

સરદાર સરોવર નર્મદા નિગમ લિમિટેડનાં ચીફ જનરલ મૅનેજર, એમ. બી. જોષી જે વાત કરે છે, કંઈક એવી જ વાત ઍક્ટિવિસ્ટ પ્રફુલ્લ વસાવા સામેની 24 ઑક્ટોબરની ફરિયાદ પણ કહે છે.

એ પોલીસ ફરિયાદમાં નોંધવામાં આવ્યું છે કે તેમણે પોતાની ફેસબુક પોસ્ટ મારફતે યુવાનોને ભરમાવવાની કોશિશ કરી છે અને તેમને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે પ્રેરણા આપી છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે 28 ઑક્ટોબરે ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટે ફેસબુક પોસ્ટને લઈને પોલીસ ફરિયાદ નોંધવાના એક કેસમાં પોલીસને ચેતવણી આપી છે.

આ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે...


વડા પ્રધાન મોદી આ પહેલાં પણ ગાંધી-નહેરુ પરિવારના સભ્યો પર અનેક રાજકીય અને વ્યક્તિગત ટિપ્પણી કરી ચૂક્યા છે પણ કૉંગ્રેસના નેતાઓનું કહેવું છે કે આ નિવેદનથી વડા પ્રધાન મોદીએ તમામ હદ પાર કરી દીધી છે.

વડા પ્રધાને થોડા દિવસ પહેલાં કુંભના મેળા સંદર્ભે પ્રથમ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુને પણ ઘેર્યા હતા અને એ પહેલાં નહેરુ અને ઇંદિરા ગાંધીની નીતિઓ અને તેમનાં કાર્યોની નિંદાની સાથે વ્યક્તિગત ટિપ્પણીઓ પણ કરી ચૂક્યા છે.

કૉંગ્રેસ પાર્ટી આ વખતે રાજીવ ગાંધી પર કરાયેલી ટિપ્પણી અંગે ઘણા વધારે આક્રમક દેખાઈ રહ્યા છે.

કૉંગ્રેસની પ્રતિક્રિયા

બીજી તરફ વિપક્ષી નેતાઓ અને ખાસ કરીને કૉંગ્રેસ પાર્ટીના નેતાઓની વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પરની ટિપ્પણીનો જવાબ આક્રમક રીતે આપવામાં ભાજપ ચૂકતો નથી અને તેને રાજકીય હથિયાર બનાવી દે છે.

2014ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં મણિશંકર અય્યરના નિવેદનથી માંડીને તાજેતરના ચોકીદાર સંબંધિત આરોપોને ભાજપે રાજકીય હથિયારમાં ફેરવ્યા એટલું જ નહીં તેનો પ્રચારમાં પણ ઉપયોગ કરાઈ રહ્યો છે.

પ્રશ્ન એ ઊઠે છે કે કૉંગ્રેસ પાર્ટી તેમના પ્રમુખ નેતાઓ પર કરાતી ટિપ્પણી સામે આક્રમક કેમ થઈ શકતી નથી?

કૉંગ્રેસનાં વરિષ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ઠ નેતા અને દિલ્હીનાં પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી શીલા દીક્ષિત આ પ્રશ્નનો જવાબ ગુસ્સામાં આપે છે, "રાજીવજી પર આપવામાં આવેલા નિવેદનની કૉંગ્રેસ જ નહીં આખો દેશ નિંદા કરે છે."

"કોઈ વ્યક્તિ સત્તાના અહંકારમાં ભાષા અને પોતાના પદની મર્યાદા ઓળંગે તો શું અમે પણ એમના જેવા જ થઈ જઈએ."

જ્યાં સુધી રાજીવ ગાંધી વિશે મોદીની ટિપ્પણીનો પ્રશ્ન છે તો કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી પોતે અને પ્રિયંકા ગાંધીએ પણ ટ્વીટ કરીને જવાબ આપ્યો છે અને કૉંગ્રેસના નેતાઓએ પણ તીખી પ્રતિક્રિયાઓ આપી છે.

નામ ન આપવાની શરતે કૉંગ્રેસના એક મોટા નેતા કહે છે, "અમે વાંધો ઉઠાવ્યો, વિરોધ કર્યો, નિવેદન જાહેર કર્યું, ઠેકઠેકાણે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યાં પણ મીડિયામાં કંઈ આવે તો ને. મીડિયા તો અમારી વાત લોકોને બતાવતું નથી પણ દેશ તો જોઈ જ રહ્યો છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભાજપની ખાસ રણનીતિ

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ કોઈ ટિપ્પણી પર ભાજપની આક્રમકતા માટે ભાજપના આક્રમક પ્રવક્તાઓ અને આઈટી સેલને શ્રેય આપવામાં આવે છે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર અરવિંદ કુમાર સિંહ કહે છે, "કૉંગ્રેસ દેશની સૌથી જૂની પાર્ટી છે. પ્રવક્તાઓની એક સારી પરંપરા રહી છે અને એ હિસાબે જ એમનું પ્રશિક્ષણ થતું હતું."

"ભાષાની મર્યાદા રહેતી હતી, જોકે ભાજપમાં પણ જૂના નેતાઓ અને પ્રવક્તાઓમાં પણ એવા જ સંસ્કાર હતા પણ જ્યારથી ભાજપનું વર્તમાન નેતૃત્વ આવ્યું છે ત્યારથી એક નવી પરંપરા વિકસી છે."

"આક્રમક રીતે પોતાના નેતાઓનો બચાવ કરવાની સાથે વિરોધીઓ પર હુમલો પણ કરે છે."

જાણકારોનું કહેવું છે કે કૉંગ્રેસનું શરૂઆતથી જ એક તંત્ર બનેલું છે અને એ હિસાબથી જ તે હજી ચાલી રહ્યું છે, પણ ભાજપે તકનીકની સાથે પોતાની રીતભાત પણ બદલી છે.

અમિત શાહ પણ ગાંધી પરિવાર ઉપર નિશાન સાધતા રહે છે

મણિશંકર અય્યરની નરેન્દ્ર મોદી વિશેની ટિપ્પણીનો એ વખતના વડા પ્રધાન પદના ઉમેદવાર નરેન્દ્ર મોદીએ જે રીતે રાજકીય હથિયાર સ્વરૂપે ઉપયોગ કર્યો હતો, એનું શ્રેય ભાજપના મીડિયા સેલના બદલે મોદી અને શાહ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા સોશિયલ મીડિયા તંત્રને જાય છે.

તાજેતરમાં વડા પ્રધાન મોદીએ પોતાને પછાત જ્ઞાતિના ગણાવીને સહાનુભૂતિ મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો અને 'ચોકીદાર ચોર હૈ' જેવા વિપક્ષના હુમલાને સોશિયલ મીડિયામાં પોતાના તમામ સમર્થકોને 'ચોકીદાર' બનાવીને તેનો રાજકીય હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.

અરવિંદ સિંહ કહે છે, "આ નવા તંત્રમાં તેમના અસત્યને પણ ઢાંકવામાં આવી રહ્યું છે અને એ માટે...


વડા પ્રધાન મોદીએ આપેલા લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટે ભારતના જીડીપીમાં દર વર્ષે આઠ ટકાનો વધારો થવો જરૂરી છે એવો અંદાજ આર્થિક સર્વેમાં અપાયો હતો.

જોકે, જીડીપીનો વિકાસદર ઓછો થઈ રહ્યો છે. છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી જીડીપી વધવાની ગતિ ઘટી છે. ઘણાં ક્ષેત્રોમાં વિકાસનો દર છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં સૌથી નીચે પહોંચ્યો છે.

ત્યારે દેશની આર્થિક હાલત કેવી છે તેનો અણસાર પાંચ સંકેતો પરથી મળી શકે છે.

1. જીડીપી વિકાસદર

દેશનું કુલ રાષ્ટ્રીય ઉત્પાદન એટલે કે જીડીપી છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી સતત ઘટી રહ્યું છે.

વર્ષ 2016-17માં જીડીપીનો વિકાસદર 8.2 ટકા હતો, જે વર્ષ 2017-18માં ઘટીને 7.2 ટકા રહી ગયો હતો.

2018-19ના વર્ષમાં જીડીપીનો દર વધુ ઘટીને 6.8 ટકા જેટલો નીચે આવ્યો છે.

વર્તમાન સ્થિતિની વાત કરીએ તો વર્ષ 2019ના પ્રથમ ત્રિમાસિક (જાન્યુઆરીથી માર્ચ)માં જીડીપી વૃદ્ધિ ફક્ત 5.8 ટકાની થઈ, જે છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં સૌથી ઓછી છે.

માત્ર ત્રણ વર્ષમાં જ વિકાસની ગતિમાં 1.5 ટકા (8.2 ટકાથી ઘટીને 6.8 ટકા)નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે બહુ મોટો ઘટાડો છે.

જીડીપી ઘટવાથી લોકોની આવક, બચત અને રોકાણ પર અસર થઈ રહી છે. મંદીથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક્ષેત્રોમાં લોકોને નોકરીમાંથી છુટ્ટા કરાઈ રહ્યા છે.

અત્યાર સુધી સરકારે ન તો એવાં કોઈ પગલાં લીધાં છે કે ન તો એવી કોઈ જાહેરાત કરી છે કે જેથી ઘટી રહેલો દર અટકાવી શકાય.

2. વેચાણમાં ઘટાડો

વિકાસદર ઘટવાથી લોકોની આવક પર માર પડ્યો છે અને તેના કારણે લોકોને ખર્ચમાં કાપ મૂકવો પડ્યો છે.

બજાર વિશેની સૌથી મોટી રિસર્ચ કંપની નીલ્સનના અહેવાલ અનુસાર રોજબરોજના વપરાશની વસ્તુઓ (એફએમસીજી)ના વેચાણનો વૃદ્ધિદર જાન્યુઆરીથી માર્ચના ત્રણ માસમાં 9.9 ટકાનો હતો. એપ્રિલથી જૂનના એ પછીના ગાળામાં એ ઘટીને 6.2 ટકાનો રહી ગયો છે.

ખર્ચમાં કાપની સૌથી વધારે અસર વાહનઉદ્યોગ પર થઈ છે. વાહનોનું વેચાણ સતત ઘટી રહ્યું છે. તેના કારણે કંપનીઓ માણસોને છુટ્ટા કરી રહી છે. સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયન ઑટોમોબાઇલ મૅન્યુફૅક્ચર્સ (SIAM)ના આંકડા અનુસાર તમામ પ્રકારનાં વાહનોનું વેચાણ ઘટ્યું છે.

જાન્યુઆરીથી માર્ચમાં ઑટોસૅક્ટરના વિકાસનો દર 12.35 ટકા હતો. ત્રિમાસિક ગાળામાં 69, 42,742 વાહનો વેચાયાં હતાં.

તેની સામે એપ્રિલથી જૂનના ત્રિમાસિક ગાળામાં 60,85,406 વાહનો જ વેચાયાં છે. બસ જેવાં પેસેન્જર-વાહનોનું વેચાણ પણ ઘટ્યું છે. છેલ્લા એક વર્ષથી સતત વાહનક્ષેત્રમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.

ભારતની સૌથી મોટી કાર કંપની મારુતિ સુઝુકીનું જુલાઈ મહિનાનું વેચાણ ગયા વર્ષના જુલાઈ મહિના કરતાં 36 ટકા ઓછું નોંધાયું. હ્યુન્ડાઈની કારોના વેચાણમાં પણ ગયા વર્ષ કરતાં 10 ટકા ઘટાડો નોંધાયો છે.

વાહનોનું વેચાણ ઘટવા લાગ્યું તેના કારણે ઑટોડીલર પોતાને ત્યાંથી માણસોને નોકરીમાંથી હટાવી રહ્યા છે.

દેશભરના ઑટોડીલરોએ છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં 2 લાખ લોકોને નોકરીમાંથી છુટ્ટા કર્યા છે. આ આંકડા ફેડરેશન ઑફ ઑટોમોબાઇલ ડીલર્સ ઍસોસિએશન(FADA)ના છે.

ઑટોસેક્ટરમાં નોકરીઓ ઘટી તે પાછું પડ્યા માથે પાટુ જેવું છે. એપ્રિલ 2019 પહેલાંના 18 મહિનામાં દેશનાં 271 શહેરોમાં 286 શોરૂમ બંધ થઈ ગયા હતા. આટલા શોરૂમ બંધ થઈ જવાના કારણે 32,000 લોકો બેકાર બન્યા હતા.

દેશમાં કારના 26,000 શોરૂમ છે, તેમાંથી 15,000 જેટલા ડીલરસંચાલિત છે. આ શોરૂમમાં લગભગ 25 લાખ લોકોને રોજગારી મળતી હતી. આડકતરી રીતે બીજા 25 લાખ લોકોને પણ કામ મળતું હતું.

વેચાણ ઘટવા લાગ્યું તે પછી તાતા મોટર્સ જેવી કંપનીઓએ કારનિર્માણમાં કાપ મૂક્યો છે. તેના કારણે સ્પૅરપાર્ટ્સ સહિતના આનુષંગિકઉદ્યોગો પર પણ અસર થવા લાગી છે.

દાખલા તરીકે જમદેશપુર અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં 30 સ્ટિલ...


વડા પ્રધાન મોદીએ તેમના ચૂંટણી ભાષણમાં વારાણસીની દુર્ઘટનાનો ઉલ્લેખ કર્યો

ઘટનાસ્થળના ફોટોગ્રાફ્સનાં આધારે તેની ભયાનકતાનો અંદાજ લગાવી શકાય છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર આ ઘટના ભીડભાડવાળા વિસ્તારમાં થઈ હતી.

લાંબા સમયથી પુલનું નિર્માણ ચાલતું હતું અને સાંજે અચાનક તેનો એક ભાગ ધરાશાયી થયો.

આ ઘટનામાં અણીના સમયે બચી ગયેલી બે વ્યક્તિએ આ દુર્ઘટનાનો ચિતાર આપ્યો હતો.

પ્રત્ક્ષદર્શીઓ મુજબ આ ઘટના સાંજે લગભગ સાડા પાંચ વાગ્યે બની હતી. તે સમયે પુલ પર મજૂરો કામ કરી રહ્યા હતા.

વારાણસીનો કેંટ લહરતારા જીટી રોડ સૌથી વ્યસ્ત માર્ગોમાંથી એક છે. સામાન્ય રીતે ત્યાં ટ્રાફિક જામની સ્થિતિ ઊભી થાય છે.

ઘટનામાં ઘણાં એવા લોકો છે જે માંડમાંડ બચ્યાં. ચેતગંજ નિવાસી મોહમ્મદ ઇસ્માઇલ મરઘી વેચવાનો વેપાર કરે છે.

તેઓ રોજની જેમ બસમાં બેસીને લંકાથી કેંટ તરફ આવી રહ્યાં હતાં.

ઇસ્માઇલ જણાવે છે, "અચાનક બસ કોઈ મોટી વસ્તુ આવીને પડી. જ્યાં સુધી અમે કંઈ સમજી શકીએ એ પહેલાં, ચારેતરફ અંધારુ અને બૂમો પડવા લાગી."

આ ઘટનામાં ઇસ્માઇલના માથા, પગ અને હાથ પર ગંભીર ઈજાઓ થઈ છે.

જૈતપુર શક્કર તળાવ નિવાસી મોહમ્મદ શકીલ ફૂલમાળા વેચવાનું કામ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કરે છે. તેઓ સાંજે કામથી પરત ફરી રહ્યા હતા.

શું તમે આ વાંચ્યું?

શકીલનું કહેવું છે કે તેઓ મોતના મુખમાંથી બચ્યા. તેમણે કહ્યું, "નસીરુદ્દીન સ્કૂટર ચલાવી રહ્યા હતા અને હું પાછળ બેઠો હતો.

"અમારું સ્કૂટર પુલની ધાર પાસે હતું એટલા માટે બચી ગયા. પુલ નીચે ઘણાં લોકો કચડાઈ ગયા હતા."

શકીલ અને નસીર ઈજાગ્રસ્ત થતા તેમને હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા છે.

નદેસર નિવાસી રિંકુ પણ એ લોકોમાં સામેલ છે જેઓ ત્યાંથી નીકળી રહ્યા હતા અને તેની હડફેટમાં આવી ગયા.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈને અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે, વારાણસી કૅન્ટ રેલ્વે સ્ટેશન પાસે દુર્ઘટના થઈ હતી.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ ઘટના અંગે શોક વ્યક્ત કર્યો છે અને રાહત તથા બચાવ કામગીરી માટે સેના તહેનાત કરવામાં આવી હોવાનું જણાવ્યું છે.

ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે આ ઘટના અંગે દુઃખ પ્રગટ કર્યું છે અને શક્ય તમામ મદદ કરવાનું આશ્વાસન આપ્યું છે.

મુખ્યમંત્રીએ મૃતકોનાં પરિવારજનોને પાંચ-પાંચ લાખ રૂપિયાની સહાય આપવાની જાહેરાત કરી છે.

પુલ અંગે જે જાણવા મળ્યું

વારાણસનીના સ્થાનિક પત્રકાર અભિષેકે જણાવ્યું, "આ દુર્ઘટના જીટી રોડ પર કમલાપતિ ત્રિપાઠી ઇન્ટરકૉલેજ સામે ઘટી છે. ઘટનાસ્થળ પર ઘણી ગાડીઓ, બસો, મોટરો અને અડધા ડઝન જેટલા સ્કૂટરો આ પુલ નીચે કચડાઈ ગયા હતા."

"વારાણસી જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને પોલીસ વિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળ પર પહોંચ્યા અને રેસ્ક્યુ ઓપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું છે."

તેમણે આ પુલ અંગે થોડી માહિતી આપી

મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય દ્વારા કરાયેલા ટ્વીટ પ્રમાણે, ઉપમુખ્યમંત્રી કેશવ પ્રસાદ મૌર્ય વારાણસી જઈને સ્થિતિની સમીક્ષા કરશે.

સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરાયેલા ફોટોગ્રાફ્સમાં જોવા મળે છે કે, સ્થાનિકો જાતે જ રાહતકાર્યમાં જોડાઈ ગયા છે.

એનડીઆરએફ (નેશનલ ડિઝાસ્ટર રિસ્પોન્સ ફોર્સ)ની ટીમ પણ બચાવ કામગીરી માટે ઘટનાસ્થળે જવા રવાના થઈ ગઈ છે.

કર્ણાટક ચૂંટણીમાં વિજય અનુસંધાને નવી દિલ્હીમાં ભાજપના મુખ્યાલય ખાતે એક કાર્યક્રમ યોજાયો હતો.

જેમાં વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું, "કર્ણાટકમાં વિજયની ખુશી છે તો વારાણસીમાં દુર્ઘટના અંગે શોક પણ છે.

"વારાણસીની દુર્ઘટના અંગે મુખ્ય પ્રધાન તથા ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે વાત થઈ છે. બચાવકાર્ય માટે તમામ પ્રયાસો કઈ રહ્યાં છે.

"સેનાને કામે લગાડવામાં આવી છે અને ઘટતું બધું કરવામાં આવશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડા પ્રધાન મોદીએ સોમવારે 10મી ડિસેમ્બરે સવારે ટ્વિટર પર બે ટ્વીટ કરીને તેમના અવસાન વિશે જાણકારી આપી હતી.

નરેન્દ્ર મોદી વડા પ્રધાન બન્યા ત્યારબાદ જગદીશ ઠક્કરની નિયુક્તિ પીએમઓના પબ્લિક રિલેશન ઑફિસર તરીકે કરી હતી.

જગદીશ ઠક્કર વર્ષ 1986થી લઈને નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હતા ત્યાં સુધી ગુજરાતના સીએમના પીઆરઓ હતા.

તેમણે વર્ષ 2001માં નરેન્દ્ર મોદી સાથે કામ કરવાની શરૂઆત કરી હતી અને 2014માં પીએમઓનાં પીઆરઓ બન્યા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કોણ હતા જગદીશ ઠક્કર?

વડા પ્રધાન મોદી સાથે જગદીશ ઠક્કરની ફાઇલ તસવીર

મૂળ ભાવનગરના વતની જગદીશ ઠક્કરે 1970ના દાયકામાં ગુજરાતના માહિતી ખાતામાં કામ કરવાની શરૂઆત કરી હતી.

વર્ષ 1985માં જગદીશ ઠક્કરની નિયુક્તિ કૉંગ્રેસના શાસનમાં મુખ્ય મંત્રી અમરસિંહ ચૌધરીની ઑફિસમાં થઈ હતી.

વર્ષ 1985માં અમરસિંહ ચૌધરીની ઑફિસમાં કામ શરૂ કર્યા બાદ જગદીશ ઠક્કરે ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી માધવસિંહ સોલંકી, ચિમનભાઈ પટેલ, છબીલદાસ મહેતા, કેશુભાઈ પટેલ,  સુરેશ મહેતા,  શંકરસિંહ વાઘેલા, દિલીપ પરીખ અને નરેન્દ્ર મોદી માટે કામ કર્યું હતું.

વર્ષ 2004માં નિવૃત થઈ ગયા હોવા છતાં જગદીશ ઠક્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કરને મુખ્ય મંત્રી મોદીએ  પોતાના જનસંપર્ક અધિકારી તરીકે નિમ્યા હતા. નરેન્દ્ર મોદી માટે વક્તવ્યો તૈયાર કરવા અને તેમના માટે અખબારી યાદી કરવાની જવાબદારી જગદીશ ઠક્કરની હતી.

તેઓ નરેન્દ્ર મોદી સાથે પ્રવાસમાં પણ જોડાતા હતા. ઝડપી અને નરેન્દ્ર મોદીની કાર્યશૈલી મુજબની અખબારી યાદીઓ તૈયાર કરવાની તેમની વિશેષતા હતી.

'પત્રકારો સાથે પ્રેમાળ સ્વભાવે વર્તતા'

જગદીશ ઠક્કર વિશે પ્રતિભાવ આપતા ગુજરાતના વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય ઉમટે કહ્યું, "સીએમ ઑફિસમાં આવતા પત્રકારો અને મુલાકાતીઓ સાથે ઠક્કર હસતા ચહેરે અને પ્રેમાળ સ્વભાવે વર્તતા હતા."

"જગદીશ ઠક્કરનો સ્વભાવ એવો હતો કે સીએમ ઑફિસની નિયમિત મુલાકાતે આવતા પત્રકારોને તેમના સમાચાર માટે મુખ્ય મંત્રીનો પ્રતિભાવ અપાવવા માટે મદદ કરતા હતા."

"જો કોઈ પત્રકાર પ્રજા પર નકારાત્મક અસર થાય તેવા સમાચાર લખવાના હોય તેવી ગંધ જગદીશ ઠક્કરને આવી જાય તો તેની સાથે કડક વર્તન પણ કરતા હતા."

"જોકે, ઠક્કરે આવા કિસ્સામાં ક્યારેય પત્રકારનું મનોબળ તોડ્યું નહોતું. પરંતુ તેઓ જેતે પત્રકારને વિસ્તૃત પરિપ્રેક્ષ્ય સમજાવીને તેના વિચારો બદલવાનો પ્રયાસ કરતા હતા."

અજય ઉમટના મતે જગદીશ ઠક્કરે રાજ્યના અને દેશના વડાઓ સાથે કામ કર્યું હોવા છતાં તેમણે ક્યારેય રાજકીય પક્ષો પ્રત્યે એક તરફે ઢળી જવાનું પસંદ કર્યુ ન હતું.

તસવીર મેળવવી દુર્લભ

વડા પ્રધાન મોદીએ જગદીશ ઠક્કરના પરિવાર સાથે મુલાકાત કરી હોવાની માહિતી પીએમઓએ આપી હતી

જદગદીશ ઠક્કર વિશે વર્ષ 2014માં પત્રકાર કિંગશુક નાગે ધ ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા માટે લખેલા બ્લૉગમાં લખ્યું હતું કે જગદીશ ઠક્કર લો પ્રોફાઇલ વ્યક્તિ હતા જે ગુજરાત માહિતી ખાતાના કર્મચારી હતા.

કિંગશુક નાગે લખ્યું હતું કે જ્યારે વડા પ્રધાન મોદી દ્વારા પીએમઓમાં તેમની જનસંપર્ક અધિકારી તરીકે નિયુક્તિ કરાઈ તે સૌના માટે આશ્ચર્યજનક હતી.

જો કોઈ પત્રકારને નરેન્દ્ર મોદી સાથે વાતચીત કરવી હોય તો તેમના માટે જગદીશ ઠક્કર એક માત્ર સ્રોત હતા.

વર્ષ 2014થી વડા પ્રધાન કાર્યાલયના જનસંપર્ક અધિકારી હોવા છતાં અને અગાઉ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રીઓ માટે ત્રણ દાયકા સુધી ફરજ બજાવી હોવા છતાં જગદીશ ઠક્કરનો ફોટોગ્રાફ મેળવવો મુશ્કેલ હતો.

ટ્વીટર પર શ્રદ્ધાંજલી

જગદીશ ઠક્કરના અવસાન થતા જ વડા પ્રધાન સહિત દેશના પત્રકારોએ જગદીશ ઠક્કરને શ્રદ્ધાંજલી આપી હતી.

વડા પ્રધાન મોદીએ સોમવારે સવારે ટ્વીટર જણાવ્યું હતું કે પીએમઓના પીઆરઓ અને પૂર્વ પત્રકાર જગદીશ ઠક્કરનું નિધન...


વડા પ્રધાનકાર્યાલય સમક્ષ જાહેર કરાયેલી વિગતો અનુસાર આ વર્ષે વડા પ્રધાન મોદીની સંપત્તિમાં વધારો થયો છે જ્યારે ગૃહમંત્રી અમિત શાહની સંપત્તિમાં આ વર્ષે ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

'ઇન્ડિયા ટુડે'ના એક અહેવાલ અનુસાર આ વર્ષે જૂન માસ સુધી વડા પ્રધાનની કુલ સંપત્તિનું મૂલ્ય 2.85 કરોડ આંકવામાં આવ્યું છે જે ગત વર્ષે 2.49 કરોડ હતું.

આ સિવાય નેશનલ સર્વિસ સર્ટિફિકેટ અને વીમા પોલિસીમાં તેમણે રોકાણ કર્યું છે.

વડા પ્રધાનને જાહેર કરેલી વિગતો પ્રમાણે તેમણે કોઈ લૉન લીધી નથી તેમજ તેમની પાસે પોતાનું કોઈ વાહન નથી.

જોકે, વડા પ્રધાન પાસે કુલ 45 ગ્રામ સોનાની ચાર વીંટી છે, જેનું અંદાજિત મૂલ્ય રૂપિયા 1,15,875 આંકવામાં આવ્યું છે.

આમ તેમની કુલ જંગમ મિલકતોનું મૂલ્ય 1.75 કરોડ કરતાં થોડું વધારે છે.

વડા પ્રધાને જાહેર કરેલી વિગત અનુસાર તેમની પાસે ગાંધીનગરના સેક્ટર-1માં 3531 ચોરસ ફૂટની જમીન છે. આ જમીનમાં તેમના ત્રણ અન્ય ભાગીદારો પણ છે.

વર્ષ 2002માં ખરીદેલી આ જમીનમાં તેમના ભાગનું બજાર મૂલ્ય હાલ 1.10 કરોડ છે.

વડા પ્રધાન પર કોઈ દેવું નહીં

70 વર્ષના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના માથે કોઈ દેવું નથી. જૂન માસના અંતે તેમની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પાસે રૂપિયા 31,450ની રોકડ હતી. જ્યારે તેમના બચતખાતામાં રૂપિયા 3..38 લાખ રૂપિયા હતા. માર્ચ 31,2019માં આ આંકડો રૂપિયા 4,143નો હતો.

આ જાહેરાત અનુસાર જૂન, 2020 સુધી વડા પ્રધાનના હાથ પરની રોકડ માત્ર 31, 450 રૂપિયા હતી.

આ સિવાય તેમના SBI ગાંધીનગર NSC શાખામાં ફિક્સ ડિપોઝિટ અને મલ્ટિ ઑપ્શન ડિપોઝિટ સ્કીમમાં તેમના નામે રૂપિયા 1, 60, 28, 939 છે. ગત નાણાકીય વર્ષે આ આંકડો રૂપિયા 1,27,81,574 હતો.

અમિત શાહની સંપત્તિ કેટલી?

વડા પ્રધાનની સંપત્તિનું કુલ મૂલ્ય જાણ્યા બાદ હવે વાત કરીએ અમિત શાહની કુલ સંપત્તિ અંગે.

ગૃમંત્રી અમિત શાહની સંપત્તિમાં ગત વર્ષની સરખામણીએ ઘટાડો નોંધાયો છે.

તેમની કુલ સંપત્તિનું મૂલ્ય 28.63 કરોડ રૂપિયા છે, જે ગત વર્ષે 32.3 કરોડ રૂપિયા હતું.

અમિત શાહ પાસે ગુજરાતમાં કુલ દસ સ્થાવર મિલકતો છે. તેમજ માતા પાસેથી વારસામાં મળેલ મિલકતના ભાગ સહિત કુલ સ્થાવર મિલકતનું મૂલ્ય 13.56 કરોડ રૂપિયા જેટલું છે.

અમિત શાહે જાહેર કરેલી વિગતો અનુસાર તેમના હાથ પર માત્ર 15, 814 રૂપિયાની રોકડ છે. જ્યારે તેમના બૅંક ખાતામાં 1.04 કરોડ રૂપિયા છે. તેમનું વીમા અને પૅન્શન પોલિસીઓમાં 13.47 લાખ રૂપિયાનું કુલ રોકાણ છે.

આ ઉપરાતં અમિત શાહે 2.78 લાખ રૂપિયા ફિક્સ ડિપોઝિટમાં રોક્યા છે અને તેમની પાસે 44.47 લાખ રૂપિયાની કિંમતના દાગીના હોવાનું જાહેર કરાયેલી વિગતો અનુસાર જાણવા મળ્યું છે.

અમિત શાહ પાસે 12.10 કરોડ મૂલ્યની વારસામાં મળેલી જામીનગીરીઓ છે, જ્યારે તેમની પોતાની માલિકીની 1.4 કરોડની જામીનગીરીઓ છે.

નોંધનીય છે કે ગત વર્ષની સરખામણીએ તેમની પાસે રહેલી જામીનગીરીઓના મૂલ્યમાં ઘટાડો થયો છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડા પ્રધાનની ઑફિસ તરફથી જાહેર થયેલા નિવેદન પ્રમાણે સરકારવિરોધી પ્રદર્શનમાં 40 કરતાં વધારે લોકોનાં મૃત્યુની ઘટના બાદ વડા પ્રધાને આ નિર્ણય લીધો છે.

ઑક્ટોબરથી શરૂ થયેલાં સરકારવિરોધી પ્રદર્શનોમાં ગુરુવારનો દિવસ સૌથી હિંસક હતો.

ઇરાકના શિયા ધાર્મિક નેતાએ પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ જરૂર કરતાં વધારે બળપ્રયોગની નિંદા કરી છે અને નવી સરકારના ગઠનનું આહ્વાન કર્યું છે.

ઑક્ટોબરથી અત્યાર સુધી 400 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. શુક્રવારના રોજ ઓછામા ઓછા 15 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

પ્રદર્શનકારીઓનું કહેવું છે કે તેઓ નોકરી, ભ્રષ્ટાચાર ખતમ કરવા મામલે તેમજ નાગરિકો માટે સારી સુવિધાઓની માગ કરી રહ્યા છે.

સંયુક્તરાષ્ટ્ર મહાસચિવ એંટોનિયો ગુટેરેશે કહ્યું છે કે તેઓ 'પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ થઈ રહેલા ગોળીબારના સમાચારથી ખૂબ ચિંતિત છે.'

વડા પ્રધાન શા માટે રાજીનામું આપી રહ્યા છે?

ઇરાકમાં શિયાઓના સર્વોચ્ચ ધાર્મિક નેતા અલી અલ-સિસ્તાનીના નવા નેતા તરીકે ચૂંટાવાના આહ્વાન બાદ વડા પ્રધાને રાજીનામું આપવા નિર્ણય કર્યો છે.

વડા પ્રધાનના હસ્તાક્ષર સાથે એક નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

જેમાં તેઓ કહે છે, "સિસ્તાનીના આ આહ્વાન પર અને તેને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જેમ બને તેમ જલદી લાગુ કરવા માટે હું આજે સંસદને અપીલ કરીશ કે તે મારું રાજીનામું સ્વીકારે."

જોકે, નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું નથી કે તેમનું રાજીનામું સંસદમાં ક્યારે રજૂ કરવામાં આવશે.

હાલ ઇરાકમાં ચાલી રહેલા સંકટ પર વિચાર કરવા માટે રવિવારના રોજ સંસદનું ઇમર્જન્સી સત્ર બોલાવવામાં આવ્યું છે.

આ પહેલાં સિસ્તાનીએ કહ્યું હતું કે એવું લાગી રહ્યું છે કે છેલ્લા 2 મહિનાની ઘટનાઓનું સમાધાન લાવવામાં સરકાર નિષ્ફળ રહી છે.

કરબલામાં સિસ્તાનીના એક પ્રતિનિધિએ તેમનું નિવેદન ટીવી પર વાંચીને સંભળાવ્યું.

તેમના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું હતું, "જે સંસદે વર્તમાન સરકાર બનાવી હતી, તેણે પોતાના નિર્ણય પર ફરી વિચાર કરવો જોઈએ અને એ જ કરવું જોઈએ કે જે ઇરાકના હિતમાં હોય."

શું છે સમગ્ર ઘટનાની પૃષ્ઠભૂમિ?

મહદી આશરે એક વર્ષ પહેલાં વડા પ્રધાન બન્યા હતા. તે સમયે તેમણે જે સુધારા લાવવા અંગે વાયદા કર્યા હતા, તે પૂરા થઈ શક્યા નથી.

તેના વિરોધમાં ઇરાકી યુવાનોએ ઑક્ટોબરના પહેલા અઠવાડિયામાં રસ્તા પર પ્રદર્શનો કર્યાં. પહેલા 6 દિવસના પ્રદર્શન દરમિયાન 149 સામાન્ય નાગરિકોનાં મૃત્યુ થયાં.

વડા પ્રધાને કેબિનેટમાં પરિવર્તન લાવવા અને બેરોજગારી દૂર કરવા ઘણી યોજનાઓને શરૂ કરવા વાયદો કર્યો.

પરંતુ પ્રદર્શનકારીઓના પ્રમાણે સરકારે તેમની કોઈ પણ માગ ન માની અને તેઓ ઑક્ટોબરમાં ફરી પ્રદર્શન કરવા માટે રસ્તા પર ઊતરી આવ્યા.

સુરક્ષાકર્મીઓએ પ્રદર્શનો રોકવા પ્રયાસ કર્યો પરંતુ ધીમે-ધીમે ઘણાં શહેરોમાં પ્રદર્શન થવાં લાગ્યાં.

ઑક્ટોબરના અંતમાં વડા પ્રધાને કહ્યું કે જો તમામ પાર્ટીઓ કોઈ નવા નેતાને ચૂંટી લે તો તેઓ પોતાનું પદ છોડવા તૈયાર છે.

હાલની ઘટના

શુક્રવારના રોજ નાસિરિયામાં 15 પ્રદર્શનકારીઓનાં મૃત્યુ થયાં. અબ્દુલ મહદીના રાજીનામાની વાત સાંભળીને પ્રદર્શનકારીઓ ખૂબ ખુશ છે.

બગદાદમાં હિઝાર નામના એક પ્રદર્શનકારીએ કહ્યું કે આ તેમની જીત છે પરંતુ તેમની માગ હજુ પૂરી થવાની બાકી છે.

ગુરુવારના રોજ નફઝના ગવર્નરે રાજીનામું આપી દીધું હતું. શુક્રવારના રોજ ડેપ્યુટી ગવર્નરે પણ રાજીનામું આપી દીધું.

ગુરુવારના રોજ નઝફમાં મૃત્યુ પામેલા લોકોના અંતિમ સંસ્કારમાં શુક્રવારના રોજ હજારો લોકોએ ભાગ લીધો.

ગુરુવારના રોજ નાસિરિયામાં સુરક્ષાકર્મીઓના ગોળીબારમાં આશરે 25 પ્રદર્શનકારીઓનાં મૃત્યુ થયાં.

આ સિવાય નઝફમાં 10 અને બગદાદમાં 4 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં.

ઈરાની દુતાવાસને કેમ નિશાન બનાવ્યું?

પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવા...


વડા પ્રધાનનું "આત્મનિર્ભર ભારતના નિર્માણનું આહ્વાન," માત્ર કોરોના સંકટનો સામનો કરવા માટેનું નહીં, પણ ભવિષ્ય માટે ભારતના પુનઃનિર્માણનું છે એમ પક્ષના આંતરિક મૅમોમાં જણાવાયું હતું. "ભારતનું ભાવિ સુરક્ષિત" કરવા માટેનું આ પગલું છે તેમ પણ જણાવાયું હતું.

મંગળવારે તેમણે રાષ્ટ્રને સંબોધન કર્યું, તેમાં વારંવાર આત્મનિર્ભર થવાના સંકલ્પ અને તેને સાકાર કરવા માટેના ઉલ્લેખો કર્યા હતા. ધીરે-ધીરે નહીં, પણ 20 લાખ કરોડના પૅકેજ સાથે એક "લાંબી છલાંગ" લગાવીને તેને હાંસલ કરવાની વાત તેમણે કરી.

સ્વદેશી નહીં આત્મનિર્ભર

નરેન્દ્ર મોદીએ સ્વદેશી શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો નહોતો, કેમ કે તેને જૂનોપુરાણો વિચાર કરીને સમયની રેતીમાં ક્યાંય દાટી દેવાયો છે.

સ્વદેશી આર્થિક મૉડલમાં દુનિયાથી અળગા ઊભેલા અને સંરક્ષણાત્મક અર્થતંત્ર ધરાવતા ભારતની છબી ઊભી થાય છે. સ્વદેશીનો વિચાર રાષ્ટ્રવાદીઓની વિચારસરણી ગણાય છે.

પરંતુ વડા પ્રધાનનો આત્મનિર્ભરતાનો વિચાર સ્વદેશી પરિકલ્પનામાંથી જ આવે છે, કેમ કે તેમણે ખાદીને કઈ રીતે લોકપ્રિય બનાવવામાં આવી તેનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો.

દાયકાઓ સુધી ભારત પોતાના વેપારઉદ્યોગોને વિશ્વ માટે ખોલવા અચકાતું હતું... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

.

આત્મવિશ્વાસનો અભાવ અને બાહ્ય દુનિયા સામે શંકાને કારણે આવી વૃત્તિ જાગી હતી.

સ્વદેશીથી ઉદારીકરણ

નરેન્દ્ર મોદીએ દેશવાસીઓને સ્થાનિક ઉત્પાદનો વાપરવા આહ્વાન કર્યું

વીતેલી સદીના છેલ્લા ચાર દાયકા દરમિયાન ભારત આયોજિત પંચવર્ષીય યોજનાના સહારે જ આગળ વધતું રહ્યું હતું, જેનો આધાર સ્વદેશી મૉડલ જ હતું.

તેના પર નિર્ભર રહેવાના કારણે 'હિન્દુ વિકાસ દર' તરીકે ઓળખાતા એટલે કે (2.5થી 3 ટકાના દર સાથે જ) અર્થતંત્રનો વિકાસ થતો રહ્યો હતો.

આખરે આર્થિક સંકડામણના કારણે જ ભારતને 1991માં ઉદારીકરણ અપનાવીને વિશ્વ માટે દરવાજા ખોલવા પડ્યા હતા.

આજે ફરીથી ભારતે ઉદારીકરણ છોડીને પોતાના પુરતા મર્યાદિત થવાની વાત કરી છે. મોદીએ કહ્યું કે પોતે આત્મનિર્ભરતાની વાત કરે છે ત્યારે દુનિયા સાથેની કડી તોડી નાખવાની વાત નથી કરી રહ્યા, પરંતુ હાલના વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અમેરિકાના શૅરબજારમાં નાનકડી ઉથલપાથલ થાય તેના પડઘા ચીન અને ભારતની શૅરબજારમાં પડતા હોય, ત્યારે આત્મનિર્ભરતા એટલી સહેલી બનવાની નથી.

બીજું કે સ્થાનિક ધોરણે ઉત્પાદનો તૈયાર કરવા અને તેમને સ્પર્ધાત્મક બનાવવા તે માટે અમુક પ્રકારનું સંરક્ષણ તેમને આપવું પડશે, જેના કારણે ભારતે સીધા જ વર્લ્ડ ટ્રૅડ ઑર્ગેનાઇઝેશન (WTO)ના સભ્ય દેશો સાથે ઘર્ષણમાં ઉતરવું પડશે.

સ્પર્ધા નહીં, સ્થાનિક ઉત્પાદન

જોકે ભાજપના એક આંતરિક સ્રોતનું કહેવું છે કે મોદીની આત્મનિર્ભરતાની કલ્પના જુદા પ્રકારની છે. તેઓ કહે છે :

"પીએમ મોદીના આત્મનિર્ભરતાના વિચારમાં ક્યાંક એકલા પડી જવાથી કે અલગ રહેવાની વાત નથી." "કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે ખાસ ચર્ચા થઈ રહી છે. વિશ્વ સાથે સ્પર્ધા કરવા ઉપરાંત વિશ્વને મદદરૂપ થવાની વાત થઈ રહી છે."

મોદીની વાતને વાજબી પણ ગણી શકાય છે, કેમ કે ઘણી સ્થાનિક કંપનીઓ મહામારી પછીના તબક્કે સ્થાનિક ધોરણે ઉત્પાદન વધારવા માટેનું વિચારી રહી છે.

આર.એસ.એસ. (રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ)  સાથે સંકળાયેલા 'સ્વદેશી જાગરણ મંચ'ના અરૂણ ઓઝાના મતે કોરોના સંકટ પછી "બધા દેશોમાં આર્થિક રાષ્ટ્રવાદ આવવાનો છે".

દેશ આત્મનિર્ભરતાનો માર્ગ પકડી રહ્યો છે તેનું સ્વાગત કરતાં ઓઝા કહે છે, "અમે તો વર્ષોથી આત્મનિર્ભરતા અને સ્વદેશી માટેની સલાહ આપી રહ્યા છીએ."

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ "અમેરિકા ફર્સ્ટ"ની નીતિ અપનાવી રહ્યા છે.  અમેરિકા સાથે વેપાર કે વેરાયુદ્ધમાં ભારત ઉતરી શકે તેમ નથી. ભારતની મુલાકાત દરમિયાન 25 ફેબ્રુઆરીએ ટ્રમ્પે ખુલ્લેઆમ...


વડા પ્રધાને 2020માં કોરોના મહામારી સામે લડવા માટે કડક લૉકડાઉનની જાહેરાત કરી હતી.

આ એક વર્ષ દરમિયાન કેટલાક મોટા દેશોની સરખામણીએ ભારતમાં સંક્રમણનું એક જ મોજું જોવા મળ્યું હતું. (હવે કોરોનાની બીજી લહેરની ચેતવણી અપાઈ છે.) જોકે બીજા દેશોની સરખામણીએ મૃત્યુદર પણ ઓછો જોવા મળ્યો છે અને હાલમાં રસીકરણ ચાલી રહ્યું છે, પરંતુ તેમાં થોડી ઝડપ કરવાની જરૂર જણાય છે.

એક જ મોટું મોજું

સૌથી વધુ કોવીડ-19 કેસો ધરાવતા ટોચના 6 દેશોમાં ભારત જ એક માત્ર એવો દેશ છે, જ્યાં બીજો મોટો વૅવ દેખાયો નથી. સપ્ટેમ્બરના મધ્ય સુધીમાં કેસોની સંખ્યાની ચરમસીમા આવી ગઈ હતી અને તે પછી આ ફેબ્રુઆરીના મધ્ય સુધીમાં ધીમે ધીમે કેસો ઘટવા લાગ્યા હતા.

પરંતુ છેલ્લા એક મહિના દરમિયાન ભારતમાં ફરી કેસોની સંખ્યા વધવા લાગી છે, જોકે હજી આ સંખ્યા પ્રથમ તબક્કાના પીક કરતાં નીચે છે. 18 માર્ચે પૂર્ણ થતાં અઠવાડિયા દરમિયાન સરેરાશ રોજના 30,000 કેસો નોંધાયા, જે મધ્ય સપ્ટેમ્બરમાં સરેરાશ રોજના 93,000 કેસો નોંધાતા હતા તેનાથી ઓછા છે.

સૌથી વધુ કોરોના કેસો ધરાવતા અમેરિકામાં અત્યાર સુધીમાં ત્રણ વૅવ આવી ચૂક્યા છે. બ્રાઝીલ અને રશિયામાં બે સ્પષ્ટ વૅવ (કોરોનાની લ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હેર જેમાં કેસો અત્યંત વધવા લાગે છે) જોવાં મળ્યાં છે.

લૉકડાઉન દરમિયાન દેશભરનાં વિવિધ શહેરોમાંથી મજૂરોએ પોતાના વતન તરફ પગપાળા હિજરત કરવી પડી હતી તેની તસવીર

ભારતમાં હાલમાં સંક્રમણનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે, તેના કારણે સેકન્ડ વૅવ વધુ આકરો હશે કે કેમ તે જોવું રહ્યું. જોકે ભારતે બીજા દેશોની સરખામણીએ બીજા તબક્કાને ઘણે મોડે સુધી આવતા અટકાવ્યો છે.

પરંતુ આનાથી સંપૂર્ણ ચિત્ર સ્પષ્ટ નથી થતું. કેમ કે ભારતમાં કેટલાક રાજ્યોમાં એકથી વધુ વૅવ જોવા મળ્યા છે. જેમ કે દિલ્હીમાં 3 વૅવ આવી ચૂક્યા છે, જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં અત્યારે બીજું મોજું આવ્યું છે.

વૈશ્વિક આંકડામાં ભારતનું સ્થાન

વિશ્વમાં વધી રહેલા કોવીડ-19 કેસોની સંખ્યામાં એક તબક્કે ભારતનો સૌથી મોટો ફાળો હતો, પરંતુ તે સ્થિતિથી અત્યારે એ વિશ્વની સરખામણીએ ઓછા આંકડાં સુધી  પહોંચ્યું છે.

પ્રથમ તબક્કે સપ્ટેમ્બરમાં ભારતમાં સંક્રમણ દર ઘમો ઊંચો હતો. કુલ કેસોના ત્રીજા ભાગના અને કુલ મૃત્યુના પાંચમાં ભાગના મૃત્યુ સપ્ટેમ્બર દરમિયાન નોંધાયા હતા.

જોકે ફેબ્રુઆરી સુધીમાં સ્થિતિ કાબૂમાં દેખાતી હતી અને નવા કેસોની બાબતમાં ભારત અન્ય સાત દેશોની પાછળ હતો. નવા મૃત્યુની બાબતમાં છેક 18મા સ્થાને હતો. ફેબ્રુઆરીમાં ભારતમાંથી માત્ર 3% નવા કેસો નોંધાયા હતા, જ્યારે નવા મૃત્યુના આંકમાં વિશ્વમાં માત્ર 1% જ ભારતના હતા.

પરંતુ હવે માર્ચમાં પ્રવાહ પલટાયો છે, કેમ કે નવેસરથી સંક્રમણનું પ્રમાણ અને મોતની સંખ્યા વધી રહી છે.

નીચો મૃત્યુદર

મૃત્યુદરની બાબતમાં વિશ્વમાં ભારતની સ્થિતિ સરેરાશથી ઓછી રહી છે. વિશ્વમાં કુલ મોતમાંથી માત્ર 6% ભારતમાં થયા હતા, જ્યારે ચેપની બાબતમાં વિશ્વની કુલ સંખ્યામાં ભારતનો ફાળો માત્ર 9.5% જેટલો હતો.

વિશ્વના કુલ 12 કરોડથી વધુ કેસોમાંથી 27 લાખનાં મોત થયાં હતાં. એ રીતે મૃત્યુ આંક 2.2%નો થયો. ભારતમાં કુલ 1.15 કરોડ કેસો નોંધાયા તેમાંથી 159,000ના મોત થયા. તે રીતે મૃત્યુ આંક 1.4%નો થયો. કોરોના ચેપની સૌથી વધુ સંખ્યા ધરાવતા ટોચના 10 દેશોમાં ભારતનો મૃત્યુ આંક સૌથી નીચો રહ્યો છે.

ભારતમાં ઓછા મૃત્યુદર માટે નિષ્ણાતો જુદા જુદા કારણો આપે છે. વિકસીત દેશોની સામે ભારતમાં યુવાનોની સંખ્યા વધારે છે તે પણ એક કારણ ગણાવાયું છે.

વિશ્વ બૅન્કના આંકડાં અનુસાર કોરોનાથી સૌથી વધુ મોત થયાં તેવા ટોચના 10 દેશોમાં ભારત એવો દેશ છે, જેની સૌથી વધુ વસતિ 65 વર્ષથી ઓછી વયની છે.

બીજા કારણોમાં જેનેટિક બેકગ્રાઉન્ડ તથા વસતિનું...


વડા પ્રધાને આ પ્રસંગે ખેડૂતોના વિરોધ પ્રદર્શન વિશે પણ વાત કરી હતી.

તેમણે કહ્યું, "ખેડૂતોના નામ પર મોટી મોટી યોજનાઓની જાહેરાત કરવામાં આવતી હતી. પરંતુ તેઓ ખુદ માનતા હતા કે 1 રૂપિયામાંથી માત્ર 15 પૈસા ખેડૂતો સુધી પહોંચે છે. એટલે કે યોજનાઓના નામે છેતરપીંડી."

"ટેકાના ભાવ તો જાહેર થતા હતા પરંતુ ટેકાના ભાવે ખરીદી બહુ ઓછી કરવામાં આવતી હતી. વર્ષો સુધી ટેકાના ભાવને લઈને છેતરપિંડી કરવામાં આવી."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વડા પ્રધાનના ભાષણની મુખ્ય વાતો

સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટે રસીથી બીમાર થવાનો દાવો કરનાર પર 100 કરોડનો કેસ કર્યો

'એનડીટીવી ખબર'ના અહેવાલ અનુસાર સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયનાએ કોરોના વાઇરસની વૅક્સિન કોવિશિલ્ડના પરીક્ષણમાં ભાગ લેનારી વ્યક્તિ સામે 100 કરોડનો માનહાનીનો કેસ કર્યો છે.

ઇન્સ્ટિટ્યૂટે આ ઘટનાને  "દુર્ભાવનાપૂર્ણ અને ખોટી" ગણાવી છે.

કોવિડશિલ્ડના પરીક્ષણમાં ભાગ લેનારી એક 40 વર્ષની વ્યક્તિએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે વૅક્સિન લીધા પછી તેને  ગંભીર ન્યૂરોલૉજિકલ અને જ્ઞાનેન્દ્રી સંબંધી સમસ્યાનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

વ્યક્તિએ સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ તથા અન્ય પાસે પાંચ કરોડ રૂપિયાની અને પરી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક્ષણને રોકવાની માગ કરી હતી.

સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું, "નોટિસમાં લગાવવામાં આવેલા આરોપ દુર્ભાવનાપૂર્ણ અને ખોટા છે."

"સીરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયા તે વ્યક્તિની મેડિકલ કન્ડિશન પ્રત્યે સહાનુભૂતિ રાખે છે. પરંતુ વૅક્સિનના ડોઝના કારણે તેમની આ સ્થિતિ સાથે કોઈ સંબંધ નથી. તે વ્યક્તિ પોતાના આરોગ્ય માટે ખોટી રીતે વૅક્સિનને જવાબદાર ઠેરવી રહી છે."

ગુજરાતમાં 50 ટકા ઓક્સિજન અનામત રાખવા અનુરોધ

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાત સરકારના આરોગ્યવિભાગે ઓક્સિજનનું ઉત્પાદન કરતાં યુનિટને 50 ટકા ઓક્સિજન મેડિકલ ઉપયોગ માટે બનાવવા કહ્યું છે.

હાલમાં ગુજરાતમાં વધી રહેલાં કોરોના વાઇરસના કેસની વચ્ચે દરદીઓને ઓક્સિજન સરળતાથી મળે તે માટે 50 ટકા અનામત રાખવા જણાવાયું છે.

ઍપિડેમિક ડિસિઝ ઍક્ટ અને ડિઝાસ્ટર મૅનેજમૅન્ટ ઍક્ટ હેઠળ ઓક્સિજન બનાવતા યુનિટને સતત અને મેક્સિમમ કૅપેસિટીમાં ઓક્સિજનનું ઉત્પાદન કરવા કહેવાયું છે.

ઉપરાંત ઑદ્યોગિક એકમોને ઓક્સિજન પહોંચતો કરવાની જગ્યાએ હૉસ્પિટલને પ્રાથમિક્તા આપવાનું કહેવામાં આવ્યું છે.

સરકારે 31 ડિસેમ્બર સુધી ઓક્સિજન બનાવતા યુનિટને અમલ કરવા કહ્યું છે.

કોરોનાથી નવેમ્બરમાં થયેલાં કુલ મૃત્યુનાં 49 ટકા મૃત્યુ આઠ દિવસમાં

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'અમદાવાદ મિરર'ના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કારણે નવેમ્બર મહિનામાં જે કુલ દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે તેમાંથી 49 ટકા દરદીઓનાં મૃત્યુ છેલ્લા આઠ દિવસમાં થયાં છે.

ગુજરતમાં 22 નવેમ્બરથી 29 નવેમ્બરની એમ આઠ દિવસની વચ્ચે 123 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. જે આખા નવેમ્બરમાં મૃત્યુ પામેલા લોકોના 49.2 ટકા છે.

રવિવારે ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કારણે રાજ્યમાં વધુ 16 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

ગુજરાતમાં છેલ્લાં 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસના 1564 કેસ નોંધાયા છે. રાજ્યમાં કુલ કેસની સંખ્યા 2,08,278ને પાર કરી ગઈ છે. જ્યારે 3969 દરદીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

ગત અઠવાડિયામાં 5,24,555 ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે. જેમાંથી 10,866 દરદી કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થયા છે.

નવા ધર્માંતરણવિરોધી કાયદાના કારણે ઉત્તર પ્રદેશમાં પહેલો કેસ નોંધાયો

'ધ વાયર'ના અહેવાલ અનુસાર ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસે એક યુવતીના પિતાની ફરિયાદના આધારે બરેલી જિલ્લામાં નવા ધર્માંતરણવિરોધી કાયદા હેઠળ પહેલો કેસ નોંધ્યો છે.

રવિવારે એક નિવેદન જાહેર કરીને અધિક મુખ્ય સચિવ (ગૃહ) અવનીશ અવસ્થીએ કહ્યું કે બરેલીમાં...


વડા પ્રધાને કહ્યું કે ''પોતાની સરહદની રક્ષા કરવાના ભારતના કૃતનિશ્ચયને વિશ્વએ જોયો છે.''

વડા પ્રધાને કહ્યું કે, ''ઇતિહાસ બતાવે છે કે આપણી સામે ભલે પડકારો મોટી સંખ્યામાં હોય આપણે તેને પહોંચી વળતા આવ્યા છીએ.''

મન કી બાતમાં કોરોના મહામારી સંબંધમાં પીએમ મોદીએ કહ્યું કે ''અનલૉકના તબક્કા દરમિયાન આપણે વધુ સાવચેત રહેવાની જરૂર પડશે. આપણે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમોનું પાલન કરવું પડશે જેથી કોરોના મહામારીથી આપણી અને અન્યોની રક્ષા કરી શકીએ.''

વડા પ્રધાને કહ્યું કે ''ભારતના વીર સૈનિકોએ બતાવી દીધું છે કે ભારત પોતાની આનને આંચ નહીં આવવા દે.''

''આપણા વીર સપૂતોના બલિદાન પર એમના પરિવારોનું જે મનોબળ છે એ જ આપણી શક્તિ છે. ભારત મિત્રતા નિભાવવી જાણે છે તો આંખમાં આંખ નાંખીને જોવા અને યોગ્ય જવાબ આપવાનું પણ જાણે છે. આપણા વીર સૈનિકોએ બતાવી દીધું છે કે તેઓ ક્યારેય પણ મા ભારતીના ગૌરવ પર આંચ નહીં આવવા દે.''

વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું કે ''તમામ સંકટો વચ્ચે પડોશી દેશો તરફથી જે થઈ રહ્યું છે એની સામે પણ દેશ પહોંચી વળી રહ્યો છે.''

વડા પ્રધાને કહ્યું કે ''ભારત નવી ઉડાન ભરશે, મને આ દેશના લોકો પર વિશ્વાસ છે. ભાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તે જે રીતે મુશ્કેલ સમયમાં વિશ્વની મદદ કરી એનાથી ભારતની ભૂમિકાનો સ્વીકાર થયો છે. એમના પરિજનોમાં જે ગર્વની ભાવના છે દેશ માટે જે પ્રેમ છે એ જ તો દેશની શક્તિ છે.''

વડા પ્રધાને એલએસી પર ચીની સેના સાથે હિંસક અથડામણમાં માર્યા ગયેલા 20 સૈનિકોના મામલે કહ્યું કે ''જેમના પુત્રો શહીદ થયા છે એ માતા-પિતા એમના અન્ય પુત્રોને પણ, ઘરના અન્ય સંતાનોને પણ સેનામાં મોકલવાની વાત કરી રહ્યા છે. બિહારના રહેવાસી શહીદ કુંદન કુમારના પિતાના શબ્દો કાનમાં ગૂંજી રહ્યા છે. તેઓ કહી રહ્યા હતા કે તેમના પૌત્રને પણ દેશની રક્ષા માટે સેનામાં મોકલશે. આ જ મનોબળ દેશના દરેક શહીદના પરિવારોનું છે. હકીકતમાં આ પરિજનોનો ત્યાગ પૂજનીય છે.''

વડા પ્રધાને કહ્યું સંકટ કેટલું પણ મોટું કેમ ન હોય, ભારતના સંસ્કાર, નિસ્વાર્થ ભાવથી સેવાની પ્રેરણા આપે છે. આજે ભારતે જે રીતે મુશ્કેલીના સમયમાં વિશ્વની મદદ કરી છે એનાથી આજે શાંતિ અને વિકાસમાં ભારતની ભૂમિકાને વધુ મજબૂતી મળી છે. વિશ્વએ આ દરમિયાન ભારતની વિશ્વબંધુત્વની ભાવનાને અનુભવી છે અને એની સાથે જ વિશ્વએ પોતાના સાર્વભૌમત્વ અને સરહદોની રક્ષા માટે ભારતની શક્તિ અને પ્રતિબદ્ધતાને પણ જોઈ છે.

મોદીએ ચીનનું નામ લીધા વગર વાત કરી

જોકે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના આખા સંબોધન દરમ્યાન ચીનનું નામ ન લીધું. વિપક્ષના નેતાઓ અગાઉ પણ મોદી સરકારને સવાલ પૂછતા રહ્યા છે કે સરકાર સમગ્ર મામલે જે નિવેદન આપી રહી છે એમાં ચીનનું નામ કેમ લેવામાં નથી આવી રહ્યું.

કૉંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ મન કી બાતનું સંબોધન શરુ થતાં પહેલાં ટ્વીટ કરીને લખ્યું હતું કે ક્યારે થશે રાષ્ટ્ર રક્ષા અને સુરક્ષાની વાત?

પીએમ મોદીના સંબોધન બાદ કૉંગ્રેસે  સૅટેલાઇટ ઇમેજ ટ્વીટ કરી લખ્યું કે, સેટેલાઇટ ઇમેજ બતાવી રહી છે કે ચીન તરફથી પીછેહઠના કોઇ ચિહ્નો જણાતાં નથી. કૉંગ્રેસે ટ્વીટમાં આક્ષેપ કર્યો કે આ ઇમેજ દેશની રક્ષા કરવામાં મોદી સરકારની નિષ્ફળતા દર્શાવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડા પ્રધાને બીજા તબક્કામાં 3જી મે સુધીનું લૉકડાઉન જાહેર કર્યું.

જે ક્ષેત્રોમાં કોરોના સંક્રમણ ઓછું છે, તેવા ક્ષેત્રોમાં 20મી એપ્રિલ પછી ક્રમવાર સીમિત ક્ષેત્રોમાં લૉકડાઉન હઠાવશે, જેથી વાહનવ્યવહાર તથા  ધંધારોજગાર ફરી ધબકતાં થાય.

સાથે-સાથે માસ્ક પહેરવું, એકબીજા સાથે અંતર રાખવું, હાથ ન મિલાવવા જેવા નિયમો તો ચાલુ જ રહેશે.

જો સંક્રમણ વધતું જણાશે તો ફરી પાછું લૉકડાઉન લાગી શકે છે, એમ વડાપ્રધાને તેમના ભાષણમાં કહ્યું હતું અને હાલ પૂરતું લૉકડાઉન પૂર્ણપણે હટે તેવું લાગતું નથી.

નિકાસકારોને નુકસાન

લૉકડાઉન અંગે ઉદ્યોગજગત ચિંતાતુર છે. ખાસ કરીને નિકાસકારોને ચિંતા સતાવી રહી છે કે ભારત માટેના તેમના પરંપરાગત બજારોમાં બીજા દેશો (ખાસ કરીને ચીન) નિકાસ કરતા થશે, તો ભારતના નિકાસકારોને ભારે નુકશાન થશે.

ચીનના વુહાન અને અન્ય ઔદ્યોગિક ઝોનમાં એકમો ફરી ધમધમતાં થશે અને તેમાં મોટેભાગે નિકાસ કરતાં એકમો પોતાનાં ઉત્પાદન વિશ્વબજારમાં ઠાલવશે અને ધીરેધીરે પોતાનું વર્ચસ્વ પુનઃપ્રસ્થાપિત કરી લેશે તેવી ભીતિ કન્ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રી (સીઆઈઆઈ)એ વ્યક્ત કરી છે.

ઔદ્યોગિક એરિયાને ક્વોરૅન્ટીન ઝોનમાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ફેરવી દેવાના વિચારને સી.આઈ.આઈ. એ ટેકો આપ્યો છે.

એપ્રિલ-જૂન નિકાસકારો મહત્વનો સમય ગણાય છે, ત્યારે ભારતના નિકાસ બજારનો હિસ્સો અન્ય દેશો ખેંચી જાય તે પોષાય તેમ નથી, એમ એન્જિનિયરિંગ ઍકસ્પૉર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ ઑફ ઇન્ડિયાનું પણ કહેવું છે.

દેશની કુલ નિકાસમાં એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનોનો હિસ્સો 25 ટકા, જ્યારે એપરલ 15 ટકાનો ભાગ ધરાવે છે.

વિદેશના આયાતકારો જતા ન રહે તેમ માટે કોઈ ઉપાય સરકારે વિચારવો પડશે.

વિષચક્રમાં વૃદ્ધિદર

ભારતીય નિકાસકારોને વિદેશીબજાર ખૂંચવાઈ જવાનો ભય

વૈશ્વિક બ્રોકરેજ કંપની યુ.બી.એસ.ના મત મુજબ, લૉકડાઉન લંબાશે, તો ભારતમાં આર્થિકક્ષેત્રે અસ્થિરતા વધશે.

જેથી આગામી ઑગસ્ટ કે સપ્ટેમ્બર મહિના સુધી બજારમાં અસ્થિરતા રહેશે તેવી શક્યતા છે. આ સંજોગોમાં કંપનીઓની નફાકારકતા પણ ઘટશે એવું મનાય છે.

લૉકડાઉન લંબાય તો દેશનો આર્થિક વૃદ્ધિદર ઘટીને તળિયે પહોંચી જશે.

શૅરબજારમાં અત્યારે ઔદ્યોગિકક્ષેત્રે અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ પ્રવર્તી રહ્યું છે, એનો ભય જોવાઈ રહ્યો છે.

ઉદ્યોગજગતના ઍસોસિયેશનો પણ સરકારનું આ બાબતે ધ્યાન દોરી રહ્યા છે.

એસોચેમે (ASSOCHAM) સૂચવ્યું છે કે વેપાર અને ઉદ્યોગનાં કેટલાંક પસંદગીનાં ક્ષેત્રો, જેવાં કે રિટેલ, આવશ્યક ઉત્પાદનો, મોટાં બાંધકામો અને માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સનો સમાવેશ થાય છે, સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ અને સરકારે સૂચવેલા અન્ય સાવચેતીનાં પગલાંનું કડક પાલન સાથે કામગીરી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી હોવી જોઈએ.

આમ કરવાથી ભારતીય ઉદ્યોગો જે સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા છે, તેને ઘટાડવામાં મદદ કરશે.

દેશમાં અત્યારે આવશ્યક ચીજોનું ઉત્પાદન કરતાં એકમો અને ટ્રાન્સપૉર્ટેશન થકી લૉકડાઉનની આજની સ્થિતિમાં પણ આ સેવાઓ સારી રીતે પૂરી પડાઈ રહી છે.

કેસો નિયંત્રિત પણ...

બાંધકામક્ષેત્રે શરતી કામકાજની છૂટને અવકાશ

આ માટે રાજ્ય સરકારો અને સંબંધિત હેલ્થ સૅક્ટર અને હેલ્થ સેવાઓને અભિનંદન આપવા જોઈએ, પરંતુ હવે જ્યારે એક બાજુ કેસ વધી રહ્યા છે અને લૉકડાઉન પણ વધુ 19 દિવસ વધારી દેવાયું છે, ત્યારે મોટા ભાગનાં એકમો બંધ થવાને કારણે આર્થિક નુકસાનીમાં વધારો થઈ રહ્યો છે અને બેરોજગારીનું જોખમ વધી ગયું છે.

જો કે કોરોનાને કાબુમાં લેવા સરકારે વિવિધ નિયંત્રણો યુદ્ધના ધોરણે અમલી બનાવ્યાં છે અને અત્યાર સુધી કોરોનાના પ્રસારને નિયંત્રિત કરવામાં દેશ સફળ થયો છે, તે જોતાં આપણે અર્થવ્યવસ્થાને ફરી શરૂ કરવાની તૈયારી કરવી જ જોઇએ.

એસોચેમે સરકારને કહ્યું છે,...


વડા પ્રધાને બે દિવસ પહેલાં એટલે કે 19મી માર્ચે આ વિશે રાષ્ટ્રને સંબોધિત કરતાં કહ્યું હતું, "સાથીઓ, 22 માર્ચનો આપણો આ પ્રયાસ આત્મસંયમ અને દેશહિતમાં કર્તવ્યપાલનના સંકલ્પનું મજબૂત પ્રતીક છે."

બે દિવસ પછી 24 માર્ચની સાંજે આઠ વાગ્યે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ફરીથી દેશને સંબોધિત કરવા આવ્યા અને 21 દિવસના લૉકડાઉનની જાહેરાત કરી હતી.

વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું હતું, "આવનારા 21 દિવસ દરેક નાગરિક માટે, પરિવાર માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે, આરોગ્યના તજજ્ઞોની વાત માનીએ તો કોરોના વાઇરસની સાઇકલ તોડવા માટે 21 દિવસનો સમય બહુ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. જો આ 21 દિવસ નહીં સંભાળીએ તો દેશ અને તમારો પરિવાર 21 વર્ષ પાછળ ધકેલાઈ જશે."

એ 24 માર્ચની રાત હતી, હવે 17 જુલાઈ થઈ ગઈ છે. દેશના કેટલાક ભાગોમાં લૉકડાઉન ફરી લાગુ કરવું પડ્યું છે. આવું કેમ?

આનો જવાબ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ભાષણમાં જ છે, 'કોરોના વાઇરસની સાઇકલ તૂટી નથી. 21 દિવસમાં પરિસ્થિતિ સંભાળી શકાઈ નથી.'

શું લૉકડાઉન સફળ ન થયું?

આ પ્રશ્ન તો લૉકડાઉન દરમિયાન જ ઊઠવા લાગ્યો હતો અને જાણકારોને ગરબડનો અંદાજ પણ આવી ગયો હતો.

પ્રથમ લૉકડાઉનનો સમયગાળો ખતમ થયો તેના થોડા દિવસ પહેલાં, ભ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ારત સરકારનાં પૂર્વ આરોગ્યસચિવ સુજાતા રાવે આઉટલુક પત્રિકાને કહ્યું, "મને ચિંતા છે, હું આશા રાખું છું કે મહામારી નિયંત્રણની બહાર ન જતી રહે. મને લાગે છે કે ભારતે લૉકડાઉનના નિર્ણયનું સારી રીતે પાલન કર્યું છે."

"રાજ્યોએ પણ આ બાબતે સારું કામ કર્યું છે. સરકારી ડેટા જોઈને લાગે છે કે સંક્રમણને નિયંત્રણમાં લેવાયું છે અને આ સમુદાયમાં નથી ફેલાયું. નિયંત્રિત પરિસ્થિતિની સાથે-સાથે આખા દેશમાં લૉકડાઉન છે, તો ગ્રાફ સપાટ હોવો જોઈએ. પરંતુ એવું નથી થયું, એ ચિંતાની બાબત છે."

સુજાતા રાવે એપ્રિલ મહિનામાં આ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી અને હવે જુલાઈમાં પણ કંઈક આવી જ વાતો થઈ રહી છે. ચિંતા ઘટવાને બદલે વધી રહી છે.

આ કારણે જ લૉકડાઉન લગાવવું પડી રહ્યું છે, વધારવું પડ્યું છે કે પછી કડક કરવું પડી રહ્યું છે. સંક્રમણની સાઇકલ તૂટી નથી અને પરિસ્થિતિ નિયંત્રણમાં નથી.

ચક્ર તોડવામાં નિષ્ફળ?

માર્ચથી એપ્રિલ સુધી, એપ્રિલથી મે, મેથી જૂન અને હવે જુલાઈ.

શરૂઆતના 21 દિવસ તો યાદ રહ્યા. પછી દિવસ, અઠવાડિયાં, મહિના અને તારીખો, આ બધું મગજમાં ફિટ બેસાડવું મુશ્કલે થતું ગયું અને લોકોએ આના પ્રયત્ન પણ છોડી દીધા.

લોકોની જીભે લૉકડાઉન શબ્દ ચડેલો હતો ત્યારે 68 દિવસ પછી 31 મેના રોજ નવો શબ્દ આવ્યો, એ હતો અનલૉક-1.

ગૃહ મંત્રાલયે કન્ટેનમૅન્ટ ઝોનને છોડીને બાકી જગ્યાએથી લગભગ બધી પાબંદી હઠાવી લીધી હતી. લૉકડાઉન પછી અનલૉકના પણ વધુ સંસ્કરણ આવી ગયાં છે.

આ પ્રશ્ન સતત ઊભો રહ્યો અને સમાચારનો ભાગ બન્યો. જેમકે પાંચ જૂને કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ એક ટ્વીટ કર્યું જેમાં સ્પેન, જર્મની, ઇટાલી અને બ્રિટનના ગ્રાફ સાથે ભારતની સરખામણી હતી.

તેમણે લખ્યું, "એક નિષ્ફળ લૉકડાઉન કંઈક આવું દેખાય છે."

આ જુલાઈ મહિનો છે. હવે ના તો વડા પ્રધાન પહેલાંની જેમ ભાષણ કરે છે, ના તો રાહુલ ગાંધી પહેલાંની જેમ ટ્વીટ કરે છે.

ના તો કેન્દ્રીય આરોગ્યમંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારી લવ અગ્રવાલ અને પુણ્ય સલીના શ્રીવાસ્તવની બ્રીફિંગની રાહ જુએ છે અને કેરળના મુખ્ય મંત્રીના ટ્વીટની પણ ચર્ચા નથી થતી.

જોરદાર હેડલાઇન લખવાવાળા પત્રકારોએ પણ હથિયારો મૂકી દીધાં છે.

હવે તેઓ રોજ લખે છે, "આજે રેકર્ડ સંખ્યામાં સંક્રમણના આંકડા આવ્યા, પછીના દિવસે આ જ વાક્ય, એના પછીના દિવસે પણ આ જ લાઇન. રેકર્ડ તૂટી રહ્યા છે, પણ સાઇકલ નથી તૂટી રહી.

તો પ્રશ્ન એ છે કે આવું કેમ થઈ રહ્યું છે?

સંકટ બદથી બદતર

નિષ્ણાતોનો મત છે કે આના મૂળમાં ભારતનું નબળું...


વડાંપ્રધાને કહ્યું છે કે સરકાર એ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી છે કે સેલિસ્બરી હુમલા માટે રશિયાના જવાબદાર હોવાની શક્યતા વધારે છે.

વિદેશ કાર્યાલયે પણ રશિયાના રાજદૂત પાસે આ મામલે સ્પષ્ટતા માગી છે.

વડાંપ્રધાને કહ્યું છે કે મંગળવારના અંત સુધી જો વિશ્વસનીય પ્રતિક્રિયા નથી મળતી, તો બ્રિટન આ ઘટનાને રશિયા દ્વારા શક્તિના ગેરકાયદેસર પ્રયોગ તરીકે માનશે.

નર્વ એજન્ટ

2006માં રશિયાની મિલિટ્રી કોર્ટે રાજદ્રોહના મામલે સર્ગેઈ સ્ક્રિપલને આરોપી ગણાવ્યા હતા

તેમણે આગળ જાણકારી આપી કે આ હુમલામાં જે રસાયણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે તે નર્વ એજન્ટનું સ્વરૂપ છે, જેને નોવિચોક નામે ઓળખવામાં આવે છે.

થેરેસા મેએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું, "આ રશિયન રાષ્ટ્ર દ્વારા અમારા દેશ પર સીધો હુમલો છે અથવા તો રશિયન સરકાર નર્વ એજન્ટ પર નિયંત્રણ ગુમાવી ચૂકી છે અને તેણે તેને બીજા લોકોના હાથોમાં જવાની અનુમતિ આપી છે."

તેમણે કહ્યું કે વિદેશ સચિવ બોરિસ જૉનસને રશિયાના રાજદૂતને નોવિચોક કાર્યક્રમની સમગ્ર જાણકારી રાસાયણિક શસ્ત્ર નિષેધ સંગઠનને આપવા કહ્યું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

થેરેસા મેએ કહ્યું કે બ્રિટને વધારે વ્યાપક ઉપાયો માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ. ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

66 વર્ષના રિટાયર્ડ સૈન્ય ગુપ્તચર અધિકારી સ્ક્રિપલ અને તેમના 33 વર્ષીય દીકરી સેલિસ્બરી સિટી સેન્ટરમાં એક બેન્ચ પર અચેત અવસ્થામાં મળી આવ્યા હતા. હજુ પણ તેમની હાલત ગંભીર છે.

શું છે નોવિચોક એજન્ટ?

નોવિચોકને રશિયન ભાષામાં 'નવાગંતુક' કહેવામાં આવે છે. આ એ નર્વ એજન્ટોનું સમૂહનો ભાગ છે જેને સોવિયત રાષ્ટ્રએ 1970થી 1980 વચ્ચે ગુપ્ત રીતે વિકસિત કર્યું હતું.

તેમાં ઉપયોગમાં લેવાતું એક રસાયણ એ-230 કહેવાય છે જે કથિત રૂપે વીએક્સ નર્વ એજન્ટથી પાંચથી આઠ ગણા વધારે ઝેરી હોય છે.

તેની મદદથી કોઈ વ્યક્તિને થોડી મિનિટોમાં જ મારી નાખી શકાય છે.

આ રસાયણના ઘણાં પ્રકાર બનાવવામાં આવે છે અને તેમાંથી કથિત રૂપે એકને રશિયન સેનાએ રાસાયણિક હથિયારોના રૂપમાં પરવાનગી આપી છે.

તેમાંથી કેટલાક નર્વ એજન્ટ પ્રવાહી પદાર્થમાં હોય છે. તો કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે તે ઘન પદાર્થના રૂપમાં પણ હોય છે.

કેટલાક નર્વ એજન્ટ એટલા ખતરનાક હોય છે કે જો તેમને ભેળવી દેવામાં આવે તો તે વધારે ઝેરીલા એજન્ટને નિર્મિત કરી નાખે છે.

બ્રિટનનાં વડાંપ્રધાનનાં આ આરોપો બાદ રશિયાના વિદેશ મંત્રાલયનાં પ્રવક્તા મારિયા જખારોવાએ કહ્યું છે કે મેનું નિવેદન બ્રિટીશ સંસદમાં એક સર્કસના કાર્યક્રમ જેવું છે.

તેમણે કહ્યું છે કે ઉશ્કેરણી માટે આ એક રાજકીય અભિયાન છે.

રશિયાના વિદેશ મંત્રાલયે થેરેસા મેના નિવેદનને એક પ્રકારની પરીકથા ગણાવ્યું છે. પરંતુ યૂરોપીય સંઘ અને અમેરિકાએ બ્રિટનનો પક્ષ લીધો છે.

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના કાર્યાલય વ્હાઇટ હાઉસે હુમલાની નિંદા કરી છે. જ્યારે યૂરોપીય સંઘના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ફ્રાંસ ટિમરમૈન્સએ આ અવસર પર બ્રિટન સાથે એકજૂથતા દર્શાવી છે.

રશિયન જાસૂસને ગદ્દારીની સજા મળી?

સર્ગેઈ સ્ક્રિપલ અને તેમના દીકરી યુલિયા હોસ્પિટલમાં ગંભીર હાલતમાં છે

સર્ગેઈ સ્ક્રિપલ રશિયાની સેનામાં મિલિટ્રી ઇન્ટેલિજન્સમાં કર્નલ હતા. તેમની પાસે એવું પદ હતું જેના પર પહોંચવાં માટે નવયુવાનો સપનું જોતા હતા.

પરંતુ રશિયન એજન્ટ બાદ સર્ગેઈ સ્ક્રિપલ જે વાત માટે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યા હતા, તે વાત જાસૂસી અને ગદ્દારી સાથે જોડાયેલી હતી.

સર્ગેઈ સ્ક્રિપલને વર્ષ 2006માં બ્રિટન માટે જાસૂસી કરવાના આરોપ હેઠળ 13 વર્ષની સજા સંભળાવવામાં આવી હતી.

રશિયાએ દાવો કર્યો હતો કે એમઆઈ-16એ સર્ગેઈ સ્ક્રિપલને જાસૂસી માટે એક લાખ ડોલર આપ્યા હતા. આ જાણકારી સર્ગેઈ વર્ષ 1990થી MI-16ને પહોંચાડી રહ્યા હતા.

વર્ષ 2010માં...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

અમેરિકામાં રાહુલ ગાંધી અનેક લોકોને મળ્યા હતા અને યુનિવર્સિટીમાં વિદ્યાર્થીઓને સંબોધિત પણ કર્યાં હતાં.

આ દરમિયાન રાહુલે અનેક સવાલના જવાબ પણ આપ્યા હતા. રાહુલે ભારતની હાલની સ્થિતિ અને રાજકારણ અંગે ગંભીર ચર્ચા પણ કરી હતી.

તેમણે અનેક સામયિકો અને સમાચારપત્રોને ઇન્ટર્વ્યૂ પણ આપ્યું હતું.

રાહુલની યાત્રાને મીડિયામાં ખૂબ જ સારો પ્રતિસાદ મળ્યો હતો અને રાહુલે આ દરમિયાન જે વાતો કરી તેના વખાણ પણ થયા હતા.

ભારતમાં પ્રથમ વખત સત્તાધારી બીજેપીએ અનુભવ કર્યો કે વિદેશમાં મોદીનો જાદુ ઓછો થઈ રહ્યો છે અને રાહુલ ગાંધીને લોકો ગંભીરતાથી લઈ રહ્યાં છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ભારતની અર્થવ્યવસ્થાની લથડતી હાલતના કારણે પ્રધાનમંત્રી મોદીની ટીકા થઈ રહી છે.

શરુઆતમાં એવું લાગી રહ્યું હતું કે મોદી ભારતીય અર્થવ્યવસ્થામાં અનેક ફેરફાર લાવશે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ મોટો સુધારો જોવા મળ્યો નથી.

રાહુલ ગાંધી ગુજરાત ચૂંટણીને લઈને ભાજપ સરકારને પાછળ મૂકવા તૈયારી કરી રહ્યા છે

ગરીબોને ફાયદો નથી

ભારતની અર્થવ્યવસ્થાનો વૃદ્ધિ દર 6 ટકાથી પણ ઓછો થઈ ગયો છે. અર્થવ્યવસ્થામાં રહેલી સુસ્તીને સરળતાથી અનુભવી શકાય છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

.

સરકાર એ વાતની માહિતી મેળવવા નિષ્ફળ રહી છે કે તેમની નીતિઓથી ગરીબોને કોઈ ફાયદો નથી થઈ રહ્યો.

આગામી મહિનાઓમાં ભારતના અનેક રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની છે. મોદી સરકારને લઈને જેવી વાતો થઈ રહી છે, તે માહોલમાં બીજેપી માટે ચૂંટણી લડવી સહેલી સાબિત નહીં થાય.

ગુજરાત અને હિમાચલ પ્રદેશમાં નવેમ્બર- ડિસેમ્બર મહિનામાં ચૂંટણી છે. તેમાં ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીનું ખાસ મહત્વ છે.

ગુજરાત પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીનુ ગૃહ રાજ્ય છે અને તેઓ ત્યાંના મુખ્યમંત્રી રહી ચૂક્યાં છે.

બીજેપી ગુજરાતમાં લાંબા સમયથી સત્તામાં છે. ગુજરાતમાં હાલ જેવો માહોલ છે તેના આધારે ફેરફારના સંકેત સ્પષ્ટપણે જણાઈ રહ્યાં છે, પરંતુ શું કોંગ્રેસ તેનો ફાયદા ઉઠાવી શકશે?

રાહુલ ગાંધી અમેરિકાથી આવ્યા બાદ ગુજરાત પ્રવાસે ગયા હતા. ગુજરાતમાં રાહુલે પ્રવાસની શરૂઆત એક મોટા મંદિરમાં પૂજા સાથે કરી હતી.

તેઓ ગુજરાતની અનેક જગ્યાએ ગયા હતા, પરંતુ તેના દરેક પ્રવાસમાં કોઈને કોઈ મંદિરમાં પૂજા કરવાનો કાર્યક્રમ નક્કી હતો. રાહુલનું મંદિર જવું અને પૂજા કરવી તે મીડિયામાં છવાયેલું રહ્યું.

ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી જીતીને કોંગ્રેસ ગેમ ચેન્જ કરી શકશે કે નહીં તેના પર સૌની નજર છે

સંવેદનશીલ હિંદુત્વનો સહારો

અનેક રાજકારણના વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે રાહુલનું મંદિર જવું તે કોઈ અચાનક બનેલી ઘટના ન હતી, પરંતુ તે કોંગ્રેસે વિચારેલી એક રણનીતિનો ભાગ હતો.

વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે કૉંગ્રેસ સત્તા મેળવવા માટે નરમ હિંદુત્વનો સહારો લઈ રહી છે.

બીજેપી કૉંગ્રેસની ધર્મનિરપેક્ષતા પર હંમેશા સવાલ ઉઠાવે છે. આવી રીતે વિવિધ પાસાઓના કારણે રાહુલ ગાંધીના ગુજરાત પ્રવાસને સફળ ગણવામાં આવી રહ્યો છે.

નરેન્દ્ર મોદીની ભાજપ પાર્ટી માટે ગુજરાત નાકનો સવાલ છે. બીજેપીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહ પણ ગુજરાતના જ છે.

બીજી તરફ કૉંગ્રેસ માટે પણ આ ચૂંટણી ખૂબ જ મહત્વની છે. જો ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી કૉંગ્રેસ જીતી લે છે તો ભારતના રાજકારણમાં એ બાબત 'ગેમ ચેન્જર' સાબિત થઈ શકે છે.

કોંગ્રેસ સત્તામાં ફરવા માગે છે તો તેણે મજબૂત વિકલ્પ સાથે મેદાનમાં ઉતરવાની જરૂર

ગુજરાતમાં સત્તા પરિવર્તનની શક્યતાઓ છે, પરંતુ એક મજબૂત વિકલ્પની શોધ છે. કોંગ્રેસ પ્રમાણે તે ગુજરાતમાં ભાજપના આક્રમક હિંદુત્વનો સામનો નરમ હિંદુત્વથી કરશે તો તેના માટે ચૂંટણી જીતવી મુશ્કેલ છે.

જો કોંગ્રેસ સત્તામાં પરત ફરવા માંગે છે તો તેણે મજબૂત વિકલ્પ અને લોકોને પસંદ...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

એ વખત નવનિર્વાચિત વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ચૂંટણીમાં જીત બદલ ભારતીય જનતા પાર્ટી (બીજેપી)ના સહયોગી પક્ષોનો ખાસ આભાર માન્યો હતો.

ગત સંસદીય ચૂંટણીમાં બીજેપીએ એકલે હાથે બહુમતિ મેળવી લીધી હતી. બહુમતિ માટે જરૂરી 272થી બેઠકો કરતાં દસ બેઠકો વધારે જીતી હતી.

નેશનલ ડેમોક્રેટિક અલાયન્સ(એનડીએ)ના બે ડઝનથી વધારે સાથી પક્ષો પૈકીના 22 પક્ષોએ સાથે મળીને લોકસભાની કુલ 54 બેઠકો જીતી હતી.

બીજેપીના 282 સંસદસભ્યો અને સાથી પક્ષોની 54 બેઠકોના સરવાળા સાથે એનડીએનો આંકડો 335 પર પહોંચ્યો હતો.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

સંસદના સેન્ટ્રલ હોલમાં નરેન્દ્ર મોદીની જમણી બાજુએ પ્રકાશસિંહ બાદલ, ચંદ્રાબાબુ નાયડુ અને પછી ઉદ્ધવ ઠાકરે બેઠેલા હતા.

શિવ સેના અને ટીડીપી

શિવ સેનાના વડા ઉદ્ધવ ઠાકરે, મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને નરેન્દ્ર મોદી

હવે 2018ના માર્ચની વાત. 2019ની સંસદીય ચૂંટણી આડે હવે લાંબો સમય રહ્યો નથી, પણ પોતાના બે મોટા સાથી પક્ષો એ ચૂંટણીમાં પણ એનડીએમાં રહેશે એવો દાવો બીજેપી આજે કરી શકે તેમ નથી.

2014માં મહારાષ્ટ્રમાંથી લોકસભાની 18 બેઠકો જીતેલી શિવ સેના એનડીએમાં બીજેપી પછી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બીજો સૌથી મોટો પક્ષ છે, પણ છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી શિવ સેના બીજેપીને સતત ધમકી આપતો રહ્યો છે.

2014ની સંસદીય ચૂંટણી પછી અને મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણીના પરિણામ પહેલાં પણ બન્ને પક્ષો અલગ થયા હતા.

શિવ સેના લગભગ દર અઠવાડિયે બીજેપીને ટેકો આપવાના મુદ્દે ધમકીયુક્ત નિવેદનો કરતી રહે છે.

આંધ્ર પ્રદેશને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપવાના મુદ્દે તેલુગુ દેસમ પાર્ટી (ટીડીપી) પણ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી આકરું વલણ અપનાવતી હતી.

કેન્દ્ર સરકારમાંના ટીડીપીના પ્રધાનો અને આંધ્ર સરકારમાંનાં બીજેપીના પ્રધાનો હવે રાજીનામાં આપી ચૂક્યા છે.

ચંદ્રાબાબુ નાયડુ કહી ચૂક્યા છે કે બીજેપીનું વલણ "અપમાનજનક અને પીડાકારક હતું."

એનડીએમાં રહેવું કે નહીં તેનો નિર્ણય ટીડીપી બાદમાં કરશે એવું પણ તેઓ જણાવી રહ્યા છે.

આજની તારીખે 18 સંસદસભ્યો ધરાવતી શિવ સેના અને 16 સંસદસભ્યો ધરાવતી ટીડીપીનો બીજેપી સાથેનો સંબંધ બગડી ચૂક્યો છે, પણ વાત અહીં પૂરી થતી નથી.

પંજાબ અને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કડવાશ

નરેન્દ્ર મોદી સાથે (ડાબેથી) દેવેન્દ્ર ફડણવીસ, મધ્ય પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન શિવરાજસિંહ ચૌહાણ, આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન ચંદ્રાબાબુ નાયડુ અને અન્યો

પંજાબમાં વિધાનસભાની ગત ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના અમરિંદર સિંહની શાનદાર જીત અને સત્તાધારી બીજેપી-અકાલી દળ ગઠબંધનના પરાજયને કારણે બન્ને પક્ષો વચ્ચેના સંબંધમાં કડવાશ આવી છે.

બિહારમાં નીતિશ કુમાર-લાલુપ્રસાદ યાદવનું ગઠબંધન તૂટ્યાં બાદ બીજેપી સરકારમાં ભાગીદાર ભલે બની ગઈ હોય, પણ 2014માં બીજેપી નીતિશકુમાર સામે લડીને જ લોકસભાની 22 બેઠકો જીતી હતી.

બીજેપી 2019માં નીતિશકુમાર સાથે મળીને ચૂંટણી લડશે તો એ કેન્દ્ર તથા રાજ્ય બન્નેમાં શાસનવિરોધી લાગણીનો સામનો કરતી હશે.

તેનો અર્થ એ થયો કે 2014માં જેટલી બેઠકો મળી હતી એટલી બેઠકો બીજેપી ફરી જીતી શકશે એ નક્કી નથી.

જીતન રામ માંઝી 2014માં બીજેપીની સાથે હતા. તેમણે બીજેપી 'તકવાદી' હોવાનો આક્ષેપ કરીને તેનાથી અલગ થઈ ગયા છે.

નીતિશકુમાર એનડીએમાં જોડાયા પછી બિહારમાં તેમના બીજા સાથી પક્ષ રાષ્ટ્રીય લોકસમતા પાર્ટીના નેતા ઉપેન્દ્ર કુશવાહા નારાજ હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

તેમની તાજેતરમાં યોજાયેલી એક રેલીમાં લાલુપ્રસાદ યાદવના પક્ષના અનેક નેતાઓ જોવા મળ્યા હતા. એ પછી ઉપેન્દ્ર કુશવાહા નીતિશકુમારનો સાથ છોડશે તેવું અનુમાન કરવામાં આવી રહ્યું છે.

ભારત પ્રશાસિત જમ્મુ-કાશ્મીરમાં બીજેપીએ મહેબૂબા મુફતીની પીપલ્સ...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

ગુજરાતમાં સત્તારૂઢ બીજેપીથી કથિત રીતે નારાજ દલિતો અને પાટીદારોની માગણી સાથે ઊભા થયેલા નેતાઓને જે સમર્થન મળી રહ્યું છે તે નોંધપાત્ર છે.

બીજી તરફ, કોંગ્રેસના ઉપપ્રમુખ રાહુલ ગાંધી નવા આક્રમક અવતારમાં જોવા મળી રહ્યા છે.

રાહુલને સાંભળવા માટે સંખ્યાબંધ લોકો એકઠા થઈ રહ્યા છે અને લોકો એવું પણ કહી રહ્યા છે કે, ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ પુનરાગમન કરી શકે છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

રાજકીય વિશ્લેષક અને સીનિયર પત્રકાર નીરજા ચૌધરીએ અમદાવાદ, મહેસાણા, સુરત, રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર, ભરૂચમાં વસાવા આદિવાસીઓની બહુમતીવાળા વિસ્તારો સહિત ઘણાં શહેરોની મુલાકાત તાજેતરમાં લીધી હતી.

એમણે આ વિસ્તારોમાં ફરીને ચૂંટણીના મુદ્દાઓ અને લોકોનું વલણ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. બીબીસીનાં સંવાદદાતા માનસી દાશે નીરજા ચૌધરી સાથે વાત કરી હતી અને એમના પ્રવાસનો અનુભવ જાણ્યો હતો.

ગુજરાતની ચૂંટણી વિશેનું નીરજા ચૌધરીનું આકલન વાંચો.

2016ને નથી ભૂલ્યા પાટીદારો

ગયા વર્ષે થયેલા ગોળીબારકાંડની અસર અને ગુસ્સો પાટીદાર સમાજમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે

''હું ગામમાંથી પસાર થઈ, ત્યારે મને લાગ્યું હતું કે લોકો પરિવર્તન ઇચ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે છે. મહેસાણાના પાટીદારો ગુસ્સામાં છે. મહેસાણામાં અનામત આંદોલન કે અનામત નહીં આપવાનો મુદ્દો ન હતો.

''એમનું કહેવું એમ હતું કે અનામત તો અમને બીજેપી કે કોંગ્રેસ બેમાંથી કોઈ નહીં આપે, છતાંય કોંગ્રેસની તરફેણમાં છે, કારણ કે કોંગ્રેસે પાટીદારોની કમ સે કમ હત્યા તો નથી જ કરી.

''અનામત આંદોલન સમયે થયેલા ગોળીબારકાંડની અસર અને ગુસ્સો પાટીદાર સમાજમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે.''

2015માં પાટીદાર નેતાઓની એક રેલીમાં સામેલ થયેલા લોકો પર લાઠીચાર્જ કરવામાં આવ્યો હતો અને ગોળીબાર પણ કરવામાં આવ્યો હતો.

તેમાં 14 લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા. એ માટે પાટીદારો તત્કાલીન મુખ્યપ્રધાન આનંદીબહેન પટેલને જવાબદાર માને છે. પાટીદારોએ એમનાં માટે આકરા શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

પાટીદારોએ ત્યારે કહ્યું હતું, ''તેઓ બહુ અભિમાની થઈ ગયાં છે. તેઓ માને છે કે ગુજરાતને તેમનું ગૌરવ છે. તેઓ મનફાવે તેમ વર્તી રહ્યાં છે. તેમને એક ઝટકો આપવો જરૂરી છે, જેથી તેઓ લાઇન પર આવી જાય.''

આક્રોશ નહીં, નારાજગી

પ્રતીકાત્મક તસવીર

નીરજા ચૌધરીએ કહ્યું હતું, ''જે ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાંથી હું પસાર થઈ હતી, ત્યાં દરેક જગ્યાએ આક્રોશ જોવા મળ્યો ન હતો, કેટલાક લોકો નારાજ જરૂર હતા. ખેડાના એક ગામમાં નારાજગી જોવા મળી હતી.

આખા દેશના કુલ ઘરેલું ઉત્પાદનની વાત કરીએ તો તેમાં મોખરે છે ખેડા જિલ્લાનાં ગામો. એ ગામોના પાટીદારો વિદેશમાં વસેલા છે અને ત્યાંથી મોટા પ્રમાણમાં પૈસા દેશમાં મોકલે છે.

યુવા વર્ગ હાર્દિક પટેલને ટેકો આપી રહ્યો છે અને સુરતમાં તેમની ઝુંબેશ પણ સારી રીતે ચાલી રહી છે.

સુરતની બાર શહેરી બેઠકો પૈકીની ચાર બેઠકો પર જોરદાર ટક્કર જોવા મળી શકે છે.

અગાઉની ચૂંટણીઓમાં 72 ટકા પાટીદારોએ બીજેપીને મત આપ્યા હતા. આ વખતે શું થશે એ કહી શકાય નહીં.''

ગામડાંઓમાં શાસનવિરોધી પવન

ગુજરાતમાં રસ્તાઓ ઘણા સારા છે. ગામડાંઓમાં શૌચાલયો છે, પાક્કાં ઘરો છે. એ જુઓ તો લાગે કે વિકાસ થયો છે તેમાં કોઈ શંકા નથી, પણ ત્યાં આંગણવાડી કાર્યકરોમાં નારાજગી જોવા મળી હતી.

તેઓ પરિવર્તન ઇચ્છે છે. એ લોકો સરકારી અને બિન-સરકારી કાર્યક્રમોમાં યોગદાન આપે એવી આશા રાખવામાં આવે છે, પણ તેમનો પગાર બહુ ઓછો છે. આથી તેઓ નારાજ છે.

આધારને રેશન કાર્ડ સાથે જોડવાના મુદ્દે પણ ઘણા લોકો નારાજ છે.

આદિવાસી વિસ્તારોના લોકોનું કહેવું એવું હતું કે, અગાઉ તેમના પરિવારનો કોઈ પણ સભ્ય જઈને રેશન લઈ આવતો હતો, પણ હવે જેની પાસે આધાર કાર્ડ નહીં હોય રેશન લેવા...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

જોકે, સ્વિત્ઝર્લેન્ડના એક નાનકડા શહેરમાં મોટા-મોટા રાજકીય અને આર્થિક નિર્ણયો પણ લેવામાં આવે છે.

એ શહેરનું નામ છે દાવોસ. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી હાલ દાવોસની મુલાકાતે ગયા હોવાથી એ શહેર ચર્ચામાં છે.

દાવોસમાં યોજાયેલી વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમમાં હાજરી આપવા માટે નરેન્દ્ર મોદી ગયા છે.

કોઈ ભારતીય વડાપ્રધાન 1997 પછી પહેલીવાર દાવોસની વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમમાં હાજરી આપી રહ્યા છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

આ માટેનું કારણ પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું, "દાવોસ અર્થજગતની પંચાયત બની ગયું છે એ આખી દુનિયા સારી રીતે જાણે છે."

દુનિયા માટે દાવોસ આટલું બધું મહત્ત્વનું કેમ છે?

વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમમાં લેવાતા નિર્ણયોની અસર સમગ્ર વિશ્વનાં અર્થકારણ પર શા માટે થાય છે?

ઓસ્ટ્રેલિયાથી માંડીને અમેરિકા સુધીના દેશોના દિગ્ગજ નેતાઓ ફૉરમમાં હાજરી આપવા શા માટે આવે છે?

આ સવાલોને જવાબ મેળવતા પહેલાં દાવોસ શહેરને જાણી લો.

ક્યાં છે દાવોસ?

પ્રાટિગાઉ જિલ્લામાં વાસર નદીના કિનારે વસેલું છે દાવોસ. એ સ્વિસ આલ્પ્સ પર્વતમાળાની પ્લેસૂર અને અલ્બૂબા શૃંખલા વચ્ચે આવેલું છે.

સમુદ્રની સપ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાટીથી 5120 ફૂટ ઉપર આવેલા દાવોસને યુરોપનું સૌથી ઊંચું શહેર ગણવામાં આવે છે.

પૂર્વ અલ્પાઈન રિઝોર્ટના બે હિસ્સા દાવોસ ડોર્ફ (ગામ) અને દાવોસ પ્લાટ્ઝ એમ બે હિસ્સાનું બનેલું છે દાવોસ.

દાવોસ વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમનું યજમાન બને છે એટલા માટે ખાસ છે.

રાજકીય તથા બિઝનેસ જગતના દુનિયાભરના દિગજ્જો વર્ષમાં એકવાર દાવોસમાં એકઠા થાય છે. તેથી મહત્ત્વની આ ફૉરમને સરળ ભાષામાં 'દાવોસ' તરીકે જ ઓળખવામાં આવે છે.

આ ઉપરાંત દાવોસ સ્વિત્ઝર્લેન્ડનું સૌથી મોટું સ્કી રિસોર્ટ પણ છે.

દરેક વર્ષના અંતે દાવોસમાં વાર્ષિક સ્પેંગલર કપ આઈસ હોકી ટૂર્નામેન્ટનું આયોજન કરવામાં આવે છે. એચસી દાવોસ લોકલ હોકી ટીમ તેની યજમાન હોય છે.

અત્યંત સુંદર દાવોસને વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમ યોજાવાને કારણે વિશ્વના નકશા પર ખાસ ઓળખ મળી છે. તેથી હવે ફૉરમ વિશે જાણી લો.

શું છે વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમ?

વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમની વેબસાઈટના જણાવ્યા અનુસાર, દાવોસ-ક્લોર્સ્ટર્સની વાર્ષિક બેઠક માટે તે જાણીતી છે.

બિઝનેસ, સરકાર અને સિવિલ સોસાયટીના વડેરાઓ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી ફૉરમમાં એકઠા થાય છે.

તેઓ વિશ્વ સામેના પડકારોના સામનાના ઉપાયોની ચર્ચા પણ કરે છે.

વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમનો પાયો પ્રોફેસર ક્લોઝ શ્વોબે નાખ્યો હતો. એ વખતે તેને યુરોપિયન મેનેજમેન્ટ ફૉરમ તરીકે ઓળખવામાં આવતી હતી.

એ ફૉરમ સ્વિત્ઝર્લેન્ડના જિનીવા શહેરમાં નોન-પ્રૉફિટ ફાઊન્ડેશન હતી.

દર વર્ષે જાન્યુઆરીમાં તેની વાર્ષિક બેઠક યોજાતી હતી અને વિશ્વના વિખ્યાત લોકો તેમાં ભાગ લેવા માટે આવતા હતા.

યુરોપની કંપનીઓ અમેરિકન મેનેજમેન્ટ કંપનીઓની કાર્યપદ્ધતિને કઈ રીતે ટક્કર આપી શકે એ વિશે પ્રોફેસર શ્વાબ ફોરમની પ્રારંભિક બેઠકોમાં ચર્ચા કરતા હતા.

પ્રોફેસર શ્વાબનું વિઝન સમય જતાં વિસ્તર્યું હતું અને વર્લ્ડ ઇકોનૉમિક ફૉરમના સ્વરૂપમાં પરિવર્તિત થયું હતું.

1973માં બ્રેટન વૂડ્ઝ ફિક્સ્ડ એક્સચેન્જ રેટ મિકેનિઝમ ધરાશયી થવાની ઘટના હોય કે ઈઝરાયલનું યુદ્ધ હોય, આવી ઘટનાઓને આ વાર્ષિક બેઠકે આર્થિક તથા સામાજિક મુદ્દાઓ સુધી વિસ્તારી હતી.

નરેન્દ્ર મોદી દાવોસ ગયાની વાતને મોટી ઘટના ગણવામાં આવે છે, પણ ફૉરમની બેઠકમાં રાજકીય નેતાઓ 1974માં પહેલીવાર સામેલ થયા હતા.

વિશ્વની 1,000 અગ્રણી કંપનીઓને સભ્યપદ આપવાની શરૂઆત ફૉરમે 1976માં કરી હતી.

યુરોપિયન મેનેજમેન્ટ ફૉરમ પહેલી બિન-સરકારી સંસ્થા છે, જેણે ચીનના ઇકોનૉમિક ડેવલપમેન્ટ...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અબુધાબીના ક્રાઉન પ્રિન્સને મંદિરનો પ્લાન દેખાડી રહેલા મંદિર સમિતિના સભ્યો

નરેન્દ્ર મોદીએ આ મંદિરનો શિલાન્યાસ કર્યો એટલે મીડિયાએ તેને પહેલું હિંદુ મંદિર ગણાવ્યું છે, પણ તેને હિંદુ મંદિર કહેવું યોગ્ય છે?

ગુજરાત યુનિવર્સિટીના સમાજ વિજ્ઞાનના પ્રોફેસર ગૌરાંગ જાની કહે છે, "હું માનું છું કે તેને હિંદુ મંદિર કહેવું યોગ્ય નથી.

"સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના લોકો હિંદુ જ છે, પણ સવાલ એ છે કે જેમને આપણે હિંદુ કહીએ છીએ તેમનાં પ્રતીક શું છે, તેમનો સંદેશ શું છે?

"સ્વામીનારાયણ પંથ ગુજરાતનો એક પ્રાદેશિક સંપ્રદાય છે. એ પોતાના સંપ્રદાયની આભા તથા ગૌરવ સાથે હંમેશા રહ્યો છે. એ આભામાં સંપ્રદાય પોતાનું કામ કરતો રહ્યો છે.

"તેને હિંદુ સાથે જોડવાનું પહેલી નજરે યોગ્ય લાગતું નથી, પણ ઊંડાણથી વિચારીએ તો સમજાય છે કે સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયમાં તેમના સંત જ સર્વોપરી હોય છે.

"સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે થયેલા વિકાસનું મુખ્ય કારણ એનઆરઆઈ ગુજરાતીઓ છે.

"સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયને રાજકારણ સાથે સીધો સંબંધ છે. થોડા મહિના પહેલાં પ્રમુખ સ્વામીનું નિધન થયું ત્યારે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દિલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્હીથી ગુજરાત તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા આવ્યા હતા.

"દેશના દરેક રાજકીય પક્ષને આ સંપ્રદાય ગમે છે, કારણ કે તેમની પાસે બહુ બધા પૈસા છે.

"હિંદુ ધર્મના વૈવિધ્ય અને પરંપરાનું પ્રતિબિંબ અહીં કોઈ પણ સ્વરૂપમાં જોવા મળતું નથી. આ સંપ્રદાયને આપણે હિંદુ ધર્મ સાથે સીધો જોડી શકીએ નહીં."

કોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાય?

સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયની એક સભાનું દૃશ્ય

વિદેશમાં સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાય તેનું પોતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે કે હિંદુ ધર્મનું?

ગૌરાંગ જાની કહે છે, "એ પ્રાદેશિક સંપ્રદાયની આભા સાથે જ છે, હિંદુ ધર્મના વૈવિધ્ય અને તેની પરંપરા સાથે નહીં.

"હિંદુસ્તાનમાં અત્યારે જે પ્રકારનું રાજકારણ ચાલે છે તેમાં રાષ્ટ્રીય કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રભાવ પાથરવા માટે આવા સંપ્રદાયનો સહારો જ લેવામાં આવતો હોય છે.

"ગુજરાતમાં આવા અનેક સંપ્રદાય છે, પણ તેમની પાસે પૈસા નથી એટલે તેઓ કોઈ રાજકીય પક્ષની નજીક નથી.

"મને લાગે છે કે સ્વામીનારાયણ મંદિર એક ખાસ સંપ્રદાયનું મંદિર છે કે હિંદુ મંદિર એ વિશે ચર્ચા કરવાની જરૂર છે."

ગૌરાંગ જાની ઉમેરે છે, "સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના લોકોએ પાછલા કેટલાક દાયકામાં ખુદને ઇશ્વર બનાવી લીધા છે.

"ખુદને ઇશ્વર બનાવી લેવાની આ પ્રવૃત્તિ હિંદુ ધર્મની કઈ પરંપરા અનુસારની છે તેની ચર્ચા કરવાની જરૂર છે.

"સ્વામીનારાયણ મંદિરમાં હિંદુ દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિઓ હોય છે, પરંતુ તેમના વિચાર અને રીતરિવાજ હિંદુ પરંપરાથી અલગ છે.

"સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાયના જે નિયમો છે તેમાં અનેક જ્ઞાતિઓને સામેલ કરી શકાય તેમ નથી.

"ભારતીય જનતા પક્ષને સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાય સાથે ગાઢ સંબંધ છે અને અબુધાબીમાંનું મંદિરનો એ સ્વરૂપમાં પ્રચાર કરવો એ સંબંધનો જ એક હિસ્સો છે."

દિલ્હીમાંનાં અક્ષરધામ મંદિરના જનસંપર્ક અધિકારી જે.એમ. દવેના જણાવ્યા અનુસાર, "સ્વામીનારાયણ સંપ્રદાય હિંદુ ધર્મનો જ એક હિસ્સો છે.

"આવું જ હોય તો સ્વામીનારાયણ મંદિરમાં હિંદુ દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિઓ સહજાનંદ સ્વામીની મૂર્તિની સરખામણીએ નાની કેમ હોય છે?"

જે.એમ. દવે કહે છે, "અમારો અલગ સંપ્રદાય છે અને તેમાં અમારા ઇષ્ટદેવ સ્વામીનારાયણ છે. તેથી તેમની મૂર્તિ મધ્યમાં હોય છે.

"ઘણાં મંદિરોમાં દેવી-દેવતાઓનો નાના આકારની હોય છે, પણ જે દેવી કે દેવતાનું મંદિર હોય છે તેની મૂર્તિ મધ્યમાં અને મોટી હોય છે.

"દરેક સંપ્રદાયના પોતાના ઇષ્ટદેવતા હોય છે અને અમારા ઇષ્ટદેવતા સ્વામીનારાયણ છે."

વિદેશમાંનાં...


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનલ્ડ ટ્રમ્પ

વોશિંગ્ટનમાં એક વિચારમંડળને સંબોધન કરતા ટિલરસને એમ પણ કહ્યું, ''અમેરિકા અને ભારત વિશ્વના બે છેડે આવેલા સ્થિરતાના આધાર છે.''

ટિલરસને કરેલા સંબોધનના મુખ્ય અંશ આ મુજબ છેઃ

ભારત-અમેરિકાની દોસ્તીનું ચીન કનેક્શન

નરેન્દ્ર મોદી અને ડોનલ્ડ ટ્રમ્પ

ચીનમાં સત્તાધારી કોમ્યુનિસ્ટ પક્ષનું મહત્વનું અધિવેશન ચાલી રહ્યું હતું ત્યારે જ અમેરિકાના વિદેશ પ્રધાને ભારત સાથે સહકાર વધારવાના સંકેત આપ્યા હતા.

ડોનલ્ડ ટ્રમ્પ આવતા મહિને સૌપ્રથમવાર ચીનની મુલાકાત લેવાના છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

એ મુલાકાત પહેલાં ટિલરસને ચીનના મુદ્દે કહ્યું, ''અમેરિકાએ એશિયામાં ચીનના માળખાગત રોકાણના વિકલ્પ શોધવાની ચર્ચા પણ શરૂ કરી દીધી છે.''

ટિલરસને ઉમેર્યું, ''એશિયામાં ચીનની નકારાત્મક અસરના સંદર્ભમાં અમેરિકા ભારતને મહત્વનું સહયોગી ગણી રહ્યું છે.''

નરેન્દ્ર મોદી અને ડોનલ્ડ ટ્રમ્પ

આ વર્ષે જૂનમાં અમેરિકન સંસદને સંબોધન કરતાં નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું, ''મને સંબોધનની તક આપીને આપે ભારતીય લોકશાહી અને તેના સવાસો કરોડ લોકોનું સન્માન કર્યું છે. ''

''ભારત અને અમેરિકા વચ્ચ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેનો સંબંધ પ્રભુત્વને બદલે સહકારનો હશે.''

એશિયા અને વિશ્વમાં ચીનના વધતા પ્રભાવને રોકવા માટે ભારતની નજીક આવવાની અમેરિકાની નીતિ સફળ થશે કે કેમ એ તો ભવિષ્યમાં જ ખબર પડશે.

રેક્સ ટિલરસન આગામી સપ્તાહે ભારત અને પાકિસ્તાનની મુલાકાતે આવવાના છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન યોગી આદિત્યનાથ

કૈરાનામાં બીજેપીના સંસદસભ્ય હુકુમ સિંહના મૃત્યુને કારણે ખાલી પડેલી બેઠક પરથી તેમનાં પુત્રી મૃગાંકા સિંહ ચૂંટણી લડ્યાં હતાં. તેમનાં મુખ્ય પ્રતિસ્પર્ધી રાષ્ટ્રીય લોકદળ (આરએલડી)નાં તબસ્સુમ હસન હતાં.

તબસ્સુમ હસનને સમાજવાદી પાર્ટી (એસપી), કોંગ્રેસ અને બહુજન સમાજ પાર્ટી (બીએસપી)નો પરોક્ષ ટેકો હતો.

ઉત્તર પ્રદેશમાં દલિત લાગણીના સ્વરૂપે બહાર આવેલી ભીમ આર્મીએ તેમને પ્રત્યક્ષ ટેકો આપ્યો હતો.

ભીમ આર્મીના જેલમાં કેદ પ્રમુખ ચંદ્રશેખર આઝાદ રાવણે લખેલો હસ્તલિખિત પત્ર વહેંચવામાં આવ્યો હતો, જેમાં એકત્રિત વિરોધ પક્ષના ઉમેદવારને ટેકો આપવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી.

બીજી તરફ નૂરપૂર વિધાનસભા બેઠકની પેટાચૂંટણીમાં એસપીના ઉમેદવાર નઈમ-ઉલ-હસનને કોંગ્રેસ, બીએસપી અને આરએલડીએ ટેકો આપ્યો હતો.

નૂરપુરમાં બીજેપીનાં ઉમેદવાર અવનિ સિંહ તેમની હાર થશે એવું ધારીને મતગણતરી કેન્દ્રમાંથી બહાર નીકળી ગયાં હતાં.

ભાજપ માટે પ્રતિષ્ઠાનો મુદ્દો

ચૌધરી અજિત સિંહ તેમના પક્ષનાં વિજેતા ઉમેદવાર તબસ્સુમ હસન સાથે

ગોરખપુર અને ફૂલપુર સંસદીય પેટાચૂંટણી પછી હવે પશ્ચિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મ ઉત્તર પ્રદેશની કૈરાના સંસદીય બેઠક અને નૂરપુર વિધાનસભા બેઠકની પેટાચૂંટણી બીજેપી તથા મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ માટે પ્રતિષ્ઠાનો મુદ્દો હતી.

આ ચૂંટણી પ્રતિષ્ઠાનો મુદ્દો એટલા માટે હતી કે તમામ વિરોધ પક્ષો એક થઈને પણ ભાજપને હરાવી નહીં શકે તો 2019માં તેમના માટે જીતવાની શું આશા રહેશે?

ઉત્તર પ્રદેશમાં વિરોધ પક્ષની એકતાને વધુ વ્યાપક બનાવવા માટે ચૌધરી અજિત સિંહનાં આરએલડીનાં ઉમેદવાર તબસ્સુમ હસનને વિરોધ પક્ષે સંયુક્ત ઉમેદવાર બનાવ્યાં હતાં.

શું તમે આ વાંચ્યું?

કોંગ્રેસે શરૂઆતમાં આનાકાની બાદ તબસ્સુમ હસનને ટેકો જાહેર કર્યો હતો. એ જ રીતે નૂરપુરમાં એસપીના ઉમેદવાર નઈમ-ઉલ-હસનને અન્ય પક્ષોએ ટેકો આપ્યો હતો.

ચૌધરી અજિત સિંહ અને તેમના દીકરા જયંત ચૌધરી માટે કૈરાનાની પેટાચૂંટણી રાજકીય અસ્તિત્વનો મુદ્દો બની ગઈ હતી. તેથી તેમણે તેમની તમામ તાકાત તેમાં લગાવી દીધી હતી.

એસપીના લોકોએ ચૌધરી ચરણસિંહના જમાનામાં સફળ સાબિત થયેલા જાટ-મુસ્લિમ-યાદવ સમીકરણને ફરી સફળ સાબિત કરવા તેમની ભરપૂર મદદ કરી હતી.

બીએસપી લોકસભા કે વિધાનસભાની પેટાચૂંટણી લડતી નથી. પ્રારંભે થોડી શંકા પછી માયાવતીએ તેમના પક્ષના નેતાઓ, સંયોજકોને આરએલડી તથા એસપીના ઉમેદવારોને સમર્થનનો સ્પષ્ટ સંદેશો આપ્યો હતો.

પરિણામ દર્શાવે છે કે વિરોધ પક્ષની આ વ્યૂહરચના સફળ રહી છે.

બીજેપીના જોરદાર પ્રયાસ

નરેન્દ્ર મોદી અને બીજેપીના પ્રમુખ અમિત શાહ

જોકે, સૌથી વધુ તૈયારી તો ભાજપે કરી હતી. ગોરખપુર અને ફૂલપુરમાં પોતાની હાર માટે અતિઆત્મવિશ્વાસને જવાબદાર ગણાવનાર બીજેપીએ કૈરાના તથા નૂરપુરમાં જીતવા માટે કોઈ કસર છોડી ન હતી.

યોગી આદિત્યનાથ કેબિનેટના અર્ધાંથી વધુ પ્રધાનો, સંસદસભ્યો, વિધાનસભ્યો અને બીજેપીના કેન્દ્રીય નેતાઓએ ત્યાં ધામા નાખ્યા હતા.

મતદાનના એક દિવસ પહેલાં અધૂરા એક્સપ્રેસવેના ઉદ્ઘાટનના નામે રોડ શો કરીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કૈરાના નજીકના બાગપતમાં મોટી જાહેરસભાને સંબોધી હતી.

મતદાતાઓને આકર્ષવાના તમામ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યા હતા.

અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીમાં મોહમ્મદ અલી ઝીણાની તસવીરનો મુદ્દો જોરશોરથી ઉઠાવવા છતાં હિંદુ વિરુદ્ધ મુસ્લિમનો માહોલ બન્યો ન હતો.

હિંદુ એકતાના પ્રયાસમાં બીજેપીએ ગુર્જર, લોધા, રાજપૂત, સૈની અને કશ્યપ જેવી જ્ઞાતિઓના મતદારોને પોતાના તરફ આકર્ષ્યા હતા, પણ જાટ-જાટવ (દલિત) મતદારો તેનાથી દૂર રહ્યા હતા.

એસપીના યાદવ મતદારો ભાજપની તરફેણ કરે એવો સવાલ જ ન હતો....


વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન યોગી આદિત્યનાથ

યોગી આદિત્યનાથ એ પરીક્ષામાં માત્ર પાસ નથી થયા. તેમણે વિશેષ યોગ્યતા સાથે એ પરીક્ષા પાસ કરી છે એમ કહેવું ખોટું નહીં ગણાય.

ભારતીય જનતા પાર્ટી(બીજેપી)એ 16 પૈકીનાં 14 નગર નિગમોમાં વિજય મેળવ્યો છે. એ ઉપરાંત નગરપાલિકાઓ અને નગર પંચાયતોમાં પણ કેસરિયો લહેરાયો છે.

અલબત, પરિણામનું વિશ્લેષણ કર્યા બાદ અને હાર-જીતના અંતરને ધ્યાનમાં લીધા બાદ નિરિક્ષકોનું કહેવું છે કે ભાજપને જીત ભલે મળી હોય, પણ તેને વિરોધ પક્ષની હાર કે ભાજપની 'મોટી' જીત ગણવી ન જોઈએ.

તેનું કારણ એ છે કે પાલિકાઓની ચૂંટણીમાં ભાજપની સ્થિતી એ કેન્દ્ર કે રાજ્યમાં સત્તા પર ન હતી ત્યારે પણ ઘણી મજબૂત ગણાતી હતી.

આ ખરેખર 'મોટી' જીત છે?

લોકોના મનની મૂંઝવણને સમજવામાં વિરોધ પક્ષો નિષ્ફળ રહ્યા હોવાનું વિશ્લેષકો કહે છે

2012માં પાલિકાઓની ચૂંટણી પહેલાં જ યોજાયેલી રાજ્ય વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં વિજય મેળવીને સમાજવાદી પાર્ટીએ પૂર્ણ બહુમત સરકારની રચના કરી હતી.

બીજી તરફ પાલિકાઓની ચૂંટણીમાં ભાજપે નગર નિગમની બારમાંથી દસ બેઠકો જીતી હતી.

બીજું કારણ એ છે કે વિરોધ પક્ષ એક થઈને લડ્યો ન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હોવા છતાં બીજેપી 2014ની લોકસભા તથા વિધાનસભા ચૂંટણીની માફક સંપૂર્ણ વિજય મેળવી શકી નથી.

નગર નિગમમાં પણ બીજેપી ત્રણ-ચાર જગ્યાએ મામૂલી સરસાઈથી જીતી છે, જ્યારે નગર પંચાયતો અને નગર પાલિકાઓમાં સમાજવાદી પાર્ટી તથા બીએસપીએ ભાજપને સારી ટક્કર આપી છે.

ભાજપે ઘણી જગ્યાએ કોંગ્રેસના આકરા પડકારનો સામનો પણ કરવો પડ્યો છે.

વિરોધ પક્ષનો દેખાવ ચેતવણી સમાન

સમાજવાદી પાર્ટીના નેતા અખિલેશ યાદવ અને કોંગ્રેસના ઉપ-પ્રમુખ રાહુલ ગાંધી

સીનિઅર પત્રકાર યોગેશ મિશ્રએ જણાવ્યું હતું કે લોકોના મનમાંની મૂંઝવણને પામવામાં વિરોધ પક્ષ આ ચૂંટણીમાં નિષ્ફળ રહ્યો હતો એ હકીકત છે.

યોગેશ મિશ્રએ કહ્યું હતું, ''અખિલેશ યાદવ અને માયાવતી પ્રચાર માટે નીકળ્યાં જ ન હતાં, જ્યારે યોગી આદિત્યનાથ તથા બીજેપીના સમગ્ર સંગઠને રાત-દિવસ એક કર્યા હતા."

"લોકો રાહ જોતા હતા, પણ ભાજપની તરફેણમાં મજબૂત વલણ વાસ્તવમાં છે કે નહીં એ વિરોધ પક્ષો સમજી શક્યા ન હતા.''

યોગેશ મિશ્રના જણાવ્યા મુજબ, સમાજવાદી પાર્ટીએ નગર પાલિકાઓ અને નગર પંચાયતોની ચૂંટણીમાં સારો દેખાવ કર્યો છે.

બીજી બાજુ પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાં બહુજન સમાજ પાર્ટીનો દમદાર દેખાવ ભાજપ માટે ચેતવણીની ઘંટડી સમાન છે.

યોગેશ મિશ્રએ કહ્યું હતું, ''સંદેશો સ્પષ્ટ છે - દલિત મતદારો માયાવતી પાસે પાછા ફર્યા છે. આવું ચાલુ રહેશે તો મુસ્લિમ મતદારો પણ બહુજન સમાજ પાર્ટી પાસે પાછા ફરશે.

એ ધ્રુવિકરણનો લાભ બીજેપી, તેણે લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણી વખતે લીધો હતો એવી રીતે, નહીં લઈ શકે.''

શરમજનક પરિણામ

એસપી અને બીએપી તેમનો ગઢ ગણાતી ઘણી બેઠકો પર હાર્યાં છે.

એ ઉપરાંત કેટલાંક પરિણામ અત્યંત ચોંકાવનારા અને ભાજપના નેતાઓ માટે શરમજનક છે.

યોગી આદિત્યનાથના મતવિસ્તાર ગોરખપુરમાં બીજેપી મેયરપદ જીતી છે, પણ જે વોર્ડમાં યોગી ખુદ મતદાતા છે ત્યાં ભાજપની કારમી હાર થઈ છે.

નાયબ મુખ્યપ્રધાન કેશવપ્રસાદ મૌર્યના મતવિસ્તાર કૌશાંબીમાં નગર પંચાયતની છમાંથી એકેય બેઠક ભાજપ જીતી શક્યો નથી.

એ રીતે તો રાહુલ ગાંધીના ગઢ અમેઠીમાં કોંગ્રેસે કારમી હારનો સામનો કરવો પડ્યો છે.

સમાજવાદી પાર્ટી અને બહુજન સમાજ પાર્ટી તેમનો ગઢ ગણાતી ઘણી બેઠકો પર હાર્યાં છે.

તેમ છતાં જાણકારો માને છે કે સૌથી વધુ વિચાર ભાજપે કરવો પડશે.

લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં અંદાજે 43 ટકા મતદારોનું સમર્થન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી રાજ્ય ભાજપને સોંપી ગયા હતા.

એ લોકસમર્થન જાળવી રાખવામાં નિષ્ફળતા કેમ...