રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં ચોમાસાનો વરસાદ શરૂ થઈ ગયો છે, જ્યારે દક્ષિણ ગુજરાતના કેટલાક જિલ્લાઓમાં પૂર જેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ છે.

દક્ષિણ ગુજરાતની વાત કરીએ તો IMDના આંકડા અનુસાર રાજ્યનો આ વિસ્તાર વરસાદથી તરબતર થઈ ગયો છે. ડૅમ ભરાવા લાગ્યા છે, નદીઓ ઉફાન પર છે.

1 જૂન 2019 - 1 જુલાઈ 2019

ડાંગ215.7 મિલીમિટર

નવસારી377.3 મિલીમિટર

સુરત220.1 મિલીમિટર

તાપી109.6 મિલીમિટર

વલસાડ486.5 મિલીમિટર

ચોમાસામાં સારો વરસાદ થવા છતાં અને રાજ્યના મોટા ભાગના ડૅમોમાં પાણી આવી જવા છતાં રાજ્યમાં ઉનાળે પાણીની તંગી કેમ ઊભી થાય છે?

ગત બે વર્ષથી દર ઉનાળે ગુજરાતને પાણીની તંગીનો સામનો કરવો પડે છે. મોટા ભાગે કચ્છ, સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણીની તંગી ઊભી થાય છે.

જોકે, આ વર્ષે ગુજરાતના ચેરાપુંજી તરીકે પ્રખ્યાત દક્ષિણ ગુજરાતના જિલ્લાઓમાં પણ પાણીની અછત જોવા મળી હતી.

તો આવી સ્થિતિ ઊભી થવાનું કારણ શું?

પાણીની તંગીનાં મુખ્ય કારણો

ચોમાસું આવે ત્યારે મોટા ભાગે દરેક જગ્યાએથી સમાચાર આવતા હોય છે કે ડૅમ ઓવરફ્લો થઈ ગયા છે, ડૅમના દરવાજા ખોલવાની ફરજ પડી છે, નદીઓ બે કાંઠે વહી રહી છે..

પણ આટલું પાણી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભેગું થયું હોવા છતાં જરૂર પડ્યે આ પાણી દેખાતું કેમ નથી?

આ અંગે બીબીસી ગુજરાતીએ ગુજરાત રાજ્ય સરકારના પૂર્વ મંત્રી અને નર્મદા નિગમના પૂર્વ ચૅરમૅન જયનારાયણ વ્યાસ સાથે વાત કરી.

તેઓ જણાવે છે કે આ સમસ્યાનું મુખ્ય કારણ છે કે ભારત પાસે માથાદીઠ પાણીનો સંગ્રહ કરવાની ક્ષમતા નથી.

જયનારાયણ વ્યાસ કહે છે, "વરસાદનું પાણી એકત્રિત થાય છે, પણ તેનો સંગ્રહ કરવાની શક્તિ ન હોવાથી ડૅમ છલકાઈ જાય છે.

"સૌરાષ્ટ્રની વાત કરીએ તો ત્યાં નદીઓ ટૂંકી છે, ઢાળવાળી જમીન વધારે છે. તે જ કારણ છે કે વરસાદ પડે ત્યારે પૂર આવે અને અઠવાડિયા બાદ જગ્યા કોરી પડી હોય છે."

"ઉત્તર ગુજરાતની વાત કરીએ તો ત્યાં કોઈ મોટા બંધ નથી કે જેમાં પાણીનો સંગ્રહ કરી શકાય."

ગુજરાતમાં મોટા બંધની વાત કરવામાં આવે તો અહીં માત્ર પાંચ બંધ છે.

આ મામલે અમે વૉટર મેનેજમેન્ટ ઍક્સપર્ટ નફીસા બારોટ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહે છે કે ગુજરાતના ડૅમની એટલી ક્ષમતા જ નથી કે તે આટલું પાણી સંભાળી શકે. એટલે જ ડૅમ જેટલો મોટો દેખાય છે તેના કરતાં તેમાં પાણી ઓછું જોવા મળે છે.

નફીસા બારોટ જણાવે છે, "ગુજરાતમાં મોટા મોટા ડૅમ બાંધવાની બદલે નાના ડૅમ બનાવવા જોઈએ અને તે ઘણા વિસ્તારમાં બાંધવા જોઈએ."

"પ્રશ્ન મોટો એ છે કે આપણે જો એક ડૅમ મોટો બાંધીએ અને એ એક ડૅમમાં અઢળક સમસ્યાઓ સર્જાય, ત્યાંથી પાણી લઈને અલગ અલગ વિસ્તારમાં પહોંચાડવું અઘરું પડી જાય છે અને પાણીને સાચવવાનો ખર્ચ પણ વધતો જાય છે."

"પાણીનું સંરક્ષણ કરવા માટે જે વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ તે નથી થતી. યોજનાઓ આવે, થોડા તળાવો ખોદી નાખવામાં આવે, થોડા કૂવા રિચાર્જ કરી દેવામાં આવે તેનાથી કંઈ ન થાય."

"પાણીની તંગી ન સર્જાય તેના માટે એક ઝુંબેશની રીતે કામ કરવું પડે."

"પાણીના જથ્થા ખારા થતા જાય છે અને ઇન્ડસ્ટ્રીના કારણે પ્રદૂષિત થતા જાય છે અને તેના કારણે પીવા માટે અથવા તો ખેતી માટે પાણી ઓછું થતું જાય છે."

દુષ્કાળની પરિસ્થિતિ ન સર્જાય તેના માટે શું કરવું જરૂરી?

જયનારાયણ વ્યાસ સિંગાપોરનું ઉદાહરણ આપતા જણાવે છે, "જે પાણી મળે છે તેનો મહત્તમ ઉપયોગ કરો અને સાથે જ જાળવો પણ."

"એક જમાનામાં સિંગાપોર પોતાનું કુલ વપરાશનું પાણી મલેશિયા પાસેથી લેતું હતું પરંતુ અત્યારે સિંગાપોર મલેશિયાને પાણી વેચે છે."

"એ માટે શક્ય બન્યું છે કેમ કે ત્યાં વરસાદના પાણીના એક એક ટીપાનો સંગ્રહ થાય છે. સિંગાપોરમાં જે પાણી વપરાય છે તેને ફરી વખત ચોખ્ખું કરીને વાપરવામાં આવે છે."

"અમદાવાદનો...


રાજ્યના ખનિજ વિભાગે આની પૃષ્ટિ કરી છે અને જલદી સોનું કાઢવા માટે ખોદકામ શરૂ કરવામાં આવશે તેમ કહેવાઈ રહ્યું છે.

કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે જિઓલોજિકલ સર્વે ઑફ ઇન્ડિયા યાને કે જીએસઆઈની ટીમ છેલ્લા 15 વર્ષથી સોનભદ્રમાં આ મુદ્દે કામ કરી રહી હતી.

આઠ વર્ષ અગાઉ ટીમે જમીનમાં સોનું હોવાની વાતની પૃષ્ટિ કરી હતી.

હવે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે આ જ્યાં સોનાની સંભાવના છે તે વિસ્તારને વેચવા માટે ઇ-હરાજીની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે.

સોનભદ્રના ખનન અધિકારી કેકે રાય કહે છે કે, ''જીએસઆઈની ટીમે લાંબા સમયથી અહીં કામ કરી રહી હતી. હવે હરાજીનો આદેશ આવી ગયો છે.''

''આ જ ક્રમમાં જિઓ ટેગિંગ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે અને ખૂબ જલદી હરાજીની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવશે.''

''જિલ્લામાં યુરેનિયમનો ભંડાર હોવાનું પણ અનુમાન છે જેના માટે કેન્દ્ર સરકારની કેટલીક ટીમો શોધખોળમાં લાગી છે અને જલદી તેઓ એમના અભિયાનમાં સફળ થશે.''

ખનન અધિકારીના મતે હરાજી અગાઉ ચિહ્નિત ખનિજ સ્થળોની જિઓ ટેગિંગ માટે સાત સભ્યોની ટીમ 22 ફ્રેબ્રઆરી સુધી ખનન નિદેશકને અહેવાલ રજૂ કરશે. આના પછી જ ઑનલાઇન જાહેરાત કરવાનો સરકાર આદેશ આપશે.

એમણે કહ્યું કે ''જાહેરાતને લીલી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઝંડી મળ્યા પછી જ ખનનની પરવાનગી અપાશે.''

કેટલું સોનું

કે કે રાય

જીએસઆઈની વાત સાચી માનવામાં આવે તો સોનભદ્રની પહાડી પર આશરે 3,000 ટન સોનાનો ભંડાર અને હરદી બ્લૉકમાં 600 કિલો સોનાનો ભંડાર છે.

જેએસઆઈ મુજબ આ સ્થળો ઉપરાંત પુલવાર અને સલઇયાડીહ બ્લૉકમાં પણ લોહ અયસ્કના ભંડારની જાણ થઈ છે.

જોકે, આ લોહ અયસ્કમાં કેટલું સોનું મળશે એ અયસ્કની ગુણવત્તા ઉપર આધાર રાખે છે.

જાણકારો મુજબ જો અયસ્કની સારી ગુણવત્તાનું હોય તો એમાંથી નીકળનાર સોનાની માત્રા અયસ્કની કુલ માત્રાથી અડધી હોઈ શકે છે.

જેએસઆઈએ અહીંની જમીનમાં 90 ટન એંડોલુસાઇટ, 9 ટન પોટાશ, 10 લાખ ટન સિલેમિનાઇટના ભંડારની પણ ખોજ કરી છે અને જલદી આ ધાતુઓનું ખોદકામ પણ શરૂ કરવામાં આવશે.

ખાણ અને ખનિજ વિભાગે આની ઇ-હરાજી માટેની કાર્યવાહી શરૂ કરી છે અને જલ્દી સોનાના બ્લૉકોની પણ હરાજી કરવામાં આવશે.

વર્ષ 2005માં જિઓલોજિકલ સર્વે ઑફ ઇન્ડિયાની ટીમે અભ્યાસ કરીને સોનભદ્રમાં સોનું હોવા અંગે કહ્યું હતું અને તેની પૃષ્ટિ 2012માં કરવામાં આવી હતી. જોકે, એ પછી ખનનની દિશામાં કોઈ ઠોસ કાર્યવાહી ન થઈ.

વિપુલ પ્રમાણમાં ખનિજ પદાર્થોની સંભાવનાને પગલે જિલ્લાના કેટલાક વિસ્તારોમાં હૅલિકૉપ્ટરથી સર્વેક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

આ સર્વેક્ષણમાં વિદ્યુતચુંબકીય ઉપકરણ સ્પેક્ટ્રોમિટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ સાધનનો કેટલોક ભાગ હૅલિકૉપ્ટરથી નીચે લટકેલો રહે છે અને તે જમીનની સપાટીથી આશરે 100 મિટર ઉપર ઉડીને સર્વેક્ષણ કરે છે.

સોનભદ્રના જિલ્લા અધિકારી એન. રામલિંગમ મુજબ ''જે પહાડીમાં સોનું મળ્યું છે તેનું ક્ષેત્રફળ આશરે 108 હૅકટર છે. સોન પહાડીઓમાં તમામ ખનિજ સંપદા હોવાને કારણે પાછલા 15 દિવસથી સતત આ વિસ્તારમાં હૅલિકૉપ્ટર સર્વેક્ષણ કરાઈ રહ્યું છે.''

સોનભદ્રના ડિસ્ટ્રિક્ટ મૅજિસ્ટ્રેટના કહેવા મુજબ ''સોનભદ્ર ઉપરાંત ભારત સરકાર મધ્ય પ્રદેશના સિંગરોલી જિલ્લામાં, ઉત્તર પ્રદેશના બલરામ અને ઝારખંડના ગઢવા જિલ્લાના અમુક ભૂભાગોમાં પણ આવું સર્વેક્ષણ થઈ રહ્યું છે.''

સ્થાનિક પત્રકાર જ્ઞાન પ્રકાશ ચતુર્વેદી કહે છે કે, ''સોનભદ્રના દુદ્ધી તાલુકા ક્ષેત્રમાં સોન પહાડીનો ઇતિહાસ સદીઓ જૂનો છે. અહીં ક્યારેક રાજા બરિયાર શાહનો કિલ્લો હતો.''

''કિલ્લાની બેઉ બાજુ શિવ પહાડી અને સોન પહાડી સ્થિત છે. માન્યતા છે કે રાજાના કિલ્લાથી લઈને બેઉ પહાડીઓ સુધી સોનું, ચાંદી અને અષ્ટ ધાતુનો ખજાનો છુપાયેલો છે.''

''આ જ સ્થળે એક ખેડૂતને આશરે 10 વર્ષ અગાઉ ખેતર...


રાજ્યના મુખ્યપ્રધાન યોગી આદિત્યનાથ માટે આ મોટી જીત ગણાઈ રહી છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં 16 મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન પર થયેલી મેયર પદની ચૂંટણીમાં 12 મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનમાં ભાજપ આગળ નીકળી ગયો છે.

આ ઉપરાંત મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલની ચૂંટણીઓમાં પણ ભાજપનો ભગવો લહેરાઈ રહ્યો છે.

આ ચૂંટણીને પગલે સોશિઅલ મીડિયા પર લોકો રાહુલ ગાંધી પર કટાક્ષ કરી રહ્યા છે.

જુનિયર નામના હેન્ડલ પરથી રાહુલ ગાંધીને સંબંધિત ટ્વીટ કરાયું, 'ગુજરાતમાં એટલા દિવસો પણ ના વિતાવો કે અમેઠી ગુમાવી દેવું પડે.'

સોલંકી સરકારે લખ્યું, 'ભૂંડી હાર...ઘર સંભાળી શકતા નથી અને ગુજરાત જીતવા નીકળ્યા છો.'

આપને આ વાંચવું ગમશે :

પ્રકાશ પંડ્યાએ લખ્યું કે 'અત્યાર સુધી સર્જિકલ સ્ટ્રાઇકનું પ્રૂફ માગતા હતા'ને? આ લ્યો!'

ધૈર્ય પંડ્યાએ અમેઠીની બેરોજગારીને લઇને કટાક્ષ કરતા કહ્યું કે,

સિદ્ધાર્થ ધોળકીયાએ પ્રખ્યાત ગુજરાતી કહેવતને યાદ કરતા લખ્યું,

પ્રકાશ પંડ્યાએ લખ્યું, 'ઇતને દિન ભી મત ગુજારો ગુજરાત મેં કી અમેઠી ભી ના રહે હાથ મેં.'

સાવી3 નામના ટ્વિટર હેન્ડલ પરથી કટાક્ષ કરાયો, 'ચોરવાડ લેવામાં મારવાડ ખોઈ દેવું પડ્યું.'

દુર્ગેશ રાવલે લખ્યું, 'અમેઠીમાં એક સરપંચ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નથી બનાવી શકતા અને નવસર્જનની વાત કરો છો.'

જયવંત પંડ્યાએ કોંગ્રેસના આ પરાજય પર નવી કહેવત બનાવતા લખ્યું,

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રાજ્યના શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી પત્રકાર ભાર્ગવ પરીખ સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું છે કે "વર્તમાન પરિસ્થિતને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવો પડ્યો છે."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ પહેલાં ચુડાસમાએ ગુરુવારે સવારે રાજ્યના તમામ જિલ્લા-શિક્ષણાધિકારીઓ, શાળાસંચાલકો તેમજ સરકારી-ખાનગી યુનિવર્સિટીના વાઇસ ચાન્સેલર સાથે બેઠક કરીને શાળાઓ ખોલવા માટે સ્ટાન્ડર્ડ ઑપરેટિંગ પ્રોસિજરની જાહેરાત કરી હતી.

જોકે, વાલીમંડળે શાળાઓ ખોલવાના રાજ્ય સરકારના નિર્ણયની સામે 23 નવેમ્બરે શાળા બંધનું એલાન આપતાં કહ્યું, "જ્યારે અમદાવાદ અને રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસના કેસ વધી રહ્યા છે, ત્યારે રાજ્ય સરકાર શાળાઓ અને કૉલેજોને ખોલવાની માગ કરી રહી છે."

"અમે માગ કરીએ છીએ કે વિદ્યાર્થીઓ ચેપગ્રસ્ત થાય તો શાળાએ હૉસ્પિટલનો ખર્ચ ભોગવવો જોઈએ. અમે 23 નવેમ્બરે શાળા બંધનું એલાન આપીએ છીએ"

નોંધનીય છે કે અમદાવાદમાં વધી રહેલા કોરોના વાઇરસના સંક્રમણના કેસોને ધ્યાનમાં લેતા અમદાવાદમાં શુક્રવારે રાત્રે 9 વાગ્યાથી શરૂ કરીને સોમવારે સવારે 6 વાગ્યા સુધી કર્ફ્યૂ લાદવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો.

જે બાદ રાજ્ય સરકારે શાળાઓ અને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કૉલેજો ખોલવાના નિર્ણયને હાલ પૂરતો મોકૂફ રાખવાની જાહેરાત કરી હતી.

મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે ધોરણ 9થી 12ની એટલે કે માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક વર્ગો માટે શાળામાં વર્ગો શરૂ કરવાનું નક્કી કરાયું હતું. આ સાથે કૉલેજ અને યુનિવર્સિટીઓમાં પણ વર્ગો શરૂ કરવાની વાત કરાઈ હતી.

કેન્દ્ર સરકારની શાળાઓ ખોલવા માટેની એસઓપી (સ્ટાન્ડર્ડ ઑપરેટિંગ પ્રોસિજર)ના આધારે ગુજરાત સરકાર દ્વારા પણ ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી હતી.

એસઓપીમાં શું જાહેરાત કરવામાં આવી હતી?

જ્યાં શાળાઓ ફરી બંધ કરવાનો વારો આવ્યો…

આસામમાં શાળાઓ ખોલવામાં આવી છે

કેન્દ્રીય માનવસંસાધન મંત્રાલયે 15 ઑક્ટોબરથી સ્કૂલો ખોલવા અંગે દિશાનિર્દેશ બહાર પાડ્યાં હતાં પરંતુ કેટલાંક રાજ્યોમાં શાળાઓ ખોલ્યાં પછી સંક્રમણ વધતાં શાળાઓ ફરી બંધ કરવાનો વારો આવ્યો છે.

આંધ્ર પ્રદેશમાં ધોરણ 9 અને 10ના વિદ્યાર્થીઓ તથા 15 અને 16 વર્ષનાં વિદ્યાર્થીઓ માટે સરકારી સ્કૂલો ખોલી છે.

અહેવાલો અનુસાર આંધ્રપ્રદેશમાં સ્કૂલ ખોલ્યા બાદ 879 શિક્ષકો અને 575 વિદ્યાર્થીઓમાં કોરોના સંક્રમણના કેસ સામે આવ્યા છે.

ઓડિશાએ 16 નવેમ્બરથી ધીમે-ધીમે સ્કૂલો ફરીથી ખોલવાનો નિર્ણયને ટાળી દીધો છે. હવે ઓડિશામાં સ્કૂલો 31 ડિસેમ્બર સુધી બંધ રહેશે.

ઉત્તરાખંડમાં પણ બીજી નવેમ્બરથી ધોરણ 10 અને 12ના વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્કૂલો ખોલવામાં આવી હતી, ત્યાં પૌડી ગઢવાલ જિલ્લાની 23 શાળાઓમાં 80 શિક્ષકો કોરોના પૉઝિટિવ થયા છે.

સ્કૂલો ખોલવાના પાંચ દિવસ પછી કોરોના વાઇરસ સંક્રમણ વધવાને કારણે પાંચ બ્લૉક્સમાં 84 શાળાઓ બંધ કરવી પડી હતી. મિઝોરમમાં પણ સંક્રમણ વધતાં શાળાઓ બંધ કરવી પડી હતી.

તામિલનાડુમાં 16 નવેમ્બરથી ધોરણ 9 થી 12ના વિદ્યાર્થીઓ માટે સરકાર, સરકારી સહાય મેળવતી સ્કૂલો અને ખાનગી સ્કૂલો ખૂલશે. ગોવામાં ધોરણ 10 અને 12ના વિદ્યાર્થીઓ માટે 21 નવેમ્બરથી સ્કૂલો ખૂલશે.

દિલ્હીમાં સ્કૂલો ખોલવાની ચર્ચા હતી, પરંતુ દિલ્હીના ઉપમુખ્ય મંત્રી મનીષ સિસોદિયાએ ઑક્ટોબરમાં જાહેરાત કરી હતી કે આગામી નિર્દેશો સુધી સ્કૂલો ખોલવામાં નહીં આવે. દિલ્હીમાં હાલ કોરોના સંક્રમણનો માર વધ્યો છે.

અમદાવાદમાં છેલ્લા સપ્તાહમાં કોરોનાના કેસ

છેલ્લા સપ્તાહમાં અમદાવાદ સહિત ગુજરાતમાં મહેસાણા, સાબરકાંઠા, બનાસકાંઠા જેવા જિલ્લામાં કોરોનાના કેસ વધ્યા છે.

અમદાવાદમાં 9 નવેમ્બરથી 16 નવેમ્બર દરમિયાન કોરોના કેસોની સંખ્યામાં વધારો થયો છે.

તેના આંકડાની વિગત જોઈએ તો 9 નવેમ્બરે 169 કેસ હતા અને 16...


રાજ્યના શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ શાળાઓ શરૂ કરવા અંગે જાહેરાત કરી છે.

શિક્ષણમંત્રીએ કહ્યું છે કે કોરોના સંક્રમણને ધ્યાને રાખીને અગત્યની સૂચનાઓ અને ધ્યાને લેવાની બાબતો વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવશે.

23મી નવેમ્બરથી રાજ્યમાં માધ્યમિક, ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓ અને કૉલેજ-યુનિવર્સિટીમાં શિક્ષણકાર્ય શરૂ થશે, ધોરણ 9-12ના વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્કૂલો ખોલવામાં આવશે.

રાજ્યના શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ કહ્યું કે "કોવિડ મહામારીને કારણે લૉકડાઉન લાગુ કરવું પડ્યું હતું અને માર્ચ મહિનાથી શાળા-કૉલેજો બંધ હતી, પંરતુ શિક્ષણવિભાગે શિક્ષણકાર્ય ન બગડે એ માટે ઑનલાઇન લર્નિંગની વ્યવ્થા કરી હતી."

"બધી જ સેવાઓ ધીમે-ધીમે અનલૉક થઈ રહી છે, એ જ રીતે શિક્ષણકાર્ય પણ તબક્કાવાર શરૂ થાય એનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો છે."

શિક્ષણમંત્રીનું કહેવું છે કે આ અંગે નિષ્ણાતો, શાળા-સંચાલકો, વાલીઓની સાથે બેઠકો કરીને સરકારે આખરી નિર્ણય કર્યો છે.

ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ કહ્યું કે ઑનલાઇન શિક્ષણની વ્યવસ્થા પણ ચાલુ રહેશે, શાળા ખૂલશે તો ભારત સરકારની એસઓપી લાગુ થશે.

શિક્ષણમંત્રીએ આ અંગે વધુ માહિતી આપતાં નીચેના મુદ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્દાઓ પર ભાર મૂક્યો હતો:

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રાજ્યની ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ ઑથોરિટીની માહિતી અનુસાર વીજળી પડવાનો આ આંકડો ખૂબ જ ઊંચો છે.

મંગળવારના રોજ વીજળી પડવાથી એક નવ વર્ષની બાળકી સહિત કુલ 9 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

આંધ્ર પ્રદેશમાં સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઑપરેશન સેન્ટર ચલાવતા કિશન સંકુ કહે છે, ''ચોમાસાની ઋતુમાં વીજળી પડવી એક સામાન્ય બાબત છે. જોકે, આ ઋતુ જૂનથી સપ્ટેમ્બર મહિના સુધી ચાલે છે.''

''પરંતુ આંધ્રપ્રદેશના આ વિસ્તારમાં ચોમાસુ શરૂ થાય તે પહેલા જ વીજળી પડવાની ઘટનાઓ સામે આવવા લાગી છે.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આંધ્ર પ્રદેશમાં પડેલી વીજળીઓ એક અલગ રેકોર્ડ છે, કેમ કે ગત વર્ષે આખા મે મહિના દરમિયાન કુલ 30 હજાર વખત વીજળી પડી હતી.

કેટલાક વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે ગ્લોબલ વૉર્મિંગના કારણે વીજળી પડવાની ઘટનાઓમાં હજુ વધારો થશે.

આ વિસ્તારમાં કેમ પડે છે આટલી વીજળી?

કિશન સંકુના જણાવ્યા અનુસાર આ વિસ્તારમાં સામાન્યપણે ચોમાસા પહેલા પણ વધારે વીજળી પડવાની ઘટનાઓ સામે આવે છે.

આ વર્ષે અરબ સાગરની ઠંડી હવા અને ઉત્તર ભારતની ગરમ હવાનું મિશ્રણ થવાથી સામાન્ય કરતા વધારે વાદળોનું નિર્માણ થઈ ગયું. અને તે જ કારણ છે કે વીજળી પડવાની ઘટનાઓમાં વધારો થયો.

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કિશન સંકુની માહિતી અનુસાર અહીં આટલી વીજળી એ માટે પડી કારણ કે વાદળ 200 કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ફેલાયેલા હતા, જે સામાન્યપણે 15-16 કિલોમીટર વિસ્તારમાં રહે છે.

ભારતમાં વીજળીના કારણે દર વર્ષે કેટલા મૃત્યુ?

નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરોની માહિતી અનુસાર, વર્ષ 2005થી ભારતમાં વીજળી પડવાથી આશરે બે હજાર લોકોનાં મૃત્યુ થયા છે.

જૂન 2016માં વીજળી પડવાથી બિહાર, ઝારખંડ, ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશમાં 93 લોકોનાં મૃત્યુ થયા હતા જ્યારે 20 લોકો ઘાયલ થયા હતા.

અમેરિકા જેવા વિકસીત દેશની સરખામણીએ ભારતમાં વીજળી પડવાથી મૃત્યુનો આંકડો ઘણો વધારે છે. અમેરિકામાં સરેરાશ દર વર્ષે વીજળીના કારણે 27 લોકોનાં મૃત્યુ થાય છે.

ભારતમાં વીજળીના કારણે થતાં મૃત્યુ પાછળ કારણ માનવામાં આવે છે કે ભારતમાં વિશ્વાસપાત્ર વૉર્નિંગ સિસ્ટમ નથી.

નાસાના કેમેરાની નજરે જુઓ કઈ રીતે વીજળી પડે છે?

બીજું કારણ એ પણ છે કે બીજા દેશો કરતા ભારતમાં લોકો ખુલ્લી જગ્યાએ વધારે કામ કરે છે. જેના કારણે તેઓ વીજળીનો શિકાર બની જાય છે.

આ તરફ કિશન સંકુ કહે છે, ''તેમણે મંગળવારે પડેલી વીજળી પહેલાં લોકોને વૉટ્સએપ અને ટેલિગ્રામના માધ્યમથી ચેતવણી આપી હતી. સાથે જ ટેલિવિઝન અને રેડિયો પર લોકોને પોતાના ઘરમાં રહેવા અંગે સૂચના આપી હતી.''

આ સિવાય તેમણે મોબાઇલ ફોનના ઉપભોક્તાઓને અલગ અલગ રીતે સંદેશ પહોંચાડ્યા હતા.

તેઓ કહે છે, "અમે એ લોકોને ચેતવણી આપી શકતા નથી કે જેઓ ખેતરોમાં કામ કરે છે, કેમ કે તેઓ પોતાની સાથે મોબાઇલ રાખતા નથી."

વીજળી પડે ત્યારે કેવી રીતે સાવધાન રહેવું?

સ્ત્રોતઃ રોયલ સોસાયટી ફોર ધ પ્રિવેન્શન ઑફ એક્સિડન્ટ્સ

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રાજ્યપાલ દ્વારા ભાજપ બાદ શિવસેના અને રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પાર્ટી (એનસીપી)ને સરકાર રચવા માટે સમય આપવામાં આવ્યો હતો.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ પ્રમાણે મહારાષ્ટ્રમાં હવે રાષ્ટ્રપતિશાસન લાગુ કરી દેવામાં આવ્યું છે.

મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલે રાષ્ટ્રપતિશાસન માટે પ્રસ્તાવ આપ્યો હતો, જેને રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની મંજૂરી મળી ગઈ છે.

જોકે શિવસેનાએ વધારાનો સમય નહીં આપવા મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પિટિશન કરી છે.

જોકે, હવે સવાલ એ છે કે રાષ્ટ્રપતિશાસન શું છે? અને રાષ્ટ્રપતિશાસન દરમિયાન શું થાય?

મહારાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિશાસન

આ પહેલી વખત નથી જ્યારે મહારાષ્ટ્રમાં રાષ્ટ્રપતિશાસન લાગુ કરવામાં આવ્યું હોય. આ અગાઉ મહારાષ્ટ્રમાં બે વખત રાષ્ટ્રપતિશાસન લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું.

પહેલી વખત વર્ષ 1980માં રાષ્ટ્રપતિશાસન લાગુ કરવામાં આવ્યું, ત્યારે વડાં પ્રધાન ઇંદિરા ગાંધીએ મહારાષ્ટ્રની સરકારને બરખાસ્ત કરી હતી.

એ પછી વર્ષ 2014માં એનસીપીએ સરકારમાંથી બહાર નીકળી જવાનો નિર્ણય લીધો ત્યારે મુખ્ય મંત્રી પૃથ્વીરાજ ચૌહાણે રાજીનામું આપ્યું હતું.

એ દરમિયાન થોડા વખત માટે રાષ્ટ્રપતિશાસન લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું.

રાષ્ટ્રપતિશાસન દરમિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યાન શું થશે?

રાજ્યની કારોબારી સત્તા રાષ્ટ્રપતિના હાથમાં આવી જશે અને આ દરમિયાન વિધાનસભા સ્થગિત થઈ જશે. આ બાબતોની અસર ન્યાયાલય પર નહીં પડે.

સંસદે રાષ્ટ્રપતિશાસન મામલે બે મહિનાની અંદર સહમતી આપવી પડશે.

રાષ્ટ્રપતિશાસનની અવધિ વધારવા માટે કેન્દ્ર સરકારે સંસદમાં ઠરાવ રજૂ કરવો પડે છે. જો ઠરાવને મંજૂરી મળે તો રાષ્ટ્રપતિશાસનની અવધિ વધારી શકાય છે.

આ રાષ્ટ્રપતિશાસનની સમયમર્યાદા છ મહિના અથવા એક વર્ષની હોય છે.

જો રાષ્ટ્રપતિશાસનને એક વર્ષ પૂર્ણ થયા બાદ પણ આગળ વધારવાનું હોય તો તે માટે ચૂંટણીપંચની પરવાનગી લેવાની હોય છે.

રાષ્ટ્રપતિશાસન દરમિયાન પણ રાજ્યપાલ રાજકીય પક્ષોને બહુમત સાબિત કરવા માટે નિમંત્રણ આપી શકે છે.

રાષ્ટ્રપતિશાસન દરમિયાન રાજ્યપાલ મુખ્ય સચિવ અને અન્ય સનદી અધિકારીઓની મદદથી રાજ્યનો કારભાર સંભાળતા હોય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન નવી યોજનાઓ જાહેર કરી ન શકાય.

રાષ્ટ્રપતિશાસન શું છે?

ભારતમાં રાષ્ટ્રપતિને ત્રણ અનુચ્છેદ હેઠળ કટોકટી લાદવાની શક્તિ મળેલી છે.

અનુચ્છેદ 352 હેઠળ યુદ્ધ અથવા વિદેશી આક્રમણની સ્થિતિમાં રાષ્ટ્રીય કટોકટી લાદી શકાય.

અનુચ્છેદ 360 હેઠળ આર્થિક કટોકટી લાદી શકાય. મહારાષ્ટ્રની વર્તમાન રાજકીય સ્થિતિ જોતાં અનુચ્છેદ 356 હેઠળ કટોકટી લાગુ કરી શકાય છે.

આ કટોકટીને રાષ્ટ્રપતિશાસન પણ કહે છે, પરંતુ બંધારણમાં આવી વ્યાખ્યાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી.

બંધારણમાં આનો ઉલ્લેખ 'રાજ્યમાં બંધારણીય મશીનરીની નિષ્ફળતા' તરીકે કરવામાં આવ્યો છે.

પ્રોફેસર અશોક ચોસલકર કહે છે, "આ પ્રકારની સ્થિતિમાં રાજ્યપાલ રાજ્યના પ્રતિનિધિ તરીકે કામ કરે છે, રાજ્યની તમામ શક્તિઓ તેમના હાથમાં હોય છે."

"વિધાનસભા ફરજમોકૂફ થઈ જાય છે, જો કેટલાક સમયમાં સરકારનું ગઠન ન થાય તો વિધાનસભા ભંગ થઈ જાય છે. રાજ્યપાલના સલાહકાર તરીકે ત્રણ આઈએએસ અધિકારીઓની નિમણૂક કરવામાં આવે છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રાજ્યપાલના આ નિર્ણય સામે કોંગ્રેસ અને જેડીએસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યા હતા. કોર્ટે શનિવારે 4 વાગ્યે યેદિયુરપ્પાને બહુમતી સાબિત કરવા માટે કહ્યું હતું. યેદિયુરપ્પાના નેતૃત્વવાળી સરકાર પાસે 222 બેઠકો વાળી વિધાનસભામાં કુલ 104 ધારાસભ્યો છે. જે સાધારણ બહુમતીથી 8 બેઠકો ઓછી હતી.

શનિવારે સવારે કર્ણાટકની વિધાનસભાનું સત્ર મળ્યું હતું. દિવસભરની કાર્યવાહીના અંતે સાંજે ચાર વાગ્યે ફ્લોર ટેસ્ટનો સમય આવ્યો હતો.

ફ્લોર ટેસ્ટ પહેલાં ભાજપના યેદિયુરપ્પાએ આશરે 10 મિનિટ જેટલું ભાષણ આપ્યું હતું અને તેમાં તેમણે કર્ણાટકની જનતાની સેવામાં પોતાનું જીવન સમર્પિત કરવાની વાત કહી હતી. ઉપરાંત તેમણે કોંગ્રેસ અને જેડીએસ પર જનાદેશની અવગણના કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

જોકે, યેદિયુરપ્પાએ ફ્લોર ટેસ્ટનો સામનો કરીને બહુમત મેળવવાને બદલે તેમણે રાજીનામું આપવાનું પસંદ કર્યું હતું અને વિધાનસભામાં જ તેની જાહેરાત કરી દીધી હતી. અંતે તેમણે રાજ્યપાલ વજુભાઈ વાળાને મળીને રાજીનામું આપી દીધું હતું.

યેદિયુરપ્પાએ રાજીનામું આપ્યા બાદ જેડીએસના કુમારસ્વામી રાજ્યપાલને મળવા માટે પહોંચ્યા હતા.

જે બાદ તેમણે મીડિયા સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે કોંગ્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેસ અને જેડીએસના સંગઠનને રાજ્યપાલે સરકાર રચવા માટે આમંત્રણ આપ્યું હતું.

તેમણે કહ્યું, "રાજ્યપાલે અમને વિધાનસભામાં બહુમત સાબિત કરવા માટે 15 દિવસનો સમય આપ્યો છે. હું બુધવારે મુખ્યમંત્રી પદના શપથ લઈશ. તે બાદ થોડા સમયમાં જ વિધાનસભાનું સત્ર બોલાવામાં આવશે. અમારે 15 દિવસની જરૂર નથી."

ઉપરાંત તેમણે કહ્યું, "આવતીકાલે જ અમે મારા પક્ષના ધારાસભ્યોની બેઠક બોલાવી છે. કેબિનેટની રચના અંગેનો નિર્ણય ચર્ચા કર્યા બાદ લેવામાં આવશે."

17:00 ભાજપે રાહુલ ગાંધીના મોદી પરના વારનો તાત્કાલિક જ જવાબ આપ્યો હતો.

ભાજપના નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી અનંત કુમારે કહ્યું કે તેઓ વડા પ્રધાન વિશે શું કહી રહ્યા છે? આ એ વડા પ્રધાન છે જેમણે ભ્રષ્ટાચાર મુક્ત સરકાર આપી છે.

16:45 કર્ણાટક વિધાનસભામાં ભાજપની સરકાર પડતાની સાથે જ રાહુલ ગાંધીએ દિલ્હીમાં પત્રકાર પરિષદ બોલાવી હતી. જેમાં તેમણે સીધું વડા પ્રધાન પર નિશાન તાકતા કહ્યું કે મોદી એટલે જ ભ્રષ્ટાચાર

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું, "ભારત એક એવો દેશ છે જેમાં તમને બોલવાની આઝાદી મળેલી છે, પરંતુ મોદી અને અમિત શાહ આ આઝાદીનો ગેરઉપયોગ કરી મનફાવે તેમ બોલી રહ્યા છે."

"કર્ણાટકના ધારાસભ્યને ખરીદવાના પ્રયત્નોથી એવું જાણવા મળે છે કે નરેન્દ્ર મોદી ભ્રષ્ટાચારને સમર્થન આપે છે."

16:15 યેદિયુરપ્પાએ જ્યપાલના નિવાસ સ્થાને જઈ કર્ણાટકના રાજ્યપાલ વજુભાઈ વાળાને રાજીનામું આપ્યું હતું.

16.06: રાજીનામા બાદ યેદિયુરપ્પાએ કહ્યું બેઠકો મહત્ત્વની નથી, પરંતુ સરકાર વિરુદ્ધ ગુસ્સો મહત્ત્વનો છે.

16:05 હું મારા મુખ્યમંત્રી પદ પરથી રાજીનામું આપું છું. હું રાજ્યપાલ પાસે જઈશ અને હું રાજીનામું આપી દઈશ.

16:00 યેદિયુરપ્પાએ કહ્યું, ચૂંટણી ક્યારે આવશે તે ખબર નથી, હું 150થી વધારે બેઠકો પર જીતીને ફરી આવીશ તેમાં કોઈ બે મત નથી. હું રાજ્યના દરેક વિસ્તારમાં જઈશ. હું તેમને અહીંની સ્થિતિ બતાવીશ. હું રાજ્યની જનતાનો આભાર વ્યક્ત કરું છું. હું જનાદેશ પર ગૌરવ અનુભવું છું."

"ધારાસભ્યોને હોટલમાં રાખી, પરિવારો સાથે પણ વાત કરવા ના દેવી આવી સ્થિતિ મારે નથી જોઈતી. હું હંમેશા ખેડૂતો અને દલિતો સાથે છું. હું વિરોધપક્ષમાં હોઈશ તો પણ લોકોના હક્ક માટે લડતો રહીશ."

15.55: યેદિયુરપ્પાએ સદનમાં કહ્યું, "પીએમ મોદી અને અમિત શાહે મને મુખ્યમંત્રી પદનો દાવેદાર બનાવ્યો છે. હું લોકોના પ્રેમ અને સહકારને નહીં ભૂલી શકું. જનતાએ કોંગ્રેસ અને જેડીએસનો અસ્વીકાર કર્યો છે. અમારી પાસે 104...


રાજ્યમાં 21.3 ટકા જેટલાં જ પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્ર 24 કલાક કાર્યરત્ રહે છે અને  23.7 ટકા જેટલાં જ પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્રમાં ઑપરેશન થિયેટરની વ્યવસ્થા છે.

ગુજરાતનાં 52 ટકા પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્ર તેમજ 41 ટકા સામૂહિક આરોગ્યકેન્દ્રમાં જ સ્ટાફ માટે અલાયદા સંડાસ-બાથરૂમની વ્યવસ્થા છે.

આ આંકડા જ દર્શાવે છે કે 'મૉડલ સ્ટેટ' કહેવાતા ગુજરાતમાં આરોગ્યકેન્દ્રોની સ્થિતિ કેવી છે.

ઉપર જણાવેલા આંકડા લોકસભામાં રજૂ થયા હતા. 31 માર્ચ, 2018 સુધીના આ આંકડા આરોગ્ય તેમજ પરિવારકલ્યાણ વિભાગના યુનિયન પ્રધાન અશ્વિનીકુમાર ચૌબેને પૂછાયેલા સવાલના જવાબમાં ઉપરોક્ત વિગતો રજૂ થઈ હતી. જે લોકસભામાં ગયા વર્ષે 19 જુલાઈના રોજ ટેબલ થઈ હતી.

રાજ્ય સરકારના કમિશનરેટ કાર્યાલયમાં જાહેર આરોગ્યના એડિશનલ ડિરેક્ટર તેમજ ગ્રામીણ આરોગ્યના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર ડૉ. પ્રકાશ વાઘેલા સાથે અમે આ અંગે વાત કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે "ગુજરાતમાં એમબીબીએસ ડૉક્ટર્સની કમી નથી. પીડિયાટ્રિશિયન તેમજ ગાયનેકૉલૉજિસ્ટની દરેક સ્તર પર કમી છે એ અમે માનીએ છીએ."

"જે આંકડા રજૂ થયા છે તે સાચા નથી, તેમણે ગ્રામીણ એટલે કે રૂરલ સ્ટૅટેસ્ટિક્સ જૂનું જોયું હશે. ભારત સર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કારનું રૂરલ હેલ્થ સ્ટૅટેસ્ટિક્સ નિહાળશો તો ત્યાં તમામ વિગતો મળી જશે."

ગુજરાત Corona જેવા જ કયા જોખમી વાઇરસ સામે લડી રહ્યું છે?

ગુજરાતમાં જિલ્લા અનુસાર કેટલાં પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્ર તેમજ સામૂહિક આરોગ્યકેન્દ્ર છે એની જાણકારી આરોગ્ય તેમજ પરિવારકલ્યાણ વિભાગની વેબસાઇટ છે એના રૂરલ હેલ્થ વિભાગમાં આપવામાં આવી છે.

જોકે, પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્ર અને સામૂહિક આરોગ્યકેન્દ્રની આઉટપેશન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટ (ઓપીડી) – ઇનપેશન્ટ ડિપાર્ટમેન્ટ (આઈપીડી)નો રિપોર્ટ ચાર વર્ષ જૂનો, 2015-16 સુધીનો જ છે.

પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્ર તેમજ સામૂહિક આરોગ્યકેન્દ્રનો સર્વિસ ડિલિવરી રિપોર્ટ પણ પાંચ વર્ષ જૂનો 2014-15 સુધીનો જ છે.

પ્રકાશ વાઘેલાએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે "ઓપીડી–આઈપીડીના જે ડિલિવરી રિપોર્ટ જૂના છે અને નવા નથી મુકાયા એની પાછળ ખાસ કોઈ કારણ નથી. તમે કહ્યું છે તો અમે એક વખત જોઈ લઈશું."

"જ્યારે રિપોર્ટ્સ વેબસાઇટ પર મૂકવામાં આવ્યા હશે ત્યારે એવો નિર્ણય લેવાયો હશે કે મૂકવા છે. પછીથી જે રિપોર્ટ્સ નથી મુકાયા એ વિશે એવો નિર્ણય લેવાયો હશે કે હવે નથી મૂકવા. હું એની તપાસ કરી લઈશ."

કેરળ અને ગુજરાત, કોરોના સંદર્ભે

વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થાના માપદંડ અનુસાર 1000ની વસતી દીઠ 1 ડૉક્ટર હોવા જોઈએ.

સપ્ટેમ્બર 2018માં રાજસ્થાન પત્રિકા અને ડીએનએ અખબારે સીએજી (કમ્પ્ટ્રૉલર ઍન્ડ  ઑડિટર જનરલ) ઑફ ઇન્ડિયાના એક રિપોર્ટને ટાંક્યો હતો.

જેમાં જણાવાયું હતું કે ગુજરાતમાં 2092ની વસતી વચ્ચે 1 ડૉક્ટર છે. દાહોદ જેવા જિલ્લામાં તો 45,000 લોકોની વચ્ચે એક ડૉક્ટર છે. જામનગરમાં 22,000ની વચ્ચે તેમજ છોટાઉદેપુરમાં 31,231ની વચ્ચે એક ડૉક્ટર છે.

અમદાવાદમાં રહેતા જાણીતા સમાજશાસ્ત્રી ગૌરાંગ જાનીએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે "કોરોના બાબતે કેરળની કામગીરીનો દાખલો આપવામાં આવે છે. કેરળે પંચાયત મૉડલ અમલમાં મૂક્યું છે. ત્યાં પંચાયતનું નૅટવર્ક એટલું સારું છે કે જવાબદારી સરપંચને આપવામાં આવી હતી."

"જવાબદારી જ્યારે પંચાયત પર આવે છે ત્યારે પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્ર આપોઆપ સક્રિય થઈ જાય છે. ગુજરાતમાં કોરોનાની જવાબદારી મોટી હૉસ્પિટલો સંભાળી રહી હતી ત્યારે કેરળમાં કોરોના સામે જવાબદારી પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્ર અદા કરી રહ્યાં હતાં."

"કેરળમાં ગામ અને શહેર વચ્ચે ભેદ એટલો મોટો નથી જેટલો અન્ય રાજ્યોમાં છે. ગુજરાતમાં તો ડૉક્ટર્સ અને અન્ય સ્ટાફની ઘણી જગ્યાએ કમી છે એવામાં પ્રાથમિક આરોગ્યકેન્દ્ર કોરોના સામે કેવી રીતે લડી...


રાજ્યમાં આ મામલે ઘણી વાર ધરણાં-પ્રદર્શન અને બંધના એલાનના કાર્યક્રમો અપાઈ ચૂક્યા છે.

સ્થાનિક કોર્ટથી લઈને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધીની કાર્યવાહીમાં અટવાયેલાં અંજલિ જૈન છેલ્લા સાત મહિનાથી રાયપુરના સરકારી સખી સેન્ટરમાં રહે છે.

અંજલિ જૈને બીબીસીને કહ્યું, "હું આ નર્કમાંથી હવે મુક્તિ મેળવવા માગું છું. મેં ઇબ્રાહીમને પ્રેમ કર્યો છે, લગ્ન કર્યાં છે અને મારી જિંદગી તેની સાથે જ વિતાવવા માગું છું."

"પોતાની આબરૂ માટે મારા પિતા મામલાને સાંપ્રદાયિક રંગ આપીને કોર્ટ-કાર્યવાહીમાં ગૂંચવી રહ્યા છે."

બીજી તરફ અંજલિના પિતા અશોક જૈન આ મામલાને સીધેસીધો 'લવજેહાદ' ગણાવીને ધાર્મિક સંગઠનોને એકજૂથ કરવામાં લાગ્યા છે.

તેઓ સતત ધર્મગુરુઓનો સંપર્ક કરી રહ્યા છે અને ભાજપ અને કૉંગ્રેસના ટોચના નેતાઓને મળી રહ્યા છે.

તેમનો દાવો છે કે પોલીસે બંદૂકના નાળચે તેમની પુત્રીને ઘરેથી ઉઠાવી અને તેને રાયપુરના સખી સેન્ટરમાં રાખી, જ્યાં તેમને મળવા પણ દેવાતા નથી.

પરંતુ ધમતરી જિલ્લાના પોલીસ અધિકારી બાલાજીરાવ સોમાવાર અંજલિ જૈનના પિતા અશોક જૈનના દાવાને સંપૂર્ણ ફગાવી રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે, "અંજલિ જૈન પુખ્ત વયનાં છે અને તેમની ફરિયાદને આધારે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમના પિતાના ઘરેથી બચાવાયાં હતાં."

"તેમને સરકાર સંચાલિત રાયપુરના સખી સેન્ટરમાં રાખવામાં આવ્યાં છે. જેઓ પોતાના પરિવાર સાથે રહેવાં માગતાં નથી"

"જેમની પાસે અન્ય કોઈ જગ્યાએ રહેવાની વ્યવસ્થા ના હોય તેવાં મહિલાઓને આ સેન્ટરમાં રાખવામાં આવે છે."

મામલો શું હતો?

છત્તીસગઢના ધમતરીના નિવાસી 33 વર્ષીય મોહમ્મદ ઇબ્રાહીમ સિદ્દીકી અને 23 વર્ષીય અંજલિ જૈન 2 વર્ષથી એકબીજાને ઓળખતાં હતાં.

તેમણે 25 ફેબ્રુઆરી, 2018ના રોજ રાયપુરના આર્ય મંદિરમાં લગ્ન કરી લીધાં.

ઇબ્રાહીમનો દાવો છે કે તેમણે લગ્ન પહેલાં હિંદુ ધર્મ અંગીકાર કરી લીધો હતો.

મોહમ્મદ ઇબ્રાહીમ સિદ્દીકી ઉર્ફે આર્યન આર્ય અનુસાર, "લગ્નના સમાચાર મારાં પત્ની અંજલિના પરિવારજનોને મળતાં જ તેમણે મારાં પત્નીને ઘરમાં કેદ કરી લીધાં."

"મેં તેની સાથે મુલાકાત કરવાના ઘણા પ્રયત્નો કર્યા, પરંતુ એ શક્ય ન બન્યું."

ત્યાર બાદ ઇબ્રાહીમે છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટમાં બંદી પ્રત્યક્ષીકરણની અરજી દાખલ કરી અને ન્યાયાલયને પોતાની પત્ની પાછી મેળવી આપવા માટે વિનંતી કરી.

છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટે આ મામલે અંજલિ જૈનને વિચારવા માટે સમય આપવા છાત્રાવાસમાં કે માતાપિતા સાથે રહેવાનો આદેશ આપ્યો.

અંજલિ જૈને માતાપિતા સાથે રહેવાના બદલે છાત્રાવાસમાં રહેવાનું મંજૂર રાખ્યું.

ત્યાર બાદ ઇબ્રાહીમે હાઈકોર્ટના નિર્ણય વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી.

ગયા વર્ષ ઑગસ્ટ મહિનામાં અંજલિને સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કરાયાં. જ્યાં અંજલિએ પોતાનાં માતાપિતા સાથે રહેવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી.

અંજલિના આ નિવેદનને આધારે એવું માની લેવાયું કે આ મામલો હવે શાંત થઈ ચૂક્યો છે.

પરંતુ ફેબ્રુઆરીમાં આ મામલામાં ફરી એક નવો વળાંક આવ્યો.

અંજલિ સાથે લગ્ન કરવા માટે પોતાનો ધર્મ બદલનાર મોહમ્મદ ઇબ્રાહીમ સિદ્દીકી ઉર્ફે આર્યન આર્ય જણાવે છે કે, "અંજલિએ મને ફોન કરીને કહ્યું કે તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં તેમનાં માતાપિતા સાથે જવાની ઇચ્છા એટલા માટે વ્યક્ત કરી હતી, કારણ કે તેમને આશ્વાસન અપાયું હતું કે તેમનાં ટૂંક સમયમાં જ સામાજિક રીતરિવાજ પ્રમાણે આર્યન આર્ય સાથે જ લગ્ન કરાવી દેવાશે."

અંજલિનો દાવો છે કે ઘરે પરત ફર્યા બાદ તેમને શારીરિક અને માનસિક ત્રાસ આપવામાં આવ્યો.

તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે અંજલિનાં માતાપિતાએ તેમને દવા ખવડાવવાનું શરૂ કરી દીધું, જે કારણે તેઓ સતત બીમાર રહેવાં લાગ્યાં.

અંજલિ અનુસાર તેમણે ક્યાંકથી રાજ્યના પોલીસ મહાનિદેશકનો ફોન નંબર મેળવ્યો અને પછી તેમને ફોન...


રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસને કારણે પહેલું મૃત્યુ ગુરુવારે ભીલવાડામાં થયું હતું. બાદમાં ગુરુવારે રાતે જ અન્ય એક વ્યક્તિનું કોરોનાને કારણે મૃત્યુ થયું.

સ્થાસ્થ્યવિભાગે ભીલવાડાને સંવેદનશીલ ગણતાં 332 મેડિકલ ટીમો દ્વારા શહેરનાં એક લાખ ઘરોમાં પાંચ લાખ સભ્યો અને 1948 ટીમોના માધ્યમથી 19 લાખ ગ્રામીણ લોકોનો સર્વે કર્યો છે.

રાજસ્થાનના ચિકિત્સામંત્રી રઘુ શર્માએ વીડિયો જાહેર કરીને કહ્યું કે છેલ્લા ત્રણ-ચાર દિવસમાં કોરોના વાઇરસના પૉઝિટિવ કેસોની સંખ્યા વધી છે. ભીલવાડામાં અંદાજે 28 લાખ લોકોમાંથી 24 લાખ લોકોનું સ્ક્રિનિંગ કર્યું છે.

તેઓએ કહ્યું, "ભીલવાડામાંથી લેવાયેલાં સૅમ્પલની ચકાસણી થઈ રહી છે. આગામી દિવસોમાં વધુ 700 સૅમ્પલની ચકાસણી કરાશે. બાકી રહેલા ગ્રામીણ વિસ્તારના ચાર લોકોનું સ્ક્રિનિંગ પણ બે દિવસમાં પૂરું કરી દેવાશે."

ભીલવાડા, જયપુર, ઝૂંઝણુ અને જોધપુરમાં ગુરુવારે પણ નવા કેસ સામે આવ્યા છે. પ્રદેશમાં કોરોના વાઇરસ પૉઝિટિવની કુલ સંખ્ય હવે 45 થઈ ગઈ છે.

માત્ર ભીલવાડામાં જ 21 પૉઝિટિવ કેસ આવતાં સરકારની ચિંતા વધી ગઈ છે. ગુરુવારે રાજસ્થાનમાંથી પાંચ કેસ સામે આવ્યા, જેમાંના બે ભીલવાડાના છે.

રાજસ્થાનનું ઇટા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લી બનશે ભીલવાડા?

ભીલવાડા આ સમયે 'રાજસ્થાનું ઇટાલી' બન્યું છે. અહીં સૌથી વધુ કેસ છે અને કેસની સંખ્યા સતત વધી રહી છે. તેમ છતાં બે દિવસથી રાજસ્થાનના ચિકિત્સામંત્રી રઘુ શર્મા અને ભીલવાડાના ધારાસભ્ય વિઠ્ઠલ શંકર અવસ્થી વચ્ચે સ્થાનિક સ્થિતિ પર વાત થઈ નથી.

વિઠ્ઠલ શંકર અવસ્થીનું કહેવું છે કે ચિકિત્સામંત્રી સાથે તેમની બે દિવસ પહેલાં વાત થઈ હતી, બાદમાં વાત થઈ નથી. જોકે તેઓએ એમ પણ કહ્યું કે તેઓ સ્થાનિક તંત્ર સાથે સતત સંપર્કમાં છે.

ભીલવાડાના આર.કે. કૉલોનીના નિવાસી લોકેશે જણાવ્યું કે મેડિકલ ટીમ બે દિવસ પહેલાં તેમના ઘરે સર્વે માટે આવી હતી. ટીમે ઘરના સભ્યો અંગે, કોઈ બીમાર છે કે કેમ, વિદેશયાત્રાથી કોઈ આવ્યું છે કે બાંગડ હૉસ્પિટલની સ્થિતિ સહિતની જાણકારી મેળવી હતી.

ભીલવાડાના કલેક્ટર રાજેન્દ્ર ભટ્ટે બીબીસીને કહ્યું, "અત્યાર સુધીમાં એક લાખ સાત હજાર ઘરોમાં મેડિકલ ટીમે પાંચ લાખ 33 હજાર લોકોનો સર્વે કર્યો છે અને ગ્રામીણ વિસ્તારમાં ગુરુવાર સુધીમાં 19 લાખ લોકોનો સર્વે પૂરો થઈ જશે. જિલ્લામાં 28 લાખ 50 હજાર વસ્તીનો સર્વે કરાશે."

સર્વે પૂરો થયા બાદ ફરીથી સર્વે કરાશે, જે કોરોના ચેન બ્રૅક થાય ત્યાં સુધી ચાલુ રહેશે.

ભટ્ટે કહ્યું કે સર્વેમાં લક્ષણો ધરાવતી કે શંકાસ્પદ જણાતી વ્યક્તિને આઇસોલેટ કરીને ડૉક્ટરોના નિરીક્ષણમાં રખાઈ રહી છે.

ઘરે-ઘરે જઈને ટીમો સર્વે કરી રહી છે

ભીલવાડામાં સતત કોરોનાને કેસ વધતાં ચિંચિત સરકારના સ્વાસ્થ્યવિભાગે મેડિકલ ટીમ બનાવી છે. ભીલવાડા કલેક્ટરનું કહેવું છે કે શહેરી અને ગ્રામીણ ક્ષેત્ર માટે અલગઅલગ ટીમની રચના કરાઈ છે.

આ ટીમ સીએમએચઓ અને પીએમઓના બનાવેલા ફૉર્મેટ આધારે જ ઘરોમાં જઈને સર્વે કરી રહી છે.

ટીમ લોકો પાસેથી જાણકારી મેળવી રહી છે કે ઘરમાં કોઈ વિદેશથી આવ્યા છે કે કેમ. વિદેશથી આવેલા લોકો કોઈને મળ્યા છે કે નહીં. પરિવારમાં કોઈને ખાંસી, શરદી કે તાવ તો નથી ને. પરિવારમાં કોઈની સારવાર બાંગડ હૉસ્પિટલમાં થઈ છે કે કેમ. આ સિવાય કોરોનાનાં લક્ષણોની પણ તપાસ કરાઈ રહી છે.

બાંગડ હૉસ્પિટલની ઓપીડીમાં સારવાર કરાવનાર લોકોની સૂચિ પણ ટીમની પાસે છે, જેના આધારે આ ટીમ એ સર્વે કરી રહી છે કે છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં આ લોકોમાં કોઈ સ્વાસ્થ્ય સંબંધી ફેરફાર જણાયા છે કે કેમ.

ભીલવાડાના મુખ્ય ચિકિત્સા અને સ્વાસ્થ્યઅધિકારી (સીએમએચઓ) ડૉક્ટર મુસ્તાક અહમદે જણાવ્યું કે અહીં કોરોના પૉઝિટિવ કેસ ખાનગી હૉસ્પિટલ બાંગડમાંથી આવ્યા છે. જે પણ કેસ આવ્યા છે એ...


રાજ્યમાં સોમવારથી શરૂ થયેલી મદરેસા બોર્ડની પરીક્ષામાં આ વર્ષે નવો રેકર્ડ સર્જાયો છે.

આ પરીક્ષા આપી રહેલા 70,000 વિદ્યાર્થીઓ પૈકીના લગભગ 18 ટકા હિંદુ છે. મદરેસા બોર્ડની આ પરીક્ષા દસમા ધોરણની પરીક્ષાની સમકક્ષ હોય છે.

2019ના વર્ષમાં બિન-મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા કુલ પૈકીના 12.77 ટકા જ હતી. રાજ્યમાં સરકારી સહાયતા મેળવતી 6,000થી વધુ મદરેસા છે.

પશ્ચિમ બંગાળ મદરેસા શિક્ષણ બોર્ડના અધ્યક્ષ અબુ તાહેર કમરુદ્દીન કહે છે, "પરીક્ષા આપતા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષથી બેથી ત્રણ ટકાના દરે સતત વધી રહી છે."

"રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં ફેલાયેલી મદરેસાઓમાં હવે દસમા ધોરણ સુધી બિન-મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ મોટા પ્રમાણમાં ઍડમિશન લઈ રહ્યા છે."

કમરુદ્દીનના જણાવ્યા મુજબ, "બાંકુડા, પુરુલિયા અને બીરભૂમ જિલ્લાઓમાંની ચાર સૌથી મોટી મદરેસાઓમાં બિન-મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓનું પ્રમાણ મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ કરતાં પણ વધારે છે."

"મદરેસાઓમાં સેકન્ડરી બોર્ડના પાઠ્યક્રમ અનુસાર અભ્યાસ કરાવવામાં આવતો હોવાથી બિન-મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ મદરેસામાં ઍડમિશન લઈ રહ્યા છે."

કમરુદ્દીન કહે છે, "દેશ જ નહીં, સમગ્ર વિશ્વના સંદર્ભમાં આ વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િશિષ્ટ ઘટના છે. અહીંની મદરેસાઓમાં હિંદુ વિદ્યાર્થીઓ માત્ર ભણતા જ નથી, તેઓ મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓની સરખામણીએ બહેતર માર્ક્સ પણ મેળવી રહ્યા છે."

બર્ધવાન જિલ્લાની એક મદરેસામાં અભ્યાસ કરતાં 14 વર્ષીય સેન કહે છે, "મદરેસામાં અમારી સાથે ધર્મના આધારે ભેદભાવ કરવામાં આવતો નથી."

પશ્ચિમ બંગાળમાં સેકન્ડરી બોર્ડ હેઠળ અભ્યાસ કરતાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા વધુ હોવાથી વિદ્યાર્થીઓ અને (ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં) તેમના વાલીઓ આ મદરેસાઓને મહત્ત્વ આપી રહ્યા છે.

પશ્ચિમ બંગાળની મદરેસાઓની વિશિષ્ટતાઓ બાબતે અગાઉ પણ અનેક અભ્યાસ થઈ ચૂક્યા છે. એક વિશિષ્ટતા મદરેસાઓમાં છોકરીઓનું ઍડમિશન પણ સામેલ છે.

કેટલીક મદરેસામાં હિંદુ વિદ્યાર્થીઓ વધુ

મદરેસા બોર્ડની પરીક્ષામાં ગત વર્ષે સામેલ થયેલા કુલ વિદ્યાર્થીઓમાં છોકરીઓનું પ્રમાણ લગભગ 60 ટકા હતું.

પૂર્વ બર્ધવાન જિલ્લાના કેતુરગ્રામસ્થિત અગરડાંગા હાઈ મદરેસાની ત્રણ હિંદુ વિદ્યાર્થિની - સાથી મોદક, અર્પિતા સાહા અને પારિયા સાહાએ મદરેસા બોર્ડની ગત વર્ષની પરીક્ષામાં 90 ટકાથી વધુ માર્ક્સ મેળવ્યા હતા.

એ મદરેસામાં અભ્યાસ કરતા 751 વિદ્યાર્થીઓમાં લગભગ 45 ટકા હિંદુ છે. બોર્ડની પરીક્ષામાં આ વર્ષે સામેલ થયેલા 68 માંથી 23 હિંદુ વિદ્યાર્થીઓ છે.

અગરડાંગા મદરેસાના પ્રભારી શિક્ષક મોહમ્મદ અનીસુર રહેમાન કહે છે, "1925માં સ્થાપના થઈ ત્યારથી જ હિંદુ વિદ્યાર્થીઓ આ મદરેસાનો અભિન્ન હિસ્સો બની રહ્યા છે. આ વિસ્તારમાં બીજી કોઈ સ્કૂલ ન હોવાને કારણે હિંદુઓએ મદરેસામાં અભ્યાસ કરવાનું પસંદ કર્યું હતું."

"અહીં પઠન-પાઠનના સત્રને ધ્યાનમાં લઈને તેમજ પછી વધુ ત્રણ શાળાઓ શરૂ થવા છતાં આ મદરેસામાં હિંદુ સમુદાયનાં બાળકો જ વધુ અભ્યાસ કરવા આવે છે."

આ જિલ્લાના ઓરગ્રામ ચતુષ્પલ્લી હાઈ મદરેસામાં અભ્યાસ કરતા 1320 વિદ્યાર્થીઓમાં 65 ટકા હિંદુ છે.

આ મદરેસામાં વિદ્યાર્થિનીઓ (720)ની સંખ્યા વિદ્યાર્થીઓ (600)ના પ્રમાણમાં 20 ટકા વધુ છે.

હિંદુ વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા વધવાનું કારણ શું?

સવાલ એ છે કે આખરે આ મદરેસાઓમાં હિંદુ વિદ્યાર્થી-વિદ્યાર્થિનીઓની સંખ્યા શા માટે વધી રહી છે? આ સવાલનો જવાબ છે-અહીં અભ્યાસનું બહેતર સ્તર તથા માહોલ.

વ્યવસાયે ખેડૂત રમેશ માઝીની બે દીકરીઓ ચતુષ્પલ્લી મદરેસામાં અભ્યાસ કરે છે.

માઝી કહે છે, "આ વિસ્તારમાં અનેક સરકારી સ્કૂલો છે, પણ મદરેસામાં અભ્યાસનું સ્તર તથા સુવિધાઓ બહેતર હોવાને કારણે મેં મારી બન્ને દીકરીઓને તેમાં અભ્યાસ કરાવવાનું...


રાજ્યસભા સવારે 9 વાગ્યાથી લઈને બપોરે 1 વાગ્યા સુધી ચાલશે અને લોકસભા બપોરે 3 વાગ્યાથી લઈને સાંજે 7 વાગ્યા સુધી ચાલશે.

એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર, રવિવારે લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ સંસદના પરિસરની મુલાકાત લીધી હતી અને સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા ઉપાયો તથા તૈયારીઓનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું.

લોકસભા અધ્યક્ષે એક-એક સ્થાને ઝીણવટથી જોયું હતું અને તૈયારીઓમાં રહેલી ખામીઓ તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું.

ઓમ બિરલાએ જણાવ્યું હતું કે સત્ર પહેલાં બધા સાંસદો અને તેમના પરિજનોના કોવિડ ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે.

બધા સાંસદોને સૅનિટાઇઝર, માસ્ક, મોજાં સહિત અન્ય સ્વાસ્થ્ય સુરક્ષા સંબંધી સામગ્રીની કિટ મોકલી છે. સાંસદના બધા અધિકારીઓ-કર્મચારીઓના ટેસ્ટ પણ કરાવ્યા છે.

કેવા ફેરફારો કરાયા?

કોરોના મહામારી બાદ પહેલી વાર સંસદ શરૂ થઈ રહી છે અને એટલે તેમાં ઘણા ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે.

એક ઑક્ટોબર સુધી ચાલનારા આ સત્રમાં સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગથી માંડીને કોરોના સાથે જોડાયેલા અન્ય નિયમોનું પાલન કરવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

ચોમાસુસત્રમાં દરેક દિવસ લોકસભા અને રાજ્યસભાના ચાર-ચાર કલાકનાં સેશન હશે.

ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈ અનુસાર, સરકાર આ સત્રમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં 23 નવાં બિલ લઈને આવશે, જેમાં 11 જૂના અધ્યાદેશ છે, જે બિલના રૂપમાં આવશે.

સાંસદોનું વેતન ઓછું કરવાની જોગવાઈવાળું બિલ પણ સંસદમાં રજૂ કરાશે.

આ માટે સરકાર પહેલાંથી અધ્યાદેશ લાવી ચૂકી છે, જે અનુસાર એક એપ્રિલ 2020થી એક વર્ષ સુધી સાંસદોનો પગાર 30 ટકા ઓછો કરી દીધો છે. બચેલી રકમનો ઉપયોગ કોરોના મહામારી સામે લડવા માટે કરાશે.

નવાં બિલોમાં જમ્મુ-કાશ્મીર આધિકારિક ભાષા વિધેયક 2020 પણ સામેલ છે. વિધેયકમાં ઉર્દૂ અને અંગ્રેજી સહિત કાશ્મીરી, ડોગરી અને હિન્દીને જમ્મુ અને કાશ્મીર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની સત્તાવાર ભાષા તરીકે રાખવાની જોગવાઈ છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રાજ્યસભાની ખાલી પડેલી બે બેઠકો માટે ગુજરાત વિધાનસભા ખાતે શુક્રવારે મતદાન થયું હતું. કૉંગ્રેસના કહેવા પ્રમાણે, અલ્પેશ ઠાકોર સહિતના બે ધારાસભ્યોએ ક્રૉસ-વોટિંગ કર્યું હતું.

વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસના નેતા પરેશ ધાનાણીએ આ ચૂંટણીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારી હતી, પરંતુ સર્વોચ્ચ અદાલતે આ મુદ્દે દખલ દેવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

ધારાસભ્યો બળવો કે ક્રૉસ વોટિંગ ન કરે તે માટે તેમને પાલનપુર નજીક એક રિસૉર્ટમાં મોકલી દેવાયા હતા.

જયશંકરે કહ્યું હતું કે આજે ગુજરાત સાથે વિશેષ સંબંધ બંધાયો છે. બંનેના સભ્યપદનો કાર્યકાળ ઔપચારિક રીતે તા. 18 ઑગસ્ટ 2023 સુધીનો રહેશે.

કૉંગ્રેસ અને ક્રૉસ વોટિંગ

કૉંગ્રેસે ધારાસભ્યોને પાલનપુરમાં એક રિસૉર્ટ ખાતે રવાના કર્યા તે સમયની તસવીર

કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યો બળવો ન કરે કે તેમનું હોર્સ ટ્રેડિંગ ન થાય, તે માટે પાર્ટીએ તેમને રાજસ્થાનના હિલસ્ટેશન માઉન્ટ-આબુ મોકલવાની યોજના બનાવી હતી, પરંતુ છેલ્લી ઘડીએ યોજના બદલવામાં આવી હતી અને તેમને પાલનપુર લઈ જવાયા હતા.

વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસના મુખ્ય દંડક અશ્વિન કોટવાલે બીબીસી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું હતું :

"રાજ્યસભામાં કેવી રીતે મતદાન કરી શકાય તે મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાટે તમામ 71 ધારાસભ્યોને વ્હિપ આપી દેવાયા હતા. આ મામલે કોઈના ઉપર દબાણ નથી."

કોટવાલના જણાવ્યા મુજબ અલ્પેશ ઠાકોર તથા ધવલસિંહ ઝાલાને પણ ફોન ઉપર સૂચના આપી દેવામાં આવી હતી.

કૉંગ્રેસે ગૌરવ પંડ્યા તથા ચંદ્રિકા ચુડાસમાને ચૂંટણીજંગમાં ઉતાર્યાં હતાં.

રાજકીય વિશ્લેષક હરિ દેસાઈનું કહેવું છે, "કૉંગ્રેસને પોતાના જ સંગઠન પર ભરોસો નથી. ઉપરાંત કૉંગ્રેસના નેતાઓની સત્તા સાથે જોડાવાની જે હોડ છે તેના કારણે કૉંગ્રેસ તૂટી રહી છે."

દેસાઈ માને છે કે ગુજરાતના પ્રયોગમાં સફળતા મળી એટલે તેઓ અન્ય રાજ્યોમાં પણ 'ગુજરાત મૉડલ'ના આધારે વધુમાં વધુ બેઠકો જીતવા માટે પ્રયાસ કરશે.

'ગુજરાત સાથે સંબંધ બંધાયો'

ગુજરાત ભાજપના અધ્યક્ષ જીતુભાઈ વાઘાણીના કહેવા પ્રમાણે, ભાજપના ઉમેદવારોને પાર્ટી ઉપરાંત કૉંગ્રેસ તથા તેના સાથી પક્ષના ધારાસભ્યોના મત પણ મળ્યા હતા.

પરિણામો બાદ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રુપાણીએ કૉંગ્રેસ ઉપર ચૂંટણીપ્રક્રિયાને અટકાવવા માટે ધમપછાડાં કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

ચૂંટણીપંચ દ્વારા 'ઔપચારિક જાહેરાત' થાય તે પહેલાં જ ઊજવણી કરી દીધી હતી.

ચૂંટણી બાદ વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકરે પત્રકારો સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું કે 'આ પરિણામો સાથે ગુજરાત સાથે મારો વિશેષ સંબંધ બંધાયો છે અને દેશ તથા વિદેશમાં વસતાં ગુજરાતીઓ માટે કામ કરતો રહીશ.'

જયશંકરે ઉમેર્યું હતું કે ભારતનું અર્થતંત્ર ત્રણ ટ્રિલિયન ડૉલરથી પાંચ ટ્રિલિયન ડૉલર ઉપર પહોંચશે તેમાં ગુજરાતની મોટી ભૂમિકા હશે.

ભાજપ અને કૉંગ્રેસનું સ્કોરકાર્ડ

કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર ગૌરવ પંડ્યા તથા ચંદ્રિકા ચુડાસમાને 70-70 મત મળ્યા હતા.

જેમાં કૉંગ્રેસના 69 ધારાસભ્યો ઉપરાંત વડગામની બેઠક ઉપરથી અપક્ષ ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણીના એક મતનો સમાવેશ થાય છે.

બીજી બાજુ, ભાજપના ઉમેદવાર એસ. જયશંકરને 104 તથા જુગલજી ઠાકોરને 105 મત મળ્યા હતા.

અલ્પેશ ઠાકોરનો બળવો

રાજ્યસભાની ચૂંટણી દરમિયાન કૉંગ્રેસના બે ધારાસભ્યો અલ્પેશ ઠાકોર તથા ધવલસિંહ ઝાલાએ ક્રૉસ-વોટિંગ કર્યું હતું.

અલ્પેશ ઠાકોરે બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું, "કૉંગ્રેસમાં ગરીબ અને વંચિતોની વાત નથી થતી અને તેમનો અવાજ દબાવી દેવામાં આવતો હતો."

"પાર્ટીમાં લોકશાહી રહી ન હતી અને પાર્ટીમાં સતત અવગણના થતી હતી, એટલે કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યપદેથી રાજીનામું આપ્યું છે."

ઝાલાએ કૉંગ્રેસ પાર્ટી ઉપર આરોપ મૂકતા કહ્યું હતું કે 'ગરીબોને સાંભળવામાં આવતા ન હતા.'

ઠાકોર વિધાનસભામાં રાધનપુર તથ ઝાલા...


રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં કૉંગ્રેસમાંથી ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં આપ્યાં હતાં અને બાદમાં ખાલી પડેલી આઠ સીટો પર ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે.

ત્રીજી નવેમ્બરે પેટાચૂંટણી માટે મતદાન થશે અને દસમી નવેમ્બરે મતગણતરી હાથ ધરવામાં આવશે.

અબડાસા, લીબડી, મોરબી, ડાંગ, કપરાડા, ધારી, ગઢડા અને કરજણ એમ આઠ બેઠકની પેટાચૂંટણીઓ યોજાવાની છે.

આ ખાલી સીટોમાં સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાની લીમડી બેઠકનો પણ સમાવેશ થાય છે.

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાની લીમડી બેઠક ભાજપ અને કૉંગ્રેસ બંને માટે અગત્યની માનવામાં આવે છે.

આ બેઠક પરથી અગાઉ કૉંગ્રેસના સોમા પટેલે ભાજપના કિરીટસિંહ રાણાને હરાવ્યા હતા.

જોકે રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં સોમા પટેલે કૉંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું. ત્યારે હવે આ સીટ પર કોને ટિકિટ આપવી એ પણ બંને પક્ષો સામે મૂંઝવણનો સવાલ છે.

ભાજપ-કૉંગ્રેસ માટે મહત્ત્વની બેઠક

આ બેઠક પર કોળી અને ક્ષત્રિય મતદારો જીત માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. આથી બંને પક્ષો એ આધારે ઉમેદવારોની પસંદગી કરે એવું રાજકીય નિષ્ણાતોનું માનવું છે.

જાણીતા રાજકીય વિશ્લેષક અજય ઉમટ કહે છે કે ભાજપ અને કૉંગ્રેસ બંને માટે આ બેઠક મહત્ત્વની છે. ભાજપ માટે આમ પણ આઠમાંથી ચ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાર બેઠક પડકારજનક દેખાઈ રહી છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં અજય ઉમટ કહે છે, "લીમડી બેઠક પર ક્ષત્રિય અથવા તો કોળી ઉમેદવારો જ ચૂંટાય છે. સોમા ગાંડા પટેલ અગાઉ આ બેઠક પરથી ત્રણથી ચાર વાર સાંસદ તરીકે ચૂંટાયા છે અને ધારાસભ્ય તરીકે પણ બે વાર ચૂંટાયા છે."

"આ વિસ્તાર કોળી સમાજના વર્ચસ્વવાળો વિસ્તાર છે, જે સનત મહેતા જેવા મોટા નેતાને પણ માત્ર જ્ઞાતિવાદને કારણે હરાવી શકે છે."

ઉલ્લેખનીય છે કે સોમા પટેલ અગાઉ કહી ચૂક્યા છે કે તેઓ ગમે તે પક્ષમાંથી ચૂંટણી લડવા માટે તૈયાર છે.

રાજકીય વિશ્લેષક જગદીશ આચાર્યના મતે લીમડી બેઠક પર સોમા પટેલ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં તેઓ કહે છે, "લીમડી બેઠક પર કૉંગ્રેસ મજબૂત સ્થિતિમાં જણાય છે. કિરીટસિંહ રાણા ભાજપના મોટા નેતા છે અને બે વાર પેટાચૂંટણી જીતેલા છે. પીઢ નેતા છે અને જાણીતો ચહેરો છે. જ્યારે સોમા ગાંડા પક્ષ બદલવા માટે જાણીતા છે. મૂળે તો એ ભાજપમાંથી આવેલા અને એક સમયે હિન્દુત્વનો એક મોટો ચહેરો હતા."

"સોમા ગાંડા સુરેન્દ્રનગર અને લીમડામાં મજબૂત નેતા છે અને પોતાના દમ પર ચૂંટણી જીતી શકે તેમ છે."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "ભાજપ માટે આ એક મોટો લિટમસ ટેસ્ટ છે, કેમ કે જે ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં આપ્યાં એમને ભાજપ ટિકિટ આપશે કે કેમ એ મોટો સવાલ છે. અને જો સોમા પટેલ કદાચ અપક્ષ ચૂંટણી લડે તો ભાજપથી કોળી સમાજ નારાજ થાય એવું બની શકે."

લીમડી બેઠક કયા મતદારો નિર્ણાયક?

ભારતીય ચૂંટણીપંચ અનુસાર, 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીના આંકડા પ્રમાણે લીમડી બેઠકમાં કુલ 2,59,915 મતદારો છે.

જેમાં ઓબીસી, એસસી અને રાજપૂત સમાજના મતદારોની સંખ્યા મોખરે છે.

ક્ષત્રિય સમુદાયના અંદાજે 18થી 20 ટકા મત, એસસી સમુદાયના આશરે 21થી 23 ટકા અને ઓબીસી સમુદાયના અંદાજે 13થી 15 ટકા મત છે.

જોકે આ બેઠક પર પાટીદારો પણ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે. આ બેઠક પર પાટીદાર સમુદાયના અંદાજે 21થી 23 ટકા મત છે.

તો મુસ્લિમ સમાજના 5થી 7 ટકા અને બ્રાહ્મણ સમુદાયના 7થી 9 ટકા મતદારો છે.

ગત વિધાનસભાની સ્થિતિ

ગત વિધાનસભામાં એટલે 2017ની ચૂંટણીમાં આ બેઠક પરથી કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર સોમાભાઈ પટેલે ભાજપના ઉમેદવાર કિરીટસિંહ રાણાને હરાવ્યા હતા.

2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં લીમડી બેઠક પર કુલ 63.71 ટકા મતદાન થયું હતું અને તેમાં 50.67 ટકા મત સોમાભાઈ પટેલને અને 41.82 ટકા મત કિરીટસિંહ રાણાને મળ્યા હતા.

તો 2012માં પણ સોમા પટેલ સામે કિરીટસિંહ રાણા હારી ગયા હતા. જોકે સોમા પટેલ માત્ર...


રાજ્યસભામાં અમિત શાહ

હું શા માટે આવું કહી રહ્યો છું? દુનિયાના બધા લોકતંત્રની જેમ આપણા લોકતંત્રમાં પણ અને બંધારણમાં પણ લોકોની ઇચ્છા સર્વોપરી હોય છે.

અહીં જે નિર્ણય લેવાયો છે તેની સીધી અસર રાજ્યના નાગરિકોને થશે.

સલામતીથી માટેની સેવાની બાબતો સુધીની સર્વ બાબતમાં વ્યાપક અસર થશે. આમ છતાં તેમને પૂછવામાં જ આવ્યું નથી.

તાત્કાલિક હજારો દળોને વિમાન માર્ગે ખીણમાં ઉતારી દેવાયા તેનાથી જુદો જ સંદેશ અપાયો કે તમારે વિરોધ કરવાની હિંમત કરવાની નથી.

સામાન્ય પ્રણાલી પ્રમાણે આવી નાટકીય અસરો ધરાવતા બંધારણીય સુધારા માટે સ્થાપિત પ્રણાલી પ્રમાણેની પ્રક્રિયા અપનાવવી જોઈએ.

સંઘ સરકાર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે વાટાઘાટો પછી ખરડાનો મુસદ્દો તૈયાર થવો જોઈએ; તે ખરડાને સંસદ અને રાજ્યના ધારાગૃહોમાં દાખલ કરવો જોઈએ; ત્યાં તેની લાંબા સમય સુધી તેની ચર્ચા થવી જોઈએ, સાંસદોને તે માટે જનમત કેળવવાનો સમય મળવો જોઈએ અને તેની જુદી-જુદી અસરો વિશે વિચારવા નાગરિકોને સમય મળવો જોઈએ. તે પછી જ તેને પસાર કરવા માટે મતદાન થવું જોઈએ.

આ કિસ્સામાં બધી જ પ્રણાલીઓને ઊંઘે માથે નાખી દેવામાં આવી છે. રાષ્ટ્રપતિનો આદેશ કલમ 370ની બધી જ જોગવાઈઓને ભંગ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કરે છે.

તેમાં સલામતી કરવામાં આવેલી જોગવાઈ કે તેમાં રાજ્યની બંધારણસભાની મંજૂરીથી ફેરફાર થવો જોઈએ તેને પણ ફગાવી દેવામાં આવી છે.

આ બંધારણસભાને 56 વર્ષ પહેલાં જ વિખેરી નાખવામાં આવી છે. તેના બદલે રાષ્ટ્રપતિએ આદેશ કર્યો કે આ બાબતને રાજ્યની ધારાસભા સમક્ષ લાવવો જોઈએ. રાજ્યની ધારાસભા તો છે જ નહિ, કેમ કે ત્યાં રાષ્ટ્રપતિનું શાસન લાગેલું છે.

સરકારનું બિનલોકશાહી પગલું

શાસક પક્ષના પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર રાષ્ટ્રપતિના આદેશ અનુસાર ગર્વનર ધારાસભાની જગ્યાએ કામગીરી કરી શકે છે, પરંતુ ધારાસભ્યો રાજ્યના લોકોએ ચૂંટેલા હોય છે, જ્યારે ગર્વનર ચૂંટાયેલા હોતા નથી.

તેમની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિએ કરી હોય છે અને તેઓ બિનકાશ્મીરી છે. તેઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરના લોકોની ઇચ્છાનું પ્રતિનિધિત્વ ના કરી શકે અને તેમણે કરવું પણ ના જોઈએ.

બીજું, કેન્દ્ર સરકારે પણ જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યની પુનઃરચનાના ખરડા માટે પણ કોઈ નોટિસ આપી નહોતી. સંસદમાં ચર્ચા માટે યાદીમાં તેની નોંધ કરાઈ નહોતી.

રાજ્યસભામાં (ટૂંકી ચર્ચા બાદ) તેને પસાર કરી દેવાયો અને બાદમાં તેને નીચલા ગૃહ લોકસભામાં લાવવામાં આવ્યો.

ફરી એકવાર લોકતાંત્રિક સિદ્ધાંતોનો ભંગ થયો. પ્રથમ ચૂંટાયેલા સભ્યોએ ખરડો પસાર કરવો જોઈએ અને બાદમાં નિમાયેલા સભ્યોનો, પણ તેનો ભંગ થયો.

ગૃહપ્રધાને ખરડો દાખલ કરવા માટે કારણો આપ્યા તેની સામે પણ સવાલો થઈ શકે તેમ છે.

તેમણે એવું જણાવ્યું કે કલમ 370, રાજ્ય ભારતમાં જોડાયું તે માટેના ઇન્સ્ટ્રુમૅન્ટ ઑફ ઍસેશન (જોડાણ કરાર) સાથે સંબંધ ધરાવતું નથી.

કલમ 370 મારફત જ આ જોડાણ કરારની બધી જોગવાઈઓને ભારતીય બંધારણમાં દાખલ કરવાની હતી.

સંરક્ષણ, વિદેશી બાબતો અને સંદેશાવ્યવહાર સિવાયની તમામ બાબતોમાં બધા જ નિર્ણયો રાજ્ય સરકાર પાસે રહેશે તે અંગેની આ જોગવાઈઓ હતી.

શેખ અબ્દુલ્લા, જમ્મુ-કાશ્મીરના પહેલા મુખ્ય મંત્રી

જો જોડાણ કરારની આ જોગવાઈઓને આપણે કાઢી નાખીએ તો પછી જોડાણ અંગે જ સવાલો ઊભા થાય તે માટેનો માર્ગ આપણે મોકળો નથી કરી રહ્યા?

જોકે કેટલાકની દલીલ છે કે કલમ 370ને બંધારણમાંથી હટાવી દેવાઈ નથી.

તેની સામે અન્ય લોકો એવી દલીલ કરી શકે છે કે જોડાણ કરાર સાથે જોડાયેલી બંધારણીય જોગવાઈઓનો ભંગ કરવામાં આવે તો તેનો અર્થ એ થયો કે જોડાણ કરાર અને બંધારણ બંનેનો ભંગ થયો છે.

ટીવી પર મોટા ભાગના ઍન્કરોએ આ મુદ્દાઓને બાજુએ રાખી દીધા છે અને એવું જણાવી રહ્યા છે કે આ બે નિર્ણયોથી ભારત રાજ્યની 70 વર્ષ જૂની ઐતિહાસિક...


રાજ્યસભામાં વિપક્ષના નેતા ગુલામ નબિ આઝાદ તથા હરિશ રાવતે બેઠક બાદ આ માહિતી આપી હતી, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે રાહુલ ગાંધીનું રાજીનામું સ્વીકારી લેવામાં આવ્યું છે.

ડિસેમ્બર-2017માં રાહુલ ગાંધીએ કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ તરીકેનો પદભાર સંભાળ્યો હતો, પરંતુ લોકસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસના પરાજયની જવાબદારી સ્વીકારી તેમણે પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.

સોનિયા ગાંધી સૌથી લાંબા સમય માટે કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષપદે રહેવાનો કીર્તિમાન ધરાવે છે.

બેઠકમાં અચાનક પહોંચ્યા રાહુલ

સવારે રાહુલ ગાંધી તથા સોનિયા ગાંધીએ કૉંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીની બેઠકથી ખુદને અલગ કરી દીધા હતા.

સોનિયા ગાંધીએ કહ્યું કે "આ અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે અને હું કે રાહુલજી આ પ્રક્રિયાનો ભાગ નહીં બનીએ."

એમણે કહ્યું કે "આગામી પ્રમુખ કોણ હશે એનો નિર્ણય કમિટી કરશે અને એ નિર્ણયની પ્રક્રિયામાં પૂર્વપ્રમુખ હોવાને નાતે હું કે રાહુલ ગાંધી ભાગ ન બની શકીએ. "

સાંજે ફરી એક વખત CWCની બેઠક મળી હતી, જેમાં અચાનક જ રાહુલ ગાંધી પહોંચ્યા હતા.

રાહુલ ગાંધીના કહેવા પ્રમાણે, કાશ્મીરમાં અશાંતિ પ્રવર્તી રહી હોવાના અહેવાલોને પગલે તેમને બેઠકમાં બોલાવવામાં આવ્યા હતા.

રા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હુલે માગ કરી હતી કે કાશ્મીરમાં પ્રવર્તમાન સ્થિતિ અંગે કેન્દ્રની મોદી સરકાર દ્વારા ઔપચારિક નિવેદન આપવામાં આવે.

કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા પી. એલ. પુનિયાના કહેવા પ્રમાણે, એઆઈસીસી (ઑલ ઇંડિયા કૉંગ્રેસ કમિટી)ની બેઠકમાં ચૂંટણી થશે, ત્યાર સુધી સોનિયા ગાંધી વચગાળાનાં અધ્યક્ષપદે રહેશે.

સોનિયા સામે પડકાર

શનિવારે મળેલી કૉંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીની બેઠકમાં પૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહ, ગુલામ નબિ આઝાદ, હરીશ રાવત સહિત પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતાઓએ ભાગ લીધો.

લોકસભામાં પરાજય પછી કૉંગ્રેસ પાર્ટી દરેક સ્તરે પડકારોનો સામનો કરી રહી છે, જે રાજ્યોમાં કૉંગ્રેસની સરકાર છે ત્યાં પણ આંતરિક જૂથબંધીનો સવાલ ઊભો છે.

માર્ચ મહિનામાં એઆઈસીસીનું સત્ર મળ્યું હોવાથી, વર્ષાંત સુધીમાં સત્ર મળે તેવી શક્યતા નહિવત્ છે.

કાર્યકારી અધ્યક્ષ તરીકે સોનિયા ગાંધી સામે મહારાષ્ટ્ર, ઝારખંડ તથા હરિયાણા વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલાં પાર્ટીને ફરીથી બેઠી કરવાનો પડકાર રહેશે.

કૉંગ્રેસના પ્રમુખ તરીકે મલ્લિકાર્જુન ખડગે, જ્યોતિરાદિતિય સિંધિયા, ચીન પાઇલટ અને મુકુલ વાસનિકનાં નામો ચર્ચામાં હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રાજ્યસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા ગુલામ નબી આઝાદ અને વરિષ્ઠ કોંગ્રેસ નેતા કપિલ સિબ્બલે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં આ માહિતી આપી.

કપિલ સિબ્બલે કહ્યું, "અમે આજે 12 વાગ્યે ઉપરાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યસભાના ચેરમેનને મળીને તેમને મહાભિયોગનો પ્રસ્તાવ આપી દીધો છે.

"અમે ઇચ્છતા હતા કે આ દિવસ ક્યારેય ન આવે, પરંતુ ચીફ જસ્ટિસના કામ કરવાની પદ્ધતિ પર સતત સવાલ ઊભા થતા રહ્યા છે."

જો રાજ્યસભાના અધ્યક્ષ આ પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપે તો મહાભિયોગનો સામનો કરનારા દીપક મિશ્રા દેશના પ્રથમ ચીફ જસ્ટિસ હશે.

જસ્ટિસ મિશ્રા લાંબા સમયથી વિવાદોમાં ઘેરાયેલા રહ્યા છે.

આ વર્ષની શરૂઆતમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં તેમનાથી નારાજ જજોએ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરીને કોર્ટમાં ચાલી રહેલી અનિયમિતતાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

તેમાં જસ્ટિસ જે ચેલમેશ્વર, જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈ, જસ્ટિસ મદન લોકુર અને જસ્ટિસ કુરિયન જોસેફ શામેલ હતા. જે જસ્ટિસ મિશ્રા બાદ સુપ્રીમ કોર્ટના ચાર સૌથી સિનિયર જજ છે.

મહાભિયોગ શું છે?

મહાભિયોગ એ પ્રક્રિયા છે જેનો ઉપયોગ રાષ્ટ્રપતિ અને સુપ્રીમ કોર્ટ અથવા હાઈ કોર્ટના જજોને હટાવવા માટે કરવામાં આવે છે.

એનો ઉલ્લેખ બંધારણના અનુચ્છેદ 61, 124(4), (5), 217 અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને 218માં જોવા મળે છે.

મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ ત્યારે જ લાવી શકાય છે, જ્યારે બંધારણનો ઉલ્લંઘન, દુર્વ્યવહાર અથવા અક્ષમતા સાબિત થઈ ગયા હોય.

નિયમો અનુસાર, મહાભિયોગ પ્રસ્તાવ સંસદના કોઈ પણ ગૃહમાં લાવી શકાય છે.

ત્યારબાદ જો ગૃહના સ્પીકર અથવા અધ્યક્ષ એ પ્રસ્તાવનો સ્વીકાર કરી લે (એ તે પ્રસ્તાવનો અસ્વીકાર પણ કરી શકે છે.) તો ત્રણ સભ્યોની સમિતિ બનાવીને આક્ષેપોની તપાસ કરાવવામાં આવે છે.

મહાભિયોગની કાર્યવાહી

જો આ પ્રસ્તાવ બન્ને ગૃહોમાં લાવવામાં આવે તો બન્ને ગૃહોના અધ્યક્ષ મળીને એક સંયુક્ત તપાસ સમિતિ બનાવે છે.

બન્ને ગૃહોમાં પ્રસ્તાવ આપવાની સ્થિતિમાં પછીની તારીખમાં આપવામાં આવેલો પ્રસ્તાવ રદ માનવામાં આવે છે.

તપાસ પૂરી થયા બાદ સમિતિ પોતાનો અહેવાલ સ્પીકર અથવા અધ્યક્ષને સોંપી દે છે, જે તે પોતાના ગૃહમાં રજૂ કરે છે.

જો તપાસમાં પદાધિકારીઓ દોષિત સાબિત થાય તો ગૃહમાં મતદાન કરવામાં આવે છે.

જો બન્ને ગૃહોમાં પ્રસ્તાવ પસાર થઈ જાય તો એને મંજૂરી માટે રાષ્ટ્રપતિને મોકલવામાં આવે છે.

કોઈ જજને હટાવવાનો અધિકાર માત્ર રાષ્ટ્રપતિ પાસે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રાણી દેવજામ્મણિ

પરંતુ દેવજામ્મણી વધુ યાદગાર કારણ માટે ત્યાં હાજર હતાં અને કારણ હતું વિશ્વની સૌથી પ્રથમ રસી, શીતળાની રસીની પ્રસિદ્ધિ માટેનું કારણ.

કૅમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસકાર ડૉ. નાઇજેલ ચાન્સેલરના મતે 'રસીકરણ કાર્યક્રમમાં લોકોની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત' કરવા માટે ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની દ્વારા કમિશન કરાયેલ એક ચિત્રમાં તેમની છબિ રજૂ કરાઈ હતી.

એ સમયે શીતળાની રસી શોધાયાને માંડ છ વર્ષ જ થયાં હતાં. ઇંગ્લિશ ડૉક્ટર ઍડ્વર્ડ જેનરે તેની શોધ કરી હતી. તે સમયે ભારતમાં આ રસી અંગે શંકાનું વાતાવરણ હતું, જે કારણે રસીકરણ કાર્યક્રમમાં ઘર્ષણ ઊભું થતું.

બ્રિટિશરોએ રસી બનાવી હતી એ આવું બનવા પાછળનું એકમાત્ર કારણ નહોતું.

મુશ્કેલીઓ છતાં બ્રિટિશરોએ ભારતીયોને રસી આપવાના કાર્યક્રમમાં પીછેહઠ ન કરી. તેમણે વાઇરસના કારણે પ્રતિવર્ષ જીવ ગુમાવી રહેલા લોકોને બચાવવા માટેના ખર્ચ અને પ્રયત્નોને 'વધુ વસતી પાસેથી વધુ સંસાધનો' મેળવવાનાં વચન સાથે વાજબી ઠેરવ્યા.

ત્યાર બાદ ભારતમાં ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની દ્વારા વિશ્વની પ્રથમ રસી રજૂ કરવા માટે રાજકારણ, શક્તિ અને સમજાવટના ગજબ ઉપાયો કરવામાં આવ્યા. આ કવાયતમાં બ્રિટિશ સર્જનો, ભારતીય રસી આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પનારા, કંપનીના અધિકારીઓ અને મિત્ર રાજવીઓ સામેલ હતા.

રાજવીઓમાં પણ વાડિયાર કુટુંબ બ્રિટિશરોના પ્રભાવમાં હતું કારણ કે તેમની મદદથી જ 30 વર્ષ બાદ તેમને રાજગાદી ફરી પાછી મળી હતી.

પેઇન્ટિંગમાંની સ્ત્રી

વાડિયાર રાણીઓ

ડૉ. ચાન્સેલરનું માનવું છે કે આ પેઇન્ટિંગ વર્ષ 1805માં બનાવાઈ હતી અને તે માત્ર રાણીને રસી અપાયાનો દસ્તાવેજ નહોતી, પરંતુ તે સમયે આ સમગ્ર પ્રક્રિયા કેવી રીતે હાથ ધરાઈ તે પણ દર્શાવે છે.

કૅન્વાસ પર ઑઇલ-પેઇન્ટથી બનેલ ચારથી છ લાખ યુરો કિંમતનું આ ચિત્ર હાલ સોથેબીઝ કલેક્શનમાં છે.

જ્યાં સુધી ડૉ. ચાન્સેલરની નજર તેની પર નહોતી પડી ત્યાં સુધી આ ચિત્રમાં રહેલાં પાત્રો નર્તકીઓ કે દરબારીઓ હોવાનું મનાતું હતું.

તેઓ આ વિશે કહે છે, “મને તરત જ આ વાત ખોટી હોય એવું લાગ્યું.”

તેમણે ચિત્રમાં જમણી બાજુનાં સ્ત્રી પાત્રને નાનાં રાણી દેવજામ્મણી તરીકે ઓળખાવ્યાં.

તેઓ કહે છે કે સામાન્ય રીતે તેમની સાડી વડે તેમનો ડાબો હાથ ઢંકાઈ ગયો હોત પરંતુ તે ભાગ જાણીજોઈને ઉઘાડો રાખવામાં આવ્યો હશે, જેથી તેઓ ઓછામાં ઓછી ગરિમા ગુમાવી તેમને ક્યાં રસી અપાઈ છે તે દર્શાવી શકે.

તેઓ માને છે કે ચિત્રમાં ડાબી તરફ દેખાતાં સ્ત્રી રાજાનાં પ્રથમ પત્ની છે, તેમનું નામ પણ દેવજામ્મણી હતું. તેમના ચહેરા પર નાક અને મોઢાની આસપાસ આછા ડાઘ શીતળાના નિયંત્રિત પ્રભાવને દર્શાવે છે.

તે સમયે સાજા થયેલા દર્દીનાં ગૂમડાંને વાટીને પાઉડર જેટલું ઝીણું કરીને જે વ્યક્તિને વાઇરસનો ચેપ નથી લાગ્યો તેના નાકમાં નાખવામાં આવતું. આ પ્રક્રિયા વેરિઓલેશન કહેવાતી. જેથી અત્યાર સુધી વાઇરસનો ચેપ ન લાગેલ હોય તે વ્યક્તિને હળવા પ્રભાવવાળો વાઇરસનો ચેપ લાગતો.

વાડિયાર સ્ત્રીઓની લાક્ષણિકતા

ડૉ. ચાન્સેલર તેમની આ થિયરી સાબિત કરવા માટે માહિતીના ભાગરૂપે વર્ષ 2001માં છપાયેલ એક અહેવાલ દર્શાવે છે.

પ્રથમ તો આ ચિત્ર પણ એ જ તારીખે દોરાયું હતું જે તારીખ વાડિયાર રાજનાં લગ્ન થયાં હતાં તેમજ જુલાઈ, 1806ના દરબારી રેકૉર્ડ પ્રમાણે દેવજામ્મણીના રસીકરણની ઘટનાથી રસીકરણ પ્રક્રિયા માટે લોકો પર પ્રભાવ પડ્યો હોવાની નોંધ છે.

બીજું એ કે મૈસૂરના ઇતિહાસના નિષ્ણાત તરીકે ડૉ. ચાન્સેલરને એ વાતની ખાતરી છે કે 'સોનાની ભારે બંગડીઓ' અને 'આકર્ષક માથે પહેરવાનાં ઘરેણાં' વાડિયાર રાણીઓની લાક્ષણિકતા છે. તેમજ આ ચિત્રના ચિત્રકાર થોમસ હિકી વાડિયાર અને તેમના દરબારના અન્ય સભ્યોનાં ચિત્ર બનાવી ચૂક્યા છે.

તેઓ લખે છે કે, “મહત્ત્વની વાત તો એ છે કે...


રાતના અંધારામાં રિબેકાના પુત્રની ચોરી કરવામાં આવી હતી, તેમને આશા છે કે એક દિવસ તે પાછો આવી જશે

રિબેકાનો પુત્ર જ્યાં પણ હશે, ત્યાં એ દસ વર્ષનો હશે. તે નૈરોબીમાં પણ હોઈ શકે છે, જ્યાં રિબેકા રહે છે, અથવા કેન્યાના બીજા કોઈ વિસ્તારમાં અને શક્ય છે કે અત્યારે તે જીવતો ન પણ હોય. રિબેકાના હૃદયમાં પણ કંઈક આવી જ ભાવના છે.

લારૅંસ જૉશિયા તેમનું પહેલું સંતાન હતું. તે નવ વર્ષનો હતો જ્યારે રિબેકાએ તેને છેલ્લી વાર જોયો હતો.

માર્ચ 2011ના રાતના બે વાગ્યા હશે. રિબેકા સરળતાથી મળતી દવા જેટફ્યુઅલને સૂંઘીને ઘેનમાં હતાં.

તેઓ નશો કરતાં હતાં કારણ કે તેનાથી અજાણ્યાઓ પાસે જઈને ભીખ માંગવા માટેનું આત્મબળ મળતું હતું.

રિબેકા જ્યારે પંદર વર્ષનાં હતાં, ત્યારે તેમનાં માતા પાસે તેમને ખવડાવવા માટે પૂરતા પૈસા નહોતા.

શાળા છોડી દીધા બાદ રિબેકા રસ્તા પર આવી ગયાં. તેમનો ભેટો એક મોટી ઉંમરની વ્યક્તિ સાથે થયો, જેમણે લગ્ન કરવાનું વચન આપ્યું, પરંતુ રિબેકા ગર્ભવતી થતાં, એ વ્યક્તિ છોડીને જતી રહી.

બીજે વર્ષે લારૅંસ જૉશિયાનો જન્મ થયો.

રિબેકાએ પોતાના દીકરાનો એક વર્ષ અને અમુક મહિના સુધી ઉછેર કર્યો. તે રાત્રે પોતાની આંખો બંધ કર્ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા બાદ રિબેકાએ ક્યારેય પોતાના પ્રથમ પુત્રને જોયો નથી.

"મારે બીજાં પણ બાળકો છે, પરતું તે મારું પ્રથમ બાળક હતું. તેણે મને માતા બનાવી હતી. મેં દરેક જગ્યાએ તેની શોધખોળ કરી છે, પરતું મને ક્યાંય પણ તે મળ્યો નથી."

રિબેકા હજુ પણ નૈરોબીના એ જ રસ્તાઓ પર રહે છે જ્યાંથી તેમના બાળકની ચોરી થઈ હતી. તેઓ હવે ત્રણ બાળકોનાં માતા છે. ત્રણેય છોકરીઓ આઠ, છ અને ચાર વર્ષની છે.

એક વાર સૌથી નાની પુત્રીને છીનવી લેવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. તે વિસ્તારમાં ભટકતી એક વ્યક્તિ દ્વારા આ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.

તે વ્યક્તિ બાળકીને એક કાર તરફ લઈ જઈ રહી હતી કે ત્યાં રિબેકા પહોંચી ગયાં. કારમાં એક મહિલા બેઠાં હતાં. આગલા દિવસે તે વ્યક્તિ ફરીથી ત્યાં આવી હતી.

રિબેકા કહે છે કે તેમણે હંમેશાં સચેત રહેવું પડે છે

રિબેકા જ્યાં રહે છે ત્યાં આવી કહાણી શોધવા માટે બહુ મહેનત કરવી પડતી નથી.

ઑગસ્ટ 2018માં ઍસ્થરનો ત્રણ વર્ષનો પુત્ર ગુમ થઈ ગયો હતો.

તેઓ કહે છે, "જ્યારથી મારો છોકરો ગાયબ થઈ ગયો છે ત્યારથી મારા મનની શાંતિ હણાઈ ગઈ છે. હું તેને શોધવા મોમ્બાસા સુધી ગઈ હતી."

બે વર્ષ પહેલાં કૈરોલના બે વર્ષના પુત્રનું રાતના અંધારામાં અપહરણ થયું હતું.

તેઓ કહે છે, 'હું તેને ખૂબ પ્રેમ કરું છું. જો તેઓ મારા બાળકને પાછું સોંપી દે, તો હું તેમને માફ કરી દઈશ."

નૈરોબીમાં બાળકોનાં ખરીદ-વેચાણ માટે કાળાબજાર છે, જ્યાં 'પુરવઠા માટે આવી મજબૂર મહિલાઓને નિશાન બનાવવામાં આવે છે.

એક વર્ષ સુધી ચાલેલી તપાસમાં 'આફ્રિકા આઈ'ને રસ્તા ઉપર રહેતી મહિલાઓનાં બાળકો ચોરીને નફા માટે બીજાને વેચી દેવાના પુરાવા મળ્યા છે.

રસ્તાઓ પર બનેલાં દવાખાનાથી બાળકોની ચોરી અને મોટી હૉસ્પિટલોમાં બાળકોને વેચવા રૅકેટનો પણ પર્દાફાશ થયો છે.

સરકારી હોદ્દા પર બેઠેલી વ્યક્તિઓનાં કાળાં કારનામાંનો પર્દાફાશ કરવા માટે 'આફ્રિકા આઈ'ની ટીમે હૉસ્પિટલમાં ત્યજી દીધેલ એક બાળકને ખરીદવાનો પ્રયાસ કર્યો.

અમને બાળક સીધું વેચી શકાય તે માટે હૉસ્પિટલના અધિકારીએ બાળકનો કબજો લીધો હતો અને તે માટે માન્ય કાગળોનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

બાળકોની ચોરી કરતા લોકોમાં તકવાદીઓથી લઈને સંગઠિત ગુનેગારો સુધીના લોકો સામેલ છે.

મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં તેઓ સાથે કામ કરી રહ્યા છે. અનીતા જેવી મહિલાઓ તકવાદીઓમાં સામેલ છે.

અનીતાને દારૂ અને ડ્રગ લેવાની કુટેવ છે અને તેઓ રસ્તા પર રહે છે. તેઓ રિબેકા જેવી મહિલાઓનાં બાળકોની ચોરી કરીને પૈસા કમાય છે. તેઓ મોટે ભાગે ત્રણ...


રાત્રી કર્ફ્યૂનો સમય છ કલાકથી વધારીને આઠ કલાક કરી દેવાયો છે, 17 માર્ચથી ચારેય મહાનગરોમાં રાતના દસ વાગ્યાથી સવારના છ વાગ્યા સુધી કર્ફ્યૂ લાગુ રહેશે.

અગાઉના જાહેરનામા પ્રમાણે આજે એટલે કે 16મી માર્ચ સુધી રાતના 12થી સવારના છ વાગ્યા સુધી રાત્રી કર્ફ્યૂ લદાયેલો હતો.

જે બાદ હવે કર્ફ્યૂના સમયમાં વધારો કરાયો છે.

ઑક્સફર્ડની રસી કેટલાક દેશોમાં સસ્પેન્ડ કેમ કરાઈ?

ડેન્માર્કમાં કોરોના સામે રક્ષણ આપતી ઑક્સફર્ડ-એસ્ટ્રાઝેનેકા વૅક્સિન મુકાવવાને કારણે ત્રણ લોકોને આડઅસર થતાં ત્યાંની સરકારે આ રસીના મૉડલ AZD1222ને સસ્પેન્ડ કર્યું છે. આ નિર્ણય બાદ ઑસ્ટ્રિયા, એસ્ટોનિયા, આઇસલૅન્ડ અને થાઇલૅન્ડે પણ વૅક્સિન સામે કામચલાઉ રોક લાદી દીધી હતી.

નોંધનીય છે કે ભારતમાં આ વૅક્સિન કોવિશિલ્ડના નામ હેઠળ ફ્રન્ટલાઇન વર્કરો સહિત સામાન્ય લોકોને મોટા પ્રમાણમાં આપવામાં આવી રહી છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ અનુસાર આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોને કારણે ભારતમાં પણ મેડિકલ બૉર્ડ્સ દ્વારા આ રસીનું રિવ્યૂ કરવાનો હુકમ કર્યો છે જ્યારે રસીકરણ બાદ થતી આડઅસરોના મુલ્યાંકન માટે પણ પ્રયાસો શરૂ કરી દેવાયા હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે.

જોકે અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્યાર સુધી આ રસી મુકાવવાને કારણે કોઈ સાઇડ ઇફેક્ટ થઈ હોય તેવા જૂજ સંજોગો સામે આવ્યા છે તેથી ભારતમાં સત્તામંડળો દ્વારા હજુ આ રસીના સસ્પેન્શન અંગે કોઈ ચર્ચા થઈ કરાઈ રહી નથી.

નોંધનીય છે કે પુણેસ્થિત સિરમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ દ્વારા ભારતમાં આ રસી બનાવવાનું કામ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

મોટેરામાં ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચે આજે પ્રેક્ષકો વગર રમાશે ટી20 મૅચ

આજે ભારત તથા ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચે ત્રીજી ટી20 મૅચ અમદાવાદના મોટેરાસ્થિત નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમમાં રમાનાર છે.

જોકે એ અગાઉ સોમવારે રાત્રે કોરોના સંક્રમણની વણસી રહેલી સ્થિતિને જોતાં લદાયેલા પ્રતિબંધો અંતર્ગત સ્ટેડિયમમાં પ્રેક્ષકોના આવવા પર પ્રતિબંધ લાદી દેવાયો છે.

જેથી આજની ટી20 મૅચ પ્રેક્ષકોની ગેરહાજરી વચ્ચે યોજાશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે પહેલી ટી20 મૅચમાં ઇંગ્લૅન્ડની જીત થઈ હતી, જ્યારે બીજી મૅચમાં ભારતનો વિજય થયો હતો.

ગુજરાત :  કોરોનાના કેસ 900ની નજીક પહોંચ્યા

ગુજરાતમાં કોરોનાના વધુ નવા 890 કેસ નોંધાયા

ઇન્ડિયા ટુડે ડોટકૉમના એક અહેવાલ પ્રમાણે સોમવારે સમગ્ર ગુજરાતમાંથી કોરોનાના 890 નવા કેસ મળી આવ્યા હતા. જે બાદ રાજ્યમાં કોરોનાના કુલ કેસની સંખ્યા 2,79,097 થઈ હતી. પાછલા 24 કલાકમાં કોરોનાના કારણે સુરત જિલ્લામાં એક વ્યક્તિનું મોત પણ નીજપજ્યું હતું. આમ, અત્યાર સુધીનો રાજ્યનો કુલ મૃતાકાંક 4,425 થઈ ગયો હતો.

રાજ્ય સરકારના એક અધિકારીએ કહ્યું કે, "સુરતમાં સૌથી વધુ 262, અમદાવાદમાં 209, વડોદરામાં 97 અને રાજકોટ ખાતે 95 નવા કેસો નોંધાયા હતા. જ્યારે અન્ય જિલ્લાઓમાં 18-30 નવા કેસ જોવા મળ્યા હતા."

બીજી તરફ સમગ્ર રાજ્યમાં સોમવારે 594 કોરોનાના દર્દીઓ આ બીમારીમાંથી બેઠા થયા હતા. નોંધનીય છે કે સમગ્ર રાજ્યમાં અત્યાર સુધી 2,69,955 દર્દીઓ આ માંદગીમાંથી બેઠા થઈ ચૂક્યા છે.

 જોકે, હજુ પણ રાજ્યાં 4,717 ઍક્ટિવ કેસો છે, જે પૈકી 56 ગંભીર અવસ્થામાં છે.

રાજ્ય સરકારના એક અધિકારીએ આગળ વાત કરતાં જણાવ્યું હતું કે, "સોમવારે રાજ્યમાં 1,07,323 લોકોને કોરોનાની રસી મૂકવામાં આવી હતી. અત્યાર સુધી રાજ્યમાં 20,69,918 લોકોને કોરોનાની રસીનો પ્રથમ ડોઝ મળી ચૂક્યો છે, જ્યારે 5,15,842 લોકોને રસીનો બીજો ડોઝ પણ મળી ચૂક્યો છે."

સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીની 50 લાખ લોકોએ મુલાકાત લીધી

સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી

ઑક્ટોબર, 2018માં થયેલ ઉદ્ઘાટન બાદ નર્મદા જિલ્લાના કેવડિયા વિસ્તારમાં સ્થિત લોહપુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલની 182 મીટર ઊંચી પ્રતિમા,...


રાત્રે બાર વાગ્યે એક એપ્લિકેશન (એપ) મારફત અમલી બનાવવામાં આવેલા ગૂડ્ઝ ઍન્ડ સર્વિસિસ ટેક્સ(જીએસટી)ને નરેન્દ્ર મોદીના વડપણ હેઠળની ભાજપની સરકારે 'ગૂડ ઍન્ડ સિમ્પલ ટેક્સ' ગણાવ્યો હતો.

કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન અરુણ જેટલીએ રાજ્યોના 17 જૂના ટેક્સ અને 23 ઉપકર પર પૂર્ણવિરામ મૂકીને એક નવી કરવ્યવસ્થા અમલી બનાવી હતી, જેનો દર આખા દેશ માટે સમાન હતો.

અરુણ જેટલીના જણાવ્યા મુજબ, એક દેશ, એક ટેક્સનો હેતુ સામાન્ય લોકો પર તેની માઠી અસર ન થાય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ કરવ્યવસ્થાને સરકારે સ્વતંત્રતાના 70 વર્ષ પછીનો સૌથી મોટો કરસુધારો ગણાવી હતી.

જીએસટીને એક ઐતિહાસિક પગલું ગણાવતાં વડાપ્રધાને જણાવ્યું હતું કે ભારતની પ્રગતિનો માર્ગ તેની સાથે જોડાયેલો છે.

જીએસટી અમલી બન્યાને આ રવિવારે એક વર્ષ પૂરું થઈ ગયું. આ કરવ્યવસ્થા અમલી બન્યાની ખુશી વ્યક્ત કરવા માટે સરકાર આ વર્ષની પહેલી, જુલાઈએ 'જીએસટી ડે'ની ઊજવણી કરી રહી છે.

દાવા, વાયદા અને આશા

નરેન્દ્ર મોદીએ દાવો કર્યો હતો કે જીએસટીને લીધે ભારતમાં રોકાણ કરનારાઓને લાભ થશે અને નિકાસ વધારવામાં મદદ મળશે.

એ ઉપરાંત અલગ-અલગ રાજ્યોના વિકાસમાં જે ખ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામી રહી ગઈ છે તેનું નિવારણ થઈ શકશે.

જોકે, સરકારે શરૂઆતમાં જ સ્પષ્ટતા કરી દીધી હતી કે જીએસટીના અમલના પ્રારંભિક સમયમાં સમસ્યાઓ સર્જાઈ શકે છે. કેટલીક સમસ્યા જોવા પણ મળી હતી.

અનેક વસ્તુઓ પર લાદવામાં આવેલા જીએસટીનો દર 2017ના અંત પહેલાં જ ઘટાડવામાં આવ્યો હતો અને એ આ વર્ષે પણ ચાલુ રહ્યું છે.

આ બધાની વચ્ચે અરુણ જેટલીએ શુક્રવારે સ્વીકાર્યું હતું કે જીએસટીના અમલના પહેલા વર્ષમાં પ્રત્યક્ષ કર પર તેની કોઈ અસર જોવા મળી નથી.

અલબત, વ્યક્તિગત ઇન્કમ ટેક્સ કેટેગરીમાં પહેલા ત્રિમાસિક ગાળામાં 44 ટકા વધારે ઍડવાન્સ ટેક્સ જમા થયો છે.

જીએસટીની સકારાત્મક તથા દૂરગામી અસર જરૂર જોવા મળશે તેવી અને નોટબંધી તથા જીએસટીના ફટકા સામે ઝઝૂમી રહેલા ભારતીય અર્થતંત્રની સ્થિતિ સુધરવાની આશા છે.

સવાલ એ છે કે ખરેખર અનુકૂળ પરિસ્થિતિ જોવા મળી રહી છે?

આર્થિક બાબતોના જાણકાર એમ. કે. વેણુ શું માને છે?

આ 'ગૂડ ઍન્ડ સિમ્પલ ટેક્સ' તો નથી જ. આ વાત અમે કે સરકારની ટીકા કરતા લોકો નથી કહેતા, પણ સરકારના ભૂતપૂર્વ આર્થિક સલાહકાર ડો. અરવિંદ સુબ્રમણ્યમે કહી હતી.

તેમણે અખબારોમાં લેખો લખ્યા હતા અને નાણા મંત્રાલયે આંતરિક નોંધમાં પણ લખ્યું હતું કે જીએસટી બહુ જ જટીલ ટેક્સ છે.

તાજેતરમાં આર્થિક સલાહકારપદેથી રાજીનામું આપ્યા બાદ ડો. અરવિંદ સુબ્રમણ્યમે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં કેટલીક ચીજો પર 28 ટકા જીએસટી લાદવામાં આવ્યો છે.

હકીકતમાં દુનિયાના જે દેશોમાં જીએસટીનો અમલ ચાલુ છે ત્યાં જીએસટીનો આટલો ઊંચો દર નથી.

કોઈ પણ દેશમાં એ 20 ટકાથી વધારે નથી. ભારતમાં જીએસટીનો દર ઘટાડવો પડશે.

સરકારે ડો. અરવિંદ સુબ્રમણ્યમના સૂચનનો સ્વીકાર કર્યો છે અને જણાવ્યું છે કે જીએસટીના જે પાંચ સ્લેબ છે તેમાં ઘટાડો કરવામાં આવશે.

12 અને 18 ટકાના સ્લેબને મેળવીને 15 ટકાનો સ્લેબ કરવાની વિચારણા ચાલી રહી છે.

જોકે, નાણા મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે હાલ આવું કરવું શક્ય નથી, કારણ કે જીએસટી સ્થિર થયો નથી.

રાજ્યો અને કેન્દ્રને જેટલી સરકારી મહેસૂલ મળવાની અપેક્ષા હતી એટલી મહેસૂલી આવક કદાચ અત્યારે થતી નથી.

જટિલ પ્રક્રિયા, મુશ્કેલ ટેક્નૉલૉજી

હું તમને કહી શકું કે જીએસટી માટે એક કરોડ લોકોએ રજિસ્ટ્રેશન તો કરાવ્યું છે, પણ એ પૈકીના 50 ટકા પણ અત્યારે જીએસટી ચૂકવતા નથી. તેમાં ટેક્નૉલૉજી મોટી સમસ્યા છે.

નાણા મંત્રાલયના ટોચના એક અધિકારી હસમુખ અઢિયાએ ગત સપ્તાહે જણાવ્યું હતું કે જીએસટીમાં ટેક્નૉલૉજી એક મોટું...


રાત્રે લગભગ 10 વાગ્યે તિતલાગઢ સ્ટેશન પર અમદાવાદ-પુરી એક્સપ્રેસ ઊભી હતી.

મુસાફરોથી ભરેલી 22 ડબ્બાવાળી આ ટ્રેન સંબલપુર જવાની હતી અને તેનું એન્જિન બદલવાનું હતું.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

એવામાં જ્યારે ટ્રેનનું એન્જિન અલગ કરવામાં આવ્યું, તો એ પ્લેટફોર્મથી નીકળીને લગભગ બે કલાક સુધી એન્જિન વિના ચાલતી રહી.

આ બાબતની જાણ થતાં જ કોઈ પણ પ્રકારના અકસ્માતને રોકવા માટે બધાં જ ક્રોસિંગને બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં હતાં.

લગભગ 15 કિલોમીટરનું અંતર કાપ્યા બાદ ટ્રેનને રાત્રે 12 વાગ્યે કેસિંગા સ્ટેશન પર પથ્થરોની મદદથી રોકવામાં આવી.

ઈસ્ટ કોસ્ટ રેલવેના મુખ્ય સુરક્ષા અધિકારી એસ એસ મિશ્રાએ આ ઘટનાને ટ્રેન ચાલકોની બેપરવાઈ ગણાવી છે.

કેવી રીતે બની આ ઘટના?

રેલવેએ આ મામલે ઉચ્ચ સ્તરે તપાસ કરવાનો આદેશ આપી દીધો છે.

સંબલપુરના રેલવે ડીઆરએમ જયદેવ ગુપ્તાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે સ્કિડ બ્રેકનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરવામાં ન આવ્યો હોવાથી આ ઘટના બની છે.

જોકે, થોડા સમય બાદ જ રેલવેના કર્મચારીઓના ધ્યાનમાં આવ્યું કે ટ્રેન તેના નિર્ધારિત સમય પહેલાં જ પાટા પર ચાલવા લાગી છે.

રેલવેનું કહેવું છે કે ટ્રેનમાં રહેલા તમામ મુસાફરો સુરક્ષિત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે.

ઈસ્ટ કોસ્ટ રેલવેના મુખ્ય જન સંપર્ક અધિકારી જ્યોતિ પ્રકાશ મિશ્રાએ બીબીસીને કહ્યું કે રેલવેએ આ ઘટનાને ગંભીરતાથી લીધી છે.

ડીઆરએમ પોતે ઘટનાસ્થળની મુલાકાતે ગયા હતા. તપાસનો અહેવાલ એક જ દિવસમાં આવવાની શક્યતા છે. જો તેમાં કોઈ વ્યક્તિ આ ઘટના માટે જવાબદાર સાબિત થશે તો તેની વિરુદ્ધ કાર્યવાહી થશે.

રેલવેએ આ બેપરવાઈ પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી છે અને બે ટ્રેન ચાલકો સહિત સાત કર્મચારીઓને સસ્પેન્ડ કરી દીધા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રાધનપુરના ધારાસભ્ય અલ્પેશ ઠાકોર વારંવાર ફોડ પાડે છે કે તેમણે કૉંગ્રેસ પાર્ટીના હોદ્દા પરથી રાજીનામું આપ્યું છે, ધારાસભ્યપદ પરથી નહીં.

ધારાસભ્ય ઉપરાંત અલ્પેશ ઠાકોરસેનાના અધ્યક્ષ પણ છે. ત્યારે તેમની ભાજપમાં જોડાવાની રાજકીય હલચલ અને અટકળ વિશે ઠાકોરસેનાના હોદ્દેદારો શું માને છે તે જાણવા બીબીસીએ તેમની સાથે વાત કરી.

થોડા દિવાસ અગાઉ જ અલ્પેશ ઠાકોર નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ સહિત ભાજપના અન્ય નેતાઓને મળ્યા હતા.

હાલમાં તેઓ કૉંગ્રેસની ટીકા અને નરેન્દ્ર મોદીનાં વખાણ કરતાં જોવા મળે છે. આ પરથી એવી અટકળો ચાલી રહી છે કે અલ્પેશ ઠાકોર ભાજપમાં જોડાઈ શકે છે.

આ અટકળો અંગે ઠાકોરસેનાના પ્રદેશ મહામંત્રી અમિતભાઈ ઠાકોરે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું હતું, "અલ્પેશભાઈ ભાજપ કે અન્ય પાર્ટીમાં જોડાવાનો નિર્ણય સ્વતંત્ર રીતે નહીં લઈ શકે. આ અંગે તેઓ પહેલા ઠાકોરસેનાને જાણ કરશે."

"સેનાની કારોબારી બેઠક મળશે ત્યારબાદ જ તેઓ કોઈ નિર્ણય લઈ શકશે. ઠાકોરસેનાના અધ્યક્ષ તરીકે તેમણે કારોબારી બોલાવવી જ પડે."

"કારોબારીનો નિર્ણય જ તેમણે માન્ય રાખવો પડે. તેઓ કારોબારી બોલાવીને પછી જ નિર્ણય લેશે. ભાજપમાં જોડાશે એવું હાલ તો કંઈ દે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ખાતું નથી."

તો પછી નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ સાથે મુલાકાત અને નરેન્દ્ર મોદીનાં અચાનક વખાણ કરવાનું કારણ શું છે?

અમિત ઠાકોરે કહ્યું, "તેઓ ધારાસભ્ય છે અને ધારાસભ્ય તરીકે તેમને મળ્યા હોઈ શકે. એ રીતે મળવામાં કોઈ ખોટી વાત નથી. જો કોઈ અટકળ હશે, તો તેઓ કારોબારીની બેઠક બોલાવશે અને એ પછી જ નિર્ણય લેશે."

ઠાકોરસેના સાથે રહેશે કે સામે?

અલ્પેશ ઠાકોરે કાર્યકર તરીકે કૉંગ્રેસ સાથે છેડો ફાડ્યો ત્યારે ઠાકોરસેનાની કારોબારી મળી હતી?

આ સવાલના જવાબમાં અમિત ઠાકોરે કહ્યું હતું, "હા. તેમણે કૉંગ્રેસ તરફ જે રસ્તો અપનાવ્યો તે અગાઉ એક બેઠક મળી હતી, જેમાં હું હાજર હતો."

"બેઠકમાં સર્વસંમતિથી નિર્ણય લેવાયો કે કૉંગ્રેસ દ્વારા સેનાના હોદ્દેદારોનું માન સચવાતું નથી. કૉંગ્રેસ દ્વારા જે કંઈ આયોજન થાય છે એમાં સેનાનું અપમાન થાય છે. આ અવગણનાને પગલે સેનાએ કૉંગ્રેસ સાથે અંતર રાખવાનો નિર્ણય કર્યો હતો."

"એ વખતે અલ્પેશ ઠાકોરને 24 કલાકનું અલ્ટિમેટમ આપવામાં આવ્યું હતું. કાં તો તેઓ કૉંગ્રેસમાં રહે કાં તો તેઓ ઠાકોરસેનામાં રહે."

"24 કલાક બાદ તેમણે ઠાકોરસેના પસંદ કરી હતી. એ તો ચોક્કસ છે કે સેનાના નિર્ણય પ્રમાણે જ કાર્યો થાય છે."

જોકે, ઠાકોરસેનાના ખજાનચી રહી ચૂકેલા ચકાભાઈ ઠાકોરે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "સામાન્ય રીતે કોઈ પણ મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવાનો હોય ત્યારે ઠાકોરસેનાની કારોબારી મળે છે."

"અલ્પેશ ઠાકોરે કૉંગ્રેસ સાથે છેડો ફાડવાનો જે નિર્ણય લીધો છે એ તેમણે એકલાએ જ લીધો છે. કૉર કમિટીના સભ્યોને નથી પૂછવામાં આવ્યું."

ઠાકોરસેનામાં દરેકનો મોભો અલ્પેશ ઠાકોર જેટલો

બનાસકાંઠાના કૉંગ્રેસના કાર્યકર અને ઠાકોરસેનાના ખજાનચી ચકાભાઈએ હવે ઠાકોરસેના સાથે અંતર રાખી લીધું છે.

તેમણે કહ્યું કે "અલ્પેશભાઈએ કૉંગ્રેસ છોડતી વખતે કૉર કમિટીના સભ્યોને ન પૂછ્યું એટલે પછી મેં તેમનો વિરોધ પણ ન કર્યો અને સેનાથી અલગ થઈ ગયો."

"કૉંગ્રેસ સાથે તેમણે જે અંતર રાખવાનું પસંદ કર્યું એ નિર્ણયમાં ઠાકોરસેનાને સાથે રાખવી જોઈતી હતી. આ પગલું લેવાનો ફાયદો શું છે એ સમાજ સામે મૂકવું જોઈએ."

"નીચેના લોકો જવાબ માગે તો ખરા ને? અલ્પેશભાઈએ કૉંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપ્યું એ પછી ભાજપમાં જશે એ વાતોએ વેગ પકડ્યો હતો. જેને પગલે હું ઠાકોરસેનામાંથી નિષ્ક્રિય થઈ ગયો છું."

"આમાં ઠાકોર સમાજને કશું મળતું નથી. અલ્પેશભાઈની જ વ્યક્તિગત પ્રગતિ થઈ રહી છે. મેં તેમને જણાવ્યું હતું કે હવે મારે કામ નથી કરવું. જે...


રાધા વ્યાસ અને થોમસન લી

આ વાત થોડી જૂની છે. વર્ષ 2012માં જયારે રાધાની મુલાકાત લી સાથે થઈ, ત્યારે રાધા 32 વર્ષનાં સિંગલ મહિલા હતાં અને લીની ઉંમર 31 વર્ષની હશે.

રૂબરૂ મુલાકાત પહેલાં બંને ઈન્ટરનેટ પર મળ્યાં હતાં.

રાધા અને લીની પહેલી મુલાકાત એક ડિનર ડેટ પર થઈ, જ્યાં એમને ખ્યાલ પડ્યો કે એ બંને હરવા-ફરવાનાં શોખીન છે.

ત્યારબાદ એમનું મળવાનું ચાલુ રહ્યું અને એક દિવસ લંડનના એક બારમાં લી સાથે વાત કરતા-કરતા રાધા એ કહ્યું કે એવી કોઈ પણ કંપની નથી, જે એ લોકોની ઉંમરના લોકોને ધ્યાનમાં રાખીને ટ્રાવેલ પૅકેજ બનાવતી હોય.

રાધાનો મતલબ હતો કે 18 થી 30 વર્ષનાં લોકો માટે બજારમાં અલગ-અલગ સ્કીમો આવતી રહેતી હોય છે, જે એ વયજૂથનાં લોકોને અજાણ્યા લોકો સાથે હરવા-ફરવાનો મોકો આપે.

એટલે સુધી કે વૃદ્ધો માટે પણ આવી સ્કીમો ઉપલબ્ધ હોય છે, પરંતુ એમની ઉંમરના લોકો માટે આવી કોઈ સ્કીમ નથી.

આ પછી રાધા અને લી ખાસ્સી વાર સુધી આ વિષય પર વાતો કરતાં રહ્યાં.

રાધા કહે છે, ''બિઝનેસ વિષય પર વાત કરતાં-કરતાં અમને સમયની ખબર જ ના પડી, અમે ખાસ્સા ઉત્સાહિત થઈને વાત કરી રહ્યાં હતાં અને અમુક અઠવાડિયાઓની અંદર જ અમે એક પ્રેમી યુગલમાંથી બિઝન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેસ પાર્ટનર બની ગયાં.''

હવે રાધા અને લીએ લગ્ન કરી લીધાં છે. એટલું જ નહીં, બંને સાથે મળીને 'ફ્લેશ પેક' નામની કંપની પણ સ્થાપિત કરી છે.

આ કંપની 30 થી 40 વર્ષની વયજૂથમાં આવતાં લોકોને વિયેતનામ, શ્રીલંકા અને જૉર્ડન જેવાં દેશોની યાત્રા પર લઈ જાય છે.

આ કંપની અત્યાર સુધી દસ હજાર લોકોને વિદેશપ્રવાસ કરાવી ચૂકી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ક્યાંથી આવ્યો કંપનીનો વિચાર?

રાધાના મનમાં આ પ્રકારની કંપની બનાવવાનો વિચાર 2012માં આવેલો.

એ રજાઓ ગાળવા વૅકેશન પર જવા માંગતાં હતાં, પરંતુ મોટાભાગના મિત્રોનાં લગ્ન થઈ ગયાં હોવાથી એ લોકો પાસે સમય નહોતો.

એવામાં એમણે એકલાં જ એક ગ્રૂપ ટ્રીપ પર કંબોડિયા જવાનું નક્કી કર્યું, પરંતુ આ ગ્રૂપમાં યુવાનોની સંખ્યા વધારે હતી.

રાધા કહે છે, ''આ ટ્રીપ પર મારાં સહપ્રવાસીઓ ખૂબ સારાં હતાં, પરંતુ એ બધા જ ઉંમરમાં ખૂબ નાનાં હતાં, એથી મારી અને એમની વિચારસરણીમાં ઘણો તફાવત હતો.''

''આ પછી મને વિચાર આવ્યો કે કોઈ કંપની મારી ઉંમરના લોકો માટે આ પ્રકારની કોઈ સ્કીમ કેમ નથી લઈને આવતી?''

શરુ થયું કંપની માટે રિસર્ચ

પહેલી મુલાકાત બાદ રાધા અને લી તેમના બિઝનેસ આઇડિયાને લઈને રિસર્ચ શરુ કરી ચૂક્યાં હતાં, જેથી આ રીતની કંપની બનાવવાનું એમનું સપનું પૂરું કરી શકે.

આ દરમિયાન રાધા પોતાની ફંડરાઇઝિંગ કંપનીમાં કામ કરતાં રહ્યાં અને લી એક ફોટો જર્નાલિસ્ટનું કામ કરતાં રહ્યાં, પરંતુ એ બંનેને જયારે પણ સમય મળતો, ત્યારે એ આ કંપનીના કામોમાં લાગી જતાં.

આવી જ રીતે એમને એક દિવસ પોતાની કંપનીનું નામ 'ફ્લેશ પેક' રાખ્યું, જે ફ્લેશ બેકપૅકિંગનું શોર્ટ ફોર્મ છે.

ફ્લેશ બેકપૅકિંગનો મતલબ ક્યાંય પણ ફરવા જવા માટે ફટાફટ પીઠ પર લાદી શકાય એવી બેગ તૈયાર કરવી.

આ પછી બંનેએ 15 લાખ રૂપિયા ભેગા કરી પોતાની કંપનીની શરૂઆત કરી જ દીધી.

પરંતુ, જયારે 2014માં એમણે પોતાની વેબસાઇટ લૉન્ચ કરી, ત્યારે સૌથી પહેલાં એમને સિએરા લિયોનની ટ્રીપ મળી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સહેલી નથી સફળતા

રાધા વ્યાસ અને થોમસન લી

રાધા કહે છે, ''અમારું કામ શરુ થયું એના શરૂઆતના છ મહિના બહુ મહેનત માંગી લે એવાં હતાં. તમે એ સાંભળતા હશો કે અચાનક સફળતા મળી ગઈ, પરંતુ અમારા કેસમાં એવું નહોતું.''

''અમે સિએરા લિયોનને એક ઍડવેન્ચર ટ્રીપ વેચવામાં સફળ થયાં, પરંતુ અમારે આ વ્યક્તિના પૈસા પાછા આપવા પડ્યાં, કારણ કે અમને આ ટ્રીપ માટે કોઈ જ ના મળ્યું.''

''જોકે લીના એક માર્કેટિંગ આઇડિયા બાદ ફ્લેશ...


રાધાની પહેલી તસવીર

17 મહિનાથી પુણેની ગૅલેક્સી હૉસ્પિટલમાં સારવાર કરાવી રહેલાં મીનાક્ષી વાળાએ 18 ઑક્ટોબરે સીઝેરીયન થકી એક દીકરીને જન્મ આપ્યો અને એક જ દિવસમાં તે દેશભરમાં સિલિબ્રિટી બની ગઈ.

તેનું કારણ એ છે કે તે સંપૂર્ણ એશિયા-પ્રશાંતમાં ગર્ભાશયના ટ્રાન્સપ્લાન્ટથી જન્મેલી એ પ્રથમ બાળકી છે.

ગુજરાતના ભરૂચનાં રહેવાસી મીનાક્ષી દેશના પ્રથમ મહિલા છે, જેઓ ગર્ભાશય ટ્રાન્સપ્લાન્ટથી માતા બન્યાં છે.

મીનાક્ષી સાથે ડૉક્ટર શૈલેષની ટીમ

17 મહિના પહેલાં તેઓ આ હૉસ્પિટલના ડૉક્ટર શૈલેષ પુટંબેકરને મળ્યાં ત્યારે ઘણાં નિરાશ હતાં.

ડૉક્ટર પુટંબેકર દેશભરમાં યુરેટસ (ગર્ભાશય) ટ્રાન્સપ્લાન્ટ માટે જાણીતા છે અને પુણેની ગૅલેક્સી હૉસ્પિટલમાં કાર્યરત છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ડૉક્ટર સાથેની પ્રથમ મુલાકાતમાં તેમણે કહ્યું હતું,"હું માત્ર 28 વર્ષની છું. મને ત્રણ વખત કસુવાવડ થઈ ચૂકી છે.''

''બે બાળકો મૃત પેદા થયાં હતાં. ડૉક્ટરો કહે છે હું ક્યારેય મા નહીં બની શકું. પણ મારે પોતાનું બાળક જોઈએ છે. હું સરોગસીથી માતા બનવાં માંગતી નથી. હું બાળક દત્તક પણ લેવા માંગતી નથી."

જોકે, 17 મહિના બાદ તેમની આ નિરાશા ગાયબ થઈ ગઈ.

પ્રત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીકાત્મક તસવીર

આંખમાં આવેલાં આંસુને ખુશીથી લૂછતાં મીનાક્ષીએ કહ્યું, "અમે ભગવાનને નથી જોયા પરંતુ એ ચોક્કસથી ડૉક્ટર જેવા જ લાગતા હશે. આથી અમે દીકરીનું નામ ડૉક્ટર પાસે જ પડાવ્યું."

ડૉક્ટર શૈલેષ કહે છે, "મીનાક્ષી ગુજરાતનાં છે. ત્યાં ભગવાન કૃષ્ણને પૂજવામાં આવે છે. આથી એ દીકરી રાધા જ ગણાયને?"

મારી સમજમાં તો દીકરીનું નામ રાધા જ હોવું જોઈએ.

ડૉક્ટરનું કહેવું હતું કે રાધાના જન્મ પ્રસંગે હૉસ્પિટલમાં જલેબી અને મીઠાઈ પણ વહેંચવામાં આવી હતી.

રાધાનું સ્વાસ્થ્ય કેવું છે?

રાધા 32 સપ્તાહ જ માતાના ગર્ભમાં રહી. જન્મ સમયે તેનું વજન 1.45 કિલો હતું.

તો શું રાધા પ્રિ- મૅચ્યૉર બર્થ ગણાય અને તેનું ખાસ ધ્યાન રાખવુ જરૂરી છે?

આ મામલે ડૉક્ટર શૈલેષ કહે છે કે રાધા પ્રિ-મૅચ્યૉર તો છે જ પરંતુ હાલ આઈસીયુમાં રાખવામાં આવી નથી.

પહેલાં 12 ઑક્ટોબરે ડિલિવરીની તારીખ નક્કી થઈ હતી.

પરંતુ 17 તારીખની રાત્રે મીનાક્ષીનું બ્લડ-પ્રેશર વધી જતાં 18 તારીખે સી-સેક્શન કરવું પડ્યું.

હાલ માતા અને બાળકી બન્ને સ્વસ્થ છે.

રાધાનું વજન 2 કિલોનું ન થઈ જાય ત્યાં સુધી તે હૉસ્પિટલમાં જ રહેશે.

સીઝેરીયન કેમ કરવું પડ્યું?

મીનાક્ષીની ઑગસ્ટમાં લેવાયેલી તસવીર

પરંતુ શું 32 સપ્તાહમાં  જન્મેલી બાળકીના જીવને જોખમ ન હોય?

આ વિશે ડૉ. શૈલેષ કહે છે, "મીનાક્ષીને તેમનાં માતાનું ગર્ભાશય ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાયું હતું. તેમની ઉંમર 48 વર્ષની છે. આથી ગર્ભાશયની ઉંમર પણ 48 વર્ષ છે. આટલી ઉંમરના ગર્ભાશયને બાળક ધારણ કરવાની આદત નથી હોતી."

"તેમનાં માતા 20 વર્ષ પહેલાં ગર્ભવતી થયાં હતાં. આથી સીઝેરીયન સિવાય કોઈ અન્ય વિકલ્પ નહોતો."

આ પ્રક્રિયાને વિસ્તારપૂર્વક સમજાવતા ડૉ. શૈલેષે કહ્યું, "યૂરેટસ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ વેળા માત્ર યૂરેટસ ટ્રાન્સપ્લાન્ટ થાય છે. તેની સાથે નસોનું ટ્રાન્સપ્લાન નથી થઈ શકતું. આથી આ પ્રકારની ગર્ભાવસ્થામાં પ્રસવ પીડા નથી થતી."

સામાન્ય રીતે આ પ્રકારના ટ્રાન્સપ્લાન્ટમાં ડૉનરની ઉંમર 40થી 60 વર્ષની વચ્ચે હોવી જોઈએ.

'અર્શમાન સિન્ડ્રોમ'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

મીનાક્ષીના ગર્ભમાં બાળક રહેતું નહોતું કેમ કે તેમને અર્શમાન સિન્ડ્રોમ નામની બીમારી હતી.

તેમાં મહિલાઓને માસિક ના આવવાની તકલીફ રહેતી હોય છે અને ગર્ભાશય વર્ષો સુધી કામ કરી શકતું નથી.

એક પછી એક કસુવાવડ થવાંને કારણે આ બીમારી થાય છે. આ સિવાય પહેલી ડિલિવરી પછી ગર્ભાશયમાં કોઈ ઘા થવાને કારણે પણ આવું થઈ શકે.

'આંતરરાષ્ટ્રીય જનરલ ઑફ...


રામ મંદિરના મુદ્દા પર શ્રી શ્રી રવિશંકરે કહ્યું કે જો અયોધ્યા વિવાદનો ઉકેલ નહીં આવે તો ભારતમાં સીરિયા જેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થશે.

શ્રી શ્રી રવિશંકરે આ વાતો ઇન્ડિયા ટૂડે અને એનડીટીવીને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન કહી હતી.

શ્રી શ્રી રવિશંકરે એનડીટીવીને જણાવ્યું, "જો કોર્ટ કહે છે કે આ જગ્યા બાબરી મસ્જિદની છે તો શું લોકો આ વાતને સહેલાઇથી અને ખુશીથી માની લેશે? 500 વર્ષોથી મંદિરની લડાઈ લડી રહેલા બહુસંખ્યકો માટે આ વાત કડવી ગોળી સમાન હશે. આવી સ્થિતિમાં હિંસા પણ ફેલાઈ શકે છે."

શ્રી શ્રી રવિશંકરે એમ પણ જણાવ્યું, "મુસ્લિમોએ સદ્ભાવના વ્યક્ત કરતાં અયોધ્યા પર પોતાનો દાવો છોડી દેવો જોઈએ. અયોધ્યા મુસ્લિમોની આસ્થાનું સ્થાન નથી."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જો કોર્ટ મંદિરના પક્ષમાં નિર્ણય સંભળાવે છે તો મુસ્લિમ હારનો અનુભવ કરશે. તેઓ ન્યાય વ્યવસ્થામાં પોતાનો વિશ્વાસ ગુમાવી શકે છે. આ પરિસ્થિતિમાં તેઓ અતિવાદ તરફ આગળ વધી શકે છે. આપણે શાંતિ ઇચ્છીએ છીએ.

ઇસ્લામમાં વિવાદીત સ્થળે ઇબાદત કરવાની પરવાનગી નથી. ભગવાન રામ બીજી કોઈ જગ્યાએ જન્મ લઈ શકતા નથી.

શ્રી શ્રી રવિશંકરનાં આ નિવેદન પર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. ઘણાં લોકોએ ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેમના પ્રસ્તાવ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

નિવેદન પર ચર્ચા

વરિષ્ઠ પત્રકાર રાજદીપ સરદેસાઈએ ટ્વિટર પર સવાલ કર્યો, "શું તેઓ અંગત હેસિયતથી બોલી રહ્યા છે કે પછી ભારત સરકાર અથવા વીએચપી તરફથી."

દૈનિક સમાચારપત્ર અમર ઉજાલાના આધારે પૂર્વ સાંસદ ડૉ. રામવિલાસ વેદાંતીએ શ્રી શ્રી રવિશંકરના પ્રયાસ પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું, "અયોધ્યામાં રામ મંદિર નિર્માણની ઠેકાદારી લેવા વાળા આખરે તેઓ છે કોણ. રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવક સંઘના પ્રમુખ મોહન ભાગવત પણ અયોધ્યામાં શ્રી શ્રીની દખલગીરી ઇચ્છતા નથી."

શ્રી શ્રી રવિશંકર ક્યારે ક્યારે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યા?

લગભગ છ વર્ષ પહેલાં માર્ચ મહિનામાં આધ્યાત્મિક ગુરૂ શ્રી શ્રી રવિશંકર પાકિસ્તાનના પ્રવાસે હતા.

પાકિસ્તાનની રાજધાની ઇસ્લામાબાદમાં પોતાના એક આશ્રમની સ્થાપના બાદ તેમણે બીબીસીને કહ્યું કે તેઓ 'તાલિબાન અને બીજા ઉગ્રવાદીઓ સાથે વાત કરવા માટે તૈયાર છે.'

એક લાંબા સાક્ષાત્કાર દરમિયાન શ્રી શ્રી રવિશંકરે દાવો કર્યો, "મારો પહેલેથી ઉદ્દેશ રહ્યો છે કે ગમે તે રીતે લોકો વચ્ચેનું અંતર ઓછું કરવામાં આવે. શાંતિ અને સ્થિરતાની નવી લહેર આવે."

જોકે, આ દિશામાં તેમના પ્રયાસ શું થઈ રહ્યા અને તેના પરિણામ શું આવ્યા તે અંગે કોઈ પ્રામાણિક જાણકારી નથી.

શ્રી શ્રીના કાર્યક્રમથી પર્યાવરણને નુકસાન!

આ પહેલી વખત નથી કે જ્યારે શ્રી શ્રી રવિશંકર વિવાદમાં ઘેરાયા હોય.

શ્રી શ્રી સૌથી મોટા વિવાદમાં ત્યારે ઘેરાયા હતા જ્યારે દિલ્હીના યમુના કિનારે આયોજિત થયેલા વર્લ્ડ કલ્ચરલ ફેસ્ટીવલ પર રાષ્ટ્રીય હરિત ટ્રીબ્યૂનલે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

ટ્રીબ્યૂનલે શ્રી શ્રીની સંસ્થા આર્ટ ઑફ લિવિંગ પર યમુનાને થયેલા નુકસાન મામલે પાંચ કરોડ રૂપિયાનો દંડ પણ ફટકાર્યો હતો.

માર્ચ 2016માં યોજાયેલા કાર્યક્રને એનજીટીએ શરતોની સાથે પરવાનગી આપી હતી. પરંતુ શ્રી શ્રીની સંસ્થાએ આ દંડ જમા કરાવ્યો નથી.

એનજીટીના વિશેષજ્ઞોની એક પેનલે પોતાના રિપોર્ટમાં કહ્યું હતું કે શ્રી શ્રીના કાર્યક્રમના કારણે "પર્યાવરણને જેટલું નુકસાન પહોંચ્યું છે, તેની ભરપાઈ થઈ શકે એમ નથી."

સમલૈંગિકતા પર નિવેદન મામલે વિવાદ

શ્રી શ્રી રવિશંકરે સમલૈંગિકતા પર આપેલા નિવેદન મામલે પણ ભારે વિવાદ થયો. તેમણે કહ્યું હતું કે સમલૈંગિકતા એક પ્રવૃત્તિ છે અને તેને પછી બદલી શકાય છે.

શ્રી શ્રી રવિશંકરે ગત વર્ષે એપ્રિલમાં ખેડૂતોની આત્મહત્યા મામલે પોતાનો મત વ્યક્ત કરતા કહ્યું હતું કે ખેડૂતો અધ્યાત્મની ખામીના કારણે આત્મહત્યા...


રામ, સીતા અને લક્ષ્મણના વેશમાં આવેલા લોકોનું યોગી આદિત્યનાથે સ્વાગત કર્યું હતું

અયોધ્યાને આપણા જ દેશના કેટલાક લોકો શંકાની નજરે જુએ છે.

દિવાળીની પૂર્વ સંધ્યાએ અયોધ્યા પહોંચેલા યોગી આદિત્યનાથે લોકોને સંબોધતાં કહ્યું, ''અયોધ્યાને કેટલાક લોકો શંકાની નજરે જુએ છે. અયોધ્યા વિશે શંકા કરવાની પ્રવૃત્તિ હવે બંધ થવી જોઈએ.''

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

શંકાના નિરાકરણ બાબતે યોગીએ કોઈ સ્પષ્ટતા કરી ન હતી, પણ તેમનો ઈશારો મંદિર નિર્માણ તરફ હોય તેવું માનવામાં આવે છે.

અયોધ્યામાં રામાયણ

રામ, સીતા અને લક્ષ્મણના વેશમાં આવેલા લોકોની યોગી આદિત્યનાથે આરતી ઉતારી હતી

સરકાર વાતચીત વડે આ મુદ્દાના નિરાકરણના પ્રયાસ કરતી હોય એ પણ શક્ય છે.

યોગી આદિત્યનાથે થોડા દિવસ પહેલાં જ કહ્યું હતું કે તેઓ અયોધ્યામાં ભગવાન રામની વિશાળ પ્રતિમાનું નિર્માણ કરવા ઈચ્છે છે.

આ સંદર્ભમાં અયોધ્યાના કાર્યક્રમોમાં યોગી આદિત્યનાથની હાજરીને સૂચક ગણવામાં આવે છે.

બુધવારે અયોધ્યામાં પોણા બે લાખ દીવડા પ્રગટાવવામાં આવ્યા હતા.

આ પ્રસંગે રામ, સીતા અને લક્ષ્મણનો વેશ ધારણ કરીને એક સ્ત્રી અને બે પુરુષો સરયુ નદીના કિનારે સરકારી હેલિકોપ્ટરમાં આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વ્યા હતા.

યોગી આદિત્યનાથે રામના વેશમાં સજ્જ પુરુષનું સ્વાગત કર્યું હતું.

યોગી આદિત્યનાથની સાથે ઉત્તર પ્રદેશનાં પ્રવાસન પ્રધાન રીતા બહુગુણા જોશી અને રાજ્યપાલ રામ નાઈક પણ હાજર હતા.

મુખ્ય પ્રધાને કહ્યું હતું કે ''પ્રવાસીઓને આકર્ષવા માટે ઉત્તર પ્રદેશમાં મહત્વનાં ધાર્મિક સ્થળોને વિકસાવવામાં આવશે.

રામનું મહત્વ માત્ર ભારતમાં જ નહીં, થાઈલેન્ડ, ઈન્ડોનેશિયા અને શ્રીલંકા જેવા દેશોમાં પણ છે.

હું થાઈલેન્ડ ગયો ત્યારે જોયું હતું કે ત્યાં રસ્તાઓને રામનું નામ આપવામાં આવ્યું છે.''

યોગી આદિત્યનાથે ઉમેર્યું હતું કે ''થાઈલેન્ડના રાજા ખુદને રામના વંશજ ગણાવતા હતા.

ઇન્ડોનેશિયાની રામલીલા અયોધ્યામાં

યોગી આદિત્યનાથે સરયુ નદીના કિનારે દિવડા પ્રગટાવ્યા હતા

ઇન્ડોનેશિયા દુનિયાનો સૌથી મોટો મુસ્લિમ દેશ છે અને ત્યાંની રામલીલા વિખ્યાત છે.

અમે ઇન્ડોનેશિયાની રામલીલાની ટીમને આમંત્રણ પણ આપ્યું છે.

ઇન્ડોનેશિયાના લોકો કહે છે કે ઈસ્લામ ભલે તેમનો ધર્મ રહ્યો, પણ રામ તેમના પૂર્વજ છે.

આપણા જ દેશમાં કેટલાક લોકો રામ બાબતે સવાલ કરે છે. હું અયોધ્યા આવું તો પણ સવાલ કરે છે અને ન આવું તો પણ સવાલ કરે છે.''

ઉત્તર પ્રદેશના સીએમ યોગી આદિત્યનાથ ગુજરાતના વલસાડમાં ગર્જના કરતા

યોગી આદિત્યનાથે જણાવ્યું હતું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દેશમાં રામરાજ્ય લાવવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ કોઈ ભેદભાવ વિના વિકાસ થઈ રહ્યો છે અને અમે તેને જ રામરાજ્ય કહીએ છીએ.

અગાઉ રાવણરાજ્ય હતું, તેમાં ભેદભાવ આચરવામાં આવતો હતો.

મુખ્યપ્રધાનના જણાવ્યા અનુસાર, ઉત્તર પ્રદેશમાં અગાઉ ત્રણથી ચાર જિલ્લાઓના કેટલાક ખાસ વિસ્તારોમાં જ વીજળી મળતી હતી, પણ હવે એવું નથી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


રામગોપાલ વર્માનો આરોપ છે કે તેમની પ્રેસ કૉંફરન્સ વિજયવાડાની ઇલાપુરમ હોટલમાં થવાની હતી, જ્યારે તેને અટકાવવાના પ્રયાસ થયા તો તેમને વિજયવાડાના પાઇલપુલા રોડના એનટીઆર સર્કલમાં મીડિયાના લોકોને મળવાનું નક્કી કર્યું.

રામગોપાલ વર્મા જ્યારે પ્રેસ કૉંફરન્સ માટે પહોંચ્યા ત્યારે તેમની અને ફિલ્મના પ્રોડ્યુસર રાકેશ રેડ્ડીની અટકાયત કરવામાં આવી. અટકાયત બાદ તેમને વિજયવાડા ઍરપૉર્ટના લાઉંજમાં શિફ્ટ કરવામાં આવ્યા.

વિજયવાડા પોલીસના પ્રમાણે કાયદો વ્યવસ્થાની સ્થિતિ જાળવી રાખવા માટે અને આદર્શ આચારસંહિતાના કારણે તેમની અટકાયત કરાઈ હતી.

વિવાદમાં ઘેરાયેલી ફિલ્મ

'લક્ષ્મીઝ એનટીઆર' ફિલ્મ છેલ્લા બે મહિનાથી વિવાદોમાં ઘેરાયેલી છે. આ ફિલ્મનો મામલો કોર્ટ સુધી પણ પહોંચ્યો છે.

આંધ્ર પ્રદેશની હાઈકોર્ટે આંધ્ર પ્રદેશમાં આ ફિલ્મની રિલીઝ પર રોક લગાવી દીધી છે. જેથી આંધ્ર પ્રદેશમાં આ ફિલ્મની રિલીઝ અટકી ગઈ છે.

જોકે આ ફિલ્મ તેલંગાણા અને અન્ય જગ્યાઓએ રિલીઝ થઈ. રામગોપાલ વર્મા હવે આંધ્ર પ્રદેશમાં આ ફિલ્મની રિલીઝ અંગે મીડિયા સાથે વાત કરવા માગતા હતા.

આંધ્ર પ્રદેશમાં આ ફિલ્મ પહેલી મેના રોજ રિલીઝ થનાર છે. વર્માએ શનિવારે જણાવ્યું હતુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં કે ફિલ્મના પ્રમોશન માટે તેઓ મીડિયા સાથે મુલાકાત કરવાના છે.

વર્માએ આરોપ લગાવ્યો કે તૈયારીઓ છતાં હોટલ નોવોટેલ અને હોટલ ઇલાપુરમમાં પ્રેસ કૉંફરન્સ માટે લીધેલી પરવાનગી રદ કરી દીધી.

તેમણે આરોપ લગાવ્યો છે કે આ હોટલોએ એમની પાસે પહેલાં જ પૅમેન્ટ લઈ લીધું હતું.

ત્યારબાદ તેમણે કહ્યું કે તેઓ સાંજે 4 વાગ્યે રસ્તા પર જ પ્રેસ કૉંફરન્સ કરશે. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર આ અંગે માહિતી આપી અને કહ્યું કે 'જે એનટીઆરના ખરેખર પ્રશંસક છે અને જે ખરે સન્માન કરે છે તેઓ પ્રેસ કૉંફરન્સમાં ભાગ લે.' ત્યારબાદ જ આ વિવાદ શરૂ થયો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પોલીસે શું કહ્યું?

વિજયવાડા પોલીસ પ્રમાણે કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ ન બગડે એ માટે તેમણે રામગોપાલ વર્માને નોટિસ પણ આપી હતી.

વર્માને ઍરપૉર્ટ પર જે નોટિસ આપવામાં આવી, એમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે જ્યારે આઈપીસીની કલમ 30 અને કલમ 144 લાગુ થાય ત્યારે કોઈ પણ સંજોગોમાં રસ્તા પર જાહેરમાં પ્રેસ કૉંફરન્સ કરી ન શકાય.

તેમને તાત્કાલિક વિજયવાડા છોડી દેવાનું કહેવામાં આવ્યું. પોલીસના પ્રમાણે નોટિસનું ઉલ્લંઘન કરીને આગળ વધવા બદલ તેમની અટકાયત કરવામાં આવી.

પોલીસ પ્રમાણે રામગોપાલ વર્મા તરફથી નોટિસના ઉલ્લંઘનને કોઈ પણ ભોગે ચલાવી લેવામાં નહીં આવે.

વર્માનું શું કહેવું છે?

પાઇપુલા રોડ પર એનટીઆર સર્કલ પાસે વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા ચાલે છે એવી પોલીસ પાસેથી જાણકારી મળતા રામગોપાલ વર્માએ જાહેર પ્રેસ કૉંફરન્સ રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

તેમણે પોલીસને અપીલ કરી કે તેમને હોટલમાં પ્રેસ કૉંફરન્સ કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવે, પણ તેમની અને રેડ્ડીની અટકાયત કરવામાં આવી.

રામગોપાલ વર્માએ ટ્વિટર પર પોસ્ટ એક વીડિયોમાં કહ્યું છે, "અમને બળજબરીથી એક કારમાં બેસાડીને ઍરપૉર્ટ લાવવામાં આવ્યા. અમને કહેવામાં આવ્યું કે અમારે વિજયવાડા ન આવવું જોઈએ અને અહીં રોકાવું પણ ન જોઈએ."

"મને આનું કોઈ જ કારણ ખબર નથી. કાયદો વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે પોલીસે જવાબદારીપૂર્વક કામ કરવું જોઈએ. પણ તેમણે અમને કોઈ પ્રશ્નનો જવાબ ન આપ્યો."

રામગોપાલ વર્માએ આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુને ટૅગ કરીને ટ્વીટ કર્યું અને પ્રશ્ન પૂછ્યો, "લોકશાહી ક્યાં છે? સત્યને કેમ રોકવામાં આવી રહ્યું છે?"

હોટલે શું કહ્યું?

હોટલ ઇલાપુરમના ફ્રંટ ઑફિસ ઇન્ચાર્જે જણાવ્યું, "રામગોપાલ વર્માએ પ્રેસ કૉંફરન્સ માટે એક રૂમ બુક કર્યો હતો પણ તેઓ હોટલ ન આવ્યા."

તેમણે જણાવ્યું કે પોલીસે...


રામચંદ્ર ગુહા

ગુહાએ મૂળ અંગ્રેજ બૌદ્ધિક ફિલિપ સ્પ્રાટને ટાંકતા ગુજરાતને સાંસ્કૃતિક દૃષ્ટિ'એ પછાત ગણાવ્યું.

ભાજપે ગુહાના તથ્ય તથા સ્પ્રાટના અભ્યાસ ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યા, તો ગુજરાત કૉંગ્રેસે પણ લગભગ સમાન પ્રકારનો સૂર વ્યકત કર્યો.

સમગ્ર વિવાદે અંગ્રેજમાંથી ભારતીય બનેલા ફિલિપ સ્પ્રાટને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધા.

વિવાદનો ઉદ્દભવ

ગુરુવારે ઇતિહાસકાર રામચંદ્ર ગુહાએ ટ્વીટ કર્યું, "ગુજરાત આર્થિક દૃષ્ટિએ સંપન્ન છે, પણ સાંસ્કૃતિક રીતે પછાત છે. આનાથી ઉલટું બંગાળ આર્થિક રીતે પછાત છે પણ સાંસ્કૃતિક રીતે સમૃદ્ધ છે."

આમ કહેવા માટે તેમણે વર્ષ 1939ના ફિલિપ સ્પ્રાટના લખાણને ટાંક્યું.

ફિલિપ સ્પ્રાટ અને બેન્જામિન ફ્રાન્સિસ બ્રાડલે કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઑફ ગ્રૅટ બ્રિટનના પૉલીટ બ્યૂરોના સભ્ય હતા. Bengal Politics in Britain પુસ્તકમાં (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 57) ફારુક અહેમદ નોંધે છે :

"1920 તથા 1930ના દાયકા દરમિયાન જ્યોતિ બસુ, ઇન્દ્રજીત ગુપ્ત, પી. સી. નંદી, હાઝરા બેગમ જેવા અનેક નેતાઓ CPGBને કારણે સામ્યવાદી બન્યા."

આગળ જતાં જ્યોતિ બસુ પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય પ્રધાન બન્યા અને અઢી દાયકા કરતાં વધુ સમય સુધી શાસન કર્યું અન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે પશ્ચિમ બંગાળ સામ્યવાદનું ગઢ બની રહ્યું.

બ્રિટનના સામ્યવાદીઓ તેમની સરકારની સંસ્થાનવાદી નીતિઓનો વિરોધ કરતા હતા, સામ્યવાદના પ્રસાર માટે ફિલિપ સ્પ્રાટ ભારત આવ્યા અને અહીં રહ્યા. ગયા અને બહુચર્ચિત 'મેરઠ કૉન્સપિરસી'માં જેલવાસ પણ ભોગવ્યો.

ટ્વીટમાં તથ્યદોષનો આરોપ

ગુહાએ પોતાના ટ્વીટમાં લખ્યું કે ગુજરાત સંદર્ભે આ વાત 1939માં કહી હતી. તેના ઉપર તથ્યાત્મક સવાલ ઉઠાવતા મૂળ ગુજરાતી અને અભિનેત્રી સ્વરૂપ રાવલે લખ્યું :

'ગુજરાતનું સર્જન 1960માં થયું અને જો તમને ગુજરાતીઓની વાત કરતા હો તો આપણે સોમનાથ, દ્વારકા, રાણકી વાવ, મોઢેરા વિશે વાત કરીએ. મેઘાણી અને નર્મદ જેવા કવિઓની વાત કરીએ.'

અંગ્રજોમાંથી આઝાદી મળી તે પછી ભાષાના આધારે રાજ્યોનું પુનર્ગઠન થયું, ત્યારે પહેલી મે 1960ના દિવસે તત્કાલીન બૉમ્બે સ્ટેટમાંથી ગુજરાતનું સર્જન થયું. એ પહેલાં ગુજરાત બૉમ્બે પ્રેસિડન્સી હેઠળ આવતું.

સમગ્ર દેશમાં બૉમ્બે, કલક્તા અને મદ્રાસ એમ ત્રણ પ્રેસિડન્સી દ્વારા અંગ્રેજો ભારતમાં (એ સમયે પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ સહિત) શાસન ચલાવતા.

ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણીએ ટ્વીટ કરીને લખ્યું :

"પહેલાં અંગ્રેજો કે 'ભાગલા પાડો અને રાજ કરો' અજમાવ્યું. હવે કેટલાક બુદ્ધિજીવીઓનો સમૂહ છે, જે ભારતીયોને વિભાજીત કરવા માગે છે. ભારતીયો તેમની ચાલમાં નહીં ફસાય. ગુજરાત મહાન છે. બંગાળ મહાન છે.... ભારત એક છે. આપણો સાંસ્કૃતિક પાયો મજબૂત છે અને આર્થિક આકાંક્ષાઓ ઊંચી છે."

ભાજપના રાષ્ટ્રીય સચિવ સુનિલ દેવધરે લખ્યું કે 'તેમણે પોતાના દાવામાં સંદર્ભ નથી આપ્યો. ફિલિપ સામ્યવાદી હતા એટલે ભારતીય સંસ્કૃતિની સમજણથી દૂર હતા.... આ દેખાડે છે કે કૉંગ્રેસની ઇકૉ-સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરે છે, જે ગુહાને ઇતિહાસકાર ગણાવે છે.'

મેરઠ કૉન્સપિરસી કેસ

પ્રારંભિક કાળમાં ફિલિપ સ્પ્રાટ ભારતમાં સામ્યવાદનો આધારસ્તંભ હતા

ફિલિપ સ્પ્રાટ (1902-1971) બ્રિટનમાં જન્મયા હતા અને 24 વર્ષની ઉંમરે સામ્યવાદના પ્રસાર માટે ભારત આવી ગયા.

ભારત આવીને સ્પ્રાટ કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના સ્થાપક સભ્યોમાંથી એક અને આધારસ્તંભ બન્યા. તેમના કારણે ભારતમાં સામ્યવાદીઓની પ્રથમ બેઠક મળી હતી. 1929માં 'મેરઠ કૉન્સપિરસી કેસ'એ તેમને ચર્ચામાં લાવી દીધા.

ભારતમાં સામ્યવાદીઓની વધતી જતી સક્રિયતાને ડામવા માટે માર્ચ-1929માં કલક્તા, બૉમ્બે, પંજાબ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા એકસાથે કાર્યવાહી કરવામાં આવી.

31 શ્રમિક નેતાઓની ધરપકડ...


રામચંદ્ર ગુહા

પરંતુ સોમવારે તેમણે ટવીટ કરી કહ્યું, ''તેમના નિયંત્રણમાં નથી એવા સંજોગોના કારણે તે અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં નહીં જોડાય.''

ગુહાએ ટવીટમાં લખ્યું,''મારા નિયંત્રણમાં ન હોય એવી કેટલીક પરિસ્થિતિને કારણે હવે હું અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં નહીં જોડાઉં."

"હું અમદાવાદ યુનિવર્સિટીને શુભેચ્છા પાઠવું છું, તેની પાસે સારા અધ્યાપકો છે અને ઉત્તમ કક્ષાના વાઇસ ચાન્સેલર છે. હું ઇચ્છું કે ગાંધીની ઊર્જા ફરી એક વખત પોતાના વતન ગુજરાતમાં જીવંત થાય.''

બે અઠવાડિયા પહેલાં આરએસએસની વિદ્યાર્થી પાંખ 'અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ'(એબીવીપી)એ અમદાવાદ યુનિવર્સિટમાં રામચંદ્ર ગુહાની નિમણૂક સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

16 ઑક્ટોબરે અમદાવાદ યુનિવર્સિટીએ 'ગાંધી વિન્ટર સ્કૂલ''ના ડાયરેક્ટર શ્રેણીક લાલભાઈએ ડૉ. ગુહાના નામની જાહેરાત કરી હતી.

19 ઑક્ટોબરે એબીવીપીએ આ નિર્ણય સામે  વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

એબીવીપીએ રામચંદ્ર ગુહાને 'રાષ્ટ્રદ્રોહી' ગણાવી અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં જેએનયુ જેવો માહોલ સર્જાવાનો ભય વ્યક્ત કર્યો હતો.

એબીવીપીએ ગુહાને 'અર્બન નક્સલ' પણ ગણાવ્યા હતા.

આ વિવાદ અંગે બીબીસીએ અમદાવાદ યુનિવર્સિટીના હોદ્દેદાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોનો સંપર્ક સાધ્યો ત્યારે તેમણે કોઈપણ પ્રકારનું નિવેદન આપવાનું ટાળ્યું હતું.

ડૉ. ગુહાના અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં નહીં જોડાવાના નિર્ણય વિશે બીબીસીએ શિક્ષણવિદોનો મત જાણ્યો.

'જાણો,ઓળખો પછી અસહમતી દર્શાવો'

જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી અને પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી યોગેન્દ્ર અલઘે આ ઘટનાને કમનસીબ ગણાવી.

તેમણે કહ્યું, ''આપણે વૈકલ્પિક વિચારધારાઓ પણ જાણવી અને સમજવી જોઈએ. તમે પહેલાં કોઈ વિશે જાણો, ઓળખો અને પછી અસમહત થાઓ.''

અલઘે જણાવે છે, ''ઘણા એવું માને છે કે યુનિવર્સિટીઝ માત્ર 'સ્કિલ ઍજ્યુકેશન' આપે છે પણ એ ખોટું છે. અહીં વિવિધ નિષ્ણાતો વિદ્યાર્થીઓની ક્ષિતિજો વિસ્તારવાનું કામ થતું હોય છે.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

''પુસ્તકોનો જવાબ પુસ્તકથી આપો''

સૅપ્ટ યુનિવર્સિટીના ઍસોસિએટ પ્રૉફેસર ઋતુલ જોશી આ મુદ્દે વાત કરતાં કહે છે, ''આ મુદ્દો જ આખો ખોટો છે. તમે કોઈ ઇતિહાસકારના કોઈ પુસ્તક સાથે સહમત નથી તો તમે પુસ્તકથી જવાબ આપો, લખીને વિરોધ કરો."

ઋતુલ કહે છે, "રાષ્ટ્રીય કક્ષાના નિષ્ણાત અમદાવાદના વિદ્યાર્થીઓના વર્ગો લેવાના હોય એ વાત જ ઉત્સાહપ્રેરક હતી."

તેઓ ઉમેરે છે, ''જો તમે કોઈ વ્યક્તિના વિચાર સાથે સહમત નથી, તો તમે તેમની કક્ષાના અન્ય વિચારક અને નિષ્ણાતનો વિકલ્પ બતાવો, પણ તમે કોઈની નિમણૂકને ના અટકાવી શકો."

ઋતુલ આ પગલાની વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય પર પડનારી અસર અંગે પણ જણાવે છે.

તેઓ કહે છે, "આજે સંસ્થાઓ રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્થાન મેળવવા પ્રયત્ન કરે છે, તેના માટે વિદ્યાર્થીઓનું આદાન-પ્રદાન અને વિવિધ ફેકલ્ટી એ શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ બનતાં હોય છે."

"વિદ્યાર્થીઓને આનાથી મોટી તક મળે છે. એટલે વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે સમાધાન ન થવું જોઈએ."

ઋતુલ આ વિશેના ભયસ્થાન વ્યક્ત કરતા કહે છે કે આ પ્રકારના પગલાથી આપણે લોકશાહીમાં વૈવિધ્ય ગુમાવીએ છીએ.

તેઓ માને છે કે ગુજરાત શિક્ષણક્ષેત્રે વૈશ્વિક સ્તરે સ્થાન મેળવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યું હોય ત્યારે  આવી ઘટનાઓ 'રાજકીય ફાચર'નું કામ કરે છે.

કોણ છે રામચંદ્ર ગુહા?

રામચંદ્ર ગુહા ભારતીય ઇતિહાસકાર અને રાજકારણના અભ્યાસુ છે.

તેઓ પર્યાવરણ, સામાજિક અને રાજકીય સાંપ્રત પ્રશ્નો અને ક્રિકેટ જેવા વિષયો પર લખતા રહે છે.

તેઓ વિવિધ અખબારો અને સામયિકોમાં કટાર લેખક છે.

ગુહા ભારત ઉપરાંત યુરોપ અને અમેરિકામાં યુનિવર્સિટી ઓફ કૅલિફૉર્નિયા, બર્કલી, યૅલ, સ્ટૅનફોર્ડ યુનિવર્સિટી તેમજ લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકોનોમિક્સ અને જર્મનીની...


રામજી પાસીનાં પત્ની

રાજ્યમાં આ ઍન્કાઉન્ટરોમાં 67 કહેવાતા અપરાધી માર્યા ગયા છે.

વિપક્ષ આ બાબતે શંકા વ્યક્ત કરતો રહ્યો છે, જ્યારે સરકાર અને વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે અપરાધીને જ નિશાન બનાવાયા છે.

એપ્રિલ 2018માં રાજ્યના આઝમગઢ જિલ્લામાં થયેલી આવી જ એક મૂઠભેડમાં પંકજ જીવતા બચી ગયા.

જોકે, 20 વર્ષના પંકજ યાદવની કહાણી ઉપર આવતા પહેલાં તમારે એ જાણવું જરૂરી છે કે ઉત્તર પ્રદેશના વારાણસી ઝોનમાં ગત એક વર્ષ દરમિયાન 193 પોલીસ મૂઠભેડ થઈ છે.

આ પોલીસ કાર્યવાહીઓમાં સાત આરોપીઓના જીવ ગયા છે જયારે 32ને ઈજા થઈ છે.

આઝમગઢ જિલ્લો વારાણસીના આ જ પોલીસ ઝોનના કાર્યક્ષેત્રમાં આવે છે.

અહીંયા થયેલી ચર્ચિત પોલીસ મૂઠભેડમાં રામજી પાસી, રાકેશ પાસી અને જયહિંદ યાદવ જેવા દલિત અને પછાત જાતિઓના 'કહેવાતા અપરાધીઓ' સામેલ છે.

આ તપાસ દરમિયાન બીબીસી ટીમે રામજી પાસી અને જયહિંદ યાદવના સ્વજનોની પણ મુલાકાત લીધી.

પંકજ યાદવ ઍન્કાઉન્ટર

જયહિંદ યાદવનાં માતાપિતા

પંકજ યાદવની કથાની શરૂઆત, દિલ્હીથી આશરે 830 કિલોમીટર દૂર આવેલા આઝમગઢ જિલ્લાના મેહનગર તાલુકાના હટવા ખાલસા ગામથી થાય છે.

અહીંયા ગામના એક સમૃદ્ધ રાજકીય પરિવારમાં ઉછરેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા 20 વર્ષના પંકજનો પરિવાર આજ સુધી તેમના 'ઍન્કાઉન્ટર' થયાના આઘાતમાંથી બહાર નીકળી શક્યો નથી.

15 એપ્રિલ 2018ના રોજ આ વિસ્તારના રસૂલપૂરા ગામની પાસે એક પોલીસ મૂઠભેડમાં ઘાયલ થયેલા પંકજના ઘૂંટણમાં બે ગોળી વાગી હતી.

જોકે, જુલાઈના અંતિમ સપ્તાહમાં પંકજ જામીન ઉપર છૂટી ગયા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આમ છતાં તેમનાં માતાપિતા આજે પણ દરેક રાત, કોઈ નવા પોલીસ ઍન્કાઉન્ટરમાં તેઓ માર્યા જશે એવા ડરના ઓથાર હેઠળ વિતાવી રહ્યાં છે.

લાંબા સમય સુધી જિલ્લા પંચાયતના સભ્ય રહેલા પંકજના પિતા 50 વર્ષના રામવૃક્ષ યાદવે પોતાના દીકરાના 'પોલીસ ઍન્કાઉન્ટર'ને બનાવટી મૂઠભેડ ગણાવીને રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર કમિશનમાં ન્યાયની ટહેલ નાખી છે.

પરિવારમાં એક સીધા-સાદા સજ્જન છોકરા તરીકે પંકજ ઓળખાતો.

આશ્ચર્યની વાત એ છે કે પંકજ 20 હજારનું ઇનામ જાહેર કરાયેલા નામચીન બદમાશમાં કેવી રીતે ફેરવાઈ ગયો?

પંકજના ઍન્કાઉન્ટર વિશે પોલીસ અને તેમના પરિવારનો પક્ષ એક બીજાથી તદ્દન વિપરીત છે.

પરિવારનો પક્ષ

પંકજ યાદવનાં માતાપિતા

પંકજના પિતા રામવૃક્ષ યાદવ જણાવે છે, "અમે જિલ્લા પંચાયતમાં રહ્યા છીએ અને સાથે જ અમારે ટ્રક છે."

"પંકજ અમારો નાનો દીકરો છે. હમણાં જ અભ્યાસ પૂરો કર્યો હતો અને ગત ડીસેમ્બરમાં અમે તેના લગ્ન કર્યાં હતાં."

"એ વેપારમાં મદદ કરતો હતો. બ્લોકની ચૂંટણી લડવાની તૈયારીમાં હતો."

"અમે સમૃદ્ધ છીએ. અમારે પોતાનાં ઘરબાર બધું છે. અમારાં બાળકો ક્યારેય ચોરીમાં સંડોવાયાં નથી."

14મી એપ્રિલ, 2018એ આ પરિવાર સાથે અજબ ઘટનાઓની એક અનપેક્ષિત વણઝાર શરૂ થઈ.

રામવૃક્ષના જણાવ્યા અનુસાર, "12મી એપ્રિલની સવારે અમારો મોટો દીકરો વિનોદ બિહારથી ટ્રક લઈને પાછો આવ્યો."

"ઘરે આવીને અમને કહ્યું કે તેના સાસુની તબિયત ખરાબ છે. તેમને પોતાની પત્નીને સાથે તેમના સાસુને જોવા ગાઝીપુર જવાનું હતું."

"અમારી ગાડીને આગામી બે દિવસ ભરાવા માટે બનારસમાં આવેલા પારલેજીની ફેક્ટરી મોકલવાની હતી."

"એણે મને કહ્યું કે હું ગાડી ભરાવવા માટે બનારસ મોકલી દઉં અને એ પાછો આવતી વખતે તે લેતો આવશે."

તેઓએ જણાવ્યું, "અમારા સાઢુનો દીકરો છે, કમલેશ યાદવ. ડ્રાઇવર છે અને ઘણીવાર અમારી ગાડીઓ ચલાવે છે."

"એણે જ ટ્રક બનારસ લઈ જવાની હતી. પરંતુ આ વખતે તેણે પંકજને પણ પોતાની સાથે બનારસ લઈ જવાની જિદ્દ કરી તો પંકજ પણ એની સાથે જતો રહ્યો."

રામવૃક્ષ જણાવે છે કે બંને છોકરા બનારસ પહોંચ્યા પરંતુ એ સાંજે બિસ્કીટ તૈયાર ના હોવાને લીધે ટ્રક...


રામપાતરની આ તસવીર સાણંદના ચેખલા ગામની છે.

રામપાત્ર એટલે દલિતો માટે બિનદલિતોનાં ઘરોમાં અલગ રખાતી રકાબી અથવા વાસણ, તેને ગામઠી બોલીમાં રામપાતર પણ કહેવાય.

17મી જૂને કડિયા કામ કરતા 38 વર્ષના દલિત શખ્સને બિનદલિત જ્ઞાતિની વ્યક્તિ દ્વારા માર મારવામાં આવ્યો.

પોલીસ ફરિયાદમાં સનાભાઈ ચૌહાણ લખાવે છે કે તેઓ રાણાભાઈ બોદારને ઘરે મજૂરીકામ કરવા માટે ગયા હતા અને તેમની ચાની રકાબી રાણાભાઈ બોદારની ચાની રકાબી સાથે મૂકતાં તેઓ રોષે ભરાયા હતા અને જ્ઞાતિ અંગે ટિપ્પણી કરીને તેમને માર માર્યો હતો.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં સનાભાઈ ચૌહાણે કહ્યું કે તેઓ સાવરકુંડલાના મઢળા ગામે રહે છે અને મેરિયાણા ગામે મજૂરી કરવા ગયા હતા, ત્યારે રામપાત્ર મામલે તેમને માર મારવામાં આવ્યો.

તેમણે કહ્યું, "અમે દલિત જ્ઞાતિના હોવાથી અમારી માટે અલગ રકાબી રાખવામાં આવે છે. ભૂલથી અમારી રકાબી એમનાં વાસણ સાથે ભેગી થઈ ગઈ તો ગુસ્સે થઈ ગયા અને અમને ઢીકાપાટુનો માર માર્યો હતો."

સનાભાઈ કહે છે, "અમારે આજે પણ મજૂરીકામે જઈએ તો અમારાં પોતાનાં વાસણો લઈને જ જવું પડે છે. અમને એ વાસણમાં જ ચા કે ખાવાનું આપવામાં આવે છે."

"જેની ઘરે કામ કરવા જઈએ તેમનાં ઢો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર બાંધવાની ગમાણમાં અમારી માટે રામપાતર રાખ્યું હોય, એ લઈને એમાં ચા પીવી પડે. એટલે અમે પોતાનાં વાસણ લઈને જ જઈએ."

સનાભાઈ એવું પણ કહે છે કે તેમની આસપાસનાં મોટાભાગનાં ગામોમાં રામપાત્રની પ્રથા હજી પણ છે.

દલિતો સાથે આભડછેટ કરતી આ 'રામપાત્ર'ની પ્રથા શું છે?

'રામપાત્ર' શું છે?

રૉબર્ટ એફ. કૅનેડી સેન્ટર ફૉર જસ્ટિસ ઍન્ડ હ્યુમન રાઇટ્સ તથા નવસર્જન ટ્રસ્ટ દ્વારા તૈયાર કરાયેલા સ્ટડીપેપર 'અંડરસ્ટેન્ડિંગ અનટચૅબિલિટી'માં લખ્યું છે, "જ્યારે દલિતોને બિનદલિતોનાં ઘરે ચા પિવડાવાય ત્યારે તેમને અલગ રકાબી, કપ કે વાસણમાં આપવામાં આવે છે. જેને 'રામપાતર' કહેવામાં આવે છે."

ગમાડાઓમાં દલિતો માટે ઘરનાં વાસણો સિવાય અલગથી 'રામપાત્ર' રાખવામાં આવે છે, જેની જગ્યા મોટેભાગે ઘરની બહાર હોય છે.

દલિત કર્મશીલો, સમાજશાસ્ત્રીઓ અને અધ્યાપકો 'રામપાત્ર'ની પ્રથાને આભડછેટ કરતી પ્રથા અને અસ્પૃશ્યતાનો એક પ્રકાર ગણાવે છે.

આ પેપરમાં લખ્યું છે કે "આ પ્રથા ખાનપાન સંબંધિત ભેદભાવ કહેવાય."

વલ્લભવિદ્યાનગરસ્થિત સરદાર પટેલ યુનિવર્સિટીના પોલિટિકલ સાયન્સ વિભાગના અધ્યાપક પ્રોફેસર બલદેવ આગજાએ દલિતો પર થતા અત્યાચાર અંગે અભ્યાસ કર્યો છે.

પ્રો. આગજા કહે છે, "રામપાત્ર એ અસ્પૃશ્યતાનું જ એક સ્વરૂપ છે. ગુજરાતનાં ગામડાંમાં આજે પણ ચાની કીટલી પર કે ઘરોમાં જઈએ તો દલિતોને પાણી અને ચા પિવડાવવા માટે અલગ પાત્ર રાખવામાં આવે જ છે."

"98 પ્રકારની અસ્પૃશ્યતામાંથી એક આ રામપાત્ર પણ છે. આ પ્રથા અસ્પૃશ્યતાનો એક પ્રકાર છે."

ગુંજન વેદાએ 'ધ મ્યુઝિયમ ઑફ બ્રૉકન ટી કપ્સ' નામનું પુસ્તક આ જ મુદ્દાને સાંકળીને લખ્યું છે.

આ પુસ્તકથી 'રામપાત્ર'ને સમજવાની દિશામાં વધુ એક કડી મળે છે અને એ કડી એટલે દલિત કર્મશીલ માર્ટિન મૅકવાન.

માર્ટિન મેકવાન કહે છે કે ગુજરાતમાં રિવાજ છે કે કોઈ ઘરે આવે તો ચા-પાણી પૂછવામાં આવે પણ દલિત જ્ઞાતિની વ્યક્તિને બિનદલિત જ્ઞાતિની વ્યક્તિ અસ્પૃશ્ય માને એટલે દલિત વ્યક્તિ માટે જુદી રકાબી રાખવામાં આવે છે.

દલિત શક્તિ કેન્દ્રનાં જૉઇન્ટ ડિરેક્ટર ઇન્દુબહેન રોહિત કહે છે કે આ રામપાત્ર એ અસ્પૃશ્યતાના વિચારનું પ્રતીક છે.

તેઓ કહે છે, "અલગ પાત્રની સાથે જ્ઞાતિલક્ષી ભેદભાવની વાત જોડાયેલી છે, જે કહેવાતી રીતે બે વર્ગ વચ્ચે ઊંચનીચનો ભેદભાવ છતો કર છે."

"આટલાં વર્ષો પછી પણ સ્થિતિ ઝાઝી બદલાઈ નથી. અનેક ગામોમાં દલિતને સરપંચની ખુરશી પર કે પંચાયત ઑફિસમાં ન બેસવા દેવાની ઘટનાઓ પણ ધ્યાને આવતી હોય...


રામભાઈ મોકરિયા

ચૂંટણીપંચે બે બેઠક માટે અલગ-અલગ પેટાચૂંટણી યોજવાની જાહેરાત કરી છે, સંખ્યાબળની ઉપર નજર કરવામાં આવે તો મોકરિયા અને અનાવડિયા સરળતાથી ચૂંટાઈ આવે તેવી શક્યતા હતી અને કૉંગ્રેસે ઉમેદવાર નહોતા ઊભા રાખ્યા.

શિક્ષક બનવા માગતા 'શ્રી મારુતિ કુરિયર' કંપનીના ચૅરમૅન મોકરિયાએ કામદારથી લઈને રાજ્યસભા માટે ભાજપના કૅન્ડિડેટ સુધીની સફર કરી છે.

કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અહેમદ પટેલ (ઉં.વ. 71) તથા ભાજપના અભય ભારદ્વાજના (ઉં.વ.66) અવસાનથી બે બેઠકો ખાલી પડી છે. બંને નેતાનાં મૃત્યુ કોવિડ-19 તથા મલ્ટીપલ ઑર્ગન ફેલ્યૉરને કારણે થયાં હતાં.

22 ફેબ્રુઆરીએ ઉમેદવારીપત્ર દાખલ કરવાનો છેલ્લો દિવસ હતો અને 1 માર્ચના રોજ ચૂંટણી યોજાવાની હતી. જોકે, એ અગાઉ બેઉ ઉમેદવારનો બિનહરીફ વિજય થયો છે.

કુરિયર, કંપનીઅનેકલહ

મારુતિ કુરિયરને 20 વર્ષ થયાં તે સમયે આયોજિત કાર્યક્રમમાં નરેન્દ્ર મોદી તથા વિહિપના સ્થાપક સભ્ય કે. કા. શાસ્ત્રી

64 વર્ષીય રામભાઈના કહેવા પ્રમાણે, "1980ના દાયકામાં તેઓ પોરબંદરમાં ટ્રાવેલ એજન્ટ તરીકે કામ કરતા હતા. એ સમયે મુખ્યત્વે આંગડિયા વ્યવસ્થાનું ચલણ હતું."

"રામભાઈ આવી જ એક પેઢી સાથે જોડાયેલા હતા, પરં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તુ એ પેઢી કાચી પડી. ત્યારે તેમને કુરિયર કંપની શરૂ કરવાનો વિચાર આવ્યો હતો."

આંગડિયા પેઢીઓનું મુખ્ય કામ સોના-ચાંદીના દાગીના કે કૅશની હેરફેર કરવાનું હતું. પોરબંદરમાં મોટાપાયે એન.આર.આઈ. (નૉન-રેસિડન્ટ ઇન્ડિયન) રહેતા હોઈ, રામભાઈએ ડૉક્યુમેન્ટ્સની હેરફેર માટે કુરિયર કંપની ઉપર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું.

1985માં 'શ્રી મારુતિ' (હિંદુઓના માટે પૂજનીય હનુમાનનું એક નામ) કુરિયરનો પેઢી તરીકે જન્મ થયો, જે સૌરાષ્ટ્રનાં મુખ્ય શહેરોમાં ડિલિવરીનું કામ કરતી.

1987માં પેઢીએ પ્રાઇવેટ કંપનીનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું અને ગુજરાતનાં અન્ય શહેરો ઉપરાંત મહારાષ્ટ્ર, રાજસ્થાન, કર્ણાટક તથા અન્ય રાજ્યોમાં પાંખો ફેલાવી.

આ સિવાય 1991- '92 દરમિયાન શૅરબજારમાં હર્ષદ મહેતાની તેજીએ પણ નવી કુરિયર કંપનીના વિકાસમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ ભજવ્યો.

રામભાઈના કહેવા પ્રમાણે, "એ સમયે લોકોમાં શૅરબજારનો ભારે ક્રૅઝ હતો, શાકભાજી લેવા જાય તો ત્યાં પણ ફૉર્મ વેચાતાં હોય એવો ઘાટ હતો. એ સમયે અમારો વેપાર ખૂબ ચાલ્યો."

એક સમયે ભાગીદાર કે કર્મચારી આજે 'મારુતિનાં અલગ-અલગ સ્વરૂપ'માં ધંધાકીયક્ષેત્રે હરિફાઈ આપી રહ્યા છે, જેના વિશે રામભાઈનું કહેવું છે :

"સમય આવ્યે ભાઈ-ભાઈ કે પિતા-પુત્ર પણ અલગ થાય છે. તો બે ભાગીદાર અલગ થાય તે સામાન્ય બાબત છે. આ સિવાય કોઈ ટિપ્પણી નથી કરવા માગતો."

પોરબંદરના પત્રકાર જીતેશ ચૌહાણે બીબીસી સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું, "મારુતિ કુરિયરનું મૉડલ ખૂબ જ સફળ રહ્યું હતું. આજે આપણે જે કોઈ ગુજરાતસ્થિત પ્રાદેશિક કુરિયર કંપનીઓ જોઈએ છીએ, તેમાંથી મોટાભાગની કંપનીઓનાં મૂળ પોરબંદરમાં રહેલા છે."

"તેઓ પોરબંદરના અબોટી બ્રાહ્મણ સમાજના છે. જેઓ એક સમયે રામભાઈ મોકરિયા સાથે જોડાયેલા હતા."

બ્રાહ્મણ અને બ્રાહ્મણ 'વાદ' ?

દિવંગત અભય ભારદ્વાજની જેમ જ રામભાઈ મોકરિયા પણ બ્રાહ્મણ

રાજ્યસભામાં ભાજપના સંસદસભ્ય અભય ભારદ્વાજ સૌરાષ્ટ્રનું મુખ્ય કેન્દ્ર મનાતા રાજકોટના હતા અને તેઓ ઍડ્વૉકેટ હતા બ્રાહ્મણ સમાજનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા.

રામભાઈ મોકરિયા મૂળતઃ પોરબંદર જિલ્લામાં આવેલા ભડ ગામના છે, પરંતુ છેલ્લાં ત્રીસેક વર્ષથી રાજકોટમાં સક્રિય છે. તેઓ પણ બ્રાહ્મણ સમાજના છે અને સાધનસંપન્ન છે.

રાજકોટસ્થિત વરિષ્ઠ પત્રકાર જગદીશ આચાર્યે અગાઉ, "રામભાઈના નામની જાહેરાતને 'સરપ્રાઇસ' ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, રામભાઈનું બિઝનેસમૅન તરીકે નામ ખરું, પરંતુ રાજકીય પટલ ઉપર તેઓ ખાસ કંઈ 'વિઝિબલ' ન હતા."

"તેમના દ્વારા...


રામમંદિર બને તે માટે ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણીએ 1990માં સોમનાથથી અયોધ્યા સુધીની રામરથ યાત્રા કાઢી હતી. જેનું સંચાલન હાલના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કર્યું હતું.

આ યાત્રા દરમિયાન બિહારમાં લાલકૃષ્ણ અડવાણીની ધરપકડ કરી લેવામાં આવી હતી. આ યાત્રા બાદ બાબરી ધ્વંસની ઘટના અને ત્યાર બાદ દેશના રાજકારણમાં મહત્ત્વના ફેરફાર આવ્યા.

આજે લાલકૃષ્ણ અડવાણીનો 92મો જન્મદિવસ છે. આ પ્રસંગે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ઉપરાષ્ટ્રપતિ વૈંકેયા નાયડુ, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ તથા જે. પી. નડ્ડા તેમના નિવાસ સ્થાને પહોંચ્યા હતા અને અડવાણીને અભિનંદન આપ્યાં હતાં.

ભાજપના સ્થાપક સભ્ય અને એક સમયે હિંદુ રાજનીતિનો ચહેરો ગણાતા અને ભારતના રાજકારણને અલગ દિશામાં લઈ જનારા અડવાણી કેવી રીતે હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયા?

એ સમય જ્યારે અડવાણી કિંગ હતા

એક સમયે અડવાણીનો ભાજપમાં ડંકો વાગતો હતો

ભારતીય જનતા પાર્ટી(ભાજપ)ના વયોવૃદ્ધ નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણીનો ડંકો એક જમાનામાં આખા દેશમાં વાગતો હતો.

તેમને વડા પ્રધાનપદના પ્રબળ દાવેદાર પણ ગણવામાં આવતા હતા.

જોકે, ગત દિવસોમાં રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણી થઈ ત્યારે લાલકૃષ્ણ અડવાણીનું નામ રાષ્ટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રપતિપદના સંભવિત ઉમેદવારોની યાદીમાં ન હતું.

આ એ જ અડવાણી છે જેમણે 1984માં માત્ર બે બેઠક જીતેલો પક્ષ બની ગયેલા ભાજપને રસાતળમાંથી કાઢીને ભારતીય રાજકારણના કેન્દ્રમાં પહોંચાડ્યો હતો.

તેમણે ભાજપને 1998માં પહેલીવાર સત્તાનો સ્વાદ ચખાડ્યો હતો.

એ સમયે ભાજપે જે વાવેતર કર્યું હતું તેનો પાક લણવાનો હતો.

અલબત, પાક લણવાનું બાજુ પર રહ્યું. અડવાણી ભારતીય રાજકારણથી જ નહીં, ભાજપના રાજકારણમાં પણ અપ્રસ્તુત બની ગયા હતા.

2004 અને 2009ની સતત બે ચૂંટણીમાં હાર બાદ ઘટતા વળતરનો સિદ્ધાંત અડવાણીને પણ લાગુ પાડવામાં આવ્યો હતો.

એક જમાનામાં અડવાણીની છત્રછાયામાં ઉછરેલા નરેન્દ્ર મોદીએ તેમની જગ્યા લઈ લીધી હતી.

ભાજપને બરાબર જાણતા ઇંદિરા ગાંધી સેન્ટર ફૉર આર્ટ્સના પ્રમુખ રામ બહાદુર રાય કહે છે, ''2004ની ચૂંટણીમાં પરાજય બાદ ભાજપ અને તેના સાથી પક્ષોમાં નવી નેતાગીરી બાબતે વિચારણા થઈ હતી."

"રાહુલ ગાંધી કૉંગ્રેસનું વડપણ સંભાળવાના હોવાના સમાચાર આવતા હતા. તેથી પણ એ વિચારને બળ મળ્યું હતું.''

નવા નેતૃત્વમાં અડવાણી નહીં

'અડવાણીએ ભાજપના તત્કાલીન વડા વેંકૈયા નાયડુ પાસેથી રાજીનામું માગી લીધું હતું'

રામ બહાદુર રાય કહે છે, ''નવી નેતાગીરીમાં અડવાણીને સ્થાન નહીં મળે એવું લાગવા માંડ્યું હતું."

"જોકે, ભાજપના સંગઠન પર અડવાણીની જોરદાર પકડ હતી. તેથી એ વિચાર આગળ વધ્યો નહીં."

"નેતૃત્વની વાતો ચાલી ત્યારે અડવાણીએ ભાજપના તત્કાલીન વડા વેંકૈયા નાયડુ પાસેથી રાજીનામું માગી લીધું હતું અને પોતે પક્ષના પ્રમુખ બની ગયા હતા."

"એ બાબતને બીજેપીના આંતરિક વર્તુળો અને સાથી સંગઠનોએ બહુ હકારાત્મક ગણી ન હતી.''

બીજી તરફ અડવાણીના ટેકેદારો એવું કહેતા હતા કે અટલબિહારી વાજપેયીને વડા પ્રધાનપદ માટે અડવાણીએ જ આગળ કર્યા હતા.

એ સમયે અડવાણીની રાજકીય વગ એવી હતી કે ઇચ્છ્યું હોત તો તેઓ ખુદ વડા પ્રધાનપદના દાવેદાર બની શક્યા હોત.

સિનિયર પત્રકાર અજય સિંહ માને છે, ''1994-95ના અડવાણી વડા પ્રધાનપદ માટેના ભાજપના દેખીતા ઉમેદવાર હતા."

"જોકે, અન્ય કરતાં અડવાણી પરિસ્થિતિને વધુ સારી રીતે સમજતા હતા.''

અજય સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, ''અડવાણી જાણતા હતા કે એ દિવસોમાં ભારતની જે સ્થિતિ હતી તેમાં સર્વસંમત વ્યક્તિની જરૂર હતી."

"એ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને અડવાણીએ વાજપેયીનું નામ આગળ કર્યું હતું.''

શું વિચારીને કર્યાં હતાં ઝીણાનાં વખાણ?

અયોધ્યા આંદોલનમાં ધરપકડ થયા બાદ દિલ્હી પાછા ફરેલા લાલકૃષ્ણ...