આ પહેલાં પણ આવું ઘણીવાર જોવા મળ્યું હતું. 2જી કૌભાંડ સંબંધે ભારતીય જનતા પાર્ટી(બીજેપી)એ સંસદની કાર્યવાહી ચાલવા દીધી ન હતી એ બધાને યાદ હશે.

બીજેપીએ સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (જેપીસી) રચવાની માગણી પણ કરી હતી.

જોકે, સોળમી લોકસભાની અલગ વાત એ છે કે તે સંસદની અંદરની કટુતા અને સરકાર તથા વિરોધ પક્ષ વચ્ચેનું વિવાદનું સ્તર વાતચીતની સંભાવના જ સર્જાવા દેતી નથી.

આ નિષ્ફળ સંસદીય સત્રોને લીધે દેશને જેટલું નાણાકીય નુકસાન થઈ રહ્યું છે તેનાં કરતાં વધારે નુકસાન આપણી સંસદીય લોકશાહીના ભવિષ્યને થઈ રહ્યું છે.

આ પરિસ્થિતિમાં રાજનેતાઓ અને રાજકીય પક્ષો બાબતે લોકોમાં ચીડની લાગણી સર્જાય તો તેમાં લોકોનો કોઈ વાંક નથી.

સંસદમાં કામ કઈ રીતે થશે?

કોંગ્રેસ પ્રમુખ રાહુલ ગાંધી પક્ષના અન્ય નેતાઓ સાથે.

બે પ્રાદેશિક પક્ષો વાયએસઆર કોંગ્રેસ અને તેલુગુ દેશમ પાર્ટી(ટીડીપી)એ મોદી સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસની દરખાસ્ત લાવવાની નોટિસ ઝડપભેર આપી હતી.

એ નોટિસ બાબતે ચર્ચા નહીં થવા દેવાનું મોદી સરકારનું રાજકારણ સંસદમાં કોઈ કામ ન થવા કરતાં વધારે ચિંતાજનક બાબત છે.

સંસદીય કામકાજ વચ્ચે આ ચર્ચાને અગ્રતા આપવી જોઈતી હતી, પણ લોકસભાનાં સ્પી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કરે પણ ધાંધલધમાલ અને ગૃહમાં અશાંતિ વચ્ચે આ દરખાસ્ત બાબતે ચર્ચા કરવાની મનાઈ કરી દીધી હતી.

સ્પીકરે જણાવ્યું હતું કે શાંતિ નહીં થાય ત્યાં સુધી આ દરખાસ્ત બાબતે ચર્ચા નહીં કરી શકાય.

ખરું કહીએ તો સંસદમાં શાંતિ સ્થપાવાનું બહુ મુશ્કેલ છે, કારણ કે દરેક પક્ષે બેધારી નીતિ અપનાવેલી છે.

વચનનું પાલન નહીં

આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન ચંદ્રાબાબુ નાયડુ

તેલંગાણા રાજ્યની રચના વખતે બીજેપીએ ટીડીપીને વચન આપ્યું હતું કે તે આંધ્ર પ્રદેશને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો અપાવશે, પણ આ વચનની પૂર્તિમાં બીજેપીએ ટીડીપીને કોઈ મદદ કરી નથી.

તેથી નારાજ થઈને ટીડીપી ગઠબંધન છોડવાની વાતો કરી રહી છે.

આંધ્ર પ્રદેશમાં ટીડીપીના મુખ્ય પ્રતિસ્પર્ધી વાયએસઆર કોંગ્રેસે બીજેપી સરકાર સામે અવિશ્વાસની દરખાસ્ત લાવવાની જાહેરાત કરી છે અને બન્ને પક્ષોએ તેલુગૂ ગૌરવને મુદ્દો બનાવ્યું છે.

આ એક રાજકીય ખેલ છે, કારણ કે બીજેપી પાસે સંસદમાં પૂરતું સંખ્યાબળ છે અને અવિશ્વાસની દરખાસ્તથી મોદી સરકાર પર કોઈ ખતરો નથી એ વાત બન્ને પક્ષો જાણે છે.

અન્ય બે પક્ષો ગૃહમાં સતત નારાબાજી કરી રહ્યાં છે. તેલંગાણા રાષ્ટ્ર સમિતિ અને એઆઈડીએમકે બીજેપીનો બચાવ કરી રહ્યાં છે.

એઆઈડીએમકે બીજેપીનો ખાસ સહયોગી પક્ષ છે એ બધા જાણે છે, પણ તેની સાથે તેલંગાણા રાષ્ટ્ર સમિતિનું જોડાવું દિલચસ્પ છે.

પ્રતિષ્ઠા બચાવવાનો પ્રયાસ?

તેલંગાણાના મુખ્ય પ્રધાન કે. ચંદ્રશેખર (વચ્ચે શ્વેત વસ્ત્રોમાં)

તેલંગાણા રાષ્ટ્ર સમિતિના વડા કે. ચંદ્રશેખર કોલકાતા જાય છે ત્યારે પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્ય પ્રધાન મમતા બેનર્જીને એવું કહે છે કે તેમણે બીજેપી તથા કોંગ્રેસને અલગ રાખીને ત્રીજો મોરચો રચવો જોઈએ.

સંસદમાં એ જ તેલંગાણા રાષ્ટ્ર સમિતિના સભ્યો બીજેપીની પ્રતિષ્ઠા બચાવવા ઉતર્યા છે.

સંસદમાં અવિશ્વાસની દરખાસ્ત બાબતે ચર્ચા થાય એવું બીજેપી ઇચ્છતી નથી એમાં કશું આશ્ચર્યજનક નથી.

બીજેપીને કેન્દ્રની સરકાર તૂટી પડવાનો ડર નથી અને તેના પાસે પૂરતું સંખ્યાબળ પણ છે.

મોદી સરકાર આ બાબતે ચર્ચા કરવા તૈયાર હોવાનું રાજનાથ સિંહ કહી ચૂક્યા છે, પણ દેખીતી રીતે એવું ન થાય તેવા પ્રયાસ બીજેપી કરશે, કારણ કે તેનાથી પક્ષની પ્રતિષ્ઠા ખરડાશે. તેમણે થોડી શરમનો સામનો કરવો પડશે.

બીજી તરફ નીરવ મોદી, રફાલ સોદો, ખેડૂતોનો ગુસ્સો, રોજગારની ઓછામાં ઓછી તકો અને બૅન્કિંગ જેવા અનેક મુદ્દાઓ લઈને વિરોધ પક્ષ કોંગ્રેસ તૈયાર છે.

બીજેપીએ ઉત્તર પ્રદેશમાં ફૂલપુર અને ગોરખપુરની...


આ પહેલાં પણ ગીરના જંગલમાં બે તરુણ સિંહો વચ્ચે સમલૈંગિક સંબંધોના દાખલાઓ જોવા મળ્યા હતા.

અમરેલીના રેડિયોલૉજિસ્ટ ડૉ. જલ્પન રૂપાપરા અને એનેસ્થેટિસ્ટ ડૉક્ટર પૂર્વેશ કાચા ગીરના સિંહો પર છેલ્લાં 19 વર્ષથી સંશોધન કરી રહ્યા છે.

તેમનું સંશોધન સિંહોના સમલૈંગિક સંબંધો મામલે ન હતું પરંતુ 'ઇકૉલૉજી ઑફ લાયન્સ ઇન ગ્રેટર ગીર એરિયા' તેમના સંશોધનનો વિષય હતો.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ અત્યાર સુધી સિંહોના સમલૈંગિકતાને લગતા 7 કેસો સ્ટડી કરવામાં આવ્યા છે.

અહેવાલ મુજબ આ પહેલાં 1973, 1999, 2016 અને તાજેતરમાં 2017માં આવા કિસ્સાઓ નોંધાયા છે.

કઈ રીતે ગીરના સિંહોની સમલૈંગિકતા અંગે જાણ થઈ?

ગુજરાતમાં ગીર અભયારણ્યની બહાર રહેતા રહેતા સિંહો પર જૂનાગઢના બે નેચરાલિસ્ટો સંશોધન કરી રહ્યા હતા.

પોતાના રિસર્ચ અને સિંહના આવા વર્તન અંગે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા ડૉ. જલ્પન રૂપાપરા કહે છે કે તેઓ સિંહના જાતિય વર્તન વિશે કોઈ સંશોધન કરી રહ્યા ન હતા.

તેઓ કહે છે, "અમારું સંશોધન ગ્રેટર ગીર લાયન પર હતું. જેમાં અમે ગીરના અભયારણ્યની બહાર રહેતા સિંહો પર સંશોધન કરી રહ્યા હતા."

"સિંહોની કુલ સંખ્યાના 40 ટકા જેટલા સિંહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો ગીર અભયારણ્યની બહાર રહે છે. આશરે 300 જેટલા સિંહો અભયારણ્યની બહાર છે. પ્રાઇડ લાયનને કારણે તેમને બહાર રહેવું પડે છે."

ડૉ. રૂપાપરા કહે છે, "આવા સિંહોને અમરેલી અને ભાવનગરમાં આવેલી સરકારી ખરાબાની જમીન માફક આવી ગઈ છે."

"આ વિસ્તારમાં નીલગાયની સંખ્યા વધુ છે અને રખડતાં ઢોરની સંખ્યા પણ વધારે છે. જેથી તેમને ખોરાક અને પાણી મળી રહે છે."

તેઓ કહે છે, "પ્રાઇડ લાયનના વિસ્તારમાંથી બહાર રહેતા સિંહબાળ જ્યારે અઢી-ત્રણ વર્ષનાં થાય ત્યારે તેમાં સ્યૂડો હોમોસેક્સ્યુઆલિટી (બનાવટી સમલૈંગિકતા) જોવા મળે છે."

"સબ-ઍડલ્ટ (પુખ્ત નહીં) સિંહોમાં આવાં લક્ષણો જોવા મળ્યાં છે. તેનું કારણ એ છે કે તેઓ પુખ્ત થવા લાગ્યા હોય છે. આવા સમયે એક સિંહ બીજા પર માઉન્ટ થાય છે."

"આવી મુવમૅન્ટને સ્યૂડો હોમોસેક્સ્યુઆલિટી કહેવામાં આવે છે. અમારા સંશોધન દરમિયાન અમે અઢીથી ત્રણ વર્ષના ત્રણ સબ-ઍડલ્ટ સિંહોને માઉન્ટ થતા જોયા છે."

"જોકે, આવું વર્તન આ સિંહોમાં કાયમી જોવા મળ્યું નથી, તે ભાગ્યે જ જોવા મળે છે."

સિંહ શા માટે સમલૈંગિકતા તરફ વળે છે?

ગીરના સિંહ પર સંશોધનમાં ડૉ. રૂપાપરાની સાથે રહેલા ડૉ. પૂર્વેશ કાચાએ બીબીસી ગુજરાતીને કહે છે કે પ્રાઇડ લાયન એટલે સિંહોનું એવું ગ્રૂપ જેમાં સિંહણો હોય છે. જ્યારે તેમાંથી બહાર નીકળેલા સિંહો સાથે સિંહણો હોતી નથી.

ડૉ. કાચા કહે છે, "અઢીથી ત્રણ વર્ષના સિંહો પુખ્ત થવા લાગે ત્યારે તેમનામાં હોર્મોનલ ચૅન્જ આવે છે. આવા સમયે જ્યારે સબ-ઍડલ્ચ સિંહ પ્રાઇડ લાયનના ગ્રૂપમાં ના હોય ત્યારે આવું વર્તન જોવા મળતું હોય છે."

"ક્યારેક એવું પણ બને છે કે હોર્મોનલ ચેન્જ વખતે અન્ય નર સિંહોને મેટિંગ કરતા જોયા હોય તો તેને જોઈને પણ આવું વર્તન કરતા હોય છે."

"સમલૈંગિક સંબંધો માત્ર સિંહોમાં નહીં પરંતુ અન્ય પ્રાણીઓમાં પણ જોવા મળે છે. જોકે, આવું વર્તન વારંવાર જોવા મળતું નથી."

"સિંહોની સૂંઘવાની શક્તિથી વધારે તીવ્ર હોય છે અને તે ગંધના આધારે તેની રેન્જમાં રહેલી સિંહણને શોધીને તેની સાથે સંબંધ પણ બાંધી શકે છે."

"સબ-ઍડલ્ટ સિંહોમાં જ સમલૈંગિકાતનાં લક્ષણો જોવા મળે છે. સિંહ પુખ્ત થયા પછી આવાં લક્ષણો જોવા મળ્યાં નથી."

આ પહેલાં પણ જોવા મળ્યા છે આવા કિસ્સા

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના રિપોર્ટ પ્રમાણે 1973, 1999, 2016 અને 2017માં આવા કિસ્સાઓ જોવા મળ્યા હતા. એટલે આ પ્રથમ વખત નથી કે સિંહોમાં સમલૈંગિકતા જોવા મળી હોય.

એશિયાટિક લાયન ઍક્સપર્ટ અને નેશનલ બોર્ડ ઑફ વાઇલ્ડ લાઇફના સભ્ય...


આ પહેલાં ફિલ્મનાં પોસ્ટર અને ટીઝરે દર્શકોની વાહવાહી અને ટીકા બંને મેળવી હતી.

'સંજૂ' ફિલ્મનું ટ્રેલર 2 કલાકમાં જ આશરે 50 લાખ જેટલા લોકોએ જોઈ લીધું હતું.

ઉલ્લેખનીય છે કે આ ફિલ્મના ટીઝરને 5 કરોડથી વધું લોકો જોઈ ચૂક્યા છે.

તમને ફિલ્મમાં શું જોવા મળી શકે છે?

એક સમૃદ્ધ ઘરમાં 'રૉકી'નો જન્મ

સંજય દત્તના માતા નરગિસ દત્ત, તેમની પ્રથમ ફિલ્મ 'રૉકી'ની 1981માં રિલીઝ થવાના આરે હતી ત્યારે નરગિસ તેમના જીવનના અંતિમ શ્વાસ ગણી રહ્યાં હતાં.

ફિલ્મ રિલીઝ થાય તેના થોડા સમય પહેલાં નરગિસ મૃત્યુ પામ્યાં.

એ સમયે સંજય દત્ત સાત સમુદ્ર પાર અમેરિકાના એક વ્યસનમુક્તિ કેંદ્રમાં ડ્રગ્સની લતથી છૂટકારો મેળવવા સારવાર લઈ રહ્યા હતા.

નરગિસે એવી હાલતમાં પણ સુનિલ દત્ત મારફતે અમેરિકામાં સારવાર લઈ રહેલા દીકરા સંજય માટે એક સંદેશ રેકોર્ડ કરીને મોકલાવ્યો હતો.

સુનિલ દત્તને આશા હતી કે સંજય તેમની માતાનો અવાજ સાંભળીને ડ્રગ્સની લતમાંથી બહાર આવશે.

આ વાતનો ઉલ્લેખ 'સંજય દત્ત: ધ ક્રેઝી અનટોલ્ડ સ્ટોરી ઓફ બોલીવૂડ'માં કરવામાં આવ્યો છે.

'વિલન' વૉક

1993 ના મુંબઈ બ્લાસ્ટ પછી, સંજયના જીવનમાં અલગ અલગ વળાંક આવ્યા હતા. 1994માં, શૂટિંગ પૂરું... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કર્યા પછી સંજય દત્ત જ્યારે મુંબઈ એરપોર્ટ પર ઊતર્યા ત્યારે એમની એરપોર્ટ પરથી જ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

સંજય દત્તના ઘરમાં કેટલાક વિસ્ફોટક શસ્ત્રો છૂપાવેલાં હોવાની જાણકારી પોલીસને મળી હતી.

સંજય દત્ત દાઉદ ઇબ્રાહીમ અને અબુ સલેમ જેવા ગુંડાઓ સાથે સંપર્કમાં હતા.

તેમના પર ગેરકાયદેસર હથિયાર રાખવાનો અને આર્મ્સ એક્ટનો ભંગ કરવાનો આરોપ લાગ્યો હતો.

18 મહિના માટે જેલમાં રહ્યા બાદ સંજયને શરતી જામીન પર મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

એ સમયે સંજય દત્તના પિતા સુનિલ દત્ત કોંગ્રેસના સંસદ સભ્ય હતા. તેમણે એ વખતે શિવસેના સુપ્રીમો બાલ ઠાકરે સાથે પણ મુલાકાત કરી હતી.

સુનિલ દત્તે બાલ ઠાકરેને મળીને સંજયને છોડાવવાની વિનંતી કરી હતી. આ સમાચાર તે સમયના અખબારોમાં છપાયા હતા.

1999ની ફિલ્મ 'વાસ્તવ'માં સંજય દત્તના અભિનયની ખૂબ પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન, સંજયના અંગત જીવનમાં ઘણાં ઉતારચઢાવ આવ્યા હતા.

ભાઈગીરીમાંથી ગાંધીગીરી

2006માં, સંજય દત્તને ત્યારે રાહત મળી જ્યારે કોર્ટે ટાડા કાયદા હેઠળ સંજય દત્તના આરોપોને નકારી કાઢ્યા.

કોર્ટે તેને આર્મ્સ એક્ટ હેઠળ દોષી ઠેરવ્યા હતા અને છ વર્ષની જેલની સજા ફટકારતા કહ્યું હતું કે, "સંજય કોઈ આતંકવાદી નહોતા અને તેમણે સ્વબચાવ માટે બંદૂક રાખી હતી".

એ પછી 18 દિવસ જેલની હવા ખાધા પછી સંજય દત્તને જામીન મળી ગયા હતા.

તે જ સમયે, ફિલ્મ 'લગે રહો મુન્નાભાઈ' ફિલ્મ સિરિઝમાં રિલિઝ કરવામાં આવી અને એ ફિલ્મ બોક્સ ઓફિસ પર સુપર હિટ રહી.

આ ફિલ્મ દ્વારા સંજયને તેમની છબી સુધારવામાં મદદ મળી.

ફરી એકવાર, 'અગ્નિપથ'

2007 થી 2013 સુધીના વર્ષો સંજય દત્ત માટે સારાં રહ્યાં. આ સમયગાળા દરમિયાન, તેમણે માન્યતા (મૂળ નામ સારા ખાન) સાથે લગ્ન કર્યાં. આ જ વર્ષોમાં તેઓ જોડિયા બાળકોના પિતા બન્યા.

માર્ચ 2013માં મુંબઈના બોમ્બ વિસ્ફોટોના 20 વર્ષ પછી કોર્ટે સંજય દત્તને ચાર અઠવાડિયામાં સ્પેશિયલ કોર્ટ સમક્ષ આત્મસમર્પણ કરવા કહ્યું.

ત્યારબાદ પુનાની યરવડા જેલમાં સંજય દત્તે આત્મસમર્પણ કર્યું હતું.

સંજયના વકીલો દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી સુનાવણીની અરજીને કોર્ટે ફગાવી દીધી હતી.

2013 અને 2014 વચ્ચેના બે વર્ષમાં સંજય ફર્લો હેઠળ ચાર વાર જેલમાંથી રજા લઈને બહાર આવ્યા હતા.

જેના કારણે તેમની આ એક વર્ષમાં આકરી ટીકા પણ થી હતી. પરંતુ તે પછી, સંજય ફરી એકવાર પેરોલમાં જેલની બહાર આવ્યા હતા.

જેલમાં સંજય દત્તે અન્ય કેદીઓની માફક કામ પણ કર્યું હતું.

'કાંટા' અને...


આ પહેલાં બંને દેશોએ એકબીજા પર વિવાદના શાંતિપૂર્ણ સમાધાનમાં રુકાવટ ઊભી કરવાના આરોપો લગાવ્યા હતા.

આર્મેનિયાએ અઝેરી સેના પર નાગરિક વિસ્તારોમાં બૉમ્બમારો કરવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

જ્યારે અઝરબૈજાને સામાન્ય લોકોને મારવાના આરોપોને નકાર્યા છે અને કહ્યું છે કે તેઓ સંઘર્ષવિરામ લાગુ કરવા માટે તૈયાર છે. આ માટે પહેલાં આર્મેનિયાની સેનાઓએ યુદ્ધસ્થળ છોડીને જવું પડશે.

નાગોર્નો-કારાબાખને લઈને અઝરબૈજાન અને આર્મેનિયા વચ્ચે 27 સપ્ટેમ્બરથી યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ વિસ્તાર પર અઝરબૈજાનનો કબજો હોવાનું મનાય છે, જોકે અહીં મોટી સંખ્યામાં આર્મેનિયા મૂળના લોકો રહે છે.

આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન વચ્ચે હાલમાં સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે.

અમેરિકન વિદેશમંત્રી માઇક પૉમ્પિયોએ બંને દેશોના વિદેશમંત્રી સાથે યુદ્ધવિરામ અંગે વાતચીત કરી હતી.

એ પછી અઠવાડિયાના અંતે લડાઈ શરૂ થઈ હતી.

આ યુદ્ધમાં બે વખત રશિયાએ મધ્યસ્થી થકી સંઘર્ષવિરામના પ્રયાસો કર્યા છે, જોકે બંને વખત સંઘર્ષવિરામ ટકી શક્યો ન હતો અને ફરી લડાઈ શરૂ થઈ હતી.

નાગોર્નો-કારાબાખના સ્થાનિક અધિકારીઓએ અઝેરી સેના પર આસ્કેરન અને માર્ટુનીના વિસ્તારોમાં વસાહતો પર આર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ટિલરી ફાયરિંગ કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે.

જ્યારે અઝરબૈજાનનો આરોપ છે કે તેમની પૉઝિશન્સ પર નાનાં હથિયાર, મોર્ટાર, ટૅન્ક અને હોવિટ્ઝર્સથી હુમલા કરવામાં આવ્યા છે.

અઝરબૈજાનના રાષ્ટ્રપતિ ઇલ્હામ અલીયેવે કહ્યું છે, "શાંતિવાર્તાનો પ્રભાવ પડશે એવો મને વિશ્વાસ છે, પણ આ વાત આર્મેનિયાના પક્ષે પણ નિર્ભર છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પહેલાં બિહારમાં ત્રીજા તબક્કાનું મતદાન યોજાયું અને શનિવારે પાંચ વાગ્યા સુધીમાં લગભગ 55.22 ટકા મતદાન નોંધાયું.

10મી નવેમ્બર મતગણતરી હાથ ધરવામાં આવશે.

શું કહે છે અલગઅલગ ઍક્ઝિટ પોલ?

'એબીપી ન્યૂઝ અને સી-વોટર'ના સર્વેમાં રાજ્યમાં કોઈને પણ બહુમતી મળવાના અણસાર નથી દેખાઈ રહ્યા અને રાજ્યમાં ત્રિશંકુ વિધાનસભાની આશંકા વ્યક્ત કરાઈ છે.

'એબીપી ન્યૂઝ અને સી-વોટર' અનુસાર રાજ્યમાં એનડીએને વિધાનસભાની કુલ 243 બેઠકોમાંથી 104-128 બેઠકો મળી શકે છે. જ્યારે રાજદ-કૉંગ્રેસના મહાગઠબંધનને 108-131 બેઠકો મળી શકે છે.

'ઇન્ડિયા ટુડે-ઍક્ઝિસ માય ઇન્ડિયા' અનુસાર મુખ્ય મંત્રીપદ માટે રાજદના નેતા તેજસવી યાદવને રાજ્યના 44 ટકા લોકોએ પસંદ કર્યા છે. તેજસ્વીનો ગ્રાફ ઝડપભેર અધ્ધર ચડ્યો છે. તો આ રેસમાં નીતીશ કુમાર પાછળ જણાઈ રહ્યા છે. નીતીશ કુમારને મુખ્ય મંત્રી તરીકે 33 લોકોએ પોતાની પસંદ ગણાવ્યા છે અને નીતીશ કુમાર માટે આ બહુ મોટો ઝટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે.

એનડીએનો છેડો ફાડીને ચૂંટણીમેદાનમાં ઊતરેલા ચિરાગ પાસવાનના નામ પર માત્ર 7 ટકા લોકોએ મુખ્ય મંત્રી માટેની સહમતી વ્યક્ત કરી છે.

ટાઇમ્સ નાઉ અને સી-વોટરના સર્વે અનુસાર ભા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જપ-જદયૂ ગંઠબંધનને 116 બેઠકો મળવાની સંભાવના છે, જ્યારે મહાગઠબંધનને 120 બેઠક મળવાના અણસાર છે. જ્યારે અન્યને સાત બેઠકો મળે એવું જણાવાઈ રહ્યું છે.

રિપબ્લિક અને જન કી બાત પોલમાં મહાગઠબંધનને બહુમતી મળતી દેખાઈ રહી છે. તેમના સર્વે અનુસાર ભાજપના ગઠબંધનને 91થી 117 બેઠકો મળી શકે છે જ્યારે કૉંગ્રેસ-આરજેડીવાળા મહાગઠબંધનને 118-138 બેઠકો મળી શકે એમ છે.

અલગઅલગ ચેનલો દ્વારા કરાયેલા ઍક્ઝિટ પોલને મેળવીને એનડીટીવીએ 'પોલ ઑફ ઍક્ઝિટ પૉલ્સ' જાહેર કર્યા.

ત્રણ ઍક્ઝિટ પોલ પર કરાયેલા એનડીટીવીના આ ઍક્ઝિટ પોલમાં ભાજપ-જદ(યૂ) ગઠબંધનને 112, મહાગઠબંધનને 119 અને અન્યને 08થી 12 બેઠકો મળી શકે છે.

અંતિમ તબક્કાનું મતદાન

સાત નવેમ્બરે બિહારમાં ત્રીજા અને અંતિમ તબક્કાનું મતદાન યોજાયું. જેમાં 16 જિલ્લામાંથી 78 બેઠકો પર લોકોએ મત આપ્યા. આમાં મુખ્યત્વે સીમાંચલ અને મિથિલાંચલ વિસ્તારો સામેલ છે.

આ સાથે જ બિહારમાં ત્રણ તબક્કાનું મતદાન પૂર્ણ થઈ ગયું.

ચૂંટણીપંચનું કહેવું છે કે ત્રીજા તબક્કામાં તાજા આંકડા અનુસાર 55.22 ટકા મતદાન થયું. ચૂંટણીપંચના અનુસાર છેલ્લા આંકડા આનાથી વધુ હોઈ શકે છે.

આ પહેલાં બિહારમાં 28 નવેમ્બરે પ્રથમ તબક્કામાં 55.68 ટકા મતદાન થયું અને ત્રીજી નવમ્બરે યોજાયેલા બીજા તબક્કાના મતદાનમાં 55.70 ટકા લોકોએ મત આપ્યા.

ચૂંટણીપંચના ચંદ્રભૂષણ કુમારના મતે "2015માં વિધાનસભાની ચૂંટણી વખતે 56.66 ટકા મતદાન થયું હતું. જ્યારે આ વર્ષે જે આંકડા આવશે, એ કોવિડ-19ની દૃષ્ટિએ સન્માનજનક હશે."

બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી: શું ખરેખર બિહાર 'જાહેરમાં શૌચ મુક્ત' રાજ્ય બની ગયું છે?

કેવી રીતે થાય છે ઍક્ઝિટ પોલ?

દેશની મુખ્ય સર્વે સંસ્થા સીએસડીએસના નિદેશક સંજય કુમાર કહે છે કે ઍક્ઝિટ પોલ અંગે ધારણા છે કે મતદાતા મત આપીને મતદાનમથક બહાર નીકળે ત્યારે તેમને પૂછવામાં આવે છે.

સર્વેમાં મતદારોને ઘણા સવાલો પૂછવામાં આવે છે. જોકે, તેમાં સૌથી મહત્ત્વનો સવાલ હોય છે કે તમે કોને મત આપ્યો છે?

હજારો મતદારોનાં ઇન્ટરવ્યૂ કરીને આ આંકડા એકઠા કરવામાં આવે છે. આંકડાનું વિશ્લેષણ કરીને અંદાજ કાઢવામાં આવે છે, એટલે કે એ શોધવામાં આવે છે કે કયા પક્ષને કેટલા ટકા મત મળ્યા હશે.

ઍક્ઝિટ પોલ કરવા, આંકડા ભેગા કરવા અને તે આંકડાને લોકો સમક્ષ લાવવા માટે ઘણી મહેનત અને લાંબી પ્રક્રિયા હોય છે.

એવું નથી કે દરેક વખતે ઍક્ઝિટ પોલ સાચા જ સાબિત થાય, જેનું તાજું ઉદાહરણ છે 2015ની વિધાનસભાની ચૂંટણી. 2015ની...


આ પહેલાં મતગણતરીના પ્રાંરભિક કલાકોમાં જ ગઠબંધન ભાજપ કરતાં આગળ નીકળવા લાગ્યું હતું. જોકે, બાદમાં ભાજપ મજબૂત સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરતો જણાયો હતો.

ઝારખંડ વિધાનસભામાં 81 બેઠકો છે અને બહુમતી માટે 41 બેઠકોની જરૂર છે. પાંચ તબક્કામાં યોજાયેલી આ ચૂંટણીના ઍક્ઝિટ પોલમાં જેએમએમ-કૉંગ્રેસ-રાજદના ગઠબંધનને બહુમતી મળવાના સંકેત બતાવાયા હતા.

ચૂંટણીપંચના અધિકૃત આંકડા અનુસાર ભાજપ હાલમાં 31 બેઠકો પર આગળ છે, જ્યારે કૉંગ્રેસ-જેએમએમ-આરજેડીનું ગઠબંધન 40 બેઠકો પર આગળ ચાલી રહ્યું છે.

ભાજપને જનતાનો જવાબ મળ્યો - પ્રિયંકા ગાંધી

પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ ટ્વીટ કરીને જેએમએમના નેતા હેમંત સોરેનને અભિનંદન પાઠવ્યાં અને ભાજપને જનતાનો જવાબ મળી ગયો છે.

ઝારખંડની જનતાનો આભાર : નરેન્દ્ર મોદી

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પર ઝારખંડની જનતાનો આભાર માન્યો છે. તેમણે લખ્યું સેવા કરવાની તક આપવા બદલ આભાર. અમે આવનારા સમયમાં રાજ્ય અને લોકો સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ ઉઠાવતા રહીશું.

આ નવા અધ્યાયની શરૂઆત - હેમંત સોરેન

ઝારખંડ મુક્તિ મોર્ચાના નેતા હેમંત સોરેને એક પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું, "ઝારખંડ રાજ્યની 40 દિવસની ચૂંટણીયાત્રાનો આજે અંતિમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દિવસ છે. ઘણી બાબતો અત્યાર સુધી સ્પષ્ટ થઈ ચૂકી છે."

"પરિણામોનાં અત્યાર સુધીનાં જે વલણો છે એ પ્રમાણે મતદારોએ અમને જનાદેશ આપ્યો છે. હું જનતાનો આભાર માનું છું."

"આજનો દિવસ મારી માટે સંકલ્પ લેવાનો દિવસ છે. આ રાજ્યની જનતાની આકાંક્ષાઓ પૂરી કરવાનો સંકલ્પ."

"એક નવો અધ્યાય આ રાજ્ય માટે શરૂ થશે. હું વિશ્વાસ અપાવું છું કે લોકોની આશાઓ તૂટશે નહીં, પછી તે કોઈ પણ સમુદાયના કેમ ન હોય."

ઝારખંડમાં મુસલમાનોનું પ્રતિનિધિત્વ ઉપેક્ષિત?

ઝારખંડમાં પહેલી વિધાનસભાની ચૂંટણી વર્ષ 2005માં યોજાઈ. આ ચૂંટણીમાં માત્ર બે જ મુસલમાન ધારાસભ્યો ચૂંટાયા. બીજી વિધાનસભાની ચૂંટણી વર્ષ 2009માં યોજાઈ, જેમાં સૌથી વધારે એટલે કે પાંચ મુસલમાન ધારાસભ્યો તરીકે ચૂંટાયા.

વર્ષ 2009માં ઝારખંડ વિધાનસભાની ચૂંટણી બહુકોણીય હતી અને તેનો ફાયદો મુસ્લિમ ઉમેદવારોને મળ્યો હતો. એ વખતે પાંચ મુસ્લિમો ધારાસભ્યો તરીકે ચૂંટાયા, જેમાંથી બે કૉંગ્રેસમાં,  બે ઝારખંડ મુક્તિ મોરચામાં અને એક બાબુલાલ મંરાડીના પક્ષ ઝારખંડ વિકાસ મોરચામાંથી હતા.

વર્ષ 2014માં વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ફરી એક વખત મુસલમાનોનું પ્રતિનિધિત્વ બે બેઠકો પર સમેટાઈ ગયું. એ વખતે આલમગીર આલમ અને ઇરફાન અંસારી કૉંગ્રેસની ટિકિટો પરથી જીત્યા હતા.

વર્ષ 2011ની વસતિગણતરી અનુસાર ઝારખંડમાં મુસલમાનોની વસતિ 15 ટકા હતી. જોકે, વિધાનસભામાં તેમનું પ્રતિનિધિત્વ ના બરોબર છે.

યૂટ્યૂબ પર રમકડાં જેવા નાના વાસણો પર રસોઈ બનાવતા શીખવે છે

અહીંના સંથાલ પરગણાના દેવધર, ગોડ્ડા, જામતાડા, સાહેબગંજ અને પાકુડ ઉપરાંત લોહરદગા અને ગિરડીહમાં મુસલમાનોની વસતિ સૌથી વધુ છે. સાહેબગંજ અને પુકડમાં મુસલમાનોની કુલ વસતિ 30 ટકા છે. જ્યારે દેવધર, ગોડ્ડા, જામતાડા, લોહરદગા અને ગિરિડીહ જિલ્લામાં મુસલમાનોની વસતિ 20 ટકા છે,

ભાજપે અત્યાર સુધી ઝારખંડમાં કોઈ મુસ્લિમ ઉમેદવારને ટિકિટ નથી આપી. ઝારખંડના મુખ્ય મંત્રી રઘુબર દાસને જ્યારે આ પૂછવામાં આવ્યું કે રાજ્યની વસતિમાં મુસલમાન 15 ટકા હોવા છતાં પક્ષ તેમને ટિકિટ કેમ નથી આપતી તો તમને અસહજ નથી અનુભવાતું? તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું, "ભાજપ કોઈને પણ ધર્મ કે જાતિના આધેર ટિકિટ નથી આપતો. ભાજપ એ જ ઉમેદવારને ટિકિટ આપે છે, જેનામાં જીતવાની ક્ષમતા હોય."

અહીં એ વાત પણ નોંધવી રહી કે વર્ષ 1995માં ભાજપે જ્યારે રઘુબર દાસને જમશેદપુર પૂર્વમાંથી ઉમેદવાર બનાવ્યા ત્યારે તેમના વિજયનો કોઈને અંદાજો નહોતો. ભાજપના દિગ્ગજ નેતા દીનાનાથ પાંડેને...


આ પહેલાં રવિવારે નેશનલ ડિઝાસ્ટર મૅનેજમૅન્ટ ઑથૉરિટી દ્વારા તા. 31મી મે સુધી લૉકડાઉનને લંબાવવાની જાહેરાત કરવામાં આવી.

સાંજે સાત વાગ્યાથી સવારે સાત વાગ્યા સુધી 'રાત્રિ કર્ફ્યુ' લાગુ રહેશે, આ માટે સંબંધિત જિલ્લા વહીવટીતંત્રને CrPCની કલમ 144 હેઠળ આદેશ બહાર પાડવા નિર્દેશ અપાયા છે.

14 દિવસીય ત્રીજા તબક્કાના લૉકડાઉનનો રવિવારે અંતિમ દિવસ હતો.

ગુજરાત સરકારે કેન્દ્રીય માર્ગદર્શિકાના આધારે તબક્કાવાર છૂટછાટો આપવાનું વલણ અપનાવ્યું છે. કેસ તથા મરણાંકની દૃષ્ટિએ રાજ્ય દેશમાં બીજા ક્રમે છે.

પોતાના રાષ્ટ્રજોગ સંબોધનમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર જણાવ્યું હતું કે 'તા. 18મી મે પહેલાં ચોથા તબક્કાના લૉકડાઉન વિશેની માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી દેવામાં આવશે. ચોથો તબક્કો અલગ જ કલેવરમાં હશે'.

જોકે, ચોથા તબક્કાની ગાઇડલાઇન્સ મહદંશે અગાઉ જેવી જ છે અને તેનું કોઈ 'નવું સ્વરૂપ' બહાર નથી આવ્યું.

વધુ કડકાઈ ચાલશે, ઢીલ નહીં

સોમવારે રાજ્યો તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના મુખ્ય સચિવોને પાઠવેલા સંદેશમાં કેન્દ્રીય ગૃહસચિવ અજય ભલ્લાએ કહ્યું :

"તા. 11મી મેના મુખ્ય પ્રધાનો તથા વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચે વીડિયો કૉન્ફરન્સિંગ દ્વારા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સંવાદ થયો હતો, જેમાં વિચાર અને સહમતી બાદ જ ચોથા તબક્કાના લૉકડાઉન માટેની માર્ગદર્શિકા બહાર પાડવામાં આવી હતી."

ભલ્લાએ લખ્યું, "મેં અગાઉના પત્રોમાં પણ સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે અને ફરી એક વખત જણાવવા માગીશ કે રાજ્યો તથા કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશો દ્વારા કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલાં દિશા-નિર્દેશોમાં ફેરફાર નહીં કરી શકાય કે ઢીલ નહીં આપી શકે."

"રાજ્યો કે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ઇચ્છે તો વધુ કેટલીક પ્રવૃત્તિઓ ઉપર પ્રતિબંધ મૂકી શકે છે."

ભલ્લાએ પોતાના પત્રોમાં દિશાનિર્દેશોના કડકાઈપૂર્વક અમલ કરવા માટે સંબંધિત અધિકારીઓને સૂચના આપવા માટેના નિર્દેશ આપવા આગ્રહ કર્યો છે.

કેન્દ્ર સરકારે સ્થિતિને આધારે જિલ્લા વહીવટીતંત્રને રેડ કે ઑરૅન્જ ઝોનમાં 'બફર' કે 'પ્રતિબંધિત વિસ્તાર' નક્કી કરી શકશે. આ સિવાય દિશા-નિર્દેશને આધીન રાજ્ય સરકારોને પોત-પોતાનાને ત્યાં રેડ, ઑરૅન્જ કે ગ્રીન ઝોન નક્કી કરવાના અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે.

પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં લોકોની અવરજવર ઉપર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ રહેશે, ત્યાં અન્ય ઝોનમાંથી નાગરિકો અવરજવર નહીં કરી શકે. માત્ર તબીબી સ્ટાફ કે આવશ્યક સેવા સાથે સંકળાયેલા લોકો જ અવરજવર કરી શકશે.

નિષેધાત્મક વિસ્તારોમાં જીવનજરૂરિયાતની ચીજવસ્તુઓનો પુરવઠો પુરો પાડવા માટે જણાવવામાં આવ્યું છે.

નવા દિશા-નિર્દેશએ જૂના નિર્દેશોનું સ્થાન લેશે. નાગરિકોની અવરજવર સંબંધિત સ્ટાન્ડર્ડ ઑપરેટિંગ પ્રોસિજરમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં નથી આવ્યા.

નવી ગાઇડલાઇન્સ

પરપ્રાંતીય મુસાફરો અને શ્રમિકોની અવરજવરને શરતી મંજૂરી

લૉકડાઉન અત્યાર સુધી....

તા. 19મી માર્ચના દિવસે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ  રાષ્ટ્રજોગ સંબોધનમાં તા 22મી માર્ચે 'જનતા કર્ફ્યુ'નું પાલન કરવા આહ્વાન કર્યું

તા. 24મી માર્ચે રાષ્ટ્રજોગ સંબોધન કરીને મધ્યરાત્રિથી 21-દિવસીય દેશવ્યાપી લૉકડાઉનની જાહેરાત કરી અને 'જે જ્યાં છે, ત્યાં રહે'નું આહ્વાન કર્યું.

પ્રથમ તબક્કાનું લૉકડાઉન સમાપ્ત થાય તે પહેલાં તા. 14મી એપ્રિલે બીજા તબક્કામાં 19 દિવસ માટે (ત્રીજી મે સુધી) રાષ્ટ્રવ્યાપી લૉકડાઉન લંબાવવાની જાહેરાત કરી હતી.

ત્યારબાદ ત્રીજા તબક્કાનું લૉકડાઉન લાગુ થયું હતું, જોકે પહેલી મેથી સર્વપ્રથમ શ્રમિક એક્સપ્રેસ તથા બાદમાં સ્પેશિયલ ટ્રેન દોડાવવાની શરૂ કરવામાં આવી હતી.

ત્રીજા તબક્કાની છૂટછાટોમાં પરપ્રાંતીય શ્રમિકોની અવરજવરને છૂટ આપવામાં આવી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ,...


આ પહેલાં રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે તેમને મળેલા વિશેષાધિકારનો ઉપયોગ કરતા જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપતા 1954ના અનુચ્છેદ 370ને નાબૂદ કર્યો હતો.

આ સાથે જમ્મુ-કાશ્મીરને વિધાનસભા સાથેના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ તથા લદ્દાખને અંદમાન નિકોબાર દ્વીપસમુહની જેમ વિધાનસભા વગરના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.

પૂર્વ નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ આ અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા ટ્વીટ કર્યુ કે 'ઐતિહાસિક ભૂલને સુધારવા બદલ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તથા ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહને અભિનંદન.'

પીપલ્સ ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીના નેતા મહેબૂબા મુફ્તીએ આજના દિવસને ભારતીય 'લોકશાહીનો સૌથી કાળો દિવસ' ગણાવ્યો હતો.

એનડીએના સાથી પક્ષ જનતા દળ યુનાઇટેડના કહેવા પ્રમાણે, તેઓ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં અનુચ્છેદ 370નું સમર્થન કરે છે અને રાજ્યસભામાં આ પ્રકારના કોઈ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરશે.

જાણો સોમવારે એવું તે શું થયું કે જેનાં કારણે દેશ સહિત સમગ્ર વિશ્વની નજર જમ્મુ-કાશ્મીર ઉપર મંડાયેલી છે.

અનુચ્છેદ 370 નાબૂદ, એટલે...

રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે બંધારણના અનુચ્છેદ 370ની કલમ એક હેઠળ મળેલી સત્તાનો ઉપયોગ કર્યો અને 1954થી જમ્મુ-કાશ્મીરને વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપતા અનુચ્છેદને નાબૂદ કર્યો હતો.

બંધારણ (તથા તેમાં ભવિષ્યમાં થનારા દરેક સુધાર) જમ્મુ-કાશ્મીર ઉપર લાગુ થશે.

સંચાર, વિદેશ બાબત, સંરક્ષણ તથા અન્ય આનુષંગિક બાબતોમાં કાયદા ઘડવાના તથા વ્યવસ્થા સંભાળવાના અધિકાર કેન્દ્ર સરકારને આપવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે અન્ય બાબતો માટે રાજ્યનું અલગ બંધારણ હતું. રાજ્યનો પોતાનો અલગ ધ્વજ પણ છે.

વર્ષ 2014 તથા વર્ષ 2019ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન ભાજપે તેના ઢંઢેરામાં અનુચ્છેદ 370ને નાબુદ કરવાની નેમ વ્યક્ત કરી હતી.

જનતાદળ (યુનાઇટેડ)ના નેતા કે. સી. ત્યાગીના કહેવા પ્રમાણે, "નીતિશ કુમાર જયપ્રકાશ નારાયણ, રામમનોહર લોહિયા તથા જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસની પરંપરાને આગળ ધપાવી રહ્યા છે.

આથી અમે રાજ્યસભામાં સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલાં બિલનું સમર્થન નહીં કરીએ.

અનુચ્છેદ 35-અ નાબૂદ, એટલે...

રાજ્યને વિશેષ દરજ્જાને કારણે તથા અનુચ્છેદ 35-અની જોગવાઈઓને કારણે જમ્મુ-કાશ્મીરના નિવાસી અન્ય રાજ્યમાં સ્થાવર મિલ્કત ખરીદી શકતા, પરંતુ અન્ય રાજ્યના નિવાસી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સંપત્તિ ખરીદી શકતા ન હતા.

અનુચ્છેદ 35-અ હેઠળ જમ્મુ અને કાશ્મીરના નાગરિકોને નોકરી તથા જમીન ખરીદીની બાબતમાં વિશેષાધિકાર મળેલા હતા.

આ સિવાય 'કાયમી નાગરિકો'ને વ્યાખ્યાયિત કરવાના અધિકાર રાજ્યની વિધાનસભાને મળેલા હતા.

રાજ્યની વિધાનસભાએ ઘડેલા કાયદા મુજબ જો કોઈ કાશ્મીરી યુવતી અન્ય કોઈ રાજ્ય (કે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ)ના યુવક સાથે લગ્ન કરે તો રાજ્યમાં સંપત્તિ ધારણ કરવાના તેના અધિકાર છિનવાઈ જતા હતા, હવે એમ નહીં બને.

કાશ્મીરીઓ માટે અનુચ્છેદ 370 અને 35-અ ભાવનાત્મક મુદ્દા છે, એટલે કાયદો અને વ્યવસ્થાની સંભવિત સ્થિતિને જોતાં આઠ હજાર જવાનોને જમ્મુ અને કાશ્મીર મોકલવામાં આવ્યા છે.

તેમને ઉત્તર પ્રદેશ, ઓડિશા, આસામ તથા અન્ય રાજ્યોમાંથી હવાઈ માર્ગે જમ્મુ અને કાશ્મીર મોકલાશે. ગત સપ્તાહે પણ દસ હજાર જવાનને મોકલવામાં આવ્યા હતા.

જમ્મુ-કાશ્મીર 'રાજ્ય' નહીં

રાજકોટમાં ઊજવણી કરી રહેલા ભાજપના કાર્યકરો

સોમવારે કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે રાજ્યસભામાં જમ્મુ-કાશ્મીરના પુનઃગઠનનું બિલ રજૂ કર્યુ હતું, જે મુજબ રાજ્યને બે 'કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ'માં વિભાજીત કરવામાં આવશે.

જમ્મુ-કાશ્મીર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ હશે, પરંતુ તેને પોતાની અલગ વિધાનસભા હશે.

ઉપ-રાજ્યપાલ મારફત કેન્દ્ર સરકાર તેના આદેશ ત્યાં લાગુ કરી શકશે. અગાઉ કાયદો અને વ્યવસ્થા મુખ્ય મંત્રીને આધીન...


આ પહેલાં વર્ષ 2010માં અલાહાબાદ હાઈકોર્ટે વિવાદાસ્પદ જમીનને રામજન્મભૂમિ તરીકે સ્વીકારતાં વિવાદાસ્પદ બાબરી મસ્જિદના ત્રણ ગુંબદને દીર્ઘકાળના કબજાના આધારે ત્રણ પક્ષોમાં વહેંચી દીધા હતા.

આમાંનો એક સનાતની હિંદુઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરનારા નિર્મોહી અખાડાને, બીજો ભાગ સત્તાધારી ભાજપની સહયોગી અને હિંદુત્વવાદી સંસ્થા વિશ્વ હિંદુ પરિષદને અને ત્રીજો ભાગ મુસ્લિમ સમુદાયનું પ્રતિબંધ કરનારા સુન્ની વકફ બોર્ડને સોંપવામાં આવ્યો.

જોકે, ત્રણે પક્ષ આ નિર્ણયથી સંતુષ્ટ ન થયા અને સુપ્રીમમાં કુલ 14 અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી.

અત્યાર સુધી સુપ્રીમમાં સુનાવણી કેમ  ન થઈ?

સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેટલાંય વર્ષો સુધી સુનાવણી ન થવા પાછળનું કારણ અલાહાબાદ હાઈકોર્ટમાં રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજો હતા.

લાખો પાનાંના આ દસ્તાવેજ અંગ્રેજી ઉપરાંત, ઉર્દૂ, ફારસી અને સંસ્કૃતમાં હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે પહેલાં દસ્તાવેજોનો અનુવાદ કરવા જણાવ્યું.

આ દરમિયાન ગત લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં ભાજપ અને તેનાં સહયોગી દળોએ સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે રોજ સુનાવણી કરી પોતાનો નિર્ણય જણાવે એવી માગ કરી.

જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે વિવાદને વાતચીત થકી ઉકેલવા ત્રણ સભ્યોની એક કમિટી રચી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પણ એનાથી વિવાદનો ઉકેલ ન લાવી શકાયો અને તેના રિપોર્ટના આધારે સુપ્રીમ કોર્ટે 6 ઑગસ્ટથી રોજ સુનાવણી શરૂ કરી.

હવે જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે ટૂંક સમયમાં નિર્ણય આપી શકે એમ છે ત્યારે આ નિર્ણય સંબંધિત પક્ષોને માનવો રહેશે.

જોકે, સૌથી મોટો પડકાર નિર્ણયને લાગુ કરાવવો રહેશે, કારણ કે જો નિર્ણય કોઈ એક પક્ષની તરફેણમાં આવ્યો તો તેનું અમલીકરણ બહુ જ મુશ્કેલ બની રહેશે.

મૂળ વિવાદ શો હતો?

અયોધ્યામાં મૂળ વિવાદ 1500 વર્ગગજ જમીન પર છે, જેના પર મસ્જિદના ત્રણ ગુંબદ ઊભા હતા.

જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશમાં કલ્યાણસિંહની સરકાર બની ત્યારે તેણે આસપાસની 2.77 એકર જમીન સંપાદિત કરી લીધી.

બાબરી મસ્જિદ તૂટી એ વખતે કેન્દ્રની નરસિમ્હા રાવની સરકારે પણ આસપાસની 67 એકર જમીન સંપાદિત કરી લીધી હતી.

આ માટે કાયદો પણ બનાવાયો હતો અને તેના સંરક્ષણ માટે કેન્દ્ર સરકારના પ્રતિનિધિ તરીકે ફૈઝાબાદના કમિશનરને નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

અહીં એ પણ નોંધવું ઘટે કે જમીનવિવાદમાં રાજ્યની સરકારની કોઈ ખાસ ભૂમિકા નથી. આ વિવાદિત જમીનમાં એ 40 એકર પણ સામેલ છે, જેને જે-તે સમયે કૉંગ્રેસની સરકારે રામકથા પાર્ક માટે સંપાદિત કરી હતી.

બાદમાં કલ્યાણસિંહે આ જમીન વિશ્વ હિંદુ પરિષદને સોંપી દીધી હતી. એવા ઉદ્દેશ સાથે આ જમીનને સંપાદિત કરવામાં આવી હતી કે કોર્ટના અંતિમ નિર્ણય બાદ તેને ધર્મશાળા અને અન્ય ઇમારતો બાંધવાં માટે આપી શકાય.

 જોકે, વિશ્વ હિંદુ પરિષદ દ્વારા સતત એવું દબાણ કરવામાં આવ્યું કે આ સંપાદિત જમીનનો અમુક ભાગ તેને સોંપવામાં આવે, જેથી તે સાંકેતિક રીતે નિર્માણનું કાર્ય શરૂ કરી શકે.

 જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય છે કે આ 67 એકર જમીનની વહેંચણી પણ અંતિમ નિર્ણય આવ્યા બાદ જ કરવામાં આવશે.

ક્યારે-ક્યારે શું-શું થયું?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પહેલાં વારાણસીના ચૂંટણી અધિકારીએ તેજ બહાદુરનું ઉમેદવારીપત્રક રદ કરી દીધું હતું.

આ ઉમેદવારી રદ થયા બાદ તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે દાદ આપવાનો ઇન્કાર કરતાં કહ્યું કે અમને આ પિટિશનમાં કોઈ મેરિટ નથી લાગતું.

તેજ બહાદુરે બે ઉમેદવારીપત્રકો ભર્યાં હતાં. એક 24 એપ્રિલના રોજ અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે અને બીજું 29 એપ્રિલના રોજ સમાજવાદી પક્ષના ઉમેદવાર તરીકે ભર્યું હતું.

જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીએ બંને ઉમેદવારીપત્રકો રદ કરી દીધાં હતાં.

વારાણસી બેઠક પરથી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ભાજપના વર્તમાન સાંસદ છે અને તેઓ આ વખતે આ જ બેઠક પરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે.

વડા પ્રધાન મોદીએ 26 એપ્રિલના રોજ અહીં ઉમેદવારીપત્રક ભર્યું હતું.

આ બેઠક પર કૉંગ્રેસના અજય રાય અને સમાજવાદી પક્ષના એક વધુ ઉમેદવાર શાલિની યાદવે પણ ઉમેદવારી કરી હતી.

જોકે, પાછળથી સપાએ તેજ બહાદુર યાદવને સમર્થન આપી ઉમેદવાર ઘોષિત કર્યા હતા જે ઉમેદવારી પત્ર રદ થયું હતું.

તેજ બહાદુરનું ઉમેદવારીપત્રક રદ થયું

તેજ બહાદુરને 30મી એપ્રિલના રોજ જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીની પ્રથમ નોટિસ મળી.

આ નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે સીમા સુરક્ષાદળ(બ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીએસએફ)માંથી એક ચિઠ્ઠી લઈને આવો કે જેથી જાણ થાય કે તેમને શા માટે કાઢી મૂકવામાં આવ્યા હતા.

નોટિસમાં તેમને જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી સમક્ષ 1 મે, 2109 એટલે કે 90 વર્ષ પછી હાજર થવાનું કહ્યું હતું.

બાદમાં તેમને બીજી નોટિસ મળી હતી, જેમાં પ્રથમ નોટિસમાં આપવામાં આવેલી તારીખને 'ક્લેરિકલ મિસ્ટેક' ગણાવવામાં આવી હતી.

બીજી નોટિસમાં તેમને 1 મે, 2019ના રોજ સવારના 11 વાગ્યા સુધીમાં બીએસએફ પાસેથી ચિઠ્ઠી લાવી હાજર થવા કહેવામાં આવ્યું.

જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી અને વારાણસીના રિટર્નિંગ ઓફિસર સુરેન્દ્ર સિંહ દ્વારા આ નોટિસો મોકલવામાં આવી હતી.

નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેજ બહાદુર યાદવે જ્યારે અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે પોતાનું ફૉર્મ ભર્યું ત્યારે તેમાં પૂછવામાં આવેલા સવાલ - 'શું તમને સરકારી સેવામાં ભ્રષ્ટાચાર અથવા દેશદ્રોહના આરોપમાં ક્યારેય બરતરફ કરવામાં આવ્યા છે?'

આ સવાલના જવાબમાં તેજ બહાદુરે પ્રથમ ફૉર્મમાં 'હા' જવાબ લખ્યો હતો.

જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારી અનુસાર તેજ બહાદુરે જ્યારે 29 એપ્રિલના રોજ બીજું ફૉર્મ ભર્યું તો તેની સાથે તેમણે એક સોગંદનામું પણ આપ્યું હતું.

જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે 24 એપ્રિલના રોજ જે ફૉર્મ ભર્યું હતું તેમાં ભૂલથી 'હા' લખાઈ ગયું હતું.

ચૂંટણીપંચના એક અધિકારીનું કહેવું છે કે લોક પ્રતિનિધિત્વના કાયદામાં જોગવાઈ છે કે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના કોઈ કર્મચારીને તેમની સેવામાંથી કોઈ આરોપસર બરતરફ કરવામાં આવ્યા હોય તો તેઓ પાંચ વર્ષો સુધી ચૂંટણી લડી શકતા નથી.

વારાણસી લોકસભાની બેઠક પરથી કુલ 101 ઉમેદવારીપત્રકો ભરવામાં આવ્યાં છે, જેમાંથી 71ને રદ કરી દેવામાં આવ્યાં છે.

બે વર્ષ પહેલાં બીએસએફના જવાન તેજ બહાદુર યાદવ સમાચારોમાં ચમક્યા હતા.

સોશિયલ મીડિયા પર તેમનો એક વીડિયો વાઇરલ થયો હતો જેમાં તેમણે જવાનોને મળતા ભોજન અંગે ફરિયાદ કરી હતી.

તેમણે પોતાના વીડિયોમાં કૅમ્પમાં રહેતા જવાનોની કઠિન જિંદગી વિશે પણ ચર્ચા કરી હતી.

તેમનો આરોપ હતો કે અધિકારીઓને ફરિયાદ કર્યા બાદ પણ કંઈ નિરાકરણ ન આવતા આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરવો પડ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પહેલાં વૈજ્ઞાનિકોના એક સમૂહે WHOને માત્ર પત્ર લખીને દિશાનિર્દેશોમાં સુધારા કરવા માટે અપીલ કરી હતી.

WHOમાં કોવિડ-19 મહામારી સાથે જોડાયેલાં ટેકનિકલ લીડ ડૉક્ટર મારિયા વા કેરખોવે એક ન્યૂઝ બ્રીફિંગમાં કહ્યું છે, "અમે હવાના માધ્યમથી કોરોના વાઇરસના પ્રસારની શંકા પર વાત કરી રહ્યાં છીએ."

Coronavirus દૂધની થેલી, વાસણો, પ્લાસ્ટિક પર અને હવામાં કેટલું જીવે છે?

આ વિશે વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનનાં બેનેદેત્તા આલ્લેગ્રાંજીએ કહ્યું છે કે કોરોના વાઇરસના હવાના માધ્યમથી પ્રસારના પુરાવા મળી રહ્યા છે પણ હજી આ અંગે ચોક્કસ કહી ન શકાય.

તેમણે કહ્યું, "જાહેર સ્થળોએ, ખાસ કરીને ભીડભાડવાળી, ઓછાં હવાઉજાસવાળી અને બંધ જગ્યાઓએ હવાના માધ્યમથી વાઇરસના પ્રસારની શંકાને નકારી ન શકાય."

"જોકે આના પુરાવા એકઠા કરવાની અને સમજવાની જરૂર છે. અમે કામ કરતાં રહીશું."

...તો ઘણું બધું બદલાશે

કોરોના વાઇરસ શું મચ્છર કરડવાથી પણ લાગી શકે છે?

આ પહેલાં વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન કહેતું હતું કે સાર્સ-કોવિડ-2 (કોરોના) વાઇરસ મુખ્ય રૂપે સંક્રમિત વ્યક્તિનાં નાક અને મોઢાંમાંથી નીકળતાં સૂક્ષ્મ ટીપાંઓના માધ્યમથી ફેલાય છે.

WHO એવું પણ કહેતું રહ્યું ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે કે લોકોમાં ઓછામાં ઓછું 3.3 ફૂટ જેટલું અંતર રાખવાથી કોરોના વાઇરસના સંક્રમણને રોકવું શક્ય છે.

પણ જો હવે હવાના માધ્યમથી વાઇરસના પ્રસારની વાત સાચી સાબિત થઈ જાય તો 3.3 ફૂટનું અંતર અને ફિઝિકલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમોમાં ફેરફાર કરવા પડશે.

કોરોના વાઇરસ : ગુજરાતમાં સ્થિતિ બગડતી કેમ ગઈ?

કેરખોવે કહ્યું છે કે આગામી દિવસોમાં WHO આ મામલે એક બ્રીફ જાહેર કરશે.

તેમણે કહ્યું, "વાઇરસના પ્રસારને રોકવા માટે મોટાપાયે રોકથામની જરૂર છે. આમાં ફિઝિકલ ડિસ્ટન્સિંગ, માસ્કનો ઉપયોગ અને અન્ય નિયમો પણ સામેલ છે."

ક્લિનિકલ ઇંફેક્શિયસ ડિસીઝ જર્નલમાં સોમવારે પ્રકાશિત થયેલા એક ખુલ્લા પત્રમાં 32 દેશોના 239 વૈજ્ઞાનિકોએ આ અંગે પુરાવા આપ્યા હતા કે આ 'ફ્લોટિંગ વાઇરસ' છે, જે હવામાં રહી શકે છે અને શ્વાસ લેતી વખતે લોકોને સંક્રમિત કરી શકે છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનને લખેલા આ ખુલ્લા પત્રમાં વૈજ્ઞાનિકોએ અરજ કરી હતી કે કોરોના વાઇરસના આ પાસા પર પુનર્વિચાર કરવો જોઈએ અને નવા નિર્દેશ જાહેર કરવા જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પહેલાં શુક્રવારે કમાન્ડર કાસિમ સુલેમાનીના મૃત્યુને પગલે ઊભા થયેલા રાજકીય તણાવ વચ્ચે ઈરાને દુનિયાની મહાસત્તાઓને સાંકળતી 2015ની ન્યુક્લિયર ડીલ રદ જાહેર કરી દીધી હતી.  બીજી તરફ ઇરાકની સંસદે તમામ વિદેશી સૈનિકોને દેશ છોડવા અંગેનો પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો છે.

ઈરાનની કૅબિનેટની તહેરાનમાં બેઠક પછી આ અંગે નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું છે.

રવિવારે સાંજે ઇરાકની સંસદે વિદેશી સૈનિકો દેશ છોડે તે અંગેનો પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો હતો.

ઇરાકના વડા પ્રધાને કહ્યું હતું કે ઈરાની સૈન્ય કમાન્ડરનું માર્યા જવું એ એક રાજકીય હત્યા છે.

સંધિમાંથી ઈરાન ન ખસે

ન્યૂઝ એજન્સી એ.એફ.પી. (એજન્સી ફ્રાન્સ પ્રેસ)ના રિપોર્ટ પ્રમાણે,  યુ.કે.ના વડા પ્રધાન બૉરિસ જૉન્સન, ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોન તથા જર્મનીનાં ચાન્સેલ એન્જેલા મર્કેલે સંયુક્ત નિવેદન બહાર પડીને ડીલમાંથી ન ખસવા તથા યુરેનિયમ સંવર્ધનમાં વધારો ન કરવા અપીલ કરી છે.

ઉપરાંત 'E-3'એ ઈરાનને કોઈ હિંસક કે અવિચારી પગલું ન ઉઠાવવા અપીલ કરી છે.

2015માં અમેરિકા, યુકે, ફ્રાંસ, ચીન, રશિયા અને જર્મનીને સાંકળતી આ ડીલ ન્યુક્લિયર પ્રોગ્રામને લગતી છે. આ ડીલ મુજબ ઈરાને ન્યુક્લિય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર પ્રવૃત્તિઓને અંકુશમાં રાખવા અને આંતરરાષ્ટ્રીય દેખરેખ માટે સહમત થયું હતું, જેના પગલે ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધોને હળવા કરવામાં આવ્યા હતા.

જોકે, 2018માં અમેરિકા આ ડીલમાંથી ખસી ગયું હતું.

બીજી બાજુ, ટ્રમ્પે શ્રેણીબંધ ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે કે જો ઈરાન દ્વારા અમેરિકાના સ્થાનો કે અમેરિકનોને નિશાન બનાવવામાં આવશે, તો અમેરિકા વળતો અને વધુ ઘાતક પ્રહાર કરશે.

ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે અમેરિકાએ તાજેતરમાં બે લાખ કરોડ ડૉલરના હથિયાર ખરીદ્યાં છે. જેનો ઉપયોગ કરતા ખચકાશે નહીં.

સાવરકરે જેલમાંથી છૂટવા માટે અંગ્રેજોની માફી માગી હતી?

...તો ઇરાક પર પ્રતિબંધ

સીએનબીસીના રિપોર્ટ પ્રમાણે, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઇરાકની ઉપર 'અગાઉ ન લદાયા હોય, તેવા પ્રતિબંધ લાદવાની વાત કહી છે.'

'ઇરાક ખાતેનું અમેરિકન ઍરબેઝનું અબજો ડૉલરના ખર્ચે નિર્માણ કર્યું છે, ઇરાક જ્યાર સુધી ચૂકવણું નહીં કરે, ત્યારસુધી  ઇરાક નહીં છોડીએ.'

ઈરાની સૈન્ય કમાન્ડર જનરલ કાસિમ સુલેમાનીના મૃત્યુ પછી ઇરાકની સંસદે આ પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો હતો.

સંસદે સરકારને એમ પણ કહ્યું કે વિદેશીબળોને ઇરાકની જમીન, હવાઈ ક્ષેત્ર અને જળક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરતા રોકવામાં આવે.

ઇરાકની સંસદે સરકારને એમ પણ કહ્યું કે અમેરિકાની સેનાને તમામ પ્રકારની મદદ બંધ કરવામાં આવે.

ઇરાકમાં અત્યારે અમેરિકાના 5,000 સૈનિકો છે.

અલ-અરબિયા મુજબ ઇરાકી સંસદના વિશેષ સત્રમાં વડા પ્રધાન અબ્દુલ મહદીએ કહ્યું કે જેટલું જલદી થઈ શકે એટલું ઇરાકમાં વિદેશી સૈનિકોની હાજરી બંધ કરવી જોઈએ.

વડા પ્રધાને કહ્યું કે આંતરિક અને બાહ્ય મુશ્કેલીઓ છે પરંતુ તેને ઇરાક પોતાની મેળે ઉકેલી લેશે.

ઇરાકના વડા પ્રધાને કહ્યું કે ઈરાની સૈન્ય કમાન્ડરનું માર્યા જવું એ એક રાજકીય હત્યા છે.

ઈરાન પ્રમખ રૂહાની

જોકે, આ પ્રસ્તાવ બાધ્ય નથી. અમેરિકન સૈનિકોની મોજૂદગી પર આ પ્રસ્તાવની કોઈ અસર નહીં થાય.

જો વિદેશી સૈનિકોને ઇરાક બહાર કાઢવા માગતું હોય તો તેમણે નવો કાયદો લાવવો પડે જેથી સમજૂતી રદ થઈ શકે.

વડા પ્રધાન અબ્દુલ મહદીએ વિરોધપ્રદર્શનોને પગલે રાજીનામું આપ્યું હતું, પરંતુ તેઓ હાલ પણ કાર્યવાહક વડા પ્રધાન છે.

વડા પ્રધાન મહદીએ કહ્યું કે ઇસ્લામિક સ્ટેટ ખતમ થયા પછી હવે અહીં વિદેશી સૈનિકો રહે તેમાં કોઈ ઔચિત્ય નથી.

ઇરાક ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે અજબ સ્થિતિમાં ફસાયેલું છે.

અત્યારે પણ ઇરાકમાં હજારો અમેરિકન સૈનિકો છે.

અમેરિકાનું કહેવું છે કે તે...


આ પહેલાં, આ જ જગ્યાએ એક ખેડૂતનું ઠંડી લાગવાથી મૃત્યુ થઈ ગયું હતું.

કહેવાય છે કે ખેડૂત કશ્મીરસિંહે શનિવારે સવારે નગર નિગમ દ્વારા લગાવાયેલા મોબાઇલ શૌચાલયમાં આત્મહત્યા કરી લીધી હતી.

કશ્મીરસિંહ પાસેથી એક સ્યુસાઇડ નોટ પણ મળી છે, જેમાં ધરણાંના સ્થળે જ અંતિમસંસ્કાર કરવાની અને ખેડૂતોના બલિદાનને બેકાર ન જવા દેવાની અપીલ કરી છે.

કશ્મીર સિંહે પોતાની આત્મહત્યા માટે સરકારને જવાબદાર ઠેરવી છે અને લખ્યું છે 'અમે ક્યાર સુધી ઠંડીમાં અહીં બેસી રહીએ.'

ઘટના બાદ મૃતક ખેડૂતના મૃતદેહને પોસ્ટમૉર્ટમ માટે રામપુરની જિલ્લા હૉસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યો છે, જ્યાં મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો અને ખેડૂતનેતાઓ હાજર છે.

સૌરવ ગાંગુલી હૉસ્પિટલમાં દાખલ, છાતીમાં દુખાવા બાદ તબિયત લથડી

બીસીસીઆઈના અધ્યક્ષ અને ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના પૂર્વ કપ્તાન સૌરવ ગાંગુલીને છાતીમાં દુખાવાની ફરિયાદ બાદ કલકત્તાની એક ખાનગી હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.

સ્થાનિક મીડિયાના અહેવાલો પ્રમાણે, જિમમાં વર્જિશ કરતી વખતે ગાંગુલીની તબિયત અચાનક બગડી હતી, જે બાદ તેમને વુડલૅન્ડ્સ હૉસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા.

પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનરજીએ ગાંગુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લી જલદીથી સાજા થાય એવી કામના કરી છે.

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું, "સૌરવની તબિયત અંગે જાણીને દુખ થયું. જાણવા મળ્યું કે તેમને માઇલ્ડ કાર્ડિએક અરેસ્ટની સમસ્યા થઈ છે, જેના કારણે તેમને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે."

"તેઓ જલદીથી સાજા થઈ જાય એવી કામના કરું છું. મારી પ્રાર્થના તેમની અને પરિવારની સાથે છે."

ભારતીય ક્રિકેટર શિખર ધવને પણ સૌરવ ગાંગુલી જલદી સ્વસ્થ થાય એવી પ્રાર્થના કરી છે, તેમણે પણ 'દાદા' માટે સંદેશ ટ્વીટ કર્યો હતો.

રિલાયન્સ અને મુકેશ અંબાણીને સેબી દ્વારા 40 કરોડનો દંડ ફટકારાયો

મુકેશ અંબાણી

શેરબજાર નિયામક સેબી(સિક્યૉરિટી ઍન્ડ એક્સચેન્જ બોર્ડ) દ્વારા રિલાયન્સ અને તેના ચૅરમૅન મુકેશ અંબાણીને 40 કરોડ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે.

ન્યૂઝ વેબસાઇટ 'મિંટ'ના રિપોર્ટ અનુસાર શેરોની લેવડદેવડમાં ગેરરીતિ કરવાને કારણે આ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે.

સેબીએ રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝને 25 કરોડ રૂપિયા જ્યારે મુકેશ અંબાણીને 15 કરોડ રૂપિયાનો દંડ કર્યો છે.

આ કેસ રિલાયન્સ પેટ્રોલિયમ લિમિટેડના શેર્સના ટ્રેડિંગ સાથે સંકળાયેલો છે.

કેસમાં નવી મુંબઈ એસઈઝેડ પ્રાઇવેટ લિમિટેડને 20 કરોડ રૂપિયા તથા મુંબઈ એસઈઝેડને 10 કરોડ રૂપિયાનો દંડ પણ કરાયો છે.

કેસ અનુસાર શેરના ભાવ પ્રભાવિત કરવા માટે ખરીદ-વેચાણમાં નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયો હતો.

જીએસટીનું સર્વાધિક 1.5 લાખ કરોડનું કલેક્શન

નાણાં મંત્રાલયે જાહેર કરેલા આંકડાઓ અનુસાર આ વખતે જીએસટીનું સર્વાધિક 1.5 લાખ કરોડ રૂપિયાનું કલેક્શન થયું છે.

જાહેર કરાયેલા આંકડા મુજબ ડિસેમ્બર -2020માં ગુડ્ઝ ઍન્ડ સર્વિસ ટેક્સનું કલેક્શન 1.5 લાખ કરોડનું નોંધાયું છે.

ડિસેમ્બર-૨૦૨૦માં કુલ 1,15,174 કરોડ રૂપિયાની ટેક્સ વસૂલાત થઈ છે.

વળી ડિસેમ્બર-2019માં જીએસટી કલેક્શન 1.13 લાખ કરોડ રૂપિયા નોંધાયું હતું.

આમ ઉપરોક્ત વૃદ્ધિ વાર્ષિક દૃષ્ટિએ 12 ટકા નોંધાઈ છે.

સરકાર માગ નહીં સ્વીકારે તો એક મહિનાનું વ્યાપક આંદોલન કરીશું : ખેડૂતો

ખેડૂત યુનિયનોએ આગામી તબક્કાની વાતચીત પૂર્વે સરકાર પર દબાણ વધારી દીધું છે. યુનિયનોનું કહેવું છે કે જો સરકાર માગ નહીં સ્વીકારે તો તેઓ એક મહિના સુધી વ્યાપક આંદોલન કરશે.

'હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર ખેડૂતોએ ચિમકી ઉચ્ચારી છે કે જો 4થી જાન્યુઆરીની બેઠક સફળ નહીં રહે તો તેઓ આંદોલન તીવ્ર બનાવશે. તેમને કાયદો રદ કરવાની અને એમએસપી મુદ્દે સરકાર તરફથી ગૅરંટીની માગ કરી છે.

વિવિધ યુનિયનોએ સરકારને ચેતવણી આપી...


આ પહેલી વખત નથી કે જ્યારે મુંબઈ ઇન્ડિયન્સ સિઝનની તેમની પહેલી મૅચ હારી ગઈ હોય.

શનિવારની હારને પણ સામેલ કરીએ તો મુંબઈની ટીમ આઈપીએલના ઇતિહાસમાં આઠ વખત સિઝનની પહેલી મૅચ હારી ચૂકી છે.

અંબાતી રાયડુ અને દક્ષિણ આફ્રિકાના બૅટ્સમૅન ફાફ ડુ પ્લેસિસની શાનદાર બેટિંગથી ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સે શનિવારે પ્રથમ જ મૅચમાં મુંબઈ ઇન્ડિયન્સ ટીમને પાંચ વિકેટથી હરાવી હતી.

ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગમાં ચાર-ચાર વખત ચૅમ્પિયન બનેલી મુંબઈ ઇન્ડિયન્સ ટીમની સૌથી મોટી નબળાઈ દબાણને વશ થઈ જવાની છે.

ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સે દબાણમાં પણ સફળતા હાંસલ કરવાની પોતાની કાબેલિયત ફરી એક વાર દાખવી દીધી હતી.

મુંબઈ ઇન્ડિયન્સે પ્રથમ બેટિંગ કરતાં 20 ઓવરમાં નવ વિકેટે 162 રનનો સ્કોર નોંધાવ્યો હતો જેના જવાબમાં ચેન્નાઈએ 19.2 ઓવરમાં પાંચ વિકેટ ગુમાવીને ટાર્ગેટ વટાવી દીધો હતો.

રાયડુએ 71 તથા ફાફ ડુ પ્લેસિસે 55 રન ફટકાર્યા હતા.

ચેન્નાઈની કંગાળ શરૂઆત

ટ્રેન્ટ બૉલ્ટે પહેલી જ ઓવરના છેલ્લા બૉલે શેન વૉટ્સનને લેગબિફોર કરી દીધો હતો.

મૅચ જીતવા માટે 163 રનના ટાર્ગેટ સામે રમી રહેલી ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સનો પ્રારંભ અત્યંત કંગાળ રહ્યો હતો.

પહેલી જ ઓવરમાં ટ્રેન્ટ બૉલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ટે છેલ્લા બૉલે શેન વૉટ્સનને લેગબિફોર કરી દીધો અને ચેન્નાઈના કૅમ્પમાં હજી કોઈ વિચારણા થાય તે પહેલાં જેમ્સ પેટિન્સન ત્રાટક્યો હતો.

તેણે બીજી ઓવરના છેલ્લા બોલે મુરલી વિજયને આઉટ કરી દીધો હતો. આમ બે બૅટ્સમૅન લેગબિફોર થતાં ચેન્નાઈ મુસિબતમાં મુકાઈ ગયું હતું.

'આઈપીએલમાં ગમે તે ક્ષણે ગમે તે થઈ શકે' આ ઉક્તિને રાયડુ અને ડુ પ્લેસીસે સાચી ઠેરવી હતી.  અંબાતી રાયડુ તો મેચનો હીરો બની ગયો હતો.

ગયા વર્ષે જ વર્લ્ડ કપની ટીમમાં સામેલ નહીં કરાતાં અકળાઈને નિવૃત્તિ જાહેર કરી દેનારા રાયડુએ આજે જે સ્ટાઇલથી બેટિંગ કરી હતી તે લાજવાબ હતી.

રાયડુએ માત્ર 33 બોલમાં જ તેની અડધી સદી પૂરી કરી, જેમાં બે સિક્સર અને છ બાઉન્ડરીનો સમાવેશ થતો હતો. આઈપીએલમાં પોતાની 148મી મૅચ રમતાં રાયડુએ 19મી અડધી સદી ફટકારી હતી.

આ દરમિયાન ચેન્નાઈએ તેના 100 રન 13.1 ઓવરમાં પૂરા કર્યા હતા. મુંબઈ આ માટે 12 ઓવર રમ્યું હતું.

રાયડુ આઉટ થઈ ગયા બાદ રવીન્દ્ર જાડેજા દસ રન કરી શક્યો હતો. જોકે ટીમને ટાર્ગેટની નજીક પહોંચાડવામાં સેમ કરને છ બોલમાં બે સિક્સર સાથે ઝંઝાવાતી 18 રન ફટકાર્યા હતા.

મુંબઈ માટે સૌથી નિરાશાનજક બાબત જસપ્રીત બુમરાહની નિષ્ફળતા હતી. આ સ્ટ્રાઇક બૉલરે ચાર ઓવરમાં 43 રન આપી દીધા હતા.

ધોનીના નિર્ણયથી બાજી પલટાઈ

ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સના કૅપ્ટન મહેન્દ્રસિંહ ઘોનીએ ટોસ જીતીને મુંબઈને પ્રથમ બેટિંગ કરવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું.

રોહિત શર્મા અને ડી કોકે આત્મવિશ્વાસ સાથે ઇનિંગ્સનો પ્રારંભ કર્યો હતો અને પાંચમી ઓવર સુધીમાં તો ટીમનો સ્કોર 46 ઉપર પહોંચાડી દીધો.

જોકે આ તબક્કે ધોનીએ બૉલિંગમાં પરિવર્તન કર્યું અને પીયૂષ ચાવલાને ઓવર આપી હતી.

આઈપીએલમાં સૌથી અનુભવી ભારતીય સ્પિનર ચાવલાએ ટીમને પહેલી સફળતા અપાવવામાં વાર ન કરી અને મુંબઈના કૅપ્ટન રોહિત શર્માને પૅવેલિયનભેગા કરી દીધા, રોહિત માત્ર 12 રન કરી શક્યા હતા.

ડી કોક લાંબી ઇનિંગ્સ રમશે તેની અટકળ શરૂ થઈ ત્યાં તો અંગ્રેજ બૉલર સેમ કરને તેમને પણ પૅવેલિયનમાં મોકલી આપ્યા.

દક્ષિણ આફ્રિકાના આ બૅટ્સમૅને 20 બૉલમાં 32 રન ફટકાર્યા હતા. મુંબઈની ઇનિંગ્સની શ્રેષ્ઠ બેટિંગ પાંચમી ઓવરથી 11મી ઓવર દરમિયાન જોવા મળી, જ્યારે સૌરભ તિવારી બેટિંગ કરતા હતા.

તિવારીએ લાંબા સમય બાદ આવી આકર્ષક બેટિંગ કરી હતી.

તેમણે સૂર્યકુમાર યાદવ સાથે ત્રીજી વિકેટ માટે 44 રન ઉમેરવાની સાથે-સાથે 31 બૉલમાં 42 રન ફટકાર્યા, જેમાં એક સિક્સર ઉપરાંત ત્રણ બાઉન્ડરીનો સમાવેશ થાય...


આ પાંચ રાજ્યો પૈકી ત્રણ રાજ્યો એવા છે જ્યાં ભાજપ અત્યારે સત્તામાં છે.

મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢમાં છેલ્લાં પંદર વર્ષથી તો રાજસ્થાનમાં છેલ્લાં પાંચ વર્ષથી ભાજપનું શાસન છે.

એવું કહેવું મુશ્કેલ નથી કે વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ તથા ભાજપ બન્ને પક્ષો માટે રસ્તો સરળ રહ્યો નથી. આ સ્થિતિ વચ્ચે આ રાજ્યોમાં કયા મુદ્દા ચૂંટણીમાં મહત્ત્વના રહેશે?

વરિષ્ઠ પત્રકાર વિનોદ શર્મા કહે છે, "હું માનું છું કે ભ્રષ્ટાચારથી પણ મોટો મુદ્દો મોંઘવારીનો છે.''

''લોકો માટે ઘર ચલાવવાનો અને પેટ્રોલ-ડીઝલ ખરીદવાનો મુદ્દો મહત્ત્વનો હોય છે.''

''અન્ય મુદ્દાઓ જે ભાજપ સામે ઊભા છે, એ છે કૃષિ સંકટ સંલગ્ન મુદ્દા. ખેડૂતો પોતાના વિસ્તારોમાંથી નીકળીને રાજધાની તરફ આવી રહ્યા છે, તેઓ પોતાના પાક માટે યોગ્ય કિંમત ઇચ્છે છે."

તેઓ કહે છે, "તમામ પાર્ટીઓ બે પાટા વચ્ચે ફસાતી દેખાઈ રહી છે. આવી સ્થિતિમાં જે સત્તામાં હોય એનું નુકસાન વધારે થતું હોય છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજકીય વિશેષક ઍન્ટિ-ઇન્કમ્બન્સી(સત્તાવિરોધી વલણ)ની વાત કરે છે. તો અન્ય લોકો માને છે કે આ ચૂંટણીમાં મુદ્દા ગૌણ છે કારણકે રાજકીય સમીકરણ અને ગઠબંધનની વાત થઈ રહી છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

.

ચૂંટણીનું રણશિંગુ ફૂંકાઈ ગયું છે. તો મુદ્દાઓની સાથેસાથે આ રાજ્યોમાં કેવા સમીકરણ દેખાઈ રહ્યા છે અને રાજકીય પક્ષો સામે કેવા પડકારો છે?

ચાલો આ અંગે જ વાત કરીએ કારણકે આગામી દિવસોમાં આ જ છાપાની હેડલાઇન બનશે.

સૌથી પહેલા રાજસ્થાનની વાત

રાજસ્થાનમાં આ સૂત્ર જોર પકડી રહ્યું છે "મોદી તુજસે બૈર નહીં, વસુંધરા તેરી ખૈર નહીં".

રાજસ્થાનમાં વસુંધરા રાજેના નેતૃત્વમાં પર સવાલ ઊઠી રહ્યા છે. વિધાનસભા ચૂંટણી સંદર્ભે વાત કરીએ તો વસુંધરા સામે કયા પડકાર છે?

વરિષ્ઠ પત્રકાર ઉર્મિલેશ કહે છે, "રાજસ્થાનની વાત કરીએ તો ભાજપ જાતે જ માને છે કે વસુંધરા રાજે વિરુદ્ધ અસંતોષ છે. આ ત્રણ રાજ્યોમાં ભાજપ માટે પહેલાંની જેમ જીતવું શક્ય નહીં બને."

વસુંધરાની અસફળતાઓ અંગે કોંગ્રેસ કેટલું તૈયાર છે?

આ અંગે ઉર્મિલેશ કહે છે,  "રાજસ્થાનમાં અશોક ગહલોત અનુભવી છે તો સચિન પાયલટ યુવાન ચહેરો છે."

"બન્નેમાંથી એકને પણ મુખ્યમંત્રી પદના દાવેદાર તરીકે રજૂ કર્યા નથી જેને કોંગ્રેસની સારી રણનીતિ ગણી શકાય. ગહલોતની તો તમામ જાતિઓમાં સ્વીકાર્યતા રહી છે. વસુંધરા પ્રત્યેની નારાજગીથી કોંગ્રેસને ફાયદો થઈ શકે છે."

મધ્ય પ્રદેશમાં કયા મુદ્દા છે?

એસસી-એસટી કાયદામાં સુધારા પછી મધ્ય પ્રદેશમાં આંદોલન થયાં, સવર્ણોમાં નારાજગી છે.

પણ મધ્ય પ્રદેશમાં તેમની સંખ્યા માત્ર 7 ટકા છે.  એ સિવાય સરકારી નોકરીમાં અનામતથી પણ સવર્ણો નારાજ છે.

અનામત વિરોધી મતદારો થોડા મત કાપી શકે છે. બીજી તરફ પેટ્રોલ-ડીઝલની કિંમતો અને મોંઘવારી સાથે ખેડૂત આંદોલન પણ શિવરાજસિંહની ચિંતા વધારી શકે છે.

ઉર્મિલેશ કહે છે, "વ્યાપમમાં મૃત્યુ, ખેડૂતો-યુવાનોમાં નારાજગી, લઘુમતી, દલિત અને આદિવાસી સમુદાયમાં ભાજપ સરકાર સામે આક્રોશ છે."

પણ ઉર્મિલેશ કહે છે કે સવર્ણો નારાજગી છતાં ભાજપા તરફ જાય એવ શક્યતા છે.

સત્તા વિરોધી લહેર?

15 વર્ષથી સત્તામાં બેઠેલા શિવરાજસિંહ સામે ઍન્ટિ-ઇન્કમ્બન્સી કેટલું મોટું પરિબળ બનશે? શિવરાજસિંહ સામે અન્ય કયા પડકારો છે?

ઉર્મિલેશ કહે છે, "મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને છત્તીસગઢ રાજ્યોમાં ભાજપા ઘણાં વર્ષોથી રાજ કરી રહી છે. એમાં ભાજપા માટે સૌથી મોટી સમસ્યા ઍન્ટિ-ઇન્કમ્બન્સીની છે."

વરિષ્ઠ પત્રકાર વિનોદ શર્મા કહે છે, "મધ્ય પ્રદેશમાં સરકાર સાથે અસંતોષ એટલે કે ઍન્ટિ-ઇન્કમ્બન્સી ચોક્કસ દેખાય છે.''

''ખેડૂતો અને સવર્ણોની નારજગીનો પણ મોટો મુદ્દો છે. સવર્ણ લોકો ભાજપનો પાયો છે. તેમની નારાજગી ભાજપા માટે સમસ્યા...


આ પાંચ રાજ્યોમાં રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, તેલંગણા, છત્તીસગઢ અને મિઝોરમનો સમાવેશ થાય છે.

જેમાં રાજસ્થાન અને તેલંગણામાં આજે એટલે કે 7 ડિસેમ્બરના રોજ મતદાન થયું છે અને હવે આ તમામ રાજ્યના એક્સિટ પોલ સામે આવ્યા છે.

મધ્ય પ્રદેશની સ્થિતિ શું છે?

મધ્ય પ્રદેશમાં ભાજપ 2003થી સત્તામાં છે અને શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ સતત ચાર વખત મુખ્ય મંત્રી બન્યા છે.

મધ્ય પ્રદેશમાં કુલ 230 વિધાનસભાની બેઠકો છે અને તેમાં બહુમતી માટે 116 બેઠકોની જરૂર હોય છે.

2013ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને 165 અને બીજા નંબરે કૉંગ્રેસને 58 બેઠકો મળી હતી. ત્રીજા નંબરે રહેલી બીએસપીને ચાર બેઠકો મળી હતી.

આ વખતે મધ્ય પ્રદેશની ચૂંટણીના પ્રચારમાં ભ્રષ્ટાચાર, ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓ, બેરોજગારી, કાળુંનાણું, વ્યાપમ કૌભાંડ અને રફાલ ડીલ જેવા મુદ્દાઓ ચર્ચાયા છે.

અહીં મુખ્ય મુકાબલો ભાજપ અને કૉંગ્રેસ વચ્ચે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજસ્થાનના આંકડાઓ શું કહે છે?

રાજ્યમાં કુલ 200 વિધાનસભાની બેઠકો છે, જેમાં 199 બેઠકો પર મતદાન થઈ રહ્યું છે.

ચૂંટણી પંચે અલવર જિલ્લાની રામગઢ બેઠક પર બીએસપી ઉમેદવાર લક્ષ્મણસિંહના નિધનના કારણે ચૂંટણી સ્થગિત કરી દીધી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતી.

2013માં થયેલી ચૂંટણીઓમાં લગભગ 75 ટકા મતદારોએ મતદાન કર્યું હતું. રાજ્યમાં કુલ 47,223 મતદાન મથકો ઊભાં કરવામાં આવ્યાં હતાં.

કુલ 200 બેઠકોમાંથી ભાજપે 163 બેઠકો પર જીત હાંસલ કરી હતી. જ્યારે કૉંગ્રેસને માત્ર 21 બેઠકો મળી હતી.

છત્તીસગઢમાંની સ્થિતિ શું કહે છે?

છત્તીસગઢમાં પણ ભાજપ વર્ષોથી સત્તામાં છે અને અહીં ભાજપના રમણ સિંહ 2003થી મુખ્ય મંત્રીના પદ પર બિરાજમાન છે.

રાજ્યમાં વિધાનસભાની કુલ 90 બેઠકો છે અને અને કોઈ પણ પક્ષને સત્તામાં આવવા માટે 46 બેઠકોની જરૂર હોય છે.

2013માં અહીં ભાજપે 49 બેઠકો જીતી હતી જ્યારે કૉંગ્રેસે 39 જેટલી બેઠકો જીતી હતી. બીએસપીને એક બેઠક મળી હતી.

અહીં પણ મુખ્ય મુકાબલો ભાજપ અને કૉંગ્રેસ વચ્ચે છે પરંતુ પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અજીત જોગીએ નવો રચેલો પક્ષ સરપ્રાઇઝ આપી શકે છે.

તેલંગણા પર શું કહે છે આંકડાઓ

આંધ્ર પ્રદેશમાંથી 2014માં અલગ થઈને તેલંગણાની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

આ બીજી વખત છે કે નવું રાજ્ય બન્યા બાદ વિધાનસભાની ચૂંટણી થઈ રહી છે.

અહીં મે 2019માં ચૂંટણી થવાની હતી પરંતુ તે પહેલાં જ વિધાનસભા ભંગ કરી દેવામાં આવી હતી.

તેલંગણામાં હાલ તેલંગણા રાષ્ટ્ર સમિતિ સત્તા પર છે અને અહીં વિધાનસભાની કુલ 119 બેઠકો છે જેમાં બહુમતી માટે 60 બેઠકોની જરૂર છે.

2014ની ચૂંટણીઓમાં તેલંગણા રાષ્ટ્ર સમિતિએ કુલ 63 બેઠકો પર જીત મેળવી હતી. કોંગ્રેસે 21 અને ભાજપે 5 બેઠકો પર જીત મેળવી હતી.

મિઝોરમના આંકડા શું કહે છે?

ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યોમાં મિઝોરમ એ કૉંગ્રેસનો એક માત્ર ગઢ બચ્યો છે. અહીં હાલ કૉંગ્રેસનું શાસન છે.

અહીં વિધાનસભાની કુલ 40 બેઠકો છે જેથી બહુમતી માટે 21 બેઠકોની જરૂરિયાત રહે છે.

1987થી અહીં માત્ર બે જ પક્ષો રાજ કરતા આવે છે અને તે છે કૉંગ્રેસ અને મિઝોરમ નેશનલ પાર્ટી.

2013ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસે ખૂબ સારું પ્રદર્શન કરતાં 34 બેઠકો જીતી હતી, જ્યારે મિઝોરમ નેશનલ પાર્ટીને પાંચ બેઠકો મળી હતી.

આ વખતે ભાજપ પરિણામમાં શું નવું કરે તેના પર નજર છે, જોકે, 2013માં તો ભાજપ અહીં ખાતું પણ ખોલાવી શક્યો ન હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પીચ ઉપર બેટિંગ કરવી સરળ ન હતી, તે અન્ય કોઈ સ્કોર કરતાં ઓછો સ્કોર ન હતો છતાં ભારતને વેસ્ટ ઇન્ડીઝને 125 રને વિજય મળ્યો.

આમ છતાં મૅચ બાદ મીડિયા તથા સોશિયલ મીડિયામાં ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ કે ધોનીએ ખૂબ જ ધીમી ઇનિંગ રમી અને તેમણે ધૂંઆધાર બૅટિંગ કરવાની જરૂર હતી.

ધોનીની ઇનિંગ ધીમી હતી?

એક તથ્ય ઉપર નજર કરીએ તો માલૂમ પડશે કે ધોનીની ઇનિંગ ધીમી હતી કે ધૂંઆધાર.

ધોનીએ 91ની સ્ટ્રાઇક રેટ સાથે 56 રન બનાવ્યા. માત્ર હાર્દિક પંડ્યાનો જ સ્ટ્રાઇક રેટ (121) તેમના કરતાં વધુ હતો.

વિરાટ કોહલીએ 87ની સ્ટ્રાઇક રેટ સાથે રન બનાવ્યા. ધોનીને બાદ કરતાં સમગ્ર ટીમનો સ્ટ્રાઇક રેટ 87નો રહ્યો હતો.

ધોનીએ છેલ્લી ઓવરમાં બે છગ્ગા ફટકારીને સ્કોર 268 સુધી પહોંચાડ્યો હતો.

કૅપ્ટન વિરાટ કોહલીએ પણ મૅચ બાદ સ્વીકાર્યું હતું કે તેમને લાગતું હતું કે ટીમનો સ્કોર 250ની આજુબાજુ રહેશે, પરંતુ જે રીતે ધોનીએ સ્ટ્રાઇક તેમની પાસે જ રાખી અને છેલ્લી ઓવરમાં છગ્ગા માર્યા, તેના કારણે ટીમનો સ્કોર 270ની નજીક પહોંચી ગયો.

કોહલીએ કરી 'માહી'ની તારીફ

મૅચ પછી મહેન્દ્રસિંહ ધોનીની મુક્તકંઠે તારીફ કરીને વિરાટ કોહલીએ તેમની ટીકા કરનારાઓને ખોટા સાબિત કરી દીધા.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કોહલીએ કહ્યું કે 10માંથી આઠ વખત ધોની પોતાની બેટિંગના સથવારે મૅચને સમાપ્ત કરે છે, જેને જબરદસ્ત રેકર્ડ ગણી શકાય.

કોહલીના કહેવા પ્રમાણે 15-20 ઍકસ્ટ્રા રનની જરૂર હોય અને લોઅર ઑર્ડર સામે હોય તો પણ ધોનીએ કામ સુપેરે પાર પાડી જાણે છે.

કોહલીના કહેવા પ્રમાણે, ધોની લિજન્ડ છે, જે પીચને જોઈને ક્યારે અને કઈ રીતે બેટિંગ કરવી તે જાણે છે.

મિડલ ઑર્ડર અને મુશ્કેલી

વિશ્વ કપ રમવા પહોંચેલી ભારતીય ટીમની સૌથી મોટી નબળાઈ તેની મિડલ ઑર્ડર બેટિંગ છે.

ચોથા ક્રમે કોણ રમશે તે સવાલ ચાર વર્ષથી ટીમ ઇંડિયાની કનડગત કરી રહ્યો છે, છતાંય હજુ તેનો જવાબ નથી મળ્યો.

હાલમાં વિજય શંકર મહત્ત્વપૂર્ણ એવા ચોથા ક્રમાંક ઉપર રમે છે. ટીમમાં શંકરનો અનુભવ સૌથી ઓછો છે અને તેમને બેટિંગની ભૂમિકા મળેલી છે.

બીજી બાજુ, ઈજાગ્રસ્ત કેદાર જાધવનું ટીમમાં પુનરાગમન થયું છે, જો તેમની બૉલિંગને અવગણવામાં આવે તો કદાચ દર વખતે તેઓ ટીમમાં પસંદ ન પણ થાય.

ઇનિંગ્ઝની જરૂરિયાના આધારે હાર્દિક પંડ્યા ચારથી સાત નંબરની વચ્ચે બેટિંગ કરવા માટે ઊતરે છે. તેઓ તાબડતોબ બેટિંગ કરી શકે છે.

જોકે, ટીમમાં તેમનો સમાવેશ બૅટ્સમૅન તરીકે નહીં, પરંતુ ઑલરાઉન્ડર તરીકે કરવામાં આવે છે.

હાલમાં ભારતીય ટીમ વતી મિડલ ઑર્ડરમાં ઊતરતા તમામ ખેલાડીઓ પ્રતિભાવાન તો છે, પરંતુ તેઓ સંપૂર્ણપણે ખુદને સાબિત નથી કરી શક્યા.

આ પ્રકારના ઓછા અનુભવી મિડલ ઑર્ડર બલ્લેબાજોની સાથે મેદાનમાં ઊતરે ત્યારે સ્વાભાવિક રીતે જ ધોનીની જવાબદારી અનેકગણી વધી જાય છે.

કૅપ્ટન વિરાટ કોહલી આઉટ થાય એટલે જે ધોની ઉપર જ સૌથી વધુ આશા રહે છે.

ધોની ક્રીઝ ઉપર રહે, લાંબી ઇનિંગ રમે અને ટીમને વિજય તરફ દોરી જાય તેવી આશા તેમની પાસેથી રાખવામાં આવે છે.

સ્થિતિ જોઈને પોતાને ઢાળવામાં ધોની માહેર છે. આ કામ ધોની જેટલું જાણે છે, તેટલું કદાચ જ અન્ય કોઈ બૅટસમૅન જાણે છે.

જો ગત બે ઇનિંગ દરમિયાન ધોનીએ આક્રમક્તા દર્શાવવામાં સમય લીધો હોય તો તેની પાછળ ટીમનું હિત જ સમાયેલું હતું.

ટીમમાં ધોની

માત્ર બેટિંગ માટે જ નહીં, પરંતુ માર્ગદર્શન માટે પણ ટીમને તેમની જરૂર છે.

કૅપ્ટન બાઉન્ડ્રી લાઇન પાસે રહીને ફિલ્ડિંગ કરે, એવું કેટલી વાર જોવા મળે? પરંતુ ભારતીય ટીમમાં લગભગ દરવખતે આ બાબત જોવા મળે છે, કારણ કે કોહલી જાણે છે કે ધોની વિકેટ પાછળથી સતતપણે બૉલર્સ સાથે વાતચીત કરતા રહે છે અને જરૂર પડ્યે ફિલ્ડિંગમાં પણ ફેરફાર કરવાની સૂચના આપે છે.

સ્પિનર્સ યુજવેન્દ્ર ચહલ તથા કુલદીપ યાદવની...


આ પુલ ઑફિન નદી પર બન્યો છે. તેને લઈને કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓ છે.

વિદ્યાર્થીનીઓ પર આ પ્રતિબંધ મંગળવારના દિવસે લાદવામાં આવ્યો હતો.

જેને લઈને બાળકોના અધિકારો અંગે કામ કરનારા કાર્યકર્તાઓમાં નારાજગી જોવા મળી રહી છે. ઘણી વિદ્યાર્થિનીઓ આ નદી પાર કરીને શાળાએ જાય છે.

એનો મતલબ છે કે ડેન્કારા ઇસ્ટ જિલ્લાના મધ્ય વિસ્તારમાં કેટલીક વિદ્યાર્થિનીઓ પીરિયડ્સના દિવસોમાં શાળાએ જઈ શકશે નહીં.

સબ સહારા આફ્રિકા પહેલાંથી જ પીરિયડ્સના દિવસોમાં વિદ્યાર્થિનીઓ શાળામાં આવે તેને લઈને સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રોની સંસ્થા યૂનેસ્કોના એક અનુમાન પ્રમાણે આ વિસ્તારોમાં સરેરાશ દસમાંથી એક વિદ્યાર્થીની પીરિયડ્સને કારણે શાળાએ જઈ શકતી નથી.

વિશ્વ બેંકના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે 1.15 કરોડ મહિલાઓ સાફ સફાઈની વ્યવસ્થાની સુવિધાઓથી વંચિત છે.

યૂનિસેફની મેન્સ્ટ્રુઅલ હાઇજીન એમ્બેસેન્ડર શમીમા મુસ્લિમ અલહસને બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે ઑફિન નદીને લઈને બહાર પાડવામાં આવેલો નિર્દેશ શિક્ષણના અધિકારનું ઉલ્લંઘન છે."

તેમણે કહ્યું, "ભગવાન ખરેખર તાકતવર છે. છે ને?"

શમીમાએ કહ્યું, "ઘણીવાર હું વિચારું છું કે આપણે આ ભગવાનો પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાસે થોડી જવાબદારીની માગ કરવી જોઈએ, જે ઘણી વસ્તુઓને રોકી રાખે છે."

"તેમણે એ જબરદસ્ત શક્તિનો કેવો ઉપયોગ કર્યો છે. જે આપણે તેમને આપી છે."

મધ્ય ક્ષેત્રના મંત્રી ક્વામેના ડંકને 'અશાંતી ક્ષેત્ર'ના સ્થાનીય મંત્રી સાથે વાત કરીને આ મામલાનો ઉકેલ લાવવાના સંકેત આપ્યા છે.

ઑફિન નદી અશાંતી અને મધ્ય ક્ષેત્ર વચ્ચે સરહદનું કામ કરે છે.

ઘણી સંસ્કૃતિઓમાં આજ પણ મહિલાઓના પીરિયડ્સને લઈને અનેક માન્યતાયો છે.

માડાગાસ્કરમાં કેટલીક મહિલાઓ પર પીરિયડ્સના દિવસોમાં નહાવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે છે.

નેપાળમાં આજે પણ મહિલાઓને પરિવારથી અલગ ઝૂંપડીમાં સૂવા પર મજબૂર કરવામાં આવે છે.

ભારતીય પરિવારોમાં પણ પીરિયડ્સને લઈને અનેક રિવાજો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પૂર્વ સરકારી કર્મચારી કહે છે કે એક વરિષ્ઠ મંત્રીએ તેમના પર સેક્સ માટે દબાણ કર્યું.

અધિકારીઓ આ આક્ષેપને નકારે છે પરંતુ બીબીસીએ કરેલી તપાસમાં અમુક મહિલાઓ સાથે વાત કરવામાં આવી જેઓ સતામણીની પરંપરા વિશે વાત કરે છે.

ધુળીયા પહાડો વચ્ચે આવેલા કાબુલના એક ઘરમાં હું સરકારના એક પૂર્વ કર્મચારીને મળી. તેઓ ઇચ્છે છે કે દુનિયા તેમની કહાણી જાણે પરંતુ તેઓ પોતાનું નામ જાહેર કરવા તૈયાર નથી કારણ કે, તેમના જીવને જોખમ હોવાનું તેઓ માને છે.

તેઓ કહે છે, તેમના પૂર્વ બૉસ, સરકારના એક વરિષ્ઠ મંત્રીએ વારંવાર તેમનું શોષણ કર્યું અને એક વખત જ્યારે તેઓ એ મંત્રીની ઑફિસ ગયા ત્યારે તેમણે આ મહિલાનું શારીરિક શોષણ કરવાની કોશિશ કરી.

"તેમણે સીધી જ મારી પાસે ગેરવ્યાજબી માંગણી કરી. મેં તેમને કહ્યું, મારી પાસે લાયકાત અને અનુભવ છે. મેં ક્યારેય વિચાર્યું પણ નહોતું કે તમે મારી સાથે આવી વાત કરશો."

"હું ઊભી થઈ અને ચાલવા લાગી. તેમણે મારો હાથ પકડી લીધો અને તેમની ઑફિસની પાછળની રૂમમાં મને હાથ ખેંચીને લઈ જવા લાગ્યા. તેઓ મને રૂમ તરફ ધકેલવા લાગ્યા અને મને કહ્યું, "થોડી જ વાર લાગશે, ચિંતા ન કરો, મારી સાથે ચાલો.""

"મેં તેમને છાતી પર ધક્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કો માર્યો અને કહ્યું, બસ. મને બૂમો પાડવા મજબૂર ન કરો. બસ એ અમારી છેલ્લી મુલાકાત હતી. હું બહુ જ ગુસ્સામાં અને વ્યથિત હતી."

શું તેમણે આ ઘટનાની ફરિયાદ નોંધાવી?

"ના, મેં મારી નોકરી છોડી દીધી. મને સરકાર પર વિશ્વાસ નથી. તમે પોલીસ કે કોર્ટમાં જશો તો તમને ખ્યાલ આવશે કે એ લોકો કેટલાં ભ્રષ્ટ છે. તમારી પાસે ફરિયાદ કરવા માટેનું કોઈ સુરક્ષિત સ્થળ નથી. જો તમે બોલશો તો બધાં એક સ્ત્રીને જ જવાબદાર માનશે."

એક પૂર્વ સરકારી કર્મચારી કહે છે કે મને અન્ય બે મહિલાઓએ પણ કહ્યું હતું કે એ જ મંત્રીએ તેમના પર બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો. જોકે, બીબીસી પોતાની તપાસમાં આ નિવેદન અંગે કોઈ ખાતરી કરી શક્યું નથી.

"તેઓ બહાદુરીથી અને કોઈ ડર વિના આ કામ કરી રહ્યા છે કારણ કે સરકારમાં તેઓ એક વગદાર વ્યક્તિ છે."

અફઘાનિસ્તાન મહિલાઓ માટે સતત સૌથી ખરાબ દેશ ગણાતો રહ્યો છે. 2018નો યૂએનનો એક અહેવાલ વિગતે જણાવે છે કે, કઈ રીતે જાતીય ગુનાઓ અને હિંસાનો ભોગ બનેલી સ્ત્રીઓને પોતાની ફરિયાદો પાછી ખેંચવા માટે દબાણ કરવામાં આવે છે. ઘણા કેસમાં તેમની વિરુદ્ધ થયેલા ગુનામાં તેમને જ જવાબદાર ગણવામાં આવે છે.

આ માહોલમાં એક પહોંચ ધરાવતી વ્યક્તિ દ્વારા થયેલી જાતીય ગેરવર્તણૂંકની વાત જાહેર કરવી એ સરળ વાત નથી.

તેથી અમે જે છ મહિલાઓ સાથે વાત કરી તેઓ બધાં જ પોતાનું નામ આપતાં ખૂબ ડરતી હતાં. પરંતુ આ મહિલાઓ સાથે વાત કરતાં અમને જાણવા મળ્યું કે જાતીય સતામણીની સમસ્યા એ અફઘાનિસ્તાનની સરકાર કે કોઈ એક વ્યક્તિ સુધી સીમિત નથી.

'હવે તે સંસ્કૃતિનો ભાગ બની ગયું છે'

રાષ્ટ્ર પ્રમુખ ધાનીની કચેરી આ આક્ષેપોને નકારે છે.

એક બગીચાની બાજુમાં આવેલી એક ઑફિસમાં હું વધુ એક મહિલાને મળી, જે પોતાની કહાણી જણાવવાં માગતા હતાં.

તેમણે એક સરકારી નોકરી માટે અરજી કરેલી અને લાયકાત પણ હતી પરંતુ જ્યારે તેઓ રાષ્ટ્ર પ્રમુખ અશરફ ઘાનીની નજીકની એક વ્યક્તિને મળ્યા પછી જ નોકરી મેળવી શક્યા.

તેમણે કહ્યું, "રાષ્ટ્ર પ્રમુખ સાથે આ વ્યક્તિની તસવીરો જોઈ શકાય છે. તેમણે મને તેમની પ્રાઇવેટ ઑફિસમાં મળવા કહ્યું. તેમણે કહ્યું, આવો અને બેસો, હું તમારા દસ્તાવેજો મંજુર કરી આપીશ. તેઓ મારી નજીક આવ્યા અને મને કહ્યું, ચાલો પીએ અને સેક્સ કરીએ."

"મારી સામે બે વિકલ્પો હતા, એમનો પ્રસ્તાવ સ્વીકારું કે ત્યાંથી નીકળી જાઉં. જો મેં એમનો પ્રસ્તાવ સ્વીકાર્યો હોત તો એ વાત ત્યાં અટકી ન હોત. પણ ઘણાં પુરુષોએ મને સેક્સ માટે પૂછ્યું હોત. મને આંચકો લાગેલો. હું...


આ પૂર્વે તેમણે ક્યારેય મીડિયા સાથે વાતચીત નહોતી કરી. બીબીસી હિંદીના વાચક રહેલા સાગરરામે એક ખાસ ઇન્ટર્વ્યૂમાં કહ્યું કે સલમાન ખાન, સૈફ અલી ખાન, નીલમ, સોનાલી બેન્દ્રે અને તબ્બૂને ઘટનાસ્થળે પ્રથમ વખત લઈ જનાર વ્યક્તિમાંના એક છે.

વર્ષ 1998માં વનરક્ષક રહેલા સાગરરામ બિશ્નોઈ 28 માર્ચ- 2018માં રાજસ્થાનના વન સેવાના વન્યજીવ વિભાગમાં સહાયક સબ-ઇન્સ્પેક્ટર પદેથી નિવૃત્ત થયા છે.

સરકારી નોકરીમાં ફરજ બજાવતા હોવાથી તેમણે મીડિયા સાથે વાતચીત નહોતી કરી.

કાળિયારના શિકાર સંબંધિત કેસમાં કુલ પાંચ સરકારી સાક્ષી હતા અને સાગરરામ બિશ્નોઈ તેમાં બીજા ક્રમના સાક્ષી છે.

સાક્ષીઓએ શું જોયું હતું?

તેમના અનુસાર ત્રણ સાક્ષીએ સલમાન ખાન અને તેમના સાથી ફિલ્મ સ્ટાર્સને કાળિયારનો શિકાર કરતા જોયા હતા.

બીજી ઑક્ટોબર-1998ના રોજ તેઓ વન્ય જીવોની ચોકી માટે સહાયક વનપાલ ભંવર લાલ બિશ્નોઈ સમક્ષ આ બાબતની ફરિયાદ કરવા ગયા હતા.

એ સમયે વનરક્ષક અથવા ફોરેસ્ટ ગાર્ડ રહેલા સાગરરામ બિશ્નોઈ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને તેઓ મૃત્યુ પામેલા બે કાળિયારને ઓફિસમાં લઈ ગયા.

વળી જ્યારે એવું નક્કી થયું કે કાળિયારનું પોસ્ટમોર્ટમ કરવું જરૂરી છે ત્યારે ડૉક્ટર ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નેપાલિયાના ત્યાં તેમને મોકલવામાં આવ્યા.

ફોરેન્સિક તપાસ

સાગરરામ બિશ્નોઈએ જણાવ્યું, "મને યાદ છે કે એ દિવસે ફોરેન્સિક તપાસ કરનારા ડૉક્ટર નેપાલિયાની રજા હતી."

"આથી અમારા વિભાગમાં પોસ્ટમોર્ટમ કરનારી વ્યક્તિની મદદથી તેમણે કાળિયારને ઓળખ્યા અને કહ્યું કે એક-બે દિવસમાં રિપોર્ટ સોંપશે."

"પણ રિપોર્ટ કેટલાક દિવસો સુધી આવ્યો નહીં અને જ્યારે આવ્યો ત્યારે તેમાં મૃત્યુનું કારણ કુદરતી અને વધુ પ્રમાણમાં ખાધું હોવાનું લખેલું હતું. રિપોર્ટની આ વાત અમારા ગળે ઉતરી નહીં."

"તાજેતરમાં જે ટ્રાયલ કોર્ટે સલમાન ખાનને કાળિયારના શિકાર કેસમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે, તેના ચુકાદામાં એ વાતનો ઉલ્લેખ કર્યો છે કે ડૉક્ટર નેપાલિયાની તપાસ બાદ ફરીથી ફોરેન્સિક તપાસ કરાવવામાં આવી હતી."

"રાજસ્થાન વન વિભાગે ડૉક્ટર નેપાલિયાના વિરુદ્ધ ખોટો રિપોર્ટ આપવાનો આરોપ લગાવતી એફઆઈઆર પણ નોંધાવી હતી."

સાગરરામ બિશ્નોઈએ વધુમાં જણાવ્યું, "સ્પષ્ટ લાગી રહ્યું હતું કે કાળિયારનાં મૃત્યુ ગોળી વાગવાથી થયાં હતાં."

તેમણે એ પણ કહ્યું કે ઑક્ટોબર-1998માં જ્યારે બીજો ફોરેન્સિક રિપોર્ટ આવ્યો હતો તેના અનુસાર કાળિયારનું મૃત્યુ ગોળી વાગવાથી થઈ હતી. ત્યારે આ ફિલ્મસ્ટાર્સની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે કોર્ટના ચુકાદામા આ વાતનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે "સલમાન ખાને કાળિયારનો શિકાર બંદૂકથી કર્યો છે."

'અહીં જ કાળિયારને મારવામાં આવ્યાં હતાં'

સાગરામ બિશ્નોઈએ વધુમાં કહ્યું, "અમે આ પાંચેય લોકોને ઘટના સ્થળે લઈ ગયા હતા અને તે રાત્રે સલમાન ખાન, સૈફ અલી ખાન, નીલમ, તબ્બૂ અને સોનાલી બેન્દ્રેને અમારા વન વિભાગની ગુડામાં આવેલી ચોકીમાં રાખવામાં આવ્યાં હતાં."

"હું ત્યાં હાજર હતો પણ અંદર માત્ર જિલ્લાના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ જ હાજર હતા"

"ગુડા વન વિભાગમાં 32 જેટલાં ગામ આવેલાં છે જેમાં કાંકાણી પણ સામેલ છે. અહીં જ કાળિયારોને મારવામાં આવ્યાં હતાં."

મેં સાગરરામ બિશ્નોઈને પૂછ્યું,"સલમાન અને અન્ય વિરુદ્ધ 20 વર્ષથી આ કેસ બિશ્નોઈ સમાજ જ લડી રહ્યો છે."

"તમે બીજા નંબરના સરકારી સાક્ષી છો, તમે ખુદ પણ બિશ્નોઈ છો, તો તમે પણ બિશ્નોઈ હોવાથી કેસમાં કોઈ ફરક નથી પડતો?"

સાગરરામે સ્મિત સાથે જવાબ આપ્યો, "આ સવાલનો જવાબ તો હું કોર્ટમાં પણ આપી ચુક્યો છું. સુનાવણી વખતે સલમાન ખાનના વકીલ હસ્તીમલ સારસ્વતે પણ કહ્યું કે સરકારી સાક્ષીમાં મોટાભાગના બિશ્નોઈ સમાજના છે."

"મેં જવાબ આપ્યો કે બિશ્નોઈ સમાજના...


આ પૅકેજ નિરાશાજનક અને અપૂરતું છે. આગામી મહિનાઓમાં જેમને આર્થિક મદદની જરૂર પડવાની છે એમને આ પૅકેજથી ખાસ કોઈ મદદ મળશે નહીં. સરકારે કંજૂસાઈ કરી છે.

મુદ્દો એ છે કે આ તબક્કે સરકારી ટેકાની સૌથી વધારે જરૂર કોને છે?

અનૌપચારિક અર્થતંત્રમાં કામ કરતા 90 ટકા ભારતીયોની આજીવિકાના સાધન પરના નિયંત્રણ સંબંધી કોઈ કાયદા નથી અને સરકાર તેમને રક્ષણ આપતી નથી. તેમાં લાખો ગ્રામ્ય અને શહેરી કામદારોનો સમાવેશ થાય છે.

તેઓ અત્યંત ગરીબ છે અને આર્થિક ઊથલપાથલની સૌથી માઠી અસર તેમને થાય છે. તેમને દૈનિક, સાપ્તાહિક કે માસિક ધોરણે મહેનતાણું મળતું હોય છે અને આવકનો સ્રોત સુકાઈ જાય ત્યારે ટકી રહેવા માટે તેમની પાસે બચત નહિવત્ હોય છે અથવા કશું હોતું જ નથી.

દીર્ઘકાલીન લૉકડાઉનને કારણે લગભગ તમામ આર્થિક પ્રવૃત્તિ થંભી જવાની છે, જેની તેમને સૌથી માઠી અસર થશે. આ નાગરિકો માટે બુદ્ધિશાળી સરકારે કોવિડ લૉકડાઉનની જાહેરાત કરતાં પહેલાં જ સુયોજિત આર્થિક પૅકેજ તૈયાર કરવાની અને તેના અમલની વ્યવસ્થા કરવાની જરૂર હતી.

કેન્દ્રમાંની ભારતીય જનતા પક્ષની સરકારે ઘોર બેદરકારી દાખવી છે અને એવું કર્યું નથી. અવ્યવસ્થા અને તકલીફોના પ્રારંભિક પુરાવા લૉકડા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઉન અમલી બન્યાના પહેલાં 48 કલાકમાં જ બહાર આવી ગયા છે, જે થોડા દિવસોમાં જ ભૂખમરા અને વિપદાની કહાણીમાં પરિવર્તિત થઈ શકે છે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ રાહત પગલાંના પૅકેજની જાહેરાત કરશે એવા સમાચાર ગુરુવારે આવ્યા ત્યારે ઘણાને આશા હતી કે સરકાર આપદાના સંકેતોને પામી ગઈ છે અને તેનો પૂરતો પ્રતિસાદ આપવા તૈયાર છે. જોકે,નાણામંત્રીએ બધાને નિરાશ કર્યા.

આ તારણ પર પહોંચવાના પુરાવા આ રહ્યા

પોતે 1.7 લાખ કરોડ રૂપિયાનું રાહતપૅકેજ જાહેર કર્યાનો દાવો સરકારે કર્યો હતો. એ ભારતના 2019-2020ના કુલ ઘરેલુ ઉત્પાદન (જીડીપી)ના સુધારિત અંદાજના 0.83 ટકા થાય છે. અન્ય દેશોએ (તેમના અર્થતંત્રના કદના સંદર્ભમાં) ઘણાં મોટાં પૅકેજ જાહેર કર્યાં છે. ભારત સરકારનો આ પ્રયાસ વાસ્તવિક હોય તો પણ અત્યંત નાનો છે.

કોરના વાઇરસને પગલે શ્રમિકો વતન તરફ

અલબત્ત, આ પ્રયાસ વાસ્તવિક નથી.

સરકારે તેની અખબારી યાદીમાં જ ખોટું વિવરણ આપ્યું હતું. મનરેગા હેઠળનું મહેનતાણું વધારવા સહિતના પૅકેજના પ્રત્યેક ઘટક માટે દર્શાવવામાં આવેલી રકમનો સરવાળો આશરે એક લાખ કરોડ રૂપિયા થયો હતો.

આ બાબતે સોશિયલ મીડિયા પર જણાવવામાં આવ્યું કે તરત જ સરકારે તેની અખબારી યાદીમાં જરૂરી ફેરફાર કર્યો હતો અને નાણાકીય વિગતનો ઉલ્લેખ કાઢી નાખ્યો હતો.

હવે સરકારે જાહેર કરેલા રાહતપૅકેજના કેટલાક ઘટકો પર ઝીણી નજર કરીએ.

પહેલું પગલું- મનરેગા હેઠળના કામદારો માટેના દૈનિક વેતનમાં 20 રૂપિયાનો વધારો. રૂ. 5,600 કરોડની જોગવાઈ.

વેતનદરમાં અસરકારક મોટા વધારાને સરકારે હજુ બે દિવસ પહેલાં મંજૂરી આપી હતી. એ દર વર્ષે કરવામાં આવે છે, પણ લૉકડાઉનના અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગની જરૂરિયાતના સંદર્ભમાં ગરીબો માટે વેતનદરમાં વધારો લગભગ અર્થહીન છે.

મનરેગા એ લાભ માટે કામની યોજના છે. કામ નહીં તો પગાર નહીં. પાછલા વર્ષના સમાન મહિનાની સરખામણીએ આ વર્ષે માર્ચમાં માનવ રોજગાર દિવસમાં આશરે છથી સાત કરોડ ઘટાડો નોંધાવાની ધારણા છે. (તેના ફાઈનલ આંકડા આગામી મહિનાની શરૂઆતમાં બહાર આવશે) તેમાં આગામી દિવસોમાં વધારે ઘટાડો થઈ શકે છે.

અત્યાર સુધીમાં કરાયેલા કામ પેટે કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યોને રૂ. 1,856 કરોડ ચૂકવવાના બાકી છે. કેન્દ્ર સરકાર એ ચુકવણી કરી શકતી નથી, કારણ કે તેની મહેસૂલી આવકમાં વર્તમાન નાણાકીય વર્ષમાં દયાજનક ઘટાડો થયો છે.

બીજું પગલું- 80 કરોડ લોકો માટે ત્રણ મહિનનું વધારાનું રૅશન મફત. પ્રત્યેક પરિવાર માટે એક કિલો કઠોળ, ત્રણ મહિના સુધી. રૂ. 40,000...


આ પૅકેજને નીચલા ગૃહ (હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટૅટિવ્ઝ)ની મંજૂરી મળી ગઈ છે, હવે તે સેનેટમાં જશે.

ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટી સહિત બે ડેમૉક્રેટ સાંસદોને લાગે છે કે આ પૅકેજ ખૂબ જ મોટું અને મોંઘું છે.

કલાકદીઠ વેતન 15 ડૉલર કરવાની જોગવાઈ ઉપર સહમતિ સધાવી મુશ્કેલ જણાય છે.

અમેરિકામાં કોરોના વાઇરસને કારણે પાંચ લાખ કરતાં વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે, જે વિશ્વમાં સૌથી વધુ છે.

પૅકેજ, પૉલિટિક્સ અને પેચ

ડેમૉક્રેટ્સને આશા છે કે બીલ સંસદના ઉપલાગૃહમાં પસાર થશે

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડનનું કહેવું છે કે કોરોના વાઇરસથી પીડાતા અમેરિકનોને આ પૅકેજ દ્વારા લાભ થશે. આ પૅકેજની રકમ દ્વારા ટેસ્ટિંગ અને વૅક્સિનેશન વધારવામાં આવશે.

ઉપરાંત આ પૅકેજ અર્થતંત્રમાં સ્થિરતા લાવશે. તેના મદદથી નાના વેપારીઓને, રાજ્ય સરકારોને તથા નાગરિકોને આર્થિક રાહત આપવામાં આવશે.

અમેરિકામાં લગભગ એક કરોડ લોકોએ કોરોનાકાળ દરમિયાન નોકરીઓ ગુમાવી છે અને દેશમાં બેકારીનો દર 10 ટકાની સપાટીએ છે.

ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટીનું કહેવું છે કે આ પૅકેજ બિનજરૂરી રીતે મોટું છે અને તેમાં કોરોના કરતાં ડેમૉક્રૅટિક પાર્ટીની પ્રાથમિક્તાઓ ઉપર ધ્યાન આપવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામાં આવ્યું છે.

બંને પક્ષના મતભેદ આ પૅકેજ મંજૂરી માટે સંસદના ઉપલાગૃહમાં જશે, ત્યારે નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે. ડેમૉક્રેટ્સને આશા છે કે આ બિલ ઉપલાગૃહમાં પસાર થઈ જશે.

જો સેનેટમાં બંને પક્ષો વચ્ચે સરખા મત પડશે તો ઉપરાષ્ટ્રપતિ કમલા હેરિસનો મત નિર્ણાયક બની રહેશે.

બિલની મુખ્ય જોગવાઈઓ

જો બાઇડન

કોરોના વાઇરસને પહોંચી વળવા માટે અમેરિકાએ જાહેર કરેલું આ ત્રીજું મોટું પૅકેજ છે. આ પહેલાં ગત વર્ષે માર્ચ મહિનામાં તત્કાલીન ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પ સરકારે બે ટ્રિલિયન ડૉલરનું પૅકેજ જાહેર કર્યું છે. બાઇડન સરકારના પૅકેજની મુખ્ય જોગવાઈઓ પ્રમાણે :

- દરેક પરિવારને 1400 ડૉલર આપવા, ઉચ્ચ આવક ધરાવનારાઓને બાકાત તેમાંથી બાકાત રખાશે

- લગભગ એક કરોડ 10 લાખથી વધુ લોકો લાંબા સમયથી બેકાર છે. તેમને મળતા બેરોજગારીના લાભો ઑગસ્ટ મહિના સુધી લંબાવવા

- કોવિડ ટેસ્ટિંગ તથા વૅક્સિનેશન માટે 70 અબજ ડૉલરની ફાળવણી કરવી

- શાળાઓ અને યુનિવર્સિટીઓ ફરી ધમધમતી થાય તે માટે તેમને આર્થિક સહાય આપવી.

- નાના તથા ઉદ્યોગોને સહાય કરવી

- સ્થાનિક સરકારોને મદદ કરવી.

15 ડૉલરનો પેચ

વર્ષ 2009થી અમેરિકામાં કલાકદીઠ લઘુતમ વેતન સાડા સાત ડૉલર નિર્ધારવામાં આવ્યું છે. બાઇડન સરકાર તેને વધારીને 15 ડૉલર કરવા ચાહે છે, પરંતુ આમ કરવાથી બજેટની જોગવાઈઓ ખોરવાઈ જાય તેમ છે.

નીચલા ગૃહમાં પસાર થયેલા બિલમાં તેની જોગવાઈ છે, ત્યારે આ મુદ્દો કેવી રીતે ઉકેલાય છે, તેની ઉપર મીટ મંડાયેલી રહેશે.

બાઇડનની પાર્ટીનો એક વર્ગ માને છે કે કલાકદીઠ 15 ડૉલરનું વેતન નહીં ચૂકવનારા નોકરીદાતાને દંડ કરવાનો નિર્ણય વધુ પડતો છે.

જ્યારે રિપબ્લિકનો માને છે કે હાલમાં વેપાર-ઉદ્યોગજગત કોરોના વાઇરસમાંથી બહાર નીકળવા માટે પ્રયાસરત છે. ત્યારે વેતનવૃદ્ધિને કારણે તેમની ઉપર ભારણ આવશે.

ડેમૉક્રેટ્સને આશા છે કે આ બિલ ઉપલાગૃહમાં પણ કોઈ પણ જાતના સુધાર વગર પસાર થઈ જશે. તેઓ 14મી માર્ચ પહેલાં તેને પસાર કરાવવા માગે છે.

ભારતનું આર્થિક પૅકેજ કેવડું?

કેન્દ્ર સરકારના નાણાં મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે નાણાંકીયવર્ષ 2021-22નું બજેટ રજૂ કરતી વખતે સંસદને જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકારે લૉકડાઉન જાહેર કર્યું તેની 48 કલાકની અંદર જ 'પ્રધાન મંત્રી ગરીબ કલ્યાણ યોજના' હેઠળ બે લાખ 76 હજાર કરોડનું પૅકેજ જાહેર કર્યું હતું.

જે હેઠળ 80 કરોડ લોકોને મહિનાઓ સુધી મફત અનાજ આપવામાં આવ્યું હતું. આઠ કરોડ પરિવારોને મફત ગૅસ તથા 40 કરોડ (મહિલા, વૃદ્ધ, ગરીબ, ખેડૂત અને...


આ પેટાચૂંટણી કૉંગ્રેસમાં જોડાયેલા અને બાદમાં કાર્યકારી અધ્યક્ષનું પદ પામનારા હાર્દિક પટેલની પરીક્ષા સમાન હતી.

જોકે તેમ છતાં કૉંગ્રેસનો પરાજય થતા ફરી એક વાર રાજકીય નિષ્ણાતો હાર માટે કૉંગ્રેસની સંગઠનશક્તિ, નેતાગીરી સામે સવાલ કરી રહ્યા છે.

2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપને 182 બેઠકમાંથી 99 બેઠકો મળી હતી અને આટલી ઓછી બેઠકો માટે હાર્દિક પટેલ, પાટીદાર અનામત આંદોલનની ભૂમિકાને પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવી હતી.

તો શું આ ચૂંટણીમાં 'હાર્દિક પટેલ નિષ્ફળ' નીવડ્યા છે કે પછી આખી કૉંગ્રેસ નિષ્ફળ છે એ પણ ચર્ચાનો મુદ્દો બન્યો છે.

ગુજરાતની પેટાચૂંટણીના દિવસે જ દેશમાં અન્ય રાજ્યોમાં પણ પેટાચૂંટણી અને બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાઈ હતી અને એમાં ભાજપે સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું.

243 સભ્યોની બિહારની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં આરજેડી સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઊભરી આવ્યું અને તેને 75 બેઠકો મળી હતી.

ભાજપ બીજા ક્રમે રહ્યો હતો અને તેને 74 બેઠકો મળી હતી.

બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં મહાગઠબંધનમાં સામેલ કૉંગ્રેસને માત્ર 19 બેઠકો મળી હતી.

એ રીતે જોવા જઈએ તો રાષ્ટ્રીયકક્ષાએ પણ કૉંગ્રેસનું પ્રદર્શન નબળું રહ્યું છે.

ચૂંટણીમાં વિજ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ય મેળવ્યા બાદ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું હતું કે આ પેટાચૂંટણી આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીનું 'ટ્રેલર' હતું.

પેટાચૂંટણીમાં હાર્દિક પટેલનો પ્રચાર

પેટાચૂંટણીની જાહેરાત થતા જ હાર્દિક પટેલે ગુજરાતમાં વિવિધ જગ્યાએ બેઠકો અને પ્રચાર આરંભી દીધો હતો.

પાટીદારોના પ્રભુત્વાળી ધારી અને મોરબી બેઠક પર કૉંગ્રેસ સારું પ્રદર્શન કરશે એવું કહેવાતું હતું, જોકે અહીં પણ કૉંગ્રેસ જીતી ન શકી.

હાર્દિક પટેલ ચૂંટણી સમયે સોશિયલ મીડિયામાં સતત સક્રિયા રહ્યા અને ભાજપ સરકારને સવાલ કરતા રહ્યા અને લોકોના પ્રાથમિક મુદ્દાઓને પ્રાધાન્ય આપતા જોવા મળ્યા હતા.

તેઓ યુવાઓને રોજગારી, ખેડૂતની સમસ્યા, મહિલાઓના પરના અત્યાચાર વગેરે બાબતો પર 'ગુજરાત મૉડલ' પર નિશાન સાધતા રહ્યા.

તેઓએ પેટાચૂંટણીમાં જનતાનો નિર્ણય સ્વીકાર્યો અને કૉંગ્રેસને મજબૂત કરવાની વાત પણ કરી હતી.

જોકે હાર્દિક પટેલે આ તકે ભાજપ પર ચૂંટણીમાં કેટલાક આરોપો પણ લગાવ્યા હતા.

તેમણે ટ્વીટ કર્યું, "ભાજપ પાસે પૈસા અને પ્રશાસનનો પાવર છે. જ્યાં પૈસા કામ લાગે ત્યાં પૈસા અને જ્યાં અપક્ષ ઉમેદવાર કામ લાગે ત્યાં અપક્ષ ઉમેદવારને ઊભા રાખીને ચૂંટણી જીતવાનું કામ ભાજપ કરે છે. તમે બધા રાજનીતિમાં કદાચ તેને કૂટનીતિ કહેતા હશો. બિહાર ચૂંટણી, ગુજરાત, એમપી ચૂંટણીમાં આ જ થયું છે.

તો હાર્દિક પટેલે જીવનના અંત સુધી કૉંગ્રેસમાં રહેવાની વાત પણ કરી હતી.

શું હાર્દિક પટેલ 'નિષ્ફળ' ગયા છે?

હાર્દિક પટેલ

રાજકીય નિષ્ણાતો આ પેટાચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસની હાર માટે આખા પક્ષને જવાબદાર ગણાવે છે.

હરિ દેસાઈ કહે છે કે માત્ર હાર્દિક પટેલને દોષ આપવો યોગ્ય નથી, કેમ કે આખી કૉંગ્રેસ જ નિષ્ફળ ગઈ છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતા તેઓ કહે છે, "હાર્દિક પટેલ જે કરી રહ્યા છે એ કૉંગ્રેસ માટે કરી રહ્યા છે એટલે હાર્દિકની નેતાગીરી નિષ્ફળ છે એમ કહેવું જરા વધારે પડતું છે."

તેઓ કહે છે કે કૉંગ્રેસમાં લડાયક મિજાજ નથી. હાર માટે હાર્દિક નહીં આખી કૉંગ્રેસ જવાબદાર છે.

"હાર્દિક પટેલ ભાજપ સાથે સમાધાન કરીને અલ્પેશ ઠાકોરની જેમ ભાજપમાં જઈ શક્યા હોત. એમની સામેના રાજદ્રોહ સહિતના કેસ પાછા ખેંચાવી શક્યા હોય, પણ એમણે એવું કર્યું નથી."

"કૉંગ્રેસ સત્તામાં નહોતી છતાં એ કૉંગ્રેસમાં ગયા છે. આ તેમની લડાયક વૃત્તિ દર્શાવે છે."

સૌરાષ્ટ્રના રાજકારણને નજીકથી સમજનારા વરિષ્ઠ પત્રકાર જગદીશ આચાર્યના મતે ચૂંટણીઓ માત્ર એકલા હાર્દિક પટેલથી ન જીતી શકાય. તેની પાછળ...


આ પેટાચૂંટણી ભાજપે રાષ્ટ્રવાદ, અનુચ્છેદ 370ની નાબુદી કે રાષ્ટ્રવાદ જેવા રાષ્ટ્રીય મુદ્દે લડી હતી.

મહત્ત્વની વાત એ છે કે ગુજરાત અને દેશભરમાં ઑટોમોબાઇલ, કાપડ તથા હીરાઉદ્યોગને મંદીના મારની ચર્ચા વચ્ચે બેરોજગારી કે ખેડૂતોના પ્રશ્નો જેવા મુદ્દા ગાયબ જોવા મળ્યા હતા.

લોકોને સ્પર્શતા મુદ્દા ગાયબ કેમ?

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય નાયકે આ અંગે વાત કરતા કહ્યું, "પેટાચૂંટણીની લઈને એવું માનવામાં આવે છે કે સામાન્ય રીતે શાસક પક્ષ જીતતો હોય છે."

"પેટાચૂંટણી યોજાવાનાં કારણો એવાં હોય છે કે જે-તે બેઠકના ધારાસભ્ય લોકસભામાં ચૂંટાયા હોય અને ચૂંટણી યોજવી પડી હોય છે."

"જોકે, ગુજરાતની વિધાનસભાની ચૂંટણીનાં કારણો અલગ હતાં. ગુજરાતમાં પેટાચૂંટણી એટલા માટે યોજાઈ હતી કે પક્ષપલટો કરીને બે ત્રણ ઉમેદવારો ભાજપમાં જોડાયા હતા."

"પક્ષપલટો કર્યો હોવાથી એમણે ખાલી કરેલી બેઠકો પર પેટાચૂંટણી યોજવી પડી હતી. એટલે એ રીતે જોતાં આ ચૂંટણી જે-તે ઉમેદવારના અસ્તિત્વની લડાઈ હતી."

"નવા પક્ષમાં પોતાનું સ્થાન મજબૂત કરવું એ આ ઉમેદવારોની પ્રાથમિકતા હતી. પરિણામે લોકોને સ્પર્શતા મુદ્દાઓ ગાયબ રહે એ સ્વાભાવિક હતું.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

"

"વળી, આપણે ત્યાં ચૂંટણીમાં જ્ઞાતિવાદી રાજકારણ પ્રભાવી રહેતું હોય છે અને એટલે જ્ઞાતિવાદી રાજકારણ લોકોને સ્પર્શતા મુદ્દા પર હાવી થઈ જતું હોય છે."

"ગુજરાતમાં બેરોજગારી કે ખેતીના પ્રશ્નો જેવા મુદ્દા 100 ટકા વાસ્તવિક હોવા છતાં કોઈ પક્ષ તેને સ્પર્શ કરતો નથી."

નાયક ઉમેરે છે, "શાસકપક્ષ પોતે તો આ મુદ્દા ન ઉઠાવે એ સ્વાભાવિક છે પણ આવા મુદ્દા ઉઠાવવા જેની ફરજ છે એ વિરોધ પક્ષ પણ અહીં ચૂકે છે."

"લોકોને સ્પર્શતા મુદ્દા વિરોધપક્ષે ઉઠાવવા જોઈએ પણ એ પણ નથી ઉઠાવતા."

વરિષ્ઠ પત્રકાર વિશ્વનાથ સચદેવે બીબીસી ગુજરાતી સાથેના ફેસબુક લાઈવમાં જણાવ્યું કે '370 કે એવા અન્ય કોઈ મુદ્દા આ દેશના રાષ્ટ્રીય મુદ્દા નથી. આ દેશના રાષ્ટ્રીય મુદ્દા રોટી-રોજી, બેરોજગારી, ખેડૂતો અને શ્રમિકોની સમસ્યા છે.'

કૉંગ્રેસ ક્યાં ચૂકે છે?

જોકે, આ પેટાચૂંટણીમાં પણ કૉંગ્રેસે લોકોને સ્પર્શતા મુદ્દા પર વાત કરી હોવાનું વરિષ્ઠ પત્રકાર દર્શન દેસાઈનું માનવું છે.

કૉંગ્રેસે આવા મુદ્દા ઉઠાવ્યા હોવા છતાં મીડિયામાં એને સ્થાન નહોતું મળ્યું એવું દેસાઈ જણાવે છે.

તેઓ કહે છે, "ભાજપનો વ્યાપક સંદર્ભ તો આ જ છે. અગાઉની ચૂંટણીમાં પણ તે રાષ્ટ્રવાદની વાત કરી ચૂક્યો છે. 2017ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસે લોકોને સ્પર્શતા મુદ્દાઓ અંગે વાત કરી હતી. 2019ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં પણ કૉંગ્રેસના રાહુલ ગાંધીએ બેરોજગારી, મોંઘવારી જેવા પ્રજાને સ્પર્શતા મુદ્દાની વાત કરી હતી.

પણ મુશ્કેલી એ છે કે કૉંગ્રેસ પાસે નરેન્દ્ર મોદી જેવા નેતા નથી અને ભાજપની રણનીતિ અને આક્રમક પ્રચાર સામે વાસ્તવિક્તા મુદ્દા ફંગોળાઈ જાય છે.

જોકે, વાસ્તવિક મુદ્દાની સામે લોકો પણ લોકપ્રિય મુદ્દાઓ તરફ આકર્ષાઈ જતા હોવાનું દેસાઈનું માનવું છે.

"આ પેટાચૂંટણી કૉંગ્રેસના ઉમેદવારોએ આપમેળે લડી હતી અને તેમને લોકોને સ્પર્શતા મુદ્દા ઉઠાવ્યા પણ હતા. જોકે, રાષ્ટ્રીય નેતાઓના અભાવને કારણે મીડિયાએ તેમને ખાસ સ્થાન નહોતું આપ્યું."

ગુજરાતની સ્થિતિ

'સેન્ટર ફૉર ડેવલપમૅન્ટ અલ્ટરનેટિવ્સ'નાં પ્રોફેસર ઇન્દિરા હિરવે કહે છે કે તાજેતરના સ્લૉ ડાઉનમાં ગુજરાતમાં બેરોજગારી ખૂબ વધી છે.

હિરવે કહે છે, "આ સ્લૉ ડાઉન દરમિયાન MSME એકમો, ગાર્મેન્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી, ઑટોમોબાઇલ-ઇન્ડસ્ટ્રી, ડાયમંડ કટિંગ ઍન્ડ પૉલિશિંગ-ઇન્ડસ્ટ્રીમાં બેરોજગારી વધી છે"

ગુજરાતમાં ડાયમંડ ઇન્ડસ્ટ્રી અને ટેક્સ્ટાઇલ ઇન્ડસ્ટ્રીની સ્થિતિ કફોડી છે અને સુરત જેવાં શહેરોમાંથી...


આ પોસ્ટને જમણેરી વિચારધારા ધરાવતા સોશિયલ મીડિયા પેજ ઉપર વ્યાપકપણે શૅર કરવામાં આવી રહી છે.

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં આવેલા પુલવામા જિલ્લામાં ગુરુવારે થયેલા ઉગ્રવાદી હુમલા બાદ આ પોસ્ટ વાઇરલ થવાની શરૂ થઈ હતી.

CRPFના કાફલા પર થયેલા હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 40 ભારતીય સૈનિકો મૃત્યુ પામ્યા છે તથા અનેક ઘાયલ થયા છે.

સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયેલી પોસ્ટને હજારો વખત જોવામાં તેમજ શૅર કરવામાં આવી છે.

'નમો ફેન' અને 'BJP મિશન 2019' જેવા ફેસબુક ગ્રૂપ્સે છેલ્લાં 48 કલાકમાં સંખ્યાબંધ વખત તસવીર શૅર કરી છે.

પરંતુ અમારી તપાસમાં બહાર આવ્યું કે હુમલા અને ન્યૂઝ રિપોર્ટ વચ્ચે કોઈ સંબંધ જ નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ રિપોર્ટ વર્ષ 2018ના ડિસેમ્બર મહિનાનો છે, કૉંગ્રેસ પાર્ટીના નેતા હાજી સઘીર સઈદ ખાને જાહેરાત કરી હતી કે જો તેમની પાર્ટી સત્તામાં આવશે, તો ઉગ્રવાદીઓના પરિવારજનોને રોકડ રકમ આપવામાં આવશે.

સઈદ ખાને કહ્યું હતું : "અમે એક કરોડ રૂપિયાનું વળતર એ નિર્દોષ લોકોનાં પરિવારજનોને આપીશું કે જેમની આતંકવાદના નામે હત્યા કરી દેવાઈ છે."

"અમે તેમના પરિવારજનોને સરકારી નોકરી પણ આપીશું."

"જે લોકો ઉગ્રવાદની શંકા સા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થે જેલમાં કેદ છે તેમને પણ જેલમુક્ત કરીશું અને રાજ્યમાં શાંતિ સ્થાપીશું."

જોકે, ત્યારબાદ તેમને અનાધિકૃત નિવેદન આપવા બદલ પાર્ટીમાંથી સસ્પેન્ડ કરી દેવાયા હતા.

કાશ્મીરમાં કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા રવિન્દર શર્માએ બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું કે પાર્ટીએ તેમના નિવેદનને અમાન્ય ગણાવ્યું હતું અને પાર્ટી દેશની અખંડિતતા વિરુદ્ધની કોઈ વાતને સમર્થન આપતી નથી.

વધુમાં તેઓ ઉમેરે છે, "અમે આતંકવાદ વિરુદ્ધ દેશની સાથે છીએ."

જમ્મુ કાશ્મીર પ્રદેશ પાર્ટી કમિટીના જનરલ સેક્રેટરી વિક્રમ મલ્હોત્રાએ સઈદ ખાનને તેમના વિવાદીત નિવેદનના કારણે સસ્પેન્ડ કર્યા હોવાની પુષ્ટિ કરી છે.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે સઈદ ખાન પાસે પાર્ટીની પૉલિસી પર વાત કરવાનો કોઈ અધિકાર ન હતો અને તેમને 'મૂર્ખામીભર્યુ નિવેદન' આપવા બદલ પાર્ટીમાંથી સસ્પેન્ડ કરી દેવાયા છે.

તેમણે ઉમેર્યું, "પાર્ટી કોઈ પણ પ્રકારના આતંકવાદને સમર્થન કરતી નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પ્રકારના કેસમાં કોઈ વ્યક્તિનું સિમ કાર્ડ બ્લોક કરવાની અરજી દાખલ કરવામાં આવે છે. સિમ કાર્ડ બ્લોક થયા બાદ નવા સિમમાંથી ઓટીપી (વન ટાઇમ પાસવર્ડ) જનરેટ કરીને નાણાંકીય લેણદેણ કરી નાખવામાં આવે છે અને પૈસા એક ખાતામાંથી બીજા ખાતામાં મોકલી દેવામાં આવે છે.

આજકાલ મોટાભાગની લેવડ દેવડ ઑનલાઇન અથવા ડિજિટલ મીડિયાની મદદથી થાય છે. દરેક વ્યક્તિ સંબંધિત મોટાભાગની માહિતી હવે ઑનલાઇન મળી રહે છે. જેનો લાભ ઉઠાવી સિમ સ્વૅપ જેવા અપરાધ કરવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેવી રીતે થાય છે સિમ સ્વૅપ?

તો સિમ સ્વૅપ કેવી રીતે થાય છે અને તેનાથી કેવી રીતે બચવું તે અંગે જાણકારી મેળવવા બીબીસીએ સાઇબર સિક્યોરિટી એક્સપર્ટ પ્રશાંત માલી સાથે વાતચીત કરી.

તેઓ કહે છે, "વર્ષ 2011થી આ પ્રકારના અપરાધમાં વધારો થયો છે. સિમ સ્વૅપ માત્ર એક વ્યક્તિ કરી શકે છે એવું હોતું નથી. તેમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો જોડાયેલા છે. સિમ સ્વૅપ કરવા માટે રેકેટ ચાલતું હોય છે."

"સાઇબર એન્ડ લૉ ફાઉન્ડેશન દ્વારા કરવામાં આવેલા એક સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે માત્ર 2018માં જ ભારતમાં આશરે 200 કરોડ જેટલા રૂપિયાની સિમ સ્વૅપના માધ્યમથી ઉઠાંતરી થઈ છે."

કેવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી પરિસ્થિતિમાં સિમ સ્વૅપ થાય છે તે અંગે પ્રશાંત માલી કહે છે :

1. જે લોકો આ પ્રકારની ગુનાખોરીનો શિકાર બન્યા છે તેઓ શિક્ષિત હોવાનું સામે આવ્યું છે. તેમણે સુરક્ષા માટે યોગ્ય પગલાં ન ઉઠાવ્યા હોવાના કારણે તેઓ છેતરપિંડીનો શિકાર બન્યા હતા.

છેતરપીંડી કરતા લોકો સોશિયલ મીડિયા સહિત અનેકવિધ મીડિયાનો ઉપયોગ કરીને તમારા પર નજર રાખે છે. કેટલીક વખત અજ્ઞાત નંબર પરથી ફોન પણ આવે છે કે જે તમને ખાતા સંબંધિત માહિતી પૂછે છે.

2. ઘણી વખત તમને કેટલીક લિંક મોકલવામાં આવે છે અને તમને તેના પર ક્લિક કરવાનું કહેવામાં આવે છે. આ રીતે તેઓ તમારી ખાનગી અને નાણાંકીય માહિતી ચોરી લેવામાં આવે છે.

ઘણી વખત છેતરપિંડી કરતી એજન્સીઓ બૅન્કનો ડેટાબેઝ ખરીદી લે છે.

આ રીતે તેમની પાસે તમારા ખાતાની માહિતી આવી જાય છે તો તેઓ સહેલાઈથી નકલી ઓળખપત્ર બનાવી લે છે અને મોબાઇલ કંપનીને સિમ બ્લોક કરવાની અરજી આપે છે. તેઓ વાઇરસનો ઉપયોગ કરીને માહિતી ભેગી કરે છે.

3. મોબાઇલ કંપની નવું સિમ આપે છે ત્યારે ઓટીપી માટે રિક્વેસ્ટ કરવામાં આવે છે અને નાણાંકીય લેવડ દેવડ કરી નાખવામાં આવે છે.

નવું સિમ છેતરપિંડી કરનાર વ્યક્તિ પાસે હોવાથી ઓટીપી માત્ર તેમની પાસે જ જાય છે. તેઓ તે સિમની મદદથી બીજી લેણ દેણ પણ કરી શકે છે.

તમારા ખાતામાંથી બીજી વ્યક્તિના ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર કરી દેવામાં આવે છે.

જો તમારા ખાતામાં કોઈ પૈસા ટ્રાન્સફર કરવાનું હોય તો ?

પ્રશાંત માલી કહે છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ તમને કહે છે કે તેઓ તમારા ખાતામાં પૈસા મોકલવા માગે છે તો તે પણ શંકાસ્પદ હોઈ શકે છે.

"છેતરપિંડી કરતી વ્યક્તિ કહે છે કે તેઓ તમારા ખાતામાં 10 હજાર ટ્રાન્સફર કરી તમને કુલ રકમના 10 ટકા આપશે. તમને કેટલાક ફોન પણ આવી શકે છે કે જેમાં તમને કહેવામાં આવશે કે થોડીવારમાં તમારા ખાતામાં પૈસા જમા થઈ જશે. એ પૈસા તેમણે સિમ સ્વૅપિંગથી કોઈના ખાતામાંથી મેળવેલા હોઈ શકે છે."

"તમને એ ગુના વિશે ખબર હોતી નથી અને તમે જાળમાં ફસાઈ જાવ છો. જો કોઈ વ્યક્તિ કારણ વગર તમારા ખાતામાં પૈસા જમા કરવાની વાત કરે, તો આ પ્રકારની વાત પર ભરોસો ન કરો."

જરુરી દસ્તાવેજ કોઈને આપતા પહેલા ધ્યાન રાખો

મહારાષ્ટ્ર સાઇબર ડિપાર્ટમેન્ટના એસપી બાલસિંઘ રાજપુતે બીબીસી સાથે વાત કરતા લોકો દ્વારા ઑનલાઇન લેવડ દેવડ દરમિયાન થતી ભૂલોનો ઉલ્લેખ કર્યો.

તેઓ કહે છે, "તમારા ક્રેડિટ કાર્ડ અને આધાર કાર્ડની માહિતી કોઈ સાથે શૅર ન કરો. જો તમે ઑનલાઇન ટ્રાન્ઝેક્શન કરો છો, તો એ...


આ પ્રકારની ગોળીનાં સેવનથી મહિલાઓ ગર્ભાવસ્થા રોકી શકે છે

આ ગોળી સામાજિક ઉપરાંત આર્થિક ક્રાંતિ લાવવા માટે નિમિત બની છે.

23મી જૂન 1960ના દિવસે અમેરિકાના ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડમિનિસ્ટ્રેશને (USFDA) ગળી શકાય તેવી ગર્ભ નિરોધક ગોળી 'ઍન્વૉઇડ'ને માન્યતા આપી હતી.

ગોળીની શોધ કોણે કરી ?

માર્ગારેટ સેન્જરે 1916 માં ન્યૂયોર્કમાં પ્રથમ યુ.એસ. ફેમિલી પ્લાનિંગ (કુટુંબ નિયોજન) સેન્ટર ખોલ્યું હતું, એ સમયે ગર્ભનિરોધક અને ગર્ભપાત ગેરકાયદેસર હતા

અમેરિકાની કુટુંબ નિયોજન કાર્યકર્તા માર્ગારેટ સેન્જરે આજથી 65 વર્ષ પહેલાં આ પ્રકારની ગોળી બનાવવાની હિમાયત કરી હતી.

મહિલાઓ માત્ર બાળક પેદા કરવાનું સાધન ના બની જાય, લિંગ ભેદથી મુક્ત બની શકે અને સામાજિક બંધનોમાંથી બહાર નીકળી શકે, એટલા માટે તેમણે આ ગોળી બનાવવાની માંગ કરી હતી.

માર્ગારેટ દ્વારા સૂચવાયેલી આ ગોળીએ માત્ર સામાજિક જ નહીં, પરંતુ આર્થિક ક્રાંતિ પણ પેદા કરી છે. કદાચ 20મી સદીનાં અંતમાં આ સૌથી નોંધપાત્ર આર્થિક પરિવર્તન સાબિત થશે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

આધુનિક વિકલ્પ કૉન્ડોમ પણ ગોળી સામે અસફળ

સદીઓથી પ્રેમી યુગલો એ ગર્ભાવસ્થા અટકાવવા માટે અસંખ્ય પ્રયાસો કર્યા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે. આ બધાંમાં આધુનિક વિકલ્પ છે - કૉન્ડોમ.

જો કે કૉન્ડોમ પણ જોઇએ એટલું સફળ નથી થયું, કારણ કે લોકો તેનો ઉપયોગ બરાબર રીતે કરી શકતા નથી.

વપરાશનાં સમયે તે ક્યારેક ફાટી જાય છે, જેથી કૉન્ડોમ વાપરતી દર 100 મહિલાઓમાંથી 18 ગર્ભવતી બને છે.

પરંતુ ગોળીનો નિષ્ફળતા દર કૉન્ડોમની સરખમાણીમાં માત્ર છ ટકા છે, એ જોતા ગોળી કૉન્ડોમ કરતાં ત્રણ ગણી વધારે સુરક્ષિત છે.

ગોળીએ કરી આર્થિક ક્રાંતિ

1960 માં અમેરિકામાં આ ગોળીને સૌપ્રથમ વાર મંજૂરી મળી હતી.

પાંચ વર્ષમાં, કુટુંબ નિયોજન માટે લગભગ 50 ટકા વિવાહિત મહિલાઓએ તેનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

જ્યારે કુંવારી છોકરીઓને ગર્ભનિરોધક ગોળીનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી મળી, ત્યારે આ ક્રાંતિએ અસલ રંગ પકડ્યો.

કુટુંબ નિયોજન સંસ્થાઓ એ સમાજમાં જાગૃતિ ફેલાવવા આ પ્રકારના બેનર છપાવ્યાં હતાં

ત્યારબાદ ગોળીની માંગ એટલી બધી વધી કે વર્ષ 1970 ની આસપાસ, અમેરિકાને કુંવારી મહિલાઓ માટે ગોળીનો ઉપયોગ સરળ બનાવવો પડ્યો.

ત્યાંની કોલેજોમાં કુટુંબ નિયોજન કેન્દ્રો ખોલવામાં આવ્યા. 18 થી 19 વર્ષની મહિલાઓમાં આ ગોળી સૌથી વધુ લોકપ્રિય બની ગઈ.

ગોળીનું વેચાણ રાતોરાત વધી ગયું અને આર્થિક ક્રાંતિની શરૂઆત થઈ.

ગોળીએ ખોલ્યા નવા રસ્તા

ગોળી આવ્યા બાદ અમેરિકામાં મહિલાઓએ લૉ, મેડિકલ, ડેન્ટલ અને એમબીએ જેવા ખાસ પ્રકારનાં પુરૂષવાદી  ડિગ્રી કોર્સમાં પ્રવેશ લેવાનું શરૂ કર્યું.

એ દાયકામાં અમેરિકામાં તબીબી ડિગ્રીમાં 90 ટકા પુરૂષો હતા. લૉ અને એમબીએમાં 95 ટકા અને દંતચિકિત્સામાં 99 ટકા પુરુષો હતા.

પરંતુ ગોળીની મદદથી સ્ત્રીઓએ આ તમામ કોર્સમાં આગળ વધીને પ્રવેશ લીધો. એની અસર એ હતી કે 1980 સુધીમાં યુનિવર્સિટીમાં આ પ્રકારનાં કોર્સમાં સ્ત્રીઓની સંખ્યા ત્રણ ગણી વધી ગઈ.

હાર્વર્ડની ગ્રેજ્યુએટ મહિલાઓ કે જેમને પ્રસૂતિ કરતાં પહેલા કારકિર્દીમાં આગળ વધવાની તક મળી

વ્યાવસાયિક પ્રગતિ

આ ગોળીનાં કારણે મહિલાઓને વ્યસાયમાં આગળ વધવાની તક મળી.

ગોળીના આગમન પહેલાં, ડૉક્ટર અથવા વકીલ બનવું તેમના માટે મુશ્કેલ હતું, કારણ કે આ માટે પાંચ વર્ષનો સમય લાગતો.

લગ્ન પછી બાળક અને સાથે પાંચ વર્ષ સુધી અભ્યાસ કરવો મહિલાઓ માટે શક્ય નહોતો, પરંતુ ગોળીનાં કારણે મહિલાઓ પોતાની ગર્ભાવસ્થા પર અંકૂશ લગાવી શકી અને કારકિર્દીમાં  આગળ વધી શકી.

આજે આ નાનકડી ટીકડી માત્ર અમેરિકા જ નહીં વિશ્વની બધી જ મહિલાઓ માટે આશીર્વાદ સમાન છે.

એટલું જ નહીં જે રીતે દુનિયાનાં બજારમાં આ ગોળીની માંગ વધી રહી...


આ પ્રકારની ચેતવણી છતાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે છેલ્લી ક્ષણોમાં નવા પ્રવાસ કાયદા પર હસ્તાક્ષર કર્યાં છે.

આ પગલાંથી અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે રાજકીય કટોકટીની સ્થિતિ ઊભી થાય તેવી શક્યતા છે.

કાયદા પર હસ્તાક્ષર થયા પછી અમેરિકામાં ચીનના દૂતાવાસે એક લાંબું નિવેદન આપ્યું છે.

જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ કાયદાની જોગવાઈઓ 'વન ચાઇના'ના સિદ્ધાંતનું 'ગંભીર રીતે' ઉલ્લંઘન કરે છે.

શું છે કાયદો?

તાઇવાનના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ સાઇ ઇંગ-વન

વ્હાઇટ હાઉસ અનુસાર ટ્રમ્પ દ્વારા જે કાયદાને મંજૂરી આપવામાં આવી છે, તે અનુસાર અમેરિકન અધિકારીઓ તાઇવાનની મુલાકાત કરી શકશે.

સાથે જ પરસ્પરના સંબંધો માટે ક્ષેત્રના અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરી શકશે.

અમેરિકાના સેનેટ અને હાઉસ ઑફ રિપ્રેઝન્ટૅટિવ્સે આ કાયદાને પહેલી માર્ચે મંજૂરી આપી હતી.

શુક્રવાર સુધી ટ્રમ્પ પાસે તે કાયદાને નાબૂદ કરવાનો સમય હતો, પરંતુ તેમણે તે કાયદોને મંજૂરી આપી દીધી.

અમેરિકાના પ્રતિનિધિઓ અત્યાર સુધી તાઇવાન આવતા જતા રહ્યા છે. ત્યાં અધિકારીઓ સાથે બેઠકો પણ કરતા રહ્યા છે.

તાઇવાનના અધિકારીઓ વ્હાઇટ હાઉસમાં આવ્યા છે, પરંતુ સામાન્ય રીતે આ મુલાકાતો નીચા દરજ્જાના અધિકારીઓની ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મુલાકાત હોય છે.

પહેલી વાર છે કે ચીને આ અંગે વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

શું છે મુશ્કેલી?

#BBCShe : દિલ્હી, પટણા, વિશાખાપટ્ટનમ, કોઈમ્બતૂર, નાગપુર. રાજકોટ. જલંધરની લેશે મુલાકાત

1950 માં અલગ થયા પછી ચીન અને તાઇવાન પોતાને એક કાયદેસર સરકાર માને છે.

ચીન તાઇવાનને એક ભાગલાવાદી પ્રાંત તરીકે જુએ છે.

જોકે, અમેરિકાએ 1979માં તાઇવાન સાથે ઔપચારિક રાજદ્વારી સંબંધો તોડી નાખ્યા હતા.

ત્યાર બાદ તે ચીનની 'વન ચાઇના' પોલિસીને ટેકો આપી રહ્યું હતું.

જોકે અમેરિકાએ તાઇવાન સાથેના વ્યાપારી સંબંધો હંમેશા જાળવી રાખ્યા હતા.

 અમેરિકાએ તાઇવાનને શસ્ત્રો વેચવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું.

અમેરિકા અને તાઇવાન વચ્ચે રાજદ્વારી સંબંધો સમાપ્ત થયા પછી કોઈ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ તાઇવાનના નેતાનો ક્યારેય સંપર્ક કર્યો ન હતો.

ડિસેમ્બર 2016 માં ટ્રમ્પના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા બાદ, તેમણે તાઇવાનના પ્રમુખ સાઈ ઇંગ-વન સાથે ફોન પર વાત કરી હતી.

ઇંગ-વેન ચીનથી તાઇવાનની સ્વતંત્રતા વિશે વાત કરતા આવ્યાં છે, જેથી શી જિનપિંગ સરકાર ઉક્સી રહી છે.

હવે અમેરિકાની આવી તેજ ચાલ પછી ચીનના વિદેશ પ્રધાને અમેરિકા સામે ઔપચારિક ફરિયાદ નોંધાવી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પ્રક્રિયામાં નાની બાળકીઓની છાતી પર ગરમ પથ્થર રાખવામાં આવે છે, કે જેથી કરીને છાતીનો વિકાસ રોકી શકાય.

તેની પાછળનું કારણ છે છોકરીઓને પુરુષોની નજરથી, જાતીય સતામણી, અને દુષ્કર્મથી બચાવવી.

'કિનાયા' (બદલાયેલું નામ) યૂકેમાં રહે છે.

તેમનો પરિવાર દક્ષિણ આફ્રિકાનો છે. બ્રેસ્ટ આયરનિંગનું પ્રચલન પણ આ જ દેશમાંથી શરૂ થયું હતું. કિનાયાએ 10 વર્ષની વયે બ્રેસ્ટ આયરનિંગનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

તેઓ જણાવે છે કે તેમનાં માતાએ તેમને કહ્યું કે "જો હું બ્રેસ્ટ આયરન નહીં કરાવું તો પુરુષો મારી તરફ આકર્ષાશે, અને મારી સાથે શારીરિક સંબંધ રાખશે."

સામાન્યપણે એક બાળકીનાં માતા જ આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે છે. જેમાં એક ગરમ પથ્થર અથવા તો એક ચમચીને ગરમ કરીને છાતી પર દબાવવામાં આવે છે, અને છાતીને સપાટ કરી દેવામાં આવે છે.

આ પ્રક્રિયા મહિનાઓ સુધી ચાલે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'રડવાની પણ પરવાનગી નથી'

કિનાયા હવે પુખ્ત વયનાં છે અને તેમની પોતાની દીકરીઓ પણ છે.

કિનાયા કહે છે, "થયેલી તકલીફને સમય મિટાવી શકતો નથી.."

"તમને રડવાની પણ પરવાનગી હોતી નથી. જો તમે રડશો તો એવું કહેવામાં આવે છે કે તમે પરિવારને શર્મિંદા કરો છો. તમે મજબ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૂત છોકરી નથી."

કિનાયા હવે પુખ્ત વયનાં છે અને તેમની પોતાની દીકરીઓ પણ છે.

જ્યારે કિનાયાની મોટી દીકરી 10 વર્ષની થઈ, તો કિનાયાનાં માતાએ એ દીકરી પર બ્રેસ્ટ આયરનિંગની પ્રક્રિયા કરવાનું કહ્યું.

કિનાયા કહે છે, "મેં કહ્યું, ના ના ના.. મારી એક પણ બાળકી એ તકલીફને સહન નહીં કરે જે મેં કરી હતી. હું હજુ સુધી આઘાતમાં જીવી રહી છું."

કિનાયાએ પોતાના પરિવારથી અંતર જાળવ્યું. કેમ કે તેમને લાગતું હતું કે જો તેઓ તેમની સાથે સંબંધ રાખશે તો તેમની દીકરીઓ ખતરા હેઠળ આવી જશે અને તેમણે પણ તેમની મરજી વગર બ્રેસ્ટ આયરનિંગ કરાવવું પડશે.

સિમોન વર્ણવે છે કે કેવી રીતે તેમનાં માતાએ 13 વર્ષની વયે તેમના સ્તન લોઢાનાં ઓજારથી દબાવ્યાં હતાં.

એવું માનવામાં આવે છે કે યૂકેમાં આશરે 1000 છોકરીઓનું બ્રેસ્ટ આયરનિંગ કરવામાં આવ્યું છે.

દુનિયામાં ફિમેલ જેનિટલ મ્યુટિલેશન (FGM) જેને આપણે સામાન્ય ભાષામાં 'ખતના' તરીકે ઓળખીએ છીએ, તેના અંગે લોકોમાં જાગરૂકતા વધી રહી છે. પરંતુ બ્રેસ્ટ આયરનિંગ મામલે ખૂબ જ ઓછા લોકો છે કે જેઓ આ મુદ્દાને જાણે છે.

વિક્ટોરિયા ડેર્બિશાયર પ્રોગ્રામ સાથે વાત કરતાં એક મહિલાએ જણાવ્યું કે તેમને ત્યારે ખબર પડી બ્રેસ્ટ આયરનિંગ સામાન્ય બાબત નથી, જ્યારે તેમણે યૂકેની સ્કૂલમાં ભણતાં સમયે જોયું કે તેમનાં સહપાઠીનું શરીર તેમનાં કરતાં અલગ જોવા મળી રહ્યું હતું. તેનાંથી તેઓ ચિંતામાં મુકાઈ ગયાં.

તેમનાં બહેનનું આઠ વર્ષની વયે બ્રેસ્ટ આયરનિંગ થયું હતું. પરંતુ તેમનાં શિક્ષક એ વાતને જાણી શક્યાં ન હતાં જ્યારે તેમણે શારીરિક શિક્ષણના ક્લાસ મેળવવાનું બંધ કરી દીધું હતું.

તેઓ કહે છે, "જો મારા શિક્ષકને આ અંગે ખબર હોત, જો તેમને પહેલાંથી આવા મામલે ટ્રેનિંગ મળી હોત, તો મને મદદ મળી શકી હોત."

બ્રેસ્ટ આયરનિંગથી લાંબા ગાળાની પણ તકલીફ

સિમોન નામનાં મહિલાએ વિક્ટોરિયા ડેર્બિશાયર પ્રોગ્રામને જણાવ્યું કે તેમનું બ્રેસ્ટ આયરનિંગ 13 વર્ષની વયે થયું હતું જ્યારે તેમનાં માતાને ખબર પડી કે તેઓ સમલૈંગિક છે.

તેઓ કહે છે, "મારી માતાનાં મતે, કદાચ હું એવી છોકરી હતી કે જેનાં પ્રત્યે લોકો આકર્ષિત થઈ જાય. તેનું કારણ મારાં સ્તન હતાં. જો તેઓ તેને સપાટ બનાવી દે તો હું કદરુપી બની જઈશ અને મને કોઈ પસંદ કરશે નહીં."

તેમનાં કેસમાં બ્રેસ્ટ આયરનિંગ મહિનાઓ સુધી ચાલ્યું.

બીજી નાની છોકરીઓની જેમ, તેમને પણ છાતી પર ખૂબ જ ટાઇટ પટ્ટો પહેરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું, જેથી તે વધારે સપાટ બની જાય. તે પટ્ટો એટલો...


આ પ્રતિકાત્મક તસવીરમાં એન-26 વિમાન દર્શાવેલું છે, તેને બે ટર્બોટોપ એન્જિન હોય છે અને તે સૈન્ય અને નાગરિક હેતુ માટે ટ્રાન્સપોર્ટમાં વપરાય છે

રશિયન મીડિયાએ મંત્રાલયને એમ કહેતાં ટાંક્યું છે કે, એન-26 પ્લેન સીરિયાના શહેર લેટેકિયાના દરિયા કાંઠા નજીક આવેલા હેમીમિમ એરબેઝ પર લેન્ડિંગ સમયે તૂટી પડ્યું હતું.

રશિયાએ જણાવ્યું કે આ વિમાન પર કોઈ જ હુમલો કરવામાં નથી આવ્યો. મળેલી પ્રાથમિક વિગતો અનુસાર વિમાનમાં આવેલી યાંત્રિક ખામીને કારણે વિમાન તૂટી પડ્યું હોવાની શક્યતા છે.

આ ઘટનાની તપાસ શરૂ થઈ ચૂકી છે.

સાતમી જાન્યુઆરીએ રશિયન દળોએ જણાવ્યું હતું કે, તેમણે હેમીમિન એરબેઝ પર ડ્રોનથી થનારો હુમલો નિષ્ફળ બનાવ્યો હતો.

આ પહેલાં 31 ડિસેમ્બર 2017ના રોજ વિદ્રોહીઓએ કરેલા મોર્ટાર હુમલામાં હેમીમિમ એરબેઝ પર રહેલા રશિયાના યુદ્ધવિમાનોને નુકસાન થયું હતું.

મંગળવારના ક્રેશ વિશેની માહિતી

રશિયાના રક્ષા મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે પ્લેન મોસ્કોના સમય અનુસાર બપોરે 3 વાગ્યે (ભારતીય સમય અનુસાર સાંજ 5:30 કલાકે) ક્રેશ થયું હતું.

વિમાન રશિયા રનવે થી 500 મીટર (1640 ફૂટ) હવામાં ક્રેશ થયું છે.

આ ઘટનાની તપાસ માટે એક વિશેષ પંચની ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચના કરવામાં આવશે.

હેમીમિમ બેઝ શું છે?

રશિયા હેમીમિમ એરબેઝનો ઉપયોગ સીરિયાના વિદ્રોહી જૂથો પર હવાઈ હુમલા કરવા માટે કરે છે. આ હુમલાઓને કારણે જ સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદના દળો તેમણે ગુમાવેલો અંકુશ પરત મળ્યો છે.

રશિયન હવાઈ હુમલાઓમાં ઘણા નાગરિકોના મૃત્યુ થયાં છે. જોકે રશિયા એમ કહી રહ્યું છે કે, તેમણે માત્ર “આતંકવાદી” વિદ્રોહીઓને જ નિશાન બનાવ્યા છે.

રશિયાના એર ફોર્સે સીરિયામાં કેટલું નુકસાન સહન કર્યું?

રશિયાના સુખોઈ-25 વિમાનને ઇદલિબમાં 3 ફેબ્રુઆરીએ તોડી પડાયું હતું

રશિયાએ સીરિયામાં તેની લશ્કરી કાર્યવાહી સપ્ટેમ્બર 2015માં શરૂ કરી હતી.

એ સમયે રશિયાએ કહ્યું હતું કે, સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ અસદની વિનંતીના પ્રત્યુત્તરમાં આ કાર્યવાહી કરી રહ્યા છે.

અત્યાર સુધીમાં સીરિયામાં રશિયાના હવાઈ દળને આટલું નુકસાન ભોગવવું પડ્યું છે:

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પ્રતિમા પાછળ 2989 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થયો છે. પ્રતિમા પાછળ આટલો ખર્ચ થયો, પરંતુ  નર્મદા જિલ્લાનાં ખેડૂતોની હાલતમાં કોઈ સુધારો થયો નથી. ઘણાં ખેડૂતોને સીંચાઈ માટે પૂરતું પાણી મળતું નથી.

ગુજરાત સરકારના જ એક સરવે મુજબ આ જિલ્લામાં ગરીબ લોકોની સંખ્યા વધારે છે, જેમાંથી ઘણાં લોકો તો એવા છે કે જે દિવસમાં એક ટંકનો ખોરાક મેળવવા માટેના પણ સાંસા છે.

બીબીસી ગુજરાતીએ આ જિલ્લાનાં ખેડૂતો સાથે વાતચીત કરીને ત્યાંની સ્થિતિ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

ખેડૂતોની વ્યથા

39 વર્ષના વિજેન્દ્ર તડવીને પોતાની ત્રણ એકર ખેતીની જમીન માટે પાણી મેળવવા સંઘર્ષ કરવો પડે છે.

તડવીનું ગામ સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીથી માત્ર 10 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે. સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો એક મહત્ત્વકાંક્ષી પ્રોજેક્ટ છે.

ખેતીની આવકથી પોતાનું ગુજરાન ન ચલાવી શકનાર તડવી સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીની સાઇટ પર ટ્રેકટર ડ્રાઇવર તરીકે કામ કરે છે. જોકે, તેઓ આ પ્રોજેક્ટથી ખુશ નથી.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા તડવી કહે છે, "સ્ટેચ્યૂ બાંધવા માટે આટલો ખર્ચ કરવા કરતાં સરકારે નર્મદા જિલ્લાનાં ખેડૂતો પર ધ્યાન આપી તેમની સમસ્યાઓનું નિવારણ ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રવું જોઇએ."

તેમણે કહ્યું કે તેમની જેમ જ આ વિસ્તારનાં અનેક  ખેડૂતો ખેતીના પાણી માટે વલખાં મારે છે.

જ્યારે તેમના ખેતરમાંથી એક માઇનર કૅનાલ પસાર થઈ, ત્યારે તડવી ખૂબ જ ખુશ હતા અને એવું માનતા હતા કે તેમને ખેતી માટે પાણી મળશે, અને તેમની ખેતી માત્ર વરસાદ આધારિત નહીં રહે.

જોકે, આવું કંઈ ન થયું, કારણ કે કૅનાલમાં ક્યારેય  પાણી પહોંચ્યું જ નથી.

અવારનવાર સરકારી અધિકારીઓનો  સંપર્ક કરવા છતાં તડવીને તેમના ખેતરમાં પાણી મળ્યું નથી.

તડવીનું ખેતર નર્મદા જિલ્લાના કરજણ ડૅમના કમાન્ડ વિસ્તારમાં આવે છે, પરંતુ તેમને કે તેમના જેવા અનેક ખેડૂતોને સીંચાઈ માટે પાણી મળતું નથી.

સીંચાઈ યોજનાનું પાણી જે તે સ્થળ સુધી પહોંચે તેને તે યોજનાનો કમાન્ડ એરિયા કહેવાય છે.

અહીંનાં સ્થાનિક કર્મશીલો અવારનવાર ખેડૂતોનો અવાજ બનવાનો પ્રયાસ કરતા હોય છે, પરંતુ મોટાભાગનાં ખેડૂતોની પરિસ્થિતિ હજુ પણ બદલાઈ નથી.

અહીંના આદિવાસી સમાજના આગેવાન અને કર્મશીલ લખનભાઈ કહે છે કે નર્મદા જિલ્લાના આશરે ૨૮ ગામોનાં લગભગ 15 હજારથી વધુ ખેડૂતો સીંચાઈના પાણી માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યાં છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પાણીના સીંચાઈ અંગેની ખેડૂતોની ફરિયાદના સંદર્ભમાં બીબીસી ગુજરાતીએ જ્યારે નર્મદા જિલ્લાના કલેક્ટર આર. એસ. નીનામાનો સંપર્ક કર્યો ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે સરકાર આ ફરિયાદ વિશે વિચારી રહી છે, અને અહીંનાં ખેડૂતોની પાણીની સમસ્યાનું નિરાકરણ વહેલી તકે કરવામાં આવશે.

જોકે, આ અંગે ગાંધીનગર ખાતેના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ કંઈ પણ કહેવાનું ટાળ્યું હતું.

વર્ષ 2011ની વસતિ ગણતરી મુજબ, નર્મદા જિલ્લાની કુલ વસતિમાંથી 85.09% વસતિ ખેતીની આવક પર નિર્ભર છે.

ખેતી સાથે સંકળાયેલા લોકોમાં મોટાભાગના લોકો નાના અને સીમાંત ખેડૂતો છે, જેમની પાસે માત્ર એકથી બે એકર જેટલી જ જમીન છે.

આ પ્રકારના ખેડૂતોની સંખ્યા નર્મદા જિલ્લામાં લગભગ 32.57% જેટલી છે. જોકે, આ ખેડૂતોની સમસ્યાઓનો કોઈ અંત નથી.

ગરુડેશ્વર તાલુકાના ગોરા ગામના વતની ભોળાભાઈ તડવી પાણીની તંગીને કારણે ખેતી ન કરી શકનાર ખેડૂતોમાંથી એક છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા તેમણે કહ્યું:

"સીંચાઈની વ્યવસ્થા હોય તેવા ખેડૂતો વર્ષે ત્રણ પાક લઈ શકે છે, જ્યારે હું માત્ર એક જ પાક લઉં છુ, કારણ કે વરસાદ સિવાય મારી પાસે પાણી મેળવવાનો બીજો કોઈ સ્રોત નથી."

અહીંના ખેડૂતો મુખ્યત્વે મકાઈ, મગફળી તેમજ શાકભાજીનું વાવેતર કરતા હોય છે.

લખનભાઈએ વધુમાં જણાવ્યું હતું  કે...


આ પ્રથમ એવી ઘટના છે અને પહેલીવાર એવું થઈ રહ્યું છે કે બંને સોમનાથમાં એક જ દિવસે હાજર હશે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

મોદી સોમનાથ પાસે પ્રાચીમાં જાહેરસભા કરશે અને એવી પણ સંભાવના છે કે તેઓ દર્શન માટે પણ મંદિરે જશે. જ્યારે બીજી તરફ રાહુલ ગાંધી પણ સોમનાથ જશે. બરાબર એજ સમય જ્યારે મોદીની સભા પ્રાચીમાં ચાલતી હશે.

રાહુલ ગાંધી સોમનાથ દર્શન બાદ ભેંસાણ-વિસાવદર જશે. મોદી બુધવારે ચાર સભા યોજશે જ્યારે રાહુલ અહીં જ રોકાવાના છે.

ગુજરાતની ચૂંટણીમાં ગુજરાતી પ્રચાર

'સંદેશ'ના અહેવાલ મુજબ ગુજરાતમાં ચૂંટણીના પગલે વિવિધ દિગ્ગજો ગુજરાત આવી રહ્યાં છે તે દરમિયાન પોતાની વાત ગુજરાતીમાં રજૂ કરીને મતદારોને આકર્ષવાનો દોર શરૂ થયો છે.

અગાઉ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જ્યારે ગુજરાત આવતા હતા ત્યારે તેમણે પોતાના પ્રવચનો હિંદી ભાષામાં જ કર્યા હતા.

જ્યારે હાલના તેમના પ્રવાસ દરમિયાન કચ્છની સભામાં કી આચો ભા ભેણુનો મીઠડો આવકાર આપ્યો હતો, જેનો અર્થ થાય છે કે કેમ છો મારા ભાઈ-બહેનો. તે સિવાય જસદણની સભામાં પણ કાઠિયાવાડની એવી જ મીઠી ભાષાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

જ્યારે સૌરાષ્ટ્ર પ્રવાસ દરમિયાન કોંગ્રેસ ઉપાધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ ગુજરા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તીમાં ત્રૂટક ત્રૂટક વાક્યો બોલવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો. કેમ છો મજામાંને.

તે સિવાય સ્મૃતિ ઈરાની પણ અંગ્રેજી અને હિંદી ભાષા છોડીને ગુજરાતીમાં પ્રવચન આપતા જોવા મળ્યાં હતાં.

સમોસાનો બર્ગર સામે વિજય

'હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ'નાં અહેવાલ મુજબ સામાન્ય જનતાએ હવે સમોસાથી ડરવાની જરૂર નથી. સમોસાએ સ્વાસ્થ્યપ્રદ હોવાની બાબતે બર્ગરને પછાડ્યું છે.

સેન્ટર ફોર સાયન્સ એન્ડ એન્વાયર્ન્મેન્ટ (સીએસઈ)નાં અભ્યાસનાં આધારે સમોસામાં કોઈ પ્રકારનાં જોખમી કેમિકલ હોતા નથી. તેમજ લાંબા સમય સુધી સાચવી રાખતા તમાં કોઈ ખાસ કેમિકલ પ્રક્રિયા થતી નથી.

જ્યારે બર્ગરમાં એવા કેમિકલ હોય છે જે શરીરમાં એસિડિટી માટે જવાબદાર હોય છે. બ્રેડ હોવાના કારણે તેમાં યીસ્ટનું પ્રમાણ જોવા મળ્યું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ પ્રદેશ સપનાંની દુનિયા જેવો છે, જેની મુલાકાત ઘણા લોકો લેવા ઇચ્છતા હોય છે.

ઉચ્ચ સપાટી પર આવેલો નયનરમ્ય પ્રદેશ, જ્યાં સુધી નજર પહોંચે ત્યાં સુધી કુદરતી સૌંદર્ય વચ્ચેથી યાત્રાળુઓ જાણે ભેખડોમાંથી બહાર આવતા હોય તેવું દૃશ્ય નજરે ચડે છે. આ પ્રદેશનો ખડકાળ ચહેરો દેખીતી રીતે કાળો છે પણ તેના શિખરનું આવરણ, સફેદ બરફના જાડા પડથી આચ્છાદિત થઈ ગયું છે.

તેની પીગળતી હિમનદીઓ અગ્ર ભૂમિના વિશાળ તળાવમાં વહી રહી છે. તેના પાણીની શુદ્ધતા, નિર્મળતા અને સૌંદર્ય અવર્ણનીય છે.

સાધુ, સંત, લામા, જાપાનીઝ, બૌદ્ધ, હિંદુ અને જૈન ધર્મના અભ્યાસુઓ, આધ્યાત્મિક જીવોને લીધે સદીઓથી આ ભૂમિનું સાંસ્કૃતિક અને નૈસર્ગિક મહત્ત્વ અકબંધ છે.

ભારત, નેપાળ, ભૂતાન અને ચીનમાં (ચીનના તિબેટનો ઑટોનોમસ પ્રદેશ) રહેતા ઘણા શ્રદ્ધાળુઓ માટે આ પ્રદેશ દેવ-દેવીઓનું ગૃહ છે, જેમાં ભગવાન શંકર અને દેવી પાર્વતીનો પણ સમાવેશ થાય છે.

આને લીધે જીવનમાં એક વખત કૈલાસ-માનસરોવર યાત્રા કરવી મહત્ત્વની મનાય છે. આ યાત્રા બેથી ત્રણ સપ્તાહ સુધી ચાલે છે. (તેનો આધાર તમે કયાંથી યાત્રા શરૂ કરો છો તેના પર છે.)

ઍરક્રાફ્ટ, જીપથી અને ઘણો વિસ્તાર પગપાળા પાર કરવો પડે છે. યા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્રા માટે વિશ્વના સૌથી આકરા ગણાતાં ભૈગોલિક વિસ્તારોમાંનો આ એક આ વિસ્તાર છે. આને 'ટ્રાન્સ હિમાલય રિજન' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

ઉત્તરાખંડ-લિપુલેખ રોડલિંક એ પ્રવાસને 'ઘણી હદ સુધી ઓછા સમય'નો કરવો એ મોદી સરકારની પ્રાથમિકતા હતી.

8મી મેના રોજ ભારતના સંરક્ષણમંત્રીએ આ બહુલક્ષી યોજનાનું વીડિયો મારફતે ઉદ્ઘાટન કર્યું, પણ હજુ આ માર્ગમાં અડચણો ઘણી છે.

અડચણ નંબર એક

આ ઉનાળામાં યાત્રા શરૂ થશે કે નહી તે અંગે વિશ્વભરમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમણને લીધે અનિશ્ચિતતા છે.

ચીન, જ્યાં આ વાઇરસનો ઉદ્ભવ થયો હોવાનું માનવામાં આવે છે ત્યાની સરકાર પ્રમાણે આંતરાષ્ટ્રીય યાત્રીઓએ ફરજિયાતપણે 14 દિવસના ઑબઝર્વેશન અને ક્વોરૅન્ટીનમાં રહેવું પડે છે.

તિબેટના વિસ્તારમાં પણ સમાન નિયમ પાળવામાં આવે છે. નેપાળ-તિબેટ/ચીનના અધિકારીઓ તેમ જ ટૂર ઑપરેટરોના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ નિયમને લીધે કૈલાસ-માનસરોવરની યાત્રા કરવા માગતા દક્ષિણ એશિયાના યાત્રાળુઓ માટે જૂન, જુલાઈ અને ઑગસ્ટ માટેની પણ યોજના બનાવી શકવી મુશ્કેલ છે.

તિબેટ સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી વેબસાઇટ Tibet.cn પ્રમાણે ચીનમાં જનજીવન ધીમેધીમે થાળે પડી રહ્યું છે. મુસાફરોને નૈસર્ગિક અને સાંસ્કૃતિક સ્થળોના પ્રવાસ માટે ફરીથી પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

તેમ છતાં વિશ્વભરમાં કોરોના સંક્રમણની પરિસ્થિતિ વધુ કથળે એવો ભય તો યથાવત્ છે.

દાખલા તરીકે, ભારતના અરુણાચલ પ્રદેશના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા પૂર્વ તિબેટના જાણીતા શહેર ન્યાંગચીએ યાત્રીઓને જાહેર સ્થળે ફરવાની પરવાનગી હજુ નથી આપી. આવા જ સમાન નિયમો લહસા, અને નાગરી પ્રદેશ કે જયાં કૈલાસ પર્વત અને માનસરોવર આવેલા છે ત્યાં પણ લાગુ પડે છે. જુલાઈ-ઑગસ્ટ સુધી શું થશે કોને ખબર?

Tibet.cn પર જણાવ્યાનુસાર, સ્થાનિક પ્રદેશમાં કોરોના વાઇરસને લીધે પરિસ્થિતિ કાબૂમાં છે :

"ચીનમાં જ્યારે કોરોના વાઇરસ ફાટી નીકળ્યો અને ચેતવણી આપવામાં આવી હતી ત્યારથી જ તિબેટે કટોકટીની પરિસ્થિતિ જાહેર કરી જરૂરી પગલાં લીધાં હતાં, કેમ કે આ વિસ્તારમાં મર્યાદિત તબીબી સંસાધનો અને ઓછા ઑક્સિજનને લીધે પરિસ્થિતિ વધુ વણસી શકે છે."

સમદુપ, જેઓ એક તિબેટિયન ટ્રાવેલ ઑપરેટર છે અને લહસામાં 'ઍક્સપ્લોર તિબેટ' નામે ટૂર ચલાવે છે.

તેમણે ઇમેલ મારફતે જણાવ્યું છે કે કેરુંગ નજીર નેપાળ-ચીન/તિબેટની સીમા અને લિપુલેખ પાસે આવેલી ટ્રાઇનેશનલ સીમા ઑગસ્ટ સુધીમાં ફરી ખૂલી જશે છતાં તિબેટ પર પણ અનિશ્ચતતાનાં વાદળો તો ઘેરાયેલાં જ છે.

તેમણે...


આ પ્રશિક્ષણ શિબિરમાં વહેંચવામાં આવેલી પુસ્તિકા 'વીર સાવરકર, કિતને વીર?'માં ડૉમિનિક લાપિએ અને લેરી કૉલિન્સના પુસ્તક 'ફ્રીડમ એટ મિડનાઇટ'ને ટાંકીને દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે વીર સાવરકરના નાથુરામ ગોડસે સાથે સમલૈંગિક સંબંધ હતા.

આ બુકલેટમાં સાવરકર વિશે છપાયેલી ટિપ્પણીઓને લઈને ભારતીય જનતા પાર્ટી અને શિવસેનાની સાથે-સાથે વિનાયક સાવરકરના પૌત્ર રંજિત સાવરકરે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો.

તો હિંદુ સહાસભાએ કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી સમલૈંગિક છે એવી વાત પણ કરી છે. ઇન્ડિયા ટુડેમાં પ્રકાશિત એક અહેવાલમાં હિંદુ મહાસભાએ કહ્યું કે, અમને તો વાતો એવી પણ સંભળાય છે કે રાહુલ ગાંધી સમલૈંગિક છે.

રંજિત સાવરકરે આ મામલે મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરે સાથે મુલાકાત કરવાના પ્રયત્નો કર્યા હતો પરંતુ મુખ્ય મંત્રી કાર્યાલયમાં પહોંચ્યા પછી પણ મુખ્ય મંત્રીએ તેમને મળવાનો સમય ન આપ્યો.

તેમણે કહ્યું, "હું આખો દિવસ તેમની સાથે મુલાકાત કરવા માટે પ્રયત્ન કરતો રહ્યો પણ તેમના સચિવે મારા સંદેશાનો જવાબ ન આપ્યો અને મારો ફોન ન ઉઠાવ્યો."

"આ પછી હું મુખ્ય મંત્રી કાર્યાલય આવી ગયો. અહીં મને બેસવા માટે કહેવામાં આવ્યું પણ 50 મિનિટ પછી ખબર પડી મુખ્ય મંત્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી ઑફિસમાંથી નીકળી ગયા છે. આ પછી હું તેમની ઑફિસમાં એક પત્ર છોડીને પરત આવી ગયો."

આ જ પુસ્તિકામાં સાવરકરના ગૌ-ભક્તિને લઈને વિચારો શું હતા તેનો ઉલ્લેખ પણ કરવામાં આવ્યો છે.

કૉંગ્રેસ સેવાદળનો દાવો

કૉંગ્રેસ સેવાદળના 10 દિવસીય પ્રશિક્ષણ કાર્યક્રમની શરૂઆત ભોપાલમાં ગુરુવારે થઈ છે. જેમાં રાષ્ટ્રીય સેવક સંઘ અને ભારતીય જનતા પાર્ટીનાં કેટલાંક તથ્યો અને તેના વિશે જાણકારીઓ આપવામાં આવી છે.

આ પુસ્તિકામાં લખ્યું છે કે નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝે બીજા વિશ્વ યુદ્ધ દરમિયાન દેશને આઝાદ કરાવવા માટે વિદેશી સહાયતા મેળવવા પ્રયત્નો કરી રહ્યા હતા અને દેશના પૂર્વોત્તર પર એક અન્ય હુમલાની યોજના બની રહી હતી, ત્યારે વીર સાવરકરે અંગ્રેજોને પૂર્ણ સૈન્ય સહકાર આપવાની ભલામણ કરી હતી.

પુસ્તિકામાં એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આરએસએસ અને ભાજપ અને તેમના સહયોગીની વર્તમાન વિચારધારાથી અલગ સાવરકરે ક્યારેય ગાયને ધાર્મિક મહત્ત્વ નથી આપ્યું, બલકે એને આર્થિક રીતે ઉપયોગી માની.

આ પુસ્તિકાથી વિપક્ષ ભાજપને સત્તાપક્ષ કૉંગ્રેસને ઘેરવાની તક મળી છે. ભાજપે આ પુસ્તિકામાં રજૂ કરવામાં આવેલાં તથ્યો પર વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

શિવસેના નેતા સંજય રાઉતે કૉંગ્રેસ સેવાદળની પુસ્તિકા પર પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું, "સાવરકર એક મહાન વ્યક્તિ હતી. એક સમુદાય એમની સામે બોલ્યા કરે છે. તે કોઈ પણ લોકો પણ હોય, આ તેમના મગજની ગંદકી દર્શાવે છે."

ભાજપનો જવાબ

ભાજપના પ્રવક્તા રજનીશ અગ્રવાલે બીબીસીને કહ્યું, "મહાત્મા ગાંધીએ યંગ ઇન્ડિયામાં વીર સાવરકરની પ્રશંસા કરી હતી. ઇન્દિરા ગાંધીએ વડા પ્રધાન તરીકે તેમની ટિકિટ જાહેર કરી હતી. તેમણે એ પણ લખ્યું કે સાવરકર મહાન યોદ્ધા હતા."

તેમણે આગળ કહ્યું, "તે મહાત્મા ગાંધી અને ઇન્દિરા ગાંધીના વિચારો પર ચાલનારી કૉંગ્રેસ નથી પરંતુ તે સામ્યવાદી વિચારો પર ચાલનારી કૉંગ્રેસ છે."

"કોઈ વૈચારિક ચર્ચા હોય તો વાત સમજમાં આવે છે પરંતુ અશ્લીલ, અપમાનજનક અને આપત્તિજનક ટિપ્પણીઓ કરવી એ માત્ર વીર સાવરકરનું નહીં સ્વાતંત્ર્યસેનાનીઓનું અપમાન છે."

કૉંગ્રેસની દલીલ

જ્યારે, કૉંગ્રેસ આ આખા મામલે બચાવ કરી રહી છે.

કૉંગ્રેસ પ્રવક્તા પંકજ ચતુર્વેદીએ કહ્યુ, "આ મામલો કૉંગ્રેસનો વિચાર એ જ છે જે આખા દેશનો છે. સાવરકરની ભૂમિકા અંગે જે ઇતિહાસમાં કહેવામાં આવ્યું છે તે જ અમારું કહેવાનું છે."

પંકજ ચતુર્વેદીએ આગળ કહ્યુ, "ભારતીય જનતા પાર્ટી તેમને ભલે વીર કહે પરંતુ એ સત્ય છે કે જ્યારે તેમણે અંગ્રેજોની...


આ પ્રશ્ન માત્ર ભાજપનો ન હતો. 500 વર્ષથી આ વિવાદ હતો અને ભારતમાં બહુમતી સમાજ માટે તે આસ્થા અને ગુસ્સાનો વિષય રહ્યો હતો તેને માટે અનેક વાર સંઘર્ષ પણ થયો. સ્વતંત્ર ભારતમાં પણ દેશવ્યાપી રામભક્તો, હિન્દુ મહાસભા, રામરાજ્ય પરિષદ, શિવસેના, સાધુ સમાજ, રાષ્ટ્રીય સ્વયમ સંઘ, ભારતીય જન સંઘ વગેરે આ પ્રશ્નમાં સામેલ રહ્યા. કૉંગ્રેસમાં પણ એવા નેતાઓ હતા જેમને રામજન્મભૂમિની સ્થાપનામાં રસ હતો.

પરંતુ ભારત વિભાજન પછી હિન્દુ અને મુસ્લિમ એવા બે છેડા કોઈ ને કોઈ સવાલ પર સંવેદનશીલ રહ્યા છે, રમખાણો પણ થયાં અને વિવાદાસ્પદ માળખું પણ તેમાં બાકાત ના રહ્યું. ભાજપને એવું લાગતું હતું કે સત્તા પર બેઠેલો કૉંગ્રેસ પક્ષ વોટબૅન્ક માટે મુસ્લિમ લઘુમતી ને પંપાળી રહ્યો છે અને રામજન્મભૂમિ જેવા પ્રશ્નના ઉકેલને ટાળી રહ્યો છે. પરિણામે તત્કાલીન ભાજપ નેતા એલ.કે અડવાણીએ સોમનાથ યાત્રા કાઢી. એ પહેલાં જન સંઘ-ભાજપના તમામ ચૂંટણીઢંઢેરામાં આ પ્રશ્ન સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો.

રામજન્મભૂમિ મુદે ભાજપે સમગ્ર હિન્દુ સમાજની લાગણીનો પડઘો પાડ્યો. પરંતુ જ્યારે આ યાત્રા વિવાદાસ્પદ માળખા પાસે પહોંચી ત્યારે અદાલતના જણાવ્યા પ્રમાણે ટોળું બેકાબૂ બન્યું અન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે માળખાને તોડી પાડ્યું. જો પૂર્વ નિયોજીત કાવતરું હોત તો રામલલ્લાને ખસેડી લેવાયા હોત. નેતાઓ માટે પણ આ ઘટના આશ્ચર્યજનક હતી અને અડવાણીએ તો તેને રોકવા પણ પ્રયત્ન કર્યો.

આ 28 વર્ષોમાં ભાજપના કેટલાક નેતાઓ રાજ્ય અને કેન્દ્રમાં સત્તાસ્થાને પણ પહોંચ્યા હતા. આમાંના કેટલાકના અવસાન થયાં છે. ડૉ.જોષી અને અડવાણી જેવા વયોવૃદ્ધ થયા છે. ઉમા ભારતીને સત્તાની રાજનીતિમાં હજી પદ મળ્યું નથી. વી.એચ.પીના અશોક સિંઘલ મૃત્યુ પામ્યા છે.

આ સંજોગોમાં ભાજપને માટે આ ચુકાદો કોઈ ખાસ મહત્વ રાખતો નથી. જે નવા નેતાઓ તૈયાર થયા અને સંગઠન અને સત્તામાં છે તેમને માટે આ ચુકાદાની કોઈ અસર છે નહીં અને રહેશે પણ નહીં. બેશક, સામાન્ય કાર્યકર્તાઓને કદાચ મથુરા અને કાશીના બે આસ્થા કેન્દ્રો વિષે સક્રિય થવાનું ગમશે.

છેવટે તો બંધારણ, ન્યાયતંત્ર, સરકાર અને પ્રજાનું એક પરંપરાગત સાંસ્કૃતિક અસ્તિત્વ છે તેને સેક્યુલરિઝમને નામે નષ્ટ કરી શકાય નહીં એટલી વાસ્તવિકતા આપણાં લોકતંત્ર એ સ્વીકારવી જોઈએ અને મુખ્યત્વ મુસ્લિમ લઘુમતી સમાજે પણ સમજણપૂર્વક તેનો સ્વીકાર કરવો જોઈએ.

હજી આ પ્રશ્ન ન્યાયતંત્ર માટે જો ચાલુ રહે તો પણ તેની સાર્વજનિક જીવન પર કોઈ અસર રહેવાની નથી.

(લેખમાં વ્યક્ત કરવામાં આવેલા વિચાર લેખકના અંગત વિચાર છે, બીબીસીના નહીં.)

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો