આનંદીબહેન પટેલે શિક્ષિકામાંથી રાજ્યપાલ સુધીની સફર ખેડી છે

ભાજપ-કૉંગ્રેસ બંને માટે બહુમતથી હાથવેંતનું છેટું રહેશે તેમ જણાય છે.

આ સંજોગોમાં માયાવતીનો બહુજન સમાજ પક્ષ તથા અન્ય અપક્ષોની પાસે સત્તાની ચાવી છે.

જોકે, ખરેખર તો ગુજરાતનાં પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની નજીક એવાં આનંદીબહેન પટેલની પાસે મધ્યપ્રદેશમાં આગામી સરકારના ગઠનનું હુકમનું પત્તું છે.

રાજ્યપાલ તરીકે હોદ્દાની રૂએ આનંદીબહેન પટેલ ઇચ્છે તે પક્ષ (કે ગઠબંધન)ને સરકાર રચવાનું આમંત્રણ આપી શકે છે.

શું છે બંધારણીય જોગવાઈ?

બંધારણનના વિશેષજ્ઞ સુભાષ કશ્યપના મતે,"બંધારણીય જોગવાઈઓ મુજબ રાજ્યમાં સરકાર રચવા માટે કોને આમંત્રણ આપવું, તેનો વિશેષાધિકાર રાજ્યપાલ પાસે રહેલો છે."

"જોકે, તેમની પાસેથી એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે તેઓ એવી વ્યક્તિને સરકાર બનાવવા માટેનું આમંત્રણ આપે, જે સ્થિર સરકાર આપી શકવાની સ્થિતિમાં હોય."

"કયા પક્ષ (કે ગઠબંધન) પાસે બહુમત છે અને કોની પાસે નહીં, તેનો નિર્ણય માત્ર અને માત્ર વિધાનગૃહમાં વિશ્વાસમત પર મતદાન સમયે થઈ શકે."

પૂર્વ ઍટર્ની જનરલ સોલી સોરાબજીએ newsminuteને જણાવ્યું હતું, "સામાન્ય રીત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે આવી સ્થિતિમાં (જ્યારે કોઈ એક પક્ષ કે ગઠબંધનને બહુમતી ન મળી હોય અને સ્થિતિ અસ્પષ્ટ હોય) ત્યારે રાજ્યપાલ સૌથી મોટા પક્ષને સરકાર રચવાનું આમંત્રણ આપે છે."

"જે પક્ષને સરકાર રચવાનું આમંત્રણ મળ્યું હોય, તેણે સામાન્ય રીતે એક અઠવાડિયામાં બહુમતી પુરવાર કરવાની હોય છે. આ ગાળા દરમિયાન જો વિરોધ પક્ષ અવિશ્વાસનો પ્રસ્તાવ લાવે અને તે પસાર થઈ જાય તો થોડા સમય માટે રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ થાય છે."

જો કોઈ રાજ્યમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન લાગુ થાય તો પણ એવા સંજોગોમાં રાજ્યપાલની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ બની રહે છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

હવે આનંદીબહેન શું કરશે?

ચૂંટણી પરિણામો બાદ કૉંગ્રેસી કાર્યકરોમાં ખુશીની લહેર ફરી વળી હતી

બીબીસી ઇન્ડિયાના ડિજિટલ એડિટર મિલિંદ ખાંડેકરના કહેવા પ્રમાણે, "હાલની સ્થિતિ પ્રમાણે, કૉંગ્રેસ બહુમતની નજીક છે. છતાંય હુકમનું પત્તું આનંદીબહેનના હાથમાં રહેશે."

"કૉંગ્રેસ અને ભાજપ એમ બંને પક્ષ રાજ્યપાલ સમક્ષ સરકાર રચવા માટે દાવો કરી શકે છે. જો બહુમતથી છેટું હોય તો તેઓ સમર્થન માટેના પત્ર રજૂ કરવાના રહેશે."

"ત્યારબાદ પોતાના વિવેકાધિકારનો ઉપયોગ કરતા તેઓ કોઈ પક્ષ કે ગઠબંધનને સરકાર રચવાનું આમંત્રણ આપી શકે છે."

ભોપાલથી બીબીસી સંવાદદાતા વિનીત ખરેના જણાવ્યા પ્રમાણે, "ચૂંટણીઓ દરમિયાન ભાજપે અપેક્ષા કરતાં વધુ સારું પ્રદર્શન કર્યું છે. આ કૉંગ્રેસ કે ભાજપ તરફી સ્પષ્ટ જનાદેશ નથી.

"આ સંજોગોમાં બહુજન સમાજ પક્ષ તથા સમાજવાદી પક્ષ જેવા નાના પક્ષો તથા અપક્ષ ધારાસભ્યો મહત્ત્વપૂર્ણ બની રહેશે."

વિનીતના ઉમેરે છે કે જ્યારે કોઈ પક્ષ સરકાર બનાવવા માટે રાજ્યપાલ સમક્ષ દાવો રજૂ કરશે અને તે માટે જરૂરી પુરાવા રજૂ કરશે, ત્યારે તેમની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ બની રહેશે, કારણ કે હજુ સુધી કોઈ ગઠબંધન થયું નથી.

આવા સંજોગોમાં 'હોર્સ ટ્રેડિંગ' (ધારાસભ્યોના ખરીદ-વેચાણ)ની શક્યતાઓ પણ નકારાતી નથી.

આનંદીબહેન વજુભાઈવાળા વાળી કરશે?

યેદિયુરપ્પાના શપથ ગ્રહણ વખતે વજુભાઈ વાળા

આ વર્ષે કર્ણાટકમાં યોજાયેલા ચૂંટણીમાં જેડીએસ (જનતા દળ સેક્યુલર) અને કૉંગ્રેસના ચૂંટણી પછીના ગઠબંધનને સરકાર બનાવવા માટે દાવો કર્યો હતો.

તેની સામે ભાજપે પણ પોતાને અન્ય ધારાસભ્યોનું સમર્થન હોવાનો દાવો કરીને કર્ણાટકના રાજ્યપાલ વજુભાઈ વાળા પાસે સરકાર રચવાનો દાવો કર્યો હતો.

જેડીએસ અને કૉંગ્રેસના ગઠબંધન પાસે ભાજપ કરતાં વધારે બેઠકો હતી તેમ છતાં વજુભાઈએ ભાજપને સરકાર રચવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું....


આનાથી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે હજુ પણ તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ છે, તેના પરિણામ સ્વરૂપ પાકિસ્તાને તેના હવાઈક્ષેત્ર પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે. આ પ્રતિબંધથી આંતરરાષ્ટ્રીય ઍરલાઇન્સ કંપનીઓ પ્રભાવિત થઈ છે.

પાકિસ્તાને આ ઘટનાઓ પછી છેલ્લા ઘણા સમયથી તેના હવાઈક્ષેત્રને ઉડાન માટે બંધ કરી દીધું હતું અને તે પછી જ્યારે આંશિક રીતે તેમાં છૂટછાટ આપી તેમાં પણ ભારત સાથેની હવાઈસીમાનો સમાવેશ નહોતો થતો. હવે પાકિસ્તાને ભારતીય ઉડાનો માટે તેના હવાઈક્ષેત્ર પર લાદેલો પ્રતિબંધ 30 મે સુધી નહીં ઉઠાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

પાકિસ્તાનના આ નિર્ણયને કારણે પૂર્વથી પશ્ચિમ અને પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ જનારી આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડાનોમાંથી કેટલીક ઉડાનો પ્રભાવિત થઈ છે.

આને કારણે હવાઈ કંપનીઓના ખર્ચા તો વધ્યા જ છે, ઉડાનનો સમય પણ વધ્યો છે. કેટલીય ઉડાન જે નૉન-સ્ટૉપ હતી તેને ઈંધણ માટે રોકાવું પડે છે જેની ખર્ચ અલગઅલગ છે.

આ પ્રતિબંધથી સૌથી વધારે પ્રભાવિત પાકિસ્તાનના પાડોશી દેશો છે જેમની ઓછા દરની ઉડાનોને હવે લાંબો રસ્તો કાપવો પડે છે. જોકે, આનાથી પૂર્વ તરફ અને અમેરિકા જતી ઉડાનો પર ગંભીર પ્રભાવ પડ્યો છે.

અત્યાર સુધી શું સ્થિતિ છે?

આ સમયે પાકિસ્તાનની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પૂર્વ અને ભારતની પશ્ચિમ સીમા પરથી ઉડાનોને પસાર થવાની અનુમતિ નથી. આનાથી દુનિયાભરમાંથી આવતી ઉડાનો આ સીમાથી દૂર રહી ઉડાન ભરે છે.

પાકિસ્તાની સરકારે અત્યાર સુધી આ વિષયમાં કોઈ નિર્ણય નથી કર્યો અને નાગરિક ઉડ્ડયન પ્રાધિકરણનું કહેવું છે કે તે સરકારે કરેલા આદેશનું પાલન કરે છે અને આગળ પણ સરકારે કરેલા નિર્ણયનો અમલ કરાશે.

આ સમયે પાકિસ્તાનના હવાઈક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરી કોઈ પણ વિમાન પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ અને  પૂર્વથી પશ્ચિમ તરફ નથી જઈ શકતા. ઉદાહરણ રૂપે કાબુલથી દિલ્હીની ઉડાન હવે પાકિસ્તાનના રસ્તે નથી જઈ શકતી, પણ આ ઉડાને ઈરાનથી અરબસાગર થઈને દિલ્હીનો રસ્તો લેવો પડશે.

પાકિસ્તાન આવનારી ઉડાનો અથવા પાકિસ્તાન ઉપરથી પસાર થઈ ચીન, કોરિયા અને જાપાન જનારી ઉડાનો પાકિસ્તાનના હવાઈક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરી શકે છે. જોકે, તેમણે પશ્ચિમી સીમાથી બચીને પાકિસ્તાન ઉપરથી પસાર થઈને જવું પડે છે.

આ વિશે વધુ વાંચો

આ પ્રતિબંધથી પાકિસ્તાનમાં શું અસર?

આ પ્રતિબંધથી પાકિસ્તાનથી પૂર્વ તરફ મુસાફરી કરનારા યાત્રિકો માટે મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ છે. પાકિસ્તાનથી દૂર આવેલા ઑસ્ટ્રેલિયા જનારા યાત્રિકો મોટા ભાગે થાઈ ઍરવેઝની ઉડાનોથી મુસાફરી કરતા હતા પણ તેમણે આજકાલ તેમની ઉડાનો સ્થગિત કરી દીધી છે.

ક્વાલાલુમ્પુરથી લાહોર માટે સસ્તા દર પર ટિકિટ ઉપલબ્ધ કરાવનારી મલેશિયાની ખાનગી ઉડાન કંપની માલિંડો ઍરની ઉડાનો પણ બંધ છે અને આ હવાઈ કંપની પાસેથી ટિકિટ લેનારા યાત્રિકો પરેશાન છે.

પાકિસ્તાન ભારતીય વિમાનો માટે ખોલશે હવાઈક્ષેત્ર?

ઉડાનો રદ થયા પછી ઍરલાઇન્સે યાત્રિકોને રૂપિયા પરત આપવાની જગ્યાએ એવા વાઉચર આપ્યા જેનો તેઓ બીજી ઉડાનો માટે ઉપયોગ કરી શકે પણ આ વાઉચર પાકિસ્તાન માટે કોઈ કામના નથી કારણ કે પાકિસ્તાન માટે માલિંડોની ઉડાનો બંધ છે.

હોંગકોંગની ઍરલાઇન્સ કેથે પેસિફિક પાકિસ્તાન માટે ઉડાનો શરૂ કરવાની છે પણ હાલની સ્થિતિને કારણે આવું શક્ય બનવું મુશ્કેલ છે.

ઍરલાઇન્સ કંપનીઓ અને યાત્રિકો ઉપરાંત પાકિસ્તાનની પૂર્વીય હવાઈસીમા પર પ્રતિબંધને કારણે નાગરિક ઉડ્ડયન પ્રાધિકરણને ઓછામાં ઓછા 12થી 15 અરબ રૂપિયાના નુકસાનનો અંદાજ છે.

નાગરિક ઉડ્ડયન પ્રાધિકરણની કુલ આવક 60થી 70 અરબ રૂપિયા વચ્ચે છે, જેમાંથી અંદાજે 30થી 35 ટકા વિભિન્ન આંતરરાષ્ટ્રીય ઍરલાઇન્સ કંપનીઓ તરફથી હવાઈસીમાના ઉપયોગ માટે ભાડા સ્વરૂપે મેળવવામાં આવે છે.

પ્રભાવિતોમાં અન્ય કોણ-કોણ છે?

આ પ્રતિબંધથી જે દેશ પ્રભાવિત થયા છે તે દેશમાંનો એક છે ભારત....


આની પાછળ કોરોના વાઇરસનો ભય કારણભૂત છે, જેને હવે વૈશ્વિક મહામારી તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યો છે અને જે ફક્ત ચીનને જ નહીં વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને ધાર્યા કરતાં વધુ મોટું નુકસાન કરે તેવી દહેશત કારણભૂત છે.

જેમણે અત્યારે ખીણમાં કૂદકો માર્યો તેવાં દુનિયાના શૅરબજારો આમાંથી બહુ ઝડપથી પાછાં ફરી શકશે એવી શક્યતા નથી.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી આ કોરોના વાઇરસ ફેલાતો અટકશે નહીં ત્યાં સુધી શૅરબજારની સ્થિતિમાં સુધારો નહીં આવે અને બજાર લાંબાગાળાની મંદી એટલે કે BEAR માર્કેટમાં પ્રવેશી ગયું છે. આ અંગે વાચો ગુજરાતના વરિષ્ઠ અર્થશાસ્ત્રી ડૉ. જય નારાયણ વ્યાસનો દૃષ્ટિકોણ.

બીજું કારણ, તેલના વેપારનું યુદ્ધ છે અને તેના કારણે કારણે બ્રૅન્ટ ક્રૂડના ભાવમાં કડાકો બોલ્યો છે.

પહેલો મુદ્દો આગળ વધારીએ. ભારતમાં અત્યાર સુધી લગભગ 70થી વધુ જેટલા કન્ફર્મ કોરોના વાઇરસના કેસ સપાટી પર આવ્યા છે.

આ પરિસ્થિતિમાં ભારતે પોતાની જાતને જ કોરન્ટાઇનમાં મૂકી હોય તે રીતે કેટલીક અપવાદરૂપ શ્રેણીઓને બાદ કરતા બધા જ પ્રકારના વિઝા ઉપર 15 એપ્રિલ 2020 સુધી પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે.

11મી માર્ચે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા કોરોન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા વાઇરસના ફેલાવાને વૈશ્વિક મહામારી (Global Pandemic) જાહેર કરવામાં આવી.

આને પગલે વાઇરસ ફેલાતો અટકે તે માટે અમેરિકાના પ્રૅસિડેન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે યુરોપમાં મુસાફરી ઉપર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે.

જે. પી. મૉર્ગન કંપનીના ચીફ ઇન્ડિયા ઇકૉનૉમિસ્ટ સાજિદ ચિનોય દ્વારા જણાવાયા મુજબ દર 24 કલાકે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થાને થનાર નુકસાનનો અંદાજ ધાર્યા કરતાં વધારે તીવ્ર હોવાનું બહાર આવી રહ્યું છે.

સાજિદ કહે છે કે હાલ પૂરતું અર્થશાસ્ત્રને બાજુએ મૂકીએ, કારણ કે એ બીજી પ્રાથમિકતા છે પણ આ કોરોના વાઇરસ એ જાહેર આરોગ્ય (પબ્લિક હેલ્થ)ની એવી કટોકટી છે જે આધુનિક સમયમાં જોવા મળી નથી.

આ કારણથી સમગ્ર વિશ્વમાં અર્થવ્યવસ્થાને થનાર નુકસાન ધાર્યા કરતાં વધુ મોટું અને ગંભીર હશે એમ કહેવું વધારે યોગ્ય રહેશે.

આ નુકસાનના આંકડા જેમજેમ વિગતો મળતી જાય એમ દર 24 કલાકે રિવાઇઝ કરવામાં આવે છે, પણ ભારતીય જીડીપી 70થી 80 બેઝિક પૉઈન્ટ જેટલો ઘસાશે અને એમાં વધારો થવાની શક્યતાને નકારી શકાય નહીં એવું નિષ્ણાતો માનવું છે.

વિશ્વભરમાં અત્યાર સુધી 1.18 લાખ જેટલા કોરોના વાઇરસના ચેપ લાગવાના કિસ્સા જોવા મળ્યા છે અને 4300 કરતાં વધુ લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે.

12,000 ચેપના કેસ અને 1000થી વધુ મૃત્યુ સાથે ચીન પછી ઇટાલી બીજા નંબરે આવે છે. દક્ષિણ કોરિયા અને ઈરાન બંનેમાં 7,000 કરતાં વધુ કેસ નોંધાયા છે. આ મોટી ચિંતાની બાબત છે.

જ્યાં સુધી ચીનને લાગેવળગે છે ત્યાં સુધી, ગુરૂવારે સુધીની ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, 80,793 કેસમાંથી 62,793 દરદીઓ સંપૂર્ણપણે રોગમુક્ત થયા છે જ્યારે 3169 વ્યક્તિઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

શૅરબજાર માટે એવું કહેવાય છે કે એમાં આશાવાદ (Hope) અથવા ભય (Fear)ની ધારણા મુજબ વધઘટ થાય છે.

અત્યારે કોરોના વાઇરસને કારણે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા ખૂબ ગંભીર રીતે ઘવાશે એ ધારણાએ ભારતીય શૅરબજાર સારું એવું તૂટ્યું છે.

બે કૅપિટલના સ્થાપક સિદ્ધાર્થ મહેતા હજુય બજાર વધુ તૂટશે એવો ભય વ્યક્ત કરે છે. નિફ્ટી-50 અને સેન્સેકસ 24 મહિનામાં સૌથી વધુમાં વધુ તૂટ્યા છે.

આમ, કોરોના વાઇરસે રોકાણકારોના 10 લાખ કરોડ રૂપિયાનું પાણી કરી નાખ્યું છે.

BEARનું બજાર?

ભારતીય શૅરબજારમાં જાન્યુઆરીમાં જે ઊંચી સપાટીએ જોવાઈ હતી, ત્યાંથી 20 ટકા જેટલું તૂટ્યું છે.

ડાઉજૉન્સ ફેબ્રુઆરી 20 પછી 19 ટકા તૂટ્યો છે, જેની સામે ચીનનું શૅરબજાર આ જ સમયગાળા દરમિયાન માત્ર 5.5 ટકા તૂટ્યું છે.

નિષ્ણાતોના મતે પરિસ્થિતિ સુધરતા ઓછામાં...


આની સરખામણીમાં ઉત્પાદન ઘટયું નથી એટલે કોરોનાની આ મહામારીના સમયમાં વિશ્વમાં ક્રૂડઑઇલના સ્ટૉકમાં ભરાવો થઈ ગયો છે. ક્રૂડઑઇલના સ્ટોરેજ માટેના ભંડારો તેમજ અન્ય શક્યતાઓ સંપૂર્ણપણે વપરાઈ ચૂકી છે.

શેલમાં 'સેલ'

આ કારણોસર ઇતિહાસમાં પહેલીવાર ક્રૂડઑઇલના ભાવ નકારાત્મક ઝોન સુધી પહોંચ્યા. ક્રૂડઑઇલના ઉત્પાદકો માટે આ પીડાદાયક સમય છે.

અમેરિકામાં શેલ (Shale) ઑઇલના ઉત્પાદકોમાંથી ઘણા બધાએ નવું ડ્રિલિંગ માંડી વાળ્યું છે, જ્યારે કેટલાકને તો એમના કાર્યરત કૂવાને પણ બંધ કરવાની ફરજ પડી છે.

આમાં નાના ઑઇલ ઉત્પાદકોનો તો ખુરદો બોલી જશે. જોકે આ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વધારે પડતા નિરાશાજનક પ્રતિભાવને કારણે આજે જે પરિસ્થિતિ ઉભી થઈ છે તે જ પરિસ્થિતિ આવનાર સમયમાં ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં બહુ મોટો ઉછાળો આવે તેવી શક્યતાનું સર્જન કરશે.

આ નિષ્ણાતો માને છે કે ક્રૂડઑઇલના ભાવ ઐતિહાસિક સપાટીએ નીચા ઉતરી ગયા છે, પણ આ પછીનું સ્ટેજ એ ક્રૂડઑઇલમાં તેજીનું સ્ટેજ હશે.

આજે અડધોથી પણ વધુ દુનિયામાં લૉકડાઉનનો છે. પેસેન્જર માટેની વિમાની સેવાઓ સ્થગિત છે, ફેક્ટરીઓ બંધ છે, રેલવે અને રોડ જેવી ટ્રાન્સપૉર્ટ સેવાઓ પણ કોરોનાની પરિસ્થિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તિની અસરમાં લગભગ બંધ જેવી પડી છે. આ સ્થિતિમાં ક્રૂડઑઇલની માગ રોજના 92 લાખ બૅરલ જેટલી ઘટી જાય એવું ઇન્ટરનેશનલ ઍનર્જી એજન્સીનું માનવું છે, પણ આ કાયમી પરિસ્થિતિ નથી.

વિકાસની 'વાટ' વસમી

વિશ્વના કેટલાય દેશોની અર્થવ્યવસ્થા 2020માં નકારાત્મક વિકાસ દર્શાવશે.

વિશ્વ વ્યાપારમાં લગભગ 40 ટકા જેટલી ઘટ આવશે પણ આ પરિસ્થિતિ ઘણા બધા નિષ્ણાતો અને ઇન્ટરનેશનલ મૉનિટરિંગ ફંડના અંદાજ મુજબ વર્ષ 2021-22માં ખૂબ મોટા પાયે બદલાશે.

2020-21ની મંદી પછી 2021માં વિકાસ પાછો આળસ મરડીને બેઠો થશે.

તે સમયગાળા દરમિયાન 2021-22માં ઇન્ટરનેશનલ મૉનિટરિંગ ફંડ દ્વારા જી.ડી.પી. (ગ્રોસ ડૉમેસ્ટિક પ્રોડક્ટ, સકળ ઘરેલું ઉત્પાદન) વિકાસદરનો જે અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો છે તે સરખામણી ઉપરના કોઠામાં આપી છે.

ઇન્ટરનેશનલ મૉનિટરિંગ ફંડના આ અંદાજ મુજબ જેવી પરિસ્થિતિ બદલાઈ અને દુનિયામાં સામાન્ય સ્થિતિ ફરીથી સ્થપાઈ એટલે ક્રૂડઑઇલની માગમાં એકદમ ઉછાળો આવશે.

ક્રૂડની 'કાલ'

આ સમયે એવું બનવાની પૂરેપૂરી સંભાવના છે કે અત્યારે ક્રૂડઑઇલના સ્ટૉકનો જે ભરાવો થયો છે અને નવી આવકોને સંઘરવા માટેની જગ્યા નથી તેનાથી બરાબર વિપરીત 2021નું વર્ષ ક્રૂડઑઇલની માગમાં એકદમ ઉછાળો અને ભાવોમાં પણ આગઝરતી તેજીનું હોઈ શકે.

મે-2020ની શરૂઆતથી ઑપેક, રશિયા અને ક્રૂડઑઇલનું ઉત્પાદન કરતાં બીજા કેટલાક દેશોએ રોજના એક કરોડ બૅરલનો ઉત્પાદન કાપ મૂકવાનું સ્વૈચ્છિક રીતે સ્વીકાર્યું છે.

હાલની બજારોની જે સ્થિતિ છે તે અમેરિકા જેવાં નૉન-ઑપેક ઉત્પાદકોને પણ ફરજિયાત ઉત્પાદનકાપ તરફ લઈ જઈ રહી છે.

ઑઇલ ફ્યૂચર્સમાં જે લોકો ધંધો કરે છે એ કૉન્ટ્રેક્ટની અવધિ પૂરી થાય એટલે ખરીદનારે એની ડિલિવરી લેવી ફરજીયાત છે, પણ મે મહિનાના કૉન્ટ્રેક્ટવાળા કોઈનેય ડિલિવરી લેવી નથી કારણ કે એને સંઘરવા માટેની સ્ટોરેજ ક્ષમતા ઉપલબ્ધ નથી.

જ્યાં થોડી ઘણી પણ આ સ્ટોરેજ ફૅસિલિટી ઉપલબ્ધ છે, ત્યાં સ્ટોરેજના ભાવ આકાશે આંબી રહ્યા છે અને આ કારણથી મે મહિનાનો કૉન્ટ્રેક્ટ કરીને બેઠેલા લોકો આવતા મહિને (મે 2020) ડિલિવરી કઈ રીતે નહીં લેવી એની ઝંઝટમાં પડ્યા છે.

શેલ ઑઇલ અને સંગ્રહ

આ પરિસ્થિતિમાં અમેરિકામાં ઑઇલ ફ્યૂચર્સમાં હજુ પણ કડાકો બોલી જાય તો નવાઈ પામવા જેવું નહીં હોય.

આનું કારણ ક્રૂડઑઇલ ઝડપથી સળગી ઉઠે તેવું તેમજ હેરફેર કરવામાં મુશ્કેલી પ્રકારનું પ્રવાહી છે.

આ સિવાય તે પ્રદૂષણનો મોટું સ્ત્રોત છે અને રિફાઇનરી ન હોય તેના માટે તેનો કશો ખપ નથી....


આનું કારણ પણ ઘણું રસપ્રદ છે, માનવામાં આવે છે કે આવા દિવસોમાં એવા લોકોની સંખ્યા વધી જાય છે કે જેઓ ડિવોર્સ લેવાનાં રસ્તાઓ શોધે છે.

આવામાં સવાલ ઊભો થાય છે કે નવા વર્ષની શરૂઆતમાં એવું શું થાય છે કે લોકો અલગ થવા માટે કે પછી લગ્ન તોડવા વિશે વિચારે છે.

બ્રિટનની એક રિલેશનશિપ સપોર્ટ ચેરિટી રિલેટનું કહેવું છે કે 55 ટકા બ્રિટિશ યુવા માને છે કે ક્રિસમસ તથા નવા વર્ષ દરમ્યાન સંબંધોમાં તણાવ તથા થાક બન્ને વધી જાય છે.

રિલેટ સંસ્થાના કાઉન્સલર સિમોન બોસ કહે છે, "કોઈ એવું નથી કહી રહ્યું કે ક્રિસમસ કે પછી નવ વર્ષને કારણે ડિવોર્સ વધી રહ્યા છે."

"જો તમે સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા હો, તો તમે અનુભવ કરશો કે ક્રિસમસ તથા નવ વર્ષની ઊજવણીનો ભાર, તમારા પરિવારની જવાબદારી અને નાણાકીય સંકટ ખરાબ સંબંધોને બ્રેકિંગ પૉઇન્ટ સુધી પહોંચાડી દે છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ જ કારણે દર વર્ષે જાન્યુઆરીમાં એવા પરિવારોની સંખ્યા વધી રહી છે, જેમાં લોકો એકબીજાથી અલગ થવા માટે આ સંસ્થા પાસે આવતાં હોય.

એ સિવાય બ્રિટનની અદાલતોમાં ક્રિસમસ થી નવવર્ષના પહેલા દિવસ વચ્ચે 455 ઑનલાઇન આવેદન આવ્યા હતાં.

ક્રિસમસના દિવસે 13 આવેદન આવ્યાં હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તાં.

એ સિવાય, ડિવોર્સ સપોર્ટ સર્વિસ ઍમિકેબલ પ્રમાણે, એકલા બ્રિટનમાં જાન્યુઆરીના મહિનામાં 40,500 લોકોએ કમ્પ્યૂટર સર્ચ એંજિનમાં ડિવોર્સ સર્ચ કરે છે.

જાન્યુઆરી પહેલાં શું થાય છે

ઍમિકેબલની સહ-સંસથાપક કૅટ ડેલે કહે છે :

''ક્રિસમસ તથા નવા વર્ષની ઊજવણી વચ્ચે નિશ્ચિતપણે લોકોમાં ભાવનાઓનો પ્રવાહ વહી જાય છે અને કપલ્સ ઘણો સમય સાથે વિતાવે છે.''

જોકે, ઘણાં કપલ્સ એવા પણ હોય છે જે પોતાના સંબંધો ખરાબ હોવા છતાં બાળકો તથા પરિવાર માટે છૂટાછેડા નથી લેતા અને સાથે રહે છે.

ત્યારે ઘણાં લોકો એવા પણ હોય છે જે સંબંઘોને સુધારવાની કોશિશ કરે છે.

મોટા ભાગે, બ્રિટનમાં લોકો ક્રિસમસ તથા વર્ષના અંતમાં રજાની તૈયારી કરતા હોય ત્યારે તેઓ આવી કોઈ પણ મુશ્કેલ બાબત વિશે વાત કરવાનું ટાળતા હોય છે.

તેમનો પૂરો પ્રયાસ પરિવાર સાથે ઊજવણી પર ધ્યાન આપવાનો હોય છે.

પણ જો આપનો સંબંધ એક મુશ્કેલી ભરેલા સમયથી પસાર થઈ રહ્યો હોય તો દરરોજના પડકારો, જેમ કે કામના કલાકો, ઘરના કામ તથા બહારની દુનિયા માટે સમય કાઢવા વચ્ચે અસહ્ય તણાવ અનુભવે છે.

એની સાથે જો નાણાકીય સંકટ તથા પરિવારનો તણાવ પણ વધી જાય તો સંબંધો વણસી જાય છે.

(રિલેટના આંકડાઓ પ્રમાણે, પૈસા સંબંધી ચિંતાઓ પરસ્પર સંબંધોને પ્રભાવિત કરવા વાળો નંબર વન કારક છે.)

મહિનાના અંત સુધી લોકોના મનમાં કેવા-કેવા વિચારો આવવા લાગે તે બાબતે ડેલે કહે છે :

"આમાં કોઈ આશ્ચર્ય ન થવો જોઈએ કે લોકો બહુ અસંતુષ્ટ થઈ જાય છે એને છૂટાછેડા વિશે વિચારવા લાગે છે."

"આ માત્ર ક્રિસમસ દરમ્યાન નહીં, પરંતુ કોઈ પણ રજા વખતે મળેલા બ્રેકમાં થઈ શકે છે."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

આંકડાઓ પ્રમાણે, ઉનાળાની રજાઓ પછી પણ ડિવોર્સ સંબંધી માહિતી શોધવા વાળા લોકોની સંખ્યા વધી જાય છે.

નવા વર્ષની શરૂઆતને ભવિષ્ય સાથે જોડીને જોવાય છે અને લોકો નવી શરૂઆત કરવા સાથે જોડીને જુએ છે.

જો કોઈ ખરાબ સંબંધોથી પસાર થઈ રહ્યું હોય, તો સંભવ છે કે આવનાર 12 મહિનાઓમાં તેઓ આમાંથી બહાર નિકળવા (શારીરિક તથા ભાવનાત્મક રૂપે પણ) વિશે વિચારી શકે છે.

ડેલે કહે છે, ''દુખદ વાત છે કે ઘણાં કપલ્સને લાગે છે કે હવે પાછા ફરવાનો રસ્તો નથી, એટલે તેઓ જેટલી જલ્દી બને તેટલું જલ્દી છૂટાછેડા લેવાનું વિચારે છે.''

ઍમિકેબનના આંકડા મુજબ, 2018ના પહેલાં કામકાજી દિવસે સૌથી વધુ ડિવોર્સ સંબંધી જાણકારી સર્ચ કરવામાં આવી હતી.

આ આંકડા એક રીતે ચેરિટી રિલેટના આંકડાની પુષ્ટિ કરે છે, જેના પ્રમાણે...


આનું મુખ્ય કારણ લાંબા ગાળાની મંદી અને હવે લૉકડાઉનની પરિસ્થિતિને જોતાં સરકારે જે આર્થિક અને સંસ્થાકીય સુધારા અમલમાં મૂકી આર્થિક ક્ષેત્રે જે પરિણામો મેળવવાં જોઈએ તે મેળવ્યાં નથી આવું રેટિંગ એજન્સીએ તેના અહેવાલમાં જણાવ્યું છે.

રેટિંગ એજન્સીઓએ 2020-21 માટે દેશના વિકાસદરનું અનુમાન જે પહેલાં 2.6 ટકા રાખ્યું હતું તે હવે શૂન્ય ટકા કરી દીધું છે. તેમજ મૂડીઝે ભારતને bba3થી baa2 રેટિંગ નકારાત્મક આઉટલૂક સાથે આપ્યું છે, જ્યારે S&P અને ફિંચે ભારતને BBB- રેટિંગ આપ્યું છે.

આનું મુખ્ય કારણ વધતું જતું દેવું (કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકારનું મળીને) જી.ડી.પી.ના (ગ્રોસ ડૉમેસ્ટિક પ્રોડક્શન, કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન) 70 ટકા જેટલું થવા પામ્યું છે.

આઈ.એમ.એફ.ના (ઇન્ટરનેશનલ મૉનિટરી ફંડ) જણાવ્યા અનુસાર, આ કારણથી સરકારના હાથ મોટાં પૅકેજો જાહેર કરવાં બંધાયેલા છે.

'સરકારે જાહેર કરેલી રાહતો બહુ ઓછી'

અત્યાર સુધી કેન્દ્ર સરકારે જી.ડી.પી.ના 0.8 ટકા જેટલી રાહતો જાહેર કરી છે જે ખૂબ ઓછી છે. આની સામે અમેરિકાએ જી.ડી.પી.ના 10 ટકા જેટલી રાહતો જાહેર કરી છે.

જો ભારત જી.ડી.પી.ના 2થી 3 ટકા જેટલું રાહતપૅકેજ જાહેર કરે તો દેશની ફિસકલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડૅફિસિટ 10થી 10.5 થઈ જાય તેવો અંદાજ બાંધી શકાય.

ઉપરાંત અન્ય કારણોમાં સામાજિક અને ફિઝિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર નબળું પડવું તેમજ નાણાકીય ક્ષેત્રે કથળતી જતી પરિસ્થિતિ અને વધારામાં પૂરું કોરોના વાઇરસની અસરને લીધે ઉદ્યોગ-ધંધા બંધ થતાં તેની અવળી અસર દેશના રેટિંગ ઉપર પડી છે.

ગત મહિને ફિંચે તેના રિપોર્ટમાં દેશની આર્થિક પરિસ્થિતિ નબળી પડી રહી છે એ બાબતે ચેતવણી આપી હતી. તેણે ઘટતો જતો વિકાસદર રેટિંગ ઉપર અસર કરશે એવું પણ કહ્યું હતું.

ફિંચે એ પણ કહ્યું હતું કે સરકાર સૂક્ષ્મ, નાના અને મધ્યમ એકમો માટે ઉદાર પૅકેજની જાહેરાત કરે, જેથી કરીને ઔદ્યોગિક વિકાસને સહાયતા મળે. લૉકડાઉનનો પિરિયડ વધારવાથી દેશના નાણાકીય આઉટલૂક પર વ્યાપક અવળી અસર થઈ છે.

આ બાબતે પ્રમુખ ઔદ્યોગિકગૃહોનું માનવું છે કે સરકાર પાસે દેશમાં આર્થિક ગતિવિધિઓ શરૂ કરવા સિવાય બીજો રસ્તો નથી, જેથી મોટા પાયે કંપનીઓમાં કામ કરતા લોકોની આર્થિક તંગી નિવારી શકાય.

'કામકાજ શરૂ કરવું જરૂરી'

આ અંગે દેશની અગ્રિમ હરોળની સોફ્ટવૅર કંપની ઇન્ફોસિસના ફાઉન્ડર નારાયણમૂર્તિએ કોરોનાથી ઍમ્પ્લૉયીઝની સુરક્ષાનાં પગલાં લઈ ઇકૉનૉમી ખોલી શકાય છે તેમ કહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, “ઍમ્પ્લૉયીઝની સુરક્ષા માટે પૂરી સતર્કતા રાખવામાં આવે તો તમે કામકાજને ફરીથી શરૂ કરી શકો છો.”

તેમના મત મુજબ દરેક ભારતીય નાગરિકે આવનાર 12-18 મહિના સુધી કોરોના વાઇરસની સાથે જીવવાનું શીખવું પડશે અને એ અંગે પોતાની આદતો બદલવી પડશે.

એચ.ડી.એફ.સી.ના (હાઉસિંગ ડેવલ્પમેન્ટ ફાયનાન્સ કૉર્પોરેશન ) ચૅરમૅન દીપક પારેખના કહેવા મુજબ, આ વાઇરસ વૅક્સિન બની જાય ત્યાં સુધી ખતમ થવાનો નથી. તેમનું માનવું છે કે રોજ કમાઈને રોજ ખાવાવાળા વર્ગને નાણાંની જરૂર છે, ત્યારે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ સાથે માસ્ક તેમજ હૅન્ડ ગ્લૉઝ ફરજિયાત પહેરી કામકાજ પર તેઓ પાછા ફરે તે જરૂરી છે.

મારુતિ સુઝુકીના ચૅરમૅન આર.સી. ભાર્ગવે કહ્યું કે ઉદ્યોગોને ફરીથી શરૂ કરવા અગત્યનું છે. તેની સાથે-સાથે એ પણ વિચારવું જોઈએ કે વાઇરસનો ચેપ નિયંત્રણમાં રહે, એમાં કોઈ બેદરકારી ન થાય.

અમિતાભ ચૌધરી (એમ.ડી. અને સી.ઈ.ઓ. ઍક્સિસ બૅન્ક)નું માનવું છે કે દેશમાં ઇકૉનૉમીના અમુક જ ભાગ ખોલવાથી પરિણામ આવવાનું નથી, કેમ કે દેશમાં જુદાં-જુદાં સૅક્ટરો અને પ્રવૃત્તિઓ એકબીજા ઉપર આધારિત હોય છે, આથી એક જગ્યાએ ઉદ્યોગ-ધંધા શરૂ કરવાથી કોઈ ફાયદો નથી.

તેમના કહેવા પ્રમાણે રેડ અને કન્ટેન્ટમૅન્ટ ઝોન સિવાય દેશમાં લૉકડાઉન ખોલવા...


આને પગલે કોચી સહિત અનેક સ્થળોએ વિરોધ પ્રદર્શનો યોજાઈ રહ્યાં છે. ભાજપ મહિલા મોર્ચાએ પણ વિરોધ પ્રદર્શિત કર્યો છે.

અહેવાલ મુજબ, આ મહિલાઓએ સાદાં કપડાંમાં પોલીસકર્મીઓ અને કાર્યકર્તાઓની સુરક્ષા સાથે મંદિરમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.

મુખ્ય મંત્રી પી. વિજયને મહિલાઓનાં મંદિર પ્રવેશના સમાચારોની પૃષ્ટિ કરી છે અને કહ્યું છે કે "હા અમે એમને સુરક્ષા પુરી પાડી હતી."

પેરિનથલમન્નાના બિંદુ (40) અને કન્નૂરના કનકદુર્ગા (39) એ ગત મહિને મંદિરમાં પ્રવેશ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

જોકે, તેઓ એમાં સફળ નહોતાં થઈ શક્યાં, કેમ કે કથિત રીતે જમણેરી સંગઠનોના મોટા સમૂહે એમનો રસ્તો રોક્યો હતો.

28 સપ્ટેમ્બરે સુપ્રીમ કૉર્ટે 10થી 50 વર્ષની વયની મહિલાઓને સ્વામી અયપ્પાના મંદિરમાં પ્રવેશની અનુમતિ આપી હતી.

"પંરપરા" મુજબ એવી પ્રથા છે કે સ્વામી અયપ્પા બ્રહ્મચારી છે અને જે મહિલાઓ માસિકચક્રમાં આવી હોય તેઓ મંદિરની અંદર જઈ શકતી નથી.

આ બંને મહિલા 10 મહિલાઓના સમૂહમાં સામેલ હતાં જે અગાઉ મંદિરમાં પ્રવેશ મેળવવી શકી ન હતી.

ભાજપ અને તેનાં સહયોગી સંગઠનોએ મહિલાઓને મંદિર પ્રવેશથી રોકવા માટે અને પરંપરાને જાળવી રાખવા માટે અભિયાન ચલાવ્યું... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે.

તેને લઈને આખા રાજ્યમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવામાં આવી છે.

પોલીસે કહ્યુ સુરક્ષા અમારી ફરજ

બે મહિલાઓ મંદિર પ્રવેશ કરી દર્શન કર્યાના સમાચાર અંગે કેરલના ડીજીપી લોકાથ બેહરાએ સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈને કહ્યું હતું કે જે પણ લોકો આવે છે એમને સુરક્ષા આપવાની અમારી જવાબદારી છે અને અમે એ કર્યુ. ઉંમર કે અન્ય બાબતોની ચકાસણી એ અમારો વિષય નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મંદિર ફરી ખોલવામાં આવ્યું

મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશ પછી મુખ્ય પૂજારીએ મંદિરને બંધ કરી દીધું હતું જેને ફરી ખોલવામાં આવ્યું છે.

મુખ્ય પૂજારીએ પોલીસને જણાવ્યું કે મંદિરને શુદ્ધિકરણ માટે બંધ કરવામાં આવ્યું છે.

દલિત લેખક અને કાર્યકર્તા સન્ની કપ્પિકડે બીબીસીને કહ્યું, "હા ચોક્કસ એમણે સવારે પોણા ચાર વાગ્યાની આસપાસ મંદિરમાં પ્રવેશ કર્યો."

"પ્રદર્શનકારીઓએ ગત મહિને એમના મંદિર પ્રવેશને અટકાવ્યો હતો."

"સબરીમાલા દલિત અને આદિવાસી કાઉન્સિલના સભ્યોએ એમને સુરક્ષા આપી હતી."

જોકે, સબરીમાલામાં હાજર એક વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીએ કહ્યું કે કોણ શ્રદ્ધાળુ આવ્યા અને કોણ ગયા એ કોઈ કેવી રીતે કહી શકે છે.

બિંદુએ મલયાલી ભાષાની ટીવી ચેનલને આપેલી મુલાકાતમાં કહ્યું, "એમણે સવારે પોણા ચાર વાગે મંદિરમાં પ્રવેશ કરી સ્વામી અયપ્પાનાં દર્શન કર્યાં હતાં."

"એમણે રાત્રે દોઢ વાગે 6.1 કિલોમીટર લાંબા ટ્રેક પર ચઢવાનું શરુ કર્યું હતું."

ટીવી ચેનલોના વીડિયોમાં સાદાં કપડાંમાં મહિલાઓને પુરુષો સુરક્ષા આપી રહ્યા હોવાનાં દ્ર્શ્યો જોવાં મળ્યાં હતાં.

શું છે સબરીમાલા વિવાદ?

અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટે કેરળના સબરીમાલા મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશ પર અંગેની સુનાવણીમાં મહિલાઓને મંદિર પ્રવેશ માન્ય રાખ્યો હતો.

કેરળમાં સબરીમાલા મંદિરમાં 10થી 50 વર્ષની મહિલાઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ છે. આ સદીઓ જૂની પરંપરા છે.

પ્રતિબંધ એવા માટે છે કારણ કે 10થી 50 વર્ષની મહિલાઓને માસિક ધર્મ હોય છે.

કોર્ટે તેમની ટિપ્પણીમાં ઘણીવાર કહ્યું કે પુરુષોની જેમ મહિલાઓને પણ મંદિરમાં જવાનો અધિકાર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આને પગલે કોરોના સામે 'ગુજરાતની લડાઈનો ચહેરો' બની ગયેલાં જયંતી રવિની સત્તામાં કાપ આવશે અને તેમણે પંકજ કુમારને રિપોર્ટ કરવાનો રહેશે.

બીજી બાજુ, ગુજરાતમાં સૌથી અસરગ્રસ્ત એવા અમદાવાદના મ્યુનિસિપલ કમિશનર વિજય નેહરા બે  કોરોનાગ્રસ્ત વ્યક્તિના સંપર્કમાં આવ્યા હોવાથી હોમ ક્વોરૅન્ટીન થયા છે, જેની ઉપર કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

આ સિવાય સ્થાનિક ચેનલોમાં તથા ગુજરાતમાંથી પ્રકાશિત અખબારોમાં ઉચ્ચ અધિકારીઓને 'સાઇડલાઇન' કરાયા હોવાની ચર્ચા જોવા મળી હતી.

સત્તાવાર આંકડા પ્રમાણે, સોમવારથી અને મંગળવાર દરમિયાનના 24 કલાકમાં 441 નવા કેસ નોંધાયા હતા, જ્યારે 49 મૃત્યુ થયાં હતાં. મંગળવારે ગુજરાતમાં કોરોનાના કેસોનો આંક છ હજારને પાર કરી ગયો, રાજ્યમાં 6245 કન્ફર્મ કેસ નોંધાયેલા છે, જ્યારે 368 મૃત્યુ થયાં છે.

અમદાવાદમાં 349 કેસના ઉછાળા સાથે 4425 કન્ફર્મ કેસ થયા છે, જ્યારે 39 મૃત્યુ સાથે મૃત્યુઆંક 273 પર પહોંચ્યો છે.

જયંતી રવિની સત્તા પર કાપ

આરોગ્યવિભાગના અગ્રસચિવ જયંતી રવિ છેલ્લા લગભગ સવા મહિનાથી દિવસમાં બે વખત (અને પાછળથી એક વખત) પત્રકારપરિષદ ભરીને  કોવિડ-19 અંગે રાજ્ય સરકારની કામગીરી અંગે મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાહિતી આપતાં.

તેઓ કોરોના સામે 'ગુજરાતની લડાઈનો ચહેરો' બની ગયાં હતાં, પરંતુ હવે તેમની સત્તા ઉપર કાપ  મૂકવામાં આવ્યો છે.

મંગળવારે સાંજે નિયમિત સમય પહેલાં જયંતી રવિએ પત્રકારપરિષદ સંબોધી, ત્યારે તેમની સાથે પંકજ કુમાર પણ હતા. જેમાં તેમણે અમદાવાદના મ્યુનિસિપલ વિજય નેહરા 14 દિવસ માટે હોમ ક્વોરૅન્ટીન થયા હોવાની જાહેરાત કરી હતી.

આ સિવાય આ ગાળા દરમિયાન તેમના સ્થાને ગુજરાત મૅરિટાઇમ બોર્ડના ચીફ ઍક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર મુકેશ કુમારને પદભાર સોંપાયો હોવાની માહિતી આપી હતી.

આ સિવાય ડૉ. રાજીવ કુમાર ગુપ્તાને (અધિક મુખ્ય સચિવ, વનવિભાગ) અમદાવાદ શહેરમાં કોવિડ-19 સંબંધિત કામગીરીનો પ્રભાર સોંપવામાં આવ્યો હતો, જે તેમણે 'તાત્કાલિક અસરથી' સંભાળી લીધો હતો.

ગુજરાત સરકારના નૉટિફિકેશન મુજબ મહેસૂલ વિભાગના અધિક મુખ્ય સચિવ પંકજ કુમારને ગુજરાતના આરોગ્યવિભાગની કોવિડ-19 સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓને 'માર્ગદર્શન આપવાનું અને સુપરવિઝન' કરવાની કામગીરી સોંપવામાં આવી છે.

અમદાવાદથી બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખ મુખ્ય પ્રધાનકાર્યાલયને ટાંકતા જણાવે છે, 'જયંતી રવિને હઠાવાયાં નથી, પરંતુ હવે તેમણે પંકજ કુમારને રિપોર્ટ કરવાનું રહેશે.'

અમદાવાદની કામગીરી પર 'વાદ'

અમદાવાદમાં કોવિડ-19 સંબંધિત કામગીરી માટે ડૉ. રાજીવ કુમાર ગુપ્તા નિમાયા

મંગળવારે સાંજે અમદાવાદના મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના (એ.એમ.સી.) કમિશનર વિજય નેહરાએ ટ્વિટર ઉપર લખ્યું :

"ફિલ્ડ વિઝિટ દરમિયાન હું બે લોકોના સંપર્કમાં આવ્યો હતો. બાદમાં તેમને કોરોના થયો હોવાનું માલૂમ પડ્યું હતું. વર્તમાન માર્ગદર્શકા મુજબ મને 14 દિવસ માટે સૅલ્ફઆઇસોલેશનની સલાહ આપવામાં આવી છે."

જો જયંતી રવિ કોરોના સામેની લડાઈમાં 'ગુજરાતનો ચહેરો'  હતા, તો નેહરા 'અમદાવાદનો ચહેરો' બની રહ્યા હતા. તેઓ નિયમિત રીતે યુટ્યૂબ અને ફેસબુક ઉપર લાઇવ કરીને કૉર્પોરેશનની કામગીરી અંગે માહિતી આપતાં અને પત્રકારો તથા નાગિરકોના ચુનંદા સવાલોના જવાબ આપતાં.

આ પહેલાં તેઓ પત્રકાર પરિષદ ભરીને આ માહિતી આપતા. નેહરાએ તેમના ટ્વિટમા વહેલાસર કોરોના સામેની લડાઈમાં ફરીથી જોડાવાની વાત કહી હતી.

નોંધનીય છે કે એ.એમ.સી.ના એક ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર અને તેમના ડ્રાઇવર ઉપરાંત એક કૉર્પોરેટરનો કોરોનાના રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો હતો.

અમદાવાદ હેઠળ આવતી ખાડિયા-જમાલપુર બેઠક પરથી કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય ઇમરાન ખેડાવાલાએ નેહરાના ક્વોરૅન્ટીન થવાને 'અચાનક' ગણાવી, તેની ઉપર સવાલ...


આને લઈને અમે વાત કરી અમદાવાદના પ્રોફેશનલ ટુર-ગાઇડ નીરવ પંચાલ સાથે.

નીરવ અમદાવાદમાં હેરિટેજવૉક કરાવે છે તેમજ દેશવિદેશના પ્રવાસીઓને ગુજરાતદર્શન કરાવે છે.

કોરોનાને લીધે અચાનક જે ફુરસદ મળી છે એ સમયમાં તે પોતાની દીકરી સાથે વધુ સમય વિતાવે છે. રમેશ પારેખ અને ઝવેરચંદ મેઘાણીના પુસ્તકો વાંચે છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં નીરવ પંચાલ કહે છે કે "હું એક પ્રોફેશનસલ ટુર-ગાઇડ છું. હેરિટેજવૉક તો મોટે ભાગે રોજેરોજ હું કરાવતો હતો. તે હવે બંધ છે."

"આ ઉપરાંત આવી 25 જેટલી સિટીટૂર્સ આગોતરી ગોઠવાયેલી હતી, જે રદ થઈ ગઈ છે. "

"કૅનેડા, અમેરિકા તેમજ ઑસ્ટ્રેલિયાથી 14 સભ્યોનું એક ગ્રૂપ આવવાનું હતું, જેમને સમગ્ર ગુજરાતમાં હું ગાઇડ તરીકે ફરવા લઈ જવાનો હતો. "

"12 દિવસના પ્રવાસમાં તેમને અમદાવાદ, ચાંપાનેર, પાલીતાણા, વડોદરા વગેરે સ્થળો પર ફરવા લઈ જવાના હતા."

"આ ઉપરાંત થાઈલૅન્ડથી પાંચ પ્રવાસીઓ આવવાના હતા, જેમને અમદાવાદ, કચ્છ તેમજ પાટણ ફરવા લઈ જવાના હતા. "

કોરોના સામે તકેદારીના ભાગ રૂપે ગુજરાતમાં ઘણાં જોવાલાયક સ્થળો હવે બંધ કરી દેવાયાં છે, પછી તે ગાંધીઆશ્રમ હોય કે રાણકી વાવ.

નીરવ ઉમેરે છે, જે વિદેશીઓને હું ટૂર પર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લઈ જવાનો હતો તેમના માટે હોટલ, ટૅક્સી વગેરે મેં બૂક કરાવી રાખ્યાં હતાં. "

"એ બધું કૅન્સલ કરવું પડ્યું છે. મજાની વાત એ છે કે હોટલથી લઈને ટૅક્સીવાળા સુધીના દરેકે ટૂર રદ થતાં પૈસા પાછા આપી દીધા છે."

નીરવ પંચાલનું કહેવું છે કે ઑક્ટોબરથી માર્ચ સુધી પ્રવાસીઓ મોટી સંખ્યામાં આવે છે અને ગાઈડ માચે મહિનાઓ કમાણીની રીતે અગત્યના હોય છે.

'ટૂર બંધ થતાં દીકરી સાથે સમય પસાર કરવાનો સમય મળ્યો'

"માર્ચમાં આ કોરોના વાઇરસની આફત આવી ગઈ એને લીધે આ મહિનાની કમાણી પર અસર પહોંચી. જો કોરોનાનો કેર લાંબો ચાલશે તો તકલીફો વધતી જશે. "

"એક ગાઇડ તરીકે વાત કરૂં તો પ્રવાસન પર કોરોનોની ખૂબ અસર થઈ છે. મારા જેવા ગાઇડથી લઈને હોચ હોટલના વૅઇટર, ટૅક્સીચાલકો વગેરે અનેક લોકોને ટૂરિઝમથી આર્થિક વળતર મળે છે. "

"કોરોનાને લીધે સ્થાનિક તેમજ વિદેશી પ્રવાસીઓ ન આવે તો આ આખી સાંકળને ધક્કો પહોંચે છે. જે હાલ જોવા મળી રહ્યું છે. ભગવાનને એટલી જ પ્રાર્થના કે કોરોનાનો કેર લાંબો ન ચાલે. "

પોળોમાં હેરિટેજવોક એ અમદાવાદનું આગવું આકર્ષણ

" એક સારી બાબત એ છે કે આ સ્થિતિમાં બધાએ એકબીજાને સહયોગ આપ્યો છે. કોઈએ કોઈનો ફાયદો લીધો નથી. "

" હોટલથી લઇને ટૅક્સીના બુકિંગ કૅન્સલ કરાવતી વખતે કોઈએ આનાકાની કરી નથી અને નાણાં પરત કરી દીધાં છે."

કોરોનાને લીધે લોકો ઘરની બહાર નીકળવાનું ટાળે છે. નીરવ પંચાલ પણ ઘરમાં જ છે. તેઓ કહે છે કે "કોરોનાને પગલે હું ઘરની બહાર નીકળતો નથી.

આનો એક ફાયદો એ છે કે હું મારી પાંચ વર્ષની દીકરી સાથે વધુ સમય વિતાવું છું. મને વાંચનનો શોખ છે. "

"ઝવેરચંદ મેઘાણી, રમેશ પારેખ મારા ગમતા કવિ-લેખકો છે અને તેમનાં પુસ્તકો વાંચું છું."

"પ્રવાસનના કેટલાંક પુસ્તકો જે મેં વસાવ્યાં હતાં એને વાંચવાનો હવે સમય મળ્યો છે. હું પોતે કપડાં ડિઝાઇન પણ કરૂં છું. "

"ગાઇડના વ્યવસાયમાં આવ્યો એ પહેલાં હું ડિઝાઇનિંગના ક્ષેત્રમાં હતો, તેથી અત્યારે જે નવરાશ મળી છે એમાં ડિઝાઇનિંગના નવા આઇડિયા પર કામ કરવાની મોકળાશ મળી છે."

અમદાવાદના આકર્ષણ સમાન સાબરમતી આશ્રમને 29મી માર્ચ સુધી બંધ કરી દેવાયો છે

"હું નેચરલ ડાઇઝ અને ખાદી પર કામ કરૂં છું. મજાની વાત એ છે કે મારી પાંચ વર્ષની દીકરી છે. કોરોનાને કારણે તેને શાળામાં રજા છે અને હું પણ ઘરે જ છું. "

" તેથી અમે બંને ભેગા મળીને ડિઝાઇનિંગનું કામ કરીએ છીએ. એ મને કહે છે કે પપ્પા,મને આ ડિઝાઇન બનાવી દો, પપ્પા આવી ડિઝાઇન સરસ લાગશે."

"એટલે દીકરી સાથેનો...


આને લઈને દેશનાં કેટલાંય શહેરોમાં વિરોધપ્રદર્શનો થઈ રહ્યાં છે. પ્રદર્શનોમાં થેયલી હિંસક ઘટનાઓમાં હાલ સુધીમાં 20થી વધારે લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે.

સોશિયલ મીડિયા પર પણ નવા નાગરિકતા કાયદાની ચર્ચા છે અને ગૂગલ પર લોકો "ભારતીય નાગરિકતા કાયદા" વિશે સતત ચર્ચા કરી રહ્યા છે.

શું છે નાગરિકતા કાયદો?

નાગરિકતા કાયદો, 1955માં બંધારણ લાગુ થયા પછી ભારતની નાગરિકતા મેળવવા, તેના નિર્ધારણ અને રદ્દ કરવાના સંબંધમાં એક વિસ્તૃત કાયદો છે. તેને સરળ ભાષામાં સમજવાના પ્રયત્નો.

આ કાયદો ભારતમાં એક નાગરિકતાની જોગવાઈ કરે છે એટલે ભારતનો નાગરિક કોઈ અન્ય દેશનો નાગરિક નહીં બની શકે.

આ કાયદામાં વર્ષ 2019થી પહેલાં પાંચ વખત સુધારો (વર્ષ 1986, 1992, 2003, 2005 અને 2015માં) કરવામાં આવ્યો છે.

નવીન સુધારાઓ પછી આ કાયદામાં બાંગ્લાદેશ, અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાનના છ લઘુમતી સમુદાય (હિંદુ, બૌદ્ધ, જૈન, પારસી, ખ્રિસ્તી અને શીખ) સાથે સંબંધ રાખનારા લોકોને ભારતીય નાગરિકતા આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

આ જ રીતે ગત સુધારાઓમાં પણ નાગરિકતા આપવાની શરતોમાં કેટલાંક સુક્ષ્મ પરિવર્તન કરવામાં આવ્યાં હતાં.

ભારતીય નાગરિકતા કાયદો, 1955 મુજબ કેટલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીક જોગવાઈ હેઠળ ભારતની નાગરિકતા લઈ શકાય છે.

શું છે જોગવાઈ?

પ્રતિકાત્મક તસવીર

ભારતનું બંધારણ લાગૂ થયા બાદ 26 જાન્યુઆરી, 1950 પછી ભારતમાં જન્મેલી કોઈ પણ વ્યક્તિ 'જન્મથી ભારતની નાગરિક' છે.

આ પછી એક બીજી જોગવાઈ હેઠળ 1 જુલાઈ 1987 પછી ભારતમાં જન્મેલી કોઈ પણ વ્યક્તિ ભારતની નાગરિક છે, જો તેના જન્મસમયે તેમનાં માતા અથવા પિતા (બંનેમાંથી એક) ભારતના નાગરિક હોય.

આ જોગવાઈ હેઠળ એ શરત છે કે વ્યક્તિનો જન્મ જો ભારતની બહાર થયો હોય તો તેના જન્મના સમયે તેમનાં માતા અથવા પિતામાંથી કોઈ એક ભારતનાં નાગરિક હોવાં જોઈએ.

બીજી શરત છે કે વિદેશમાં જન્મેલાં એ બાળકોનું પંજીકરણ ભારતીય દૂતાવાસમાં એક વર્ષની સમયમર્યાદામાં કરાવવું અનિવાર્ય છે. જો તે એવું નહીં કરે તો એ પરિવારને અલગથી ભારત સરકારની પરવાનગી લેવી પડશે.

આ જોગવાઈમાં માતાની નાગરિકતાના આધારે વિદેશમાં જન્મેલી વ્યક્તિને નાગરિકતા આપવાની જોગવાઈ નાગરિકતા સુધારા કાયદા, 1992 દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

ગેરપ્રવાસીઓને છોડીને જો કોઈ અન્ય વ્યક્તિ ભારત સરકારને આવેદન કરીને નાગરિકતા માગે  તો એ કેટલીક પ્રક્રિયા છે જેના આધારે તેને નાગરિકતા આપી શકાય છે.

1.ભારતીય મૂળનો એ વ્યક્તિ જે દેશમાં નાગરિકતા માટે અરજી કરતાં પહેલાં ભારતમાં ઓછામાં ઓછાં સાત વર્ષ રહી હોય.

2.ભારતીય મૂળની એ વ્યક્તિ જે અવિભાજિત ભારતની બહાર કોઈ દેશની નાગરિક હોય. મતલબ કે વ્યક્તિ પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશની બહાર કોઈ અન્ય દેશની નાગરિક હોય, અને તે નાગરિકતાને છોડીને ભારતની નાગરિકતા ઇચ્છે છે.

3.એ વ્યક્તિ જેનાં લગ્ન કોઈ ભારતીય નાગરિક સાથે થયા હોય અને તે નાગરિકતા માટે અરજી કરતાં પહેલાં ઓછામાં ઓછાં સાત વર્ષ સુધી ભારતમાં રહી હોય

4.એવાં સગીર બાળકો જેમનાં માતા અને પિતા ભારતીય હોય.

5.કૉમનવેલ્થના સભ્ય દેશોના નાગરિક કે જે ભારતમાં રહેતા હોય અથવા ભારત સરકારની નોકરી કરી રહ્યા હોય, અરજી કરીને ભારતની નાગરિકતા મેળવી શકે છે.

સ્પષ્ટ છે, આ આખો કાયદો નથી, આખો કાયદો ઘણો લાંબો છે અને જેમાંથી મોટી મોટી વિગતો આપવામાં આવી છે. ઘણી શરત અને ડિસ્ક્લેમર છે જેના વિશે જાણવા માટે આખો કાયદો વાંચજો.

નાગરિકતા રદ થવી?

પ્રતિકાત્મક તસવીર

નાગરિકતા કાયદા, 1955ની કલમ-9માં કોઈ વ્યક્તિની નાગરિકતા પૂર્ણ કરવાનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

ત્રણ રીત છે જેના દ્વારા કોઈ વ્યક્તિની ભારતીય નાગરિકતા પૂર્ણ થઈ શકે છે.

જો કોઈ ભારતીય નાગરિક સ્વેચ્છાએ કોઈ બીજા દેશની નાગરિકતા મેળવશે તો...


આનો અર્થ થાય છે, 'વિશ્વ અત્યારે નવા કોરોના વાઇરસના અદૃશ્ય સૈન્ય સાથે યુદ્ધમાં સંડોવાયું છે. યુદ્ધ છેડાયું છે અને આપણે જીતીશું.'

આ વાક્યો આજકાલ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ માટે ધ્રુવ પંક્તિઓ બની ગયાં છે.

કોરોના વાઇરસ અત્યારે સમગ્ર વિશ્વને ભરડો લઈને બેઠો છે, એમાં લગભગ 11,000થી વધુ જિંદગી અત્યાર સુધીમાં હોમાઈ ગઈ. આમાંથી 100 મૃત્યુ અમેરિકામાં થયાં છે.

આવા સંજોગોમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનાં આ ઉચ્ચારણો અને ટ્વીટ આવ્યાં છે.

એમાંના સૌથી તાજા સમાચાર 18 માર્ચ, 2020, 12 ને 51 મિનિટે બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડની વેબ એડિશનમાં આવ્યા છે.

તે મુજબ કોરોના વાઇરસ Covid-19ની સારવાર કરનાર ઉત્તર પ્રદેશના ડૉક્ટરને આ રોગનો ચેપ લાગ્યો છે અને એમનો ટેસ્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો છે.

ભારત સરકારના આરોગ્ય મંત્રાલય પાસેથી ઉપલબ્ધ આંકડાઓ મુજબ ભારતમાં અત્યાર સુધી 174 વ્યક્તિઓ આ રોગથી સંક્રમિત હોવાનું જણાયું છે.

વિશ્વના 157 દેશોમાં અત્યાર સુધીમાં 1,98,736 કેસ અને 7989 જેટલા મૃત્યુ થયા હોવાનો અંદાજ છે.

ભારત બહાર આ રોગથી સંક્રમિત હોય ભારતીયોની સંખ્યા 250થી પણ વધારે છે. સૌથી મોટી સંખ્યા ઈરાનમાં છે.

કોરોના વાઇરસ શું છે ?

વૈશ્વિક મહામારી તરીકે જાહેર થયેલો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આ કોરોના વાઇરસ છે શું, અત્યાર સુધીમાં આ પ્રકારની કઈ કઈ મહામારીએ વિશ્વને ધમરોળ્યું છે, તેમજ કોરોના વાઇરસનાં લક્ષણો અને તેમાંથી બચવાના ઉપાયો વિશે આજે વિગતે વાત કરવી છે.

અત્યાર સુધીની ઘટનાઓમાં સૌથી હકારાત્મક બાબત ગણીએ તો કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થયેલા કેસોમાંથી લગભગ 80,000 જેટલી વ્યક્તિઓ રોગમુક્ત બનીને કોરોના વાઇરસ સામેની લડાઈમાં વિજયી બની છે.

આમ સરળ ગણિતની વાત કરીએ તો શક્યતાઓના સિદ્ધાંત એટલે કે Law of Probability મુજબ આ રોગથી સંક્રમિત થયા બાદ પણ એમાંથી બહાર આવવાના ચાન્સ ઘણા છે.

આપણે કાળજી રાખીએ, સરકાર જે કોઈ સૂચનાઓ આપે તેનો જડતાપૂર્વક કહી શકાય એટલી હદે ચુસ્ત રીતે અમલ કરીએ, પણ ગભરાટ કે ડરવાનું કોઈ જ કારણ નથી.

કોરોના વાઇરસ Covid-19ની ચર્ચાને આગળ વધારીએ તે પહેલાં આ પ્રકારના વાઇરસના પૂર્વજો અને એમણે ભૂતકાળમાં કરેલી ખાના-ખરાબી ઉપર પણ એક નજર નાખી લઈએ.

ભૂતકાળમાં થયેલાં રોગ

2009માં HINI/09 જે મૅક્સિકોમાંથી આવ્યો હતો અને ભારત સમેત સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાયો. આ રોગે લગભગ 100 કરોડ લોકોને પોતાની ભીંસમાં લીધા હતા અને એક અંદાજ પ્રમાણે દોઢથી છ લાખ મૃત્યુ થયાં હતાં.

કોરોના વાઇરસના કારણે અત્યાર સુધી થયેલા મૃત્યુનો આંક આ આંકડાની સરખામણીમાં કંઈ જ ન ગણી શકાય.

આમ છતાંય એના કારણે જે ભયનું મોજું સમગ્ર વિશ્વમાં વ્યાપી ગયું છે તે સંદર્ભે સ્પેસેક્સ અને ટેસ્લાના ચીફ ઍક્ઝિક્યુટિવ એલન મસ્કનું કહેવું છે કે 'The Coronavirus panic is dumb'.

ઘણા બધા ટેસ્લાના આ ચીફ ઍક્ઝિક્યુટિવની માફક કોરોના વાઇરસના ભય અને એની ખૂબ મોટી સંખ્યામાં મોત નિપજવાની રાક્ષસી શક્તિને ઓછી આંકી રહ્યા છે.

2009ના HINIની વાત કરી પણ 2015માં આ રોગ ભારતમાં પાછો આવ્યો અને અધિકૃત આંકડા મુજબ એ 33,000 કેસમાંથી 2000 જેટલા લોકોને ભરખી ગયો.

વિશ્વભરમાં આ રોગને કારણે થતા મૃત્યુની ટકાવારી 0.01 - 0.08 ટકા જેટલી છે એ જોતાં બે હજાર માણસોનાં મૃત્યુ થાય તે સામે 25 લાખથી માંડીને બે કરોડ સુધીના લોકોને એનો ચેપ લાગ્યો હોવો જોઈએ.

ભારતમાં પણ રાજસ્થાન, ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને મધ્ય પ્રદેશમાં એમ ચાર રાજ્યોમાં થયેલા મૃત્યુનો આંક ઘણો ઊંચો રહેવા પામ્યો હતો.

એ વાત સ્પષ્ટ રીતે સમજી લઈએ કે Covid-19 2009માં ફૂટી નીકળેલા સ્વાઇન ફ્લૂ કરતાં ઘણો વધારે ઘાતક છે અને એને કારણે થનાર મૃત્યુનો દર સંક્રમિત થયેલી જનસંખ્યાના એકથી સાડા ત્રણ ટકા વચ્ચે રહી શકે છે.

ઉપરની હકીકત જોઈએ તો Covid-19 આ સૈકામાં ફાટી...


આનો લાભ ખીસાખરચી અને આરોગ્ય સાથે જોડાયેલો છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

બ્રિટનની રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સેવા એન.એચ.એસ. મુજબ, ઓછી માત્રામાં દારૂ પીવાથી તમારા શરીરમાં આ ફેરફારો દેખાશે:

આ ફેરફારો તમે તરત જ અનુભવશો. જો તમે તાત્કાલિક જ દારૂ પીવાનો છોડી દો અથવા તેને ઓછી માત્રામાં પીશો, તો તમારા શરીરમાં લાંબા સમય સુધી આ ચાર ફેરફારો દેખાશે.

ઊંઘ વધારે સારી રીતે આવશે.

દારૂ પીવાથી તરત જ ઊંઘ આવે છે પરંતુ તે ગાઢ ઊંઘ નથી ગણાતી.

વર્ષ 2013માં વિજ્ઞાન જર્નલ 'ઍલકોહૉલિસમ'માં ઊંઘ પર દારૂની અસરો સાથે સંકળાયેલા એક અહેવાલને આધારે જણાવવામાં આવ્યું છે કે કોઈ પણ માત્રામાં દારૂ પીવાથી ઊંઘ તાત્કાલિક આવે છે. ઊંઘની પહેલી સાઇકલમાં ગાઢ ઊંઘ આવે છે પરંતુ ઊંઘની બીજી સાઇકલમાં ઊંઘ વારંવાર તૂટી જાય છે.

એન.એચ.એસ.ના મુજબ, ઓછી માત્રામાં દારૂ પીવાથી તમે સવારે વધારે તરોતાજા લાગશો.

બીમારીઓ સામે લડવાની સારી ક્ષમતા.

ભારે માત્રામાં દારૂ પીવાથી ચેપનો પ્રતિકાર કરવાની તથા તેને નાબૂદ કરવાની ક્ષમતા ઓછી થઈ જાય છે.

જેના કારણે ઘણાં રોગોનું જોખમ વધી જાય છે. વધુ દારૂ પીવાથી સાઇટોકિન પ્રોટીન બનવાની પ્રક્રિયામાં અડચણ આવે છે.

સાઇટોકિન ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પ્રોટીન્સ ચેપ સામે લડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

અમેરિકાના નૅશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઍલકોહૉલ અબ્યૂઝ એન્ડ ઍલકોહૉલિઝમનો એક અહેવાલ જણાવે છે કે દારૂ પીવાના 24 કલાક બાદ, શરીરમાં સાઇટોકિનનું નિર્માણ ધીમું થઈ જાય છે.

બહેતર મિજાજ.

એન.એચ.એસ.ના મુજબ દારૂ અને ડિપ્રેશન વચ્ચે ઘણો સંબંધ છે. હૅંગઓવરના કારણે કેટલાક લોકોનો મિજાજ ખરાબ થઈ જાય છે અને તેમને અસ્વસ્થતાનો પણ અનુભવ થાય છે.

જો તમે પહેલેથી જ ડિપ્રેશનથી અસરગ્રસ્ત અથવા દુ:ખી છો, તો દારૂ પીવાથી આ લાગણીઓની તીવ્રતા વધી શકે છે.

એન.એચ.એસ.ના જણાવ્યા અનુસાર, દારૂની માત્રામાં ઘટાડો કરવાથી તમારો મિજાજ વધારે સારી થઈ શકે છે.

ત્વચાસારી થશે.

દારૂ છોડવાથી ઘણાં લોકો તેમની ત્વચામાં ફેરફાર જૂએ છે.

અમેરિકાના અસોસિએશન ઑફ ડર્મટૉલોજિના મુજબ, દારૂ ત્વચા માટે નુકસાનકારક છે.

તે ચામડીને શુષ્ક કરે છે અને સમય જતાં તેને બગાડે છે, જેથી દારૂ પીનાર વ્યક્તિ તેમની ઉંમર કરતાં વધુ વૃદ્ધ દેખાય છે.

દારૂની કેટલી માત્રા વધુ ગણાય છે?

એન.એચ.એસ.નું કહેવું છે કે એક અઠવાડિયામાં કોઈ પુરુષ કે સ્ત્રીને 14થી વધુ 'યૂનિટ' દારૂ પીવો નહીં જોઈએ. બ્રિટનની સરકાર 10 મી.લી. અમિશ્રિત દારૂને એક 'યૂનિટ' તરીકે ગણે છે.

બ્રિટનના લોકોને એક અઠવાડિયામાં અધિકતમ માત્રામાં 10 નાની પ્યાલીમાં વાઇન પીવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આનો સંબંધ 82 વર્ષનાં શ્રીધર સાથે  છે, જેમણે 66 વર્ષ સુધી (વર્ષ 1952 થી માંડીને અત્યાર સુધી) નખને વધવા દીધા હતા.

17 નવેમ્બર 2014 માં સૌથી લાંબા નખ માટે ગિનિસ બુક ઑફ વર્લ્ડ રેકર્ડમાં પોતાનું નામ નોંધાવ્યું.

આ દરમિયાન તેઓ પોતાના જમણા હાથના નખને કાપતા રહ્યા જેથી તેમને પોતાનું દરરોજનું કામ કરવામાં સરળતા રહી શકે.

ગિનિસ બુક ઑફ વર્લ્ડ રેકર્ડ મુજબ, જ્યારે છેલ્લી વખત શ્રીધરના નખનું માપ લેવામાં આવ્યું, ત્યારે તે 909.6 સૅન્ટિમીટર હતું.

નખના કારણે હાથને થયેલું નુકસાન

હવે શ્રીધરે પોતાના ડાબા હાથના નખ કપાવી નાખ્યા છે. એમને અમેરિકામાં ન્યૂયૉર્કનાં 'રિપ્લીઝ બિલીવ ઇન ઑર નૉટ' મ્યુઝિયમમાં રાખવામા આવ્યા છે.

આટલા લાંબા સમય સુધી નખ કાપ્યો ન હોવાથી તથા નખના ભારે વજનના કારણે શ્રીધરના ડાબા હાથમાં અનેક પ્રકારની મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ છે.

મહારાષ્ટ્રના પુણેના શ્રીધર હવે પોતાની આંગળીઓ હલાવી શકતા નથી અને હાથને ખોલી પણ શકતા નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

66 વર્ષમાં લંબાઈની સાથે સાથે નખની જાડાઈ પણ ઘણી વધી ગઈ હતી. શ્રીધરના નખને કાપવા માટે લોખંડ કાપવાનું નાનકડું મશીન વાપરવામાં આવ્યું હતું.

વર્ષ 2015માં ગિનીસ બુક ઑફ વર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્લ્ડ રેકર્ડની ટીમે શ્રીધરનો ઇન્ટર્વ્યૂ લીધો હતો. એ વખતે એમણે કહ્યું હતું ,  ''મારા નખ ઘણા કોમળ છે, એનું ખૂબ ધ્યાન રાખવું પડે છે. ખાસ કરીને રાત્રે સૂતી વખતે.''

કેમ વધવા દીધા નખ?

અમેરિકાનાં આ મ્યુઝિયમમાં મૂકવામાં આવેલા પોતાના નખના કારણે  શ્રીધર ચિલ્લાલ ખુશ છે, પણ મોટો સવાલ એ છે કે 66 વર્ષ સુધી તેમણે પોતાના નખ કેમ ના કાપ્યા અને આટલા વધવા કેમ દીધા?

તેના જવાબમાં શ્રીધર ચિલ્લાલ જણાવે છે, ''આ એક જૂની વાત છે. એ વખતે હું 14 વર્ષનો હતો. હું અને મારો મિત્ર શાળામા રમી રહ્યા હતા.

''અમારા એક શિક્ષક હતા, જેમણે હાથની ટચલી આંગડીનો નખ કોઈ કારણસર વધાર્યો હતો.

"હું રમતી વખતે એમની જોડે અથડાયો અને એમનો નખ તૂટી ગયો. એ વાત પર એ ખૂબ નારાજ થયા, પણ મેં એ વખતે મનમાં પ્રતિજ્ઞા કરી કે એમના કરતાં પણ મોટા નખ કરીને બતાવીશ.''

નખ કાપ્યા બાદ કેવું લાગ્યું ?

આટલા લાંબા સમય બાદ નખ કપાવીને કેવું લાગ્યું? આ અંગે એમણે જણાવ્યું, ''મેં હંમેશા મારા નખનું ખાસ ધ્યાન રાખ્યું છે. નખ ખૂબ કોમળ હોય છે.

"મેં એની સાથે 66 વર્ષ પસાર કર્યા છે. જ્યારે મેં એને કાપવા માટે વિચાર્યું તો આ મારા માટે એક કપરો નિર્ણય હતો."

શ્રીધર ચિલ્લાલ જણાવે છે કે, ન્યૂ યૉર્કનાં 'રિપ્લીઝ બિલીવ ઇન ઑર નૉટ' મ્યુઝિયમે મને ખાતરી આપી છે કે તે એમના નખને સંભાળીને રાખશે.

શ્રીધર જણાવે છે, ''મને ખાતરી છે કે નખ કાપવાનો મારો નિર્ણય સાચો પુરવાર થશે. લોકો જઈને એને જોઈ શકશે.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આપણને એવું લાગતું હોય છે કે અઘોરીઓ સાથે અનેક રહસ્યો જોડાયેલાં છે અને અઘોરીઓની દુનિયા રહસ્યોથી ભરપૂર હોય છે, પણ શું આ સાચું છે?

એવી અવધારણા છે કે અઘોરી સાધુઓ સ્મશાનઘાટમાં રહેતા હોય છે. તેઓ સળગતા મૃતદેહો વચ્ચે ભોજન લેતા હોય છે અને ત્યાં જ સૂઈ જતા હોય છે.

એવી પણ વાતો પ્રચલિત છે કે અઘોરીઓ નગ્ન ફરતા હોય છે. માણસનું માંસ ખાય છે, ખોપરીમાં ખાવાનું ખાય છે અને દિવસ-રાત ગાંજાનું સેવન કરતા હોય છે.

અઘોરીઓ કોણ હોય છે?

લંડનમાં 'સ્કૂલ ઑફ આફ્રિકન ઍન્ડ ઑરિએન્ટલ સ્ટડીઝ'માં સંસ્કૃત ભણાવતા જેમ્સ મેલિંસન જણાવે છે :

"અઘોરદર્શનનો સિદ્ધાંત એ છે કે આધ્યાત્મિક જ્ઞાન મેળવવા અને ઈશ્વરને મળવા માટે શુદ્ધતાના નિયમોથી પર જવું પડે છે."

ઑક્સફર્ડમાં અભ્યાસ કરતા મૅલિંસન એક મહંત અને ગુરુ પણ છે, પરંતુ તેમના સમુદાયમાં અઘોરી સમુદાયની પ્રક્રિયા નિષેધ છે.

કેટલાક અઘોરી સાધુઓ સાથેની વાતચીતના આધારે મૅલિંસન કહે છે :

"અઘોરીઓની રીત એ છે કે સ્વાભાવિક નિષેધોનો સામનો કરીને તેને તોડી નાખવામાં આવે. તેઓ સારા-ખરાબના સામાન્ય નિયમોને નથી સ્વીકારતા."

"આધ્યાત્મિક પ્રગતિ માટેનો તેમનો પથ ઘણો વિચિત્ર હોય છે, જેમાં માણસનું માંસ ખાવું અને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પોતાનો મળ ખાવો જેવી મુશ્કેલ બાબતો પણ સામેલ છે."

"પરંતુ તેમનું માનવું છે કે અન્યો દ્વારા ત્યજી દેવાયેલી આ વસ્તુઓનું સેવન કરવાથી તેમને પરમ ચેતના પ્રાપ્ત થાય છે."

અઘોરીઓનો ઇતિહાસ

તેમના ઇતિહાસની વાત કરીએ તો આ શબ્દ 18મી સદીમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો.

આ સંપ્રદાયે એ પ્રક્રિયાઓને અપનાવી છે, જેના માટે કપાલિક સંપ્રદાય કુખ્યાત થયો હતો.

કપાલિક સંપ્રદાયમાં માણસની ખોપરી સાથે સંબંધિત તમામ પરંપરાઓની સાથે-સાથે માણસની બલિ આપવાની પ્રથા પણ હતી.

હવે આ સંપ્રદાય અસ્તિત્વમાં નથી, જોકે અઘોરપંથ કપાલિક સંપ્રદાયની તમામ બાબાતોને પોતાના જીવનમાં વણી લીધી છે.

હિંદુ સમાજમાં મોટાભાગના પંથ અને સંપ્રદાય નિર્ધારિત નિયમોનું પાલન કરતા હોય છે.

સંપ્રદાયોને માનનારા સંગઠનાત્મક ઢબે નિયમોનું પાલન કરે છે. સામાન્ય સમાજ સાથે તાલમેલ જાળવી રાખે છે.

પરંતુ અઘોરીની બાબતમાં આવું નથી. આ સંપ્રદાય સાથે જોડાયેલા સાધુઓ પોતાના પરિવાર સાથે સંબંધ અને સંપર્ક તોડી નાખે છે.  અઘોરીઓ બહારના લોકો પર વિશ્વાસ નથી કરતા.

એવું માનવામાં આવે છે કે મોટાભાગના અઘોરીઓ કહેવાતી નાની જ્ઞાતિઓમાંથી આવતા હોય છે.

મૅલિંસન કહે છે,"અઘોરપંથના સાધુઓનાં બૌદ્ધિક કૌશલ્યમાં ઘણું અંતર જોવા મળે છે. કેટલાક અઘોરી એટલી ચપળ બુદ્ધિ ધરાવતા હતા કે રાજાઓને સલાહ આપતા હતા."

"એક અઘોરી નેપાળના રાજાના સલાહકાર પણ હતા."

કોઈ નફરત નહીં

અઘોરીઓ પરના એક પુસ્તક 'અઘોરી: અ બાયૉગ્રાફિકલ નૉવલ'ના લેખક મનોજ ઠક્કર જણાવે છે કે લોકોમાં અઘોરી સાઘુઓ વિશે ભ્રામક જાણકારીઓ વધુ છે.

ઠક્કર જણાવે છે, "અઘોરી ઘણા સરળ હોય છે તેઓ પ્રકૃતિ સાથે રહેવાનું પસંદ કરે છે. તેઓ કોઈ પણ પ્રકારની માગણી નથી કરતા."

"તેઓ દરેક વસ્તુને ઈશ્વરના અંશરૂપે જુએ છે. તેઓ કોઈને નફરત નથી કરતા કે ન તો વસ્તુઓને ફગાવે છે."

"આથી તેઓ પશુ અને માણસના માંસ વચ્ચે ભેદ રાખતા નથી. પશુની બલિ તેમની પૂજાની પદ્ધતિનો જ એક મહત્ત્વનો ભાગ છે."

"તેઓ ગાંજાનું સેવન કરતા હોવા છતાં તેમને પોતાના વિશે સંપૂર્ણ ભાન હોય છે."

મૅલિંસન અને ઠક્કર બન્ને નિષ્ણાતો માને છે કે એવા ઘણા ઓછા લોકો છે જેઓ અઘોરી પદ્ધતિનું યોગ્ય રીતે પાલન કરે છે.

તેઓ માને છે કે કુંભમાં આવતા સાધુઓ મોટાભાગે સ્વઘોષિત અઘોરી હોય છે અને કોઈ પણ પ્રકારની દીક્ષા ધારણ નથી કરતા.

વળી કેટલાક લોકો અઘોરી જેવો વેશ ધરીને પર્યટકોનું મનોરંજન કરતા હોય છે. સંગમમાં સ્નાન કરવા આવેલા લોકો તેમને ભોજન અને પૈસા આપતા હોય છે.

કયા ભગવાનની...


આપણા રાષ્ટ્રપતિ ડૉ. અબ્દુલ કલામે સૌથી પહેલાં વિઝન 2020ની વાત કરી હતી.

મહાજનાઃ ગતાઃ સ પન્થા:

એ ન્યાયે આ સદીની શરૂઆતમાં પ્લાનિંગ કમિશને પણ 2020ની સાલ સુધીમાં શું કરવાનું છે એનું એક વિઝન સ્ટેટમેન્ટ - India 2020 તૈયાર કર્યું હતું.

એક જમાનામાં જેમ યુનાઇટેડ નેશન્સના મિલેનિયમ ડેવલપમૅન્ટ ગોલ (MDG) વિશ્વભરમાં ચર્ચાને કેન્દ્રસ્થાને રહેતા બરાબર તે જ રીતે ભારતની બધી જ રાજ્ય સરકારો પણ 2020ની વાત કરવા માંડી હતી.

સામાન્ય રીતે દેશ પાંચ સાલનું લક્ષ્ય નક્કી કરે છે. તેને બદલે પહેલીવાર 20 વર્ષ બાદનું ભવિષ્ય નક્કી કરવાનો પ્રયત્ન આપણા આયોજન પંચે કર્યો હતો. એ સંદર્ભમાં આજની ચર્ચા કરવી છે.

એ સમયે આર્થિક વિકાસનો દર લગભગ 8 ટકા હતો, ત્યારે વિઝન 2020માં  આપણા આવનારાં 20 વરસમાં સરેરાશ 8 ટકાનો વૃદ્ધિદર હાંસલ કરી બેરોજગારી દૂર કરવાની વાત થઈ હતી.

આર્થિક વૃદ્ધિ દરના મોરચે શું થયું? હાલમાં જે આર્થિક વૃદ્ધિદર આપણે જોઈએ છીએ તે 1996 પછી લાંબામાં લાંબા ગાળાનો મંદીનો સમય બતાવે છે.

અત્યારે જે મંદીનો સમય ચાલી રહ્યો છે તેની શરૂઆત 2019ના વરસના પહેલા ત્રિમાસિક ગાળાથી થઈ અને ત્યારબાદ વૃદ્ધિદર નીચેના કોઠામાં બતાવ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યા મુજબ સતત ગબડતો જ રહ્યો.

પાછલા છ ત્રિમાસિક ગાળામાં ભારતીય અર્થતંત્ર

નોંધ : જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર, 2019માં આર્થિક વૃદ્ધિદર પાછલાં 6 વર્ષના તળીયે પહોંચી ગયો હતો.

સ્રોત : કેન્દ્રીય આંકડા કાર્યાલય & માસિક આર્થિક અહેવાલ- ઑક્ટોબર, 2019

સતત બે ત્રિમાસિક ગાળામાં જીડીપી વૃદ્ધિદર ઘટે તો એને મંદી કહેવાય છે.

આ તો છેલ્લા છ ત્રિમાસિક ગાળાથી ઘટતો આવતો જીડીપી વૃદ્ધિદર છે અને 2019-20ના છેલ્લા ત્રિમાસિક એટલે એટલે કે જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2020ના ગાળામાં પણ જાપાનીઝ બૅન્ક નોમુરાએ માત્ર 4.3 ટકા વૃદ્ધિદરની આગાહી કરી છે.

સતત મંદીનો માર વેઠતી આપણી અર્થવ્યવસ્થા 2019-20ના નાણાકીય વર્ષમાં કેટલો વૃદ્ધિદર હાંસલ કરશે તેની આગાહી જુદી-જુદી સંસ્થાઓએ નીચે મુજબ કરી છે.

વિભિન્ન એજન્સીઓની આગાહી

સ્રોત : બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ

આમ 2020 સુધીનાં વીસ વરસમાં આર્થિક વ્યવસ્થાના સરેરાશ 8 ટકા વૃદ્ધિદરની, જે ધારણા મૂકવામાં આવતી હતી, તેના બદલે છેલ્લાં 19 વરસમાં જીડીપીનો વૃદ્ધિદર નીચે મુજબ રહ્યો છે.

ભારતીય અર્થતંત્રનો વૃદ્ધિદર

સ્રોત : આર્થિક સર્વેક્ષણ 2017-18, 2018-19 અને બજેટ 2019

આમ સરેરાશ વૃદ્ધિદર 8 ટકાને બદલે 7.3 ટકા આવીને ઊભો રહ્યો છે. 2020ના છેલ્લા વરસમાં કોઈપણ રીતે સરકાર એને સરેરાશ 8 ટકાના વૃદ્ધિદરે લાવી શકે તેમ નથી.

બેરોજગારીની સમસ્યા

આપણે બેરોજગારી નિર્મૂલનની વાત લઈને નવી સદી શરૂ કરી હતી પણ નેશનલ સૅમ્પલસરવે ઓફિસ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલ અહેવાલ 'પિરિયૉડિક લેબર ફોર્સ સરવે 2017-18' મુજબ ભારતમાં બેરોજગારીનો દર છેલ્લાં 45 વરસનો રેકોર્ડ તોડીને 6.5 ટકા રહેવા પામ્યો હતો.

આમ આર્થિક વૃદ્ધિદર અને બેરોજગારી નિર્મૂલન બંને ક્ષેત્રે આપણે ઝાઝું ઉકાળ્યું નથી. આજનો આપણો વિકાસદર વીસ સાલ પહેલાંના ચીનના વિકાસદર જેટલો છે.

ડિસેમ્બર 2019માં ભારત જ્યાં ઊભું હતું, ત્યાં 2003-04માં ચીન ઊભું હતું. આ ટ્રૅન્ડ જોતા આપણે બે આંકડાનો વિકાસદર હાંસલ કરવો હોય તો 2020ને ભૂલી જઈએ.

આવનાર વરસોમાં પણ નજીકના ભવિષ્યમાં આ શક્યતા ક્યાંય દેખાતી નથી.

હવે જો ભારતનો નૉમિનલ જીડીપી (કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન, ગ્રોસ ડોમૅસ્ટિક પ્રોડક્શન) ગ્રોથ 6 થી 7  ટકાની આજુબાજુનો રહેવાનો હોય અને એમાંથી જો 4 થી 5 ટકા ફુગાવો ખાઈ જવાનો હોય ફુગાવાને બાદ કરતા ચોખ્ખો વિકાસદર માત્ર 2 ટકો રહે.

આ પરિસ્થિતિમાં આવનાર સમયમાં નીચેની શક્યતાઓ ઊભી થાય -

આવું ન થવા દેવું હોય તો જીડીપી વૃદ્ધિદર ધમાકેદાર એટલે કે બે...


આપણી બોલચાલની ભાષામાં 'શાખ' ઘટવા (કે બગડવા)નો જે અર્થ થાય તે જ મતલબ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં દેશની રેટિંગ સંદર્ભે છે. મતલબ કે કરજ લેવું મુશ્કેલ બને તથા અગાઉથી જે દેવું કરેલું છે, તેને ચૂકવવા માટે દબાણ વધે.

આ સિવાય ભારત સરકાર લૉન મેળવવા માટે દેશ-વિદેશની બજારમાં જે બૉન્ડ બહાર પાડે છે, તેની વિશ્વસનિયતા ઘટશે.

સ્ટાન્ડર્ડ ઍન્ડ પુઅર અને ફિન્ચ બાદ મૂડીઝ ત્રીજી એજન્સી છે, જેણે ભારતનું રેટિંગ ઘટાડ્યું છે. ભારતનું હાલનું રેટિંગ 22 વર્ષના સૌથી નીચેના સ્તરે છે. છેલ્લે 1998માં ભારતનું રેટિંગ આ સ્તર ઉપર પહોંચી ગયું હતું.

એ સમયે ભારતે અણુપરીક્ષણ કર્યા હતા અને અમેરિકાએ ભારતની ઉપર આર્થિક પ્રતિબંધ લાદ્યા હતા, જેની વિપરીત અસર રેટિંગ ઉપર પડી હતી.

એટલું સારું છે કે મૂડીઝે ભારતનું રેટિંગ ઘટાડીને Baa3 કર્યું છે, જે રોકાણની બાબતમાં સૌથી નીચેનો દરજ્જો છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારત સરકાર દ્વારા લાંબાગાળાના જે બૉન્ડ બહાર પાડવામાં આવે, તેને રોકાણને પાત્ર ગણવામાં આવે છે, અલબત વધેલાં જોખમ સાથે.

ગત વર્ષે નવેમ્બર મહિનામાં એવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી કે ભારતનું રેટિંગ ઘટશે, પરંતુ એજન્સીએ Baa2 ગ્રેડ યથાવત્ રાખ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યું હતું.

જોકે, ભારતની સ્થિતિ સમયે તે સમયે પણ આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. ભારતનું આઉટલૂક 'સ્ટેબલ'થી ઘટાડીને 'નૅગેટિવ' કર્યું હતું.

આશા અને આશંકા

તે સમયે નિષ્ણાતોએ કહ્યું હતું કે ચિંતાનું ખાસ કારણ નથી, કારણ કે ભારતનું અર્થતંત્ર વેગ પકડશે એટલે મૂડીઝનો મૂડ બગડવાને બદલે સુધરી જશે, પરંતુ તાત્કાલિક એવું કશું થતું નથી જણાઈ રહ્યું.

ભારત માટે ચિંતાજનક બાબત એ છે કે રેટિંગ ઘટાડ્યા બાદ પણ મૂડીઝે ભારતનું આઉટલૂક 'નૅગેટિવ' રાખ્યું છે. તેનો સ્પષ્ટ મતલબ છે કે હજુ પણ સ્થિતિ વકરવાની આશંકા છે.

મૂડીઝના કહેવા પ્રમાણે, વર્ષ 2017થી આર્થિક સુધારની ગતિ ધીમી પડી છે, લાંબા સમયથી જીડીપી (કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન)નો વૃદ્ધિદર નબળો પડતો જણાય રહ્યો છે. આ સિવાય કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારોની તિજોરીની સ્થિતિ નબળી છે.

ભારતમાં નાણાકીયક્ષેત્ર દબાણ હેઠળ છે, મતલબ કે લૉન આપેલી છે, પરંતુ પૂરેપૂરી પરત નહીં આવવાનું કે ડૂબવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે.

આઉટલૂક એટલે...

આઉટલૂક એટલે કે દૃષ્ટિકોણ નૅગેટિવ રાખવાનો મતલબ છે કે એજન્સીને હજુ પણ ભારતના અર્થતંત્ર તથા તેની નાણાંકીય વ્યવસ્થામાં કેટલીક ખામીઓ જણાઈ રહી છે.

એક મતલબ એવો પણ થાય કે એજન્સીને આશંકા છે કે ભારતની આર્થિક સ્થિતિ છે એનાથી પણ વધુ નબળી પડશે.

સૌથી ચિંતાજનક બાબત તો એ છે કે ડાઉનગ્રેડિંગનું કારણ કોરોનાને કારણે ઊભું થયેલું આર્થિક સંકટ નથી.

એજન્સીનું કહેવું છે કે આ મહામારીએ ભારતીય અર્થતંત્ર ઉપર જે કોઈ સંકટ તોળાઈ રહ્યું હતું તેને બહાર લાવી દીધું છે. આ જોખમોને કારણે જ એજન્સીએ ગત વર્ષે આઉટલૂકમાં ફેરફાર કર્યો હતો.

અત્રે એ યાદ રાખવું ઘટે કે નવેમ્બર-2017માં મૂડીઝે ભારતનું ક્રૅડિટ રેટિંગ સુધાર્યું હતું. એજન્સીએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે જરૂરી આર્થિક સુધાર કરવાથી દેશની આર્થિક સ્થિતિ ધીમે-ધીમે મજબૂત થશે. પરંતુ એજન્સીનું કહેવું છે કે તે પછી સુધારાની ગતિ ધીમી પડી છે અને જે કોઈ સુધારા થયા છે, તેની અસર ધરાતલ ઉપર જોવા નથી મળતી.

હવે એ સમજીએ કે રેટિંગ ઘટતા શું નુકસાન થશે અને તેની શું અસર પડશે.

ઉદાહરણ પોતાનું

ભારત સરકાર તથા રાજ્ય સરકારો અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ પાસેથી લૉન લે છે. મૂડીઝનું કહેવું છે કે કોરોનાના સંકટ પૂર્વે સરકારોનું દેવું દેશના કુલ જીડીપીના 72 ટકા જેટલું હતું. કોરોનાની સ્થિતિ બાદ રાજ્ય સરકારોને ખર્ચ કરવા માટે વધુ નાણાંની જરૂર છે. ત્યારે એવો અંદાજ મૂકવામાં આવે છે કે આ ટકાવારી વધીને 84...


આપણી સરેરાશ ઉંમર 29 વર્ષથી સહેજ વધારે છે. ચીનની સરેરાશ ઉંમર 35 વર્ષ છે. આ દેશમાં 70 ટકા કરતાં વધુ વસતી 35 વર્ષથી નીચેના વયજૂથમાં છે.

છેલ્લી બે લોકસભાની ચૂંટણીની વાત કરીએ તો બન્ને વખત 12 કરોડ કરતાં વધુ યુવાનો/યુવતીઓએ પહેલી વખત પોતાના મતાધિકારનો ઉપયોગ કર્યો.

યુવા માનવબળ જો ઉત્પાદકતા તરફ વળે તો દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં બહુ મોટી ક્રાંતિ આવે એ વિચારને કેન્દ્રસ્થાને મૂકીને એક નવો શબ્દપ્રયોગ પ્રયોજાયો, એ હતો 'ડેમૉગ્રાફિક ડિવિડન્ડ' એટલે કે ભારતને એના યુવાધનને કારણે મળનારું મોટું ડિવિડન્ડ.

આપણે હરખાતા રહ્યા પણ એ વાત ભૂલી ગયા કે -

સપનેં હી સપનેં, કબ હુયે અપને, ભોર ભયો ઔર તૂટ ગયે

આ ડેમૉગ્રાફિક ડિવિડન્ડના મુદ્દે પણ આજે આપણે આવી જ કંઈક સ્થિતિમાં છીએ.

'હર યુવા હાથોને કામ' આપવાની અને એક સમયે જુદાજુદા રાજકીય પક્ષો દ્વારા છાપરે ચડીને કરવામાં આવેલ 'હર હાથ કો કામ'ની વાત બીજા બધા રાજકીય ચૂંટણીલક્ષી વચનોની જેમ સાવ ખોખલી સાબિત થઈ છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આમ તો આ દેશનો ખેડૂત પાયમાલ થઈ રહ્યો છે એ બાબતે ઘણું બધું લખાતું રહ્યું છે.

ખેડૂતની આત્મહત્યા અને જગતના તાતની અત્યંત ગરીબી અને દેવા હેઠળ દબાઈને જી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વતો હોવાની સ્થિતિ ભાગ્યે જ કોઈ એવો દિવસ જતો હશે કે માધ્યમોમાં ન ચમકી હોય.

ખેડૂતની આ પરિસ્થિતિ અંગે વિધાનસભાઓ અને લોકસભા કે રાજ્યસભા ગાજ્યાં છે. આપણા રાજકીય નેતાઓએ ઉછળી ઉછળીને કિસાનની આ બેહાલ સ્થિતિ વિશે પોતાનો આક્રોશ વ્યક્ત કર્યો છે.

સત્તાધારી પક્ષ, પછી વિધાનસભા હોય કે સંસદ, પોતે કિસાનને તારવા માટે જે કંઈ કરતબો કર્યાં તેની દુહાઈ દઈને કિસાન પ્રત્યેની પોતાની પ્રતિબદ્ધતા અને કિસાનની આ પરિસ્થિતિ માટે ભૂતકાળની સરકારોને જવાબદાર ઠેરવવાની વાત જોમ અને જોશપૂર્વક રજૂ કરતો રહ્યો છે પણ પરિસ્થિતિ ખરેખર ગંભીર છે.

સરકારી ચોપડે નોંધાયા મુજબ 2018ની સાલમાં દેવું અથવા પાકની બરબાદીને કારણે અથવા અન્ય કારણે હતાશ થયેલા 10349 કિસાનોએ આત્મહત્યા કરી છે.

ખેડૂતની પરિસ્થિતિ દિવસેદિવસે બદથી બદતર તરફ જઈ રહી છે એમાં કોઈ શંકા નથી.

ગ્રામ્ય અર્થવ્યવસ્થા અને ખેડૂતને ફરી બેઠા કરવા માટે જે કાંઈ થઈ શકે એ બધું જ કરવું જોઈએ એમાં આ દેશનું હિત હૈયે વસ્યું હોય તેવા કોઈ પણ વ્યક્તિને રજમાત્ર શંકા કે વાંધો ન હોઈ શકે.

આજે આવી જ વિસ્ફોટક એક અન્ય સમસ્યાની વાત કરવી છે.

આ સમસ્યા સીધેસીધી આપણે અત્યાર સુધી ડેમૉગ્રાફિક ડિવિડન્ડનો પાક લણવા માટે જે ગુલાબી સ્વપ્ન જોતાં હતાં તેના કેન્દ્રમાં રહેલા યુવાધનને સ્પર્શે છે.

2018માં 12936 લોકોએ આપઘાત કર્યો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

નેશનલ ક્રાઈમ રેકૉર્ડ બ્યૂરોએ 2018ના વર્ષને લગતા જે આંકડા જાહેર કર્યા છે તે મુજબ ભારતમાં કારમી બેરોજગારીથી તંગ આવીને 12936 એટલે કે લગભગ 13 હજાર લોકોએ આપઘાત કર્યો તે છે.

સાદી સીધી ભાષામાં કહીએ તો પેટનો ખાડો પૂરવા માટે પેટિયું રળવાની તક ન દેખાય એવી વિકરાળ બેરોજગારીને કારણે આ દેશમાં રોજના સરેરાશ 35 લોકો અને સરેરાશ દર બે કલાકે ત્રણ લોકો આપઘાત કરે છે.

બીજી રીતે કહીએ તો દર 40 મિનિટે આ દેશમાં એક વ્યક્તિ બેકારીના ખપ્પરમાં હોમાઈને પોતાનું જીવન ટૂંકાવે છે.

આ આંકડો ખેડૂતોની આત્મહત્યાને પણ વટાવી જાય છે અને આમ છતાંય ભાગ્યે જ એની ક્યાંય ચર્ચા થાય છે.

રાજકીય પક્ષો પોતપોતાની રીતે રાજકીય રોટલા શેકવામાં ગુલતાન છે અને સત્તાની રાજ્યની હોય કે કેન્દ્રની, દેશ ઉપર ઊતરી રહેલાં આ બે સંકટ, ખેડૂતની બેહાલી અને તૂટતી જતી ગ્રામ્ય અર્થવ્યવસ્થા તેમજ યુવા બેરોજગારી અંગે ગંભીર ચર્ચા થતી હોય તેવું દેખાતું નથી.

આ બંને સમસ્યાઓ એવી છે જેનાં પરિણામો વિસ્ફોટક હશે, સમાજ તેમજ દેશની શાંતિને હણનારાં હશે. આમ છતાં પણ કોઈ...


આપણે કહીએ છીએ કે ગઠબંધનની અસર છે અને કૉંગ્રેસ ગઠબંધન કરવામાં નિષ્ફળ રહી છે.

આ થોડા અપરિપક્વ જવાબ છે. આ દેશ ખૂબ જ વિશાળ છે. જ્યાં નાનાં-નાનાં ગામ છે, ત્યાં સુધી કે શહેરોને પણ આપણે સમજી શકતાં નથી.

શા માટે સમજી શકતાં નથી?

એક બાજુ તમે કહી શકો કે મોદીની જીત છે, તો બીજી તરફ વિપક્ષની ભયાનક હાર પણ છે. આપણે એ કળવું પડશે કે દેશ શું ઇચ્છે છે?

દરેક ચીજનો સીધો તર્ક છે. જે તર્ક આપણા મગજમાં છે તે બંધબેસતો નથી, આપણે જબરદસ્તીથી તેને ફિટ કરવા ઇચ્છીએ છીએ.

તર્ક એ છે કે આપણે ભારતીય એક શિષ્ટાચારમાં વિશ્વાસ રાખીએ છીએ. આપણે લાલચુ નથી. સહનશીલ છીએ. અહિંસાવાદી છીએ, પરંતુ સાચે આવું છે?

સંઘને કેટલી મજબૂતી મળશે?

આપણો વિપક્ષ એ વિદ્યાર્થીની જેવો છે જે માત્ર પરીક્ષા પહેલાં જ વાંચવાનું શરૂ કરે છે, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ એટલે કે આરએસએસ કાલથી જ આગળની પરીક્ષા વિશે વાંચવાનું શરૂ કરી દેશે.

સંઘે કૉંગ્રેસ, સમાજવાદી પાર્ટી અને બહુજન સમાજ પાર્ટીને એ તો કહ્યું નથી કે તમે તૈયારી ના કરો.

તેમના હાથ તો બંધાયેલા નથી, પરંતુ મુશ્કેલી એ છે કે આ પક્ષોમાં આંતરિક તોફાન આવે એ જરૂરી છે, તેમણે વિચારવું રહ્યું કે હંમેશ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં આરએસએસ પર દોષનો ટોપલો ઢોળવાથી નહીં ચાલે.

હિંદુત્વ : શક્તિશાળી માન્યતા

સંઘ કાલથી તૈયારીઓ શરૂ કરી દેશે અને 2024 માટે બેઠકો નક્કી કરી દેવામાં આવશે, પરંતુ વિપક્ષના લોકો શોધશે કે કોના પર આરોપ મૂકી શકાય અને કયાં કારણોસર આવું થયું છે.

હવે રાજનીતિનો દૃષ્ટિકોણ બદલવો પડશે, નહીં તો આપણે માત્ર કારણો શોધતાં રહીશું. માત્ર એ શોધતાં રહીશું કે કોના કારણે આ થયું છે.

કોણ કહે છે કે તમે હિંદુત્વ જેવી એક કાઉન્ટર માન્યતા ના ઊભી કરો? હિંદુત્વ એક શક્તિશાળી માન્યતા છે, પરંતુ તેનો અસરકારક જવાબ શોધવો એ વિપક્ષનું કામ છે.

તેના વિરુદ્ધનો વિચાર શું હશે? તેવું વિચારનારા લોકો પણ જોઈએ. એવા લોકો જોઈએ જે દેશની વાસ્તવિકતાને જાણતા હોય.

આ માટે તમામ રાજકીય પક્ષો અને વિપક્ષની જવાબદારી હશે કે તેઓ લોકોને સમજે, જનમાનસને જોવું પડશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આપણે કાયમ આવી વાતો સાંભળીએ છીએ. આજના વખતને ભાંડવામાં ફક્ત વયસ્કો જ નહીં, બલકે યુવા પેઢી પણ સામેલ છે. પણ શું ખરેખર આવું છે?

સ્વીડનના સ્વર્ગસ્થ વિદ્વાન હાન્સ રોઝલિંગે તેમના અનુભવને આ રીતે વ્યક્ત કર્યો હતો-

વિકસિત દેશોમાં ઘણા બધા લોકોને એ વાતનો અંદાજ જ નથી કે દુનિયા પહેલા કરતાં કેટલી સારી બની છે. તેઓ આ હકીકતથી વિરુદ્ધ વિચારે છે.

જોકે, આમાં આશ્ચર્ય પામવા જેવી કોઈ વાત નથી. આજે સમાચારોમાં આફત, કટ્ટરપંથી હુમલા, યુદ્ધો અને દુષ્કાળની ખબરો છવાયેલી રહે છે.

આ સ્થિતિમાં લોકોનું આવું વિચારવું સહજ છે કે આજનો જમાનો પહેલાં કરતાં ખરાબ છે.

આ સ્થિતિમાં જો કોઈને એમ જણાવવામાં આવે કે આજે દરરોજ બે લાખ લોકો ગરીબી રેખાની બહાર આવે છે અથવા તો પછી રોજ દુનિયાભરમાં લગભગ 3 લાખ લોકો વીજળી અને સ્વચ્છ પાણીની સગવડ પ્રથમ વાર મેળવે છે, તો આ વાત પર કોણ વિશ્વાસ કરશે?

વિકસિત દેશોમાં ગરીબ દેશોની આ ઉપલબ્ધિઓ વિશે કોઈ ચર્ચા નથી થતી.

આ સફળતાઓ સમાચારોનો ભાગ નથી બનતી. પરંતુ જેવું કે હાન્સ રોઝલિંગએ પોતાના પુસ્તક 'ફેક્ટફૂલનેસ'માં લખ્યું છે કે આપણે તમામ ખરાબ સમાચારોને એક ખાસ દૃષ્ટિકોણથી તોળીને જોવા જોઈએ.

એમાં કોઈ બેમત ન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થી કે ભૂમંડલીકરણે વિકસિત દેશોના મધ્યમ વર્ગના જીવનમાં મુશ્કેલીઓ ઊભી કરી દીધી છે.

પરંતુ એ પણ હકીકત છે કે આ ગ્લોબલાઇઝેશનને લીધે લાખો લોકો ગરીબી રેખાથી ઉપર આવી શક્યા છે. આ પ્રગતિનો એક મોટો હિસ્સો ભારત જેવા દક્ષિણ અને પૂર્વ એશિયાના દેશોમાં આવેલો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આજે દુનિયાભરમાં લોક-લુભામણી રાજનીતિનું ચલણ વધી રહ્યું છે.

પશ્ચિમના દેશો, મુખ્યત્વે અમેરિકા અને પશ્ચિમી યુરોપમાં આ ચલણ જોવા મળે છે.

બ્રિટને યૂરોપીય યૂનિયનથી અલગ થવાનો નિર્ણય કર્યો.

અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના દેશને ઘણી આંતરરાષ્ટ્રીય સંધિઓના અંકુશથી આઝાદી અપાવી.

ભારતમાં હાલની કેન્દ્ર સરકાર હોય કે રાજ્યોની સરકારો, ખેડૂતોની દેવા માફી અને ગરીબોની અન્ય સગવડો વિનામૂલ્યે આપવાની જાહેરાત કરી રહી છે.

યુરોપીયન દેશો ઇટાલી અને હંગરીની ચૂંટણીઓમાં પણ આવા વાયદા કરનારા નેતાઓ ચૂંટણી જીતે છે.

આ દેશોના નેતા, લોકોને ગ્લોબલાઈઝેશનની જવાબદારીથી બચાવવાના વાયદાઓની મદદથી સત્તામાં આવ્યા છે.

પરંતુ જાણકારો કહે છે કે જો આપણે વિકાસના ફાયદા માનવતામાં સમાનતાથી વહેંચવા ઇચ્છીએ છીએ, તો તેનું એક જ માધ્યમ છે- વૈશ્વિકરણ.

એટલે કે તમામ દેશોની અર્થવ્યવસ્થાઓ એક બીજા સાથે જોડાઈને, કદમથી કદમ મિલાવીને સાથે ચાલે.

એવું ન બને કે જર્મની પોતાની દિશામાં ચાલે અને અમેરિકા પોતાની મરજીથી. તો પછી આ દેશોની અમીરીથી માનવતાનું ભલું નહીં થાય.

આમ તો વયસ્કોની આદત હોય છે કે પહેલાનાં જમાનો સારો હતો, જેવી ઉક્તિઓ કહે.

પરંતુ સત્યતા એ છે કે દુનિયા આજ જેટલી સારી પહેલા ક્યારેય નહોતી.

માનવતાનો આર્થિક ઇતિહાસ કહે છે કે હાલના કેટલાંક દશકાઓથી અગાઉ દુનિયાની વસતીનો એક મોટો ભાગ ખૂબ જ ગરીબીમાં જીવન વિતાવતો આવ્યો છે.

માનવતાના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર એવું થઈ રહ્યું છે કે આર્થિક પ્રગતિના ફાયદા દુનિયાના ગરીબો સુધી પહોંચી રહ્યાં છે.

અમે આ સાત આંકડાઓ દ્વારા તમને જણાવીએ છીએ કે કેમ દુનિયા આજે પહેલા કરતાં સારી છે.

આજથી કેટલાક દાયકાઓ પહેલાની સ્થિતિ કરતાં આપણે પ્રગતિના કેટલા સોપાન સર કરી લીધાં છે.

1. સરેરાશ ઉંમર સતત વધી રહી છે

વિકસિત દેશોમાં ગરીબ દેશોની આ ઉપલબ્ધિઓ વિશે કોઈ ચર્ચા નથી થતી.

આ સફળતાઓ સમાચારોનો ભાગ નથી બનતી. પરંતુ જેવું કે હાન્સ રોઝલિંગએ પોતાના પુસ્તક 'ફેક્ટફૂલનેસ'માં લખ્યું છે કે આપણે તમામ ખરાબ સમાચારોને એક ખાસ દૃષ્ટિકોણથી તોળીને જોવા જોઈએ.

એમાં કોઈ બેમત નથી કે ભૂમંડલીકરણે...


આપણે બીજા લોકોના પ્રેમમાં તો સહેલાઈથી પડી જઈએ છીએ પરંતુ દર્પણની સામે ઊભા રહીને જે ચહેરો તમને દેખાય છે તેની સાથે પ્રેમ થવો સહેલું નથી.

આપણે એ પણ જાણીએ છીએ કે પોતાની જાત સાથે પ્રેમ થવો જોઈએ. પરંતુ આપણે તેમાં સફળ થઈ શકતા નથી.

ક્યારેક આપણા ચહેરાની બનાવટ તો ક્યારેક ખોટા લીધેલા નિર્ણય પોતાની જાતને નફરત કરવા પર મજબૂર કરી દે છે.

આપણે આપણી કાયાથી પણ નફરત કરવા લાગીએ છીએ. આપણી નબળી આત્મશક્તિથી ડરીએ છીએ.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આપણને તો એ વાતથી પણ નફરત થઈ જાય છે કે આપણે પોતાને જ પસંદ કરતા નથી.

આ વાતો ઘણી વખત સમજની બહાર હોય છે. સહેલાઈથી ખબર નથી પડતી, પણ વાસ્તવિકતાની ખૂબ નજીક છે.

એવી કોઈ વ્યક્તિ નથી જે આ વાતોથી ઇન્કાર કરી શકે. જે એ કહી શકે કે તેની અંદર અસુરક્ષાની ભાવના નથી.

જાન્યુઆરી મહિનામાં આ મુશ્કેલીઓ વધી જાય છે. લાંબી રાત, નવું વર્ષ, ઘણા એવા વાયદા જે આપણે પોતાને કરીએ છીએ અને પછી વિચારવા લાગીએ છીએ કે શું વર્ષ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી આપણે તેને પૂરા કરી શકીશું?

આ પ્રકારના વિચાર પુરુષોની સરખામણીએ મહિલાઓમાં વધારે જોવા મળે છે.

વર્ષ 2016માં 48 દેશોની લાખો મહિલાઓ તેમજ પુરુષો પર એક સંશોધન કરવામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં આવ્યું હતું.

તેમાં જાણવા મળ્યું હતું કે પુરુષ મહિલાઓની સરખામણીએ ખુદ પર વધારે ભરોસો કરે છે.

એ જાણવું જરૂરી છે કે જ્યાં સુધી આપણે આપણી જાત સાથે પ્રેમ નહીં કરીએ ત્યાં સુધી આપણે બીજા લોકોને પણ પ્રેમ ન કરી શકીએ.

તમને જણાવીએ કેટલાક એવા રસ્તાઓ વિશે જે તમને તમારી સાથે પ્રેમ કરવા મજબૂર કરી દેશે.

પોતાની જાત સાથે મિત્રતા કરો

ક્લિનિકલ સાઇકોલૉજિસ્ટ લિંડા બ્લૅર જણાવે છે કે આપણે આપણી જાત સાથે મિત્રતા કરવી જોઈએ.

પોતાની સાથે જ વાત કરો.

તેઓ સલાહ આપે છે, "જે રીતે આપણે આપણા મિત્રોનું ધ્યાન રાખીએ છીએ, એ જ રીતે પોતાનું ધ્યાન પણ રાખવું જોઈએ."

વિચારી લો કે કોઈ દિવસ ઓફિસમાં તમારો દિવસ સારો વીત્યો નથી. તેના કારણે તમે તમારી જાતથી નફરત કરવા લાગો છો.

તમને લાગે છે કે તમે કોઈ કામ સારી રીતે કરી શકતા નથી.

એ સમયે એવું વિચારો કે જો તમારા કોઈ મિત્ર આ જ પરિસ્થિતિમાં તમારી સામે આવ હોત તો તમે તેમનો આત્મવિશ્વાસ વધારવા માટે શું કહ્યું હોત?

બસ, એ જ રીતે પોતાનો આત્મવિશ્વાસ વધારો અને પોતાના માટે નવા રસ્તાની શોધ કરો.

જ્યારે આપણને અસુરક્ષાની ભાવના ઘેરવા લાગે છે તો આપણે આપણી ખામીઓ પર નજર ફેરવવા લાગીએ છીએ.

આપણે આપણા મનમાં જ આપણી નકારાત્મક છબી ઘડવા લાગીએ છીએ.

આપણે આપણી સરખામણી એ લોકો સાથે કરવા લાગીએ છીએ કે જેઓ આપણા કરતા ખૂબ જ વધારે સફળ છે.

આ તમામ વાતો આપણને વધારે નિરાશ કરવા લાગે છે.

આપણે એ સમજવાની જરૂર છે કે આ દુનિયામાં કોઈ પરફેક્ટ હોતું નથી. આપણા એ મિત્રો પણ નહીં કે જેઓ દિવસ-રાત સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની સુંદર તસવીરો પોસ્ટ કરતા રહે છે.

હોશિયારીથી કરો સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ

જો ઉસ્મરે ઘણા એવા પુસ્તકો લખ્યાં છે કે જે 'સેલ્ફ હેલ્પ' પર આધારિત છે.

તેમનાં એક પુસ્તકનું નામ છે 'ધિસ બુક વિલ મેક યુ ફિયરલેસ.'

ઉસ્મર કહે છે કે સોશિયલ મીડિયા પર લોકો એકબીજાની સરખામણી કરે છે. વર્ષ 2016માં લગભગ બે હજાર યુવાઓ પર એક સંશોધન કરવામાં આવ્યું હતું.

તેમાં એ વાત સામે આવી હતી કે સોશિયલ મીડિયાના ભારે વપરાશને કારણે માનસિક તણાવ વધે છે.

આપણે સોશિઅલ મીડિયાનો ઉપયોગ હોશિયારીથી કરવો જોઈએ.

તાજેતરમાં થયેલા એક સંશોધનના અનુસાર આખા દિવસ દરમિયાન પાંચ કલાક કરતા વધારે સમય ફેસબુકને આપવો જોઈએ નહીં.

સોશિઅલ મીડિયા પર આપણે આપણી તુલના બીજા સાથે કરવાથી પણ બચવું જોઈએ.

પોતાના શરીરથી પ્રેમ કરો

પોતાની જાતથી નફરત કરવાના કારણોમાં પોતાના શરીર પ્રત્યે ઓછું આકર્ષણ સૌથી મોટું...


આપના કાર્યકર્તાઓની દિલ્હીમાં રેલી

બંને વચ્ચે ચાલી રહેલું ઘર્ષણ હજી પણ ઘટવાનું નામ લેતું નથી.

ઉપરાજ્યપાલ અને આઈએએસની હડતાલ મામલે દિલ્હીમાં સત્તાધારી આમ આદમી પાર્ટીના કાર્યકર્તાઓએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નિવાસસ્થાન સુધી રેલી કાઢી છે.

હાલ આ રેલીને દિલ્હીના સંસદ માર્ગ પર રોકી દેવામાં આવી છે.

જોકે, રવિવારે દિલ્હીના આઈએએસ અસોસિએશને એક પત્રકાર પરિષદ કરીને હડતાલની વાતથી ઇન્કાર કર્યો છે.

આઈએએસ અસોસિયેશનને કહ્યું કે કોઈ પ્રકારની હડતાલ નથી. અસોસિયેશનનું કહેવું છે કે દિલ્હીમાં પરિસ્થિતિ સામાન્ય નથી.

કેજરીવાલે ટ્વીટ કરીને વડા પ્રધાન પર નિશાન તાકતા કહ્યું કે અમે લોકતંત્રની તલાશમાં સડકો પર આવી ગયા છીએ.

હાલ આપના સેંકડો કાર્યકર્તાઓ વડા પ્રધાનના નિવાસસ્થાન તરફ રેલી કરી રહ્યા છે.

આ તમામની વચ્ચે દિલ્હી પોલીસે વિરોધ પ્રદર્શનને જોતાં પાંચ મેટ્રો સ્ટેશન બંધ કરવાની સૂચના આપી છે.

દિલ્હીના મંડી હાઉસ પર આપના કાર્યકર્તાઓ અને નેતાઓ જમા થયા છે.

દિલ્હી પોલીસે કહ્યું છે કે આમ આદમી પાર્ટીએ વિરોધ પ્રદર્શનની મંજૂરી લીધી નથી. જેથી ઘણા રસ્તાઓ બંધ રહેશે.

વિરોધ પ્રદર્શનને જોતાં લોકકલ્યાણ માર્ગ, કેન્દ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રીય સચિવાલય, પટેલ ચોક, ઉદ્યોગ ભવન અને જનપથ મેટ્રો સ્ટેશન બંધ કરવામાં આવ્યાં છે.

લગભગ એક અઠવાડિયાથી અરવિંદ કેજરીવાલ અને તેમના મંત્રીઓ ઉપરાજ્યપાલના ઘરે ધરણાં પર બેઠા છે.

કેજરીવાલના આ ધરણાંને અન્ય ચાર મુખ્યમંત્રીઓનો પણ સાથ મળ્યો છે.

પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી મમતા બેનરજી, કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી કુમારસ્વામી, કેરળના મુખ્યમંત્રી પિનરઈ વિજયન અને આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુએ કેજરીવાલને સમર્થન આપ્યું છે.

આ ચારેય મુખ્યમંત્રીઓએ કહ્યું હતું કે કેન્દ્રએ રાજનીતિથી ઉપર ઊઠીને આ બંધારણીય સંકટનો તાત્કાલિક ઉકેલ લાવવો જોઈએ.

રવિવારે મમતા બેનરજીએ કહ્યું કે તેમણે વડા પ્રધાન અને ગૃહ પ્રધાન સામે નીતિ આયોગની બેઠક દરમિયાન દિલ્હીનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.

મમતાએ કહ્યું હતું કે કેન્દ્ર સાથેના આ ટકરાવથી દિલ્હીની જનતાને સમસ્યા થઈ રહી છે.

જોકે, મમતા બેનરજીએ કહ્યું કે વડા પ્રધાન અને ગૃહ પ્રધાને કોઈ જવાબ આપ્યો ન હતો.

બીજી તરફ દિલ્હીના ભાજપે કહ્યું કે કેજરીવાલે ચૂંટણીઓમાં જે વચનો આપ્યાં હતાં તેને પૂરાં કરવામાં નિષ્ફળ ગયા છે. જેથી રાજનીતિ કરી રહ્યા છે.

શું છે સમગ્ર મામલો?

દિલ્હી સરકારનો આરોપ છે કે અધિકારીઓ કામ કરી રહ્યા નથી. અરવિંદ કેજરીવાલના કહેવા મુજબ આઈએસ અધિકારીઓ હડતાલ પર છે. જેના કારણે દિલ્હીની અનેક યોજનાઓ રોકાઈ ગઈ છે.

તેમણે ઉપરાજ્યપાલ અનિલ બૈજલ અને વડા પ્રધાન મોદી પાસે માગ કરી છે કે અધિકારીઓની હડતાલને પૂરી કરાવવામાં આવે અને તેમને કામ પર પરત આવવા માટે આદેશ આપવામાં આવે.

તેમણે આ મામલે મોદીને બે ચિઠ્ઠીઓ પણ લખી છે. જેમાં એ કામ ગણાવવામાં આવ્યાં છે જેના પર હડતાલને કારણે અસર થઈ હોય.

આ સાથે જ અરવિંદ કેજરીવાલે દિલ્હીને પૂર્ણ રાજ્યનો દરજ્જો આપવાની માગ પણ કરી છે.

તેમની એ પણ ફરિયાદ છે કે દિલ્હી સરકારની મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજના 'ડોર સ્ટેપ ડિલિવરી'ને પણ અધિકારીઓએ રોકી રાખી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આફ્રિકાથી આ વર્ષના અંત સુધી ભારત લવાશે ચિત્તા?

મધ્ય ભારતના સુરગુજા સ્ટેટના મહારાજા રામાનુજ પ્રતાપસિંહ દેઓના નામે 1,360 વાઘનો પણ શિકાર કરવાનો વિક્રમ છે.

એમણે રાતના સમયે આખરી ત્રણ ચિત્તાનો શિકાર કરેલો. જેની નોંધણી વર્ષ 1948માં થઈ હતી.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

જ્યારે આ પ્રજાતિનું એક પણ પ્રાણી જીવિત નહોતું રહ્યું અને આ પ્રજાતિને બચાવવાની તકો પણ સમાપ્ત થઈ ચૂકી હતી, ત્યારે વર્ષ 1952માં સરકારે આ પ્રજાતિને વિલુપ્ત જાહેર કરી હતી.

હવે વર્ષો પછી તાજેતરમાં એવા સમાચાર આવ્યા છે કે ભારતમાં ફરી પાછા ચિત્તા જોવા મળશે. એ સમય દૂર નથી જ્યારે વિશ્વનું સૌથી ઝડપી પ્રાણી ફરી પાછુ ભારતમાં દોડતું હશે.

આ વર્ષના અંત સુધીમાં આફ્રિકાથી અમુક સંખ્યામાં ચિત્તા ભારત લાવવામાં આવશે. વિશ્વમાં પ્રથમવાર એવું બનશે કે કોઈ માંસાહારી પ્રાણીનું એક ખંડમાંથી બીજા ખંડમાં સ્થળાંતર કરવામાં આવશે.

ચિત્તાની સૌથી વધુ સંખ્યા ધરાવતા બે દેશો નામિબિયા અને દક્ષિણ આફ્રિકાની નિષ્ણાત ટુકડીઓ જલદી જ ભારતમાં આવીને ભારતીય વનઅધિકારી તથા વન્યજીવનના નિષ્ણાતોને આ પ્રજાતિનાં ઉછેર, સંરક્ષણ, વર્તન સમજ, તબીબી સારવાર અને પુન:સ્થાપના બાબત તાલીમ અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને માર્ગદર્શન આપશે.

2009થી શરૂ કરેલા ચિત્તા સ્થળાંતરના પ્રયાસોને હજુ ગયા વર્ષે જ સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા મંજૂરી અપાઈ છે.

ચિત્તાનાં સ્થળાંતર  માટે સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા ઍક્સ્પર્ટ કમિટી નીમવામાં આવી છે.

આ કમિટીના ચૅરમૅન, વન અને આબોહવા, કેન્દ્રીય મંત્રાલયના પૂર્વ અધિક સચિવ, 'વાઇલ્ડલાઇફ પ્રિઝર્વેશન ઑફ ઇન્ડિયા'ના ભૂતપૂર્વ ડિરેકટર ડૉ. એમ. કે રણજીતસિંહ ઝાલા છે.

ડૉ. ઝાલા રાજ્ય સરકાર અને વિદેશના નિષ્ણાતો સાથે ચિત્તા સ્થળાંતર માટે આગળ પડતું કામ કરી રહ્યા છે. તેઓ મૂળે વાંકાનેરના રાજકુટુંબના સભ્ય છે.

તેઓ 'ટાઇગર કન્ઝર્વેશન ઑથૉરિટી', 'વાઇલ્ડલાઇફ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયા', ભારતના 'વાઇલ્ડલાઇફ પ્રિઝર્વેશન'ના સૌપ્રથમ ડિરેક્ટર અને ભારતના 'વાઇલ્ડલાઇફ પ્રૉટેક્શન ઍક્ટ, 1972'ના ઘડવૈયા પણ છે.

તેમણે ટાઇગર અને સ્નો લૅપર્ડ બાદ હવે ચિત્તાનો પ્રોજેક્ટ હાથમાં લીધો છે.

તેમના વડપણવાળી સમિતિ મારફતે સર્વે અને સ્ટડી બાદ ભારતમાં અમુક સાઇટો શોર્ટલિસ્ટ કરાઈ છે, જ્યાં ચિત્તાનું સ્થળાંતર શક્ય છે.

આ અંગે ડૉ. રણજિતસિંહ જણાવે છે કે, "ભારતમાં ચિત્તાને સૌપ્રથમ મધ્ય પ્રદેશના કુનો નૅશનલ પાર્કમાં સ્થળાંતરિત કરી શકાય છે."

"વર્ષ 2013માં પણ આ અંગે વિચાર થયેલો પરંતુ તે સમયે વાત આગળ વધી શકી નહોતી."

કુનો નૅશનલ પાર્ક ખાતે એશિયાટિક લાયન (સિંહ)નું પણ સ્થળાંતર કરવા અંગે વિચારવામાં આવ્યું હતું.

ગુજરાતમાં જોવા મળશે કે નહીં ચિત્તો?

ચિત્તાના ભારતમાં પુનરાગમન અંગેની વિગતો આપતાં ડૉ. રણજિતસિંહ જણાવે છે કે "હાલમાં કેટલી સંખ્યામાં ચિત્તા આવશે એ બાબત નક્કી નથી કરાઈ. શરૂઆતમાં તો ઘણા ઓછા ચિત્તાને લાવવામાં આવશે. કુનો સિવાય બીજી નક્કી કરેલી અમુક સાઇટો પણ તપાસવામાં આવશે."

"આ સિવાય અમુક ચિત્તાનું મધ્યપ્રદેશમાં માધવ નૅશનલ પાર્ક, નૌરાદેહી વન્યજીવસૃષ્ટ અભયારણ્ય, ગાંધીસાગર વન્યજીવસૃષ્ટ અભયારણ્ય અને રાજસ્થાનમાં શેરગઢ વન્યજીવસૃષ્ટ અભયારણ્ય અને મુકુંદદરા હિલ્સ ટાઇગર રિર્ઝવમાં સ્થળાંતર કરવામાં આવી શકે છે."

ડૉ. રણજિતસિંહ ચિત્તાની ભારતવાપસી અંગે વધુ માહિતી આપતાં કહે છે કે, "ભારતમાં ચિત્તાના પુનર્વસન માટે જગ્યાઓ નક્કી કરતી વખતે ગુજરાતને પણ પૂછવામાં આવેલ કે ત્યાંનું તંત્ર ચિત્તાને રાજ્યમાં વસાવવા માટે ઇચ્છુક છે કે નહીં. પરંતુ અમુક કારણોસર આ વાત આગળ નહોતી થઈ શકી."

તેઓ ચિત્તા સંરક્ષણ માટેની જરૂરિયાતો વિશે કહે છે, "ચિત્તા સંરક્ષણ એક મોટી જવાબદારી છે, જેના માટે સાઇટમાં...


આફ્રિકામાં આવા સમાચારોથી કેવી અસર થાય છે?

હાલમાં દક્ષિણ આફ્રિકાની અમારી મુલાકાત દરમિયાન અમે એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો

અહીંના વિવાદાસ્પદ યુવા નેતા ફૂમ્લાની મફેકાએ કહ્યું, "જ્યારે અમે ભારતમાં આફ્રિકનો ઉપર થતાં હુમલાઓ વિષે સાંભળીએ છીએ ત્યારે નિરાશા અનુભવીએ છીએ. અમે એવું વિચારવા લાગીએ છીએ કે શું અમારે ભારતીયોની વિરુદ્ધ બદલાની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ?"

લેસેગો ટેંડેલી

25 વર્ષની વિદ્યાર્થીની લેસેગો ટેંડેલીને દિલ્હી યુનિવર્સીટીમાં પ્રવેશ મળ્યો. તેમણે ભારત આવવાની તૈયારી કરી લીધી હતી.

તેઓ કહે છે, "ત્યારે મારી માએ કહ્યું કે દિલ્હીમાં આફ્રિકનો ઉપર હુમલા થઈ રહ્યાં છે. એક આફ્રિકન યુવતી પર બળાત્કાર ગુજારાયો હોવાના પણ સમાચાર છે."

છેવટે લેસેગોએ એવો નિર્ણય લીધો કે તેઓ ભારત નહીં જાય.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઓયામા મુગડુસો એક સફળ વેપારી છે. તેઓ એક કંપનીમાં નોકરી કરવા માટે એક વર્ષ માટે મુંબઈ આવ્યા હતા.

તેમનો દાવો છે કે મુંબઈમાં તેની સાથે થયેલા વંશીય ભેદભાવને કારણે તેઓ 9 મહિનામાં જ દક્ષિણ આફ્રિકા પરત થઈ ગયા.

1980ના દાયકામાં ગાંધીજીએ ડર્બનમાં રહેતા પ્રવાસી ભારતીયોને સંબોધિત કર્યું હતું.

તેમણે નિરાશ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થઈને કહ્યું, "હું દુનિયાનાં ઘણાં દેશોમા ગયો છું, પરંતુ ભારતથી વધુ વંશીય ભેદભાવ ક્યાંય નથી જોવા મળ્યો."

આફ્રિકનોનો આરોપ છે કે અહીં રહેતા ભારતીય મૂળના લોકો પણ તેમના વિરુદ્ધ વંશીય ભેદભાવ કરે છે.

સરકારી આંકડાઓ અનુસાર શ્યામ લોકોની દેશની વસ્તી ૭૬ ટકા છે જ્યારે ગોરા માત્ર 9 ટકા છે અને ભારતીય મૂળનાં લોકો 2.5 ટકા છે.

ભારતીય મૂળનાં લોકોને 158 વર્ષ પહેલાં 'બંધીયા મજૂર' તરીકે આફ્રિકામાં લાવવામાં આવ્યા હતા અને મોટાભાગનાઓને ડર્બન શહેરમા વસાવવામાં આવ્યા હતા.

તેમને શેરડીના ખેતરોમાં અને રેલગાડીના પાટા લગાવવાના કામ માટે લાવવામાં આવ્યા હતા.  એ સમયે ભારત અને દક્ષિણ આફ્રિકન દેશો ઉપર બ્રિટીશ લોકોનું રાજ હતું.

તે સમયે ભારતથી ગયેલા 'બંધીયા મજૂરો' કુલી તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા.

ભારતીય મૂળના લોકોને પણ શરૂઆતમાં ભેદભાવનો સામનો કર્યો પડ્યો હતો.

અહીં ભારતીયોએ કઠોર મહેનતથી ધીમે ધીમે સમાજનાં ઉચ્ચ સોપાનો સર કર્યા હતા.

આજની તારીખમાં પણ દક્ષિણ આફ્રિકામાં ભારતીય મૂળનાં લોકો આર્થિક અને શૈક્ષણિક રીત સમૃદ્ધ છે. ભારતીય મૂળનાં લોકોનું કહેવું છે કે સ્થાનિકોને તેમની સફળતાની ઈર્ષ્યા થાય છે.

શ્યામ લોકો સાથે ભેદભાવ થતો હોવાનું ભારતીયો પણ સ્વીકારે છે.

રાજધાની પ્રિટૉરિયાની એક યુનિવર્સીટીમાં અભ્યાસ કરનારા ભારતીય મૂળનાં વિદ્યાર્થીઓનું કહેવું છે કે જો તેઓ અહીંની સ્થાનિક શ્યામ રંગની યુવતી સાથે લગ્ન કરે તો ઘરમાં વિરોધનો સામનો કરવો પડશે.

આ યુવકોનું કહેવું છે કે તેમની પેઢીમાં રંગભેદની માનસિકતા ધીમેધીમે સમાપ્ત થઈ રહી છે.

દક્ષિણ આફ્રિકામાં મોટાભાગના લોકોને એ વાતનો અંદાજ નહોતો કે ભારતમાં આફ્રિકનોની વિરુદ્ધ ભેદભાવ શા માટે થાય છે?

તેમનું કહેવું છે કે તેઓ તો ભારતને પ્રેમ કરે છે. આવી સ્થિતિમાં તેમના લોકો ઉપર હુમલા શા માટે થઈ રહ્યા છે?

ફુમલાની મફેકા જેવા નેતાઓએ પોતાના દેશમાં આ વાતને એક રાજકીય મુદ્દો બનાવી દીધો છે. તેમની ઓળખ ભારતીય વિરોધી તરીકેની બની ગઈ છે.

તેઓ પોતાના બચાવમાં કહે છે, "મારા ઘણાં મિત્રો ભારતીય છે. હું એવું નથી કહેતો કે ભારતીય મૂળના લોકોને પરત મોકલી દેવામાં આવે, પરંતુ 150 વર્ષ બાદ પણ તેમણે અમારી ભાષા નથી શીખી."

'ઇકોનૉમિક ફ્રીડમ ફાઈટર્સ' પાર્ટીના 37 વર્ષના વિવાદાસ્પદ અધ્યક્ષ જૂલિયસ મલેમાએ ભારતીય મૂળના લોકો ઉપર ઘણીવાર "વંશવાદી" હોવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

ભારતીય મૂળના લોકોની વિરુદ્ધ તેમના નિવેદનો સાર્વજનિક છે.

આ વર્ષની શરૂઆતમાં તેમણે...


આમ આદમી પાર્ટીએ દિલ્હીની 70માંથી 62 બેઠકો જીતી, ભાજપને 8 બેઠક મળી છે. કૉંગ્રેસ એક પણ બેઠક મળી નથી.

આમ આદમી પાર્ટીને જંગી બહુમતી મળી છે.

ચૂંટણીપંચ મુજબ આમ આદમી પાર્ટીને 53.57 ટકા મતો મળ્યા છે. જ્યારે ભાજપને 38.51 ટકા મતો મળ્યા છે.

કૉંગ્રેસ પાર્ટીના 70 ઉમેદવારો પૈકી 63 ઉમેદવારોએ ડિપોઝિટ પણ ગુમાવી છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અરવિંદ કેજરીવાલને અભિનંદન આપ્યા છે અને તેના જવાબમાં કેજરીવાલે કેન્દ્ર સાથે સારી રીતે કામ કરવાની આશા વ્યક્ત કરી છે.

પાર્ટીની જીત બાબતે અરવિંદ કેજરીવાલે પત્ની અને પોતાના પરિવાર સાથે પાર્ટીઑફિસથી કાર્યકર્તાઓને સંબોધન કરતા કહ્યું, "દિલ્હી આઇ લવ યુ. દિલ્હીએ ત્રીજી વાર પોતાના દીકરા પર ભરોસો કર્યો. આ દિલ્હીના તમામ પરિવારની જીત છે."

"દિલ્હીના લોકોએ આજે દેશમાં એક નવી રાજનીતિને જન્મ આપ્યો છે. જેનું નામ છે કામની રાજનીતિ. દિલ્હીના લોકોએ સંદેશ આપ્યો જે સ્કૂલ, મોહલ્લા ક્લિનિક બનાવશે અને જે 24 કલાક અને સસ્તી વીજળી આપશે. તેને વોટ મળશે. આ નવા પ્રકારની રાજનીતિ છે. આ દેશ માટે શુભ બાબત છે. આ રાજનીતિ દેશને 21મી સદીમાં લઈ જશે. આ અમારી ભારતમાતાની જીત છે."

હનુમાન અંગે તેમણે કહ્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં, "આજે મંગળવાર છે. હનુમાનજીનો દિવસ છે. હનુમાનજીએ દિલ્હી પર કૃપા વરસાવી છે. હનુમાનજીનો આભાર"

અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું, "અરવિંદના પત્નીના જન્મ દિવસ છે. મેં તો કેક ખાઈ લીધી છે. દિલ્હીના લોકો તમામ લોકો ઉજવણી માટે તૈયાર છે."

આપ નેતા અને નાયબ મુખ્ય મંત્રી મનીષ સિસોદિયા અગાઉ પાછળ ચાલી રહ્યા હતા પણ તેમની જીત થઈ છે.

તો આપ નેતા આતિશી પણ પાછળ ચાલી રહ્યાં હતાં તે પણ જીતી ગયાં છે.

ગત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં આપને 67 તથા ભાજપને ત્રણ બેઠક મળી હતી, જ્યારે કૉંગ્રેસ તેનું ખાતું ખોલાવવામાં નિષ્ફળ રહી હતી.

દિલ્હી વિધાનસભાની 70 બેઠકો પર 8 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન થયું હતું.

પ્રશાંત કિશોરે કહ્યું, 'થેન્ક યુ, દિલ્હી'

ગણતરી ચાલી રહી છે.

આપ

ભાજપ

અન્ય

દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ (નવી દિલ્હી) જીત્યા છે, જોકે, નાયબ મુખ્ય મંત્રી મનીષ સિસોદિયા (પટપડગંજ) બેઠક પર વિજયી થયા છે.

કેજરીવાલે તેમના ચૂંટણી વ્યૂહરચનાકાર પ્રશાંત કિશોર સાથે મુલાકાત કરી હતી. ત્યાર બાદ તેમણે ટ્વીટ કર્યું, 'દેશની આત્માની રક્ષા કરવા બદલ દિલ્હીનો આભાર.'

બીબીસી ગુજરાતીના સંવાદદાતા જય મકવાણા આપના મુખ્યાલયથી જણાવે છે કે ત્યાં ઉત્સાહનો માહોલ છે અને કાર્યકરો નાચગાન કરીને ઉજવણી કરી રહ્યાં છે.

આપના કાર્યાલયની બહાર 'રાષ્ટ્રનિર્માણ માટે આપ સાથે જોડાઓ'નાં બૅનર લાગ્યાં છે, જ્યારે ભાજપના મુખ્યાલયની બહાર 'વિજય અમને અભિમાની નથી બનાવતો, હાર અમને નિરાશ નથી કરતી' એવાં પોસ્ટર લાગ્યાં છે.

ચંદીગઢ, મુંબઈ (મહારાષ્ટ્ર) અને કાનપુર (ઉત્તર પ્રદેશ) સહિત અલગઅલગ શહેરોમાં આપના કાર્યાલયે ઉજવણીના અહેવાલ મળી રહ્યા છે.

લોકસભામાં કૉંગ્રેસના નેતા અધીર રંજન ચૌધરીએ કહ્યું, "બધા જાણતા હતા કે આમ આદમી પાર્ટી ત્રીજી વખત સત્તામાં પરત ફરશે. કૉંગ્રેસની હારથી સારો સંદેશ નહીં જાય. ભારતીય જનતા પાર્ટી અને તેના સાંપ્રદાયિક ઍજન્ડા વિરુદ્ધ આમ આદમી પાર્ટીનો વિજય મહત્ત્વનો છે."

પ્રતિક્રિયા

મતગણતરી દરમિયાન આપના નેતા સંજય સિંહે કહ્યું કે 'ભાજપે દિલ્હીની ચૂંટણીને હિંદુસ્તાન-પાકિસ્તાનની મૅચ ગણાવી હતી. પરિણામ જુઓ, હિંદુસ્તાન જીતી ગયું.'

બીજી બાજુ, દિલ્હી ભાજપના અધ્યક્ષ મનોજ તિવારીએ આપના વિજય બાદ ક્હ્યું હતું કે ભાજપના પરિણામની જવાબદારી તેમની છે.

દિલ્હી કૉંગ્રેસના વડા સુભાષ ચોપડાએ પાર્ટીના પરાજયની જવાબદારી સ્વીકારી છે અને હાર માટે આપ તથા ભાજપની ધ્રુવીકરણની રાજનીતિને જવાબદાર ઠેરવી છે.

પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ...


આમ આદમી પાર્ટીએ મોહલ્લા ક્લિનિકની શરૂઆત કરી છે

આ ચૂંટણીઓ હવે ફેબ્રુઆરીમાં થવાની સંભાવના છે, ત્યારે રાજકીય પક્ષો એની તૈયારીઓમાં લાગી ગયા છે.

આપ (આમ આદમી પાર્ટી) હવે ગુજરાતમાં પગપેસારો કરવા માટે દિલ્હી મૉડલ પર "મોહલ્લા ક્લિનિક" બનાવી રહ્યું છે તો ભાજપ પણ 'દીનદયાલ ક્લિનિક' બનાવી રહ્યું છે.

બંને પક્ષો કહે છે કે આ ચૂંટણીલક્ષી યોજના નથી, પણ રાજકીય પંડિતોનું માનવું છે કે આ ચૂંટણી જીતવાની એક વ્યૂહરચના સમાન છે.

આમ તો ઑક્ટોબરના અંત અથવા નવેમ્બરની શરૂઆતમાં ગુજરાતમાં મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન, જિલ્લા પંચાયત, નગર પંચાયત અને ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણી થવાની હતી, પણ કોરોનાને કારણે આ ચૂંટણીઓ ફેબ્રુઆરીના અંતમાં અથવા માર્ચની શરૂઆતમાં યોજાય એવી સંભાવના છે.

સ્થાનિક ચૂંટણીઓનું કેટલું મહત્ત્વ?

નીતિન પટેલે અમદાવાદના વાડજ વિસ્તારના રામદેવપીર ટેકરામાં દીનદયાળ ક્લિનિક માટે સ્થળ મુલાકાત કરી હતી

સ્થાનિક રીતે યોજાતી આ ચૂંટણીઓ સંગઠનશક્તિ સહિત અનેક મોરચે મહત્ત્વની માનવામાં આવે છે. આથી કોઈ પક્ષ તેને નજરઅંદાજ પણ કરતા નથી.

2000માં કેશુભાઈ પટેલના નેતૃત્વમાં ભાજપને જિલ્લા પંચાયત અને નગર પંચાયતની ચૂંટણીમાં હાર મળી હતી અને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બાદમાં 2001માં ભૂકંપ આવ્યો અને તેમને ગુજરાતની ગાદી છોડવી પડી હતી.

આવું જ કંઈક 15 વર્ષ પછી ગુજરાતનાં તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી આનંદીબહેન પટેલ સાથે થયું હતું.

2015માં ગુજરાતમાં પાટીદાર આંદોલન, દલિત આંદોલન અને ઓબીસી આંદોલન થયાં પછી આવેલી જિલ્લા પંચાયત અને ગ્રામ પંચાયતની ચૂંટણીમાં ભાજપને હાર મળી હતી.

ત્યારબાદ આનંદીબહેન પટેલે રાજીનામું આપ્યું હતું. તેમના રાજીનામા પાછળ આંદોલન સહિત સ્થાનિક ચૂંટણીની હાર પણ કારણભૂત માનવામાં આવી હતી.

હવે ગુજરાતમાં દિલ્હીમાં સત્તાધારી પાર્ટી આપ (આમ આદમી પાર્ટી) પગ જમાવવા માગે છે.

આમ આદમી પાર્ટીનો દાવો છે કે તેઓએ લૉકડાઉનના સમયમાં ગરીબ વિસ્તારમાં સારું કામ કર્યું છે અને સારો પ્રતિસાદ મળતા ગુજરાતનાં શહેરોમાં "મોહલ્લા ક્લિનિક" ખોલવા માગે છે.

તો આમ આદમી પાર્ટીની સાથેસાથે ગુજરાત સરકારે પણ રાજ્યમાં "દીનદયાળ ક્લિનિક" શરૂ કરવાની વાત કરી છે.

ગરીબ મતદારોને રીઝવવાનો પ્રયાસ?

બંને પક્ષોની આ પહેલ ગરીબ વિસ્તારના મતદારોનો રીઝવવા સમાન લાગી રહી છે.

જાણીતા રાજકીય વિશ્લેષક ઘનશ્યામ શાહ કહે છે કે બંને પક્ષનો ઉદ્દેશ તો ચૂંટણીલક્ષી છે, એમાં કોઈ બેમત નથી.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા તેઓ કહે છે, "દેશ આઝાદ થયો એ વખતે ગરીબોને આરોગ્યની સુવિધા મળી રહે એ માટે "ભોલે કમિશન"ની રચના થઈ હતી, જેના આધારે આપણે પબ્લિક હેલ્થ સેન્ટર શરૂ કર્યાં."

તેઓ સવાલ કરે છે કે "70 વર્ષમાં આ પબ્લિક હેલ્થ સેન્ટરમાં કેટલા ડૉક્ટર છે? ખાટલે મોટી ખોડ એ છે કે તમે પબ્લિક હેલ્થ સેન્ટરમાં ડૉક્ટર અને પૂરતી દવા આપી શકતા નથી, ત્યારે ઝૂંપડપટ્ટીમાં આવા દીનદયાલ ક્લિનિકમાં સુવિધા કેવી રીતે પૂરી પડશે?"

તેઓ વધુમાં કહે છે, "ચૂંટણી નજીક આવી રહી છે અને કોરોનામાં સૌથી વધુ માર ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા લોકોને પડ્યો છે. ત્યારે એમની નજીક જવા માટે આ સરળ રસ્તો છે."

"બીજું કે કોરોનામાં દરેક માટે આરોગ્ય એ મુખ્ય મુદ્દો બનવા લાગ્યો છે. એટલે 70 વર્ષ જૂના ભોલે કમિશનની ભલામણો અત્યારે અમલમાં મુકાય એ ચૂંટણી સમયે ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા લોકોને આકર્ષવા સિવાય આ કોઈ મોટું કામ નથી."

તો ગુજરાતના આરોગ્યમંત્રી અને નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે "લોકો ભલે ગમે તે કહે પણ અમે શહેરો અને નગરપાલિકામાં દીનદયાલ ક્લિનિક ચાલુ કરવા માટે બજેટમાં જોગવાઈ કરી જ હતી."

"કોરોનાના કારણે એને અમલમાં મૂકી શકાઈ નહોતી. આ કોરોનાકાળ દરમિયાન અમે જોયું કે ધન્વંતરિ રથની મદદથી ઘણા...


આમ આદમી પાર્ટીનું કહેવું છે કે દક્ષિણ પશ્ચિમની મહરોલી બેઠક પરથી ચૂંટાયેલા ધારાસભ્ય નરેશ યાદવના કાફલા પર ગોળીબાર કરાયો છે, જેમાં એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ નીપજ્યું છે અને અન્ય એક વ્યક્તિ ઘાયલ થઈ છે.

"નરેશ યાદવના કાફલા પર જ્યારે ગોળીઓ ચલાવાઈ ત્યારે તેઓ પોતાના સમર્થકો સાથે મંદિરમાંથી પરત ફરી રહ્યા હતા."

આમ આદમી પાર્ટી સાથે જોડાયેલા અંકિત લાલે બીબીસીને જણાવ્યું કે ઘાયલ કાર્યકરોની નજીકની હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરાયા છે, જ્યાં તેમની સારવાર ચાલી રહી છે.

તેમણે ઉમેર્યું, "નરેશ યાદવ પોતાના સમર્થકો સાથે મંદિરથી પોતાના ઘરે પરત ફરી રહ્યા હતા. અરુણા આસફ અલી રોડ પર કિશનગઢ ગામ નજીક ગાડીમાં આવેલા કેટલાક લોકોએ તેમના કાફલા પર ગોળીઓ ચલાવી."

ટ્રમ્પની અમદાવાદ મુલાકાત :  શહેરના સૌંદર્યકરણ પાછળ 50 કરોડનો ખર્ચ

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મુલાકાતને પગલે અમદાવાદને સુંદર બનાવવા 50 કરોડનો ખર્ચ કરાશે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ આગામી 24 ફેબ્રુઆરીએ અમદાવાદ આવી રહ્યા છે, જેને પગલે શહેરની કાયાપલટ કરાઈ રહી છે.

'અમદાવાદ મીરર'ના અહેવાલ અનુસાર મોટેરા સ્ટેડિયમ તરફ જતા લગભગ 16 રસ્તાઓનું પુનઃનિર્માણ કરાઈ રહ્યું છે.

અખબાર અન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુસાર રસ્તામાં સુધારા કરવા અને જે માર્ગ પરથી રાષ્ટ્રપતિનો કાફલો પસાર થશે તેને સુંદર બનવવા માટે મૂકાનારાં કૂંડાંનો ખર્ચ 50 કરોડ કરતાં વધારે હશે.

ટ્રમ્પ અમદાવાદમાં મોટેરામાં બનેલા સ્ટેડિયમનું ઉદ્ઘાટન કરવાના છે એટલે ઍરપોર્ટથી મોટેરા સુધીના રસ્તાઓનું સમારકામ ચાલી રહ્યું છે. આ રૂટ પર ફૂલોનાં 1.5 લાખ કૂંડા મૂકવામાં આવશે.

વ્હાઇટ હાઉસે અધિકૃત જાહેરાત કરીને જણાવ્યું છે કે રાષ્ટ્રપિત ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને અમેરિકાનાં ફર્સ્ટ લેડી મૅલેનિયા પોતાનાં બે દિવસના ભારતપ્રવાસ દરમિયાન અમદાવાદની મુલાકાત લેશે.

અર્થતંત્ર સુધરી રહ્યું છે : નિર્મલા સીતારમણ

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે અર્થતંત્ર પર તોળાઈ રહેલા સંકટના આરોપને ફગાવી દીધા છે.

લોકસભામાં મંગળવારે તેમણે કહ્યું કે ભારતનું અર્થતંત્ર 'કુશળ ડૉક્ટરો'ના હાથમાં છે. સરકાર અર્થતંત્રને લઈને કામ કરી રહી છે અને એમાં સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

યુપીએ પર નિશાન તાકતાં તેમણે કહ્યું કે તેઓ ગત સરકારોની ભૂલોને ફરીથી કરવા તૈયાર નથી. તેમણે કહ્યું, "ફેકટરીનું ઉત્પાદન વધ્યું છે. દેશમાં વિદેશી મુદ્રાનો ભંડાર વધ્યો છે અને જીએસટીના મહેસૂલનો સંગ્રહ પણ વધ્યો છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આમ ઇંગ્લૅન્ડે વર્તમાન ટુર્નામેન્ટમાં ત્રીજો વિજય હાંસલ કર્યો હતો.

રૂટનો ઑલરાઉન્ડર દેખાવ

રોઝ બાઉલ ખાતે રમાયેલી મેચમાં ઇંગ્લૅન્ડે ટૉસ જીતીને વેસ્ટ ઇન્ડીઝને પ્રથમ બૅટિંગ કરવાનું આમંત્રણ આપ્યું હતું.

વેસ્ટ ઇન્ડીઝ 44.4 ઓવરમાં 212 રનના સામાન્ય સ્કોર સાથે ઓલઆઉટ થઈ ગયું હતું

આ ટાર્ગેટ ઇંગ્લૅન્ડે 33 ઓવરમાં માત્ર બે વિકેટ ગુમાવીને ચેઝ કરી લીધો હતો.

વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામેના આ વિજય સાથે ઇંગ્લૅન્ડ પૉઇન્ટ ટેબલમાં ઑસ્ટ્રેલિયાને પાછળ રાખીને બીજા ક્રમે આવી ગયું છે.

જો રૂટે વન ડે કારિકિર્દીની 16મી અને વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામે પોતાની ચોથી સદી ફટકારી હતી. તેણે 94 બૉલમાં 11 બાઉન્ડરીની મદદથી 100 રન કર્યા હતા.

જો રૂટને સાથ આપતા ઓપનર જોની બૅરસ્ટૉએ 45 રનનું યોગદાન આપીને પહેલી વિકેટ માટે 95 રનની ભાગીદારી નોંધાવી ટીમનો વિજય આસાન કરી દીધો હતો.

બૅરસ્ટૉએ 46 બોલમાં 45 રન ફટકારીને આઉટ થયા બાદ બાદ રૂટ અને ક્રિસ વૉક્સે 40 રનની ભાગીદારી સાથે ટીમને લક્ષ્યાંકની નજીક પહોંચાડી હતી.

ગેલ-રસેલ ન ચાલ્યા

વેસ્ટ ઇન્ડીઝ માટે નિકોલસ પૂરનને બાદ કરતાં અન્ય તમામ બૅટ્સમૅન નિષ્ફળ રહ્યા હતા.

ઓપનર ક્રિસ ગેલે 36 રન ફટકાર્યા હતા. એવિન ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લેવિસ અને શાઈ હોપ સસ્તામાં આઉટ થઈ જતાં કેરેબિયન ટીમને પ્રારંભમાં જ ફટકો પડ્યો હતો.

નિકોલસ પૂરને 63 રનની ઉપયોગી ઇનિંગ્સ રમી હતી. 78 બોલની ઇનિંગ્સમાં તેમણે ત્રણ બાઉન્ડરી ઉપરાંત એક સિક્સર ફટકારી હતી.

આઇપીએલમાં ધમાકેદાર ફોર્મ દાખવનારો આન્દ્રે રસેલ વર્લ્ડ કપમાં નિષ્ફળ જઈ રહ્યો છે જેની અસર વેસ્ટ ઇન્ડીઝના પ્રદર્શન દેખાય છે.

મૂળ બાર્બાડોઝમાં જન્મેલા અને જુનિયર ક્રિકેટ વેસ્ટ ઇન્ડીઝમાં જ રમેલા જોફરા આર્ચર તરફથી ઘણી અપેક્ષા રખાતી હતી.

તેઓ હવે ઇંગ્લૅન્ડ માટે રમી રહ્યા છે. આર્ચર ત્રણ વિકેટ ખેરવીને અપેક્ષા પર ખરા ઊતર્યા હતા. માર્ક વૂડે પણ ધારદાર બૉલિંગ કરીને ટીમને ત્રણ સફળતા અપાવી હતી.

ઇંગ્લૅન્ડ હવે તેની આગામી મૅચમાં 18મીએ અફઘાનિસ્તાન સામે રમશે, જ્યારે વેસ્ટ ઇન્ડીઝ 17મીએ બાંગ્લાદેશ સામે ટકરાશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આમ કરીને તેમણે ભારતનું અહિત અને પાકિસ્તાનનું હિત કર્યું ન ગણાય?

આવી રીતે નહેરુ-સરદાર પર દબાણ લાવવું કેટલું યોગ્ય ગણાય? આવા ઘણા સવાલ પૂછાતા રહ્યા છે.

ગાંધીજી પર થતા આ આક્ષેપોમાં ખરેખર તથ્ય શું છે તે જાણવા માટે થોડી તેની પૂર્વભૂમિકા જોવી જરૂરી બની રહે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એ સમયે કેવું હતું વાતાવરણ?

કલકત્તા અને બિહારની કોમી આગ ઠારવાના ભયંકર અનુભવો લઈને ગાંધીજી 10 સપ્ટેમ્બર 1947ના રોજ દિલ્હી પહોંચ્યા અને સાડા ચાર મહિના પછી થયેલી તેમની હત્યા સુધી દિલ્હીમાં જ રહ્યા.

દિલ્હી પણ ત્યારે કોમી ઉન્માદમાં પાગલ બન્યું હતું. બિરલાહાઉસના ચોગાનમાં થતી ગાંધીજીની પ્રાર્થનાસભાઓમાં કુરાનમાંથી કશુંક વંચાય કે ગવાય ત્યારે વિરોધ થવા લાગ્યો.

પાકિસ્તાનથી આવતા સાચા સમાચારો જ એટલા ખતરનાક હતા, ને તેમાં વળી અફવાઓ ઉમેરાય.

એટલે સ્થાનિક તેમ જ પાકિસ્તાનથી નિરાશ્રિત થઈને આવેલા હિંદુઓ-શીખોના ઉશ્કેરાટનો પાર ન હતો.

ઇતિહાસમાં કદી જોવા ન મળી હોય એવી હિંસા અને મારકાપનો-અત્યાચારોનો માહોલ હતો.

તેની વચ્ચે ગાંધીજી શાંતિ-સહિષ્ણુતા-સર્વધર્મસમભાવ જેવા આદર્શનો ટાપુ બનીને ઊભા હતા.

તેમની મહેચ્છા એ આદર્શો આખા હિં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દમાં વિસ્તરે અને કંઈ નહીં તો પાગલપણું દૂર થાય એવી હતી.

'પાકિસ્તાનમાં હિંદુ-શીખોની સલામતી નથી, ત્યારે ભારતે શા માટે મુસ્લિમોને સંઘરવા જોઈએ?'

એવી દલીલ થાય ત્યારે તે કહેતા હતા કે ભારત સરકાર પાકિસ્તાનની સરકારનાં કૃત્યો વિશે બેપરવા ન રહે પણ તેનો અર્થ એવો નથી કે પાકિસ્તાનની નકલ કરીને ભારતમાંથી પણ લઘુમતીઓને હાંકી કાઢવામાં આવે. (દિલ્હી ડાયરી, 25-09-47 પૃ.42)

સરહદની બંને બાજુથી ડરીને ઘરબાર છોડીને આવનારા લોકોને ગાંધીજી આગ્રહપૂર્વક કહેતા હતા કે 'તમારાં વતન તેમ જ ઘરબારને વળગી રહો ને પોતાના બચાવને માટે ઇશ્વર સિવાય બીજા કોઈના પર આધાર ન રાખો.'(દિલ્હી ડાયરી, 09-10-47, પૃ.88)

પાકિસ્તાનનો જરાય બચાવ કર્યા વિના, તેની વખતોવખત ટીકા કરીને પણ, તે ભારતને પાકિસ્તાન જેવું બનતું રોકવા માગતા હતા.

તેમનો આદર્શ કહેતો હતો કે '(આપણી સરકાર) ન્યાય ત્યારે જ માગી શકે કે જ્યારે આપણે શુદ્ધ હોઈએ.' (17-09-47 દિલ્હીમાં ગાંધીજી-2, લે. મનુ ગાંધી, પૃ. 24)

55 કરોડ રૂપિયાનો મુદ્દો શું હતો?

કોમી હિંસા થાળે પડવાનું નામ લેતી ન હતી, ત્યાં કાશ્મીર પર (પાકિસ્તાની સૈન્યનું છૂપૂં સમર્થન ધરાવતા) કબાઇલીઓનું આક્રમણ થયું.

ત્યારે બંને દેશો વચ્ચે મિલકતોનું વિભાજન થઈ ચૂક્યું હતું. રૂ. 375 કરોડના કુલ ભંડોળમાંથી, રૂ. 20 કરોડ સત્તાબદલાના દિવસે પાકિસ્તાનને આપી દીધા હતા.

છેવટે તેને કુલ રૂ.75 કરોડ આપવાનું નક્કી થયું હતું. એટલે રૂ. 55 કરોડ આપવાના બાકી હતા.

ભારત સરકારે એવું વલણ લીધું કે કાશ્મીરમાં આક્રમણખોરોનો પડદા પાછળ રહીને દોરીસંચાર કરતા પાકિસ્તાનને આક્રમણની કાર્યવાહી ચાલુ હોય ત્યાં સુધી રૂ.55 કરોડ ન આપવા. કેમ કે એ નાણાં ભારતની સામે જ વપરાય એવી પૂરી સંભાવના હતી.

ઉપવાસની જાહેરાત

દિલ્હી આવ્યા ત્યારથી ગાંધીજી વ્યથિત હતા. તેમની સમક્ષ રોજ થતી રજૂઆતો તેમને હલાવી નાખતી હતી.

11 જાન્યુઆરી, 1948ના રોજ તેમને દિલ્હીના કેટલાક રાષ્ટ્રવાદી મૌલાના મળવા આવ્યા.

તે પાકિસ્તાન ગયા ન હતા અને હવે ભારતમાં- પાટનગર દિલ્હીમાં તેમને સલામતી લાગતી ન હતી.

પાકિસ્તાનનો વિરોધ કરી ચૂક્યા હોવથી પાકિસ્તાન પણ તેમને સંઘરે તેમ ન હતું. એટલે એક મૌલાનાએ ગાંધીજીને વ્યથાપૂર્વક કહ્યું કે અમને ઇંગ્લૅન્ડની ટિકીટ કઢાવી આપો.

ગાંધીજીએ તેમને રાષ્ટ્રવાદી થઈને આવું બોલવા બદલ ઠપકો આપ્યો પણ પાટનગર દિલ્હીની આવી હાલત મોટી આશા-આકાંક્ષા સાથે સ્વતંત્ર થયેલા આખા દેશને શરમમાં નાખનારી હતી.

તેનો અત્યાર લગી...


આમ કહીને સાબેરી 'બાદગીર' તરફ નજર નાંખે છે. 'બાદગીર' અર્થ ઈરાનમાં ' હવા પકડવા વાળા' તરીકે કરવામાં આવે છે.

રણમેદાનમાં આવેલા યઝ્દ શહેરમાં અતિશય ગરમી પડે છે. ઘણી વખત ગરમીનો પારો 40ને પાર કરી જાય છે. પરંતુ બાદગીરના ટાઢક આપતાં આંગણામાં બેસીએ તો તપતા સૂરજની ગરમી પણ ઓછી લાગે છે.

અહીં એટલો આરામ મળે છે કે આપણને યજમાન પાસેથી વિદાય લેવાની ઇચ્છા જ ન થાય.

અહીં બેસીને જ્યારે તમે આસપાસના વાતાવરણનું અવલોકન કરો ત્યારે સમજાય કે માણસે ગરમીમાંથી રાહત મેળવવાની આવી તકનીક હજારો વર્ષો પહેલાં વિકસાવી લીધી છે.

આ છે ઈરાનના પરંપરાગત એસી

'બાગદીર' એટલે કે હવા પકડવાનું સાધન, આ વસ્તુ એક ચીમની જેવી છે, જે યઝ્દ અને ઇરાનના રણ વિસ્તારની જૂની ઇમારતો પર જોવા મળે છે.

તે ઠંડી હવા પકડીને ઇમારતમાં નીચે લઈ જવાનું કામ કરે છે. તેની મદદથી મકાનને ઠંડું રાખી શકાય છે અને સખત ગરમીથી ખરાબ થઈ જતી વસ્તુઓને પણ બચાવી શકાય છે.

તમામ સંશોધનો બાદ સાબિત થયું છે કે 'બાદગીર'ની મદદથી તાપમાનને દસ ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલું નીચું લાવી શકાય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પ્રાચીન સમયમાં પર્શિયા(હાલનું )થી લઇને મિસ્ર(ઇજિપ્ત), અરબ અને બેબીલૉનની સંસ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્કૃતિ સુધી એવું સ્થાપત્ય તૈયાર કરવાના પ્રયત્નો થયા જે આકરા તાપ સામે રક્ષણ આપી શકે છે.

આવી મોટાભાગની ઇમારતોને એ રીતે બનાવવામાં આવતી કે હવાની અવરજવર કુદરતી રીતે થઇ શકે. બાદગીર અથવા આવી હવાદાર ઇમારતો મધ્ય-પૂર્વથી લઇને મિસ્ત્ર અને ભારત-પાકિસ્તાન સુધી જોવા મળે છે.

કેવી રીતે બને છે 'બાદગીર'

બાદગીર ઇમારતોનાં સૌથી ઉપરના ભાગમાં બનાવવામાં આવે છે. તેથી તેની દેખરેખ રાખવી એ સૌથી મોટો પડકાર હોય છે.

દોઢ હજાર વર્ષ જૂની ફારસી કવિ નાસિર ખુસરોની નઝમોમાં બાદગીરનો ઉલ્લેખ જોવા મળે છે. એજ રીતે, મિસ્ત્રનાં લકસર શહેરમાં ઈસુથી 1300 વર્ષ જૂનાં કેટલાક ચિત્રોમાં પણ બાદગીર જોવા મળે છે.

ડૉક્ટર અબ્દુલ મોનિમ અલ-શોરબાગી સાઉદી અરેબિયાની જેદ્દા સ્થિત ઇફત યુનિવર્સિટીમાં આર્કિટેક્ચર અને ડિઝાઇનના પ્રોફેસર છે.

ડૉ. શોરબાગીએ જણાવે છે, "મધ્ય-પૂર્વના દેશોથી લઈને પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરબ સુધી 'બાદગીર' જોવા મળે છે. તે ઇરાકની અબ્બાસી ખલીફાઓના વખતના મહેલોની ચોરસ ઇમારતોને મળતી આવે છે."

આ મહેલો ઇરાકના ઉખૈદર વિસ્તારમાં આઠમી સદીમાં બનાવ્યા હતા.

જોકે એક માન્યતા એવો પણ છે કે બાદગીરનો વિકાસ પહેલાં આરબ દેશોમાં થયો. જ્યારે આરબોએ ઈરાન પર જીત મેળવી ત્યારે તેમની સાથે આ શૈલી પર્શિયા પહોંચી હતી.

છ અને આઠ મોંના 'બાદગીર'

યઝ્દ શહેરના મોટાભાગના બાદગીર લંબચોરસ આકારના છે. જેમાં ચારે તરફ હવાની અવરજવર માટે ખાંચા છે. પરંતુ સ્થાનિકો જણાવે છેકે, છ અને આઠ મોં વાળા બાદગીર પણ હોય છે.

યઝ્દમાં આવેલા એક કૅફેના કર્મચારી મોઇન જણાવે છે કે બાદગીરમાં દરેક દિશામાંથી આવતી હવા પકડવા માટે ખાંચા બનાવવામાં આવે છે. જ્યારે યઝ્દથી થોડે દૂર આવેલા કસબા મેબૂદમાં માત્ર એક તરફ ખાંચાવાળા બાદગીર જોવા મળે છે કારણ કે, ત્યાં હવા માત્ર એક જ દિશામાંથી આવે છે.

બાદગીરની રચના એવી રીતે કરવામાં આવી છે કે, તે દરેક તરફથી આવતી હવાને ખેંચીને સાંકડા રસ્તામાંથી નીચે સુધી લઇ જાય છે.

ઠંડી હવાના દબાણથી ગરમ હવા બહાર નીકળી જાય છે.

આ ગરમ હવાને બહાર નીકળવા માટે બાદગીરની પાછળની તરફ એક બારી જેવી જગ્યા રાખવામાં આવે છે.

જો ઠંડો પવન વાતો ન હોય તો પણ તે ગરમ હવા પર દબાણ કરીને તેને ધક્કો મારીને બહાર કાઢવાનું કામ કરે છે.

તેનાથી ઘરની અંદર પણ ઠંડક જળવાઈ રહે છે.

ઠંડી અને ગરમીનાં ઘર

યઝ્દ શહેરમાં કઝારી યુગનાં ઘણાં મકાનો હજી પણ સારી હાલતમાં છે.

તે પૈકી એક છે જાણીતું જાણીતું લારિહા હાઉસ. ઓગણીસમી સદીમાં બનેલી આ ઇમારત...


આમ છતાં આજે પણ ત્યાંથી કોઈ નક્કર માહિતી બહાર નથી આવી, જેના કારણે અનેક અટકળોએ જન્મ લીધો છે. જેમ કે, શું આ વાઇરસ વુહાનની લૅબોરેટરીમાં તૈયાર કરવામાં આવ્યો હતો?

ચીનની સરકારે શરૂમાં કોરોના વાઇરસ અંગે માહિતી છુપાવી હતી? ચામાચીડિયામાં જોવા મળતો વાઇરસ કોઈ પશુ મારફત મનુષ્યમાં પ્રવેશ્યો તો વાહક કોણ હતું?

આવા અનેક સવાલોના ઉદ્ભવ પાછળ એક કારણ છે, ચીનની સરકારની 'ગુપ્તતાની સંસ્કૃતિ.' ત્યાં પશ્ચિમી સોશિયલ મીડિયાનું અસ્તિત્વ નથી તથા સ્થાનિક માધ્યમો સઘનપણે સરકારના દબાણ હેઠળ છે.

ઊઠતા અવાજને દબાવી દેવા

એવું મનાય છે કે વુહાનની સી ફૂડ માર્કેટમાંથી રોગચાળો ફેલાયો

વર્ષ 2019ના અંતમાં ચીનના વુહાનની સી ફૂડ માર્કેટ સાથે સંકળાયેલા લોકોમાં શ્વાસની વિચિત્ર બીમારી જોવા મળી રહી હતી. ત્યારે સ્થાનિક આંખના ડૉક્ટર લી વૅનલિયાંગે તેમના સાથી તબીબો સમક્ષ આશંકા વ્યક્ત કરી હતી કે આ બીમારી SARSનું નવું સ્વરૂપ હોઈ શકે છે.

ડૉ. લીની પ્રથમ વરસી પર તેમના સાથી લી પાને સમાચાર સંસ્થા રૉયટર્સને જણાવ્યું, "તેણે અમને સૌ પહેલાં વાઇરસ વિશે જણાવ્યું હતું. તેઓ જાણતા હતા કે તેઓ કેટલી મોટી વાત કહી રહ્યા છે અને તેની શું અસર થશે. આમ છતાં તેમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ણે ચેતવણી ઉચ્ચારી હતી. તેઓ ખરેખર બહાદૂર હતા."

સ્થાનિક પોલીસે તેમને 'ખોટી ટિપ્પણી નહીં કરવા' ચેતવણી આપી તથા અફવા ફેલાવવાના આરોપ સબબ તેમની સામે તપાસ હાથ ધરી હતી. વુહાનની હૉસ્પિટલો દરદીઓથી ઊભરાઈ રહી હતી, છતાં સરકાર સ્થિતિ ગંભીર ન હોવાની વાત કહેતી રહી.

ચીને સાર્વજનિક રીતે કોરોના વાઇરસને નાથવાની કામગીરીમાં ઢીલ થઈ હોવાના આરોપોને નકાર્યા છે અને પશ્ચિમી દેશો કરતાં વધુ સારી કાર્યવાહી કરી હોવાની વાત કહી છે.

ડૉ. લી પણ કોરોના વાઇરસનો ભોગ બન્યા અને સાતમી ફેબ્રુઆરી-2020ના તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધા.

ડૉ. લીના મૃત્યુ તથા સ્થિતિને બરાબર રીતે નહીં મૂલવવા બદલ સ્થાનિકોમાં આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો, પરંતુ તેને વિશિષ્ટ ટીમ, સોફ્ટવૅર તથા સૅન્સરશિપ દ્વારા દબાવી દેવામાં આવ્યો.

ઑનલાઇન અવાજ પર લગામ

ચીનમાં પશ્ચિમી સોશિયલ મીડિયા પર છે પ્રતિબંધ

સંશોધનાત્મક લેખો માટે પ્રતિષ્ઠિત અમેરિકાની સંસ્થા 'પ્રૉ-પબ્લિકા'ના રિપોર્ટ પ્રમાણે, સાત ફેબ્રુઆરીના દિવસે ડૉ. લીના મૃત્યુ પછી ચીનમાં ઇન્ટરનેટ પર અસામાન્ય જુવાળ ઊભો થયો અને ચીનમાં ઇન્ટરનેટ સૅન્સરશિપ સાથે સંકળાયેલાઓને લાગ્યું હતું કે બાજી તેમના હાથમાંથી સરકી રહી છે.

અગાઉ ક્યારેય ન થયો હોય તેવો પડકાર તેમની સામે ઊભો થયો અને તેની 'બટરફ્લાય' ઇફેક્ટ અન્ય ક્ષેત્રો પર પણ પડશે એવી તેમને શંકા હતી. દેશ તથા વિદેશમાંથી શિયોની, વિચેટ તથા વિયાબો જેવાં ચાઇનિઝ સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફૉર્મ પર સરકાર સામે આક્રોશ ઠલવાઈ રહ્યા હતા.

આથી, અસહજ કરતા સમાચારોને દબાવવા તથા સરકારના પ્રયાસોથી મહામારીને  નાથવામાં સફળતા  મળી રહી છે એવી આભા ઊભી કરવા માટે મીડિયા સંસ્થાઓ તથા પ્રચારકાર્યકરોને ગુપ્ત રીતે નિર્દેશ આપવામાં  આવ્યા હતા.

લીક થયેલા દસ્તાવેજો મુજબ, વેબસાઇટ્સને સૂચના આપવામાં આવી હતી કે 'પુશ નૉટિફિકેશન' (વેબસાઇટ કે મોબાઇલ પર આવતાં નોટિફિકેશન) દ્વારા ડૉ. લીના મૃત્યુના સમાચાર ન આપવા. સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફૉર્મ્સને જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ટ્રૅન્ડિંગ પેજ પરથી ધીમે-ધીમે ડૉ. લીનું નામ દૂર કરી દેવું.

આ સિવાય સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાને અન્યત્ર વાળવા તથા દેશપ્રેમના પ્રદર્શન વિના ચર્ચાને વાળવા માટે બનાવટી ઍકાઉન્ટ કામે લગાડવામાં આવ્યા હતા.

સરકારની પ્રતિષ્ઠા, પાર્ટી કે રાજકીય વ્યવસ્થાને નુકસાન પહોંચે તેવી કોઈ પણ સામગ્રી પર તમામ  સાયબર સ્પેસ બ્યૂરોએ સઘન ધ્યાન આપવું, એવી સૂચના આપવામાં આવી હતી.

ચીનનું તંત્ર પ્રાઇવેટ કૉન્ટ્રેક્ટર દ્વારા તૈયાર...


આમ છતાં સદાકાળથી આપણે સમયથી પર થવા માટેનું વિચારતા રહીએ છીએ.

સ્લિપિંગ બ્યૂટી જેવી પરીકથાઓથી માંડીને સાયન્સ ફિક્શનમાં વર્ણન જોવા મળે તેવું - સમય થંભી ગયો હોય તેવું સ્થળ અને સુષુપ્તાવસ્થા વિશે આપણે સદાય વિસ્યમથી વિચારતા રહીએ છીએ.

1971માં જોસેફ હેફેલ અને રિચાર્ડ કિટિંગે વિમાનમાં ચાર એટમિક ઘડિયાળો ગોઠવી હતી.

વિમાને પૃથ્વીની ફરતે બે ચક્કર માર્યાં, પ્રથમ પૂર્વ તરફ અને પછી પશ્ચિમ તરફ.

તે પછી એટમિક ઘડિયાળોને તપાસવામાં આવી ત્યારે તેમાં ફરક દેખાયો હતો.

હેફેલ-કિટિંગના પ્રયોગમાં સાબિત થયું સમય કેવી રીતે પસાર થાય છે તે સાંયોગિક અને પરિસ્થિતિજન્મય હોય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

નોર્થ કેરોલિના સ્ટેટ યુનિવર્સિટી ખાતેના આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર કેટી મેક કહે છે, "જો તમે સુપર-રિલેવિસ્ટિક (પૂર્ણ સાપેક્ષતાની) ગતિથી એટલે કે પ્રકાશની ગતિ જેટલી ગતિએ પ્રવાસ કરો અથવા તમે (કોઈક રીતે બચી જઈને) બ્લેકહોલ નજીકથી પ્રવાસ કરો તો તમારો જેટલો સમય પસાર થશે, તે અન્યના સમયની સરખામણીએ ઓછો હશે."

ઇન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશનમાં રહેતા અંતરીક્ષયાત્રીઓને લંબાતા સમયનો અનુભવ થાય છે કેમ કે તેઓ પૃથ્વી પર હોય તેના કરતાં ઓછી ઝડપે વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૃદ્ધ થાય છે.

મેક કહે છે, ''તેઓ ઝડપથી પ્રવાસ કરી રહ્યા છે તેથી તેમને વિશેષ સાપેક્ષતાની (સ્પેશિયલ રિલેટિવિટીની) અસર થાય છે. પણ તેઓ પૃથ્વીથી વધારે દૂર હોવાથી તેમના પર ગુરુત્વાકર્ષણની ઓછી અસર થાય છે."

જોકે, આ સમય લંબાય છે તે માત્ર થોડી સેકન્ડ જેટલો જ હોય છે.

સમયને વધારે લંબાવવા માટે અત્યંત શક્તિશાળી ગુરુત્વાકર્ષણની જરૂર પડે અથવા પ્રકાશની ગતિએ પ્રવાસ કરવો પડે.

વર્તમાન સમયમાં બંનેમાંથી એક પણ સંભવ નથી.

રેડ ડ્વાર્ફ નામની સાયન્સ ફિક્શન સિરિઝમાં કોમેડી હતી પણ તેમાં સ્થંભિત સ્થળની અચરજભરી થિયરી આપેલી છે;  "જે રીતે સીસામાંથી એક્સરે પસાર ના થઈ શકે, તે રીતે સ્થંભિત સ્થળમાં સમય પ્રવેશી શકે નહીં."

"તેથી તમારું અસ્તિત્ત્વ છે ખરું પણ સમયના કાળમાં તમારું કોઈ અસ્તિત્ત્વ નથી અને તમારો સમય છે જ નહીં."

આ અને ટેક્નૉલૉજીને લગતી આવી બીજી વાતો તેમાં વણી લેવાઈ હતી.

જેથી સિરિઝનું પાત્ર લિસ્ટર કહી શકે, "બસ આટલી સાદી વાત જ છે." આ સાદી વાત જોકે વિચારતા કરી દે તેવી છે.

સમય સાપેક્ષ હશે પણ વાસ્તવિક સ્થિતિ માટે તે સૌથી અગત્યનું પરિબળ છે.

રેડ ડ્વાર્ફના સહ-દિગ્દર્શક ડાઉ નેયલર કહે છે, "એક્સરે અને સીસાની વાત બરાબર છે પણ સમય અને સ્થંભિત સ્થળની વાતો ચકરાવે ચડાવે તેવી છે,"

સમય વિશેની ધારણાઓ બદલવી સહેલી છે પણ સમયને એટલી સહેલાઈથી થંભાવી શકાતો નથી.

મેક કહે છે, "તમે સમયને કઈ રીતે અનુભવો છો, તેમાં બહુ મોટો ફરક પડી શકે છે પણ સમય ખરેખર થંભતો નથી."

અમેરિકાની સંરક્ષણ ક્ષેત્રની સંશોધક સંસ્થા 'Darpa' હાલમાં જૈવિક રીતે સ્થંભિત સ્થિતિ (જૈવિક સ્થંભન) વિકસાવવા કોશિશ કરી રહે છે. જેથી શરીરને મોલેક્યુલર તબક્કે ધીમું પાડી શકાય.

જૈવિક સ્થંભનને કારણે આપણે જેને 'ગોલ્ડન અવર' કહીએ છીએ તેને લંબાવવાની ગણતરી છે.

યુદ્ધમાં ઘાયલ સૈનિકને સારવાર મળે ત્યાં સુધીનો સમય કટોકટીનો સમય હોય છે અને તેથી જ તેને ગોલ્ડન અવર કહેવાય છે.

જૈવિક સ્થંભન દ્વારા જીવનની ગતિને ધીમી પાડવાની વાત છે.

 પ્રોગ્રામના મેનેજર અને 'Darpa'ની બાયોલૉજી ટેક્નૉલૉજીસ ઓફિસના ડૉ. ટ્રિસ્ટેન મેકક્લોયર-બેગલી કહે છે, "મોલેક્યુલર ફાર્મોકોલૉજીથી માંડીને બાયોકોમ્પેટિબલ મટિરિયલ કેમિસ્ટ્રી તથા પ્રક્રિયા કરેલા પ્રોટીન સુધીની સંભવિત ટેક્નૉલૉજીને ચકાસવા માટે મેં મૂળભૂત રીતે વિચાર્યું હતું."

જૈવિક સ્થંભન શક્ય બને તો તેના કારણે રક્તદાનથી મેળવેલા લોહીનો સંગ્રહ લાંબો સમય કરી શકાય.

સાથોસાથ કેમિકલ...


આમ છતાંય RCEP સંલગ્ન ઘણી બધી બાબતો એવી છે કે જેમાં 2019ના નવેમ્બર માસમાં વડા પ્રધાન કે રાષ્ટ્રપ્રમુખ કક્ષાની લીડરશીપ લેવલ સમિટમાં એને આખરી ઓપ અપાય તેવી જે અપેક્ષા છે તે અત્યારે તો ઘણી મહત્વકાંક્ષી લાગે છે.

આ માટે હજુ કેટલો સમય લાગશે અને RCEPની આખરી દરખાસ્ત કેવી હશે તે થોભો અને રાહ જુઓ તે તરફ અત્યારે તો જઈ રહ્યું હોય તેમ લાગે છે."

ભારતના લઘુ ઉદ્યોગો, ખેડૂતો અને ડેરીઉદ્યોગ સમેત ઘણા બધાને વડા પ્રધાન બૅંગકૉક-વાર્તામાં પોતાના દેશના હિતની વાત મક્કમતાપૂર્વક કરીને ઊભા થઈ ગયા એનો આનંદ હશે. ભારત સરકાર અને વડા પ્રધાનને આ માટે અભિનંદન આપીએ.

પરિસ્થિતિ હવે શું થશે એની વાત આગળની વ્યુહરચનાના ભાગરૂપે આ દેશે વિચારવાની આવે.

ભારત RCEPમાંથી બહાર થઈ ગયું એનું પહેલું પરિણામ એ આવશે કે એશિયાના આ ૧૬ દેશો જે આ મુક્ત વ્યાપાર ઝોનની રચના માટે સંમત થવાના હતા અને એકબીજાના દેશનાં ઉત્પાદનો લગભગ શૂન્ય કસ્ટમ ડ્યૂટી સાથે બાકીના 15 દેશોમાં વેચી શકાય એવી જે સંધિ થવાની હતી.

તેમાંથી લગભગ ચીનના જેટલી જ વસતિ ધરાવતો અને 2025 સુધીમાં વિશ્વનો સૌથી વધુ વસતિ ધરાવતો દેશ થનાર ભારત બહાર નીકળી જશે એટલે આશરે 16થી 17 ટકા વસતિ આમા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંથી બહાર.

ચીન મહાસત્તા બની જશે તેવો ભય હતો?

આપણે નિકાસ વેપારમાં બહુ ઉકાળ્યું નથી. વિશ્વવેપારમાં આપણો હિસ્સો 2 ટકાની આજુબાજુ રમ્યા કરે છે એટલે નિકાસના મોરચે આપણને કોઈ મોટો માર પડી જાય તેવી શક્યતા નથી.

આમ જે કંઈ નિકાસ ભારત આ બાકીના પંદર દેશોમાં કરતું હશે એની વધતી-ઓછી અસર પડશે એમાં કોઈ શંકાનું કારણ નથી.

આથી ઊલટું પોતાના સપ્લાય ચેઈન નેટવર્ક અને એશીયાન દેશો સાથેની લીંકને કારણે ચીન એશિયામાં એક મોટી આર્થિક મહાસત્તા બની જશે.

ભારત છેલ્લી ઘડીએ આમાંથી નીકળી ગયું એને કારણે બાકીના 15 દેશો સાથેના સંબંધોને પણ અસર પડશે.

કાર્નેગી ઍન્ડોમેન્ટ ફૉર ઇન્ટરનેશનલ પીસના ફેન બામના અભિપ્રાય મુજબ હવે વિશ્વમાં બે મોટા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બ્લોક ઊભા થશે.

પહેલો ટ્રાન્સ-પેસિફિક પાર્ટનરશીપ  અને બીજો રીજીયોનલ કૉમ્પ્રેહેંસિવ ઇકૉનૉમિક પાર્ટનરશીપ. આ બેમાંથી એકેમાં અમેરિકા અને ભારત સામેલ નથી.

ભારત આમાંથી કેમ નીકળી ગયું?

વડા પ્રધાને કહ્યું તે મુજબ ભારતના હિતોને લગતા પાયાના મુદ્દાઓ આ સમજૂતીમાં લેવામાં આવ્યા નહોતા. ભારત આમાંથી નીકળી ગયું તે માટે મહદંશે નીચેનાં કારણો જવાબદાર છે

1) ભારતનાં બજારો ચાઈનીઝ માલસામાનથી અને ડેરીઉત્પાદનો ન્યૂઝીલૅન્ડ કે ઑસ્ટ્રેલિયા તરફથી માલ આયાત થવાથી ઉભરાઈ જશે તેવી દહેશત

2) આ અટકાવવા અને ભારતને પણ સાથી તરીકે સમાવીને RCEP 16 દેશો વચ્ચે રહે તે માટે પાયાનાં વર્ષને 2014થી આગળ લાવી વધુ નજીકના વરસે લઈ આવવા માટે બીજા દેશોની માનસિકતાનો અભાવ.

3) ડમ્પિંગ સામે કોઈ સલામતી માટેની જોગવાઈઓ નથી

4) નૉન-ટેરિફ બૅરિયર્સ સામે રક્ષણ અને અન્ય કોઈ વિશ્વાસપાત્ર ખાતરીનો અભાવ

5) સેવાક્ષેત્રને અપૂરતી અગત્યતા.

ભારત હવે RCEPનો ભાગ નહીં હોય.  ટૂંક સમયમાં અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે વેપારસમજૂતી થવાનાં એંધાણ વર્તાઈ રહ્યાં છે. તે જ રીતે ફ્રાન્સના પ્રમુખ એમેન્યુઅલ માર્કોન 4થી નવેમ્બરે ચીન પહોંચ્યા છે.

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના વ્યાપાર મતભેદો અથવા સમજૂતીને કારણે કોઈ આંચકો યુરોપને ન લાગે તે દિશામાં તેમનો પ્રયત્ન રહેશે.

એમની સાથે યુરોપિયન યુનિયનના કમિશનર ફિલ રોગન ચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગને મળવાના છે જે ચર્ચાઓમાં મુખ્ય મુદ્દો યુરોપિયન યુનિયન બિઝનેસ માટે ચીનના બજારમાં ઉપલબ્ધ તકોને વિસ્તારવાનો રહેશે.

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના વેપારયુદ્ધનો પોતે (યુરોપ) ભોગ ન બને અને ચીન અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે દ્વિપક્ષી ચર્ચામાંથી એકબીજાના હિતોની વાત આગળ ચલાવાય એ...


આમ જુઓ તો શું ન હતું રાહુલ ગાંધીના ભાષણમાં?

નરેન્દ્ર મોદીના પંદર લાખના જુમલાનો હિસાબ, રફાલ કૌભાંડ થકી હવાઈદળના ખાતામાંથી રૂ. 30 હજાર કરોડની ચોરીનો આરોપ, અગાઉની એનડીએ સરકારના વખતમાં વર્તમાન રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત દોભાલને સાંકળતી મસુદ અઝહરની મુક્તિની વાત હતી.

તથા ગબ્બરસિંઘ ટૅક્સ (GST)ની મુશ્કેલી, ખેડૂતોની દેવામાફી, બેરોજગારી, સરકારનો ઉદ્યોગપતિઓ માટેનો પક્ષપાત, સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયાધીશોએ ન્યાય માગવા લોકો પાસે આવવું પડે એવી ચિંતાજનક સ્થિતિ, જસ્ટિસ લોયાના કથિત અપમૃત્યુ કેસનો ઉલ્લેખ, બંધારણીય સંસ્થાઓનો ખાત્મો.

પરંતુ આટલા બધા મુદ્દા એક જ પ્રવચનમાં એક સાથે થઈ જાય, ત્યારે કોઈ એક મુદ્દો તીવ્રતાથી ઉપસતો નથી.

ખાસ કરીને એવા સંજોગોમાં, જ્યારે ભાજપ પાસે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ગઠબંધનની કથિત અસ્થિરતા જેવા મજબૂત મુદ્દા હોય અને તેને પૂરેપૂરા નિચોવી નાખવામાં તે કશી કસર રાખતો ન હોય.

એવું પણ ન હતું કે આ બધા મુદ્દાને સમાવી લેતું અને તેની સામે પોતાની વાત મૂકતું એક વ્યાપક પોત રાહુલ ગાંધીએ રજૂ કર્યું હોય.

ચૂંટણીસભાઓમાં નેતાઓની એક તરકીબ સામેના પક્ષ પર આકરા પ્રહાર કરીને, તેમની આબરૂનો-વિશ્વસનીયતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નો કચરો કરી નાખવાની હોય છે.

રાહુલનું ભાષણ ટચ ઍન્ડ ગો જેવું

રાહુલ ગાંધીના પ્રવચનમાં સમાવાયેલા ઘણા મુદ્દા એવી ક્ષમતા ધરાવતા હતા, પરંતુ તેમની રજૂઆત ટચ ઍન્ડ ગો જેવી, અડીને નીકળી જવા જેવી રહી.

એક-એક મુદ્દે સ્વતંત્ર રીતે સરકારને ઘેરી શકાય, એ મુદ્દે સરકારની નીતિથી અથવા સરકારની નિષ્ફળતાથી સામાન્ય લોકો પર કેવી વિપરીત અસર પડી, તે દર્શાવી શકાય એમ હતું. પણ એવું બન્યું નહીં.

વિપક્ષમાં પણ મુખ્યત્વે કૉંગ્રેસની આ મોટી મર્યાદા રહી છે. નાગરિક સમાજના અગ્રણીઓ-સ્વૈચ્છિક સંગઠનો સરકારની નિષ્ફળતાઓની અને તેનાં જૂઠાણાંની જમીની સમજ ધરાવતા હોય છે.

તે પોતે પક્ષીય રાજકારણથી ભલે દૂર રહે, પણ કૉંગ્રેસ જેવા વિપક્ષો આવાં સંગઠનો કે વ્યક્તિઓ પાસેથી તૈયાર માહિતી અને મુદ્દા મેળવીને પોતાનાં હથિયાર સજાવી ન શકે?

પરંતુ એવું ભાગ્યે જ બને છે. ઘણી વાર સરકારની વાસ્તવિક ટીકાના મુદ્દા અને આંકડા તૈયાર હોય, તો પણ તેનો ઉપયોગ કરવાનું કૉંગ્રેસને સૂઝતું નથી.

ઊલટું, નાગરિક સંગઠનો ચોક્કસ મુદ્દા પૂરતી સામેથી મદદ આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે, ત્યારે પણ કૉંગ્રેસી નેતાઓને પક્ષીય સંસ્કૃતિનાં બંધનો નડી જાય છે.

રાહુલ ગાંધી એ બાબતમાં વધુ મોકળાશ ધરાવતા હોવાનું કહેવાય છે, પરંતુ સામેથી સક્રિય થવાની અને બધાની વાત સાંભળ્યા પછી તેના આધારે નક્કર પગલાં લેવાની બાબતમાં તેમણે પણ હજુ પોતાની નિષ્ઠા પુરવાર કરવાની બાકી છે.

આ જ મુદ્દો જરા જુદી રીતે અથવા વિસ્તૃત સ્વરૂપે કૉંગ્રેસની બીજી સમસ્યા ચીંધે છે : વર્તમાન સરકાર જે જે મુદ્દે નકામી કે નઠારી પુરવાર થઈ છે, એ મુદ્દે કૉંગ્રેસનું પોતાનું દર્શન શું છે?

રાહુલ ગાંધીના આજના ભાષણમાં લઘુતમ આવકની ગેરન્ટી, ખાતામાં રૂપિયા સીધેસીધા જમા થવાની વાત અને જીએસટીની જગ્યાએ સરળ ટેક્સ—આવા ચૂંટણીલક્ષી વાયદાથી વધીને કશું જાણવા મળતું નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કૉંગ્રેસનું ચિત્ર કેટલું સ્પષ્ટ?

વર્તમાન સરકાર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને રાજકીય મુદ્દો બનાવીને ચૂંટણી લડી રહી હોય, ત્યારે કંઈ નહીં તો તેની સામે શાબ્દિક મુકાબલામાં ટકી રહેવા માટે પણ રાહુલ ગાંધીએ ત્રાસવાદના મુદ્દે કૉંગ્રેસનું દર્શન સ્પષ્ટ કરવું પડે.

મસુદ અઝહરને એનડીએ સરકારે છોડ્યો હતો ને તેમાં અજિત દોભાલની ભૂમિકા હતી, એવું કહેવાથી કશો દહાડો વળવાનો નથી. કારણ કે એ મુદ્દે વિરોધી બૂમરાણ મચાવવામાં ભાજપનાં પ્રચારયંત્રોને પહોંચવાનું તેમના માટે કઠણ છે.

વાત જસ્ટિસ લોયાના કેસની તપાસની હોય કે પછી સમાજમાં...


આમ જોઈએ તો ગયા વર્ષે વચગાળાના ડિવિડન્ડ તરીકે 28,000 કરોડ અને ત્યાર બાદ સીતારમણના બજેટમાં 90,000 કરોડ એમ રિઝર્વ બૅંક પાસેથી 11,8000 કરોડની અપેક્ષા તો હતી જ.

હવે વધારાના 58,000 કરોડ મળશે એટલે સરકાર એકદમ રાજીના રેડ થઈ જાય એવી મોટી લોટરી લાગી હોય એવું મારુ માનવું નથી.

બિમલ જાલન સમિતિએ ઈમરજન્સી ફંડ આરબીઆઇની બૅલેન્સશીટના 5.5 થી 6.5 ટકાની રૅન્જમાં હોવું જોઈએ તેવી ભલામણ કરી હતી.

તેમાં રિઝર્વ બૅન્કના બોર્ડ દ્વારા 5.5 ટકાની મર્યાદા સ્વીકારતાં સરકારને 52,637 કરોડ રૂપિયા વધુ મળ્યા તે ઉપરાંત રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયાએ 1,23,414 કરોડ રૂપિયા પણ સરકારને સરપ્લસ આપવાનો નિર્ણય કર્યો.

જાલન સમિતિએ બીજી ભલામણ એ કરી છે કે રિઝર્વ બૅન્કે પોતાના હિસાબનું વર્ષ જે જુલાઈથી જૂન સુધી હોય છે તે બદલીને નાણાકીય વર્ષ મુજબ એપ્રિલથી માર્ચ કરવું જોઈએ.

નિર્મલા સિતારમણના બજેટમાં 2018-19ના વર્ષ માટે જીડીપીનો વિકાસ દર 6.8 અને ફિસ્કલ ડીફિસિટ (નાણાકીય ખાધ ) 3.4 ટકા અંદાજવામાં આવી છે.

હાલની મંદી તેમજ અમેરિકા-ચીન-ભારતના વેપાર યુદ્ધને પરિણામે જે વાતાવરણ છે તેને કારણે માગ સતત ઘટતી રહી છે સાથે ઉત્પાદન પણ ઘટી રહ્યું છે.

આમ થવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાને પરિણામે અંદાજેલી નાણાંખાધ સામે જીડીપીના 3.4 ટકાના બદલે 1 થી 1.5 ટકા વધી શકે તેવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે.

રિઝર્વ બૅન્ક પાસેથી પ્રાપ્ત થનાર આ વધારાનાં નાણાંનો આખે આખો અથવા અંશતઃ ઉપયોગ નાણાંકીય ખાધને સરભર કરીને ભારત સરકારની બૅલેન્સ શીટ સુધારવા માટે થઈ શકે છે.

પોતાના અંદાજપત્રમાં આવક અને જાવક વિશે વિગતો આપતાં સીતારમણે ભારત સરકાર એક રૂપિયાનો ખર્ચ કરે તેમાંથી રાજ્ય સરકારોને તેમના ત્યાંથી ઉઘરાવેલા કરવેરાના હિસ્સા તરીકે 23 પૈસા અને ત્યારબાદ બીજા નંબરે વ્યાજ પેટે 18 પૈસા ચૂકવવાના છે એવો નિર્દેશ કર્યો છે.

આપણા સરંક્ષણ પાછળ માત્ર 9 પૈસાનો ખર્ચ થવાનો છે જેનાથી બમણો ખર્ચ વ્યાજની ચુકવણી પેટે થવાનો છે. આ સંજોગોમાં રિઝર્વ બૅન્ક પાસેથી ઉપલબ્ધ થનાર નાણાં કેટલીક મોંઘી લોન અને જામીનગીરીઓની ચુકવણી કરી વ્યાજનું ભારણ ઘટાડવામાં પણ થઈ શકે.

ઉપરોક્ત બંને ઉપયોગો યોગ્ય માર્ગે આ નાણાનો વપરાશ કરવા માટેના છે. તો પછી રિઝર્વ બૅન્કના પૂર્વ ગવર્નરો બૅન્કના ફંડને સરકારને ટ્રાન્સફર કરવાના વિચાર સાથે સંમત કેમ નથી?.

માત્ર રધુરામ રાજન અને ઊર્જિત પટેલ કે વિરલ આચાર્ય જ નહીં ગવર્નર વી. સુબ્બારાવ અને વાય. વી. રેડ્ડીએ પણ આનો ખુલ્લો વિરોધ કર્યો હતો.

રિઝર્વ બૅન્કના પૂર્વ ડેપ્યુટી ગવર્નર વિરલ આચાર્યના મતે તો આ પગલું ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા માટે આર્જેન્ટિના માફક ઘાતક સિદ્ધ થઈ શકે છે.

થોડુંક કટાક્ષમાં એમણે ઉમેર્યું હતું કે રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા એક સેન્ટ્રલ બૅન્ક તરીકે લાંબા ગાળાનાં હિતો તેમજ જોખમોને ધ્યાનમાં રાખી ટેસ્ટ મૅચની માફક રમે છે, જ્યારે ભારત સરકાર T-20 રમવાના મૂડમાં છે!

પોતાની દલીલના સમર્થનમાં તેમણે જણાવ્યુ હતું કે 6.6 અબજ ડૉલર જેવી જંગી રકમ આર્જેન્ટિનાની મધ્યસ્થ બૅંકમાંથી સરકારી ખજાનામાં ટ્રાન્સફર કર્યા બાદ એ  દેશમાં સૌથી ખરાબ બંધારણીય સંકટ ઉત્પન્ન થયું હતું.

ભારત સરકારે રિઝર્વ બૅન્કના અનામત ભંડોળ ઉપર નજર નહીં નાખવી જોઈએ એવું ફેબ્રુઆરી 2019માં પૂર્વ ગવર્નર વાય. વી. રેડ્ડીએ અવલોકન કર્યું હતું.

તેમના મતે આમ થવાથી સ્થાપિત સિસ્ટમ જોખમમાં મૂકાઈ શકે છે. આ ભંડોળનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે સરકારને અસ્થાયી લોન આપવા માટે કરવો જોઈએ. કારણ કે ભવિષ્યમાં કોઈ આપત્તિ ઊભી થાય તો રિઝર્વ બૅન્કની બૅલેન્સ શીટ મજબૂત હોવી જોઈએ.

ગવર્નર સુબ્બારાવે પણ રિઝર્વ બૅન્કની પાસે ઉપલબ્ધ રિઝર્વ અથવા સરપ્લસને ખેંચી લેવાની સરકારની વાત યોગ્ય નથી તેમ જણાવી કહ્યું હતું...