ઇન્ડોનેશિયામાં એક વીડિયો ઇન્ટરનેટ પર વાઇરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં એક શંકાસ્પદ ચોરને ડરાવવા માટે એક સાપનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

વીડિયોમાં જોવા મળી રહ્યું છે કે લગભગ બે મીટરની લંબાઈ ધરાવતા એક ગાઢ વાદળી રંગના સાપને એક વ્યક્તિના ગળામાં લટકાવી દેવામાં આવ્યો છે.

આ વ્યક્તિના હાથ કમરની નીચે હાથકડી વડે બાંધવામાં આવ્યા છે અને સાપ સતત એમના શરીર પર ફરી રહ્યો છે.

આટલું જ નહીં એક માણસ આ શંકાસ્પદ ચોરની નજીક ઊભેલો દેખાય છે તે સાપને એ ચોરના મોઢા નજીક લઈ જતો જોવા મળી રહ્યો છે.

વીડિયોમાં જોવા મળી રહ્યું છે કે આ દરમ્યાન આ શંકાસ્પદ વ્યક્તિ સંપૂર્ણ પણે ગભરાયેલો છે અને સાપથી બચવા માટે તે જોરજોરથી ચીસો પાડી રહ્યો છે.

જ્યારે સાપથી બિવડાવનારી તે વ્યક્તિ(તે વ્યક્તિ પોલીસના ડ્રેસ નથી) હસી રહી છે.

અટકાયતમાં લેવાયેલી આ વ્યક્તિ પાપુઆ ક્ષેત્રની માનવામાં આવી રહી છે.

સાપનો ડર

એક પોલીસ કર્મચારી કે જે ઓળખી શકાતો નથી તે આ શંકાસ્પદ પર ઘાંટા પાડી રહ્યો છે અને પૂછી રહ્યો છે, "તેં કેટલી વખત મોબાઇલ ફોનની ચોરી કરી છે?"

વીડિયોમાં જોવા મળી રહ્યું છે કે આ શંકાસ્પદનો જવાબ હતો, "માત્ર બે વખત."

સ્થાનિક પોલીસે કબૂલ્યું છે ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે પોલીસના આ રીત એ બિનવ્યવહારુ છે.

પોલીસ પ્રમુખ ટોની આનંદ સ્વાદયાએ એક નિવેદન બહાર પાડી જણાવ્યું છે, "અમે સંબંધિત વ્યક્તિ સામે કડક પગલાં લીધાં છે."

જોકે, તેમણે જણાવ્યું હતું કે પોલીસે આ વ્યક્તિ સાથે કોઈ મારઝૂડ કરી નહોતી.

પોલીસ પ્રમુખે પોતાના સાથીનો બચાવ કરતા જણાવ્યું હતું કે આ સાપ પાળેલો હોવાથી ઝેરી નહોતો પણ એમણે એ જણાવ્યું નહોતું કે સાપ કઈ પ્રજાતિનો હતો.

પોલીસ પ્રમુખનું માનવું છે કે સ્થાનિક પોલીસે ગુનો કબૂલ કરાવવાની આ રીત જાતે જ શોધી કાઢી હતી કારણ કે તેમની ઇચ્છા હતી કે આ શંકાસ્પદ પોતાનો ગુના બને તેટલો જલદી કબૂલી લે.

આ વીડિયો માનવ અધિકાર કાર્યકર્તા વેરોનિકા કોમાને ટ્વીટ કર્યો છે.

એમણે આરોપ લગાડ્યો છે કે પાપુઆની આઝાદીની માટે લડી રહેલા એક કાર્યકર્તાને પણ ઇન્ડોનેશિયાની પોલીસે લૉકઅપમાં પૂરી દઈ સાપથી બીવડાવ્યા હતા.

આખા વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે સાપને શંકાસ્પદના મોઢા અને પેટની અંદર નાખવાની ધમકી આપવામાં આવી રહી છે.

પાપુઆમાં માનવ અધિકારના ઉલ્લંઘનના ઘણા કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા છે જ્યાં ભાગલાવાદીઓ પાપુઆની આઝાદી માટે લડત લડી રહ્યા છે.

પ્રાકૃતિક સંસાધનોથી સમૃદ્ધ આ વિસ્તાર ન્યૂ ગિની સાથે જોડાયેલો છે અને 1969માં ઇન્ડોનેશિયાનો એક ભાગ બન્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇન્ડોનેશિયામાં ગત 17 એપ્રિલના રોજ બૅલેટપેપરથી મતદાન થયું હતું. આ ચૂંટણીના આયોજનમાં સાત લાખ કર્મચારીઓ રોકાયેલા છે.

ઇન્ડોનેશિયાના ચૂંટણીપંચના પ્રવક્તા આરીફ પ્રિયો સુસાન્તોએ કહ્યું કે 1,878 કર્મચારીઓ માંદા પડ્યા છે અને કામના ભારણને લઈને 272 કર્મચારીઓનાં મૃત્યુ થયાં છે.

22 મેના રોજ ચૂંટણી પરિણામો જાહેર થવાનાં છે.

શ્રીલંકા હુમલાને પગલે એનઆઈએની કેરળમાં તપાસ

શ્રીલંકામાં થયેલા શ્રેણીબદ્ધ આત્મઘાતી બૉમ્બ વિસ્ફોટને પગલે નેશનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સીએ કેરળમાં ત્રણ સ્થળોએ દરોડા પાડ્યા છે.

એનઆઈએ કાસરગોડ જિલ્લામાં બે સ્થળોએ અને પલક્કડ જિલ્લામાં એક સ્થળે દરોડા પાડ્યા છે.

કેરળ પોલીસના જણાવ્યા મુજબ એનઆઈએની ટીમે કથિત ઇસ્લામિક સ્ટેટના ઉગ્રવાદી મૉડ્યુલ સાથે સંબંધિત ત્રણ લોકોને ત્યાં દરોડા પાડ્યા હતા.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

શ્રીલંકામાં માસ્ક પર પ્રતિબંધ

શ્રીલંકામાં આજથી કોઈ પણ પ્રકારનાં માસ્ક પહેરવા પર પ્રતિબંધ જાહેર થયો છે.

શ્રેણીબદ્ધ બૉમ્બ વિસ્ફોટોને પગલે હાલ શ્રીલંકામા કટોકટી જાહેર કરવામાં આવી છે. રાષ્ટ્રપતિ મૈત્રીપાલા સિરિસેનાની ઑફિસ દ્વારા આની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

આ દરમિયાન શ્રીલંકા આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્મઘાતી હુમલાના શકમંદ ગણાતા જહરાન હાશિમના પિતા અને બે ભાઈઓ સુરક્ષાદળના ઑપરેશનમાં મૃત્યુ પામ્યા હોવાના અહેવાલ છે.

પોલીસના કહેવા પ્રમાણે હાશિમનાં માતાનું પણ મૃત્યુ થયું છે. અહેવાલ મુજબ હાશિમના પિતા અને ભાઈએ આત્મઘાતી હુમલામાં પોતાને ઉડાવી દીધા હતા.

હાશિમનું મૃત્યુ શ્રીલંકાની હોટલમાં થયેલા આત્મઘાતી હુમલામાં થયું હોવાનું શ્રીલંકાની સરકાર કહે છે.

ગુજરાતમાં હિટ વેવ

ગુજરાતમાં આકરી ગરમીની શરૂઆત થઈ છે અને તાપમાન 46 ડિગ્રીને પાર કરી ગયું છે એમ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસનો અહેવાલ જણાવે છે.

સૌથી વધારે તાપમાન કંડલામાં 46.8 ડિગ્રી નોંધાયું હતું. રાજ્યના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં 43થી 44 ડિગ્રી તાપમાન નોંધાયું હતું.

હવામાનખાતાએ આજે અને આવતીકાલે રાજ્યમાં હિટ વેવની આગાહી કરી લોકોને સાવધાન રહેવા ચેતવણી આપી છે.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રા : મોદીની જાતિ મને નથી ખબર

કૉંગ્રેસનાં મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાએ કહ્યું છે કે નરેન્દ્ર મોદીની જાતિ કઈ છે એના વિશે એમને આજ સુધી નથી ખબર.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં પ્રકાશિત સમાચાર મુજબ એમણે રવિવારે અમેઠીમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે વિપક્ષે આવો મુદ્દો કદી નથી ઉપાડ્યો.

એમણે કહ્યું કે વિપક્ષ કૉંગ્રસ આવા મુદ્દાઓમાં નથી પડતી અને જ્યાં સુધી મને ખબર છે ત્યાં સુધી કૉંગ્રેસના નેતાઓ ચૂંટણીમાં ફકત વિકાસના મુદ્દે વાત કરે છે અને જનતાને જેની સાથે મતલબ છે એવા મુદ્દાઓ ઉઠાવે છે.

પ્રિયંકા ગાંધીએ કહ્યું કે જનતાનો આદર કરવો સૌથી મોટો રાષ્ટ્રવાદ છે. જનતાની સમસ્યા ઉકેલવી એ રાષ્ટ્રવાદ છે.

એમણે કહ્યું કે ચૂંટણીમાં રોજગાર, શિક્ષણ, આરોગ્ય એમની પાર્ટીના મુદ્દા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇન્ડોનેશિયામાં ગ્રામજનોએ મારેલા મગરો

મગરે એક સ્થાનિક માણસને મારી નાખ્યો હોવાની શંકાને પગલે વેરની વસૂલાત માટે ગ્રામજનોએ આટલા મોટા પ્રમાણમાં મગરોની હત્યા કરી હતી.

અધિકારીઓ અને પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તેઓ હુમલો અટકાવી શક્યા ન હતા અને હવે સંબંધિત લોકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ઇન્ડોનેશિયામાં સંરક્ષિત પશુની હત્યા ગુનો ગણાય છે અને એ માટે દંડ અથવા કારાવાસની સજાની જોગવાઈ છે.

શા માટે ઉશ્કેરાયા ગ્રામજનો?

એક શખ્સ શુક્રવારે સવારે મગર ઉછેર કેન્દ્રની પાસેથી શાકભાજી એકઠાં કરી રહ્યો હતો ત્યારે માર્યો ગયો હતો.

વેસ્ટ પાપુઆ ખાતેની ઇન્ડોનેશિયાની નેચરલ રિસોર્સીસ કન્ઝર્વેશન એજન્સીના વડાએ કહ્યું હતું, "એક કર્મચારીએ કોઈની ચીસ સાંભળી હતી.

"એ ઘટનાસ્થળે ધસી ગયો હતો અને તેણે મગરને કોઈના પર હુમલો કરતા નિહાળ્યો હતો."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શનિવારે મૃતકની અંતિમવિધિ પછી ઉશ્કેરાયેલા હજ્જારો ગ્રામજનો છરા, પાવડા, હથોડા અને લાકડીઓ લઈને અભયારણ્યમાં ગયા હતા.

સ્થાનિક મીડિયાએ અધિકારીઓને એવું કહેતા ટાંક્યા હતા કે ટોળાએ પહેલાં મગર ઉછેર કેન્દ્રની ઑફિસ પર હુમલો કર્યો હતો અને પછી અભયારણ્યમાંના તમામ 292 મગરની હત્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યા કરી હતી.

આ અધિકૃત મગર ઉછેર કેન્દ્રમાં સૉલ્ટવૉટર અને ન્યૂ ગીની જાતિની મગરોના સંરક્ષણ તથા ઉછેરનું કામકાજ કરવામાં આવે છે.

શું કરોળિયા અથવા માંકડ ખરેખર પૌષ્ટિક હોય છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇન્દૌરના શીખોની બહુમતીવાળા વિસ્તારનો આ વીડિયો દર્શાવે છે કે ભારતમાં કોરોના વાઇરસને ધર્મ સાથે કેટલી હદે જોડી દેવામાં આવ્યો છે.

અહીંનો એક દુકાનદાર પાસેના મહોલ્લામાં રહેતા મુસલમાનોને શાકભાજી આપવાનો ઇન્કાર કરે છે, કારણ કે કેટલાક લોકોએ તેને એમ કરવા કહ્યું છે.

આ બાબતે કોઈ ટિપ્પણી કરવાનો ઇન્દૌર પોલીસે ઇન્કાર કર્યો હતો, પણ પાયાનો સવાલ એ છે કે સમાજના એક મોટા વર્ગે 'મુસલમાનોને કોરોનાનો પર્યાય' બનાવી દીધા એવી પરિસ્થિતિમાં આપણે કઈ રીતે પહોંચી ગયા?

દેશમાં સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગને કોરોના વાઇરસનો પ્રસાર રોકવાનું એકમાત્ર સાધન માનવામાં આવી રહ્યું છે ત્યારે એક અન્ય પ્રકારનું ડિસ્ટન્સિંગ ઝડપથી પ્રસરી રહ્યું છે. એ છે કોમી ડિસ્ટન્સિંગ. આ ડિસ્ટન્સિંગને સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફૉર્મ્સ મારફત ફેલાવવામાં આવી રહ્યું છે.

છેલ્લા એકથી દોઢ સપ્તાહમાં દિલ્હી, ઉત્તરાખંડ, કર્ણાટક, હરિયાણા અને પંજાબ સહિતના દેશના અનેક વિસ્તારોમાંથી એવા વીડિયો બહાર આવી રહ્યા છે, જેમાં ગરીબ મુસલમાનોને તેમનું નામ પૂછવામાં આવે છે, કેટલાકની મારપીટ કરવામાં આવી છે અને તેમને જે તે વિસ્તારમાં ફરી ન આવવાની ધમકી આપવામાં આવી રહી છે.

આ બધાનું કારણે એવી ધા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રણા છે કે 'કોવિડ-19 મુસલમાનોને કારણે ફેલાઈ રહ્યો છે.'

જોકે, ફેક ન્યૂઝ મુસલમાનોના નામવાળા એકાઉન્ટ્સ મારફત ફેલાવવામાં નથી આવ્યા એવું પણ નથી.  જોકે, મુસલમાનો દ્વારા ફેલાવાયેલા ફેક ન્યૂઝમાં ઇસ્લામની શ્રેષ્ઠતા પર વધારે ભાર આપવામાં આવ્યો છે.

દાખલા તરીકે તેમાં એવો દાવો કરવામાં આવે છે કે 'દિવસમાં પાંચ વખત નમાઝ પઢતો હોય એ મુસલમાનનું કોરોના કંઈ બગાડી ન શકે.'

અલબત્ત, ફેક ન્યૂઝ મારફત એ ધારણાને પારાવાર ફેલાવવામાં આવી કે મુસલમાનો જાણીજોઈને કોરોનાનો ચેપ ફેલાવી રહ્યા છે.

મેરઠની વેલેન્ટિસ કૅન્સર હૉસ્પિટલે હિન્દી અખબાર 'દૈનિક જાગરણ'ના સ્થાનિક સમાચારના પાના પર શુક્રવારે એક જાહેરાત પ્રકાશિત કરાવીને જણાવ્યું હતું કે હવેથી કોઈ પણ કોરોના પૉઝિટિવ મુસ્લિમ દર્દીને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવશે નહીં.

હૉસ્પિટલના મૅનેજમૅન્ટનું કહેવું છે કે તબલીગી જમાતના લોકો સ્વાસ્થ્ય કર્મચારીઓ સાથે ગેરવર્તન કરી રહ્યા છે અને તેનું પરિણામ આખા સમુદાયે ભોગવવું પડશે.

એટલું જ નહીં, ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અખબારના એક અહેવાલ  મુજબ, ઝારખંડની એક મહિલા જમશેદપુરની મહાત્મા ગાંધી હૉસ્પિટલમાં સુવાવડ માટે ગઈ હતી. તેને બ્લીડિંગ થયું ત્યારે હૉસ્પિટલના સ્ટાફે કોવિડ-19નો ચેપ લાગવાના ડરથી એ મહિલાને તેનું લોહી જાતે જ સાફ કરવા કહ્યું હતું. એ પછી એ સગર્ભા બીજા નર્સિંગ હોમમાં ગઈ હતી, જ્યાં તેનાં ગર્ભસ્થ બાળકનું મૃત્યુ થયું હતું.

જમાતના બહાને

આ ભયનો પાયો તબલીગી જમાતના ધાર્મિક આયોજનને લીધે કોવિડ-19ના કેસોમાં આવેલા ઉછાળામાં છે. આરોગ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં લગભગ સવા ચાર હજારથી વધુ કેસોને તબલીગી જમાત સાથે સંબંધ છે.

દિલ્હીમાં 12થી 15 માર્ચ દરમિયાન યોજાયેલા જમાતના કાર્યક્રમમાં લગભગ 8,000 લોકોએ ભાગ લીધો હતો. એ કારણે ચેપ ફેલાયો હતો.

ઇન્દૌર, મુરાદાબાદ અને રાજસ્થાનના કેટલાક વિસ્તારોમાં પોલીસ તથા આરોગ્ય કર્મચારીઓ, સ્થાનિક લોકોને આ રોગચાળાથી બચાવવા માટે ટેસ્ટિંગ કરવા ગયા હતા ત્યારે તેમની સાથે મારપીટ કરવામાં આવી હતી એ વાત પણ સાચી છે.

પોલીસ તથા આરોગ્ય કર્મચારીઓ સાથે મારપીટની ઘટના સાચી હોવાની સાથે એ વાત પણ ખરી છે કે એ ઘટનાનો ઉપયોગ દેશભરમાં મુસલમાનો વિરુદ્ધ નફરત પેદા કરવા માટે બહુ સારી રીતે કરવામાં આવ્યો છે.

આ ઘટનાઓએ ભારતમાં કોવિડ-19ના ચેપને ધર્મનાં ચશ્માંમાંથી જોવાની તક આપી દીધી છે. જોકે, લોકોમાં કોઈ ધર્મવિશેષ પ્રત્યે નફરતની લાગણી ભડકાવવામાં આવી હોય એવી આ પહેલી ઘટના...


ઇન્સ્ટિટ્યૂટના તંત્રને લાગ્યું કે કૅન્ટીનના બદલાવાઈ રહેલા રંગ-રૂપ વિરુદ્ધ 'હમ દેખેંગે' લખીને ધમકી અપાઈ છે, એટલે હૉસ્ટેલમાં હવે તેમના બિસ્તરાં-પોટલાં પડ્યાં રહેવા ના જોઈએ.

જોકે, આમાના એક વિદ્યાર્થીઓનું કહ્યું છે કે આ આમાં ધમકી-બમકી ક્યાંય છે જ નહીં.

હું તો ફૈઝ અહમદ ફૈઝનો દિવાનો છું અને એટલે જ તેમનો એક મિસરો 'લાઝિમ હૈ કિ હમ ભી દેખેંગે'માંથી 'દેખેંગે'ને મેં દિવાલ પર લખી દીધું, બસ!

પણ ડિરેક્ટર સાહેબે સ્પષ્ટ કહી દીધું કે વધુ શાણા ના બનો. પહેલા દિવાલ પરથી આ બધું ભૂંસો, નહીં તો બિસ્તરા-પોટલાં બાંધો.

ને વળી ફૈઝ સાહેબનું તો પાકિસ્તાનમાં પણ કેટલું માન?

મારું માનવું છે કે આ કોઈ એવી મોટી ઘટના નથી કે આટલો હોબાળો થાય.

બે મહિના પહેલાં જ જ્યારે ફૈઝ સાહેબનાં પુત્રી મુનીઝને ભારતના વિઝા ના મળ્યા ત્યારે જ પૂના ઇન્સ્ટિટ્યૂટના આ મૂર્ખ બાળકોએ સમજી જવું જોઈતું હતું કે પવન કઈ દિશામાં વહી રહ્યો છે.

એમને જ્યારે લેનિન પ્રાઇઝ મળ્યું ત્યારે અય્યુબ ખાને જ નહીં પણ જમાત-એ-ઇસ્લામીએ પણ તેમને રશિયન એજન્ટ જ ગણાવ્યા હતા.

શું તમે આ વાંચ્યું?

જોકે, એ વાત અલગ છે કે આ જ રશિયન એજન્ટને ઝુલ્ફીકાર અલી ભુટ્ટો વડા પ્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ધાન બન્યા ત્યારે પાકિસ્તાની સંસ્કૃતિના વિકાસ માટે સલાહકાર બનાવાયા હતા.

એ તો ભલું થજો ઝિયા-ઉલ-હકની સરકારનું કે રેડિયો પાકિસ્તાન કે સરકારી ટીવી પર ફૈઝ સાહેબના કોઈ પણ કલામને પ્રસારીત ના કરવા આદેશ આપી દેવાયો.

આ બન્ને સંસ્થા પાકિસ્તાનની પ્રજાની થાપણ છે અને એટલે જ પ્રજાનો પૈસો 'નઝરિયા-એ-પાકિસ્તાન'ના વિરોધીઓ અને રશિયન એજન્ટો પર થોડો બરબાદ કરી શકાય?

ભારતીય શાયર પણ રેડિયો પાકિસ્તાન પર પ્રતિબંધ

ઝિયા-ઉલ-હકે કોઈ નવું કામ નહોતું કર્યું. અય્યુબ ખાને ભારત સામે યુદ્ધ હારવા કે જીતવા ઉપરાંત એક સારું કામ એ કર્યું કે એમણે રેડિયો પાકિસ્તાનને પત્ર લખી આદેશ આપી દીધો કે કોઈ પણ ભારતીય શાયરના કલામ પ્રસારિત કરવામાં ન આવે.

એટલે થયું એવું કે જે પણ શાયરના નામ ભારતીયો જેવા લાગતા કે એમની રૅકર્ડ્સ કબાટમાં બંધ પૂરી દેવાઈ.

આમાં ફિરાક સાહેબ એવા માટે બચી ગયા કે તેમનું સાચું નામ રઘુપતિ સહાય કોઈને ખબર નહોતું.

ઇકબાલ એટલાં માટે બચી ગયા કે તેઓ તો છે જ પાકિસ્તાની પ્રજાના શાયર.

હવે એ વાત તો અલગ છે કે એમના દેહાંતના નવ વર્ષ બાદ પાકિસ્તાન બન્યું.

દેખાતું નથી?

આજના ભારતમાં જ્યારે ફિલ્મ, સાહિત્ય, રાજકારણ, શિક્ષણ કે ધર્મની આડમાં છુપાયેલા દ્રોહીઓને શોધીશોધીને પાકિસ્તાન મોકલવાનો પ્રયાસ કરાઈ રહ્યો છે, ત્યારે એક પાકિસ્તાની અને એ પણ ફૈઝ સાહેબને પસંદ કરી એમની શાયરી લખવી એ તો ગાંડપણ જ ગણાયને!

હું પૂના ઇન્સ્ટિટ્યૂટના એ બન્ને વિદ્યાર્થીઓને કહેવા માગીશ કે તેઓ માફી માગે અને પછી ક્યારેય ના લખે કે 'હમ દેખેંગે'.

જે થઈ રહ્યું છે એ દેખાઈ તો રહ્યું જ છે તો પછી લખવાની શી જરૂર?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇબ્રાહિમ મોહમ્મદ સોલિહ

જૂન 2018માં એમડીપી (મેઇન ઓપોઝિશન માલદીવિયન ડેમોક્રેટિક પાર્ટી), જેપી (જમ્હૂરી પાર્ટી) અને કન્ઝર્વેટિવ એપી (અદ્હાલથ પાર્ટી)ના ગઠબંધને સોલિહની રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર તરીકે નિયુક્તિ કરી હતી.

અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયને માલદીવમાં યામીનની આગેવાની હેઠળ ખરાબ થતી લોકતાંત્રિક ઢબ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી જે બાદ આ ચૂંટણી કરાવવામાં આવી હતી.

કોણ છે સોલિહ?

ઇબ્રાહિમ મોહમ્મદ સોલિહને 'ઇબુ' નામે પણ ઓળખવામાં આવે છે. માલદીવના રાજકારણમાં સોલિહનું નામ ખૂબ જ જાણીતું છે.

સોલિહ દેશમાં લોકતાંત્રિક સુધારાઓની તરફેણમાં પોતાનો અવાજ ઉઠાવી ચૂક્યા છે.

વર્ષ 2004માં જ્યારે ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ માઉમૂન અબ્દુલ ગયૂમ દેશના રાજકારણમાં સુધાર લાવવાના પ્રયાસમાં લાગ્યા હતા. એ સમયે માલદીવની સ્પેશિયલ પાર્લામેન્ટ દ્વારા દેશનું નવું બંધારણ રચવામાં આવી રહ્યું હતું, ત્યારે સોલિહ આ સંસદના સભ્ય હતા.

ચાર વર્ષની ચર્ચા બાદ વર્ષ 2008માં નવા બંધારણને અપનાવી લેવામાં આવ્યું. જેમાં દેશમાં પહેલી વખત રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે બહુપક્ષીય ચૂંટણી યોજવા માટે માર્ગ મોકળો કરવામાં આવ્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

56 વર્ષના સોલિહ એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મડીપીના સંસ્થાપકોમાના એક છે. આ પક્ષનો હેતુ દેશમાં લોકશાહી અને માનવમૂલ્યો આગળ વધારવાનો હતો.

વર્ષ 2011 સુધી સોલિહ તેમના પક્ષના સંસદીય બાબતોના નેતા રહ્યા. વર્ષ 2017માં તેઓ વિપક્ષી પક્ષોના ગઠબંધનથી બનેલા સંયુક્ત સંસદીય જૂથના લીડર નિયુક્ત થયા હતા.

આ જૂથનો હેતુ દેશના નાગરિકોના સામાજિક અને રાજકીય હકોને સુરક્ષિત કરવાનો હતો.

માલદીવના રાજકારણમાં સોલિહનો મહત્ત્વનો ફાળો રહ્યો છે. 30 વર્ષની ઉંમરે તેમણે સત્તાપક્ષના ઉમેદવારને સંસદીય ચૂંટણીમાં લ્હાવિયાનીની અટોલ સીટ પરથી હરાવ્યા હતા.

જોકે, આ જગ્યાએ સોલિહનું ઘર આવેલું છે. અહીંથી તેઓ એકપણ ચૂંટણી હાર્યા નથી.

માલદીવની ચૂંટણી પર પૈસાદાર અને પ્રભાવશાળી લોકોનો પ્રભાવ રહ્યો છે. આ બાબતમાં સોલિહ પણ અપવાદ નથી.

સોલિહ પત્રકાર પણ રહી ચૂક્યા છે

પ્રો-ઑપોઝિશન રાજ્જે ટીવી અનુસાર તેમના પિતા મોહમ્મદ સોલિહ પ્રખ્યાત બિઝનેસમેન છે. તેમણે માલદીવના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અને એમડીપી નેતા મોહમ્મદ નસીદનાં પિતરાઈ સાથે લગ્ન કર્યાં છે.

વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રિડમ ઇન્ડેક્સ મુજબ એક પત્રકાર માટે માલદીવ સૌથી ખરાબ જગ્યા છે. 180 દેશોની યાદીમાં માલદીવનું સ્થાન 120મું છે.

રાજકારણમાં જોડાતા પહેલાં સોલિહ પત્રકાર રહી ચૂક્યા છે. એટલા માટે જ તેઓ દેશના પત્રકારો માટે ખૂબ સહાનુભૂતિ ધરાવે છે.

આ વર્ષે કરેલા એક ટ્વીટમાં તેમણે લખ્યું, "એવા ચિંતાજનક રિપોર્ટ્સ મળી રહ્યા છે કે રાષ્ટ્રપતિ યામીનની સરકાર વિદેશી પત્રકારોને ચૂંટણી કવર કરવા માટે આઝાદીથી ફરવા નથી દેતી.”

“હું દરેક સત્તાધિકારીને કહું છું કે વિદેશી પત્રકારો પર લાદવામાં આવેલા દરેક પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવે."

'આદર્શ વિપક્ષી નેતા'

'માલદીવ ઇન્ડિપેન્ડેન્ટ' અખબારે એમડીપીના સભ્ય અહદમ મહલુફને ટાંકી લખ્યું છે કે જૂન 2018માં તેમણે કહ્યું હતું કે સોલિહ એક આદર્શ વિપક્ષી નેતા છે.

તેમણે વિપક્ષી પાર્ટીઓને એકઠી કરવા માટે અથાક મહેનત કરી છે. સાથે જ તેમણે અલગ રાજકીય વિચાર ધરાવતી વ્યક્તિઓ સાથે હળીમળીને કામ કર્યું છે.

વર્ષ 2018માં માલદીવના ખાનગી અખબાર 'મિહારુ'એ છાપેલા એક અહેવાલ મુજબ પ્રોગેસિવ પાર્ટી ઑફ માલદીવના નેતા અહમદ નિહાને કહ્યું હતું કે સોલિહ વિપક્ષી ઉમેદવાર બનવાને લાયક છે, પરંતુ તેમને રાષ્ટ્રપતિ યામીન વિરુદ્ધના વિકલ્પ તરીકે ના જોઈ શકાય.

ઉલ્લેખનીય છે કે નિહાન લાંબા સમયથી સોલિહના આલોચક રહ્યા છે. રાજ્જે ટીવીના એક અહેવાલ મુજબ નિહાને આરોપ મૂક્યો છે કે ઇસ્લામ એમડીપીના કથિત હુમલામાં...


ઇબ્રાહિમ મોહમ્મદ સોલિહ

સોલિહને 1,34,616 વોટ જ્યારે હાલના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દુલ્હા યામીનને 96,132 વોટ મળ્યા હતા.

ભારત અને ચીન માટે માલદીવ ખૂબ જ મહત્ત્તવનો પ્રદેશ છે. સોલિહની જીત બાદ અમેરિકા અને ભારતે તેમને શુભેચ્છાઓ પાઠવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે માલદીવને ચીનની નજીક લઈ જવામાં અબ્દુલ્લાહ યામીનની મહત્ત્વની ભૂમિકા છે. આ કારણે ભારતીય સમુદ્રમાં માલદીવની હાજરીના સંકેતો મતલબ કે તેની ગતિવિધિઓએ સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.

યામીનની સત્તા હેઠળ દેશના ઘણાં વિપક્ષી નેતાઓને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા.

શું તમે આ વાંચ્યું?

નવા ચૂંટાયેલા રાષ્ટ્રપતિ સોલિહની જીત બાદ તેમના સમર્થકો રસ્તાઓ પર ઊજવણી માટે ઉતરી આવ્યા હતા.

પરિણામ બાદ પત્રકારોને સંબોધતા સોલિહે કહ્યું, "સંદેશ સીધો અને સાફ છે કે માલદીવની જનતાને ન્યાય, શાંતિ અને બદલાવ જોઈએ છે."

રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી હારેલા અબદુલ્લાહ યામીને ટીવી મારફતે રાષ્ટ્રને સંબોધન કરતી વખતે સોલિહને શુભેચ્છા પાઠવી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું, "માલદીવનાં લોકોને શું જોઈએ છે, તે લોકોએ નક્કી કરી લીધું છે. હું આ પરિણામને સ્વીકારું છું."

ચીન અને ભારતની નજર

રવિવારે થયેલા મતદાનમાં માલદીવના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લોકોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો અને અપેક્ષા કરતાં વધારે લોકો મતદાન માટે આવ્યા, જેને કારણે મતદાનનો સમય ત્રણ કલાક વધારવો પડ્યો.

ઘણા લોકોએ કહ્યું કે, તેમણે મતદાન કરવા માટે પાંચ કલાક સુધી લાઇનમાં ઊભા રહીને રાહ જોઈ હતી.

એશિયાના બે મોટા દેશો ભારત અને ચીન, માલદીવની ચૂંટણી પર નજર રાખી રહ્યા છે.

વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ અબ્દુલ્લા યામીન ચીન સાથેના ઘનિષ્ઠ સંબંધોના સમર્થક મનાય છે. જ્યારે મોહમ્મદ સોહિલને ભારત  સાથેના સંબંધોના સમર્થક નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે.

ચૂંટણીની નિષ્પક્ષતાની ચિંતા

માલદીવના વિરોધ પક્ષના સભ્યો

મતગણતરી શરૂ થઈ ત્યાં સુધી એવો અંદાજ માંડવામાં આવ્યો હતો કે અબ્દુલ્લાનો વિજય થશે. યામીનનાં ઘણા રાજકીય વિરોધીઓ હાલ માલદીવની જેલોમાં પૂરાયેલા છે.

યામીન પર વિરોધીનું દમન અને માનવ અધિકારોના ઉલ્લંઘનના આક્ષેપો મૂકાતા રહ્યા છે.

ચૂંટણી પહેલાંની સાંજે પોલીસે વિરોધ પક્ષના ગઠબંધનનાં મુખ્ય ચૂંટણી કાર્યાલય પર દરોડો પાડ્યો હતો.

આ અગાઉ યુરોપીય સંઘ, અમેરિકા, આંતરરાષ્ટ્રીય નિરિક્ષકો અને વિરોધ પક્ષોએ ચૂંટણીની નિષ્પક્ષતાના મુદ્દે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

રાજકીય વિરોધથી ઝઝૂમી રહેલું માલદીવ

અમેરિકા અને યુરોપીય સંઘે ચેતવણી આપી હતી કે જો ચૂંટણી લોકશાહી પદ્ધતિથી પૂરી નહીં થાય તો માલદીવ પર પ્રતિબંધો મૂકી દેવામાં આવશે.

આંતરરાષ્ટ્રીય નિરિક્ષકોને ચૂંટણીથી દૂર રાખવામાં આવ્યા અને ગણ્યાંગાંઠ્યા વિદેશી મીડિયાને જ ચૂંટણીના કવરેજની મંજૂરી આપવામાં આવી.

માલદીવની વસતી ચાર લાખથી વધુ છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસન એ આ સુંદર દેશનાં અર્થતંત્રનું એક મહત્ત્વનું અંગ છે.

છેલ્લા ઘણાં સમયથી માલદીવમાં રાજકીય સંકટ અને અરાજકતાનું વાતાવરણ જળવાઈ રહ્યું છે.

આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં માલદીવની સુપ્રીમ કોર્ટે ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ મોહમ્મદ નશીદ પર ચાલી રહેલા કેસને ગેરબંધારણીય ગણાવ્યો હતો અને વિરોધ પક્ષના કેદ કરી લેવાયેલા નવ સંસદ સભ્યોને મુક્ત કરવાનો પણ આદેશ આપ્યો હતો.

આ ચુકાદા બાદ માલદીવની સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયને માનવાનો ઇન્કાર કરીને સંસદ અનિશ્ચિતકાળ સુધી સ્થગિત કરી દીધી હતી.

રાષ્ટ્રપતિ યામીને દેશમાં 15 દિવસ માટે કટોકટી જાહેર કરી દીધી અને બે જજની ધરપકડ કરાવી દીધી હતી. ત્યારબાદ કોર્ટે પોતાનો નિર્ણય બદલી નાખ્યો હતો.

માલદીવની ચૂંટણી સાથે ચીનને શું લેવાદેવા?

અબ્દુલ્લા યામીનના શાસનમાં ચીને માલદીવમાં મોટું આર્થિક રોકાણ કર્યું છે અને ત્યાં ઘણા મોટાં પ્રોજેક્ટ્સની...


ઇબ્રાહિમ સિદ્દીકીનું કહેવું છે કે તેમણે અંજલી સાથે લગ્ન કરવા માટે ધર્મ પરિવર્તન કરીને પોતાનું નામ આર્યન આર્ય રાખ્યું હતું.

મુખ્ય ન્યાયાધીશ દીપક મિશ્રાની બૅન્ચે લગ્ન અંગે અંજલિ જૈનની પૂછપરછ કરી હતી.

જે બાદ અંજલિને પોતાની ઇચ્છા મુજબ માબાપ સાથે રહેવાની પરવાનગી આપી છે.

કેરળના 'હાદિયા' કેસ જેવા આ બનાવમાં ઇબ્રાહિમ સિદ્દીકી ઉર્ફે આર્યન આર્યએ છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટના ચુકાદાની વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી.

તેમનું કહેવું હતું કે તેમની પુખ્ત પત્ની અંજલિ જૈનની ઇચ્છા હોવા છતાં પણ હાઈકોર્ટે તેમને હૉસ્ટેલમાં અથવા તો માતાપિતા સાથે રહેવાનો ચુકાદો આપ્યો હતો જે ન્યાયિક ન હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ કેસની સુનાવણી કરતાં સુપ્રીમ કોર્ટે છત્તીસગઢ પોલીસને  27મી ઑગસ્ટે અંજલિ જૈનને અદાલતમાં હાજર કરવાનો આદેશ કર્યો હતો.

સોમવારે અદાલતની સુનાવણી બાદ ઇબ્રાહિમ સિદ્દીકી ઉર્ફે આર્યન આર્યના વકીલે કહ્યું હતું, " અદાલતે તેમના પરિવારજનોને કોર્ટની બહાર મોકલીને પૂછપરછ કરી હતી કે તેઓ પતિ સાથે રહેવા માંગે છે કે માતાપિતા સાથે રહેવા માંગે છે. જેમાં અંજલિ જૈને પોતાનાં માતાપિતા સાથે રહેવાની ઇચ્છા દર્શાવી હતી."

ઇબ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રાહિમ સિદ્દીકીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે તેમને આ ચુકાદાની આશા ન હતી.

તેમણે કહ્યું, "મે પત્ની અંજલિના કહેવાથી જ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી."

"જોકે, અંજલિએ કયા કારણોસર પોતાના માતાપિતા સાથે રહેવાનો નિર્ણય લીધો છે તે સમજવું મારા માટે મુશ્કેલ છે."

ઘટના શું છે?

છત્તીસગઢના ધમતરીના રહેવાસી 33 વર્ષના મોહમ્મદ ઇબ્રાહિમ સિદ્દીકી અને 23 વર્ષીય અંજલિ જૈને બે વર્ષની ઓળખાણ બાદ 25 ફેબ્રુઆરી 2018ના રોજ રાયપુરના આર્ય મંદિરમાં લગ્ન કર્યાં હતાં.

ઇબ્રાહિમનો દાવો છે કે તેમણે લગ્ન પહેલાં હિંદુ ધર્મ અપનાવ્યો હતો અને ત્યારબાદ પોતાનું નામ આર્ય રાખ્યું હતું.

આર્યને કહ્યું "મારી પત્નીના પરિવારજનોને લગ્નની જાણ થઈ કે તુરંત જ તેને ઘરમાં કેદ કરી દીધી હતી."

"મે ખૂબ જ પ્રયાસો કર્યા પરંતુ અંજલિ સાથે મારી મુલાકાત થઈ શકી નહીં."

ત્યારબાદ ઇબ્રાહિમે છત્તીસગઢ હાઈકોર્ટમાં હેબિયસ કૉર્પસની ફરિયાદ દાખલ કરી પોતાની પત્નીને પરત મેળવવાની અપીલ કરી હતી.

જોકે, છત્તીસગઢ હાઇકોર્ટ દ્વારા અંજલિ જૈનને વિચારવાનો સમય આપવામાં આવ્યો હતો.

તેમને માતાપિતા અથવા તો હૉસ્ટેલમાં રહેવાનો આદેશ કરતા ઇબ્રાહિમની અપીલને રદ્દ કરી નાંખી હતી.

અંજલિ જૈને માતાપિતાને બદલે હૉસ્ટેલમાં રહેવાનું પસંદ કર્યું હતું.

ત્યારબાદ ઇબ્રાહિમે હાઈકોર્ટના ચુકાદાની વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇમરાન ખાન અને શી જિનપિંગ

2015માં આ કૉરિડૉરના એલાન સાથે આ પરિયોજનાને દેશોએ પોતાના સંબંધોની ગેમ ચેન્જર ગણાવી છે. જોકે આ પરિયોજનાનો પાયો 2008માં નાખી દેવામાં આવ્યો હતો.

ઘણા જાણકારો આ પરિયોજનાને ચીન દ્વારા પાકિસ્તાનમાં પોતાનાં હિતો સાધવાની એક કોશિશના રૂપમાં ગણાવી રહ્યા છે, તો પાકિસ્તાનમાં ઘણા જાણકારોને લાગે છે કે તેનાથી માત્ર પંજાબને ફાયદો થશે.

જોકે સાચું તો એ પણ છે કે આજે પણ આ પરિયોજનાનો ઘણી હિસ્સો બની ગયો છે અને ઘણા પર હજુ વાતચીત પણ ચાલી રહી છે. ક્યારેક આર્થિક તંગી આડી આવી, તો ક્યારેક પાકિસ્તાનની જરૂરિયાતો.

એક મોટું રોડું ચીન વિરુદ્ધ બલૂચિસ્તાનનું હોવું પણ ગણાવાઈ રહ્યું છે. હકીકતમાં આ પરિયોજનાનો મોટી હિસ્સો બલૂચિસ્તાનમાં છે.

સીપેક શું છે?

સીપેક ચીનના મહત્ત્વાકાંક્ષી બેલ્ટ ઍન્ડ રોડ ઇનિશિએટિવ હેઠળ બનાવાઈ રહેલા વ્યાપારિક નેટવર્કનો ભાગ છે

ચીન-પાકિસ્તાન ઇકૉનૉમિક કૉરિડૉર કે સીપેક ચીનના મહત્ત્વાકાંક્ષી બેલ્ટ ઍન્ડ રોડ ઇનિશિએટિવ હેઠળ બનાવાઈ રહેલા વ્યાપારિક નેટવર્કનો ભાગ છે.

સીપેક હેઠળ પાકિસ્તાનમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે જોડાયેલા અનેક પ્રોજેક્ટ ચાલી રહ્યા છે, જેમાં ચીનનું 62 અબજ ડૉલરનું રોક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાણ છે.

ચીન પોતાના બેલ્ટ ઍન્ડ રોડ ઇનિશિએટિવનો બધી પરિયોજનામાંથી સીપેકને સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ માને છે. તેની સફળતા તેના માટે બહુ જરૂરી છે.

જેએનયુમાં સ્કૂલ ઑફ ઇન્ટરનેશનલ સ્ટડીના પ્રોફેસર સ્વર્ણ સિંહ અનુસાર, "ચીનને મધ્ય એશિયા પાસેથી બહુ વધારે ઊર્જાના સ્રોતની જરૂર હોય છે. તેમની ચિંતા હતી કે સિંગાપુર પાસે મલક્કા જળસંધિની પાસે ભવિષ્યમાં ઊર્જાના સ્રોત લાવવામાં પરેશાની થઈ શકે છે. આથી ચીન અલગઅલગ રસ્તાઓની શોધમાં રહ્યું અને એમાંનો એક રસ્તો તેણે ગ્વાદર પૉર્ટને પસંદ કર્યું. 90ના દશકમાં તેની શરૂઆત થઈ ગઈ હતી. ચીને શરૂઆતમાં તેલઆયાત માટે તેની ઉપયોગિતા સમજી હતી, બાદમાં તેનો વિસ્તાર વધાર્યો અને આગળ જતાં અન્ય ઍનર્જી અને પાવર પ્રોજેક્ટ જોડ્યા. અને આ આખી પરિયોજનાને નામ આપ્યું સીપેક."

સ્વર્ણ સિંહનું કહેવું છે કે છેલ્લા ત્રણ દશકથી કામ ચાલી રહ્યું હોવા છતાં હજુ સુધી આ પરિયોજનાનું કામ પૂરું થયું નથી. આ પૉર્ટમાં જહાજ આવવાનું કામ શરૂ થયું નથી. સ્વર્ણ સિંહ તેની પાછળ બલૂચિસ્તાનના લોકોનો બળવો કારણભૂત માને છે.

બલૂચિસ્તાનના લોકોને વાંધો શું છે?

બલૂચિસ્તાનના લોકો ચીનના રોકાણ પર વિરોધ દર્શાવે છે

બલૂચિસ્તાનમાં ચીનના રોકાણ પર મૂળભૂત વિરોધ એ છે કે પાકિસ્તાને બલૂચિસ્તાન અને ખાસ કરીને ગ્લાદરના ભવિષ્યનો નિર્ણય કરતા બલૂચિસ્તાન પ્રાંતના નેતૃત્વને વિશ્વાસમાં લેવાનું તો દૂર, માહિતી પણ નથી આપી.

સ્વર્ણ સિંહ જણાવે છે "બલૂચ અલગાવવાદીઓ તરફથી વારેવાર એ દલીલ આપવામાં આવે છે કે સીપીઈસીમાં પણ આવું જ થશે કે બલૂચિસ્તાનનાં સંસાધનો પર પાકિસ્તાનની સંઘીય સરકાર કે પછી અન્ય સમૃદ્ધ પ્રાંત, જેમ કે પંજાબને ફાયદો થશે. સ્થાનિક લોકોના વિચાર છે કે ચીન કબજો કરશે અને બલૂચિસ્તાનવાસીઓને પોતાના પ્રાકૃતિક અને અન્ય સંસાધનોનો ઉપયોગ કરવાનો મોકો નહીં મળે."

આ કારણે ત્યાંના લોકો સીપેકનો વિરોધ કરે છે. આ લડાઈ માત્ર બલૂચની આઝાદીની લડાઈનો હિસ્સો નથી.

જોકે ગ્વાદરની તસવીર ઝડપથી બદલાઈ રહી છે. પૉર્ટમાં નવી મશીનરી લાગી રહી છે. રસ્તાઓ, નવી ઇમારતો અને કૉલોનીઓનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, પરંતુ ગ્વાદરમાં રહેતા લોકો પીવાના પાણી માટે તરસી રહ્યા છે.

ગ્વાદર શહેરને સ્વચ્છ પાણી ઉપલબ્ધ કરાવનાર એકમાત્ર સ્રોત આકડ ડૅમમાંથી વર્ષમાં કેટલાંક અઠવાડિયાં જ પાણી મળે છે. બાકીના દિવસોમાં ગ્વાદરના લોકો પાણીનાં એક-એક ટીપા માટે તરસે છે.

સ્વર્ણ સિંહ અનુસાર બલૂચિસ્તાનનમાં રહેતા લોકોને લાગે છે કે ત્યાં પેદા થતા રોજગારમાં...


ઇમરાન ખાન મુસ્લિમ દેશોને સતત એક થવા અપીલ કરી રહ્યા છે પણ આ દરમિયાન મુકેશ અંબાણીએ જાહેરાત કરી દીધી કે સાઉદી અરેબિયાની તેલ કંપની 'અરામકો' ભારતમાં અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું રોકાણ કરવા જઈ રહી છે.

આ સાઉદીની સરકારી કંપની છે અને તેના પર કિંગ સલમાનનું નિયંત્રણ છે. આ જાહેરાત ઇમરાન ખાનની ઇચ્છાથી બિલકુલ વિપરીત છે.

એક સમય હતો જ્યારે તેલને હથિયાર તરીકે ગણવામાં આવતું હતું. વર્ષ 1973માં સાઉદી અરેબિયાએ ઇઝરાયલને સમર્થન આપતા દેશોમાં તેલની નિકાસ બંધ કરી દીધી હતી. તેથી અમેરિકા ઘણું નારાજ થયું હતું. ત્યાર બાદ સાઉદીએ ક્યારેય તેલનો આ રીતે ઉપયોગ નથી કર્યો.

ઇમરાન ખાન અવાર-નવાર મુસ્લિમજગતનો ઉલ્લેખ કરે છે. પરંતુ સાઉદી અરેબિયામાં ભારતના રાજદૂત રહી ચૂકેલા તલમીઝ અહેમદનું કહેવું છે કે મુસ્લિમજગત જેવું હકીકતમાં કંઈ જ નથી.

તેઓ કહે છે, "જ્યારે આપણે મુસ્લિમજગતની વાત કરીએ ત્યારે એવું લાગે કે એકીકૃત અને એક વિશ્વ છે, જેમાં તમામ મુસ્લિમ દેશોનો સમાવેશ થાય છે, પણ એવું નથી. કારણ કે દુનિયાનું રાજકારણ ફાયદાના આધારે આગળ વધે છે, ધાર્મિક સમાનતાના આધારે નહીં."

આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં સાઉદી અરેબિયાના પાટવીકુંવર મોહમ્મદ બિન સલમાન ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જ્યારે પહેલી વખત અધિકૃત રીતે ભારતના પ્રવાસે આવ્યા ત્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ઍરપૉર્ટ પર તેમના સ્વાગતમાં ઊભા રહ્યા હતા

વિમાનની સીડી પરથી ઊતરતા જ પાટવીકુંવરને મોદી ભેટી પડ્યા હતા.

'ફાઇનાન્સિયલ ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર પાટવીકુંવર સલમાને બે દિવસના એ પ્રવાસ દરમિયાન મુકેશ અંબાણી સાથે મુલાકાત કરી હતી.

અંબાણીની ફ્લાઇટ મુંબઈમાં મોડી પડી તો સલમાને તેમની રાહ પણ જોઈ.

આ મુલાકાતમાં સાઉદી તેલની કંપની અરામકો અને મુકેશ અંબાણીની કંપની આરઆઈએલ ઑઇલ-ટુ-કેમિકલ વચ્ચે ડીલનો પાયો નંખાયો હતો.

અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું એફડીઆઈ

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વેપારના ટ્રૅડ-રિપોર્ટ અનુસાર ગયા વર્ષે ભારતમાં કુલ સીધું વિદેશી રોકાણ એટલે કે એફડીઆઈ 42 અબજ ડૉલરનું થયું. વર્ષ 2017માં આ રકમ 40 અબજ ડૉલર હતી.

ગયા અઠવાડિયે 12 ઑગસ્ટના રોજ એશિયાના સૌથી ધનિક અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીના ચૅરમૅન મુકેશ અંબાણીએ પોતાના શૅર-હોલ્ડરો સાથેની વાર્ષિક બેઠકમાં જાહેરાત કરતા કહ્યું કે સાઉદી અરેબિયાની તેલ કંપની અરામકો આરઆઈએલ ઑઇલ-ટુ-કેમિકલનો 20 ટકા હિસ્સો ખરીદશે. તેને ભારતના ઇતિહાસનું સૌથી મોટું રોકાણ માનવામં આવે છે.

આરઆઈએલ ઑઇલ-ટુ-કેમિકલ 75 અબજ ડૉલરની કંપની છે અને તેના 20 ટકા શૅર અરામકો ખરીદવા જઈ રહી છે. એ રીતે જોતાં અરામકો 15 અબજ ડૉલરનું રોકાણ કરશે.

વર્ષ 2018માં કુલ 42 અબજ ડૉલરનું રોકાણ અને 2019માં એક જ કંપનીથી 15 અબજ ડૉલરનું રોકાણ થયું છે.

તેને એક મોટી સિદ્ધી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યું છે. આ પહેલાં ઍસ્સારની તેલ અને ગૅસ કંપનીમાં રશિયાની 'રોસનેફ્ટ' કંપનીએ 12 અબજ ડૉલરનું રોકાણ કર્યું હતું.

સાઉદીએ આટલું મોટું રોકાણ કેમ કર્યું?

મુકેશ અંબાણીની કંપની રિલાયન્સ અને આરામકોની ડીલ દુનિયાના સૌથી મોટા તેલઉત્પાદક દેશ સાઉદી અરેબિયા અને સૌથી મોટા ઊર્જાના વપરાશકર્તાઓમાં એક ભારત વચ્ચે મહત્ત્વની માનવામાં આવે છે.

અરામકો દુનિયાની સૌથી વધુ નફો રળતી કંપની છે. ગયા વર્ષે અરામકોએ 111.1 અબજ ડૉલરનો નફો કર્યો હતો.

આ કોઈ પણ કંપનીની સૌથી મોટી કમાણી છે. આ પહેલાં આ સિદ્ધિ 'ઍપલ આઇફોન'ના નામે હતી. વર્ષ 2018માં ઍપલની કમાણી 59.5 અબજ ડૉલર જ હતી.

તેની સાથે જ અન્ય તેલ કંપનીઓ 'રૉયલ ડચ શૅલ' અને 'ઍક્સોન મોબિલ' પણ આ રેસમાં બહુ પાછળ છે.

બીજી તરફ મુકેશ અંબાણી એશિયાના સૌથી ધનવાન માણસ છે અને ભારતમાં તેમનો વેપાર ઘણાં ક્ષેત્રોમાં ફેલાયેલો છે. આ કારણે પણ બંનેનું જોડાણ ઘણું મહત્ત્વનું માનવામાં આવે છે.

આખરે...


ઇમરાન ખાનનું આ અંગેનું ભાષણ સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ રહ્યું છે.

પાકિસ્તાનના વિપક્ષ પીએમએલ-એનના નેતા ખ્વાજા આસિફે નેશનલ ઍસેમ્બલીમાં કહ્યું, "ઇમરાન ખાને ઓસામા બિન લાદેનને શહીદ ગણાવ્યો. લાદેન આપણી ભૂમિ પર આતંકવાદ લાવ્યો હતો."

"એ આતંકવાદી હતો અને તમે એને શહીદ કહી રહ્યા છો."

ખ્વાજાએ ઉમેર્યું, "એ અવલ આતંકવાદી હતો. એણે મારા વતનને બરબાદ કર્યું અને તમે એને શહીદ કરી રહ્યા છો. ઝિયા ઉલ હક લાવ્યો હતો અને તમે શહીદ કહી રહ્યા છો."

"જે રીતે મેં ઇમરાન ખાનનું ભાષણ સાંભળ્યું એ રીતે તેઓ પણ મારું અને બિલાવલ ભુટ્ટોનું ભાષણ સાંભળવાની હામ રાખે. પોતાની ટીકા સાંભળવા માટે જિગર જોઈએ."

"પાકિસ્તાનની સંસદને સૌથી ઓછો વખત ફાળવનારા વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન છે. તેઓ માત્ર પોતાની વાત જ સાંભળે છે પણ બીજાની નથી સાંભળતા."

પાકિસ્તાનમાં ઇમરાન ખાનની આ ટિપ્પણી બાદ વિવાદ સર્જાતાં મોડી રાતે વડા પ્રધાનના વિશેષ સચિવ ડૉ. શાહબાઝ ગિલે ટ્વીટ કરીને ખાનનો બચાવ કર્યો.

તેમણે લખ્યું, "અયોગ્ય રીતે વડા પ્રધાનના નિવેદનને વિવાદિત બનાવવાના પ્રયાસો કરાઈ રહ્યા છે. વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન આતંકવાદ વિરુદ્ધ કટિબદ્ધ છે."

"ઇમરાન ખાને પોતાના ભાષણમાં બે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વખત 'ઓસામા કિલ્ડ' શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હતો."

ઇમરાન ખાને નેશનલ ઍસેમ્બલીમાં પોતાના ભાષણમાં કહ્યું હતું, "આપણે આતંકવાદ વિરુદ્ધની લડાઈમાં અમેરિકાનું સમર્થન કર્યું હોવા છતાં અપમાન વેઠ્યું છે."

"અમેરિકા અફઘાનિસ્તાનમાં નિષ્ફળ નીવડ્યું તો દોષ આપણા પર ઢોળાયો."

"અમેરિકા ઍબોટાબાદમાં આવ્યું અને તેણે ઓસામા બિલ લાદેનને મારી નાખ્યો. શહીદ કરી દીધો. એ બાદ વિશ્વઆખામાં આપણી શી વલે થઈ? દરેક આપણી સાથે ઘૃણા કરવા લાગ્યા."

પાકિસ્તાનના વિપક્ષ પીપલ્સ પાર્ટીના નેતા બિલાવલ ભુટ્ટોએ કહ્યું કે ઇમરાન ખાનની ટિપ્પણી હિંસક અતિવાદના તૃષ્ટિકરણ માટે છે.

પાકિસ્તાનના સાંસદ મુસ્તફા નવાઝ ખોખર પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીના પ્રવક્તા છે. તેમણે પણ આ મુદ્દે ઇમરાન ખાનની નિંદા કરી અને આને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમ ગણાવ્યું.

નવાઝે કહ્યું, "ઇમરાન ખાનના નિવેદનથી ભારે અફસોસ થયો. એવું થાય છે કે આ દેશ કોના હાથમાં સોંપી દીધો. તેમના નિવેદનથી એવું લાગે છે કે તેઓ જાતે જ દેશની સુરક્ષા માટે જોખમ બની ચૂક્યા છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "આજે તેમને ઓસામા બિન લાદેન શહીદ લાગી રહ્યો છે પણ જેઓ અલ કાયદાના હુમલામાં શહીદ થયા છે એમને આપણે શું જવાબ આપીશું? "

"આપણા દેશની યુવાપેઢીને આપણે શું એ રસ્તો અપનાવવા કહીશું જે લાદેને અપનાવ્યો હતો. શું આપણે યુવાનો માટે લાદેનને રૉલમૉડલ બનાવવા માગીએ છીએ?"

"ઇમરાન ખાન તાલિબાન ખાનના નામે પહેલાંથી જ પ્રસિદ્ધ હતા. તેઓ તાલિબાનનાં કાર્યાલયો ખોલવાની વાતો કરતા હતા."

"આજે તેમણે પોતાની મંશા જાહેર કરી દીધી છે. આપણે આના પર અફસોસ જ વ્યક્ત કરી શકીએ કે આપણે દેશને કોના હાથમાં સોંપી દીધો."

ઓસામા બિન લાદેનને અમેરિકાએ પાકિસ્તાનમાં વર્ષ 2011માં એક વિશેષ અભિયાનમાં ઠાર કર્યો હતો.

ગત વર્ષે ઇમરાન ખાન અમેરિકાના પ્રવાસે ગયા હતા ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાને જ અમેરિકાને ગુપ્ત માહિતી આપી હતી અને અમેરિકાએ આખા અભિયાનને સફળતાપૂર્વક પાર પાડ્યું હતું.

જોકે, ઇમરાન ખાન હંમેશાં પોતાના ઇન્ટર્વ્યૂમાં લાદેનને આતંકવાદી ગણાવતાં અચકાતા હતા.

વર્ષ 2016માં પાકિસ્તાનની એક ટીવી ચેનલને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં જ્યારે પત્રકાર વસીમ બાદામીએ તેમને પૂછ્યું કે શું તેઓ લાદેનને આતંકવાદી ગણે છે?

તો જવાબમાં ખાને કહ્યું હતું, "જ્યૉર્જ વૉશિંગ્ટન અંગ્રેજો માટે આતંકવાદી હતો અને અમેરિકનો માટે સ્વતંત્રતાસેનાની. હું ઓસામા બિન લાદેન પર ટિપ્પ્પણી કરવા નથી માગતો. કેમ કે આ મુદ્દો બહુ પાછળ છૂટી...


ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે શાંતિ સ્થાપવા માટે આ મુક્તિ કરાશે.

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે તેના સૈનિક સાથે હિંસા અને નિર્લ્લજ પ્રદર્શન સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો અને માગ કરી હતી કે તત્કાળ ભારતીય પાઇલટને છોડી દેવામાં આવે.

ત્યારે જાણો કોણ છે વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાન

કોણ છે વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાન?

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્થમાનનો જન્મ તા. 21મી જૂન 1983ના રોજ થયો હતો, તેમના પિતા નિવૃત્ત ઍરમાર્શલ છે.

35 વર્ષીય અભિનંદન તામિલનાડુની રાજધાની ચેન્નાઈ નજીક સેલાયુરના નિવાસી છે.

પરિવારના કહેવા પ્રમાણે, સોશિયલ મીડિયા ઉપર વહેતી થયેલી તસવીરોને આધારે અમને જાણ થઈ હતી કે અભિનંદનને પકડી લેવામાં આવ્યા છે.

ન્યૂઝ એજન્સી IANSએ તેમના પિતા ઍરમાર્શલ (નિવૃત્ત) એસ. વર્તમાનનો સંપર્ક સાધીને પ્રતિક્રિયા માગી હતી, પરંતુ તેમણે વાત કરવાનો ઇન્કાર કરી દીધો છે. તેઓ  વાયુદળમાં ઉચ્ચ અધિકારી હતા.

જોગાનુજોગ છે કે પાકિસ્તાનના તાબામાં રહેલા ભારતીય પાઇલટને લગતી એક તામિલ ફિલ્મમાં પરામર્શક તરીકે પણ તેમના પિતાએ કામ કર્યું હતું.

આ ફિલ્મનું નિર્દેશન મણિરત્નમે કર્યું હતું અને તેમાં એ. આર. રહેમાને સંગીત આપ્યું હતું. આ ફિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લ્મ 2017માં રજૂ થઈ હતી.

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાન મિગ-21 બિશન લઈને ઉડ્યા હતા, પરંતુ વળતી કાર્યવાહીમાં તેમનું વિમાન ક્ષતિગ્રસ્ત થયું હતું.

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાને સલામત ઉતરાણ કર્યું હતું, પરંતુ તેઓ પાકિસ્તાનના કબજાવાળા કાશ્મીરમાં ઉતર્યા હતા.

જ્યાં તેમની ઉપર સ્થાનિકો દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ એક સૈન્ય ટૂકડીએ તેમને છોડાવ્યા હતા.

જીનિવા સંધિ

આ પહેલાં ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે પાકિસ્તાનના રાજદૂતને બોલાવીને પાકિસ્તાનના કબજામાં રહેલા સૈનિકને પરત મોકલવાની માગ કરી હતી.

મંત્રાલયે કહ્યું છે કે ભારત દ્વારા અ-સૈન્ય અને બિનનાગરિક વિસ્તારોની ઉપર હુમલા કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે પાકિસ્તાન દ્વારા ભારતના સૈન્ય મથકો પાસે હુમલા કરવાનો પ્રયાસ થયો હતો.

ઇજાગ્રસ્ત સૈનિકના પ્રદર્શનને ભારતે નિર્લ્લજ ગણાવ્યું હતું અને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય માનવહિત કાયદા તથા જીનેવા કરારના ભંગ સમાન ગણાવ્યું હતું.

વર્ષ 1929માં જીનિવા સંધિ લાગુ થઈ હતી, જેને વર્ષ 1949માં બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ તેની માર્ગદર્શિકાને બૃહદ બનાવવામાં આવી હતી.

જો યુદ્ધબંદી સાથે દુર્વ્યવહાર થાય અને તેને કંઈ થાય તો સ્થિતિ વકરી જાય, આથી આ સંધિ લાગુ કરવામાં આવી હતી.

'પાકિસ્તાની મહેમાનગતિ'

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાનની પૂછપરછનો વીડિયો પાકિસ્તાની સેનાના માહિતી અને પ્રસાર પ્રધાને પોસ્ટ કર્યો છે, જેમાં અભિનંદનને ચા પીતા દેખાડવામાં આવ્યા છે.

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાન પાકિસ્તાની સેનાની મહેમાનગતિ માટે આભાર માને છે.

વીડિયોમાં પાકિસ્તાની સેનાના મેજરને સંબોધિત કરતા તેઓ કહે છે, "ભારત જઈને પણ હું આ વાત જ કહીશ."

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદને હિંસક ભીડથી બચાવવા બદલ પાકિસ્તાની સેનાના કૅપ્ટનનો પણ આભાર માનતા જણાય છે અને કહે છે કે તેઓ મૂળતઃ દક્ષિણ ભારતના છે.

પાકિસ્તાની મેજર દ્વારા 'ટાર્ગેટ્સ', 'તેઓ ક્યાંના છે?', 'કયું વિમાન ઉડાવી રહ્યા હતા?', 'તમારું ઍરબેઝ કયું હતું?' વગેરે જેવા સવાલોનો જવાબ આપ્યો ન હતો.

અગાઉ પાકિસ્તાને દાવો કર્યો હતો કે તેના કબજામાં બે ભારતીય પાઇલટ છે, જેમાં એકની સૈન્ય હૉસ્પિટલમાં સારવાર ચાલી રહી હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.

જોકે, બાદમાં તેમણે એક જ પાઇલટ હોવાની વાત કરી હતી અને વિંગ કમાન્ડર અભિનંદનનો વીડિયો રિલીઝ કર્યો હતો.

પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે સૈન્ય શિષ્ટાચાર પ્રમાણે તેમની સાથે વ્યવહાર થઈ રહ્યો છે.

બંધક અવસ્થામાં અધિકારી

વિંગ...


ઇમરાન ખાને કહ્યું, "ઇસ્લામને માનનારાઓમાં પયગંબર મોહમ્મદને લઈને જે ભાવના છે, એના વિશે પશ્ચિમના દેશોના લોકોને જાણકારી નથી."

તેમણે આને મુસલમાન બહુમતી ધરાવતા દેશોની નિષ્ફળતા ગણાવી અને કહ્યું કે આ એમની જવાબદારી છે કે તેઓ દુનિયાભરમાં ઇસ્લામના વિરોધ (ઇસ્લામોફોબિયા) મુદ્દે ચર્ચા કરે.

તેમણે કહ્યું કે જરૂર પડશે તો તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ મુદ્દાવે ઉઠાવશે.

ઇમરાન ખાન શુક્રવારે ઇસ્લામાબાદમાં ઈદ-ઉલ-મિલાદના પ્રસંગે આયોજિત એક કૉનફરન્સમાં બોલી રહ્યા હતા.

ફ્રાંસ અને મુલવમાન દેશો વચ્ચેના તણાવ અંગે તેમણે કહ્યું, "મેં ઇસ્લામિક દેશોના સમૂહને પણ કહ્યું છે કે પશ્ચિમમાં ઇસ્લામોફોબિયાનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે અને આના સમાધાન માટે મુસલમાન દેશોએ એકસાથે આવીને આ વિશે ચર્ચા છેડવાની જરૂર છે."

"ઇસ્લામોફોબિયાના કારણે સૌથી વધારે એ લોકો પ્રભાવિત થાય છે, જે દેશમાં મુસલમાન લઘુમતીમાં છે."

ઇમરાન ખાને કહ્યું, "પશ્ચિમી દેશ ઇસ્લામ, પયગંબર અને મુસલમાનોના સંદર્ભે નથી સમજી શકતા, તેમની પાસે એ પુસ્તકો નથી જે અમારી પાસે છે. એટલે એ લોકો નથી સમજી શકતા."

તેમણે કહ્યું છે કે પશ્ચિમી દેશ માને છે કે મુસલમાન અભિવ્યક્તિની આઝાદીની વિરુદ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ધ છે અને સંકીર્ણ માનસિકતા ધરાવે છે. એના વિરોધમાં અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યાં છે.

તેમણે કહ્યું, "એક નાનો વર્ગ છે, જે ઇસ્લામના વિરોધમાં છે અને ઇસ્લામને ખરાબ નજરે જોવા માગે છે. આપણે દુનિયાને કહેવું જોઈએ કે આ મુસલમાનોને પરેશાન કરનારું છે."

તેમણે કહ્યું શાર્લી એબ્દો જેવી ઘટનાઓ પાછળ કેટલાક આવા જ લોકો છે, જેઓ મુસલમાનોને ખરાબ ચીતરવા માગે છે.

ગુજરાત સહિત ભારતમાં વિરોધ

ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોં સામે ભોપાલના ઇકબાલ મેદાનમાં મુસ્લિમોએ કરેલા એક વિરોધપ્રદર્શનથી મધ્ય પ્રદેશની રાજનીતિમાં હલચલ મચી છે. ગુજરાતમાં પણ વિરોધ જોવા મળ્યો હતો.

ગુરુવારે ભોપાલમાં આયોજિત આ વિરોધપ્રદર્શનમાં હજારોની સંખ્યામાં મુસ્લિમોએ ન ફક્ત ફ્રાન્સનો વિરોધ કર્યો, બલકે ફાન્સના ધ્વજને આગચંપી પણ કરી હતી.

ગત દિવસોમાં ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોંએ ઇસ્લામ ધર્મને સંકટમાં ગણાવ્યો હતો.

એમણે મોહમ્મદ પયગંબરનું એક આપત્તિજનક કાર્ટૂન બતાવનાર શિક્ષક સેમ્યુઅલ પેટીની હત્યા પછી કહ્યું કે તેઓ ઇસ્લામિક ચરમપંથી લોકો સામે સખત કાર્યવાહી કરશે.

મેક્રોંના આ નિવેદન પછી દુનિયાના અનેક દેશોમાં વિરોધપ્રદર્શન થઈ રહ્યાં છે. ભોપાલમાં પણ વિરોધપ્રદર્શન થયું. ભોપાલના આ વિરોધપ્રદર્શનનું શહેરના મુસ્લિમ ઉલેમાઓ ઉપરાંત કૉંગ્રેસના એક મુસ્લિમ ધારાસભ્યે પણ સમર્થન કર્યું હતું.

ભોપાલ શહેરમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિએ મુસ્લિમો વિશે કરેલી વાતો વિશે નાના પાયે વિરોધ થઈ રહ્યો હતો, પરંતુ ગુરુવારે આ મોટું વિરોધપ્રદર્શન આયોજિત થયું.

આ વિરોધમાં લોકોએ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોંના પોસ્ટરોને જમીન પર પાથર્યાં હતાં, જેથી એના પર પગ મૂકી શકાય.

ભાજપ-કૉંગ્રેસ સામસામે

રજનીશ અગ્રવાલે કહ્યું કે "દરેકને વિરોધ કરવાનો અધિકાર છે, પરંતુ તે નિયમો અને કાયદાનુસાર થવું જોઈએ. કોઈ પણ વિરોધ કે પ્રદર્શન હોય એમાં નિયમોનું પાલન થવું જોઈએ."

કૉંગ્રેસે આ પ્રદર્શનનો બચાવ કર્યો છે. કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા નરેન્દ્ર સલૂજાએ કહ્યું કે "પ્રદેશની આબોહવા શાંત છે. આ તો જન-ભાવનાઓની અભિવ્યક્તિ છે. કોઈના ધર્મગુરુ વિશે કોઈ ટિપ્પણી કરવામાં આવે છે કે અપમાન કરવામાં આવે છે ત્યારે આ ક્રિયાની પ્રતિક્રિયા છે. "

એમણે કહ્યું, "આ શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન હતું. કોઈને માહોલ ખરાબ કરવાની પરવાનગી ન હોવી જોઈએ પણ આ શાંતિપૂર્ણ હતું. લોકશાહીમાં વિરોધ કરવાનો અધિકાર દરેકને છે અને આ પ્રદર્શનમાં કોઈ અરાજકતા હોય એવું જોવા નથી મળ્યું."

જોકે...


ઇમરાન ખાને કાશ્મીરનો મુદ્દો સપ્ટેમ્બર મહિનામાં પૂર્વાયોજિત સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની બેઠકમાં ઉઠાવવાની વાત પણ કહી હતી.

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે વિશ્વભરના મુસ્લિમોની નજર યૂએન તરફ મંડાયેલી છે.

કાશ્મીર મુદ્દે મોદીએ 'ઐતિહાસિક ભૂલ' કરી છે અને કાશ્મીરને ભારતની આઝાદ થવાની તક મળી છે.

ગુજરાતનો ઉલ્લેખ

ઇમરાન ખાનના કહેવા પ્રમાણે સંઘની હિંદુવાદી વિચારધારાને કારણે બાબરી મસ્જિદનો ધ્વંસ થયો અને ગુજરાતમાં મુસ્લિમોની કત્લેઆમ થઈ.

આ પહેલાંની સરકારમાં કેન્દ્રીય ગૃહપ્રધાને કહ્યું હતું કે સંઘની વિચારધારા ઉગ્રપંથી છે અને ચર્ચોમાં થયેલા હુમલાઓ પાછળ પણ તેનો હાથ હતો.

હિટલર તથા નેપોલિયને રશિયા ઉપર ભૂલ કરી અને બરબાદ થઈ ગયા, મોદીએ પણ એવી જ ઐતિહાસિક ભૂલ કાશ્મીર અંગે પગલું લઈને કરી છે.

ગમે તે હદે જઇશું

ભાષણના અંતમાં ઇમરાન ખાને કહ્યું કે ભારત અને કાશ્મીર અણુ હથિયાર સંપન્ન રાષ્ટ્ર છે. જો, અણુશસ્ત્રોનો ઉપયોગ થશે તો કોઈ નહીં જીતે.

બન્ને દેશોને જ નહીં, અન્યોને પણ અસર થશે. કાશ્મીર માટે ગમે તે હદે જઈશું અને છેવટ સુધી લડીશું.

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે દુનિયાભરના મુસ્લિમો વેપાર કે અન્ય કારણસર કાશ્મીરીઓની સાથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે રહે કે ન રહે, પાકિસ્તાનની સરકાર તથા પાકિસ્તાનીઓ તેમની સાથે રહેશે.

ખાને 27મી સપ્ટેમ્બરે યૂએનમાં પૂર્વાયોજિત સામાન્યસભા પહેલાં દરેક સ્કૂલ, યુનિવર્સિટી તથા કાર્યાલયોમાં અઠવાડિયામાં એક દિવસ અડધો કલાક સુધી વિશ્વને કાશ્મીરીઓ સાથે થઈ રહેલાં અત્યાચાર અંગે જાગૃત કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.

ખાને કહ્યું હતું કે ભારતના કોઈપણ પગલાંનો જવાબ આપવા સેના સજ્જ છે.

મુસલમાનોની નજર યૂએન પર

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે વિશ્વના સવા અબજ મુસલમાનોની નજર સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ તરફ મંડાયેલી છે.

યૂએનની જવાબદારી છે કે કાશ્મીરમાં જનતમ લે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદનો મુદ્દો ઉઠ્યો, જે સાબિત કરે છે કે કાશ્મીરના મુદ્દાનું 'આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ' કરવામાં સફળ રહ્યું છે.

ખાને કાશ્મીરનો મુદ્દો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉઠાવવા બદલ સ્થાનિક તથા આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાનો આભાર માન્યો હતો.

મોદીની બહુ મોટી ભૂલ

ઇમરાને કહ્યું કે સમય સાબિત કરશે કે કાશ્મીર મુદ્દે મોદીએ બહુ મોટી અને ઐતિહાસિક ભૂલ કરી છે. હવે કાશ્મીરીઓ આઝાદી માટે અવાજ ઉઠાવશે.

કાશ્મીરનો વિશેષાધિકાર નાબુદ કરીને ભારતની સરકાર ભારતના બંધારણ, યૂએનની સિક્યૉરિટી કાઉન્સિલ, ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટ તથા હાઈકોર્ટના ચુકાદા વિરુદ્ધ ગયા. નહેરુએ કાશ્મીરની જનતાને જે વાયદા થયા હતા તેનો ભંગ થયો છે.

આજે 80 લાખ કાશ્મીરીઓનો અવાજ કર્ફ્યુ હેઠળ દબાવી દેવામાં આવ્યો છે.

સંઘ અને મોદી વિશે

મોદીએ સંઘ વિશે કહ્યું કે મોદી સંઘના આજીવન સભ્ય રહ્યા છે. સંઘ માને છે કે મુસલમાનોએ સદીઓ સુધી હિંદુઓ ઉપર રાજ કર્યું હતું એટલે હિંદુઓ પાછળ રહી ગયા.

હવે તેનો બદલો લેવાનો સમય આવી ગયો છે.

હિટલર તથા મુસોલિની જેવા ફાસીવાદી તથા વંશવાદી લોકો સંઘ અને તેના સ્થાપકોના આદર્શ છે.

સંઘની વિચારધારાએ ગાંધીની હત્યા કરી એટલે ભારતમાં અનેક વખત તેની ઉપર પ્રતિબંધ લાદ્યાં તાં.

પાકિસ્તાનીઓએ સંઘને સમજવાની જરૂર છે. કારણ કે દુશ્મન વિશે જાણવું જરૂરી છે.

સંઘ માને છેકે હિંદુસ્તાન હિંદુઓનું છે તથા અન્યો સેકંડ ક્લાસ સિટીઝન્સ છે. ભારત 'હિંદુરાજ' તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

'કાયદે-આઝમ' હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાની વાત કરતા હતા, પરંતુ હિંદુઓની આ વિચારધારા જોઈને જ તેઓ પાકિસ્તાનની ચળવળમાં સામેલ થયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇમરાન ખાને ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું કે "હું ફરીથી કહેવામાં માગું છું કે સ્વતંત્રતા માટેની કાશ્મીરીઓની લડાઈમાં પાકિસ્તાન તેમની સાથે સંગઠિત અને દૃઢતા સાથે ઊભું છે, જેની પુષ્ટિ આંતરાષ્ટ્રીય સમુદાય દ્વારા ઘણી વખત યુએનએસસી ઠરાવોમાં કરવામાં આવી છે."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

"કાશ્મીર પર ભારતના કબજા અને જુલ્મના સાત દાયકા વીતી ગયા હોવા છતાં સ્વતંત્રતા માટે કાશ્મીરના લોકોના સંઘર્ષને નબળો પાડી શકાયો નથી. હવે કાશ્મીરની નવી પેઢી સ્વતંત્રતાના સંઘર્ષને આગળ લઈ જઈ રહી છે."

બીજા એક ટ્વીટમાં ઈમરાન ખાને જણાવ્યું કે, "કાશ્મીરી લોકોને જણાવવાનું કે સ્વતંત્રતા માટેનું તેમનું લક્ષ્ય હવે દૂર નથી. જ્યાં સુધી તમે પોતાના કાયદેસર હક ન મેળવી લો પાકિસ્તાન તમારી સાથે છે. આ વિસ્તારમાં પાકિસ્તાન કાયમ શાંતિ માટે ઊભું રહ્યું છે પરતું એક અનુકૂળ વાતાવરણ બનાવવાની જવાબદારી ભારતની છે."

તેમણે જણાવ્યું કે "યુએનએસસી દરખાસ્ત મુજબ ભારત જો ખરેખર કાશ્મીરના મુદ્દાનો ઉકેલ લાવવા માગતું હોત તો શાંતિ માટે પાકિસ્તાન બે ડગલા આગળ વધવા માટે તૈયાર છે. પરંતુ શાંતિ અને સ્થિરતા માટેની અમારી ઈચ્છાને અમારી નબળાઈ તરીકે ન જોવામાં આવે."

"ખરેખર તો એક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દેશ તરીકે અમારી તાકાત અને વિશ્વાસના કારણે અમે ડગલું આગળ ચાલવાનું નક્કી કર્યું છે જેથી કાશ્મીરી લોકોની જે આશાઓ છે તેને પૂર્ણ કરી શકાય."

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઈમરાન ખાને શુક્રવારે જણાવ્યું કે "સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં કરવામાં આવેલ વાયદા પ્રમાણે જ્યારે કાશ્મીરના લોકોને પોતાના હક મળી જશે ત્યારે તેમને નક્કી કરવાની સ્વતંત્રતા હશે કે આઝાદ રહેવું છે કે પછી પાકિસ્તાનનો ભાગ બનવું છે."

પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરના કોટલી શહેરમાં શુક્રવારે યોજાયેલી રેલીને સંબોધતા ઈમરાન ખાને જણાવ્યું કે, "વર્ષ 1948માં દુનિયાએ કાશ્મીરના લોકોને એક વાયદો કર્યો હતો. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની દરખાસ્ત મુજબ કાશ્મીરના લોકોને પોતાનું ભાવિ નક્કી કરવા માટે અધિકાર આપવાની વાત હતી."

તેમણે કહ્યું કે, "દુનિયાને યાદ અપાવવું છે કે કાશ્મીરના લોકો સાથે જે વાયદો કરવામાં આવ્યો હતો જે હજુ પૂર્ણ થયો નથી. આ સુરક્ષા પરિષદ દ્વારા મુસ્લિમ દેશ ઇન્ડોનેશિયાના એક ટાપુ ઈસ્ટ તિમોર, જે એક ખ્રિસ્તી બહુમતી ધરાવતો વિસ્તાર છે, તેમને આ અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે."

"લોકોનો મત જાણીને ઈસ્ટ તિમોરને સ્વતંત્ર કરવામાં આવ્યું. હું સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પરિષદને યાદ અપાવવા માગું છું કે પાકિસ્તાનને કરવામાં આવેલો વાયદો તેમણે પૂર્ણ કર્યો નથી."

તેમણે  દાવો કર્યો કે મુસ્લિમ જગત આઝાદ કાશ્મીર સાથે ઊભું છે.

"તમારી સાથે માત્ર પાકિસ્તાન નહીં પરતું મુસ્લિમ જગત છે. જો કોઈ કારણસર મુસ્લિમ સરકારો તમને ટેકો નથી આપી રહ્યા તો હું તમને ખાતરી આપું છું કે મુસ્લિમ જગતના લોકો આઝાદ કાશ્મીરના લોકો સાથે ઊભા છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇમરાન ખાને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન તરીકે શપથ લીધા

જુલાઈમાં થયેલી ચૂંટણીમાં તેમના પક્ષને સૌથી વધારે બેઠકો મળી હતી. જે બાદ અન્ય પક્ષોએ ઇમરાન ખાનને ટેકો આપ્યો છે.

ઇમરાન ખાને પાકિસ્તાનના 22મા વડા પ્રધાન તરીકે આજે રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં શપથ લીધા હતા.

66 વર્ષના ઇમરાન ખાન પાકિસ્તાનની નેશનલ એસેમ્બલીમાં 176 મતે વડા પ્રધાન પદે ચૂંટાયા હતા.

જ્યારે તેમના હરીફ ઉમેદવાર અને મુસ્લિમ લીગ-નવાઝના નેતા શાહબાઝ શરીફને 96 મતો મળ્યા હતા.

ભારતમાંથી પૂર્વ ક્રિકેટરમાંથી રાજકારણી બનેલા અને હાલ પંજાબમાં કોંગ્રેસની સરકારમાં મંત્રી પદે રહેલા નવજોત સિધુ ઇમરાન ખાનની શપથવિધિમાં હાજર રહ્યા હતા.

ઇમરાન ખાન એટલે સેલિબ્રિટી

પાકિસ્તાનની ક્રિકેટ ટીમના કૅપ્ટન તરીકે ઇમરાન ખાનનો દબદબો હતો. દેશમાં તેના વિશાળ ચાહકવર્ગના કારણે તેઓ દેશમાં સેલિબ્રિટી બની ગયા છે.

1992માં ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ પાકિસ્તાન જીત્યું તે માટે આજે પણ ઇમરાન ખાનને જશ મળે છે. પાકિસ્તાનના સૌથી સફળ ક્રિકેટ કૅપ્ટન તરીકે તેમની ગણના થાય છે.

1996માં પીટીઆઈની સ્થાપના કરીને ઇમરાને રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.

તે પછી 2013ની રાષ્ટ્રવ્યાપી ચૂંટણીમાં પીટીઆઈને સાચા અર્થમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં સફળતા મળી.

બે મુખ્ય રાજકીય પક્ષો પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝ (પીએમએલ-એન) અને પાકિસ્તાન પિપલ્સ પાર્ટી (પીપીપી) પછી ત્રીજા નંબરના સૌથી મહત્ત્વના રાજકીય પક્ષ તરીકે પીટીઆઇ ઉપસી આવ્યો.

પાકિસ્તાન પહોંચેલા નવજોતસિંહ સિધુ

એવું સતત કહેવાતું આવ્યું છે કે પાકિસ્તાની સેના ખાનગીમાં ઇમરાન ખાનનું સમર્થન કરી રહી છે. તેમના રાજકીય હરિફો એટલે જ તેમને કટાક્ષમાં ઘણીવાર 'લાડલા' એવું કહીને બોલાવે છે.

જોકે, ઇમરાન કહે છે કે તેમના પક્ષની લોકપ્રિયતાનું કારણ સૈન્યનું સમર્થન નથી.

2018ની ચૂંટણીમાં તેમનો પક્ષ જીતી ગયો તે માટે રસ્તો ચોખ્ખો કરવામાં આવી રહ્યો છે તેવી વાતનો પણ તેઓ ઇનકાર કરી રહ્યા છે.

રાજકારણમાં પ્રવેશ્યા પહેલાં ઇમરાન ખાન યૂકેમાં રહીને બિનધાસ્ત જીવન જીવવા માટે જાણીતા હતા.

ત્રણ વાર લગ્ન કરનારા ઇમરાનના અંગત જીવનમાં સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાને હંમેશાં રસ પડતો રહ્યો છે.

હવે તેમની છાપ પીટીઆઈના લોકપ્રિય નેતા અને ધાર્મિક માણસ તરીકેની ઉપસી રહી છે.

65 વર્ષના ઇમરાન સામાજિક સેવાના કાર્યો પણ કરે છે. પોતાની માતાના નામે મફતમાં કેન્સરની સારવાર આપતી હૉસ્પિટલ ઊભી કરી છે.

મહત્ત્વના મુદ્દા પર રાજકીય વલણ

ઇમરાન ખાને ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ લડાઈને મુખ્ય મુદ્દો બનાવ્યો હતો.

ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફ અને તેમના પરિવાર સામે ભ્રષ્ટાચારના કેસ સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા, તેમાં વિપક્ષના મુખ્ય નેતા તરીકે ઇમરાન પણ જોડાયા હતા.

ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન તેમના પક્ષે આ મુદ્દો બરાબર ઉછાળ્યો હતો.

શરીફ સામે ભ્રષ્ટાચારનો કેસ સાબિત થયો છે અને જુલાઈમાં તેમને જેલમાં જવું પડ્યું છે.

આ વાતનો ઉલ્લેખ વારંવાર ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન થતો રહ્યો હતો.

પાકિસ્તાનના રાજકારણમાં કૌટુંબિક વારસાનો દબદબો છે તે વાતનો પણ તેમણે વારંવાર ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

તેના કારણે જ પાકિસ્તાનમાં કુશાસન અને નબળું તંત્ર વિકસ્યું હોવાની તેઓ ટીકા કરે છે.

દેશના રાજકારણમાં સેનાની ભૂમિકાનો ઇમરાન ઇન્કાર કરતા નથી.

નાગરિક અને સૈનિક સત્તાધીશો વચ્ચેના સંબંધોમાં સંતુલન જાળવવા માટે સુશાસન જ એક માત્ર ઉપાય હોવાનું તેઓ કહે છે.

તેઓ કહે છે, "લોકતાંત્રિક ઢબે ચૂંટાયેલી સરકાર સારું કામ કરી દેખાડે ત્યારે તે તેની તાકાત બની જાય છે."

"પાકિસ્તાનના રાજકારણમાં સેનાનો પ્રભાવ રહ્યો છે, કેમ કે આપણે ત્યાં આવેલી રાજકીય સરકારો નકામી સાબિત થતી આવી છે."

"હું એમ નથી કહેતો...


ઇમરાન ખાને બધા પાકિસ્તાનીઓને કહ્યું કે 30 જૂન સુધી પોતાની સંપત્તિઓ જાહેર કરે, જેથી કાયદેસર અને ગેરકાયદેસર સંપત્તિની ખબર પડે.

વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને કહ્યું કે 30 જૂન સુધી પોતાની સંપત્તિ, બેનામી બૅન્ક એકાઉન્ટ, વિદેશોમાં રાખેલા પૈસાને સાર્વજનિક કરે, કેમ કે 30 જૂન બાદ કોઈ મોકો નહીં મળે.

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાને કહ્યું, ''ગત 10 વર્ષમાં પાકિસ્તાનનું દેવું છ હજાર અબજથી વધીને 30 હજાર અજબ રૂપિયા સુધી પહોંચ્યું છે. આપણે જે વાર્ષિક ચાર હજાર અબજ રૂપિયાનો ટૅક્સ એકત્ર કરીએ છીએ તેનાથી અડધી રકમ દેવાંના હપ્તા ભરવામાં જાય છે."

"બાકી વધેલા પૈસાથી દેશનો ખર્ચ નીકળી શકે તેમ નથી. પાકિસ્તાનીઓ દુનિયાભરમાં સૌથી ઓછો ટૅકસ ભરે છે, પરંતુ એવા કેટલાક પ્રાંતમાં તેનો સમાવેશ થાય છે જે સૌથી વધુ ખેરાતનો બોજ ધરાવે છે. જો આપણે તૈયારી થઈ જઈએ તો દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા 10 હજાર અબજ રૂપિયા એકત્ર કરી શકીએ છીએ.''

30 જૂન સુધી અલ્ટિમેટમ

પાકિસ્તાની વડા પ્રધાને કહ્યું, ''હું તમને અપીલ કરું છું કે સંપત્તિ જાહેર કરવાની જે યોજના લાવ્યો છું તેમાં તમે સૌ સામેલ થઈ જાવ. આપણે જાતને બદલવી પડશે. અલ્લાહ કુરાનમાં કહે છે કે આપણે કોઈ કોમની હાલત ન બ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દલી શકીએ, જ્યાં સુધી એ કોમ પોતાની હાલત બદલવા માટે તૈયાર ન હોય.''

''બેનામી સંપત્તિ સાર્વજનિક કરવા માટે તમારી પાસે 30 જૂન સુધીનો સમય છે. અમારી સરકાર પાસે જે માહિતી છે એ પહેલાંની કોઈ સરકાર પાસે નહોતી. વિદેશમાં પાકિસ્તાનીઓની સંપત્તિ અને બૅન્ક એકાઉન્ટની માહિતી મારી પાસે છે.''

ઇમરાન ખાને કહ્યું, ''અમારી એજન્સીઓ સતત એ બાબતે કામ કરી રહી છે અને તેમની પાસે સંપૂર્ણ માહિતી છે. કોની પાસે કેટલી સંપત્તિ છે એ મને ખબર છે. તમારી પાસે 30 જૂન સુધીનો સમય છે અને તેનો ફાયદો ઉઠાવી લો.''

ઇમરાન ખાનની સરકાર ભયંકર આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહી છે. આશા રાખવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાન મંગળવારે ત્રણ ટ્રિલિયન રૂપિયાના નુકસાનનું બજેટ રજૂ કરશે, જ્યારે અગાઉનું બજેટ 1.8 ટ્રિલિયન રૂપિયા હતું.

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે ઇમરાન ખાન પર આઈએમએફનું દબાણ છે કે તેઓ ટૅક્સ કલેક્શન વધારે અને તેના કારણે ઇમરાન ખાને સોમવારે પોતાના નાગરિકોને 30 જૂન સુધીનું અલ્ટિમેટમ આપ્યું છે.

આઈએમએફની શરતો

પાકિસ્તાન આઈએમએફ પાસેથી છ અબજ ડૉલરનું કરજ લઈ રહ્યું છે અને એ કરજની અવેજીમાં ઇમરાન ખાનની સરકારે વાયદો કર્યો છે કે તેઓ તેમની શરતોને આધારે દેશની આર્થિક નીતિઓને આગળ ધપાવશે.

પાકિસ્તાન પર દબાણ છે કે તે આગામી 12 મહિનામાં 700 અબજ રૂપિયાનું ફંડ એકત્રિત કરે.

આઈએમએફે પાકિસ્તાનને ખર્ચમાં ઘટાડો કરવા અને ટૅક્સમાં વધારો કરવા માટે કહ્યું છે. પાકિસ્તાનનું બજેટ આ મામલે ઐતિહાસિક થવાનું છે, કેમ કે તેનાથી તેના ભવિષ્યનો રસ્તો નક્કી થશે.

આર્થિક સંકટની સાથે પાકિસ્તાનમાં અમીરો અને ગરીબો વચ્ચેની ખાઈ પણ વધુ પહોળી થઈ છે.

કરાચી, લાહોર અને ઇસ્લામાબાદની બજારને લઈને પણ પાકિસ્તાનની વિષમતાને સમજી શકાય છે. હાલનાં વર્ષોમાં આ શહેરોમાં ઑટોમોબાઇલના સારી બ્રાન્ડના બધા જ સ્ટોર ખોલવામાં આવ્યા હતા. પણ સ્થિતિ એવી થઈ કે મોટા ભાગના લોકોને બે ટંકના ભોજન માટે સંઘર્ષ કરવો પડી રહ્યો છે.

પાકિસ્તાનની ગત મુસ્લિમ લીગ સરકારે પોતાના આર્થિક સર્વેમાં દર્શાવ્યું હતું કે કેવી રીતે આયાત અને નિકાસ વચ્ચેનું અંતર સતત વધી રહ્યું છે.

ઇમરાન ખાને પોતાના ચૂંટણીપ્રચારમાં કહ્યું હતું કે તેઓ વડા પ્રધાન બન્યા બાદ આપઘાત કરવાનું પસંદ કરશે, પરંતુ દેવું નહીં કરે.

ઇમરાન ખાન વડા પ્રધાન પણ બની ગયા પણ તેઓને કરજ સિવાય અન્ય કોઈ વિકલ્પ નથી મળ્યો.

ઘટતો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર

પાકિસ્તાનનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર સતત ઘટી રહ્યો છે. હાલમાં ભારતમાં યોજાયેલી...


ઇમરાન ખાને શુક્રવારે પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કશ્મીરની રાજધાની મુઝફ્ફરાબાદમાં એક સભાને સંબોધન કર્યું હતું. આ સભા ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરનાં લોકો સાથે એકતા દર્શાવવા માટે યોજવામાં આવી હતી.

ઇમરાન ખાને આક્ષેપ કર્યો છે કે 'ખીણમાં ભારતીય સૈનિકો અત્યાચાર કરી રહ્યા છે'. પોતાના ભાષણમાં ઇમરાન ખાને અન્ય પણ ઘણી કડક વાતો કરી.

હકીકતમાં જ્યારથી ભારતે કાશ્મીરનો અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત મળતો ખાસ દરજ્જો રદ કર્યો છે ત્યારથી પાકિસ્તાન આ મુદ્દાનું આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

ઇમરાન ખાન પહેલાં જ જાહેરાત કરી ચૂક્યા છે કે શુક્રવારે ભારત પ્રશાસિત કશ્મીરના લોકો સાથે એકતા પ્રદર્શન કરવામાં આવશે.

આના ભાગરૂપે તેઓ શુક્રવારે મુઝફ્ફરાબાદ પહોંચ્યા હતા. પ્રદર્શનને મોટું સ્વરૂપ આપવા માટે તેમણે પાકિસ્તાનના ટીવી અને ફિલ્મોની હસ્તીઓને પણ આમંત્રણ આપ્યું હતું. આ પ્રદર્શનમાં પૂર્વ ક્રિકેટર શાહિદ આફ્રિદી પણ જોડાયા હતા.

ઇમરાન ખાનની મોટી વાતો

પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી શાહ મહેમુદ કુરેશી

ઇમરાન ખાન ઘણો મોટો શો કરવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે અને એ દર્શાવવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે કે પાકિસ્તાન ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના લોકોની સાથે છ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે.

તેનું એક કારણ એ પણ છે કે પાકિસ્તાન પર આરોપ છે કે તે મૌન છે અને કંઈ કરતું નથી.

તેથી કૂટનીતિના મંચ પર જે થઈ રહ્યું છે તે ઉપરાંત દર શુક્રવાર થઈ રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો ચાલું રહે તેવા તેમના પ્રયત્નો છે.

ઉગ્રવાદને લઈને પાકિસ્તાન પોતે જ લાંબા સમયથી આંતરરાષ્ટ્રીય સવાલોથી ઘેરાયેલું છે. તેમ છતાં ઇમરાન ખાને કેટલીક એવી વાતો કહી, જેનાથી જણાયું કે તેઓ જોખમ ઉઠાવી રહ્યા છે.

પ્રદર્શનમાં આવેલાં યુવાનોને ઇમરાન ખાને પૂછ્યું કે શું તમે નિયંત્રણ રેખા પાસે જવા ઇચ્છો છો? લોકોનો હકારાત્મક જવાબ મળતાં તેમણે કહ્યું, 'હું તમને કહીશ કે ક્યારે જવાનું છે.'

આ નિવેદનને ઘણાં લોકો એ રીતે પણ લઈ શકે છે કે ઇમરાન ખાનનો સંકેત ખીણમાં પ્રૉક્સી વૉર તરફ છે અને જ્યારે પાકિસ્તાનની સરકાર ઇચ્છે તો આ દાવ પણ રમી શકે છે.

બની શકે કે તેમને આ નિવેદન અંગે પ્રશ્ન પૂછાય તો તેમને જવાબ આપવામાં મુશ્કેલી થાય.

અત્યાર સુધી પાકિસ્તાન સરકારની અધિકૃત નીતિ તો એવી રહી છે કે સરકાર ઉગ્રવાદની મદદ લેશે નહીં, પરંતુ શુક્રવારના ભાષણ પરથી એવું જ લાગે છે કે તેઓ ભારતને ડરાવવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે અને એવું સાબિત કરવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે કે તેમની પાસે હજુ આ પત્તું પણ છે.

જ્યાં સુઘી આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયની વાત છે તો ઇમરાન ખાન વધુ કંઈ કરી શક્યા નથી અને પાકિસ્તાનના પ્રયત્નોની પણ કોઈ ખાસ અસર થઈ નથી.

આર્થિક હિતો પહેલાં

પાકિસ્તાનના અધિકારી પણ માને છે આ મુદ્દે મુસ્લિમ દેશો તરફથી અપેક્ષા મુજબનું સમર્થન નથી મળી શક્યું અને દરેક દેશો પોતાના આર્થિક હિતો જોઈ રહ્યા છે, કોઈ પાકિસ્તાનની વાત સાંભળતું નથી.

તેથી આ પ્રદર્શનોથી અન્ય દેશોના વલણમાં કોઈ ફરક પડે એવી આશા પણ બહુ ઓછી છે. કદાચ હિંસાની શંકા ઊભી થવાથી તેમના વલણમાં ફેરફાર થઈ શકે છે, જેનો ઇમરાન ખાને પોતાના ભાષણમાં ઉલ્લેખ કર્યો.

તેમણે કહ્યું કે એક વખત ભારત પોતાને ત્યાંથી કર્ફ્યુ હઠાવે અને જુએ કે કેવું પરિવર્તન આવે છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે ત્યાં ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે.

કાશ્મીરમાં 370ની નાબૂદીના ભારતના નિર્ણય પછી પાકિસ્તાને ભારત સાથે તમામ વેપારી સંબંધો તોડી નાખ્યા હતા. જોકે, થોડાં દિવસો પછી તરત જ કેટલાક સંબંધો ચાલું રાખવાનો નિર્ણય લીધો.

આ દરમિયાન કરતારપુર કૉરિડોર મુદ્દે પણ બંને દેશો તરફથી વાતચીત આગળ વધી.

એક દૃષ્ટિએ જોતાં જો બંને દેશો વચ્ચે કોઈ બાબત પર સૌથી વધુ અસર થઈ હોય તો એ છે કે સમઝૌતા એક્સપ્રેસ બંધ થઈ ગઈ, બસ સેવા થંભી ગઈ, પરંતુ...


ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનનું મૃત્યુ આજથી 50 વર્ષ પહેલાં થયું હતું. એ વિશે બીબીસીનાં સંવાદદાતા પૅની ડેલ માહિતી આપી રહ્યાં છે.

દક્ષિણ આફ્રિકાના કૅપટાઉનમાં વર્ષ 1969ની 29 સપ્ટેમ્બરે મહત્વની બે ઘટના બની હતી.

પહેલી ઘટના હતી વિશાળ અંતિમયાત્રા. તેમાં લગભગ 40,000 લોકો ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનના મૃતદેહ સાથે લગભગ 10 કિલોમિટર ચાલ્યા હતા અને મોબ્રેના કબ્રસ્તાનમાં તેમને દફનાવવામાં આવ્યા હતા.

બીજી ઘટના હતી રાતે આવેલો ભયાનક ધરતીકંપ. એ ભૂકંપે ધરતીને ખળભળાવી મૂકી હતી.

ઇમામ અબ્દુલ્લાના અંતિમ સંસ્કારમાં ગયેલા અનેક લોકો માને છે કે આ બન્ને ઘટનાના તાર એકમેકની સાથે જોડાયેલા છે. તેઓ કહે છે કે દક્ષિણ આફ્રિકાના 45 વર્ષના ઇમામનું મૃત્યુ બહુ ચોંકાવનારું હતું.

123 દિવસ સુધી જેલમાં એકાંતવાસમાં રહ્યા બાદ ઇમામ હારુનનું 27 સપ્ટેમ્બરે જેલમાં જ મૃત્યુ થયું હતું. જેલવાસ દરમિયાન રંગભેદ વિરુદ્ધના સંઘર્ષમાં સામેલગીરી વિશે તેમની રોજ પૂછપરછ કરવામાં આવતી હતી.

દક્ષિણ આફ્રિકામાં નેલ્સન મંડેલા 1994માં સૌપ્રથમ અશ્વેત રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાઈ આવ્યા પછી ત્યાં જાતિવાદનો, રંગભેદનો અંત આવ્યો હતો.

ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુન રંગભેદી શાસનમાં જેલમા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં મૃત્યુ પામેલા પહેલા મૌલવી હતા.

તેમનું મૃત્યુ એ વાતનો સંકેત હતું કે 'ભગવાનના લોકો' કે પછી 'ઘર્મ સાથે જોડાયેલા લોકો' પણ આ દમનકારી અને શ્વેત-વર્ચસ્વવાદી દેશમાં સલામત નથી.

ઇમામ જેવા નામનો કળાકાર

ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનના મૃત્યુની ચર્ચા દુનિયાભરમાં થઈ હતી અને લંડનના સૅન્ટ પૉલ કૅથેડ્રલમાં જેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી હોય તેવા તેઓ સૌ પ્રથમ મુસલમાન હતા.

ઇમામનું મૃત્યુ સીડી ઊતરતી વખતે પડી જવાને કારણે થયું હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું હતું.

લોકો પર અત્યાચાર અને મારપીટ કરવા માટે કુખ્યાત પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, ઇમામની તૂટેલી બે પાંસળીઓ અને તેમના શરીર પરના ઘાનાં 27 નિશાન સાથે પોલીસને કંઈ લેવાદેવા નહોતી.

ઇમામના પરિવારે કહ્યું હતું કે તેમને પોલીસનું આ 'જુઠ્ઠાણું' સ્વીકાર્ય નથી. ઇમામના મૃત્યુનાં 50 વર્ષ પૂરાં થયાં પછી તેઓ ફરી  એક વાર ઇમામના મૃત્યુનાં કારણોની તપાસની માગણી કરી રહ્યા છે.

વિઝ્યુઅલ આર્ટિસ્ટ હારુન ગુન સેલી એ અભિયાનને ટેકો આપી રહ્યા છે.

હારુનનું નામ ઇમામ પ્રત્યેના આદરના પ્રતિકરૂપે રાખવામાં આવ્યું હતું. આર્ટિસ્ટ હારુને ઇમામનાં જીવન તથા મૃત્યુ સાથે જોડાયેલી ઘટનાઓ વિશે અનેક કૃતિ સર્જી છે.

હારુન ગુન સેલી તાજેતરમાં રચેલી કૃતિ 'ક્રાઇંગ ફૉર જસ્ટિસ'ને કૅપટાઉનના કૅસલ ઑફ ગુડ હૉપના મેદાનમાં પ્રદર્શનાર્થે મૂકવામાં આવી છે.

તેમાં 118 કબરો છે, જે રંગભેદ દરમ્યાન કસ્ટડીમાં મૃત્યુ પામેલા લોકોનું પ્રતીક છે. તેમાં ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનના સ્મૃતિ સ્વરૂપ એક કબર પણ છે.

આ બધા લોકોને સુનાવણી વિના જેલમાં ગોંધી રાખવામાં આવ્યા હતા.

તેમનાં મૃત્યુના કારણ વિશે પોલીસે એવું કહ્યું હતું કે તેઓ સીડી પરથી પડી ગયા હતા અથવા સ્નાન કરતી વખતે લપસી પડ્યા હતા અથવા તેમણે પોતે જ બારીમાંથી પડતું મૂકીને આપઘાત કર્યો હતો.

ન્યાય માટે પોકાર

ઇમામનાં પત્ની ગાલિમા હારુન

જેલમાં થયેલા આ મૃત્યુ માટે હજુ સુધી કોઈને જવાબદાર ગણવામાં આવ્યા નથી અને આ એક એવો જખમ છે, જેની પીડા તેમના પરિવારજનો આજે પણ ભોગવી રહ્યા છે.

હારુન ગુન સેલી કહે છે કે "આ આર્ટ વર્ક જેટલો ન્યાયનો પોકાર છે એટલો જ સ્વર્ગનો પોકાર પણ છે."

હારુન ગુન સેલ ઉમેરે છે કે "આ એક પ્રકારનું જાહેર નિવેદન છે, જે ભૂતકાળની બાબતોને ફરી બહાર લાવવાની, ફાઈલો ખોળીને પુરાવા શોધવાની માગ કરે છે, જેથી પરિવારને આ કેસમાં કોઈ પ્રકારે ન્યાય મળી શકે."

ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનનાં 93 વર્ષનાં વિધવા ગાલિમા હારુનનું, તેમના પતિના...


ઇમિગ્રેશન વિરોધી વિચારો અને કર્કશ પ્રકારની તેમની પ્રચારની પદ્ધતિના કારણે જ માત્ર નહીં, પરંતુ સેલિબ્રિટી તરીકે તેમનો જે ભૂતકાળ રહ્યો હતો તેના કારણે પણ ટ્રમ્પ કેવા પ્રમુખ બની રહેશે તેની સામે શંકાઓ જાગી હતી.

આમ છતાં 70 વર્ષના ઉદ્યોગપતિ બધાની ધારણા ખોટી પાડીને રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં તેમના અનુભવી હરીફોને પાછળ રાખીને પ્રાઇમરીમાં જીતી ગયા અને સૌ જોતા જ રહી ગયા.

2016માં અમેરિકાના ઇતિહાસની સૌથી વધુ વિભાજક અને વિવાદાસ્પદ ચૂંટણી યોજાઈ અને તેમાં તેઓ ડેમૉક્રેટિક પક્ષના હરીફ હિલેરી ક્લિન્ટનને હરાવીને પ્રમુખપદે બિરાજમાન પણ થઈ ગયા.

પ્રારંભિક જીવન

ન્યૂ યૉર્કના રિયલ એસ્ટેટના ટાયકૂન ફ્રેડ ટ્રમ્પના ચોથા સંતાન તરીકે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો જન્મ થયો હતો. પરિવાર ધનિક હતો, આમ છતાં તેમણે પિતાની કંપનીમાં સૌથી નાના પાયાની કામગીરી કરીને આગળ વધવાનું હતું.

શાળામાં ભણતા હતા ત્યારે બહુ તોફાન કરતા હતા અને તેના કારણે 13 વર્ષની ઉંમરે તેમને મિલિટરી એકૅડેમીમાં મોકલી દેવાયા હતા.

બાદમાં પેન્સિલવેનિયા યુનિવર્સિટીની વ્હાર્ટન સ્કૂલમાં ભણ્યા અને પિતાના બિઝનેસનો વારસો સંભાળવા માટે ફેવરિટ બન્યા, કેમ કે તેમના મોટા ભાઈ ફ્રેડે પાઇલટ બન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વાનું પસંદ કર્યું હતું.

ફ્રેડ બહુ નશો કરતા હતા અને તેમાં જ 43 વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન થયું. આ બનાવના કારણે ડોનાલ્ડે કાયમ માટે દારૂ અને સિગરેટ પીવાનું છોડી દીધું હતું એમ તેમના મિત્રો કહે છે.

ટ્રમ્પ કહે છે કે તેમણે રિયલ એસ્ટેટમાં પોતાના ધંધાની શરૂઆત પિતા પાસેથી "નાનકડી" $1 મિલિયન ડૉલરની લૉન લઈને કરી હતી. બાદમાં તેઓ કંપનીમાં જોડાયા હતા અને પિતાએ ન્યૂ યૉર્કનાં પરાંઓમાં જુદાજુદા હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સ કર્યા હતા તેને સંભાળ્યા. 1971માં તેમણે કંપનીનો હવાલો સંપૂર્ણ સંભાળી લીધો તે પછી તેને ટ્રમ્પ ઑર્ગેનાઇઝેશન એવું નામ આપ્યું.

તેમના પિતાનું 1999માં અવસાન થયું. "મારા પિતા મારા પ્રેરણાસ્રોત હતા" એમ ટ્રમ્પે ત્યારે કહ્યું હતું.

વેપારમાં દબદબો

પરિવારનો બિઝનેસ બ્રૂકલિન અને ક્વિન્સમાં રેસિડેન્શિયલ પ્રોજેક્ટ્સનો હતો, તેમાંથી ટ્રમ્પે મેનહટ્ટનમાં ચમકદમક સાથેના પ્રોજેક્ટ્સમાં ઝંપલાવ્યું.

ખખડી ગયેલી કૉમૉડોર હોટલને ચમકાવીને તેને ગ્રાન્ડ હયાત બનાવી અને ફિફ્થ એવેન્યૂ પર સૌથી જાણીતા બનેલા 68 માળના ટ્રમ્પ ટાવરનું નિર્માણ કર્યું. તે પછી બીજી મશહૂર બનેલી ઇમારતો પણ બનાવી - ટ્રમ્પ પ્લેસ, ટ્રમ્પ વર્લ્ડ ટાવર, ટ્રમ્પ ઇન્ટરનેશનલ હોટેલ ઍન્ડ ટાવર વગેરે. મુંબઈ, ઇસ્તંબૂલ અને ફિલિપિન્સમાં પણ ટ્રમ્પ ટાવર્સ ખડા થયા છે.

ટ્રમ્પે હોટેલ અને કૅસિનો પણ વિકસાવ્યા, જોકે તે ધંધામાં ખોટ કરી હતી અને તેના માટે ચાર નાદારી (બિઝનેસમાં નાદારી, વ્યક્તિગત નહીં) અરજીઓ કરવી પડી હતી.

ટ્રમ્પે એન્ટરટેઇન્મેન્ટ બિઝનેસ પણ જમાવ્યો અને 1996થી 2015 સુધીમાં તેમની માલિકી હેઠળની કંપનીઓ મિસ યુનિવર્સ, મિસ યુએસએ, અને મિસ ટીન યુએસએ જેવી સૌંદર્ય સ્પર્ધાઓનું આયોજન કરતી હતી.

2003માં તેમણે NBCના રિયાલિટી શો The Apprenticeમાં ભાગ લીધો હતો, જેમાં સ્પર્ધકોએ ટ્રમ્પની કંપનીઓમાં મૅનેજમૅન્ટ જોબ માટે સ્પર્ધા કરવાની હતી. 14 હપ્તા સુધી તેમણે શોનું સંચાલન કર્યું હતું. તેમણે હિસાબો જાહેર કર્યા તેમાં જણાવાયું હતું કે તેમને ટીવી કંપની તરફથી $213 મિલિયન મળ્યા હતા.

તેમણે ઘણાં પુસ્તકો પણ લખ્યાં છે અને નેકટાઇથી માંડીને બોટલ્ટ વૉટર સુધીની અનેક વસ્તુઓ વેચતી બ્રાન્ડ ધરાવે છે. ફૉર્બ્સ અનુસાર ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સંપત્તિનું મૂલ્ય $ 3.7 અબજ છે, પરંતુ ટ્રમ્પ કહેતા આવ્યા છે કે આ મૂલ્ય $10 અબજથી વધારે છે.

પિતા અને પતિ તરીકે

ઇવાના અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ 1989માં

ટ્રમ્પે ત્રણ વાર લગ્ન કર્યાં છે અને તેમાં તેમનાં...


ઇમૅન્યુઅલ મૅંક્રો

મૅંક્રોની કચેરીએ કહ્યું કે 42 વર્ષના રાષ્ટ્રપતિ મૅંક્રોમાં કોરોનાના લક્ષણો જણાતા તેમનો ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

એક સરકારી અધિકારીએ કહ્યું કે મૅંક્રો હજુ પણ ફ્રાન્સના ઇન્ચાર્જ છે અને હવે ઘરેથી જ તમામ કામ સંભાળી રહ્યા છે.

ફ્રાન્સમાં કોવિડ-19ના વધી રહેલા કેસોના કારણે આ સપ્તાહથી જ રાત્રી કર્ફ્યુ લગાવવામાં આવ્યો છે.

જૉન્સ હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના આંકડા અનુસાર ફ્રાન્સમાં કોરોનાના સંક્રમણથી અત્યાર સુધી 59400થી વધુ મોત થઈ ચૂકી છે.

ફ્રાન્સ કોરોના મહામારીથી સૌથી અસરગ્રસ્ત યુરોપિયન દેશોમાંથી એક છે.

'જૂનાગઢના દીવાને' જૂનાગઢને પાકિસ્તાનનો ભાગ બનાવવા અભિયાન શરૂ કર્યું

અહમદ અલી અને જહાંગીર ખાન

'અમદાવાદ મિરર'ના અહેવાલ અનુસાર જૂનાગઢના નવાબના પપૌત્ર અહમદઅલીએ પાકિસ્તાનમાં જૂનાગઢની જમીન પર કાયદાકીય દાવો કરતું ઑનલાઈન અભિયાન શરૂ કર્યું છે. તેઓ જૂનાગઢને પાકિસ્તાનનો ભાગ બનાવવા માગે છે.

તાજેતરમાં જ પાકિસ્તાને નવો રાજકીય નકશો જાહેર કર્યો હતો. જેમાં જૂનાગઢને પાકિસ્તાનનો ભાગ ગણાવ્યો હતો. તેના થોડા મહિના પછી આ અભિયાનની શરૂઆત કરવામાં આવી છે.

ભારત અને પાકિસ્તાનના ભાગલા પડ્યા ત્યારે અહમદઅલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીના દાદા નવાબ મહબત ખાને જૂનાગઢનું પાકિસ્તાન સાથે જોડાણ કર્યું હતું.

હાલમાં જ 10 ડિસેમ્બરે જૂનાગઢના દીવાન (વઝીર-એ-આઝમ) તરીકે અહમદઅલીની તેમના પિતા જહાંગીર ખાને નિમણૂક કરી હતી.

અલી પાકિસ્તાનમાં મુસ્લિમ ઇન્સ્ટિટ્યુટના ચૅરમૅન છે. તેમણે 'જૂનાગઢ ઇઝ પાકિસ્તાન' નામના અભિયાનની શરૂઆત કરી છે. તેમણે કહ્યું છે, "જૂનાગઢ પાકિસ્તાન છે એ માત્ર નારો નથી પરંતુ મિશન છે અને હું તેના માટે મારી આખી જિંદગી લગાવી દઈશ"

જૂનાગઢના ધારાસભ્ય ભીખાભાઈ જોશીએ આ મામલે કહ્યું છે, "અલીમાં જૂનાગઢમાં આવવાની હિંમત નથી. પાકિસ્તાનમાં બેસીને ભારતમાંથી જે ભાગ છૂટો ના પડી શકે તેના વડા પ્રધાન પોતાને જાતે જ જાહેર કરવા એ એક ગુલાબી સ્વપ્ન છે, જે ક્યારેય પૂર્ણ નહીં થાય."

સંસ્કૃત રાષ્ટ્રીય ભાષા બનાવવા સુપ્રીમ કોર્ટમાં પીઆઈએલ કરી

સુપ્રીમ કોર્ટ

'ડેક્કન હેરાલ્ડ'ના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાતના પૂર્વ અગ્ર સચિવ કાલુજી ગોબરજી વણઝારાએ સંસ્કૃતને કેન્દ્ર સરકાર રાષ્ટ્રીય ભાષાનો દરજ્જો આપે તેવી માગ કરતી જાહેર હિતની અરજી સુપ્રીમ કોર્ટમાં કરી છે.

તેમણે દલીલ કરી છે કે હાલના બંધારણને છંછેડ્યા વિના આ માત્ર એક સામાન્ય કાયદા દ્વારા અથવા એક આદેશ દ્વારા પણ થઈ શકે છે. અધિકૃત ભાષા અને રાષ્ટ્રીય ભાષા સમાન હોય તે જરૂરી નથી, બંનેને અલગ રાખી શકાય છે.

તેમણે પોતાની અરજીમાં ભારતના અનેક મહાન નેતાઓને સંસ્કૃતને અધિકૃત ભાષા બનાવવા માટે ટાંક્યા છે.

વણઝારા ગુજરાત કૅડરના અધિકારી હતા. તેઓ નિવૃત્તિ બાદ હાલ વકીલાત કરી રહ્યા છે. તેમણે આ અરજી પાર્ટી ઇન પર્સન ફાઇલ કરી છે. કેસની સુનાવણીની તારીખ 4 જાન્યુઆરી રાખવામાં આવી છે.

કે. જી. વણઝારા શોહરાબુદ્દીન અને ઇશરત જહાંના  કેસમાં દોષમૂક્ત થયેલાં પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી ડી. જી. વણઝારાના ભાઈ છે.

મેડિકલ ઇન્ટરની હડતાળ સમેટાઈ

નીતિન પટેલ

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાતની 14 સરકારી હૉસ્પિટલ અને ગુજરાત મેડિકલ ઍજ્યુકેશન અને રિસર્ચ સોસાયટીના જે ઇન્ટર્ન ડૉક્ટર છેલ્લા ત્રણ દિવસથી હડતાળ પર હતા તેમણે હડતાળને સમેટી લીધી છે.

2000 જેટલા ઇન્ટર્ન ડૉક્ટર પોતાના સ્ટાઇપેન્ડ વધારવાની માગ સાથે છેલ્લા ત્રણ દિવસથી આંદોલન કરી રહ્યા હતા.

બુધવારે આ વિદ્યાર્થીઓએ નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલ સાથે મુલાકાત કરી હતી.

નીતિન પટેલે કહ્યું, "આજે સાંજે તેમનું એક ડૅલિગેશન મને મળ્યું હતું. અડધા કલાકથી બે કલાક સુધી બેઠક ચાલી હતી. મેં તેમને હડતાળને કોઈ પણ શરત વિના સમેટી લેવા...


ઇમ્તિયાઝ પઠાણ ખેડાથી લોકસભા ચૂંટણીમાં ઉમેદવાર છે

આ કહેવું છે ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડના પ્રમુખ સાક્ષી ઇમ્તિયાઝ પઠાણનું.

ઇમ્તિયાઝે ખેડા લોકસભા બેઠક પરથી 'અપના દેશ પાર્ટી' તરફથી ઉમેદવારી નોંધાવી છે, જ્યારે તેમના ભાઈ ફિરોઝ પઠાણે ગાંધીનગર લોકસભા બેઠક પર અપક્ષ તરીકે ઉમેદવારી નોંધાવી છે.

ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહ પણ ગાંધીનગરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. રવિવારે શાહે  કલોલ ખાતે રોડ શૉ યોજ્યો હતો.

2002માં ગોધરાકાંડ બાદ ગુજરાતમાં હુલ્લડ ફાટી નીકળ્યાં હતાં, જેમાં લગભગ 1000 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. આ હુલ્લડમાં મુસ્લિમોએ સૌથી વધુ નુકસાન વેઠવું પડ્યું હતું.

સામાજિક કાર્યકર માને છે કે જ્યારે ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ ન્યાય-વ્યવસ્થા, બંધારણ અને અધિકારોને સાચવતા નથી ત્યારે પીડિતો તેમને ચૂંટણીમાં પડકારવાની જરૂર પડે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં બચ્યા

ગુલબર્ગ સોસાયટી

ઇમ્તિયાઝ અને ફિરોઝ 28 ફેબ્રુઆરી 2002ના દિવસે ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં બચી ગયા હતા પરંતુ તેમના પરિવારના 10 સદસ્યો તેમાં માર્યા ગયા હતા.

ઇમ્તિયાઝ પઠાણ ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડ કેસમાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મુખ્ય સાક્ષી છે.

ઇલેક્ટ્રિશિયનનું કામ કરતા ઇમ્તિયાઝના પરિવારમાં એક પુત્ર અને એક પુત્રી છે.

તેઓ જણાવે છે કે 2002નાં રમખાણો પછી તેમને 12 મકાનો બદલવાં પડ્યાં છે.

જ્યારે ફિરોઝ પઠાણ કહે છે, ''2002નાં કોમી રમખાણો બાદ ન્યાયની લડત હજુ ચાલુ છે અને ગુજરાતમાં કોઈ મુસ્લિમ સાંસદ નથી કે જે અવાજ ઉઠાવી શકે. અમે કાર્યકર છીએ, અમે બધા ધર્મોને સાથે લઈને ચાલવા માગીએ છીએ."

28 ફેબ્રુઆરી, 2002ના રોજ ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં 69 લોકોનાં મોત થઈ ગયાં હતાં.

ગુલબર્ગ સોસાયટી કેસમાં 64 લોકોમાંથી 24 લોકોને સજા થઈ છે.

જોકે, બન્ને પક્ષોએ અદાલતના આ નિર્ણયને ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો છે.

ઇમ્તિયાઝ જણાવે છે, "સજા પામેલા 24માંથી 22 લોકોની ઓળખ મેં કરી હતી. ન્યાયની અમારી લડત તો હજુ ચાલુ જ છે."

ઇમ્તિયાઝ કહે છે, "અમારો મોટો પરિવાર ત્યાં રહેતો હતો. હું ત્યાં પણ ઇલેક્ટ્રિશિયનનું કામ જ કરતો હતો."

"28 ફેબ્રુઆરી, 2002ના દિવસે અમે અમારી માતા, દાદી સહિત પરિવારના 10 સદસ્યોને ગુમાવ્યા હતા. પરંતુ ત્યારબાદ વર્ષો સુધી ઘણી તકલીફો વેઠવી પડી છે. બધાને એ જાણવું જોઈએ કે મુસ્લિમોને તોફાનો બાદ શિક્ષણ, કામ-ધંધા, મકાન વગેરે કેટલીક તકલીફો પડી છે."

મુસ્લિમોના રાજકીય પ્રતિનિધિત્વનો સવાલ

ગુજરાતમાં ભાજપ લોકસભા ચૂંટણીમાં મુસ્લિમ ઉમેદવારો ઉતારતી નથી રહી અને કૉંગ્રેસ લોકસભા ચૂંટણીમાં મુસ્લિમ ઉમેદવાર ઉતારે તો છે પરંતુ ગુજરાતમાંથી 1984 બાદ એક પણ મુસ્લિમ સાંસદ ચૂંટાયા નથી.

વકીલ શમશાદ પઠાણ કહે છે કે મુસ્લિમોના રાજકીય પ્રતિનિધિત્વનો સવાલ તો ઊભો જ છે.

તેઓ કહે છે કે ધર્મનિરપેક્ષ પક્ષોએ જે રીતે મુસ્લિમ પ્રતિનિધિત્વ આપ્યું છે તે પણ દયનીય સ્થિતિમાં છે.

ઇમ્તિયાઝ કહે છે, "અમે ભાજપ અન કૉંગ્રેસ બન્નેમાંથી એક પણ પક્ષની નજીક નથી. ભાજપ કહે છે કે કૉંગ્રેસ મુસ્લિમોની પાર્ટી છે અને જ્યારે મુસ્લિમ ઉમેદવાર અપક્ષ ઊભા રહે કે પછી અન્ય પાર્ટીઓમાંથી ચૂંટણીમાં ઊતરે તો કહેવાય છે કે કૉંગ્રેસના મત કાપવા અને ભાજપને ફાયદો અપાવવા માટે ઊતર્યા છે."

"એવામાં મુસ્લિમો તો બન્ને પક્ષો વચ્ચે પીસાય છે અને તેમને પ્રતિનિધિત્વ મળતું નથી."

મુસ્લિમ મતદારોને મોટા ભાગે કૉંગ્રેસ સાથે સાંકળીને જોવામાં આવે છે એ વાતનો ઉલ્લેખ કરતા ઇમ્તિયાઝ કહે છે, "મુસ્લિમો કૉંગ્રેસ સાથે છે એવું કહેવામાં તો આવે છે પરંતુ કૉંગ્રેસ 2002 બાદ મુસ્લિમો માટે શું કર્યું છે."

"2002થી 2018 સુધી અમે રમખાણોના કેસ લડી રહ્યા હતા...


ઇરફાન ખાન લાંબા સમયથી કૅન્સરથી બીમારીથી પીડિત હતા અને તબિયત લથડતા તેમને મુંબઈની કોકિલાબેન હૉસ્પિટલમાં આઈસીયુમાં સારવાર ચાલી રહી હતી.

2019માં ઇરફાન ખાન લંડનમાં ઇલાજ કરાવી ભારત પરત ફર્યા હતા. એ પછી એમનો સારવાર કોકિલાબેન હૉસ્પટલના ડૉક્ટરોની દેખરેખમાં ચાલતો હતો.

54 વર્ષના ઇરફાન ખાન ન્યૂરોએંડોક્રાઇન ટ્યૂમરથી પીડિત હતા.

બે વર્ષ પહેલાં 2018માં ઇરફાન ખાનને બીમારી વિશે જાણ થઈ હતી અને તેમણે પોતે પોતાની બીમારી વિશે ચાહકોને જાણ કરી હતી.

એ વખતે એમણે કહ્યું હતું કે, જિંદગી કંઈક એવું થઈ જાય છે જે તમને આગળ લઈ જાય છે. મારી જિંદગીમાં કેટલાક દિવસોમાં એવા જ રહ્યાં. મને ન્યૂરોએંડોક્રાઇન ટ્યૂમર નામની બીમારી થઈ છે. પરંતુ મારી આસપાસના લોકોનો પ્રેમ અને શક્તિ મને આશા આપે છે.

હાલમાં જ તેમનાં માતા સઇદા બેગમનું જયપુરમાં અવસાન થયું હતું.

લૉકડાઉનને કારણે ઇરફાન પોતાનાં માતાની અંતિમ યાત્રામાં સામેલ નહોતા થઈ શક્યા.

શાનદાર અભિનેતા

53 વર્ષના ઇરફાન ખાન બોલીવુડની 100થી વધારે ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું, જેમાં પીકુ, મકબૂલ, હાસિલ અને પાન સિંહ તોમર જેવી ફિલ્મો સામેલ છે જેમાં તેમના કામના વખાણ થયા હતા.

હિંદી ફિલ્મો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સિવાય તેમણે અંગ્રેજી ફિલ્મોમાં પણ અભિનય કર્યો હતો. લાઇફ ઑફ પાઇ, જ્યુરૅસિક પાર્ક, સ્લમડૉગ મિલિયનૅયર અને ધ અમેઝિંગ સ્પાઇડરમૅન જેવી લોકપ્રિય અંગ્રેજી ફિલ્મોમાં તેમણે અભિનય કર્યો હતો.

આ લોકપ્રિય અંગ્રેજી ફિલ્મોને જોતાં કહી શકાય કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર ભારતમાંથી કદાચ તેઓ સૌથી વધારે જાણીતા અભિનેતા રહ્યા. હિંદી ફિલ્મો સિવાય અનેક સ્વતંત્ર ફિલ્મોમાં પણ તેમણે કામ કર્યું હતું.

ઇરફાન ખાન હોલિવૂડમાં

2013 માં તેમને પાન સિંહ તોમર માટે રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ઍવૉર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો. આ ફિલ્મ એક એવા ઍથ્લીટના જીવન પર આધારિત હતી જે જીવનમાં આગળ જઈને એક ડાકુ બની જાય છે.

તેમને કાન ફિલ્મ ફૅસ્ટિવલમાં વ્યુઅર્સ ચૉઇસ ઍવૉર્ડ પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો, આ ઍવૉર્ડ તેમને લન્ચબૉક્સ ફિલ્મ માટે આપવામાં આવ્યો હતો જેમાં તેમણે એક એવા અકાઉન્ટૅન્ટની ભૂમિકા ભજવી હતી જેમનું જીવન એકલવાયું હોય છે.

2013માં લન્ચબૉક્સ ફિલ્મ જ લંડન ફિલ્મ ફૅસ્ટિવલમાં ચૂંટાયેલી એકમાત્ર ભારતીય ફિલ્મ હતી.

શું કહ્યું પરિવારે?

તેમના પરિવાર તરફથી એક નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે "2018માં કૅન્સર સામે તેમની લડત બાબતે ખુલીને વાત કરતા ઇરફાને એક હૃદયસ્પર્શી પત્રમાં લખ્યું હતું , 'મને વિશ્વાસ છે, મેં આત્મસમર્પણ કર્યું છે'.

બહુ ઓછું બોલનાર વ્યક્તિ અને કંઈ કહ્યા વગર તેમની આંખોથી ઘણું બધું વ્યક્ત કરનાર અભિનેતા, અને પરદા પર તેમનું યાદગાર કામ. આ બહુ દુખદ છે કે આજે અમારે તેમના નિધનના સમાચાર આપવા પડે છે.

ઇરફાન બહુ પ્રબળ આત્મા હતો જેમણે અંત સુધી લડત આપી હતી અને તેમની નજીક આવેલી દરેક વ્યક્તિને પ્રેરણા આપી હતી.

2018માં કૅન્સર હોવાનો આઘાત મળ્યા પછી જેવું પણ જીવન હતું તેમણે તેનો સામનો કર્યો હતો અને તેની સાથે આવેલી મુશ્કેલીઓને લડત આપી હતી.

એ પરિવારના પ્રેમ વચ્ચે , જેમની તેઓ સૌથી વધારે સંભાળ લેતા, આજે તેમણે અંતિમ શ્વાસ લીધો.

ખરેખર તેઓ તેમની પાછળ પોતાનો વારસો છોડી ગયા છે. અમે બધાં તેમના માટે પ્રાર્થના કરીએ છીએ અને આશા કરીએ છીએ કે તેમને શાંતિ મળે.

તેમના શબ્દોને યાદ કરતા વિદાઈ લઈએ, "જાણે હું જીવનનો સ્વાદ પ્રથમ વખત ચાખી રહ્યો છું, તેની જાદુઈ છબી જોઈ રહ્યો છું."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇરફાન ખાન સાથે ભાવેશ માંડલિયા અને ગૌરવ શુકલા

ઇરફાન એવા અભિનેતા હતા કે તેઓ કશુંય બોલ્યા વગર માત્ર ઊભા રહે તો તેમની આંખો વાતો કરતી અને તેમનું મૌન અભિનય કરતું.

ઇરફાનનાં ગુજરાત અને ગુજરાતી સાથેનાં કેટલાંક સંભારણાં વાગોળીએ તો તેઓ જ્યારે ફિલ્મોમાં જાણીતા ઍક્ટર નહોતા બન્યા ત્યારે તેમણે એક ટીવી સિરીઝમાં કામ કર્યું હતું.

જેમાં જાણીતા ડિરેક્ટર્સે અલગઅલગ વાર્તાને ટીવી પડદે ડિરેક્ટ કરી હતી.

તેમાં જાણીતા ગુજરાતી લેખક ચંદ્રકાંત બક્ષીની વાર્તા 'એક સાંજની મુલાકાત' પરથી પણ એક એપિસોડ તૈયાર થયો હતો.

બક્ષીની વાર્તા પરથી હિન્દીમાં 'એક શામ કી મુલાકાત' નામની એ સિરીઝમાં ઇરફાન ખાને ભૂમિકા ભજવી હતી.

તેમની સાથે રઘુવીર યાદવ, હિમાની શિવપુરી અને ટિસ્કા ચોપડા પણ હતા.

મજાની વાત એ છે કે ચંદ્રકાંત બક્ષીની એ સ્ટોરી ટીવી પડદે અત્યારના જાણીતા ફિલ્મ ડિરેક્ટર તિગ્માંશુ ધુલિયાએ ડિરેક્ટ કરી હતી. એમાં એક ભૂમિકા ગુજરાતી નાટકોના જાણીતા કલાકાર સંજય ગોરડિયાએ ભજવી હતી.

'ઇરફાનના ઘરે અમે મૅકઅપ અને ફ્રેશ થવા જતા'

સંજય ગોરડિયાએ 'એક શામ કી મુલાકાત'નાં સંસ્મરણો વાગોળતાં બીબીસીને કહ્યું હતું કે "એ વખતે તો ઇરફાન આજે છે એટલો જાણ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીતો અભિનેતા નહોતો. મેં ફક્ત બે દિવસ તેમની સાથે કામ કર્યું હતું. ઇરફાનની જે ઍક્ટિંગ ટેકનીક છે એ તે વખતે મારા પલ્લે પડી નહોતી. એ વખતે મારી ઍક્ટિંગની જે સમજ છે એ આજે છે એટલી પરિપક્વ નહોતી. એ વખતે ઇરફાનની પહેલી ફિલ્મ આવી નહોતી."

"અમે એ વખતે મુંબઈના પોઈશર વિસ્તારમાં એક બંગલો છે ત્યાં શૂટિંગ કરતા હતા અને ઇરફાનનું ઘર એ વખતે મલાડમાં હતું. એટલે કે શૂટિંગના સ્થળથી નજીક હતું. અમે લોકો મૅકઅપ અને ફ્રેશ થવા માટે ઇરફાનના ઘરે જતા હતા. મારો એક સીન ઇરફાન સાથે રિક્ષામાં હતો. મને યાદ છે કે એ વખતે હું ઇરફાનના ઘરે મૅકઅપ કરાવતો હતો. ઇરફાન સોફામાં આડો પડીને છાપું વાંચતો હતો."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "મને યાદ છે કે રિક્ષાવાળો સીન એક જ ટેકમાં લેવાનો હતો એવું અમને કહેવામાં આવ્યું હતું. અન્ય એક સીન કિરાણાની દુકાન પાસે હતો. એ સીન સ્ક્રિપ્ટમાં નહોતો. તિગ્માંશુએ અમને કહ્યું હતું કે તમે બંને જણા આ સીન તમારી રીતે ઇમ્પ્રોવાઇઝ કરો એટલે કે વિકસાવો."

"ઇરફાન સાથે એ સીન કરવાની મને ખૂબ મજા આવી હતી. ઇરફાન મૂળે નાટકનો કલાકાર અને હું પણ નાટકનો કલાકાર. નાટકના કલાકારોને સીન ઇમ્પ્રોવાઇઝ કરવાની ટેકનીક હાથવગી હોય. એ સીનમાં મજા એ આવી હતી કે તિગ્માંશુ કટ બોલતો જ નહોતો અને હું અને ઇરફાન બોલ્યે જ રાખતા હતા."

ઍક્ટર તરીકે ઇરફાનની ખૂબી જણાવતાં સંજય ગોરડિયાએ કહ્યું હતું કે ઇરફાન આઉટ ઑફ બૉક્સ ઍક્ટર હતો.

"ઇરફાન ઍક્ટિંગમાં અન્ડરપ્લે ખૂબ સારી રીતે કરી શકતા હતા. અન્ડરપ્લે ઍક્ટિંગ કરવામાં મહારત અને સિફત જોઈએ. સમજણ વગર કોઈ અન્ડરપ્લે ઍક્ટિંગ કરે તો એ ફ્લૅટ ઍક્ટિંગ લાગે. ઇરફાન અન્ડરપ્લેમાં અનોખો નિખાર લાવતો હતો. ઉપરાંત તેમની આંખોમાં અજબ ખેંચાણ હતું."

સંજય ગોરડિયા કહે છે કે "હું હાલમાં જ ઇરફાનની તાજેતરની ફિલ્મ 'અંગ્રેજી મીડિયમ'ના પ્રીમિયરમાં ગયો હતો. એ ફિલ્મના એક લેખક ભાવેશ માંડલિયા મારા મિત્ર છે. ફિલ્મના પ્રીમિયરમાં ઇરફાન નહોતા આવી શક્યા, તેઓ વિદેશમાં સારવાર હેઠળ હતા. મને તો એમ કે હવે થોડા દિવસમાં સારવાર પછી તેઓ આવી જશે, પરંતુ તેના નિધનના સમચાર સાંભળ્યા એટલે ખૂબ ઝાટકો લાગ્યો હતો."

'ઇરફાનભાઈએ દવા લઈને શૂટિંગ કર્યું હતું'

ઇરફાનની છેલ્લી રજૂ થયેલી ફિલ્મ 'અંગ્રેજી મીડિયમ'ના એક લેખક ભાવેશ માંડલિયા પણ ગુજરાતી છે. તેઓ મૂળે વડોદરાના છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં ભાવેશ માંડલિયાએ કહ્યું હતું કે ઇરફાનભાઈની અભિનયની તેમજ કિરદારની સમજણ અચંબો પમાડે એવી હતી. ઍક્ટર તરીકે તેઓ કેટલાક સંવાદ...


ઇરફાન ખાનના નિધન પર દેશ અને દુનિયામાંથી શોક પ્રગટ થઈ રહ્યો છે ત્યારે ઇરફાનના પરિવારે એક પત્ર દ્વારા એમના ચાહકો અને સૌ કોઈ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા અને સંવેદના પ્રગટ કરી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વાંચો, ઇરફાન ખાનના પરિવારજનો - તેમનાં પત્ની સુતપા અને પુત્રો બાબીલ તથા અયાનનું નિવેદન :

ઇરફાન ખાનના મૃત્યુને આખું જગત અંગત ખોટ ગણી રહ્યું છે ત્યારે હું આ નિવેદનને પારિવારિક નિવેદન તો કેવી રીતે ગણાવી શકું? જ્યારે લાખો લોકો અમારી સાથે પીડા અનુભવી રહ્યા છે ત્યારે મને એકલા હોવાની લાગણી પણ શા માટે થાય?

હું દરેક વ્યક્તિને ખાતરી આપવા ઇચ્છું છું કે આ ખોટ નથી, કંઈક મેળવવા જેવું છે. આપણે એ હાંસલ કર્યુ છે, જે તેમણે આપણને શિખવાડ્યું હતુ અને હવે આપણે એ શિખામણનો વાસ્તવમાં અમલ કરીશું અને આગળ ધપીશું. જી હાં, હું કેટલીક એવી બાબતો જણાવવા ઇચ્છું છું, જે લોકો જાણતા નથી.

આ માની ન શકાય એવું છે પરંતુ ઇરફાનના શબ્દોમાં કહું તો 'ઇટ્સ મૅજિકલ.'  તેઓ અહીં હોય કે ન હોય, પણ તેમને એ બહુ ગમતું હતું. તેમણે ક્યારેય વન ડાયમેશનલ રિયાલિટીને પસંદ નહોતી કરી.

મને તેમની સામે એક જ ફરિયાદ છે કે તેમણે મને બગાડી નાખી. પરફેક્શનને લઈને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમના પ્રયાસો મને સાધારણ જીવનમા સેટલ થવા જ નથી દેતા.

તેઓ બધી ચીજોમાં એક લય નિહાળતા હતા. કર્કશતા અને અંધાધૂંધીમાં પણ અને મારો બેસુરો અવાજ હોય કે અનાડી જેવો ડાન્સ હોય, એમા પણ.

તેથી મેં મારા લય-બહેરા અવાજ અને બે ડાબા પગ સાથે, તેના લયના સંગીતને ગાવાનું અને નૃત્ય કરવાનું શીખી લીધું છે.

મજાની વાત એ છે કે અમારું જીવન અભિનયમાં માસ્ટરક્લાસ હતું. તેથી "વણનોતર્યા મહેમાનો"નું (બીમારીનું) નાટકીય આગમન થયું ત્યારથી જ હું અંધાધૂંધીમાં પણ સામંજસ્ય જોવા લાગી હતી.

ડૉક્ટરના રિપોર્ટ્સ સ્ક્રિપ્ટ જેવા હતા અને એ સ્ક્રિપ્ટને હું મોઢે કરી લેવા ઇચ્છતી હતી, જેથી ઝીણામાં ઝીણી બાબતની ચૂક ન રહી જાય, જેવું તેઓ પોતાના પ્રદર્શનમાં કરવા માગતા હતા.

આ પ્રવાસમાં અમે કેટલાક અદભૂત લોકોને મળ્યા હતા અને તેની યાદી અનંત છે. તેમ છતાં કેટલાક એવા છે, જેમનો ઉલ્લેખ મારે કરવો જ જોઈએ. તેમાં, શરૂઆતમાં જ જેમણે અમારો હાથ ઝાલ્યો હતો તે ઑન્કોલોજિસ્ટ ડૉ. નિતેશ રોહતોગી (મૅક્સ હૉસ્પિટલ, સાકેત), ડૉ. ડૅન ક્રૅલ (બ્રિટન), ડૉ. શિદ્રાવી (બ્રિટન) અને અંધારામાં મારા હૈયાના ધબકાર તથા માર્ગદર્શક જેવા ડૉ. સેવંતી લિમયે (કોકિલાબહેન હૉસ્પિટલ)નો સમાવેશ થાય છે.

આ યાત્રા કેટલી શાનદાર, સુંદર, દર્દનાક અને રોમાંચક રહી હતી એ બયાન કરવાનું મુશ્કેલ છે.

ઇરફાન ખાનના મોટા પુત્ર બાબીલ ખાન કોકિલાબહેન હૉસ્પિટલની બહાર

મને આ અઢી વર્ષ મધ્યાંતરમાં થનારા એક પ્રદર્શન જેવાં લાગ્યાં, જેનો પોતાનો આરંભ, મધ્યાન, અને અંત હતો અને જેમાં ઇરફાન ઑર્કેસ્ટ્રાના કંડક્ટરની ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા.35 વર્ષના અમારા સંગાથથી અલગ, અમારાં લગ્ન માત્ર લગ્ન નહોતાં, અમે એક થયાં હતાં.

મને લાગે છે કે મારો નાનકડો પરિવાર હોડીમાં પ્રવાસ કરી રહ્યો છે. મારા દીકરા બાબીલ અને અયાન તેને આગળ ધપાવી રહ્યા છે અને ઇરફાન "ત્યાંથી નહીં, અહીંથી વળાંક લો," એવું કહીને તેમને માર્ગદર્શન આપી રહ્યા છે, પણ જિંદગી સિનેમા નથી અને તેમાં રિટેક્સ હોતા નથી. તેથી હું ઇમાનદારીપૂર્વક ઇચ્છું છું કે મારાં બાળકો તેમના પિતાના માર્ગદર્શન સાથે આ હોડીને સલામત રીતે આગળ ધપાવે અને તોફાનમાંથી પાર ઉતારે.

મેં મારા બાળકોને પૂછ્યું હતું કે તમારા પિતાએ તમને ભણાવેલા પાઠમાંથી જે તમને સૌથી મહત્વનો લાગતો હોય તેનો ટૂંકસાર કહી શકશો?

બાબીલઃ "અનિશ્ચિતતાના નૃત્ય માટે આત્મસમર્પણ કરતાં શીખો અને સકળ બ્રમ્હાંડમાં પોતાની શ્રદ્ધા પર વિશ્વાસ રાખો."

અયાનઃ "તમારા મનને...


ઇરમા વાવાઝોડું હવે કેરેબિયન સમુદ્રનાં હૈતી, ટર્ક્સ અને કૈકોસ ટાપુઓ સુધી પહોંચ્યું છે. આ ટાપુઓ પર તેની અસરને શક્ય તેટલી ઓછી કરવાની તૈયારીઓ થઈ છે.

અમેરિકામાં શું થઈ શકે?

સ્થાનિક સમય અનુસાર ફ્લોરિડામાં રવિવારે ઇરમા ચોથી શ્રેણીના વાવાઝોડાં તરીકે ત્રાટકશે. તોફાન અને પૂરની અસર વર્તાશે.

ફ્લોરિડાના ગર્વનર અનુસાર વાવાઝોડાંનું કદ રાજ્ય કરતા પણ મોટું છે.  તેનાથી એક છેડાથી બીજા છેડા સુધી અસર થશે.

ડૉનાલ્ડ ટ્રંપનો દાવો છે, "ફ્લોરિડા પૂરી રીતે તૈયાર છે, જોવાનું એ છે કે હવે શું થાય છે?"

પ્રવાસીઓ અને સ્થાનિક રહિશોને સલામત સ્થળોએ ખસેડાઈ રહ્યાં છે. બધી જ ફ્લાઇટ્સ રદ કરી દેવાઈ છે. ઓર્લાંડોના આંતરરાષ્ટ્રીય ઍરપોર્ટ પરથી સ્થાનિક સમય અનુસાર સાંજે 5 વાગ્યે તમામ કમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ બંધ થઈ જશે.

ટાપુઓ પર સંકટ

હૈતી હજી 2010માં આવેલા ભૂકંપની અસરમાંથી બહાર નથી આવ્યું. નીચી સપાટીએ આવેલા ટર્ક્સ અને કૈકોસ ટાપુઓ 20 ફૂટ ઊંચા જેટલા વિનાશક મોજાના તોફાનની ઝપેટમાં આવી શકે છે.

ઇરમા ગંભીરતાની દ્રષ્ટીએ પાંચમી શ્રેણીનું વાવાઝોડું છે.

સૌથી તોફાની અને નુકસાનકારક કહેવાતી આ શ્રેણીમાં પ્રતિ કલાકે 290 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાય ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે. આ પ્રદેશમાં ઇરમાને કારણે ઓછામાં ઓછા 14 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. અધિકારીઓના કહે છે કે આ આંકડો વધી શકે છે.રેડક્રોસના કહેવા પ્રમાણે અંદાજે 12 લાખ લોકો આ વાવાઝોડાથી પ્રભાવિત થયા છે. આ આંકડો વધીને બે કરોડ 60 લાખે પહોંચી શકે છે.

આ સિવાય જે સ્થળોએ પાણી અને ગટર વ્યવસ્થા અસર પામી છે, ત્યાં રોગચાળો ફાટવાની પણ શક્યતા છે.

ઇરમાનો આગળનો રસ્તો શું છે?

ડોમિનિકન રિપબ્લિકને પસાર કરી ઇરમા હવે હૈતી તરફ વધ્યું છે. ભારતીય સમય અનુસાર શુક્રવારે તે ટર્ક્સ અને કૈકોસ પહોંચી શકે.

રવિવારે તે અમેરિકાના ફ્લોરિડા રાજ્ય સુધી પહોંચે તે પહેલાં ક્યૂબાને ઝપટમાં લેશે. અમેરિકન ઈમરજંસી એજંસીઓ આ વાવાઝોડાંની ભયાનક અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી રહી છે.

VIDEO FILE

હૈતીમાં પૂર અને વાવાઝોડાંને લીધે મકાનો અને ઇમારતોને નુક્સાન પહોંચી શકે છે. ઉત્તરમાં આવેલા બંદરીય શહેર કેપ-હૈઇતનમાં વરસાદ અને ભારે પવનને લીધે તારાજી થઈ શકે તેમ છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું છે, "જેમના ઘર જોખમી વિસ્તારમાં છે, તેઓ ઘર ખાલી કરી દે. નહીં તો તેમના ઘર ફરજિયાત ખાલી કરાવાશે."

ટર્ક્સ અને કૈકોસમાં તમામ તૈયારીઓ થઇ રહી છે. અહીં સૌથી ઊંચું સ્થળ સપાટીથી 50મીટરે છે.

VIDEO FILE

ટર્ક્સ અને કૈકોસના ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ એન્ડ ઇમર્જન્સીસ વિભાગના ડાયરેક્ટર વર્જિનિયા ક્લારેક્સે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે અંતરીય વિસ્તારમાં પણ તોફાન વધી શકે છે.

તેમણે એ પણ કહ્યું છે કે, "અમે લોકોને સતત જાણ કરી રહ્યા છીએ કે, આ પાંચમી શ્રેણીનું વાવાઝોડું ઈતિહાસનું સૌથી મોટું વાવાઝોડું છે."


ઇરાક અને સાઉદી અરબ પછી ઈરાન ભારતને ઑઇલ વેચતો ત્રીજો સૌથી મોટો નિકાસકાર દેશ છે. ગયા અઠવાડિયે એવા સમાચાર આવ્યા હતા કે સરકારી ઑઇલ કંપનીઓએ જુલાઈમાં ઈરાન પાસેથી તેલની મોટાપાયે ખરીદી કરી હતી.

પ્રતિબંધનો બીજો તબક્કો ચોથી નવેમ્બરથી શરૂ થશે, ત્યારે ખરીદીનો આ ક્રમ અટકી જશે.

બીબીસી સંવાદદાતા વિભુરાજે આ મુદ્દે બિઝનેસ જર્નલિસ્ટ શિશિર સિંહા સાથે વાત કરી અને પૂછ્યું કે ભારત પર તેની કેટલી અસર થઈ શકે?

શિશિર સિંહાનો દૃષ્ટિકોણ

ભારતને ક્રૂડ ઑઇલ પૂરા પાતા ચાર મુખ્ય દેશો છે - ઈરાન. ઇરાક, સાઉદી અરબ અને વેનેઝુએલા. અત્યાર સુધી ઈરાન પર અમેરિકાના પ્રતિબંધોની અસર ભારત પર થાય એ માટે કેટલીક વ્યવસ્થા કરી હતી.

ભારતે રૂપિયા-રિયાલ કરાર કર્યો હતો, જે અંતર્ગત આપણે રૂપિયામાં ચૂકવણી કરી શકતા હતા.

બીજું કે આપણી બાર્ટર સિસ્ટમ પણ લાગુ હતી, જે અંતર્ગત ખાદ્યપદાર્થના બદલે આપણને ક્રૂડ ઑઇલ મળી રહેતું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ વ્યવસ્થા હજુ પણ લાગુ છે, પણ અમેરિકાના પ્રતિબંધ સંપૂર્ણ રીતે લાગુ થયા બાદ આ વ્યવસ્થા બિનઉપયોગી થઈ જશે. વ્યાપક સમસ્યા નવેમ્બરથી શરૂ થશે. અમેરિકન પ્રતિબંધ બે તબક્કામાં છે.

પહેલો તબક્કો છઠ્ઠી ઑગસ્ટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થી શરૂ થઈ રહ્યો છે, ત્યારબાદ ડૉરલથી રિયાલ ખરીદી નહીં શકાય અને રિયાલથી ડૉલર પણ ખરીદી નહીં શકાય.

બીજા તબક્કામાં નવેમ્બરથી ક્રૂડ ઑઇલના પરિવહન માટે અમેરિકન ટૅન્કરોનો ઉપયોગ સંપૂર્ણ રીતે બંધ થઈ જશે.

તેલનો એક સ્રોત બંધ?

મોટાભાગની ખાનગી કંપનીઓએ ઈરાનથી તેલ મંગાવવાનું ઓછું કરી દીધું છે અને જે સરકારી કંપનીઓ જૂના કરારને વહેલી તકે પતાવટ કરવામાં લાગ્યા છે.

એટલે જ જૂન-જુલાઈમાં ભારતમાં ઈરાનથી મોટી માત્રામાં ક્રૂડ ઑઇલ આવ્યું, જેની તમે કદાચ નોંધ લીધી હશે.

અહીં સુધી તો સ્થિતિ ઠીક છે, પણ નવેમ્બરથી ભારત ઈરાન પાસે ક્રૂડ ઑઇલ ખીરીદી નહીં શકે, કારણ કે અમેરિકન ટૅન્કરોનો ઉપયોગ કરવો શક્ય નહીં હોય.

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં મહત્ત્વની ગણાતી રિએશ્યોરૅન્સ પૉલિસી પ્રભાવમાં નહીં રહે, કારણ કે તે પણ અમેરિકન કંપનીઓ ઉપલબ્ધ કરાવે છે. આપણી સામે એ સમસ્યા ઊભી થશે કે ક્રૂડ ઑઇલનો ભારતનો એક સ્રોત બંધ થઈ જશે.

આ સ્થિતિમાં વેનેઝુએલા ભારત માટે બીજો વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે, પણ એવા સમાચાર છે કે તેમના વિરુદ્ધ પણ પ્રતિબંધો લગાવાય એવી શક્યતા છે. જો એવું થયું તો ભારત માટે ક્રૂડ ઑઇલની માગ પૂરી કરવી મુશ્કેલ થશે અને નવા સ્રોતો શોધવાની ફરજ પડશે.

જોકે, હાલમાં ભારત માટે કોઈ મોટી પરેશાની થાય એવું લાગતું નથી, પણ જો આવી જ સ્થિતિ રહી તો નવેમ્બર પછી આપણી ચિંતા ચોક્કસ વધી જશે.

શું કોઈ રસ્તો નીકળી શકે?

એનાથી બચવાનો એક રસ્તો છે. જો અમેરિકા ભારતને છૂટછાટ આપી દે કે ભારત ઈરાન પાસેથી ક્રૂડ ઑઇલ ખીરીદી શકે છે, જેની ચૂકવણી યુરો કે અન્ય કરન્સી દ્વારા કરી શકાશે તો એનાથી અમારો રસ્તો સરળ થઈ જશે, પણ અત્યારે તો અમેરિકા શાંત થાય એવું લાગતું નથી.

એવામાં જો આપણે આશા રાખીએ કે તમામ પ્રતિબંધો પછી નવેમ્બરમાં ભારતને ઈરાન પાસેથી ક્રૂડ ઑઇલ લેવાની પરવાનગી આપશે અને એ પણ તેમના ટૅન્કરો દ્વારા તો એવું થવાની શક્યતા નહિવત્ છે.

ઈરાન-ભારત સંબંધો પર અસર

ભારત અને ઈરાન વચ્ચે દ્વિપક્ષી સંબંધ એક અલગ જ મુદ્દો છે, પણ સમસ્યા એ છે કે ઈરાનથી કોઈ માલ નીકળે અને એ ભારત જ ન પહોંચે એટલે કે વચ્ચેનું માધ્યમ જ જો તૂટી જાય તો દેશોના સંબંધ કઈ ખાસ કરી જ ન શકે.

દ્વિપક્ષી સંબંધ પોતાની જગ્યાએ છે પણ માધ્યમ જ તૂટી જાય તો વેપાર કેવી રીતે શક્ય બની શકે.

હવે પ્રશ્ન એ છે કે જો ડૉલરમાં વેપાર થતો હોત તો ભારતને શું મદદ મળી હોત?

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં મોટાભાગની ચૂકવણી ડૉલરમાં થાય છે. ડૉલરમાં તેની સ્વીકૃતિ વધારે છે. ડૉલરમાં જો...


ઇરોમ શર્મિલા હવે મણિપુરમાં રહેતાં નથી

જીવનના આટલા લાંબાગાળા સુધી એક ઉદ્દેશ હોય અને તે ઉદ્દેશ તમારા જીવનને એક રૂમની ચાર દિવાલ સુધી સીમિત કરી દે, તો ચાર દીવાલમાંથી નીકળ્યા બાદ પણ તે તમારા મગજ સાથે જોડાયેલો નહીં રહી જાય?

તમને હેરાન નહી કરે? સવાર સાંજની કંટાળાજનક દિનચર્યા વચ્ચે પોતાની યાદ નહીં અપાવે?

હું આવા ઘણા સવાલો સાથે સમાચારોમાંથી ગૂમ થઈ ચૂકેલાં ઇરોમને શોધવા નીકળી.

ખબર પડી કે ઇરોમ હવે મણિપુરમાં રહેતાં નથી. ત્યાં તેમણે જે રાજકીય પક્ષ બનાવ્યો હતો તેના કાર્યકર્તાઓ સાથે પણ તેમનો કોઈ સંપર્ક નથી.

ઇરોમે પોતાના બૉયફ્રેન્ડ, બ્રિટીશ નાગરિક ડેસમંડ કૂટિન્હો સાથે લગ્ન કરી લીધાં છે. બન્નેએ બેંગાલુરુમાં ઘર વસાવી લીધું છે.

શહેરના બહારી વિસ્તારમાં નાના નાના રસ્તાઓ પરથી પસાર થતાં એક સાધારણ એપાર્ટમેન્ટમાં તેમનાં ફ્લેટમાં આખરે ઇરોમ સાથે મારી મુલાકાત થઈ.

ઇરોમ ધીરે ધીરે બોલે છે. ક્યારેક ક્યારેક સ્મિત પણ આપે છે. પણ મોટાભાગે તેમની આંખો એક નજરે જોયા જ કરે છે. એવું લાગે છે કે જાણે તેમને અંદરોઅંદર કંઈક પરેશાન કરી રહ્યું છે.

થોડાં કલાકો સુધી ચાલેલી મારી મુલાકાત દરમિયાન ઘણી વાતો સામે આવી.

ઇરોમે કહ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યું, "મારા અધૂરા સંઘર્ષ અને તેના પર લોકોની પ્રતિક્રિયાના કારણે હવે હું કાશ્મીરના લોકો સાથે રહેવા માગું છું. જોવા માગું છું કે હું ત્યાં શું કરી શકું છું."

હું આશ્ચર્યમાં હતી. ઇરોમને કહ્યું કે ત્યાંના લોકોનો વિશ્વાસ જીતવો ખૂબ અઘરો સાબિત થશે. પણ મુશ્કેલીઓએ ઇરોમને ડરાવ્યાં નહીં.

આ તેમનું આશાવાદી કે સાહસિક હોવું છે કે પછી અપરિપક્વ સમજના સૂચક?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વિરોધ

વર્ષ 2009માં દિપ્તી પ્રિયા મહરોત્રાએ ઇરોમ શર્મિલાના ઉપવાસ પર પુસ્તક લખ્યું હતું

28 વર્ષની વયે મણિપુરનાં ઇરોમ શર્મિલા સેનાને વિશેષ અધિકાર આપવા વાળા કાયદા, AFSPAના વિરોધમાં ભૂખ હડતાળ પર બેસી ગયાં હતાં.

તેમની માગ હતી કે મણિપુરમાં લાગૂ AFSPA એટલે કે સશસ્ત્ર બળ વિશેષાધિકાર કાયદો હટાવવામાં આવે કેમ કે તેનો ફાયદો ઉઠાવી નિર્દોષ લોકોનો જીવ લેવામાં આવી રહ્યો છે.

તેઓ એકલાં નથી. માનવાધિકાર સંગઠન એક્સ્ટ્રા જ્યુડિશિયલ વિક્ટિમ ફેમિલી ઍસોસિએશને 1979 અને 2012ની વચ્ચે આશરે 1528 મામલે સેના અને પોલીસ દ્વારા નકલી અથડામણની વાત ઉઠાવી હતી જ્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટે તેમાં તપાસના આદેશ આપ્યા હતા.

વર્ષ 2000માં શરૂ થયેલા ઇરોમના ઉપવાસને આત્મહત્યાનો પ્રયાસ માનીને તેમને ઇમ્ફાલની એક હૉસ્પિટલમાં ન્યાયિક હિરાસતમાં રાખ્યાં.

કાયદો લાગૂ રહ્યો અને ઇરોમનું જીવન 15*10 ફીટના હૉસ્પિટલમાં નાના એવા રૂમમાં વીતવા લાગ્યું.

એકલતા

ગત સામાન્ય ચૂંટણી પહેલા વર્ષ 2014માં જ્યારે ખૂબ મુશ્કેલીથી અને ઘણી શરતો પર મળેલી પરવાનગી અંતર્ગત હું તેમને હૉસ્પિટલમાં મળી તો ઇરોમે કહ્યું કે તેમને ભગવાન કે નનનો દરજ્જાની જરુર નથી.

એ પણ કહ્યું કે આ લાંબા ગાળામાં  તેમને મનુષ્યોની ખામી સૌથી વધારે ખટકી.

કદાચ એ માટે 16 વર્ષ લાંબી કેદ બાદ વર્ષ 2016માં એક દિવસે તેમણે ઉપવાસ તોડવાનો નિર્ણય લીધો.

AFSPAનો કાયદો ત્યારે પણ લાગુ હતો અને સરકારે કોઈ ઢીલ વર્તી ન હતી. પણ ઇરોમ થાકી ગયાં હતાં.

16 વર્ષમાં પહેલી વખત કંઈક ચાખ્યું, મધનાં કેટલાક ટીપાં અને બોલ્યાં, "હું સ્વતંત્ર થવા માગુ છું. કેમ કે લોકો મને એક સામાન્ય મહિલા તરીકે જોઈ શકતાં નથી."

ઉપવાસ પૂર્ણ કરવાની જાહેરાતથી મણિપુરના સામાન્ય લોકો અને ઇરોમનાં સમર્થકો બન્ને નારાજ હતા.

શરુઆતમાં કોઈએ તેમને રહેવા માટે જગ્યા પણ ન આપી. મુક્ત થયાં બાદ તેમણે પહેલી રાત ફરી હૉસ્પિટલમાં જ વિતાવી.

રાજકારણ અને પ્રેમ

ઇરોમ શર્મિલા સાથે બીબીસી સંવાદદાતા દિવ્યા આર્ય

પછી સ્વતંત્ર ઇરોમે...


ઇલેક્ટોરલ મત ચૂંટણીમાં બાજી પલટી શકે છે

ટ્રમ્પના કૅમ્પેને (પ્રચારતંત્રે) પુરાવા આપ્યા વગર દાવો કર્યો છે કે ચૂંટણીમાં ગરબડ થઈ છે અને તેઓ પેન્સિલ્વેનિયા, વિસ્કૉન્સિન, જ્યોર્જિયા અને મિશિગનમાં મતગણતરી અટકાવવા માગે છે.

અમે આનો અર્થ સમજવા અને આ વિવાદ આગળ વધે તો પછી શું થઈ શકે તે જાણવા માટે કેટલાક કાનૂની નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી.

આપણને અત્યાર સુધીમાં પરિણામ મળી જવા જોઈતા નહોતાં?

તેનો જવાબ ‘હા’ અને ‘ના’ બંને છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે ડેટા દર્શાવે કે કોઈ ઉમેદવાર હારી ન શકે તેટલી સરસાઈ મેળવી ચૂક્યા છે, ત્યારે અમેરિકાનાં અગ્રણી મીડિયાજૂથો તે ઉમેદવારને વિજેતા જાહેર કરી દેતા હોય છે.

મતદાનના દિવસ પછી વહેલી સવારથી આ શરૂ થઈ જતું હોય છે.

આ સત્તાવાર કે અંતિમ પરિણામો નથી હોતાં. તે માત્ર પ્રોજેક્શન હોય છે અને અંતિમ સત્તાવાર આંકડાને ગણવામાં હંમેશાં દિવસો લાગી જતા હોય છે.

પરંતુ આ વર્ષે જંગી પ્રમાણમાં પોસ્ટલ બૅલેટ્સથી વોટિંગ થયું તેથી મતગણતરીમાં સમય લાગી રહ્યો છે. ખાસ કરીને કેટલાંક રસાકસી ધરાવતાં રાજ્યોમાં મતદાનના દિવસ અગાઉ આ મતની ગણતરી શરૂ નથી કરાઈ.

તેથી તેમણે ચૂંટણીના દિવસથી જ બધી ગણતરી કરવી પડી છે. રૂ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બરૂ મતદાનની સરખામણીમાં પોસ્ટલ બૅલેટ્સની ગણતરીમાં વધુ સમય લાગે છે, કારણ કે તેમાં ઘણી ચકાસણી કરવાની હોય છે.

બાઇપાર્ટિસન પૉલિસી રિસર્ચ સેન્ટરના ઇલેક્શન પ્રોજેક્ટના ડિરેક્ટર મેથ્યુ વેઈલ જણાવે છે કે જ્યારે મામલો બહુ રસાકસીનો હોય અને કોઈ ઉમેદવાર હાર સ્વીકારવા તૈયાર ન હોય ત્યારે ગણતરી ચાલુ રહે તે બહુ સામાન્ય છે.

મતદાન અગાઉ અવરોધો પેદા થયા

મતગણતરી

આ ચૂંટણી પહેલાંથી અત્યંત વિવાદાસ્પદ રહી છે.

મંગળવારે મતદાન થયું તેનાથી પહેલાં 44 રાજ્યોમાં પોસ્ટલ બૅલેટ્સ અને વહેલી મતગણતરીને લગતાં 300થી વધુ કેસ દાખલ થઈ ચૂક્યા હતા.

તેમાં પોસ્ટિંગ માટેની તથા બૅલેટ્સ પહોંચવાની સમયમર્યાદા, સાક્ષીની સહીની જરૂરિયાત તથા તેને ટપાલમાં મોકલવા માટેનાં પરબીડિયાં સહિતના વિવિધ મુદ્દા ઉઠાવાયા હતા.

રિપબ્લિકનના શાસન હેઠળનાં રાજ્યોએ જણાવ્યું કે મતદારો દ્વારા ગરબડ ટાળવા માટે નિયંત્રણો લાદવા જરૂરી છે.

પરંતુ ડેમૉક્રેટ્સે તેને લોકોને નાગરિક અધિકારના ઉપયોગ કરવાથી અટકાવવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો હતો.

ટ્રમ્પે કેવા સવાલ ઉઠાવ્યા?

વિસ્કૉન્સિન

રાષ્ટ્રપતિના પ્રચારતંત્રે જણાવ્યું કે તેમણે મંગળવારે જોવા મળેલી ‘ગરબડોના આધારે’ ફેરમતગણતરીની માગ કરી છે.

આ ફેરમતગણતરી ક્યારે થશે તે નક્કી નથી. પરંતુ સામાન્ય રીતે અધિકારીઓ મતની સમીક્ષા પૂરી ન કરે ત્યાં સુધી ફેરમતગણતરી થતી નથી. આ પ્રક્રિયા માટે રાજ્યોની ડેડલાઇન 17 નવેમ્બરની છે.

કોલંબિયા યુનિવર્સિટી ખાતે લૉ સ્કૂલના પ્રોફેસર રિચાર્ડ બ્રિફોલ્ટ જણાવે છે કે વિસ્કૉન્સિનમાં 2016માં પણ ફેરમતગણતરી થઈ હતી અને તેમાં 'લગભગ એકસો મતનો ફેર પડ્યો હતો.'

તેઓ જણાવે છે, "ફેરમતગણતરીનો અર્થ એવો નથી કે મતની કાયદેસરતાને પડકારવામાં આવી હોય."

"તે માત્ર એ બાબતની ખાતરી કરવા માટે છે કે ગણતરીમાં કોઈ ભૂલ થઈ નથી."

મિશિગન

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ 2016માં આ રાજ્યમાં બહુ પાતળા માર્જિનથી જીત્યા હતા. તેમને 10,700થી થોડા વધુ મતની લીડ મળી હતી. 4 નવેમ્બરે તેમના પ્રચારતંત્રે આ રાજ્યમાં મતગણતરી અટકાવવા કેસ દાખલ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

બીજી તરફ સ્થાનિક ચૂંટણી અધિકારીઓએ 96 ટકા જેટલા મતોની પહેલાંથી બિનસત્તાવાર ગણતરી કરી લીધી હતી.

હજુ હજારો મતની ગણતરી બાકી છે અને તેમાંથી ઘણા મત એવા પ્રદેશમાંથી આવ્યા છે, જે ઐતિહાસિક રીતે ડેમૉક્રેટ્સના ગઢ રહ્યા છે. પરંતુ અમેરિકન મીડિયાજૂથો અને BBC અહીં બાઇડનના વિજયની આગાહી કરે છે.

પેન્સિલ્વેનિયા

આ રાજ્યે નિર્ણય લીધો છે કે ચૂંટણીના દિવસ...


ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (ઈવીએમ)ને લઈને લગાવેલા આરોપ હોય કે પછી વોટિંગ મશીનમાં ગરબડ લઈને તેમની ચિંતા સ્પષ્ટ છે. ઈવીએમ સાથેનાં ચેડાંને તેઓ મતદારો સાથેનાં ચેડાં તરીકે જુએ છે. આની ગંભીર ચિંતા કરે છે. જેના અનેક રાજકીય અર્થ થાય છે.

આ આખો ઘટનાક્રમ અને લોકસભાની ચૂંટણીનાં પરિણામ અગાઉનું પ્રણવ મુખરજીનું નિવેદન અનેક સંભાવનાઓની રીતે ચકાસી શકાય તેમ છે.

ચૂંટણીપંચના સમર્થનમાં છે ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ?

પ્રણવ મુખરજીએ સોમવારે એનડીટીવીના સોનિયા સિંહના એક પુસ્તકના પ્રકાશન વખતે કહ્યું કે "સંસ્થા ખૂબ જ ઉત્તમ છે અને આ સંસ્થા ઘણા વર્ષ પછી તૈયાર થઈ છે. હું માનું છું કે માત્ર ખરાબ કારીગર જ પોતાનાં સાધનોની ફરિયાદ કરે છે. સારો કારીગર તો જાણે છે કે આ સાધનનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકાય."

હાલના સમયમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને બહુમતીથી જીત મળવાનાં અનુમાનો જાહેર થયાં પછી તમામ એક્ઝિટ પોલના ભાર નીચે દબાયેલાં દિલ્હીના રાજકીયવર્તુળોએ પ્રણવ મુખરજીના નિવેદનને ચૂંટણીપંચની પ્રશંસા તરીકે જોયું.

વળી આ નિવેદન એ સમયે છે જ્યારે વિપક્ષો ચૂંટણીપંચ પર પક્ષપાતનો આરોપ મૂકી હુમલો કરી રહ્યા છે.

પ્રણવ મુખરજી શબ્દોના યોગ્ય અને સ્પષ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટ ઉપયોગ કરનાર તરીકે ઓળખાય છે. મોટે ભાગે તેઓ નિવેદનોથી પરત ફરવાથી, તેનું ખંડન કરવાથી અને સ્પષ્ટીકરણથી દૂર રહે છે. પરંતુ તેમણે 24 કલાકમાં જ ચાર ફકરાનું નિવેદન જાહેર કર્યું. તેના તમામ શબ્દોનો રાજકીય અર્થ છે.

આ નિવેદનમાં તેમણે કહ્યું, "સંસ્થાની સત્યનિષ્ઠા નક્કી કરવાની જવાબદારી ચૂંટણીપંચ પર છે. "ઈવીએમ ચૂંટણીપંચના અધિકારમાં છે અને તેમની સુરક્ષા પંચની જવાબદારી છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'અટકળોને કોઈ સ્થાન નથી'

કારીગર પોતાનાં સાધનોમાં રહેલી તકલીફને તપાસે છે તેની વાત પર પ્રણવ મુખરજીએ જાણે પોતાની જ વાતની સમીક્ષા કરી છે. એમણે કહ્યું, "પોતાની સંસ્થામાં આસ્થા રાખનાર વ્યક્તિ તરીકે મારી એ સલાહ છે કે પોતાનાં સાધનો કેવી રીતે કામ કરે તે 'કારીગર' નક્કી કરે છે.

ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું, "આપણા લોકતંત્રમાં પાયાને પડકારનાર અટકળો માટે કોઈ સ્થાન નથી. જનમતનો પાકની પવિત્રતા અંગે કોઈ પણ પ્રકારની શંકાને સ્થાન ન હોવું જોઈએ." આ એવી વાત છે જેના પર લોકતંત્રમાં માનનાર કોઈ વ્યક્તિ પ્રશ્ન ઉઠાવશે નહીં.

મોટો સવાલ છે કે પ્રણવ મુખરજીનો હેતુ શો છે? વિપક્ષ જેના પર હુમલો કરે છે તે ચૂંટણીપંચના સમર્થક તેઓ નથી દેખાવા માગતા?

પ્રણવદામાં દેખાય છે વિકલ્પ?

આનાથી પણ મહત્ત્વની વાત એ છે કે પ્રણવ મુખરજીનું નિવેદન એવા સમયે આવ્યું કે જ્યારે ભાજપ અને આખું એનડીએ ચૂંટણીપંચ પર સવાલ ઊભા કરવા બદલ વિપક્ષની મજાક ઉડાવવામાં લાગ્યું છે અને તેને ચૂંટણીમાં હારના સંકેત તરીકે જુએ છે.

પાર્ટીમાં વિશ્વાસ રાખતા એક ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જે હાલ તબિયત સારી હોવા નિવૃત્ત જીવન જીવી રહ્યા છે તે લોકસભા ચૂંટણીનાં પરિણામ આવવાના એક દિવસ અગાઉ કેમ સક્રિય થઇ ગયા છે?

દિલ્હીના રાજકારણીઓનો એક સમૂહ એવું માને છે કે 17મી લોકસભાની ચૂંટણીમાં કોઈ પણ પાર્ટીને બહુમત નહીં મળે. સત્તાધારી ગઠબંધન અથવા પછી વિપક્ષ બંને માટે સરકાર બનાવવી મુશ્કેલ હશે. પડદા પાછળ એક એવા વ્યક્તિની શોધ પણ થઈ રહી છે કે જે સ્થાનિક પક્ષો વચ્ચે વ્યાપક પ્રમાણમાં સક્રિય હોય છે.

ઇતિહાસના સાક્ષી છે પ્રણવ

આઝાદ ભારતના ઇતિહાસમાં 15 રાષ્ટ્રપતિમાંથી (વાસ્તવિક રીતે 13 કારણ કે ઝાકિર હુસૈન અને ફખરુદ્દીન અલી અહમદ પદ પર હતા ત્યારે તેમનું મૃત્યુ થયું હતું) કોઈ પણ સક્રિય રાજકારણમાં પરત ફર્યા ન હતા. ઝૈલ સિંહ રાજીવ ગાંધીનો વિરોધ કરવાના વિચારને યાદ કરતા રહ્યા. જ્યારે આર વેંકટરમણ 'રાષ્ટ્રીય સરકાર'ની આગેવાની કરવાની આકાંક્ષાને અંદરોઅંદર પાળતા...


ઇશાંત શર્માએ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર શેર કરેલી તસવીર

પાછળથી તેને ખ્યાલ આવ્યો કે આ કૉમેન્ટનો મતલબ શું થતો હતો.

અમેરિકામાં તાજેતરમાં પોલીસદમનમાં કાળા રંગના જ્યૉર્જ ફલૉયડનું મૃત્યુ થયા પછી સમગ્ર દેશમાં વિરોધનો વંટોળ જાગ્યો છે. એમ લાગે છે કે સમગ્ર વિશ્વમાં ફરીથી ગોરા-કાળાના રંગભેદને લઈને મોટો વિવાદ સર્જાનારો છે.

બાસ્કેટ-બૉલ અને બૉક્સિંગના મહાન અમેરિકન ખેલાડીઓ પણ હવે ફલૉયડને લઈને કાળા નાગરિકોનું સમર્થન કરી રહ્યા છે. તેનો અર્થ એ થયો કે આ વાતને ઘણી ગંભીરતાથી લેવામાં આવી રહી છે.

આપણે ફક્ત રમતજગતની વાત કરીએ તો સાઉથ આફ્રિકામાં સદીઓથી રંગભેદ નીતિ ચાલી રહી હતી.

મહાત્મા ગાંધીને માત્ર તેમની ચામડીના રંગને કારણે જ ટ્રેનમાંથી ઉતારી દેવામાં આવ્યા હતા અને પછી જે કાંઈ બન્યું તે ઇતિહાસ છે.

ક્રિકેટની વાત કરીએ તો ડૅરેન સૅમીએ તાજેતરમાં જે આક્ષેપ કર્યો છે તે એ છે કે આઈપીએલ દરમિયાન તેમની ટીમના સાથી ખેલાડીઓ સૅમી અને બ્રાવોને કે શ્રીલંકાના એક ખેલાડીને 'કાલુ' કહીને બોલાવતા હતા.

1970 અને 1980ના દાયકામાં વેસ્ટ ઇન્ડિઝની ટીમ ભારતના પ્રવાસે આવે ત્યારે સામાન્ય બોલચાલમાં પણ તેમના વિરુદ્ધ આવા જ શબ્દોનો પ્રયોગ કરાતો હતો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

.

ક્રિકેટની જૂની પ્રતીકાત્મક તસવીર

એટલે સુધી કે 1983ના વર્લ્ડ કપની ફાઇનલમાં ભારત અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝનો મુકાબલો થવાનો હતો ત્યારે પણ ભારતમાં કેરેબિયન ખેલાડીઓ વિશે આવી જ રીતે ચર્ચા થતી હતી.

કેટલાંક અખબારોમાં પણ પબ્લિક ઑપિનિયન (એ વખતે ટીવી ચેનલો ન હતી) કે મૅચની હાઇલાઇટના લેખમાં ક્રિકેટપ્રેમીઓ આવા શબ્દનો ઉપયોગ કરતા હતા.

ખેલાડી જ નહીં પરંતુ કોઈ પણ વ્યક્તિને આ રીતે સંબોધવી તે અયોગ્ય બાબત છે.

સાઉથ આફ્રિકા રંગભેદની નીતિને કારણે ભારત સાથે ક્રિકેટ નહોતું રમતું.

બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાને કારણે મોટો વિવાદ સર્જાયો હતો

ક્રિકેટમાં રંગભેદને સાંકળતો સૌથી મોટો વિવાદ 1968-69માં સાઉથ આફ્રિકાનો પ્રવાસ ખેડવા જઈ રહેલી ઇંગ્લૅન્ડની ટીમ સાથે થયો હતો.

સાઉથ આફ્રિકા વર્ષોથી રંગભેગની નીતિને કારણે ભારત, વેસ્ટ ઇન્ડિઝ, પાકિસ્તાન જેવા દેશો (એ વખતે શ્રીલંકા રમતું ન હતું) સાથે ક્રિકેટ રમતું ન હતું. તેઓ માત્ર ઇંગ્લૅન્ડ અને ઓસ્ટ્રેલિયા સામે જ સિરીઝ યોજતા હતા.

બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાનો જન્મ સાઉથ આફ્રિકામાં થયો હતો પરંતુ તેઓ અશ્વેત હોવાને કારણે એ દેશની ટીમમાં તેમને સ્થાન મળતું નહોતું.

એક પ્રતિભાશાળી  ક્રિકેટર હોવાને કારણે તેમણે ઇંગ્લૅન્ડ આવી જવાનો નિર્ણય લીધો અને બ્રિટનમાં આવ્યા બાદ ઇંગ્લૅન્ડની ટીમમાં રમવા માટે ઍલિજિબલ થવા સુધી રાહ પણ જોઈ.

આ પ્રતિભાશાળી ઑલરાઉન્ડરે અંતે અંગ્રેજ ટીમમાં સ્થાન હાંસલ કરી જ લીધું.

હવે 1968-69માં સાઉથ આફ્રિકાના પ્રવાસે જનારી ટીમમાં  તેમનું સ્થાન નક્કી જ હતું.

30 વર્ષની વયે 1960માં  ઇંગ્લૅન્ડ આવી ગયા બાદ તેમને છેક 1966માં રમવાની તક મળી હતી.

અંતે સાઉથ આફ્રિકાના પ્રવાસ માટે તેની પસંદગી થઈ અને વિવાદનો પ્રારંભ થયો.

મૂળ ટીમમાં તો બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાની પસંદગી કરાઈ ન હતી અને તે વિશે એમ કહેવાય છે કે સાઉથ આફ્રિકન સરકારે જાહેરમાં અને ખાનગીમાં તેમને પસંદ નહીં કરવા માટે ઝુંબેશ ચલાવી હતી.

બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાની પસંદગી નહીં થતાં સાઉથ આફ્રિકાએ આનંદ વ્યક્ત કર્યો હતો પરંતુ ઇંગ્લૅન્ડમાં વિરોધ થયો. અંતે ટોમ કાર્ટરાઇટ ઘાયલ થતાં તેમને સ્થાને બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાને ટીમમાં સામેલ કરાયા.

સાઉથ આફ્રિકાના તત્કાલીન વડા પ્રધાન જહૉન વૉર્સટરે આ પસંદગીને રાજકીય ગણાવી અને જાહેર કર્યું કે બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાના સમાવેશ ધરાવતી ટીમને સાઉથ આફ્રિકામાં આવકારીશું નહીં.

અંતે આઈસીસીએ સાઉથ આફ્રિકા પર ક્રિકેટ રમવા પર પ્રતિબંધ લાદી દીધો.

આમ રંગભેદની...


ઇસરોએ આ વખતે ચંદ્રયાન-2ની ઘોષણા કરી છે. આ ઉપગ્રહને 15 જુલાઈની સવારે 2.51 કલાકે આંધ્ર પ્રદેશના શ્રીહરિકોટાથી છોડવામાં આવશે. તેના પર કુલ ખર્ચ 600 કરોડ રૂપિયા કરતાં વધારે બતાવવામાં આવી રહ્યો છે.

3.8 ટન વજન ધરાવતા ચંદ્રયાન-2ને જીએસએલવી માર્ક-3ના માધ્યમથી અંતરિક્ષમાં મોકલવામાં આવશે.

ચંદ્રયાન -2 ઉપગ્રહ ખૂબ ખાસ છે કેમ કે તેમાં એક ઑર્બિટર છે, એક વિક્રમ નામનું લેંડર છે અને એક પ્રજ્ઞાન નામનું રોવર છે.

પહેલી વખત ભારત ચંદ્રની સપાટીએ સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ કરશે જે સૌથી વધારે મુશ્કેલ કામ હોય છે.

ભારત પોતાના ઉપગ્રહની છાપ ચંદ્ર પર છોડશે એ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ મિશન છે.

ભારત ચંદ્રની વિજ્ઞાનની શોધમાં જઈ રહ્યું છે અને ઇસરોનું માનવું છે કે આ મિશન સફળ રહેશે.

ચંદ્રયાન-1 કેટલું સફળ રહ્યું?

ઇસરોના પ્રમુખ કે. સિવને ચંદ્રયાન-2ની ઘોષણા કરી હતી

ચંદ્રયાન -1નું મિશન બે વર્ષનું હતું પરંતુ તેમાં ખરાબી આવ્યા બાદ આ મિશન એક વર્ષમાં જ સમાપ્ત થઈ ગયું.

એ પ્રમાણે જો જોવામાં આવે તો ઇસરો કહે છે કે તેણે ચંદ્રયાન-1માંથી બોધ લઈને ચંદ્રયાન-2 મિશનમાં તેમણે બધી ખામીઓને દૂર કરી દીધી છે.

ઇસરોએ કહ્યું છે કે તેણે ચંદ્રયાન-2ને એ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રીતે બનાવ્યું છે કે તેનું ઑર્બિટર આખા વર્ષ દરમિયાન ચંદ્રની કક્ષામાં કામ કરે અને લેંડર તેમજ રોવર ધરતીના 14 દિવસ માટે ચંદ્રની સપાટી પર કામ કરશે.

લેંડર અને રોવર 70 ડિગ્રીની અક્ષાંશ પર ચંદ્રમાંના દક્ષિણ ધ્રુવ પર જઈ રહ્યા છે. આજ સુધી કોઈ દેશે કોઈ પણ મિશન આટલા દક્ષિણી બિંદુ પર નથી કર્યું.

ભારત ત્યાં જઈ રહ્યું છે જ્યાં આજ દિન સુધી કોઈ દેશે જવાની હિંમત કરી નથી.

ઇસરોનું માનવું છે કે દક્ષિણ ધ્રુવમાં ચંદ્રની સપાટી પર પાણીના કણ મળશે અને જો પાણી મળે છે તો આગામી દિવસોમાં ક્યારેય ત્યાં રહેવું પડે તો તે રસ્તો ખોલી શકે છે.

પાણીની શોધ અને પાણી મળી જાય તો ત્યાં રહેવાની આશા, આ ચંદ્રયાન-2નો ઉદ્દેશ છે.

ભારત મનુષ્યને ક્યારે ચંદ્ર પર મોકલશે?

ભારતના અંતરિક્ષ કાર્યક્રમનું લક્ષ્ય અત્યાર સુધી પોતાની જનતાને તેનાથી લાભ પહોંચાડવાનો હતો. તેમાં ઇસરો ઘણી હદે સફળ રહ્યું છે.

ભારતના ખેડૂત હોય, માછીમારો હોય કે તમે અને અમે કે જેઓ એટીએમથી પૈસા કાઢી શકીએ છીએ, તે માત્ર આપણા ઉપગ્રહની મદદથી જ થાય છે.

આગામી સમયમાં ઇસરો વિજ્ઞાનનું કામ કરવા માગે છે. તેમાં તે પાછળ રહેવા માગતું નહીં.

ઇસરોનો ઉદ્દેશ છે કે તે જલદી 2022 સુધી ગગનયાનથી એક ભારતીયને ભારતની જમીન પરથી અને ભારતને રૉકેટથી અંતરિક્ષમાં મોકલે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પણ તેનો વાયદો કરી ચૂક્યા છે કે ભારતની સ્વતંત્રતાની 75મી વર્ષગાંઠ પહેલા આ મિશન પૂર્ણ કરી લેવામાં આવશે.

ભારતથી કોણ આગળ?

ચીન દરેક પરિસ્થિતિમાં ભારતથી ક્યાંકને ક્યાંક ઘણું આગળ છે પરંતુ ભારતમાં પોતાની આવડતમાં પાછળ નથી. અંતરિક્ષ વિભાગ તેને પૂર્ણ કરી રહ્યું છે.

ભારતે અંતરિક્ષના ક્ષેત્રમાં ઘણી સફળતા પ્રાપ્ત કરી છે અને હજુ તે એમ કરતું જઈ રહ્યું છે. એશિયા પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં ભારત પાસે સૌથી વધારે ઉપગ્રહ છે.

દુનિયામાં ભારતીય અંતરિક્ષ કાર્યક્રમના દબદબાને લોકો માને છે અને તેઓ કહે છે કે ભારતનો આ કાર્યક્રમ લોકોના ફાયદા માટે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇસ્ટ તિમોરની રાજધાની ડિલીમાં પૂરને કારણે લોકો માટે પરિસ્થિતિ મુશ્કેલ બની છે.

 તાજા સમાચાર મુજબ ઇન્ડોનેશિયા અને તિમોર લેસ્તેમાં કમ સે કમ 101 લોકોનું મૃત્યુ થું છે.

સતત વરસાદને કારણે પાણી બંધને પાર કરી ગયું, જેના કારણે દ્વીપો પર હજારો ઘર બરબાદ થઈ ગયાં છે.

પૂર અને ભૂસ્ખલનથી પ્રભાવિત વિસ્તાર પૂર્વ ઇન્ડોનેશિયાના ફ્લોર્સ દ્વીપથી લઈને પડોશી દેશ તિમોર લેસ્તે સુધી ફેલાયેલો છે.

કીચડને કારણે પૂરમાં ફસાયેલા લોકોને બચાવવા મુશ્કેલ બન્યા છે.

એકલા ઇન્ડોનેશિયામાં જ 80 લોકોનું મૃત્યુ થયું છે અને ડઝનબંધ લોકો લાપતા છે. અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે મૃતકોની સંખ્યા વધી શકે છે.

ઇન્ડોનેશિયાની બચાવકાર્ય એજન્સીના પ્રવક્તા રાદિત્ય જાતીએ પત્રકારોને જણાવ્યું, "કીચડ અને પૂરને કારણે બચાવ કાર્યમાં બાધા આવી રહી છે."

"અલગઅલગ સ્થળોએ લોકો ફસાયેલા છે. કેટલાક સ્થળોએ લોકો ઘરમાંજ રહી રહ્યા છે. તેમને દવા, ભોજન અને બ્લૅન્કેટની જરૂર છે."

તિમોર લેસ્તેની રાજધાની જીલીમાં 11 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે

જોકે ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ જોકો વિડોડોએ શોક વ્યક્ત કરતા લોકોને અધિકારીઓના સૂચનોનું પાલન કરવાની વિનંતી કરી છે.

વરસાદની ઋતુમાં ઇ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ન્ડોનેશિયામાં પૂર અને ભૂસ્ખલન સામાન્ય ઘટનાઓ છે.

પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે કમસે કમ 50થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે

આ વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં, 40 લોકોનું જાવા દ્વીપના સુમેડાંગ શહેરમાં અચાનક આવેલા પૂરમાં 40 લોકોનું મૃત્યુ થયું છે.

છેલ્લા સપ્ટેમ્બર મહિનામાં બોર્નિયોમાં ભૂસ્ખલનમાં કમ સે કમ 11 લોકોનું મૃત્યુ થયું હતું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઇસ્લામનાં પત્ની ઝુલેખાનું કહેવું છે કે તેમના પતિ નિર્દોષ છે અને પોલીસ તેમને ફસાવી રહી છે.

પોલીસે શહેરના ચાર રસ્તાઓ પર હિંસામાં સામેલ હોય તેવા લોકોના પોસ્ટર પણ લગાવ્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશના અન્ય કેટલાંક શહેરોમાં પણ પોલીસે આવી કાર્યવાહી કરી છે.

પોલીસ વાહનોને થયેલાં નુકસાન ઉપરાંત પોલીસનાં હેલ્મેટ તથા લાકડીઓ તૂટી ગયાં તેને પણ નુકસાની ગણીને તેની ભરપાઈ કરવા માટે નોટિસો મોકલવામાં આવી છે.

નોટિસ મોકલવામાં આવી હોય તેવા લોકોમાં મજૂરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

રામપુરના જિલ્લાઅધિકારી આંજનેયકુમાર સિંહે બીબીસીને જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં 28 લોકોને રિકવરી માટે નોટિસ મોકલવામાં આવી છે. આ સંખ્યામાં વધારો પણ થઈ શકે છે.

તેઓ કહે છે, "પોલીસે વીડિયો અને તસવીરોના આધારે 21 ડિસેમ્બરે જાહેર સંપત્તિને નુકસાન કરનારા લોકોની ઓળખ કરી છે.

પોલીસે જાહેર સંપત્તિને થયેલી નુકસાનીનો અંદાજ પણ માંડ્યો છે. વીડિયો અને તસવીરોમાં દેખાઈ રહેલા 28 લોકોને નોટિસ મોકલવામાં આવી છે.

બીજા લોકોની પણ ઓળખ કરવામાં આવી રહી છે. જિલ્લાના અધિકારીનું કહેવું છે કે "જે લોકોને નોટિસ મોકલવામાં આવી છે, તેમને જવાબ આપવાની તક આપવામાં આવી છે. ત્યારબાદ જ રિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કવરી માટેની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે."

તેમણે જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં 20-25 લાખ રૂપિયાની રિકવરી માટે નોટિસ મોકલવામાં આવી છે.

જોકે તપાસ કર્યા બાદ જ શંકાસ્પદો પાસેથી વસૂલી કરવામાં આવશે. નોટિસ મોકલવામાં આવી છે, તેમાં કુલ નુકસાન 14,86,500 રૂપિયા થયાનું જણાવાયું છે.

'નુકસાની વસૂલ કરવામાં આવશે'

અધિકારીએ એ જણાવ્યું નથી કે કેવી રીતે નુકસાની વસૂલ કરવામાં આવશે.

ગયા શુક્રવારે દેશભરમાં નાગરિકતા સુધારા કાયદાના વિરોધમાં પ્રદર્શનો થયાં હતાં. તે દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશના ઘણા જિલ્લાઓમાં હિંસા ફેલાઈ હતી.

રામપુરમાં શનિવારે વિરોધપ્રદર્શનો યોજાયાં હતાં અને તે વખતે ઘણી બધી જગ્યાએ આંગ ચાપવાની ઘટનાઓ બની હતી.

સ્થાનિક પત્રકારોએ અધિકારીને પૂછ્યું હતું કે શું શંકાસ્પદોમાં રાજકીય પક્ષો સાથે જોડાયેલા કોઈ કાર્યકરો છે ખરા?

તેના જવાબમાં અધિકારી આંજનેય કુમાર સિંહે જણાવ્યું કે "પોલીસ હજી પણ વીડિયો અને તસવીરો જોઈ રહી છે. બીજા લોકોની ઓળખ પણ થઈ રહી છે."

"શંકાસ્પદોમાં ઘણા લોકો એક રાજકીય પક્ષ સાથે જોડાયેલા પણ છે, પણ હજી ઓળખની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે."

"તંત્ર કોઈ પણ કાર્યવાહી કરશે તે પૂરતા પુરાવા સાથે કરશે. હજી અમારી તપાસ ચાલી રહી છે. તપાસમાં કોઈ રાજકીય માણસોનાં નામો સામે આવશે તો તેમની પર પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે."

રામપુરમાં તોફાનો થયાં તેમાં ગોળી વાગવાથી એકનું મોત થયું હતું. જોકે અધિકારીએ જણાવ્યું કે પોલીસે ગોળીબાર કર્યો નહોતો.

તેઓ કહે છે, "સમગ્ર ઘટનાક્રમમાં પોલીસ તરફથી ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો નહોતો. જેનું મોત થયું છે તેની હત્યાનો કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે અને તપાસ ચાલુ છે."

રામપુર પોલીસે જાહેર કરી છે તસવીરો

રામપુર પોલીસે શુક્રવારે થયેલી હિંસામાં સામેલ લોકોની તસવીરો પણ જાહેર કરી છે. રામપુરના પોલીસ-અધિક્ષક અજયપાલ સિંહે જણાવ્યું, "બનાવના સ્થળે પોલીસ તરફથી વીડિયોગ્રાફી કરવામાં આવી હતી."

"કેટલીક તસવીરો અમને લોકો પાસેથી તથા સીસીટીવી ફૂટેજમાંથી પણ મળી છે. આ તસવીરો અમે જાહેર કરી છે અને તોફાનીઓની ઓળખ કરવા માટે જનતાનો સહકાર માગ્યો છે."

"તોફાનો અંગે કેસ દાખલ થયો છે, તેમાં આ લોકોની ધરપકડની પણ તૈયારીઓ થઈ રહી છે."

નાગરિકતા કાનૂનના વિરોધપ્રદર્શન વખતે થયેલી હિંસા અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથે કહ્યું હતું કે તોફાનીઓ સામે બદલો લેવામાં આવશે.

ઉત્તર પ્રદેશના ઘણા બધા જિલ્લાઓમાં તોફાનો થયાં હતાં અને તેમાં ઓછામાં ઓછા...


ઇસ્લામનો સુવર્ણયુગ

મોહમ્મદ ઈબ્ને મૂસા અલ-ખ્વારિઝમી એક ફારસી ગણિતજ્ઞ, ખગોળશાસ્ત્રી, જ્યોતિષ, ભૂગોળના જાણકાર તથા વિદ્વાન હતા. તેઓ બગદાદના બૈતુલ હિક્મત (હાઉસ ઑફ વિઝડમ) સાથે જોડાયેલા હતા. હાઉસ ઑફ વિઝડમ એ સમયે વૈજ્ઞાનિક સંશોધન તથા શિક્ષણનું એક વિખ્યાત કેન્દ્ર હતું અને ઇસ્લામિક સુવર્ણયુગના સર્વશ્રેષ્ઠ વિદ્વાનો ત્યાં એકઠા થતા હતા.

અલ-ખ્વારિઝમીનો જન્મ ઈ.સ. 780ની આસપાસ પર્શિયામાં થયો હતો અને ખલીફા હારુન રશીદના પુત્ર ખલીફા અલ-મામૂનના માર્ગદર્શનમાં જેમને હાઉસ ઑફ વિઝડમમાં કામ કરવાની તક મળી હતી એવા ભણેલા-ગણેલા લોકોમાં અલ-ખ્વારિઝમીનો સમાવેશ થતો હતો.

"ધારો કે એક વ્યક્તિની બીમારીની સ્થિતિમાં બે ગુલામોને આઝાદ કરવામાં આવે. તેમાંથી એક ગુલામની કિંમત 300 દિરહમ અને બીજાની કિંમત 500 દિરહમ છે. જે ગુલામની કિંમત 300 દિરહમ છે તે થોડા સમય પછી મૃત્યુ પામે છે. તે તેની એકમાત્ર પુત્રીને છોડી જાય છે. પછી એ ગુલામોના માલિકનું મૃત્યુ થાય છે અને તેમની વારસદાર પણ તેમની એકમાત્ર દીકરી જ હોય છે. મૃતક ગુલામ વારસામાં 400 દિરહમ છોડી ગયા છે. આ સ્થિતિમાં વારસામાંથી દરેક વ્યક્તિને કેટલો હિસ્સો મળશે?"

ગણિતનો આ ભ્રામક દાખલો નવમી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સદીની શરૂઆતમાં લખાયેલા એક પુસ્તકમાંથી લેવામાં આવ્યો છે. આ સવાલ વાસ્તવમાં વારસાદારો વચ્ચે સંપત્તિના વિતરણ સંબંધે માર્ગદર્શન આપે છે. અરબી ભાષામાં લખાયેલા આ પુસ્તકને સમગ્ર વિશ્વમાં 'કિતાબ અલ-જબર'ના નામે ઓળખવામાં આવે છે.

એ પુસ્તકના લેખક મોહમ્મદ ઈબ્ને મૂસા અલ-ખ્વારિઝમી આ લેખનો વિષય છે.

તેમણે મધ્ય-પૂર્વના ઘણા વિષયોમાં પ્રાવિણ્ય મેળવ્યું હતું. મેં (જિમ અલ-ખલીલે) પહેલી વાર તેમનું નામ હું ઈરાકની એક સ્કૂલમાં અભ્યાસ કરતો હતો ત્યારે ઇતિહાસના નિબંધમાં વાંચ્યું હતું.

તેમણે આ પુસ્તકમાં બીજગણિતના વિષય પર પ્રથમ વખત લખ્યું છે. આ શબ્દ એ પુસ્તકના શીર્ષકમાંથી લેવામાં આવ્યો છે અને તેને ગણિતના પેટાવિષયનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.

ખ્વારિઝમીનો જન્મ ઈ.સ. 780ની આસપાસ થયો હતો અને તેમના નામથી ખબર પડે છે તેમ તેઓ મધ્ય એશિયાના દેશ ઉઝબેકિસ્તાનસ્થિત ખ્વારિઝમ પ્રાંતના વતની હતા.

તેમના જીવન વિશે આપણી પાસે બહુ ઓછી માહિતી છે, પણ આપણે એટલું જરૂર જાણીએ છીએ કે તેઓ નવમી સદીની શરૂઆતમાં બગદાદ આવી ગયા હતા. એ સમયે બગદાદ શક્તિશાળી અબ્બાસિદ ખલીફાના શાસન હેઠળના વિશાળ ઈસ્લામી સામ્રાજ્યની રાજધાની હતું.

તેઓ ખલીફા અલ-મામૂન માટે કામ કરતા હતા. ખલીફા મામૂન પોતે યુનાની પુસ્તકોનો અરબી ભાષામાં અનુવાદ કરાવવાના આગ્રહી હતા અને ઇતિહાસમાં વૈજ્ઞાનિક સંશોધન તથા તેનું મહત્ત્વ સમજતા અગ્રણી વ્યક્તિઓ પૈકીના એક હતા.

'બૈતુલ હિકમત' યાને હાઉસ ઑફ વિઝડમ

અલ-ખ્વારિઝમીનો જન્મ ઈ.સ. 780ની આસપાસ પર્શિયામાં થયો હતો

ખલીફાએ રચેલી 'બૈતુલ હિકમત' (હાઉસ ઑફ વિઝડમ) નામની સંસ્થામાં અલ-ખ્વારિઝમી કામ કરતા હતા. તે એક એવી સંસ્થા હતી, જે બિલકુલ બનાવટી લાગતી હતી. એ સંસ્થા અનુવાદ તથા વિજ્ઞાનમાં પાયાની શોધનું કેન્દ્ર હતી અને અરબી વિજ્ઞાનના સુવર્ણયુગ તરીકે ઓળખાતા યુગના મહાન વિદ્વાનો એ સંસ્થામાં એકત્ર થતા હતા.

અહીં અરબી શબ્દનો પ્રયોગ કરવાનું કારણ એ છે કે એ સમયનાં મોટાં ભાગનાં પુસ્તકો અરબીમાં લખવામાં આવતાં હતાં. અરબી એ સમયે માત્ર શાસનની સત્તાવાર ભાષા જ નહીં, બલકે મુસલમાનોનો પવિત્ર ગ્રંથ કુરાન પણ એ જ ભાષામાં લખાયેલો છે.

એ પુસ્તકોમાં દર્શન, ચિકિત્સા, ગણિત, પ્રકાશવિજ્ઞાન અને ખગોળશાસ્ત્ર સહિતના અનેક વૈજ્ઞાનિક વિષયનો સમાવેશ થાય છે. એ યુગની, અલ-ખ્વારિઝમી સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતી કેટલીક મહાન વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધિઓનો ઉલ્લેખ આપણે અહીં કરીશું.

નવમી સદીના બીજા દાયકામાં ખલીફા અલ-મામૂને ખગોળસંબંધી સંશોધન માટે બગદાદમાં...