એપ્રિલ પછી તાલિબાને એક પણ અમેરિકન સૈનિકની હત્યા નથી કરી

આ દાવો એવા સમયે કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સ, વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ અને વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલે રશિયન સૈન્યના જાસૂસી અધિકારીઓના હવાલાથી કહ્યું હતું કે એમની તાલિબાન સાથે પાછલા વર્ષે આ સમજૂતી થઈ હતી કે અફઘાનિસ્તાનમાં અમેરિકાના સૈનિકોને મારવા માટે તેઓ નાણાં આપશે.

જોકે અમેરિકા, રશિયા અને તાલિબાન કમાન્ડરોએ આ આરોપો નકાર્યા છે.

ગત અઠવાડિયે બ્રિટનના સંરક્ષણમંત્રીએ કહ્યું હતું કે તેમને જાસૂસી સંબંધિત આ અહેવાલોની માહિતી છે.

બેન વૉલેસે કહ્યું,  "મને લાગે છે કે ન્યૂ યૉર્ક ટાઇમ્સમાં આ મુદ્દા ઉપર અહેવાલ પ્રકાશિત થયો હતો. હું ફક્ત એટલું કહી શકું છું કે હું એનાથી માહિતગાર છું."

એમણે સંસદીય સમિતિને કહ્યું કે એ સાચું હોય કે ન હોય તેઓ આના પર કોઈ ટિપ્પણી નહીં કરે પરંતુ 'અમે આની સામે પગલાં ભરીશું'.

રશિયન GRU જાસૂસી એજન્સી

બ્રિટનના સંરક્ષણ મંત્રી બેન વૉલેસે કહ્યું કે આ રિપોર્ટ વિશે જાણ છે

ત્રણ અમેરિકી અખબારોએ વ્હાઇટ હાઉસના સૂત્રોના હવાલાથી દાવો કર્યો હતો કે રશિયન અધિકારી જનરલ સ્ટાફ ઑફ રશિયા (GRU) ડિરેકટોરેટના વિભાગો સાથે કથિત સમજૂતીમાં સામેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતા.

બ્રિટનમાં સંસદીય રક્ષા સમિતિના પ્રમુખ ટોબાયસ એલવૂડે કહ્યું કે તેઓ અફઘાનિસ્તાનમાં રશિયન સૈન્ય જાસૂસીની સંભવિત કાર્યવાહીના સવાલને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ઉઠાવશે.

તાલિબાનને રશિયાના પ્રતિબંધિત ચરમપંથી સંગઠનોની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે.

તાલિબાને રશિયા સાથે આવી કોઈપણ સમજૂતીને નકારી કાઢી છે. રશિયાએ સમાચાર પત્રના આ અહેવાલોને 'ખોટા' અને'અતાર્કિક' ગણાવ્યા છે.

વ્હાઇટ કૉલર્ડ એજન્ટ અને એમના ઑપરેશન

બ્રિટનના સંરક્ષણ મંત્રાલય મુજબ અફઘાનિસ્તાનમાં હજી તેમના 1000 સૈનિકો છે.

રશિયાની વિદેશી જાસૂસી સેવા(SVR)ના ભૂતપૂર્વ એજન્ટ સર્ગેઈ જિરનોફ સાથે મેં વાત કરી.

તેમણે મને જણાવ્યું કે GRUની કાર્યવાહી રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે ચાલી રહેલા મોટા ખેલનો ભાગ હોઈ શકે છે.

GRU રશિયાના સૈન્ય જાસૂસી એજન્સી સાથે સોદા કરે છે જ્યારે કે SVR રાજકીય જાસૂસીના મામલાઓ જુએ છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે આ બંને એકબીજા સાથે પ્રતિસ્પર્ધામાં છે અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિના કાર્યાલયમાં પોતાની પહોંચ મજબૂત કરવા માગે છે.

જિરનોફ કહે છે, "GRU એક મહાકાય મશીન છે જે યુદ્ધ કરવાની દિશામાં કામ કરે છે તે અલગ અલગ દિશાઓમાં અલગ અલગ રીતે કામ કરે છે."

"GRUમાં એક રણનીતિ માટેનો ગુપ્ત વિભાગ છે જેમાં વ્હાઇટ કૉલર્ડ લોકો છે અને આ લોકોનું કામ હોય છે ગ્રાઉન્ડ પર ઑપરેશનને અંત સુધી લઈ જવાનું. આ ઉપરાંત રાજકીય પાસાઓને પણ અવગણવામાં નથી આવતા. પુતિનને ત્યાં પોતાનો હાથ ફેલાવવામાં વધુ મજા આવે છે જ્યાંથી બદલાની કોઈ અપેક્ષા હોતી નથી."

યુનિટ 29155

અફઘાનિસ્તામાં 2019માં માર્યા ગયેલા 19 અમેરિકન સૈનિકો પૈકી એક ઇલિયટ રૉબિન્સ

ન્યૂ યૉર્ક ટાઇમ્સ પ્રમાણે તાલિબાન સાથે થયેલી આ સમજૂતી પાછળ  GRUની યુનિટ 29155 હતી.

પત્રકારોનો દાવો છે કે પાછલા વર્ષો સુધી અમેરિકાની કાઉન્ટર ઇન્ટેલિજન્સને આ ટુકડી વિશે જાણકારી ન હતી.

અખબારના આ લેખમાં દાવો છે કે સૈન્ય જાસૂસી એજન્સીનું આ યુનિટ 'યુરોપને અસ્થિર કરવાના અભિયાન'માટે જવાબદાર રહ્યું છે.

સાથેજ સમગ્ર દુનિયામાં વિશેષ અભિયાનો અને આત્મઘાતી હુમલાઓ પણ આયોજિત કરતું રહ્યું છે.

ટ્રેનિંગ સેન્ટર નંબર 161

સમાચાર પત્રમાં સૈન્ય યુનિટ 29155નો ઉલ્લેખ છે જેને રશિયામાં જાસૂસી સ્પેશિયાલિસ્ટ ટ્રેનિંગ સેન્ટર નંબર 161નાં રૂપમાં ઓળખવામાં આવે છે.

આ સોવિયેત સંઘના સમયથી છે એની શરૂઆત મૉસ્કોમાં 1962માં થઈ હતી.

આનું કામ સેનાની...


એપ્રિલ મહિનામાં જ પોતાનો જન્મદિવસ મનાવી ચૂકેલાં એમા કહે છે કે તમારા પર "આડકતરી રીતે અમુક સંકેતનો ધસારો" થાય છે, કે આ ઉંમર સુધીમાં તમે અંગત જીવનના એક ચોક્કસ તબક્કામાં પહોંચી ગયા હોવા જોઈએ.

બ્રિટિશ વોગ સાથે વાત કરતાં તેમણે જણાવ્યું, "જો તમારે એક પતિ, એક બાળક ન હોય તો ...તમે એક પ્રકારની બેચેની અનુભવો છો."

પરંતુ એમા કહે છે કે તેઓ સિંગલ રહીને પણ ખુશ છે, તેઓ પોતે સેલ્ફ પાર્ટનર (પોતાની જાત સાથે) હોવાનું જણાવે છે.

કેમ ચિંતા અનુભવે છે એમા?

હૅરી પોટરના આ જાણીતા અભિનેત્રી પહેલાં કહી ચૂક્યાં છે કે તેઓ એ વિચાર જ નહોતા સ્વીકારી શકતાં કે તમે એકલા હોવ અને ખુશ પણ હોવ.

"પછી મને લાગ્યું કે, 'આ તો એકદમ બકવાસ વાત છે.' આ સમજવામાં મને મોડું થયું, પરંતુ હવે હું સિંગલ રહીને પણ ખૂબ જ ખુશ છું."

નોંધનીય છે કે, એમા પોતે એક એક્ટિવિસ્ટ છે અને સ્ત્રીઓના અધિકારો માટે કાર્ય કરે છે.

તેઓ કહે છે કે ગયું વર્ષ મારા જીવનના એક તબક્કા સ્વરૂપે એક ખૂબ જ "કઠોર" વર્ષ હતું.

મને એવું થવા લાગ્યું કે, "હું 30 વર્ષની થવાની છું, એ શું એટલી મોટી વાત છે?"

"29 વર્ષની થઈ ત્યારે હું ખૂબ જ ચિંતિત અને સ્ટ્રેસમાં રહેવા લાગી."

"આ ચિંત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાનું કારણ મને અર્ધજાગ્રત મન તરફથી આવતા સંદેશાના અંતર્પ્રવાહને કારણે બની રહ્યું હતું."

"જો તમે 30 વર્ષનાં થાવ ત્યાં સુધી તમારાં લગ્ન ન થયાં હોય, તમારું બાળક ન હોય કે પછી તમે તમારા કરિયરમાં એક સલામત સ્થિતિ સુધી ન પહોંચી ગયા હોવ ત્યારે આ ચિંતા થાય છે."

લિટલ વુમન

એમાની આગામી ફિલ્મ લિટલ વુમન નામક એક પુસ્તક પર આધારિત હશે, આ ફિલ્મમાં તેની સાથે ટીમથી કેલામેટ, સેરોઇસ રોનન અને ફ્લોરન્સ પ્યુ દેખાશે.

તેણે બ્રિટિશ વોગ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "અમે ત્રણેય આ ફિલ્મમાં કામ કર્યું એ પહેલાંથી એકબીજાને ઓળખતાં હતાં."

અમે જુદા-જુદા સમાજકાર્યનાં કાર્યો માટે એકબીજાને મળ્યાં હતાં. અમે ત્રણેય સમાજકાર્યમાં રસ ધરાવતાં હતાં. તેથી અમે એક ચળવળમાં જોડાયેલાં સાથીદારો જેવી એકતાનો અનુભવ કરી શક્યાં.

નોંધનીય છે કે એમા સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વુમન ગુડવિલ ઍમ્બૅસેડર છે. તેમજ તેઓ હી ફોર શી એક અભિયાનનો પણ ભાગ હતાં, નોંધનીય છે કે આ અભિયાન આખા વિશ્વમાં લૈંગિક ભેદભાવ વિરુદ્ધ લડત ચલાવે છે.

તેના ભાગરૂપે તેણે નોબલ શાંતિ પુરસ્કાર દ્વારા સન્માનિત મલાલા યુસુફઝઈનો ઇન્ટરવ્યૂ કર્યો હતો.

મલાલાએ એ ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું કે એમાના કારણે જ તેઓ પોતાને 'નારીવાદી' ગણાવવા લાગ્યાં હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એપ્રિલ-2014માં અદિતિ રાવ હૈદરી સહિત 60 જેટલી સેલિબ્રિટીઝે અપીલ કરી હતી.

સહી કરનારાંઓમાં નસીરુદ્દીન શાહ, તેમનાં પત્ની રત્ના શાહ, અમોલ પાલેકર, ડોલી દુબે, મહેશ દત્તાણી, કોંકણા સેન શર્મા અને સંજના કપૂરનો સમાવેશ થાય છે.

કલાકારોનું કહેવું છે કે આજે ગીત, નૃત્ય અને હાસ્ય જોખમમાં છે. જે લોકો સત્ય બોલે છે તેમને 'દેશવિરોધી' ઠેરવી દેવામાં આવે છે.

આ પહેલાં લગભગ 100 જેટલા ફિલ્મનિર્માતાઓ અને 200 જેટલા લેખક-પ્રબુદ્ધોએ પણ આ પ્રકારની જ અપીલ કરી હતી.

વર્ષ 2014માં ઝોયા અખ્તર, ઇમ્તિયાઝ અલી, કબીર ખાન, મહેશ ભટ્ટ, અદિતિ રાવ હૈદરીએ જેવાં કલાકારોએ ભાજપ વિરુદ્ધ મતદાન કરવા અપીલ કરી હતી.

ફિલ્મમેકર્સ અને લેખકોની અપીલ

એપ્રિલ મહિનાની શરૂઆતમાં લગભગ 200 જેટલા લેખકો અને પ્રબુદ્ધોએ ભાજપ સરકારનું નામ લીધા વગર 'ધિક્કારના રાજકારણ' વિરુદ્ધ 'વૈવિધ્યસભર અને સમાન ભારત' માટે મતદાન કરવાની અપીલ કરી હતી.

આ અપીલ ગુજરાતી, અંગ્રેજી, હિંદી અને મરાઠી સહિત અગિયાર ભાષામાં બહાર પાડવામાં આવી હતી.

એ પહેલાં ગત સપ્તાહે લગભગ 100 જેટલા ફિલ્મમેકર્સે ભાજપને વોટ નહીં કરવા નાગરિકોને અપીલ કરી હતી.

મેકર્સે સંયુક્ત નિવેદનમાં લખ્યું, "ભ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાજપે દેશને મુઠ્ઠીભર ઉદ્યોગપતિઓની સંપત્તિ બનાવી દીધી છે અને ખેડૂતોને ભૂલી જવાયા છે."

નિવેદનના અંતમાં લખવામાં આવ્યું છે કે આ વખતે 'છેલ્લી તક' છે. આ નિવેદન અંગ્રેજી, હિંદી, તમિળ, મલયાલમ, બંગાળી અને કન્નડ એમ છ ભાષામાં બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું.

દેશમાં તા. 11મી એપ્રિલથી 19મી મે દરમિયાન સાત તબક્કામાં મતદાન થશે, જ્યારે તા. 23મી મેના રોજ પરિણામો બહાર પડશે.

2014માં સમાન અપીલ

એપ્રિલ-2014માં ફિલ્મ કલાકારો અને નિર્માતાઓ દ્વારા સમાન પ્રકારની અપીલ બહાર પાડવામાં આવી હતી.

ઝોયા અખ્તર, કબીર ખાન, ઇમ્તિયાઝ અલી, વિશાલ ભારદ્વાજ, અદિતિ રાવ હૈદરી અને નંદિતા દાસ સહિત 60 જેટલાં આર્ટિસ્ટ્સે તેની ઉપર સહી કરી હતી.

તેમણે અપીલ કરી હતી, "ભ્રષ્ટાચાર મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે, પરંતુ તેથી વધુ દેશના બિનસાંપ્રદાયિક માળખાને બચાવવાની વધુ જરૂર છે."

તા. 16મી મે, 2014ના દેશનાં પરિણામો જાહેર કરાયાં હતાં, જેમાં 282 બેઠકો સાથે ભાજપે બહુમત હાંસલ કર્યો હતો, દેશમાં 30 વર્ષ બાદ કોઈ એક પક્ષને પૂર્ણ બહુમત મળ્યો હતો.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એપ્રિલથી ઑગસ્ટ 2019 દરમિયાન ભારતે ક્રૂડઑઇલની જે આયાત કરી તેમાં ટોચના ચાર સપ્લાયર, ઇરાક (19 મિલિયન ટન), સાઉદી અરેબિયા (15.67 મિલિયન ટન), ઈરાન (13.32 મિલિયન ટન) અને યુ.એ.ઈ (યુનાઇટેડ આરબ અમિરાત -5.88 મિલિયન ટન) રહ્યાં હતાં.

ભારતને ક્રૂડઑઇલ પૂરું પાડનારા 14 દેશોનાં સંગઠનને 'ઑર્ગેનાઇઝેશન ઑફ ધી પેટ્રોલિયમ ઍક્સ્પર્ટિંગ કન્ટ્રીઝ' - OPEC (ઑપેક) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

ભારતના ક્રૂડઑઇલના પુરવઠાનું 80 ટકા ક્રૂડઑઈલ OPEC દેશો પૂરું પડતા હતા. તાજેતરમાં OPEC દેશો પાસેથી જે ક્રૂડઑઈલ આયાત કરાય છે તેની ટકાવારી ઑક્ટોબર 2019ના અંતે ઘટીને 73 ટકા જેટલી થઈ જવા પામી છે.

ભારત માટે ક્રૂડઑઈલનો પુરવઠો મહત્તમ સ્પર્ધાત્મક ભાવે જળવાઈ રહે તે ખૂબ જ અગત્યની બાબત છે. તેની આયાતને કારણે ભારતની ચાલુ ખાતાકીય ખાધ વધે છે.

આમ ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં વધારો થાય તે પણ ભારતને પોષાય તેવું નથી. એક અંદાજ અનુસાર ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં જો બેરલ દીઠ 10 ડૉલર જેટલો ભાવ વધારો થાય તો એની સીધી અસર ભારતના જીડીપીમાં 0.1 ટકાના ઘટાડા રૂપે જોવા મળે છે.

આમ ભારત માટે પોતાને જરૂરી ક્રૂડઑઈલનો પુરવઠો જળવાઈ રહે તે જેટલું અગત્યનું છે તેટલા જ અગત્ય ક્રૂડઑઇલના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભાવો પણ છે. આ સંદર્ભમાં પરિસ્થિતિની ચર્ચા કરતાં પહેલાં વૈશ્વિક ઉત્પાદન પર કોનો કેટલો કાબૂ છે તે જોઈ લઈએ.

વિશ્વના મુખ્ય ઉત્પાદક દેશોમાં અમેરિકા, રશિયા, સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક અને ઈરાન સૌથી મોટાં ઉત્પાદકો છે. યુ. એસ. ઍનર્જી ઇન્ફર્મેશન ઍડમિનિસ્ટ્રેશન પાસેથી ઉપલબ્ધ વિગતો અનુસાર આ પાંચ દેશોનું ક્રૂડનું ઉત્પાદન નીચે મુજબ છે.

ઈરાન-વેનેઝુએલા પરના પ્રતિબંધથી શી અસર થઈ?

ક્રૂડઑઇલની આયાતના મોરચે ભારતને નાનાં-મોટાં વિઘ્નો નડતાં રહે છે.

આ પહેલાં અમેરિકા દ્વારા ઈરાન અને વેનેઝુએલા પાસેથી ઑઈલ ખરીદવા ઉપર પ્રતિબંધો આવ્યા.

જોકે, અમેરિકાએ એમાં ઘણી છૂટ આપી એટલે એ પ્રતિબંધની તાત્કાલિક ઝાઝી અસર ભારતને થઈ નથી.

ત્યાર બાદ સાઉદી અરેબિયાની આરામકો પર 14 સપ્ટેમ્બરે ડ્રોન હુમલો થયો તેની અસર રૂપે કંઈક અંશે ભારત સાઉદી અરેબિયા પાસેથી જે ક્રૂડઑઇલ ખરીદતો હતો તેનો પુરવઠો ખોરવાય તેવી સ્થિતિનું નિર્માણ થયું.

દરમિયાનમાં એક સારી બાબત એ હતી કે ભારત માત્ર ઑપેક અને રશિયાની ઉપર નિર્ભર રહેતું હતું એને બદલે અમેરિકા ક્રૂડના એક સપ્લાયર તરીકે ઊપસ્યું.

ભારત દ્વારા નાણાકીય વર્ષ 2018-19માં આયાત કરાયેલા ક્રૂડઑઇલના આંકડા નીચે મુજબ હતા.

ઉપરોક્ત વિગતો જોઈએ તો 2018-19ના વર્ષમાં અમેરિકાએ ભારતમાં ક્રૂડઑઇલ પૂરું પાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.

અમેરિકા પાસેથી ક્રૂડની ખરીદીમાં ખાસ્સો ચાર ગણો વધારો થયો છે. અમેરિકાએ ભારતને વર્ષ 2017માં ક્રૂડઑઈલ વેચવાનું શરૂ કર્યું હતું.

નાણાકીય વર્ષ 2017-2018માં ભારતે અમેરિકા પાસેથી 1.4 મિલિયન ટન ક્રૂડઑઇલ આયાત કર્યુ હતું, જે વર્ષ 2018-19માં અગાઉ જણાવ્યું તેમ વધીને 6.4 મિલિયન ટન થયું હતું.

આમ આવનારાં વર્ષોમાં પણ અમેરિકા ભારત માટે વિશ્વ બજારમાં ક્રૂડઑઈલ ખરીદવા માટેના વિકલ્પોમાં એક મહત્વના વિકલ્પ તરીકે ઉમેરાયું છે.

ઇરાકે સાઉદી અરેબિયાને પાછળ છોડ્યું

ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ કૉમર્શિયલ ઇન્ફર્મેશન ઍન્ડ સ્ટેટિસ્ટિક્સ પાસેથી ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, ભારતે 2017-18ના નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન 22 કરોડના ક્રૂડની આયાત કરી હતી.જેની સામે 2018-19માં 20.7 મિલિયન ટન કાચા તેલની આયાત થતાં 1.3 કરોડ ટન જેટલું ઓછું ક્રૂડઑઈલ 2018-19ના નાણાકીય વર્ષમાં ભારતે આયાત કર્યું છે.

બીજી મહત્વની બાબત એ છે કે ઇરાકે સતત બીજા વર્ષે પણ સાઉદી અરેબિયાને પાછળ રાખી ભારતની તેલની જરૂરિયાત પૂરી પાડનાર સૌથી મોટા દેશ તરીકેનું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે.

ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ કૉમર્શિયલ...


એફઆઈઆરને ટાંકતા અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, મોટાભાગના લેટર ઑફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ 2017-2018માં આપવામાં આવ્યા હતા અથવા તો રિન્યૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

અહેવાલ મુજબ, "શુક્રવારે સીબીઆઈએ પંજાબ નેશનલ બેન્કના કર્મચારીઓની પૂછપરછ કરી હતી.

નીરવ મોદી, મેહુલ ચોકસી તથા અન્ય પરિવારજનો તથા કંપનીઓને કારણે બેન્કને રૂ. 11,400 કરોડનું નુકસાન થયું હોવાના પ્રાથમિક અહેવાલ છે."

રુહાનીએ કહ્યું: જિંદાબાદ ઇસ્લામ, જિંદાબાદ હિંદુસ્તાન

ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રુહાનીએ શુક્રવારે તેલંગાણાની રાજધાની હૈદરાબાદ સ્થિત ઐતિહાસિક મક્કા મસ્જિદ ખાતે જુમાની નમાજ પઢી હતી.

રુહાનીએ મુસલમાનોને ફિરકાઓની વાડબંધીને ત્યજીને એક થવા આહ્વાન કર્યું હતું, સાથે ઉમેર્યું હતું કે જો મુસલમાનો એક તઈ જશે તો દુનિયા પેલેસ્ટાઇનમાં વસતા મુસલમાનોને પરેશાન નહીં કરી શકે.

રુહાનીએ ભારતના વિકાસ માટે જરૂરી પેટ્રોલિયમ પેદાશો પૂરા પાડવાની તૈયારી દાખવી હતી.

રુહાનીએ ઈરાનની મુલાકાત લેવા માગતા ભારતીયોને વિઝામાં છૂટછાટ આપવાની જાહેરાત કરી હતી. સાથે જ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે ભારત પણ ઈરાની નાગરિકોને સમાન પ્રકારની છૂટછાટો આપશે.

રુહાનીએ કહ્યું હતું કે, સમગ્ર વિશ્વ માટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે અમેરિકા 'માનવતાનું મશાલચી' ન હોય શકે.

રુહાનીએ તેમના ભાષણનું સમાપન 'જિંદાબાદ ઇસ્લામ, જિંદાબાદ હિંદુસ્તાન, જિંદાબાદ ઈરાન' સાથે કર્યું હતું.

...એટલે કર્ણાટકને વધુ પાણી મળ્યું

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયામાં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે, "શુક્રવારે સુપ્રીમ કોર્ટે 126 વર્ષ જૂના કાવેરી જળવિવાદ પર ચુકાદો આપ્યો.

જેમાં સુપ્રીમે કર્ણાટકને 284.75 tmcft (એક અબજ ક્યુબિક ફૂટ) આપવાનો ચુકાદો આપ્યો છે, જ્યારે તામિલનાડુને 404.25 tmcft પાણી આપવાનું ઠેરવ્યું છે.

અહેવાલ મુજબ, ત્રણ જજોને ખંડપીઠે કાવેરી વોટર ડિસ્પ્યુટ ટ્રિબ્યુનલના ચુકાદામાં આંશિક ફેરફાર કરતા નોંધ્યું હતું કે, તામિલનાડુ 10 tmcft પાણી ભૂગર્ભ જળસ્ત્રોતોમાંથી મેળવી શકે તેમ છે.

ઉપરાંત  બેંગ્લુરુના રહેવાસીઓની પીવાની જરૂરિયાતને ધ્યાને લેતા 4.75 tmcft પાણી ફાળવવામાં આવ્યું છે.

શુક્રવારે સુપ્રીમે આપેલા ચુકાદામાં કેરળનો 30 tmcft તથા પુડ્ડુચેરીનો સાત tmcftનો હિસ્સો યથાવત રાખ્યો હતો.

ચુકાદા મુજબ હવે 2033માં જ આ ચુકાદાનું તત્કાલીન સ્થિતિના આધારે પુનરાવલોકન કરી શકાશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમ કહેવાય છે કે, માનવ રહિત રેલવે ક્રોસિંગમાંથી પસાર કરતી વખતે સ્કૂલવાનનો ડ્રાઇવર ટ્રેનનો અવાજ ન સાંભળી શક્યો અને આ ભીષણ અકસ્માત થયો.

ઘટનાસ્થળે પહોંચેલા ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી આદિત્યનાથ યોગીએ પણ કહ્યું કે, ડ્રાઇવરની આ લાપરવાહી ગંભીર છે કે તેણે કાનમાં ઇયરફોન લગાવી રાખ્યા હતા.

તેની ઉંમરને લઇને પણ સવાલ ઊભા થઈ રહ્યા છે. મુખ્યમંત્રી યોગીએ જણાવ્યું છે કે, દોષિતો વિરુદ્ધ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

આ ઘટનાને નજરે જોનારા સાક્ષીઓ અનુસાર રેલવે ક્રોસિંગ પાસે હાજર એક વ્યક્તિએ વાનના ડ્રાઇવરને ટ્રેન આવી રહી હોવાની ચેતવણી પણ આપી હતી, પરંતુ તેણે એ સાંભળ્યું જ નહોતું.

શું તમે આ વાંચ્યું?

કુશીનગરના કલેક્ટર અનિલ કુમાર સિંહે જણાવ્યા અનુસાર ઘટના સવારે લગભગ સાડા સાત વાગ્યે બની હતી.

એ સમયે લગભગ 25 બાળકોને લઈ જઈ રહેલી ડિવાઇન પબ્લિક સ્કૂલની વાન રેલવે લાઇન પરથી પસાર થઈ રહી હતી ત્યારે આ ઘટના બની.

સાક્ષીઓના જણાવ્યા અનુસાર અકસ્માત એટલો ભયાનક હતો કે તેનો અવાજ દૂર-દૂર સુધી સંભળાયો અને વાનના ફુરચા ઊડી ગયા.

સ્થળ પર હાજર લોકોએ પોલીસ અને વહિવટી તંત્રને આ ઘટનાની જાણ કરી હતી. મુખ્યમંત્રી યોગીએ માર્યાં ગયેલાં બ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાળકોના પરિવારજનોને બે લાખ રૂપિયાની સહાયની જાહેરાત કરી હતી.

ઉત્તર પ્રદેશમાં આ અગાઉ પણ આ પ્રકારની બેદરકારીને કારણે ઘણા અકસ્માતો થઈ ચૂક્યા છે.

વર્ષ 2016માં ભદોહી પાસે બાળકોથી ભરેલી સ્કૂલવાન ટ્રેનની હડફેટે આવી ગઈ હતી, જેમાં 10 બાળકો મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

થોડા દિવસો પહેલાં હિમાચલ પ્રદેશના કાંગડા જિલ્લાના નૂરપુરમાં પણ એક સ્કૂલ બસનો અકસ્માત થયો હતો, જેમાં 27 લોકો પામ્યા હતા.

મૃતકોમાં મોટાભાગનાં બાળકો હતાં. બસમાં લગભગ 60 બાળકો હતા.

ભારતમાં માર્ગ અકસ્માતો સામાન્ય છે. મોટાભાગે ખરાબ ડ્રાઇવિંગ અને ખરાબ રસ્તાને કારણે માર્ગ અકસ્માતો થાય છે અને લોકો મૃત્યુ પામે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમ છતાં ભારતીય ન્યૂઝ ચેનલો અને સમાચારપત્રોમાં આ સંદર્ભે કોઈ સમાચાર દેખાતાં નથી. એનું એક કારણ એવું પણ છે કે ઘણી પ્રતિષ્ઠિત મીડિયા સંસ્થાઓ પર પણ આરોપ લાગ્યાં છે.

ન્યૂઝ વેબસાઇટ કોબ્રાપોસ્ટે તાજેતરમાં જ મીડિયા સંસ્થાઓ પર એક સ્ટિંગ ઓપરેશન કર્યું છે.

કોબ્રાપોસ્ટ વેબસાઇટ સ્ટિંગ ઓપરેશન આધારે દાવો કરે છે કે દેશના મોટા મીડિયા સમૂહો શાસક પક્ષ ભાજપ તરફ ઝુકાવ ધરાવે છે.

સાથેસાથે સ્ટિંગ ઓપરેશનમાં ઘણાં પત્રકારો પણ પૈસા માટે રાજકીય એજન્ડા આગળ વધારવા તત્પર જોવા મળ્યા.

સ્ટિંગને 'ઑપરેશન 136' નામ કેમ આપ્યુ?

કોબ્રાપોસ્ટ એક નાનું પણ વિવાદાસ્પદ મીડિયા સમૂહ છે જે પોતાના અંડરકવર સ્ટિંગ ઑપરેશન માટે ચર્ચામાં રહે છે.

પોતાને નોન-પ્રૉફિટ મેકિંગ ન્યૂઝ સમૂહ ગણાવતું કોબ્રાપોસ્ટ માને છે કે ભારતમાં પત્રકારત્વ એટલું વધી ગયું છે કે તેનું મહત્ત્વ ઓછું થઈ ગયુ છે.

કોબ્રાપોસ્ટે પોતાના સ્ટિંગને 'ઑપરેશન 136' નામ આપ્યું છે. જોકે વર્ષ 2017ની વર્લ્ડ પ્રેસ ફ્રીડમ રેન્કિંગમાં ભારતનું 136મું સ્થાન હતું.

કોબ્રાપોસ્ટ પ્રમાણે તેમની રેકોર્ડિંગ્ઝ દેખાડે છે કે ભારતના મોટા મીડિયા સમૂહો પૈકી કેટલાંક સમૂહ "લોકોમાં સાંપ્રદાયિકતા ફેલાવવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાની સાથે કોઈ એક રાજકીય પક્ષની તરફેણમાં ચૂંટણીના પરિણામ આવે એવા પ્રયાસો કરવા" તૈયાર છે.

આ મીડિયા સમૂહો પૈસા માટે કંઈ પણ કરવા તૈયાર છે.

આ પ્રકારના અંડરકવર સ્ટિંગ ઑપરેશન મોટાભાગે વિશ્વાસ કરવા લાયક હોતા નથી.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ પ્રકારના ઑપરેશનના વીડિયોનું એડિટિંગ કરીને સવાલો અને જવાબોને બદલી શકાય છે.

કોબ્રાપોસ્ટના એક અંડરકવર રિપોર્ટર પુષ્પ શર્મા કહે છે કે તેમણે ભારતના 25થી વધુ મીડિયા સમૂહો સાથે સંપર્ક કર્યો અને બધાંને એકસરખી ઓફર કરી.

સ્ટિંગ ઑપરેશનમાં દાવો કરતા તેઓ કહે છે કે, તેઓ એવા એક આશ્રમ અને સંગઠનના સભ્ય છે, જેની પાસે બહુ પૈસા છે.

આ સંગઠન આગામી ચૂંટણીમાં હિન્દુ રાષ્ટ્રવાદી પાર્ટી ભાજપનો વિજય સુનિશ્ચિત કરવા માટે જોઈએ એટલાં પૈસા આપવા તૈયાર છે.

પુષ્પ શર્માનું કહેવું છે કે તેમણે મીડિયા સમૂહો સમક્ષ આશ્રમ તરફથી ત્રણ પ્રકારની રણનીતિ રજૂ કરી હતી.

એ રણનીતિ શું હતી?

પુષ્પ શર્માએ મીડિયા સંસ્થાઓને પ્રસ્તાવ આપ્યા કે 'સૉફ્ટ હિન્દુત્વ'ને પ્રમોટ કરે, એ માટે ભગવાન કૃષ્ણ અને ભગવદ્ ગીતાની કથાઓને પ્રમોટ કરી શકાય.

ત્યારબાદ બીજા તબક્કામાં ભાજપના રાજકીય વિરોધીઓ, વિશેષ રીતે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી પર નિશાન સાધવામાં આવે.

પછી ત્રીજા અને અંતિમ તબક્કામાં હિન્દુત્વના પૉસ્ટર બૉયની છબી ધરાવતા નેતાઓના ભાષણ પ્રમોટ કરવામાં આવે.

પુષ્પ શર્માએ કેટલાંક પત્રકારોને એવું પણ સમજાવ્યું કે ત્રીજા તબક્કા પાછળ એવો વિચાર છે કે તેનાથી મતદારોનું ધ્રુવીકરણ કરવું, જેથી ફાયદો ભાજપને મળે.

વાઇરલ વીડિયો અને જિંગલ્સ

કોબ્રાપોસ્ટની વેબસાઇટ કહે છે કે, તેમણે ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા જેવા દિગ્ગજ અખબાર સાથે પણ વાતચીત કરી, જે ભારત જ નહીં, વિશ્વમાં સૌથી વધારે વેચાતુ અખબાર છે.

તે સિવાય અંગ્રેજી અખબાર ધી ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અને ઇન્ડિયા ટુડે ગ્રૂપનો પણ સંપર્ક કર્યો જે દેશની ઘણી લોકપ્રિય ટીવી ચેનલો ચલાવે છે.

હિન્દી ભાષાના અખબાર અને પ્રાદેશિક મીડિયા સમૂહોનો પણ સંપર્ક કર્યો હતો.

કોબ્રાપોસ્ટ પ્રમાણે બે સંસ્થાઓને બાકાત કરતા બે ડઝનથી વધારે મીડિયા સમૂહોએ કહ્યું કે આ અંગે તેઓ વિચાર કરશે.

કોબ્રાપોસ્ટ વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત સ્ટોરીમાં મીડિયા કર્મચારી, તંત્રી અને પત્રકાર વાત કરતા જોવા મળે છે કે તેઓ પુષ્પ શર્માના પ્રસ્તાવ પર કેવી રીતે કામ કરી શકશે.

હિન્દુત્વના એજન્ડા માટે અલગ-અલગ ટીમ

મીડિયા સમૂહોએ અલગ-અલગ સૂચનો આપ્યાં, જેમાં અઘોષિત 'એડિટોરિઅલ પેઇડ ન્યૂઝ' અને...


એમ પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ભારતમાં સંક્રમિત લોકોની ભાળ મેળવવા માટે જેટલી ચકાસણી થવી જોઈએ તેટલી થઈ નથી રહી.

આ વાતને રદ્દ કરતા ભારતીય ચિકિત્સા અનુસંધાન પરિષદ એટલે આઈ.સી.એમ.આર.ના ડિરેક્ટર જનરલ બલરામ ભાર્ગવ કહી ચૂક્યા છે કે દેશમાં યોગ્ય પ્રમાણમાં ચકાસણી થઈ રહી છે અને ભારત દરરોજ 10 હજાર ટેસ્ટ કરવા માટે સક્ષમ છે. આઈ.સી.એમ.આર.ના જણાવ્યા અનુસાર 24 માર્ચ સવારે 10 વાગ્યા સુધી 20,864 સૅમ્પલ ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે.

ડિરેક્ટર જનરલ બલરામ ભાર્ગવના કહેવા પ્રમાણે, "ફ્રાન્સ એક અઠવાડિયામાં 10 હજાર ટેસ્ટ કરે છે, બ્રિટન 16 હજાર, અમેરિકા 26 હજાર, જર્મની 42 હજાર, ઇટાલી 52 હજાર અને સાઉથ કોરિયાએ 80 હજાર કર્યા છે."

તેમણે કહ્યું કે હાલ ભારત એક અઠવાડિયામાં 50થી 70 હજાર ટેસ્ટ કરવામાં સક્ષમ છે અને પ્રાઇવેટ લૅબની મદદથી આ ક્ષમતાને વધારી પણ શકાય છે.

હવે પ્રાઇવેટ લૅબ પણ કરી શકે છે ટેસ્ટ

ભારતમાં પ્રાઇવેટ લૅબ્સને ટેસ્ટિંગની પરવાનગી આપી દેવાઈ છે. આઈ.સી.એમ.આરના ડૉ. રમને મંગળવારે પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં કહ્યું, "મંગળવારે 22 લૅબને પરવાનગી આપવામાં આવી છે, આ લૅબ્સનાં દેશમાં કુલ સાડા 15 હજાર ક્લેક્શન સૅન્ટર છે."

પરંતુ ડૉ. ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રમને લોકોને અપીલ કરી છે કે પોતે જઈને પ્રાઇવેટ લૅબમાં ટેસ્ટ ના કરાવે. "ડૉક્ટરની સલાહ લઈને જ ટેસ્ટ કરાવો."

ગુજરાતમાં બે લૅબને મળી ટેસ્ટની પરવાનગી

ગુજરાતમાં અમદાવાદમાં આવેલી યુનિપેથ સ્પેશિયાલિટી લૅબોરેટરી અને સુપ્રાટેક માઇક્રોપાથ લૅબોરેટરી અને રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટને પરવાનગી આપવામાં આવી છે.

યુનિપેથ સ્પેશિયાલિટી લૅબોરેટરીના હેડ ઑફ ઑપરેશન્સ ડૉ. નીતિન ગોસ્વામીએ બીબીસીને કહ્યું, "ટેસ્ટિંગ માટે અમને પરવાનગી મળી છે. હાલ અમે આઈ.સી.એમ.આર.ની કોવિડ-19ની ટેસ્ટિંગની ગાઇડલાઇન્સને ફૉલો કરી રહ્યા છીએ. તેની જરૂરિયાત અને એસઓપી એટલે સ્ટાન્ડર્ડ ઑપરેટિંગ પ્રોસિઝર પ્રમાણે તૈયારી કરી રહ્યા છીએ."

તેમણે નજીકના જ દિવસોમાં ટેસ્ટિંગ શરૂ થવાની વાત પણ કરી હતી.

નીતિન કહે છે કે તેઓ પોતાના કર્મચારીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી રહ્યા છીએ. તેમના કહેવા પ્રમાણે, તેમની લૅબમાં થોડા સમયમાં ટેસ્ટિંગ શરૂ થઈ જશે અને તૈયારી પૂર્ણ થવાની જાહેરાત પણ કરવામાં આવશે.

યુનિપૅથ લૅબના નીતિન ગોસ્વામીએ કહ્યું, "જ્યાં સુધી ટેસ્ટની કિંમતનો સવાલ છે, તેના માટે અમે સરકારી અધિકારીઓના સંપર્કમાં છીએ, ભારત સરકાર અને ગુજરાત સરકારની ગાઇડલાઇન્સને ફૉલો કરીશું. જે તેઓ નક્કી કરશે, તે અમે કરીશું."

દિલ્હીની લાલ પૈથ લૅબમાં શરૂ થયું ટેસ્ટિંગ

ડૉ. લાલ પૈથ લૅબ્સના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર અરવિંદ લાલે બીબીસીને કહ્યું, "લાલ પૈથ લૅબ્સમાં કોવિડ-19ના ટેસ્ટિંગનું કામ શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.

આ ટેસ્ટની કિંમત 4500 રૂપિયા હશે. જેમાં સ્ક્રિનિંગ અને કન્ફર્મેશન ટેસ્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે. ટેસ્ટ કરાવવા માટે ડૉક્ટરનાં પ્રિસ્ક્રિપશન અને ફૉર્મ 44 (જે લૅબ આપશે) અને ઓળખપત્રની જરૂર પડશે."

આઈ.સી.એમ.આર.એ પ્રાઇવેટ લૅબ્સ માટે ટેસ્ટિંગની જે ગાઇડલાઇન્સ જાહેર કરી છે, તે પ્રમાણે પ્રાઇવેટ લૅબ્સ કોરોનાની તપાસ માટે 4500 રૂપિયાથી વધારે નહીં લઈ શકે.

આઈ.સી.એમ.આર.ના કહેવા પ્રમાણે, કોરોનાથી સંક્રમિત શંકાસ્પદ કેસમાં પ્રાઇવેટ લૅબ સ્ક્રિનિંગ ટેસ્ટ માટે વધારે 1500 રૂપિયા લઈ શકે છે અને કન્ફર્મ ટેસ્ટ માટે વધારે 3,000 રૂપિયાની પરવાનગી આપવામાં આવી છે.

આઈ.સી.એમ.આર.એ પ્રાઇવેટ લૅબને અપીલ કરી છે કે બની શકે તો તે મફતમાં અથવા સબસિડી હેઠળ કોરોનાની ચકાસણી કરે.

જ્યારે દિલ્હીની ડૉ. ડાંગ્સ લૅબના સંસ્થાપક નવીન ડાંગે બીબીસીને કહ્યું, "અમે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છીએ. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંપૂર્ણ તૈયાર છે. મેન પાવર તૈયાર છે. તમામ લોકોને ટ્રેનિંગ અપાઈ ગઈ છે....


એમ મનાય છે કે હિંદુઓએ શાંત અને સહિષ્ણુ હોવું જોઈએ. આથી જ્યારે હિંદુઓને ગુસ્સો આવે છે ત્યારે લોકો અચંબામાં મૂકાઈ જાય છે, આશ્ચર્યચકિત રહી જાય છે. તેમને લાગે છે હિંદુ ધર્મના પાયામાં તો આ છે જ નહીં.

આજે ચોતરફ હિંદુઓનો ગુસ્સો જોવા મળી રહ્યો છે પણ લોકો તેને સમજી શકતા નથી. સમજવાનો પ્રયાસ પણ કરતા નથી.

આ રોગ છેલ્લાં 100 વર્ષોથી ધીમે ધીમે વધી રહ્યો છે અને અત્યારે તો જ્વાળામુખીની જેમ ફાટી નીકળ્યો છે.

એનું કારણ એ છે કે હિંદુઓને લાગે છે કે દેશભરમાં જે બીજા ધર્મમાં માનતા લોકો છે અથવા તો એ લોકો કે જેઓ પોતાને ધર્મ નિરપેક્ષ ગણાવે છે તેઓ હિંદુ ધર્મની વિરુદ્ધમાં છે. આ લોકોનાં લખાણમાં કે બોલવામાં હિંદુ ધર્મ વિરોધી પૂર્વગ્રહ જોવા મળે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જો તમારે ખ્રિસ્તી ધર્મ વિશે જાણવું હોય તો તમારે બાઇબલ વાંચવુ પડશે. ઇસ્લામ અંગે જાણવું હશે તે કુરાન વાંચવું પડશે.

પણ જો તમારે હિંદુ ધર્મ વિશે જાણકારી પ્રાપ્ત કરવી હશે તો કોઈ જ શાસ્ત્ર નથી કે જે સમજાવી શકે કે હિંદુ ધર્મ શું છે.

હિંદુ ધર્મ શાસ્ત્ર પર નહીં પણ લોકવિશ્વાસ પર નિર્ભર છે. એ મૌખિક પરંપરા પર ભરોસો ધરાવે છે.

હિંદુ ધર્મનાં રૂપ

ઉત્તર ભ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ારતનો હિંદુ ધર્મ, દક્ષિણ ભારતના હિંદુ ધર્મથી અલગ છે. પાંચસો વર્ષ પહેલાંનો હિંદુ ધર્મ આજના હિંદુ ધર્મ કરતાં જુદો છે.

દરેક જાતિ, દરેક પ્રાંત અને ભાષા પ્રમાણે હિંદુ ધર્મનાં વિવિધ સ્વરૂપ છે. આ વિવિધતા મોટા ભાગના લોકોને સમજાતી નથી.

હિંદુ ધર્મને હજારો વર્ષોથી ખોટો ગણવામાં આવે છે. જ્યારે મુસલમાન ભારતમાં આવ્યા ત્યારે તેમણે હિંદુઓને મૂર્તિપૂજા કરનારા ગણાવી એમની નિંદા કરી.

એમને લાગ્યું કે મૂર્તિપૂજા એ જ હિંદુ ધર્મ છે. જ્યારે અંગ્રેજો ભારતમાં આવ્યા ત્યારે તેમણે હિંદુ ધર્મમાં એક કરતાં વધુ ઇશ્વરની આરાધના થતી હોવાથી તેને એને ખોટો ગણાવ્યો અને એકેશ્વરવાદને જ સત્ય ગણાવ્યો.

એનાથી ભારતના લોકો દબાણમાં આવી ગયા. જો તમે આઝાદીની લડત દરમ્યાન લખવામાં આવેલું લખાણ વાંચો તો તમને ભારતીય બુદ્ધિજીવીઓ બચાવની મુદ્રામાં નજરે ચઢે છે.

અંગ્રેજોના સમયમાં મોટા ભાગના બુદ્ધિજીવીઓ એમની વાત માનતા જોવા મળ્યા છે. એમણે હિંદુ ધર્મને સમજવાને બદલે એને બદલવાની શરૂઆત કરી.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

એમના લખાણમાં સગુણ ભક્તિ, મૂર્તિપૂજા અને રીત-રિવાજોની નિંદા અને નિર્ગુણ ભક્તિની પ્રશંસા વગેરે જોવા મળ્યું.

એ લોકોએ હિંદુ ધર્મને એવી રીતે ઢાળવાનો પ્રયાસ કર્યો કે જે પશ્ચિમના ધર્મો સાથે જોડાઈ શકે. પશ્ચિમના ધર્મોમાં શાસ્ત્ર અને નિયમ બહુ સ્પષ્ટ છે. એક પ્રકારના સુધારણા આંદોલનનાં મંડાણ થયાં.

હિંદુ ધર્મની નિંદા

હિંદુ ધર્મને એક ખાસ રૂપ આપવાનું કામ 200 વર્ષ પહેલાં અંગ્રેજોએ કર્યું હતું. તેઓ જ્યારે આ કામ કરી રહ્યાં હતાં ત્યારે તેમનું ભણતર રાજકારણથી પ્રેરિત હતું એટલે તેઓ એ સાબિત કરવા માગતાં હતાં કે હિંદુ ધર્મ ખ્રિસ્તી ધર્મ કરતાં ઊતરતો છે.

ધીરે ધીરે દુનિયા જ્યારે ધર્મનિરપેક્ષતા તરફ વળી તો આપણો ઝુકાવ અંગ્રેજ વિદ્વાનોને બદલે ડાબેરી વિચારકો તરફનો રહ્યો. ડાબેરી વિચારકો કોઈ ધર્મમાં માનતા જ નથી તેઓ દરેક ધર્મની નિંદા કરે છે.

હિંદુ ધર્મની તો તેઓ આકરી નિંદા કરે છે. એમનાં લખાણ પરથી એવું પ્રતીત થાય છે કે તેઓ હિંદુ ધર્મનું વિશ્લેષણ કરે છે અથવા તો એના વિશે સમજાવે છે. પણ પુસ્તકો મારફતે એક પ્રકારનું સુધારણા આંદોલન ચલાવવામાં આવે છે.

આ વિચારધારામાં હિંદુ ધર્મને મહિલા વિરોધી અને જ્ઞાતિવાદી ગણાવવામાં આવે છે. હિંદુ ધર્મની મોટી વસ્તુ જેવી કે વેદાંત વગેરેને માત્ર ભ્રમણા ગણાવવામાં આવે છે.

ડાબેરી વિચારકો સમજાવે છે કે વેદાંત અને ભારતીય દર્શન તો હાથીદાંતની જેમ માત્ર દેખાડવા માટે જ છે. હિંદુ...


એમ. એફ. હુસૈન

એમ. એફ. હુસૈનને પદ્મશ્રી, પદ્મભૂષણ અને પદ્મવિભૂષણ સહિતના ઉચ્ચ નાગરિક સન્માનથી નવાજવામાં આવ્યા છતાં તેમણે દેશ છોડવો પડ્યો.

દેશમાં પોતાની વિરુદ્ધ ઊઠેલા વિરોધ અને કોર્ટ કેસના કારણે તેમણે 2006માં દેશ છોડવો પડ્યો હતો.

9 જૂન, 2011ના રોજ તેમનું લંડન ખાતે નિધન થયું હતું.

અનિલ રેલિયા સાથે ચિત્ર બનાવતા હુસૈન

આ અંગે અંતિમ સમયે તેમની સાથે રહેલા અમદાવાદના આર્ટ ક્યુરેટર અનિલ રેલિયાએ કહ્યું કે તેમણે 2006માં દેશ છોડ્યો એ પહેલાંનું અઠવાડિયું તો અમદાવાદમાં જ હતા.

અમદાવાદમાં જ તેમના પરદાદાને પણ દફનાવવામાં આવેલા અને અમદાવાદમાં તેમણે જીવનનો ઘણો સમય વિતાવ્યો.

અનિલ રેલિયા જણાવે છે, "તેમની છેક સુધી ભારત આવવાની ઇચ્છા હતી, પણ તેમને બહુ જ ધમકીઓ મળતી હતી."

"હિંદુ સામ્રાજ્ય સેના સહિતનાં જૂથોએ એમનાં ચિત્રોનો બહુ વિરોધ કર્યો. વારંવાર તેમનો વાંધો ઉઠાવ્યા કરે."

"આવાં જ જૂથોએ (અમદાવાદમાં આવેલી હુસૈનની) ગુફા પર પણ હુમલો કર્યો અને મુંબઈમાં તેમના ઘર પર પણ હુમલો કર્યો."

આ ઘટનાઓ પર હુસૈનના પ્રતિસાદ વિશે વાત કરતાં અનિલ રેલિયા જણાવે છે, "તેમને આ ઘટનાઓથી ઘણું દુઃખ થયું હતું."

તેઓ કહેતા કે મેં દેશની કળા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માટે આટલું કર્યું અને ભારત સરકારે મને આટલા પુરસ્કારથી સન્માનિત કર્યા, પણ ત્યાં જ જો મારી કળાની કદર ન થાય તો કઈ રીતે રહેવું?"

હુસૈનને ધમકીઓ મળતી તે અંગે અનિલ રેલિયા કહે છે, "નાક કાપી નાંખીશું, હાથ કાપી નાંખીશું એવી ધમકીઓ મળતી હતી તેથી તેઓ દુબઈ ગયા અને પછી દોહામાં સ્થાઈ થયા અને અંતિમ સમયે લંડનમાં હતા."

રેલિાયએ હુસૈનના જીવનની ગુજરાતી કથા 'દાદાનો ડંગોરો લીધો, તેનો તો મેં ઘોડો કીધો', તેમજ 'ગજગામિની' ફિલ્મ પહેલાંની પ્રક્રિયા પરનું પુસ્તક 'આર્ટ ઍન્ડ સિનેમા' અને તેમજ ફિલ્મસેટ પર પહોંચ્યા પછીનું પુસ્તક 'જિનેસિસ ઑફ ગજગામિની' લખ્યું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અમદાવાદની ગુફા

અમદાવાદમાં બે વખત હુસૈનનો વિરોધ અને આંદોલન થયું તે અંગે તેમના પ્રતિસાદ વિશે અનિલ રેલિયા કહે છે:

"પહેલી વખત જ્યારે 1996-97માં તોડફોડ થઈ ત્યારે તેઓ લંડન હતા અને બીજી વખત થયું ત્યારે તેઓ મુંબઈમાં હતા."

એક ચિત્રકાર સામે 'હુસૈન-દોશીની ગુફા' રૂપે એક પડકારરૂપ કૅન્વાસ તૈયાર કરી આપનાર સ્થપતિ મિત્ર બાલકૃષ્ણ દોશી કહે છે:

"અમે કલ્પનાને જીવંત રાખવામાં માનતા લોકો છીએ. તેથી જે થયું એનું દુઃખ નથી."

"ભૂકંપ કે વરસાદથી પણ સારી વસ્તુ તૂટી જાય તો તમે શું કરી શકો. આ કલ્પનાનું સર્જન છે અને કલ્પનાને જીવંત રાખીને તેનો આનંદ અમે માણ્યો છે, પરંતુ તેણે દેશ છોડ્યા પછી હું એને મળ્યો જ નથી."

'હુસૈનને મેં ભારતરત્ન ન લેવા દીધો'

હુસૈનનો વિવિધ સંગઠનો દ્વારા વિરોધ

અમદાવાદમાં હુસૈન-દોશી ગુફા પર હિંદુ સામ્રાજ્ય સેનાએ હુમલો કર્યો હતો.

આ વિરોધ-પ્રદર્શનની આગેવાની લેનારા અને હાલ શિવસેનામાં પ્રદેશ પ્રતિનિધિ તરીકે કાર્યરત અશોક શર્મા જણાવે છે:

"ત્યારે હું શિવસેનામાં નહોતો. એણે હિંદુ દેવી-દેવીનાં નગ્ન ચિત્રો બનાવ્યાં અને હિંદુઓની ભાવનાને ઠેસ પહોંચાડી. તેની ગંદી માનસિકતાએ હિંદુ સનાતન ધર્મને દુનિયામાં વેચવાનું કામ કર્યું. તેથી અમે એનો વિરોધ કર્યો."

"સરસ્વતી માતાનાં શ્વેત વસ્ત્રો દૂર કરીને તેમનાં નગ્ન ચિત્રો બનાવ્યાં, ગણપતિનું નગ્ન ચિત્ર બનાવ્યું. કેટલાંક એવાં ચિત્રો હતાં, જેમાં હાથી છોકરીઓ સાથે શરીર સંબંધ ધરાવતા હોય. તેની આ ગંદી માનસિકતા સામે અમારો વિરોધ હતો."

"જો એણે પયગંબરનાં આવાં ચિત્ર બનાવ્યાં હોત તો તેનાં ચીંથરાં પણ મળ્યાં ન હોત. એટલે અમે ગુફામાં તોડફોડ કરી. તેથી એની સામે હું છેક સુધી લડ્યો."

"2008માં તેને કલાક્ષેત્રનો 'ભારતરત્ન' મળે તેના માટે કેટલાક લોકોએ બહુ ઝુંબેશ ચલાવી,...


એમ. જે. અકબર

બંને પક્ષની હાજરીમાં ઍડિશનલ ચીફ મેટ્રોપોલિટન મૅજિસ્ટ્રેટ રવીન્દ્રકુમાર પાંડે એક ઓપન કોર્ટમાં પોતાનો ચુકાદો આપશે.

10મી ફેબ્રુઆરીએ બંને પક્ષની દલીલો સાંભળ્યા બાદ કોર્ટે 17 ફેબ્રુઆરી સુધી પોતાના નિર્ણય મુલતવી રાખ્યો હતો.

પ્રિયા રામાણીના વકીલ રૅબેકા જૉને કોર્ટ પાસે માગ કરી હતી કે તેમનાં અસીલને આ કેસમાં નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવે. બીજી તરફ એમ. જે. અકબરનાં વકીલ ગીતા લુથરાએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રામાણીના આક્ષેપોના કારણે તેમના અસીલની છબી ખરાડાઈ છે.

નોંધનીય છે કે અમુક વર્ષો પહેલાં જ્યારે ભારત સહિત સમગ્ર દુનિયામાં યૌનશોષણનાં શિકાર થયેલાં મહિલાઓ દ્વારા #MeToo ચળવળની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. જે અંતર્ગત અનેક મહિલાઓએ પોતાની સાથે ઘટેલી યૌનશોષણની ઘટનાઓ લોકો સમક્ષ મૂકી હતી.

આવા જ એક મામલામાં પત્રકાર પ્રિયા રમાણીએ તત્કાલીન રાજ્યકક્ષાના વિદેશી મામલાના મંત્રી એમ. જે. અકબર સામે જાતીય સતામણીનો આરોપ મૂક્યો હતો.

તેમણે સૌપ્રથમ 2017માં પોતાના આર્ટિકલમાં એક અજાણ્યા શખ્સ ઉપર પોતાની સાથે બનેલી જાતીય સતામણીની ઘટનાનો આરોપ મૂક્યો હતો. પરંતુ બાદમાં તેમણે 2018માં ટ્વીટ કરીને માહિતી આપી હતી કે તે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આર્ટિકલ એમ. જે. અકબર ઉપર હતો.

જેમાં તેમણે ભૂતપૂર્વ રાજ્યકક્ષાના વિદેશમામલાના મંત્રી સામે વર્ષ 1994માં એક જોબ ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન તેમની જાતીય સતામણી કર્યાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બાદમાં એક બાદ એક અકબર પર 20 અન્ય મહિલા પત્રકારોએ પણ જાતીય સતામણીના આરોપો મૂક્યા હતા.

જોકે, અકબરે આ બધા આરોપોનું ખંડન કર્યું હતું અને તેમને ઘડાયેલા આરોપો ગણાવ્યા હતા. તેમજ તમામ આરોપ મૂકનાર સામે કાયદાકીય પગલાં લેવાની વાત કરી હતી.

આ દરમિયાન તેમના વિરુદ્ધ સતત થઈ રહેલી જાતીય સતામણીની ફરિયાદોને પગલે તેમણે 17 ઑક્ટોબર, 2018ના રોજ પોતાના મંત્રીપદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.

નોંધનીય છે કે તેમના રાજીનામાના ત્રણ દિવસ પહેલાં જ એટલે કે 14 ઑક્ટોબર, 2018ના રોજ પત્રકાર પ્રિયા રામાણી વિરુદ્ધ દિલ્હીની પટિયાલા હાઉસ કોર્ટમાં ભારતીય દંડસંહિતાની કલમ 499 અંતર્ગત બદનક્ષીની 41 પાનાંની ફરિયાદ દાખલ કરાઈ હતી.

જેમાં પુરાવા તરીકે રામાણી દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર કરવમાં આવેલી ટિપ્પણીઓ અને અખબારના અહેવાલો બીડવામાં આવ્યા હતા.

કોણ છે એમ. જે. અકબર?

ધ પ્રિન્ટના એક અહેવાલ મુજબ એક સમયે પશ્ચિમ બંગાળના તેલિનિપરામાં રહેતા મોબાશર જાવેદ અકબર, એક સમયે દેશના સૌથી ખ્યાતનામ પત્રકારો પૈકીના એક હતા.

તેમના પિતા વિભાજન પછી થોડો સમય પાકિસ્તાનમાં રહીને ભારત પરત ફર્યા હતા. તેઓ શણના કારખાનાના એક લેબર કૉન્ટ્રેક્ટર હતા.

અકબરની અંગ્રેજી પર સારી પકડ હોવાના કારણે તેમને કલકત્તા બૉય્ઝ સ્કૂલમાં પ્રવેશ મળ્યો. તેઓ પ્રૅસિડેન્સી કૉલેજના અંડરગ્રૅજ્યુએટ સ્ટુડન્ટ હતા.

માત્ર 23 વર્ષની ઉંમરે તેઓ એક પખવાડિક મૅગેઝિનના સંપાદક બન્યા. 25 વર્ષની ઉંમરે તેઓ એક સાપ્તાહિક મૅગેઝિનના તંત્રી બન્યા.

અંગ્રેજી તેમના માટે તેલિનિપરામાંથી નીકળવાનું પાસપૉર્ટ સાબિત થઈ. તેમણે 1970-71માં ધ ઇલસ્ટ્રેટેડ વિકલી ઑફ ઇન્ડિયામાં ખુશવંતસિંહના હાથ નીચે એક ટ્રેઇની તરીકે કામ કર્યું.

વર્ષ 1982માં ધ ટેલિગ્રાફ અખબાર શરૂ કર્યું અને તે સાથે જ રાષ્ટ્રીય પત્રકારત્વમાં પોતાની નોંધ લેવાય એ સુનિશ્ચિત કર્યું. 1985માં દૂરદર્શનની પ્રથમ ખાનગી ન્યૂઝ મૅગેઝિન ન્યૂઝલાઇન ઍન્કર કરી.

કારકિર્દીના પ્રગતિનાં પગથિયાં ચડતાં-ચડતાં તેઓ સન્ડે અને એશિયન એજ જેવાં અખબારોના સંપાદક બન્યા.

તેમની કારકિર્દી દરમિયાન તેમની છબિ એક મહેનતુ અને પારખું પત્રકાર તરીકેની રહી.

તેમને તેમના કેટલાક સહયોગીઓ મહિલાઓને ભારતીય પત્રકારિતામાં તમામ...


એમએસકે પ્રસાદ

જ્યાં ગલી-ગલીમાં ક્રિકેટ રમાય છે એ ભારત દેશમાં બૅટ અને બૉલથી રમાતી આ રમત એટલી લોકપ્રિય છે કે મૅચ ચાલતી હોય ત્યારે સ્ટેડિયમ કે ટીવી સાથે ચોંટીને મૅચ જોતી દરેક વ્યક્તિ પોતાની ઍક્સ્પર્ટ કૉમેન્ટ આપતી હોય છે.

એ સ્થિતિમાં ત્રીજી વખત ભારતને વિશ્વ વિજેતા બનવા માટે સાત સમંદર પાર મોકલી રહેલી પસંદગી સમિતિની જવાબદારી કેટલી વધારે હોય તે સમજી શકાય તેવી બાબત છે. આ ટીમ પોતાની પરીક્ષામાં પાસ થઈ કે નહીં?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ટીમની પસંદગીની જવાબદારી બીસીસીઆઈની પસંદગી સમિતિ પર હતી અને તેની આગેવાની કરતા હતા એમએસકે પ્રસાદ.

પ્રસાદ સિવાય સમિતિમાં દેવાંગ ગાંધી, શરણદીપ સિંહ, જતિન પરાંજપે અને ગગન ખોડા પણ હતા.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, દુનિયાની સૌથી મહત્ત્વની ટુર્નામેન્ટ ગણાતા વર્લ્ડ કપ માટે ટીમ ઇન્ડિયાની પસંદગી કરી રહેલા આ પાંચેય લોકોને વન-ડે ઇન્ટરનેશનલમાં બહુ અનુભવ નથી.

એમએસકે પ્રસાદ ઍન્ડ કંપનીનો વન-ડેનો અનુભવ જોવામાં આવે તો પાંચેય કુલ 31 વન-ડે મૅચ રમ્યા છે. તેમાંથી કોઈને વર્લ્ડ કપમાં રમવાની તક મળી નથી.

તો એક નજર પસંદગી સમિતિના એ પંચ પર જેણે ટીમ ઇન્ડિયાની પસંદગી કરી છે.

એમએસકે પ્રસાદ-મુખ્ય ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પસંદગીકાર

43 વર્ષના મન્નવા શ્રીકાંત પ્રસાદનો જન્મ આંધ્ર પ્રદેશના ગુંતુરમાં થયો હતો. વિકેટકીપર અને બૅટ્સમૅન રહી ચૂકેલા પ્રસાદે આંધ્ર પ્રદેશ તરફથી ફર્સ્ટક્લાસ ક્રિકેટમાં છ સદી કરી છે, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર તેમનું પ્રદર્શન જોરદાર નહોતું.

એમએસકે પ્રસાદને કુલ છ ટેસ્ટ અને 17 વન-ડે મૅચનો અનુભવ છે, તેમણે વન-ડે મૅચમાં 14.55ની સામાન્ય સરેરાશથી 131 રન કર્યા અને તેમનો સર્વોચ્ચ સ્કોર 63 રન હતો. વિકેટ પાછળ તેમણે 14 કૅચ કર્યા છે અને સાત વખત સ્ફૂર્તિથી બૅટ્સમૅનને સ્ટંપઆઉટ કર્યા છે.

પ્રસાદે 14મે, 1998ના રોજ મોહાલીમાં બાંગ્લાદેશ વિરુદ્ધ પોતાની વન-ડે કૅરિયરની શરૂઆત કરી હતી.

આ મૅચમાં તેમને બૅટિંગની તક મળી નહોતી. આ મૅચમાં તેમણે ન કોઈ કૅચ પકડ્યો કે ન કોઈ સ્ટમ્પિંગ કર્યું હતું.

આ એક સંયોગ જ કહી શકાય કે પ્રસાદની છેલ્લી મૅચ પણ પહેલી મૅચની જેમ જ ફીકી રહી. દિલ્હીમાં 17 નવેમ્બર 1998ના રોજ તેઓ છેલ્લી વખત ભારતની વન-ડે ટીમમાં રમ્યા. આ મૅચમાં પણ તેમને બૅટિંગ કરવાની તક ન મળી, ના તો કોઈ કૅચ કે સ્ટમ્પિંગ તેમના ખાતામાં આવ્યાં.

દેવાંગ ગાંધી

47 વર્ષના દેવાંગ ગાંધીને 4 ટેસ્ટ અને ત્રણ વન-ડે મૅચનો અનુભવ છે.

દેવાંગને 17 નવેમ્બર 1999માં ટીમ ઇન્ડિયાની વન-ડે કૅપ મળી હતી. દિલ્હીના ફિરોજ શાહ કોટલા મેદાનમાં ન્યૂઝીલૅન્ડ વિરુદ્ધ ઓપનિંગ બૅટ્સમૅન તરીકે ઊતરેલા દેવાંગ પોતાના દાવમાં 30થી વધુ રન કરી નહોતા શક્યા.

બંગાળ તરફથી રમનારા દેવાંગે ત્રણ વન-ડે મૅચમાં 16.33 રનની સામાન્ય સરેરાશ સાથે 49 રન કર્યા. તેમની વન-ડે કારકિર્દી અઢી મહિનાથી વધુ ચાલી નહીં અને 30 જાન્યુઆરી 2000ના રોજ તેઓ ઑસ્ટ્રેલિયા વિરુદ્ધ પર્થમાં પોતાની છેલ્લી વન-ડે મૅચ રમ્યા.

શરણદીપ સિંહ

શરણદીપ સિંહ (ડાબે)

પંજાબના અમૃતસરમાં જન્મેલા શરણદીપ સિંહનો અનુભવ કંઈ ખાસ નથી. રાઇટ હૅન્ડ ઑફ બ્રેક બૉલર રહી ચૂકેલા શરણદીપ સિંહને કુલ 3 ટેસ્ટ અને 5 વન-ડે મૅચનો અનુભવ છે. શરણદીપે 5 વન-ડેમાં 15.66ની સરેરાશથી 47 રન કર્યા હતા.

31 જાન્યુઆરી 2002ના રોજ દિલ્હીમાં ઇંગ્લૅન્ડની વિરુદ્ધ પોતાની વન-ડે કૅરિયરની શરુઆત કરનાર શરણદીપ પોતાની કૅરિયર 18 એપ્રિલ 2003થી વધુ ખેંચી શક્યા નહીં. ઢાંકામાં દક્ષિણ આફ્રિકા વિરુદ્ધ તેઓ છેલ્લી આંતરરાષ્ટ્રીય મૅચ રમ્યા.

શરણદીપે ડૉમેસ્ટિક મૅચમાં પંજાબ, દિલ્હી અને હિમાચલ પ્રદેશનું પ્રિતિનિધિત્વ કર્યું છે.

જતિન પરાંજપે

જતિન પરાંજપે

મુંબઈના જતિન પરાંજપેની ફર્સ્ટક્લાસ મૅચમાં 46થી વધુની...


એમએસસીએચએફએ રૅપર લીલ નાસ એક્સ સાથે મળીને શેતાન શુઝનાં 666 જોડી બજારમાં ઉતાર્યા હતા

1018 ડૉલર (રૂ. 74 હજાર 500)ની કિંમતના આ ટ્રેનર્સ નાઇક ઍરમેક્સ 97એસમાં ફેરફાર કરીને તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે. તેમાં ઇન્વર્ટેડ ક્રૉસ, પૅન્ટગ્રામ અને 'લ્યુક 10:18' શબ્દો અંકિત કરવામાં આવ્યા છે.

સોમવારે એમએસસીએચએફે રૅપર લીલ નાસ ઍક્સ સાથે મળીને શેતાન શૂઝની 666 જોડી બજારમાં ઉતારી હતી, જે એક મિનિટની અંદર જ વેચાઈ ગઈ હતી.

નાઇકીએ એમએસસીએચએફ સામે ટ્રેડમાર્કના ઉલ્લંઘનનો કેસ કર્યો છે.

શુક્વારે રૅપર લીલ નાસ ઍક્સનું નવું સોંગ મૉન્ટેરો (કૉલ મી બાય યૉર નેમ) યૂટ્યૂબ પર લૉન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું અને સોમવારે એમએસસીએચએફે કાળા અને લાલ રંગના શેતાન શૂઝ બજારમાં ઉતાર્યા હતા.

મ્યુઝિક વીડિયોમાં રૅપર લીલ નાસ ઍક્સને 'શેતાન શૂઝ' પહેરીને લોંખડના પાઇપ વડે સ્વર્ગથી નરકમાં જતા જોઈ શકાય છે.

તસવીર અને શૂઝ બાઇબલના શ્લોક લ્યુક 10:18 નો સંદર્ભ આપે છે, "તેથી તેમણે બધાને કહ્યું, 'મેં શેતાનને સ્વર્ગમાંથી વીજળીની જેમ પડતા જોયા છે."

શૂઝ કેમ ખાસ છે?

સોલમાં જે એક ટીપું લોહી નાખવામાં આવ્યું છે તે આર્ટ ક્લેક્ટિવના સભ્યો દ્વારા દાન કરવામાં આવ્યું ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે.

દરેક શેતાન શૂઝમાં વિખ્યાત નાઇક ઍર બબલ ક્યુશનિંગ સોલ (તળિયું) છે, જેમાં 60 ક્યુબિક સેન્ટિમીટર લાલ શાહી અને એક ટીપું માનવ લોહીનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. સૉલમાં જે એક ટીપું લોહી નાખવામાં આવ્યું છે, તે આર્ટ ક્લેક્ટિવના સભ્યો દ્વારા દાન કરવામાં આવ્યું છે.

નાઇકીએ યુએસ ડિસ્ટ્રીક્ટ કોર્ટ ફોર ધ ઇસ્ટર્ન ડિસ્ટ્રીક્ટ ઓફ ન્યૂયોર્કમાં કેસ દાખલ કર્યો છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે નાઇક શેતાન શૂઝને માન્યતા અથવા પરવાનગી આપતું નથી.

નાઇક અદાલતને વિનંતી કરી છે કે તે એમએસસીએચએફને શૂઝનું વેચાણ અને પ્રખ્યાત સ્વુશ ડિઝાઇન માર્કનો ઉપયોગ કરતા અટકાવે.

નાઇકે જણાવ્યું છે કે, "એમએસસીએચએફ અને તેમના અનધિકૃત શેતાન શૂઝ એક મૂંઝવણની સ્થિતિ ઉત્પન્ન કરી શકે છે. સાથે એવો પણ ચિત્ર ઉપસી શકે છે કે એમએસસીએચએફના ઉત્પાદનો અને નાઇક વચ્ચે જોડાણની ભ્રાંતિ ઊભી કરી શકે છે."

"હાલમાં મૂંઝવણનાં પૂરતાં પુરાવાર હાજર છે જેમાં એમએસસીએચએફ દ્વારા શેતાન શૂઝ લોંચ કર્યા બાદ લોકો નાઇકીનો બહિષ્કાર કરી રહ્યાં છે. તેમને લાગે છે કે નાઇકી આ પ્રકારની વસ્તુને માન્યતા અથવા પરવાનગી આપે છે."

નાઇકી પોતાની વાતની સાબિતી માટે પ્રખ્યાત શૂ ઇન્ફ્લુન્સર સેન્ટના ટ્વીટનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. આ ટ્વીટ શુક્રવારે કરવામાં આવ્યું હતું. જેમાં શેતાન શૂઝના લૉન્ચિંગ વિશે વાત કરવામાં આવી છે. ટ્વીટ બાદ અમેરિકામાં સોશિયલ મીડિયામાં અને સ્થાનિક મીડિયામાં શેતાન શૂઝની ખાસ્સી ચર્ચા થઈ હતી.

સાઉથ ડાકોટાના ગવર્નર ક્રિસ્ટી નોઇમ અને કેટલાક ધાર્મિક અનુયાયીઓ સહિત કેટલાક કન્ઝર્વેટિવ્સે શેતાન શૂઝના ડિઝાઇન સામે વાંધો ઉઠાવ્યો હતો અને ટ્વિટર પર લીલ નાસ ઍક્સ અને એમએસસીએચએફની ટીકા કરી હતી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમણે કર્યું પણ આવું જ. રોમથી દિલ્હી સુધીની તેમણે 'ઍર ઇન્ડિયા'ની ફ્લાઇટ પકડી અને ભારત આવ્યાં.

તેમની સાથે તેમનાં બહેન રાજકુમારી લી રૅધઝીવિલ અને તેમનાં આયા પ્રોવી પણ ભારત આવ્યાં હતાં. ભારત આવતાં પહેલાં ત્રણેય પોપને મળવાં વેટિકન ગયાં હતાં.

લી એ વાતે નાખુશ હતાં કે પોપે માત્ર એ કારણે તેમને મળવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હતો કે તેમણે છૂટાછેડા લીધા હતા.

જોકે, એ જ પોપને તેમની આયા પ્રોવીને મળવામાં કોઈ વાંધો ના આવ્યો કે જે ત્રણ અનૌરસ સંતાનનાં માતા હતાં.

અલબત્ત, આ એક ખાનગી પ્રવાસ હતો છતાં, ભારતના વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ પાલમ ઍરપૉર્ટ પર જૅકલિન કેનેડીના વિમાનની રાહ જોઈ રહ્યા હતા.

વિમાન પાલમનાં ચક્કર પર ચક્કર ફરી રહ્યું હતું પણ ઊતરવાનું નામ નહોતું લઈ રહ્યું.

નહેરુએ એ વખતે અમેરિકામાં ભારતના રાજદૂત બી.કે. નહેરુ થકી પુછાવ્યું કે આખરે આ મામલો છે શો?

બી.કે. નહેરુ પોતાની આત્મકથા 'નાઇસ ગાઇઝ્ ફિનિસ સૅકન્ડ'માં લખે છે,

"મે વડા પ્રધાનને જણાવ્યું કે વિમાનના ના ઊતરવાનું કારણ એ છે કે જૅકલિને પોતાનો મેકઅપ પૂરો નથી કર્યો. નહેરુને થોડું આશ્ચર્ય થયું તેઓ હસ્યા. મેં તેમને કહ્યું કે અમેરિકાના આ ફર્સ્ટ લેડીને પ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રોટોકૉલ વગેરની કંઈ પડી નથી. તેમના માટે સુંદર દેખાવું સમય પર પહોંચવાં કરતાં વધુ મહત્ત્વ ધરાવે છે."

તો આખરે જૅકલિન ઊતર્યાં અને નહેરુએ પુષ્પગુચ્છથી તેમનું સ્વાગત કર્યું. પાલમથી તીનમૂર્તિ નિવાસ સુધી હજારો લોકો જૅકલિનના સ્વાગત માટે રસ્તાની બન્ને તરફ ઊભા હતા.

એમાંથી કેટલાય લોકો પોતાનાં ગાડાંમાં 'અમેરિકાની આ મહારાણી'ના દર્શન કરવા આવ્યા હતા.

અમેરિકન દૂતાવાસ પહોંચવાના થોડા સમય બાદ ભારતમાં અમેરિકન રાજદૂત કૅન ગાલબ્રૅથે બી.કે. નહેરુને કહ્યું કે જૅકલિન ઇચ્છે છે કે ભારતમાં તેઓ જ્યાં પણ જાય, તમે તેમની સાથે રહો.

આ રીતે બી.કે. નહેરુએ પોતાના જ દેશમાં વિદેશી રાજદૂતના મહેમાનના મહેમાન બની ગયા.

જૅકલિનની રેલયાત્રા

જૅકલિન અને તેમનાં બહેને પ્રથમ રાત પ્રધાનમંત્રી નિવાસમાં વિતાવી. નહેરુએ એ વખતે તેમનાં સન્માનમાં ભોજનનું આયોજન કર્યું હતું.

ભોજન તુરંત જ પૂરું થઈ ગયું અને બન્ને પાસે પોતપોતાના ઓરડામાં જતાં રહેવાં સિવાયનો કોઈ વિકલ્પ ના બચ્યો.

એ જ વખતે પરમાણુ ઊર્જા આયોગના અધ્યક્ષ હોમી ભાભાએ સલાહ આપી કે તમે અમારી સાથે નાચતાં કેમ નથી?

જૅકલિનનાં બહેન લી તો આ માટે તૈયાર જ હતાં પણ જૅકલિનને થોડો ખચકાટ અનુભવાઈ રહ્યો હતો.

બી.કે. નહેરુ અને હોમી ભાભા જૅકલિનને તેમના ઓરડા સુધી છોડી આવ્યા અને લી સાથે તેઓ એ વખતની દિલ્હીના શ્રૅષ્ઠ હોટલ ઇમ્પિરિયલના 'ધ ટૅવર્ન'માં ડાન્સ કરવાં ચાલ્યાં ગયાં.

આગામી દિવસે જૅકલિન, તેમનાં બહેન, કૅન અને ક્રિટી ગાલબ્રૅથ, બી.કે. નહેરુ તથા  વિદેશ મંત્રાલયનાં એક અધિકારી સૂનુ કાપડીયા એક વિશેષ રેલગાડી થકી આગરા માટે રવાનાં થયાં.

રેવલે બોર્ડે જૅકલિન માટે ભારતમાં ઉપલબ્ધ સૌથી શ્રેષ્ઠ રેલવે સલુનની વ્યવસ્થા કરી હતી. ભોજન અને વાઇનની પણ સારી વ્યવસ્થા કરી હતી.

જૅકલિનને આ બધુ ખૂબ સારું લાગી રહ્યું હતું કારણ કે અમેરિકામાં તે વિમાનમાં ઊડવા માટે ટેવાયેલાં હતાં પણ વર્ષો બાદ તેઓ ટ્રેનમાં મુસાફરી કરી રહ્યાં હતાં.

જૅકલિને ફતેહપુર સિકરીના અકબર મહેલ અને તાજ મહેલને જોયાં. આગામી દિવસે તેમણે પોતાનો પ્રવાસ ચાલુ રાખવાના હતો, પણ જૅકલિને ઇચ્છા પ્રગટ કરી હતી કે તેઓ અહીંથી વારાણસી જવાં ઇચ્છે છે અને તે પણ ટ્રેન મારફતે.

નહેરુ લખે છે, "સૂનુ મારી પાસે દોડતાં આવ્યાં અને પૂછ્યું કે આટલા ઓછા સમયની નોટિસમાં વારાણસીનો પ્રવાસ કઈ રીતે આયોજીત કરી શકાય? મેં રેલેવે બોર્ડના અધ્યક્ષ કરનૈલસિંઘને ફોન લગાવ્યો. તેમણે તાબડતોબ આ અંગેની વ્યવસ્થા કરી અને અમે સૌ...


એમણે કહ્યું કે એક નવી લાઇન નીકળી છે. મોદી રાજમાં બધું ગાયબ થઈ રહ્યું છે. બે કરોડ યુવાનોનો રોજગાર ગાયબ થઈ ગયો, ખેડૂતોનો યોગ્ય ભાવ ગાયબ થઈ ગયો, દરેકનાં ખાતાંમાં 15 લાખ આવવાના હતા એ ગાયબ થઈ ગયા, ખેડૂતોનો વીમો ગાયબ થઈ ગયો અને રફાલની ફાઇલ ગાયબ થઈ ગઈ.

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે અનિલ અંબાણીને 30 હજાર કરોડ મળી શકે એ માટે રફાલ ડીલમાં મોડું કરવામાં આવ્યું. અમારી યૂપીએ સરકાર મુજબ ડીલ થઈ હોત તો અત્યારે રફાલ ભારતમાં હોત.

એમણે સરકારનો મૂળ મંત્ર કોઈ પણ બાબતોને તોડી-મરોડીને રજૂ કરી ચોકીદારને બચાવવાનો હોવાનું જણાવ્યું હતું.

રાહુલ ગાંધીએ સવાલ કર્યો કે રફાલ ડીલ સાથે સંકળાયેલા કાગળો ગાયબ થઈ જવા એ કોઈ સામાન્ય વાત નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વડા પ્રધાન કાર્યાલયની તપાસ કેમ નહીં?

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ડીલ સાથે સંકળાયેલા કાગળોમાં પીએમઓ રફાલ ડીલમાં સમાંતર કામ કરી રહ્યું હતું તે સ્પષ્ટ થતું હતું. આ સીધો અને સરળ ભ્રષ્ટાચારનો મામલો છે. રક્ષા મંત્રાલયે રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટ લખ્યું છે કે પીએમઓ સમાંતર કાર્યવાહી ચલાવી રહ્યી હતી.

આ મુદ્દે વડા પ્રધાન સામે ગુનો બને છે તો એમની સામે તપાસ કેમ નહીં એવો સવાલ પણ એમણે કર્યો હત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો.

એમણે કહ્યું, "કાગળો ગાયબ થવા અંગે તપાસ કરો પણ એ પહેલાં વડા પ્રધાન પર તપાસ થવી જોઈએ."

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે કાગળ ગાયબ થયા છે એમાં નરેન્દ્ર મોદીએ બાયપાસ સર્જરી કરી છે. સરકાર કાગળ ગાયબ થવાની વાત કરે છે એનો મતલબ એ છે કે દસ્તાવેજોમાં તથ્ય છે એનો એ સ્વીકાર કરે છે.

રાહુલ ગાંધીએ પ્રાઇમ મિનિસ્ટર ઑફિસની સીધી સામેલગીરીને લઈને ક્રિમિનલ ઇન્વેસ્ટિગેશનની પણ માગ કરી હતી.

જો વડા પ્રધાન ચોકીદાર હોવાનો દાવો કરતા હોય અને ચોરી ન જ કરી હોય તો પોતે તપાસ કેમ નથી કરાવતા? એવો સવાલ પણ તેમણે કર્યો છે.

બહાદુરીની સજા

રાહુલ ગાંધીએ 'ધ હિંદુ' અખબારના એ રિપોર્ટનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે, જેમાં રક્ષા મંત્રાલયે પીએમઓ પર સમાંતર વાટાઘાટોનો આરોપ મૂક્યો હતો. આ અહેવાલમાં ફ્રાન્સ સરકારે બૅન્ક ગેરંટીના અસ્વીકાર અને કરારની કિંમતની પણ વાત હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણીમાં અખબાર સામે ઑફિશિયલ સિક્રેટ ઍક્ટ મુજબ ગુપ્ત દસ્તાવેજો લીક કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો અને અદાલતને અરજી નકારી કાઢવા કહ્યું હતું.

આ કેસમાં 14 માર્ચે ફરી સુનાવણી થશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમણે જણાવ્યું કે સંઘ ગૌરક્ષામાં માને છે પણ હિંસાને કોઈ પણ ભોગે સમર્થન આપી ના શકે. તેઓ ભારતના બંધારણમાં માને છે, ધર્મ નિરપેક્ષતામાં માને છે, રાજનીતિમાં વિપક્ષની ભૂમિકાનું સમર્થન કરે છે અને બધાને સાથે લઈને આગળ વધવાની વાતને ટેકો આપે છે.

તેમણે એમ કહ્યું કે તેઓ ભારતીય જનતા પક્ષની કોંગ્રેસ મુક્ત ભારતની વાતને સમર્થન આપતા નથી. તેઓ સહયોગી કે વિરોધી બધાને પોતાના માને છે.

એમ લાગે છે કે સંઘ પોતાને મુખ્યધારામાં લાવવા માગે છે અને પોતાની છબી સુધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.

સંઘ આવું કેમ કરી રહ્યો છે અને અત્યારે જ કેમ કરી રહ્યો છે એવા અલગ-અલગ સવાલ ઊઠી શકે છે અને તેના પર ચર્ચા કરી શકાય તેમ છે.

એમણે કહ્યું કે હિંદુસ્તાનમાં રહેનારા તમામ લોકો હિંદુ છે. આ પ્રથા પહેલાંથી જ ચાલતી આવી છે અને સંઘ એમ કહેતો આવ્યો છે કે મુસલમાન પણ હિંદુ છે.

ભારતમાં લોકો હિંદુ શબ્દને એક ધર્મ તરીકે ગણે છે, આવી સ્થિતિમાં સંઘે મુસલમાનોને હિંદુ કહેવાને બદલે ભારતીય કહેવું જોઈતું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મુસલમાન પણ હિંદુ શબ્દને એક ધર્મ તરીકે ગણે છે. એવામાં મોહન ભાગવતે  કરેલું આ શબ્દનું ઉચ્ચારણ એમના જૂના વલણને દર્શાવે છે.

જોકે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

, થોડા દિવસ અગાઉ આકરી ભાષાનો પ્રયોગ કરનારા મોહન ભાગવતની બોલી અત્યારે અચાનક બદલાયેલી જણાય છે.

બીજી ધ્યાન આપવાની વાત તો એ છે કે આ બધું કહેવા માટે આ જ સમયની પસંદગી કેમ કરવામાં આવી.

આ બન્ને વાતો પર ઊંડો વિચાર કરીએ તો લાગે છે કે સંઘની નજર અત્યારે લિબરલ હિંદુ પર છે. તે ઇચ્છે છે કે લિબરલ વિચારધારા ધરાવતા હિંદુઓને પોતાના પક્ષમાં ખેંચી શકે.

આ લિબરલ હિંદુ કેટલાક સમયથી નારાજ છે પછી તે લીંચિંગની વાત હોય કે પછી લવ જિહાદની. ભાજપના કોંગ્રેસ મુક્તભારત જેવી વાતોથી આ લોકો સહમત નથી.

તેમને લાગે છે કે લોકતંત્રમાં એમની જરૂરિયાત છે અને દેશમાં એક પાર્ટીના શાસનમાં એમને પૂરતો ભરોસો નથી.

મોહન ભાગવતે પોતાના ભાષણથી આ બધા લોકોને સંદેશ પૂરો પાડ્યો છે કે તેઓ આધુનિકતા, ધર્મનિરપેક્ષતા અને લોકતંત્રમાં વિશ્વાસ રાખે છે.

બીજો એ દર્શાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે કે સંઘ ભાજપના નેતૃત્વથી અંતર રાખી રહ્યો છે. સંઘ એ પણ જણાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે કે હાલની સરકારથી તે ખુશ નથી.

એમણે કહ્યું કે સંઘના સ્વયંસેવકો કોઈ પણ પાર્ટીને મત આપી શકે છે. જોકે એ બધા જ જાણે છે કે સંઘ ,ભાજપ માટે રાજકારણની પૃષ્ઠભૂમિ તૈયાર કરતો રહ્યો છે. આનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે સંઘ ભાજપથી અંતર રાખી રહ્યો છે.

આ બીજા દૃષ્ટિકોણથી વિચારીએ તો ભાજપના સમાનાર્થી બની ચૂકેલા વડાપ્રધાન મોદીને તેઓ એ સંદેશ આપવા માંગે છે કે એમના પીઠબળ વગર પક્ષ કાંઈ જ કરી શકે તેમ નથી.

એ સવાલ પણ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે શું સંઘ દરેક સફળતાને નરેન્દ્ર મોદીની સફળતા ગણાવવાથી નારાજ છે?

મોહન ભાગવતે સમલૈંગિકતા પર વાત કહી છે. એમણે કહ્યું કે એમને પણ જીવવવાનો અધિકાર છે. આ બધો લિબરલ દેખાવવાનો પ્રયાસ છે.

આ બધાથી દરેક પ્રકારના હિંદુ પછી તે સવર્ણ હોય કે લિબરલ વિચારધારા ધરાવતા હોય, સૌને એક છત્ર હેઠળ લાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

એવું પણ બની શકે કે તેઓ આવનારી ચૂંટણીઓને કારણે આમ બોલી રહ્યા હોય. કારણ કે 2014માં ભાજપને જે પ્રકારનું સમર્થન પ્રાપ્ત હતું તેમાં અત્યારે ઊણપ વર્તાતી જણાઈ રહી છે.

હવે એ જોવાનું રહેશે કે મોહન ભાગવતની નમ્રતા અને ઉદારતા બાદ બજરંગ દળ જેવા સંગઠનોનું વર્તન આવનારા દિવસોમાં કેવું રહેશે?

 (બીબીસી સંવાદદાતા નવીન નેગી સાથે થયેલી વાતચીતના આધારે)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમણે દરરોજનું એક કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરાવ્યું અને વિશ્વમાં આવું ક્યાંય પણ થયું નથી.

એ પોતે ઘણી વાર એવું કહેતા હતા કે મારો આઈક્યૂ અઢીસો છે અને ખરેખર એમનું ભેજું એવું જ હતું.

એચ. એલ ત્રિવેદી ભારતમાં એમબીબીએસ થયા અને વધુ અભ્યાસ માટે અમેરિકા ગયા. જે યુનિવર્સિટીએ એમને પ્રવેશ આપ્યો હતો એ યુનિવર્સિટી સામે જ એમણે શરત મૂકી હતી કે જો તેમને અમેરિકા આવવાનું ભાડું આપવામાં આવે તો જ તેઓ અમેરિકા જશે, અને એ યુનિવર્સિટીએ ભાડું આપ્યું પણ ખરું.

અમેરિકાથી કૅનેડા ગયા. નેફ્રોલૉજીનું ક્ષેત્ર પસંદ કર્યું અને ડાયાલિસીસ મશીન એ પણ એમની નજર સામે શોધાયું. એ એમના ગુરુએ શોધેલું.

કૅનેડામાં અભ્યાસ પૂરો થયો. પ્રૅક્ટિસ શરૂ કરી અને ત્યાંના પૈસાદાર લોકોમાં સામેલ થયા. પણ એ જ વખતે એ વખતે કૅનેડા છોડી દીધું અને પોતાના વતનમાં સેવાના ભાવથી આવ્યા.

અહીં આવીને અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં એક વિભાગ શરૂ કર્યો. એમને લાગ્યું કે આ વિભાગ ન ચાલે. કિડની માટે સ્વતંત્ર હૉસ્પિટલ હોવી જોઈએ.

એમણે સરકારને વિનંતી કરી અને સરકારે સિવિલના કૅમ્પસમાં જ જગ્યા આપી. એ જગ્યા પર પોતાના મિત્રોની મદદ અને સમાજની મદદથી પહેલાં બે માળ અને બાદમાં બે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માળ, એમ કરીને ચાર માળની કિડની હૉસ્પિટલ બનાવી.

400 પથારીની કિડનીની એ હૉસ્પિટલ દેશમાં એકમાત્ર છે અને તેની સમર્પિત ટીમ પણ.

કિડનીના ટ્રાન્સપ્લાન્ટ બાદ રિઍક્શન આવે અને કિડનીને બચાવવા માટે દર મહિને નિયમિત દવા પણ લેવી પડે.

દર્દીઓને એ દવાની ઝંઝટમાં રાહત મળે એવું સંશોધન એમણે કર્યું.

એ સંશોધન અનુસાર કિડની આપનારના બૉનમેરોમાંથી કોષ લઈને દર્દીના શરીરમાં મૂકવામાં આવે છે, જેનાથી શરીર પરિચિત થઈ જાય છે.

એ બાદ કિડનીનું ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવે ત્યારે કિડની રિએક્શનમાંથી બચી જાય.

આ પદ્ધતિને તેમણે 'પ્રોટોકોલ' નામ આપ્યું અને એ રીતે કેટલાય દર્દીઓને કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવી.

તેઓ આને દવા વગરનું ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કહેતા હતા.

કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરતાં પહેલાં ડાયાલિસીસ કરવું પડે. એટલે એમણે એવી વ્યવસ્થા કરાવી કે ગામડાંમાંથી આવતા દર્દીઓને નજીકમાં જ ડાયાલિસીસની સેવા મળી શકે.

આ માટે ગુજરાત સરકારે કાર્યક્રમ ચલાવ્યો અને એનું સંચાલન તેમણે કર્યું.

આ કાર્યક્રમ અંતર્ગત દર્દીને મફતમાં ડાયાલિસીસની સેવા તો અપાય, સાથે ભાડાના 300 રૂપિયા પણ આપવામાં આવે. ગુજરાત સરકારે આવું બીડું ઝડપ્યું અને હાલમાં આવાં 40 જેટલાં કેન્દ્રો કાર્યરત છે.

એમણે જીવનનાં છેલ્લાં વર્ષોમાં એવું અનુભવ્યું કે એક એવી યુનિવર્સિટી હોવી જોઈએ કે જ્યાં શરીરના ઘણા બધા અવયવોનું પ્રત્યારોપણ કરવાનું શિક્ષણ આપી શકાય.

સરકાર પાસે એમણે માગણી કરી અને લાંબી પ્રતિક્ષાને અંતે એમનું એ સ્વપન પણ સાકાર થયું.

વિધાનસભામાં ખાસ ઠરાવ કરાયો અને ગુજરાત સરકારે ડૉ. એચ. એલ. ત્રિવેદીની યુનિવર્સિટીની માગણી મંજૂર કરી.

એ યુનિવર્સિટીના પહેલા ચાન્સેલર એમને બનાવાયા અને આ યુનિવર્સિટીનું નામ 'ગુજરાત યુનિવર્સિટી ઑફ ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન સાયન્સિસ' રાખવામાં આવ્યું. આ પ્રકારની આ વિશ્વની પ્રથમ યુનિવર્સિટી છે.

દર્દીઓને સમર્પિત એવા એક સમયના ઋષિ હવે આપણી વચ્ચે નથી. ત્યારે એમ લાગે છે કે એમની ખોટ પૂરવી અઘરી છે.

પોતે દર્દીઓ વચ્ચે એટલા બધા ઓતપ્રોત થઈ ગયા હતા કે જીવનભર ઘર કરતાં હૉસ્પિટલમાં વધારે સમય આપ્યો.

એમ કહી શકાય કે અંતિમ શ્વાસ સુધી એમના ચિંતનના કેન્દ્રમાં દર્દી હતો. તેઓ પોતે દર વર્ષે બે ઉત્સવ ઉજવતા હતા.

31 ઑગસ્ટે એમનો જન્મદિવસ અને મેં તેમને 'કિડની દર્દી કલ્યાણ ઉત્સવ' નામ આપ્યું.

અમે એ દિવસો ઊજવીએ અને ગુજરાતના નામાંકિત લોકસાહિત્યના કલાકારોનો ડાયરો યોજીએ.

શાહબુદ્દીન રાઠોડ, ડૉ. રણજિત વાંક, ...


એમણે રવિવાર ફૉક્સ ન્યૂઝ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું ,"તે એક દુ:ખદાયક અને ભયાનક ટેપ છે."

અમેરિકાની ગુપ્તચર સંસ્થા સીઆઈએ (સેન્ટ્રલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી)એ કથિત રીતે સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનને, હત્યાનો આદેશ આપવા માટે જવાબદાર ગણાવ્યા છે, પણ વ્હાઈટ હાઉસે સત્તાવાર રીતે એવું કાંઈ જણાવ્યું નથી.

સાઉદી અરેબિયા આ દાવાને ખોટો ઠરાવતા જણાવ્યું છે કે ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનને હત્યા અંગે કોઈ જ જાણકારી નહોતી.

લગ્ન સંબંધિત દસ્તાવેજ પ્રાપ્ત કરવા માટે ખાશોગ્જી બીજી ઑક્ટોબરના રોજ ઇસ્તંબૂલ સ્થિત સાઉદી અરેબિયાના વાણિજ્ય દૂતાવાસમાં ગયા હતા, જ્યાં એમની હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી. તેઓ સાઉદી સરકારના ટીકાકાર ગણાતા પત્રકાર હતા.

અમેરિકન સંસદમાં પણ આ હત્યાને લઈને આકરી પ્રતિક્રિયા માટે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ પર દબાણ ઊભું કરવામાં આવી રહ્યું છે, પણ સાઉદી અરેબિયા અમેરિકા માટે મધ્ય-પૂર્વમાં એક મુખ્ય સહયોગી દેશ છે અને કદાચ એટલે જ ટ્રમ્પ તેમની સામે કોઈ પગલાં લેવામાં સંકોચ કરી રહ્યા છે.

તે ટેપ કેમ નહીં સાંભળે?

અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું છે કે એમણે ટેપ સાંભળવાની જરૂર નથી, કારણ કે એમને ટેપ અંગે સંપૂર્ણ જાણકા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રી આપી દેવામાં આવી છે.

ટ્રમ્પે ફૉક્સ ચેનલને કહ્યું, "મને ટેપ સાંભળ્યા વગર જ બધી ખબર છે. એ ખૂબ હિંસક, ક્રૂર અને ભયાનક હતું.''

તુર્કીએ કથિત રીતે અમેરિકા અને અન્ય પશ્ચિમી સહયોગીને આ રેકર્ડિંગની આપી છે.

પોતાના ઇન્ટરવ્યૂમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું કે મોહમ્મદ બિન સલમાને એમને જણાવ્યું હતું કે તેમને હત્યા અંગે કોઈ જાણકારી નહોતી.

હત્યાના શંકાસ્પદો પર અમેરિકા દ્વારા લગાડવામાં આવેલા પ્રતિબંધો તરફ સંકેત આપતા ટ્રમ્પે કહ્યું કે બની શકે છે કે કોઈને પણ ખબર ના પડે કે હત્યા પાછળ કોનો હાથ હતો.

એમણે સાઉદી અરેબિયા સાથેનાં સંબંધો પર સંકેત આપતાં કહ્યું ,"પણ આપણી પાસે એક સહયોગી છે, જે ઘણો સારો છે અને હું સહયોગીની સાથે રહેવા માંગું છું."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

અમેરિકાનું આ હત્યા અંગે શું કહેવું છે?

સીબીઆઈએ પાસે ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનને હત્યા માટે જવાબદાર ઠરાવવા માટે કોઈ સ્પષ્ટ પુરાવા નથી, પણ સમાચાર પ્રમાણે અધિકારીઓનું માનવું છે કે, આ એમની મંજૂરી વગર થઈ શકે તેમ નહોતું.

શનિવારે વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે અમેરિકન સરકાર હજી સુધી કોઈ તારણ પર પહોંચી નથી, કારણ કે હજી સુધી ઘણાં સવાલોના જવાબ જ નથી મળ્યા. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સીઆઈએ સાથે એમના તારણો અંગે વાત કરી છે.

ટ્રમ્પનો 'ફૉક્સ' પર ઇન્ટર્વ્યૂ સીઆઈએનાં તારણ આવ્યા તે પહેલાં કરવામાં આવ્યો હતો અને એમણે જણાવ્યું હતું કે એમની સરકાર નિર્ણય લેવાની તૈયારીમાં છે.

એમણે પત્રકારો સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું હતું, "આવનાર બે દિવસોમાં કદાચ સોમવાર કે મંગળવારે અમારી પાસે સંપૂર્ણ રિપોર્ટ હશે."

ટ્રમ્પના સહયોગી રિપબ્લિકન સેનેટર લિંડસે ગ્રાહમે કહ્યું કે એમને ક્રાઉન પ્રિન્સના ઇન્કાર પર ભરોસો નથી.

એમણે એનબીસીને જણાવ્યું ,'' જો તેઓ સાઉદી અરેબિયાનું મહોરું બનશે તો મને લાગે છે કે એમના સામ્રાજ્યને વૈશ્વિકસ્તરે મુશ્કેલ સમયનો સામનો કરવો પડશે.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમના મત અનુસાર જો કામ કરતી વખતે મન ભટકે તો તેનો સ્પષ્ટ મતલબ એવો થાય કે તમારું મગજ એ કામ અંગે વિચારતું નથી.

મન ભટકવાથી તમે નિષ્ફળતા ભણી જઈ શકો છો. આ મુદ્દે ઘણાં સંશોધનો થયાં છે અને આજે પણ ચાલુ છે.

શરૂઆતનાં પરિણામો ગ્રેહામ બેલના અનુમાન મુજબ આવ્યાં, પણ હાલનાં સંશોધનો કંઈક જુદું જ ચિત્ર રજૂ કરે છે.

ગ્રેહામ બેલ

આજે દરેક કંપનીને મલ્ટી ટાસ્કર લોકોની જરૂરિયાત છે.

હવે  ગ્રેહામ બેલનો એક જ લક્ષ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરવાનો સિદ્ધાંત નબળો પડતો જણાય છે.

અહીંથી નવા સંશોધનની શરૂઆત થાય છે. જે મુજબ ક્રિએટિવિટી માટે એક સાથે ઘણા વિચારો મનમાં આવવા જરૂરી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વિચારોમાં અટવાઈ જવાથી ઘણી વખતે આઉટ ઑફ ધ બૉક્સ આઇડિયા મળી શકે છે.

જ્યારે આપણે એક જ પાસા પર વિચાર કરીએ છીએ, ત્યારે સમય પણ વધુ વીતી જાય છે અને પરિણામ પણ કંઈ ખાસ સંતોષજનક હોતું નથી.

મનોવિજ્ઞાનમાં આને 'કૉગ્નિટિવ ફિક્સેશન' ગણવામાં આવે છે. નિષ્ણાંતો આને રચનાત્મક વિચારો માટે સૌથી મોટો અવરોધ ગણે છે.

મલ્ટી ટાસ્કિંગ કેટલું ફાયદાકારક

ગ્રહામ બેલ

એક સમયમાં એક જ કામ કરવાની આદતમાંથી બહાર નીકળવા માટે મલ્ટી ટાસ્કિંગ કેટલું ફાયદાકાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક છે, એ માટે અમેરિકાની કોલમ્બિયા બિઝનેસ સ્કૂલમાં એક પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

જેમા સામેલ વ્યકતિઓને બે પ્રકારનાં કામ આપવામાં આવ્યાં.

પહેલા પ્રયોગમાં બધાને એક ચોક્કસ સમયગાળો આપવામાં આવ્યો હતો.

આ સમયમાં તેમણે દરરોજ વપરાશમાં આવતી વસ્તુઓના વિવિધ ઉપયોગો અંગે વિચારવાનું હતું.

જ્યારે બીજા પ્રયોગમાં ઈંટ અને ટૂથપિકના જુદાજુદા ઉપયોગો વિશે વિચારવાનું જણાવાયું હતું.

ભાગ લેનારામાંથી કેટલાકને સૂચના આપવામાં આવી હતી કે તેઓ પ્રથમ ઈંટના ઉપયોગ અંગે જ વિચાર કરે. ત્યારબાદ ટૂથપિકનાઉપયોગ વિશે વિચારે.

જ્યારે કેટલાક લોકોને કોઈપણ કામ મરજી પ્રમાણે કરવાની છૂટ આપવામાં આવી.

પરિણામ એ હતું કે એક જ સમયમાં બે કામ કરનારાઓનું પ્રદર્શન ખૂબ સારું હતું.

ફેસબુકની સીઓઓ શેરીલ સેન્ડબર્ગ

આ રીતે બીજો એક પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો. જેમાં ભાગ લેનારામાંથી કેટલાકને એક જ વખતમાં બે સમસ્યા ઉકેલવા માટે સૂચના આપવામાં આવી હતી.

જ્યારે બીજા લોકોને પહેલી અને પછી બીજી સમસ્યા ઉકેલવા માટે સૂચના આપવામાં આવી હતી.

આ પ્રયોગનાં પરિણામો પહેલાં કરવામાં આવેલા પ્રયોગો કરતાં આશ્ચર્યજનક હતાં.

જે લોકોએ એક જ વખતમાં બે સમસ્યાનું નિરાકરણ શોધી કાઢ્યું હતું એમની સંખ્યા 51 ટકા હતી.

એક પછી એક સમસ્યાનું નિરાકરણ શોધી કાઢનારાઓની સંખ્યા માત્ર 14 ટકા હતી.

કેટલાંક સંશોધનો એ પણ અણસાર આપે છે કે ગ્રૂપમાં કામ કરવાથી પરિણામો વધુ સારાં આવતાં નથી.

વાસ્તવમાં દરેક વ્યક્તિ કૉગ્નિટિવ ફિક્સેશનનો સામનો કરે છે પણ જ્યારે ગ્રુપમાં કોઈ મુદ્દે ચર્ચા થાય છે ત્યારે દરેક વ્યક્તિ પર એકબીજાના વિચારોનો પ્રભાવ પડતો હોય છે.

આ જ કારણ છે કે ઑફિસ મીટિંગમાં વાતચીત બાદ કોઈપણ સમસ્યાનો કામચલાઉ ઉકેલ તો મળી જાય છે પણ કોઈ નવો આઇડિયા મળી શકતો નથી.

એજ્યુકેશન યુનિવર્સિટી ઑફ હોંગકોંગના પ્રોફેસર ઉન-ના-સ્યૂ જણાવે છે કે આમાં થોડા સુધારા બાદ ઉમદા પરિણામો મેળવી શકાય તેમ છે.

સ્યૂ જણાવે છે કે જ્યારે તમે કોઈ ગ્રુપમાં કામ કરો છો અને કોઈ ખાસ વિચારને જ સાંભળી રહ્યા છો તો એ પણ ફિક્સેશનમાં જ ઉમેરો કરે છે.

પરંતુ જ્યારે કામમાં પરિવર્તન લાવીને તેને કરવામાં આવે ત્યારે કોઈ ખાસ વિચારની અસર ઓછી થઈ જાય છે. મગજ નવી રીતે વિચારવાનુ શરૂ કરી દે છે.

સ્યૂ જણાવે છે કે જ્યારે તમે કોઈ વિચાર પર અટકી જાવ ત્યારે કોઈ બીજું કામ શરૂ કરી દો.

સાથે નોટ અને પેન જરૂર રાખો. બીજુ કામ કરતી વખતે પહેલા કામ અંગે વિચાર જરૂર આવશે. વિચાર આવે કે તરત એને લખી...


એમની 'આઝાદ હિંદ ફોજ સરકાર' કેવી હતી તે આવો જાણીએ.

સુભાષચંદ્ર બોઝ ક્રાંતિકારી નેતા હતા, તેમનું લક્ષ્ય ભારતની આઝાદી હતું.

રાજનેતા હોવાની સાથે તે સ્પષ્ટ વક્તા પણ હતા. તેઓ અંગ્રેજો સાથે ભારતની મુક્તિ માટે કોઈપણ કિંમતે સમજૂતી કરવા તૈયાર નહોતા.

આરંભમાં તેઓ મહાત્માં ગાંધી સાથે દેશના આઝાદી આંદોલનમાં સામેલ હતા પણ બાદમાં મતભેદના કારણે ગાંધી અને કોંગ્રેસથી અલગ થયા અને 1939માં તેમણે 'ફૉરવર્ડ બ્લૉક' નામના પક્ષની સ્થાપના કરી.

સુભાષ માનતાં કે અંગ્રેજો જ્યારે બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં ફસાયેલાં હોય ત્યારે રાજકીય અસ્થિરતાનો લાભ લઈ સ્વતંત્રતાના પ્રયાસો કરવા જોઈએ.

યુદ્ધ પૂરું થાય તે પછી અંગ્રેજો સ્વતંત્રતા આપે તે મતના તેઓ નહતા.

ભારતને બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં સામેલ કરવા સામે પણ તેમણે વિરોધ કર્યો.

અંગ્રેજોએ તેમને જેલમાં પૂર્યા. તેમણે જેલમાં ભૂખહડતાળ કરી. બાદમાં અંગ્રેજોએ તેમને જેલમાંથી મુક્ત કરી, ઘરમાં જ નજરબંધ કર્યા.

આ સમય દરમિયાન સુભાષ ભારતથી જર્મની ભાગી ગયા. ત્યાં યુદ્ધમોરચે તાલીમ લીધી અને ત્યાં તેમણે સેના પણ બનાવી.

આઝાદ હિંદ ફોજ અને તેનો વિસ્તાર

આઝાદ હિંદ ફોજના સ્થાપક રાસબિહાર બોઝને તેમણે જર્મની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માં આમંત્રણ આપ્યું હતું..

ડૉક્ટર રાજેન્દ્ર પટોરિયા તેમના પુસ્તક 'નેતાજી સુભાષ'માં લખે છે, ''4 જુલાઈ, 1943માં સિંગાપોરના કેથે ભવનમાં એક સમારોહમાં રાસબિહારી બોઝે આઝાદ હિંદ ફોજનું સુકાન સુભાષ ચંદ્ર બોઝને સોંપ્યું.''

સુભાષચંદ્ર બોઝે આઝાદ હિંદના સર્વોચ્ચ સેનાપતિ તરીકે સ્વતંત્ર ભારતમાં અસ્થાયી સરકાર બનાવી, જેને જર્મની, જાપાન, ફિલિપાઇન્સ, કોરિયા, ચીન, ઇટાલી, આયરલૅન્ડ સહિત નવ દેશોએ માન્યતા આપી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આઝાદ હિંદ સરકાર

સુભાષે આઝાદ હિંદ ફોજને ભારે શક્તિશાળી બનાવી. ફોજને આધુનિક યુદ્ધ માટે તૈયાર કરવા જન, ધન અને સંસાધન એકઠાં કર્યાં.

રાજેન્દ્ર પટોરિયા લખે છે, "આઝાદ હિંદની ઐતિહાસિક સિદ્ધિ એ હતી કે તેણે જાપાનની મદદથી અંદામાન નિકોબાર દ્વિપસમૂહને ભારતના પહેલા સ્વાધીન ભૂભાગ રુપે મેળવ્યો.

નેતાજીએ રાષ્ટ્રીય આઝાદ બૅન્ક અને સ્વાધીન ભારત માટે પોતાનું ચલણ બહાર પાડવાનો આદેશ આપ્યો.

આઝાદ હિંદ સરકાર વિશે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લાલ કિલ્લા પરથી કહ્યું, "આઝાદ હિંદ સરકારે દરેક ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલી યોજનાઓ બનાવી. તેની પોતાની બૅન્ક હતી, પોતાનું ચલણ હતું, પોતાની ટપાલ ટિકિટ હતી અને ગુપ્તચર તંત્ર પણ હતું."

મહિલા સશક્તિકરણ

નેતાજી દીર્ઘદ્રષ્ટા હતા. તેમણે આઝાદ હિંદ ફોજમાં મહિલા રેજિમૅન્ટ રચેલી, જેનું સુકાન કૅપ્ટન લક્ષ્મી સ્વામીનાથનને સોંપ્યું હતું.

તેને રાણી ઝાંસી રેજિમૅન્ટ નામ અપાયું હતું.

વડા પ્રધાને આ રેજિમૅન્ટનો ઉલ્લેખ લાલ કિલ્લા પરથી આપેલા તેમના ભાષણમાં કર્યો.

તેમણે કહ્યું કે સશસ્ત્ર મહિલા રેજિમૅન્ટની શરુઆત નેતાજીએ જ કરી હતી અને 22 ઑક્ટોબરે રાણી ઝાંસી રેજિમૅન્ટને 75 વર્ષ પૂરાં થઈ રહ્યાં છે.

સુભાષ ચંદ્ર બોઝ માનતા હતા કે જો દરેક ભારતીય ઇચ્છે તો ભારતને સ્વતંત્ર થતું કોઈ રોકી શકે નહીં.

તે માટે તેમણે એમનાં લેખ અને ભાષણમાં લખવાનું અને બોલવાનું શરુ કર્યું. તેમણે 'ફૉરવર્ડ' નામની પત્રિકા સાથે આઝાદ હિંદ રેડિયોની સ્થાપના કરી અને જનમત ઊભો કર્યો.

બહુ જ જૂજ સાધન સાથે તૈયાર થયેલી આઝાદ હિંદ ફોજ, આઝાદ હિંદ સરકાર, આઝાદ હિંદ રેડિયો અને રાણી ઝાંસી રૅજિમેન્ટ નેતાજીની વિશેષ સિદ્ધિ રહી.

હારી ગઈ આઝાદ હિંદ ફોજ

ઈમ્ફાલ અને કોહિમાના મોરચે ભારતીય બ્રિટિશ સેનાને આઝાદ હિંદ ફોજે યુદ્ધમાં ઘણીવાર હરાવી.

પણ જર્મની અને ઇટાલીની હાર સાથે જ 1945માં બીજું વિશ્વયુદ્ધ પૂરું થયું.

યુદ્ધમાં લાખો લોકો માર્યા ગયાં. જ્યારે યુદ્ધ ખતમ...


એમની વાત મૂકવાની ઢબ જ એટલી પ્રભાવી હતી કે સંસદમાં જેટલી બોલવા ઊભા થાય ત્યારે તર્કબદ્ધ દલીલો અને જરૂર જણાય ત્યાં આક્રમકતા રજૂ કરે, ઘેરો અને પ્રભાવી અવાજ અને હિન્દી હોય કે અંગ્રેજી - ભાષા પરનો એમનો બેમિસાલ કાબૂ.

વિરોધી છાવણીમાં સોપો પડી જાય એવી તર્કબદ્ધ રીતે આવતીજતી દલીલો, જેટલી સાંભળવી ગમે અને એના વિચારોને તર્કને કબૂલ તેવી વાક્છટાધરાવતી વ્યક્તિત્વ હતા.

આમ છતાંય "He was not a man of the masses, he belonged to a special class" કદાચ એટલે જ પ્રેસથી માંડીને પાર્લામેન્ટ સુધી ગુંજતું અરુણ જેટલીનું નામ એમને અટલજી, અડવાણી કે નરેન્દ્ર મોદીની માફક લોકનેતા તરીકે પ્રસ્થાપિત ન કરી શક્યું.

પ્રેસ હોય કે પાર્લમેન્ટ અરુણ જેટલીની પકડ અને પ્રભાવ એ બધાં જ ક્ષેત્રમાં રહ્યાં. કદાચ એનું કારણ એ સર્વોચ્ચ અદાલતના એક સફળ વકીલ હતા એ પણ હોઈ શકે.

જેટલીના પિતા મહારાજ કિશેન જેટલી વકીલ અને પાકા કૉગ્રેસી હતા. આમ રાજકારણ સાથેનો ઘરોબો તેમને વારસામાં મળ્યો હતો.

સાથોસાથ રાજનીતિમાં કોઈ અલગ મત ધરાવતું હોય તો એ પ્રતિસ્પર્ધી છે, વિપક્ષ છે અને દુશ્મન નથી એ વાત પણ જેટલી સારી રીતે સમજતા હતા.

જેટલી એક ઍરિસ્ટ્રોકેટ, પ્રભાવક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અને રાજનીતિની કોઠાસૂઝવાળા નેતા હતા

આને કારણે દરેક પક્ષમાં તેમના મિત્રો હતા. ક્રિકેટ એમનો શોખ હતો. પોતે પણ ક્રિકેટ રમતા અને ક્રિકેટનો વહીવટ ચલાવતા.

દિલ્હી ક્રિકેટ ઍસોસિએશન અને બીસીસીઆઈ બંનેમાં એમણે કામ કર્યું હતું. ક્રિકેટ માટે કહેવાય છે કે "It is a gentlemen's game" ક્રિકેટ સદગૃહસ્થોની રમત છે.

આમેય કોઈ પણ રમત હાર્યા બાદ પણ પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી સાથે હાથ મિલાવી એમને અભિનંદન આપવાનું શીખવે છે.

પૂર્ણત: તો નહીં પણ અંશત: જેટલીમાં આ ગુણો ઊતરી આવ્યા હતા. આમ તો સ્લૅજીંગ અને મૅચફિકસીંગ જેવા શબ્દો જેની ડિક્શનરીમાં પ્રવેશ્યા છે એ ક્રિકેટ પણ હવે પૂરેપુરી તો જેન્ટલમેન ગેમ નથી રહી એટલે જેટલી પણ ક્યારેક-ક્યારેક અંચાઈ કરી લેતા હતા.

આમ છતાં જેટલી એક ઍરિસ્ટ્રોકેટ, પ્રભાવક અને રાજનીતિની કોઠાસૂઝવાળા નેતા હતા એમાં કોઈ શંકા નથી.

જેટલી જેટલી હતા અને લગભગ ૨૦૦૭થી માંડીને ૨૦૧૮ સુધી એમનો સુરજ સોળે કળાએ ખીલ્યો હતો. ભાજપના એ સારા સંકટમોચક જ નહીં પણ કેટલીક નીતિઓના પ્રેરક અને ઘડવૈયા પણ હતા. વ્યૂહરચના એમની આગવી તાકાત હતી.

છેલ્લેછેલ્લે ૨૦૧૭ની ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ માટે ઘોષણાપત્ર તૈયાર કરવાની ટીમમાં હું સંયોજક હતો ત્યારે એનો મુસદ્દો મંજૂર કરવા માટેની મેરેથોન ચર્ચા દરમિયાન એક-એક મુદ્દા પર અરુણ જેટલીના સ્પષ્ટ વિચારો અને એક ચોક્કસ દૃષ્ટિકોણ નજીકથી જોવાનો મોકો મળ્યો હતો.

તે વખતે તેમનું સ્વાસ્થ્ય થોડું કથળવા માંડ્યું છે એવાં ચિહ્નો મારી નજરમાંથી છટકી નહોતાં શક્યાં. મને સ્પષ્ટ લાગતું હતું કે "ઑલ ઇઝ નોટ વૅલ."

પણ આજે વાત કરવી છે પ્રમોદ મહાજનની

પ્રમોદ મહાજન (વચ્ચે )

મારા એમની સાથેના પરિચયની શરૂઆત કેશુભાઈની સરકાર વખતે થઈ. એ વખતે ખજુરાહો કાંડ થયો અને શંકરસિંહ વાઘેલા બળવાની નેતાગીરી લઈને મેદાને પડયા ત્યારે દિલ્હીથી આ આખાય સંકટને સમજવા અને એમાંથી માર્ગ કાઢવા બે યુવા નેતાઓને મોકલવામાં આવ્યા હતા.

આ બે યુવા નેતાઓ એટલે કે અત્યારના ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી વેંકૈયાનાયડુ અને દિવંગત પ્રમોદ મહાજન. પ્રમોદ મહાજનની ઉંમર એ વખતે આશરે ૪૬ વર્ષ હશે.

આ બન્ને નેતાઓને ગુજરાતી આવડે નહીં. વેંકૈયાનાયડુને તો બિલકુલ ન ફાવે. એટલે કેશુભાઈ તરફી ધારાસભ્યોના કેમ્પમાં તેમની ચર્ચાઓનો દોર ચાલે તેમાં અંગ્રેજી કે હિન્દીમાંથી ગુજરાતીમાં તરજુમો કરી વાત મૂકવાનું દુભાષીયા તરીકેનું કામ મારે ભાગે આવ્યું.

ભારતીય જનતા પાર્ટી જેવી શિસ્ત પ્રેરિત કૅડર-બેઝડ સિસ્ટમ અને શિસ્ત...


એમને સી.જે.એમ. (ચીફ જ્યુડિશિયલ મૅજિસ્ટ્રેટ) કોર્ટ તરફથી જામીન પણ મળી ગયા હતા, પરંતુ જેલમાંથી છુટકારો પહેલાં જ તેમના વિરુદ્ધ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો લાગુ કરી દેવાયો.

ડૉક્ટર કફીલના ભાઈ અદીલ અહેમદ જણાવે છે કે તેમની ધરપકડ અને એન.એસ.એ.ની કાર્યવાહી વિરુદ્ધ અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવામાં આવી છે, પરંતુ હજુ સુધી તેમને જામીન મળી શક્યા નથી.

અદીલ અહેમદ જણાવે છે કે હાઈકોર્ટમાં જામીન પર સુનાવણી અત્યાર સુધી 11 વાર ટળી ચૂકી છે. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં ડૉક્ટર કફીલની જામીન અરજી પર સુનાવણી હવે 27 જુલાઈએ થશે.

પાછલા વર્ષે ડિસેમ્બર મહિનામાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદો એટલે કે CAA વિરુદ્ધ ડૉક્ટર કફીલ ખાને અલીગઢ મુસ્લિમ વિશ્વવિદ્યાલયમાં કથિત રીતે ઉશ્કેરણીજનક ભાષણ આપ્યું હતું.

આ મામલામાં કફીલ વિરુદ્ધ અલીગઢના સિવિલ લાઇન્સ થાણામાં કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. 29 જાન્યુઆરીએ યુપી એસ.ટી.એફ.એ એમની મુંબઈથી ધરપકડ કરી હતી..

મથુરાની જેલમાં બંધ ડૉ. કફીલને 10 ફેબ્રુઆરીએ જામીન મળી ગયા હતા, પરંતુ ત્રણ દિવસ સુધી જેલમાંથી તેમની મુક્તિ થઇ ન શકી અને એ દરમિયાન અલીગઢ જિલ્લા વહીવટીતંત્રએ એમના ઉપર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો (NSA નેશન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લ સિક્યૉરિટી ઍક્ટ) લાદી દીધો.

યુપી એસ.ટી.એફ. (સ્પેશિયલ ટાસ્ક ફૉર્સ) ડૉક્ટર કફીલની અત્યાર સુધી બે વાર ધરપકડ કરી ચૂકી છે. યુપી એસ.ટી.એફ.ના આઈ.જી. (ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ) અમિતાભ યશે બીબીસીને જણાવ્યું :

"કફીલ વિરુદ્ધ અલીગઢમાં મામલો નોંધાયો હતો અને તેઓ વોન્ટેડ ગુનેગાર હતા. એમની અમે મુંબઈથી ધરપકડ કરી અલીગઢ પોલીસને સોંપી દીધા હતા. એ પહેલાં એમની ગોરખપુરના બીઆરડી મેડિકલ કૉલેજ મામલામાં પણ એસ.ટી.એફ. ધરપકડ કરી ચૂકી છે."

પરંતુ સૌથી મોટો સવાલ છે કે કોર્ટમાંથી જામીન મળ્યા છતાં કફીલ ખાનની મુક્તિમાં ત્રણ દિવસનો સમય કેવી રીતે લાગી ગયો અને જામીન પછી પણ તેમના ઉપર NSA  કેવી રીતે લાગુ કરી દેવાયો ?

કફીલના પરિવારજનો સુપ્રીમ કોર્ટનો હવાલો આપી આરોપ લગાવી રહ્યા છે કે રાજ્ય સરકારના ઇશારે આ કાર્યવાહી થઈ છે. જ્યારે કે કોર્ટનો આદેશ છે કે જામીન મળ્યા બાદ NSA ન લગાવી શકાય.

NSAનો ગાળો ત્રણ મહિના લંબાવાયો

ડૉ. કફીલ ઉપર ત્રણ મહિના માટે રા.સુ.કા લંબાવવાનો પત્ર

કફીલના ભાઈ અદીલ ખાન કહે છે, "10 ફેબ્રુઆરીએ સાંજે ચાર વાગ્યે કોર્ટે કફીલ ખાનને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાના નિર્દેશ આપ્યા હતા, પરંતુ કોર્ટના આદેશ બાદ પણ તેમને છોડવામાં ન આવ્યા. જામીન પછી NSA લાગુ નથી કરી શકાતો તે સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય છે."

"ડૉક્ટર કફીલ વિરુદ્ધ જે પણ કેસ છે એ બધામાં તેમને જામીન મળી ચૂક્યા છે. તેમ છતાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો કેવી રીતે લગાવી દેવાયો એ સમજની બહાર વાત છે."

અલીગઢ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર આ મામલે ફક્ત એટલું જ કહે છે કે તેમના વિરુદ્ધ ઉશ્કેરણીજનક ભાષણ આપવાનો કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે અને હવે હાઈકોર્ટ જ આ વિષયમાં સાચા-ખોટાનો નિર્ણય કરશે.

પરંતુ આ મામલે સરકારી વકીલ મનિષ ગોયલ બીબીસી સાથે વાતચીતમાં કહે છે, "એનએસએ વધારવાનો નિર્ણય ઍડવાઇઝરી બોર્ડ કરે છે, એકલી સરકારનો નિર્ણય નથી હોતો. ઍડવાઇઝરી બૉર્ડમાં અગ્રણી લોકો હોય છે, કાયદાના નિષ્ણાત હોય છે."

"એન.એસ.એ. ફક્ત ત્રણ મહિના માટે હોય છે. ત્યાર પછી તેને ત્રણ-ત્રણ મહિના માટે વધારવામાં આવે છે. દર વખતે વધારવાનો ફેસલો ઍડવાઈઝરી બોર્ડની મંજૂરીથી જ થાય છે. કફીલ ખાનના કેસમાં એન.એસ.એસ. એકવાર વધારવામાં આવી ચૂક્યો છે એનો મતલબ કે આરોપમાં ગંભીરતા હશે એટલે જ એવું થયું છે."

ડૉક્ટર કફીલ ખાનની રા.સુ.કા.માં ધરપકડનો સમયગાળો 13 એપ્રિલે પૂરો થવાનો હતો, પરંતુ પહેલી એપ્રિલે જ ઍડવાઇઝરી બોર્ડએ રાસુકાનો સમયગાળો ત્રણ મહિના વધારવાની મંજૂરી આપી દીધી.

ડૉક્ટર...


એમા શાર્ડલો હડસન બે બાળકોનાં માતા છે. તેમને પાંચ વર્ષની એક દીકરી અને બે વર્ષનો દીકરો છે. તેઓ બંનેને દૂધ પીવડાવે છે.

એમા માને છે કે દૂધ પીવડાવવાથી એમનાં બાળકો તંદુરસ્ત રહે છે અને જલ્દી બીમાર નથી પડતાં.

બ્રિટનમાં એવી સલાહ આપવામાં આવે છે કે, જ્યાં સુધી મા અને બાળક ઇચ્છે, ત્યાં સુધી સ્તનપાન કરાવી શકાય છે.

બ્રિટનની સ્વાસ્થ્ય એજન્સી નેશનલ હેલ્થ સર્વિસે એવી કોઈ સમય મર્યાદા નકકી કરી નથી કે, ક્યારે સ્તનપાન કરાવવાનું બંધ કરી દેવું જોઈએ.

છ મહિનાની ઉંમર સુધી બાળકને માત્ર માતાનું દૂધ પીવડાવવાની જ સલાહ આપવામાં આવે છે. છ મહિના પછી દૂધ પીવડાવવાની સાથે સાથે બીજું ભોજન આપી શકાય છે.

સ્તનપાનનાં ફાયદા

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે સ્તનપાન, મા અને બાળક બંને માટે ફાયદાકારક છે. માનું દૂધ બાળકોને ઇન્ફૅક્શન, ઝાડા અને ઊલટીથી બચાવે છે.

જે બાળકો માતાનું દૂધ પીતા હોય તેમને આગળ જઈને જાડાપણું અને બીજી બીમારીઓનું જોખમ ઓછું રહે છે. દૂધ પીવડાવવું માતા માટે પણ ફાયદાકારક છે.

આનાથી સ્તન અને ગર્ભાશયનું કૅન્સર થવાનું જોખમ ઘટી જાય છે, પણ સ્તનપાન ક્યાં સુધી કરાવવું જોઈએ?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

માતાએ ક્યાં સુધી સ્તનપાન ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રાવવું જોઈએ એ અંગે કોઈ સલાહ હજુ સુધી આપવામાં આવી નથી.

નેશનલ હેલ્થ સર્વિસની વેબસાઇટના જણાવ્યા અનુસાર, ''તમે અને તમારું બાળક ઇચ્છો, ત્યાં સુધી સ્તનપાનનો લાભ લઈ શકો છો.''

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનનું માનવું છે કે, સ્તનપાન બે વર્ષની ઉંમર કે એથી વધુ સમય સુધી કરાવવું જોઈએ.

બાળકને વધારાનું પોષણ

પણ રૉયલ કૉલેજ ઑફ પેડિયાટ્રિક્સ ઍન્ડ ચાઇલ્ડ હેલ્થ સાથે જોડાયેલા ડૉક્ટર મૈક્સ ડેવી જણાવે છે, ''એ વાતના ઘણાં ઓછા પુરાવા મળ્યા છે કે બે વર્ષની ઉંમર પછી સ્તનપાનથી બાળકને વધારાનું કોઈ પોષણ મળ્યું હોય.''

તેઓ જણાવે છે, "બે વર્ષની ઉંમર પછી બાળકને એના ડાયટ દ્વારા જ તમામ પોષક તત્વ મળવા જોઈએ માટે આ ઉંમરમાં સ્તનપાનથી બાળકને વધારાનો કોઈ ફાયદો મળતો નથી.''

મા, બાળકને આગળ દૂધ પીવડાવવા માગે છે, બંધ કરી દેવા માગે છે કે ઓછું કરી દેવા માગે છે એ નિર્ણય તેનો પોતાનો છે.

આ વાતોમાં માનું કામ પર પાછા ફરવું, કુટુંબ અને મિત્રોનો સહયોગ, બ્રેસ્ટ ફિડિંગ કરાવવામાં સહજતા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે.

ડૉક્ટર ડેવી જણાવે છે કે સ્તનપાન કરાવવું એ એક વ્યક્તિગત બાબત છે.

તેમનું કહેવું છે, ''આ માતા અને બાળક વચ્ચેનાં જોડાણને મજબૂત બનાવવામાં મદદ કરે છે. આનાથી કોઈ નુકસાન તો થતું જ નથી. કુંટુંબને પોતાને જે અનૂકુળ હોય તે મુજબ કરવું જોઈએ.''

બ્રેસ્ટ ફિડિંગ સાથે જોડાયેલા સવાલો

વાસ્તવિકતા એ છે કે બ્રિટનમાં લગભગ 80 % સ્ત્રીઓ સ્તનપાન કરાવવાનું શરૂ તો કરે છે, પણ એમાંથી કેટલીક તો બાળકના જન્મના થોડાંક અઠવાડિયા બાદ જ બંધ કરી દે છે.

છ વર્ષની ઉંમર સુધી માત્ર એક તૃતીયાંશ બાળકોને જ માતાનું દૂધ મળી શકે છે. 12 વર્ષની ઉંમર સુધી આ આંકડો ઘટીને 0.5 % સુધી આવી જાય છે.

2016માં છપાયેલા એક આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસ અનુસાર, બ્રિટનની મહિલાઓ દુનિયામાં સૌથી ઓછા સમય સુધી સ્તનપાન કરાવે છે.

બાળકોના આરોગ્ય સાથે જોડાયેલા નિષ્ણાતો જણાવે છે કે ઘણી વખતે સ્ત્રીઓને સ્તનપાન કરાવવાની શરૂઆત વખતે મુશ્કેલીઓ આવી શકે છે અને જરૂરી નથી કે દર વખતે એમને યોગ્ય સલાહ અને સહયોગ મળે.

ઘણી વખતે સ્ત્રીઓ જાહેરમાં સ્તનપાન કરાવવામાં શરમ અને સંકોચ અનુભવતી હોય છે, એટલે જ તેઓ સ્તનપાન કરાવવાનું બંધ કરી દે છે.

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે, ''ઘણી વખતે સ્ત્રીઓ સ્તનપાન કરાવી શકતી નથી કે કરાવવા માગતી નથી આપણે એ વાતનું પણ માન રાખવું જોઈએ.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમાં કાન્તિ ભટ્ટ અને શીલા ભટ્ટના અવનવા, રસપ્રદ, રોમાંચક અને ક્યારેક રુંવાડા ઊભા કરી દે એવા અહેવાલો પ્રકાશિત કરવામાં આવતા હતા. કાન્તિ ભટ્ટે 92 દેશોમાં રિપોર્ટિંગ કર્યું હતું!

કાન્તિ ભટ્ટ અને શીલા ભટ્ટ ભારતના જુદા-જુદા વિસ્તારોમાં અને દુનિયાના જુદા-જુદા દેશોમાં ફરતાં રહેતાં રસપ્રદ અહેવાલો અને વિખ્યાત વ્યક્તિઓના ઈન્ટરવ્યૂઝ પણ લઈ આવતાં હતાં. એ બધું વાંચીને થતું કે જિંદગી તો આવી હોવી જોઈએ.

એ વખતે હું મારા મોટા ભાઈ પ્રવીણભાઈની સાથે દુકાનમાં કામ કરતો.

એ દુકાનમાં પાન બનાવવાથી માંડીને ગોળીવાળી દેશી સોડા ભરવાના કામની સાથે વચ્ચે-વચ્ચે સાઇકલના પંક્ચર સાંધી આપવા સહિતનાં વિવિધ કામ મોટા ભાઈની સાથે કરતો અને જરૂર પડે ત્યારે મારા પિતાને મદદ કરવા માટે વાડીએ એટલે કે ખેતરે પણ જતો.

કાન્તિ ભટ્ટને પણ પત્રો લખતો

પ્રવીણભાઈને વાંચનનો બહુ શોખ હતો એટલે તેમણે દુકાનના એક ભાગરૂપે સર્ક્યુલેટિંગ લાઇબ્રેરી પણ કરી હતી. એ લાઇબ્રેરીનાં તમામ પુસ્તકો અમે બંને ભાઈએ વાંચી નાખ્યાં હતાં.

એ દિવસોમાં દુકાનમાં કામ કરતા-કરતા કે વાડીમાં પાવડો લઈને પાણી વાળતા-વાળતા કે પીઠ પાછળ કાપો બાંધીને કપાસ કે મગફળી વીણતા-વીણતા મનમાં તો એ જ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વિચારો ચાલતા હોય કે કોઈ પણ રીતે પત્રકાર બનવું જોઈએ.

આવા વિચારો મને ધક્કો મારતા અને દુકાનેથી રાતે એકાદ વાગ્યે ઘરે પહોંચ્યા પછી હું પત્રકાર બનવાના ધખારાને કારણે કલમ-કાગળ લઈને પત્રો લખવા માંડતો હતો.

એ વખતે મેં મોકલેલા પત્રો રાજકોટનાં અખબારોમાં વાચકોના ચર્ચાપત્ર વિભાગમાં છપાય તો ય જલસો પડી જતો!

આ રીતે હું કાન્તિ ભટ્ટને પણ પત્રો લખતો રહેતો અને ક્યારેક કાન્તિભાઈ એનો જવાબ પણ આપતા હતા.

કાન્તિ ભટ્ટ સાથે મુલાકાત

એક વાર કાન્તિભાઈએ મારા પત્રનો જવાબ આપ્યો. એમાં તેમણે લખ્યું હતું,"ભાઈ તમારી ભાષા અને વિચારો પરથી લાગે છે કે તમે પત્રકાર બની શકો એમ છો."

બાય ધ વે, મારું નામ અશ્વિનકુમાર હતું, પણ મને પત્રકાર બનાવ્યા પછી કાન્તિભાઈએ એમ કહીને મારું નામ આશુ પટેલ કરી નાખ્યું કે પત્રકારનું નામ મોઢે ચડી જાય એવું હોવું જોઈએ! બંદા તો સાતમા આસમાનમાં વિહરવા લાગ્યા!

મેં મારા પિતાને કહ્યું કે મારે પત્રકાર બનવું છે એટલે મને બહાર જવાની પરવાનગી આપો.

પણ એ વખતે મારું 18મું વર્ષ ચાલતું હતું અને મેં ધોરણ 12 પણ પૂરું કર્યું નહોતું એટલે મારાં માતાપિતાને ચિંતા થઈ અને તેમણે બહાર જવા દેવાની ના પાડી.  એ વખતે મારા મોટા ભાઈ મારી વહારે આવ્યા.

તેમણે કહ્યું,"મને એનામાં વિશ્વાસ છે. તેને જવા દો. તે પોતાનો રસ્તો કાઢી લેશે."

હું માનું છું કે મારા મોટા ભાઈ પ્રવીણભાઈ મારી જેમ બહાર નીકળ્યા હોત તો મારાથી મોટા લેખક થયા હોત! એ રીતે હું કાન્તિભાઈ સુધી પહોંચ્યો.

નોકરી

કાન્તિભાઈએ મારા પર લખેલો પત્ર તેમને બતાવ્યો.

કાન્તિભાઈએ કહ્યું,"ભલા માણસ, પહેલાં ગ્રેજ્યુએશન તો પૂરું કરી લો! જોકે શીલાબહેન અને 'અભિયાન'ના એક્ઝિક્યુટિવ એડિટર હસમુખ બારોટે મને ટ્રેઈની રિપોર્ટર તરીકે નોકરી આપી."

એ પછી બીજા દિવસે સવારે કાન્તિભાઈએ મને કહ્યું, "તારે એક જગ્યાએ રિપોર્ટિંગ માટે જવાનું છે. હું તો ઉત્સાહમાં આવી ગયો."

તેમણે આગળ અત્યંત સહજતાથી કહ્યું, "બપોરે સાન્તાક્રુઝ ઍરપૉર્ટ પહોંચી જજે ત્યાં તને હિઝ હાઈનેસ આગા ખાન ટ્રસ્ટના ઝીનત ભગત મળશે."

તેમનો નંબર લખી લે. તેમની સાથે ફોન પર વાત કરીને ઍરપૉર્ટમાં ક્યાં મળવાનું છે એ નક્કી કરી લેજે. આપણે તો એસ.ટી.ની બસમાં કે વધીને ટ્રેનમાં જ પ્રવાસ કર્યો હતો.  મુંબઈમાં સાન્તાક્રુઝ ઍરપૉર્ટ ક્યાં આવ્યું એ પણ ખબર નહોતી.

અવસર

કાન્તિભાઈના ઘરે પહેલી વાર ગયો ત્યારે પણ મારા કઝિન શારદાબેન મને લઈ ગયા હતા!

એ દિવસે જિંદગીનાં પહેલાં રિપોર્ટિંગમાં જવાના...


એમાં કોઈ આશ્ચર્ય નથી કે, જ્યારે એક અબજ લોકોને કોવિડ-19ની રસી આપવાની વાત હોય, ત્યારે મહત્વાકાંક્ષાનો અભાવ નથી.

કોરોના વાઇરસની રસીના 500 મિલિયન ડોઝ મેળવીને અને ઉપયોગ કરવાની સાથેસાથે જુલાઈ 2021 સુધી 250 મિલિયન લોકોનું રસીકરણ કરવાની ભારતની યોજના છે.

દર વર્ષે મોટી સંખ્યામાં લોકોનું રસીકરણ કરવાના ટ્રેક રેકર્ડના કારણે આ વિશ્વાસ દ્રઢ થઈ જાય છે.

ભારતનો 42 વર્ષ જૂનો રસીકરણ કાર્યક્રમ વિશ્વના સૌથી મોટા આરોગ્ય કાર્યક્રમોમાં સ્થાન પામે છે, જેમાં 55 મિલિયન લોકોને ટાર્ગેટ કરવામાં આવે છે, જે મુખ્યત્વે નવજાત બાળકો અને સગર્ભા સ્ત્રીઓ હોય છે, જેઓ એક ડઝન રોગોથી રક્ષણ મેળવવા દર વર્ષે વિવિધ રસીઓના આશરે 390 મિલિયન ડોઝ લે છે.

આ રસીઓને સ્ટોક અને ટ્રેક કરવા માટે દેશમાં સુદ્રઢ ઇલેક્ટ્રૉનિક સિસ્ટમ પણ છે.

નિષ્ણાતો મુજબ આ બધું હોવા છતાં કોરોના વાઇરસ સામે એક અબજ લોકોનું રસીકરણ કરવું, જેમાં પહેલીવાર પુખ્ત વયના કરોડો લોકો પણ હશે, એક મોટો અને અનપેક્ષીત પડકાર બની રહેશે.

ભારતમાં 30 સંસ્થાઓ કોરોના રસી પર કામ કરી રહી છે, જેમાં પાંચ ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં છે. આમાં ઑક્સફર્ડ- ઍસ્ટ્રાઝેનેકાની રસી પણ સામેલ છે.

જેનું પરીક્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષણ સીરમ ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયા દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે અને સ્વદેશી રસી જે ભારત બાયો-ટૅક દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.

ભારતના બાયૉટેકનૉલૉજી વિભાગના સચિવ ડૉ. રેણુ સ્વરૂપ કહે છે, "અમારી સૌથી મોટી પ્રાથમિકતા છે કે રસી સ્વદેશી હોય."

ફૅલો ઑફ રૉયલ સોસાયટી ઑફ લંડનમાં નિમણૂક પામનાર પ્રથમ ભારતીય મહિલા માઇક્રોબાયૉલૉજિસ્ટ ગગનદિપ કાંગ કહે છે, "વિવિધ રસીમાંથી એકની પસંદગી કરવી હોય અથવા વિતરણની સમસ્યા હોય કે પ્રથમ રસી આપવા માટે લોકોની પસંદગી કરવાનું હોય, દરેક વાત એક પડકાર છે."

સમગ્ર કસરતના જે જટીલ પાસાઓ છે, તેને અમે ઓછું આંકી રહ્યા છે. ભારતના પચાસ ટકા લોકોનું રસીકરણ કરવામાં ઘણાં વર્ષો નીકળી જશે.

કેટલાક મુખ્ય પડકારો આ પ્રકારે છે:

સપ્લાય ચેઇન અને લૉજિસ્ટિક્સ

BBC

ભારતમાં લગભગ 27,000 કોલ્ડ ચેઇન સ્ટોર્સ છે, જ્યાંથી સ્ટોક કરવામાં આવેલ રસીઓ આઠ મિલિયન કરતાં પણ વધુ સ્થળો સુધી પહોંચી શકે છે. (કહેવાતી કોલ્ડ ચેઇનમાં લગભગ દરેક રસીનું 2 થી 8 ડિગ્રી તાપમાનમાં પરિવહન અને વિતરણ કરવામાં આવે છે). પરતું, શું તે પૂરતું રહેશે?

સિરીંજને ફરીથી ઉપયોગ કરતા અટકાવવા અને બીજા કોઈને ચેપ ન લાગે તે માટે ભારતને ઑટો-ડિસૅબલ્ડ સિરીંજની મોટી સંખ્ચામાં જરૂર પડશે. દેશ  સૌથી મોટી સિરીંજ ઉત્પાદકનું કહેવું છે કે વધતી માંગને પહોંચી વળવા માટે તેઓ આવતા વર્ષ સુધીમાં આવી અબજ સિરીંજ બનાવશે.

બીજો મોટો પ્રશ્ન છે તબીબી કાચની શીશીઓ સરળતાથી અને પૂરતાં પ્રમાણમાં કઈ રીતે મળશે. સાથે સામૂહિક રસીકરણ અભિયાનના કારણે મોટા પ્રમાણમાં જે વિશાળ મેડીકલ કચરો નીકળશે તેના નિકાલનું શું થશે?

આશરે 40 લાખ ડૉકટરો અને નર્સો ભારતના રસીકરણ કાર્યક્રમને બળ આપે છે, પરંતુ કોવિડ રસીકરણ કાર્યક્રમ માટે વધુ લોકોની જરુર હશે.

દેશના અગ્રણી બાયોટૅકનૉલૉજી એન્ટરપ્રાઇઝ બાયોકોનના સ્થાપક કિરણ મઝુમદાર શો કહે છે, ગ્રામીણ ભારતમાં આપણે કઈ રીતે (તમામ સંસાધનો પહોંચાડવા) કરીશું તે અંગે મને ચિંતા થાય છે.

શરુઆતમાં રસી કોણ મળશે?

આવતા વર્ષે રસી પુરવઠો બહુ મર્યાદિત હશે અને કોણે પહેલી રસી આપવી તેનો નિર્ણય કરવો મુશ્કેલ બની રહેશે.

આરોગ્ય પ્રધાન હર્ષવર્ધને જણાવ્યું હતું કે ખાનગી અને સરકારી આરોગ્ય કર્માચારીઓ અને અન્ય વિભાગોના ફ્રન્ટલાઈન વર્કરોને સૌથી પહેલાં રસી આપવામાં આવશે.

નિષ્ણાતો મુજબ આ સરળ નહી રહે. રોગચાળા નિષ્ણાંત ડૉ. ચંદ્રકાંત લહારીયા કહે છે, "આપણી પાસે ક્યારેય રસીનો પૂરતો પુરવઠો નહીં હોય. રસી માટે...


એમાં કોઈ આશ્ચર્યની વાત નથી કે લોકોને કૉંગ્રેસની એકતા દેખાય છે. પછી તે ટૅક્સી ડ્રાઇવર હોય, હોટલના કર્મચારી કે પછી કલપેટ્ટામાં રાહુલે ઉમેદવારી નોંધાવી ત્યારે તેમની આસપાસ રહેલા લોકો હોય.

વાયનાડમાં રાહુલ ગાંધીની ઉમેદવારીએ લઘુમતીના એક વર્ગને માર્ક્સવાદી કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી તરફ જતા અટકાવ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પહેલાં લઘુમતીઓને એ ડર હતો કે કેરળમાં કૉંગ્રેસ એટલી મજબૂત નથી કે ભારતીય જનતા પાર્ટીનો સામનો કરી શકે અને રાજ્યમાં સીપીએમના નેતૃત્વમાં લેફ્ટ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટની સરકાર ચાલે છે.

કેરળના રાજકારણના જાણકારોનું કહેવું છે કે રાજ્ય એકમના આગ્રહથી રાહુલના ચૂંટણી લડવાના નિર્ણય પહેલાં વાયનાડ બેઠક પર રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી ઓમેન ચાંડી અને વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા રમેશ ચેન્નીથલા વચ્ચે પોતાના મનપસંદ ઉમેદવારને ઊભા રાખવા મુદ્દે હોડ ચાલી રહી હતી.

રાજકીય વિશ્લેષક અને એશિયાનેટ ન્યૂઝના એડિટર ઇન ચીફ એમ. જી. રાધાકૃષ્ણને બીબીસીને કહ્યું, "રાહુલની ઉમેદવારીથી સ્થાનિક લઘુમતીના કૉંગ્રેસ પ્રત્યેના વલણથી ફેરફાર થયો અને તેમના કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી તરફના ઝોકને અટકાવવાનું કામ કર્યું છે."

"તેમજ તેનાથી સમાજના વિવિધ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વર્ગોમાં પાર્ટીની છબિમાં સુધારો થયો છે. સ્પષ્ટ છે કે રાહુલ ગાંધી મોદીવિરોધી રાજનીતિના પ્રતીક તરીકે ઊભર્યા છે."

પરંતુ માત્ર લઘુમતીઓ જ આ લોકસભા બેઠક પર રાહુલ ગાંધીની ઉમેદવારીથી ઉત્સાહિત છે એવું નથી.

'રાહુલ ગાંધી બહારના નથી'

કલપેટ્ટા રોડ શૉ દરમિયાન આસપાસ ઊભેલા લોકોમાંથી એકને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે રાહુલ ગાંધી બહારની વ્યક્તિ છે, એવા એનડીએના ઉમેદવારના આરોપ પર તમારે શું કહેવું છે?

તો તેમણે કહ્યું, "રાહુલ ગાંધી બહારની વ્યક્તિ નથી. એક ભારતીય છે. અમારા નેતા છે. અમારે એક ઉદારવાદી નેતા જોઈએ છે. તેથી અમે અહીં રાહુલ ગાંધીનું સમર્થન કરી રહ્યા છીએ."

અયપ્પા સ્વામીના સબરીમાલા મંદિરમાં રજસ્વલા મહિલાઓના પ્રવેશ બાબતે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશને અમલમાં મૂકવાના લેફ્ટ ફ્રન્ટ સરકારના કડક વલણે હિંદુઓના એક મોટા વર્ગને ભાજપ તરફ ધકેલી દીધો હતો.

સામાજિક આધાર પર હિંદુઓની પાર્ટી મનાતી સીપીએમમાંથી પણ ઘણો હિંદુ વર્ગ અલગ થયો હતો, કારણ કે તેમણે મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશનું સમર્થન કર્યું હતું.

આ સમયે કૉંગ્રેસને ભાજપની 'બી' ટીમ પણ કહેવામાં આવી, કારણ કે તેમણે પણ મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશ મુદ્દે પરંપરા ચાલુ રાખવાનું સમર્થન કર્યું હતું. તેનાથી લઘુમતીઓ કૉંગ્રેસથી થોડા સમય માટે દૂર થઈ ગઈ હતી.

એવું લાગે છે કે કૉંગ્રેસે ત્યારે જે તક ઝડપી લીધી હતી તેનો હવે તેને ફાયદો થઈ રહ્યો છે, કારણ કે ભાજપની જેમ કૉંગ્રેસે એલડીએફના વલણના વિરોધમાં હિંસક રીત અપનાવી નહોતી.

કૉંગ્રેસના એક નેતાએ નામ નહીં આપવાની શરતે કહ્યું, "તેમની ઉમેદવારીથી લોકો અમારી પાર્ટીના સમર્થનમાં વધુ વિશ્વાસ મૂકશે તેની અમને ખાતરી છે."

તામિલનાડુ, કર્ણાટકમાં અસર થઈ રહી નથી

એક તરફ કેરળના એકમને રાહુલ ગાંધીની ઉમેદવારીનો જેટલો લાભ થઈ રહ્યો છે તેવો પડોશી રાજ્યો કર્ણાટકના મૈસૂર અને ચામરાજનગર તેમજ તામિલનાડુના થેની અને નીલગિરિમાં નથી દેખાતો.

(કેરળના વાયનાડની લોકસભા બેઠક તામિલનાડુ અને કર્ણાટક સાથે ત્રણ રાજ્યો સાથે મળીને બની છે.)

સમગ્ર દક્ષિણ ભારતમાં રાહુલની હાજરીથી થઈ રહેલી અસરના કૉંગ્રેસના નેતાઓના દાવાથી કર્ણાટક અને તામિલનાડુ રાજ્યોની સ્થિતિ વિપરીત છે.

આ બંને રાજ્યોમાં કૉંગ્રેસના નેતા આ મુદ્દે કોઈ ચર્ચા કરવા માગતા નથી. જેથી કેરળમાં તેમના સમકક્ષોને કોઈ શરમ ન અનુભવવી પડે.

ચેન્નઈ સ્થિત ઑબ્ઝર્વર રિસર્ચ ફાઉન્ડેશનના નિદેશક એન. સત્યમૂર્તિએ કહ્યું કે, "ડીએમકે પ્રમુખ એમ. કે. સ્ટાલિન પ્રથમ વ્યક્તિ હતી કે...


એમાં કોઈ શંકા નથી કે આ સમૃદ્ધ થઈ રહેલી દુનિયા માટે આ સારા સમાચાર છે.

1990થી 2015 સુધીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ગરીબી રેખા નીચે જીવનારા લોકોની સંખ્યા 190 કરોડથી ઘટીને 73 કરોડ 50 લાખ થઈ ગઈ છે.

એનો અર્થ એવો થયો કે દુનિયાની વસતિના જે ભાગને વ્યાખ્યા પ્રમાણે ગરીબ માનવામાં આવે છે, એ આ સમયગાળા દરમિયાન 36 ટકાથી ઘટીને 10 ટકા થઈ ગયો છે.

વ્યાખ્યા પ્રમાણે 1.90 અમેરિકન ડૉલર અથવા તેનાથી પણ ઓછી રકમમાં પ્રતિદિન ગુજરાન ચલાવનાર વ્યક્તિને ગરીબી રેખા નીચે ગણવામાં આવે છે.

જોકે, ગરીબી સામે લડવાની કહાણી આપણે જેટલી દેખાય છે એટલી આસાન નથી.

'બે અલગ ગતિઓ'

ગરીબી રેખાનું ધોરણ નક્કી કરનારા અર્થશાસ્ત્રીઓએ બીબીસીને જણાવ્યું કે હાલ વિકાસને લઈને જે નીતિઓ બની છે તે યોગ્ય રીતે ગરીબો સુધી પહોંચતી નથી અને તેમને કામ આવી રહી નથી.

વિશ્વ બૅન્કના સિનિયર વાઇસ પ્રૅસિડૅન્ટ રહેલા માર્ટિન રવાલિયન કહે છે, "વધતી અસમાનતા આપણા માટે ગરીબી દૂર કરવા અને વ્યાપક સામાજિક પ્રગતિના રસ્તામાં પડકારો પેદા કરી રહી છે."

વિશ્વ બૅન્કના કહેવા પ્રમાણે સમુચિત વિકાસનો અભાવ, આર્થિક સુસ્તી અને હાલમાં થયેલા સંઘર્ષોને કારણે કેટલાક દેશોની પ્રગતિની રફતારમા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં અડચણો આવી છે.

ચીન અને ભારતમાં જ્યાં કુલ એક અબજ લોકોને હવે ગરીબની શ્રેણીમાં ન મૂકી શકાય, તેવી રીતે સબ-સહારા આફ્રિકાના દેશોમાં અત્યંત ગરીબીમાં રહેતા લોકોની સંખ્યા આજે 25 વર્ષ પહેલાંની સરખામણીએ વધી છે.

વિશ્વ બૅન્કમાં પોવર્ટી ઍન્ડ ઇક્વિટી ગ્લોબલ પ્રૅક્ટિસનાં વૈશ્વિક નિદેશક કેરોલિના સાંચેઝ-પારામો કહે છે, "છેલ્લા લગભગ એક દાયકામાં આપણે વિશ્વમાં પ્રગતિની બે અલગ-અલગ રફતારો જોઈ રહ્યા છીએ."

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે તેના માટે ચાર કારણો જવાબદાર છે.

1. આર્થિક પ્રગતિની અલગ-અલગ રફતાર

કેટલાક વિસ્તારો અંગે વર્ષ 2018માં કરાયેલું અનુમાન

656 મિલિયનલોકો પ્રતિદિન રૂ. 150 કે તેના કરતા ઓછા પૈસે જીવન વિતાવે છે

સબ-સહારન આફ્રિકા
437 મિલિયન

દક્ષિણ એશિયા121 મિલિયન

પૂર્વ એશિયા અને પ્રશાંત ક્ષેત્ર34 મિલિયન

લેટિન અમેરિકા અને કેરેબિયન વિસ્તાર26 મિલિયન

મધ્ય પૂર્વ અને ઉત્તર આફ્રિકા25 મિલિયન

કેરોલિના કહે છે, "એક દાયકામાં બુનિયાદી સ્તર પર સબ-સહારા આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકામાં પૂર્વ તથા દક્ષિણ એશિયાની સરખામણીએ ગ્રોથ ઓછો રહ્યો છે."

"જ્યારે દેશ પ્રગતિ નથી કરતા ત્યારે ગરીબી હટાવવાની દિશામાં આગળ વધવું મુશ્કેલ થઈ જાય છે. અહીં ગરીબી પુનર્વિતરણ માધ્યમ દ્વારા હટાવી શકાય છે જે ખૂબ જ મુશ્કેલ છે."

2. સૌનો વિકાસ

ગરીબી હટાવવા માટે સતત આર્થિક પ્રગતિ કરવી એક જરૂરી શરત છે. જોકે, કેરોલિના કહે છે કે આ એકમાત્ર શરત નથી.

અનેક દેશોનો ગ્રોથ પર્યાપ્ત રીતે સમાવેશક રહ્યો નથી કારણ કે ત્યાં મૂડી પર વધારે જોર આપનારા ઉદ્યોગો છે. જે અપેક્ષા પ્રમાણે ઓછી નોકરીઓ પેદા કરે છે.

ઉદાહરણ તરીકે સબ-સહારા આફ્રિકામાં આવી સ્થિતિ છે.

કેરોલિના કહે છે, "ગરીબો માટે શ્રમ જ આવકનો મુખ્ય સ્રોત છે. તેથી શ્રમિકોને અવસરો નહીં મળે તો ગરીબીમાં ક્યારેય ઘટાડો જોવા નહીં મળે."

3. આધારભૂત સુવિધાઓ

અર્થવ્યવસ્થા ત્યારે સંપન્ન થાય છે જ્યારે લોકો પાસે માત્ર આવક જ નહીં પરંતુ શિક્ષણ, ફાઇનાન્સ અને સારા આધારભૂત માળખાની સુવિધાઓ હોય.

કેરોલિના કહે છે, "તેનાથી પણ વિકાસમાં તમામ લોકો સામેલ થાય તેની સંભાવના ઘટી જાય છે."

તેઓ દક્ષિણ અને પૂર્વ એશિયામાં મલેશિયાનું ઉદાહરણ આપતા કહે છે, "અહીં એકસાથે અનેક વસ્તુઓ થઈ રહી છે."

આંતરાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર 2013થી મલેશિયામાં ગરીબીનો દર શૂન્ય છે પરંતુ દેશનાં ધોરણો અનુસાર નથી.

બ્રાઝીલમાં સફળ નાણાં ટ્રાન્સફર કાર્યક્રમને કારણે ગરીબી પહેલાં ઘટી ગઈ પરંતુ...


એમાં દાવો કરાયો હતો કે અમેરિકન અખબાર 'ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ'માં ભારતના પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભાની ચૂંટણીના પરિણામોનું વિવેચન કરી મુખ્ય કારણોની યાદી બનાવાઈ છે.

એ યાદી અનુસાર દર્શાવાયું હતું કે આખરે કયાં કારણોને લીધે આ ચૂંટણીઓમાં ભાજપનો પરાજય થયો.

શૅર કરાઈ રહેલા આર્ટિકલ અનુસાર ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સે ભારતીય મતદારોની માનસિક્તા જાણવા પ્રયાસ કર્યો અને જણાવ્યું કે મોદી સરકારે આ પરિણામ પરથી શો બોધપાઠ લેવો જોઈએ.

આ 'લેખ' તસવીરો અને ટૅક્સ્ટ સાથે અંગ્રેજી સહિત હિંદીમાં પણ પોસ્ટ કરાયો છે. ઉપરાંત તેને વૉટ્સઍપ પર પણ શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

કેટલાક લોકોએ આ લેખનો સાર કંઈક આ રીતે લખ્યો છે, 'ભારતીય મતદાર અંત્યત સંકુચિત માનસિક્તા ધરાવે છે અને હંમેશાં ફરિયાદ કરતા રહે છે. તેમને પોતાની સમસ્યાઓનો ઉકેલ તત્કાલ જોઈતો હોય છે. તેઓ લાંબાગાળાની યોજનામાં વિશ્વાસ ધરાવતા નથી.'

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ કથિત લેખમાં શું લખ્યું છે?

આ લેખના અંતે એવું પણ લખાયું છે, વડા પ્રધાન તરીકે મોદીએ ઘણાં કામો કર્યાં છે. પણ ભારતના લોકો તેમનાં કાર્યોની પ્રશંસા નથી કરતા.

લેખની હકીકત

અમારી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે લેખ ગણાવીને શૅર કરાઈ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રહેલી આ પોસ્ટ બનાવટી છે.

ફેસબુક સર્ચ થકી જાણવા મળે છે કે 11 ડિસેમ્બર બાદ આ પોસ્ટ 'ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સના લેખ'ના નામે શૅર કરાઈ રહી છે.

જોકે, 'નરેન્દ્ર મોદી' અને 'વિધાનસભાની ચૂંટણી 2018' જેવા કી-વર્ડ્સ સર્ચ કરવાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે 'ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સ' દ્વારા આવો કોઈ જ લેખ લખાયો નથી.

જો ભાષાની વાત કરવામાં આવે તો પોસ્ટમાં લખાયેલી અંગ્રેજી પણ ખોટી છે. પોસ્ટમાં અંગ્રેજીના 'caste' અને 'promote' જેવા સરળ શબ્દો પણ ખોટા લખવામાં આવ્યા છે.

સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાય લોકોએ આ લેખની મજાક ઊડાવી છે. લેખની ભાષાકીય શૈલી અમેરિકન અખબારની શૈલી સાથે બિલકુલ મેળ ખાતી નથી.

રસપ્રદ વાત એ છે કે આ લેખમાં ભાજપના પરાજય માટે લોકોને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમાં પણ તમે અભિનય ક્ષેત્રમાં હશો તો તમારે ફિટ રહેવું ફરજીયાત છે.

ત્યારે આટલા વ્યસ્ત શિડ્યૂલમાં પોતાના માટે સમય કાઢવો ઘણો મુશ્કેલ થઈ જાય છે.

ટેલીવૂડમાં ફિટનેસ માટે જાણીતાં અભિનેત્રી માનસી પારેખે બીબીસી ગુજરાતી સાથે તેમનો ફિટનેસ ફંડા શૅર કર્યો હતો.

માનસી કહે છે, “યોગે મારું જીવન સફળ અને સરળ બનાવ્યું છે.”

શું તમે આ વાંચ્યું?

માનસીના ફિટનેસ ફંડામાં મોંઘાદાટ જિમ્નેશિયમ કે ભૂખ્યા રહીને થતુ્ં ડાયેટિંગ નથી, પણ ખૂબ સરળ અને ઓછો સમય માંગી લે તેવી યોગક્રિયાઓ છે.

માનસીએ જણાવ્યું, “મારા યોગગુરુ સદગુરુ છે અને હું ઇશા યોગ કરું છું. જે 21 મિનિટની ક્રીયા છે. જેની શરૂઆત શાંભવી મહામુદ્રાથી થાય છે.”

“જેમાં શરૂઆતમાં એક શ્લોક બોલવામાં આવે છે પછી યોગાસનની શરૂઆત થાય છે.”

“ત્યારબાદ હું પતંગાસન કરું છું જેને કારણે તમારું મૂલાધાર ચક્ર ખૂલી જાય છે.”

“પછી શિશુપાલ આસન તમારી શરીરના નીચેના ભાગને લચીલો બનાવે છે.”

“પછી નાડી વિભાજન કરવામાં આવે છે. શાંભવી મહામુદ્રાને કારણે તમારી મજબૂતી વધે છે.”

“સ્ટ્રેસ ઘટે છે. ધ્યાન કેન્દ્રીત થાય છે. માનસિક સ્વાસ્થ્ય સારું રહે છે.”

“આ આસન બાદ હું સૂર્યક્રિયા કરું છું, સૂર્યક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રિયા એ સૂર્યાસન કરતાં વધુ અઘરી છે.”

“સૂર્યાસનમાં બાર સ્ટેપ્સ હોય છે, જ્યારે સૂર્યક્રિયામાં 21 સ્ટેપ્સ હોય છે. એનાથી તમારું શરીર લચીલું બને છે.”

“ત્યાર બાદ અનુલોમ વિલોમ એટલે પ્રાણાયામ અને પછી ઓમકાર અને અંતે મંત્ર સાથે યોગક્રિયા પૂર્ણ થાય છે.”

માનસીએ કહ્યું, “લોકો કહે છે કે તેમની પાસે સમય નથી પણ હું કહું છું કે યોગ માટે માત્ર 5 મિનિટ, એક નાનકડી જગ્યા અને તમે, આટલી જ વસ્તુની જરૂર છે.”

“જેની પાસે ખરેખર સમય નથી એ માત્ર અનુલોમ વિલોમ કરે તો પણ ઘણું છે.”

“આ ઘણું પાવરફુલ અને સરળ આસાન છે. જેનાથી શ્વસન ક્રિયામાં ઉપયોગી નાડીઓ ખુલી જાય છે, લોહી ભ્રમણ સારું થાય છે. સ્ફૂર્તી રહે છે.”

તેમણે ઉમેર્યું, “મેં પ્રેગનન્સી દરમિયાન પણ અમુક આસનો કર્યાં હતાં જેનો મને ઘણો ફાયદો થયો.”

“એટલે કે ટૂંકમાં કહીએ તો યોગ એ તમારા શારીરિક અને માનસિક સ્વાસ્થ્યની હકારાત્મક ચાવી છે. તો યોગ કરો અને સ્વસ્થ રહો.”

રિપૉર્ટર: સરિતા પ્રતિક

વીડિયો એડિટર: નિમિત્ત

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમાં માઇક્રો, સ્મોલ ઍન્ડ મીડિયમ ઍન્ટરપ્રાઇસિસ (એમએસએમઈ) એટલે કે સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોના ક્ષેત્ર વિશે કેટલીક મહત્ત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી.

જેમ કે, એમએસએમઈને રૂ. ત્રણ લાખ કરોડની બોજમુક્ત લૉન અપાશે, જેની મુદ્દત ચાર વર્ષની હશે અને એક વર્ષ સુધી વ્યાજ નહીં હોય. ઑક્ટોબર મહિના સુધી તેનો લાભ લઈ શકાશે.

એમએસએમઈને રૂ. ત્રણ લાખ કરોડની બોજમુક્ત લૉનથી 45 લાખ એકમોને લાભ થશે. બે લાખ દબાણ હેઠળના એટલે કે સ્ટ્રેસ્ડ એમએસએમઈ એકમોને રૂ. 20 હજાર કરોડનું ગૌણ-કરજ આપવામાં આવશે...વગેરે.

પૅકેજમાં સારું શું, ખરાબ શું?

સરકારની આ જાહેરાત વિશે જણાવતાં ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ઍસોસિયેશનના સેક્રેટરી અજિત શાહે કહ્યું હતું કે આના સારાં અને નરસાં બંને પાસાંની વાત કરીએ તો સારાં પાસાં ઓછાં છે.

"સારાં પાસાંની વાત કરીએ તો સરકારે જે ખોટ ખાતાં કે અત્યંત નબળાં એકમો હતાં તેમના માટે વીસ હજાર કરોડની જોગવાઈ કરી છે તે આવકાર્ય છે."

"સરકારની જાહેરાતને લીધે આ એકમો બેઠાં થશે. બીજી સારી જાહેરાત સરકારે એ કરી કે જે પ્રૉફિટ મેકિંગ એમસએમઈ હોય તેમની ઇક્વિટી ખરીદવાના પચાસ હજાર કરોડ રૂપિયા સરકારે આપ્યા છે એ પણ આવકાર્ય છે."

નબળાં પાસાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ની વાત કરતાં તેઓ કહે છે, "નિર્મલા સીતારમણે ઉદ્યોગો માટે જે જાહેરાત કરી છે એનાં નબળાં પાસાં જોઈએ તો સરકારે એમએસએમઈ સૅક્ટર માટે લૉન આપવાની વાત કરી છે."

"મુદ્દો એ છે કે કોરોનાના લૉકડાઉનને કારણે બે મહિના કારખાનાં ઑલરેડી બંધ રહ્યાં છે. આગામી બે મહિના હજી બંધ રહેશે. એટલે કે ચાર મહિનાની જે ખોટ છે એ ખૂબ મોટી છે. સૂક્ષ્મ અને લઘુ ઉદ્યોગો માટે આ મોટો ફટકો છે."

"એ ખોટ ભરપાઈ કરવા માટે લૉન આપવામાં આવશે. તેથી અમારો બોજ વધી જશે. એક વાત સમજવાની જરૂર છે કે મોટી કંપનીઓ કે એમએનસીને વાંધો નહીં આવે."

"જો સરકાર આ સૂક્ષ્મ અને નાના ઉદ્યોગોને નહીં સાચવે તો એક વર્ષ પછી ઘણાં ખાતાં નૉન-પર્ફૉર્મિંગ ઍસેટ્સ (એનપીએ) થઈ જશે."

તેઓ કહે છે, "કોરોના લૉકડાઉનને લીધે અમારા ધંધામાં ઑલરેડી એક ખાડો તો પડ્યો જ છે અને લૉન લઈને હું બીજો ખાડો પાડી રહ્યો છું. ધંધામાં એવું કહેવાય છે કે ખાડો પૂરવા માટે લૉન ન લેવાય, કારણ કે એ બીજો ખાડો ખોદવા જેવી વાત છે."

'વ્યાજ રદ કરવાની માગ હતી'

સરકાર તો વેપાર-ધંધા બેઠા થાય એટલા માટે લૉન આપી રહી છે?

શાહ કહે છે કે "સરકાર ભલે કોઈ પણ સ્વરૂપમાં પૈસા આપે, પરંતુ ધંધાર્થીએ તો સૌપ્રથમ ખોટ ભરપાઈ કરવામાં જ એનો ઉપયોગ કરશે ને! વેપારી લૉન લેશે ત્યારે એના પર વ્યાજ લાગુ પડશે. એને લીધે અમારો જે સર્વાઇવિંગ રેટ હતો એ તો ઘટી જશે."

સરકાર પાસેની અપેક્ષા અંગે વાત કરતાં અજિત શાહ કહે છે કે લૉકડાઉન લાગુ થયું એના પખવાડિયામાં તેમણે એમએસએમઈ સૅક્ટર માટે ફેડરેશન ઑફ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ઍસોસિયેશને સરકાર પાસે 32,000 કરોડનું જે વ્યાજ છે તે રદ્દ કરવાની માગ કરી હતી.

"એમએસએમઈનું બૅન્કનું ફાઇનાન્સ 8 લાખ કરોડ છે એટલે એનું ચાર મહિનાનું વ્યાજ 32 હજાર કરોડ થાય. સરકારે માત્ર એ વ્યાજ રદ્દ કર્યું હોત તો એમએસએમઈ સૅક્ટરને મોટી રાહત મળી જાત અને અમે બધા રાજી થઈ જાત."

"સરકારે લૉન આપવાને બદલે આ સૅક્ટરના લોકો પર દર મહિને જે વ્યાજ ચઢે છે એ રદ્દ કરવાની જરૂર હતી. અમે સરકારને એવો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો કે કાં તો તમે વ્યાજ છોડી દો અથવા તો જીએસટીનું જે કલેક્શન થાય છે એમાંથી 25 ટકા વળતર આપી દો."

"એટલે કે એ પૈસા અમારી પાસે લૉનપેટે રાખીએ અને વર્ષ કે બે વર્ષ પછી સરકારને આપી દઈએ. સરકારે આ પણ મંજૂર ન રાખ્યું."

'સીધી સહાય આપવી જોઈએ, લૉન નહીં'

કામ કરતાં કારીગરો

અમદાવાદમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રાધ્યાપક આત્મન શાહે પણ અજિત શાહની વાતમાં સૂર પુરાવ્યો હતો.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે "આપણે...


એમી જણાવે છે, "વાતચીત દરમિયાન અમુક એવી વાતો કરી દેતા, જેવી કે સારાના બાળક અંગેની જાણકારી, જેની એમને જાણ નહોતી હોવી જોઈતી. હું એમને પૂછું કે એની કઈ રીતે રીતે ખબર પડી તો તેઓ કહેતા કે મેં જ તો એમને જણાવ્યું હતું અને આરોપ લગાવતા કે હું વાતો કરીને ભૂલી જઉં છું."

એમી(નામ બદલ્યું છે)ને કુતૂહલ થતું કે તેમના પતિને કઈ રીતે દર વખતે ખબર પડી જતી કે તેઓ ક્યાં છે.

"ક્યારેક મારા પતિ કહેતા કે તેમણે મને મારા મિત્રો સાથે એક કૅફેમાં ત્યારે જોઈ, જ્યારે તેઓ ત્યાંથી પસાર થઈ રહ્યા હતા. હું દરેક વાત પર પ્રશ્નો કરવા લાગી અને કોઈના પર પણ વિશ્વાસ નહોતી મૂકી શકતી. મારા મિત્રો પર પણ નહીં."

થોડા મહિનામાં આ બહુ વધી ગયું. એમીનું લગ્નજીવન પહેલાંથી જ મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યું હતું. પરંતુ આ ઘટના બાદ તેમનું જીવન એક નઠારા સ્વપ્ન જેવું બની ગયું. એક ફૅમિલી ટ્રિપ બાદ તેમના સંબંધનો અંત આવ્યો.

રોજનો રિપોર્ટ

એમી યાદ કરતાં કહે છે, "અમારા એ પ્રવાસની વાત છે. અમારો છ વર્ષનો દીકરો રમતો હતો અને તે બહુ ખુશ હતો."

"મારા પતિએ એક ખેતરની તસવીર લીધી હતી, એ બતાવવા માટે તેમણે મને ફોન આપ્યો. એ જ વખતે તેમના ફોનની સ્ક્રીન પર મેં એક ઍ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લર્ટ જોયું."

તેના પર લખ્યું હતું, "એમીના મૅકનો દૈનિક અહેવાલ તૈયાર છે."

"હું ચોંકી ગઈ, એક મિનિટ માટે તો જાણે મારા શ્વાસ જ અટકી ગયા. મેં મારી જાતને સંભાળી અને કહ્યું હું બાથરૂમમાં જઈને આવું છું. મારે મારા દીકરાના કારણે ત્યાં રોકાવું પડ્યું. મેં એવું નાટક કર્યું કે જાણે મને કંઈ ખબર જ નથી."

એમી જણાવે છે, "બને એટલી ઝડપથી હું લાઇબ્રેરી ગઈ અને એ સ્પાયવૅર(જાસૂસી માટેનું સોફ્ટવૅર) વિશે કૉમ્પ્યુટર પર જાણકારી મેળવી. એ વખતે મને ખબર પડી કે જેના વિશે વિચારીવિચારીને હું  મહિનાઓથી ગાંડી થઈ રહી હતી તે કઈ વાત હતી."

સ્ટૉકવૅર, જેને સ્પાયવૅર પણ કહેવાય છે, તે એક શક્તિશાળી સોફ્ટવૅર પ્રોગ્રામ છે. જેની મદદથી કોઈના પર નજર રાખી શકાય છે. તે ઇન્ટરનેટ પર સરળતાથી ખરીદી શકાય છે.

આ સોફ્ટવૅર દ્વારા કોઈ પણ ડિવાઇસના બધા મૅસેજ વાંચી શકાય છે, સ્ક્રીન ઍક્ટિવિટી રેકર્ડ કરી શકાય છે.

જીપીએસ લોકેશન ટ્રૅક કરી શકાય છે અને આ સોફ્ટવૅર જાસૂસી માટે કૅમેરાનો ઉપયોગ કરે છે, જેનાથી ખબર પડે છે કે વ્યક્તિ શું કરી રહી છે.

સાઇબર સિક્યૉરિટી કંપની 'કૅમ્પર્સકી'ના મતે ગયા વર્ષે પોતાના ડિવાઇસમાં આવું સોફ્ટવૅર હોવાની 35 ટકા લોકોને ખબર પડી.

'કૅમ્પર્સકી'ના સંશોધકો કહે છે કે પ્રૉટેક્શન ટેકનૉલૉજીથી ચાલુ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં 37,532 ઉપકરણોમાં સ્ટૉકવૅર ઇન્સ્ટૉલ કરાયું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

લીડ સિક્યૉરિટી રિસર્ચર ડ‌ૅવિડ એમ કહે છે કે આ બહુ જ ગંભીર સમસ્યા છે અને મુદ્દો ઘણો મોટો છે.

તેઓ કહે છે, "મોટા ભાગના લોકો પોતાના કૉમ્પ્યૂટર અને લેપટૉપને તો બચાવી લે છે પણ પોતાના મોબાઇલ ડિવાઇસને બચાવી શકતા નથી."

'કૅમ્પર્સકી'ના રિસર્ચ મુજબ સ્ટૉકવૅરનો સૌથી વધુ ઉપયોગ રશિયામાં કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ આ યાદીમાં ભારત, બ્રાઝિલ, અમેરીકા અને જર્મની જેવા દેશો આવે છે.

પોતાને કેવી રીતે બચાવશો?

એક અન્ય સિક્યૉરિટી કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર જો કોઈને લાગે કે તેમની જાસૂસી થઈ રહી છે તો પગલાં લેવાં જ જોઈએ.

'ઈસેટ' કંપની સાથે જોડાયેલા જૅક મૂર કહે છે, "સલાહ આપવામાં આવે છે કે તમે તમારા ફોનમાં રહેલી તમામ ઍપ્લિકેશન વેરિફાઇ કરો અને જરૂર પડે તો વાઇરસની જાણકારી મેળવવા માટે ઍનાલિસિસ કરો."

"તમારા ફોનમાં રહેલી જે ઍપ્લિકેશન વિશે તમને માહિતી ન હોય તેના અંગે જાણી લો અને જરૂર પડે ત્યારે તેને ફોનમાંથી દૂર કરી દો."

તેઓ કહે છે, "નિયમ બનાવી લો કે જે ઍપ્લિકેશનનો ઉપયોગ ન કરતા હોવ તેને કાઢી જ નાંખો."

એક સિક્યૉરિટી ઍપ...


એમેઝોનના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ જેફ બેઝોસ 2014માં ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા એ વખતનો ફોટોગ્રાફ

એમેઝોનના આ પગલાંને કારણે ફ્લિપકાર્ટમાંના વોલમાર્ટના હિત સંબંધે પડકાર સર્જાશે.

ફ્લિપકાર્ટ સંબંધી સોદાને પોતાના તરફથી વોલમાર્ટે આખરી ઓપ આપી દીધાના અહેવાલોના દિવસો બાદ એમેઝોનની ઓફરના સમાચાર આવ્યા છે.

વોલમાર્ટ તેની ઑનલાઇન પ્રવૃત્તિનો વિસ્તાર કરી રહી છે અને ભારતીય માર્કેટનો લાભ લેવા ધારે છે.

એમેઝોનની ઓફર વિશેના સમાચાર બિઝનેસ ન્યૂઝ ચેનલ સીએનબીસીની ભારતીય સહયોગી સીએનબીસી-ટીવી18 ચેનલે પ્રસારિત કર્યા હતા.

ફ્લિપકાર્ટ, એમેઝોન કે વોલમાર્ટ એ ત્રણમાંથી એકેય કંપનીએ આ અહેવાલ બાબતે પ્રતિભાવ આપ્યો નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફ્લિપકાર્ટનું મૂલ્ય વધ્યું

2007માં શરૂ કરવામાં આવેલી ફ્લિપકાર્ટને ટેન્સેટ અને માઇક્રોસોફ્ટ જેવી મોટી ટેક્નોલોજી કંપનીઓનું પીઠબળ ગયા વર્ષે મળ્યું હતું.

આ કંપનીઓના રોકાણને લીધે ફ્લિપકાર્ટનું મૂલ્ય 11 અબજ ડોલરથી વધુનું થઈ ગયું છે.

સીએનબીસી-ટીવી18ના અહેવાલ અનુસાર, ફ્લિપકાર્ટ સાથે વોલમાર્ટ 2016થી વાટાઘાટ કરી રહી છે. તે ફ્લિપકાર્ટમાં 80 ટકાથી વધુ હિસ્સો ખરીદવા ઇચ્છે છે.

તે હાલની મેને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જમેન્ટ ટીમને પણ જાળવા રાખવા ઇચ્છે છે.

ચેનલના જણાવ્યા મુજબ, વોલમાર્ટની ઓફરને ફ્લિપકાર્ટના સ્થાપકો ઉપરાંત અનેક રોકાણકારોનો ટેકો પણ સાંપડ્યો હતો.

આ સોદો આગામી કેટલાક સપ્તાહમાં પાર પડવાની આશા છે.

ચેનલે જણાવ્યું હતું કે ફ્લિપકાર્ટમાં ઓછો હિસ્સો ખરીદવાની એમેઝોનની ઓફર વોલમાર્ટની ઓફર સમાન જ હશે અને તેમાં બે અબજ ડોલરની બ્રેક-અપ ફીનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતીય માર્કેટ પર નજર

ભારતમાં ઑનલાઇન શોપિંગનું પ્રમાણ ઝડપભેર વધી રહ્યું છે અને પોતાના વિસ્તરણના પ્રયાસના ભાગરૂપે એમેઝોન ભારત પર ખાસ ધ્યાન આપી રહ્યું છે.

અમેરિકાના સિએટલસ્થિત એમેઝોને જણાવ્યું હતું કે તે ભારતમાં પાંચ અબજ ડોલરથી વધુનું રોકાણ કરશે. ભારત માટેની 18 ઓરિજિનલ સિરીઝ સહિતની ખાસ પ્રોડક્ટ્સની જાહેરાત પણ કંપનીએ કરી હતી.

એમેઝોનની વૃદ્ધિથી સતર્ક થઈ ગયેલી વોલમાર્ટ તેની ઑનલાઇન હાજરી વધારવાના પ્રયાસ કરી રહી છે.

તેણે જેટ ડોટકોમ નામની ઈ-કોમર્સ સાઈટ ખરીદી છે અને જેડી ડોટકોમ નામની ચીની કંપની સાથે પણ તે કામ કરી રહી છે.

ઇન્ડિયા બ્રાન્ડ ઇક્વિટી ફાઉન્ડેશનના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતના ઈ-કોમર્સ ઉદ્યોગનું કદ ગયા વર્ષે 38.5 અબજ ડોલરનું હતું, જે 2026 સુધીમાં વધીને 200 અબજ ડોલરનું થવાની અપેક્ષા છે.

ભારત સરકારે ઇન્ડિયા બ્રાન્ડ ઇક્વિટી ફાઉન્ડેશનની સ્થાપના કરી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


એમેરિકાએ ચીનથી આવનારા માલસામાન પર શુલ્ક લાદવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

બીજી તરફ ચીને પણ પ્રતિક્રિયારૂપે આવો નિર્ણય લેવાની ધમકી ઉચ્ચારી છે.

ચીને કહ્યું કે તે કોઈ પણ સ્થિતિ માટે તૈયાર છે. પરંતુ ટ્રેડ વોર અથવા સંરક્ષણવાદ શું છે અને તે તમને કઈ રીતે અસર કરી શકે?

ટ્રેડ વોર શું છે?

ટ્રેડ વોરને ગુજરાતીમાં વેપાર દ્વારા યુદ્ધ કહી શકીએ છીએ. અન્ય યુદ્ધની જેમ આ યુદ્ધમાં પણ એક દેશ બીજા દેશ પર હુમલો કરે છે. વળી પલટવાર માટે તૈયાર પણ રહે છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં જ્યારે એક દેશ બીજા દેશમાંથી આવતા સામાન પર શુલ્ક લગાવે છે, ત્યારે અન્ય દેશ પણ આવું જ કરે છે આથી બન્ને દેશ વચ્ચે ટકરાવ વધી જાય છે.

આનાથી દેશની અર્થવ્યવસ્થાઓ પ્રભાવિત થાય છે. એટલે બન્ને દેશો વચ્ચે રાજકીય તણાવ વધી જાય છે.

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પ માને છે કે ટ્રેડ વોર સરળ અને બહેતર છે. તેઓ કર વધારવાના મુદ્દાથી પાછા નહીં હટશે.

શુલ્ક શું છે?

શુલ્ક કરનું એવું રૂપ છે જે વિદેશમાં બનતા માલસામાન પર વસૂલાય છે.

સૈદ્ધાંતિકરૂપે વિદેશી સામાન પર કર વધારવાનો અર્થ એ છે કે એ સામાન મોંઘા થઈ જશે અને લોકો તેને ખરીદવાનું બંધ કરી દેશે.

આવું કરવા પાછળનો આશય એ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હોય છે કે લોકો વિદેશી સામાનની અછત અથવા ભાવ વધારે હોવાની સ્થિતિમાં સ્વદેશી સામાન ખરીદશે જેથી ધરેલું અર્થવ્યવસ્થાને ફાયદો મળશે.

ટ્રમ્પ આવું કેમ કરી રહ્યા છે?

અમેરિકી પ્રમુખ 60 અરબ ડૉલરના ચીનના માલસામાન પર શુલ્ક લગાવવા જઈ રહ્યા છે.

અમેરિકા છેલ્લા કેટલાક સમયથી કથિકરૂપે થતી ઇન્ટેલૅક્ચુઅલ પ્રોપર્ટીની ચોરીના કારણે આ પગલું ભરી રહ્યું છે.

કેમ કે ચીન પર ઇન્ટેલૅક્ચુઅલ પ્રોપર્ટીની ચોરી એટલે કે પ્રોડક્ટસની મૌલિક ડિઝાઇન અને વિચાર વગેરે ચોરી કરવાનો આરોપ છે.

વ્હાઇટ હાઉસે કહ્યું કે તેમની પાસે 1000તી વધુ પ્રોડક્ટોની યાદી છે. જેના પર 25 ટકા સુધીનો કર નાખવામાં આવી શકે છે.

વેપાર ખાધ શું છે?

બન્ને દેશ વચ્ચેની આયાત-નિકાસના તફાવતને વેપાર ખાધ કહે છે.

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે મોટી ખાઈ છે. જેનો અર્થ કે ચીન ભારતને મોટા પ્રમાણમાં માલસામાન વેચે છે.

પણ અમેરિકા પાસેથી ઓછી માત્રમાં માલસામાન ખરીદે છે. ગત વર્ષે આ અંતર 375 અમેરિકી ડૉલર હતું.

અમેરિકીએ 2017માં 242 અરબ ડૉલરની સેવાઓની નિકાસ કરી જેમાં બૅન્કિંગ, ટ્રાવેલ અને ટૂરિઝમના ક્ષેત્રનો સમાવેશ થાય છે.

અમેરિકાની અર્થવ્યવસ્થામા સર્વિસ સેક્ટરનું યોગદાન 90 ટકા છે, જ્યારે ચીન ઉત્પાદનમાં અવ્વલ છે

આથી ટ્રમ્પની વેપાર ખાધની વાત લોકોને સમજમાં આવે છે કેમ કે ટીકાકારો ટ્રમ્પ પ્રશાસનના આ નિવેદનને સંરક્ષણવાદની નજરથી જુએ છે.

સંરક્ષણવાદ શું છે?

જ્યારે સરકાર પોતાના દેશના ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કે તેની વૃદ્ધિ માટે વિદેશી માલસામાન પર પ્રતિબંધ લગાવે છે, ત્યારે સરકારનાં આ પગલાને સંરક્ષણવાદ કહેવામાં આવે છે.

ટ્રમ્પે સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયનના ક્ષેત્રમાં શુલ્ક લગાવ્યું છે.

પોતાના હાલના પગલા પૂર્વે માર્ચ મહિનીના શરૂઆતમાં ટ્રમ્પે તમામ સ્ટીલ આયાત પર 25 ટકા અને એલ્યુમિનિયમ પર 10 ટકા શુલ્ક લગાવ્યો હતો.

ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું કહેવું છે કે અમેરિકા ધાતુઓ મામલે અન્ય દેશો પર નિર્ભર છે. જો યુદ્ધ થશે તો તેમના ઉદ્યોગની મદદથી પૂરતા હથિયારો નહીં બનાવી શકશે.

પણ ટીકાકારોનું માનવું છે કે અમેરિકા તેનું મોટાભાગનું સ્ટીલ કેનેડા અને યુરોપિયન સંઘ પાસેથી મેળવે છે. અને આ દેશ અમેરિકાના પાક્કા મિત્ર છે.

સૈદ્ધાંતિકરૂપે જોઈએ તો વિદેશી કંપનીઓની સ્ટીલ અને ધાતુ પર શુલ્ક લાગેલા હોવાથી સ્થાનિક કંપની પાસેથી અમેરિકી કંપનીઓ સ્ટીલ ખરીદશે.

એવું માનવામાં આવે છે કે આનાથી અમેરિકાની સ્ટીલ અને એલ્યુમિનિયમ ઇન્ડસ્ટ્રીને ઘણો ફાયદો થશે.

કેમ કે...


એમ્પ્ટી બકેટ ચૅલેન્જ આપનારા યતિન સાંગોઈ

સરકારે હમણાં જ તાકિદે બેઠક બોલાવીને સમગ્ર રાજ્યમાં પાણીની વ્યવસ્થા અને સ્થિતિની સમીક્ષા કરી હતી.

પરંતુ સુરત શહેરમાં એક વ્યક્તિએ એકલા હાથે પાણી બચાવવાની ઝુંબેશ શરૂ કરી છે.

સુરતમાં રહેતા ગાયક યતિન સાંગોઈએ 'આઇસ બકેટ ચૅલેન્જ'  જેવી જ 'એમ્પ્ટી બકેટ ચૅલેન્જ' શરૂ કરી છે.

જેમાં પાણી વિનાની બાલ્ટીને માથા પર ઊંધી વાળવાની હોય છે. આ ઝુંબેશથી તે લોકોમાં પાણીની તંગી અંગે જાગૃતિ લાવવાનું કામ કરી રહ્યા છે.

તેમના આ નવા જ પ્રકારના આઇડિયાને સોશિયલ મીડિયા પર ઘણો સારો પ્રતિસાદ મળી રહ્યો છે.

કઈ રીતે આવ્યો અનોખો આઇડિયા?

યતિન સાંગોઈએ આ અનોખી ઝુંબેશ હોળી પહેલાં જ શરૂ કરી હતી જેથી લોકોને હોળી દરમિયાન પાણી બચાવવાનો સંદેશ આપી શકાય.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં યતિન સાંગોઈએ કહ્યું કે તેમને આ આઇડિયા ભૂતકાળમાં ખૂબ જ પ્રચલિત થયેલી આઇસ બકેટ ચૅલેન્જમાંથી આવ્યો હતો.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, "આ નવા જ આઇડિયાથી લોકોમાં પાણી બચાવવા અંગે જાગૃતિ આવશે. જેથી મેં આ અમલમાં મૂક્યો હતો."

"હાલ ગુજરાતમાં પાણીની તંગી છે અને ગયા વર્ષ કરતાં પણ આ વર્ષે પાણીની તંગીની પરિસ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્થિતિ વધારે ગંભીર છે. જેથી પાણી બચાવવા માટે લોકોમાં જાગૃતિ આવે તે જરૂરી છે."

વીડિયો દ્વારા જાગૃતિનો પ્રયાસ

યતિન સાંગોઈએ સોશિયલ મીડિયામાં લોકોને જાગૃત કરી શકાય અને તેમના સુધી પહોંચી શકાય તે માટે એક વીડિયો બનાવ્યો છે.

આ વીડિયોને તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યો હતો. જેમાં તેઓ હોળી પહેલાં એમ્પ્ટી બકેટ ચેલેન્જ આપતા જોઈ શકાય છે. જેમાં તેઓ ખાલી બાલટીથી પોતાના પર પાણી રેડતા હોવાનો દેખાવ કરતા જોઈ શકાય છે.

વીડિયોમાં તેઓ કહે છે કે જો તમે સંવેદનશીલ છો અને તમારા બાળકોને ચાહો છો તો તમે પાણીનો બગાડ ન કરો.

ઉપરાંત તેઓ કહે છે કે આવનારી પેઢીઓને સંરક્ષિત રાખવા માગતા હોવ તો તમે મારી એમ્પ્ટી બકેટ ચૅલેન્જને સ્વીકારો અને આ હોળી પર પાણીનો બગાડ અટકાવો.

આઇસ બકેટથી એમ્પ્ટી બકેટ

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે જણાવ્યું, "મને લાગ્યું કે લોકોમાં પાણીની અછત અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે કંઈક કરવું જોઈએ. જેથી મેં આઇસ બકેટ ચૅલેન્જની જેમ એમ્પ્ટી બકેટ ચૅલેન્જ શરૂ કરી."

આઇસ બકેટ ચૅલેન્જ એક એવો પડકાર હતો જેમાં એક વ્યક્તિ તેમના માથા પર બરફ અને પાણીથી ભરેલી એક બાલટી રેડતા હતા.

જેનો ઉદ્દેશ ઍમિયોટ્રોફિક લૅટરલ સ્કલરોસિસ અથવા મોટર ન્યુરૉન રોગ અંગે જાગૃતિ અને તેના સંશોધનને માટે દાનને પ્રોત્સાહન આપવાનો હતો.

ઝુંબેશને મળેલા પ્રતિભાવ અંગે વાત કરતા યતિન કહે છે, "હું દરરોજ જે લોકોને મળી રહ્યો છું તેઓ પણ મારી આ ઝુંબેશથી ખુશ છે અને કહે છે કે તેઓ મારી સાથે જોડાશે."

"છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં અનેક લોકોએ મારો સંપર્ક કર્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે તમારી આ ચૅલેન્જના કારણે અમે હોળી દરમિયાન પાણીનો બગાડ નહોતો કર્યો."

"હોળીના માત્ર બે દિવસ પહેલાં જ આ ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી તો પણ તેને ખૂબ સારો પ્રતિભાવ મળ્યો છે."

ગુજરાતમાં હાલની પાણીની કટોકટીને જોતાં તે આ ઝુંબેશને આગળ વધારવા વિચારી રહ્યા છે. હાલ તેઓ લોકોમાં પાણી બચાવવા અંગેની જાગૃતિ લાવવા માટે એક વીડિયો બનાવી રહ્યા છે. જે મહિનાના અંત સુધીમાં તૈયાર થઈ જશે.

કોણ છે યતિન સાંગોઈ?

યતિન સાંગોઈનો જન્મ મુંબઈમાં થયો હતો અને તેમણે મુંબઈમાં જ સંગીતની તાલીમ લીધી હતી.

હાલ તેઓ સુરતમાં છે અને છેલ્લાં ત્રીસ વર્ષોથી તેઓ પ્રોફેશનલ ગાયક તરીકે કામ કરી રહ્યા છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે તેઓ પોતાની આ ઝુંબેશથી ખુશ છે અને આવનારા સમયમાં પણ અન્ય લોકો સાથે મળીને તેઓ આ ઝુંબેશને આગળ વધારશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર...


એર ઇન્ડિયાનાં ખાનગીકરણમાં નિષ્ફળતા મોદી સરકારની મુશ્કેલીઓ વધારી શકે છે.

ઘણી કંપનીઓમાં પોતાની ભાગીદારી વેચીને પોતાની તિજોરી ભરવાની મોદી સરકારની યોજના આનાથી વચ્ચે લટકી શકે છે.

સરકારે પહેલાં એર ઇન્ડિયામાં ભાગાદારીની નીલામી માટે 14 મે સુધી ટેન્ડર મંગાવ્યા હતાં. ત્યારબાદ એની સમય મર્યાદા વધારીને 31 મે સુધી કરી દેવામાં આવી હતી.

સરકાર ખરીદદારોની રાહ જોતી રહી અને એક પણ દાવેદાર આગળ આવ્યો નહીં.

નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયે 31 મે નાં રોજ ટ્વીટ કરી જણાવ્યું કે, “નાણાં સલાહકારે જણાવ્યું છે કે એર ઇન્ડિયામાં વ્યૂહાત્મક વિનિવેશ માટે કાઢવામાં આવેલાં ઍક્સ્પ્રેશન ઑફ ઇન્ટરેસ્ટ માટે કોઈ પ્રતિક્રિયા મળી નથી. આ મુદ્દે આગળ યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.”

સસ્તી વિમાન સેવાઓ વચ્ચે જબરદસ્ત હરિફાઈ

સરકારે એર ઇન્ડિયામાં 76 ટકા ભાગ વેચવાનો નિર્ણય કર્યો છે. પ્રસ્તાવ મુજબ એર ઇન્ડિયાનો મેનેજમેન્ટ અંકુશ પણ ખાનગી હાથમાં આવી જશે.

આ સોદા હેઠળ સરકાર એર ઇન્ડિયા સિવાય પણ એની ઓછી કિંમતવાળી યુનિટ એર ઇન્ડિયા એક્સ્પ્રેસ અને એર ઇન્ડિયા એરપોર્ટ સર્વિસિસ પ્રાઈવેટ લિમિટેડને પણ વેચવાની ઇચ્છા ધરાવે છે.

એવું નથી કે એર ઇન્ડિયા પાસે જે વિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માનો છે તે  એકદમ ખરાબ હાલતમાં છે કે પછી એની ગુણવત્તાને વિશે કોઈ શંકા હોય.

એ પણ સત્ય છે કે ભારતમાં સસ્તી વિમાનસેવાઓ વચ્ચે આકરો મુકાબલો  છે. સ્પાઈસ જેટ, ગો એર, ઇન્ડિગો, એર એશિયા ઉડ્ડયન બજારની મોટી ખેલાડી કંપનીઓ છે.

હમણાં જ આવેલા અહેવાલો મુજબ વર્ષ 2026 સુધી ભારતનું ઉડ્ડયન બજાર દુનિયાનું ત્રીજું સૌથી મોટું બજાર હશે.

ભારતમાં હજુ પણ એર ઇન્ડિયાની બોલબાલા છે અને ગયા વર્ષે આ વિમાનોમાં સફર કરનારાઓની સંખ્યા લગભગ 30 કરોડ હતી.

તો પછી શા માટે અન્ય કોઈ એર લાઇન એર ઇન્ડિયાને ખરીદવામાં રસ દાખવતી નથી?

એના ઘણાં કારણો છે.

એર ઇન્ડિયાનું સંચાલન

ઉડ્ડયન ક્ષેત્રની સલાહકાર સંસ્થા સેંટર ફૉર એશિયા પેસિફિક એવિએશન (કાપા)નાં જણાવ્યા અનુસાર મહારાજા પર માર્ચ 2017 સુધી લગભગ 700 કરોડ ડૉલર એટલે કે 48 હજાર કરોડ રૂપિયાનું દેવું હતું અને સરકાર ઇચ્છે છે કે જે પણ એને ખરીદે તે 500 કરોડ ડૉલરનું ઋણ પ્રથમ ચૂકવે.

કાપાનું એ પણ અનુમાન છે કે એર ઇન્ડિયાને આવનારા બે વર્ષોમાં 200 કરોડ ડૉલર મતલબ કે સાડા તેર હજાર કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ શકે છે.

આ સિવાય પણ ઍક્સ્પ્રેશન ઑફ ઇન્ટરેસ્ટમાં ખાસ કરીને ઋણ અને કર્મચારીઓને લઈને આપવામાં આવેલી શરતો ભવિષ્યનાં સંભવિત ખરીદારોનાં ગળે ઊતરી શકે તેમ નથી.

ઉડ્ડયન ક્ષેત્રનાં નિષ્ણાત હર્ષવર્ધને બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે, “પહાડ જેવડું દેવું તો છે જ પણ વાસ્તવિક પડકાર તો એનાં ઓપરેશન એટલે કે કામકાજનાં ખર્ચને ઘટાડવાનું છે. જો હાલની સ્થિતિમાં કોઈને એર ઇન્ડિયાનું સંચાલન કરવું છે તો એને ઓપરેશન ખર્ચ ઘટાડવામાં જ પરસેવો છૂટી જશે.”

હર્ષવર્ધનનું કહેવું છે કે આવતાં બે-ત્રણ વર્ષમાં 25 થી 30 હજાર કરોડ રૂપિયા તો એર લાઇનને પાટા પર લાવવા પાછળ ખર્ચ કરવાનો રહેશે.

યુનિયંસની બીક

ખરીદારોનો મહારાજામાં રસ ના હોવા પાછળનું એક કારણ હોઈ શકે છે દસ હજારથી વધારે કર્મચારીઓનાં યુનિયંસ

આ બાજુ સરકાર જો ઝડપે એર ઇન્ડિયાને વેચવાની યોજના બનાવી રહી હતી, ત્યાં જ બીજી બાજુ યુનિયંસે વિરોધ શરૂ કરી દીધો હતો.

15 એપ્રિલે ખાનગીકરણ બાદ મોટી છટણીની શંકા જાહેર કરતા એર ઇન્ડિયાએ લગભગ 11 યુનિયંસે વિરોધ માટે સોશિયલ મીડિયાનો આશરો લીધો હતો અને ટ્વિટર, ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એર ઇન્ડિયાનાં વેચાણ વિરુદ્ધમાં ગ્રાફિક્સ અને સૂત્રો લખ્યા.

'સેવ એર ઇન્ડિયા'નાં સૂત્ર સાથે સોશિયલ મીડિયા પર કર્મચારીઓનો આ વિરોધ ખૂબ ચર્ચામાં રહ્યો.

હર્ષવર્ધનનાં જણાવ્યા પ્રમાણે, “કોઈ પણ રોકાણકાર જો આટલું...