આમ તો અંદાજપત્રના ઘણાં બધાં પાસાં છે. સરકારની આવક અને ખર્ચના માત્ર લેખાંજોખાં એટલે અંદાજપત્ર એવું નથી, એ વાત સાચી પણ 'ગોળ નાખો એટલું ગળ્યું થાય'.

સરકારનો સર્વસમાવેશક વિકાસ કરવા માટેનો ઉદ્દેશ ગમે તેટલો સારો હોય.

પણ એ ઉદ્દેશપૂર્તિ માટે જરૂરી નાણાકીય સાધનોની ઉપલબ્ધિ અને એની સાથોસાથ જે હેતુ માટે નાણાં વપરાવાં જોઈએ તે હેતુ માટે જ નિર્ધારિત ધારાધોરણ મુજબ એ નાણાં વપરાય તેવી શિસ્ત સાથેનું નાણાકીય વ્યવસ્થાપન જ  સરકારના આવક-જાવકના પાસાને સમતોલ રાખી શકે.

અને નાણાં વ્યવસ્થાપન માટેનો એક ઢાંચો જાળવીને એ ઢાંચામાં જ બધું સુમેરે ચાલે એ માટેનું એક હથિયાર એટલે - Fiscal Responsibility & Budget Management Act 2003, જે 5 જુલાઈ, 2004માં અમલમાં આવ્યો છે.

આ કરવાનો ઉદ્દેશ ભારત સરકારનું અંદાજપત્ર અસરકારક રીતે આવક-જાવકના વ્યવસ્થાપનથી સમતોલ રહે તે છે.

આ વિશેની સમજ અને નાણામંત્રીને એના દાયરામાં ચાલતાં શું શું કરવાનું રહે છે તેની વિગતો ચર્ચતા પહેલાં બજેટ સાથે સંકળાયેલી કેટલીક પરિભાષા સમજવી પડશે.

FRBM Act નો મૂળભૂત હેતુ સરકારના નાણાં વ્યવસ્થાપનમાં શિસ્ત લાદવાનો છે.

એ નાણાંકીય શિસ્તને ધ્યાનમાં રાખીને લક્ષ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યાંકો નક્કી કરે છે અને ફિસ્કલ ડેફિસિટ તેમજ રેવન્યુ ડેફિસિટ ઘટાડવા માટેના ઉપાયો પણ સૂચવે છે.

આ કાયદામાં તેમજ એ દ્વારા નિર્ધારિત લક્ષ્યાંકોમાં વખતોવખત ફેરફારો થતા રહ્યા છે.

એન. કે. સિંઘ કમિટી દ્વારા આમાં એક નવું પરિમાણ પણ ઉમેરવામાં આવ્યું છે જે ડેટ-જીડીપી રેશિયો એટલે કે દેવું અને જીડીપીનો ગુણોત્તર કહેવાય છે.

આનું પ્રયોજન કેન્દ્ર સરકાર બેફામ દેવું ન કરે અને દેશનું અર્થતંત્ર દેવાળીયું ન બની જાય તે જોવાનું છે.

કેન્દ્ર સરકાર જે રીતે લોન, જામીનગીરીમાં તેમજ અન્ય પ્રકારે દેવું કરે છે તે જ રીતે રાજ્ય સરકારો પણ નાણાંકીય સાધનો ઊભા કરવા માટે દેવું કરે છે.

જ્યાં સુધી આ દેવાનો ઉપયોગ લાંબા ગાળે વળતર મળી રહે તે પ્રકારના કૅપિટલ ઍસેટસ ઊભા કરવા માટે થાય ત્યાં સુધી આ પ્રકારનું દેવું બહુ ચિંતાજનક ન ગણવું જોઈએ.

આથી વિપરિત જો દેવું કરીને સરકારનો રોજબરોજનો ખર્ચ અને પગારો ચૂકવવાના આવે તે પ્રકારનું દેવું હિતાવહ નથી.

એન. કે. સિંઘ કમિટીની ભલામણ મુજબ રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે થઈને જે દેવું કરવામાં આવે તેનો ડેટ ટુ જીડીપી રેશિયો 60 ટકાથી વધવો જોઈએ નહીં.

આ 60 ટકામાંથી 40 ટકા કેન્દ્ર સરકાર અને 20 ટકા રાજ્ય સરકારો વચ્ચે દેવું ઊભું કરવાની વેતરણ કરી શકાય.

એટલે કે કુલ જીડીપીના 60 ટકા સુધીનું દેવું હોય ત્યાં સુધી એ ચિંતાનો વિષય નથી.

આ સમિતિએ ભલામણ કર્યા મુજબ 2022-23માં ફિસ્કલ ડેફિસિટ ઘટાડીને જીડીપીના 2.5 ટકા અને રેવન્યૂ ડેફિસિટ ઘટાડીને જીડીપીના 0.8 ટકા, સાથોસાથ દેવું અને જીડીપીનો રેશિયો 38.7 ટકા રહેવો જોઈએ.

આમ રાજ્ય તેમજ કેન્દ્ર સરકારોએ ધીરેધીરે દેવાનું ભારણ ઘટાડવાનું છે. પિયુષ ગોયલે પહેલી ફેબ્રુઆરી 2019ના રોજ જે બજેટ રજૂ કર્યું તેમાં આ બાબતે નીચે મુજબની વાત કરવામાં આવી હતી. -

"From the high of almost 6 % seven year ago, the fiscal deficit has been bought down to 3.4 % in 2018-19 RE. The current account deficit (CAD) against a high of 5.6 % six year ago, is likely to be only 2.5 % of GDP this year"

આમ અરુણ જેટલીએ તેમના છેલ્લાં બજેટમાં નાણાંકીય ખાધ ઘટાડીને 3 ટકા કરવાની જે બાંહેધરી આપી હતી એનો પિયુષ ગોયલે છેદ ઉડાડયો.

હવે મંદીની પરિસ્થિતિ છે ત્યારે સ્વાભાવિક છે અંદાજિત આવકમાં ઘટાડો થાય, સામે ખર્ચ તો વધવાનો જ છે એ સંજોગોમાં નિર્મલા સીતારમણ નાણાં ખાધ 3 ટકા જાળવી શકશે કે કેમ એ જોવું રસપ્રદ થઈ પડશે.

તેઓ જ્યાં સુધી કૅપિટલ...


આમ તો આ વિન્ટેજ કાર રેલી હતી પણ તેમાં કાર કરતાં વધારે ભાર ફેન્સી ડ્રેસ પહેરવા પર આપવામાં આવ્યું હતું. વિન્ટેજ કાર રેલી મૉન નામના એક દ્વીપ પર જઈને પૂર્ણ થઈ.

મોડી રાત સુધી નાચગાન અને ખાનપાન બાદ ઊંઘવાનો સમય આવ્યો. મેં વિચાર્યું કે ઉનાળો છે, તો ચાલો ખુલ્લા આકાશની નીચે ઊંઘી જઈએ.

આ મારા જીવનની ખૂબ મોટી ભૂલ સાબિત થઈ.

એ રાત્રિ દરમિયાન મને ત્રણ નવી વાતો વિશે માહિતી મળી. પહેલી તો એ કે ઉનાળામાં ડેનમાર્કમાં ખૂબ મચ્છર હોય છે.

બીજી વાત એ કે મચ્છર એટલા ભયંકર હોય છે કે તે ચાદર અને કપડાં ઉપરથી પણ કરડી લે છે.

ત્રીજી વાત એ કે જો તમે દારુ પીધેલો છે, તો તેનો મતલબ છે કે તમે મચ્છરને ભોજનનું નિમંત્રણ આપી દીધું છે.

એ રાત્રિ દરમિયાન મચ્છરોનો શિકાર બન્યા બાદ જ્યારે હું સવારે ઊઠી તો મારી હાલત ખરાબ હતી. મારું શરીર જકડાઈ ગયું હતું.

અમેરિકાની જર્નલ ઑફ મૉસ્કિટો કન્ટ્રોલ ઍસોસિએશનનો 2002નો રિપોર્ટ જણાવે છે કે જો તમે દારુ પીવો છો, તો મચ્છરના શિકાર બનવાની શક્યતા વધી જાય છે.

હજુ એ સ્પષ્ટ નથી કે મચ્છર દારુ પીતા લોકોની તરફ કેમ આકર્ષાય છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મચ્છર દારુને કેવી રીતે ઓળખે છે?

અત્યારે સુધી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એ વાતની ખબર છે કે મચ્છરોને આપણા આસપાસ હોવાનો અનુભવ બે કેમિકલથી થાય છે.

પહેલું કેમિકલ છે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ, જે આપણે શ્વાચ્છોશ્વાસ દરમિયાન બહાર છોડીએ છીએ.

બીજું કેમિકલ છે ઑક્ટાનૉલ, તે મશરુમ આલ્કૉહૉલ તરીકે પણ ઓળખાય છે. કેમ કે મશરુમનો સ્વાદ આ કેમિકલના કારણે જ આવે છે.

આ કેમિકલ આપણા શરીરમાં આલ્કૉહૉલ એટલે કે દારુ પીધા બાદ બને છે.

હવે સવાલ એ ઊઠે છે કે શું દારુ પીતા લોકોનું લોહી પીવાવાળા મચ્છર પણ નશામાં આવી જાય છે?

લાખો વર્ષોથી મચ્છર મનુષ્યનું લોહી પી રહ્યાં છે. પણ આ મામલે સંશોધન ખૂબ ઓછું થયું છે કે શું દારુ પીતી વ્યક્તિનું લોહી પીવાથી મચ્છરોને નશો થાય છે કે નહીં.

મચ્છરો અંગે જાણકાર અમેરિકી તાન્યા ડૈપ્કી ફિલેડેલ્ફિયાની પેન્સિલવેનિયા યુનિવર્સિટીમાં ભણાવે છે.

તાન્યા કહે છે, "મને નથી લાગતું કે દારુ પીતી વ્યક્તિનું લોહી પીવા પર મચ્છરને પણ નશો થાય છે. કારણ એ છે કે લોહીમાં દારુની માત્રા એટલી હોતી નથી."

પરંતુ તમે એ જાણીને આશ્ચર્ય પામી જશો કે કીડા- મકોડા દારુ પચાવી લે છે.

દારુ કેવી રીતે પચાવે છે મચ્છર?

અમેરિકાની નોર્થ કેરોલિના સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના કોબી સ્કેલ કહે છે કે કોઈએ 10 પેગ દારુ પીધો છે તો તેમનાં લોહીમાં દારુની માત્રા 0.2 ટકા થઈ જાય છે.

પરંતુ જો કોઈ મચ્છર મનુષ્યનું લોહી પીવે છે, તો તેના પર દારુની સામાન્ય અસર થશે. તેનાથી તેમની ક્ષમતા પર કોઈ અસર પડશે નહીં.

મચ્છરોનું પાચનતંત્ર પણ ખાસ હોય છે. લોહી સિવાય તેમનાં પેટમાં બીજી કોઈ વસ્તુ જાય છે, તો તે અલગ જગ્યાએ જમા થઈ જાય છે.

ત્યાં મચ્છરના એન્ઝાઇમ તેને વધારે તોડી ફોડી નાખે છે. એટલે કે મચ્છરના શરીરમાં દારુની માત્રા જાય છે, તો તેના એન્ઝાઇમ તેને નવા કેમિકલમાં ફેરવી નાખે છે. તેનાથી તેમના મગજ પર કોઈ અસર થતી નથી.

લંડનના નેચુરલ હિસ્ટ્રી મ્યુઝિયમની દેખરેખ કરતાં એરિકા મૈકએલિસ્ટર કહે છે કે ઘણા જીવજંતુઓમાં આ ખૂબી હોય છે કે તેઓ નુકસાનકારક કેમિકલને પોતાના ભોજનથી અલગ કરી નાખે છે.

પછી તેને ધીરે ધીરે શરીરમાંથી બહાર કાઢી નાખે છે. તે આલ્કૉહૉલથી માંડીને નુકસાન પહોંચાડતા બૅક્ટેરિયાને એન્ઝાઇમથી પચાવી દે છે.

એરિકાએ જીવજંતુઓ પર પુસ્તક લખ્યું છે, 'ધ સિક્રેટ લાઇફ ઑફ ફ્લાઇઝ'.

તેઓ જણાવે છે કે સામાન્ય માખીઓ અને મધમાખીઓ પાસે પણ આ ખૂબી હોય છે. તે સડી રહેલાં ફૂલોના રસને ચૂસે છે. જ્યારે સડા દરમિયાન ફળોમાં આલ્કૉહૉલ બની જાય છે.

એરિકા કહે છે, "મને મચ્છરોના નશા અંગે ખબર નથી પણ મધમાખીઓ...


આમ તો કોઈપણ ચૂંટણી સરળ ન હોય, પરંતુ વાયદાઓ આપીને સત્તા પર આવવું પ્રમાણમાં સરળ હોય છે. આ વાત હવે મોદી તથા ભાજપને સમજાવા લાગી હશે.

'સૌને સાથે લઈને સૌનો વિકાસ' કરવાનો પ્રયાસ કરવાની વાત ઠીક છે, પરંતુ શું દરેકને ખુશ કરવા શક્ય છે? કારણ કે એક વર્ગને ખુશ કરવાની કવાયતમાં અનિચ્છાએ પણ બીજા વર્ગને નારાજ કરવો પડે છે.

અનુસૂચિત જાતિ/જનજાતિના કાયદા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાને પલટવાનો સરકારનો નિર્ણય પણ આવો જ સાબિત થઈ રહ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ સ્થિતિને નિરૂપવા માટે ઉત્તર પ્રદેશના ગ્રામીણ વિસ્તારમાં કહેવાય છે, 'દીકરાની માનતા માંગવા ગઈ અને પતિ જ મરી ગયો.' હવે ભાજપ સાથે આવું જ થશે, તેની આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે.

સવર્ણોની નારાજગીની અસર પડશે ?

આ મુદ્દે સવર્ણોમાં ખાસ્સી એવી નારાજગી હોવાનું કહેવાય છે. આ વર્ગ ભાજપનો મુખ્ય મતદાતા છે. આ વર્ગ માત્ર ભાજપ જ નહીં, અન્ય તમામ રાજકીય દળોથી પણ નારાજ છે.

આ વાત ભાજપને માટે આશાના કિરણ સમાન છે, કારણ કે નારાજગી છતાંય આ વર્ગે અન્ય કોઈ રાજકીય પક્ષ તરફ ઢળવાના અણસાર નથી આપ્યા.

બીજી વાત એ પણ છે કે આ વર્ગ જેટલી નારાજગી દેખાડશે, એટલું જ ભાજપ માટે દલિતોને સમજાવવા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નું સરળ હશે કે પાર્ટીએ તમારા માટે 'સવર્ણોની નારાજગી' વહોરી લીધી છે.

જોકે આ વ્યૂહરચના બેધારી તલવાર જેવી છે.

પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ

પેટ્રોલ તથા ડીઝલના આકાશ આંબતા ભાવ ચૂંટણી સમયે ભાજપ માટે માથાના દુખાવા સમાન બને તેમ છે.

આ બાબતે કેન્દ્રની મોદી સરકારે રાજકીય લાભ લેવાના બદલે આર્થિક રીતે વ્યવહારુ વલણ અપનાવ્યું છે.

કેન્દ્ર સરકારે ન તો સબસિડી આપવાની જાહેરાત કરી છે અને ન તો કેન્દ્રીય કરોમાં ઘટાડો કરવાના કોઈ નિર્દેશ આપ્યા છે.

નવેમ્બર તથા ડિસેમ્બર મહિનામાં રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, છત્તિસગઢ, તેલંગાણા તથા મિઝોરમ વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાશે.

ત્યારબાદ લોકસભાની ચૂંટણીની તૈયારીઓ શરૂ થઈ જશે. સ્વાભાવિક છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ક્રિકેટર મહેન્દ્રસિંહ ધોનીની જેમ 'છેક છેલ્લી ઓવર'માં મેચ જીતવાની ગણતરી ધરાવતા હોય.

આપણે બધાય જાણીએ છીએ કે આવી સ્થિતિમાં સફળ થવાની કે નિષ્ફળ જવાની શક્યતા સરખી હોય છે. આવા સમયે કોઈ નેતા કે બૅટ્સમૅનની ક્ષમતા કરતાં તેના આત્મવિશ્વાસની ભૂમિકા વધુ હોય છે.

ગઠબંધનમાં થયા અનેક બદલાવ

ગત લોકસભા ચૂંટણી સમયે એનડીએનું જે સ્વરૂપ હતું, તે હવે બદલાઈ ગયું છે. આંધ્ર પ્રદેશમાં ચંદ્રબાબુ નાયડૂ તથા બિહારમાં જીતન રામ માંઝી ગઠબંધન છોડી ચૂક્યા છે. તો ઉપેન્દ્ર કુશવાહાનો એક પગ અંદર તથા એક પગ બહાર છે.

શિવસેના છેલ્લા ચાર વર્ષથી 'તારી સાથે પ્રીત, તારી સાથે નારાજગી'ની રમત રમી રહી હતી, પરંતુ હવે તે પણ આગળ વધી ગઈ હોય તેમ જણાય છે.

જો ઉદ્ધવ ઠાકરે ગઠબંધનના મુખ્ય મંત્રી બને તેની જેટલી શક્યતા છે, એટલી જ શક્યતા ભાજપ અને શિવસેના મળીને ચૂંટણી લડે તેની છે.

બિહારમાં નીતિશ કુમાર એ વાતનો નિર્ણય નથી કરી શકતા કે તેઓ ખુદને પટણા સુધી મર્યાદિત રાખે કે દિલ્હી તરફ કૂચ કરે. આ તસવીરનો બીજો આયામ પણ છે.

કોંગ્રેસ અને ચંદ્રબાબુ નાયડૂના દુશ્મન એવાં ભાજપ તથા તેલંગણા રાષ્ટ્ર સમિતિ એકબીજાને મૈત્રી સંદેશ મોકલી રહ્યા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ભાજપ વિરુદ્ધના પ્રસ્તાવિત ફેડરલ ફ્રન્ટના વરરાજા તરીકે જોવામાં આવતા હતા.

ઓડિશામાં ભાજપે સ્વીકારી લીધું છે કે નવીન પટનાયકને આ ચૂંટણીમાં નહીં હરાવી શકાય.

બીજી બાજુ, નવીન પટનાયકે પણ સ્વીકારી લીધું છેકે નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુખ્ય મંત્રીના દિવસો દરમિયાનની મૈત્રી જાળવી રાખવામાં કોઈ વાંધો નથી.

તામિલનાડુનું રાજકારણ અગાઉ કદાચિત્ જ આટલું ગૂંચવાયું હશે. પરંતુ ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે ત્યાંની સત્તારૂઢ પાર્ટી કેન્દ્રની સત્તારૂઢ...


આમ તો ચૂંટણી પ્રચારમાં અનેક મુદ્દાઓ ગાજતા હોય છે, પણ તેમાં ભાગ્યે જ લાખો લોકોને સ્પર્શતા મુદ્દાનો ઉલ્લેખ થતો હોય છે.

પ્રજાના આવા જ કેટલાક મુદ્દાઓ જાણવા અને તેનો અહેવાલ તૈયાર કરવા માટે બીબીસીનાં ગીતા પાંડે દેશભરમાં પ્રવાસ કરી રહ્યાં છે.

ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના રાજ્ય મણિપુરમાં નાનકડું ગામ આવ્યું છે લેઇસંગ.  ગયા વર્ષે આ ગામ 'ભારતનું છેલ્લું ગામ કે જ્યાં વીજળી પહોંચી'  એવા મથાળાં સાથે વિશ્વભરના સમાચારોમાં ચમક્યું હતું.

અહીં એ વાત પણ નોંધવી રહી કે રાજકીય પક્ષોના ચૂંટણી ઢંઢેરાઓમાં રસ્તાઓનું નિર્માણ કે પાણી સાથે વીજળી આપવાનાં વચનો અપાતાં જ રહે છે.

ઉપર જે ગામનો ઉલ્લેખ કરાયો, તેની ફરીથી વાત કરીએ તો એપ્રિલ 2018માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું હતું કે "લેઇસંગને વીજળી આપી દેવાઈ છે અને સશક્ત બનાવાયું છે (Leisang had been powered and empowered)."

તે વખતે એવું લાગ્યું હતું કે ત્રણમાંથી સરકારે કમ સે કમ એક સમસ્યાનો ઉકેલ લાવવા કોશિશ તો કરી જ છે.

પરંતુ ગયા અઠવાડિયે મેં આ ગામની મુલાકાત લીધી ત્યારે મને ખ્યાલ આવ્યો કે અહીં ભાગ્યે જ લાઈટ ચાલુ હોય છે અને ગામના લોકો "powered" કે "empowere... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

d" જેવું કંઈ થઈ શક્યા નથી.

પહાડી આદિવાસી કુકીઓના આ નાનકડા ગામમાં ફક્ત 13 પરિવારો અને 70 જેટલા સભ્યો જ રહે છે.

મણિપુરની રાજધાની ઇમ્ફાલથી તે ફક્ત 80 કિમી દૂર આવેલું છે. આમ છતાં ત્યાં પહોંચવું સહેલું નથી.

ગામની સૌથી નજીકનો હાઈવે 35 કિલોમિટર દૂર કાંગપોક્પી ગામ પાસે મળે છે.

35 કિમીનો આ રસ્તો ખરાબ છે અને ઠેરઠેર ખાડા પડી ગયા છે. છેલ્લા ત્રણ કિલોમિટરનો રસ્તો પર્વત પર તીવ્ર ચઢાણ ધરાવતો કાચો રસ્તો છે.

આ રસ્તા પર માત્ર બાઇક જ જઈ શકે અથવા ચાલીને ઉપર જવું પડે.

વરસાદ પડે ત્યારે આ ગામ સાવ વિખૂટું પડી જાય, કેમ કે વચ્ચે પાણી ભરાઈ જાય છે કે રસ્તો બહુ લપસણો થઈ જાય.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આસપાસનાં ગામોને 2017માં વીજળી મળી

લેઇસંગ 13 પરિવારોનું ઘર છે

ગામમાં શાળા કે દવાખાનું નથી. ગામના લોકોને મતદાર ઓળખપત્ર મળી ગયાં છે અને અહીંના જૂજ લોકો રાજકારણમાં રસ લે છે.

ગામના સરપંચ ટોંગસાટ હાઓકિપ કહે છે કે તેમની આસપાસનાં તમામ ગામોને 2017માં વીજળી મળી ગઈ હતી.

તેઓએ તપાસ કરી ત્યારે ખબર પડી હતી કે તેમના ગામને એ આયોજનમાં લેવામાં આવ્યું જ નહોતું.

ટોંગસાટ હાઓકિપ કહે છે, "કોઈએ અમને કારણ આપ્યું નહોતું, તેથી અમે કાંગપોક્પીના ટોચના વીજ અધિકારીને અરજી કરી. તેમણે કહ્યું કે ધીરજ રાખો, આવતા વર્ષના આયોજનમાં તમારા ગામનું નામ સૌથી પહેલું મુકાયું છે."

ગયા વર્ષે એપ્રિલની શરૂઆતમાં ગામમાં અચાનક જ સરકારી માણસોની અવરજવર વધી ગઈ.

પહેલાં કેટલાક અધિકારીઓ તપાસ માટે આવ્યા અને બે અઠવાડિયા પછી થાંભલા, વાયર અને બીજાં સાધનો તથા ટ્રાન્સફૉર્મર આવી પહોંચ્યાં.

આખરે ગામના લોકોને જણાવાયું કે 27 એપ્રિલે સાંજે પાંચથી છ વાગ્યાની વચ્ચે "તમને ગ્રીડ સાથે જોડી દેવામાં આવશે."

જ્યારે મહિલાઓ વૉશિંગ મશીન-રાઇસ કૂકર ખરીદવાનું વિચારવા લાગી

આ પ્રસંગના સાક્ષી બનવા માટે સરપંચના ઘરે એકઠા થયેલા 20-30 લોકોમાં લેમ્નેથાન લોત્જેમ પણ હતા.

ઓસરીમાં બલ્બ લગાવાયો હતો. તેની સ્વીચ પાડી દેવાઈ હતી અને સૌ તેની નીચે બેસીને, તેની સામે તાકીતાકીને ચાનો સ્વાદ લઈ રહ્યા હતા.

લોત્જેમનાં પત્ની બલ્બની બરાબર નીચે બેઠાં હતાં અને અચાનક જે ઝબૂકી ઊઠ્યો.

તેઓ થોડા સંકોચ સાથે હસતાંહસતાં કહે છે, "અમે બધાએ તાળીઓ પાડી અને ખુશીથી ઊછળી પડ્યાં. હું બોલી રહી હતી, લાઇટ અહુંતાઈ, લાઇટ અહુંતાઇ (પ્રકાશ થયો, પ્રકાશ થયો). બધા લોકો ખુશ હતા. કેટલાક નાચવા  પણ લાગ્યા હતા."

તે રાત્રે ગામમાં કોઈ સૂતું નહોતું....


આમ તો જીતનું શ્રેય બધા 11 ખેલાડીઓને જાય છે, પણ આ સિરીઝમાં ઋષભ પંત, ચેતેશ્વર પૂજારા, શુભમન ગિલ, શાર્દૂલ ઠાકુર, વૉશિંગ્ટન સુંદર, મોહમ્મદ સિરાજ જેવા ખેલાડીઓએ નિર્ણાયક ભૂમિકા નિભાવી અને એ કરી બતાવ્યું જે કેટલાક દિવસો પહેલાં લગભગ અશક્ય લાગતું હતું.

ભારતની આ ઐતિહાસિક જીતમાં આ પાંચ ટર્નિંગ પૉઇન્ટે ભૂમિકા નિભાવી છે.

પહેલી ઇનિંગ : શાર્દૂલ ઠાકુર અને વૉશિંગ્ટન સુંદરની ભાગીદારી

ટેસ્ટ મૅચના ત્રીજા દિવસે પહેલી ઇનિંગમાં ઋષભ પંત જ્યારે 23 રન બનાવીને આઉટ થયા ત્યારે ટીમનો સ્કોર 186 રન હતો અને ભારતીય ટીમ મુશ્કેલીમાં દેખાતી હતી.

પણ પોતાની પહેલી મૅચ રમી રહેલા શાર્દૂલ ઠાકુર અને વૉશિંગ્ટન સુંદરે કમાલ કર્યો.

બંનેએ ન માત્ર વિકેટ ટકાવી રાખી પણ સંભાળીને બેટિંગ કરીને રન પણ કર્યા. આ જોડીએ 123 રનની ભાગદારી કરી, જેણે મૅચ બચાવી.

આ જોડીના દમ પર જ ઑસ્ટ્રેલિયા પહેલી ઇનિંગના 369 રન સામે ભારતે પણ 336 રન બનાવ્યા અને મૅચમાં વાપસી કરી.

બીજી ઇનિંગમાં સિરાજે પાંચ વિકેટ ખેરવી

બ્રિસબેનના ગાબા ઇન્ટરનેશનલ સ્ટેડિયમમાં ખેલાતી ચોથી મૅચમાં ઇન્ડિયાને જીત માટે 328 રનનો ટાર્ગેટ મળ્યો હતો, કારણ કે ચોથા દિવસે ઑસ્ટ્રેલિયાએ 294 રન ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર્યા હતા.

જોકે ઑસ્ટ્રેલિયન ટીમ આનાથી વધુ રન પણ કરી શકતી હતી.

ભારત તરફથી મોહમ્મદ સિરાજે 73 રન આપીને 5 વિકેટ ખેરવી અને શાર્દૂલ ઠાકુરે 61 રન આપીને 4 વિકેટ લીધી.

સિરાજ પહેલી વાર ટેસ્ટ ક્રિકેટની એક ઇનિંગમાં પાંચ વિકેટ લેવામાં સફળ થયા.

આ મૅચ બાદ સિરાજે પોતાના પિતાને યાદ કર્યા. તેઓએ કહ્યું, "આજે તેઓ જીવિત હોત તો તેમને ગર્વ થાય. તેમની દુવાઓને કારણે જ હું મારું બેસ્ટ પર્ફૉર્મન્સ આપી શક્યો છું."

ઋષભ પંતની ધમાકેદાર ઇનિંગ

ભારતીય ટીમ

પોતાના ચોગ્ગા સાથે સિરીઝને 2-1થી ભારતની ઝોળી નાખનારા ઋષભ પંતને ચોથી ટેસ્ટ મૅચના હીરો માનવામાં આવે છે, જેમણે મૅચને ડ્રૉ તરફથી જીત બાજુ વાળી દીધી.

ત્રીજી ટેસ્ટમાં પણ પંતે ટીમને જિતાડવાની કોશિશ કરી હતી, પણ તેઓ 97 રન પર આઉટ થઈ ગયા હતા.

પણ આ વખતે તેઓ ટીમને જીત અપાવીને જ રહ્યા. વિકેટકીપર ઋષભ પંતે 89 રનને અણનમ ઇનિંગ રમી, તેઓએ નવ ચોગ્ગા અને એક છગ્ગો માર્યો.

પૂજારાનું ક્રિઝ પર ટકી રહેવું

બીજી ઇનિંગમાં જ્યારે ઑસ્ટ્રેલિયન બૉલર તેજ બૉલિંગ કરી રહ્યા હતા ત્યારે પૂજારાએ બૅટ અને શરીર- બંનેથી તેમનો સામનો કર્યો.

તેઓએ બીજી ઇનિંગમાં કુલ 211 બૉલમાં 56 રન બનાવ્યા. આ ઇનિંગે નક્કી કર્યું કે ટીમ ઇન્ડિયા ઑલઆઉટ ન થઈ જાય.

ક્રિઝ પર ટકીને રમવું એ સમયે ભારત માટે વધુ જરૂરી હતું અને એવા સમયે પૂજારા પિચ પર દીવાલની જેમ અડીખમ રહ્યા.

બીજી તરફ શુભમન ગિલે રન કરવાનું ચાલુ રાખ્યું.

શુભમન ગિલની આક્રમક બેટિંગ

ચોથી ટેસ્ટની બીજી ઇનિંગમાં શુભમન ગિલે 146 બૉલની મદદથી 91ની ધમાકેદાર ઇનિંગ ખેલી અને રન બનાવતા રહ્યા.

આ સાથે જ ગિલ આ સિરીઝમાં સૌથી વધુ રન બનાવનારા ખેલાડી બની ગયા.

આ સિરીઝમાં દરેક મૅચમાં શુભમન ગિલે સારા રન બનાવ્યા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આમ તો તેમણે વિભાજન પહેલાંથી કામ શરૂ કરી દીધું હતું. અકબરની ભૂમિકામાં ચંદ્રમોહન, સલીમની ભૂમિકામાં ડી. કે. સપ્રુ અને અનારકલી તરીકે નરગિસને લેવાનાં હતાં. વર્ષ 1946માં બૉમ્બે ટોકિઝ સ્ટુડિયોમાં શૂટિંગ પણ શરૂ કરી દેવાયું હતું.

તે સમયે દેશમાં ઊકળતા ચરુ જેવી સ્થિતિ હતી. રાજકીય તણાવ અને કોમી તોફાનોના કારણે બધાની યોજના ખોરવાઈ ગઈ. વિભાજન પછી પ્રોડ્યુસર શિરાઝ અલી પાકિસ્તાન જતા રહ્યા હતા. હવે કે. આસિફ સ્વપ્નસમાન ભવ્ય ફિલ્મ બનાવી શકે તેવા મોટા ગજાના કોઈ ફાઇનાન્સર તૈયાર થતા ન હતા.

શિરાઝ અલીએ કે. આસિફને અગાઉ સૂચન કર્યું હતું કે તે સમયના વિખ્યાત ઉદ્યોગપતિ શાપૂરજી પલોનજી આ ફિલ્મને ફાઇનાન્સ કરી શકે તેમ છે.

શાપૂરજીને ફિલ્મઉદ્યોગની આમ તો કોઈ જાણકારી હતી નહીં પરંતુ અકબરના ઇતિહાસમાં રસ હતો. તેથી તેઓ 1950માં આ પ્રોજેક્ટ માટે તૈયાર થયા અને ત્યાર પછી દિલીપ કુમાર અને મધુબાલાને લઈને ફિલ્મ બની તે હતી 'મુઘલ-એ-આઝમ'.

ભારતીય સિનેમાની સૌથી મહાન કૃતિઓમાં આ ફિલ્મને સ્થાન અપાયું છે. પરંતુ આ લેખ 'મુઘલ-એ-આઝમ' વિશે નહીં, ફિલ્મને ફાઇનાન્સ કરનારા પારસી ઉદ્યોગપતિ અને તેમના 'શાપૂરજી પલોનજી જૂથ' વિશે છે, જે તાજેતરમાં તાતા જૂ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થ સાથેના વિવાદના કારણે ચર્ચા છે.

ભવ્ય અને ગગનચૂંબી ઇમારતો સાથે જોડાયેલું નામ

ઓમાનના સુલતાનનો મહેલ કસર અલ-આલમ

'શાપૂરજી પલોનજી ઍન્ડ કંપની પ્રાઇવેટ લિ.'ની વેબસાઈટ અનુસાર આ જૂથ કુલ 18 જુદી-જુદી કંપનીઓનો સમૂહ છે તથા એન્જિનિયરિંગ અને બાંધકામ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, રિયલ એસ્ટેટ, પાણી, ઊર્જા અને ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ, એમ છ બિઝનેસ સૅગમૅન્ટમાં સક્રિય છે.

હાલમાં આ જૂથ 70થી વધુ દેશમાં 70,000થી વધારે કર્મચારી ધરાવે છે. આ ઉપરાંત શિપિંગ, હોમ ઍપ્લાયન્સિસ, પબ્લિકેશન, અને બાયૉ-ટેકનૉલૉજીમાં પણ આ જૂથનું બહું મોટું નામ છે.

શાપૂરજી પલોનજી જૂથને વિશ્વભરમાં નામના મળી છે તેમણે નિર્માણ કરેલી કેટલીક ભવ્ય અને ગગનચૂંબી ઇમારતોના કારણે.

મુંબઈની કેટલીક લૅન્ડમાર્ક ગણાતી ઇમારતો બાંધવાનો શ્રેય આ જૂથને જાય છે. જેમાં હૉંગકૉંગ બૅન્ક, ગ્રિન્ડલૅઝ બૅન્ક, સ્ટાન્ડર્ડ ચાર્ટર્ડ બૅન્ક, રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા બિલ્ડિંગ, બૉમ્બે સ્ટોક ઍક્સચેન્જ બિલ્ડિંગ અને તાજ ઇન્ટરકૉન્ટિનેન્ટલ પણ સામેલ છે.

1971માં તેમણે ઓમાનના સુલતાનનો મહેલ પણ બાંધ્યો જે તેની વિશેષ ડિઝાઇન અને આકર્ષક દેખાવના કારણે વિખ્યાત છે.

2008માં મુંબઈમાં ત્રાસવાદી હુમલામાં તાજમહાલ પૅલેસ ઍન્ડ ટાવરને ઘણું નુકસાન થયું હતું, તેનું રિપેરિંગ પણ શાપૂરજી પલોનજી જૂથે કર્યું હતું.

પારસીઓમાં દાદા અને પૌત્રનાં નામ એક સરખા હોય તેવું ઘણી વખત જોવા મળે છે અને શાપૂરજી પલોનજી જૂથની ગાથામાં પણ આવું જ છે.

દાદા-પૌત્રનાં સરખાં નામોની પરંપરા

પલોનજી શાપૂરજી મિસ્ત્રી

પલોનજી મિસ્ત્રીનું નામ તેમના દાદા પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. પલોનજી મિસ્ત્રીના જ્યેષ્ઠ પુત્રનું નામ શાપૂરજી મિસ્ત્રી છે અને તેમાં પણ દાદા-પૌત્રનાં નામ એક સરખાં છે. તેઓ મૂળે ગુજરાતના પારસી અને પેઢીઓ અગાઉ મુંબઈ જઈને વસ્યા હતા.

વિશ્વના સૌથી ધનાઢ્ય લોકોની 2017ની ફૉર્બ્સની યાદી જોવામાં આવે તો પલોનજી મિસ્ત્રી ભારતના ધનિકોમાં પાંચમા ક્રમે હતા. જોકે, તેઓ અત્યારે આયરિશ નાગરિક છે અને એ વખતે આયર્લૅન્ડના ધનાઢ્યોમાં પ્રથમ ક્રમે તથા વિશ્વના સૌથી ધનિક લોકોમાં 66મા ક્રમે હતા.

પલોનજી મિસ્ત્રીના દાદા પલોનજી મિસ્ત્રીએ 1865માં લિટલવૂડ્સ પલોનજી ઍન્ડ કંપની નામે બિઝનેસની શરૂઆત કરી હતી.

1921માં તેમના નિધન પછી તેમના પુત્ર શાપૂરજીએ બધો બિઝનેસ પોતાના હાથમાં લીધો અને આ રીતે શાપૂરજી પલોનજી કન્સ્ટ્રક્શન કંપનીની સ્થાપના થઈ. 1975મા શાપૂરજી મિસ્ત્રીના નિધન પછી પલોનજી મિસ્ત્રીએ બિઝનેસ...


આમ થવા પાછળનું કારણ એ છે કે શ્રીદેવીને રાજકીય સમ્માન આપવામાં આવ્યું હતું.

24 ફેબ્રુઆરીએ મૃત્યુ પામેલાં શ્રીદેવીના નશ્વર દેહના અંતિમ સંસ્કાર 28મી ફેબ્રુઆરીએ કરવામાં આવ્યાં.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

તેમની અંતિમ યાત્રામાં ઘરથી સ્મશાન સુધીના 5 કિલોમીટરથી વધુ લાંબા માર્ગ પર પોલીસ અને રાજ્ય અનામત પોલીસ દળના (SRPF) જવાનો હતા.

સામાન્ય રીતે રાજકીય સમ્માન મોટા નેતાઓને આપવામાં આવે છે. તેમાં વડાપ્રધાન, મંત્રી અને બંધારણીય પદો પર કાર્ય કરી રહેલા લોકોનો સમાવેશ થાય છે.

જે વ્યક્તિને રાજકીય સમ્માન આપવાનો નિર્ણય કરવામાં આવે છે, તેમની અંતિમ યાત્રાની વ્યવસ્થા રાજ્ય અથવા કેંદ્ર સરકાર દ્વારા કરવામાં આવે છે.

મૃતદેહને રાષ્ટ્રધ્વજમાં લપેટવામાં આવે છે અને બંદૂકથી સલામી પણ આપવામાં આવે છે.

કોણ નક્કી કરે છે રાજકીય સમ્માન?

અગાઉ આ સમ્માન વિશિષ્ટ લોકોને જ આપવામાં આવતું હતું. પરંતુ હવે એવું નથી રહ્યું

હવે રાજકીય સમ્માન એ વાત પર આધાર રાખે છે કે અવસાન પામેલી વ્યક્તિનો હોદ્દો કે કદ શું હતું.

ભૂતપૂર્વ કાયદા અને સંસદીય બાબતોના મંત્રી એમ સી નનાઇયાહે રેડિફને જણાવ્યું હતું, "હવે એ રાજ્ય સરકારના વિવેક પર નિર્ભર છે. ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એ આ બાબતનો નિર્ણય કરે છે કે વ્યક્તિ વિશેષનું કદ શું છે અને એ રીતે જ નક્કી કરવામાં આવે છે કે, તેમને રાજકીય સમ્માન આપવું કે નહીં. હવે એવા કોઈ નિર્ધારિત દિશા-નિર્દેશો નથી."

સરકાર રાજનીતિ, સાહિત્ય, કાયદો, વિજ્ઞાન અને સિનેમા જેવા ક્ષેત્રોમાં મહત્ત્વનું પ્રદાન આપનારાં લોકોને મૃત્યુ બાદ રાજકીય સમ્માન આપે છે.

મુખ્યમંત્રીનો નિર્ણય?

આ બાબતનો નિર્ણય સામાન્ય રીતે રાજ્યના મુખ્યમંત્રી પોતાની કેબિનેટના સિનિયર મંત્રીઓ સાથે ચર્ચા કર્યા બાદ કરે છે.

એક વખત નિર્ણય લેવાઈ જાય ત્યારબાદ રાજ્યના સિનિયર પોલીસ અધિકારીઓને જાણકારી આપવામાં આવે છે.

તેમાં ડેપ્યુટી કમિશનર, પોલીસ કમિશનર, પોલીસ નિરિક્ષકનો સમાવેશ થાય છે. આ અધિકારીઓ પર રાજકીય સમ્માનની તૈયારીની જવાબદારી હોય છે.

એમ કહેવાય છે કે સ્વતંત્ર ભારતમાં પ્રથમ વખત રાજકીય સમ્માન સાથે મહાત્મા ગાંધીના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા હતા.

આ ઉપરાંત ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ, લાલબહાદુર શાસ્ત્રી અને ઇંદિરા ગાંધીને પણ રાજકીય સમ્માન સાથે વિદાય આપવામાં આવી હતી.

કેવી રીતે મળ્યું હતું સમ્માન?

આ ઉપરાંત મધર ટેરેસાને પણ રાજકીય સમ્માન આપવામાં આવ્યું હતું. એને રાજનીતિ સાથે કોઈ ન સંબંધ નહોતો, પરંતુ સમાજ સેવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રદાન કરવા બદલ તેમને આ સમ્માન આપવામાં આવ્યું હતું.

આ ઉપરાંત લાખો અનુયાયી ધરાવતા સત્ય સાઈ બાબાનું એપ્રિલ 2011માં નિધન થયું ત્યારે રાજ્ય સરકારે તેમને પણ રાજકીય સમ્માન આપવામાં આવ્યું હતું.

ગૃહ મંત્રાલયના ઉચ્ચ અધિકારી રહી ચૂકેલા એસ સી શ્રીવાસ્તવે બીબીસીને જણાવ્યું કે, રાજ્ય સરકાર પોતાના સ્તરે નિર્ણય કરે છે કે કોને રાજકીય સમ્માન આપવામાં આવે અને તેમને આ બાબતનો પૂરો અધિકાર છે.

તો શું શ્રીદેવી આ સમ્માન મેળવનારાં ફિલ્મી દુનિયાનાં પ્રથમ વ્યક્તિ હતાં? તો તેમનો જવાબ હતો, "મને લાગે છે કે એવું નથી. તેમનાં પહેલાં શશિ કપૂરને પણ રાજકીય સમ્માન આપવામાં આવ્યું હતું."

શશિ કપૂરને પણ સમ્માન મળ્યું હતું?

ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં શશિ કપૂરનું અવસાન થયું હતું અને તેમને પણ રાજકીય સમ્માન સાથે વિદાય આપવામાં આવી હતી.

જોકે, રાજેશ ખન્ના, વિનોદ ખન્ના અને શમ્મી કપૂર જેવા દિગ્ગજ કલાકારોને રાજકીય સમ્માન નહોતું આપવામાં આવ્યું .

ખાસ વાત એ છે કે, જો રાજ્ય સરકાર રાજકીય સમ્માન આપવાનો નિર્ણય કરે તો તેની અસર સમગ્ર પ્રદેશમાં જોવા મળે છે.

પરંતુ જો કેંદ્ર સરકાર આ બાબતનો નિર્ણય કરે તો સમગ્ર ભારતમાં આ પ્રક્રિયા...


આમ બંને ટીમને એક એક પૉઇન્ટ ફાળવવામાં આવ્યો હતો. ભારત હવે તેની આગામી મૅચમાં રવિવારે કટ્ટર હરીફ પાકિસ્તાન સામે ટકરાશે.

અહીંના ટ્રેન્ટ બ્રિજ ખાતે રમાનારી મૅચમાં વરસાદના વિઘ્નની અપેક્ષા તો પહેલેથી જ હતી પરંતુ તેમ છતાં એવી આશા સેવાતી હતી કે બપોર પછી હવામાનમાં સુધારો આવશે.

એવું  પણ હતું કે કમસે કમ 20-20 ઓવરની મૅચ રમાશે પરંતુ લગભગ સાડા ચાર કલાક રાહ જોયા બાદ મૅચના અમ્પાયર્સે મૅચ પડતી મૂકવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

અમ્પાયર્સ મેરિયસ ઇરાસમસ અને પોલ રાઇફલે વારંવાર મેદાનનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું.

જોકે, વરસાદની આવનજાવન પણ ચાલુ જ રહી હતી. આ સંજોગોમાં ગ્રાઉન્ડ સ્ટાફે પણ રમત શરૂ થઈ શકે તે માટે આકરી મહેનત કરી હતી પરંતુ વરસાદે નિરાશા કર્યા હતા.

આઈસીસી વન-ડે ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ 2019માં ભારત અને ન્યૂઝીલૅન્ડ બે જ એવી ટીમ હતી જે એકેય મૅચ હારી ન હતી અને અજેય હતી.

સાથે સાથે ઇંગ્લૅન્ડમાં વસતા ભારતીયોને પણ નિરાશા સાંપડી હતી. ઘણા સમર્થકોએ તો મહિનાઓ અગાઉ આ મૅચ માટે ટિકિટ ખરીદી લીધી હતી પરંતુ તેમને મૅચ નિહાળવા મળી ન હતી.

વર્તમાન વર્લ્ડ કપમાં આ ચોથી મૅચ હતી જેમાં વરસાદનું વિઘ્ન નડ્યું હોય અને મૅચ રમી શકાઈ ન હોય જેન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે કારણે બંને ટીમને એક એક પૉઇન્ટ ફાળવાયા હોય.

સાતમીએ પાકિસ્તાન અને શ્રીલંકા વચ્ચે બ્રિસ્ટોલ ખાતેની મૅચમાં એક પણ બોલ ફેંકાયો ન હતો.

દસમીએ સાઉથ આફ્રિકા અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝ વચ્ચેની મૅચમાં માત્ર સાત ઓવર શક્ય બની હતી.

11મીએ બાંગ્લાદેશ અને શ્રીલંકા વચ્ચેની મૅચમાં પણ ટોસ શક્ય બન્યો ન હતો. આમ આ ટુર્નામેન્ટમાં શ્રીલંકાને બે મૅચમાં નુકસાન થયું હતું.

ભારત અને ન્યૂઝીલૅન્ડ વર્તમાન ટુર્નામેન્ટમાં એક પણ મૅચ હાર્યા ન હતા. ભારતે તેની બે મૅચમાં અનુક્રમે સાઉથ આફ્રિકા અને ઑસ્ટ્રેલિયાને હરાવ્યું હતું તો ન્યૂઝીલૅન્ડે તેની પ્રથમ ત્રણ મૅચમાં શ્રીલંકા, બાંગ્લાદેશ અને અફઘાનિસ્તાન સામે વિજય હાંસલ કર્યો હતો.

ગુરુવારની મૅચ ધોવાઈ ગયા બાદ ન્યૂઝીલૅન્ડ ચાર મૅચમાંથી સાત પોઇન્ટ તથા ભારત ત્રણ મૅચમાંથી પાંચ પોઇન્ટ સાથે અનુક્રમે પ્રથમ અને ત્રીજો ક્રમ ધરાવે છે.

ભારત હવે 16મીએ પાકિસ્તાન સામે અને ન્યૂઝીલૅન્ડ 19મીએ સાઉથ આફ્રિકા સામે રમશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આમ વર્તમાન ટૂર્નામેન્ટમાં સાઉથ આફ્રિકાનો આ સતત બીજો પરાજય હતો અને હવે તેને પાંચમી જૂને મજબૂત ભારતીય ટીમ સામે રમવાનું છે.

ફાફ ડુ પ્લેસિસે ટોસ જીતીને બાંગ્લાદેશને પ્રથમ બેટિંગ આપવાનો જુગાર ખેલ્યો હતો. જોકે, એશિયન ટીમ વધુ મજબૂત નીકળી અને તેણે વન-ડે ઇતિહાસનો પોતાનો સર્વોચ્ચ સ્કોર નોંધાવતા 50 ઓવરમાં છ વિકેટે 330  રન નોંધાવી દીધા હતા.

યોગાનુયોગે 30મી મેએ ઇંગ્લૅન્ડે પણ સાઉથ આફ્રિકા સામે આ જ સ્કોર નોંધાવ્યો હતો. જવાબમાં પ્લસિસે કૅપ્ટન ઇનિંગ્સ રમી હોવા છતાં સાઉથ આફ્રિકા 50 ઓવરને અંતે આઠ વિકેટે 309 રન કરી શક્યું હતું.

ઇંગ્લૅન્ડ સામેની પ્રારંભિક મૅચના પરાજય બાદ પ્લેસિસની ટીમ આ બીજી મૅચ હારી છે. આમ આગામી મૅચો તેના માટે કપરા ચઢાણ સમાન બની રહેશે.

331 રનના લક્ષ્યાંકનો પીછો કરવા ઊતરેલી સાઉથ આફ્રિકન ટીમે નિયમિત અંતરે વિકેટો ગુમાવતા તેને મેચ પણ ગુમાવવી પડી હતી.

સાઉથ આફ્રિકા માટે સુકાની  પ્લેસિસે સૌથી વધુ 53 બૉલમાં 62 રન ફટકાર્યા હતા. જેમાં પાંચ બાઉન્ડ્રી અને એક સિક્સ સામેલ હતી.

જ્યારે ડ્યુમિની અને માર્કરામે 45-45 અને વાન ડેર ડુસેને 41 રનનું યોગદાન આપ્યું હતું. બાંગ્લાદેશ માટે મુસ્તાફિઝુર રહેમાને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્રણ તથા મોહમ્મદ સૈફુદ્દીને બે વિકેટ ઝડપી હતી.

અહીંના ઓવલ મેદાન પર સળંગ બીજી મેચમાં સાઉથ આફ્રિકાની હરીફ ટીમે 300થી વધુનો સ્કોર કર્યો છે.

બાંગ્લાદેશની સારી શરૂઆત

તમિમ ઈકબાલ અને સૌમ્ય સરકારની જોડીએ બાંગ્લાદેશને સારી શરૂઆત અપાવી હતી. આ જોડીએ પ્રથમ વિકેટ માટે 60 રનની ભાગીદારી નોંધાવી હતી.

તમિમ 16 રન નોંધાવીને આઉટ થયા હતા. બાંગ્લાદેશની બેટિંગમાં મોટા ભાગના બેટ્સમૅનોએ મહત્ત્વનું યોગદાન આપ્યું હતું.

સરકારે આક્રમક બેટિંગ કરી હતી અને 30 બૉલમાં નવ બાઉન્ડ્રીની મદદથી 42 રન ફટકાર્યા હતા.

જોકે, બાંગ્લાદેશી ઇનિંગ્સનું મુખ્ય આકર્ષણ બે ભૂતપૂર્વ સુકાનીઓ સાકીબ અને મુશ્ફિકૂ રહીમની બેટિંગ રહી હતી.

આ અનુભવી બેટ્સમૅનોએ સાઉથ આફ્રિકન બૉલર્સને હંફાવ્યા હતા. તેમણે ત્રીજી વિકેટ માટે 142 રનની ભાગીદારી નોંધાવી હતી જેની મદદથી ટીમ વન-ડેમાં તેનો સર્વોચ્ચ સ્કોર નોંધાવવામાં સફળ રહી હતી.

સાકિબે 84 બૉલમાં 75 રનની ઇનિંગ્સ રમી હતી જેમાં તેણે આઠ બાઉન્ડ્રી અને એક સિક્સર ફટકારી હતી જ્યારે મુશ્ફિકુરે 80 બૉલમાં 78 રન ફટકાર્યા હતા જેમાં આઠ બાઉન્ડ્રી સામેલ હતી.

સાઉથ આફ્રિકન બૉલર્સ બાદમાં મહેમુદૂલ્લાહ અને મોસાડેક હુસૈનની જોડીને પણ રોકવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા.

આ જોડીએ 66 રનની ભાગીદારી નોંધાવી હતી. સાકિબ અને મુશ્ફિકુર કરતાં આ બંને બેટ્સમૅન વધારે આક્રમક રહ્યા હતા.

મહેમુદૂલ્લાહ ત્રણ બાઉન્ડ્રી અને એક સિક્સરની મદદથી 46 રને અણનમ રહ્યા હતા જ્યારે મોસાદ્દેકે 20 બૉલમાં 26 રન ફટકાર્યા હતા.

આ ઉપરાંત મોહમ્મદ મિથુને 21 રનનું યોગદાન આપ્યું હતું. સાઉથ આફ્રિકા માટે ફેલુકવાયો, ક્રિસ મોરિસ અને ઈમરાન તાહિરને બે-બે સફળતા મળી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

નબળી શરૂઆત

331 રનના ટાર્ગેટ સામે પ્રારંભથી જ સાઉથ આફ્રિકન બેટ્સમૅન ગૂંચવણમાં જણાતા હતા.

બાંગ્લાદેશી બૉલિંગ આક્રમણ સામે તેઓ મુક્તપણે રમી શકતા ન હતા જેને પરિણામે તેઓ સેટ થયા બાદ વિકેટ ગુમાવતા રહ્યા હતા.

માર્કરામ, પ્લેસિસ, ડેવિડ મિલર અને ડુસાન પાસેથી લાંબી ઇનિંગ્સની અપેક્ષા રખાતી હતી પરંતુ તમામ બેટ્સમૅન સેટ થયા બાદ ટીમને જરૂર હતી ત્યારે જ વિકેટ ગુમાવી બેઠા હતા.

આ પરિણામ સાથે વર્લ્ડ કપ ટૂર્નામેન્ટ હવે રસપ્રદ બની ગઈ છે. સાઉથ આફ્રિકા હવે પાંચમી જૂને ભારત સામે રમશે એ જ દિવસે બાંગ્લાદેશનો મુકાબલો ન્યૂઝીલૅન્ડ સામે થશે. એ મુકાબલામાં બંને ટીમ એક એક મેચ જીતીને રમતી હશે.

આ વર્લ્ડ કપમાં દક્ષિણ આફ્રિકાની સતત બીજી...


આમ હૉટ ફેવરિટ ગણવી હોય તો તે ઑસ્ટ્રેલિયન મહિલા ટીમ હતી જેને શુક્રવારે હરાવીને ભારતે મેજર અપસેટ સર્જી દીધો અને તેમાં સિંહફાળો રહ્યો સ્પિનર પૂનમ યાદવનો.

શુક્રવારે રમાયેલી પ્રારંભિક મૅચમાં ભારત માત્ર 132 રન કરી શક્યું હતું અને તે વખતે પણ તેનો પરાજય સામે દેખાતો હતો.

નવ ઓવરમાં 55 રનના સ્કોર સુધી ઑસ્ટ્રેલિયા આસાનીથી જીતી જશે તેમ લાગતું હતું, પરંતુ અહીંથી મૅચનું પાસું પલટાઈ ગયું.

પૂનમ યાદવ બૉલિંગમાં આવ્યાં અને હરીફ ટીમની ઉપરા-ઉપરી વિકેટો ખેરવવા માંડી.

આમેય પૂનમ યાદવ તેમની વેધક બૉલિંગ માટે જાણીતા છે. તેઓ એક વાર વિકેટ ખેરવવાની શરૂઆત કરે ત્યાર બાદ તેમને અટકાવવા મુશ્કેલ છે.

ભારતના માર્ગમાં સૌથી મોટી અડચણ ઓપનર ઍલિસા હિલી હતાં.

જેમણે અડધી સદી ફટકારી અને તેઓ વિકેટ પર હતાં ત્યાં સુધી ભારતના વિજયની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ હતી, પરંતુ પૂનમે દસમી ઓવરમાં હિલીને આઉટ કર્યાં તે સાથે કાંગારું ટીમની વિકેટ પત્તાના મહેલની માફક ખરી પડી.

19 રન આપીને ચાર વિકેટ

પૂનમ યાદવે માત્ર 19 રન આપીને ચાર વિકેટ ખેરવી હતી.

એક વાર તો તેઓ હૅટ્રિક મેળવવાની અણિ પર આવી ગયાં હતાં.

12મી ઓવરમાં તેમણે ઑસ્ટ્રેલિયાની અનુભવી ખ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેલાડી મૅન રચેલ હેઇન્સને આઉટ કર્યાં અને ત્યાર પછીના બૉલે ઍલિસી પેરીને પણ બૉલ્ડ કરી દીધાં.

આ સાથે ભારતનો વિજય લગભગ નિશ્ચિત થઈ ગયો હતો.

ભારત માટે 63મી મૅચ રમી રહેલાં પૂનમ યાદવે આ અગાઉ પણ ઑસ્ટ્રેલિયામાં સારો દેખાવ કર્યો હતો, પરંતુ આ મૅચમાં તેમની પાસેથી મોટી આશા રખાતી ન હતી, કેમ કે તેઓ તાજેતરમાં જ ઈજામાંથી બહાર આવ્યાં હતાં.

ઈજામાંથી બહાર આવીને વર્લ્ડ કપ જેવી ટુર્નામેન્ટ માટે સજ્જ થવું તે જ કપરી બાબત હતી તેમાં પણ ઑસ્ટ્રેલિયા જેવા ચાર વખતના વર્લ્ડ ચૅમ્પિયન સામે તેમને રમવાનું હતું.

ખુદ પૂનમે જ મૅચ બાદ કહ્યું હતું કે ટીમના ફિઝિયોની મદદથી જ તેઓ સંપૂર્ણપણે ફિટ થઈને રમી શક્યાં હતાં.

પૂનમ યાદવ તેમની કારકિર્દીમાં ત્રીજી વાર મૅચમાં ચાર વિકેટ ઝડપવાની સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.

અગાઉ 2018માં તેઓ બાંગ્લાદેશ સામે નવ રનમાં ચાર વિકેટ ઝડપી ચૂક્યાં હતાં, પરંતુ નિશ્ચિતપણે શુક્રવારનું પ્રદર્શન તેમની કારકિર્દીનું સૌથી યાદગાર પ્રદર્શન હતું.

શિખા પાંડે અને દિપ્તીની કમાલ

યાદવ  ઉપરાંત શિખા પાંડેએ પણ ટીમને જરૂર હતી ત્યારે ત્રણ વિકેટ ખેરવીને ટીમની સફળતામાં મહત્વનું યોગદાન આપ્યું હતું.

પૂનમ યાદવે તો બૉલિંગમાં શ્રેષ્ઠ દેખાવ કર્યો પરંતુ તે અગાઉ ભારતના વિજયનો પાયો નાખવામાં દિપ્તી શર્માનો ફાળો પણ વિશેષ રહ્યો હતો.

દિપ્તી શર્મા પાસેથી સામાન્ય રીતે બૉલિંગમાં યોગદાનની અપેક્ષા રખાતી હોય છે તેને બદલે તેમણે શુક્રવારે બૅટિંગમાં કમાલ કરી હતી.

ઓપનર શેફાલી વર્માએ તો તેમની આદત મુજબ ઝડપી પ્રારંભ કરાવ્યો અને 15 બૉલમાં 29 રન ફટકારી દીધા, તો જેમિમાહ રોડ્રિગ્સે પણ 26 રન નોંધાવ્યા હતા, પરંતુ ટીમનો સ્કોર 100 ઉપર પહોંચડાવામાં અને અંતે 132 સુધી લાવી દેવામાં દિપ્તી શર્માની મહેનત રંગ લાવી હતી.

દિપ્તીએ અણનમ 49 રન ફટકાર્યા હતા, જેને કારણે ભારત પડકારજનક સ્થિતિમાં આવી ગયું હતું.

ટી20 વર્લ્ડ કપમાં ભારતે આ વખતે મજબૂત પ્રારંભ કર્યો છે.

વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનને આ રીતે હરાવવું તે ટીમની મોટી સિદ્ધિ લેખાશે.

ભારતને તેના ગ્રૂપમાં આથી કપરા હરીફનો સામનો કરવાનો નથી, તે જોતાં ટીમ માટે આગામી મૅચોમાં માર્ગ સરળ થઈ શકે તેમ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આમ, વેસ્ટ ઇન્ડીઝે સંકેત આપી દીધા છે કે આગામી મૅચોમાં તેમને હળવાશથી લેવાની ભૂલ કરનારી ટીમ નુકસાનમાં રહેશે. પાકિસ્તાનનો ધબડકો થતા નિયત લંચ સમય સુધીમાં તો મૅચ સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી, જેમાં વેસ્ટ ઇન્ડીઝનો સાત વિકેટે શાનદાર વિજય થયો હતો.

પાકિસ્તાનની બેટિંગનો ધબડકો થયો અને તેનો કોઈ બૅટ્સમૅન કેરેબિયન બૉલિંગ આક્રમણ સામે ટકી ન શક્યો.

મૅન ઑફ ધ મૅચ ઓશાને થોમસે ચાર વિકેટ ઝડપી હતી. તેના ઘાતક બાઉન્સર સામે પાકિસ્તાન કોઈ પ્રતિકાર કરી શક્યું નહોતું.

નોટિંગહામના ટ્રેન્ટબ્રિજ ખાતે રમાયેલી મૅચમાં વેસ્ટ ઇન્ડીઝના સુકાની જેસન હોલ્ડરે ટોસ જીતીને હરીફ ટીમને બેટિંગ આપવાનો યોગ્ય નિર્ણય લીધો હતો.

પાકિસ્તાનનો પ્રારંભથી જ રકાસ થયો હતો અને તેઓ ફરીથી બેઠા થઈ શક્યા નહોતા. હકીકતમાં પાકિસ્તાન જરાય લડત આપ્યા વિના શરણે થઈ જશે તેવી કોઈએ અપેક્ષા રાખી ન હતી.

21.4 ઓવર સુધીમાં તો તેના તમામ બૅટ્સમૅન આઉટ થઈ ગયા હતા. પાકિસ્તાને 105 રનનો સામાન્ય સ્કોર નોંધાવ્યો હતો. વેસ્ટ ઇન્ડીઝે 13.4 ઓવરમાં ટાર્ગેટ ચેઝ કરી લીધો હતો. આમ, સમગ્ર મૅચ 35.2 ઓવર ચાલી હતી.

શેલ્ડન કોટ્રેલે કેરેબિયન ટીમને શરૂઆતમાં જ સફળતા અપાવી હતી. તેણે ઓપનર ઇમામ-ઉલ-હકને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આઉટ કર્યો. બાદમાં આન્દ્રે રસેલે આવીને ઉપરાઉપરી બે વિકેટ ખેરવી હતી. રસેલે માત્ર ચાર રન આપીને ફખર ઝમાન અને હેરિસ સોહૈલને પેવેલિયન ભેગા કરી દીધા હતા.

આ તબક્કે ઓશાને થોમસે બાજી સંભાળી લીધી હતી. તેના ઘાતક બાઉન્સર અને ઉછળતા બૉલ સામે રમવું પાકિસ્તાની બેટ્સમૅન માટે કપરું બની ગયું હતું. લગભગ તમામ બેટ્સમૅન કેરેબિયન બૉલર સામે થાપ ખાઈ ગયા હતા અને પોતાની વિકેટ ફેંકી દીધી હતી.

ફખર ઝમાન અને બાબર આઝમે 22-22 રન કર્યા હતા. એ સિવાયના મોટા ભાગના બેટ્સમૅન ડબલ ફિગર સુધી પહોંચવા માટે મથતા રહ્યા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પાકિસ્તાની બૅટ્સમૅન ટકી ન શક્યા

થોમસે એક બાઉન્સર નાખી બાબર આઝમનો વિકેટ પાછળ કૅચ પકડાવી દીધો હતો, તો ભૂતપૂર્વ સુકાની મોહમ્મદ હફીઝ બાઉન્ડ્રી પર ઝડપાયો હતો. તેણે 16 રન કર્યા હતા.

પાકિસ્તાની ઇનિંગ્સના અંતિમ તબક્કામાં વહાબ રિયાઝે ઉપરાઉપરી બાઉન્ડ્રી ફટકારીને ટીમનો સ્કોર 100 સુધી પહોંચાડ્યો હતો.

એક તબક્કે તો એમ લાગતું હતું કે પાકિસ્તાન વર્લ્ડ કપના તેના સૌથી કંગાળ સ્કોર 74 કરતાં પણ ઓછા સ્કોરે ઑલઆઉટ થઈ જશે.

વહાબ રિયાઝે એક બાઉન્ડ્રી અને બે સિક્સર સાથે 11 બૉલમાં 18 રન ફટકાર્યા હતા. તેમણે છેલ્લી વિકેટ માટે 22 રન ઉમેર્યા હતા.

જોકે, 106 રનનો ટાર્ગેટ વેસ્ટ ઇન્ડીઝ માટે અત્યંત આસાન હતો. તેમાંય તેમની પાસે ક્રિસ ગેલ જેવા બેટ્સમૅન હતા જેમણે પ્રારંભમાં જ દસની સરેરાશથી બેટિંગ કરી હતી.

ક્રિસ ગેલે ટીમનું કામ સરળ કરી નાખ્યું

ગેલે માત્ર 34 બૉલમાં ત્રણ સિક્સર અને ચાર બાઉન્ડ્રી સાથે 50 રન ફટકારીને ટીમનું કામ આસાન કરી નાખ્યું હતું.

પાંચમી ઓવરમાં 36 રનના કુલ સ્કોરે શાઇ હોપ આઉટ થયો ત્યારે કુલ સ્કોરમાં તેનું યોગદાન માત્ર 11 રનનું હતું.

ડેરેન બ્રાવો ખાતું ખોલાવી શક્યા ન હોવા છતાં વેસ્ટ ઇન્ડીઝ પર કોઈ દબાણ આવ્યું ન હતું. કેમ કે, નિકોલસ પૂરને 19 બૉલમાં 34 રન ફટકાર્યા હતા.

પાકિસ્તાન માટે સારી બાબત એ રહી હતી કે ઘણા સમય બાદ પુનરાગમન કરનારા ઝડપી બૉલર મોહમ્મદ આમિરે વેસ્ટ ઇન્ડીઝની ત્રણેય વિકેટ ખેરવી હતી.

વર્લ્ડ કપમાં પાકિસ્તાન હવે તેની આગામી મૅચમાં ત્રીજી જૂને ઇંગ્લૅન્ડ સામે રમશે, જ્યારે છઠ્ઠી જૂને વેસ્ટ ઇન્ડીઝનો મુકાબલો ચૅમ્પિયન ઑસ્ટ્રેલિયા સામે થશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો.


આમાં ઉદ્યોગો, કૃષિ, ઢાબા, પંકચર કરવું, ગૅરેજ સેવાઓ, ઇલેક્ટ્રિશિયન, પ્લંબર અને મિસ્ત્રી જેવી સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓને છૂટ આપવામાં આવી છે.ટ્રાન્સપૉર્ટ સેવાઓ અંશતઃ ચાલુ થઈ છે.

જોકે પેસેન્જર ટ્રાન્સપૉર્ટ માટેની સેવાઓ જેવી કે રેલવે, સરકારી બસ તેમજ લકઝરી બસ જેવી ખાનગી સેવાઓ અને હવાઈ મુસાફરી હજુ ચાલુ થયાં નથી.

આ બધા વચ્ચે ભારતમાં 20મી એપ્રિલના રોજ એક જ દિવસમાં કોરોનાના 1553 કેસ સામે આવ્યા છે અને 36 લોકોનાં મોત થયાં છે તે સાથે કોરોના કેસોની કુલ સંખ્યા વધીને 17,256 છે અને લગભગ 560 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

મહામુશ્કેલીમાં મહાસત્તાઓ

સારા સમાચાર એ છે કે ગોવા અને મણિપુર જેવાં રાજ્યો સંપૂર્ણ કોરોનામુક્ત બન્યાં છે.

બીજા એક ગંભીર સમાચાર એવા પણ છે કે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચના જણાવ્યા પ્રમાણે, 80 ટકા દર્દીઓમાં આ રોગનાં લક્ષણો દેખાતાં જ નથી.

પરિસ્થિતિ જરાય સારી નથી. દુનિયાની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા અને સૌથી મોટી મિલિટરી તાકાત અમેરિકા સૌથી વધારે પ્રભાવિત છે.

દુનિયાના કુલ 25 લાખ સંક્રમિતો સામે અમેરિકામાં ચોથા ભાગથી વધારે એટલે કે સાત લાખ 92 હજાર દર્દીઓ છે અને વિશ્વમાં કુલ મૃત્યુના એક લાખ 71 હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જાર સામે એકલા અમેરિકામાં 42 હજાર જેટલાં મૃત્યુ થયાં છે.

યુરોપ અને જાપાન જેવી બીજી તાકાતવર અર્થવ્યવસ્થાઓ કોરોનાના આક્રમણ સામે સંઘર્ષ કરી રહી છે. આથી વિપરીત જ્યાંથી આ મહામારી શરૂ થઈ તે ચીન ફરી પાછું કામે લાગ્યું છે.

આમ છતાંય 2020-21નું નાણાકીય વરસ વૈશ્વિક મહામારીનું વરસ બની રહેવાની શક્યતા વચ્ચે દરેક દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં મોટા પાયે ધોવાણ થશે અને જીડીપી વિકાસદર નકારાત્મક બનશે એવી આગાહી ઇન્ટરનેશનલ મૉનિટરી ફંડે કરી છે.

IMF દ્વારા ચાલુ નાણાકીય વરસ તેમજ 2021-22 (ત્યારબાદનું) નાણાકીય વરસ અંગેની જી.ડી.પી. (કુલ ) વિકાસદરની આગાહી નીચેના કોષ્ટકમાં આપી છે.

ભારત માટે આશાવાન

ભારત માટે આ આગાહી મોટી રાહતના સમાચાર લઈને આવે છે.

ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાનો વિકાસદર છેલ્લાં કેટલાંક વરસોમાં ન જોયો હોય એવું તળિયું પકડીને 1.9  ટકા રહેશે, તેની સામે ચીનના ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટેના જીડીપી વૃદ્ધિદરનું અનુમાન 1.2 ટકા મૂકવામાં આવ્યું છે.

આવતાં વરસે ભારત 7.4 ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામશે એ બાબત ભારત માટેના સારા સમાચાર છે.

ગ્રામીણ અર્થતંત્રને કારણે ભારતીય અર્થતંત્ર વેગવાન રહેશે

ભારત માટે આ સિદ્ધિનાં બે કારણો છે, તેમાંનું સૌથી અગત્યનું અને મોટું કારણ ભારતની કૃષિ અને ગ્રામ્ય અર્થવ્યવસ્થાનો ફાળો છે.

આજે પણ 60 ટકા ભારત ગામડામાં વસે છે. કૃષિ આધારિત ગ્રામ્ય અર્થતંત્ર સીધી કે આડકતરી રીતે 50 ટકા જેટલી રોજગારી તો આપે જ છે, પણ 50 ટકા કરતાં વધારે ઉત્પાદિત માલસામાનનું  બજાર પણ પૂરું પાડે છે.

દાખલા તરીકે દેશમાં ઉત્પાદન થતાં સિમેન્ટનું 50 ટકા, મોટરસાઇકલ 55 ટકા, કાપડનું 52 ટકા તથા અન્ય વપરાશી માલસામાનનું 50 ટકા કરતાં વધુ વેચાણ ગ્રામ્ય બજારમાં થાય છે.

ગામડું : વિકાસનું એન્જિન

વિકસિત અર્થવ્યવસ્થામાં ફુલ જીડીપીમાં કૃષિનો ફાળો નગણ્ય છે, તેની સરખામણીમાં ભારતમાં કુલ જીડીપીમાં કૃષિનો ફાળો માતબર 16.5 ટકા છે.

ચાલુ પાક વરસ એટલે કે જુલાઈથી જૂન સુધીનું વરસ ભારતમાં ખેતી માટેનું બમ્પર વરસ બની રહ્યું  છે.

શહેરોમાંથી મજૂરો લગભગ પોતાનાં ગામોમાં હિજરત કરી ગયા તે ઉદ્યોગો માટે મુશ્કેલી છે, પણ કૃષિ વ્યવસાયમાં મજૂરોની ઉપલબ્ધિ ઘણી સુધારી આપશે એમાં કોઈ શંકા નથી.

આ મુશ્કેલીના સમયમાં પણ કોરોના વાઇરસની પ્રમાણમાં ઓછી અસર થઈ છે તેનું કારણ કૃષિએ ભારતના જીડીપી તેમજ 50 ટકા કરતાં વધુ રોજગારી ઊભી કરવામાં મહત્ત્વનું  યોગદાન આપ્યું છે.

કોવિડ -19ની આ સુનામીમાં  કૃષિ  અને...


આમાં સિંઘુ અને ટિકરી બૉર્ડરથી દિલ્હીના બુરાડી મેદાનમાં જવા જેવી શરતો સામેલ છે. સિંઘુ અને ટિકરી બૉર્ડર પર જ ગત ત્રણ દિવસોથી ખેડૂતો એકઠા થયા છે.

ભારતીય કિસાન યુનિયનના હરિયાણા એકમના અધ્યક્ષ ગુરનામસિંહ ચઘોનીએ કહ્યું, "અમે એમના (કેન્દ્રના) પ્રસ્તાવમાં સામેલ આ શરત નથી માનતા. અમે વાતચીત કરવા માટે તૈયાર છે, જોકે કોઈ પણ શરતને નહીં સ્વીકારીએ."

ક્રાંતિકારી કિસાન યુનિયનના પંજાબના અધ્યક્ષે  કહ્યું, "સરકારે અમને શરતો સાથે વાતચીત માટે બોલાવ્યા છે. વાતચીતનો માહોલ સર્જવો જોઈએ. જો કોઈ શરત મૂકવામાં આવશે તો અમે વાત નહીં કરીએ."

નોંધનીય છે કે ભારે ઠંડી વચ્ચે વધુ એક રાત વિતાવ્યા બાદ રવિવારે ચોથા દિવસે પણ હજારોની સંખ્યામાં ખેડૂતો કેન્દ્રના નવા કૃષિકાયદા વિરુદ્ધ પ્રદર્શનો કરી રહ્યા છે.

બુરાડીને ગણાવી ખુલ્લી જેલ

ખેડૂતોએ બુરાડી જવાનો ઇન્કાર કરી દીધો છે. તેમનું કહેવું છે કે બુરાડી એક ખુલ્લી જેલ જેવું છે. કિસાન સગંઠન 'ભારતીય કિસાન યુનિયન(ક્રાંતિકારી)'ના પંજબા પ્રદેશ-અધ્યક્ષ સુરજિતસિંહ ફૂલે જણાવ્યું કે વાતચીત માટે રાખવામાં આવેલી શરતો ખેડૂતોનું અપમાન છે.

તેમણે કહ્યું, "અમે બુરાડી નહી જઈએ. બુરાડી ખુલ્લો પાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ક નથી એક ખુલ્લી જેલ છે. "

ઉત્તરાખંડ કિસાનસંઘના અધ્યક્ષને દિલ્હી પોલીસે કહ્યું હતું કે તેમને જંતરમંતર લઈ જવામાં આવશે. જોકે, તેમને બુરાડી મેદાનમાં લઈ જઈને બંધ કરી દેવામાં આવ્યા છે.

ફૂલે જણવ્યું, "બુરાડી જેલમાં જવાને બદલે અમે દિલ્હીમાં પ્રવેશવાના પાંચ રસ્તાઓને ઘેરીશું. અમારી પાસે ચાર મહિનાનું રૅશન છે તો અમારા માટે ચિંતાની કોઈ વાત નથી. અમારી ઑપરેશન કમિટી આગળનો નિર્ણય લેશે. "

આ દરમિયાન ફૂલે એવું પણ કહ્યું કે તેઓ કૉંગ્રેસ, આપ કે અન્ય કોઈ પણ રાજકીય પક્ષને ખેડૂતોના મંચ પરથી સંબોધવા નહીં દે.

હરિયાણા ખાપનું સમર્થન

રવિવારે સાંજે પ્રદર્શનકારી ખેડૂતોને હરિયાણાના ખાપ નેતાઓનું સમર્થન મળ્યું.

ન્યૂઝ એજન્સી ANI પ્રમાણે આ ખાપ સોમવારે પ્રદર્શનકારી ખેડૂતો સાથે જોડાશે અને દિલ્હી તરફ કૂચ કરશે.

હરિયાણાના ખાપ પ્રધાન અને દાદરીના વિધાયક સોમબીર સાંગવાને કહ્યું કે, "અમે કેન્દ્ર સરકારને ફરી એક વાર નવા કૃષિકાયદા પર વિચાર કરવાનો આગ્રહ કરીએ છીએ. બધાને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા છે."

સિનિયર એડવોકેટ એચ. એસ. ફૂલકા પણ પ્રદર્શનકારી ખેડૂતોના સમર્થનમાં સુપ્રીમ કોર્ટની બહાર વકીલો સાથે એકઠા થયા.

આ દરમિયાન તેમણે કહ્યું, "તેમનાં પ્રદર્શનોને રાજકીય રંગ આપવો ખોટું છે. તેમની માગણી યોગ્ય છે અને સરકારે તે સ્વીકારવી જોઈએ."

બીજી તરફ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ખેડૂતોને પ્રદર્શન માટે બુરાડી જવાનો આગ્રહ કર્યો છે અને કહ્યું છે કે તેઓ જ્યારે નિર્ધારિત જગ્યાએ પહોંચશે ત્યારે કેન્દ્ર સરકાર તેમની સાથે વાતચીત કરવા માટે તૈયાર છે.

તેમણે કહ્યું, "કેન્દ્ર સરકારે 3 ડિસેમ્બરના રોજ ખેડૂતોના એક પ્રતિનિધિમંડળને વાતચીત માટે આમંત્રિત કર્યું છે. પરંતુ હવે તેમનાં કેટલાંક યુનિયનોએ માગ કરી છે કે આ વાતચીતનું આયોજન તરત જ થવું જોઈએ. જ્યારે પ્રદર્શનકારી બુરાડીમાં નિર્ધારિત સ્થળે પહોંચશે, કેન્દ્ર તેમની સાથે વાતચીત કરવા માટે તૈયાર છે."

અખિલ ભારતીય કિસાન સંઘર્ષ સમન્વય સમિતિ (AIKSCC)ના એક પ્રતિનિધિએ કહ્યું, "જો સરકાર ખેડૂતોની માગને સાંભળવાને લઈને ગંભીર છે તો તેમણે કોઈ પણ શરત ન મૂકવી જોઈએ. સાથે જ એ પણ માનીને ન ચાલવું જોઈએ કે આ વાતચીત ખેડૂતોને નવા કૃષિ કાયદા સમજાવવા માટે થશે."

'સરકાર કાયદો પરત લે', ખેડૂત માગ પર અડગ

દિલ્હીના બુરાડીમાં સરકારના નવા કૃષિ કાયદાઓનો વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતોનું કહેવું છે કે તે ત્યાં સુધી નહીં જાય, જ્યાં સુધી તેમની માગણી સ્વીકારવામાં નહીં...


આમાંથી એક કથાને તામિલનાડુના ચિદમ્બરમના પ્રખ્યાત હિન્દુ મંદિર સાથે સાંકળીને પ્રચાર કરવામાં આવે છે.

ઘણા લોકો દાવો કરે છે કે 'આ મંદિર ધરતીના કેન્દ્રની બરાબર ઉપર આવેલું છે'. બીજી બાજુ લોકો દાવો કરે છે કે 'મંદિર પૃથ્વીના મૅગ્નેટિક ઇક્વેટરની મધ્યમાં સ્થિત છે'.

આ માહિતીએ પોતાનો રસ્તો શોધી કાઢ્યો અને સોશિયલ મીડિયા મારફત તે તામિલનાડુ અને શ્રીલંકાનાં મુખ્ય સમાચાર માધ્યમો સુધી પહોંચી ગઈ અને લેખોમાં આ દાવાઓને છાપવામાં પણ આવ્યા.

2016માં શ્રીલંકાના મુખ્ય સમાચાર માધ્યમમાં એક લેખ લખવામાં આવ્યો હતો કે આઠ વર્ષ સુધી ચાલેલા સંશોધન અને કરોડો ડૉલરનો ખર્ચ કર્યા બાદ જાણવા મળ્યું છે કે પૃથ્વીનું ચુંબકીય કેન્દ્ર એ ચિદમ્બરમ નટરાજની પ્રતિમાના અંગૂઠાની નીચે છે.

જોકે, આ લેખમાં સ્પષ્ટતા કરાઈ નથી કે આ સંશોધન કોણે કર્યું અને કયા આધારે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આ દંતકથા એટલી શક્તિશાળી બની ગઈ કે આ મંદિર જે કુડ્ડાલોર જિલ્લામાં આવેલું છે ત્યાંની સત્તાવાર વેબસાઇટમાં લખવામાં આવ્યું છે કે 'આ મંદિર ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખાની મધ્યમાં આવેલું છે'.

જોકે, હકીકત એવી છે કે ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખા બીજા કોઈ ભારતીય શહેરમાંથી પસાર થાય છે. આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વિશે આગળ લેખમાં જાણીશું.

પૃથ્વીનું કેન્દ્ર

ચાલો આપણે એ દાવા વિશે તપાસ કરીએ કે શું આ મંદિર પૃથ્વીના કેન્દ્રમાં અને ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખાના કેન્દ્રમાં છે.

અમેરિકન અંતરિક્ષ સંસ્થા નાસાના જણાવ્યા અનુસાર ભૂમધ્યરેખા પર પૃથ્વીની ત્રિજ્યા 6378.137 કિલોમિટર છે અને તેના ધ્રુવની ત્રિજ્યા 6,356.752 કિલોમીટર છે.

પૃથ્વીની કુલ ત્રિજ્યા 6371 કિલોમિટર છે. સમગ્ર વિશ્વમાં આ આંકડો સ્વીકારવામાં આવે છે.

જો વિશ્વ ગોળ હોય, તો તેનો વ્યાસ બધે જ એકસરખો હોત. પરંતુ તેવું નથી.

ચાલો આપણે જાણીએ આવું કેમ.

ઘણાં વૈજ્ઞાનિક સંગઠનોની જેમ નાસા પણ માને છે કે પૃથ્વી સંપૂર્ણપણે ગોળ નથી પરંતુ તેનો આકાર 'ચપટો ઈંડાકાર' છે.

એટલા માટે ઉત્તર અને દક્ષિણ ધ્રુવની સપાટી સહેજ ચપટી છે.

પૃથ્વીની ધ્રુવીય ત્રિજ્યા (પૃથ્વીના કેન્દ્રથી ધ્રુવો વચ્ચેનું અંતર) ભૂમધ્યરેખાની ત્રિજ્યા (પૃથ્વીના કેન્દ્ર અને ભૂમધ્યરેખા વચ્ચે અંકિત થયેલા કોઈ પણ બિંદુ વચ્ચેનું અંતર) કરતા  ઓછી છે.

પૃથ્વી પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ આગળ વધે છે, જેના કારણે તેની પર સેન્ટ્રિફ્યૂજ ફૉર્સ લાગે છે. આ જ કારણે પૃથ્વીની ત્રિજ્યા મધ્યમાં એટલે કે ભૂમધ્યરેખાની નજીક છે.

આટલી બધી ભિન્નતા છતાં, કોઈ પણ વિસ્તારનો કેન્દ્રીય બિંદુ સીધી લીટીમાં પૃથ્વીના કોઈ પણ વિસ્તારમાં એક જેવો હશે.

જો તમે ભૂમધ્યરેખામાં છો તો પૃથ્વીનું કેન્દ્ર તમારા પગથી 6378.137 કિલોમિટર નીચે હશે અને જો તમે ઉત્તર અથવા દક્ષિણ ધ્રુવ પર છો, તો પૃથ્વીનું કેન્દ્ર તમારાથી 6356.752 કિલોમિટર નીચે હશે.

જો કોઈ બીજી જગ્યાએ હોવ તો પૃથ્વીનું કેન્દ્ર તમારાથી 6371 કિલોમિટર દૂર હશે અને આ હકીકત ફક્ત ચિદમ્બરમ મંદિર માટે નહીં પણ આખા વિશ્વ માટે એક સરખી છે.

પૃથ્વીની ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખા

નટરાજ મંદિર વિશે બીજો દાવો કરવામાં આવે છે કે તે ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખાની મધ્યમાં આવેલું છે.

પૃથ્વીનો ચુંબકીય વિસ્તાર હજારો કિલોમિટર સુધી ફેલાયેલો છે, જે અવકાશ સુધી પણ જાય છે.

તે પૃથ્વીના આંતરિક ભાગથી નીકળે છે, જે પૃથ્વીનું કેન્દ્ર છે. આનો અર્થ થયો કે ચિદમ્બરમ મંદિર ચુંબકીય વિસ્તારના મધ્યમાં ન હોઈ શકે. આ પણ ફેક ન્યૂઝ છે.

પરંતુ શું મંદિર ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખાની મધ્યમાં આવેલું છે?

ભારત સરકારના વિજ્ઞાન પ્રસારસભાના એક વરિષ્ઠ વૈજ્ઞાનિક ડૉ. ટી. વી. વેંકટેશ્વરન બીબીસી તામિલને જણાવે છે કે 'પૃથ્વીનો ચુંબકીય વિસ્તાર ઉત્તર ચુંબકીય વિસ્તાર અને દક્ષિણ ચુંબકીય વિસ્તાર તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે....


આમાંથી એક છે લિલિ સિંહ. લિલિ સિંહ યૂ-ટ્યૂબથી સૌથી વધારે કમાણી કરનારી મહિલાઓમાંથી એક છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ભારતીય મૂળની લિલિ સિંહનાં ટ્વિટર પર 45 લાખ ફોલોઅર્સ છે અને લિલિ ઘણી વખત તેમને પૂછે છે કે શું તેઓને કોઈ મુશ્કેલી કે સમસ્યા છે.

અને ફેન્સના પ્રતિભાવ પ્રમાણે લિલિ સિંહ તેમને આર્થિક સહાય કરે છે.

યૂ-ટ્યૂબથી લાખોની કમાણી કરે છે લિલિ સિંહ

લિલિ પોતાના ફેન્સને ભાડાના પૈસા આપે છે. તેમના માટે કોલેજના પુસ્તક ખરીદી આપે છે અને એટલે સુધી કે જિમની  મેમ્બરશિપ ફી પણ ચૂકવી આપે છે.

18 વર્ષીય ઉમાએ ન્યૂઝબીટને જણાવ્યું કે લિલિએ જ્યારે તેમની બીમાર માતાને બહાર ફરવા લઈ જવાની રજૂઆત કરી તો તેઓ 'અવાક' રહી ગયાં.

ફોર્બ્સ પ્રમાણે 2016માં લિલિએ 57 લાખ પાઉન્ડની કમાણી કરી હતી અને યૂ-ટ્યૂબ પર સૌથી વધારે કમાણી કરનારી યાદીમાં તેઓ ત્રીજા સ્થાન પર હતાં.

કેનેડાની કૉમેડિયન લિલિ ઇન્ટરનેટના ક્ષેત્રે સુપરવૂમનનાં નામથી પ્રખ્યાત છે અને યૂ-ટ્યૂબ ચેનલ પર તેમના સવા કરોડ સબસ્ક્રાઇબર છે.

થોડા સમય પહેલાં જ તેઓએ એક વ્યક્તિની મદદ માટે 1000 ડોલર ખર્ચ્યાં હતાં.

એક ફેને લિલિને લખ્યું કે તેમની માતાની હાલમાં જ પોલિસે ધરપકડ ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રી છે અને હાલ તે પોતાના 10 વર્ષના ભાઈની દેખરેખ કરી રહી છે.

તો લિલિએ તેને ભોજન માટે પૈસા આપી મદદ કરવાની તૈયારી દેખાડી.

મલેશિયામાં રહેતા ઉમાએ જણાવ્યું, ''સામાન્ય રીતે હું મારી ભાવનાઓને કાબૂમાં રાખું છું."

"પરંતુ મેં લિલિને કહ્યું કે કેવી રીતે મારી માતા લાંબા સમયથી બીમાર છે."

"હું તેમની પાસેથી કંઈ પણ આશા રાખતી નહોતી, માત્ર બસ હું પોતાની મુશ્કેલી રજૂ કરી હતી અને તેટલામાં મારો ફોન રણક્યો.''

ઉમા આગળ કહે છે, ''લિલિએ કહ્યું કે તેમને પોતાની માતાને બહાર ડિનર લઈ જવામાં આનંદ થશે. મને જણાવો કે આવા કોઈ સેલિબ્રિટી હશે, જેઓ પોતાના ફેન્સ માટે આવું કરતા હોય.''

ડલાસની ક્લૉડિને લિલિને ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે તે સારી નોકરી ઈચ્છે છે અને પરીક્ષા આપવા માટે તેમને થોડા પૈસાની જરૂર છે.

અને તેમાં લિલિનો જવાબ જોઈએ, ''મેં ગૂગલ પર જોયું અને હું સમજુ છું કે ટેસ્ટની કિંમત 150 ડોલર છે."

"વાંચવાનું શરૂ કરો બહેન કેમ કે હું તમારી ફી ચૂકવીશ. કોઈ તમારી સાથે આ બાબતે વાત કરશે.''

ક્લૉડિને ન્યૂઝબીટને જણાવ્યું, ''મેં તેમની ટીમ સાથે વાત કરી અને થોડા જ અઠવાડિયામાં મને તે રકમ મળી ગઈ. મારા માટે આ એક સ્વપ્ન જેવું હતું.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આમાંથી એક સમાચારોમાં ચમકતા રહેતા નેતા છે અને બીજાં ધરતી પર સંભવિત વિનાશલીલાથી આક્રોશે ભરાયેલાં એક વિદ્યાર્થિની કે જેઓ વિશ્વભરમાં પર્યાવરણને બચાવવા માટે ચાલી રહેલા આંદોલનનો ચહેરો બની ગયાં છે.

એક તરફ ન્યૂયૉર્કમાં નરેન્દ્ર મોદી 50 કિલોવૉટની ક્ષમતા ધરાવતા ગાંધી સોલરપાર્કનું ઉદઘાટન કરે છે, તો બીજી તરફ થનબર્ગ પૃથ્વીને 'જોખમમાં મૂકવા માટે જવાબદાર' વિશ્વનેતાઓને "હાઉ ડૅયર યૂ?" કહીને લલકારે છે.

એક તરફ મોદી ભારતમાં સૂર્યની ઊર્જાનું લક્ષ્ય 1,75,000 મેગાવૉટથી વધારીને 4,50,000 કરવાની જાહેરાત કરે છે, તો બીજી તરફ ગ્રેટા બાળઅધિકારોનું હનન કરવા માટે પાંચ મોટાં રાષ્ટ્રો વિરુદ્ધ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ફરિયાદ કરે છે.

ભારતના વડા પ્રધાન સાથે થનબર્ગનો ઉલ્લેખ એટલા માટે કરવો પડે કે એક તરફ યુરોપિયન વિદ્યાર્થિની છે કે જે ક્લાઇમેટના મુદ્દે વિશ્વના નેતાઓને પડકાર ફેંકે છે, બીજી તરફ નરેન્દ્ર મોદી સામે પર્યાવરણક્ષેત્રે ભારતને વિશ્વનાયક બનાવવાની અપાર સંભાવના અને પડકારો બન્ને હાજર છે.

મોદીનું લક્ષ્ય થનબર્ગ કરતાં ક્યાંય વધારે કપરું છે અને તે બેનર, સૂત્રોચ્ચાર, ભાષણ અને કૅમેરાએ ખેંચેલી તસવીરો માત્રથી હાંસલ નથી થઈ શકે.
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક્લાઇમેટ ચેન્જની ગુજરાતના દરિયા કાંઠા પર કેવી અસર થશે?

જળવાયુ-પરિવર્તન : વૈશ્વિક મંચ પર મોદીનું કદ

સત્તા હાંસલ કર્યા બાદ નરેન્દ્ર મોદી પોતાને પર્યાવરણના મામલે વિશ્વનેતા તરીકે સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છે.

તેમનો પક્ષ અને તેમની સરકારના તમામ નેતા જળવાયુ પરિવર્તન વિરુદ્ધના યુદ્ધમાં તેમની સફળતાને દર્શાવતા ફરે છે. ત્યારે આખરે આ મામલે હકીકત છે શી?

મોદીએ 2014માં વડા પ્રધાન બન્યા બાદ કેટલાંક મહત્ત્વાકાંક્ષી પગલાં ભર્યાં છે.

દાખલા તરીકે વર્ષ 2022 સુધી ભારતની કુલ સ્વચ્છ ઊર્જાનું લક્ષ્ય 1,75,000 મેગાવૉટ રાખવું ખરેખર એક વિશાળ કૂદકો છે.

હવે વડા પ્રધાને આ લક્ષ્યાંકને બેવડાથી પણ વધારે 4,50,000 મેગાવૉટ કરવાની જાહેરાત કરી દીધી છે.

જોકે, ભારત આ લક્ષ્ય ક્યારે હાંસલ કરી લેશે એ તેમણે જણાવ્યું નથી.

આ જ રીતે 2015માં ઐતિહાસિક પેરિસ સમજૂતી દરમિયાન ભારતે ફ્રાન્સ સાથે મળીને આંતરરાષ્ટ્રીય સોલર ઍલાયન્સ (આઈએસએ)ની જાહેરાત કરી હતી, જેનું મુખ્ય મથક ભારતમાં છે.

નેતૃત્વ અને પગલું

આને પણ નેતૃત્વ અને સ્વચ્છ ઊર્જાની દિશામાં મોદી સરકારનું મોટું પગલું ગણવું પડે.

આઈએસએમાં હાલમાં 100થી વધુ સભ્યરાષ્ટ્રો છે અને આ પાછળ વિશ્વમાં સોલર પાવરનો ઉપયોગ વધારવા અને તેને સસ્તો કરવાનો વિચાર છે.

ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રૉનને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા અપાયેલા 'ચૅમ્પિયન ઑફ ધ અર્થ'ના સન્માનમાં પણ આ ઍલાયન્સનો ઉલ્લેખ છે.

નરેન્દ્ર મોદીના શાસનકાળમાં 'ઉજાલા' જેવી યોજના થકી એલઈડીનો ઉપયોગ પણ વધ્યો છે.

મોદીએ નવી નીતિઓ ઘડી?

નરેન્દ્ર મોદી અને તેમની સરકારને આ મામલે શ્રેય આપતા પહેલાં એ વાત યાદ રાખવી જરૂરી છે કે જ્યારે જયરામ રમેશ પર્યાવરણમંત્રી હતા ત્યારે વિશ્વના મંચ પર ભારતની પર્યાવરણની નીતિમાં મોટું પરિવર્તન આવ્યું હતું.

વર્ષ 2009માં કૉપેનહેગનમાં આયોજિત સંમેલનમાં ભારતે આગળ વધીને જાહેરાત કરી હતી કે તે કાર્બનનું ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે સ્વતંત્ર રૂપે પગલાં ભરશે.

તેમણે એવું પણ કહ્યું કે આ દિશામાં પૈસાદાર દેશો દ્વારા પહેલ કરવામાં આવે તેની તેઓ રાહ પણ નહીં જુએ.

પ્રથમ વખત ભારતે નક્કી કર્યું કે તે વિકાસ માટે પોતાના અધિકારોની લડત લડશે પણ ગ્લોબલ-વૉર્મિંગ વિરુદ્ધની લડાઈમાં વિકસિત રાષ્ટ્રોની આળસ અને નિરર્થકતા પાછળ છુપાઈને બેસી નહીં રહે.

આ મોટા નીતિગત ફેરફાર પર એ વખતના ભાજપે યૂપીએ સરકારની આકરી આલોચના કરી હતી અને ડૉ....


આમાંથી બે યુવકની મુખ્ય મંત્રીનો કાફલો અટકાવવાના આરોપસર ધરપકડ પણ કરાઈ છે અને તેમની પૂછપરછ કરાઈ રહી છે.

જગદ્દલ પોલીસ સ્ટેશન સ્ટેશનના એક અધિકારીએ જણાવ્યું, "બે યુવકોની ધરપકડ કરાઈ છે અને પૂછપરછ કરાઈ રહી છે, જ્યારે અન્યની પૂછપરછ કરાયા બાદ એમના અંગે નિર્ણય લેવાશે."

ગુરુવારે મમતા બેનરજી તૃણમૂલ કૉંગ્રેસનાં ધરણાંમાં સામેલ થવા માટે 24-પરગણા જિલ્લાના નોહાટી જઈ રહ્યાં હતાં ત્યારે આ ઘટના ઘટી હતી.

એ વખતે ભાટપાડા પાસે કાકીનાડા જૂટ મિલ સામે રસ્તા પર ભાજપના સમર્થકોએ 'જય શ્રીરામ'ના સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા. આથી મમતા ઉશ્કેરાઈ ગયાં હતાં. તેમણે પોતાની કાર રોકાવી અને બહાર નીકળ્યાં.

આ પહેલાં મેદિનીપુર જિલ્લામાં પણ મમતા બેનરજીના કાફલો પસાર થઈ રહ્યો હતો ત્યારે 'જય શ્રીરામ'ના સૂત્રોચ્ચાર કરવાના આરોપમાં ત્રણની ધરપકડ કરાઈ હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'બંગાળને ગુજરાત નહીં બનવા દઉ'

સોશિયલ મીડિયા પર જે વીડિયો ચાલી રહ્યા છે તેમાં તેમને ગુસ્સે થતાં જોઈ શકાય છે. મમતા કહે છે, "કોણ છે ક્રિમિનલ? સામે આવો."

એ વખતે તેમણે પોતાની સાથેના અધિકારીઓને એ તમામ લોકોનાં નામ-સરનામાં લખવાનાં આદેશ આપ્યા હતા.

મુખ્ય મંત્રીએ કહ્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં હતું, "તમે લોકો બીજાં રાજ્યોમાંથી અહીં આવીને રહો છો અને જય શ્રીરામના સૂત્રોચ્ચાર કરો છો. હું બધું જ બંધ કરી દઈશ."

ગુસ્સામાં મમતાએ પોલીસને સૂત્રોચ્ચાર કરનારા વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવા કહ્યું. એ વખતે મમતાનો ચહેરો લાલચોળ થઈ ગયો હતો.

તેમણે સૂત્રોચ્ચાર કરનારાઓની ચામડી ઊતરડી નાખવાની ધમકી આપતાં કહ્યું કે તેઓ બંગાળને ગુજરાત નહીં બનવા દે.

સૂત્રોચ્ચાર કરનારાઓને ઠપકો આપ્યા બાદ મમતા જેવાં જ પોતાની કારમાં બેઠાં કે કેટલાક લોકોએ ફરીથી 'જય શ્રીરામ'નો સૂત્રોચ્ચાર કર્યો.

એટલે વધુ ઉશ્કેરાયેલાં મમતા ફરીથી કારમાંથી બહાર નીકળ્યાં અને સૂત્રોચ્ચાર કરનારાઓને હિંમત હોય તો સામે આવવા પડકાર ફેંક્યો.

મમતા નારાજ થઈ રવાનાં થઈ ગયાં

થોડા સમય સુધી એ લોકોને ધમકાવાયા બાદ મમતાનો કાફલો રવાના થઈ ગયો.

જોકે, એ સમયે પણ વિસ્તારમાં 'જય શ્રીરામ'નો સૂત્રોચ્ચાર થતો રહ્યો. સાવચેતીના ભાગરૂપે પરત ફરતી વખતે અધિકારીઓએ બીજો રસ્તો પસંદ કર્યો હતો.

ત્યાં પણ યુવકોએ 'જય શ્રીરામ'ના સૂત્રોચ્ચાર કર્યા. આ વખતે તો મમતા નીચે ન ઊતર્યાં પણ એમણે યુવકોને પડકાર તો ચોક્કસથી ફેંક્યો જ.

જિલ્લાની ભાટપાડા બેઠક પરથી ચાર વખત ટીએમસીના ધારાસભ્ય રહેલા અર્જુનસિંહ લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં જ ભાજપ જોડાઈ ગયા હતા. તેમણે તૃણમૂલ ઉમેદવાર અને પૂર્વ રેલમંત્રી દિનેશ ત્રિવેદીને હરાવીને બેરકપુર બેઠક જીતી છે.

મમતા સામે સૂત્રોચ્ચાર કરવાની આ કોઈ પ્રથમ ઘટના નથી. આ પહેલાં મે મહિનાના પ્રથમ સપ્તાહમાં મેદિનીપુરથી પરત ફરતી વખતે પણ આવા સૂત્રોચ્ચાર સાંભળીને મમતા ભારે નારાજ થઈ ગયાં હતાં.

એ વખતે પણ પોતાનો કાફલો થંભાવી તેમણે સૂત્રોચ્ચાર કરનારાઓને ખરુંખોટું સંભળાવ્યું હતું.

એ બાદ પોલીસે ત્યાંથી ત્રણ લોકોની ધરપકડ કરી હતી. જેને પગલે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહે ચૂંટણીપ્રચાર દરમિયાન આ મુદ્દાને ઉઠાવતા મમતાને પડકાર ફેંક્યો હતો કે હિંમત હોય તો તેમની ધરપકડ કરી બતાવે.

આ દરમિયાન ભાજપના અધ્યક્ષ દિલીપ ઘોષે શુક્રવારે કહ્યું, "લોકસભાની ચૂંટણીમાં મળેલા પરાજયને પગલે મમતા હતાશ થઈ ગયાં છે અને એટલે જ જય શ્રીરામના સૂત્રોચ્ચાર સાંભળતાં જ તેઓ ઉશ્કેરાઈ જાય છે અને લોકોને ધમકાવવા લાગે છે."

"તેમના આદેશ પર પોલીસ નિર્દોષ યુવાનોની ધરપકડ કરી રહી છે. લોકશાહી પરથી મમતાનો વિશ્વાસ ઊઠી ગયો છે. "

'જય બાંગ્લા, જય હિંદ'

મમતાનું કહેવું હતું, "મારું સૂત્ર જય બાંગ્લા અને જય હિંદ છે. બહારની સંસ્કૃતિ દ્વારા મારા પર...


આમાંથી મોટા ભાગના લોકો અલ-અક્સા મસ્જિદના કમ્પાઉન્ડમાં ઈજાગ્રસ્ત થયા છે. જ્યારે તેઓ પથ્થર અને બૉટલો ફેંકી રહ્યા હતા ત્યારે ઇઝરાયલી પોલીસે તેમના પર રબર બુલેટ અને સ્ટન ગ્રૅનેડ છોડ્યાં હતાં.

આ ઘટનામાં કેટલાય પોલીસકર્મીઓને પણ ઈજા પહોંચી હોવાના અહેવાલો છે.

આ ઉપરાંત ઇઝરાયલના કબજાવાળા પૂર્વ જેરુસલેમના શેખ જર્રાહમાં પણ હિંસા થઈ છે. આ જગ્યા પર ઇઝરાયલવાળાઓ પોતાનો દાવો કરે છે.

અહીં સ્થાનિક હૉસ્પિટલો ભરાઈ જતાં રેડ ક્રિસૅન્ટે એક ફિલ્ડ હૉસ્પિટલ સ્થાપિત કરી છે.

આ પહેલાં હજારોની સંખ્યામાં લોકો રમઝાનના અંતિમ શુક્રવારે નમાઝ માટે અલ-અક્સા મસ્જિદમાં એકઠા થયા હતા.

યહૂદીઓના ધાર્મિક તહેવારમાં ડઝનબંધ લોકો કચડાઈને મરી ગયા

ગત મહિને ઇઝરાયલના ઉત્તર-પૂર્વ ભાગમાં આવેલા પ્રાંતમાં આયોજિત એક ધાર્મિક તહેવારની ઉજવણી દરમિયાન અનેક લોકો કચડાઈને મરી ગયા હતા.

ઇઝરાયલની ઇમર્જન્સી સેવા મેગન ડેવિડ એડમ (MDA) દ્વારા આ અંગે ખરાઈ કરાઈ હતી. તેણે નોંધ્યું છે કે અન્ય ડઝનબંધ લોકો ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા.

વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતાન્યાહુએ આ ઘટનાને 'મોટી આપત્તિ' ગણાવી છે અને કહ્યું છે કે તેઓ મૃતકો માટે પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે.

મેરોનન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા નગરમાં 'ધ લાગ બોમેર'ની ઉજવણી માટે આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

ઇઝરાયલમાં કોરોના વાઇરસનું સંક્રમણ શરૂ થયું એ બાદ પહેલી વખત આટલા મોટાપાયે કોઈ કાર્યક્રમનો આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આમિર ખાન

આમિર ખાન ટીવી શો 'સત્યમેવ જયતે' લઈને આવ્યા ત્યારે દેશમાં પાયાની ઘણી સમસ્યાઓ બાબતે રચનાત્મક ચર્ચા શરૂ થઈ હતી.

'સત્યમેવ જયતે'ની ચોથી સીઝન ટૂંક સમયમાં આવી રહી છે ત્યારે આમિર ખાને તેમના દોસ્ત સત્યજીત ભટકલ સાથે મહારાષ્ટ્રના દુષ્કાળગ્રસ્ત ગામોમાં પાણીની સમસ્યાના નિરાકરણનું કામ શરૂ કર્યું છે.

'સત્યમેવ જયતે'ની ચોથી સીઝન બાબતે આમિર ખાને બીબીસીને કહ્યું હતું, "હું અને સત્યજીત ચોથી સીઝન બાબતે વિચારતા હતા. લાંબી ચર્ચા કરી હતી."

"સત્યમેવ જયતે’ના દરેક એપિસોડ પછી અમને ઘણું પરિવર્તન જોવા મળ્યું હતું.”

“કોઈ કાર્યક્રમને કારણે પાયાથી પરિવર્તન થાય એ અમારા માટે પ્રેરણાદાયક હતું."

શું તમે આ વાંચ્યું?

"આ પરિસ્થિતિમાં અમે વિચાર્યું હતું કે જ્યાં સમસ્યા છે ત્યાં જ જઈને કામ કરવું જોઈએ. અમે પાણી અને મહારાષ્ટ્રની પસંદગી કરી હતી."

આમિર ખાનના જણાવ્યા મુજબ, 'સત્યમેવ જયતે'ની આખી ટીમે ત્રણ વર્ષ પહેલાં મહારાષ્ટ્રના દુષ્કાળગ્રસ્ત ગામોમાં જઈને સંશોધન કર્યું હતું.

પાણીની સમસ્યાનું નિરાકરણ કઈ રીતે કરવું એ સમજવાનો પ્રયાસ પણ ટીમે કર્યો હતો.

હિવારે બાજાર અને રાલેગણ સિદ્ધિ મહારાષ્ટ્રનાં એવાં ગામ છે, જ્યા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં દુષ્કાળ હોવા છતાં પાણીની સમસ્યા હોતી નથી.

વોટર કપ સ્પર્ધા

શ્રમદાનમાં જોડાયેલા ગામલોકો

આમિર ખાને આ સંબંધે 'સત્યમેવ જયતે વોટર કપ' સ્પર્ધાનું આયોજન કર્યું હતું.

એ સ્પર્ધામાં આખું ગામ ચોમાસા પહેલાં શ્રમદાન વડે એપ્રિલ તથા મેના છ સપ્તાહ સુધી જળ પ્રબંધનનું કામ કરે છે, જેથી ચોમાસામાં પડતા વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરી શકાય.

116 પૈકીના 45 ગામની પાણીની સમસ્યાનું નિરાકરણ આ પ્રયાસોને કારણે શક્ય બન્યું હતું.

ગયા વર્ષે આ સ્પર્ધામાં 1,000 ગામ જોડાયાં હતાં. વર્તમાન વર્ષે આ સ્પર્ધામાં મહારાષ્ટ્રના 75 તાલુકા જોડાયા છે, જેમાં ચારેક હજાર ગામ છે.

આમિર ખાન ઇચ્છે છે કે શહેરી લોકો પણ આ કામમાં જોડાય અને ગામડાંમાં એક દિવસનું શ્રમદાન કરે. આ સંબંધે આમિર ખાન પહેલી મેએ શહેરી લોકોને અપીલ કરવાના છે.

જ્ઞાતિવાદની સમસ્યા

આમિર ખાન અને તેમનાં પત્ની કિરણ રાવ

આમિર ખાનના જણાવ્યા મુજબ, આ સ્પર્ધાને કારણે ગામોમાં એકતાનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે.

આમિર ખાને કહ્યું હતું, "જ્ઞાતિવાદ મોટી સમસ્યા છે, પણ જળ પ્રબંધનનું કામ એક-બે લોકો કરી ન શકે. એ માટે આખા ગામના પ્રયાસ જરૂરી હોય છે."

"અમારા કામમાં સૌથી મોટી મુશ્કેલી બધા લોકોને સાથે લાવવાની હતી. અમે અમારી ટ્રેનિંગમાં જણાવીએ છીએ કે આખું ગામ સાથે મળીને શ્રમદાન કરે છે ત્યારે લોકો વચ્ચે અંતર રહેતું નથી."

ગયા વર્ષે બનેલી એક ઘટનાની વાત કરતાં આમિર ખાને કહ્યું હતું, "વિષ્ણુ ભોસલે નામના એક ભાઈ ગયા વર્ષે ટ્રેનિંગ માટે આવ્યા હતા."

"તેઓ ટ્રેનિંગ લઈને તેમના ગામમાં ગયા પણ તેમને ગામલોકોનો સહકાર મળ્યો ન હતો. માત્ર બે વૃદ્ધો સાથે મળીને વિષ્ણુ ભોસલે શ્રમદાન કરી રહ્યા હતા."

"અમને આ વાતની ખબર પડી એટલે હું અને મારાં પત્ની કિરણ એક સવારે એ ગામમાં ગયાં હતાં અને તેમની સાથે શ્રમદાનમાં જોડાયાં હતાં."

આમિર ખાને ઉમેર્યું હતું, "મારું નામ સાંભળીને ગામના 20-25 લોકો પહોંચ્યા હતા, પણ કોઈ શ્રમદાનમાં જોડાયું ન હતું. પછી મેં અને કિરણે ગામના મંદિરમાં સભા યોજી હતી અને અમારી વાત મૂકી હતી."

"અમે ત્યાંથી નીકળી રહ્યાં હતાં ત્યારે મને લાગતું હતું કે ગામના લોકો વિષ્ણુ ભોસલેને સહકાર નહીં આપે. જોકે, હું ખોટો સાબિત થયો હતો. થોડા દિવસોમાં જ અનેક યુવાનો શ્રમદાનમાં જોડાયા હતા."

"આજે એક વર્ષ પછી હું વિષ્ણુ ભોસલેને મળ્યો ત્યારે તેમણે જણાવ્યું હતું કે ગામની પાણીની સમસ્યાનું નિરાકરણ થઈ ગયું છે અને તેમને બે એકર જમીનમાંથી 10 લાખ રૂપિયાની કમાણી થઈ...


આમિર ખાન અને એમીન

આમિર ખાન સાથે મુલાકાતની તસવીરો એમિને 15 ઑગસ્ટના રોજ ટ્વિટર પર શૅર કરી હતી. એમિને લખ્યું, "ઇસ્તંબુલમાં દુનિયાના જાણીતા અભિનેતા, ડાયરેક્ટર, ફિલ્મમેકર આમિર ખાન સાથે મુલાકાત થઈ. મને એ જાણીને ખુશી થઈ કે આમિર ખાને પોતાની નવી ફિલ્મ 'લાલ સિંહ ચડ્ઢા'નું શુટિંગ તુર્કીના જુદાં-જુદાં વિસ્તારોમાં કરવાનું નક્કી કર્યું છે."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

એમિન અર્દોઆન સાથે આમિર ખાનની આ મુલાકાત ભારતમાં કેટલાક લોકોને પસંદ આવી રહી નથી.

ભાજપ નેતા અને દિલ્હી હિંસા અગાઉ ભાષણના કારણે ચર્ચામાં આવનારા કપિલ મિશ્રા સહિત વરિષ્ઠ ભાજપ નેતા સુબ્રમણ્યમ સ્વામી આ મુદ્દા પર વાત કરી રહ્યા છે.

આમિર ખાનનો તુર્કી પ્રવાસ, કોણ શું લખ્યું?

કપિલ મિશ્રાએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું, "તેમને ભારતમાં ડર લાગે છે."

સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ કટાક્ષમાં લખ્યું છે, "એટલે હું સાચો સાબિત થયો કે આમિર ખાન ત્રણેય ખાનમાંથી એક છે."

પત્રકાર અશોક શ્રીવાસ્તવે ટ્વીટ કર્યું, "ભારતના મિત્ર દેશ ઇઝરાયલના વડા પ્રધાનને મળવામાં આમિર ખાનને વાંધો હતો. પરંતુ ભારતના શત્રુ દેશ તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિનાં પત્નીની મેજબાની સ્વીકાર કરવામાં તેમને કોઈ વાંધો ન પડ્ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો."

અભિનવ ખરેએ લખ્યું, "તેમની ફિલ્મ રિલીઝના સમયે આ તસવીર યાદ રાખજો. આપણા પૈસા આપણી વિરુદ્ધ ન વપરાય તેનું ધ્યાન રાખજો."

કેટલાંક લોકો એવા પણ છે જેઓ આમિર ખાનના સમર્થનમાં પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યા છે. જોકે, આવા લોકોની સંખ્યા ઓછી છે.

અશરફ હુસૈન લખે છે, "આમિર ખાનને ભક્તો ટ્રોલ કરી રહ્યાં છે. એટલે હવે સેલેબ્રિટીઝ આ લોકોનાં હિસાબે ચાલે? તેમને ઇઝરાયલ પસંદ છે, પણ તુર્કી નહીં... એટલે આમિર ખાન પણ પસંદ નથી."

જયમીન શ્રીમાલીએ લખ્યું, "લાગે છે કે આમિર ખાને સડક-2ના સૌથી વધારે નાપસંદ થનારા ટ્રેલરને પડકાર આપવાનો નિર્ણય લીધો છે."

તુર્કી સાથે નારાજગીનું કારણ

ભારતે જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હઠાવી એ વાતનો તુર્કીએ વિરોધ કર્યો હતો.

એ વખતે તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું હતું, "અમારા કાશ્મીરી ભાઈઓ અને બહેનો દાયકાઓથી પીડિત છે. અમે ફરી એક વખત કાશ્મીર મામલે પાકિસ્તાનની સાથે છીએ."

"અમે આ મુદ્દાને સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સામાન્ય સભામાં ઉઠાવ્યો હતો. કાશ્મીરનો મુદ્દે યુદ્ધથી સમાધાન ન મળી શકે."

"તેનું નિરાકરણ ન્યાય અને નિષ્પક્ષતાથી લાવી શકાય છે. આ પ્રકારનું સમાધાન જ આપણા બધા માટે યોગ્ય છે. તુર્કી ન્યાય, શાંતિ અને સંવાદને સમર્થન આપતું રહેશે."

તે સમયે ભારતે તુર્કીએ કાશ્મીર મુદ્દે લીધેલા વલણ પર વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો.

હાલ જ હાગિયા સોફિયા મ્યુઝિયમને ફરી મસ્જિદ બનાવવાના નિર્ણય પર તુર્કીએ દુનિયાનું ધ્યાન પોતાની તરફ ખેંચ્યું હતું.

એમિન અર્દોઆન જેમની સાથે આમિર ખાને મુલાકાત કરી, તેઓ હંમેશાં હિજાબ પહેરે છે. તુર્કીમાં હિજાબ પ્રતિબંધિત હતો. હિજાબ સાથે છોકરીઓ યુનિવર્સિટી જઈ શકતી ન હતી. અર્દોઆનનાં પત્ની હિજાબના કારણે કોઈ સાર્વજનિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેતાં નથી.

કેટલાક લોકો આમિર ખાનને આ વિચારો સાથે જોડીને પણ ટ્રોલ કરી રહ્યાં છે.

આમિર ખાનની ફિલ્મ અને જૂનાં નિવેદનો

આમિર ખાન ભારતમાં અસહિષ્ણુતા મામલે આપેલા પોતાના જૂનાં નિવેદનોના કારણે ઘણી વખત ટ્રોલ થયા છે.

પીકે ફિલ્મમાં હિંદુ ધર્મની મજાક ઉડાવવાનો પણ આમિર ખાન પર આરોપ લાગ્યો હતો.

આમિર ખાન હાલ 'લાલ સિંહ ચડ્ઢા' ફિલ્મનું શૂટિંગ કરી રહ્યા છે. આ ફિલ્મ ટૉમ હૈંક્સની ફિલ્મ 'ફૉરેસ્ટ ગંપ'ની રિમેક છે જે વર્ષ 1994માં આવી હતી.

તુર્કીમાં શું શુટિંગ થવાની શક્યતા છે?

ફિલ્મમાં એક સીન અને મહત્ત્વનો સંવાદ 'રન ફૉરેસ્ટ રન' છે. આ સીનમાં અભિનેત્રી ફૉરેસ્ટ ગંપના પાત્રને ભાગવાનું કહે છે.

આ ઇંગ્લિશ ફિલ્મની કહાણીમાં મુખ્ય...


આમીર ખાન, અમિતાભ બચ્ચન, કેટરિના કૈફ અને ફાતિમા સના શેખ જેવી ભારેખમ સ્ટારકાસ્ટ, વિઝ્યુલ ઇફેક્ટસ (વીએફએક્સ) માટે 300 કરોડનું તોતિંગ બજેટ હોવા છતાં ફિલ્મ એની ખાસ ચાલી નથી.

આ ફિલ્મ માટે પહેલીવાર આમીરખાન અને અમિતાભ બચ્ચન એક થયા હતા.

જેથી બોલિવૂડનાં મિસ્ટર પરફેક્સનિસ્ટ અને બોલિવૂડના મહાનાયક જે ફિલ્મ માટે એક થયા હોય એ ફિલ્મ પર પ્રેક્ષકોને ભરપૂર આશા હોય એ સ્વાભાવિક છે ,પણ પ્રેક્ષકોના ભાગે નિરાશા જ આવી છે.

ફિલ્મના બિઝનેસ વિશ્લેષક અને સમીક્ષક તરૂણ આદર્શ 'ઠગ્સ ઑફ હિંદોસ્તાન'ને ફકત બે જ સ્ટાર આપે છે.

'દરેક ચમકતી વસ્તુ સોનું નથી હોતી' આ શબ્દો સાથે તેમણે ફિલ્મનું વર્ણન કર્યું છે. કથાનક અને દિગ્દર્શનમાં ફિલ્મ સાવ પડીભાંગી છે એવું તેમણે ટ્વિટર પર કહ્યું હતું.

હસન ઓરિદ્રોએ કહ્યું કે, જો ધૂમ-3 ઓલટાઈમ વધુ કમાણી કરનાર બની શકતી હોય તો 'ઠગ્સ ઑફ હિંદોસ્તાન' 300 કરોડ પાર કરશે તો મને આશ્ચર્ય નહીં થાય.

રોહિત કરકરેએ કહ્યું કે, આ ફિલ્મ છોડી દેવાનો ઋતિક રોશનનો નિર્ણય કાબિલેતારીફ ગણાશે, એણે પોતાની કરિયર બચાવી લીધી છે.

રોહિતની વાત પર પ્રતિક્રિયા આપતા જશન રંધાવા કહે છેકે, કાશ કે તેમણે જેટલું ધ્યાન જહાજો બાંધવા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માં, સિસોટીઓમાં અને ઘંટમાં આપ્યું છે, એટલું વાર્તા પર પણ આપ્યું હોત. મોટા બજેટથી આપોઆપ ફિલમ સારી નથી બની જતી.

આમીર ખાન બોલિવૂડના મિસ્ટર પરફેક્સનિસ્ટ છે એ બાબતે કોઈ જ શંકા નથી કેમકે એમણે પરફેકટલી 'પાયરટ્સ ઑફ કેરેબિયન'ની વાટ લગાડી દીધી છે, એવું ડૉકટર ગિલ એમના ટ્વિટર અકાઉન્ટ પર લખે છે.

દરમિયાન આમીર ખાને ગઈકાલે રાત્રે ફેસબુક પર લાંબો મૅસેજ મૂકયો હતો, જેમાં તેમણે ખૂબ મહેનતથી અને પ્રેમથી ફિલ્મ બનાવી હોવાની વાત કરીને લોકો તેનો આનંદ માણશે એવી આશા વ્યકત કરી હતી.

તેમણે લખ્યું હતું કે આ ફિલ્મનો સંપૂર્ણ પ્રવાસ મારા માટે અવિસ્મરણીય છે. તમે બધાએ સરસ કામ કર્યું અને મને એ વાતની ખૂબ ખુશી છે કે હું ફિલ્મનો એક ભાગ બન્યો છું.

સોશિયલ મીડિયામાં આ ફિલ્મ બાબતે નકારાત્મક પ્રતિભાવ દેખાઈ રહ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આમેય, ગુજરાતી તરીકે એ રાષ્ટ્રીય સ્તરે (વડા પ્રધાનપદ માટે) અવગણાયી લાગણી તો ખેંચાતી આવેલી જ છે.

સરદાર પહેલા વડા પ્રધાન થયા હોત તો વધુ સારું થયું હોત એવું પુનર્વિચારનું વલણ પણ પાછળના વરસોમાં જોવા મળ્યું છે.

ચક્રવર્તી રાજગોપાલચારીએ લખ્યું કે સરદાર વડા પ્રધાન હોત અને નહેરુ, વિદેશ પ્રધાન, એવું પહેલું પ્રધાન મંડળ રચાયું હોત તો કેવું સારું થયું હતું હોત, એમ મને થાય છે.

અહીં સરદાર વિ. જવાહર એવી વડા પ્રધાનપદની તુલનામાં ઇતિહાસના 'જો' અને 'તો'ની રીતે જવાનો ખયાલ નથી.

માત્ર, સરદારને કેટલીક વાર જે કલ્પિત (ખરું જોતાં કપોળકલ્પિત) યશ આપવમાં આવે છે એનો એક દાખલો જરૂર આપવા ઇચ્છું છું.

સરદાર હોત તો કાશ્મીરનો કોયડો ઊકલી ગયો હોત, એ આવું જ એક સૌને ગમતું વિધાન વરસોવરસ, વખતોવખત, વાંસોવાસ, ઉચ્ચારાતું રહેલું એક વિધાન છે.

સરદારના આ મુગ્ધ ચાહકોને કોણ સમજાવે કે જેમ પંજાબના અને બંગાળના ભાગલા સ્વીકાર્યા તેમ કાશ્મીરના પણ સ્વીકારવા જોઈતા હતા એવો એક વાસ્તવિક ઉકેલ સરકારને વિશેષ પસંદ પડ્યો હોત.

પાકિસ્તાને આક્રમક કારવાઈ કરી તે પૂર્વે સરદાર કાશ્મીર ખીણ બાબતે આ દિશામાં વિચારતા નહોતા એવું નથી, બલકે, ઇતિહાસવસ્તુ તરીકે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એ એક વિગત નોંધીને ચાલવું જોઈએ કે ભાગલાની અનિવાર્યતા સ્વીકારવામાં સરદાર અને નહેરુ એક સાથે હતા અને એ રીતે ગાંધીથી જુદા પડતા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભારતવર્ષ, તેમ છતાં, બડભાગી એ વાતે છે કે 1947માં નહેરુ અને પટેલ સત્તામાં તેમજ ગાંધી લોકમોઝાર, એ વાસ્તવિકતા વચાળે છતાં સ્વરાજની લડતના લાંબા દાયકાઓમાં તથા સ્વરાજ પછી તરતના નાજુક નિર્ણાયક ગાળામાં ગાંધી-નહેરુ-પટેલ એ સ્વરાજત્રિપુટીએ યથાસંભવ સાથે રહીને દેશના પ્રશ્નો અને ઉકેલોમાં નિર્માણકારી હાથ બટાવ્યો છે.

જવાહરલાલ નહેરુને લાંબો સત્તાકાળ મળ્યો. ગાંધી વહેલા ગયા, સ્વરાજ પછી એક વરસ પણ પૂરું થાય તે પહેલાં ગયા, 1948ના જાન્યુઆરીમાં અને સરદાર ગયા 1950ના ડિસેમ્બરમાં. પણ એ ત્રણે સાથે મળીને જવાહરલાલના મોટા ભાગના શાસનકાળમાં જ જાણે વિચારતા ન હોય!

“બાપુએ મને જ્યાં ગોઠવ્યો છે ત્યાં હું છું”

1950ના ઑક્ટોબરની બીજીએ નિધનના માંડ અઢી મહિના પૂર્વે, સરદારે 'કસ્તૂર બા ગ્રામ'નો શિલાન્યાસ કરતાં કહ્યું હતું એ સંભારીએ:

“બાપુએ એક મરેલા દેશને સજીવન કરેલો. બાએ એમાં સાથ આપેલો. એ બંનેની સ્મૃતિનાં ચિત્રો સતત આપણી નજર સક્ષમ રહેવાં જોઈએ. આપણે તો ભૂલો પણ કરીએ,  પણ એ બંને આપણો જવાબ સાંભળવા હાજરાહજૂર રહેશે.”

“અમે સૌ એમના લશ્કરના સૈનિકો હતા. મારો ઉલેખ ભારતના ડેપ્યુટી પ્રાઇમ મિનિસ્ટર તરીકે થતો રહ્યો છે,  પણ હું મારી જાતને ક્યારેય આ રીતે ઓળખતો નથી.”

“જવાહરલાલ નહેરુ આપણા નેતા છે. બાપુએ એમને પોતાના ઉત્તરાધિકારી નીમેલા અને એ મતલબની જાહેરાત પણ કરી હતી.”

“બાપુના હુકમનો અમલ કરવાની બાપુના સૈનિકોની ફરજ છે. જે કોઈ વ્યક્તિ પૂરા દિલથી બાપુના આદેશના મર્મને અનુસરશે નહીં તે ઇશ્વરનો ગુનેગાર બનશે.”

“હું બિનવફાદાર સૈનિક નથી. હું જે સ્થાન પર છું તેનો હું લગીરે વિચાર કરતો નથી. હું તો એટલું જ જાણું છું ને મને એ વાતનો સંતોષ છે કે બાપુએ મને જ્યાં ગોઠવ્યો છે ત્યાં હું છું.”

લડવૈયા અને ઘડવૈયા

 તમે જુઓ કે 1947 સુધી પહોંચતે જે ગાંધી-નહેરુ-પટેલ એકંદરમતી બનેલી હતી તે જવાહરલાલના વડા પ્રધાનકાળમાં બહુધા બરકાર રહી છે:

બિનસાંપ્રદાયિકતા, આર્થિક સામાજિક ન્યાય, બિનજોડાણવાદ ત્રણેનાં વિધાનવલણોમાં ઝોકફેર હતો, જરૂર હતો, પણ એકંદરમતી તો આ જ હતી:

ભારતનું બંધારણ અને રાષ્ટ્રધ્વજ સ્વીકારવાની શરતે (અને પોતાનું લેખી બંધારણ પણ હોય એ શરતે) આરએસએસ (રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવક સંઘ) પરનો પ્રતિબંધ ઉઠાવી લેવાયો એની પૂંઠે હતી તો આ બિનસાંપ્રદાયિક...


આયુષ મંત્રાલયે બાબા રામદેવની કંપનીએ કરેલી જાહેરાત સામે સવાલો ઊભા કર્યા છે અને કહ્યું છે કે પતંજલિ આર્યુવેદ લિમિડેટ જાહેરાત ન કરે. સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈએ આ સમાચાર આપ્યા છે.

આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આયુષ મંત્રાલયે કંપનીને દવાનું કંપોઝિશન, સંશોધન પદ્ધતિ, કઈ હૉસ્પિટલમાં પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું, કેવી રીતે કરવામાં આવ્યું સૅમ્પલ સાઇઝ વગેરે સહિત તમામ વિગતો રજૂ કરવાનો આદેશ કર્યો છે.

આયુષ મંત્રાલયે કહ્યું કે જ્યાં સુધી યોગ્ય પ્રક્રિયા ન પતે ત્યાં સુધી જાહેરાત ન કરવી. મંત્રાલયે રાજ્ય સરકારને પણ પતંજલિની કથિત દવા અંગે લાઇસન્સ અને પરવાનગી વગેરે આપવા કહ્યું છે.

બાબા રામદેવની પતંજલિ કંપનીએ દાવો કર્યો છે કે તેણે કોરોના વાઇરસની દવા તૈયાર કરી લીધી છે. મંગળવારે બાબા રામદેવે પત્રકારપરિષદનું આયોજન કરીને કહ્યું કે 'દુનિયા જેની રાહ જોઈ રહી હતી કે કોરોના વાઇરસની દવા મળી આવી, આજે અમને ગર્વ છે કે કોરોના વાઇરસની પ્રથમ આયુર્વેદિક દવા અમે તૈયાર કરી લીધી છે.'

બાબા રામદેવનું કહેવું છે કે જે દવા તૈયાર કરવામાં આવી છે તેનું નામ કોરોનિલ રાખવામાં આવ્યું છે.

બાબા રામદેવે આ પત્રકારપરિષદમાં દાવો ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કર્યો હતો કે આ કોરોનિલ દવાનો સો લોકો પર ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. જેમાં ત્રણ દિવસની અંદર 65 ટકા લોકોનો કોરોના રિપોર્ટ નૅગેટિવ આવી ગયો હતો. તેમજ સાત દિવસમાં સો ટકા લોકો સાજા થઈ ગયા.

તેમણે દાવો કર્યો કે પતંજલિએ સંપૂર્ણ રિસર્ચ બાદ આ દવા તૈયાર કરી છે અને તેમની દવાનો સો ટકા રિકવરી રેટ છે.

ઉપરાંત રામદેવે કહ્યું કે "લોકો ભલે હાલ અમારા આ દાવા પર સવાલ કરે પરંતુ અમારી પાસે તમામ દાવાના જવાબ છે. આ દવા તૈયાર કરવામાં વૈજ્ઞાનિક નિયમોનું પાલન કરવામાં આવ્યું છે."

તેમના દાવા પ્રમાણે આ દવા બનાવવામાં માત્ર દેશી સામાનનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે અને આવનારા સાત દિવસોમાં પતંજલિના સ્ટોર પર આ દવા ઉપલબ્ધ થઈ જશે. ઉપરાંત એક ઍપ પણ લૉન્ચ કરવામાં આવશે, તેની મદદથી આ દવા ઘર પર પહોંચાડી શકાશે.

જોકે, આ મામલે આઈસીએમઆર કે ભારતના સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય તરફથી કોઈ નિવેદન આપવામાં આવ્યું નથી. આ માત્ર પતંજલિ કંપનીનો દાવો છે. તેને સરકાર દ્વારા અધિકૃત કરવામાં આવ્યો નથી.

વિશ્વમાં અનેક જગ્યાએ કોરોના વાઇરસની રસી શોધવાનું કામ પૂરજોશથી ચાલી રહ્યું છે. બ્રિટનમાં તો કોરોના વાઇરસની રસીનું માનવપરીક્ષણ પણ શરૂ કરી દેવામાં આવ્યું છે.

જોકે, હજી સુધી કોરોના માટેની કોઈ દવા કે રસી શોધાઈ શકી નથી.

ઘણા વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે કોરોનાની રસી બજાર સુધી આવતા લગભગ એક વર્ષ જેટલો સમય લાગી જશે.

બ્રિટિશ વૈજ્ઞાનિકોએ કર્યો હતો પ્રથમ 'લાઇફ સેવિંગ' દવાનો દાવો

હાલમાં જ બ્રિટનના નિષ્ણાતોએ દાવો કર્યો છે કે દુનિયાભરમાં ખૂબ જ સસ્તી અને સરળતાથી ઉપલબ્ધ દવા ડૅક્સામૅથાસન કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત અને ગંભીર રૂપથી બીમાર દર્દીઓનો જીવ બચાવવામાં મદદ કરી શકે છે.

શોધકર્તાઓનું અનુમાન છે કે જો આ દવાનો ઉપયોગ બ્રિટનમાં સંક્રમણના શરૂઆતના તબક્કામાં જ કરવામાં આવ્યો હોત તો લગભગ 5000 લોકોના જીવ બચાવી શકાયા હોત.

ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીની એક ટીમે હૉસ્પિટલોમાં ભરતી 2000 દર્દીઓને આ દવા આપી અને એ પછી તેમનો તુલનાત્મક અભ્યાસ એ 4000 દર્દીઓ સાથે કર્યો જેમને દવા અપાઈ નહોતી.

જે દર્દી વૅન્ટિલેટર પર હતા એમને આ દવાની અસરથી 40 ટકાથી લઈને 28 ટકા સુધી મૃત્યુનું જોખમ ઘટી ગયું અને જેમને ઓક્સિજનની જરૂર હતી એમાં આ જોખમ 25 ટકાથી 20 ટકા સુધી ઓછું થઈ ગયું.

શોધકર્તાઓ પ્રમાણે, કોરોના વાઇરસનું સંક્રમણ શરીરમાં સોજો વધારવાનો પ્રયત્ન કરે છે જ્યારે કે ડૅક્સામૅથાસન આ પ્રક્રિયાને ધીમી પાડવામાં અસરકારક જણાઈ છે.

નોંધપાત્ર છે...


આયેશા તીરમીઝી

'મમ્મી તમારે પૉઝિટિવ ઍપ્રોચ રાખવાનો છે, આપણે ફરીથી ઝૂમવાનું છે.'

આ શબ્દો 27 વર્ષના વકીલ અઝીમ તીરમીઝીના હતા, જેમણે તેમનાં માતા આયેશા તીરમીઝી સાથે અનેક વખત વીડિયો-કૉલ મારફતે વાત કરી હતી.

આયેશા તીરમીઝીને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો હતો અને તેમની શ્રૅય હૉસ્પિટલમાં સારવાર ચાલી રહી હતી. અઝીમ આવા હકારાત્મક અભિગમ થકી તેમનાં માતાને હિંમત આપતા હતા.

ગુરુવારે લાગેલી આગની ઘટના ન ઘટી હોત તો કોરોના નૅગેટિવ થઈ ચૂકેલાં આયેશા તે જ દિવસે જનરલ વૉર્ડમાં શિફ્ટ કરી દેવાયાં હોત અને કદાચ અઠવાડિયામાં પોતાના દીકરાને પાછા મળી પણ ચૂક્યાં હોત.

હાલમાં તેમનો પરિવાર શોકમગ્ન છે. તબિયત સુધરી ગયા બાદ પણ પોતાના સ્વજનને ગુમાવવાનું દુઃખ તેમને સતાવી રહ્યું છે.

આયેશા તીરમીઝીના કોવિડના છેલ્લા બે રિપોર્ટ નૅગેટિવ આવ્યા હતા પરંતુ તેમને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હોવાને કારણે ICUમાં રાખવામાં આવ્યાં હતાં.

અહીં પણ તેમની તબિયત સુધારા પર હતી.

થોડા દિવસો પહેલાં પરિવારના સભ્યોએ નક્કી પણ કર્યું હતું કે તેમને કોઈ બીજી હૉસ્પિટલમાં શિફ્ટ કરવામાં આવે. પરંતુ શ્વાસ લેવા માટે મશીનની જરૂરિયાત હોવાથી તેમને શ્રેય હૉસ્પિટલમાં રાખ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વામાં આવ્યાં હતાં.

તેમના મૃત્યુના બીજા દિવસે બીબીસી ગુજરાતીએ તેમના પતિ સુહેલ તીરમીઝી સાથે વાત કરી.

સુહેલ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં વકીલ છે.

તેમણે કહ્યું, "આ આખી ઘટનાથી હું એક જ વાત સમજી રહ્યો છું કે દરેક ભારતીયે આ પ્રકારની હૉસ્પિટલોમાં મળતી સગવડો ઉપરાંત ફાયર-સેફ્ટી છે કે નહીં, તે જોવાની જરૂર છે."

"હું માનું છું કે દરેક હૉસ્પિટલે બહાર બોર્ડ પર લખવું જોઈએ કે તેણે ફાયર-સેફ્ટીનાં કેવાં પગલાં લીધાં છે અને એન.ઓ.સીને પણ ફ્રેમ કરીને બહાર જ મૂકવું જોઈએ."

સુહેલ તીરમીઝીએ તેમનાં પત્નીને ઘટનાનાં એક દિવસ અગાઉ વીડિયોકૉલ પર જોયાં હતાં અને આખા પરિવારને આશા બંધાઈ ગઈ હતી કે તેઓ હવે જલદી ઘરે પાછાં ફરશે.

પરંતુ આ કૉલના બીજે દિવસે સવારે શ્રેય હૉસ્પિટલનાં એક ડૉકટરનો સંપર્ક કરતાં સુહેલને જાણવા મળ્યું કે ICUમાં લાગેલી આગમાં આયેશાનું મૃત્યુ થયું છે.

વકીલ તીરમીઝી હવે સરકારના રિપોર્ટની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

તેઓ જણાવે છે, "અમે કાનુની કાર્યવાહી કરીશું પરંતુ તેના માટે અમે પ્રથમ તો આ રિપોર્ટની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ."

શાહદંપતી

લીલાવતી શાહના પતિ ચંદ્રકાંત શાહને હજી સુધી ખબર નથી કે તેમનાં પત્ની હવે નથી રહ્યાં.

આ ઘટનાને 35 કલાકથી વધુ સમય વીતી ચૂક્યો છે, પરંતુ લીલાવતી શાહના પરિવારજનોએ હજી સુધી તેમના મૃત્યુના સમાચાર તેમના પતિ ચંદ્રકાંત શાહને આપ્યા નથી.

80 વર્ષના ચંદ્રકાંત શાહ કોરોનાની બીમારીમાંથી હજુ ઊભા જ થયા છે.

તેઓ પોતે પણ શ્રેય હૉસ્પિટલમાં દાખલ હતા અને થોડા દિવસો પહેલાં જ તેમને ડિસ્ચાર્જ કરાયા હતા.

લગભગ 15 દિવસ પહેલાં પરિવારજનોને ખબર પડી હતી કે ચન્દ્રકાંત શાહને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો છે.

તેમને પહેલાં સિવિલ હૉસ્પિટલમાં અને બાદમાં શ્રેય હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

"શ્રેય હૉસ્પિટલમાં તેમની સારવાર માટે અમે 5.25 લાખનું બિલ ભર્યું હતું." તેમના જમાઈ જીજ્ઞેશ શાહે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં જણાવ્યું હતું.

જોકે ચન્દ્રકાંત શાહનાં પત્ની લીલાવતી શાહને પણ થોડા દિવસો પછી કોરોનાનાં લક્ષણો દેખાતાં, અસારવાની સિવિલ હૉસ્પિટલ ખાતે પરીક્ષણ કરાયું હતું અને ત્યારબાદ તેમને ચાંદખેડાની એસ.એમ.એસ. હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

"મારા સસરા શ્રેય હૉસ્પિટલમાં જ દાખલ હતા અને પરિવારનો આગ્રહ હતો કે તેઓ જ્યાં સારવાર લઈ રહ્યા છે, તે જ દવાખાનામાં મારી સાસુને પણ શિફ્ટ કરવામાં આવે."

"ત્યારબાદ અમે ખૂબ મહેનત કરી, સરકારી પરવાનગીઓ મેળવીને...


આયેશા મકરાણીનો ફાઈલ ફોટો

પોલીસ ફરિયાદની વિગતો મુજબ 26 ફેબ્રુઆરીએ આયેશાએ હસતાંહસતાં એક છેલ્લો વીડિયો બનાવીને સાબરમતી નદીમાં કૂદીને જીવ આપી દીધો હતો.

આત્મહત્યા એ એક ખૂબ જ ગંભીર શારીરિક, મનોવૈજ્ઞાનિક અને સામાજિક સમસ્યા છે. જો આપ કોઈ તણાવમાંથી પસાર થઈ રહ્યા હો તો ગુજરાત સરકારની 'જિંદગી હેલ્પલાઈન 1096' પર કે ભારત સરકારની 'જીવનસાથી હેલ્પલાઇન 1800 233 3330' પર ફોન કરી શકો છો. તમારે મિત્રો-સંબંધીઓ સાથે પણ વાત કરવી જોઈએ.

આયેશા મૂળ રાજસ્થાનનાં હતાં અને અમદાવાદના વટવામાં રહેતાં હતાં. આયેશાએ નદીમાં ઝંપલાવતા અગાઉ છેલ્લે નદીને પ્રાર્થના કરતાં કહ્યું કે "યે પ્યારી સી નદી કો પ્રે કરતે હૈ કિ વો મુજે અપને મેં સમા લેં."

સમગ્ર ઘટનાની તપાસ કરી રહેલા સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પશ્ચિમના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર વી. એમ. દેસાઈએ કહ્યું કે વટવામાં રહેતાં આયેશાએ રિવરફ્રન્ટમાં ડૂબીને આપઘાત કર્યો છે.

આ કેસમાં આરોપી તરીકે પોલીસે આયેશાના પતિ આરિફ ખાનની રાજસ્થાનના પાલીથી ધરપકડ કરી છે અને તેમને ગુજરાત લાવવામાં આવ્યા છે.

આયેશાની આત્મહત્યાના કેસમાં પોલીસને ઝાલોરથી આરિફ ન મળી આવતા તેમણે  આરિફનો ફોન નંબર સર્વેલન્સમાં મૂક્યો હતો અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને આરિફની કાર આરજે 16 CA 5713ની મૂવમેન્ટ પર નજર રાખવા માટે તમામ ટોલનાકાઓ પર સૂચના આપી હતી.

સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ પશ્ચિમના પીઆઈ વી.એમ. દેસાઈએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે, "અમે આરિફના મોબાઇલ લોકેશનને ટ્રેસ કરી રહ્યા હતા. સાથે હ્યુમન ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરીને તેની રાજસ્થાનના પાલીથી સોમવારે રાત્રે ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. હવે તેને કોર્ટમાં રજૂ કરી રિમાન્ડ માગવામાં આવશે."

એમણે કહ્યું કે, "આયેશા અને આરિફ વચ્ચે આપઘાતની ઘટના પહેલાં 70 મિનિટ થયેલી વાતચીત અને અન્ય કોલ ડિટેલ્સ રેકોર્ડની તપાસ ચાલુ છે. હાલ ફરિયાદ આરિફ સામે છે તપાસ બાદ વધારે લોકોની સંડોવણી જણાશે તો તેમની પણ ધરપકડ કરવામાં આવશે. આરિફ ખાન સામે આઈપીસી 306, અને સીઆરપીસી 154 કલમ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે."

વી. એમ. દેસાઈ કહે છે કે, "અમને આયેશાનો ફોન મળ્યો છે. ફોનમાં એમણે પતિ સાથે 25મી ફેબ્રુઆરીએ 70 મિનિટ વાત કરી હતી એનું રૅકૉર્ડિંગ છે. જેમાં એમના પતિ એમને એમ કહે છે કે, હું તને લેવા નહીં આવું. તું મરી જા અને મરતી વખતે તારો વીડિયો બનાવીને મોકલજે તો જ હું સાચું માનીશ. લાંબા વખતથી ચાલતા આ કંકાસના કારણે આ છોકરીએ આપઘાત કર્યો છે."

જોકે, પોતાની આત્મહત્યાનો અંતિમ વીડિયો બનાવતાં એમણે પતિને મુક્ત કરી દેવાની અને એમની સામેના કેસ પાછા ખેંચી લેવાનું પણ પિતાને કહ્યું.

આયેશાએ વીડિયોમાં કહ્યું, "હેલ્લો, અસ્લામ વાલીકુમ મેરા નામ હૈ આયેશા આરિફખાન... ઔર મેં જો ભી કુછ કરને જા રહી હું વો મેરી મરજી સે કરને જા રહી હું...ઈસ મેં કિસી કા દબાવ નહીં હૈં, અબ બસ ક્યા કહે? યે સમજ લીજિયે કિ ખુદા કી જિંદગી ઈતની હી હોતી હૈં...ઔર મુજે ઈતની ઝિંદગી બહોત સુકૂન વાલી લગી."

સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ વેસ્ટના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર વી. એમ. દેસાઈ

આ કેસમાં બીબીસી ગુજરાતીએ આરિફનો સંપર્ક કરવા પ્રયાસ કર્યો છે પણ સંપર્ક થઈ શક્યો નથી. જો એમનો સંપર્ક થશે તો આ અહેવાલ અપડેટ કરવામાં આવશે.

આયેશાનો વીડિયો અને તણાવ

આયેશાના પિતા લિયાકત મકરાણી

આયેશા વીડિયોમાં હસી રહ્યાં છે પણ વાસ્તવમાં એમની જિંદગીમાં તણાવ હતો. તેમનું લગ્નજીવન છિન્નભિન્ન હતું અને એમનાં માતા-પિતાનો આરોપ છે કે પતિ આરિફખાન અને સાસરીપક્ષ દ્વારા આચરવામાં આવેલી ઘરેલુ હિંસાને કારણે એમનું બાળક ગર્ભમાં જ મૃત્યુ પામ્યું હતું.

સાઇકૉલૉજિસ્ટ ડૉ. પ્રશાંત ભીમાણી આયેશાના વીડિયો બાબતે કહે છે કે, "આયેશા વીડિયોમાં જે એ રીતે વાત કરે છે એ છેતરામણી સ્વસ્થતા સૂચવે છે. દીવો...


આયોજકોનું કહેવું છે કે હવે આ સ્પર્ધામાં ભાગ લેનારી મૉડલ્સનું મૂલ્યાંકન શારીરિક સુંદરતાના  આધારે કરવામાં નહીં આવે.

સ્પર્ધામાં ભાગ લેનારી મૉડલ્સ 'બિકિની રાઉન્ડ' દરમિયાન 'ટુ-પીસ બિકિની' પહેરીને રૅમ્પવૉક કરે છે, જેના આધારે તેમને માર્ક્સ આપવામાં આવે છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ગત વર્ષે 'મિસ અમેરિકા'ના બૉર્ડના કેટલાક પુરુષ સભ્યોના ઈ-મેલ્સ લિક થયા હતા.

જેમાં બહાર આવ્યું હતું કે તેમણે સ્પર્ધામાં ભાગ લેનારી મૉડલ્સ અંગે ઘટતી ટિપ્પણીઓ કરી હતી, બાદમાં તેમણે રાજીનામાં આપવાં પડ્યાં હતાં.

હવે 'મિસ અમેરિકા'ના બૉર્ડમાં માત્ર મહિલાઓ છે.

બૉર્ડનાં અધ્યક્ષા ગ્રેચન કાર્લસને કહ્યું હતું કે હવે સ્પર્ધકોની કોઠાસૂઝ, પસંદગી તથા ઝનૂનના આધારે તેમનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે.

ગ્રેચન ખુદ 1989માં આ સ્પર્ધાનાં વિજેતા રહી ચૂક્યાં છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જો સૌંદર્ય સ્પર્ધાઓનો હેતુ સુંદરતા આંકવાનો હોય તો 'બિકિની રાઉન્ડ' માટે આટલી અસહજતા કેમ? આ માટે ભારતનો અનુભવ તો ખૂબ જ જૂનો છે.

જ્યારે ફેમિના પત્રિકાએ 1964માં પહેલી વખત 'મિસ ઇન્ડિયા' સ્પર્ધા આયોજીત કરી ત્યારે પણ તેમાં 'સ્વિમસૂટ રાઉન્ડ' હતો.

ફેર મા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્ર એટલો છે કે 'સ્વિમસૂટ' એ 'ટૂ-પીસ'ના બદલે એક સળંગ કપડાંમાંથી બનેલું હોય છે અને તેમાં શરીર વધુ ઢંકાય છે.

સુષ્મિતા સેન તથા ઐશ્વર્યા રાયે 1994માં આંતરરાષ્ટ્રીય સૌંદર્ય સ્પર્ધાઓ જીતી તો પણ ભારતમાં 'સ્વિમસૂટ'નું સ્વરૂપ બદલાયું નથી.

એ સમયે 'સ્વિમસૂટ' જ ક્રાંતિકારી વિચાર હતો, એટલું જ નહીં, પરંતુ સૌંદર્ય સ્પર્ધાને જોવા માટેનું મોટું કારણ પણ હતો.

નાના નાના કપડાંઓ પહેરીને ઔપચારિક કાર્યક્રમોમાં મૉડલ્સની હાજરી આજકાલ સામાન્ય વાત જણાય છે.

પરંતુ 1980-90ના દાયકામાં કેબલ ટીવીનો જમાનો ન હતો, તે સમયે કેબલ ટીવીનો યુગ શરૂ થયો ન હતો, એટલે આ બધું ખાસ હતું.

માત્ર છોકરાઓ માટે જ નહીં, છોકરીઓ માટે પણ આ સ્પર્ધા એવી દુનિયામાં ડોકિયું કરાવનારી બારી હતી, જે દુનિયા સામાન્ય રીતે બંધ રહેતી.

સમય સાથે બજાર તાકાતવાર બનતું ગયું. મહિલાની સુંદરતનાં પ્રમાણ તેના ચહેરાથી લઈને શરીર સૌષ્ઠવ સુદ્ધાં બની ગયાં અને સૌંદર્ય સ્પર્ધાઓ પણ તેમાં પરિવર્તનનાં પ્રતીક બની ગયાં.

સ્ટેજ પર સેંકડો લોકોની વચ્ચે તથા ટેલિવિઝન સ્ક્રિન પર મીટ માંડીને બેઠેલા કરોડો દર્શકોની સામે 'સ્વિમસૂટ'માં 'વૉક' એ સુંદર દેહલાલિત્યનો માપદંડ બની ગયો.

2000ના દાયકામાં આ પરિવર્તન સૌંદર્ય સ્પર્ધાઓમાં જ નહીં, મેઇનસ્ટ્રિમ મીડિયામાં પણ સામાન્ય બની ગયું.

હવે ઓછાં કપડાં ખાસ પ્રકારના શરીર સૌષ્ઠવવાળી મહિલાઓ સામાન્ય રીતે ફિલ્મો તથા મ્યૂઝિક વીડિયોઝમાં દેખાડવામાં આવી.

'મિસ ઇન્ડિયા' સ્પર્ધા સામાન્ય બની ગઈ તથા અનેક સૌંદર્ય સ્પર્ધાઓ, જેમ કે 'મિસિઝ ઇન્ડિયા', 'મિસ ડીવા', 'મિસ સુપરમૉડલ' વગેરે સ્પર્ધાઓ આયોજિત થવા લાગી.

ચોક્કસ પ્રકારનું શરીર સૌષ્ઠવ વધુ લોકપ્રિય બની ગયું અને મહિલાઓને તેમના શરીરના ચશ્માથી જોવી સામાન્ય બની ગયું.

આ 'ન્યૂ નૉર્મલ' એટલે કે 'સામાન્ય બાબત' પર ચર્ચા શરૂ થઈ અને માંગ ઊઠી કે 'બિકિની રાઉન્ડ'ને બંધ કરવામાં આવે.

વર્ષ 2014માં 'મિસ વર્લ્ડ'માં આ રાઉન્ડ હટાવવામાં આવ્યો અને તેના બે વર્ષ બાદ 'મિસ ઇન્ડિયા' સ્પર્ધામાંથી પણ.

હવે આ વર્ષે #MeToo અભિયાન બાદ અમેરિકામાં પણ આ અંગે નવેસરથી ચર્ચા શરૂ થઈ અને હવે 'મિસ અમેરિકા'માં પણ પરિવર્તન લાવવાનો નિર્ણય થયો.

પરંતુ હવે શું ફેર પડશે? સ્વિમસૂટ રાઉન્ડની એ બારી હવે મોટી થઈ ગઈ છે અને દરવાજો બની ગઈ છે.

એક નહીં અનેક દરવાજા ખુલ્લી ગયા છે. સૌંદર્ય સ્પર્ધામાં મહિલાને તેની સુંદરતા શરીરના આકારના આધારે આંકવામાં નહીં આવે તો પણ રોજબરોજની...


આર. વૈશાલી

આ ટુર્નામેન્ટમાં જીત બાદ વિશ્વે તેમની નોંધ લેવા માંડી. જ્યારે તેઓ વર્ષ 2017માં એશિયન ઇન્ડિવિજ્યુઅલ બ્લિટ્સ ચેસ ચૅમ્પિયનશિપમાં ગોલ્ડ મેડલ જિત્યાં ત્યારે ભારતીય વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ તેમને શુભેચ્છા પાઠવી હતી.

વર્ષ 2018માં જ્યારે તેઓ ઇન્ડિય વુમન ગ્રાન્ડ માસ્ટર (WGM) બન્યાં ત્યારે ભૂતપૂર્વ વર્લ્ડ ચૅમ્પિયન ગ્રાન્ડ માસ્ટર વિશ્વનાથન આનંદે પણ ટ્વિટ કરીને તેમને શુભેચ્છા પાઠવી હતી. આર. વૈશાલીનું કુટુંબમાં મોટા ભાગના લોકો ચેસના ચાહકો છે. તેમના 15 વર્ષીય ભાઈ આર. પ્રજ્ઞાનંધા વિશ્વના યંગેસ્ટ ગ્રાન્ડ માસ્ટરો પૈકી એક છે.

જ્યારે 19 વર્ષીય વૈશાલી ચેસમાં વુમન ગ્રાન્ડ માસ્ટર છે.  તેઓ પણ તેમના નાના ભાઈની જેમ ગ્રાન્ડ માસ્ટર બનવા માગે છે. આ બંને ભાઈ બહેનો, જેઓ ભારતની ચેસ કૅપિટલ ચેન્નઈનાં છે, તેમણે ઘણી નાની વયે ચેસ રમવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

વર્ષ 2012માં અંડર-11 અને અંડર-13 નૅશનલ ચેસ ચૅમ્પિયનશિપની જીત સાથે તેમણે પોતાની કારકિર્દીમાં ઉજ્જવળ શરૂઆત કરી. તેમણે કોલંબોમાં આયોજિત એશિયન અંડર-12 ટાઇટલ અને સ્લોવેનિયામાં આયોજિત અંડર-12 વર્લ્ડ યુથ ચેસ ચૅમ્પિયનશિપમાં પણ જીત મેળવી હતી.

પાયાનું ઘડ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તર

પોતાના ભાઈ પ્રજ્ઞાનંધા સાથે આર. વૈશાલી

વૈશાલી જણાવે છે કે ચેસ સાથે સંકળાયેલી ટ્રેનિંગ અને મુસાફરીની જરૂરિયાતોને કારણે તેમણે શરૂઆતમાં આર્થિક ખેંચનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

તેમની ટ્રેનિંગના શરૂઆતના દિવસોમાં પાયાનું જ્ઞાન કેળવવા અને વ્યૂહરચના વિકસાવવા માટે તેમને પુસ્તકો પર આધાર રાખવો પડતો કારણ કે તેમની પાસે કૉમ્પ્યુટર નહોતું.

આ અભાવના કારણે તેઓ એડવાન્સ ચેસ સૉફ્ટવૅરો મારફતે ટ્રેનિંગ ન લઈ શક્યાં. પરંતુ જ્યારે તેઓ વર્ષ 2012માં સ્લોવેનિયામાં વર્લ્ડ ચેસ ચૅમ્પિયનશિપ જિત્યાં ત્યાર બાદ તેમને સ્પોન્સરશિપ મારફતે લેપટોપ મળ્યું, જેથી તેઓ વધુ મજબૂત પ્લેયર બની શક્યાં.

વૈશાલી જણાવે છે કે તેમણે અને તેમના ભાઈએ સ્પોન્સરોનું ધ્યાન આકર્ષવાનું તો શરૂ કર્યું પરંતુ તેમના માટે સફળતાનો આધારસ્તંભ તેમનાં માતાપિતા રહ્યાં છે.

તેમના પિતા તેમના માટે ટ્રેનિંગ અને આર્થિક સંશાધનોની વ્યવસ્થા કરતા જ્યારે તેમનાં માતા તેમની સાથે ઘણી ટુર્નામેન્ટોમાં જતાં.

વિશ્વના યંગેસ્ટ ગ્રાન્ડ માસ્ટર એટલે કે તેમના ભાઈનો સાથ પણ તેમના માટે પરિસ્થિતિ અનુકૂળ બનવવામાં કામ લાગ્યો.

જોકે, બંને એક સાથે પ્રૅક્ટિસ નહોતાં કરતાં, તેમ છતાં તેઓ વ્યૂહરચનાઓ અંગે ચર્ચા કરવામાં એક સાથે ઘણો સમય ગાળતાં. પ્રજ્ઞાનંધા પોતાની સલાહ વડે તેમની ઘણી ટુર્નામેન્ટોમાં મદદ કરતાં હતાં.

ગ્રાન્ડ માસ્ટર બનવાનો ઉદ્દેશ

જ્યારે તેમણે FIDE ચેસ ડોટ કૉમની વિમેન્સ સ્પીડ ચેસ ચૅમ્પિનશિપ્સમાં જૂન, 2020માં ભૂતપૂર્વ વર્લ્ડ ચૅમ્પિયન એંતોએનેતા સ્ટેફાનોવાને હરાવ્યાં તે તેમની કારકીર્દિનો સફળતમ સમય ગણાય છે.

વૈશાલી કહે છે કે સતત સફળતા અને પ્રશંસાને કારણે તેમને પોતાની ગેઇમ સુધારવાની પ્રેરણા મળતી રહી.

તેઓ વુમન ઇન્ટરનૅશનલ માસ્ટર (IM) ટાઇટલ માટે કમ્પીટ કરવાનો ઉદ્દેશ ધરાવે છે તેમજ તેમનો એક મોટો ઉદ્દેશ ગ્રાન્ડ માસ્ટર બનવાનો પણ છે.

વૈશાલી તો પોતાની કારકિર્દી ઘડવામાં સફળ રહ્યાં છે. પરંતુ તેઓ માને છે કે ઘણી સ્ત્રીઓ આવું નથી કરી શકતી કારણ કે તેમને પોતાની કારકિર્દીના ઘણા તબક્કે ભેદભાવનો ભોગ બનવું પડે છે.

સ્ત્રી ખેલાડીઓ દ્વારા રમતગમત ક્ષેત્રે મેળવાયેલી સિદ્ધિઓને પુરુષ ખેલાડીઓની સિદ્ધિઓની સમકક્ષ માન મળતું નથી. જે પુરુષ અને સ્ત્રીઓને મળતાં અસમાન નાણાકીય પ્રોત્સાહનો પરથી પણ જોઈ શકાય છે.

(આ પ્રોફાઇલ બીબીસી દ્વારા આર. વૈશાલીને મોકલાવેલ પ્રશ્નાવલીના તેમણે મોકલાવેલ જવાબો પરથી તૈયાર કરાઈ છે.)

તમે અમને ફેસબુક,...


આર.કે.સ્ટુડિયો

આ સ્ટુડિયો મુંબઈના ચેંબુર વિસ્તારમાં 2 એકર જેટલા વિસ્તારમાં ફેલાયેલો છે.

રાજ કપૂરે પોતાની ફિલ્મો બનાવવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે આ સ્ટુડિયોનું નિર્માણ કર્યું હતું.

વર્ષ 1988માં જ્યારે તેમનું મૃત્યુ થયું ત્યારથી લઈને વર્તમાન સમય સુધી આ સ્ટુડિયોની દેખભાળ તેમનો પરિવાર કરી રહ્યો હતો.

જોકે, એવા સમાચાર છે કે તેમના ત્રણેય દીકરા રણધીર, ઋષિ અને રાજીવ કપૂરે સ્ટુડિયોને વેચવાનો નિર્ણય લીધો છે.

રાજ કપૂરે આ સ્ટુડિયોમાં પહેલું શૂટિંગ તેમની આવારા ફિલ્મના ગીતનું કર્યું હતું.

આ ગીત નવ મિનિટનું હતું. જેના બોલ હતા 'ઘર આયા મેરા પરદેશી આસ લગી મેરી અંખીયન કી.'

આ ગીતની ખૂબ જ પ્રશંસા થઈ હતી અને સાથે જ સ્ટુડિયોની સુંદર સફર શરૂ થઈ હતી. આ સ્ટુડિયો અનેક ક્લાસિક ફિલ્મોનો સાક્ષી રહ્યો છે.

જેમ કે આગ, બરસાત, જીસ દેશમે ગંગા બહતી હે, શ્રી 420, મેરા નામ જોકર, રામ તેરી ગંગા મેલી, બૉબી, હિના વગેરે.

'આર.કે.સ્ટુડિયો અમારા માટે મંદિર હતું'

રાજ કપુર

50 વર્ષ પહેલાં મુંબઈમાં પોતાની કારકિર્દી બનાવવા આવેલા આશા રાનીને પોતાની કારકિર્દીની પહેલી તક રાજ કપૂરે આપી હતી.

રાજ કપૂર સાથે તેમની પ્રથમ મુલાકાત આર. કે. સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ટુડિયોમાં થઈ હતી.

આશા રાની અને તેમના જેવા અનેક કલાકારોની યાદોમાં આર. કે. સ્ટુડિયો ફક્ત ફિલ્મ સ્ટુડિયો નહીં પરંતુ મંદિર છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આર.કે સ્ટુડિયોમાં વિતેલા દિવસોને યાદ કરતા આશા રાની કહે છે, "ભલે આજે આર. કે. સ્ટુડિયોમાં કોઈ ફિલ્મ કે સિરીયલનું શૂટિંગ થઈ રહ્યું નથી, પરંતુ એક સમય હતો જ્યારે લોકો આર. કે. સ્ટુડિયોમાં કામ કરવા માટે કે તેની એક ઝલક મેળવવા માટે પણ તરસતા હતા."

"મને સંગમ ફિલ્મ માટે પહેલી તક મળી હતી. રાજ કપૂર સાહેબે મને ડાન્સ આર્ટિસ્ટ તરીકે પસંદ કરી હતી."

"મને આજે પણ યાદ છે જ્યારે સંગમ ફિલ્મનું ગીત 'હર દિલ જો પ્યાર કરેગા વો ગાના ગાયેગા'નું શૂટિંગ થઈ રહ્યું હતું ત્યારે આખો સ્ટુડિયો રોશનીથી ચમકી રહ્યો હતો."

"આર. કે. સ્ટુડિયોમાં ડાન્સ હૉલ, થિયેટર, મોટી કેન્ટીન, મોટા મોટા મેકઅપ રૂમ, આર્ટિસ્ટ માટે ચેન્જિંગ રૂમ, હીરો હીરોઇન માટે વિશેષ રૂમ હતા."

'સ્ટૂડિયો યાદ કરતાં આંખો ભીની થઈ જાય છે'

આશા રાની રાજ કપૂરને યાદ કરતા કહે છે, "આર. કે. સ્ટુડિયોમાં મે રાજ કપૂર સાહેબ સાથે અનેક ફિલ્મોમાં કામ કર્યું. જ્યારે પણ તેઓ નવી ફિલ્મોનાં ગીત બનાવતા તો અમને ટ્રેલર અચૂક દર્શાવતા."

"રાજ સાહેબ તમામ જુનિયર આર્ટિસ્ટ અને પોતાના કર્મચારીઓને એકઠા કરીને સ્ટુડિયોના થિયેટરમાં લઈ જતા અને કહેતા કે જો મારા આ બાળકો  ગીતને પાસ કરશે તો જ હું તેને ફિલ્મમાં રાખીશ."

"મારી ફિલ્મના નિર્ણયો બીજું કોઈ નહીં પરંતુ મારાં આ બાળકો કરશે"

દિલીપ કુમાર ( ડાબે) દેવ આનંદ (વચ્ચે) અને રાજ કપુર

ભીની આંખે આશા રાની કહે છે, "આર. કે. સ્ટુડિયોની આન, બાન, શાનને યાદ કરું તો આજે આંખમાં આંસુ આવી જાય છે. આ સ્ટુડિયો જે ઊંચાઈએ હતો તેને શબ્દોમાં વર્ણવું મુશ્કેલ છે."

"રાજ સાહેબ પોતાના ઘરમાં જેટલો સમય વિતાવતા નહોતા તેનાથી વધારે સમય આર.કે.સ્ટુડિયોમાં રહેતા હતા."

"જેનું એક કારણ એ હતું કે તેઓ જાતે દરેક ચીજોની તપાસ કરતા પછી તે કપડાં હોય કે મેકઅપ કે સેટ."

દેવ આનંદ સાથે મિત્રતાના સાક્ષી

રાજ કપુર અને દેવ આનંદ

આર.કે સ્ટુડિયો ફક્ત રાજ કપૂર માટે ખાસ નહતો પરંતુ અન્ય મોટા કલાકારોની યાદો પણ આ સ્ટુડિયો સાથે જોડાયેલી હતી.

આર. કે. સ્ટુડિયો અનેક ભવ્ય પાર્ટીઓનો સાક્ષી હતો.

દિવંગત અભિનેતા દેવ આનંદના મેનેજર રહી ચુકેલા મોહન ચુરીવાલ કહે છે, "રાજ સાહેબ અને દિલીપ સાહેબ બૉકસ ઓફિસમાં ભલે એક બીજાના પ્રતિદ્વંદી રહ્યા હોય પરંતુ તેમની વચ્ચે પરમ મિત્રતા હતી."

"મને આજે પણ યાદ...


આરએસએસ પ્રમુખ ભાગવતે હૈદરાબાદમાં એક કાર્યક્રમમાં કહ્યું કે બંધારણનો મોટો હિસ્સો વિદેશી વિચારધારા પર આધારિત છે અને સ્વતંત્રતાના 70 વર્ષ પછી તેના પર ધ્યાન આપવું જોઇએ.

RSSનો 'હિડન એજન્ડા'

કેટલાક લોકો આરએસએસ પ્રમુખના નિવેદનને બંધારણ પર હિંદુત્વ વિચારધારા લાદવાના પ્રયાસ તરીકે જૂએ છે.

માર્કસ્વાદી કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીના નેતા સીતારામ યેચુરીએ જણાવ્યું કે "સ્થાપના કાળથી જ આરએસએસનો બંધારણ બદલી નાંખવાનો એજન્ડા રહ્યો છે."

યેચુરીના કહેવા પ્રમાણે ભાગવતના ભાષણનો 'હિડન એજન્ડા' આ જ છે. "RSS ઇચ્છે છે કે આપણો દેશ એક ધર્મનિરપેક્ષ દેશને બદલે એક હિંદુ રાષ્ટ્રમાં ફેરવાઈ જાય."

જો કે હિન્દુત્વવાદી વિચારધારા ધરાવતી પત્રિકા 'ઑર્ગેનાઇઝર' અને 'પાંચજન્ય'ના ગ્રૂપ એડિટર જગદીશ ઉપાસને કહે છે કે "આરએસએસ પૂરી રીતે ભારતીય બંધારણમાં વિશ્વાસ ધરાવે છે. સરસંઘચાલકના નિવેદનનો અર્થ એ છે કે કાયદા અને નૈતિક મૂલ્યોમાં ઘર્ષણ ન થાય અને તે રીતે બંધારણમાં ફેરફાર કરવા જોઈએ."

ઉપાસનેનું કહેવું છે કે આરએસએસ પ્રમુખે આ વાત કહી છે એટલે રાજકીય પક્ષો તેને પોતપોતાની રીતે જોશે. "તેમણે ભારતીયતાની વાત કરી છે."

હિંદુત્વના પરિપ્રેક્ષ્યમાં ભારતીયતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એવા સવાલો થઇ રહ્યા છે કે આરએસએસ ભારતીયતાને માત્ર હિંદુ દૃષ્ટિકોણથી જુએ છે. આલોચકો કહે છે કે આરએસએસના આ દૃષ્ટિકોણમાં ભારતની વિવિધતા અને જીવનશૈલી માટે કોઈ જગ્યા નથી.

ડાબેરી નેતા યેચુરી કહે છે, "દેશ સામે અત્યારે સવાલ એ છે કે ભૂતકાળમાં જીવવું કે જ્યાં સંઘ લઇ જવા માંગે છે તે તરફ કે પછી વધુ સારા અને ઉજ્જવળ ભવિષ્ય તરફ જવું છે. સંઘ ભારતને પાછળ ધકેલવાની કોશિશમાં છે."

કોંગ્રેસ નેતા શકીલ અહમદનું કહેવું છે કે "જ્યારે ભાગવત બંધારણને ભારતીય મૂલ્યો પર આધારિત ન માનવાની વાત કરે છે ત્યારે તેઓ ખુદ બંધારણનું અપમાન કરી રહ્યા છે."

ભારતીય બંધારણનો સ્રોત વિદેશી વિચારધારા હોવાની ભાગવતની વાત પર સીતારામ યેચુરી પૂછે છે "જમ્મહૂર્રિયત એટલે કે લોકશાહી પણ વિદેશી વિચાર છે તો શું ભાગવત તેને પણ ખતમ કરી દેશે?"

નૈતિક્તા અને કાયદામાં અંતર

આરએસએસ પ્રમુખે એ પણ કહ્યું છે કે જે કાયદેસર રીતે સાચું છે એ નૈતિક રુપે સાચું જ હોય એ જરૂરી નથી. આના પર પણ વિચાર કરવો જરૂરી છે.

ભાગવતની આ વાત પર બંધારણના જાણકાર સૂરત સિંહ કહે છે કે "કાયદો અને નૈતિકતા વચ્ચેના અંતરને સ્પષ્ટ રીતે સમજવાની જરૂર છે."

"નૈતિક્તા એ છે કે દરેકને પ્રેમ કરો, પાડોશીને પ્રેમ કરો. પરંતુ પાડોશીને મારો નહીં એ કાયદો છે. કારણ કે જો આમ કરશો તો સજા થશે. એકને કાયદો લાગૂ કરો અને બીજાને નહીં તેવી પરિસ્થિતિ કદી ચાલી શકે નહીં."

સૂરત સિંહ કહે છે કે ભારતીય બંધારણનો મોટો ભાગ 'ભારત સરકારના કાયદાઓ 1935'માંથી લેવામાં આવ્યો છે અને તેમાં ફેરફારની જરૂર છે. પરંતુ બંધારણના મૂળ માળખામાં કદી ફેરફાર ન કરી શકાય.

તેમનું કહેવું છે કે "1973માં સુપ્રીમ કોર્ટના 13 ન્યાયમૂર્તિઓની બેન્ચે પોતાના એક નિર્ણયમાં ચોખ્ખું કહ્યું હતું કે બંધારણમાં સંશોધન થઈ શકે છે પરંતુ તેની મૂળ ભાવનામાં ફેરફાર ન થઈ શકે."

(તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો)


આરએસએસ પ્રમુખ મોહન ભાગવત

એમણે કહ્યું કે જો કોઈ હિંદુ છે તો તેણે દેશભક્ત થવું પડશે કેમ કે એ જ તેનું મૂળ ચરિત્ર અને સ્વભાવ છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

મોહન ભાગવતે ગાંધીજી પરના પુસ્તકનું વિમોચન કરતા કહ્યું કે ગાંધીજીએ ધર્મમાંથી દેશભક્તિ શીખી. ''જો તમે હિંદુ છો તો તમે ઑટોમૅટિક દેશભક્ત છો, તમે કદાચ અજાગૃત હિંદુ હોઈ શકો, તમને જાગૃતિની જરૂર હોય એમ બને પણ હિંદુ ક્યારેય ભારત વિરોધી ન હોઈ શકે.''

તેમણે કહ્યું કે મહાત્મા ગાંધીએ કહ્યું હતું કે તેમની દેશભક્તિ ધર્મમાંથી નીકળી છે.

બીજી તરફ ભાગવતના આ નિવેદન પછી એઆઈએમઆઈએમ પ્રમુખ અને હૈદરાબાદથી લોકસભાના સાંસદ અસદુદ્દીન ઔવેસીએ ટ્વીટ કરીને પલટવાર પણ કર્યો.

તેમણે ટ્વીટમાં લખ્યું, "શું ભાગવત જવાબ આપશે : ગાંધીના હત્યારા ગોડસે વિશે શું કહેવું છે? નેલ્લી નરસંહાર, 1984 શીખ વિરોધી રમખાણો અને 2002 ગુજરાત રમખાણો માટે જવાબદાર લોકો માટે શું કહેવું છે?"

તેમણે એક બીજા ટ્વીટમાં લખ્યું, "એક ધર્મના અનુયાયીને પોતાની જાતે જ દેશભક્તિનું પ્રમાણ આપવામાં આવી રહ્યું છે અને બીજાને પોતાની આખી જિંદગી એ સાબિત કરવામાં વિતાવવી પડે છે કે તેને અહીં રહેવા અને ખુદને ભારતીય કહેવાન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો અધિકાર છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આરએસએસએ તાજેતરમાં ત્રિદિવસીય બેઠકનું આયોજન કર્યું હતું. જેમાં સંઘ અને તેની સાથે જોડાયેલાં સંગઠનોનાં પદાધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહે આ સંગઠનોનાં પ્રતિનિધિઓનાં અહેવાલોની ગહન સમીક્ષા કરી હતી.

જાણકારો પાસેથી મળેલી વિગતો અનુસાર આરએસએસએ પાર્ટીને કહ્યું છે કે, આર્થિક મંદી, બેરોજગારી, મોટી ચલણી નોટો પર પ્રતિબંઘ વગેરેના નકારાત્મક પરિણામો આવ્યા છે અને ખેડૂતોની સમસ્યાઓ પણ મોટા મુદ્દા તરીકે આકાર લઈ રહી છે.

મોદી સરકારને સવાલ

જે લોકો વર્તમાન સરકારના સમર્થક છે તેઓ પણ સરકારના પ્રદર્શન વિશે હવે સવાલો પૂછી રહ્યા છે. નોટબંધીનો પ્રચાર એ રીતે કરાયો હતો કે આ નિર્ણય કરોડો રૂપિયાનું કાળું નાણું જપ્ત કરશે અને દેશ માટે લાભદાયી નીવડશે. આ પગલાંની નિષ્ફળતા પછી લોકોને છેતરાયા હોવાનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે.

મોદી સરકારને સત્તા સંભાળ્યાના ત્રણ વર્ષ થઈ ચૂક્યા છે અને તે સમયગાળામાં દેશનું અર્થતંત્ર સુસ્ત અવસ્થામાં જતું રહ્યું છે. ચાલુ નાણાંકીય વર્ષના પહેલાં ત્રણ મહિનામાં દેશનો આર્થિક વિકાસ ત્રણ વર્ષના સૌથી નીચલા સ્તર પહોંચી ગયો છે.

નવાં-નવાં અનેક નારા

આવનારા ત્રણ મહિનામાં પણ આ પ્રકારની મંદીના સ્પષ્ટ સં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કેતો દેખાઈ રહ્યા છે. દેશની નિકાસ ઓછી થઈ રહી છે. સરકાર રોજગારીની તકોનું નિર્માણ નથી કરી શકી તો બીજી તરફ કૃષિથી લઈ ઈન્ફર્મેશન ટેક્નોલોજી ક્ષેત્ર સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે.

બેંકમાં જમા કરેલી રકમ પર મળનારું વ્યાજ સરકારે ઓછું કરી નાંખ્યું છે પરંતુ બેંક તરફથી મળનારી લોનના વ્યાજ દરમાં કોઈ ફેરફાર નથી કરાયો. લાખો મકાન તૈયાર છે પરંતુ તેને ખરીદનાર કોઈ નથી. દેશની ઘણી મોટી કંપનીઓ દેવાદાર બની ગઈ છે. મોદી સરકારે ગત ત્રણ વર્ષમાં સંખ્યાબંધ નારાં આપ્યાં છે. પરંતુ વાસ્તવિક પરિવર્તન માટે હજુ સુધી કોઈ મક્કમ પગલાં લેવાયા હોય તેવું લાગતું નથી.

રાજકીય ચમત્કાર

મોદી અને તેમની પાર્ટીએ ગત વર્ષોમાં વિરોધીઓને પરાસ્ત કર્યા છે. દેશની તમામ સમસ્યાઓનું સમાધાન કરી શકે તેવી આશાનાં કિરણ તરીકે તેઓ લોકો સમક્ષ રજૂ થયા. તેઓ લોકોની આશાઓ વધારી રહ્યા છે જેથી લોકો તેમના તરફથી કોઈ રાજકીય ચમત્કારની આશા રાખે. આગામી લોકસભા ચૂંટણીઓ આડે હવે બે વર્ષનો સમય છે. મોદી અને તેમના સાથી અમિત શાહ અગાઉથી જ આ ચૂંટણીઓની તૈયારી કરી રહ્યા છે.

ભારતીય રાજનીતિમાં અત્યારે હિંદુત્વ તેની ચરમસીમા પર છે અને સરકારે ગત ત્રણ વર્ષમાં આરએસએસના હિંદુત્વના એજન્ડાને આગળ વધાર્યો છે.

હિન્દુત્વનું રાજકારણ

આ જ એજન્ડાના કારણે તેમને દેશના ઘણાં વિસ્તારોમાંથી સમર્થન મળ્યું પરંતુ કેટલાંક વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે હિંદુત્વવાદી રાજકારણના કારણે કેટલીક હદે નુકસાન પણ છે. મોદી રાજકારણના અનુભવી ખેલાડી છે. તેમને પ્રતીતિ છે કે હકીકતમાં શું ચાલી રહ્યું છે અને તેમના વર્તનમાં પણ આ વાતની અસર દેખાય છે.

થોડાં દિવસો પહેલાં મ્યાનમારના પ્રવાસ દરમિયાન મોદીએ રંગૂનમાં મુઘલ બાદશાહ બહાદુર શાહ ઝફરના મકબરાની મુલાકાત લીધી છે. વધુ જૂની વાત નથી પરંતુ ભારતમાં મુઘલ બાદશાહોને અપરાધી તરીકે દર્શાવાતા રહ્યા છે.

સરકારનો વિરોધ

જાપાનના પ્રધાનમંત્રી શિન્ઝો આબે અમદાવાદ આવ્યા ત્યારે મોદી તેમને 16મી સદીની સીદી સૈયદની મસ્જિદની મુલાકાતે લઈ ગયા તો બીજી તરફ કાશ્મીરમાં અચાનક વાતચીતની પહેલ કરવામાં આવી છે. નવા મંત્રીઓને કેબિનેટમાં સમાવિષ્ટ કરવામાં આવ્યા છે અને ઘણાં મંત્રીઓના વિભાગ બદલી દેવામાં આવ્યા છે.

મધ્ય પ્રદેશ બાદ રાજસ્થાન અને અન્ય રાજ્યોના ખેડૂતોએ પ્રદર્શન શરૂ કરી દીધા છે. આવનારાં કેટલાંક દિવસોમાં સંઘના સ્વયંસેવકો પણ સરકાર વિરૂદ્ધ પ્રદર્શન કરવા જઈ રહ્યા છે. ઔદ્યોગિક જગત સાથે સંબંધો ધરાવતું ભારતીય મીડિયા હજુ પણ વિપક્ષ વિરોધી અને...


આરએસએસના કાર્યકર ઇંદ્રેશકુમાર

તેમણે કહ્યુંહ તું કે જો લોકો ગોમાંસ ખાવાનું બંધ કરી દે તો મૉબ લિંચિંગની ઘટનાઓ બંધ થઈ જશે.

શું તેનો મતલબ એ થયો કે જ્યાર સુધી લોકો ગોમાંસ ખાતા રહેશે, ત્યાર સુધી આ કારણસર હત્યાઓ પણ થતી રહેશે?

રકબરની હત્યા પૂર્વે સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્ય સરકારો તથા કેન્દ્રને નિર્દેશ આપ્યા હતા કે મૉબ લિંચિંગને (ભીડ દ્વારા હત્યા) કારણે થતી હત્યાને અટકાવવા માટે નવો કાયદો પસાર કરવામાં આવે.

સંઘના વરિષ્ઠ નેતાના નિવેદનની પુષ્ટિ કરવા માટે તથા તેમના વિચારને સમજવા માટે અને તેમને મળવા માટે હું દિલ્હી ખાતેના તેમના દફતર કમ ઘરે પહોંચ્યો.

આ ઇન્ટર્વ્યૂ પહેલાં હું એમને મળ્યો હતો, એ વાતને બે વર્ષ જેવો સમય થયો હશે. ઇન્ટર્વ્યૂના બે દિવસ પહેલાં પણ ફોન પર તેમની સાથે લાંબી વાતચીત થઈ હતી.

મુલાકાત દરમિયાન મેં મારી મર્યાદામાં રહીને વાત કરી, પરંતુ મારા પહેલાં સવાલ બાદ જ તેઓ કહેવા લાગ્યા કે હું એ ઝુબેર નથી જેની સાથે ફોન પર વાત થઈ હતી. હું કોમવાદી લોકોની શ્રેણીમાં આવું છું.

તેમણે મને કોમવાદી કહ્યો, ઇન્ટર્વ્યૂ છોડી દેવાની વાત કહી અને બીબીસીને દેશના ટુકડા કરવા માટે પ્રયાસરત સંસ્થા કહી.

'મારો પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હેલો સવાલ હતો...'

28 વર્ષના રકબરની હત્યા ગૌમાંસ ખાવાની શંકાએ કરવામાં આવી હતી

ઇંદ્રેશ કુમારે ઝારખંડમાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન આપેલાં નિવેદન અંગે સ્પષ્ટતા કરતાં કહ્યું, "આજે મૉબ લિંચિગ તથા ગાયના મુદ્દે ત્રણ પક્ષ છે.

"એક પક્ષ એ છે કે જે ગાયના મુદ્દે લોકોનું દિલ દુભાવે છે અને તેમની ભાવનાઓ પર પ્રહાર કરે છે. તેઓ માને છે કે લોકોનું દિલ દુખાવવાનો અને તેમની લાગણીઓ દુભાવવાનો તેમને અધિકાર છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમણે કહ્યું કે કોઈની લાગણીઓ દુભાવવી એ એક પ્રકારે મોટી હિંસા છે. મતલબ કે ગોમાંસ ખાવું એ હિંસા છે.

આ લાગણી દુભાવનારાઓ કોણ છે ? સ્વાભાવિક છે કે તેઓ ગોમાંસ ખાનારા છે. મેં જ્યારે પૂછ્યું કે શું તમારો ઇશારો મુસલમાનો તરફ છે તો તેમણે કહ્યું કે આ એક કોમવાદી સવાલ છે.

ઇંદ્રેશ કુમારના કહેવા પ્રમાણે, તેમણે પોતાના ભાષણમાં મૉબ લિંચિંગ માટે તૈયાર રહેતી કોઈ કોમનું નામ નહોતું લીધું.

'રાજકારણીઓ આગમાં ઘી હોમે છે'

ઇંદ્રેશ કુમારને આરએસએસની મુસ્લિમ પાંખ મનાતા મુસ્લિમ રાષ્ટ્રીય મંચના સરપરસ્ત માનવામાં આવે છે. ગોમાંસ ખાવાના કારણે જેમની લાગણીઓ દુભાય છે તેઓ મૉબ લિંચિંગ કરતા હોય છે.

ઇંદ્રેશ કુમારે કહ્યું, "બીજો વર્ગ એ છે કે જે લાગણીઓ દુભાવાને કારણે આક્રોશમાં આવી જાય છે અને પછી હિંસક થઈ જાય છે." તેમનો ઇશારો ગોરક્ષકો તરફ હતો.

તેમણે વાત આગળ વધારી, "ત્રીજા વર્ગમાં રાજકારણીઓ વધુ છે. જેઓ વોટ બૅન્કના નામે રાજકારણ રમીને આ આગમાં ઘી હોમવાનું કામ કરે છે, તેઓ સમજાવટને બદલે ઉશ્કેરણીનું કામ કરે છે."

હું પૂછવા માગતો હતો કે શું તેઓ ગોરક્ષકો દ્વારા થતી હિંસાની નિંદા કરે છે?

મારા સવાલને અવગણીને તેઓ કહેવા લાગ્યા, "ત્રણેય પ્રકારની હિંસા નિંદનીય છે અને ત્રણેય પ્રકારના લોકોને મારું નિવેદન છે કે તેઓ હિંસા ત્યજી દે."

'ઇસ્લામમાં ગોમાંસ હરામ'

મેં પૂછ્યું કે શું તમે ગોમાંસ ખાવાને કારણે ભીડ દ્વારા થતી હત્યાઓને વ્યાજબી ઠેરવી રહ્યાં છે?

તેઓ ઉશ્કેરાઈને બોલ્યા, "તમારો પ્રશ્ન મૂર્ખતાપૂર્ણ છે, અનૈતિક છે. એનો મતલબ એ નથી કે હું તેને પ્રોત્સાહન આપું છું.

"આનો અર્થ એ છે કે તમે તમારા પ્રશ્ન દ્વારા લાગણીઓ દુભાવનારાઓને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યાં છો. બીજાના ધર્મનું અપમાન કરો, બીજાની લાગણીઓ પર દમન કરો. આથી હું હિંસાને પ્રોત્સાહન નથી આપી રહ્યો.

"તમારો સવાલ અન્યોની લાગણી દુભાવવા માટે આચરવાં આવતી હિંસાનો બચાવ કરી રહ્યો છે."

ઇંદ્રેશ કુમારે દાવો કર્યો કે ઇસ્લામ...


આરએસએસના પ્રમુખ મોહન ભાગવત

વિજ્યાદશમી પર રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના પ્રમુખ મોહન ભાગવતે કહ્યું કે મૉબ લિંચિંગ સાથે સંઘને કોઈ લેવાદેવા નથી. મૉબ લિંચિંગ પર કડક કાયદા બનવા જોઈએ.

દશેરાના દિવસે આરએસએસના સ્થાપના દિવસના પ્રસંગે મોહન ભાગવતે નાગપુરમાં આરએસએસના મુખ્યાલયમાં પોતાના ભાષણમાં આ વાત કહી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે તાજેતરમાં ઇતિહાસકાર રામચંદ્ર ગુહા, ફિલ્મકાર મણિરતન્મ અને અનુરાગ કશ્યપ સહિત 49 જાણીતા લોકો પર મૉબ લિંચિંગ મામલે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ખુલ્લા પત્ર લખવા બદલ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી દેશના કેટલાક ભાગોમાં ટોળા દ્વારા હત્યાની ઘટનાઓ બની છે જેને મૉબ લિંચિંગ કહેવાય છે.

આ મામલે મોહન ભાગવતે કહ્યું કે આવા મામલાઓને જાણીજોઈને વધારીને રજૂ કરવામાં આવે છે.

તેમણે કહ્યું, "એવા પણ સમાચાર આવ્યા છે કે એક સમુદાયની વ્યક્તિ બીજા સમુદાયની એકલદોકલ વ્યક્તિને પકડીને માર માર્યો, મારી નાખી, હુમલો કર્યો."

"એવું પણ ધ્યાનમાં આવે છે કે કોઈ એક સમુદાય તરફથી બીજા સમુદાયને રોકવામાં આવ્યો છે. ઊલટું પણ થયું છે."

"એવું પણ થયું છે કે કંઈ ના પણ થયું હોય, તો પણ ઘટના બનાવી દેવામાં આવી હોય.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બીજું કંઈ થયું હોય કે ના પણ થયું હોય તો પણ તેને આ રંગમાં રંગવામાં આવ્યું છે."

"100 ઘટનાઓ એવી હોય છે તો બે-ચારમાં એવું થયું પણ હોય છે. પરંતુ જે સ્વાર્થી શક્તિઓ છે તે આને વધારે પ્રકાશમાં લાવે છે. તેઓ કોઈના પક્ષમાં નથી. સમાજના બે સમુદાયો વચ્ચે ઝઘડો જ તેમનો હેતુ છે."

મોહન ભાગવતે મોદીને આપી સલાહ, ગુજરાત સરકારની ટીકા

મોહન ભાગવતે કહ્યું કે આરએસએસના સભ્યો આવા ઝઘડાઓમાં પડતા નથી પરંતુ તેને રોકવાનો પ્રયાસ કરે છે.

તેમણે કહ્યું, "એક ષડયંત્ર ચાલી રહ્યું છે. અમારા બંધારણમાં એવા કોઈ શબ્દો નથી. આજે પણ નથી. અહીં એવી વાત પણ થઈ નથી, જે દેશોમાં થઈ ત્યાં તેમના માટે એક શબ્દ છે. જેવી રીતે ગયા વર્ષે એક શબ્દ ચાલ્યો - લિંચિંગ. આ શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો?"

"એક સમુદાયના ધર્મગ્રંથમાં છે આવું કે એક મહિલાને જ્યારે બધા પથ્થર મારવા લાગ્યા તો ઈસુ ખ્રિસ્તે કહ્યું કે પ્રથમ પથ્થર એ મારે જે પાપીના હોય."

"આપણે ત્યાં આવું કંઈ થયું નથી. આ છુટીછવાઈ બનતી ઘટનાઓ છે. જેના સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી થવી જોઈએ."

"બીજા દેશની પરંપરામાંથી આવેલા શબ્દને ભારત પર થોપવાની કોશિશ થઈ રહી છે."

પોતાના ભાષણમાં આરએસસના પ્રમુખે કલમ 370માં ફેરફાર કરવાના મામલાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

તેમણે મોદી સરકારના નિર્ણયના વખાણ કરતા કહ્યું કે સરકારે અનેક અઘરા નિર્ણયો લઈને દર્શાવ્યું છે કે તેમને જનભાવનની સમજ છે.

મોહન ભાગવતે કહ્યું, "ઘણા દિવસો બાદ દેશમાં કંઈક થઈ રહ્યું છે તેઓ અહેસાસ થાય છે. જનભાવના અને વિશ્વાસને ધ્યાનમાં લઈને સાહસભર્યા અને કઠોર નિર્ણય લેવાની તાકાત આ સરકારની છે અને 370માં ફેરફાર કરતાની સાથે જ સિદ્ધ થયું."

મોહન ભાગવતે ગુજરાતનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે ગુજરાતના પશુપાલકો મોટાપાયે દૂધ આપતી ગીર ગાયનો ઉછેર કરે છે, પરંતુ હવે તેનું સીમેન બ્રાઝિલથી લાવવાની વાત, થઈ રહી છે. આપણી પાસે જો ગાયો ઉપલબ્ધ છે, તો વિદેશથી લાવાની શું જરૂર છે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આરએસએસના મુખ્યમથક નાગપુર ખાતે સંઘના કાર્યકર્તાઓને પ્રણવ દાનું સંબોધન સૌ માટે એક આશ્ચર્યજનક બાબત બની રહી.

કોંગ્રેસ અને આરએસએસ વચ્ચે વૈચારિક વિરોધ ચાલતો રહ્યો છે ત્યારે પાર્ટીના પૂર્વ વરિષ્ઠ નેતા આરએસએસના કાર્યક્રમમાં જાય તે મામલે વિવાદ થવો સ્વાભાવિક હતો.

પ્રણવ દા તેમના પુત્રીના વિરોધ છતાં કાર્યક્રમમાં ગયા અને ત્યાં ભારતમાં સહિષ્ણુતા તથા 'સાંસ્કૃતિક વિવિધતામાં એકતા' પર ભાષણ આપ્યું.

તેમણે કહ્યું, "આપણી શક્તિ આપણી સહિષ્ણુતામાં છે. નફરત અને અસહિષ્ણુતાથી દેશ નબળો પડશે.

"ભારતીયો 122થી વધુ ભાષા, 1600થી વધુ બોલીઓ બોલે છે. અહીં સાત મુખ્ય ધર્મના અનુયાયીઓ છે અને તમામ એક જ વ્યવસ્થા, રાષ્ટ્રધ્વજ અને એક ભારતીય તરીકેની ઓળખ સાથે રહે છે.

"દેશનો આત્મા સહિષ્ણુતામાં છે. 'એક ધર્મ કે એક ભાષા'એ દેશની ઓળખ નથી. તેનો પ્રયાસ કરીશું તો દેશ નબળો પડશે."

એક તરફ પ્રણવ દાએ કાર્યક્રમમાં હાજરી આપી, પણ એક સમયે તેમણે આરએસએસ અંગે વિરોધી વિચાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, એક સમયે પ્રણવ મુખર્જીએ ખુદ આરએસએસ અને આતંકવાદીઓ વચ્ચે કથિત સંબંધો મામલે સંઘ સામે તપાસની માગણી કરી હતી.

ઇન્ડિયા ટુડેના એક અહેવાલ અનુસા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર, વર્ષ 2010માં 19મી ડિસેમ્બરના રોજ રાજધાની દિલ્હીમાં બુરાઈ ખાતે કોંગ્રેસના 83માં પ્લેનરી સત્રમાં પ્રણવ મુખર્જી એક ઠરાવ લાવ્યા હતા.

ત્યારે તેઓ કોંગ્રેસની સરકારમાં કેન્દ્રીય નાણા મંત્રી હતા. તેમણે ઠરાવમાં આરએસએસ તેના સંલગ્ન સંગઠનો અને આતંકવાદીઓ વચ્ચેના કથિત સંબંધોની તપાસની માગણી કરી હતી.

અહેવાલ અનુસાર, 2006 માલેગાંવ બ્લાસ્ટ અને 2007માં મક્કા મસ્જિદ બ્લાસ્ટ જેવી આતંકી ઘટનાઓને પગલે પ્રણવ મુખર્જી રાજકીય ઠરાવ રજૂ કર્યો હતો.

કેમ કે, આ બનાવોમાં કથિતરૂપે આરએસએસ સાથે સંકળાયેલી વ્યક્તિની સંડોવણી હોવાની શંકા હતી.

ઠરાવમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, "દેશની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને પડકારતા કટ્ટર ધાર્મિક વિચારધારા ધરાવતા સંગઠનની ભૂમિકાને અવગણી શકાય નહીં."

કોણ છે પ્રણવ દા?

ઇન્દિરા ગાંધીના સમયથી પ્રણવ મુખર્જી કોંગ્રેસ સાથે જોડાયેલા છે. તેઓ ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન ઇન્દિરા ગાંધીની કેબિનેટમાં ઘણું મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવતા હતા.

જોકે, ઇન્દિરા ગાંધીની હત્યા બાદ તેમણે રાજીવ ગાંધીના નેતૃત્વ દરમિયાન કોંગ્રેસથી છેડો ફાડી લીધો હતો, પણ બાદમાં 1989માં મુખર્જીએ તેમનો પક્ષ કોંગ્રેસમાં ભેળવી દીધો.

વર્ષ 2004માં કોંગ્રેસે લોકસભા ચૂંટણીમાં જીત બાદ ડૉ. મનમોહનસિંઘને વડાપ્રધાન બનાવ્યા હતા.

મનમોહનસિંઘ સરકારમાં મુખર્જીએ કોમર્સ, વિદેશ, રક્ષા અને નાણા મંત્રાલય સહિતના પોર્ટફોલિયો સંભાળ્યા, તેઓ લોકસભા-રાજ્યસભાના લીડર પણ રહ્યા છે.

વર્ષ 2012માં કોંગ્રેસ તેમને કોંગ્રસના રાષ્ટ્રપતિ પદના ઉમેદવાર જાહેર કર્યા હતા અને તેઓ ભારતના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા.

ઇન્દિરા ગાંધીને તેઓ મેન્ટર ગણતા હતા. આમ કોંગ્રેસ માટે પ્રણવ મુખર્જી ઘણા વિશ્વાસુ નેતા રહ્યા છે.

વડાપ્રધાન નહીં બનવાનો અસંતોષ?

આસએસએસની વિઝીટર બુકમાં પ્રણવ દાની એન્ટ્રી

ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જીની કોંગ્રેસના સૌથી પરિપક્વ અને યોગ્ય નેતાઓમાં ગણતરી થાય છે. તેમનું વડાપ્રધાન બનવાનું સપનું અધૂરું રહી ગયું, પરંતુ તેઓ રાષ્ટ્રપતિ બન્યા.

પ્રણવ મુખર્જીના જીવનમાં એવી બે તકો આવી જ્યારે તેઓ વડાપ્રધાન બની શકતા હતા, પરંતુ બંને વખતે બાજી તેમના હાથમાંથી નીકળી ગઈ અને તેઓ રાષ્ટ્રપતિ ભવન પહોંચી ગયા.

આથી નાગપુરમાં હાજરી આપવાના નિર્ણય મામલે એવી પણ ચર્ચા થઈ રહી હતી કે તેઓનો આ અસંતોષે તેમને આ નિર્ણય લેવા માટે પ્રેરિત કર્યા છે.

કેમ કે, રાષ્ટ્રપતિ ભવન છોડ્યા બાદ તેઓ 'સિટીઝન મુખર્જી'ના નામે ટ્વિટરનો ઉપયોગ કરે છે. કદાચ તેઓ એવું...


આરએસએસના સર સંઘસંચાલક મોહન ભાગવત

જો તમારા બાળકો 10 કે 12 ધોરણમાં ભણતા હશે તો તમને ચિંતા થશે કે આગળ ઍડમિશન માટે કે કૉલેજમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે શું 99 ટકા જ લાવવા પડશે?

અને જો તમારા બાળકો કૉલેજમાં ભણી રહ્યા છે, તો તમને ચિંતા થશે નોકરીની?

દેશની નવી શિક્ષણનીતિમાં સામાન્ય લોકો એવા જ સવાલના જવાબ શોધી રહ્યા છે.

5+3+3+4 શું છે?

સૌથી પહેલી શરૂઆત સ્કૂલના શિક્ષણથી કરીએ છીએ. નવી શિક્ષણનીતિમાં પહેલાં જે 10+2ની વાત હતી, હવે તેની જગ્યાએ સરકાર 5+3+3+4ની વાત કરવામાં આવી છે.

5+3+3+4માં 5નો અર્થ છે – ત્રણ વર્ષ પ્રી-સ્કૂલના અને ક્લાસ 1 અને 2 પછીના 3 નો અર્થ છે ક્લાસ 3, 4 અને 5 પછીના 3 નો અર્થ છે ક્લાસ 6, 7 અને 8 અને છેલ્લા ચારનો અર્થ છે કે ક્લાસ 9, 10, 11 અને 12.

એટલે હવે બાળકો 6 વર્ષની જગ્યાએ 3 વર્ષની ઉંમરમાં ફૉર્મલ શાળામાં જશે, હાલ બાળકો 6 વર્ષે પહેલા ધોરણમાં જાય છે. નવી શિક્ષણનીતિ લાગુ થયાં પછી છ વર્ષે બાળક પહેલા ધોરણમાં આવશે, પરંતુ પહેલાંના 3 વર્ષ પણ ફૉર્મલ ઍજ્યુકેશનવાળા હશે. પ્લૅ-સ્કૂલના શરૂઆતનાં વર્ષો પણ હવે સ્કૂલના શિક્ષણમાં જોડાશે.

3 ભાષાની ફૉર્મ્યુલા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ સિવાય સ્કૂલના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

શિક્ષણમાં એક બીજો મહત્ત્વપૂર્ણ બદલાવ છે ભાષાનો. નવી શિક્ષણનીતિમાં 3 ભાષાની ફૉર્મ્યુલાની વાત કરવામાં આવી છે, જેમાં ધોરણ પાંચ સુધી માતૃભાષા/સ્થાનિક ભાષામાં શિક્ષણની વાત કરવામાં આવી છે.

સાથે એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે જ્યાં સંભવ હોય, તો ધોરણ 8 સુધી આ પ્રક્રિયાને અપનાવવામાં આવે. સંસ્કૃતની સાથે તમિલ, તેલુગુ અને કન્નડ ભાષામાં ભણવા પર જોર આપ્યું છે.

સેકન્ડરી સેક્શનમાં સ્કૂલ ઇચ્છશે તો વિદેશી ભાષાનો પણ વિકલ્પ આપી શકશે.

આને જ કેટલાંક જાણકાર આરએસએસનો ઍજન્ડા કહી રહ્યા છે. લોકો એ પણ પૂછી રહ્યા છે કે દક્ષિણ ભારતનું બાળક દિલ્હીમાં આવશે તો તે હિંદીમાં ભણશે, તો તે કેવી રીતે ભણશે?

બોર્ડની પરીક્ષા

શાળાઓનાં શિક્ષણમાં ત્રીજી વાત બોર્ડની પરીક્ષામાં ફેરફારની છે. ગત 10 વર્ષોમાં બોર્ડની પરીક્ષામાં અનેક પ્રકારના પરિવર્તન કરવામાં આવ્યા છે. ક્યાંક 10માની પરીક્ષાને વૈકલ્પિક બનાવવામાં આવી, ક્યારેક નંબરની જગ્યાએ ગ્રેડની વાત કરવામાં આવી.

પરંતુ હવે પરીક્ષાની રીતમાં ફેરફારની વાત નવી શિક્ષણનીતિમાં કરવામાં આવી છે. બોર્ડ પરીક્ષા થશે, અને હવે બે વાર થશે. પરંતુ આને પાસ કરવા માટે કોચિંગની જરૂરિયાત નહીં પડે.

પરીક્ષાનું સ્વરૂપ બદલીને હવે વિદ્યાર્થીઓની ‘ક્ષમતાઓનું પરીક્ષણ’ કરવામાં આવશે, ના તેમની યાદશક્તિનું. કેન્દ્રની દલીલ છે કે માર્ક્સનું દબાણ ઘટશે. 2022-23 વાળા સત્રથી આ બદલાવને લાગુ કરવાની સરકારની મંશા છે.

આ બોર્ડ પરીક્ષાઓ ઉપરાંત રાજ્ય સરકાર ધોરણ 3, 5 અને 8માં પણ પરીક્ષા લેશે. આ પરીક્ષાઓને કરાવવા માટે ગાઇડલાઇન બનાવવાનું કામ નવી એજન્સીને સોંપવામાં આવશે, જે શિક્ષણ મંત્રાલય હેઠળ કામ કરશે.

અંડર ગ્રેજ્યુએટ અને પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટમાં શું ફેરફાર

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ પ્રકારના ફેરફાર ઉચ્ચ શિક્ષણમાં પણ કરવામાં આવ્યા છે. હવે ગ્રેજ્યુએશન (અંડર ગ્રેજ્યુએટ)માં વિદ્યાર્થીઓ ચાર વર્ષનો કોર્સ ભણશે, જેમાં વચ્ચે કોર્સ છોડવાની તક પણ આપવામાં આવશે.

પહેલાં વર્ષમાં કોર્સ છોડશે તો સર્ટિફિકેટ પણ મળશે, બીજા વર્ષ પછી એડવાન્સ સર્ટિફિકેટ મળશે અને ત્રીજા વર્ષ પછી ડિગ્રી, અને ચાર વર્ષ પછી ડિગ્રી હશે સંશોધનની સાથે.

આ પ્રકારે પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએટમાં ત્રણ પ્રકારના વિકલ્પ હશે.

પહેલો હશે બે વર્ષનો માસ્ટર્સ, તેમના માટે જેમણે ત્રણ વર્ષનો ડિગ્રી કોર્સ કર્યો છે. બીજો વિકલ્પ હશે ચાર વર્ષનો ડિગ્રી કોર્સ સંશોધનની સાથે કરવાવાળા માટે. આ વિદ્યાર્થીઓ એક વર્ષનું માસ્ટર્સ અલગથી કરી શકે છે....