આ શબ્દો છેલ્લાં દસ વર્ષથી વડોદરા પાસેના સેવાતીર્થ ખાતે સારવાર લઈ રહેલાં અનિતાબહેન સોલંકીના છે.

સેવાતીર્થ શારીરિક અને માનસિક ક્ષતિ ધરાવતા લોકો માટેનું પુનર્વસન-કેન્દ્ર છે, ત્યાં અનેક લોકો સારવાર લઈ રહ્યા છે.

ઇચ્છા વિરુદ્ધ થયેલા ગર્ભપાત બાદ અનિતાબહેન ડિપ્રેશનનો ભોગ બન્યાં અને સારવાર માટે સેવાતીર્થ આવ્યાં હતાં.

આ રીતે શરૂ થઈ હતી માનસિક યાતનાની કહાણી

પહેલાં ક્યાં રહેતાં હતાં અને કેવી રીતે અહીં આવ્યાં એ વિશે અનિતાબહેનને કંઈ જ યાદ નથી. તેમનાં કહેવા પ્રમાણે તેમનું લગ્નજીવન સારું નહોતું.

અનિતાબહેનનાં લગ્ન જેમની સાથે થયાં હતાં, તેમના પતિ દારૂ પીતા અને તેમને મારતા એવું તેઓ કહે છે.

તેઓ તેમના પતિ સાથે રહેવાં નહોતાં માગતાં, તેમના માટે એ જીવન દોજખ જેવું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આખરે અનિતાબહેને પતિ સાથે રહેવાનું છોડ્યું પણ ત્યારે તેઓ માતા બનવાનાં હતાં.

અનિતાબહેન બાળકને જન્મ આપવાં અને તેનો ઉછેર કરવાં માટે આતુર હતાં.

પતિનું ઘર છોડી દીધું હોવા છતાં તેમણે મનોમન બાળકની જવાબદારી સ્વીકારી લીધી હતી.

અનિતાબહેનનું કહેવું છે કે તેઓ બાળકને જન્મ આપે એ પહેલાં તેમના પરિવારજનોએ તેમનો ગર્ભપાત કરાવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી દીધો.

આ ઘટનાને કારણે તેમને ઊંડો આઘાત લાગ્યો અને તેઓ ડિપ્રેશનમાં સરી પડ્યાં.

પરિવારજનો ખોટું સરનામું આપીને અનિતાબેનને દાખલ કરી ગયા

ડિપ્રેશનની સારવાર માટે અનિતાબહેનનાં પરિવારજનો તેમને સેવાતીર્થમાં મૂકી ગયાં હતાં.

આ અનુભવો અંગે વાત કરી ત્યારે અનિતાબહેનની આંખોમા આંસુ નહોતા પણ અવાજમાં રુદન સંભળાતું હતું.

તેમણે કહ્યું, "મારો ગર્ભપાત કરાવી નાખ્યો અને મને અહીં સેવાતીર્થમાં મૂકી ગયાં, હું અહીં ક્યારે આવી એ મને યાદ પણ નથી. ખાલી એટલું જ યાદ છે કે મને મારા ઘરની બહુ યાદ આવતી હતી."

શરૂઆતમાં અનિતાબહેન સેવાતીર્થમાં કોઈ સાથે વાત ન કરતાં અને ચૂપચાપ રહેતાં હતાં.

આ મામલે બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં સેવાતીર્થના બોર્ડનાં સભ્ય પ્રતિક્ષાબહેન સોલંકી કહે છે, "વર્ષ 2007થી અનિતાબહેન સેવાતીર્થમાં ડિપ્રેશનની સારવાર લઈ રહ્યાં છે. તેઓ બધાંને એક સરખી જ વાત કહેતા કે મારો ગર્ભપાત કરાવી દીધો છે."

કોઈને ખબર નહોતી કે અનિતાબહેન સાથે હકીકતમાં શું થયું છે. પણ જ્યારે અનિતાબહેનની માનસિક સ્થિતિમાં સુધારો આવવા લાગ્યો ત્યારે સેન્ટરમાંથી તેમના પરિવારનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો.

જેથી પરિવારના લોકો તેમને મળવા માટે આવે અને સારવાર પૂરી થઈ જાય ત્યારે તેમને ઘરે પરત લઈ જઈ શકે.

સેન્ટરે તેમનાં સરનામા પર સંપર્ક કર્યો ત્યારે ખ્યાલ આવ્યો કે પરિવારજનોએ જે સરનામું આપ્યું હતું તે ખોટું હતું.

એટલે અનિતાબહેનનાં પરિવારજનો ખોટી માહિતી આપીને તેમને દાખલ કરી ગયા હતા.

ત્યારે બધાને શંકા ગઈ કે અનિતાબહેન પોતાના પરિવારજનો પર જે આક્ષેપ કરતાં હતાં તેમાં તથ્ય હોઈ શકે.

પહેલાં બાળક અને પછી પરિવાર ગુમાવ્યા બાદ અનિતાબહેનની સ્થિતિ આકાશ અને માળો બન્ને ગુમાવી ચૂકેલાં પક્ષી જેવી થઈ ગઈ હતી.

આ સ્થિતિમાં તેમની માનસિક સારવાર વધારે મુશ્કેલ હતી.

ફક્ત અનિતાબહેનનાં જ જીવનમાં ટ્રેજેડી નહોતી

બે વર્ષ પહેલાં જામનગરનાં બે બાળકો ભવ્ય અને ચિન્મયને જામનગરના પુનર્વસન-કેન્દ્રમાંથી સેવાતીર્થમાં મોકલવામાં આવ્યાં.

આ બાળકોની જિંદગીમાં પણ અનિતાબહેનની જિંદગી જેવી જ ટ્રેજેડી હતી. બન્ને બાળકોને જન્મ સાથે જ કોઈએ ત્યજી દીધાં હતાં.

બન્ને બાળકો ત્યજી દેવાયેલાં નવજાત શિશુ તરીકે અલગ-અલગ જગ્યાએથી મળ્યાં હતાં અને બન્ને પોલિયોના કારણે ચાલી શકતાં નહોતાં.

જામનગરની સંસ્થા પાંચ વર્ષ સુધીનાં બાળકોને જ રાખતી હોવાથી બન્ને બાળકોને સેવાતીર્થ ખાતે મોકલવામાં આવ્યાં હતાં.

અત્યારે ભવ્ય અને ચિન્મય સાત વર્ષના...


આ શબ્દો જામનગરના એક નાનકડા ગામમાં રહેતી એ વ્યક્તિના છે, જેમના ખાસ મિત્રે હાલમાં જ આપઘાત કરી લીધો છે.

તેમની આત્મહત્યા પાછળનાં કારણોની તપાસ દરમિયાન જામનગર પોલીસને જાણવા મળ્યું હતું કે આત્મહત્યા પાછળનું કારણ તેમની સગીર વયની દીકરી પર બે વાર ગુજરાવામાં આવેલો બળાત્કાર છે.

એ બાદ પાલીસે આ મામલે બળાત્કારની ફરિયાદ દાખલ કરીને આરોપી ધરપકડ કરી છે. પોલીસ તપાસમાં આરોપીએ પીડિતા સાથે બે વખત શરીરસંબંધ બાંધ્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે.

બીજી વાર કથિત બળાત્કારની ઘટના બન્યાની જાણ થતાં પીડિતાના પિતાએ આપઘાત કરી લીધો હતો. પીડિતાના પિતાને કથિત દુષ્કર્મના આઠ મહિના બાદ આ અંગે જાણ થઈ હતી.

ખાવાના વખા

મજૂરી કરીને ગુજરાન ચલાવનારા આ પરિવારમાં કમાનારી એક જ વ્યક્તિ હતી અને તે ખુદ મૃતક હતા. તેમના પર કુટુંબના ચાર સભ્યો નિર્ભર હતા. તેમનાં પત્ની સતત બિમાર રહેતાં હોઈ ઘરનું કામ કરવામાં પણ સમર્થ નથી.

પીડિતા પર કથિત બળાત્કાર થયો ત્યારે તેમની ઉંમર 17 વર્ષની હોઈ આ મામલે પોલીસે પૉસ્કોની કલમો પણ ઉમેરી છે.

આ પરિવારના એક મિત્રે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે પીડિત કુટુંબની આર્થિક હાલત ખૂબ ખરાબ છે અને તેમને રો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જ ખાવાના પણ વખા હોય છે.

"અમુક દિવસો સુધી તો ગામના લોકોએ પરિવારની મદદ કરી પણ ગામ ખૂબ નાનું હોઈ અને મોટા ભાગની વસતી મજૂરી કરતી હોઈ, પરિવારને આર્થિક મદદ સતત ચાલુ રહે એવી શક્યતા ખૂબ ઓછી છે."

"મદદ માટે અમે સરકારને રજુઆત કરી છે પણ હજુ સુધી આર્થિક મદદના કોઈ અણસાર દેખાયા નથી."

"પીડિતા અને તેની બહેન આસપાસ મજૂરી કરવા જાય અને પણ તેમને ખાસ કંઈ કામ મળતું નથી."

પરિવારના મિત્રે આ મામલે વિસ્તૃતમાં જાણકારી આપતાં જણાવ્યું કે આરોપીએ પહેલાં પીડિતાનો મોબાઇલ નંબર મેળવીને તેની સાથે મિત્રતા કેળવી હતી અને બાદમાં તેની સાથે સાત-આઠ મહિના પહેલાં બે વખત કથિત દુષ્કર્મ ગુજાર્યું હતું.

"આ મામલે પીડિતાના પિતાને જાણ થતાં તેમણે પોતાના કુટુંબીજનોને જાણ કરી હતી પણ જ્યારે કંઈ થઈ શક્યું નહીં ત્યારે તેમણે આત્મહત્યા કરી લીધી હતી."

તેમણે એવું પણ જણાવ્યું કે પીડિતા અને આરોપીના પરિવાર વચ્ચે ભારે ઝઘડો થયો હતો અને એ બાદ મૃતકે આપઘાતનું પગલું ભર્યું હતું.

આ ઘટનાએ 500 લોકોની વસતી ધરાવતા ગામને શોકમાં ગરકાવ કરી દીધું છે.

સહાયની વાટ

આપઘતાના કેસની તપાસ કરી રહેલા આસિસ્ટન્ટ સબ ઇન્સ્પેક્ટર વી.ડી. રાવળિયા સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે જણાવ્યું, "દીકરી સાથે બળાત્કાર થયો છે એ આઘાત તેઓ સહન નહોતા કરી શક્યા. આ મામલે તાબડતોબ બળાત્કારની ફરિયાદ પણ દાખલ કરાઈ છે."

બળાત્કારની ફરિયાદની તપાસ કરી રહેલા પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર આર. બી. પ્રજાપતિએ બીબીસીને જણાવ્યું, "આરોપીના સંબંધીનું ઘર છોકરીના ગામમાં છે અને તેને મળવાનાં બહાનાં કરીને તે છોકરી સાથે વાતો કરતો હતો."

"તેણે છોકરીને એકાંત સ્થળે બોલાવીને બળાત્કાર ગુજાર્યો હતો. પોલીસતપાસમાં હજુ બીજાં નામો ખૂલ્યાં નથી."

જામનગરના એસપી દિપેન ભદ્રન સાથે આ મામલે બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી.

તેમણે જણાવ્યું, "એક વખત પરિવાર તરફથી રજુઆત થશે તો વિક્ટિમ કન્પન્સેશન સ્કીમ અંતર્ગત સરકારની સમિતિ નક્કી કરે રકમ પીડિતાને સરકાર તરફથી આપવામાં આવશે."

ગુજરાત હાઈકોર્ટના જાણીતા વકીલ આનંદ યાજ્ઞિકના મતે આ પરિવાર સહાય મેળવવા પાત્ર છે અને તેને તત્કાલ સહાય મળવી જોઈએ.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ શબ્દો નાથાભાઈ ગઢવીના છે. નાથાભાઈ તાલાળાના છે. તેમની ભાણેજ એક અઠવાડિયાથી રાજકોટની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં દાખલ છે.

રાજકોટની સરકારી હૉસ્પિટલમાં છેલ્લાં 3 મહિનામાં 269 બાળકોનાં મોત થયાં છે. ગત ડિસેમ્બર માસમાં જ 111 બાળકો હૉસ્પિટલમાં મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

આ ઘટનાને પગલે સમગ્ર રાજ્યમાં અરેરાટી વ્યાપી ગઈ છે. આ ઘટનાને લઈને લોકો ગુજરાત સરકાર સામે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.

દર્દીઓનાં સગાંની વ્યથા

નાથાભાઈએ હૉસ્પિટલની વ્યવસ્થા સામે સવાલો ઉઠાવતાં કહ્યું હતું કે "અમને સારવાર મળી છે. નથી મળી એવું નથી.  મુદ્દો એ છે કે જ્યારે ડૉક્ટરો આવે છે ત્યારે ખૂબ કડક બંદોબસ્ત ગોઠવાઈ જાય છે અને દરદીનાં સગાંસંબંધી તરીકે અમે ડૉક્ટરને મળી શકતા નથી. તેથી અમને  કેમ ખબર પડે કે અમારા દરદીની શું હાલત છે?"

"બીજી વાત એ પણ છે કે દરદીઓની સંખ્યા ઝાઝી હોવાથી ડૉક્ટર પણ દરેક દરદીનાં સગાંસંબંધી સાથે વાત કરી શકતા નથી, પણ એ તો કેમ ચાલે?"

"અંદર ભાણેજની સાથે તેમના બા હૉસ્પિટલમાં છે, પરંતુ તેઓ ડૉક્ટરની કોઈ વાત સમજી શકતા નથી. તેથી દરદીનાં કોઈ સગાં ડૉક્ટરને મળવા માગતાં હોય તો તેમને મળવા દેવાની વ્યવસ્થા થવી જોઈએ."

'પત્નીને ઓટલા ઉપર સૂવડાવી'

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મૂળ મધ્યપ્રદેશના અને સુરેન્દ્રનગરમાં મજૂરી કામ કરતાં કરણ કિરડિયાનાં પત્ની રમિલા કિરડિયાએ જોડિયાં બાળકોને જન્મ આપ્યો હતો.

કરણ કિરડિયાનાં બે સંતાનમાંથી એકનું રાજકોટની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં મૃત્યુ થયું છે અને બીજું બાળક જીવન-મરણ વચ્ચે હૉસ્પિટલમાં ઝોલાં ખાય રહ્યા છે.

કરણભાઈ જણાવે છે કે "અમે સુરેન્દ્રનગરના ટીકર ગામથી હળવદ સુધી રિક્ષામાં મારી પત્નીને લઈ જતા હતા, ત્યારે રસ્તામાં પ્રસૂતિપીડા ઊપડતાં બન્ને બાળકોનો જન્મ થયો હતો. "

"એ પછી બન્ને બાળકોને અને તેની માતાને હળવદ ત્રણ કલાક અને ત્યાર બાદ મોરબીમાં અઢી કલાક સારવાર આપ્યા બાદ રાજકોટ સિવિલ હૉસ્પિટલમાં 30 તારીખે લઈને આવ્યાં હતાં."

"રાજકોટ સિવિલ હૉસ્પિટલ પહોંચ્યા, ત્યારે બન્ને બાળકોને સારવારમાં લઈ લેવામાં આવ્યાં હતાં, પરંતુ મારી પત્નીને તરત સારવાર મળી નહોતી."

"એ વખતે મારી પત્નીના શરીરમાંથી લોહી વહી રહ્યું હતું. રમિલા બે કલાક હૉસ્પિટલની બહાર ઓટલા પર સૂતી રહી એ પછી તેને સારવાર માટે હૉસ્પિટલમાં લઈ જવાઈ હતી."

"મારાં બન્ને બાળકોની બે દિવસ સારવાર બાદ એક નવજાત શિશુને મૃત જાહેર કરાયું હતું. અમારું બીજું બાળક અત્યારે હૉસ્પિટલમાં છે, પરંતુ એ બચશે કે કેમ એ સવાલ અમારા કાળજાને કોરી રહ્યો છે."

'ડૉક્ટરોને મળવા દેવાતા નથી'

રાજકોટના જ વતની મેરાભાઈ લાલરિયાના એક સંબંધીનું બાળક રાજકોટની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં દસ દિવસથી સારવાર હેઠળ છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે "111 શિશુઓનાં મોતનો મામલો બહાર આવ્યો અને ઊહાપોહ થયા બાદ રાજકોટની આ બાળકોની હૉસ્પિટલમાં ડૉક્ટરો દોડતા થયા છે. આ મામલો બહાર નહોતો આવ્યો, ત્યાં સુધી તો ડૉક્ટરો જોવા જ મળતા નહોતા."

"હું ત્રણ દિવસથી ડૉક્ટરને મળવા પ્રયાસ કરું છું, તો સિક્યૉરિટી ગાર્ડ અંદર જવા દેતા જ નહોતા. નાગરિક તરીકે સુવિધાનો અમને જે હક મળવો જોઈએ એ આ સરકારી હૉસ્પિટલમાં મળતો જ નથી."

"અમારા દરદીને તપાસ્યા બાદ ડૉક્ટરનાં શું સલાહ સૂચનો છે કે અમારે ડૉક્ટરને બે વાત કહેવી હોય તો એનો કોઈ મોકો જ મળતો નથી."

"હું જ્યારે પણ દરદીની ખબર કાઢવા જાઉં ત્યારે મને તો નર્સિંગ સ્ટાફ જ જોવા મળતો હતો. કોઈ જવાબદાર ડૉક્ટર તો મળવા જોઈએ ને? અમે જ્યારે નર્સિંગ સ્ટાફને પૂછીએ કે 'ડૉક્ટર ક્યારે આવશે?' તો 'હમણાં આવશે' એવો જવાબ મળતો."

"અમને તો આટલા દિવસોમાં ડૉક્ટરને મળવાનો કોઈ મોકો જ મળ્યો નથી. હવે શિશુમૃત્યુને લીધે જે હોબાળો થયો એટલે ત્રણેક દિવસથી ડૉક્ટરો દેખાવા મંડ્યા છે."

શું હૉસ્પિટલમાં સ્ટાફની તાણ...


આ શબ્દો બક્સર જિલ્લાના નંદન મહોલ્લાનાં વડીલ મહાદલિત મહિલા મન્ના દેવીના છે.

નંદન મહોલ્લો બિહારની રાજધાની પટનાથી અંદાજે 150 કિમી દૂર બક્સરના ડુમરાવ પ્રખંડમાં આવેલા નંદન ગામનો એક ભાગ છે.

મહાદલિતોની બહુમતીવાળો આ મહોલ્લો 12 જાન્યુઆરી, 2018માં ત્યારે ચર્ચામાં આવ્યો હતો, જ્યારે સાત નિશ્ચય યોજનાની સમીક્ષાયાત્રા સમયે મુખ્ય મંત્રી નીતીશકુમારના કાફલા પર પથ્થરમારાની ઘટના ઘટી હતી.

આ મામલામાં 91 નામજોગ સહિત અંદાજે 2100 લોકો સામે નીતીશકુમાર પર જીવલેણ હુમલા કરવાનો કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો.

'ગરીબો સામે શા માટે કેસ?'

ડુમરાવ વિધાનસભાથી આ વખતે ચૂંટણીમેદાનમાં ઊતરેલાં જેડીયુનાં ઉમેદવાર અંજુમ આરા પાસેથી નંદન ગામના લોકોને આશા છે કે તેઓ તેમની સામેના કેસ દૂર કરવા માટે મુખ્ય મંત્રી સાથે વાત કરશે.

અંજુમ આરાએ આ મામલે બીબીસીને કહ્યું, "હું નંદન ગામના લોકોને મળી છું, તેમની સાથે બધા મુદ્દાઓ પર વાત થઈ છે. તેમને હાલ કોઈ મુશ્કેલી નથી."

"તેમના આશીર્વાદ મારી સાથે છે અને હું એ વાતે પ્રતિબદ્ધ છું કે આ મામલામાં જે લોકો નિર્દોષ છે, તેમને ન્યાય મળે. હું આના માટે મુખ્ય મંત્રી સાથે વાત કરીશ."

આ મામલામાં આરોપી પુત્ર અને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વહુનાં વૃદ્ધ માતા મન્ના દેવી વધુમાં કહે છે, "અમે આખી દુનિયામાં બદનામ થયાં. જ્યારે એ સત્ય સામે આવી ગયું છે કે આ ઘટના પ્રશાસનિક ચૂકને કારણે થઈ હતી અને તેમાં સરકારના લોકોનો હાથ હતો, તેમ છતાં અમારી સામેના કેસ પાછા ખેંચાયા નથી."

"ઊલટું અમને હેરાન કરાયાં. હવે લોકો કચેરીના ધક્કા ખાઈને પરેશાન થઈ ગયા છે. આખરે કઈ વાતે અમારા ગરીબ લોકો સામે કેસ ચલાવાઈ રહ્યો છે?"

પથ્થરમારો કેમ થયો હતો?

મન્ના દેવી

નંદન ગામમાં મુખ્ય મંત્રીના કાફલા પર પથ્થરમારો કેમ થયો હતો તેની તપાસ પોલીસ કરી રહી છે અને આ મામલે કોર્ટમાં વિચારાધીન છે.

જોકે ઘટનાના થોડા દિવસો બાદ મુખ્ય મંત્રી નીતીશકુમારે સરકાર અને પાર્ટી સ્તરે તપાસ માટે બિહાર જેડીયુ અનુસૂચિત જાતિ સેલના અધ્યક્ષ વિદ્યાનંદ વિકલને નંદન ગામ મોકલ્યા હતા.

વિદ્યાનંદ વિકલે મુખ્ય મંત્રીને સોંપેલા પોતાના રિપોર્ટમાં લખ્યું હતું કે સ્થાનિક ધારાસભ્ય દદન પહલવાન અને મંત્રી સંતોષ નિરાલાને મુખ્ય મંત્રીના આગમન પહેલાં જ મહાદલિત મહોલ્લાના લોકોએ પોતાની સમસ્યાઓ અને માગોને અવગત કરાવી હતી.

રિપોર્ટ અનુસાર, ધારાસભ્ય અને મંત્રીએ થોડી ગંભીરતાથી મહાદલિતોને સમજાવવાની કોશિશ કરી હોત તો તેમને કાવતરું રચનારા લોકોની ચુંગાલમાંથી બચાવી શકાયા હોત.

પથ્થરમારાનું કાવતરું કોણે રચ્યું હતું?

વિકલના તપાસરિપોર્ટમાં પથ્થરમારાની ઘટનાના મુખ્ય કાવતરાખોરના રૂપમાં રામજી યાદવનું નામ છે અને તેમને રાજદ પાર્ટીના સમર્થક ગણાવાયા હતા.

રામજી યાદવ નંદન ગામના રહેવાસી હતા અને મહાદલિતોના મહોલ્લામાં લાકડાં ફાડવાનું મશીન ચલાવે છે.

રામજીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "સૌથી પહેલા તો અમે ભાકપા સાથે જોડાયેલા છીએ. રાજદ સાથે મારે કોઈ સંબંધ નથી. અને રહી વાત કાવતરાની તો હું માત્ર એટલું જ કહીશ કે જો કોઈ મા-દીકરી પર હાથ ઉઠાવશે તો કોઈ જોઈ નહીં રહે, તે પ્રતિકાર કરશે."

"કાવતરું તો એ લોકોએ કર્યું હતું જેઓ મહોલ્લાના લોકોને એમ કહીને મુખ્ય મંત્રી પાસે લઈ ગયા કે તેમની વાત મુખ્ય મંત્રી સાથે કરાવશે. અને આ કામ એ લોકો જ કરી શકે જે મુખ્ય મંત્રીની નજીકના છે."

રામજી યાદવ અનુસાર, નંદન મહોલ્લાના લોકો એ દિવસે મુખ્ય મંત્રીને મળીને માત્ર એટલું કહેવા માગતા હતા કે સાત નિશ્ચય યોજનાનું કામ તેમના મહોલ્લામાં થતું નથી, જે યોજના પ્રમાણે થવું જોઈતું હતું.

હવે નંદન ગામ કેવું છે?

નંદન ગામ

નંદન ગામની વસ્તી અંદાજે 5000ની છે. દલિતો અને મહાદલિતોની સંખ્યા વધુ છે. ખાસ કરીને નંદન...


આ શબ્દો ભાજપના કેન્દ્રીય મંત્રી સ્મૃતિ ઈરાનીના છે અને આ વાત તેમણે ગુજરાતની પેટાચૂંટણીમાં પ્રચાર કરતી વખતે કહી હતી.

એક તરફ ભાજપ કાશ્મીર-370 જેવા મુદ્દાઓ પર ગુજરાતની પેટાચૂંટણી લડી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ કૉંગ્રેસ 'ગદ્દારો હારશે આઠે આઠ'ના સૂત્રનો ચૂંટણીપ્રચારમાં પૂરજોશથી ઉપયોગ કરી રહી છે.

ગુજરાતમાં વિધાનસભાની આઠ બેઠકો પર પેટાચૂંટણી ત્રીજી નવેમ્બરે યોજાઈ રહી છે, જેનો પ્રચાર રંગેચંગે ચાલી રહ્યો છે.

જોકે આ પ્રચારઅભિયાનમાં સ્થાનિક મુદ્દાઓ કરતાં વધારે ચર્ચા કાશ્મીરમાં 370 હઠાવવા અને ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાં અંગે થઈ રહી છે.

કૉંગ્રેસનું સૂત્ર અને ભાજપનો જવાબ

મોરબી, ધારી, ગઢડા, કરજણ, ડાંગ, અબડાસા, લીંબડી અને કપરાડા બેઠક પર પેટાચૂંટણી યોજાઈ રહી છે.

અબડાસા, મોરબી, ધારી, કરજણ અને કપરાડા - આ પાંચ બેઠકો પર ભાજપે એવા ઉમેદવારોને ટિકિટ આપી છે, જેઓ 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસના ચિહ્ન પરથી ચૂંટણી લડ્યા હતા અને જીત્યા હતા.

પક્ષપલટા બાદ ભાજપ તરફથી લડી રહેલા પૂર્વ કૉંગ્રેસીઓને ધ્યાને રાખીને કૉંગ્રેસે 'ગુજરાતના મતદારો સાથે વિશ્વાસઘાત'ના સૂત્ર સાથે સોશિયલ મીડિયામાં પોસ્ટર વહેતાં કર્યાં છે.

સાથે જ ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૉંગ્રેસે સૂત્ર મૂક્યું છે કે 'ગુજરાતની જનતા ભણાવશે પાઠ, ગદ્દારો હારશે આઠે આઠ.'

કેન્દ્રીય મંત્રી સ્મૃતિ ઈરાનીએ મોરબીમાં આ સૂત્રનો જવાબ આપતાં પ્રચારસભામાં કહ્યું હતું, "સાંભળું છું કે કૉંગ્રેસ છોડી દીધી હોય તેમની માટે ગદ્દારી કરી હોય એવું કહેવાઈ રહ્યું છે. એ લોકો જે આર્ટિકલ 370નો બહિષ્કાર ન કરી શક્યા, તેઓ આજે ગદ્દારીની વાત કરે છે?"

"ભાજપે જ્યારે સંસદમાં કાશ્મીરથી લઈને કન્યાકુમારી સુધી એક ધ્વજ અને એક બંધારણ હેઠળ દેશને એક કરવાની વાત કહી ત્યારે આ લોકોએ ભારતને ખંડિત રાખવાના પૂરતા પ્રયાસ કર્યા હતા."

હાર્દિક પટેલ શું કૉંગ્રેસનું હુકમનું પત્તું બની શકશે?

તેમણે કહ્યું, "આ એ લોકો છે, જેમણે સંસંદમાં પ્રશ્ન કર્યો હતો કે બંધારણ અને સંસદ કલમ 370 હઠાવવાનો અધિકાર તમને આપે છે?"

કરજણ બેઠક પરથી ભાજપના ઉમેદવાર અક્ષય પટેલની પ્રચારસભામાં પણ સ્મૃતિ ઈરાનીએ લગભગ આ જ વાત દોહરાવી હતી.

અક્ષય પટેલ ગઈ ટર્મમાં કૉંગ્રેસમાંથી ધારાસભ્ય હતા અને રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં જ તેમણે કૉંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હઠાવવાનો મુદ્દો સ્થાનિક ચૂંટણીના પ્રચારમાં પણ ગૂંજી રહ્યો છે.

સ્મૃતિ ઈરાનીએ પેટાચૂંટણીમી પ્રચારસભાઓમાં જનધન યોજના, બાલાકોટ હુમલો, કૃષિ સુધારણા કાયદો, આત્મનિર્ભર ભારત વગેરેનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

370ને બદલે ભાજપ વાસ્તવિક સમસ્યાઓની ચિંતા કરે - કૉંગ્રેસ

ગુજરાતની ચૂંટણીમાં અનુચ્છેદ 370 પ્રચારનો મુદ્દો હોઈ શકે? કૉંગ્રેસ જ્યારે પાર્ટી છોડીને ભાજપમાં ગયેલા ઉમેદવારો માટે 'ગદ્દાર' શબ્દ વાપરીને પ્રચારસભાઓ કરી રહી છે ત્યારે સ્મૃતિ ઈરાની તેમને 370ના નામે ઘેરી રહ્યાં છે.

આ વિશે કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા જયરાજસિંહ પરમારે બીબીસીને જણાવ્યું કે "ખરેખર તો ભાજપે 370ના નામે કાશ્મીરમાં પ્લોટ મળશે એ પ્રકારની લાલચ આપવાના બદલે વાસ્તવિક સમસ્યાઓની ચિંતા કરવાની જરૂર છે."

જયરાજસિંહ સ્થાનિક મુદ્દાઓ યાદ કરાવતાં કહે છે, "સ્મૃતિ ઈરાની કરજણ અને મોરબીમાં આવ્યાં અને ત્યાં MSME(માઇક્રો, સ્મોલ ઍન્ડ મીડિયમ ઍન્ટરપ્રાઇસીઝ)માં રોજગારીના પ્રશ્નો છે. મોરબીમાં સિરામિકઉદ્યોગ છે, જામનગરમાં બ્રાસનો ઉદ્યોગ, નજીકમાં રાજકોટમાં મશીનરીઉદ્યોગ છે, હિંમતનગરમાં ટાઇલ્સનો ઉદ્યોગ, આ બધાને સરકારની આયાતનિકાસ નીતિએ ખલાસ કરી નાખ્યાં છે."

આ મુદ્દે ભાજપના પ્રવક્તા પ્રશાંત વાળાએ બીબીસીને કહ્યું હતું, "અમે આ કામ કર્યું છે એટલે કહીએ છીએ. અમે જે કામો કર્યાં છે, એનો હિસાબ...


આ શબ્દો મુંબઈનાં સોનાલી ઠક્કરના છે, જેઓ ક્રુઝની સિક્યૉરિટી ટીમમાં છે અને સિક્યૉરિટી પેટ્રોલમૅન તરીકે ફરજ બજાવે છે. સોનાલી કોરોના વાઇરસથી ઇન્ફૅક્ટેડ લોકો વચ્ચે જહાજમાં ફસાયેલાં છે.

આ જહાજમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત લોકો હોવાથી તેને જાપાનના યોકોહામા ખાતે અટકાવવામાં આવ્યું છે.

ક્રુઝના મુસાફર અને સ્ટાફ ખૂબ જ ચિંતામાં છે

સોનાલી ઠક્કર

ક્રુઝમાં સવાર મુસાફરો અને સ્ટાફના સભ્યો પૈકી કેટલાક કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત હોવાની જાણ થતાં જાપાનની સરકારે ક્રુઝ પર સવાર તમામ લોકોને ક્રુઝમાંથી નીચે ઊતરવાની મનાઈ ફરમાવી દીધી છે.

જેના પગલે ક્રુઝમાં ઉપસ્થિત લોકોમાં ડરનો માહોલ છે. ક્રુઝ પર હાજર 3700 લોકોમાંથી 218 લોકો કોરોનાનો ભોગ બન્યા છે.

આ ક્રુઝમાં 160 જેટલા ભારતીયો પણ ફસાયેલા છે. જેમાંથી એક સોનાલી છે. સોનાલીએ તેમના સેલ્ફી વીડિયોમાં ત્યાંની સ્થિતિ વિશે કહ્યું હતું.

આ વીડિયોમાં તેમણે કહ્યું, "પહેલાં માત્ર દસ પેશન્ટ હતા, આજે દસ દિવસ બાદ કુલ 218 લોકો કોરોનાગ્રસ્ત છે અને હવે આ સંખ્યા વધી રહી છે. હું નથી ઇચ્છતી કે હું પણ તેની ઝપેટમાં આવું."

"હું કોરોના વાઇરસથી ઇન્ફૅક્ટેડ નથી, મારા ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે અન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે હું રિપોર્ટની રાહ જોઈ રહી છું. દસ તારીખથી મને શરદી-ખાંસી અને તાવ છે."

સોનાલી કહે છે, "હું ઇચ્છું છું કે દરેક ક્રૂ-મૅમ્બર, મારા તમામ સાથીઓના ટેસ્ટ્સ કરવામાં આવે. જે લોકો કોરોના વાઇરસથી ઇન્ફૅક્ટેડ છે તેમને સારવાર આપવામાં આવે."

"જે લોકો ઇન્ફૅક્ટેડ નથી તેમને ઘરે મોકલવામાં આવે અથવા તો તેમને અલગ કરી દેવામાં આવે."

"ભારતીય સરકાર પાસે મારી એક જ માગ છે તેઓ અમારી માટે મદદ મોકલે, ડૉક્ટર્સને મોકલે. અમને ભારત પરત બોલાવી લે અને અમને આ જહાજમાંથી નીકળવામાં મદદ કરે."

તેઓ કહે છે, "અહીં કેટલાક લોકો કોરોના વાઇરસથી ઇન્ફૅક્ટેડ છે જેના લીધે અન્ય લોકોને પણ ઇન્ફૅક્શન થવાની બીક છે."

"અમને અહીં કામ કરવાથી કોઈ જ વાંધો નથી. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે અમને સુરક્ષિત વાતાવરણ મળે અને અમને ઘરે જવા દેવામાં આવે."

સોનાલીનાં માતાપિતા ચિંતિત

મુંબઈ સ્થિત સોનાલીનાં માતાપિતા ચિંતિત છે. બીબીસી ગુજરાતીનાં સહયોગી સરિતા હરપલેએ સોનાલીનાં માતાપિતા સાથે વાત કરી હતી.

સોનાલીના પિતા દિનેશભાઈ ઠક્કરે કહ્યું કે શિપમાં લોકોને તપાસવાની પ્રક્રિયા ઘણી ધીમી ચાલે છે.

તેમણે કહ્યું, "ત્રીજી તારીખે એક પણ ભારતીયને ઇન્ફૅક્શન નહોતું. એમની પ્રક્રિયા એટલી ધીમી છે કે 11 દિવસ બાદ પણ તેઓ તમામ લોકોની તપાસ કરી શક્યા નથી."

"હજી સુધી તેઓ અડધા લોકોને પણ તપાસ્યા નથી શક્યા. 218 લોકોમાંથી બે કોરોનાનો ભારતીય ભોગ બન્યા છે. જાપાનની સરકાર શિપ પરથી ઊતરવાની પરવાનગી આપતી નથી. ત્યાં સુધી કાંઈ આગળ સ્ટેપ નહીં લેવાય"

તેમનાં માતા નીલાબહેન ઠક્કર કહે છે, "તેમને જલદી અલગ કરવામાં આવે કારણ કે ઇન્ફૅક્શનનો ભોગ બનેલા લોકો સાથે રહે છે તો અમને બધાને ડર છે. તેમને જલદી પરત લાવવામાં આવે."

અમેરિકાએ શનિવારે તેમના નાગરિકોને ક્રુઝમાંથી બહાર કાઢવાની કાર્યવાહી કરી હતી અને રવિવારે તેમણે બહાર કાઢવામાં આવશે એવી જાહેરાત કરાઈ હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ શબ્દો વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના છે. 2016ની આઠમી નવેમ્બરે નોટબંધીની જાહેરાત કરીને 500 તથા 1000 રૂપિયાની નોટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યાના બરાબર પાંચ દિવસ પછી ગોવામાં એક ઍરપૉર્ટના શિલારોપણ વખતે નોટબંધીની વાત કરતાં તેમણે ઉપર મુજબ કહ્યું હતું.

જોકે, તેના એક વર્ષ અને નવ મહિના બાદ સવાલ થઈ રહ્યો છે કે નરેન્દ્ર મોદીના નોટબંધી સાથે જોડાયેલા દાવાઓની હવા નીકળી ગઈ છે?

નોટબંધીથી શું ફાયદો થયો એવો સવાલ સામાન્ય લોકોથી માંડીને સત્તાની પરસાળોમાં પૂછાઈ રહ્યો છે.

સત્તાધારી પક્ષ તરફથી નોટબંધીની સફળતા સંબંધે કોઈ દમદાર દલીલ હજુ સુધી સાંભળવા મળી નથી.

નોટબંધીની જાહેરાત કરતી વખતે નરેન્દ્ર મોદીએ નોટબંધીથી થનારા ફાયદાઓમાં કાળાનાણાંથી માંડીને ઉગ્રવાદ અને આતંકવાદ પર અંકુશ લગાવવા સુધીની બાબતોને સામેલ કરી હતી.

ક્યાં ગયું કાળુંનાણું?

નોટબંધી દરમ્યાન બૅંકિંગ સિસ્ટમમાં પાછી આવેલી નોટો વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી રિઝર્વ બૅન્કે હવે જાહેર કરી છે.

તેમાં જણાવ્યા મુજબ, 500 અને 1000 રૂપિયાની 99.3 ટકા નોટો બૅંકોમાં પાછી આવી ગઈ હતી.

રિઝર્વ બૅન્કે આપેલી માહિતી અનુસાર નોટબંધીના સમયે દેશમાં 500 અને 1000ની કુલ 15.41 હજાર કરોડ રૂપિય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાની નોટો ચલણમાં હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એ પૈકીની 15.31 હજાર કરોડ રૂપિયાની નોટો સિસ્ટમમાં પરત આવી ગઈ છે.

તેનો અર્થ એ થયો કે 10,000 કરોડ રૂપિયાની નોટો સિસ્ટમમાં પાછી આવી નથી.

તેમાં કાળા નાણાં પર અંકુશ લાદવાની વાત સાચી સાબિત થઈ નથી.

નોટબંધી અમલી બન્યાના બે સપ્તાહ બાદ તત્કાલીન ઍટર્ની જનરલ મુકુલ રોહતગીએ નોટબંધીનો સુપ્રીમ કોર્ટમાં બચાવ કરતાં કહ્યું હતું, "સરકારે આ પગલું ઉત્તર-પૂર્વ તથા કાશ્મીરમાં ભારત વિરુદ્ધ આતંકવાદને વેગ આપવા માટે ઉપયોગમાં લેવાઈ રહેલા ચાર લાખથી પાંચ કરોડ રૂપિયાના ચલણને બહાર કાઢવા માટે લીધું છે."

રોહતગી સરકારનો પક્ષ જ રજૂ કરી રહ્યા હતા પણ એ ચાર લાખથી પાંચ કરોડ રૂપિયા પણ બૅંકિંગ સિસ્ટમમાં પાછા આવી ગયા છે.

2017ની 15 ઑગસ્ટે આપેલા ભાષણમાં નરેન્દ્ર મોદીએ જણાવ્યું હતું કે જે ત્રણ લાખ કરોડ રૂપિયા ક્યારેય બૅંકિંગ સિસ્ટમમાં આવતા ન હતા, તે આવ્યા છે.

વડા પ્રધાનના એ નિવેદનને યાદ કરાવતાં ભૂતપૂર્વ નાણા પ્રધાન પી. ચિદમ્બરમે સવાલ કર્યો છે કે ખોટું કોણ બોલ્યું હતું?

ખોટી નોટો છે ચલણમાં

બનાવટી નોટો પર અંકુશ લગાવવામાં પણ સરકાર સફળ થઈ નથી.

રિઝર્વ બૅન્કના જણાવ્યા મુજબ, બનાવટી ચલણી નોટો જપ્ત કરવાનો સિલસિલો 2017-18 દરમ્યાન પણ ચાલુ રહ્યો છે.

2017-18 દરમ્યાન 500ની 9,892 અને 2,000ની 17,929 બનાવટી ચલણી નોટો જપ્ત કરવામાં આવી હતી. તેનો અર્થ એ કે સિસ્ટમમાં બનાવટી નોટો આવવાનું ચાલુ છે.

નોટબંધીની જાહેરાત પહેલાં 2016ની 27 નવેમ્બરના પોતાના 'મનકી બાત' કાર્યક્રમમાં નરેન્દ્ર મોદીએ નોટબંધીને 'કૅશલેસ ઇકૉનૉમી' માટે જરૂરી પગલું ગણાવી હતી.

જોકે, નોટબંધીનાં લગભગ બે વર્ષ પછીના રિઝર્વ બેન્કના આંકડા અનુસાર, લોકો પાસે હાલ સૌથી વધારે રોકડ છે.

કૅશલેસ ઇકૉનૉમીનું સત્ય

રિઝર્વ બૅન્કના જણાવ્યા મુજબ, 2016ની નવમી ડિસેમ્બરે સામાન્ય લોકો પાસે 7.8 લાખ કરોડ રૂપિયા હતા, એ પ્રમાણે 2018ના જૂન સુધીમાં વધીને 18.5 લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયું હતું.

તેનો અર્થ એ થયો કે સામાન્ય લોકો પાસેની રોકડનું પ્રમાણ નોટબંધીના સમય કરતાં બમણું થઈ ગયું છે.

એટલું જ નહીં, રિઝર્વ બૅન્કના આંકડા મુજબ, સામાન્ય લોકો પાસેના નાણાંમાં રાષ્ટ્રીય આવકના 2.8 ટકા સુધીનો વધારો થયો છે, જે ગત છ વર્ષમાં સૌથી વધારે છે.

જીડીપી પર અસર

નોટબંધીની અસર દેશના આર્થિક વિકાસ દરની ગતિ પર થઈ છે.

2015-16 દરમ્યાન જીડીપીનો વૃદ્ધિદર 8.01 ટકાની આસપાસનો હતો, જે 2016-17માં 7.11 ટકા...


આ શબ્દો હતા બોલીવૂડની 'હવા-હવાઈ' ગર્લ શ્રીદેવીના.

તેમણે બીબીસી સાથે 2012માં કરેલી વાતચીતમાં પોતાના કરિઅર અને સપનાંઓની વાત કરી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું કે "હજુ તો મેં કંઈ જ કર્યું જ નથી, કેટલી સરસ ફિલ્મો બની રહી છે, કેટલા સર્જનાત્મક લોકો છે. આમ પણ કલાકારની કોઈ સીમા હોતી નથી. આ હિસાબે મારે હજુ ઘણું કરવાનું બાકી છે."

જ્યારે શ્રીદેવીને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ કઈ ફિલ્મની રિમેક કરવાનું પસંદ કરશે. ત્યારે તેમણે તરત જ કહ્યું કે 'મધર ઇન્ડિયા'.

"હું મધર ઇન્ડિયાની રિમેક કરવા માગું છું. મેં તે ફિલ્મ એટલી વખત જોઈ છે કે શું કહું! નરગીસજીએ શું કમાલનો અભિનય કર્યો છે. હું એ જ રોલ કરવા માગું છું."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

'મિસ્ટર ઇન્ડિયા'ની સિક્વલને લઈને પણ શ્રીદેવી ઘણાં ઉત્સાહિત હતાં. 'મિસ્ટર ઇન્ડિયા'ના નિર્માતા શ્રીદેવીના પતિ બોની કપૂર જ હતા.

પરંતુ ફિલ્મોમાં ઘણું બધું કરવાનું અને 'મધર ઇન્ડિયા'માં નરગીસનો રોલ કરવાનું રહી ગયું અને એ પહેલા જ તેમણે દુનિયામાંથી વિદાય લઈ લીધી.

ફિલ્મી સફર

ગયા વર્ષે જ શ્રીદેવીએ ફિલ્મોમાં પોતાનાં 50 વર્ષ પૂરા કર્યાં અને 54 વર્ષની ઉંમરે તેમણે જિંદગી સમેટી લીધી.

એટલે ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હી શકાય કે તેમણે તેમની લગભગ આખી જિંદગી ફિલ્મોમાં જ લગાવી હતી.

તમિલ-તેલુગુમાં તેમણે બાળ કલાકાર તરીકે ફિલ્મી કરિઅરની શરૂઆત કરી હતી.

તેમણે ચાર વર્ષની ઉંમરે પ્રથમ વખત 'થુનાઇવન' ફિલ્મમાં રોલ કર્યો હતો.

શ્રીદેવી બોલીવૂડમાં પ્રથમ વખત 1975માં 'જૂલી' ફિલ્મમાં બાળકલાકાર તરીકે જોવા મળ્યાં હતાં. જે તેમની હિંદી સિનેમાની પહેલી સુપરહિટ ફિલ્મ કહેવાઈ હતી.

મુખ્ય કલાકાર તરીકે તેમણે 1976માં તમિલ ફિલ્મમાં રજનીકાંત અને કમલ હસન સાથે કામ કર્યું હતું.

દક્ષિણ ભારતીય ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યા બાદ ૧૯૭૯માં મુખ્ય અભિનેત્રી તરીકે 'સોલહવાં સાવન' ફિલ્મથી બોલીવૂડમાં પદાર્પણ કર્યું હતું.

પ્રતિભાશાળી અભિનેત્રી

તેમણે તેમની ફિલ્મો થકી દર્શકોને પોતાની અભિનય ક્ષમતાનો પરિચય આપ્યો હતો.

'સદમા' ફિલ્મમાં શ્રીદેવીએ 20 વર્ષની યુવતીનો રોલ નિભાવ્યો જે પોતાની જૂની જિંદગી ભૂલી ગઈ હોય.

શ્રીદેવીનું 'હિમ્મતવાલા' ફિલ્મનું 'નૈનો મેં સપના' ગીત લોકોના મોઢે વહેતું થઈ ગયું હતું.

સફેદ કપડાંમાં શ્રીદેવીનો 'ચાંદની'નો લૂક, જે ફિલ્મમાં તેમણે સંબંધોનાં તાણાવાણાં સરસ રીતે પ્રદર્શિત કર્યા હતા.

'લમ્હે' ફિલ્મમાં પૂજાના રોલમાં તેમણે પોતાનાથી ડબલ ઉંમરના વ્યક્તિ સાથે પ્રેમ કરવાનું સાહસ કરતી યુવતીનો રોલ નિભાવ્યો હતો.

'ચાલબાજ' તો કેમ ભૂલી શકાય! એક જ ફિલ્મમાં નરમ અને કડક મિજાજની બહેનોનો શ્રીદેવીનો મંજૂ અને અંજૂનો એ રોલ.

'મિસ્ટર ઇન્ડિયા' ફિલ્મના તેમનાં ગીત બાદ તેઓ 'હવા-હવાઈ ગર્લ' તરીકે જાણીતા બન્યાં હતાં.

15 વર્ષના લાંબા બ્રેક બાદ ફિલ્મી પડદે તેમને ચમકાવતી ફિલ્મ 'ઇંગ્લિશ વિંગ્લિશ'માં તેમનો અભિનય એક ઘરેલું મહિલાની દબાયેલી લાગણીઓને ઉજાગર કરતો હતો.

છેલ્લે આવેલી તેમની ફિલ્મ 'મોમ'માં પોતાની દીકરી માટે બદલો લેતી માંનો અભિનય પણ તેમણે બખૂબી નિભાવ્યો હતો.

શ્રીદેવીનો પરિવાર

તેમના પિતા કે. અયપ્પન એક વકીલ હતા. તેમના પિતા કોંગ્રેસની ટિકિટ પર સિવાકાસીથી ચૂંટણી પણ લડ્યા હતા અને તેમના પ્રચારમાં શ્રીદેવી પણ જોડાયાં હતાં.

તેમના પરિવારમાં તેમના બહેન શ્રીલતા અને ભાઈ સતીશ હતા.

તેમની માતાએ તેમના કરિઅરના શરૂઆતના સમયમાં ઘણી મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

અંગત જિંદગીની વાત કરીએ તો 90ના દાયકામાં તેમના જીવનમાં ઘણી ઊથલપાથલ મચી હતી.

પહેલેથી જ વિવાહીત બોની કપૂર સાથે તેમણે લગ્ન કર્યું હતું.

તેમની બે દીકરીઓ જ્હાન્વી અને ખૂશી છે. જ્હાન્વી કપૂર ફિલ્મ 'ધડક'થી બોલીવૂડમાં આ વર્ષે જૂલાઈમાં પદાર્પણ કરવાનાં...


આ શહેર છે અમેરિકાનું સાન ફ્રાન્સિસ્કો

અમેરિકાના સાન ફ્રાન્સિસ્કો અને સાન મેટીઓ અને મરીન કાઉન્ટીમાં ગરીબીની વ્યાખ્યામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. અહીં ચાર લોકોના એક પરિવારની વાર્ષિક આવક છ આંકડામાં  હશે તો તેઓ ગરીબ કહેવાશે.

યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ હાઉસીંગ એન્ડ અર્બન ડેવલપમેન્ટના એક રીપોર્ટ મુજબ એવું પણ જાણવા મળ્યું છે કે અહીંના અમૂક પરિવારો પોતાનો ઘર ખર્ચ સારી રીતે ઉપાડી શકે છે.

એવું કહેવાતું કે સાન ફ્રાન્સિસ્કો અને સાન મેટીઓ અને મરીન કાઉન્ટીમાં ચાર સભ્યોનાં એક પરિવારની આવક 1,17,400 ડૉલર= લગભગ 80 લાખ છે તો તેઓ ગરીબ છે.

જ્યારે સમગ્ર દેશની વાત કરવામાં આવે તો, જેની આવક 73,300 ડૉલર (આશરે 50 લાખ રૂપિયા) છે, તેઓ અતિ ગરીબની યાદીમાં છે.

ગરીબી રેખા હેઠળનું જીવન

સાન ફ્રાન્સિસ્કોની નવી નક્કી કરેલી ગરીબી રેખાને મધ્યમાં રાખીને જોઈએ તો અમેરિકામાં બે તૃત્યાંશ પરિવારો એવા છે જેઓ ગરીબી રેખા હેઠળ આવે છે.

અમેરિકામાં સામાન્ય રીતે ચાર સભ્યો ધરાવતા મધ્યમ વર્ગના પરિવારની આવક 91,000 ડૉલર (આશરે 62 લાખ રૂપિયા) છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

32.6 કરોડની વસતી ધરાવતા સમગ્ર દેશમાં 40 મિલિયનથી વધુ લોકો એવા છે જેઓ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગરીબી રેખા હેઠળ જીવન જીવે છે.

અમેરિકાના અમૂક શહેરોમાં નોકરીઓ પ્રમાણે પગારધોરણ અલગઅલગ છે.

સાન ફ્રાન્સિસ્કોની વાત કરી એ તો તે ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નૉલૉજી અને અન્ય હાઇ-ટેક ઇન્ડસ્ટ્રીનું કેન્દ્ર છે.

આ કારણે આ શહેરનો આર્થિક ગ્રાફ એવું જણાવે છે કે સમગ્ર દેશમાં આ શહેર સૌથી વધુ કમાતા કર્મચારીઓનું ઘર છે.

વર્ષ 2008થી 2016 વચ્ચે સાન ફ્રાન્સિસ્કોના મેટ્રો વિસ્તારમાં ફૂલ ટાઇમ કામ કરતા લોકોની ઉંમર 25થી 64 વર્ષ હતી જે બીજા શહેરોના મેટ્રો વિસ્તાર કરતા 26 ટકા વધારે હતી.

વર્ષ 2016માં તેમની આવકનો આંકડો 63 હજાર ડૉલર સુધી (આશરે 43 લાખ રૂપિયા) પહોંચી ગયો હતો.

પરંતુ અમેરિકાના બીજા પણ એવાં શહેરો છે જ્યાં કર્મચારીઓને વધુ વેતન મળે છે.

ડૉક્ટરની આવક 1 કરોડ રૂપિયા

હાલના વર્ષોમાં સેન જોસ શહેરમાં 25થી 64 વર્ષના ફૂલ ટાઇમ કામ કરતા કર્મચારીઓની આવક 65 હજાર ડૉલર (આશરે 44 લાખ રૂપિયા) હતી.

આ જ ઉંમરના કર્મચારીઓ વોશિંગ્ટન ડીસીમાં 60,600 ડૉલર (આશરે 41 લાખ રૂપિયા) અને બોસ્ટનમાં 55,700 ડૉલર (આશરે 38 લાખ રૂપિયા) કમાય છે.

વધુ વેતન ચૂકવતાં આ શહેરોમાં એવી ઘણી નોકરીઓ છે જ્યાં સારો એવો પગાર ચૂકવવામાં આવે છે.

સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં ડૉક્ટરની આવક 1,93,400 ડૉલર(આશરે 1.32 કરોડ રૂપિયા) સુધી હોઈ શકે છે.

ચીફ એક્ઝીક્યૂટીવ અથવા પબ્લિક એડમિનિસ્ટ્રેટરની આવક 1,67,300 ડૉલર એટલે કે 1.15 કરોડ રૂપિયાની આસપાસ હોય છે.

પરંતુ એવા પણ ઘણાં લોકો છે જેઓને ખૂબ જ ઓછું વેતન મળે છે.

બે મહાસત્તાઓ વચ્ચે યુદ્ધ થાય કે વેપાર યુદ્ધ, તેની અસર સમગ્ર વિશ્વમાં જોવા મળે છે.

સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં જો સૌથી ઓછું કમાતા હોય તો તેઓ ખેડૂતો છે. તેમની આવક 18,500 ડૉલર (આશરે 12 લાખ રૂપિયા) હોય છે.

જ્યારે ચાઇલ્ડ કેર કર્મચારીઓની આવક 22,300 ડૉલર (આશરે 15 લાખ રૂપિયા) છે.

અમેરિકાના જ ડેટ્રોઇટ શહેરની વાત કરવામાં આવે તો ત્યાં એક ડૉક્ટરની આવક 1,44,300 ડૉલર (આશરે 99 લાખ રૂપિયા) હોય છે.

જ્યારે ચાઇલ્ડ કેર કર્મચારી માત્ર 15 હજાર ડૉલર (10 લાખ રૂપિયા) કમાય છે.

દેશના બીજા શહેરોની તુલનાએ સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં રહેવાનો ખર્ચ 25 ટકા વધારે છે. જોકે, બીજા શહેરો કરતાં અહીં કમાણીનો આંકડો પણ 45 ટકા વધું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ શહેરનો નકશો કોણે તૈયાર કર્યો હતો એ આપ જાણો છો?

તમે એ વ્યક્તિનું નામ ન જાણતા હો તો અમે આજે તેમનો પરિચય તમને કરાવીશું. એ આર્કિટેક્ટનું નામ હતું લી કાર્બુઝિયર.

સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં જન્મેલા અને ફ્રાંસમાં જઈ વસેલા કાર્બુઝિયરને વીસમી સદીના મહાન આર્કિટેક્ટ માનવામાં આવે છે.

કાર્બુઝિયરે ડિઝાઈન કરેલી સાત દેશોમાંની 17 ઇમારતોને યુનેસ્કોએ 2016માં વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ એટલે કે વિશ્વના સાંસ્કૃતિક વારસાનો દરજ્જો આપ્યો છે.

ચંદીગઢની રચના કરવા ઉપરાંત કાર્બુઝિયરને અનેક ઇમારતોના નકશા તૈયાર કર્યા હતા.

કાર્બુઝિયરની કલાદૃષ્ટિ અને કાબેલિયતના નમૂના વિશ્વના ઘણા દેશોમાં જોવા મળે છે.

ફ્રાન્સના પોયસીમાં બનાવવામાં આવેલી વિલા સેવોય હોય, માર્સેલ શહેરમાં બનાવવાયેલા યુનાઈટ ડી હેબિટેશન એપાર્ટમેન્ટ બ્લૉક હોય, રોનચેમ્પનું નોટરડેમ ડુ હોટ ચર્ચ હોય કે પછી ચંદીગઢસ્થિત કૅપિટલ કૉમ્પ્લેક્સ હોય.

આ પૈકીની દરેક ઇમારત કાર્બુઝિયરની શાનદાર કલાદૃષ્ટિની કહાણી કહે છે.

લી કાર્બુઝિયરનું અસલી નામ ચાર્લ્સ એડઅર્ડ જ્યોંરે હતું.

તેમણે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત ઘડિયાળના કારીગર તરીકે કરી હતી, પણ માત્ર વીસ વર્ષની વયે તેમને મોટી ઇમારતો સાથે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એવો તો પ્રેમ થયો કે તેઓ આર્કિટેક્ટ બની ગયા.

મોટી ઇમારતો સાથેના પ્રેમની શરૂઆત તુર્કી અને એથેન્સના પ્રવાસ વખતે થઈ.

તુર્કી અને એથેન્સની ભવ્ય ઇમારતોએ લી કાર્બુઝિયરનું મન મોહી લીધું હતું.

એ પછી ફ્રાંસ અને જર્મનીના પ્રવાસમાં તેમના વિચાર દૃઢ થયા. એ સમયે જ્યોંરેએ પોતાનું નામ બદલીને લી કાર્બુઝિયર રાખી લીધું હતું.

વીસ અને ત્રીસના દાયકામાં કાર્બુઝિયરે પેરિસના ઉપનગરીય વિસ્તારોમાં ક્યુબિસ્ટ વિલાનું નિર્માણ કર્યું હતું.

તેને લીધે કાર્બુઝિયરની ઇમેજ તોડફોડ કરનાર વ્યક્તિ તરીકે ઊભરી હતી.

તેમણે તેમની ઇમારતોની ડિઝાઈનમાં રેસિંગ કાર તથા નવાં વિમાનોથી માંડીને જૂના ચર્ચના નકશા ઉતારી લીધા હતા.

અમદાવાદ : તમે વિશ્વપ્રસિદ્ધ આર્કિટેક્ટે બનાવેલી આ ઇમારત જોઈ?

લી કાર્બુઝિયરે ડિઝાઈન કરેલી સૌથી વિખ્યાત ઇમારત વિલા સેવોય છે.

એ સફેદ ઇમારતો ઘણા આગળના સમયની ડિઝાઈનને આધારે બની હતી.

ઈમારતોના દીવાના લોકો તેનો પીછો કરવાનું શરૂ કરતા ત્યાં સુધી કાર્બુઝિયર કોઈ નવો માર્ગ કંડારવા નીકળી પડતા હતા.

બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી કાર્બુઝિયરે કોન્ક્રીટ મારફત કળાનું નિર્માણ શરૂ કર્યું હતું.

એ રીતે તેઓ ઓછા પૈસાદાર લોકો માટે પણ ઇમારતોની ડિઝાઈન તૈયાર કરી શકતા હતા.

પોતાના મૃત્યુના થોડા સમય પહેલાં કાર્બુઝિયરે સ્ટીલની ઇમારતોના નિર્માણનું સૂચન કર્યું હતું.

લી કાર્બુઝિયરે દુનિયાના અલગઅલગ દેશોમાં વિલા, મ્યુઝિયમ, સસ્તાં મકાન, ચર્ચ, સરકારી ઇમારતોથી માંડીને મહેલ સુધીનાં ભવ્ય ભવનોની ડિઝાઈન્સ બનાવી હતી.

તેમણે અલ્જિયર્સ જેવા શહેરની તો કાયાપલટ કરી નાખી. તેમણે વેનિસ શહેરમાં એક હૉસ્પિટલની પણ ડિઝાઈન કરી હતી.

કાર્બુઝિયરની ડિઝાઈન એકદમ ઓરિજિનલ આઈડિયા પર આધારિત હોય છે એવું ભારપૂર્વક માનવામાં આવતું હતું.

તેઓ વાસ્તવમાં કોન્ક્રીટને કળાનું સ્વરૂપ આપતા હોવાનું કહેવાતું હતું.

લી કાર્બુઝિયરની કાબેલિયતના આટઆટલા નમૂના ઉપલબ્ધ હોવા છતાં તેમના વિરોધીએ તેમને અનેક બાબતોના ગુનેગાર ગણે છે.

વિરોધીના મતાનુસાર, લી કાર્બુઝિયરને કારણે જ આજે આખી દુનિયામાં ઊંચી ઇમારતોનું, કોન્ક્રીટના જંગલનું ચલણ મોટા પ્રમાણમાં વધ્યું છે.

વિરોધીઓ કહેતા કે કાર્બુઝિયરને કારણે જ દુનિયાભરનાં શહેરોના નકશા બદલાઈ ગયા અને શહેરો ખરાબ થઈ ગયાં હતાં.

વિરોધીઓ ભલે ગમે તે કહે, પણ લી કાર્બુઝિયરે ડિઝાઈન કરેલી ઇમારતો આજે પણ તેમની મૌલિકતાની સાક્ષી આપે છે.

અમદાવાદ મિલ ઑનર્સ ઍસોસિયેશન બિલ્ડિંગ હોય કે ડોમિનિકન રિપબ્લિકનું સેન્ટ...


આ શહેરમાં એક વ્યક્તિ એવી પણ છે જેને આ પાણીના સંકટથી કોઈ ફરક પડતો નથી. એટલું જ નહીં તે ચેન્નાઈમાં પાણીના નળનું કનેક્શન લેવાની પણ ના પાડી રહી છે.

69 વર્ષના એસ. ઇંદ્રકુમાર ગર્વથી કહે છે કે તેમને પાણી બોર્ડ તરફથી કનેક્શન લેવા માટે અનેક વખત અપીલ કરવામાં આવી છે.

ઉત્તર-પૂર્વના વરસાદમાં વિલંબને લીધે શહેરના દક્ષિણ વિસ્તારનાં તમામ જળાશયો સુકાઈ ગયાં છે.

હાલમાં લોકો ચેન્નાઈ મેટ્રોવૉટર બોર્ડનાં પાણીનાં ટૅન્કરો પર નિર્ભર છે, જેનું ત્રણ અઠવાડિયાં પહેલાં બુકિંગ કરાવવું પડે છે.

40 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાનમાં ખાનગી ટૅન્કર ધારકો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે અને પૈસા કમાઈ રહ્યા છે.

આ સ્થિતિમાં ઇંદ્ર કુમાર પાસે પાણીનો ભંડાર છે. સાત મહિના પછી થયેલા વરસાદમાં ઇંદ્ર કુમારે એટલું પાણી એકઠું કર્યું છે કે લોકોને નવાઈ લાગે.

ઇકો વૉરિયર

ઇંદ્ર કુમાર કહે છે, "છેલ્લા બે દિવસમાં ત્રણ સેન્ટિમિટર જેટલો વરસાદ થયો છે. ચેન્નાઈ જળસંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે પણ હું નહીં."

તેઓ કહે છે, "વરસાદનું પાણી વહી જતું હોય છે. જોકે, મારા ઘરમાં આવું થતું નથી. અહીં અમે વરસાદનું એકેએક ટીપું એકઠું કરીએ છીએ."

ક્રોમપેટ સ્થિત જૂની ફૅશનના બે માળન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા મકાનને તેઓ પર્યાવરણ સુલભ ઘર ગણાવે છે.

વૉટર હાર્વેસ્ટિંગના તેમના અનોખા પ્રયાસ માટે લોકો તેમને 'ઇકો વૉરિયર'ના નામથી ઓળખે છે.

વર્ષ 1986માં તેમણે પોતાનું ઘર બનાવ્યું હતું, એનાં 12 વર્ષ બાદ તેમણે પહેલી વખત પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

કૂવાનું જે પાણી મીઠું હતું તેનો સ્વાદ બદલાઈ ગયો.

તેઓ કહે છે, "મેં તુરંત જ વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કરી દીધું અને છ મહિનામાં જ પાણીની ગુણવત્તામાં સુધારો દેખાવા લાગ્યો."

તેમણે પોતાનાં બાળકોને કહ્યું કે તેઓ પોતાના આચાર્યને કહે કે તેઓ સવારની પ્રાર્થનાસભામાં પોતાના અનુભવ અંગે વાત કરવા માગે છે.

એ દિવસે તેઓ સ્કૂલ ગયા અને પોતાના અનુભવો વિશે વાત કરીને કામે ચાલ્યા ગયા.

ઇંદ્ર કુમાર કહે છે, "જ્યારે હું સાંજે ઘરે આવ્યો ત્યારે બે અધ્યાપકો ઘરે મારી રાહ જોતા હતા. તેઓ ઇચ્છે છે કે હું તેમના ઘરે જાઉં અને તેમના કૂવાના પાણીની ચકાસણી કરું."

"હું પહોંચ્યો ત્યારે મેં સપાટી પર સફેદ તરતો પદાર્થ જોયો. તેમણે જણાવ્યું કે આ જ પદાર્થ ટાંકીમાં પણ છે."

તેઓ કહે છે, "હકીકતમાં પુમાલ, પલ્લવરમ, ક્રોમપીટ વિસ્તારમાં ટેરનરી બહુ છે અને આ પદાર્થ એનું જ પ્રદૂષણ છે. એ દિવસે આ કામને મારો વ્યવસાય બનાવવાનું મેં નક્કી કરી લીધું."

"મેં નક્કી કર્યું કે હવે હું હવે દરરોજ આનો પ્રચાર કરીશ અને બે લોકોને આ માટે મનાવવાનો પ્રયાસ કરીશ."

વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ

ઇંદ્રના ઘરમાં પાણીનો સંગ્રહ કરવાના આ પ્રોજેક્ટમાં ઘરની પાસેના ઢાળનું પણ મહત્ત્વ છે, આ ઢાળ તેમના ઘરથી માંડી 50 મીટર દૂરથી શરૂ થાય છે.

પાણી વહીને તેમના ઘર સામેના એક નાળામાં જાય છે. તેઓ કહે છે, "નાળામાંથી આ પાણી સમુદ્ર સુધી પહોંચી જાય છે. આ પાણીને રોકવા માટે મેં ઘરની સામે એક ખાડો ખોદ્યો છે."

ઇંદ્ર કુમાર કહે છે, "અહીં અમે ખોદકામ કર્યું અને એમાં રેતી નાંખી દીધી, જેનાથી જમીનની અંદર પાણીના સ્તરને વધવામાં મદદ મળી."

એ સિવાય તેમણે પોતાના ઘરની છત પર એક નાની ટૅન્ક બનાવી છે, જે ચોમાસામાં ભરાઈ જાય છે.

એકઠું થયેલું પાણી પણ રેતીમાંથી ગળાઈને નીકળે છે. પાણીમાં એક દેશી છોડ સારસાપરિલ્લા તરતો દેખાય છે. તેઓ કહે છે, "આ છોડ પાણીને શુદ્ધ કરે છે."

આ પાણી કૂવામાં પડે એ પહેલાં એક ફિલ્ટરમાંથી પસાર થાય છે.

ઇંદ્ર કુમાર કહે છે, "હું આ કૂવાનું પાણી પીવું છું. આમાં તમામ મિનરલ્સ હોય છે અને આ જ પાણીનો હું પીવા માટે ઉપયોગ કરું છું."

'ઇકો વૉરિયર'ના આ ઘરમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ અન્ય ચીજો પણ છે....


આ શાહરુખ ખાન અને દીપિકા પાદુકોણની ફિલ્મ 'ઓમ શાંતિ ઓમ'નો ડાયલૉગ છે. જે મુંબઈની 28 વર્ષની લક્ષ્મી નિવૃત્તિ પંધે પર સચોટ રીતે લાગુ પડે છે.

લક્ષ્મીનું બાળપણથી જ સપનું હતું કે તે ફિલ્મો અને ટીવી સિરિયલમાં કામ કરે. બાળપણમાં તેમનાં ઘરમાં ટીવી નહોતું અને તેને લીધે તેઓ પડોશીઓના ઘરે કામ કરતાં અને ટીવી જોતાં.

ટીવી પર માધુરી દીક્ષિત અને શ્રી દેવીનાં ગીતો પર તેઓ નાચતાં. બાળપણનો આ જ શોખ ક્યારે તેમનું સપનું બની ગયો તેનો એમને ખ્યાલ જ ન રહ્યો.

'વાયુ' વાવાઝોડું : સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ પર તોળાતો ખતરો

સપનું અને ઘરની જવાબદારી

પરિવારમાં બે મોટી બહેનો અને એક મોટો ભાઈ છે અને લક્ષ્મી સૌથી નાના છે. બીમાર બહેન અને માની સારસંભાળ લક્ષ્મી પોતે કરે છે. બાળપણમાં જ તેમણે પિતાની છત્રછાયા ગુમાવી દીધી હતી.

ઘરમાં માતાને મદદ કરવા તેમણે પોતાનો અભ્યાસ છોડી દીધો. આઠ ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યા બાદ તેઓ બીજાના ઘરમાં કામ કરવા માટે જતાં હતાં.

જીવનનું કડવું સત્ય જાણવા છતાં લક્ષ્મીએ જાતે જ કારકિર્દીનું ઘડતર કરવાનું નક્કી કર્યું. તેઓ જાણે છે કે તેમના કોઈ ગોડફાધર નથી અને તેમનો દેખાવ કોઈ હિરોઈન જેવો નથી. ઍક્ટિંગ અને શોખ ઉપરાંત તેઓ એ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પણ જાણે છે કે તેમને ઘર પણ ચલાવવાનું છે.

શિખર ધવનને ઈજા, ભારતીય ટીમમાં તેમના સ્થાને કોણ?

બોમન ઈરાનીએ સ્ટાર બનાવ્યા

લક્ષ્મીની માતૃભાષા મરાઠી છે. લક્ષ્મી 'દેવયાની', 'લક્ષ્ય', 'તું માઝા સંગતિ' જેવી સિરિયલો અને મરાઠી ફિલ્મ 'મુંબઈ પુણે મુંબઈ' ઉપરાંત જી5ની વેબસિરીઝ 'સ્વરાજ્ય રક્ષક' અને હિન્દી ફિલ્મ 'મરાઠવાડા' જેવી ફિલ્મોમાં પણ તેઓ કામ કરી ચૂક્યાં છે.

જ્યારે બોમન ઈરાનીએ તેમની સાથેનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કર્યો ત્યારે તેમને નવી ઓળખ મળી.

બોમન ઈરાનીએ લખ્યું કે, 'લક્ષ્મી મરાઠી સિરિયલોમાં કામ કરે છે અને બાકીના સમયમાં ઑટો ચલાવીને પોતાના પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવામાં સશક્ત ભૂમિકા નિભાવે છે.'

લક્ષ્મી કહે છે, "એવું બિલકુલ નથી કે હું બોમન ઈરાની સરને પહેલાંથી જ ઓળખતી હતી. એવું બન્યું કે હું શૂટિંગ કરતી હતી ત્યારે તે દિવસે બોમન સર પણ મુંબઈના ફિલ્મ સિટી સ્ટુડિયોમાં પોતાની કોઈ ફિલ્મનું શૂટિંગ કરીને નીકળ્યા હતા."

તેઓ જણાવે છે, "હું પણ મારી કેટલીક કો-સ્ટાર તરીકે કામ કરતી છોકરીઓ સાથે ઘેર જઈ રહી હતી. અચાનક જ બોમન ઈરાની સાથે મુલાકાત થઈ. બોમન સર વિશે સાંભળ્યું હતું કે તેઓ બહુ સારી વ્યક્તિ છે, તે દિવસે જોઈ પણ લીધું."

"મેં જોયું કે બોમન સર તેમની કારમાંથી અમારો વીડિયો ઉતારી રહ્યા હતા. તેઓ પોતાની બીએમડબલ્યુમાંથી નીચે ઊતર્યા અને મને કહ્યું, ચલ એક ચક્કર લગાવીએ. હું તેમને જોઈને બહુ જ ખુશ થઈ ગઈ. તેમને પગે લાગી તો તેમણે મને ના પાડી."

તેઓ કહે છે, "હું નાનપ ન અનુભવું એટલે બોમનજીએ એવું કર્યું. તેમણે મારી સાથે ફોટો પડાવ્યો અને મારા વખાણ કરતાં ગયા. મને તો વિશ્વાસ જ નહોતો થતો કે તેઓ મારી સાથે છે."

વાયુસેનાના ગાયબ AN-32 ઍરક્રાફ્ટનો કાટમાળ મળ્યો

રિક્ષા અને પરિવાર

ઘરેને બે ટંક ચલાવવા માટે અનેક કામ કરનાર લક્ષ્મી કહે છે, "મેં પાર્લરમાં પણ કામ કર્યું છે પણ બીજી જગ્યાએ કામ કરતાં હું મારી ઍક્ટિંગ પર ફોકસ નહોતી કરી શકતી."

તેઓ જણાવે છે, "ઑડિશન માટે અલગ-અલગ સ્ટુડિયોમાં જવું પડતું હતું. આ સ્ટુડિયો દૂર-દૂર આવેલા હોય અને મારી પાસે પૈસા ન હોય એટલે ઘણી વખત તો જઈ જ શકતી નહોતી. મને ખબર છે કે મને લીડ રોલ તો મળવાનો નથી તેથી સાઈડ રોલ જ કરી લઉં છું."

"મરાઠીના ઘણા શોમાં મને ક્યારેક પ્રેગનેન્ટ મહિલા, ક્યારેક ગાંડી, ક્યારેક ખેડૂતની પત્ની, ક્યારેક કામવાળી એવા સ્પેશિયલ અપિરિયન્સ પણ મળે છે."

જોકે, આવા નાના રોલ છતાં લક્ષ્મી નિરાશ થતાં નથી.

તેઓ કહે છે કે...


આ સંકટ બાબતે માતાપિતા તેમનાં બાળકો સાથે શું વાત કરી શકે તેનાં કેટલાંક સૂચન પ્રસ્તુત છે. આ સૂચનને વાલીઓ અજમાવી શકે છે.

કોરોના વાઇરસનો ચેપ વિશ્વના નવા-નવા વિસ્તારોમાં ફેલાઈ રહ્યો હોવાના સમાચાર રોજ આવી રહ્યા છે.

એ કારણે દુનિયામાં અનેક લોકો આ બીમારીના જોખમથી ચિંતિત છે. તેમાં બાળકો પણ સામેલ છે.

મુશ્કેલીના સમયમાં સાચી સલાહ તથા મદદ માટે બાળકો તેમનાં માતાપિતા તરફ આશાભરી નજરે નિહાળતા હોય છે.

તમારાં બાળકો પણ આ વાઇરસના સંક્રમણ સંબંધે ચિંતિત હોય તો તમે તેમની સાથે કેવી રીતે વાત કરશો?

બાળકોને આત્મવિશ્વાસ આપો

બ્રિટનનાં ફેમિલી ડૉક્ટર પૂનમ કૃષ્ણન છ વર્ષીય એક પુત્રની માતા પણ છે.

બીબીસી રેડિયો સ્કોટલૅન્ડ સાથે વાત કરતાં ડૉ. પૂનમે કહ્યું હતું, "તમારે તમારાં બાળકોની ચિંતા દૂર કરવી પડશે. કોરોના વાઇરસ શરદી-ખાંસી કે અતિસાર અને ઊલટી વખતે હુમલો કરતા વાઇરસ જેવો જ વાઇરસ છે, એ વાત તમારે બાળકોને જણાવવી પડશે."

ડૉ. પૂનમ માને છે કે વાલીઓએ તેમનાં બાળકો સાથે આ મુદ્દે "મોકળાશથી પ્રામાણિકતાપૂર્વક વાત કરવી જોઈએ. હું પણ મારા દીકરા સાથે આ વિશે વાત કરી રહી છું. એ ઉપરાંત જે વાલીઓ મારી પાસે ઇલાજ માટે આવે છે તેમને પણ એવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ું કરવા પ્રેરિત કરું છું."

બાળકોના મનોચિકિત્સક ડૉ. રિચર્ડ વૂલ્ફસન માને છે કે કોરોના વાઇરસ જેના દરેક મોટા વિષય બાબતે બાળકો સાથે કેવી રીતે વાત કરવી તેનો આધાર બાળકની વય પર છે.

ડૉ. વૂલ્ફસને કહ્યું હતું, "નાનાં બાળકો, ખાસ કરીને છ કે સાત વર્ષથી ઓછી વયનાં બાળકો તેમની આસપાસના મુદ્દાઓ બાબતે થતી ચર્ચાથી ચીડાઈ જાય છે, કારણ કે તેમનાં માતાપિતા પણ તેની જ ચર્ચા કરતાં હોય છે."

"બાળકો માટે આ બધું બહુ ડરામણું સાબિત થઈ શકે છે," એવું જણાવતાં ડૉ. વૂલ્ફસન એવી સલાહ આપે છે છે કે સૌથી પહેલાં તો બાળકોને આશ્વાસન આપો.

"શું થવાનું છે એ તમે જાણતા નથી, પણ બાળકોને એ જણાવો કે તેઓ સલામત રહેશે. બધા સલામત રહેશે. કેટલાક લોકો જ બીમાર પડશે. મોટા ભાગના લોકોને કશું નહીં થાય."

વ્યાવહારિક પગલાં શું હોઈ શકે?

દક્ષિણ કોરિયામાં દવા છાંટતાં સૈનિકો, અહીં મોટા પાયે વાઇરસ ફેલાયો છે

ડૉ. વૂલ્ફસને ઉમેરે છે, "તમારાં સંતાનને ચેપ લાગશે કે નહીં એ તમે જાણતા નથી, પણ તમે આશાવાદી રહો એ સારું છે. કારણ વગર ચિંતા ન કરો. બાળકોને માત્ર ભરોસો આપવાથી કામ નહીં ચાલે. તમારે તેમને સશક્ત પણ બનાવવાં પડશે."

ડૉ. વૂલ્ફસનના જણાવ્યા મુજબ, બાળકોને સશક્ત બનાવવાનો અર્થ એ છે કે જીવાણુનો ચેપ લાગવાના જોખમને ટાળી શકાય તેવાં પગલાં લેવાં બાબતે બાળકોને માહિતગાર કરવાં. એવાં પગલાં પોતે લઈ શકે છે તેનો અહેસાસ પણ બાળકને કરાવવો જોઈએ.

ડૉ. વૂલ્ફસન કહે છે, "પોતાને અને આપણને પણ સ્વસ્થ રાખી શકે એવાં કામ કરવા બાબતે બાળકોને માહિતી આપવી જોઈએ. તેમાં પોતાના હાથ નિયમિત રીતે સ્વચ્છ રાખવાનો અને ખાંસતી વખતે મોં પર રૂમાલ રાખવા વગેરેનો સમાવેશ થાય છે."

આ સૂચન સાથે સહમત થતાં ડૉ. પૂનમ સલાહ આપે છે, "ચેપ લાગવાથી બચવા માટે નિયમિત રીતે સ્વચ્છતા જાળવવાની શિખામણ બાળકોને આપતા રહેવું જોઈએ. પોતાના હાથ કઈ રીતે સાફ રાખવા એ પણ બાળકોને જણાવવું જોઈએ."

ડૉ. વૂલ્ફસન કહે છે, "આ જણાવવાથી બાળકોને તેઓ જાતે કરી શકે એવાં કેટલાંક કામની ખબર પડશે. કંઈ નહીં કરવાની સલાહ બાળકોને આપવી એ યોગ્ય નથી."

બાળકોને આ રીતે ભરોસો બંધાવવાથી અને બચાવના નુસખા જણાવવાથી તેમને સમજાશે કે આ બીમારીથી ખુદને તથા પરિવારને બચાવવા માટે તેઓ શું-શું કરી શકે છે. આવાં જોખમ બાબતે બાળકો સાથે વાત કરવાની આ સૌથી સાચી રીત છે.

બચાવ કેવી રીતે કરવો?

બાળકોને માત્ર સ્વચ્છતાના પાઠ ભણાવવાથી તેમની બધી ચિંતા દૂર થવાની નથી.

નાનાં બાળકોમાં કુદરતી રીતે જ પારાવાર કુતૂહલ હોય છે....


આ સંકટ સાથે જોડાયેલી પાંચ મહત્ત્વની વાતો ધ્યાને લેવા જેવી છે, જેના વિશે અમે તમને જણાવી રહ્યા છીએ.

શું ભારતે ડરવું જોઈએ?

એવું કહી શકાય કે ભારતમાં સ્થિતિને ઠીકઠાક સંભાળી શકાઈ છે. અહીં કોરોના વાઇરસના ત્રણ લાખ 20 હજાર કેસ સામે આવ્યા છે. આ સાથે જ ભારત સંક્રમણમાં રશિયા, બ્રાઝિલ અને અમેરિકા બાદ ચોથા નંબરે આવી ગયું છે. જોકે કૉર્નેલ યુનિવર્સિટીમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રોફેસર કૌશિક બસુ અનુસાર ભારત પ્રતિવ્યક્તિએ સંક્રમણના હિસાબે 143મા સ્થાને છે.

વાઇરસની પ્રભાવક પ્રજનન સંખ્યા ઘટી છે. આ એક બીમારી ફેલાવવાની ક્ષમતાને માપવાની રીત છે. તેમજ નોંધાયેલા સંક્રમણનો કેસ બમણા થવાનો સમય પણ વધી ગયો છે.

તેમજ દેશમાં કોરોના વાઇરસના કેસ હજુ પણ વધી રહ્યા છે. મુંબઈ, દિલ્હી અને અમદાવાદ જેવાં હૉટસ્પૉટ શહેરોમાં લોકોને હૉસ્પિટલ મળતી નથી અને મૃત્યુ થઈ રહ્યાં છે.

હૉસ્પિટલમાં લોકો

કોવિડ-19ના દર્દીઓના ઇલાજ કરતાં ડૉક્ટરે મને કહ્યું કે "જો આ સ્થળોએ સંક્રમણ આ જ રીતે વધતું રહેશે તો ન્યૂયૉર્ક જેવી સ્થિતિ થઈ જશે."

આ શહેરોમાંથી હૃદય દ્રવી ઊઠે તેવા સમાચારો સામે આવી રહ્યા છે. દર્દીઓને હૉસ્પિટલમાં ભરતી ન કરાતાં તેમનાં મૃત્યુ થઈ રહ્યા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં છે.

એક આવા જ દુખદ કિસ્સામાં એક શખ્સ શૌચાલયમાં મૃત મળી આવ્યો હતો. લોકો ટેસ્ટ કરાવી શકતા નથી, કેમ કે લૅબમાં પહેલેથી જ મોટી સંખ્યામાં તપાસ માટે સૅમ્પલ પડ્યાં છે.

આ મહામારી શરૂ થતાં પહેલાં જ ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા ડગમગવા લાગી હતી. આથી દેશ વધુ એક ચુસ્ત લૉકડાઉન સહન ન કરી શકે, કેમ કે તેનાથી વેપાર-ધંધા ઠપ થઈ જશે અને લોકોની નોકરીઓ ચાલી જશે. આવી સ્થિતિમાં ભારતે સંક્રમણને રોકવા માટે વધુ મહેનત કરવાની જરૂર છે.

હાર્વર્ડ ગ્લોબલ હેલ્થ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ડાયરેક્ટર આશિષ ઝા કહે છે, "હું વધતાં કેસને લઈને ચિંતિત છું. એવું નથી કે કેસ પહેલાં વધશે અને પછી આપોઆપ ઘટવા શરૂ થઈ જશે. આવું થવા માટે તમારે પ્રયત્નો કરવા પડશે."

બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ભારત હર્ડ ઇમ્યુનિટી મેળવવા અને વાઇરસને રોકવા માટે પોતાના 60 ટકા લોકોને સંક્રમિત થવાની રાહ ન જોઈ શકે.

આશિષ ઝા કહે છે, "તેનો મતલબ હશે લાખો લોકોનાં મૃત્યુ, જેનો સ્વીકાર ન કરી શકાય."

યુનિવર્સિટી ઑફ મિશિગનમાં બાયૉસ્ટેટસ્ટિક્સનાં પ્રોફેસર ભ્રામર મુખરજી કહે છે કે ભારતમાં હજુ સંક્રમણના કેસ પર કાબૂ મેળવી શકાયો નથી. તેમાં સતત અને સ્થિર ઘટાડો જોવા મળતો નથી. આથી આપણે ચિંતા કરવી જોઈએ, ભય નહીં.

શું ભારતમાં ઓછાં મૃત્યુનો આંકડો ભ્રામક છે?

હાં અને નહીં. ભારતમાં મૃત્યુદર (સીએફઆર) કે કોવિડ-19થી મૃતક પામનારા લોકોનો રેશિયો લગભગ 2.8 ટકા  છે. જોકે આ મામલા વિવાદાસ્પદ છે, કેમ કે તેને લઈને અનેક વાતો સામે આવી રહી છે.

લંડન સ્કૂલ ઑફ હાઇજીન ઍન્ડ ટ્રૉપિકલમાં ગણિતશાસ્ત્રી એડમ ખુખારસ્કીનું કહેવું છે, "સંક્રમણના કુલ કેસમાંથી મૃત્યુના આંકડાને વિભાજિત કરવામાં સમસ્યા એ છે કે તેમાં એ કેસનો સમાવેશ નથી થતો જે નોંધાય નથી કે જેમનું સમયસર સારવાર ન મળવાથી મૃત્યુ થયું."

વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે મહામારીના આ તબક્કામાં કુલ મળીને સીએફઆરને જોઈને સરકારને આત્મસંતોષ જ મળી શકે છે.

ડૉક્ટર મુખરજી અનુસાર સીએફઆર એક ભ્રમ છે. જો તમે બંધ થયેલા કેસને (જ્યાં આપણને દર્દીનું શું થયું એ ખબર છે) મૃત્યુની સંખ્યાથી ભાગી દો તો વાઇરસથી થયેલાં મૃત્યુનો દર મોટો મળશે. એટલે સુધી કે પ્રતિવ્યક્તિનો મૃત્યુદર પણ બીમારીના પ્રસારની સમજને સીમિત કરે છે. પણ ચિંતાની વાત એ છે કે કોવિડ-19થી થયેલાં કુલ 9000 મૃત્યુમાંથી એક તૃતીયાંશ મહારાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને દિલ્હીથી છે.

કેટલીક ભૂલોને કારણે કેસ ઓછા નોંધવામાં આવે છે. જેમ કે ચેન્નાઈમાં સત્તાવાર આંકડાથી અસલમાં આંકડા બમણા હતા. આ ગરબડ...


આ સંજોગોમાં ગુજરાત સરકારે કેન્દ્રની સરકારને જીએસટીના વળતરપેટે લેવાના નીકળતા 12 હજાર કરોડ રૂપિયા આપવા કહ્યું છે.

એવું તો શું થયું કે ગુજરાત સરકારે આ નાણાં માગવાં પડ્યાં અને ગુજરાત સરકાને શેનાં નાણાં લેવાનાં નીકળે છે?

ટૅક્સને સંલગ્ન બાબતોના નિષ્ણાતો જણાવે છે કે જીએસટીના શરૂઆતી સમયે 80 હજાર કરોડ જેટલી રકમ ભારત સરકાર જીએસટી કલેક્શનના પેટે મેળવતી હતી, તેટલી રકમ મેળવવામાં આ વખતે દિવાળી માથે આવી જશે.

જીએસટીની આવક ગયા વર્ષે એપ્રિલ મહિનામાં 1,13,865 કરોડ હતી, તે ઘટીને એપ્રિલ 2020માં 32,172 કરોડ થઈ હતી.

એ પછી મે 2020માં 62,151 કરોડ, જૂનમાં 90,917 કરોડ અને છેલ્લે જુલાઈમાં 87,422 કરોડની આવક થઈ છે.

ગ્રાહકોની ઘટેલી ખરીદશકિતને પગલે જીએસટી કલેક્શન અગાઉના સ્તરે પહોંચતું નથી, જેની અસર વિવિધ વિકાસકીય કામો પર પડે તેવી પણ સ્થિતી છે. એવું પણ નિષ્ણાતો કહે છે.

ગુજરાતની જીએસટીની આવકમાં 5,000 કરોડની ઘટ

રાજ્યના જીએસટી ચીફ કમિશનર જે. પી. ગુપ્તા ગુજરાતની જીએસટી આવકમાં મોટા પાયે ઘટાડો થઈ રહ્યો હોવાનું જણાવતાં કહે છે કે રાજ્યમાં લૉકડાઉનના કારણે એપ્રિલ મહિનામાં 500 કરોડની જીએસટી આવક થઈ હતી. જે સરેરાશ કરતાં 83 ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટકા ઓછી છે.

તેઓ જણાવે છે કે મે 2020માં 1,500 કરોડ, જૂનમાં 2,500 કરોડ, ઑગસ્ટ (29 ઑગસ્ટ સુધી)માં 2,200 કરોડની આવક થઈ છે.

ગયા વર્ષે આ સમયગાળા દરમિયાન કુલે 13,700 કરોડની આવક થઈ હતી, જેની સામે આ વર્ષે 8,900ની આવક થઈ છે. એટલે કે આવકમાં 5000 કરોડની ઘટ છે.

 ફેબ્રુઆરીના અંત સુધીમાં ભારત સરકારનો જીએસટીમાંથી આવકનું લક્ષ્ય 1.10 લાખ કરોડ હતું, જેની સામે 1.05 લાખ કરોડની આવક થઈ હતી.

એટલે કે ફેબ્રુઆરી સુધી સરકાર આવકના લક્ષ્યને સાધવાની નજીક હતી, એવામાં કોરોનાની મહામારી આવી ગઈ.

જીએસટીનો અમલ કર્યો ત્યારે તેની આવક 80થી 90 હજાર કરોડ હતી, એ સ્તર સુધી પહોંચવામાં પણ દિવાળીનો આવી જશે એવો અંદાજ તજજ્ઞો હાલની સ્થિતિને જોતાં લગાડે છે.

સર્વિસ સેક્ટરનું નહિવત્ પ્રદાન

રાજ્યોની આવક ઘટવાનું એક મુખ્ય કારણ કોરોના વાઇરસે સર્જેલી મહામારી છે, તે સ્વાભાવિક છે.

મહત્તમ ગ્રાહકો દ્વારા જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓ ખરીદવાને પ્રાધાન્ય અપાતું હોવાથી રિટૅલ બજારો સરવાળે પૂર્વવત્ નથી થઈ શક્યાં.

રિટૅલ બજારોની સાથોસાથે સર્વિસ સૅક્ટર હજી બંધ જેવી જ સ્થિતિમાં છે, કેટલાંક સેવાક્ષેત્રો તો માંડ-માંડ શરૂ થયાં છે.

ગુજરાત ચૅમ્બર ઑફ કૉમર્સના પૂર્વ પ્રમુખ શૈલેષ પટવારી જણાવે છે, "ઔદ્યોગિક ગતિવિધિ હજી ઘટી રહી છે, ટૅક્સ્ટાઇલના ક્ષેત્રે સમાન્ય કરતાં 30 ટકા જ ઉત્પાદન શરૂ થયું છે. એ જ સ્થિતિ અન્ય ક્ષેત્રોની છે."

ગુજરાત ટ્રાવેલ્સ ઍજન્ટ ફૅડરેશન(ટાફી)ના ગુજરાતના ચૅરમૅન જિગર દુદકિયાએ જણાવ્યું હતું કે પ્રવાસનઉદ્યોગની હાલમાં કામગીરી બંધ જ છે.

તેઓ કહે છે, "કોરોનાકાળમાં બિઝનેસ જ થતો ન હોય તો ટૅક્સ ક્યાંથી આપવો. હાલની સ્થિતિ જોતાં પ્રજાએ પોતાના માટે ખર્ચવાના પૈસામાં મોટા પાયે કાપ મૂક્યો છે, આ જ સ્થિતિ તમામ સર્વિસ સૅક્ટરની છે."

જીએસટી કન્સલ્ટન્ટ રોનક જૈન જણાવે છે કે છેલ્લા ત્રણ મહિનાઓમાં સર્વિસ સૅક્ટરે સરકારને ઝીરો ટૅકસ આપ્યો છે.

ગુજરાત સેલ્સ ટૅક્સ બાર ઍસોસિયેશનના પ્રમુખ ઉર્વિશ પટેલ જણાવે છે, "કોરોનાને કારણે વેપાર સીમિત થયો છે. વેપારીઓ, ઉત્પાદકો પૅમેન્ટ ન આવવાની બૂમ પાડી રહ્યા છે, જેથી સીધી સરકારને ટૅક્સમાંથી થતી આવક ઘટી ગઈ છે."

શૈલેષ પટવારી જણાવે છે, "કેટલાંક ક્ષેત્રોમાં પગારકાપ મૂકવામાં આવ્યો, અનેકની નોકરીઓ ગઈ, એટલે ખરીદશક્તિ પણ ઘટી છે."

તેઓ આગળ કહે છે કે "હવે મોટો વર્ગ જીવનજરૂરી ચીજો સિવાયની ચીજોની ખરીદી ટાળી રહ્યો છે, સ્પેન્ડિંગ ઘટે તો જીએસટી ઘટે જ."

હવે શો વિકલ્પ?

આ...


આ સંદેશા ચેતવણી સ્વરૂપે મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. જેમાં જણાવાઈ રહ્યું છે કે ગ્રાહક પોતાના મોબાઇલ નંબર અને બેંક ખાતા સાથે આધાર નંબરનું જોડાણ કરાવી દે.

અન્યથા મોબાઇલ સર્વિસ બંધ કરી દેવામાં આવશે, જ્યારે બેંક એકાઉન્ટ સ્થગિત કરી દેવામાં આવશે.

સુપ્રીમ કોર્ટે અત્યાર સુધી એવો કોઈ આદેશ નથી આપ્યો. જેમાં એવું ઠેરવવામાં આવ્યું હોય કે આધાર લિંક કરવું અનિવાર્ય છે.

આમ છતાંય આ પ્રકારના સંદેશ એકથી વધુ વખત મોકલીને લોકોને ભ્રમિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.

હાલમાં જ સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક નવી અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી કે જેમાં આધારને મોબાઇલ ફોન તેમજ બેંક ખાતા સાથે જોડવાના સરકારના નિર્ણયને પડકારવામાં આવ્યો હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ

શું ખરેખર બેંક અને મોબાઇલ નંબર સાથે આધાર ન જોડવા પર સર્વિસ બંધ થઈ જશે ?

સિટીઝન ફોરમ ફૉર સિવિલ લિબર્ટીના સંયોજક ડૉક્ટર ગોપાલ કૃષ્ણ જણાવે છે કે આ પ્રકારના કોઈ પણ સંદેશની અવગણના કરવાની જરૂર છે.

કેમ કે કાયદાકીય રીતે આવું દબાણ ખોટું છે.

સપ્ટેમ્બર 2013થી જૂન 2017 સુધી પોતાના બધા જ આધાર સંબંધિત નિર્ણય મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે નિર્ણય આપ્યો છે કે આધાર કોઈ પણ સેવા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માટે અનિવાર્ય નથી.

પરંતુ ટેલિકૉમ કંપનીઓ અને બેંક સતત મેસેજ મોકલી લોકોને પરેશાન કરી રહ્યા છે.

દૂરસંચાર વિભાગ

દૂરસંચાર વિભાગે ફેબ્રુઆરી 2018 સુધી ગ્રાહકોના આધાર નંબરથી વેરીફિકેશન પૂર્ણ કરવા આદેશ આપ્યા છે

મોબાઇલ કંપનીઓ કે ટેલિકૉમ ઑપરેટર્સ દૂરસંચાર વિભાગના નિર્દેશોના અમલ માટે બંધાયેલા છે.

હાલ જે નિયમ છે તેના આધારે ગ્રાહકોને મોબાઇલ સર્વિસ લેવા માટે ન માત્ર જરૂરી ઓળખપત્રની જરૂર છે પણ અલગથી વેરીફિકેશનની પણ જરૂર છે.

માર્ચ 2017થી બહાર પાડવામાં આવેલા ઘણા સર્ક્યુલરમાં દૂરસંચાર વિભાગે ટેલિકૉમ ઑપરેટર્સને નિર્દેશ આપ્યા છે.

તેમને કહેવામાં આવ્યું છે કે ફેબ્રુઆરી 2018 સુધી ગ્રાહકો આધાર નંબરના માધ્યમથી કસ્ટમર વેરિફેકશન પૂર્ણ કરે.

સાઇબર સંબંધી બાબતોના નિષ્ણાત વકીલ વિરાગ ગુપ્તા જણાવે છે કે આધારની કાયદેસરતા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો આવવાનો બાકી છે.

અત્યારે તેની કાયદાકીય અનિવાર્યતા પર જે સવાલ છે અને તેનો ઉપયોગ ગમે ત્યાં અનિવાર્ય છે, તે ખોટું છે અને ગેરકાયદેસર પણ છે.

મોબાઇલ નંબર

આધાર કાર્ડ લિંક ન કરવા પર બેંકોએ 1 જાન્યુઆરી 2018થી સર્વિસ બંધ કરવા ચેતવણી આપી છે

વિરાગ ગુપ્તાનું કહેવું છે, "સુપ્રીમ કોર્ટે થોડી જ સર્વિસિઝ માટે આધારનો ઉપયોગ કરવાની પરવાનગી આપી છે."

મોબાઇલ કંપનીઓ જો આ પ્રકારના સંદેશ મોકલી રહી છે તો તે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયની અવગણના કરી રહી છે.

ગુપ્તાએ કહ્યું કે, "એક અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારને આદેશ આપ્યા હતા કે મોબાઇલ નંબરનો દુરૂપયોગ રોકવામાં આવે."

વધુમાં તેમણે ઉમેર્યું કે, "આ અરજીમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે પાંચ કરોડ નંબર છે જેનું કસ્ટમર વેરીફિકેશન નથી થયું."

"ત્યારબાદ દૂરસંચાર વિભાગે ટેલિકૉમ કંપનીઓને આદેશ આપ્યા છે કે તેઓ બધા જ નંબરનું કસ્ટમર વેરિફિકેશન સ્થાપિત કરે.."

તેમણે કહ્યું કે આવા સંજોગોમાં બે સવાલ ઊભા થાય, પોસ્ટપેઇડ નંબર તો પહેલેથી જ વેરીફાઇડ હોય છે.

બીજું એ કે માત્ર આધાર નંબર જ વેરીફિકેશન માટેનું માધ્યમ ન હોવું જોઇએ.

બેંકની ચેતવણી

જ્યારે તમે ICICI બેંકની એપ્લિકેશન ચાલુ કરો એટલે સૌથી પહેલા નોટિફિકેશન આવે છે કે તમારા બેંક અકાઉન્ટ સાથે આધાર કાર્ડ જોડી લો.

આવું ન કરવામાં આવે તો પહેલી જાન્યુઆરી 2018થી ખાતાનો ઉપયોગ ન કરી શકવાની ચેતવણી પણ આપવામાં આવે છે.

જ્યારે શરતો અને નિયમો વાંચશો તો ત્યાં લખેલું છે કે આ શરતો અને નિયમો માનવા પર એ માનવામાં આવશે કે તમે તમારી મરજીથી આધારને...


આ સંબોધનમાં તેમણે કહ્યું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 370 હટાવીને નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાનું 'છેલ્લું કાર્ડ' રમ્યું છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે હિટલરે નાઝીઓ માટે 'ફાઇનલ સૉલ્યુશન' દ્વારા જેવું કર્યું હતું, આ કંઈક એવું જ છે.

આ વખતે પાકિસ્તાન પોતાના સ્વતંત્રતા દિવસ 14 ઑગસ્ટના રોજ 'કાશ્મીર એકજૂટતા દિવસ'ની ઉજવણી પણ કરી રહ્યું છે.

પાકિસ્તાને આ પગલું ભારત તરફથી જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યને મળેલા વિશેષ દરજ્જાને છીનવી લેવા અને તેને બે કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશમાં વહેંચી દેવાના વિરોધમાં ઉઠાવ્યું છે.

બુધવારના રોજ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરની રાજધાની મુઝફ્ફરાબાદ પહોંચ્યા હતા.

પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરના રાષ્ટ્રપતિ સરદાર મસૂદ ખાન અને વડા પ્રધાન રાઝા ફારુક હૈદરે તેમની આગેવાની કરી. તેમને ગાર્ડ ઑફ ઑનર પણ આપવામાં આવ્યું.

ઇમરાન ખાને પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરની વિધાનસભાને સંબોધિત કરતા કહ્યું:

"RSSએ પોતાની વિચારધારાની પ્રેરણા હિટલરની નાઝી પાર્ટી પાસેથી લીધી છે. નરેન્દ્ર મોદી નાનપણથી તેના સભ્ય છે."

"તેઓ માને છે કે હિંદુ કોમ શ્રેષ્ઠ છે. તેઓ માને છે કે મુસ્લિમોએ આપણા પર રાજ કર્યું છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

, હવે તેમની સામે બદલો લેવો જોઈએ."

ભારતને પાઠ ભણાવીશું

ઇમરાને કહ્યું, "કાશ્મીર દ્વારા મોદીએ 'છેલ્લું કાર્ડ' રમ્યું છે. મોદીએ વ્યૂહાત્મક બ્લંડર કરી નાખ્યું છે."

"આ મોદી અને ભાજપને ખૂબ ભારે પડશે, કેમ કે આ રીતે તેમણે કાશ્મીરના મુદ્દાનું આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ કરી નાખ્યું છે."

ઇમરાન ખાને કહ્યું, "પહેલાં કાશ્મીર મામલે વાત કરવું અઘરું હતું. હવે દુનિયાની નજર કાશ્મીર પર છે."

"હવે આપણા પર છે કે આપણે તેને કેવી રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દો બનાવીએ છીએ."

"હું આપણી સંસદમાં જવાબદારી લઉં છું કે હું કાશ્મીરની દુનિયામાં અવાજ ઉઠાવનારો ઍમ્બૅસૅડર છું."

ખાને ઉમેર્યું, 'નરેન્દ્ર મોદી તમે એક કોમને ગુલામ બનાવીને ન રાખી શકો. તમારી ઈંટનો જવાબ પથ્થરથી આપીશું. હવે તમને પાઠ ભણાવવાનો સમય આવી ગયો છે.'

'મોદી અને ભાજપને ભારે પડશે'

ઇમરાન ખાને કહ્યું છે કે આ વિચારધારા ન માત્ર મુસ્લિમોને, પણ ખ્રિસ્તીઓને પણ નફરત કરે છે.

RSSએ પોતાના સંગઠનમાં જોડાયેલા લોકોના મગજમાં એ વાત ઠસાવી દીધી છે કે 'જો મુસ્લિમોએ દેશ પર 600 વર્ષ સુધી રાજ ન કર્યું હોત, તો ભારત મહાન દેશ હોત.'

નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ આક્રમક વલણ દાખવતા ઇમરાન ખાને કહ્યું કે આ વિચારધારાએ મહાત્મા ગાંધીની હત્યા કરી. આ જ વિચારધારાએ આગળ જતાં મુસ્લિમોનો નરસંહાર કર્યો.

"છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં જે કાશ્મીરમાં અત્યાચાર કરવામાં આવ્યા, તે આ જ વિચારધારાના કારણે કરવામાં આવ્યા છે. નરેન્દ્ર મોદીએ આ જે કાર્ડ રમ્યું છે, આ તેમનું છેલ્લું કાર્ડ હતું."

"આ 'ફાઇનલ સૉલ્યુશન' છે. હિટલરે પણ નાઝીઓ માટે 'ફાઇનલ સૉલ્યુશન' બનાવ્યું હતું."

'ફાઇનલ સૉલ્યુશન' શું છે?

'ફાઇનલ સૉલ્યુશન' એ નાઝી-જર્મનીની એક સુનિયોજિત નીતિ હતી, જે અંતર્ગત બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં યુરોપના યહૂદીઓના નરસંહારની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી હતી.

એવું માનવામાં આવે છે કે 'ફાઇનલ સૉલ્યુશન' નાઝીનેતા ઍડોલ્ફ આઈકમાનના ભેજાની પેદાશ હતી.

આ માટે યહૂદીઓના સામૂહિક હત્યાની પરિયોજનો તૈયાર કરાઈ હતી, જેને સ્થાનિક સ્તરથી લઈને નાઝી-હાઈ કમાન્ડે પોતપાતાની રીતે વિકસાવી હતી.

આ માટે તૈયાર કરાયેલી 'કિલિંગ સ્ક્વૉડ'એ યુહૂદી સમુદાયનો નરસંહાર કર્યો હતો.

આ નીતિ અંતર્ગત માત્ર બે દિવસમાં યુક્રેનની રાજધાની કિવમાં 33,771 યુહીદીઓને ગોળીએ દેવાયા હતા.

સ્થાનિક નાઝી નેતાઓ પાસે યહૂદીઓને કેદ રાખવા માટે પૂરતાં 'ઘૅટો' કે પૂરતી સુવિધા ન હોવાથી પણ મોટા પાયે સામૂહિક હત્યાઓ કરવામાં આવી હતી.

આ નીતિના...


આ સંમેલન સંબંધે વાતચીત કરવા દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ મૂન જે-ઈને વ્હાઇટ હાઉસની મુલાકાત લીધી હતી તે સમયે ટ્રમ્પે આ વાત કહી હતી.

દક્ષિણ કોરિયાની સમાચાર એજન્સી યોનહેપના એક રિપોર્ટ અનુસાર 'રાષ્ટ્રપતિ મૂને  કિમ પાસેથી શું આશા રાખવી અને શું નહીં તે વિશે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ સાથે ચર્ચા કરી હતી.'

અમેરીકાના રાષ્ટ્રપતિ અને ઉત્તર કોરિયાના નેતા વચ્ચે 12 જૂનના રોજ સિંગાપુરમાં વાતચીત  પ્રસ્તાવિત છે.

એન્જેલિના માર્કેલ ચીન જશે

જર્મનીનાં ચાન્સેલર એન્જેલિના માર્કેલ ગુરૂ તથા શુક્રવારે ચીનના પ્રવાસે અહીં તેઓ અનેકવિધ વિષયો પર ચર્ચા કરશે.

વેપાર-વાણિજ્ય, સાઇબર સિક્યુરિટી, માનવાધિકાર તથા યુરોપમાં ચીનના રોકાણ અંગે જર્મની સમયાંતરે ચિંતા પ્રગટ કરતું રહ્યું છે.

ઈરાન સાથેની અણુ સંધિમાંથી અમેરિકા ખસી ગયું છે, તે પછી આ મુલાકાતને મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

આ બેઠકમાં અમેરિકાની સંરક્ષણવાદી વેપારનીતિ અંગે પણ ચર્ચા થાય તેવી શક્યતા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ચાન્સેલર તરીકે એન્જેલિના માર્કેલનો આ 11મો ચીન પ્રવાસ છે.

બર્મામાં હિન્દુઓનો નરસંહાર થયેલો: એમ્નેસ્ટી

માનવ અધિકારો માટે કામ કરતી સંસ્થા એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેશલની એક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે રોહિંગ્યા મુસલમાન ઉગ્રવાદીઓએ ગયા વર્ષ ઓગસ્ટમાં ઘણાં હિન્દુઓની હત્યા કરી હતી.

સંસ્થાનું કહેવું છે કે 'આરસા' નામના સંગઠને એક અથવા સંભવિત બે નરસંહારમાં 99 હિન્દુ નાગરિકોને મોતને ઘાટ ઉતાર્યા હતા, પરંતુ 'આરસા'એ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે આ હત્યાઓ એ સમયે થઈ હતી, જ્યારે મ્યાન્માર (બર્મા)ની સેના વિરુદ્ધ વિદ્રોહ ફાટી નીકળ્યો હતો.

મ્યાન્મારમાં ગયા વર્ષના ઓગસ્ટ માસ બાદ સાત લાખ રોહિંગ્યા અને અન્ય લોકોને હિંસાને પગલે પલાયન કરવું પડ્યું હતું.

રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે આરસાના સભ્યોએ 26 ઓગસ્ટના રોજ હિન્દુ ગામ 'અહ નૌક ખા મૌંગ સેક' પર હુમલો કર્યો હતો.

આજે કુમારસ્વામીની શપથવિધિ

એચ. ડી. કુમારસ્વામી આજે સાંજે 4.30 કલાકે કર્ણાટકના મુખ્ય મંત્રીપદના શપથ લેશે. તેમની સાથે જેડીએસ તથા કર્ણાટકના કેટલાક ધારાસભ્યો પણ પ્રધાનપદના શપથ લેશે.

શપથવિધિમાં ભાગ લેવા માટે 12 મોટા વિપક્ષને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. જેમાં આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુ, પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનર્જી, દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ તથા સીપીઆઈએમની પોલિટ બ્યુરોના વડા સિતારામ યેચુરીનો સમાવેશ થાય છે.

જોકે તેલંગણાના મુખ્ય મંત્રી કે. ચંદ્રશેખર રાવ આ કાર્યક્રમમાં હાજર નહીં રહે.

આ પહેલા યેદિયુરપ્પા 55 કલાક માટે કર્ણાટકના મુખ્ય મંત્રી બન્યા હતા, પરંતુ બહુમત સાબિત ન કરી શકતા રાજીનામું આપી દીધું હતું.

ઉલ્લેખનીય છે કે વિધાનસભામાં 104 બેઠકો સાથે ભાજપ સૌથી મોટો વિપક્ષ છે. 78 બેઠકો સાથે કોંગ્રેસ બીજા ક્રમે અને 37 બેઠકો સાથે જનતા દળ સેક્યુલર ત્રીજા ક્રમે રહ્યા છે. ભાજપ અને બહુમતની વચ્ચે હાથવેંતનું છેટું રહેતા કોંગ્રેસે જેડીએસને મુખ્ય મંત્રીપદ સાથે ટેકાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. જેને દેવેગૈડાએ સ્વીકાર્યો હતો.

CSK ફાઇનલમાં

મંગળવારે મુંબઈના વાનખેડે સ્ટેડિયમ ખાતે ચેન્નાઈ સુપરકિંગ્સ તથા સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદ વચ્ચે આઈપીએલ (ઇન્ડિયન પ્રિમિયર લિગ)ની પહેલી ક્વોલિફાયર મેચ રમાઈ હતી. જેમાં પાંચ બૉલ બાકી હતા તે પહેલા સુપરકિંગ્સે સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદને પરાજય આપ્યો હતો.

આ સાથે જ ચેન્નાઈ સુપરકિંગ્સે સાતમી વખત આઈપીએલમાં પ્રવેશ મેળવ્યો છે.

બીજી ક્વોલિફાયર મેચમાં જે ટીમ વિજેતા થશે તે ટીમ ચેન્નાઈ સુપરકિંગ્સ સાથે ફાઇનલમાં ટકરાશે.

રવિવારે આઈપીએલ સિઝનની ફાઇનલ મેચ વાનખેડે સ્ટેડિયમ ખાતે રમાશે

તમે...


આ સંમેલનમાં ભાગ લેવા માટે અનેક દેશના પ્રતિનિધિઓ મૉસ્કો પહોચ્યા છે.

આ સંમેલનમાં સમગ્ર વિશ્વની નજર ત્રણ પક્ષો પર મંડાયેલી રહેશે. પ્રથમ પક્ષ છે ભારત. આ સંમેલનમાં ભારત બિનસત્તાવાર રીતે જોડાશે.

બીજો પક્ષ છે અફઘાનિસ્તાન. અફઘાનિસ્તાન પણ આ સંમેલનમાં સીધી રીતે ભાગ લઈ રહ્યું નથી.

અફઘાન સરકારે એક સ્વતંત્ર પ્રતિનિધિ મંડળ મૉસ્કો મોકલ્યું છે.

ત્રીજો પક્ષ તાલિબાન છે. તાલિબાનના કેટલાક વરિષ્ઠ નેતાઓ પ્રતિનિધિ તરીકે આ સંમેલનમાં ભાગ લેવા રશિયા પહોચ્યા છે.

વર્ષ 2001માં તાલિબાન સરકારે કરેલા બહિષ્કાર બાદ અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ સ્થાપવાનો પક્ષ લઈ રહેલા દેશો તાલિબાન સાથે ચર્ચા કરવા સહમત થયા હોય તેવી આ પ્રથમ બેઠક હશે.

આ બેઠકમાં ભારત પણ પહેલીવાર બિનસત્તાવાર રીતે ભાગ લઈ તાલિબાન સાથે ચર્ચા કરશે.

ભારતની ભૂમિકા શું?

આ સંમેલનમાં ભારતની ભૂમિકા વિશે માહિતી આપતા વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે જણાવ્યું હતું કે ભારત આ સંમેલનમાં બિનસત્તાવાર રીતે ભાગ લઈ રહ્યું છે.

ભારત તાલિબાન સાથે કોઈ પણ પ્રકારની ચર્ચા કરશે નહીં.

રવીશે જણાવ્યું, "રશિયા દ્વારા આયોજીત સંમેલનથી ભારત વાકેફ છે. ભારત અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ સ્થાપ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વાના દરેક પ્રયત્નોનું સમર્થન કરે છે."

"આ પ્રકારના પ્રયાસમાં અફઘાનિસ્તાન સરકારની ભાગીદારી હોવી આવશ્યક છે. આ બેઠકમાં ભારતની ભાગીદારી બિનસત્તાવાર રહેશે."

આ સંમેલનમાં ભારતના પૂર્વ રાજદૂતોનું પ્રતિનિધિમંડળ ભાગ લેશે.

શા માટે બેઠક થઈ રહી છે?

આ બેઠકને રશિયા દ્વારા અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસ તરીકે ગણવામાં આવે છે.

રશિયન-ઇઝરાયલી લેખક શામીરે રશિયન સમર્થક મીડિયા સંસ્થા માટે લખેલા અહેવાલમાં જણાવ્યું, "અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિની સ્થાપના અને યુદ્ધ વિરામ માટે રશિયાએ પહેલ કરી છે"

જોકે, અફઘાનિસ્તાનમાં સ્થાનિકોને આ બેઠકથી ખાસ અપેક્ષા નથી. સ્થાનિકોના મતે રશિયા જ તાલિબાનને હથિયારો અને નાણાકીય સહાયતા પુરી પાડે છે.

અફઘાનિસ્તાનના સાંસદ સાલેહ મોહમ્મદ સાલેહે ટીવી ચેનલ ટોલો ન્યૂઝ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું: "અમેરિકા અને રશિયા બન્ને મહાસત્તા વચ્ચે તણાવ પેદા થયો છે. આ સ્થિતિમાં અફઘાનિસ્તાનમાં ફક્ત અમેરિકાની જ હાજરી હોય તેવું રશિયા ઇચ્છતું નથી."

"આ બેઠક અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિની સ્થાપના માટે યોજાઈ નથી."

શું અપેક્ષા છે?

આ સંમેલન અગાઉ 4 નવેમ્બરે યોજાવાનું હતું. જોકે, બાદમાં તેની તારીખ 9 નવેમ્બર નક્કી થઈ હતી.

અફઘાનિસ્તાનના વરિષ્ઠ પત્રકારોના મતે કાબુલ અને અમેરિકાએ પોતાનું વલણ કડક કર્યું તેથી મજબૂરીમાં રશિયાએ પોતાનું વલણ બદલ્યું છે.

ઑગસ્ટમાં એક નિવેદન જાહેર કરી રશિયાના વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ બેઠકનો હેતુ રશિયા અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે અંતર ઘટાડવાનો છે.

12 દેશોને નિમંત્રણ

આ સંમેલનમાં ભાગ લેવા માટે રશિયાએ 12 દેશોને આમંત્રણ આપ્યું હતું.

આમંત્રિત દેશોની યાદીમાં ભારત, ઇરાન, ચીન, પાકિસ્તાન, તઝાકિસ્તાન, અને તુર્કમેનિસ્તાનનો સમાવેશ થાય છે.

જોકે, કેટલા દેશો સંમેલનમાં ભાગ લીધો તે સ્પષ્ટ થયું નથી.

6 નવેમ્બરે તાલિબાને લેખિત નિવેદન આપી જણાવ્યું હતું કે આ સંમેલનમાં ભાગ લેવા રશિયાએ તેમને આમંત્રણ પાઠવ્યું છે.

તાલિબાનનું એક પ્રતિનિધિમંડળ આ સંમેલનનો હિસ્સો બનશે.

તાલિબાને નિવેદનમાં લખ્યું, "તાલિબાનનું પ્રતિનિધિમંડળ સંમેલનમાં ભાગ લેશે. જોકે, પ્રતિનિધિમંડળ તમામ પક્ષકારો સાથે ચર્ચા નહીં કરે."

"અમારું પ્રતિનિધિમંડળ અફઘાનિસ્તાનમાં અમેરિકાની ઘૂસણખોરી પર ચર્ચા કરશે. આ વિસ્તારની શાંતિ વિશે પણ અમે ચર્ચા કરીશું."

જોકે, તાલિબાને અફઘાનિસ્તાનમાં ઉગ્રવાદી હુમલાઓ બંધ કર્યા નથી. આ વર્ષે તાલિબાને ગાઝી, ફરાહ, કુંદુજ, અને ઉરૂઝગાન પ્રાંતમાં હુમલા...


આ સંશોધન અનુસાર મહિલાના ડાબા હાથની પહેલી અને ત્રીજી આંગળીની લંબાઈ જો અલગ અલગ હોય તો તે લેસ્બિયન હોવાની શક્યતા વધુ હોય છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ 18 ટ્વિન્સની આંગળીઓની લંબાઈ માપી. જેમાં મહિલા-પુરુષનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં એક વ્યક્તિ ગે જ્યારે બીજી વ્યક્તિ સામાન્ય હતી.

તેમાં જોવા મળ્યું કે સરેરાશપણે લેસ્બિયનની પહેલી અને ત્રીજી આંગળીની લંબાઈ સરખી નહોતી.

પણ ખાસ કરીને આ લંબાઈનો તફાવત ડાબા હાથની આંગળીઓમાં જ જોવા મળ્યો.

આવું કદાચ ગર્ભાશયમાં વધારે પડતા ટૅસ્ટોસ્ટેરોનના કારણે થતું હોવું જોઈએ એવું વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે. યુનિવર્સિટી ઑફ એસેક્સના સંશોધકો દ્વારા આ સંશોધન કરાયું હતું.

બન્ને પુરુષ અને મહિલા પૌરુષત્વના હૉર્મોનના સંપર્કમાં આવે છે. જેને ટૅસ્ટોસ્ટેરોન કહેવામાં આવે છે. પરંતુ કેટલાંકમાં આનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળે છે. તેઓ તેના સંપર્કમાં વધુ આવે છે.

યુનિવર્સિટીના મનોવિજ્ઞાન વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. ટ્યુઝડે વૉટ્સ કહે છે,"એક જ માતાની કૂખમાંથી જન્મેલાં બે જોડિયાં અથવા એક જેવી વ્યક્તિમાં 100 ટકા સમાન જનીન હોય છે.''

''તેમ છતાં તેમની જાતીયતા અલગઅલગ હોઈ શકે છે. આથી તેમાં એક અન્ય પરિબળ પણ નિર્ણાયક હોવું જોઈએ.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

"

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હૉર્મોનની શું ભૂમિકા છે?

"અભ્યાસ દર્શાવે છે કે આપણી સેક્સ્યુઆલિટી(જાતીયતા) ગર્ભાશય દ્વારા નક્કી થાય છે અને તે પુરષના હૉર્મોન અથવા આપણું શરીર તેની સાથે કઈ રીતે વર્તે છે તેના પર આધારિત છે.''

''આથી જેમનામાં પુરષ હૉર્મોનનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળે તેઓ બાયસેક્સ્યુઅલ અથવા હૉમોસેક્સ્યુઅલ હોઈ શકે."

"હૉર્મનના સ્તર અને આંગળીઓની લંબાઈ વચ્ચેના સંબંધની વાત કરીએ તો કોઈ વ્યક્તિના હાથની આંગળીઓની લંબાઈ પરથી તેની સેક્સ્યુઆલિટી જાણી શકાય છે."

આ સંશોધન 'આક્રાઇવ્ઝ ઑફ સેક્સ્યુઅલ બિહેવિયર'માં પ્રકાશિત થયું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ સમગ્ર મામલે ભાષાઓના અધિકાર તથા ફેડરલ સિસ્ટમ વિશે લખતા પશ્ચિમ બંગાળના લેખક ગાર્ગા ચેટર્જી સાથે બીબીસીએ વાતચીત કરી.

ભારતમાં 'રાષ્ટ્રવાદ અને ઉપ-રાષ્ટ્રવાદ' વિશે તેમણે કહ્યું કે ખરેખર 'ઉપ-રાષ્ટ્રવાદ' એ ભયનું પરિણામ છે.

ભારતની એકતા અને રાષ્ટ્રવાદને પડકાર બાબતેની ભીતિને પગલે આ શબ્દ વાપરવામાં આવે છે.

તેમણે કહ્યું, ભાષા રાષ્ટ્રનો આધાર હોય છે. મુસ્લિમ રાષ્ટ્રો પણ ભાષાના આધારે વહેંચાઈ ગયા અને આમ ભાષા રાષ્ટ્રવાદનો પાયો છે.

ભારત એકથી વધુ રાષ્ટ્રીયતાનો સમન્વય છે. તમામ રાષ્ટ્રીયતા માટે પરસ્પર તે લાભદાયી છે.

પણ આ લોકોના વિકાસ માટે તેમના નિર્ણયોની સત્તાની તક તમામ રાષ્ટ્રીયતાને જ આપવી જોઈએ.

1947માં આઝાદી પછી ભારતમાં સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ થયું પણ હવે તેમાં બદલાવની જરૂર છે.

તેને કાયદાકીય અને બંધારણીય રીતે બદલવાની જરૂર છે.

એટલે કે કેન્દ્ર પાસેની કેટલીક સત્તાઓ હવે રાજ્ય સરકારોને આપી દેવાનો સમય છે.

કેમ કે કેન્દ્રીય સત્તાની મદદથી સરકાર રાજ્યોની બાબતોમાં દખલગીરી કરે છે.

તેલંગણાના મુખ્યમંત્રી ચન્દ્રશેખર રાવનું પણ આવું જ કહેવું છે. ગત વર્ષે પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી.

"મમતા બેનર્જીએ પણ કહ્યું હતુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં કે સરકાર પાસે માત્ર વિદેશ, રક્ષા અને કાયદા તથા રેલવેમાં નિયંત્રણ હોવું જોઇએ.

વળી તમિલનાડુના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અન્ના દુરાઈ પણ આવું જ કહેતા હતા.

હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાન

હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાનની રીત મામલે તેમને પૂછતા તેમણે કહ્યું કે કેટલાંક સમયથી કેટલાંક લોકો સરકાર આ માર્ગે ચલાવવા માગે છે.

આ વખતે 2019ની લોકસભા ચૂંટણી માત્ર વડાપ્રધાનની પસંદગીની નહીં હોય.

2019 પછીનો સમય ફેડરલ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હોવો જોઈએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેમ કે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કહ્યું છે કે દેશનું 'ફેડરલ સ્ટ્રક્ચર' બદલી ન શકાય. આથી ભારતમાં રાષ્ટ્રીયતાના ફેડરલ સ્ટ્રક્ચરનું ભાવિ ઉજળું છે.

શું બંધારણ આ ફેડરલ સિસ્ટમને સ્વીકારે છે? તેના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે બંધારણને આપણે બે રીતે જોઈએ છીએ એક તે છે તે રીતે અને બીજું તેમાં રહેલી સંભાવનાઓ.

બંધારણમાં ઘણી વખત ફેરફાર કરાયો છે આથી આ મામલે પણ અવકાશ છે.

જો કોઈ બાબત બંધારણની મૂળભૂત વિભાવનાની વિરુદ્ધમાં હોય ફેરફાર ન થઈ શકે.

લોકો રાષ્ટ્રવાદને ભાષા, પ્રદેશ અને ધર્મના આધારે પરિભાષિત કરતા હોય છે. પણ રાષ્ટ્રવાદની તેમની ભાષા વિશે તેમણે કહ્યું, "ભાષા રાષ્ટ્રવાદનો આધાર છે.

વિશ્વમાં પણ આવું જ છે. ભાષાની વાત કરીએ તો ઇજિપ્ત અને સીરિયાને એક કરીને યુએઈની રચના કરવામાં આવી હતી.

આ બન્ને રાષ્ટ્રો મુસ્લિમ રાષ્ટ્રો છે પણ તેમાં રહેતા લોકો વંશની દૃષ્ટિએ આરબ છે.

પણ તેમની ભાષામાં તફાવત હોવાથી તેમનું સહ-અસ્તિત્વ નથી.

પાકિસ્તાન ઇસ્લામ ધર્મ પર રચાયું પણ તેમ છતાં તેને ધર્મ એક રાખી શક્યો નહીં. ધર્મ રાષ્ટ્રવાદ ન સર્જી શકે.

ધર્મ અને ભાષા મામલે રાષ્ટ્રવાદની પરિભાષા વિશે વાત કરતા તેમણે આ મુદ્દે ભારતની વિશેષતા વિશે કહ્યું કે ભારતની વિશેષતા એ છે કે તે વિવિધ મૂલ્યો પર રચાયેલો દેશ છે.

તેમણે કહ્યું,"લોકશાહી અને સમાનતા તેનો પાયો છે. વળી વિવિધ રાષ્ટ્રીયતાઓ વચ્ચે સહકાર પણ વિશેષ બાબત છે.

"આથી દેશમાં રાષ્ટ્રવાદ નહીં પણ માત્ર બંધારણની જરૂર છે."

કેન્દ્રમાં શું છે?

તેમણે ઇતિહાસ અને હિંદી ભાષા વિશે કહ્યું,"જો તમે સીબીએસઈનો ઇતિહાસનો અભ્યાસક્રમ જુઓ તો તેમાં મોટાભાગના પાઠ હિંદી બોલતા લોકો વિશેના છે."

"નાગ અથવા તામિલ સમુદાય સાથે તેને શું સંબંધ છે? જ્યારે હર્ષવર્ધને દક્ષિણ તરફે કૂચ કરી ત્યારે તેની પુલીકેશે હત્યા કરી દીધી અને મુગલોએ પશ્ચિમમાં ચઢાઈ કરી."

આવી રીતે તેનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

આમ મધ્ય-કેન્દ્ર...


આ સમજૂતી હેઠળ બન્ને દેશ 24-25 ફેબ્રુઆરીની મધરાતથી નિયંત્રણ રેખા પર ગોળીબાર બંધ કરશે અને યુદ્ધવિરામ માટે થયેલા પાછલા કરારોનું પાલન કરશે.

સંરક્ષણ મંત્રાલયે 25 ફેબ્રુઆરીએ બહાર પાડવામાં આવેલા સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે "ભારત અને પાકિસ્તાનના ડીજીએમઓએ હોટલાઇન મારફત ચર્ચા કરી હતી. બન્ને પક્ષે નિયંત્રણ રેખા અને બીજાં તમામ સેક્ટર્સ પરની વર્તમાન પરિસ્થિતિની મોકળાશથી અને સૌહાર્દપૂર્ણ માહોલમાં સમીક્ષા કરી હતી."

એ નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે "પારસ્પરિક હિતને ધ્યાનમાં રાખીને અને સીમા પર શાંતિ જાળવી રાખવા માટે બન્ને ડીજીએમઓ એકમેક સાથે, શાંતિ ભંગ થવાની અથવા હિંસા વધવાની શક્યતા હોય તેવા તમામ ગંભીર મુદ્દે મંત્રણા કરશે."

નિવેદનમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે બન્ને પક્ષ તમામ કરાર અને એલઓસી તથા અન્ય તમામ સેક્ટર્સમાં યુદ્ધવિરામનું કડકાઈથી પાલન કરવા બાબતે પણ સહમત છે.

અમેરિકા તથા સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે નિર્ણયને આવકાર્યો

પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડપ્રધાન નવાઝ શરીફ અને ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા યુદ્ધવિરામ બાબતે અમેરિકા તથા સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે ખુશી વ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યક્ત કરી હતી.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની મહાસભાના પ્રમુખ વોલ્કન બોઝકિરે બન્ને દેશ વચ્ચેના યુદ્ધવિરામનું સ્વાગત કર્યું હતું અને કહ્યું હતું કે, મૂળ મુદ્દાઓને ઉકેલવાની તથા શાંતિ જાળવી રાખવાની બન્ને દેશોની પ્રતિબદ્ધતા અન્ય દેશો માટે પણ ઉદાહરણરૂપ છે.

અમેરિકાએ ભારત અને પાકિસ્તાનના આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. અમેરિકાએ આ નિર્ણયને દક્ષિણ એશિયામાં શાંતિ તથા સ્થિરતા માટેનું એક હકારાત્મક પગલું ગણાવ્યો હતો.

કરારથી મંત્રણા માટેનો માર્ગ મોકળો થવાની આશા

2014 બાદ યુદ્ધવિરામ ઉલ્લંધનની ઘટનામાં સતત વધારો થયો છે.

નિવૃત્ત લેફટેનેન્ટ જનરલ વિનોદ ભાટિયા યુદ્ધવિરામને હકારાત્મક પગલું માને છે. ભાટિયા કહે છે, "2003ના યુદ્ધવિરામને નવું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. તેનાથી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધને સુધારવામાં મદદ મળશે."

તેઓ કહે છે, "એ ઉપરાંત બન્ને દેશ વચ્ચેના હોટલાઇન તથા ફ્લેગ મિટિંગ્ઝ જેવા એકમેક પર ભરોસો વધારવાના ઉપાય(સીબીએમ)ની વાત પણ કરવામાં આવી છે. ગોળીબારને કારણે આ બધું અટકી પડ્યું હતું."

ભાટિયા માને છે કે પાકિસ્તાનને આ કરારની વધારે જરૂર હતી, કારણ કે તે અત્યારે પણ ફાઇનાન્સિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સ(એફએફટીએફ)ના ગ્રે લિસ્ટમાં છે. આ કરારથી ભારતને પણ ફાયદો થશે.

વરિષ્ઠ પત્રકાર ગઝાલા વહાબ કહે છે કે આ એક હકારાત્મક પગલું છે.

તેઓ કહે છે, "કોઈ પણ દેશ માટે સતત તણાવમાં રહેવું શક્ય નથી. તણાવના દૌરમાં દ્વિપક્ષીય કરાર અને બિઝનેસ સહિતની દરેક બાબત પર ખરાબ અસર થતી હોય છે. એ દૃષ્ટિએ આ સારી શરૂઆત થઈ છે અને આગળ જતાં પરિસ્થિતિમાં વધુ સુધારો થવાની આશા છે."

બન્ને દેશ વચ્ચે અગાઉ પણ યુદ્ધવિરામના કરાર થયા હતા અને એ લાંબા સમય સુધી અમલી પણ રહ્યા હતા. 2003 પછી લાંબા સમય સુધી સીમા પર શાંતિ રહી છે.

ગઝાલા વહાબ કહે છે, "એ સમય દરમિયાન તો લોકો એલઓસીની પાર જઈને ખેતીવાડી પણ કરતા હતા. આ સંજોગોમાં બન્ને દેશ આ સમજૂતીનું પાલન કરશે તો ભવિષ્યમાં મંત્રણાના દરવાજા પણ ઉઘડશે."

વ્યૂહાત્મક બાબતોના જાણકાર અને વરિષ્ઠ પત્રકાર સૈકત દત્તા કહે છે, "ચીન સાથે ગયા વર્ષથી તણાવ ચાલી રહ્યો છે. એ સંજોગોમાં ભારત સરકાર એવું ઇચ્છતી ન હતી કે ચીન તથા પાકિસ્તાન બન્ને સાથે સીમા સંબંધે તણાવનું વાતાવરણ યથાવત રહે."

એ સંજોગોની દૃષ્ટિએ આ સમજૂતી બરાબર છે, એવું તેઓ માને છે.

સૈકત દત્તા જણાવે છે કે યુદ્ધવિરામના ઉલ્લંઘનની ઘટનાઓમાં 2014 પછી વધારો થયો છે. એ દરમિયાન ઉગ્રવાદી ઘટનાઓ તથા લોકોની...


આ સમજૂતીનો વ્યાપ પ્રમાણમાં ઘણો મર્યાદિત હતો અને પોતાના દેશમાં જે ચીજવસ્તુઓનું ઉત્પાદન થતું હોય તે સામે ખૂબ સસ્તી કિંમતે કોઈ દેશ ડમ્પિંગ કરીને સ્વદેશી ઉત્પાદકોને તોડી નાખવા માગે તો તે સામે પૂરતું રક્ષણ મેળવવાની સત્તા જે તે દેશ પાસે હતી.

આની સરખામણીમાં રિજ્યોનલ કૉમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકૉનૉમિક પાર્ટનરશિપ (RCEP)એ એક મુક્ત વ્યાપાર સમજૂતી છે અને વ્યાપારના સરળીકરણનું કામ કરે છે.

એટલું જ નહીં જે તે દેશના કાયદા બદલવાનું કામ પણ કરે છે.

દા.ત., આપણે ત્યાં ખેડૂતને પૂરતું વળતર મળી રહે તે માટે મિનિમમ સપોર્ટ પ્રાઇસ એટલે કે ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ સરકાર નક્કી કરે એટલે કમસે કમ કિસાનનો માલ આ ભાવથી નીચે તો નહીં જ વેચાતો.

દા.ત., અત્યારે સરકારે ઘઉંના ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ એક ક્વિન્ટલે રૂપિયા 1925 નક્કી કર્યા છે એટલે ખેડૂતને આટલો ભાવ તો મળશે જ.

આમ છતાંય ખેડૂતોને પોષણક્ષમ ભાવ નથી મળતા એટલે ક્યારેક ખેડૂત પોતાનું ઉત્પાદન સડક પર ફેંકી દેવા મજબૂર બને છે.

આપણે ત્યાં બહારથી માલ આવી જાય એટલે કે મુક્ત બજાર (Open Market) તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જે ભાવ હોય તે ભાવે આયાત માટેના કોઈ પણ ટૅક્સ વગર ઘઉં ભારતીય બજારોમાં આવી જાય.

પર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િણામે ખૂબ જ નીચા ભાવે ઘઉં બજારમાં વેચાવા આવે અને ખેડૂત બરબાદ થઈ જાય.

આ પહેલાં WTO આવ્યું જે બહુપક્ષીય સમજૂતી હતી અને એમાં 'કૉન્ટિટિવ રિસ્ટ્રિક્શન' લગાડી શકાતું હતું. બીજું, WTOમાં સબસિડી ના આપી શકાય એવું ન હતું.

સબસિડી જુદાજુદા સ્લૅબ અથવા બોક્સિસમાં આપી શકાય. આ સામે RCEP માત્ર બજાર આધારિત ભાવની વાત કરે છે.

RCEP આવશે તો WTOના માળખામાં જે કાંઈ સબસિડી છે તે ખતમ થઈ જશે. આ કારણથી RCEPનો દેશભરમાં વિરોધ શરૂ થયો છે.

સૌથી મોટો વિરોધ તો આની સામે ખેડૂત વર્ગમાંથી ઊઠ્યો છે. દેશભરના ખેડૂતોએ કહ્યું છે કે જો RCEP લાગુ થશે તો દૂધનો પુરવઠો અટકાવી દેવાશે.

એવું કહેવાય છે કે સરકાર ઉપર જેની વગ છે એવા આરએસએસ (રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ) અને તેની શ્રમિક પાંખ ભારતીય મજદૂર સંઘ પણ આની વિરુદ્ધમાં છે.

પશુપાલન સાથે જોડાયેલી ઘણીબધી મહિલાઓએ દેશના વડા પ્રધાનને પત્ર લખી RCEP રોકવા માટે રજૂઆત કરી છે.

કેન્દ્ર સરકારે પણ RCEP સંબંધે પોતે શું કરવા જઈ રહી છે તે અંગે લોકસભામાં કે અન્ય કોઈ ફોરમમાં કાંઇ જાહેરાત કરી નથી.

આમ, સ્પષ્ટતા અને પૂરતી સમજણના અભાવે ઘણી બધી ગેરસમજો ઊભી થઈ છે અને એક યા બીજા સ્વરૂપે એ હવે બહાર આવવા માંડી છે.

આટલી ચર્ચા પછી આપણા મનમાં પહેલો પ્રશ્ન થવો જોઈએ કે આ રિજ્યોનલ કૉમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકૉનૉમિક પાર્ટનરશિપ એટલે કે RCEP આખરે છે શું?

પ્રથમ તો એ સમજી લઈએ કે આ RCEP એ ક્ષેત્રીય સમજૂતી છે, જે કૉમ્પ્રિહેન્સિવ એટલે કે સર્વસમાવેશક હશે અને ઉત્પાદિત માલસામાન તેમજ સેવાક્ષેત્રમાં લાગુ પડશે.

કૉમ્પ્રિહેન્સિવનો અર્થ એ થાય કે સ્ટીલ અથવા કાપડ કે એવા કોઈ એક ક્ષેત્ર માટે નહીં, પણ ઉત્પાદન કે સેવાના દરેક ક્ષેત્ર માટે આ સમજૂતી લાગુ પડે છે.

આનો અર્થ એ થાય કે WTO કરતાં ઘણી વ્યાપક અસર અને વ્યાપ ધરાવતી આ સમજૂતી છે. આ સમજૂતી ઇકૉનૉમિક કો-ઑપરેશન એટલે કે આર્થિક સહયોગ માટે છે.

સહયોગ કોના વચ્ચે થવાનો છે?

આ સહયોગ આશિયાનના દસ દેશો જેવા કે મ્યાનમાર, લાઓસ, થાઇલેન્ડ, કમ્બોડિયા, બ્રુનેઈ, ફિલિપિન્સ, મલેશિયા, ઇન્ડોનેશિયા, વિયેતનામ અને સિંગાપોર વત્તા ફ્રી-ટ્રેડ ઍગ્રિમેન્ટના ભાગીદાર એવા છ દેશો જેમાં ચીન, ભારત, જાપાન, ઑસ્ટ્રેલિયા, ન્યૂઝીલૅન્ડ અને સાઉથ કોરિયાનો સમાવેશ થાય છે.

આ સોળ દેશો ભેગા મળીને 'મુક્ત વ્યાપાર ઝોન' બનાવે, જ્યાં એકબીજા દેશોના મોટા ભાગના ઉત્પાદનો અને સેવાઓ કોઈ પણ પ્રકારની રોકટોક કે કસ્ટમ ડ્યૂટીના બોજ વગર વેચી શકાય.

આજથી સાત વરસ પહેલાં...


આ સમય પત્રકારત્વનો ભક્તિકાળ છે

બીજી ચૅનલે તેનું નામ જ 'નેશન' રાખી લીધું છે જે કોઈ જીદ્દી બાળકની જેમ બૂમો પાડી પાડીને કહે છેઃ 'નેશન વૉન્ટ્સ ટૂ નો! નેશન વૉન્ટ્સ ટૂ નો!'

વારંવાર કહે છે કે અમારી પાસે અઘરા સવાલ છે. મુશ્કેલમાં મુશ્કેલ સવાલ છે.

છે એવી કોઈ વ્યક્તિ જે આ અઘરા સવાલોના જવાબ આપી શકે?

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ક્યાં છે રાહુલ? ક્યાં છે સોનિયા? ક્યાં છે શશિ! આવીને અમારા મુશ્કેલ સવાલોના જવાબ કેમ નથી આપતા?

ત્રીજી ચૅનલે ખુદને જ પ્રજાસત્તાક રાષ્ટ્ર ઘોષિત કરી દીધું છે.

આ પ્રજાસત્તાક રાષ્ટ્રમાં એક વ્યક્તિ રહે છે જેમનું પૂર્ણ કર્તવ્ય એ છે કે તે દરેક સમયે કોંગ્રેસનાં કપડાં ઉતારતાં અને ફાડતાં રહે.

ચોથી ચૅનલ કહે છે કે સત્ય માત્ર અહીં જ મળે છે અને માપમાં મળે છે-પાંચ, દસ, પચાસ ગ્રામથી માંડીને એક ટન બે ટન સુધીનું સત્ય મળે છે.

દરેક સાઇઝની સત્યની પડીકીઓ અમારી પાસે છે.

મીડિયા અને તેમના પ્રતિનિધિ

મીડિયા ભક્ત અને નેતાઓ તેમના માટે ભગવાન બની ગયા છે

પાંચમી ચૅનલના એન્કર દેશને બચાવવા માટે સ્ટૂડિયોમાં નકલી બુલેટ પ્રુફ જૅકેટ પહેરીને ગર્જના કરે છે.

ખબર નહીં ક્યારે પાકિસ્તાન ગોળી ચલાવી દે અને સી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ધી સ્ટૂડિયોમાં આવીને વાગે.

તેમને વિશ્વાસ છે કે બુલેટ પ્રુફ જૅકેટ તેમને ચોક્કસથી બચાવી લેશે.

આપણા દેશમાં આ જ પ્રકારની ઘણી ચૅનલ્સ છે જે બહાદુરીમાં એકબીજાથી આગળ નીકળી જાય છે.

આવી વીરગાથાના કાળમાં દિવાળી મિલનનો અવસર આવ્યો.

એકથી એક ચડિયાતા વીર બહાદુર પત્રકારો લાઇન લગાવીને ખુરશીઓ પર બેસી ગયા.

હું વિચારતો રહ્યો કે ક્યારે ભાષણનો અંત આવે ને આપણું મીડિયા અને તેના પ્રતિનિધિ પત્રકારો કેટલાક સવાલ કરી શકે.

મુશ્કેલ સવાલ કરનારા ચેનલના રિપોર્ટર્સ તો ચોક્કસ સવાલ કરશે!

પૂછશે કે 'સર, ગઇકાલે જ એક પત્રકારની માત્ર સેક્સ સીડી રાખવાના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

તે કહે છે કે તેને ફસાવાયો છે. તે વિશે તમારા શું વિચાર છે? શું આ જ છે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા? '

ઇમરજન્સીના સમયગાળા દરમ્યાન

મીડિયા આધુનિક કાળથી પલટી મારી ભક્તિકાળમાં પહોંચી ગઈ છે

પરંતુ મુશ્કેલ સવાલ કરનારાએ તો સવાલ કર્યો જ નહીં, બીજા કોઈ પત્રકારે પણ સવાલ ન કર્યો.

એક પત્રકારની ધરપકડ થઈ અને ચૂપ રહ્યા આપણા વીર પત્રકારો.

ઇમરજન્સીના સમયગાળા દરમ્યાન પત્રકારત્વ વિશે અડવાણીએ પણ કહ્યું હતું, 'તેમને માત્ર ઝૂકવાનું કહ્યું પણ તેમણે તો દંડવત કર્યા.'

અત્યારે ન ઇમરજન્સી છે ન બીજુ કંઈ. છતાં અત્યારે બધા જ વીર બહાદુર પત્રકાર દંડવત કરતા જોવા મળી રહ્યા છે.

આ પત્રકારત્વનો ભક્તિકાળ છે. લાગે છે કે પત્રકારો પાસે કલમના બદલે ઘંટડી આવી ગઈ છે.

જેને તેઓ દરેક સમયે વગાડતા રહે છે અને પોતાના ઇષ્ટદેવની આરતી ઊતારતા રહે છે.

કોઈ રામ મંદિર બનાવડાવે છે, કોઈ દેશને અજાણ્યા દુશ્મનથી બચાવે છે, કોઈ પાકિસ્તાનને સલાહ આપે છે, કોઈ રાહુલની મજાક ઉડાવે છે.

કોઈ તાજમહેલ પર જ સવાલ ઉઠાવડાવે છે કે આ તાજમહેલ છે કે તેજો મહાલય?

ભક્તિકાળથી આધુનિક કાળ

પત્રકારો પાસે કલમના બદલે ઘંટી આવી ગઈ છે તેવું જોવા મળી રહ્યું છે

મીડિયાને ન તો મોંઘવારી દેખાય છે, ન બેરોજગારી દેખાય છે, ન અર્થવ્યવસ્થાની દુર્દશા.

કેમ દેખાય? આ તો બધી માયા છે અને 'માયા મહા ઠગિનિ હમ જાની!'

સાચું કહ્યું છે કે સાચા ભક્તોને પોતાના પ્રભુ સિવાય બીજુ કંઈ જ નથી દેખાતું.

ભક્તો એ જ છે જે પોતાના ભગવાન સિવાય અન્ય કોઈની વાત મનમાં ન લાવે અને પોતાના પ્રભુની લીલામાં લીન રહે.

ઊલટફેર પણ કમાલનો છે. હિંદી સાહિત્ય તો ભક્તિકાળથી આધુનિક કાળમાં આવ્યું, પરંતુ મીડિયા આધુનિક કાળથી પલટી મારી ભક્તિકાળમાં પહોંચી ગયું છે.

આ છે નવભારતના નવપત્રકાર. સવારથી 'નવધા...


આ સમયગાળામાં આપણી એકલતા સાહિત્ય દૂર કરી રહ્યું છે. સાહિત્ય આપણને વાસ્તવિક દુનિયાથી દૂર લઈ જઈને રાહત આપે છે. આપણું દોસ્ત બને છે, પણ હાલના સમયગાળામાં રોગચાળા વિશેનાં પુસ્તકોની માગમાં જોરદાર વધારો થયો છે.

રોગચાળાના દૌરની વાસ્તવિકતાની એકદમ નજીક હોય એવી ઘણી નવલકથાઓ છે. એ અગાઉના રોગચાળાની ડાયરી, વાસરિકા, દૈનિક નોંધ જેવી છે.

ભૂતકાળમાં રોગચાળાની ભયાનક આફતમાંથી લોકો કઈ રીતે ઊગર્યા હતા તેની કથા એ નવલકથાઓ આપણે જણાવે છે.

બ્રિટિશ લેખક ડેનિયલ ડેફોએ 1722માં એક પુસ્તક લખ્યું હતું. તેનું નામ હતું : 'ધ જર્નલ ઑફ ધ પ્લેગ યર'.

બ્રિટનની રાજધાની લંડનમાં 1665માં ફેલાયેલા પ્લેગના રોગચાળાનું વિગતવાર આલેખન ડેનિયલે એ પુસ્તકમાં કર્યું છે.

એ ભયાનક ચિત્રણ એ સમયની દરેક ઘટનાના હિસાબકિતાબ જેવું છે અને એમાંનું ઘણું આપણા સમયના કોરોના વાઇરસના પ્રકોપના દૌર જેવું જ છે.

ડેનિયલ ડેફોના પુસ્તકની શરૂઆત સપ્ટેમ્બર-1664થી થાય છે. એ સમયે અફવા ફેલાય છે કે સમગ્ર હોલૅન્ડમાં પ્લેગનો રોગચાળો ફેલાયો છે.

ત્રણ મહિના પછી એટલે ડિસેમ્બર-1664માં લંડનમાં પહેલાં શંકાસ્પદ મોતના સમાચાર આવે છે. વસંત ઋતુના આગમન સુધીમાં લંડનના તમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામ ચર્ચ પર લોકોનાં મોતની નોટિસોમાં મોટો વધારો થાય છે.

જુલાઈ-1665 આવતા સુધીમાં લંડનમાં નવા નિયમો અમલી બને છે. એ ઘટનાનાં લગભગ 400 વર્ષ પછી આજે લૉકડાઉનના નામે લાદવામાં આવેલા નિયમો જેવા જ એ નિયમો હતા.

ડેનિયલ ડેફો

એ સમયે લંડનમાં તમામ જાહેર કાર્યક્રમો, બારમાં શરાબપાન, હોટલોમાં ખાણીપીણી અને ધર્મશાળાઓમાં લોકોના એકઠા થવા પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો. અખાડાઓ અને સ્ટેડિયમો પણ બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં હતાં.

ડેનિયલ ડેફો લખે છે, "લંડનવાસીઓ માટે સૌથી ઘાતક વાત એ હતી કે અનેક લોકો બેદરકારી છોડતા ન હતા. ઘરમાં રહેવું જરૂરી હતું ત્યારે તેઓ શેરીઓમાં ફરતા હતા. માલસામાન ખરીદવા માટે ભીડ કરતા હતા."

"જોકે, નિયમોનું ચુસ્તીપૂર્વક પાલન કરીને ઘરમાં રહેતા હોય એવા લોકો પણ હતા."

ઑગસ્ટ મહિનો આવતા સુધીમાં "પ્લેગે બહુ ઘાતકી સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું હતું. એ રોગચાળો સંખ્યાબંધ પરિવારો અને આખેઆખા વિસ્તારોને ભરખી ગયો હતો,"

ડેનિયલ ડેફો આગળ લખે છે, "ડિસેમ્બર-1665 સુધીમાં રોગચાળાનો પ્રકોપ ઓછો થયો હતો. હવે હવા સાફ અને ઠંડી હતી. જે લોકો બીમાર પડ્યા હતા એ પૈકીના ઘણા સાજા થઈ ગયા હતા."

"શહેરનું સ્વાસ્થ્ય પણ સુધરવા લાગ્યું હતું. શહેરની છેલ્લી ગલી પણ રોગચાળાથી મુક્ત થઈ ગઈ ત્યારે લંડનવાસીઓએ રસ્તા પર નીકળીને ભગવાનનો આભાર માન્યો હતો."

400 વર્ષ પહેલાંના રોગચાળા વખતના માહોલ અને આજના માહોલ વચ્ચે ઘણું સામ્ય છે એ દેખીતું છે. આજે પણ લગભગ એવો જ માહોલ છે, તણાવ વધ્યો છે.

આલ્બર્ટ કામુની 'ધ પ્લેગ'

આલ્બર્ટ કામૂ

ડેનિયલ ડેફોની માફક આલ્બર્ટ કામુએ પણ રોગચાળાનું વર્ણન અત્યંત સ્વાભાવિક શૈલીમાં કર્યું છે.

કામુએ તેમના પુસ્તક 'ધ પ્લેગ'માં અલ્જીરિયાના ઓરાં શહેરમાં ફેલાયેલા પ્લેગના રોગચાળાનું વર્ણન કર્યું છે. 19મી સદીમાં ફેલાયેલા પ્લેગને કારણે ઓરાં શહેર વેરાન થઈ ગયું હતું.

એ સમયના કામુએ કરેલા વર્ણનમાં આજના સમયની ઝલક જોઈ શકાય છે. સૌપ્રથમ તો સ્થાનિક નેતાઓ એ રોગચાળાના અસ્તિત્વનો જ ઇનકાર કરતા રહે છે ત્યારે કામુ લખે છે, "શહેરની ગલીઓમાં સંખ્યાબંધ મરેલા ઉંદરડાઓ પડ્યા હતા."

તેમની નવલકથામાં એક અખબારના કોલમલેખક સવાલ કરે છે કે "ઉંદરડાઓ માણસો માટે કેટલા જોખમી છે તેની આપણા શહેરના માલિકોને ખબર નથી?"

આ પુસ્તકનું એક પાત્ર ડૉ. બર્નાર્ડ આરોગ્ય કર્મચારીઓની બહાદુરી વિશે કહે છે કે "મોત કઈ ઘડીએ મારી રાહ જોઈ રહ્યું હતું અને આખરે શું થશે એ હું જાણતો નથી. હાલ તો હું એટલું જ...


આ સમયે શ્રીલંકા ફરવા માટે જનારા ગુજરાતી પ્રવાસીઓની શું સ્થિતિ છે? નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે, ગુજરાતમાંથી ઘણી ટ્રાવેલ કંપનીઓ મારફતે રાજ્યમાંથી શ્રીલંકા ફરવા જવાનું ચલણ છે.

શ્રીલંકામાં 2011માં કટોકટી હટાવી લેવાઈ હતી. જે બાદ પ્રથમ વખત કટોકટી જાહેર કરવામાં આવી છે.

4 માર્ચે અહીંના કેન્ડી જિલ્લામાં બનેલા હિંસક બનાવને પગલે કેટલીય મસ્જિદોને આગ લગાડવામાં આવી હતી.

એ પછી રાષ્ટ્રપતિ મૈત્રીપાલા સીરીસેનાએ છ માર્ચે દસ દિવસ માટે કટોકટીની જાહેરાત કરી હતી.

સિંહાલી બૌદ્ધો અને મુસ્લિમ સમુદાય વચ્ચે હિંસક અથડામણ બાદ મધ્ય શ્રીલંકાના આ જિલ્લામાં કર્ફ્યૂ લગાવી દેવામાં આવ્યો હતો.

એમ છતાં સ્થિતિ નિયંત્રણમાં ના આવતાં સાત માર્ચે ફરીથી કર્ફ્યૂ લાદવામાં આવ્યો હતો.

આ ઉપરાંત કેટલીય સોશિયલ વૅબસાઇટ્સ અને ફોન મેસેજિંગ સેવાઓ પર પણ પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો હતો.

ગુજરાતી પ્રવાસીઓને અસર?

ચારેય બાજુ દરિયાથી ઘેરાયેલા અને ભારત સાથે સાંસ્કૃતિક રીતે જોડાયેલા શ્રીલંકામાં પ્રવાસન એક મોટો ઉદ્યોગ છે.

'અફૉર્ડેબલ બજેટ'માં વિદેશ ફરવા જવા માગતા ગુજરાતીઓમાં શ્રીલંકાનું ખાસ્સું એવું આકર્ષણ છે ત્યારે જાહેર કરાયેલી આ કટોકટીની ફરવા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જનારા ગુજરાતીઓ શું અસર થશે?

તે વિશે વાત કરતા અમદાવાદની અક્ષર ટ્રાવૅલ્સ સાથે જોડાયેલા સુહાગ મોદી જણાવે છે, ''શ્રીલંકા ફરવા જનારા ગુજરાતીઓમાં કટોકટીની ખાસ અસર નથી નોંધાઈ.''

''એક તો આ કટોકટી દસ દિવસ પૂરતી જ છે. બીજું સમગ્ર શ્રીલંકામાં તેની અસર નથી.''

ફ્લેમિંગો ટ્રાવૅલ્સ સાથે જોડાયેલાં રત્નાંએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે શ્રીલંકાની કટોકટી પ્રવાસીઓ માટે જોખમી ના જણાતી હોવા છતાં આવી ઘટનાઓની માનસિક અસર થતી હોય છે.

આ અઠવાડિયે જ તેમની ઍજન્સી દ્વારા શ્રીલંકા ફરવા ગયેલા 8થી 10 પરિવારો સહીસલામત પરત આવી ગયા છે. તેમને શ્રીલંકામાં કોઈ ખાસ મુશ્કેલી નહોતી નડી.

સુહાગ મોદી કહે છે, ''આ સીઝન દરમિયાન એક ટ્રાવૅલ ઍજન્સી ચારેક હજાર જેટલા ગુજરાતી પ્રવાસીઓને શ્રીલંકા મોકલે છે. ગુજરાતમાં આવી કેટલીય ટ્રાવૅલ એજન્સીઝ કાર્યરત છે.''

કટોકટી પાછળ જવાબદાર પરિબળ

ગત સપ્તાહે મુસ્લિમ ટોળાના હુમલામાં એક બૌદ્ધ વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું હતું. એ પછી કેન્ડી જિલ્લામાં હિંસા ફાટી નીકળી હતી.

આ ઘટનાને પગલે સિંહાલી બૌદ્ધ સમુદાયે મુસ્લિમોના ઘરો અને દુકાનો પર હુમલા કયા હતા.

તેને પગલે જિલ્લાના કેટલાક વિસ્તારમાં સ્થિતિની ગંભીરતા જોતાં સરકારી સ્કૂલ બંધ કરી દેવાઈ છે અને અધિક સૈનિકોની તહેનાત કરવાની ફરજ પડી છે.

મહત્વપૂર્ણ છે કે શ્રીલંકાની બે કરોડ દસ લાખની વસ્તીમાં 10 ટકા મુસલમાનો છે.

હિંસાનું મૂળ કારણ

દક્ષિણ એશિયાની બાબતોના જાણકાર પ્રૉફેસર એસડી મુની જણાવે છે, ''શ્રીલંકામાં મુસ્લિમો માત્ર મુસ્લિમ નથી પણ તેઓ તામિલ બોલનારા મુસ્લિમ છે અને તામિલો સાથે સિંહાલીઓનો વિવાદ જગજાહેર છે.

હકીકત એ છે કે તામિલ બોલનારા મુસ્લિમો ક્યારેય અલગ તામિલરાષ્ટ્ર માટે લડનારા એલટીટીઈના સાથે નથી રહ્યા.''

છતાં અહીં મુસ્લિમોને તામિલો સાથે જોવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત રોહિંગ્યા મુસ્લિમોની શ્રીલંકામાં હાજરી પણ વિવાદનું કારણ બની છે. કેટલાક બૌદ્ધ રાષ્ટ્રવાદીઓ તેમને અપાયેલા શરણનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.

આ બધા વચ્ચે ક્રિકેટર માહેલા જયાવર્ધને ટ્વીટ કરીને ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેમણે લખ્યું, ''હું હિંસાની ભારે નિંદા કરું છું. પીડિતોને જાતિ, ધર્મ અને માન્યતાને ધ્યાનમાં લીધા વગર ન્યાય મળવો જોઈએ.

25 વર્ષ સુધી ચાલેલા ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન મારો ઉછેર થયો છે. હું નથી ઇચ્છતો કે આગામી પેઢી આવો માહોલ જુએ.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે સરકાર પોતાની કંપનીઓનું ખાનગીકરણ અને વિનિવેશ કરીને પૈસા એકઠા કરે છે.

મોદી સરકારની કૅબિનેટે 5 કંપનીઓમાં વિનિવેશને મંજૂરી આપી દીધી છે.

આ પહેલાં નીતિ આયોગના ઉપાધ્યક્ષ રાજીવ કુમારે ઑગસ્ટમાં બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે વિનિવેશ કે વેચાણ માટે કેન્દ્ર સરકારને 46 કંપનીઓની યાદી આપવામાં આવી છે અને કૅબિનેટે તેમાંથી 24ના વિનિવેશને મંજૂરી આપી દીધી છે.

સરકારનું લક્ષ્ય છે કે ચાલુ વર્ષે આવું કરીને તે 1.05 લાખ કરોડની કમાણી કરશે.

વિનિવેશ અને ખાનગીકરણ શું છે?

ખાનગીકરણ અને વિનિવેશને ઘણી વખત એક સરખાં ગણી લેવામાં આવે છે. જોકે, ખાનગીકરણ અલગ છે. તેમાં સરકાર પોતાની કંપનીમાં 51 ટકા અથવા તેથી વધુ હિસ્સો કોઈ કંપનીને વેચી દે છે. તેના કારણે કંપનીનું સંચાલન સરકારના હાથમાંથી ખરીદનારના હાથમાં જતું રહે છે.

જ્યારે વિનિવેશમાં સરકાર પોતાની કંપનીમાંથી કેટલોક ભાગ ખાનગી કંપનીને અથવા અન્ય કોઈ સરકારી કંપનીને વેચી દે છે.

સરકાર ત્રણ રીતે પૈસા એકઠાં કરવાની કોશિશ કરી રહી છે- વિનિવેશ, ખાનગીકરણ અને સરકારી સંપત્તિઓનું વેંચાણ.

આ ખાનગીકરણ અને વિનિવેશ એવા માહોલમાં થઈ રહ્યાં છે કે જ્યારે દેશમાં બેરોજગારી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એક મોટું સંકટ બની ગઈ છે.

દેશમાં મૂડીની ઘણી અછત છે. સ્વદેશી કંપનીઓ પાસે મૂડી નથી. તેમાંથી મોટા ભાગની કંપનીઓ પર દેવું છે. બૅંકોની સ્થિતી પણ સારી નથી.

વિનિવેશ બાબતે એવી દલીલ એવી પણ છે કે સરકારી કંપનીઓમાં કામકાજની રીતમાં પરિવર્તન આવશે અને ખાનગીકરણ થવાથી જે પૈસા આવશે તેને બહેતર સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં વાપરી શકાશે.

પરંતુ શું એ ખરા અર્થમાં વિનિવેશ છે?

5 જુલાઈએ બજેટ રજૂ કરતાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પબ્લિક સૅક્ટર અંડરટૅકિંગ(પીએસયૂ)માં સરકારનું રોકાણ 51 ટકાથી ઓછું કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

તેનો સરળ શબ્દોમાં એ અર્થ થયો કે જો 51 ટકાથી ઓછા શૅર હશે તો સરકારની માલિકી ખતમ.

પરંતુ એ જ જાહેરાતમાં એ વાત પણ હતી કે સરકાર માત્ર હાલની સ્થિતિ બદલવા માગે છે, જે હાલ સરકારની 51 ટકા ડાયરેક્ટ હોલ્ડિંગની છે. તેને બદલીને ડાયરેક્ટ કે ઇનડાયરેક્ટ સરકારી હોલ્ડિંગ કરવા માગે છે.

એક ઉદાહરણ ઇન્ડિયન ઑઇલ કૉર્પોરેશન લિમિટેડનું લઈએ. તેમાં સરકારનું 51.5% ડાયરેક્ટ હોલ્ડિંગ છે. તે ઉપરાંત જીવન વીમા નિગમ (એલઆઈસી)ના 6.5ટકા શૅર પણ તેમાં છે, જે સંપૂર્ણ રીતે સરકારી કંપની છે.

તેનો અર્થ એવો થાય કે આઈઓસીએલમાં સરકારનું ઇનડાયરેક્ટ હોલ્ડિંગ પણ છે.

તો જો સરકાર આઈઓસીએલમાંથી પોતાનું ડાયરેક્ટ સરકારી હોલ્ડિંગ ઓછું કરે તો ઇનડાયરેક્ટ સરકારી હોલ્ડિંગના કારણે નિર્ણયો લેવાની સત્તા તો સરકારના હાથમાં જ રહેશે.  તો પછી આ પાછળનો  હેતુ શો હોઈ શકે?

હેતુ તો એવો હતો કે કોઈ નવું રોકાણકાર મળે અને આ સંસ્થાને બદલીને વિકાસની વાટે લઈ જવાય. પણ આમાં ક્યાંકને ક્યાંક સરકારી હસ્ક્ષેપ તો રહેશે જ.

આર્થિક અને વ્યવસાયિક જગતના એક મોટા વર્ગનું માનવું છે કે છેલ્લાં ત્રીસેક વર્ષમાં જે રીતે સરકારી કંપનીઓ વેચવામાં આવી છે તે વિનિવેશ છે જ નહીં, પરંતુ એક સરકારી કંપનીના શૅર બીજી સરકારી કંપનીએ ખરીદ્યા છે.

તેનાથી સરકારનું બજેટનું નુકસાન તો ઓછું થશે પરંતુ તેનાથી કંપનીના શૅર-હોલ્ડિંગમાં બહુ ફરક નથી આવે કે કંપનીના કામ-કાજમાં પણ કોઈ ફરક નહીં પડે.

વિનિવેશનો ડર કેમ ?

વિનિવેશની આ પ્રક્રિયા પણ અર્થવ્યવસ્થાની જેમ ધીમે ચાલે છે. મોદી સરકારનું વિનિવેશનું લક્ષ્ય માત્ર 16% પૂરું થયું છે. લક્ષ્યના 1.05 લાખ કરોડમાંથી લગભગ 17,365 કરોડ રૂપિયા એકઠા થઈ ચૂક્યા છે.

ઍર ઇન્ડિયાને વેચવા માટે પણ રોકાણકારની શોધ ચાલી રહી છે. તેમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે કારણ કે પહેલાં સરકાર તેમાં 24% હોલ્ડિંગ રાખવા માગતી હતી પરંતુ હવે...


આ સમાચાર લખાઈ રહ્યા છે, ત્યાં સુધીમાં મૃતકોની સંખ્યા 3583 થઈ ગઈ છે. સાથે જ સરકાર અનુસાર, કોરોના વાઇરસના 48,534 દર્દીઓ સાજા થઈ ગયા છે.

છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત દર્દીઓની સંખ્યામાં 6,088 આંકનો વધારો થયો અને 148 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

પરંતુ જો એક પત્રકાર જાણવા ઇચ્છે કે આ 132 લોકોમાં કેટલા લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત હતા તો કદાચ તેનો જવાબ મેળવવો મુશ્કેલ હશે, કેમ કે કોરોના વાઇરસ અંગે માહિતી આપતી પ્રતિદિનની પત્રકારપરિષદ સરકારે બંધ કરી દીધી છે.

આ એ સમયે છે કે જ્યારે લગભગ બે મહિના પછી લૉકડાઉન ખૂલવાનું શરૂ થયું છે. ઓછી સંખ્યામાં પણ લોકોએ ઑફિસ જવાનું શરૂ કર્યું છે.

આથી લોકોનાં મનમાં ઘણા સવાલ ઊઠી રહ્યા છે કે સરકાર કેવી રીતે ટેસ્ટિંગ કરે છે, કેટલા લોકો સાજા થયા છે, સાજા થવું એટલું શું, કેટલા દર્દીઓ વૅન્ટિલેટર પર છે, મૃતકોની સંખ્યાને લઈને અલગઅલગ સમાચાર કેમ આવે છે અને સંક્રમણ વધ્યું છે કે ઘટ્યું છે.

આવા સવાલોની યાદી લાંબી છે, પરંતુ એક સવાલ એ પણ છે કે સરકાર સવાલના જવાબ આપવાથી કેમ ખચકાતી જોવા મળી છે.

સરકારે સાંભળ્યું ઓછું, બોલ્યું વધુ?

વિશ્વભરમાં કોરોના વા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઇરસ સાથે જોડાયેલી માહિતી માટે વિભિન્ન દેશોના વડા પ્રધાન કે રાષ્ટ્રપતિ પત્રકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે.

પરંતુ ભારતમાં ગત બે મહિનાથી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહે એક પણ પત્રકારપરિષદ ભરી નથી.

સામાન્ય રીતે વ્યવસાયે ડૉક્ટર રહી ચૂકેલા સ્વાસ્થ્યમંત્રી ડૉ. હર્ષવર્ધન સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી પ્રેસ-વાર્તામાં સામેલ થાય છે.

જોકે કોરાના વાઇરસ મામલે તેઓ પણ સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયની રોજિંદી બ્રીફિંગમાં સામેલ થયા નથી.

આ બધાં સાર્વજનિક પદો પર બેઠેલા લોકોની ગેરહાજરીમાં સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ લવ અગ્રવાલ 50થી વધુ વાર પત્રકારપરિષદમાં સામેલ થઈ ચૂક્યા છે.

કોરોના લૉકડાઉનમાં કેવી છે સેક્સવર્કરોની સ્થિતિ?

કેટલાક દિવસો પહેલાં 11 મેના રોજ આ સિલસિલો પણ રોકાઈ ગયો અને પત્રકારપરિષદ બંધ થઈ ગઈ.

ગત બુધવારે લવ અગ્રવાલ છેલ્લી વાર કોરોના વાઇરસ મામલે સામે આવ્યા, પરંતુ આ પત્રકારપરિષદમાં કોરોના વાઇરસના મુદ્દાને 15 મિનિટથી વધુ સમય ન મળ્યો.

હાલના સમયમાં કોરોના વાઇરસ સાથે જોડાયેલી સત્તાવાર માહિતી સરકારી વેબસાઇટો અને સત્તાધાર ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી મળી શકે છે.

આવામાં એ સવાલ ઊઠે છે કે શું આ એ સમય હતો જ્યારે પત્રકારો પોતાના સવાલના જવાબ શોધવા માટે લવ અગ્રવાલ અને પુણ્ય સલિલા શ્રીવાસ્તવએ માનસિક કસરત કરવી જોઈતી હતી.

કેટલાક પત્રકારોએ તો ત્યાં સુધી કહ્યું કે જો સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયને સવાલોના જવાબ નથી આપવા તો લૉકડાઉનમાં પત્રકારોને પત્રકારપરિષદમાં આવવાનું આમંત્રણ કેમ આપવામાં આવે છે.

વિવાદોનો જન્મ

લવ અગ્રવાલના નેતૃત્વમા થનારી આ પત્રકારપરિષદમાં કથિત રીતે કેટલાક પત્રકારોને સામેલ થવાથી રોકી દીધા ત્યારે વિવાદ થયો હતો.

સોશિયલ મીડિયામાં કેટલાક પત્રકારોએ તેને લઈને વિરોધ પણ કર્યો હતો. બાદમાં પત્રકારોએ સવાલોના જવાબ નહીં મળતા હોવાની વાત સોશિયલ મીડિયામાં મૂકી હતી.

ઘણા પત્રકારોએ લખ્યું કે પત્રકારપરિષદમાં સવાલ પૂછવાનો મોકો નથી મળતો.

આ દરમિયાન આઈસીએમઆર તરફથી આંકડા જાહેર કરવાનું બંધ થઈ ગયું.

ત્યાર પછી એક એવો સમય પણ આવ્યો કે સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયની પ્રેસ-કૉન્ફરન્સમાં આઈસીએમઆરના વૈજ્ઞાનિકો દેખાતા બંધ થઈ ગયા. 24 એપ્રિલે પહેલી વાર આઈસીએમઆરના અધિકારીઓ પત્રકારપરિષદમાં સામેલ થયા નહોતા.

એક તરફ અફવાનું બજાર ગરમ છે અને એવા સમયે આઈસીએમઆરના સંક્રમણ રોગના વિશેષજ્ઞ અધિકારીઓ પત્રકારપરિષદમાં સામેલ ન થતાં વિરોધ થયો છે.

સોશિયલ મીડિયામાં જાહેર સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલા...


આ સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે ત્રિરંગાને સલામી આપી અને વીરતા પુરસ્કાર એનાયત કર્યા હતા.

તેમણે વાયુસેનાના ગરુડ કમાન્ડો જ્યોતિ પ્રકાશ નિરાલાને મરણોપરાંત અશોક ચક્રથી સન્માનિત કર્યા હતા.

આ સન્માન શાંતિના સમયે અપાતું દેશનું સૌથી મોટું સૈન્ય સન્માન છે.

ત્યારબાદ પરેડની શરૂઆત થઈ કે જેમાં રાષ્ટ્રપતિ ગોવિંદે ત્રણેય સેનાની સલામી લીધી હતી.

પરેડનું નેતૃત્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ અસિત મિસ્ત્રીએ કર્યું હતું, જ્યારે તેના ઉપ કમાન્ડર રાજપાલ પુનિયા હતા.

તેમની પાછળ પરમવીર ચક્ર અને અશોક ચક્રથી સન્માનિત સૈનિક અને તેમની પાછળ આસિયાન દેશોની ટીમ આવી.

આ દરમિયાન ભારતે પોતાની સૈન્ય શક્તિનું પ્રદર્શન કર્યું. તેમાં 90 ભીષ્મ ટેંક, BMP બે બ્રહ્મોસ મિસાઇલ પ્રણાલી, સ્વદેશી રડાર સ્વાથિ, BLT ટેંક 72, બૉલવે મશીન પિકાટે, આકાશ હથિયાર પ્રણાલી વગેરેને પ્રદર્શિત કરાયા.

61મી કૈવલરી, પંજાબ રેજિમેન્ટ, મરાઠા લાઇટ ઇન્ફેન્ટ્રી, ડોગરા રેજિમેન્ટ, લદ્દાખ સ્કાઉટ્સ, રેજિમેન્ટ ઑફ આર્ટિલરી અને 123 ઇન્ફેન્ટ્રી બટાલિયન, અર્ધસૈનિક બળની સાથે સાથે ઊંટ, ભારતીય તટ રક્ષક, સશસ્ત્ર સીમા બળ, ઇન્ડો તિબેટીયન સીમા પોલીસ, દિલ્હી પોલીસ, રાષ્ટ્રીય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કેડેટ કોર અને રાષ્ટ્રીય સેવા યોજનાના દળ પણ પરેડમાં સામેલ થયા હતા.

પરેડમાં દેશની બહુરંગી સંસ્કૃતિની ઝાંખીઓ પણ રજૂ કરવામાં આવી હતી. રાજ્યો અને મંત્રાલયો સહિત 23 ઝાંખીઓએ રાજપથનની શાનમાં વધારો કર્યો હતો.

BSFનાં મહિલા જવાનોએ બાઇક પર પોતાનાં કરતબ બતાવ્યાં હતાં.

10 દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ મુખ્ય અતિથિ

પહેલી વખત ગણતંત્ર દિવસના સમારોહમાં એક કરતા વધારે દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.

આસિયાન દેશો થાઇલેન્ડ, વિયેતનામ, ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, ફિલિપીન્ઝ, સિંગાપોર, મ્યાન્માર, કમ્બોડિયા, લાઓસ અને બ્રુનાઈના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ ગણતંત્ર દિવસના સમારોહ દરમિયાન વિદેશી મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહ્યા.

સમારોહ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, લાલકૃષ્ણ અડવાણી, ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહ, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી સહિત મોટા નેતાઓ હાજર રહ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ સમિતિએ જ ચૂંટણી યોજવા માટે પરિસ્થિતિ અનુકૂળ હોવાનું ગ્રીન સિગ્નલ આપી દીધા બાદ ચૂંટણીની તારીખો નક્કી કરી પરંતુ વર્ષો સુધી બીસીસીઆઈનું સંચાલન કરી રહેલા લોકોએ તમામને માત આપી દીધી.

પંચની ભલામણોનો અમલ પણ કર્યો એટલે બધું  નિયમ મુજબ જ થયું પરંતુ ધાર્યું હતું તેમ જ કરવામાં આવ્યું.

એક સમયે એમ લાગતું હતું કે આ વખતે અપેક્ષા કરતાં વિપરીત પરિણામ આવશે પણ પરિણામની જરૂર જ રહી નહીં કેમ કે 23મી ઑક્ટોબરે ચૂંટણી હાથ ધરાય તે પહેલાં તો પરિણામ આવી ગયાં.

ચૂંટણી માટે પ્રમુખ કે સેક્રેટરી માટે ઉમેદવારી જ આવી નહીં. માત્ર એક જ ઉમેદવારી આવી અને તેની બિનહરીફ ચૂંટણી થઈ ગઈ.

પ્રમુખપદે સૌરવ ગાંગુલી અને સેક્રેટરી તરીકે જય શાહની વરણી થઈ ગઈ. આ ઉપરાંત ટ્રેઝરર તરીકે અરુણ ધુમાલની વરણી થઈ.

મજાની વાત તો એ રહી કે આમાં લોઢા પંચની ભલામણોનો અમલ થયો પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટ અને પંચ જે ઇચ્છતું હતું તેવા સુધારા થયા નહીં અથવા તો કેટલા સુધારા થયા તે આવનારો સમય જ દર્શાવશે.

લોઢા સમિતિની રચના અને ભલામણ

બીસીસીઆઈના વહીવટકર્તાઓની સમિતિના વડા વિનોદ રાય

ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ક્રિકેટના સંચાલનમાં ગેરરીતિ ચાલી રહી હતી તેવા વારંવારના આક્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષેપ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે લોઢા સમિતિની રચના કરી અને તેણે ભારતીય ક્રિકેટની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાની સમીક્ષા કરીને કેટલીક ભલામણો કરી હતી.

આ ભલામણોના અમલીકરણ માટે સુપ્રીમ કોર્ટે જ એક સંચાલન સમિતિ રચી જે કમિટી ઑફ ઍડમિનિસ્ટ્રેશન (COA) તરીકે ઓળખાય છે.

આ સમિતિએ છેલ્લાં બે વર્ષમાં તમામ વહીવટી બાબતોને સુધારવા માટે ધરખમ પગલાં ભર્યાં અને અંતે હવે 23મીએ બીસીસીઆઈના હોદ્દેદારોની ચૂંટણી હાથ ધરાઈ છે.

પંચની ભલામણો મુજબ તો 70 વર્ષથી વધુ વય ધરાવતી વ્યક્તિ, રાજકારણમાં હોય તેવી વ્યક્તિ કે છ વર્ષ સળંગ હોદ્દો સંભાળી ચૂક્યા હોય તેવા હોદ્દેદારો ફરીથી બોર્ડ કે સ્ટેટ ઍસોસિયેશનના હોદ્દેદાર બની શકે નહીં અને આ ધોરણોને ધ્યાનમાં રાખીને જ આ વખતે ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે.

બોર્ડના નવા હોદ્દેદાર કોણ બનશે, નવા પ્રમુખ કોણ હશે કે સેક્રેટરી કોણ બની શકે છે તે અંગે ચર્ચા અને અટકળો શરૂ થઈ ગઈ છે પરંતુ તેમ છતાં સત્તાવાર રીતે તો ચૂંટણીને દિવસે જ ખ્યાલ આવશે. આમ છતાં સૌરવ ગાંગુલીના નામની જોરશોરથી ચર્ચા ચાલી રહી હતી.

બંગાળ ક્રિકેટ ઍસોસિયેશનના પ્રમુખ તરીકે ફરજ બજાવી ચૂકેલા અને ભારતના સૌથી સફળ સુકાની પૈકીના એક સૌરવ ગાંગુલી પાસેથી ઘણી અપેક્ષા રખાય છે.

તેઓ આ મોટી જવાબદારી સંભાળીને ભારતીય ક્રિકેટને નવી દિશાનું સિંચન કરી શકે છે. બોર્ડના ભૂતપૂર્વ હોદ્દેદારો કે જેઓ હવે બોર્ડમાં રહેવા માટે એક યા બીજા કારણોસર ગેરલાયક ઠર્યા છે તેઓ પોતાના સગાસંબંધીઓને આ હોદ્દો આપીને પાછલે બારણે શાસન કરવા માગતા હોય તેવી પ્રબળ શક્યતા હતી.

તાજેતરમાં યોજાયેલી સ્ટેટ ઍસોસિયેશનની ચૂંટણીમાં આમ જ બન્યું હતું.

સુપ્રીમ કોર્ટે દરમિયાનગીરી કરી અને લોઢા પંચની ભલામણોનો અમલ ફરજિયાત બનાવ્યો તે અગાઉ દાયકાઓ સુધી બીસીસીઆઈ કે સ્ટેટ ઍસોસિયેશન પર શાસન જમાવીને બેઠેલા ઘણા વગદાર હોદ્દેદારોએ હવે પોતાના પરિવારજનોને સામેલ કરી દીધા છે અને એક રીતે પ્રૉક્સી હોદ્દા લઈ લીધા છે.

આ ચૂંટણી મહત્ત્વની કેમ છે?

ચૂંટણીમાં ઉમેદવારી નોંધાવતી વખતે સૌરવ ગાંગુલી(ડાબેથી પહેલાં) બીસીસીઆઈની ઑફિસની બહાર

ભારતમાં ક્રિકેટ સૌથી લોકપ્રિય રમત છે. પ્રજા સાથે સીધી સંકળાયેલી રમત છે અને તેનું સંચાલન કરવું કે તેના અંગેના નિર્ણયો લેવાથી પ્રજામાં આસાનીથી લોકપ્રિય બની જવાય છે.

આ ઉપરાંત પણ ઘણાં કારણો છે. જેમ કે મૅચનું આયોજન કરવાથી સ્થાનિક સત્તાવાળાઓના સંપર્કો, સરકારી કે અન્ય એજન્સીઓના સંપર્કો, મબલખ નાણાંનું સંચાલન કરવું, અબજોનું બૅન્ક બૅલેન્સ ધરાવતી...


આ સરવેમાં એવું પણ બહાર આવ્યું કે મહિલાઓને નોકરાણી બનાવવામાં ભારત સૌથી આગળ પડતો દેશ છે.

આ સરવે થોમસન રોયટર્સ ફાઉન્ડેશન તરફથી મહિલાઓના મુદ્દે કામ કરતી 550 મહિલા નિષ્ણાંતોની મદદથી કરવામાં આવ્યો હતો.

સરવેમાં બહાર આવ્યું કે ભારત મહિલા સુરક્ષા મામલે યુદ્ધગ્રસ્ત અફઘાનિસ્તાન અને સીરિયાથી પણ પાછળ છે.

'વડા પ્રધાન યોગનો વીડિયો બનાવવામાં મશગૂલ'

મહિલાઓ માટે સૌથી વધુ ખતરનાક દેશ ભારત છે. બીજા નંબરે અફઘાનિસ્તાન અને સીરિયા છે. ત્યારબાદ સોમાલિયા અને સાઉદી અરબનો નંબર આવે છે.

સમાચાર એજન્સી રોયટર્સ મુજબ ભારતમાં મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયે આ સરવે અંગે કોઈ પણ ટિપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું છે.

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ રિપોર્ટ શેર કરતા ટ્વીટ કર્યું, "આપણા વડા પ્રધાન યોગનો વીડિયો બનાવવામાં વ્યસ્ત છે, જ્યારે બીજી તરફ મહિલાઓ વિરુદ્ધ હિંસા અને બળાત્કારના મામલે ભારતની સ્થિતિ અફઘાનિસ્તાન, સીરિયા અને સાઉદી અરબથી વધુ ખરાબ છે. આપણા માટે આ શરમની વાત છે."

મહિલાઓ માટે ખતરનાક દેશોની યાદીમાં અમેરિકા 10મા સ્થાને છે. પાકિસ્તાન આ લિસ્ટમાં નવમા ક્રમે છે.

વર્ષ 2011માં થોમસન રોયટર્સ ફાઉન્ડેશને આવો જ એક સરવે કરાવ્યો હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તો જેમાં અફઘાનિસ્તાન, કોંગો, પાકિસ્તાન, ભારત અને સોમાલિયાને મહિલાઓ માટે સૌથી ખતરનાક દેશ બતાવવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ આ લિસ્ટમાં ભારત પ્રથમ સ્થાને નહોતું.

નિષ્ણાંતોના મતે ભારતમાં મહિલાઓ માટે ખતરનાક હોવું એ જણાવે છે કે તેમની સુરક્ષા માટે પૂરતા પ્રયત્નો કરવામાં નથી આવ્યા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કર્ણાટક સરકારના અધિકારી મંજુનાથ ગંગાધર જણાવે છે, "દેશમાં મહિલાઓ સાથે બળાત્કાર, જાતીય હિંસા, બાળ હત્યા એવું દર્શાવે છે કે ભારત મહિલાઓની ઉપેક્ષા કરી રહ્યું છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "દુનિયામાં સૌથી ઝડપી વિકસી રહેલા અર્થતંત્ર અને અવકાશમાં પણ હાજરી નોંધાવી ચૂકેલા દેશ માટે આ બાબત શરમજનક છે."

9 વર્ષમાં મહિલાઓ સાથે 83 ટકા હિંસા વધી

નિર્ભયા ગેંગરેપ બાદ એક વખત એવું પ્રતીત થવા લાગ્યું હતું કે ભારતમાં મહિલાઓની સુરક્ષાને દેશમાં પ્રાથમિકતા રૂપે જોવામાં આવતી હતી, પરંતુ સરવેમાં તેનું ઊલટું પરિણામ જોવા મળે છે.

સરકારી આંકડા જણાવે છે કે વર્ષ 2007 થી 2016 વચ્ચે મહિલાઓ સાથે કરવામાં આવતા હિંસાના મામલાઓમાં 83 ટકાનો વધારો થયો છે.

આ દરમિયાન દર ચાર કલાકમાં એક મહિલા બળાત્કારનો ભોગ બની રહી છે.

મહિલાઓની તસ્કરીના મામલાઓમાં ભારત, લીબિયા અને મ્યાનમારનું નામ સૌથી ઉપર છે અને તેની અંદાજિત વાર્ષિક સંપત્તિ 1 હજાર 25 અબજ રૂપિયા (150 બિલિયન ડૉલર) છે.

વર્ષોથી યુદ્ધના ભય હેઠળ જીવતું અફઘાનિસ્તાન, સોમાલિયા અને સીરિયા મહિલાઓ માટે  ખરાબ સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ અને યુદ્ધ સંબંધિત હિંસામાં સૌથી મોખરે છે.

નિષ્ણાંતોનું કહેવું છે કે પાંચમાં નંબરે રહેલા સાઉદી અરબમાં હાલના દિવસોમાં સુધારો તો થયો છે પરંતુ તે પૂરતું નથી.

અમેરિકા દસમાં સ્થાન પર આવ્યું તેની પાછળનું કારણ #MeToo કેમ્પેઇન હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે.

આ સરવેમાં ભાગ લેનાર સહાયતા કર્મીઓ, સ્વાસ્થ્ય કર્મચારીઓ, શિક્ષા ક્ષેત્રના નિષ્ણાંતો, એનજીઓના કર્મચારીઓ, પૉલીસ મેકર્સ અને સામાજિક મામલાઓના જાણકારો સામેલ હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ સર્વિસ યૂઝર્સને અગણિત વિકલ્પો પૂરા પાડશે, જેમાંથી તેઓ પોતાના મનપસંદ શોની પસંદગી કરી શકશે.

જેમાં મોટી બ્રાન્ડ અને નવા પ્લેયર બન્નેના શો જોવા મળશે. આ ઉપરાંત ન્યૂઝ ફીડમાં સેવ કરવામાં આવેલી ક્લિપ પણ અહીં જોઈ શકાશે.

દર્શક જે વીડિયોને વધારે જોશે તેની જાહેરાતો મળવા માંગશે. હજી સુધી કેટલાક પસંદગીના પબ્લિશરને જ આ લાભ મળી શકતો હતો.

શરૂઆતમાં બ્રિટન, અમેરિકા, આયરલૅન્ડ, ઑસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂ ઝિલૅન્ડમાં બતાડવામાં આવતા વીડિયોઝમાં જ આ સગવડો ઉપલબ્ધ હશે.

વીડિયોથી થતો ફાયદો નિર્માતા અને ફેસબુકમાં વહેંચી આપવામાં આવશે. નિર્માતાને 55 ટકા અને ફેસબુકને 45 ટકા નાણાં મળશે.

ફેસબુક બુધવારે આ સર્વિસના આરંભની તારીખ જાહેર કરવાની હતી પણ જાણકારી લીક થવાને કારણે આ ઘોષણા અટકાવી દેવામાં આવી છે. આ કારણે કેટલાક યૂઝર્સ આનું પેજ જોઈ શકતા નહોતા.

યૂ ટ્યૂબ માટે કપરા દિવસો?

ફેસબુકની અપેક્ષા છે કે આવનારી સર્વિસ આવ્યા બાદ લોકો ઍપ પર વધારે સમય વિતાવશે.

ફેસબુકની વૉચ સર્વિસને યૂ ટયૂબનું હરિફ સર્વિસ ગણાવાઈ રહી છે.

આ માત્ર યૂ ટયૂબ જ નહીં પણ પરંપરાગત ટીવી ચૅનલો અને ઑનલાઈન આઉટલેટ જેમ કે નેટફ્લિક્સ, ઍમેઝૉન વીડિયો, બીબીસી આઈ પ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લેયર અને ફેસબુકનાં પોતાના ઇંસ્ટ્રાગ્રામ ટીવીને પણ ટક્કર આપશે.

ગયા અઠવાડિયે કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકાનાં લોકોએ માત્ર શરૂઆતનાં વર્ષોમાં જ આમાં રસ દાખવ્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ડિફ્યૂઝન સમૂહે 1,632 પુખ્ત ફેસબુક યૂઝર્સને આ અંગે સવાલ કર્યા હતા.

જેમાંથી 50 ટકા લોકોએ વૉચ અંગે ક્યારે પણ સાંભળ્યું નહોતું, જ્યારે 24 ટકા લોકોએ કહ્યું હતું કે ઑન-ડિમાંડ સર્વિસ અંગે એમને જાણકારી તો હતી પણ એમને ક્યારેય આનો ઉપયોગ કર્યો નહોતો.

માત્ર 14 ટકા લોકોએ કહ્યું કે એમને અઠવાડિયામાં એક વખત આ સર્વિસનો ઉપયોગ કર્યો છે.

જોકે, એક બીજા રિપોર્ટ અનુસાર વૉચના કેટલાક શૉ લાખો લોકોએ નિહાળ્યા છે. કેટલાક તો વારંવાર આ શૉને જોવા માંગે છે.

પ્લેટફૉર્મના ઑરિજનલ પ્રોગ્રામ્સ માટે કેટલીક જાણીતી હસ્તીઓ પણ કામ કરી રહી છે.

એમાંથી કેટલાંક નામ છે:

આ રીતે લોકો કમાણી કરી શકશે

ફેસબુકે દાવો કર્યો છે કે એમની સર્વિસ લોકોને ઇન્ટરૅક્ટ કરવામાં મદદ કરે છે.

ફેસબુકમાં વીડિયોના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ફુડજી સિમોનું કહેવું છે, ''કન્ટેન્ટ લઈને તમે મિત્રો, આસપાસનાં લોકો કે નિર્માતાઓ સાથે વાત કરી શકો છો.''

સિમો વૉચ પાર્ટી ફીચર અંગે જણાવે છે કે આ ફીચરની મદદથી બે લોકો એક સાથે શો જોઈ શકે છે.

આ ઉપરાંત એન્ગેજમેન્ટ વધારવા માટે નિર્માતા પોલ, ચેલેંજ કે ક્વિઝ ચલાવી શકે છે.

જો કોઈ નિર્માતા ફેસબુકની વૉચ સર્વિસ માટે કન્ટેટ તૈયાર કરવા માંગે છે તો તેમની પાસે કેટલીક યોગ્યતા હોવી જરૂરી છે.

એમની ઑફિસ એડ બ્રેક સગવડવાળા કોઈ એક દેશમાં હોય

એક ઇન્ડસ્ટ્રી વૉચરનું માનવું છે કે આ શરતો સ્વતંત્ર વીડિયો નિર્માતા માટે ફાયદાકારક સાબિત થશે.

આ નિર્માતા યૂ ટયૂબની નીતિઓથી ખૂબ હેરાન થતા હોય છે કારણ કે યૂ ટયૂબ પોતાનો આગવો જાહેરાત કાર્યક્રમ ચલાવે છે.

આ જ કારણ છે કે કેટલાક નિર્માતા કમાણીની બીજી રીતો શોધે છે.

એમાંથી કેટલાકે તો અમેઝોનનાં ટ્વીટનો ઉપયોગ કરવાની શરૂઆત પણ કરી છે.

એટલે ફેસબુકની વૉચ સર્વિસ આ લોકો માટે એક ઉમદા વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.

ફેસબુકનું કહેવું છે કે ફ્રાંસ, જર્મની, નૉર્વે, મેક્સિકો અને થાઇલૅન્ડ જેવા દેશોનાં નિર્માતાઓને સપ્ટેમ્બર થી એડ બ્રેક મળશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ સર્વેક્ષણ ઉપરથી નિર્મલા સિતારમણનું અંદાજપત્ર કયા પડકારોને જવાબ આપતું હોવું જોઈએ એનો દિશાનિર્દેશ સાંપડે છે.

પહેલો મુદ્દો છે જીડીપી ગ્રોથ 7 ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામશે તેવું અંદાજવામાં આવ્યું છે.

હવે ભારતે જો વડાપ્રધાન મોદીની જાહેરાત મુજબ આવનાર પાંચ વર્ષમાં (નાણાકીય વર્ષ 2025) 5 ટ્રિલિયન ડૉલરની અર્થવ્યવસ્થા બનવું હોય, તો સરેરાશ 8 ટકાના દરે અર્થવ્યવસ્થા વિકસવી જોઈએ.

આ દિશામાં જવા માટે આગામી અંદાજપત્રમાં શું દિશા નિર્દેશ હોય તેની સરખામણી રસપ્રદ થઈ રહે.

2020ના નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન જીડીપીનો વિકાસ વધતા ખાનગી રોકાણ અને "Robust Consumption" એટલે કે વપરાશકારો દ્વારા ખરીદીમાં સારી એવી વૃદ્ધિને કારણે થવાનો છે.

જો આમ થવાનું હોય તો સરેરાશ વ્યક્તિના હાથમાં પર્સનલ ડિસ્પોઝેબલ ઇન્કમ એટલે કે વાપરવાલાયક અંગત આવક વધવી જોઈએ.

આવું તો જ શક્ય બને જો બચતના દરમાં વૃદ્ધિ થાય અથવા વપરાશકારની ખરીદીને પ્રોત્સાહન મળે એ પ્રમાણે એને બૅન્કો અને નાણાકીય સંસ્થાઓમાંથી નાણાં મળતાં થાય.

જીડીપીના 7 ટકાના વૃદ્ધિદર સામે આવું એકદમ પ્રોત્સાહક વાતાવરણ ઊભું થાય તે માટે દેશમાં ફૂલ ગુલાબી માહોલ હોવો જોઈએ.

અર્થવ્યવસ્થાને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મદદરૂપ થાય તેવું બીજું પરિબળ, જે આ આર્થિક સર્વેક્ષણમાં જણાવવામાં આવ્યું છે તે ક્રૂડ ઓઇલના વૈશ્વિક ભાવ 2020 દરમિયાન ઘટાડા તરફી રહેશે તેવું છે.

સ્વાભાવિક છે આમ થાય તો વેપાર ખાધ ઘટે અને દેશના વપરાશકારને ઊર્જા વ્યાજબી ભાવે મળી રહે. સર્વેનું આ તારણ નાણામંત્રીને માટે મોટી રાહત આપનાર રહ્યું.

આવકને લાગે વળગે છે ત્યાં સુધી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્ષેત્રે નીચો વિકાસ દર, વેપાર ક્ષેત્રે તણાવ તેમજ ઘરઆંગણે હજુ પણ ધાર્યા મુજબની ન થતી ગુડ્સ અને સર્વિસ ટૅક્સની આવક અને કૃષિનો નીચો વિકાસ દર છે.

ચીફ ઇકૉનૉમિક એડવાઈઝર કે. વી. સુબ્રમણ્યને સર્વે રજૂ થયા બાદના એક ઈન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું તેમ 'Key takeaway is that investment is a must for increase in growth. Increase in investment raises productivity and exports'.

આમ નાણામંત્રી પોતાનું બજેટ રજૂ કરે ત્યારે તેમણે મુખ્ય નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ મળી રહે તે જોવું પડશે.

1. આવનારાં પાંચ વર્ષમાં જીડીપીનો સરેરાશ વૃદ્ધિ દર આઠ ટકા રહે તે માટેની સ્પષ્ટ વ્યૂહરચના અને ઉપાયો.

2. આગામી નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન અર્થવ્યવસ્થાની વૃદ્ધિનું મુખ્ય પરિબળ રોકાણ રહેવાનું છે. ખાનગી ક્ષેત્રના રોકાણના વિવિધ પ્રકારોને કઈ રીતે પ્રોત્સાહન મળે તે માટેની તેમજ લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગોના વિકાસ માટેની સ્પષ્ટ વ્યુહરચના.

3. જીડીપી વૃદ્ધિ દરનું બીજું એક મહત્ત્વનું પરિબળ "Robust Consumption" એટલે કે ઘરઆંગણે ખરીદી અને વપરાશને વેગ મળે તે પ્રકારનો ઘર આંગણાની બજારનો વિકાસ.

ખરીદી તો જ થાય જો માણસના હાથમાં બચત હોય અથવા એની ખરીદીને પ્રોત્સાહન મળે તેવી સરળ લૉન કે નાણાકીય સવલતો ઉપલબ્ધ હોય.

વ્યક્તિના હાથમાં તો જ વધારાના નાણાં રહે, જો એની આવકના પ્રમાણમાં કરવેરાનું ભારણ ઓછું હોય.

આ પરિસ્થિતિમાં -

1) નિર્મલા સીતારમણ વ્યક્તિગત અને કૉર્પોરેટ ટૅક્સના દરોનાં રોકાણોમાં રાહત આપી વધારાનાં નાણાં ખર્ચ માટે પ્રાપ્ત થાય તે દિશામાં જાહેરાતો.

2) ખરીદી વધે એ માટેના પ્રોત્સાહન અને નાણાકીય સહાયને ઉત્તેજન.

3) કંપનીઓને કૉર્પોરેટ અને ડબલ ડિવિડન્ડ ટૅક્સમાં રાહત આપી એમની પાસે વધુ તરલ મૂડી ઉપલબ્ધ બને, તેનો ઉપયોગ વર્કિંગ કૅપિટલ અથવા વિસ્તરણ માટે થઈ શકે.

4) આર્થિક સર્વેક્ષણ 2019ના વર્ષ દરમિયાન કૃષિ, વન અને મત્સ્ય ઉદ્યોગ ક્ષેત્રનો વિકાસ 2.9 ટકા રહેવાનું અનુમાન મૂકે છે.

આમ એકલી કૃષિનો વિકાસદર 2 ટકાથી નીચે રહેશે.

આની બીજી એક ચાવી આર્થિક સર્વેક્ષણ...