ધરપકડ કરાયેલા તમામ શ્રીલંકાના નાગરિકો છે. આ લોકોના કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠન સાથેના સંપર્કોની પણ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. હજુ સુધી કોઈ સંગઠને આ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી નથી.

રવિવારે ચર્ચ અને હોટેલોમાં થયેલા શ્રેણીબદ્ધ વિસ્ફોટમાં મૃતકોની સંખ્યા વધીને 290 થઈ છે. આ હુમલામાં 36 વિદેશી નાગરિકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. સત્તાવાર સૂત્રો પ્રમાણે તેમાં આઠ ભારતીય પણ સામેલ છે.

હુમલાખોર અંગે શું જાણકારી છે?

હુમલામાં કોનો હાથ હોઈ શકે છે એની અટકળોથી દૂર રહેવા માટે સરકારે લોકોને વિનંતી કરી છે અને બૉમ્બ વિસ્ફોટક બાદ સોશિયલ મીડિયાના વપરાશને મર્યાદિત કર્યો છે.

જોકે, ધરપકડ કરાયેલા 24 લોકો અંગે કોઈ જાણકારી આપવામાં આવી નથી.

કોલંબોમાં બીબીસીના સંવાદદાતા આઝમ અમીનનું કહેવું છે કે અધિકારીઓ અનુસાર હુમલાખોરો "કટ્ટરપંથી ચરમપંથી ઇસ્લામવાદી સમૂહ"નો ભાગ માનવામાં આવે છે.

આવા હુમલાઓની શક્યતા અંગેના જાસૂસી અહેવાલો અંગે વિક્રમાસિંઘેએ કહ્યું, "આપણે એ બાબતે ધ્યાન આપવું જોઈએ કે પૂરતી સાવધાન કેમ ન રખાઈ. મને કે મંત્રીઓને સૂચિત કરવામાં નહોતા આવ્યા."

શ્રીલંકાના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે સરકાર અને જાસૂસી સેવાઓને દો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષી ઠેરવવી ન જોઈએ.

હેમાસરી ફર્નાન્ડો, જેઓ રાષ્ટ્રપતિ વિક્રમપાલ સિરિસેનાના મુખ્ય કર્મચારી પણ છે. વિક્રમસિંઘેના રાજકીય હરીફે કહ્યું કે આ મહિનાની શરૂઆતમાં માત્ર એક કે બે સંભવિત હુમલાની જાણકારી હતી અને રવિવારે થયેલા બૉમ્બ બ્લાસ્ટ વિશે કશું પણ કહેવામાં આવ્યું નહોતું.

કોણ છે નેશનલ તૌહીદ જમાત?

શ્રીલંકન અધિકારીઓનું માનવું છે આ સમૂહ વિશે કોઈ ઠોસ જાણકારી નથી.

શ્રીલંકાના નિદેશક એલન કીનને ગેરલાભદાયી સંગઠન, ઇન્ટરનેશનલ ક્રાઇસિસ ગ્રૂપને સલાહ આપી છે કે નેશનલ તૌહીદ જમાત એ જ સમૂહ હોઈ શકે છે કે જે ગત વર્ષની "નાની પણ મહત્ત્વપૂર્ણ ઘટના"માં સામેલ હતું.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે ડિસેમ્બરમાં માર્વનેલા શહેરમાં બુદ્ધની કેટલીક મૂર્તિઓને તોડવામાં આવી હતી અને પોલીસે નવજવાનોના એક સમૂહની ધરપકડ કરી હતી. જેના વિશે એવું કહેવાતું કે તેઓ એક પ્રચારકના વિદ્યાર્થીઓ હતા. જેઓ જાસૂસી દસ્તાવેજમાં નામ રાખતાં હતા, જે કાલે સામે આવ્યાં છે.

નેગોમ્બોમાં એક વ્યક્તિએ એએફપીને જણાવ્યું કે સૅન્ટ સેબસ્ટિયન ચર્ચમાં તે અને તેમની પત્ની પ્રાર્થનામાં સામેલ થયાં હતાં.

દિલીપ ફર્નાન્ડોએ કહ્યું, "પરંતુ ત્યાં બહુ ભીડ હતી. હું ત્યાં ઊભા રહેવા માગતો નહોતો, આથી અન્ય ચર્ચમાં ચાલ્યો ગયો."

પરંતુ દિલીપના પરિવારના કેટલાક સભ્યો ચર્ચમાં હતા. બ્લાસ્ટમાં તેઓ બચી ગયા હતા. તેમનું માનવું છે કે તેઓએ આત્મઘાતી હુમલાખોરોને જોયો હતો.

દિલીપના કહેવા અનુસાર "પ્રાર્થના પછી તેણે જોયું કે એક યુવાન ભારે બૅગ સાથે ચર્ચમાં ગયો. તેણે મારા દાદાના માથે સ્પર્શ પણ કર્યો હતો. આ જ હુમલાખોર હતો."

શ્રીલંકાના દૂરસંચારમંત્રી હરિન ફર્નાન્ડોએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે સરકાર પાસે હુમલાઓ અંગે ગુપ્ત માહિતી હતી.

તેમણે કહ્યું, "આ ગુપ્ત માહિતી અંગે વડા પ્રધાનને જાણ કરવામાં આવી નહોતી. કૅબિનેટમાં એવા સવાલો પણ ઊઠ્યા હતા કે આ રિપોર્ટને ગંભીરતાથી કેમ ન લેવાયો."

તેમણે કહ્યું, "ગુપ્તચર સંસ્થાઓના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ચાર પ્રકારના હુમલાઓ થઈ શકે છે."

"આત્મઘાતી બૉમ્બ વિસ્ફોટ કે હથિયારોથી હુમલો થઈ શકે છે, ચાકુ દ્વારા કે વિસ્ફોટકોથી ભરેલા ટ્રક દ્વારા હુમલો થઈ શકે છે."

"આ રિપોર્ટમાં કેટલીક શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓનાં નામોનો પણ ઉલ્લેખ છે. તેમના ટેલિફોન નંબર પણ રિપોર્ટમાં આપવામાં આવ્યા છે."

"નવાઈની વાત એ છે કે ગુપ્તચર સંસ્થાઓ પાસે આ રિપોર્ટ હતો પરંતુ કૅબિનેટ કે વડા પ્રધાનને જાણ નહોતી."

ફર્નાન્ડોએ કહ્યું,...


ધરપકડ કરાયેલા લોકોમાં સુધા ભારદ્વાજ, વરનૉન ગોન્ઝાલ્વિઝ, પી. વરવરા રાવ, ગૌતમ નવલખા અને અરુણ ફરેરાનાં નામ સામેલ છે.

આ લોકો પર ભીમા કોરેગાંવમાં ગત વર્ષે થયેલી હિંસાને ભડકાવવા ઉશ્કેરણીનજક ભાષણ આપવાનો આરોપ છે.

આ ધરપકડના તાર રોના વિલ્સન નામનાં સામાજિક કાર્યકર્તાના ઘરેથી મળેલા એક કથિત પત્ર સુધી લંબાતા હોવાનું માનવામાં આવે છે.

જૂન મહિનામાં પોલીસને મળેલા એક કથિત પત્રમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની હત્યા કરવાનું કથિત ષડયંત્ર ઉજાગર થયું હોવાનો પોલીસે દાવો કર્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હાલમાં ધરપકડ કરાયેલા આ શહેરી સામાજિક કાર્યકરો નક્સલવાદ કે માઓવાદ પ્રત્યે સહાનુભૂતિ ધરાવતા હોવાનો પોલીસ અને સરકારનો દાવો છે.

જેને પગલે સોશિયલ મીડિયા પર #MeTooUrbanNaxal ટ્રૅન્ડ થવા લાગ્યો છે અને લોકો સરકારના આ પગલાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.

તેઓ વંચિતો, કચડાયેલા લોકોની વાત કરવાને કે સરકારને સવાલ પૂછવાને નક્સવાદ ગણાવાય તો પોતે પણ 'અર્બન નક્સલ કે શહેરી નક્સલવાદી' હોવાની વાત કરી રહ્યા છે.

'#MeTooUrbanNaxal સાથે હું પણ શહેરી નક્સલવાદી'

સામાજિક કાર્યકરોની ધરપકડ બાદ ફિલ્મ નિર્દેશક અને લેખક વિવેક અગ્નિહોત્રીએ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટ્વીટ કરી કથિત શહેરી નક્સલની યાદી બનાવવાની વાત કરી હતી.

'અલ્ટ ન્યૂઝ'ના સહસંસ્થાપક અને જનસંઘર્ષ મંચના સભ્ય પ્રતિક સિન્હાએ #MeTooUrbanNaxal સાથે જવાબ વાળતા પોતાને અર્બન નક્સલ કે શહેરી નક્સલી ગણાવ્યા હતા.

અન્ય એક ટ્વીટમાં સિન્હાએ લખ્યું, ''પછાત અને વંચિતો માટે લડનારા વર્ગને શહેરી નક્સલવાદી ગણાવનારા ફાંસીવાદી સપનાને ચાલો આપણે તોડી નાખીએ.'

 અર્ચના ભારદ્વાજે ટ્વીટ કર્યું, ''જો પ્રશ્નો પૂછવા કે માનવતા અને વાણી સ્વાતંત્ર્ય માટે ઊભા થવું મને અર્બન નક્સલી બનાવતું હોય તો મને ગર્વ છે કે હું અર્બન નક્સલી છું.''

અમૃતા મધુકલ્યાએ લખ્યું, ''હું વિચારું છું. હું ચર્ચા કરું છું. હું વાંચું છું. હું પ્રશ્નો કરું છું. હું વિરોધ કરું છું. હું ટીકા કરું છું. હું સહાનુભૂતિ ધરાવું છું. હું તપાસ કરું છું. હું અસ્તિત્વ ધરાવું છું.''

ક્રૃષ્ણા છત્રપતિએ લખ્યું, ''હું આશા સેવું છું કે મારો દેશ શિક્ષિત હોય, સશક્ત હોય, સર્જનાત્મક પ્રેરણાદાયક હોય, સમૃદ્ધ હોય, સંયુક્ત હોય, આધ્યાત્મિક હોય, વિષાદ, આપઘાત, ગરીબી, નિરક્ષરતાથી મુક્ત હોય. #MeTooUrbanNaxal ચળવળ માટે શાંતિ ઇચ્છતા એવા બૌદ્ધિકોની જરૂર છે કે જે કલમ અને અવાજની શક્તિ પિછાણતા હોય.''

#MeTooUrbanNaxal સાથે ટ્વીટ કરતા અશોકકુમાર પાંડે કંઈક આવી રીતે પોતાને વિદ્રોહી ગણાવ્યા.

સયૈદ મકબુલે આ હૅશટૅગ સાથે વિરોધ કરનારાઓને શહેરી નક્સલી ગણાવાય તો પોતે પણ શહેરી નક્સલી હોવાની વાત કરી.

નક્સલવાદ કે માઓવાદ શું છે?

માઓવાદ પ્રેરિત ઉગ્રવાદ ગણાતા નક્સલવાદની શરૂઆત 1967માં પશ્ચિમ બંગાળના અંતરીયાળ વિસ્તાર એવા નક્સલબાડી ગામમાં થઈ હતી.

નક્સલવાદીઓનો ઉદ્દેશ ભારતમાં સશસ્ત્ર માઓવાદી ક્રાંતિ કરવાનો છે.

ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર હાલમાં કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઑફ ઇન્ડિયા(માઓવાદી)(સીપીઆઈ(એમ))ના નેજા હેઠળ વિવિધ નક્સલવાદી સંગઠનો સુરક્ષાદળો સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યાં છે.

અનલૉફુલ ઍક્ટિવિટીઝ ઍક્ટ 1967 અંર્ગત સીપીઆઈ(એમ) ભારતમાં પ્રતિબંધીત છે.

ગૃહ મંત્રાલય એવું પણ જણાવે છે કે છત્તીસગઢ, ઝારખંડ, ઓડિશા અને બિહારમાં મોટા પ્રમાણમાં માઓવાદીઓ કે નક્સલવાદીઓ સક્રિય છે.

જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળ, મહારાષ્ટ્ર અને આંધ્ર પ્રદેશના કેટલાક વિસ્તારો ડાબેરી ઉગ્રગવાદથી પ્રભાવિત છે.

નક્સલવાદની લડાઈ અને ઉદ્દેશ

સરકારનું એવું પણ માનવું છે કે નક્સલવાદ કેરળ, કર્ણાટક, તામિલનાડુ જેવા દક્ષિણનાં રાજ્યો ઉપરાંત આસામ અને અરૂણાચલ પ્રદેશ જેવા ઉત્તર-પૂર્વ...


ધરપકડ ટાળવા માટે જ તેમણે દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં આગોતરા જામીનની અરજી કરી હતી, પણ તેને આખરે કોર્ટે નકારી કાઢી.

તેથી મંગળવારે તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટ પહોંચ્યા હતા, પરંતુ તેમની અરજી પર તાત્કાલિક વિચાર કરવાનો અદાલતે ઇનકાર કર્યો.

બુધવારે આખરે સાંજે આઠ વાગ્યે તેમણે પત્રકાર પરિષદ બોલાવીને પોતાની સામેના આરોપોને નકારી કાઢીને કહ્યું કે પોતે ભાગ્યા નથી, પણ પોતાના હિતોની રક્ષા માટે કાનૂનના શરણમાં ગયા છે.

કૉગ્રેસકાર્યાલય ખાતે પત્રકાર પરિષદ પૂરી કરીને ચિદમ્બરમ જોરબાગના પોતાના ઘરે પહોંચ્યા. તેમની પાછળ જ થોડીવારમાં સીબીઆઈની ટીમ આવી પહોંચી અને તેમની ધરપકડ કરી.

વિવાદો સાથે કાયમી પનારો

પલાનીઅપ્પન ચિદમ્બરમ મનમોહન સરકારમાં નાણામંત્રી હતા, ત્યારે કેટલાક મુદ્દે ભારે વિવાદો થયા હતા.

વરિષ્ઠ પત્રકાર પરંજોય ગુહા ઠકુરતા કહે છે, "તેમના રાજકીય વિરોધીઓ એવું કહેતા હતા કે તેમની આર્થિક વિચારસરણી જમણેરી છે."

"પરંતુ ચિદમ્બરમે કહ્યું કે કૉંગ્રેસ સમાજવાદમાં વિશ્વાસ રાખે છે અને હું પણ તેના પર જ વિશ્વાસ કરું છું."

ઠકુરતા કહે છે, "તેમણે ઘણાં બજેટ આપ્યાં અને મોટા ઉદ્યોગપતિઓને ખુશ કરવાની કોશિશ કરી."

"સાથોસાથ તેમણે એવું દેખા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડવાની પણ કોશિશ કરેલી કે ગરીબો માટે પણ તેઓ કામ કરે છે અને સમાજવાદમાં ભરોસો કરે છે."

તેઓ આગળ કહે છે, "ચિદમ્બરમ સામે આઈએનએક્સ અને ઍરસેલ મૅક્સિસના મામલામાં આરોપ છે."

" એવા આરોપ છે કે તેઓ નાણામંત્રી હતા ત્યારે આ કંપનીઓમાં વિદેશી મૂડીરોકાણની મંજૂરી આપેલી અને તેના બદલામાં તેમના પુત્રને ફાયદો થયો હતો."

"તેની સામે ચિદમ્બરમનું કહેવું છે કે તમે મારી પાછળ કેમ પડ્યા છો, કેમ કે હું ત્યારે એકલો નહોતો."

"ફોરેન ઇન્વૅસ્ટમેન્ટ પ્રમોશન બોર્ડના નિયમ પ્રમાણે મંજૂરી અપાઈ હતી. ક‌ૅબિનેટ કમિટી ઑન ઇકોનૉમીએ પણ મંજૂરી આપી હતી."

2જી કૌભાંડમાં આરોપ

પ્રથમ મનમોહન સરકારમાં ચિદમ્બરમ નાણામંત્રી હતા, ત્યારે 2જી માટે અપાયેલા લાઇસન્સના કારણે થયેલા વિવાદોમાં પણ તેમનું નામ સંડોવાયું હતું.

ઠકુરતા કહે છે, "તે વખતના ટેલિકોમ મિનિસ્ટર એ. રાજાએ 'લેટર ઑફ ઇન્ટેન્ટ' બહાર પાડ્યો, ત્યારે નાણામંત્રી તરીકે તેઓ ચૂપ રહ્યા હતા તેવો આક્ષેપ છે."

"મામલો અદાલતમાં પહોંચ્યો હતો પણ, ત્યારે આમાં ચિદમ્બરમનો કોઈ હાથ હોવાનું અદાલતે સ્વીકાર્યું નહોતું. અત્યાર સુધી તે કેસમાં અપીલ પણ થઈ નથી."

પરંજોય કહે છે કે ચિદમ્બરમની છાપ મિશ્ર પ્રકારની છે. ક્યારેય સારું કામ કર્યું હતું, ક્યારેય જે કામ થયું તેમાં વિવાદો થયા.

કૉંગ્રેસ આર્થિક ઉદારીકરણ અને મુક્ત બજારમાં માને છે.

તેઓ કહે છે, "યુનાઇટેડ ફ્રન્ટની સરકારમાં ચિદમ્બરમ નાણામંત્રી હતા, ત્યારે તેઓ બિનહિસાબી આવક કબૂલવાની યોજના લાવ્યા હતા."

"તમારી પાસે કાળુંનાણું હોય તે કબૂલી લેવાનું જેથી કોઈ કાર્યવાહી ના થાય. એ યોજનાની ત્યારે બહુ ટીકા થઈ હતી."

સારું કામ શું કર્યું?

ચિદમ્બરમના કાર્યકાળમાં આર્થિક નીતિની બાબતમાં સારા નિર્ણયો લેવાયા હતા.

પરંજોય કહે છે કે, "તે વખતે ભારતીય જીડીપીનો દર હાલની સરખામણી બહુ ઝડપથી વધી રહ્યો હતો. તે વખતે ખેડૂતોની દેવા માફી પણ કરવામાં આવી હતી."

"તે વખતે કૅબિનેટ રોજગારીની ગૅરંટી આપતી મનરેગા યોજના પણ શરૂ કરી હતી, જેના કારણે દેશના ગ્રામીણ વિસ્તારમાં લોકોને ફાયદો થયો હતો."

તેઓ વધુમાં જણાવે છે કે નરસિંહ્મા રાવની સરકારમાં વાણિજ્યમંત્રી તરીકે તેમણે આયાત-નિકાસમાં ઉદારીકરણ દાખલ કર્યું હતું.

જોકે પરંજોય ઉમેરે છે કે ચિદમ્બરમ અને તેમના પુત્ર પર લાગેલા આરોપો સાચા છે કે ખોટા તે અદાલત જ નક્કી કરશે.

ચિદમ્બરમ કેવી રીતે આવ્યા રાજકારણમાં?

મનમોહન સિંહની સરકારમાં નાણામંત્રી તથા ગૃહમંત્રી તરીકે કામ કરી ચૂકેલા...


ધરપકડ બાદ આપેલા પ્રથમ વિસ્તૃત ઇન્ટરવ્યૂમાં વીલને જણાવ્યું કે જેલમાં હત્યારાઓ અને ચોરોની વચ્ચે તેમનું જીવન વિકટ સ્થિતિમાં છે. તેમણે ચારેય સરકારોને તેમની મુક્તિ માટે વધુ પગલાં લેવાની વાત કરી હતી.

ભૂતકાળમાં અમેરિકન નૌકાદળના સૈનિક રહેલા પોલે હંમેશાં દાવો કર્યો છે કે તેઓ નિર્દોષ છે. તેમનું કહેવું છે કે તેઓ રશિયાની ગંદી રાજનીતિ અને બનાવટી કેસનો શિકાર બન્યા છે.

પૉલ એક હાઈ-પ્રોફાઇલ કેદી છે. પારિવારિક સંબંધોના કારણે તેમની પાસે બ્રિટન, કૅનેડા અને આયર્લૅન્ડના પાસપૉર્ટ છે.

હવે તેઓ પોતાની મુક્તિ માટે કેદીઓની અદલાબદલી પર નિર્ભર છે, જોકે આ પણ છ મહિના પહેલાંની વાત છે.

'રાતે દર બે કલાકે ઉઠાડવામાં આવે છે'

ઇન્ટરવ્યૂમાં વીલને જણાવ્યું કે જેલમાં હત્યારાઓ અને ચોરોની વચ્ચે તેમનું જીવન વિકટ સ્થિતિમાં છે

મોસ્કોથી 8 કલાકના અંતરે આવેલી એક હાઈ-સિક્યૉરિટી જેલ આઈકે-17માં પુરાયેલા વીલન જણાવે છે, "હું દરરોજ સવારે ઊઠું છું અને શક્ય એટલો હકારાત્મક રહેવાની કોશિશ કરું છું."

પરંતુ આ કૅમ્પના એક ભાગમાં કોવિડ ફેલાયો હોવાની શંકાથી તેમને ક્વોરૅન્ટીન કરવામાં આવ્યા છે.

જેલમાં સુરક્ષાકર્મીઓ વીલનને દર બે કલાકે ઉઠાડે છે અને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમના ધાબડા ફાડી નાખે છે, તેમની તસવીર ખેંચે છે. તેઓ એ જોવા માટે આવે છે કે તેમણે જેલમાંથી ભાગવાનો પ્રયાસ તો નથી કર્યો ને.

તેમનું કહેવું છે કે તેઓ એક-એક દિવસ ગણીને ચાલે છે અને હજુ 16 વર્ષની સખત કારાવાસની સજા પર ધ્યાન નથી આપી રહ્યા.

અમે અગાઉ પણ વાતો કરી છે. કેદની સુનાવણી દરમિયાન જેલના સળિયાની આરપારથી, સુરક્ષા કર્મચારીઓ તેમને તરત બંધ કરી દેતા હતા.

પરંતુ દોષિત સાબિત થયા બાદ વીલને પોતાનો પક્ષ રજૂ કરવા માટે મને જેલમાંથી ફોન કર્યો હતો. તેમની વાત વિશ્વાસઘાતની એક કહાણી છે.

વીલનની મોસ્કોની મેટ્રોપોલ હોટલથી ધરપકડ કરાઈ હતી

વીલનને બે વર્ષ અગાઉ મોસ્કોની એક હોટલમાંથી પકડવામાં આવ્યા હતા. તેઓ તે દિવસને યાદ કરતાં કહે છે, "હું તૈયાર થઈ રહ્યો હતો. ત્યારે અચાનક એક શખ્સ અંદર આવ્યો."

આ 'શખ્સ' તેમણે રશિયામાં બનાવેલા કેટલાક મિત્રોમાંથી જ એક હતો. 2006માં તેઓ પહેલી વાર રશિયા આવ્યા હતા.

તેઓ આ શખ્સના પરિવારને ઓળખતા હતા. તેમના ઘરે પણ રોકાયા હતા અને પોતાના પરિવારથી પણ પરિચય કરાવ્યો હતો.

વીલન જણાવે છે કે આ મિત્ર તેમને પર્યટનસ્થળો પર લઈ જતા હતા. એક વિદેશીની સાથે ઘૂમીને તેઓ ખુશ જણાતા હતા.

પરંતુ હકીકતમાં આ મિત્ર રશિયાની ફેડરલ સિક્યૉરિટી સર્વિસ એફએસબી માટે કામ કરતા હતા. તે દિવસે તેઓ હોટલમાં આવ્યા તેની થોડી મિનિટ પછી જ તેમના સાથીઓએ વીલનને પકડી લીધા હતા.

વીલને મને એક કૉલ દરમિયાન જણાવ્યું, "તેમણે મને પકડીને જમીન પર સૂવડાવી દીધો. શરૂઆતમાં તો મને લાગ્યું કે આ કોઈ મજાક અથવા ટ્રિક છે. પરંતુ થોડી જ વારમાં તે સત્ય સાબિત થયું."

વીલનનું કહેવું છે કે તેમની વિરુદ્ધ આખેઆખો બનાવટી કેસ આ મિત્રની જુબાની પર આધારિત છે.

"વાત એવી છે કે અમેરિકન જાસૂસી એજન્સી ડીઆઈએએ મને મોસ્કો એક ફ્લેશ ડ્રાઇવ લેવા માટે મોકલ્યો હતો, જેમાં બૉર્ડર ગાર્ડ સ્કૂલના વિદ્યાર્થીઓના નામ અને ફોટો છે."

વીલન કહે છે કે ઇન્ટરનેટના યુગમાં આવા ઓછી ટેકનિકવાળા મિશન સાવ અતાર્કિક લાગે છે.

તેમણે આ ગુપ્ત ડેટા માટે લગભગ ચાર મહિના પહેલાં પૈસા પણ ટ્રાન્સફર કર્યા. જોકે વીલનનું કહેવું છે કે આ નાણાં તેમણે પોતાના મિત્રને ઉછીના આપ્યાં હતાં, જેથી તેઓ પોતાનાં પત્ની માટે નવો ફોન ખરીદી શકે.

તેમણે કહ્યું, "એફએસબીએ એક વાત ઉપજાવી કાઢી છે, જેનો કોઈ અર્થ નથી નીકળતો. તેમણે આ અંગે કોઈ નક્કર પુરાવા પણ નથી આપ્યા."

"આ કોઈ મજાક જેવું હતું. આવું સોવિયેત યુગમાં સાંભળવા મળતું હતું, જ્યારે લોકોને ગમે ત્યારે ઉઠાવી...


ધર્મગુરૂ શ્રી શ્રી રવિશંકર કહે છે કે તેઓ અયોધ્યા વિવાદમાં મધ્યસ્થતા કરી રહ્યા છે

વસીમ રિઝવી ઈચ્છે છે કે અયોધ્યામાં રામ મંદિર બને અને મસ્જિદ અયોધ્યા અને ફૈઝાબાદની બહાર કોઈ જગ્યાએ બનાવવામાં આવે.

વસીમ રિઝવી આ સંબંધે વારંવાર નિવેદનો આપતા રહ્યા છે અને તેમનાં નિવેદન દરેક વખતે મીડિયામાં હેડલાઈન બનતાં રહ્યાં છે.

સવાલ એ છે કે અયોધ્યા વિવાદનો ઉકેલ આટલો સરળ છે?

કોર્ટમાં ચાલી રહેલા કેસ અને પક્ષકારો વચ્ચે થઈ રહેલી વાટાઘાટોમાં વસીમ રિઝવીના આ નિવેદનનું કોઈ મહત્વ છે?

વસીમ રિઝવી દાવો કરે છે કે બાબરી મસ્જિદનું નિર્માણ મીર બાકીએ કર્યું હતું અને તેના છેલ્લા ઉત્તરાધિકારી શિયા મુસલમાનો છે.

તેથી બાબરી મસ્જિદ શિયાઓની સંપત્તિ છે અને તેના વિશે નિર્ણય લેવાનો હક્ક શિયા વક્ફ બોર્ડને છે.

શિયા બોર્ડે પોતાની બાજુ ક્યારેય રજૂ નથી કરી

હિંદુવાદી કાર્યકરોએ 1992ની 6 ડિસેમ્બરે બાબરી મસ્જિદ તોડી પાડી હતી

બીજી તરફ બાબરી મસ્જિદ એક્શન કમિટીના વકીલ જફરયાબ જિલાની અલગ વાત કરે છે.

તેમણે કહ્યું હતું, ''વસીમ રિઝવીનાં નિવેદનોનું કાયદાકીય રીતે કોઈ મહત્વ નથી.

બાબરી મસ્જિદ શિયા વક્ફની સંપત્તિ હોવાનો દાવો શિયા વક્ફ બોર્ડ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે 1945માં કર્યો હતો.

જોકે, ફૈઝાબાદના સિવિલ જજે 1946માં તેને ફગાવી દીધો હતો અને મસ્જિદને સુન્ની મસ્જિદ ગણાવી હતી.''

જફરયાબ જિલાનીએ કહ્યું હતું, ''1989માં હાઈકોર્ટમાં દાખલ કરવામાં આવેલા કેસ ક્રમાંક પાંચમાં શિયા વક્ફ બોર્ડને એક પક્ષકાર બનાવવામાં આવ્યું હતું.

એ પછી બોર્ડે કોઈ જવાબ પણ દાખલ કર્યો ન હતો કે કોર્ટમાં દાવો પણ રજૂ કર્યો ન હતો.

2010માં બાબરી મસ્જિદ સંબંધી ચુકાદો આવી ગયો ત્યાં સુધી તેમણે હાઈકોર્ટમાં કંઈ કર્યું ન હતું.

તેનું કારણ એ હતું કે આ કેસ સાથે પોતાને કોઈ સંબંધ નથી એવું શિયા વક્ફ બોર્ડ માનતું હતું.''

'હિંદુઓ પોતાનું મંદિર બનાવી લે'

અયોધ્યામાં રામ મંદિરના નિર્માણ માટે જરૂરી સામગ્રી એકત્ર કરવામાં આવી છે

આ પરિસ્થિતિમાં ઉત્તર પ્રદેશનું શિયા વક્ફ બોર્ડ બાબરી મસ્જિદ વિવાદમાં અચાનક સક્રીય કેમ થયું?

આ સવાલના જવાબમાં વસીમ રિઝવીએ કહ્યું હતું, ''આ કેસ બાબતે અંદરોઅંદર મસલત કરી નિર્ણય લેવા સુપ્રીમ કોર્ટે 21 માર્ચ 2017ના રોજ જણાવ્યું હતું."

"મેં આ મુદ્દે સુન્ની વક્ફ બોર્ડ સાથે ઘણીવાર વાત કરી હતી, પણ તેઓ તૈયાર થયા ન હતા."

"તેથી અમારે કહેવું પડ્યું કે આ સંપત્તિ તમારી નથી. તેના વિશે નિર્ણય લેવાનો હક્ક અમને છે અને અમે નિર્ણય કરીશું.''

વસીમ રિઝવીએ ઉમેર્યું હતું, ''અયોધ્યા-ફૈઝાબાદમાં મસ્જિદ ન બનવી જોઈએ એવું અમે નક્કી કર્યું છે."

"મસ્જિદ ત્યાંથી દૂર મુસ્લીમોની બહુમતીવાળા વિસ્તારમાં બનવી જોઈએ."

"વિવાદાસ્પદ સ્થળે હિંદુઓ ભલે તેમનું મંદિર બનાવે.''

વસીમ રિઝવીએ કહ્યું હતું, ''મસ્જિદ મીર બાકીએ બનાવી હતી, પણ જે વિવાદમાં 2,000થી વધુ લોકોનાં મોત થયાં છે તેનો અમે અંત લાવવા ઇચ્છીએ છીએ."

"અમે ઝઘડો નથી ઈચ્છતા. જ્યાં લોહી રેડાયું હોય તેને શિયા ધર્મ પરંપરા અનુસાર ઈબાદત માટે યોગ્ય ગણવામાં આવતી નથી.''

વસીમ રિઝવીએ એમ પણ કહ્યું હતું કે ''હવે ત્યાં મસ્જિદનું અસ્તિત્વ નથી."

"જે નવી મસ્જિદ બનાવવાની વાત કરવામાં આવી રહી છે તેને માનવતાનો પુરાવો આપતા અને વિવાદનો અંત લાવવા અમે અન્યત્ર બનાવવા ઈચ્છીએ છીએ."

"હું માનું છું કે શરિયત પ્રમાણે પણ એ યોગ્ય છે.''

શિયાઓ બાબરી મસ્જિદ સાથે

'બાબરી મસ્જિદના મુદ્દે શિયા મુસલમાનો સુન્ની મુસ્લિમોની સાથે છે'

શિયા સેન્ટ્રલ વક્ફ બોર્ડ એક સરકારી સંસ્થા છે, જે ઉત્તર પ્રદેશમાંની શિયા સમુદાયની સાર્વજનિક સંપત્તિઓની દેખભાળ કરે છે.

સવાલ એ છે કે શિયા વક્ફ બોર્ડ શિયા મુસલમાનોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે...


ધવલ પરમાર

આ વ્યથા છે મોડાસાના નાનકડા ગામ નંદીસણના પોલીસજવાન ધવલ પરમારની.

નંદીસણના રહેવાસી ધવલ પરમાર બી.એસસી. થયા. એમની ઇચ્છા પણ પોતાના પિતાની માફક સર્વિસમૅન થવાની હતી.

તેમને પણ સૈન્યમાં જવું હતું પણ એમના પિતા CRPFમાંથી રિટાયર થયા અને અવસાન પામ્યા, તેથી તેઓ આર્મીમાં જોડાવા માટેની મહેનત ના કરી શક્યા.

આથી તેમણે પોલીસમાં નોકરી મેળવવાનો પ્રયાસ કર્યો અને એક વર્ષ પહેલાં ગુજરાત પોલીસમાં લોકરક્ષકદળમાં સિલેક્ટ પણ થઈ ગયા. થોડા સમય પહેલાં એમની તાલીમ ચાલુ થઈ  હતી. કોરોનામાં અટકી ગયેલી તાલીમ હવે પૂરી થતાં તેઓ નોકરીમાં જોડાશે.

'પાઘડી બાંધવાનો હક માત્ર ઉચ્ચ જ્ઞાતિના લોકોને છે?'

ઘટના બાદ ગામમાં પોલીસ બંદોબસ્ત

ધવલ પરમારે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "મારી બહેન સુનીતાની ઉંમર થઈ હતી અને મને નોકરી પણ મળી ગઈ હતી એટલે મેં બહેનનાં લગ્ન કરાવવાનું નક્કી કર્યું."

"મેં મારા પિતાને એમના અવસાન સમયે વચન આપ્યું હતું કે ઘર ની જવાબદારી હું ઉપાડીશ અને બંને બહેનોનાં ધામધૂમથી લગ્ન કરાવીશ અને ભાઈને ભણાવીશ."

તેઓ આગળ વાત કરતાં કહે છે, "કોરોનામાં લગ્ન થાય એવું નહોતું એટલે આ 16 ફેબ્રુઆરીએ વસંત પાંચમના રોજ લગ્ન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રાખ્યાં હતાં."

"લગ્નના આગલા દિવસે અમે ડીજે બોલાવી અમારી શેરીમાં ગરબા ગાતા હતા. દરમિયાન અચાનક અમારા ફળિયાની લાઇટો બંધ થઈ ગઈ. તોય અમે કંઈ બોલ્યા વગર ડીજેવાળાની લાઇટમાં ગરબા કરતા હતા."

"બહેનને અમે લઈને નીકળ્યા હતા એટલી વારમાં અમારા ગામનાં સરપંચનો દીકરો ધર્મરાજસિંહ આવ્યો. એણે મને પાઘડી બાંધીને નાચતા જોયો. મને ખૂણામાં બોલાવ્યો અને જાતિવિષયક શબ્દો કહીને કહ્યું કે પાઘડી બાંધવાનો અધિકાર માત્ર દરબારોને છે પાઘડી ઉતાર."

"મેં ના પાડી તો એણે એના પિતા જયેન્દ્રસિંહ ચૌહાણને બોલાવ્યા અને મને માર માર્યો. મારી સાથે ઝપાઝપી થતાં અમારાં બીજાં સગાં પણ આવી ગયાં .અમારા વડીલોએ માફી માંગવા કહ્યું પણ હું અડગ હતો મેં પાઘડી ના ઉતારી."

જૂની દાઝના કારણે થયો ખટરાગ?

પીડિત ધવલ પોતાની સાથે બનેલા બનાવ માટે વર્ષો જૂની અદાવત હોવાની વાત કરતાં આગળ જણાવે છે, "ધર્મરાજના પિતા પહેલાં ગામના સરપંચ હતા અને હવે તેમનાં માતા ગામનાં સરપંચ છે. આ પહેલાં મારા પિતા CRPFમાં હતા એ વાતની આ પરિવારને દાઝ હતી."

તેઓ આરોપીઓનાં મનમાં વર્ષોથી પોતાના પરિવાર પ્રત્યે દુર્ભાવના હોવાનો આરોપ મૂકતાં કહે છે, "જ્યારે મારા પિતા રજાઓમાં ગામડે આવતા દરમિયાન તેમણે વર્દી પહેરેલી હોય ત્યારે એમની પીઠ પાછળ આ લોકો અમારી જાતિ વિશે બોલતા કે અમે લોકોએ દરબારોનો અધિકાર છીનવી લીધો છે."

"પરંતુ મારા પિતા સોમભાઈ નોકરી કરતા ત્યાં સુધી એ કઈ કરી શક્યા નહીં પણ તેઓ રિટાયર થયા પછી એ ગામમાં જતા હતા ત્યારે ભૂલથી દૂધનું વાસણ ભૂલથી અડકી જતાં મારા પિતા સાથે આમણે ઝઘડો કર્યો હતો."

"મારા પિતાએ આ બાબતે કોર્ટમાં કેસ પણ કર્યો હતો.  મારા પિતાનું અવસાન થતાં અમે કેસ પાછો ખેંચી લીધો હતો પણ એ વાતની દાઝ મનમાં જ રાખી"

તેઓ આરોપી કુટુંબ દ્વારા અવારનવાર પોતાને થતી હેરાનગતિ વિશે વાત કરતાં કહે છે, "જૂની અદાવતને પગલે ત્રણ વર્ષ પહેલાં ઉત્તરાયણના દિવસે પતંગ કેમ કાપ્યો કહી મને માર માર્યો હતો. એ વાતને અમે કોરાણે મૂકી દીધી હતી."

"પણ હું પોલીસમાં જોડાયો એ વાતની ખબર પડતાં એમણે મારી બહેનનાં લગ્ન વખતે અમારા ઓટલાવાળા ફળિયાની લાઇટો બંધ કરાવી દીધી હતી અને લગ્નમાં વિઘ્ન નાખવા ધર્મરાજસિંહ આવ્યો હતો."

"તેણે પોતાની કાર ડીજેના વાહન સામે ઊભી રાખી. ગામના લોકોને બોલાવી તે હુમલો કરવા માંગતો હતો, જેથી બીજા દિવસે લગ્ન ના થઈ શકે. પણ મેં તરત પોલીસને જાણ કરી દેતાં પોલીસ આવી પહોંચી અને એમની સામે ઍટ્રોસિટીનો ગુનો દાખલ કર્યો."

શું કહે છે પોલીસ...


ધારાસભ્યોનું માનવું છે કે ગૃહમાં ૨૦૦ સભ્યોની સંખ્યા લાંબા સમય સુધી ટકતી નથી. કોઈ એક ધારાસભ્ય રાજીનામું આપી દે છે અથવા તો કોઈ એકને જેલ થઈ જાય છે અથવા કોઈનું મોત થઈ જાય છે.

કેટલાક ધારાસભ્યો આ મામલે પોતાનો ડર અંગે મુખ્યમંત્રી વસુંધરા રાજેને જણાવી ચૂક્યા છે. તેમણે કોઈ પૂજારીને બોલાવીને પ્રેત આત્માને શાંત કરવાની માગણી કરી છે.

ધારાસભ્યોના ડરનું કારણ છે કે વિધાનસભાની ઇમારતનું નિર્માણ સ્મશાનની જમીન પર થયું છે. વિધાનસભાની ઇમારતથી ૨૦૦ મીટર દૂર લાલ કોઢી મોક્ષધામ બન્યું છે.

નવેમ્બર ૧૯૯૪થી ૨૦૦૧ની વચ્ચે તૈયાર કરાયેલું હાલનું વિધાનસભા ભવન આશરે ૧૭ એકરમાં ફેલાયેલું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

રાજ્યસભાની 58 બેઠકોની ચૂંટણી માર્ચમાં

દિવ્યભાસ્કરના અહેવાલ મુજબ ચૂંટણી પંચે 16 રાજ્યની રાજ્યસભાની 58 બેઠકો માટે ચૂંટણીનો કાર્યક્રમ જાહેર કર્યો છે.

ચૂંટણી 23 માર્ચે યોજાશે તે જ દિવસે પરિણામ પણ જાહેર થશે. 12 માર્ચ સુધીમાં ઉમેદવારી પત્રકો ભરવાના રહેશે.

ગુજરાતની ચાર બેઠકો ભાજપ પાસે છે. અરુણ જેટલી, પરસોત્તમ રૂપાલા, મનસુખ માંડવિયા અને શંકર વેગડ સાંસદોનો કાર્યકાળ પૂરો થઈ રહ્યો છે.

અહેવાલ મુજબ કોંગ્રેસમાંથી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભરતસિંહ સોલંકી અને દિપક બાબરીયા રેસમાં આગળ છે. ભરતસિંહના માર્ગમાં શક્તિસિંહ ગોહિલ છે. બંનેમાંથી કોઈ એકને તક મળી શકે છે.

આ અહેવાલમાં એ પણ કહેવાયું છે કે લોકસભા ચૂંટણીને જોતા ભાજપ અરુણ જેટલીને ગુજરાતથી યુપી કે મહારાષ્ટ્ર મોકલી શકે છે.

ગુજરાત સરકારનો 'હવાઈ' ખર્ચ!

પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર

સંદેશના અહેવાલ મુજબ રાજ્ય સરકારની માલિકીના પ્લેન અને હેલિકૉપ્ટર પાછળ છેલ્લા બે વર્ષમાં 10.71 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થયો છે.

જેમાં પ્લેન અને હેલિકૉપ્ટરના મેઇન્ટેનન્સ તથા પાઇલટ સહિતના અન્ય સ્ટાફના પગાર વગેરેનો પણ સમાવેશ થાય છે.

કોંગ્રેસના ગ્યાસુદ્દીન શેખ અને શૈલેષ પરમાર દ્વારા પૂછાયેલા પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં નાગરિક ઉડ્ડયન વિભાગ દ્વારા જણાવાયું હતું કે, વર્ષ 2016માં પ્લેન માટે 2.26 કરોડ અને 2017માં 2.35 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ થયો હતો.

જ્યારે હેલિકૉપ્ટર પાછળ 2.87 કરોડ અને 3.23 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરાયો હતો.

2017નું વર્ષ ચૂંટણીનું હતું અને તેમાં સરકાર દ્વારા આચારસંહિતા લાગુ થયા પૂર્વે અનેક ઉદ્દઘાટનો, ખાતમુહૂર્ત અને શિલારોપણ સહિતના કાર્યક્રમો કરાયા હતા.

જેના કારણે 2016 કરતાં 2017ના વર્ષમાં હેલિકૉપ્ટર પાછળ એક કરોડ રૂપિયાનો વધુ ખર્ચ થયો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ધારી વિધાનસભા પેટાચૂંટણીમાં 95 વર્ષીય દિવાળીબાએ મતદાન કર્યું હતું

બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીના પરિણામની સાથે એટલે કે 10 નવેમ્બરના રોજ ગુજરાત પેટાચૂંટણીનું પરિણામ પણ આવશે.

કોરોના મહામારી વચ્ચે યોજાયેલી પેટાચૂંટણીમાં ગુજરાતની ડાંગ બેઠક સિવાય તમામ બેઠકો પર મતદાનની ટકાવારી ઓછી રહી હતી.

કોરોના અને હાલ ખેતીની સિઝનને કારણે પેટાચૂંટણીમાં મતદાન ઓછું થયું હોવાનું અનુમાન કેટલાક રાજકીય નિષ્ણાતો લગાવી રહ્યા છે.

સવારના 7 વાગ્યાથી લઈને સાંજના 6 વાગ્યા સુધી ચાલેલા મતદાનમાં સૌથી વધુ મતદાન ડાંગ બેઠક પર નોંધાયું છે અને સૌથી ઓછું ધારી બેઠક પર નોંધાયું છે.

આઠ બેઠકોનું સરેરાશ મતદાન છ વાગ્યા સુધીમાં 56.85 ટકા નોંધાયું છે.

પૈસા વહેંચવાથી લઈ પત્રિકા ફેરવવા સુધીની કથિત ગેરરીતિ

જૂન 2019માં યોજાયેલી રાજ્યસભાની ચૂંટણી દરમિયાન કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં આપ્યાં હતાં, બાદમાં અહીં પેટાચૂંટણી યોજવી પડી હતી.

આ આઠ બેઠકોમાં અબડાસા, લીંબડી, મોરબી, ડાંગ, કપરાડા, ધારી, ગઢડા અને કરજણનો સમાવેશ થાય છે.

સવારે શરૂ થયેલા પેટાચૂંટણીના મતદાનમાં ઘણી જગ્યાએ ઈવીએમ અને વીવીપેટ ખરાબ થવાના પણ સમાચાર આવ્યા હતા.

મોરબી બેઠક ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પર આશરે 35 જેટલાં ઈવીએમ ખરાબ થયાં હતાં. જે બાદ આ ઈવીએમને બદલીને ત્યાં ફરીથી મતદાન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ ઉપરાંત પેટાચૂંટણીમાં કેટલીક કથિત ગેરરીતિઓની ફરીયાદો પણ નોંધાઈ હતી.

જેમાં મોરબીમાં બૉયઝ હાઇસ્કૂલના મતદાનમથકની અંદર ભાજપની પત્રિકાઓ ફરતી થયાનો કથિત વીડિયો વાઇરલ થયો હતો. જેની સામે મોરબી સિટી એ ડિવિઝન પોલીસ સ્ટેશનમાં અજાણ્યા શખ્સો વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાઈ છે.

તો સ્થાનિક પત્રકાર સચીન પીઠવાના કહેવા પ્રમાણે લીંબડીમાં ગાડી ગામમાં બોગસ મતદાન કરવામાં આવતું હોવાની કૉંગ્રેસના પ્રિસાઈડિંગ ઑફિસરે ફરિયાદ કરી છે.

વડોદરાની કરજણ બેઠક પર કથિત રીતે ભાજપના કાર્યકરો રૂપિયા વહેંચી રહ્યા હોવાનો વીડિયો વાઇરલ થયો હતો. જેની સામે કૉંગ્રેસે ફરિયાદ કરી હતી. આ મામલે જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીએ તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

કરજણ બેઠક પરની પેટાચૂંટણીની પૂર્વ રાત્રીએ પોલીસે બે વ્યક્તિની આશરે 57 હજાર રૂપિયા સાથે અટકાયત કરી હતી.

પોલીસનું કહેવું છે કે આ બંને વ્યક્તિ કૉંગ્રેસના કાર્યકર છે અને તેઓ મતદારોને રિઝવવા માટે પૈસા આપવા જતા હતા.

હાર્દિક પટેલ અને સી. આર. પાટીલની શાખનો સવાલ

લગ્નના દિવસે દૂલ્હન સમય ફાળવીને મતદાન કરવા આવ્યાં

ગુજરાત ભાજપના નવા પ્રદેશ પ્રમુખ સી. આર. પાટીલે પોતાનું પદ સંભાળ્યું તે બાદ પ્રથમ વખત તેમના નેતૃત્વમાં આ પેટાચૂંટણી યોજાઈ રહી છે.

પાટીલે પ્રમુખપદ સંભાળ્યા બાદ પાટીદારોના ગઢ મનાતા સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતમાં રેલીઓ કરી હતી.

તેમની રેલીમાં કોરોના મહામારી વચ્ચે સોશિયલ ડિસ્ટન્સનો અભાવ જોવા મળ્યો હતો અને તે મામલે સવાલો પણ થયા હતા.

આ પેટાચૂંટણીમાં ભાજપે કૉંગ્રેસમાંથી આવેલા પાંચ ધારાસભ્યોને ટિકિટ આપી છે. હવે પાટીલના નેતૃત્વમાંથી તેઓ કેટલી બેઠકો જીતી શકે તે જોવાનું રહેશે.

બીજી તરફ કૉંગ્રેસમાંથી હાર્દિક પટેલને કાર્યકારી અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા તે બાદ તેમના માટે પણ આ પહેલી ચૂંટણી છે.

હાર્દિક પટેલ જ્યારથી કાર્યકારી અધ્યક્ષ બન્યા છે ત્યારથી તેઓ સતત ગામડાંનો પ્રવાસ કરી રહ્યા છે અને ખેડૂતો મુદ્દે રૂપાણી સરકાર પર નિશાન સાધી રહ્યા છે.

તેમના માટે કૉંગ્રેસમાંથી જ ગયેલા અને ભાજપની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડી રહેલા ઉમેદવારો સામે જીતવાની કસોટી હશે.

કૉંગ્રેસના પાંચ પૂર્વ ધારાસભ્યોને ભાજપની ટિકિટ

મોરબીમાં મતદાનમથક બહાર લાઇન

આ વર્ષ જૂન મહિનામાં યોજાયેલી રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં આપ્યાં હતાં. જે બાદ...


ધારીના કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય જે. વી. કાકડિયાએ રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં કૉંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું અને બાદમાં તેઓ ભાજપમાં જોડાઈ ગયા હતા.

હવે ભાજપે કૉંગ્રેસના એક સમયના ધારાસભ્ય કાકડિયાને ટિકિટ આપી છે. તો સામે પક્ષે કૉંગ્રેસ સુરેશ કોટડિયાને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે.

ધારી બેઠક એ પાટીદારોનું પ્રભુત્વ ધરાવતી બેઠક છે અને પાટીદારો અહીં નિર્ણાયક સાબિત થાય છે.

અગાઉ થયેલી 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં આ વિસ્તારમાં પાટીદાર અનામત આંદોલનની મોટી અસર હતી.

એ સમયે સત્તાધારી ભાજપ સામે રોષ જોવા મળતો હતો. જોકે નિષ્ણાતોના મતે અહીંના મતદારો પક્ષ કરતાં ઉમેદવારને વધુ મહત્ત્વ આપે છે.

અગાઉની ચૂંટણીઓમાં કોણ જીત્યું?

અગાઉ 2017ની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર જે. વી. કાકડિયાએ ભાજપના દિગ્ગજ ઉમેદવાર દિલીપ સંઘાણીને હરાવ્યા હતા.

જે. વી. કાકડિયાને 52.50 ટકા મત મળ્યા હતા અને ભાજપના દિલીપ સંઘાણીને 40.42 ટકા મત મળ્યા હતા.

નિષ્ણાતોના મતે અહીં પાટીદાર અનામત આંદોલનની જે તે સમયે મોટી અસર હતી.

તો વર્ષ 2012ની વિધાનસભાની વાત કરીએ તો અહીં જીપીપી (ગુજરાત પરિવર્તન પાર્ટી)માંથી નલિન કોટડિયા ચૂંટાઈ આવ્યા હતા.

ગુજરાતના પૂર્વ મુખ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ય મંત્રી કેશુભાઈ પટેલે 'ગુજરાત પરિવર્તન પાર્ટી' બનાવી હતી અને નલિન કોટડિયા તેના ઉમેદવાર હતા.

નલિન કોટડિયા જોકે માત્ર 1575 મતથી ચૂંટણી જીત્યા હતા.

2007ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં અહીંથી ભાજપમાંથી ભુવા મનસુખભાઈ પાંચાભાઈ ચૂંટાઈ આવ્યા હતા.

તેઓએ કૉંગ્રેસના બાલુભાઈ જીવરાજભાઈ તંતીને 17862 મતથી હરાવ્યા હતા.

પહેલી ચૂંટણીથી અત્યાર સુધીનો ચિતાર

1962ની ચૂંટણીમાં આ બેઠક ધારી-કોડિનાર તરીકે ઓળખાતી અને અનામત (એસ.સી.) હતી. એ સમયે અહીંથી લેઉવા પ્રેમજીભાઈ કૉંગ્રેસમાંથી ચૂંટાઈ આવ્યા હતા.

2017, 1995, 1972, 1967, 1962માં કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર અહીંથી ચૂંટાઈને આવ્યા છે. તો 2007, 2002 અને 1998માં ભાજપના ઉમેદવાર ચૂંટાયા હતા. તો એક વાર ગુજરાત પરિવર્તન પાર્ટીમાંથી ઉમેદવાર ચૂંટાઈને ધારાસભ્ય બન્યા હતા.

1962થી શરૂ થયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં અત્યાર સુધીની ચૂંટણીમાં અહીં ભારતીય જનતા પાર્ટીમાંથી ત્રણ વાર ઉમેદવાર ચૂંટાઈને આવ્યા છે.

તો કૉંગ્રેસના ઉમેદવારો આ સીટ પરથી પાંચ વાર ધારાસભ્યો ચૂંટાઈને આવ્યા છે. તો મનુભાઈ કોટડિયા અહીંથી ત્રણ વાર સૌથી વધુ વાર ચૂંટાઈને આવ્યા હતા.

તેઓ જનતાપાર્ટી, જનતાપાર્ટી (જેપી) અને કિસાન મજદૂર લોક પક્ષ (કેએલપી)ની સીટ પરથી ચૂંટાઈને આવ્યા હતા.

એટલે એક રીતે જોવા જઈએ તો ધારી બેઠક પર કોઈ એક પક્ષનો ઉમેદવાર સતત ચૂંટાઈને આવે એવું બનતું નથી.

હાર્દિક અને પાટીદાર ફૅક્ટર કેટલી અસર કરશે?

ભારતીય ચૂંટણીપંચની વેબસાઇટ અનુસાર, 2017ની વિધાનસભાના આંકડા પ્રમાણે ધારી બેઠક પર કુલ 2,11,917 મતદારો છે.

તેમાં 52.03 ટકા પુરુષ મતદારો અને 47.97 ટકા મહિલા મતદારો છે.

ધારી બેઠક પર સૌથી વધુ મતદારો પાટીદાર સમાજના છે અને તેઓ કોઈ પણ ચૂંટણીમાં બાજી પલટી શકવા સક્ષમ મનાય છે.

તો પાટીદાર સિવાય અહીં બીજા નંબરે સૌથી વધુ કોળી સમાજના મતદારો છે. આ ચૂંટણીમાં બંને (ભાજપ-કૉંગ્રેસ) પાટીદાર ઉમેદવાર પર પસંદગી ઉતારી છે. તો કોળી સમાજના મતો પણ નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે તેવો નિષ્ણાતોનો મત છે.

તેમજ અહીં દલિત સમાજ, ક્ષત્રિય સમાજ અને લઘુમતી મતદારો પણ છે.

2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં અમરેલી જિલ્લામાં કૉંગ્રેસે સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું. અહીંની અમરેલી, ધારી, લાઠી, સાવરકુંડલા, રાજુલા બેઠક કૉંગ્રેસે જીતી હતી.

વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા પરેશ ધાનાણી અને કૉંગ્રેસના કાર્યકારી અધ્યક્ષ હાર્દિક પટેલની આ ચૂંટણી એક પરીક્ષા સમાન છે.

ધારી બેઠકના મતદારો મોટા ભાગે પક્ષને નહીં પણ ઉમેદવારને વધુ...


ધાર્મિક પાટનગર ગણાવાનું કારણ હતું સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકિનારે આવેલું સોમનાથનું મંદિર.

સૌરાષ્ટ્રના દરિયાકિનારે બનેલા એ મંદિરની દીવાલોને દરિયાનાં મોજાં પખાળતાં હતાં. પથ્થરની મોટી શીલાઓ પર બનેલા એ મંદિરની છત આફ્રિકાથી મગાવાયેલા સાગના 56 સ્તંભો પર ટકેલી હતી. મંદિરના શિખર પર ચૌદ સોનેરી ગોળા હતા. એ ગોળા સૂર્યના તેજથી ચમકતા હતા અને ઘણે દૂરથી દેખાતા હતા.

મંદિરમાં સ્થાપિત શિવલિંગ સાત હાથ ઊંચું હતું અને તેના પર વિવિધ પ્રાણીઓ અંકિત કરાયેલાં હતાં. હીરાથી મઢેલો મુગટ શિવલિંગ ઉપર લટકતો રહેતો હતો.

શિવલિંગના સેવકોના પ્રતીકરૂપે આસપાસ અને છત પર સોના અને ચાંદીની કેટલીય મૂર્તિઓ સ્થાપવામાં આવી હતી.

ગર્ભગૃહ રત્નજડિત ઝૂમરથી ઝળહળતું હતું અને તેની સામે 200 મણની સોનાની વિશાળ સાંકળ લટકતી હતી. ગૃહની બાજુમાં એક ભંડારિયું હતું, જે રત્નો અને સોના-ચાંદીની મૂર્તિઓથી ભરેલું હતું.

ગઝનીના સુલતાન મહમૂદના જીવનચરિત્ર 'ધ લાઇફ ઍન્ડ ટાઇમ્સ ઑફ સુલતાન ઑફ મહમૂદ ઑફ ગઝના'માં ડૉ. મહમદ નઝીમ અલ-બરુની અને ઇબ્ન ઝાફીર જેવા ઇસ્લામિક વિદ્વાનોને ટાંકીને લૂંટ પહેલાંના સોમનાથના મંદિરનું ઉપરોક્ત વર્ણન કરે છે.

સોમનાથની જાહોજલાલી

'પ્રભાસ અને સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોમનાથ' પુસ્તકમાં શંભુપ્રસાદ દેસાઈ સોમનાથના મંદિરની ભવ્યતા વર્ણવતાં લખે છે:

'સોમનાથનું મંદિર સીસાંથી ઢંકાયેલા કાષ્ઠના છપ્પન સ્તંભો ઉપર બાંધેલું હતું અને અંદરની એક ઓરડીમાં મૂર્તિ હતી.'

'એ મૂર્તિની ઊંચાઈ પાંચ હાથ તથા ગોળાઈ ત્રણ હાથ હતી અને ભૂગર્ભમાં બે હાથ ઊંડી હતી. મૂર્તિના મંદિરમાં અંધકાર હતો પણ રત્નજડિત દીપકોથી તેને પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.'

'મૂર્તિ પાસે સુવર્ણશૃંખલા હતી અને તેમાં ઘંટ બાંધેલા હતા, જેનું વજન બસો મણ થતું હતું. રાત્રિના અમુક પહોરે આ સાંકળ હલાવીને ઘંટનાદ કરવામાં આવતો હતો.'

'ધનકોષ પણ સમીપ હતા. જેમા ઘણી સુવર્ણ અને રૂપક મૂર્તિઓ હતી. એના ઉપર મૂલ્યવાન રત્નો જડિત જવનિકા હતી.'

'સોમનાથની મૂર્તિ સમગ્ર હિંદની મૂર્તિઓમાં શ્રેષ્ઠ હતી. પુનર્જન્મના સિદ્ધાંતમાં વિશ્વાસ ધરાવતા હિંદુઓ માનતા હતા કે દેહત્યાગ કર્યા બાદ આત્મા સોમનાથ આવતો અને ભરતી તથા ઓટ દ્વારા સોમનાથની પૂજા કરતો. શ્રદ્ધાળુઓ પોતાની અમૂલ્ય વસ્તુ  અહીં ધરતા હતા.'

'મંદિરના નિર્વાહ માટે દસ હજાર ગામડાં આપવામાં આવ્યાં હતાં અને મંદિરમાં અતિ આકર્ષક અને અમૂલ્ય રત્નો એકત્ર કરવામાં આવ્યાં હતાં.'

'મૂર્તિની પૂજા કરવા અને યાત્રાળુઓને દર્શન કરાવવા એક હજાર બ્રાહ્મણો અને યાત્રાળુઓના શિર અને દાઢીના વાળ ઉતારવા માટે ત્રણસો વાણંદો અહીં રહેતા હતા.'

સોમનાથ મંદિરના પુનરુદ્ધાર વખતે આધારભૂત સંશોધન કરનારા ઇતિહાસવિદ્ રત્નમણિરાવ ભીમરાવ 'પ્રભાસ-સોમનાથ' પુસ્તકમાં લખે છે:

અગિયારમી સદીની શરૂઆતમાં 'સોમનાથ ભારતખંડમાં પ્રસિદ્ધિની ટોચે પહોંચ્યું હતું.

દેશભરમાં એમની કીર્તિ હતી અને તેની સમૃદ્ધિ પણ એવી ભારે હતી કે મહમૂદને સ્વાભાવિક રીતે જ એ કીર્તિ અને સમૃદ્ધિ, બન્નેનું ખંડન કરવાનું મન થયું.'

મહમૂદની ચઢાઈ

અગિયારમી સદીનો સમો જગત પર દસ્તક આપું-આપું કરી રહ્યો હતો અને તલવારના જોરે જગના સિમાડા નક્કી થઈ રહ્યા હતા.

એવે વખતે ઈ.સ. 998ના માર્ચ મહિનામાં અફઘાન ધરતીમાં આવેલા ગઝનીના મેદાનમાં બે ભાઈઓ પોતપોતાનાં સૈન્ય સાથે બાખડ્યા.

દિવસભર ચાલેલી એ લડાઈ સાંજ પડતાં જ મહમૂદે જીતી લીધી અને એ સાથે ગઝનીની ગાદી પણ.

ગઝનીની ગાદી પર બેઠા બાદ મહમૂદે સુલતાનનો ઇલકાબ ધારણ કર્યો. મુસ્લિમ ખલિફાની સમકક્ષ ગણાતો આ ખિતાબ ધારણ કરનારો મહમૂદ વિશ્વનો પ્રથમ બાદશાહ હતો.

ગઝનીની ગાદી મેળવ્યા બાદ સુલતાને સલ્તનતના સીમાડા વિસ્તારવાનું નક્કી કર્યું. ઉત્તર તરફ મધ્ય એશિયાથી માંડીને દક્ષિણમાં હિંદ સુધી સુલતાની...


ધી કાંટા કોર્ટે રાહુલ ગાંધીને જામીન આપ્યા હતા અને રાહુલ ગાંધીના વકીલે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે આ અંગે આગામી સુનાવણી 7મી સપ્ટેમ્બરે થશે.

તેમના આગમન વખતે કોર્ટ બહાર લોકટોળાં ઊમટ્યાં હતાં, એક તબક્કે લોકોને કાબૂમાં લેવા મુશ્કેલ થઈ ગયા હતા.

અદાલતમાં રાહુલ ગાંધીને જોવા માટે લોકો ખુરશીઓ પર ચઢી ગયા હતા, જેના પગલે મૅજિસ્ટ્રેટે રૂમ ખાલી કરાવ્યા બાદ જ કાર્યવાહી આદરવાની સૂચના આપી હતી અને ત્યારબાદ કાર્યવાહી શરૂ કરાઈ હતી.

કૉંગ્રેસના તત્કાલીન અધ્યક્ષ ગાંધી તથા કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા રણદીપ સુરજેવાલાએ ગત વર્ષે આરોપ મૂક્યો હતો કે નોટબંધી જાહેર થઈ, તેના પાંચ દિવસની અંદર એડીસી બૅન્કમાં રૂ. 745.59 કરોડની જૂની નોટો બદલવામાં આવી હતી.

એડીસી બૅન્કે તેની સામેના આરોપોને નકાર્યા હતા અને તમામ વ્યવહારોમાં પારદર્શકતા જાળવવામાં આવી હોવાની વાત કહી હતી.

અમદાવાદ પહોંચેલા રાહુલ ગાંધીએ તેમની સામેના કેસોને એક 'પ્લૅટફૉર્મ' ગણાવીને ભાજપ-સંઘનો આભાર માન્યો હતો.

અમદાવાદની મેટ્રોપોલિટન કોર્ટ બહાર તથા રસ્તામાં કૉંગ્રેસના કાર્યકર્તાઓએ રાહુલ ગાંધીને આવકારતાં બેનર્સ લગાવ્યાં હતાં.

સુનાવણી પૂર્વે ઍડ્વોકેટ પં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કજ ચાંપાનેરીયા સાથે વકીલોની ટીમ ત્યાં આવી પહોંચી હતી.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા ઍડ્વોકેટ પંકજ ચાંપાનેરિયાએ કહ્યું હતું કે આ બદનક્ષીનો કેસ છે અને ફરિયાદીના આરોપો સામે અમે અમારો પક્ષ મૂકવા તૈયાર છીએ.

ઍડ્વોકેટ ચાંપાનેરિયા સાથે ઍડ્વોકેટ હીરાલાલ અને ઍડ્વોકેટ ઇકબાલ મુનશી પણ રાહુલ ગાંધીના વકીલ છે.

કોર્ટ બહારનો માહોલ

અમદાવાદથી બીબીસી સંવાદદાતા રોક્સી ગાગડેકર છારા જણાવે છે કે મોટી સંખ્યામાં કૉંગ્રેસી કાર્યકરો કોર્ટ ખાતે પહોંચ્યા હતા. કોર્ટની આજુબાજુના વિસ્તારોમાં રાહુલ ગાંધીનાં મોટાં પોસ્ટર જોવાં મળ્યાં હતાં.

રાહુલ ગાંધીને SPG (સ્પેશિયલ પ્રૉટેક્શન ગ્રૂપ)ની સુરક્ષા મળેલી હોવાથી પોલીસ તથા SPGએ ચાંપતો સુરક્ષા બંદોબસ્ત ગોઠવી દીધો હતો.

સામાન્ય રીતે કોર્ટની કાર્યવાહી દરમિયાન પત્રકારોને હાજર રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવે છે, પરંતુ સુરક્ષા કારણસર મેજિસ્ટ્રેટે કોર્ટમાં પ્રવેશ નિયંત્રિત રાખ્યો હતો.

રાહુલ ગાંધીની સાથે આવેલાં કૉંગ્રેસી કાર્યકરોને પણ કોર્ટમાં પ્રવેશવા દેવાયા ન હતા.

મળતા અહેવાલો મુજબ, શુક્રવારે સવારે રાહુલ ગાંધી ઍરપૉર્ટથી સર્કિટહાઉસ અને ત્યાંથી કોર્ટ પહોંચ્યા હતા.

સંઘ-ભાજપને કહ્યું, 'થેન્ક યૂ'

કોર્ટમાં જતા પહેલાં કૉંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ તેમના ટ્વિટર હૅન્ડલ ઉપર લખ્યું : "મારા રાજકીય વિરોધીઓ ભાજપ અને આરએસએસ (રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ) દ્વારા મારી વિરુદ્ધ દાખલ કરવામાં આવેલા કેસમાં હાજર થવા માટે આજે અમદાવાદમાં છું."

"મારી વૈચારિક લડાઈને લોકોની વચ્ચે લઈ જવાની તક અને માધ્યમ પૂરા પાડવા બદલ હું તેમનો આભાર માનું છું. સત્યમેવ જયતે."

દેશભરની અલગ-અલગ કોર્ટમાં 20 જેટલા કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. અન્ય એક કેસ સુરતમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે તા. ત્રીજી જુલાઈએ ગાંધીએ કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષપદેથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.

અમિત શાહ, ADC બૅન્ક ડાયરેક્ટર

આરોપો મૂકતી વખતે સુરજેવાલા તથા ગાંધીએ નોટબંધીને લઈને ભાજપ પર પ્રહાર કર્યા હતા.

તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે મુંબઈ-સ્થિત ઍક્ટિવિસ્ટ દ્વારા નેશનલ બૅન્ક ફૉર ઍગ્રિકલ્ચરમાં દાખલ કરેલી આરટીઆઈ (રાઇટ-ટુ-ઇન્ફર્મેશન)ની અરજીમાં માહિતી બહાર આવી હતી કે તા. 8મી નવેમ્બરે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા નોટબંધી જાહેર કરવામાં આવી, તેના પાંચ દિવસની અંદર એડીસી બૅન્કમાં રૂ. 745.59 કરોડની જૂની નોટો નવી નોટમાં 'બદલવા'માં આવી હતી, જે એક કૌભાંડ હતું.

રાહુલ ગાંધી તથા...


ધી હિંદુ અખબાર લખે છે કે કર્ણાટકના શિવમોગામાં સાગર પોલીસે આ ફરિયાદ નોંધી છે.

ફરિયાદમાં વકીલ પ્રવીણ કે વીએ કહ્યું છે કે 11 મેના દિવસે ભારતીય રાષ્ટ્રીય કૉંગ્રેસના ટ્વિટર હૅન્ડલ પર કોવિડ-19 પરિસ્થિતિ સામે મોદી સરકારની કામગીરી વિશે કરવામાં આવેલ ટ્વીટ ગેરમાર્ગે દોરનાર છે.

ફરિયાદમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જ્યારે દેશ મહામારી સામે લડી રહ્યો છે ત્યારે કૉંગ્રેસ પાર્ટી સોશિયલ મીડિયા મારફતે ખોટી માહિતી ફેલાવી રહી છે.

સાગર પોલીસે સોનિયા ગાંધી વિરુદ્ધ કલમ 153, 505 ( લોકોમાં ભય ફેલાવવા અથવા રાજ્ય અને જનતામાં શાંતિ વિરુદ્ધ ગુનો) હેઠળ ગુનો દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.

કર્ણાટક કૉંગ્રેસે રાજ્યના મુખ્યમંત્રી બી એસ યેદિયુરપ્પાને એફઆઈઆર રદ કરવાની વિનંતી કરી છે. કૉંગ્રેસનું કહેવું છે કે રાજકીય હેતુસર સોનિયા ગાંધી વિરુદ્ધ આ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.

શહેરી કામદારોને મનરેગા લાભનું સૂચન

પ્રવાસી મજૂર

હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ લખે છે કે શ્રમ મંત્રી થાવરચંદ ગહેલોત હેઠળ મંત્રી સમૂહનું કહેવું છે કે દેશમાં નવ કરોડ 30 લાખ શહેરી કામગારો જે મૅન્યુફૅક્ચરિંગ, કંસ્ટ્રક્શન, ટ્રેડ, ટૂરિઝ્મ અને હૉસ્પિટૅલિટી ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા હતા ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેઓ કોવિડ-19 મહામારી અને લૉકડાઉનને કારણે પ્રભાવિત થયા છે.

ગત અઠવાડિયે વડા પ્રધાન કાર્યાલયમાં આપવામાં આવેલા એક રિપોર્ટમાં ગ્રામિણ રોજગાર ગૅરંટી યોજનામાં ફેરફાર માટે સૂચન કરવામાં આવ્યું છે.

એમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ યોજના ખાનગી કારખાનાઓ કે બાંધકામ સ્થળોએ પણ લાગુ કરવામાં આવે જેમાં માલિક મનરેગાના દરોથી વધારે જે મજૂરી ચૂકવતો હોય એ સરકાર મનરેગા યોજના હેઠળ કરે એવી વાત પણ કહેવાઈ છે.

આ ઉપરાંત ગામ પાછા ફરેલ કામદારોને જૉબ કાર્ડ આપવા અને કૌશલ ઍપમાં સ્કિલ ડેવલપમેન્ટના કોર્સ અને રોજગાર માટે રજિસ્ટર કરવા જેવા સૂચનો કરવામાં આવ્યા છે.

અખબાર લખે છે કે થાવરચંદ ગેહલોતએ આના પર ટિપ્પણી કરવાનો ઇન્કાર કર્યો છે અને કહ્યું છે કે આ રિપોર્ટ હજી સાર્વજનિક નથી.

આ અહેવાલમાં મજૂરોને શહેરોમાં પાછા લાવવા માટે વિવિધ સૂચનો પણ કરવામાં આવ્યા છે.

અમેરિકાથી અલ કાયદા સંગઠનનો એક સભ્ય ભારત નિર્વાસિત

અંગ્રેજી અખબાર ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ મુજબ ચરમપંથી સંગઠન અલ કાયદાના એક સભ્યને અમેરિકાથી ભારત લાવવામાં આવ્યા છે.

મૂળ હૈદરાબાદના વતની મોહમ્મદ ઇબ્રાહિમ ઝુબૈરને યમનના મૌલાના અને અલ કાયદાના સભ્ય અનવર અલ અવલકીને નાણાકીય મદદ કરવાના આરોપમાં અમેરિકામાં સજા આપવામાં આવી હતી. અનવર અલ અવલકીનું મૃત્યુ થઈ ચૂક્યું છે.

41 વર્ષના મોહમ્મહ ઇબ્રાહિમ ઝુબૈર અમેરિકાના ઓહાયોમાં રહેતા હતા, તેમને એક વિશેષ ફ્લાઇટમાં અમેરિકાથી ભારતના અમૃતસર લાવવામાં આવ્યા હતા.

પંજાબના એક પોલીસ અધિકારીએ જણાવ્યું કે “ઝુબૈરનો જન્મ શારજાહમાં થયો છે પરંતુ તેમના માતા-પિતા મૂળરૂપે હૈદરાબાદના છે. અમેરિકાથી નિર્વાસિત કરવામાં આવેલા 167 લોકોમાંથી એક ઝુબૈર પણ છે જેમને ભારત મોકલી દેવામાં આવ્યા હતા.”

 અખબાર લખે છે કે ઝુબૈરની અલ કાયદા અને ભારતમાં તથા વિશ્વમાં તેના નેટવર્ક વિશે કેન્દ્રીય ઇન્ટૅલિજન્સ એજન્સી તરફથી પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી. હવે તેમને 14 દિવસ માટે ક્વોરન્ટીન કરવામાં આવ્યા હતા.

એક સુરક્ષા અધિકારીએ કહ્યું, "તેમના પર અહીં કોઈ કેસ નથી. અમે તપાસ કરી રહ્યા છીએ કે તેમના પર કોઈ કેસ દાખલ કરી શકાય કે નહીં. તેમણે અમેરિકાની કોર્ટમાં આપવામાં આવેલી સજા પૂર્ણ કરી છે."

2009માં અલ અવલકીને 22 હજાર ડૉલર મોકલવાના કેસમાં જુલાઈ 2015માં અમેરિકામાં ઝુબૈરની ધરપકડ થઈ હતી. તેમના ભાઈને આતંકવાદીઓ સાથે સંબંધ રાખવાના કેસમાં અમેરિકામાં 29 વર્ષની સજા આપવામાં આવી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર...


ધીરુબહેન પટેલ

ઉપરોક્ત શબ્દો છે 93 વર્ષની ઉંમરે પણ ગુજરાતી સાહિત્ય ક્ષેત્રે સક્રીય ધીરુબહેન પટેલના.

ભાષા પ્રત્યેના પોતાના પ્રેમ અંગે વાત કરતાં ધીરુબહેન જણાવે છે, "ભાષા મારો એક માત્ર શોખ છે. હું અંગ્રેજીની અધ્યાપિકા હતી અને ઉપાચાર્યને સમકક્ષ હતી."

"12 વર્ષ સુધી નોકરી કરી અને છોડી દીધી. કારણ કે મને લાગ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ માત્ર નોકરી મેળવવા માટે જ અંગ્રેજી સાહિત્ય ભણે છે. એમને ભાષા શીખવામાં કોઈ જ રસ નથી."

નવલકથાકાર, વાર્તાકાર, નાટ્યકાર, અનુવાદક એમ ધીરુબહેને ગુજરાતી સાહિત્યમાં બહોળું ખેડાણ કર્યું છે.

તેમની વાર્તાઓ પરથી ફિલ્મો બની ચૂકી છે, ટેલિવિઝન શ્રેણીઓ બની ચૂકી છે. તખ્તા પર એમનાં નાટકો ભજવાઈ ચૂક્યા છે.

તેમની કૃતિઓનું મરાઠી, બંગાળી, અંગ્રેજી, જર્મન જેવી ભાષાઓમાં ભાષાંતર થઈ ચૂક્યું છે.

નાટ્ય દિગ્દર્શિકા અદિતિ દેસાઈ ધીરુબહેન અંગે વાત કરતાં જણાવે છે, "એમનામાં બાળક જેવી નિર્દોષતા અને ગજબનું તોફાન છે. મને હંમેશાં એ વાતનું આશ્ચર્ય થાય છે કે ત્રાણું વર્ષની ઉંમરે કોઈ આટલું જીવંત કઈ રીતે હોઈ શકે?"

ધીરુબહેન પટેલ હાલમાં 'જય ભિખ્ખુ'ની ટૂંકી વાર્તા પરથી 'દરિયા દિલ' નામે નાટક લખી રહ્યાં છે, જેન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ું દિગ્દર્શન અદિતિ દેસાઈ કરશે.

ગુજરાતમાં બાળકોને અંગ્રેજી માધ્યમમાં ભણાવવાની વધી રહેલી માગ અંગે વાત કરતાં ધીરુબહેન જણાવે છે, "બાળક પાસેથી માતૃભાષા છીનવી, એની આઝાદી છીનવી લેવાય છે. બાળક જો શરૂઆતના પાંચ વર્ષ માતૃભાષામાં ભણશે તો બીજી ભાષાઓ પણ ઝડપથી શીખી શકશે."

વાંચનની ઘટી રહેલી પ્રવૃતિઓ અંગે તેઓ કહે છે, "આજે વાંચન ઘટી ગયું છે. યુવાનોના કાન શુદ્ધ ભાષા સાંભળવા માટે ટેવાયેલા નથી. એટલે લખાણમાં થોડી કુત્રિમતા વર્તાય છે."

તો સમસ્યાનો ઉકેલ પણ તેઓ જાતે જ આપી દે છે, "સમાજમાં માત્ર બાળકો પર જ નહીં, પરિવારો પણ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે."

'અધૂરો કોલ', 'એક લહર', 'વિશ્રંભકથા' એમના વાર્તા સંગ્રહો છે. નારીના હૃદયની લાગણીઓ અને માનવીય સંબંધોની નાજુકતા એમનાં લેખનની વિશેષતા રહી છે. માનવમનની સંકુલતાને તાગતો મનોવૈજ્ઞાનિક અભિગમ એમના લેખનને વિશિષ્ટ બનાવે છે.

પોતાના વાંચનના શોખ અંગે વાત કરતાં ધીરુબહેન કહે છે, "મને બાળપણથી જ વાચંવું ગમતું હતું. શાળાએથી આવ્યાં બાદ કોઈ ચોપડી લઈને હું ઝાડ પર ચડી જતી હતી અને છેક અંધારું થાય ત્યારે નીચે ઊતરતી હતી."

"મારા બા-બાપુ મને શોધવા માટે કોઈ ઝાડ પર જ શોધતાં હતાં."

ભાષા-સાહિત્ય પ્રત્યેના પોતાના શોખ અંગે આગળ વાત કરતા ધીરુબહેન કહે છે, "હું જાતે જ શાળાએ બેસી ગઈ હતી. મને ક્યારેય કોઈ શાળાએ મૂકવા નહોતું આવ્યું. મારા ઘરની નજીક જ શાળા હતી અને મને વાંચવું-લખવું બહુ જ ગમતું."

"હું અદ્યાપિકા બની ગઈ પછી કદાચ મારા એક શિક્ષકે મને કહ્યું હતું કે તમારા નિબંધો અમે સ્ટાફરૂમમાં વાંચતાં અને તમારા લેખનમાંથી ભૂલ શોધવા કે એના કરતાં કંઈક સારું લખવા અમે એકબીજાને પડકાર ફેંકતા."

'પહેલું ઈનામ', 'પંખીનો માળો', 'વિનાશને પંથે' 'મનનો માનેલો', 'અંડેરી ગંડેરી ટીપરીટેન' વગેરે એમના જાણીતાં નાટકો છે.

પોતાના નાટ્યલેખનની શરૂઆત કઈ રીતે થઈ એ અંગે પ્રકાશ પાડતાં તેઓ જણાવે છે, "મારાં બા સ્ત્રીઓનું એક મંડળ ચલાવતાં હતાં. મંડળના વાર્ષિક સમારોહમાં એક નાટક ભજવવાનું હતું. એના માટે જાણીતા નાટ્યલેખક ધનસુખલાલ મહેતાને નાટક લખવા માટે વિનંતી કરાઈ હતી."

"જોકે, એમણે નાટક લખવાનો ઇનકાર કરતા આ જવાબદારી મારા માથે આવી પડી. મેં નાટક લખ્યું અને એ ભજવાયું. નાટક ભજવાયું ત્યારે ધનસુખલાલ મહેતા પણ હાજર હતા."

આ અંગે વધુમાં તેઓ જણાવે છે, "એક દિવસ અચાનક ધનસુખલાલ મહેતા અમારા ઘરે આવી ચડ્યા."

"દરવાજા પર લાકડી પછાડીને પૂછ્યું કે તમારી આટલી હિંમત કે મારાથી સારું નાટક લખો...


ધૈર્યરાજસિંહના ઇન્જેકશન માટે ગુજરાતમાં સ્વયંભૂ લોકઅભિયાન ચાલ્યું હતું, જેના કારણે જરૂરી એવી રૂ. 16 કરોડથી વધુની રકમ એકઠી થઈ હતી

બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી દક્ષેશ શાહ જણાવે છે કે ધૈર્યરાજ સિંહને ઇન્જેક્શન મળી ગયું છે અને તેમને બુધવારે બપોરે આ ઇન્જેક્શન આપવામાં આવ્યું છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે ધૈર્યરાજસિંહને મંગળવારે મુંબઈની હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં ઇન્જેક્શન આપ્યા બાદ આગામી સારવાર હાથ ધરાઈ છે.

ધૈર્યરાજસિંહના પિતાએ જણાવ્યું હતું કે સવારે 10.30 વાગ્યાથી ઇન્જેક્શન મૂકવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી હતી. ઇન્જેક્શન મૂકવાની પ્રક્રિયામાં 45 મિનિટ જેટલો સમય લાગે છે.

ધૈર્યરાજસિંહની સારવાર માટે લવાયેલાં 16 કરોડનાં ઇન્જેક્શન

અગાઉ કેન્દ્ર સરકારે સારવાર માટે જરૂરી ઇન્જેક્શન ઉપરની ઇમ્પૉર્ટ ડ્યૂટી માફ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

કેન્દ્ર સરકારમાં બંદર અને વહાણવટા પ્રધાન મનસુખ માંડવિયાએ ટ્વીટ કરીને ડ્યૂટીમાફી વિશે માહિતી આપી હતી.

ધૈર્યરાજસિંહના ઇન્જેકશન માટે જરૂરી ભંડોળ એકઠું કરવા ગુજરાતમાં સ્વયંભૂ લોકઅભિયાન ચાલ્યું હતું, જેના કારણે જરૂરી એવી રૂ. 16 કરોડથી વધુની રકમ એકઠી થઈ હતી.

કેન્દ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ર સરકારે ગત સપ્તાહે નેશનલ રૅર ડિસીઝ પૉલિસીની જાહેરાત કરી છે, જેમાં જ્વલ્લેજ થતી બીમારી અને તેની સારવાર કેવી રીતે કરવી તથા તે દિશામાં શું કરવું તેના વિશેની રૂપરેખા રજૂ કરવામાં આવી છે.

જાણકારો આ નીતિને આવકારે છે, પરંતુ હજુ આ દિશામાં ઘણું કરવાની જરૂર હોવાની વાત કહે છે.

ડ્યૂટી માફ થઈ અને...

અમદાવાદ : એક એવી વિચિત્ર બીમારીથી પીડાતી બાળકી, જેને જિવાડવા જરૂરી છે કરોડોની દવા

કેન્દ્ર સરકારમાં બંદર અને વહાણવટા ખાતાનો સ્વતંત્ર પ્રભાર ધરાવતા કેન્દ્રીય પ્રધાન મનસુખ માંડવિયાએ ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું:

"કુમાર ધૈર્યરાજસિંહના ઇલાજને સફળ બનાવવા ભારત સરકાર દ્વારા રૂપિયા છ કરોડની આયાતડ્યૂટી માફ કરવામાં આવી છે."

"કુમાર ધૈર્યરાજસિંહને ઉત્તમ સારવાર અને ઉજ્જવળ ભવિષ્ય માટે આશીર્વાદ તથા મારી ભલામણ સ્વીકારવા બદલ નાણામંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારમણજીનો ખૂબખૂબ આભાર."

આ ટ્વીટ મહીસાગર જિલ્લાના કાનેસર ગામના વતની રાજદીપસિંહ રાઠોડ માટે રાહતના સમાચાર લઈને આવ્યું.

રૂ. 16 કરોડના ઇન્જેકશન ઉપર લગભગ પાંચથી છ કરોડ રૂપિયાની આયાતજકાત લાગી હોત, જેને માફ કરવા માટે રજૂઆત કરવામાં આવી હતી.

શું છે ધૈર્યરાજસિંહની બીમારી?

રાજદીપસિંહનો પરિવાર

પીડિયાટ્રિક ન્યૂરૉલૉજિસ્ટ ડૉ. ઍન ઍન્જિગ મૅથ્યૂના કહેવા પ્રમાણે, "ચેતાતંત્ર તથા ચેતાકોષો દ્વારા મગજના સિગ્નલ સ્નાયુઓ સુધી પહોંચે છે. આ સિગ્નલ મોકલવા માટે જે પ્રોટિનની જરૂર પડે છે, તેનું જનની કોડિંગ થયેલું હોય છે."

"દરેક વ્યક્તિમાં તે માતા-પિતાના જનીનોમાંથી ઊતરી આવે છે. જો માતા-પિતાના જનીનમાં ઊણપ હોય તો જ બાળકને આ બીમારી થાય છે. સમયસર તેની સારવાર કરવામાં ન આવે તો તે જીવલેણ નીવડી શકે છે."

"ચેતાકોષોમાં ખામીને કારણે થતા આ રોગને SMA (સ્પાઇનલ મસ્ક્યુલર એટ્રૉફી) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે."

આ બીમારીને કારણે બાળકની ડોક સીધી નથી રહેતી. તે બરાબર બેસી નથી શકતું અને પ્રવાહી લેવામાં મુશ્કેલી પડે છે. આ બીમારી ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરે તો બાળકને શ્વાસ લેવામાં પણ તકલીફ પડી શકે છે.

આગળની સારવાર...

તબીબીજગતના નિષ્ણાતોના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ થૅરપીમાં એક વખત જ ઇન્જેક્શન આપવાનું હોય છે અને આ સારવાર લગભગ એક કલાક ચાલે છે.

આ થૅરપીને કારણે બાળકોના સ્નાયુયંત્રને હાનિ પહોંચાડતી આ બીમારીની સારવારની દિશામાં નવા દરવાજા ખૂલ્યા છે.

સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડની ડ્રગનિર્માતા કંપની નૉવારટિસ દ્વારા દર પખવાડિયે વિશ્વભરના SMAથી પીડિત બાળકો માટે લૉટરીપદ્ધતિથી...


નંદા દેવી, ભારતનો બીજો સૌથી ઉંચો પર્વત છે જે ચીનની સાથે જોડાતી ભારતની ઉત્તર-પૂર્વ સરહદની નજીક છે.

એટલે જ્યારે ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં ગ્લૅશિયર તૂટવાથી રૈનીમાં ભીષણ પૂર આવ્યું તો ગામમાં અફરાતફરી મચી ગઈ અને અફવાઓ ઉડવા લાગી કે ઉપકરણોમાં ‘વિસ્ફોટ’ થઈ ગયો, જેના કારણે આ પૂર આવ્યું.

જ્યારે વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે હિમાલયના રાજ્ય ઉત્તરાંખડમાં આવેલા પૂરના કારણે તૂટેલા ગ્લૅશિયરનો એક ટુકડો હતો. આ ઘટનામાં 50થી વધારે લોકોની મૃત્યુ થયાં છે.

પરંતુ 250 પરિવારવાળા રૈની ગામના લોકોને તમે આ કહેશો તો અનેક લોકો તમારી ઉપર ભરોસો નહીં કરે.

રૈનીના સરપંચ સંગ્રામસિંહ રાવતે મને કહ્યું, "અમને લાગે છે કે ડિવાઇસના કારણે કંઈક થયું હશે. એક ગ્લૅશિયર ઠંડીના વાતાવરણમાં કેવી રીતે તૂટી શકે છે? અમને લાગે છે કે સરકારે તપાસ કરવી જોઈએ અને ડિવાઇસને શોધવું જોઈએ."

તેમના ડરની પાછળ જાસૂસીની એક રસપ્રદ કહાણી છે, જેમાં દુનિયાના કેટલાક શીર્ષ પર્વતારોહીઓ છે. જાસૂસી સિસ્ટમને ચલાવવા માટે રેડિયોઍક્ટિવ મટિરિયલ અને જાસૂસનો ઉપયોગ થયો છે.

આ કહાણી એ વિશે છે કે કેવી રીતે અમેરિકાએ 1960ના દાયકામાં ભારતની સાથે મળીને ચીનનાં પરમાણુ પરીક્ષણો અને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મિસાઇલ ફાયરિંગની જાસૂસી કરવા માટે હિમાલયમાં ન્યૂક્લિયર પાવર્ડ મૉનિટરિંગ ડિવાઇસ લગાવ્યાં હતાં. ચીને 1964માં પોતાનું પહેલું પરમાણુ પરીક્ષણ કર્યું હતું.

કૅપ્ટન એમ એસ કોહલી

આ વિષય પર વિસ્તારથી લખી ચૂકેલા અમેરિકાની 'રૉક ઍન્ડ આઇસ મૅગેઝીન'ના કૉન્ટ્રિબ્યૂટિંગ એડિટર પીટ ટેકેડા કહે છે, "શીતયુદ્ધને લઈને ફેલાયેલો ડર તેની ચરમસીમાએ હતો. કોઈ ખાસ યોજના ન હતી, મોટું રોકાણ પણ ન હતું."

ઑક્ટોબર 1965માં ભારત અને અમેરિકાના પર્વતારોહીઓનું એક જૂથ સાત પ્લૂટોનિયમ કૅપ્સૂલ અને દેખરેખ ઉપકરણ લઈને નીકળ્યા, જેમનું વજન અંદાજે 57 કિલો હતું.

તેમને 7816 મીટર ઊંચે નંદા દેવીના શિખર પર મૂકવાના હતા. નંદા દેવી ભારતનો બીજી સૌથી ઉંચો પર્વત છે અને ચીનથી નજીક ભારતની ઉત્તર-પૂર્વ સરહદની નજીક છે.

પરંતુ એક મોટા બરફના તોફાનના કારણે પર્વતારોહીઓ ઊંચાઈએ પહોંચે તે પહેલાં તેમને પરત ફરવું પડ્યું. તે નીચેની તરફ ભાગ્યા તો તેમણે તે ડિવાઇસ ત્યાં જ છોડી દીધાં, જેમાં છ ફૂટ ઉંડુ ઍન્ટિના, બે રેડિયો કૉમ્યુનિકેશન સેટ, એક પાવર પૅક અને પ્લૂટોનિયમ કૅપ્સૂલ હતી.

એક મૅગેઝીને રિપોર્ટ કર્યું કે તે આ વસ્તુઓને પહાડની એક કોતરમાં છોડી આવ્યા હતા. આ તિરાડ ઉપરથી ઢંકાયેલી હતી, જ્યાં ઝડપી પવન પહોંચી શકતો ન હતો.

ભારતીય ટીમનું નેતૃત્વ કરી રહેલા અને મુખ્ય બૉર્ડર પેટ્રોલ ઑર્ગેનાઇઝેશન માટે કામ કરી ચૂકેલા એક જાણીતા પવર્તારોહી મનમોહ સિંહ કોહલી કહે છે, "અમારે નીચે આવવું પડ્યું. નહીં તો અનેક પર્વતારોહી મૃત્યુ પામ્યા હોત."

જ્યારે પર્વતારોહી ડિવાઇસની તપાસમાં આગામી વસંત મહિનામાં પહાડની ઊંચાઈ પર પરત ફર્યા કે તેને ફરીથી ઉપર લઈ જઈ શકાય તો તે ગાયબ થઈ ગયાં હતાં.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જાણીતા પવર્તારોહી કૅપ્ટન એમએસ કોહલીએ ભારતીય ટીમનું નેતૃત્વ કર્યું.

ઉપકરણોની અને રસપ્રદ કહાણીઓ

નંદા દેવી

50થી પણ વધારે વર્ષ વીતી ચૂક્યાં અને નંદા દેવી પર અનેક તપાસ અભિયાન પછી પણ કોઈ નથી જાણતું કે તેમની કૅપ્સૂલની સાથે શું થયું.

ટેકેડા લખે છે, “બની શકે છે કે ખોવાયેલા પ્લૂટોનિયમ હાલ સુધી કોઈ ગ્લેશિયરની અંદર હોય, અથવા તે ચૂરો થઈને ધૂળ બની ગયા હોય, ગંગાના પાણીમાં વહી ગયા હોય.”

વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું હતું કે આ અતિશયોક્તિ છે. પ્લૂટોનિયમ પરમાણુ બૉમ્બમાં ઉપયોગ થનારો મુખ્ય સામાન છે. પરંતુ પ્લૂટોનિયમની બૅટરીમાં એક અલગ પ્રકારના આઈસોટોપ(એક પ્રકારનો કેમિકલ પદાર્થ) હોય છે, જેને પ્લૂટોનિયમ -238 કહેવામાં આવે છે. જેની હાફ...


નકલી ઇંજેક્ષનના આરોપીઓ

કોરોના મહામારી જેમ જેમ આગળ વધી રહી છે તેમ આ આપદાને કમાણીના અવસરમાં પલટી દેવા માગનારા લોકો પણ સામે આવી રહ્યા છે. દેશમાં અનેક સ્થળોએ જરૂરી દવા-ઇંજેક્ષન બ્લૅકમાં વેચાણ થઈ હોવાની ઘટનાઓ બની છે તો ગુજરાતમાં સૌથી મોંઘા એવા ટોસિલિઝુમેબ ઇંજેક્ષનને નામે સ્ટીરૉઇડના નકલી ઇંજેક્ષન વેચાઈ રહ્યા હોવાનો કેસ સામે આવ્યો છે.

આ ઘટનામાં પોલીસે અત્યાર સુધી પાંચ લોકોની ધરપકડ કરી છે.

કેવી રીતે પકડાયું કૌભાંડ

નકલી ઇંજેક્ષનો

ગુજરાત ફુડ એન્ડ ડ્રગ કંટ્રોલર વિભાગના ડાયરેક્ટર એચ.જી. કોશિયાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, મધરાતે એક ફોનને કારણે અમે આ નકલી રૅકેટ સુધી પહોંચી શક્યા.

એચ. જી. કોશિયાએ કહ્યું કે, ''અમારી પર રાત્રે ત્રણ વાગ્યે ફોન આવ્યો કે કોરોનામાં જીવ બચાવવા માટેનું સૌથી મોંઘું ટોસિલિઝુમેબ ઇંજેક્ષન નકલી મળ્યું અને અમારી 12 સભ્યોની ટીમ દોડતી થઈ ગઈ. અમે તરત જ અમને જાણ કરનાર ડૉક્ટર દેવેન શાહનો સંપર્ક કર્યો. અમે જોયુ તો ખબર પડી કે એ ખરેખર ટોલિસિઝુમેબ ડ્રગ્સનું નકલી ઇંજેક્ષન હતું.''

આ રૅકેટ એવી રીતે બહાર આવ્યું કે ડૉકટર દેવેન શાહ પાસે જીવન-મરણ વચ્ચે ઝોલાં ખાઈ રહેલા કોર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોનાના એક દર્દી હતા. આ દર્દી માટે એમણે ટોલિસિઝુમેબ ઇંજેક્ષન લખી આપ્યું હતું. એ જ્યારે એમની પાસે આવ્યું ત્યારે એમને ઇંજેક્ષન પર લખવામાં આવેલી એક સૂચનાથી શંકા લાગી. ડૉક્ટર દેવેન શાહે દર્દીને ઇંજેક્ષન ન આપ્યું અને સીધો ગુજરાત ફુડ એન્ડ ડ્રગ કંટ્રોલર વિભાગનો સંપર્ક કર્યો.

કોવિડ-19ની ખાનગી હૉસ્પિટલના ડૉક્ટર દેવાંગ શાહે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, ''સરકારે અમારી હૉસ્પિટલને કોવિડ હૉસ્પિટલની યાદીમાં સમાવી ત્યારથી કોરોનાના અનેક દર્દીઓ અહીં આવે છે. એક આધેડ વયનાં દર્દી લતાબહેનનું ઓક્સિજન લેવલ ઘણું નીચું જવા માડ્યું એટલા માટે મે કોરોના માટે અકસીર ડ્રગ ટોલિસિઝુમેબ ઇંજેક્ષન 400 મિ.લિ. એમના સગાને પ્રિસ્ક્રાઇબ કર્યું હતું.''

''દર્દી લતાબહેનનાં સગા આ ઇંજેક્ષન લઈને આવ્યા ત્યારે રાતના બે વાગ્યા હતા. પહેલાં તો ઇંજેક્ષનને બહારથી જોઈને મને કંઈ શંકાસ્પદ ન લાગ્યું કારણ કે તેનું પૅકિંગ અસલ ઇંજેક્ષન જેવું જ હતું. પરંતુ મેં તેને ખોલીને ઇન્ટ્રાવિનસના બદલે ઇન્ટ્રામસ્ક્યૂલર વાંચ્યુ ત્યારે મારી આંખો ચમકી.''

ડૉ. દેવેન શાહ કહે છે કે ''ટોલિસિઝુમેબ વૉટર-બેઝ હોય છે અને તે ઇન્ટ્રાવિનસ એટલે કે નસમાં આપવાનું હોય છે. જ્યારે આ ઇંજેક્ષન ઑઇલ-બેઝ હતું અને એના પર ઇન્ટ્રામસ્ક્યુલર લખેલું હતું. એટલે કે સ્નાયુમાં આપવાનું હતું. મેં પૅકિંગ પર જોયું તો કંપનીનું નામ ઝેનિથ ફાર્મા હતું. વાસ્તવમા આવી કોઇ કંપની ટોલિસિઝુમેબ નામનું ઇંજેક્ષન બનાવતી નથી.''

દેવેને શાહે એમના અન્ય કોરોનાના ઍક્સપર્ટ ડૉક્ટરને ફોન કર્યાં. દરેકે આ ઇંજેક્ષન નસમાં જ અપાય એવું કહ્યું એટલે એમણે ઇંજેક્ષન આપવાનું ટાળી દર્દીને વૅન્ટિલેટર પર રાખ્યો અને તરત જ આ ઇંજેક્ષન ઇમ્પોર્ટ કરતી કંપની અને ગુજરાતના ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ્સ કમિશનરને જાણ કરી.

તેઓ કહે છે કે ''જો કદાચ મેં એ નકલી ઇંજેક્ષન દર્દીને આપી દીધું હોત તો આ દર્દી મોતના મોંમા ધકેલાઈ ગયું હોત.''

ત્રણ બૉડી બિલ્ડરોનું કૌભાંડ

તપાસ

ગુજરાતના ફુડ એન્ડ ડ્રગ્સ કમિશનર ડૉ. એચ. જી કોશિયાએ બીબીસી સાથેની વાતમાં કહ્યું કે, ''અમે દર્દીના સગાની પૂછપરછ કરી તો ખબર પડી કે, એમણે બે ઇંજેક્ષનની ખરીદી અમદાવાદના સાબરમતી વિસ્તારમાં આવેલી મા ફાર્માસી નામની દવાની દુકાનમાંથી રૂ. 1.35 લાખમાં કરી હતી. અમે દર્દીના સગાને લઈ સીધા જ સાબરમતી ખાતે મા ફાર્મસી નામની દવાની દુકાન પર પહોંચ્યા. એના માલિકે આ ઇંજેક્ષન બિલ વગર વેચ્યું હોવાથી પહેલા ઇન્કાર કર્યો. પરંતુ એની કડક પૂછપરછ...


નકલી મૅસેજમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે નોટબંધી દરમિયાન 100 નહીં પણ હજારો લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં જેના અંગે રિપોર્ટીંગ થયું નથી.

બીબીસીને પોતાના વાંચકો પાસેથી આવા કેટલાક સંદેશ મળ્યા છે, કેટલાંક સ્ક્રીનશૉટ મળ્યાં છે જેમને ફેસબુક, ટ્વિટર, શૅરચૅટ અને વૉટ્સઍપ પર શૅર કરવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ તેમાં જે આંકડાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે તે તથ્યાત્મક રૂપે ખોટા છે.

એક વાઇરલ પોસ્ટ જેમાં નોટબંધી દરમિયાન મૃત્યુ પામેલા લોકોની સંખ્યા 33,800 જણાવવામાં આવી છે.

એ વાત સાચી છે કે 85% કરન્સીને એક સાથે અમાન્ય કરી દેવાના નિર્ણયથી કરોડો લોકોનું જીવન પ્રભાવિત થયું હતું, પરંતુ બીબીસીએ આવો કોઈ રિપોર્ટ છાપ્યો નથી કે જેમાં નોટબંધીના કારણે મૃત્યુ પામેલા લોકોની સંખ્યા હજારોમાં દર્શાવવામાં આવી હોય.

નોટબંધી નિષ્ફળ જવા પર દેશમાં ગુસ્સો કેમ નથી?

ભારતમાં નોટબંધીના કારણે લોકોની મુશ્કેલીઓ અંગે ચારે તરફ રિપોર્ટિંગ કરવામાં આવી રહ્યું હતું, ત્યારે બીબીસી સંવાદદાતા જસ્ટિન રૉલેટે એક વિશ્લેષણ કર્યું હતું અને એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો કે નોટબંધીને નિષ્ફળ ગણાવ્યા બાદ પણ દેશમાં ગુસ્સો કેમ નથી?

આ રિપોર્ટમાં લખ્યું હતું :
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દેશની 86% કરન્સીને ચલણ બહાર કરવાના નિર્ણય બાદ તુરંત ભારે હોબાળો થયો હતો.

એક સમયે એવું લાગ્યું હતું કે દુનિયાની સાતમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવ્સ્થાની 120 કરોડની જનતા બૅન્કો બહાર લાઇનમાં ઊભી છે.

નોટબંધીના કારણે ઘણા બિઝનેસ ઠપ થઈ ગયા છે, ઘણાં જીવન તબાહ થયાં છે. ઘણા લોકો પાસે જમવા માટે પૈસા ન હતા.

કૅશની ખામીના કારણે લોકોના જીવન પર ખરાબ અસર પડી. માનવામાં આવે છે કે આ નિર્ણયના પગલે આશરે એક કરોડ લોકો ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયા છે.

તમે વિચારશો કે નોટબંધીમાં આશરે બધા પૈસા પરત મળવા પર ભારતના લોકો સરકાર વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવશે.

પરંતુ દેશમાં આ નિર્ણય ખોટો સાબિત થવા પર ગુસ્સો કેમ જોવા મળી રહ્યો નથી?

તેનાં ઘણાં કારણો છે. એક કારણ એ પણ છે કે ઘણા લોકો માટે પૈસાની ગણતરી અને વિગત સમજવી મુશ્કેલ છે. સીધી ભાષામાં કહીએ તો બેકાર છે.

બીજુ મોટું કારણ એ છે કે આ નિર્ણયને ધનવાનોનો ખજાનો ખાલી કરાવવા વાળો જણાવીને મોદી સરકારે ગરીબો વચ્ચે પોતાની જગ્યા બનાવવા પ્રયાસ કર્યો.

ભારતીય રિઝર્વ બૅન્કના આંકડા ભલે એ દર્શાવે કે આ પૉલિસીથી એ મળ્યું નથી જેની આશા હતી પરંતુ અસમાનતા વાળા આ દેશમાં મોદીનો સંદેશ લોકો પર અસર કરી ગયો.

તેનું એક કારણ એ છે કે સરકારને જ્યારે ખબર પડી કે તેમની પૉલિસી તેમની યોજના પ્રમાણે કામ કરી રહી નથી ત્યારે તેમણે તેના ફાયદા બીજી રીતે ગણાવવાનું શરૂ કરી દીધું.

શરુઆતમાં નોટબંધીને કાળું નાણું બહાર લાવવા માટે ઉઠાવવામાં આવેલું પગલું ગણાવવામાં આવ્યું.

પરંતુ આ ઘોષણા લાગુ કર્યાનાં થોડાં અઠવાડિયાંમાં જ એ ખબર પડી ગઈ કે સરકારે જેટલું વિચાર્યું હતું, તેનાથી ઘણા વધારે પૈસા પરત આવી રહ્યા છે.

એ માટે તુરંત સરકારે નવો આઇડિયા અજમાવ્યો અને લોકોને રોકડ લેવડ દેવડ ઓછી કરીને દેશને 'ડિજિટલ ઇકૉનૉમી'માં મદદ કરવાનું કહ્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

નોટબંધીથી ફાયદો કે નુકસાન?

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પાંચ વર્ષનો કાર્યકાળ પૂર્ણ થવા પર બીબીસીની રિયાલિટી ચેક ટીમે પણ એક આંકલન કર્યું છે કે મોદીના નોટબંધીના નિર્ણયથી ભારતને ફાયદો થયો કે નુકસાન?

આ ટીમની તપાસમાં ખબર પડી કે આ નિર્ણયનાં પરિણામ મિશ્ર સાબિત થયાં હતાં.

નોટબંધીથી અઘોષિત સંપત્તિઓના સામે આવવાના પુરાવા નહિવત છે, જ્યારે આ પગલાંથી ટૅક્સ કલેક્શનની સ્થિતિ સુધારવામાં મદદ મળી છે.

નોટબંધીથી ડિજિટલ લેણદેણ વધી છે પરંતુ લોકો પાસે કૅશ રૅકોર્ડ સ્તર પર નીચે પહોંચી ગયું છે.

ભારતીય રિઝર્વ બૅન્કના ઑગસ્ટ...


નગર નિગમના આધિકારી સાથે મારપીટ બાદ આકાશની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. કોર્ટે આકાશને 11 જુલાઈ સુધી જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીમાં મોકલવાનો આદેશ આપ્યો છે.

ઇન્દૌરમાં નગર નિગમના અધિકારીઓ એક મકાન તોડવા આવ્યા હતા. સ્થળ પર પહોંચેલા ભાજપના ધારાસભ્ય આકાશે અધિકારીઓને ત્યાંથી ચાલ્યા જવા કહ્યું. પરંતુ તેઓ ન ગયા તેથી આકાશ હાથમાં બૅટ લઇને આવ્યા અને તેમને માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું.

તબરેજના પિતાનું પણ મૉબ લિન્ચિંગ થયું હતું

તબરેજનાં માતા (ડાબે) તથા પત્ની શાઇસ્તા પરવીન

ટાઇમ્સ ઑફ ઇંડિયાના અહેવાલ પ્રમાણે, સરાયકેલા ખાસવાન ખાતે મૉબ લિન્ચિંગમાં મૃત્યુ પામનારા તબરેજ અંસારીના પિતા મકસૂરની પણ 15 વર્ષ અગાઉ આ રીતે જ હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

સ્થાનિકોને ટાંકતા અખબાર જણાવે છે કે વર્ષ-2004માં જમશેદપુરના બાગબેરા વિસ્તારમાં કથિત રીતે ચોરી કરતી વેળાએ મકસૂર ઝડપાય ગયા હતા, ત્યારે ટોળાના મારને કારણે તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.

પોલીસે આ તથ્યોને આધારે વધુ વિગતો મેળવવાની તજવીજ હાથ ધરી છે.

અખબાર ઇંડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ પ્રમાણે, અંસારીને માર મારીને 'જય શ્રી રામ' તથા 'જય હનુમાન' બોલવીને હત્યા કરવાના આરોપમાં 11 શખ્સોની ધરપકડ કરવામા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં આવી છે, જેમાંથી મોટાભાગનના ધો. 10 પણ પાસ નથી.

આ લોકો રોજમદાર છે, બેકાર છે અથવા તો નોકરીની શોધમાં છે.

'ભારત માટે રાષ્ટ્રહિત સર્વોપરી'

ભારતના વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકર તથા અમેરિકાના વિદેશ પ્રધાન માઇક પોમ્પિયો વચ્ચે દિલ્હીમાં મુલાકાત થઈ હતી, જેમાં અનેક મુદ્દે ચર્ચા થઈ તથા ઉકેલ મેળવવા માટે સહમતિ સધાઈ.

ખબર એનડીટીવીના અહેવાલ પ્રમાણે, પોમ્પિયોએ કહ્યું કે 'ભારતમાં ચાર ધર્મનો જન્મ થયો છે. તમામ ધર્મની આઝાદી માટે એક થવું રહ્યું, કારણ કે આ અંગે કૂણું વલણ અપનાવીશું તો દુનિયાને જ નુકશાન થશે.'

આ પહેલાં ભારતના વિદેશ પ્રધાને પોમ્પિયો સાથે વાતચીત દરમિયાન કહ્યું હતું કે 'એસ-400 મિસાઇલ સિસ્ટમ હોય કે અન્ય કોઈ બાબત. ભારત રશિયા સહિતના દેશો સાથે સંબંધની બાબતમાં પ્રતિબંધો કરતાં પોતાના (ભારતના) રાષ્ટ્રહતિને ટોચ ઉપર રાખશે.'

ઉલ્લેખનીય છે કે આ પહેલાં અમેરિકા દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા ધાર્મિક સ્વાતંત્ર્ય અહેવાલમાં ભારતમાં થઈ રહેલી મૉબ લિન્ચિંગ અંગે ચિંતા પ્રગટ કરવામાં આવી હતી.

ભારતે આ અહેવાલને 'બંધારણ દ્વારા રક્ષિત નાગરિકોનાં અધિકારો અંગે વિદેશી સંસ્થાને ટિપ્પણી કરવાનો અધિકાર નથી' એમ કહીને નકારી કાઢ્યો હતો.

'ચેન્નઈમાં પાણી કરતાં સોનું મોંઘું'

ધ હિન્દુના અહેવાલ મુજબ, રાજ્યસભાના ઉપલા ગૃહમાં બુધવારે દેશભરની પાણીની સ્થિતિ અંગે થયેલી ટૂંકી ચર્ચામાં સીપીએમના સભ્ય ટી.કે. રંજરાજને કહ્યું હતું કે ચેન્નઈ દેશનું પ્રથમ શહેર છે, જેમાં બિલકુલ પાણી નથી વધ્યું.

હાલ જ્યારે ચેન્નઈ જલ સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે ત્યારે તેમણે કહ્યું કે હાલ ચેન્નઈમાં સોનાં કરતાં પાણી મોંઘું થઈ ગયું છે.

કેન્દ્રીય જળ આયોગે ચેન્નઈમાં 13 જૂન સુધીમાં પાણીની તંગી 41 ટકાએ પહોંચી હોવાનું નોંધ્યું હતું.

રંગરાજને કહ્યું, "આજે ચેન્નઈની મોટા ભાગની વસતી મ્યુનિસિપાલિટી અને ખાનગી પાણીના ટૅન્કર પર આધારિત છે."

"એક ખાનગી પાણીનું ટૅન્કર એક ગ્રામ સોના કરતાં પણ મોંઘું પડે છે. હાલ ચેન્નઈમાં પાણી કરતાં સોનું સસ્તું છે એ જ હકીકત છે."

રંગરાજને દાવો કર્યો છે કે જળસંકટના કારણે આઈટી ક્ષેત્રના કેટલાક કર્મચારીઓને ઘેરથી કામ કરવા કહેવાયું છે અને કેટલીક રેસ્ટોરાં પણ બંધ થઈ ગઈ છે.

ભાજપની એક ચૂંટણી, એક ચહેરો, એક વિચારધારા ભારતમાં સ્વીકાર્ય નથી - કૉંગ્રેસ

આનંદ શર્મા

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના 'એક રાષ્ટ્ર, એક ચૂંટણી'ના વિચારને કૉંગ્રેસે ફગાવી દીધો...


નજરકેદમાં રહેલાં માતાને દીકરીનો પત્ર

માયશા સુધા ભારદ્વાજનાં દીકરી છે

ધરપકડ કરવામાં આવેલા સામાજિક કાર્યકર્તાઓમાં ડાબેરી વિચારક અને કવિ વરવરા રાવ, વકીલ સુધા ભારદ્વાજ, માનવ અધિકાર કાર્યકર્તા અરુણ ફરેરા, ગૌતમ નવલખા અને વરનૉન ગોન્ઝાલ્વિસનો સમાવેશ થાય છે.

મહારાષ્ટ્ર પોલીસે આ કાર્યકર્તાઓ પર આરોપ મૂક્યો છે કે તેમના સંબંધ માઓવાદીયોના પ્રતિબંધિત સંગઠનો સાથે હતા અને તે દેશમાં અરાજકતા ફેલાવવાની કોશિશ કરી રહ્યાં હતાં.

આ સામાજિક કાર્યકર્તાઓમાં સિનિયર વકીલ સુધા ભારદ્વાજ પણ સામેલ છે.

કેટલાક દિવસો પહેલાં સુધા ભારદ્વાજે એક જાહેર પત્ર લખીને પોલીસે મૂકેલા તમામ આરોપોને બેબુનિયાદ ગણાવ્યા હતા.

શું તમે આ વાંચ્યું?

હવે સુધા ભારદ્વાજનાં દીકરી માયશા નેહરાએ એક જાહેર પત્ર લખ્યો છે, આ પત્ર મારફતે માયશા પોતાના માતાને યાદ કરી રહ્યાં છે. અહીં વાંચ્યો, માયશાએ પોતાના માને લખેલો આ પત્ર...

સવારે સાત વાગ્યા હતા. મમ્માએ મને જગાડીને કહ્યું ઉઠી જા, ઘરને સર્ચ કરવા આવ્યા છે.

એ પછી જે થયું એની બધાને ખબર છે. બધા મમ્મા વિશે લખી રહ્યા છે.

મેં વિચાર્યું હું પણ લખી નાખું (હાહા)...

મારા અને મમ્માના વિચારોમાં પહેલેથી જ થોડ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો ફરક રહ્યો છે. મારી વિચારસરણી શાયદ મમ્માના વિચારો સાથે મૅચ નથી થતી.

આ બાબતે કદાચ અમારી વચ્ચે ચર્ચા પણ થઈ હશે.

હું હંમેશાં મમ્માને કહેતી કે, "મમ્મા આપણે આટલી સાદી રીતે કેમ જીવન જીવીએ છીએ, આપણે સારી રીતે કેમ નથી રહેતાં."

મમ્મા કહેતી કે 'બેટા મને આમ ગરીબોની વચ્ચે રહીને કામ કરવું ગમે છે. બાકી, જ્યારે તું મોટી થઈ જાય, ત્યારે તું તને ફાવે તે રીતે રહેજે. '

છતાં મને ખરાબ લાગતું હતું. હું કહેતી કે તમે બધા લોકોને ઘણાં વર્ષો આપી દીધાં છે, હવે પોતાના માટે સમય કાઢો અને સારી રીતે રહો.

મારી નારાજગી એ પણ હતી કે મમ્માએ મને કામને કારણે સમય નથી આપ્યો. એમનો મોટાભાગનો સમય લોકો માટે હતો, મારા માટે નહીં.

બાળપણમાં યુનિયનના એક કાકાના પરિવાર સાથે રહેતી હતી. તેમના બાળકો હતાં, તે સાથે રહેતાં હતાં.

પણ મમ્માની યાદ આવતી હતી ત્યારે હું એમની સાડી પકડીને રોતી હતી. મને આજ પણ યાદ છે કે હું બીમાર હતી અને મારાં કાકીએ મારી પાસે આવીને મારા માથે હાથ ફેરવ્યો હતો.

મને લાગ્યું કે, મમ્મા હશે. અચાનક હું બોલી પડી, 'મા' પછી આંખો ખોલીને જોયું તો કાકી હતાં.

બાળપણનો ઓછો સમય મેં મમ્મા સાથે વિતાવ્યો હતો.

વકીલ સુધા ભારદ્વાજ

જ્યારે હું છઠ્ઠા ધોરણમાં આવી ત્યારે સરખી રીતે રહેવાનું શરૂ કર્યું, કદાચ એટલા માટે જ અમે એકબીજાને આજે પણ ઓછાં સમજી શકીએ છીએ.

મેં તેમને આખો દિવસ કામ કરતાં જોયાં છે. નાહ્યા વિના, પોતાનું ધ્યાન રાખ્યા વિના, જમ્યા વિના, ઊંઘ્યા વિના. અન્યો માટે લડતાં, અન્યો માટે કામ કરતાં.

મને ખરાબ લાગે છે જ્યારે મમ્મા પોતાનું ખ્યાલ નથી રાખતાં, તેમની પાસે જ્યારે કેસ આવતો હતો ત્યારે મમ્મા ઘણાં અપસેટ થઈ જતાં હતાં.

તેમના માટે હું વિચારતી હતી કે એ તેમનો વ્યવસાય છે, WHY SHE IS GETTING UPSET ABOUT IT. આવું મેં તેમને કહ્યું પણ હતું.

એ કહેતાં કે આપણે નહીં વિચારીએ તો કોણ વિચારશે.

માયશાએ પોતાના માતા સુધા ભારદ્વાજને લખેલા પત્રનો અંશ

I HAVE HEARD ON NEWS THAT કોઈ કહી રહ્યું હતું કે આ એવા લોકો આદિવાસીઓ માટે કામ કરે છે. એ લોકો એવું કહે છે પણ એ દેખાડો કરે છે, એમના સંતાનો તો અમેરિકા જઈને ભણે છે.

કદાચ એમને મારા વિશે ખબર નથી કે હું એક ઝૂંપડપટ્ટીની સરકારી સ્કૂલમાં ભણી છું, હિંદી માધ્યમમાં.

અને હું હંમેશાં મમ્મા સાથે લડતી હતી કે પોતે અંગ્રેજી માધ્યમમાં ભણ્યાં અને મને હિંદી માધ્યમમાં ભણાવી. BUT  એ અલગ છે કે અંગ્રેજી બોલવું અને વાંચવું મેં જાતે શીખ્યું કારણ કે મને...


નજીબુલ્લાહ

તેમણે પોતાના રાજીનામાની તારીખ ન જણાવી, પરંતુ એટલું જરૂર કહ્યું કે રાજીનામું આપવા માટે એમના વિકલ્પનું સામે હોવું ખૂબ જરૂરી છે.

વર્ષ 1989માં અફઘાનિસ્તાનમાંથી સોવિયત સેના હઠ્યા બાદથી જ નજીબુલ્લાહની સત્તા પર પકડ  ઢીલી પડી ગઈ હતી.

પાછલાં અનેક વર્ષોથી લગભગ 15 અલગ-અલગ મુજાહિદીન સંગઠનો કાબુલ તરફ આગળ વધી રહ્યાં હતાં અને તેમનો સૌનો એક જ ઉદ્દેશ હતો, નજીબુલ્લાહને સત્તા પરથી હઠાવવાનો.

તેઓ નજીબને ન માત્ર સોવિયેત સંઘનું પ્યાદું માનતા હતા પણ ઈશ્વરમાં વિશ્વાસ ન રાખનાર કૉમ્યુનિસ્ટ પણ ગણતા હતા, જેઓ એક સંપૂર્ણ રીતે ધાર્મિક મુસ્લિમ દેશ પર રાજ કરી રહ્યા હતા.

ભારતમાં શરણ લેવાનો પ્રયત્ન

17 એપ્રિલ 1992 આવતાં આવતાં નજીબુલ્લાહ પોતાના જ દેશમાં એકલા-અટૂલા પડી ચૂક્યા હતા.

બે સપ્તાહ પહેલાં તેમનાં પત્ની અને પુત્રીઓ ભારત ચાલ્યાં ગયાં હતાં. એ દિવસે તેઓ અફઘાનિસ્તાનમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રતિનિધિ બેનૉન સેવન સાથે એક ગુપ્ત ઉડાન મારફતે ભારત પહોંચવા માગતા હતા.

ભારતના પૂર્વ રાજદ્વારી એમ. કે. ભદ્રકુમાર 'ધ હિંદુ' સમાચારપત્રના 15મે, 2011ના અંકમાં પોતાના લેખ 'મનમોહનસિંહ રીસેટ્સ અફઘાન પૉલિસી'માં લખે છે, "ભા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રતમાં નજીબુલ્લાહને રાજકીય શરણ આપવાનો અનુરોધ કરતા પહેલાં સેવને પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફને આ વિશે વિશ્વાસમાં લઈ લીધા હતા. "

એક કલાક ની અંદર જ ભારતના વડાપ્રધાન નરસિમ્હા રાવે પણ સેવન સુધી એ સંદેશો પહોંચાડી દીધો હતો કે ભારતને સરકારી મહેમાન તરીકે નજીબુલ્લાહનું સ્વાગત કરવામાં કોઈ વાંધો નહીં હોય.

ત્રણ કારોના કાફલામાં નજીબુલ્લાહએ કાબુલ હવાઈમથક તરફ પ્રયાણકર્યું

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અન્ય  એક અધિકારી ફિલિપ કૉરવિન પોતાના પુસ્તક 'ડૂમ્ડ ઇન અફઘાનિસ્તાન - અ યુ. એન. ઑફિસર્સ મૅમોયર્સ ઑફ ધ ફૉલ ઑફ કાબુલ ઍન્ડ નજીબુલ્લાહઝ ફેઇલ્ડ ઍસ્કેપ'માં એ દિવસ નું વર્ણન કરતાં લખે છે, "17 એપ્રિલ 1992ની રાત્રે દોઢ વાગ્યે અમે નજીબના નિવાસસ્થાને પહોંચ્યા. નજીબે ઘેરા રાખોડી રંગનો સૂટ પહેરી રાખ્યો હતો. એમની સાથે એમના ચીફ ઑફ સ્ટાફ જનરલ તૌખી હતા. તેમની સાથે તેમનાં પત્ની અને ત્રણ બાળકો પણ હતાં."

"નજીબ સાથે તેમના ભાઈ, એમનો અંગરક્ષક અને એક નોકર પણ હતા. કુલ મળીને નજીબ સહિત નવ લોકો હતા. 1 વાગ્યાને 45 મિનિટે અમે બધો સામાન ત્રણ કારોના કાફલામાં લાદ્યો."

"હું સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વહીવટી અધિકારી ડૅન ક્વર્ક સાથે સૌથી આગળ ચાલનારી કારની આગલી સીટ પર બેઠો. પાછળની સીટ પર કલાશનિકૉવ લઈને નજીબુલ્લાહના અંગ રક્ષક અને નોકર બેઠા. "

"વચ્ચેની કાર જે એક સેડાન હતી એની પાછલી સીટ પર નજીબ અને એમના ભાઈ બેઠા હતા. ત્રીજી ટૉયોટા મીની બસમાં જનરલ તૌખી અને એમનો પરિવાર હતો."

"અમને આંતરિક સુરક્ષામંત્રીએ એક કૉડ-વર્ડ આપ્યો હતો. જેનો ઉપયોગ કરીને અનેક સુરક્ષા ચોકીઓ અમે પાર કરી. જ્યારે અંતિમ ચોકી પર પહોંચ્યા ત્યારે ત્યાંના સુરક્ષાકર્મીઓએ અત્યાર સુધી માન્ય રખાયેલા કૉડ-વર્ડને માનવાનો ઇનકાર કરી દીધો. "

"ડૅન ક્વર્કે અનેક વાર એ કૉડ-વર્ડ બોલ્યા, પરંતુ સૈનિકોએ અમારાં વાહનોને આગળ ન વધવાં દીધાં. કારોને હવાઈમથક પાસે રોકવામાં આવી. અચાનક ક્વર્કે જોયું કે આ સૈનિકો બીજી વર્દીમાં હતા. ક્વર્ક અને કૉરવિને એ સમયે અંદાજ લગાવ્યો કે રાતોરાત હવાઈમથક પર અબ્દુલ રશીદ દોસ્તમના મુજાહિદીન સંગઠનનો કબજો થઈ ગયો છે."

"નજીબનો અંગરક્ષક પણ પોતાની કલાશનિકૉવ લઈને નીચે ઊતર્યો અને ત્યાં હાજર સૈનિકો સાથે દલીલ કરવા લાગ્યો. આ દરમિયાન એક કારના ડ્રાઇવર અરવાને હવાઈ મથક પર બેનૉન સાથે સંપર્ક કર્યો જેઓ રન-વે પર સંયુક્ત રાષ્ટ્રના વિમાનમાં બેસીને નજીબુલ્લાહની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. એમણે કહ્યું કે ત્યાં હાજર સૈનિકોએ એમના વિમાનને...


નઝીર વાની

એ રાત્રીએ થોડા સમય માટે નીરવ શાંતિ રહી પરંતુ બાદમાં ધડાકાભેર ગોળીબારનો અવાજ એ શાંત વાતાવરણમાં ગૂંજવા લાગ્યો.

સુરક્ષા દળોને બાતમી મળી હતી કે ગામમાં છ ઉગ્રવાદીઓ છુપાયા છે.

એ રાતે ઇન્ડિયન આર્મીના જવાન નાઝીર વાની ઉગ્રવાદી વિરોધી ઑપરેશનમાં ભાગ લેવા માટે ખૂબ જ તપ્તર જણાતા હતા. તેમના સાથીએ કહ્યા અનુસાર વાનીને ઑપરેશનમાં ભાલ લેવાની તીવ્ર ઇચ્છા જાગી હતી.

તેમને તેમના એક સાથીની શહીદીનો બદલો લેવો હતો.

કહેવાય છે કે વાનીના ખાસ મિત્રનું ઉગ્રવાદીઓ સામેના એક ઑપરેશનમાં મૃત્યુ થઈ ગયું હતું. તેમણે ત્યારે જ એ જવાનનો બદલો લેવાની પ્રતિજ્ઞા કરી લીધી હતી.

નઝીર અહેમદ વાનીને સરકાર મરણોત્તર 'અશોક ચક્ર'થી સન્માન કરવા જઈ રહી છે. કાશ્મીરમાં ઉગ્રવાદી વિરોધી ઑપરેશનમાં બહાદુરી દર્શાવવા માટે તેમનું દેશના સૌથી ઉચ્ચતમ ઍવૉર્ડથી સન્માન થશે.

જોકે, તેઓ આજે આ દુનિયામાં નથી પણ તેમને આ ઍવૉર્ડ મરણોત્તર આપવામાં આવી રહ્યો છે.

સૌથી ખાસ વાત એ છે કે અશોક ચક્ર ઍવૉર્ડ મેળવનારા તેઓ પહેલા કાશ્મીરી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

નઝીર વાનીની કબર

38 વર્ષીય વાની ગત વર્ષે નવેમ્બર મહિનામાં દક્ષિણ કાશ્મીરમાં ઉગ્રવાદી વિરોધી ઑપર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેશન દરમિયાન શહીદ થયા હતા. આ ઑપરેશનમાં છ ઉગ્રવાદીના પણ મોત થયા હતા.

ઇન્ડિયન આર્મીએ નિવેદન રજૂ કર્યું હતું કે વાની ખૂબ જ બહાદુર સૈનિક હતા અને તેઓ વર્ષ 2004માં આર્મીમાં જોડાયા હતા. આ પૂર્વે તેઓ એક ઉગ્રવાદી હતી.

આર્મીના નિવેદન અનુસાર "તેમના સમગ્ર સક્રિય જીવન દરમિયાન તેમના જીવને જોખમની ધમકીઓ તેમને મળતી રહી તેમ છતાં તેઓ બહાદુરીપૂર્વક રહ્યા. તેઓ પ્રેરણાદાયી છે."

તેમના નાના ભાઈ મુસ્તાક વાનીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે,"નઝીરે ક્યારે ઉગ્રવાદનો પથ નહોતા અપનાવ્યો તેઓ મુસ્લિમ બ્રધર્સ સંગઠન ઇખવાન મુસલમિનમાં જોડાયા હતા."

"આ આત્મસમર્પણ કરનારા સ્થાનિક ચરમપંથીઓનું એક એવું સંગઠન છે જેને સરકારોનું પીઠબળ હોય છે. આ સંગઠન પછી પ્રદેશમાં ઉગ્રવાદીઓ સામે લડાઈ લડે છે."

કુલગામના રહેવાસી

વાની ભારત પ્રશાશિત કાશ્મીરના કુલગામ જિલ્લાના સૌથી સંવેદનશીલ જિલ્લા કુલગામના રહેવાસી છે.

વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ગત વર્ષે તેમણે ઉગ્રવાદી વિરોધીઓ સામે હાથ ધરવામાં આવેલા કેટલાક ઑપરેશનનો ભાગ રહ્યા હતા.

વર્ષ 2007માં તેમને બહાદુરી માટે સેના મેડલથી નવાજવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે 2018માં ફરીથી એક વાર તેમને સેના મેડલ મળ્યું હતું.

તેમના પરિવારમાં હવે પત્ની અને બે બાળકો અતહર (20) તથા શાહિદ (18) છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


નતાશા દિદ્દી

આ યુવતીની ઇન્સ્ટાગ્રામ ફીડ જુઓ તો ત્યાં વિવિધ વાનગીઓના ફોટોગ્રાફ્સ સિવાય બીજું કંઈ જોવા ન મળે અને વાનગીઓ પણ એવી કે જોતાં જ ખાવાનું મન થાય.

ભોજનની આટલી શોખીન યુવતી પોતે કંઈ જમી શકતી નથી. તેના દરેક કોળિયા પર ડૉક્ટરની નજર હોય છે. તેમ છતાં એ દિવસ-રાત ખાવાનું બનાવે છે અને સૌને પ્રેમથી ખવડાવતી રહે છે.

એ યુવતી અનેક વિખ્યાત રેસ્ટોરાં માટે કન્સલ્ટન્ટ તરીકે કામ કરે છે અને ભોજનની સુગંધ વચ્ચે જીવન પસાર કરે છે.

આ યુવતીનું નામ છે નતાશા દિદ્દી અને તેઓ પૂણેમાં રહે છે. નતાશા ખુદને 'ધ ગટલેસ ફૂડી' તરીકે ઓળખાવે છે.

ગટલેસ ફૂડી એટલે ખાવા-પીવાની શોખીન પણ જેને પેટ નથી એવી વ્યક્તિ.

આવું કેમ થયું?

2010ના વર્ષની વાત છે. નતાશાને ડાબા ખભામાં જોરદાર પીડા થતી હતી. કંઈક ખાય કે તરત જ તેને પીડા થતી હતી.

હાડકાંમાં પીડા થતી હોવાથી નતાશા ઑર્થોપેડિશ્યન પાસે ગયાં.

એક્સ-રે અને બીજા અનેક પરીક્ષણ પછી નતાશાના ખભાની સર્જરી કરવામાં આવી હતી. તેમને છ મહિના સુધી આકરી કસરત કરવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી.

તેમ છતાં નતાશાની હાલતમાં કોઈ ફેરફાર થયો ન હતો.

જોરદાર પીડા થતી તેથી નતાશા દર્દશામક ગોળીઓ ખાતાં રહેતાં હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તાં. તેમની હાલત સુધરવાને બદલે બગડતી ગઈ હતી.

નતાશાનું વજન એક સમયે 88 કિલો હતું, જે ઘટીને માત્ર 38 કિલો થઈ ગયું હતું.

કોઈ દવા લાગુ પડતી ન હતી. ફિઝિયૉથૅરપી અને અલ્ટ્રાસાઉન્ડ તથા સોનોગ્રાફી જેવા મેડિકલ ટેસ્ટ્સ પણ નિરર્થક સાબિત થયા હતા.

આખરે મળ્યા યોગ્ય ડોક્ટર

ડૉ. ભાલેરાવ સાથે નતાશા

તમામ મુશ્કેલી અને હતાશા પછી નતાશા યોગ્ય સ્થળે અને યોગ્ય વ્યક્તિ પાસે પહોંચ્યાં હતાં. સ્થળ હતું પૂણેની કેઈએમ હૉસ્પિટલ અને વ્યક્તિ હતી ડૉ. એસ.એસ. ભાલેરાવ.

ડૉ. ભાલેરાવ અને નતાશાની મુલાકાતની કથા પણ રસપ્રદ છે.

એ વાત જણાવતાં નતાશાએ કહ્યું હતું, "હું હૉસ્પિટલમાં બેડ પર મારા પગ વાળીને બેઠી હતી, કારણ કે એ રીતે બેસવાથી પીડા થોડી ઓછી અનુભવાતી હતી.

"એ સમયે એક અજાણ્યો પુરુષ મારા રૂમમાં આવ્યો હતો અને મને જોવા લાગ્યો હતો. મારા પપ્પાએ મને જણાવ્યું હતું કે તેઓ મારા ડૉક્ટર છે."

નતાશાએ ઉમેર્યું, "ડૉ. ભાલેરાવે મને જોયા પછી એક મિનિટમાં જણાવી દીધું હતું કે મારા પેટમાં અલ્સર છે અને તેમાંથી થતું બ્લીડિંગ મારી પીડાનું કારણ છે."

એ પછી લૅપ્રોસ્કોપી ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો અને અલ્સરની વાત સાચી સાબિત થઈ હતી.

લૅપ્રોસ્કોપી ટેસ્ટમાં ફાઇબર ઑપ્ટિકની એક નળી મારફતે પેટની અંદરની હિલચાલને જોવામાં આવે છે.

ખભામાં પીડા અને તકલીફ પેટમાં

મમ્મી-પપ્પા અને પતિ સાથે નતાશા

ડૉ. ભાલેરાવે બીબીસીને જણાવ્યું, "નતાશાના પેટમાં બે અલ્સર હતાં અને તેમાં બ્લીડિંગ શરૂ થઈ ચૂક્યું હતું.

"નતાશાએ એટલી દર્દશામક ગોળીઓ લીધી હતી કે તેમના પેટે કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું હતું. દર્દશામક ગોળીઓ આપણા શરીર માટે બહુ નુકસાનકારક હોય છે. ખાસ કરીને આંતરડા માટે."

સવાલ એ છે કે અલ્સર નતાશાના પેટમાં હતું તો તેમને ખભામાં પીડા શા માટે થતી હતી?

ડૉ. ભાલેરાવે કહ્યું હતું, "અલ્સર નતાશાના પેટના એ હિસ્સામાં હતું, જે ડાયફ્રામમાં હતું. ડાયફ્રામ તથા ખભાની એક નસ જોડાયેલી હોય છે.

"તેથી પેટની પીડા ખભા સુધી પહોંચતી હતી. તબીબી ભાષામાં તેને રેફર્ડ પેઇન કહે છે."

પાકિસ્તાનના કરાચીમાં ગોવાનું ભોજન લોકપ્રિય

દર્દશામક ગોળીઓ તથા અલ્સરે નતાશાના પેટને બેહાલ કરી નાખ્યું હતું. તેથી સર્જરી મારફતે તેને કાઢી નાખવાનો એકમાત્ર વિકલ્પ બચ્યો હતો. એ સર્જરીને ટોટલ ગેસ્ટ્રેક્ટોમી કહેવામાં આવે છે.

નતાશાએ કહ્યું હતું, "એ નિર્ણય ઉતાવળે લેવામાં આવ્યો હતો. હું ઑપરેશન થિયેટરમાં બેભાન હાલતમાં હતી, ત્યારે ડૉ. ભાલેરાવે લૅપ્રોસ્કોપી...


નતાશા નોએલ

આ ઘટનાઓ અને આઘાતને કારણે તેમનો આત્મવિશ્વાસ તૂટી ગયો. તેમનાં મનમાં ડર પેસી ગયો અને તેઓ માનસિક તણાવનો ભોગ બની ગયાં.

આજે નતાશાએ પોતાની જાતને સ્વીકારી લીધી છે અને આ માનસિક સ્થિતિમાંથી ઉભરી રહ્યાં છે.

આ માનસિક સ્થિતિમાંથી બહાર આવવા માટે યોગની વિવિધ મુદ્રાઓએ તેમને મદદ કરી અને સાથે જ તેમને માનસિક અને શારીરિક તાકાત પણ આપી.

21 વર્ષની ઉંમરે નતાશાની સ્વસ્થ થવાની સફર શરૂ થઈ. તેમનાં બૉયફ્રેન્ડે તેમની સાથે સંબંધ તોડીને તેમને પોતાનાથી દૂર કરી દીધાં.

હવે આ તેમની અંદરના કોલાહલને સાંભળવાનો સમય હતો. પરંતુ ઘાવ બહુ ઊંડા હતાં.

ત્રણ વર્ષની કુમળી વયે તેમણે પોતાની નજર સામે પોતાનાં માતાને અગ્નિસ્નાન કરતાં જોયાં. તેમનાં માનસિક બીમાર પિતાને રિમાન્ડ હોમમાં મોકલી આપવામાં આવ્યા. તેથી નતાશા પોતાના દાદા-દાદી સાથે રહેવાં લાગ્યાં.

નતાશાના બાળપણની તસવીર

સાત વર્ષની ઉંમરે તેમનાં ઘરમાં કામ કરનાર એક માણસે તેમની સાથે દુષ્કર્મ કર્યું. તેણે બળજબરીપૂર્વક  નતાશાને પછાડી અને તેમનાં પર હાવી થઈ ગયો. નતાશાએ કોઈને એક શબ્દ પણ ન કહ્યો.

એક પિતરાઈ દ્વારા તેમનું જાતીય શોષણ કરવામાં આવ્યું ત્યારે પણ નતાશા કશું ન બોલ્ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં કે એક પિતરાઈ બહેને જ્યારે તેમને અયોગ્ય સ્પર્શ કર્યો ત્યારે પણ તેઓ કશું જ બોલ્યાં નહીં.

તેઓ બીબીસીને જણાવે છે, "મારું બાળપણ ખૂબ ગ્લાનિ અને પીડામાં વીત્યું. મેં હંમેશા મારી જાતને જ દોષ આપ્યો."

"મને દોષી બની રહેવું ગમવા લાગેલું કારણ કે એ મારી પીડાથી ઘણું નજીક હતું. મને લાગતું કે હું એને જ લાયક છું."

પોતાના દેખાવ પર વિશ્વાસની સમસ્યાઓ બાદ તેમને ડાન્સથી આઝાદીનો અનુભવ થયો. ડાન્સના માધ્યમથી તેઓ પોતાની જાતને વિશ્વાસપૂર્વક વ્યક્ત કરી શક્યાં.

મુંબઈમાં એક સ્થાનિક ડાન્સ ઇન્સ્ટિટ્યુટમાં તેમણે જૅઝ, બૅલે અને કન્ટેમ્પરરી ડાન્સની તાલીમ લીધી.

પરંતુ તેમનાં ઘૂંટણમાં ઇજા પહોંચી અને તેમને ડાન્સ અટકાવવો પડ્યો.

નતાશા નોએલ દુષ્કર્મની પીડા અને ડિપ્રેશનમાંથી બહાર આવી યોગશિક્ષિકા કેવી રીતે બન્યાં?

આટલી મુશ્કેલીઓ ઓછી હોય તેમ તેમને ડિસ્લેક્સિયાને કારણે શાળામાં ઘણી મજાક અને સતામણીનો સામનો કરવો પડ્યો, જીવનના મહત્ત્વનાં પડાવ પર તેમણે અભ્યાસ છોડવો પડ્યો.

તેઓ ગ્રેજ્યુએટ થવાં માગતાં હતાં. ત્યારે તેમના પાલક માતાએ તેમને શિક્ષણ ક્ષેત્રે કારકિર્દી બનાવવા કહ્યું, જેમાં થોડી સુરક્ષા હોય છે.

નતાશા કહે છે કે તેમના નવા પરિવારે હંમેશા તેમને બની શકે એટલો વધુ પ્રેમ આપ્યો. પણ એ તેમના માટે ક્યારેય પુરતો નહોતો. "એ મારી સમસ્યા હતી, હું ક્યારેય સ્વીકારવા કે ખુલવા તૈયાર જ નહોતી."

"મારા મનમાં એટલું નક્કી હતું કે મારે ટીચર તો નથી જ બનવું."

પછી આવ્યો બ્રેક અપનો સમય, જેણે પરિવર્તન ફરજિયાત બનાવી દીધું.

તેઓ કહે છે, "મને ખબર હતી, મારે સારું થવું જ પડશે."

બધું જ વ્યર્થ હોવાની લાગણી

એ એક સમય હતો જેણે તેમને શીખવ્યું, "તમારે પોતે જ તામારી માનસિક સ્થિતિની કાળજી રાખવી પડશે, કારણ કે બીજું કોઈ તેમાં મદદ કરશે નહીં."

નતાશાને સમજાયું તેઓ તેમનાં શરીર બાબતે શરમ અને પોતાની જાત પર ઘૃણાની ભાવનામાંથી બહાર આવી રહ્યાં હતાં.

તેઓ કહે છે, "મારા માટે ડિપ્રેશન એટલે આત્યંતિક વર્તન. હું શ્વાસ ન લઈ શકું ત્યાં સુધી ખાધા કરીશ અને પછી બાકીનું ફેંકી દઈશ અને ક્યારેક મારી જાતને ભૂખથી મારવાની કોશિશ કરીશ. હું આખો દિવસ ઊંઘતી રહીશ અથવા તો બિલકુલ નહીં ઊઁઘું."

માનસિક બીમારીને ઘણી વખત અવગણવામાં આવે છે કારણ કે ભારતમાં એક પ્રકારનો સંકોચ અને અણગમો છે.

ડિપ્રેશન સૌથી મહત્ત્વનો મુદ્દો છે અને વર્લ્ડ હૅલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશના આંકડા મુજબ દર ચારમાંથી એક વ્યક્તિ માનસિક તણાવનો ભોગ બની હોય છે.

નતાશાને...


નદીની વચ્ચે જોવા મળી રહેલો ફેસેંસ દ્વીપ

ટાપુની વહેંચણીની છેલ્લા 350 વર્ષથી ચાલતી રહેલી પરંપરા મુજબની આ ઘટનાની માહિતી મેળવવા માટે ક્રિસ બ્રોકમેને દ્વીપનો પ્રવાસ કર્યો હતો.

હેન્ડેઈનો બાસ્ક બીચ રિસોર્ટ સ્પેનની સીમા પરનું છેલ્લું શહેર છે.

તેની વર્તુળાકાર રેતીલી ખાડી પર સેંકડો સીલ માછલીઓએ અડિંગો જમાવ્યો હોય એવું લાગે છે, પરંતુ ઝીણવટપૂર્વક નિહાળવાથી સમજાય છે કે એ સમુદ્રની સપાટી પર તરતા સર્ફર્સ છે.

અહીં એક મોટા ડેમ પછી સ્પેનનું ઐતિહાસિક શહેર હોન્ડારિબિયા અને વિશાલ ઈરુન આવેલાં છે, જ્યાં બિદાસો નદી સ્પેન તથા ફ્રાંસને અલગ કરે છે.

નદી વચ્ચે આવેલો છે દ્વીપ

એ છેડાની ઉપરના ભાગમાં આગળ વધીએ ત્યારે દૃશ્યો બદલાતાં જાય છે, પણ ફેસેંસ દ્વીપને શોધવાનું મુશ્કેલ છે, કારણ કે કોઈને એ વિશે પૂછીએ તો લોકો સામો સવાલ કરે છે કે તમારે ત્યાં શા માટે જવું છે?

લોકો ચેતવણી આપે છે કે ત્યાં કંઈ નથી. તમે ત્યાં જઈ શકો નહીં. એ દ્વીપ મોંટ સેંટ મિશેલની માફક પર્યટનનું કોઈ સ્થળ નથી.

વાસ્તવમાં એ નદીની વચ્ચોવચ્ચ વૃક્ષો તથા ઘાસથી હર્યોભર્યો એક દુર્ગમ શાંત દ્વીપ છે.

1659માં બનેલી ઉલ્લેખનીય ઐતિહાસિક ઘટનાના પ્રતિકસમું સ્મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ારક પણ અહીં છે.

એક લાંબા યુદ્ધ પછી સ્પેન અને ફ્રાંસે લગભગ ત્રણ મહિના સુધી આ દ્વીપ બાબતે મંત્રણા કરી હતી, કારણ કે દ્વીપના વિસ્તારને તટસ્થ ક્ષેત્ર ગણવામાં આવતો હતો.

બન્ને બાજુઓ પર લાકડાના પૂલ બનાવવામાં આવ્યા હતા. બન્ને બાજુઓ પર સૈન્યો ઊભાં હતાં.

એ મંત્રણા દરમ્યાન શાંતિ કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા, જેને પાઈનીસ સંધિ કહેવામાં આવે છે.

આ ક્ષેત્રની અદલાબદલી કરવામાં આવી હતી અને સીમા નક્કી કરવામાં આવી હતી.

ફ્રાંસના કિંગ લુઈસ 14માએ સ્પેનના કિંગ ફિલિપ ચોથાની દીકરી સાથે શાહી લગ્ન કર્યાં હતાં અને એ સાથે આ સંધિ પૂર્ણ થઈ હતી.

એક અન્ય વિવરણ અનુસાર, આ દ્વીપને બન્ને દેશો છ-છ મહિના શેર કરે છે. પહેલી ફેબ્રુઆરીથી 31 જુલાઈ સુધી તે સ્પેન પાસે રહે છે, જ્યારે બાકીના છ મહિના ફ્રાંસ પાસે.

આ વ્યવસ્થાને સંયુક્ત શાસન કહેવાય છે અને ફેંસેસ દ્વીપ પર આ બહુ જૂની પરંપરા છે.

સ્પેનના સેન સેબેસ્ટિયનના નૌકાદળના કમાન્ડર અને ફ્રાંસના તેમના સમકક્ષ અધિકારી આ દ્વીપના રાજ્યપાલ કે વાઇસરોયના સ્વરૂપમાં કામ કરે છે.

તેમની પાસે એ ઉપરાંત પણ ઘણાં મોટાં કામ હોય છે. તેથી ઈરુન અને હેંડેઈ પર તેની દેખભાળની જવાબદારી હોય છે.

ઐતિહાસિક મહત્વમાં વૃદ્ધોને જ રસ

સ્પેનના ગૃહયુદ્ધ દરમ્યાન એક બાળકીને લઈને પુલ પરથી પસાર થતા પત્રકાર રેમંડ વોકરનો ફાઈલ ફોટો.

અહીંની નદીમાં પાણીનો પ્રવાહ વધતો-ઘટતો રહે છે. ઘણીવાર તો પગપાળા ચાલીને સ્પેન પહોંચી શકાય છે.

આ દ્વીપ બહુ નાનો એટલે કે 200 મીટર લાંબો અને 40 મીટર પહોળો છે.

લોકોને અહીંનો વારસો જોવાની તક બહુ ઓછી મળે છે, પણ અહીં રહેતા બેનોઈટ ઉગાર્તેમેંદિયા કહે છે, તેમાં માત્ર વૃદ્ધોને રસ હોય છે. તેના ઐતિહાસિક મહત્વની યુવાનોને ખબર નથી.

આજે ભારે ટ્રાફિકને છોડીને ફ્રાંસથી સ્પેન જવાનું સહજ યાત્રાની અનુભૂતિ જેવું બની રહે છે, પણ ફ્રેંકોની તાનાશાહીના સમયમાં આ સીમા પર કડક ચોકીપહેરો રાખવામાં આવતો હતો.

હેંડેઈના મેયર કોટે ઈસેનેરોએ જણાવ્યું હતું કે આ દ્વીપની સમાંતરે નદીના કિનારે દરેક 100 મીટરના અંતરે સામેની બાજુ પરથી લોકોને આવતા રોકવા માટે સૈનિકોને ઊભા રાખવામાં આવતા હતા.

પાણી અને માછલી પકડવાના અધિકાર બાબતે મંત્રણા કરવા ઈરુન અને હેંદેઈના મેયરો વર્ષમાં સંખ્યાબંધ બેઠકો યોજે છે.

આ દ્વીપનો કિનારો સાંકડો થતો જાય છે. પાછલી કેટલીક સદીઓમાં એ ઘટીને લગભગ અડધો થઈ ગયો છે, પણ બન્નેમાંથી એકેય દેશ તેને બચાવવા માટે પૈસા ખર્ચવા તૈયાર...


નદીમ-શ્રવણ ફેમ સંગીતકાર જોડીના શ્રવણ

શ્રવણના પુત્ર સંજીવ તથા પત્નીને પણ કોરોના થયો છે અને તેમની સારવાર ચાલુ છે.

ત્રણ દિવસ અગાઉ શ્રવણનો કોરોના રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો હતો અને તેમને મુંબઈની હૉસ્પિટલમાં તેમને વૅન્ટિલેટર પર રાખવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમની સ્થિતિ ગંભીર હતી.

સંગીતની દુનિયાના દિગ્ગજના અવસાન બાદ ફિલ્મી ક્ષેત્રની ઘણી હસ્તીઓએ આ પ્રતિભાશાળી સંગીતકારના મૃત્યુ અંગે દુ:ખ વ્યક્ત કર્યું હતું.

હવે જ્યારે તેમનું દુ:ખદ અવસાન થયું છે ત્યારે તેમની કારકિર્દી અને તેમણે જીવનમાં કરેલી સ્ટ્રગલ વિશે તેમના ચાહકોમાં ચર્ચા શરૂ થઈ છે.

પરંતુ ઘણાને એ વાતનો ખ્યાલ નથી કે શ્રવણનો ગુજરાત સાથે પણ ખૂબ જૂનો અને ઘેરો નાતો હતો.

મોટાભાગના સંગીતરસિકોને લાગે છે કે ફિલ્મ 'આશિકી'થી નદીમ-શ્રવણનું આગમન થયું અને તેમના નામના સિક્કા ચાલવા લાગ્યા, વાસ્તવમાં તેમણે આ સફળતા માટે 17 વર્ષ સુધી રાહ જોઈ હતી.

નદીમ, શ્રવણ તથા રાઠોડ પરિવારના સંગીતના મૂળિયાં ગુજરાતની પશ્ચિમે જામનગરમાં આદિત્યરામ ઘરાના સુધી વિસ્તરે છે. જ્યાં સંગીતની આ તરેહ અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા માટે સંઘર્ષરત્ છે.

નદીમ, શ્રવણ અને સંગીત

એક જમાનમાં બોલીવૂડની હિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટ જોડીઓમાં સામેલ હતી નદિમ-શ્રવણની જોડી

સંગીતકાર શ્રવણના પિતા પંડિત ચતુર્ભુજ રાઠોડ આઝાદી પછીના સમયમાં કાઠિયાવાડના જામનગરથી બૉમ્બે (હાલનું મુંબઈ) આવી ગયા હતા અને ઉત્સાહિત વિદ્યાર્થીઓને સંગીત શીખવવાનું શરૂ કર્યું.

શ્રવણે તેમની પાસેથી જ સંગીતની શિક્ષા મેળવી. ડિસેમ્બર-1972માં પંડિતજીના એક શિષ્ય હરીશે તેમના મિત્ર શ્રવણને ઍલ્ફિન્સ્ટન કૉલેજ ખાતે એક સંગીતકાર્યક્રમ માટે બોલાવ્યા. ત્યાં હરીશે તેમની ઓળખાણ નદીમ અખ્તર સૈફી સાથે કરાવી, જે આગળ જતાં સંગીતકાર 'નદીમ-શ્રવણ'ની જોડી તરીકે વિખ્યાત બની.

શ્રવણકુમારે એક ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું હતું કે 'જેમ ઇન્સ્ટન્ટ કૉફી બને તેમ તત્કાળ અમારી જોડી બની ગઈ અને જેમ પતિ-પત્નીનું જોડું ઉપરથી જ બનીને આવે છે, તેમ અમારો જોટો પણ ઉપરવાળાએ જ બનાવ્યો હતો.'

પંડિત રાઠોડે તેમના મિત્ર તથા પરિચિત વર્તુળોમાં શ્રવણકુમાર રાઠોડ વિશે વાત કરી. એ સમયે એક ગુજરાતી નિર્માતા બચુભાઈ શાહે તેમને ભોજપુરી ફિલ્મ 'દંગલ' માટે સાઇન કર્યા. ફિલ્મમાં મોહમ્મદ રફી, આશા ભોંસલે તથા મન્ના ડે સહિતના વિખ્યાત ગાયકોએ પાર્શ્વગાયન કર્યું હતું.

આ ફિલ્મનું સંગીત સફળ રહ્યું, પરંતુ બીજી મોટી સફળતા માટે સંગીતકાર જોડીએ 17 વર્ષ રાહ જોવી પડી.

એ સંઘર્ષકાળ દરમિયાન જો કોઈ સરેરાશ માણસ હોત તો તેણે ફિલ્મની લાઇન છોડી દીધી હોત, પરંતુ નદીમ-શ્રવણે સતત નિષ્ફળતા, કામ વગર અને 'સૅટલ થવા'ના પરિવારના દબાણની વચ્ચે એ કપરો કાળ પસાર કરી નાખ્યો.

નદીમ-શ્રવણે આ અરસા દરમિયાન 20 જેટલી ભોજપુરી-હિંદી સહિત અલગ-અલગ ભાષાની ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું. એ અરસામાં બંનેની સરેરાશ માસિક આવક હતી રૂ. 1,500-1,500.

કોરોના, કૉ-મૉર્બિટી અને કઠણાઈ

નદીમ સૈફી પર લાગ્યો હતો ગુલશન કુમારની હત્યામાં સામેલ હોવાનો આરોપ

રાઠોડ પરિવારના સ્વજનના કહેવા પ્રમાણે, "સંગીતકારને કોરોના પણ થયો હતો, આ સિવાય તેમને ડાયાબિટીસ હતું, હૃદયની બીમારી જેવી કૉ-મૉર્બિટી પણ ધરાવતા હતા. ઇન્ફૅક્શન ફેફસાં સુધી પહોંચી ગયું."

"તબીબો શક્ય તમામ પ્રયાસ કર્યા. મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના અધિકારીઓએ પરિવારજનોના ટેસ્ટ કર્યા હતા. શ્રવણકુમાર અંગે તેમનાં પત્નીને જાણ કરવામાં નથી આવી અને સંજીવે સદ્ગતના આત્મા માટે પ્રાર્થના કરવા કહ્યું છે."

મ્યુનિસિપલ અધિકારીઓએ કરેલા ટેસ્ટમાં સંગીતકાર પુત્ર સંજીવ તથા પત્ની વિમલાને પણ કોરોના થયો હોવાનું બહાર આવ્યું હતું.

નદીમે 'બૉમ્બે ટાઇમ્સ'ને આપેલાં ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું કે મારો પાર્ટનર જતો રહ્યો,...


નદીમાં સૂંઢ નાખી ઊભી રહેલી હાથણી

શંકા છે કે કેટલાંક મસ્તીખોર તત્ત્વોએ હાથણીને વિસ્ફોટકભરેલું અનનાસ હાથણીને ખવડાવી દીધું હતું.

માણસ અને પ્રાણી વચ્ચેના સંઘર્ષમાં આ ઘટના એ માનવતાના પતનની વધુ એક કહાણી છે.

વનવિભાગના અધિકારીઓ પ્રમાણે હાથણીની ઉંમર 14-15 વર્ષ હતી.

ઈજાગ્રસ્ત થયા બાદથી તે એટલી પીડામાં હતી કે તે ત્રણ દિવસ સુધી વેલિયાર નદીમાં ઊભી રહી અને તેની સારવાર કરવાના તમામ પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યા હતા.

આ સમગ્ર સમય દરમિયાન તેનું મોઢું અને સૂંઢ પાણીની અંદર જ રહ્યાં.

સાઇલેંટ વૅલી નેશનલ પાર્ક, પલક્કડના વાઇલ્ડલાઇફ વૉર્ડન સેમુઅલ પચાઉએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, 'અમે એ સ્થળની ઓળખ નથી કરી શક્યા, જ્યાં તે ઈજાગ્રસ્ત થઈ હતી. તે માત્ર પાણી જ પી રહી હતી. કદાચ તેને આવું કરવાથી રાહત મળી રહી હશે. તેનું જડબું બંને તરફથી ગંભીરપણે ઈજાગ્રસ્ત થયું હતું. તેના દાંત પણ તૂટી ગયા હતા.'

પલ્લકડ જિલ્લાના મન્નારકડ વિસ્તારના વનઅધિકારી સુનીલ કુમારે બીબીસીને જણાવ્યું કે, 'વનવિભાગના અધિકારીઓને આ હાથણી 25 મેના રોજ મળી હતી, ત્યારે તે નજીકના એક ખેતરમાં પહોંચી ગઈ હતી, કદાચ એ પોતાના ગર્ભસ્થ શિશુ માટે કંઈક ભો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જન મેળવવા માગતી હશે.'

ગર્ભવતી હાથણીની હત્યાના કેસમાં પોલીસે એક શખ્સની ધરપકડ કરી છે.

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈના અહેવાલ પ્રમાણે કેરળના વન અને પર્યાવરણમંત્રી રાજૂએ જણાવ્યું કે આ કેસમાં અન્ય કેટલાક લોકો પણ સંકળાયેલા છે અને તેમની શોધખોળ ચાલી રહી છે.

મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર આ કેસમાં આકરાં પગલાં લેવામાં આવશે, જેથી ભવિષ્યમાં આ પ્રકારની ઘટના રોકી શકાય.

વનવિભાગે આ કેસની તપાસ માટે ત્રણ ટીમની રચના કરી છે. આ માલમે જે વ્યક્તિની ધરપકડ થઈ છે, હત્યા તેણે જ કરી છે કે કેમ એ હજુ સ્પષ્ટ થયું નથી.

બચાવનો પ્રયાસ નિષ્ફળ રહ્યો

હાથણીના ઈજાગ્રસ્ત થવાનો આ કિસ્સો ત્યારે લોકોની નજરમાં આવ્યો જ્યારે રેપિડ રિસ્પોન્સ ટીમના વનઅધિકારી મોહન કૃષ્ણનનને ફેસબુક પર આ ઘટના વિશે એક ભાવુક પોસ્ટ લખી.

તેમણે પોતાની પોસ્ટમાં લખ્યું કે, ઈજાગ્રસ્ત થયા બાદ હાથણી એક ગામમાંથી ભાગીને બહાર નીકળી, પરંતુ તેણે કોઈનેય હાનિ ન પહોંચાડી.

હાથણીની તસવીરો ફેસબુક પર પોસ્ટ કરતાં તેમણે લખ્યું કે તે નેકદિલ હતી.

તેઓ જણાવે છે કે આ તસવીરોમાં હાથણીને થઈ રહેલી પીડા કેદ નથી થઈ શકી.

તેમજ સુનીલ કુમારનું કહેવું છે કે વનવિભાગે અન્ય હાથીઓની મદદથી હાથણીને બહાર કાઢવાના પ્રયાસ કર્યા, પરંતુ તેમને તેમાં સફળતા ન મળી.

વનવિભાગ પશુચિકિત્સકોની મદદથી હાથણીનું ઑપરેશન કરાવવાના પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું.

આખરે આ ઈજાગ્રસ્ત હાથણીએ 27 મેના રોજ નદીમાં ઊભાં-ઊભાં જ જીવ ગુમાવ્યો. જ્યારે તેના મૃતદેહને પોસ્ટમૉર્ટમ માટે લાવવામાં આવ્યો ત્યારે ખબર પડી કે તે ગર્ભવતી હતી.

કૃષ્ણાએ પોતાની પોસ્ટમાં લખ્યું, 'પોસ્ટમૉર્ટમ કરનાર ડૉક્ટરે મને કહ્યું કે તે એકલી નહોતી. હું ડૉક્ટરના દર્દને સમજી શકતો હતો. જોકે, તેમનો ચહેરો માસ્કની અંદર છુપાયેલો હતો. અમે ત્યાં જ ચિતા સળગાવીને તેના અંતિમ સંસ્કાર કર્યા. અમે તેના મૃતદેહ સામે શીશ ઝુકાવીને અંતિમ સન્માન પ્રગટ કર્યું.'

સેમુઅલ પચાઉ જણાવે છે કે આ મામલા સંદર્ભે ફરિયાદ દાખલ કરી દેવાઈ છે અને હાથણીના મૃત્યુ માટે જવાબદાર લોકોની શોધ માટેના પ્રયત્નો થઈ રહ્યા છે.

નોંધનીય છે કે નિલાંબુર વનક્ષેત્રમાં પ્રાણીઓ અને મનુષ્યો વચ્ચેનો આ સંઘર્ષ એ કોઈ નવી વાત નથી. આ વનક્ષેત્ર કેરળના મલ્લાપુરમ અને પલ્લકડ જિલ્લાના ચાર અન્ય વનક્ષેત્રો સાથે જોડાયેલું છે.

પચાઉ જણાવે છે કે, 'આ પહેલાં પણ લોકો અને પ્રાણીઓ વચ્ચેના સંઘર્ષના મામલા સામે આવતા રહ્યા છે, પરંતુ આવી રીતે કોઈ હાથણીને વિસ્ફોટકથી ઈજાગ્રસ્ત કરવાનો...


નમાઝીઓને જાહેર સ્થળોએથી ઉઠાડવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવનાર હિન્દુવાદી સંગઠનોના મંચ 'હિન્દુ સંઘર્ષ સમિતિ'ના સભ્યોએ મુખ્ય પ્રધાનના નિવેદનનું સ્વાગત કર્યું હતું.

હિન્દુ સંઘર્ષ સમિતિના સભ્યોએ જણાવ્યું હતું કે વહીવટીતંત્ર જાહેર સ્થળો પર નમાઝ અદા કરતા લોકોને નહીં રોકે તો એ કામ હવે અમે કરીશું.

બીજી તરફ નમાઝીઓની સલામતીની માગણી વહીવટીતંત્ર પાસે કરતા સંગઠનોએ જણાવ્યું હતું કે મુખ્ય પ્રધાનની વાત સાચી છે, પણ રસ્તા પર નમાઝ અદા કરતા લોકોની પોતાની કેટલીક મજબૂરી છે.

મુસ્લિમ સમુદાયની વાત રજૂ કરી રહેલા સામાજિક કાર્યકરોની ફરિયાદ છે કે મુખ્ય પ્રધાનને રસ્તા પર નમાઝ અદા કરતા લોકો દેખાય છે, પણ હુમલો કરતા લોકો દેખાતા નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શું કહ્યું મુખ્ય પ્રધાને?

મીડિયાના પ્રતિનિધિઓએ ગુરુગ્રામની ઘટનાઓ બાબતે સવાલ કર્યો ત્યારે મનોહરલાલ ખટ્ટરે કહ્યું હતું, ''નમાઝ જાહેર સ્થળોને બદલે મસ્જિદ કે ઈદગાહોમાં અદા કરવી જોઈએ.

''જગ્યા ઓછી પડે તો પોતાની અંગત જમીન પર અદા કરવી જોઈએ.''

યોગ્ય સ્થળે નમાઝ અદા કરવા બાબતે લોકોને સમજાવવામાં આવશે, એવું પણ તેમણે જણાવ્યું હતું.

મુખ્ય પ્રધાને કહ્યું હતું, ''આ એવી બાબત નથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી કે જેનું પ્રદર્શન જાહેર સ્થળે કરવું પડે.

''જાહેર સ્થળો સંબંધે કોઈનો વિરોધ ન હોય ત્યાં સુધી વાંધો નથી, પણ કોઈ વિભાગ કે વ્યક્તિ વિરોધ કરે, ત્યારે આપણે સાવધાની રાખવી જરૂરી છે.

''આવી પરિસ્થિતિમાં જાહેર સ્થળોએ નમાઝ અદા કરવી ન જોઈએ.''

'જાયેં તો જાયેં કહાં?'

પ્રતિકાત્મક તસ્વીર

ગુરુગ્રામમાં નમાઝીઓની સલામતીની વ્યવસ્થાની માગણી કરતી સામાજિક કાર્યકરોમાં ઈસ્લામુદ્દિનનો સમાવેશ થાય છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં ઈસ્લામુદ્દિને કહ્યું હતું, ''મુખ્ય પ્રધાને કહ્યું એ સાચી વાત છે અને એમ જ થવું જોઈએ, પણ બીજી કેટલીક બાબતો છે.

''ગુરુગ્રામમાં મુસ્લિમોનો જે મોટો હિસ્સો રસ્તાઓ પર નમાઝ અદા કરે છે એ લોકો ત્યાંના કાયમી રહેવાસીઓ નથી. તેઓ મજૂર છે કે ત્યાંની ઓફિસોમાં કામ કરતા લોકો છે.

''તેમની પાસે કોઈ ખાનગી પ્રોપર્ટી નથી કે જ્યાં તેઓ નમાઝ અદા કરી શકે.

''બીજી વાત એ છે કે રાજ્ય સરકારે ગુરુગ્રામમાં જે નવાં સેક્ટર બનાવ્યાં છે, તેમાં મંદિર, મસ્જિદ અને ગુરુદ્વારા માટે કાયદેસર જગ્યા અનામત રાખવી જોઇતી હતી.

''સરકારે આટલા મોટા શહેરનો પ્લાન તો બનાવ્યો, પણ મસ્જિદ માટે જગ્યા અનામત રાખી નથી.''

''ત્રીજો મુદ્દો એ છે કે વક્ફ બોર્ડની જે પ્રોપર્ટી છે, મસ્જિદો છે તેનું સરકાર અધિગ્રહણ કરીને હરિયાણા અર્બન ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી(હુડા)ને હવાલે કરી દે છે અથવા લોકો તેના પર ગેરકાયદે કબજો જમાવે છે.

''જે અમારી ચીજ છે એ તમે અમને આપતા નથી અને રસ્તા પર નમાઝ પણ અદા કરવા દેતા નથી તો પછી અમારે જવું તો ક્યાં જવું?''

ગયા શુક્રવારે નમાઝ અદા કરી રહેલા લોકોને હટાવવાના પ્રયાસ જે લોકોએ કર્યા તેમને પોલીસે અટકાવ્યા જરૂર હતા, પરંતુ એ પૈકીના કોઈ સામે કાર્યવાહી કરી નથી કે કેસ નોંધાયો નથી એ વિશે પણ ઈસ્લામુદ્દિનને ફરિયાદ છે.

ઈસ્લામુદ્દિનના જણાવ્યા મુજબ, આ પ્રકારના કામ વડે માહોલ બગાડવાના પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યા છે અને વહીવટીતંત્રના ઢીલા વલણને કારણે ટોળાશાહી ભારે પડી રહી છે.

'હિન્દુ સંઘર્ષ સમિતિની ટીમો તૈયાર'

ખુદને હરિયાણા શિવસેનાના પ્રવક્તા ગણાવતા ઋતુરાજે બીબીસી સાથે વાત કરી હતી.

એ વાતચીતમાં ઋતુરાજે જણાવ્યું હતું કે ગુરુગ્રામમાં વિશ્વ હિન્દુ પરિષદ, બજરંગ દળ અને હિન્દુ ક્રાંતિ દળ સહિતનાં નાના-મોટાં હિન્દુ સંગઠનો એકત્ર થઈને હિન્દુ સંઘર્ષ સમિતિના નેજા હેઠળ, જાહેર સ્થળોએ નમાઝ અદા કરતા લોકોને અટકાવવાની ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યાં છે.

ઋતુરાજના જણાવ્યા મુજબ, જાહેર સ્થળોએ આ રીતે નમાઝ...


નરગીસ વાવાઝોડાં દરમિયાન તબાહી

હવામાન વિભાગની આગાહી પ્રમાણે અરબ સાગરમાં બે વાવાઝોડાં સર્જાઈ રહ્યાં છે, જે પૈકી એક ઓમાન અને યમન તરફ વળશે. જ્યારે એક વાવાઝોડું ભારતના પશ્ચિમી કાંઠે ત્રાટકવાની શક્યતા છે.

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું એ પ્રમાણે આ વાવાઝોડું મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતના દરિયાકાંઠાઓ પર ત્રાટકે એવી શક્યતા છે.

સુરત, નવસારી, વલસાડ, ડાંગ, ભરુચ, ભાવનગર, અમરેલી સહિતના જિલ્લાઓમાં ઍલર્ટ જાહેર કરવામાં આવી છે અને આ ઉપરાંત એનડીઆરએફ તથા એસડીઆરએફની ટીમોને તૈયાર રાખવામાં આવી છે.

દુનિયાના પાંચ મોટા ચક્રવાત

સ્કાય મેટના અહેવાલ પ્રમાણે દુનિયામાં હાલ સુધીમાં પાંચ મોટા ચક્રવાત આવ્યા છે. જેમાં લાખોની સંખ્યામાં લોકો મૃત્યુ પામ્યાં છે.

આમાં, કોલકાતામાં 11 ઑક્ટોબર, 1737ના રોજ આવેલું વાવાઝોડું સૌથી ઘાતક માનવામાં આવે છે. આ વાવાઝોડામાં ત્રણથી સાડા ત્રણ લાખ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યાં હતાં.

બીજુ વાવાઝોડું બાર્બડોસ અને તેની આસપાસ માર્ટિનિક, સેન્ટ લૂસિયા અને પછી પૉર્ટો રિકો અને ડૉમિનિકનમાં વર્ષ 1780માં 9 ઑક્ટોબરની આસપાસ ત્રાટક્યું હતું.

બાર્બડોસમાં આ દરમિયાન 22 હજારથી 27 હજાર લોકોએ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જીવ ગુમાવ્યાં હતાં.

વિયતનામના હાઇફોંગ શહેરમાં નવેમ્બર 1970માં ચક્રવાત ત્રાટક્યો હતો. આના કારણે કિનારાના વિસ્તારોમાં રહેતાં 3 લાખ સ્થાનિક લોકો મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

આ વાવાઝોડાં પછી બિમારી અને ભૂખમરાના કારણે પણ મૃત્યુ પામેલા લોકોનાં સમાચાર સામે આવ્યા હતા.

બાંગ્લાદેશમાં આવેલાં ગ્રેડ ભોલા વાવાઝોડાં દરમિયાન પવનની ગતિ 220 કિમી પ્રતિ કલાકથી પણ વધારે હતી.

આ વાવાઝોડાંએ ઓછામાં ઓછા 3 લાખ લોકોનાં જીવ લીધા હતા. જોકે, વિવિધ અનુમાન પ્રમાણે મૃતકોની સંખ્યા લગભગ 5 લાખ જેટલી જણાવે છે.

આ બાંગ્લાદેશમાં ઉષ્ણ કટિબંધીય વિસ્તારમાં આવેલું વાવાઝોડું હતું અને સૌથી ઘાતક પ્રાકૃતિક આપત્તિમાંથી એક હતું.

2008માં એશિયામાં ત્રાટકનારુ સૌથી ઘાતક વાવાઝોડું નરગીસ હતું.

નરગીસ વાવાઝોડું ભારત, થાઇલેન્ડ, મ્યાનમાર, શ્રીલંકા, લાઓસ, બાંગ્લોદેશ અને અન્ય વિસ્તારમાં ટકરાયું હતું.

આમાં અધિકૃત રીતે 1,40,000 લોકો મૃત્યુ પામ્યાં તેમ કહેવાયુ પરંતુ વાસ્તવિક સંખ્યા તેનાથી ઘણી વધારે હતી.

(માહિતી સાભાર skymetweather.com)

મુખ્ય મંત્રીએ શું કહ્યું?

ગુજરાતમાં વાયુ વાવાઝોડા દરમિયાન સ્થળાંતર કરાવતાં એનડીઆરએફના જવાન

ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ કહ્યું, "વાવાઝોડાની સંભાવનાને જોતાં દક્ષિણ ગુજરાતના જિલ્લાઓ તથા ભાવનગર અને અમરેલી માટે હાઈઍલર્ટની જાહેરાત કરાઈ છે."

"સંભવિત વાવાઝોડા સાથે વરસાદની પૂરતી સંભાવના છે. સુરત, નવસારી, વલસાડ, ડાંગ, ભરુચ, ભાવનગર, અમરેલીમાં પવન ફૂંકાય અને સાથે વરસાદ પડે એવી સંભાવના છે."

તેઓ તહે છે કે "જેના સંદર્ભે આજે આ જિલ્લાઓના કલેક્ટરોને સાથે રાખીને હાઈપાવર બેઠક થઈ હતી. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના અન્ય જિલ્લાઓને પણ ઍલર્ટ કરવામાં આવ્યા છે."

"માછીમારોને પાછા બોલાવી લેવાયા છે અને અગરિયાઓ, જિંગા ફાર્મમાં કામ કરતા લોકોને ખસેડવાની સૂચના આપી દેવામાં આવી છે."

"કોરોના વાઇરસની મહામારી સામે આપણે લડી રહ્યા છે ત્યારે આ કુદરતી આપત્તિ આવી છે અને એથી વિશેષ કાળજી લેવામાં આવી રહી છે."

"બચાવકામગીરી માટે એનડીઆરએફ અને એસડીઆરએફની ટીમોને કામે લગાડવામાં આવી છે."

સામાન્ય રીતે અરબ સાગરમાં સર્જાતાં વાવાઝોડાં ફંટાઈ જતાં હોય છે. જોકે, આ વખતે અરબ સાગરમાં બે વાવાઝોડાં સક્રીય થઈ રહ્યાં છે, જેથી વાવાઝોડું ગુજરાત પર ત્રાટકે એવી શક્યતાઓ પ્રબળ હોવાનું તજજ્ઞો માને છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


નરસિમ્હા રાવ

તેઓ આઠ બાળકોના પિતા હતા, 10 ભાષાઓમાં વાત કરી શકતા હતા અને અનુવાદ કરવામાં પણ ઉસ્તાદ હતા. જ્યારે તેમણે પહેલો વિદેશપ્રવાસ કર્યો ત્યારે તેમની ઉંમર 53 વર્ષ હતી.

તેમણે બે કૉમ્પ્યૂટરની ભાષાઓમાં માસ્ટર કર્યું હતું અને 60 વર્ષની ઉંમર પછી કૉમ્પ્યૂટર કોડ બનાવ્યા હતા. પરંતુ તેમની આ દાસ્તાન અહીં ખતમ થતી નથી.

ખેંચતાણથી ભરપૂર લોકશાહીના દસમાં વડા પ્રધાન બન્યા પહેલાં નરસિમ્હા રાવે ત્રણ ભાષાઓમાં ચૂંટણીપ્રચાર કર્યો હતો. તેમણે ત્રણ સીટ પર જીત મેળવી અને તેઓ આજના નેતાઓની તુલનામાં તળિયા સાથે જોડાયેલા નેતા હતા.

તેઓ વિદેશ, સંરક્ષણ, ગૃહ, શિક્ષા, સ્વાસ્થ્ય અને કાયદા જેવાં અનેક મંત્રાલયોનાં મંત્રીપદ પર રહ્યા હતા, જ્યાં તેમણે સફળતા હાથ લાગી હતી. આ પછી નરસિમ્હા રાવ વિશે કાંઈ પણ ખાસ ચમકદાર નથી.

તેમની જ પાર્ટીના નેતા અને પૂર્વ મંત્રી જયરામ રમેશના કહેવા પ્રમાણે, નરસિમ્હા રાવની સૌથી મોટી ઉણપ એ હતી કે તેમની પ્રતિભા એક મરેલી માછલી જેવી હતી.

નરસિમ્હા રાવ એક એવા વડા પ્રધાન હતા જેમણે ભુલાવી દેવામાં આવ્યા, ઇમાનદારીથી કહીએ તો કોઈ પણ પ્રકારની સંભાવના વિના નેતા બનેલા રાવ એક આકસ્મિક વડા પ્રધાન હતા.

1991માં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રાજીવ ગાંધીના મૃત્યુ પછી કૉંગ્રેસ પાર્ટી શોકમાં ડૂબેલી હતી. સોનિયા ગાંધીએ સત્તા સંભાળવાનો ઇનકાર કરતા નરસિમ્હા રાવ તમામને ચોંકાવીને ઉમેદવાર બન્યા હતા.

રાવનું મૃત્યુ 83 વર્ષની ઉંમરે 2004માં થયું. રાજકીય વિશ્લેષક વિનય સીતાપતિ કહે છે કે નરસિમ્હા રાવ ભારતમાં આર્થિક સુધારાના નેતા હતા. આવું એ સમયે હતું જ્યારે રાવ લધુમતીની સરકાર ચલાવી રહ્યા હતા.

રાવની સરકાર પહેલાંની બે સરકાર અને તેના પછીની ચાર સરકાર પણ બહુતીની સરકાર હતી, પરંતુ આવી દરેક સરકાર માત્ર એક વર્ષ સુધી જ ચાલી શકી હતી.

1960માં જ્યારે નેહરુએ ચીન સાથે સીમાવિવાદ ઉકેલવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે...

વિનય સીતાપતિએ 'હાફ લાયન : હાઉ પીવી નરસિમ્હા રાવ ટ્રાન્સફૉર્મ્ડ ઇન્ડિયા'ના નામથી નરસિમ્હા રાવની આત્મકથા લખી છે. રાવને સમર્થન કરતી સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી તે સુધારાઓની વિરોધી પણ હતી.

સીતાપતિ લખે છે, "બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો નરસિમ્હા રાવે વહેંચાયેલી સંસદ, પરેશાન ઉદ્યોગપતિઓ, આકરા ટીકાકાર બુદ્ધિજીવીઓ અને કૉંગ્રેસના ઘસાયેલા-પિટાયેલા રણનીતિકારોનો સામનો કરવો પડ્યો."

આ માથાકૂટની વચ્ચે આમાં વાસ્તવિકતા એ છે કે રાવ સાચા સમયે સાચી જગ્યાએ હતા. જૂન 1991ની આસપાસ તો તે પોતાના અસ્તિત્વના સંકટ સામે લડી રહ્યા હતા.

રાજીવ ગાંધીની હત્યા પછી ભારતની અર્થવ્યવસ્થા ડગમગી ગઈ હતી. દેશની પાસે આયાતના બદલે ચૂકવણી કરવા માટે માત્ર બે અઠવાડિયાંની વિદેશી મુદ્રા બચી હતી.

રાજીવ ગાંધીની તસવીર સાથે નરસિમ્હા રાવ અને મનમોહન સિંહ.

1990ના ખાડીયુદ્ધ પછી ઑઇલની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો આવ્યો હતો. જેથી મુખ્યરૂપે ક્રૂડઑઇલની આયાતના ભરોસાને કારણે ભારતની અર્થવ્યવસ્થાની કમર તૂટી ગઈ હતી.

મધ્ય-પૂર્વમાં કામ કરતા ભારતીયોના પૈસા મોકલવામાં ભારે ઘટાડો નોંધાયો હતો. વિદેશોમાં રહેનારા ભારતીયોએ ડરના કારણે ભારતીય બૅન્કોમાંથી પોતાના 90 કરોડ ડૉલર કાઢી લીધા હતા.

નરસિમ્હા રાવ સત્તામાં આવ્યા એનાં બે અઠવાડિયા પછી ભારતે બૅન્ક ઑફ ઇંગ્લૅન્ડમાં 21 ટન સોનું મોકલ્યું, જેથી ભારતને વિદેશી ડૉલર મળી શકે અને તે દેવાના હપતાઓ ભરવામાંથી બચી શકે.

આ એવો સમય હતો જ્યારે ભારતનાં ત્રણ રાજ્ય પંજાબ, કાશ્મીર અને આસામમાં ઉગ્રવાદી હિંસા થઈ રહી હતી. બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર ભારતનું સૌથી નજીકનું સહયોગી સોવિયત સંઘ તૂટી રહ્યું હતું.

પરંતુ આ તમામ વિપરિત પરિસ્થિતિઓમાં પણ નરસિમ્હા રાવે જે સાહસ સાથે આર્થિક સુધારાઓને આગળ વધાર્યા, એવું કોઈ બીજો ભારતીય નેતા કરી શક્યો...


નરહરિ અમીન

ત્રીજી જૂને એટલે કે બુધવારે સાંજે કરજણ બેઠકના કૉંગ્રેસી ધારાસભ્ય અક્ષય પટેલ અને કપરાડાના કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય જીતુભાઈ ચૌધરીએ તેમના પદ પરથી રાજીનામાં આપ્યાં હતાં.

 હજુ આ બંને કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાં અંગે ગુજરાત કૉંગ્રેસનું મોવડીમંડળ આત્મમંથન કરી રહ્યું હતું ત્યાં જ મોરબીના કૉંગ્રેસી ધારાસભ્ય બ્રિજેશ મેરજાના રાજીનામાથી ગુજરાત કૉંગ્રેસના કિલ્લામાં વધુ એક ગાબડું પડી ગયું છે.

નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં પડેલાં ત્રણ રાજીનામાં સહિત માર્ચ મહિનાથી અત્યાર સુધીમાં ગુજરાત કૉંગ્રેસના કુલ આઠ ધારાસભ્યો રાજીનામાં આપી ચૂક્યા છે.

રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં રાજીનામું આપનાર મોરબીના કૉંગ્રેસી ધારાસભ્ય બ્રિજેશ મેરજા.

તાજેતરમાં કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યોનાં આ રાજીનામાંને પગલે ગુજરાત કૉંગ્રેસ દ્વારા રાજ્યસભાની બેઠકો પર ઉતારેલા બે વરિષ્ઠ કૉંગ્રેસી નેતાઓની જીતની સંભાવનામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.

નોંધનીય છે કે કૉંગ્રેસે રાજ્યસભાની બેઠકો માટે ભરતસિંહ સોલંકી અને શક્તિસિંહ ગોહિલને પોતાના ઉમેદવાર જાહેર કર્યા છે.

ગુજરાત કૉંગ્રેસનું ધોવાણ

કૉંગ્રેસનાં ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાંનો સિલસિલો લૉકડાઉન પહેલાં શરૂ થ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઈ ગયો હતો.

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણની મહામારીને પગલે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા દેશવ્યાપી લૉકડાઉનની જાહેરાત કરાઈ એ પહેલાં ગુજરાત સહિત અન્ય રાજ્યોની ખાલી પડેલી બેઠકો માટે 26 માર્ચના રોજ ચૂંટણી યોજાવાનું નક્કી મનાતું હતું.

જે લૉકડાઉનને પગલે સ્થગિત રાખવામાં આવી હતી.એ સમયે પણ ગુજરાત કૉંગ્રેસમાંથી પાંચ ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં આપ્યાં હતાં.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ અનુસાર તાજેતરમાં આ ત્રણેય ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાં બાદ ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યોની સંખ્યા ઘટીને 65 થઈ ચૂકી છે.

જ્યારે સત્તાધારી પક્ષ ભાજપ પાસે રાજ્યની વિધાનસભામાં 103 ધારાસભ્યો સાથે બહુમતી છે.

નરહરિ અમીનની ઉમેદવારીથી શરૂ થયો ગૂંચવાડો

ભાજપે અભય ભારદ્વાજ અને રમિલાબહેન બારા ઉપરાંત પાટીદાર નેતા નરહરિ અમીનને ત્રીજા ઉમેદવાર તરીકે ઊભા રાખ્યા છે.

જો કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં ન આપ્યાં હોત તો ભાજપ અને કૉંગ્રેસને રાજ્યસભાની ચાર બેઠકોમાંથી બબ્બે બેઠકો મળી શકી હોત.

જોકે નવા સર્જાયેલા સંજોગોને કારણે ગુજરાત કૉંગ્રેસના બે દિગ્ગજ નેતાઓ શક્તિસિંહ ગોહિલ અને ભરતસિંહ સોલંકી પૈકી કોઈ એકે હારનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

આ ગૂંચવાડો નરહરિ અમીનને ભાજપ દ્વારા ત્રીજા ઉમેદવાર જાહેર કરાતાં સર્જાયો હોવાનું કહેવાય છે.

રાજીનામાંનો સિલસિલો યથાવત્

માર્ચ માસમાં જ્યારે રાજ્યસભાની ચૂંટણીની જાહેરાત થઈ, એ સમયે ગુજરાત કૉંગ્રેસમાં રાજીનામાંનો સિલસિલો શરૂ થયો હતો.

એ સમયે ગુજરાત કૉંગ્રેસના પાંચ ધારાસભ્યો, મંગળ ગાવિત, પ્રદ્યુમ્નસિંહ જાડેજા, સોમા પટેલ, જે. વી. કાકડિયા અને પ્રવીણ મારુએ રાજીનામાં આપતાં રાજ્યસભાની બે બેઠકો જીતવાની કૉંગ્રેસની આશા ઝાંખી પડી ગઈ હતી.

લૉકડાઉનને પગલે રાજ્યસભાની ખાલી બેઠકો માટેની ચૂંટણી સ્થગિત રહેતાં કૉંગ્રેસને ડૅમેજ-કંટ્રોલ માટેનો સમય મળ્યો.

જોકે આ સમય પણ કૉંગ્રેસ માટે વધુ ફળદાયી ન નીવડ્યો, કારણ કે રાજ્યસભાની ચૂંટણી માટેની તારીખો જાહેર થતાંની સાથે ગુજરાત કૉંગ્રેસનું ધોવાણ પુન: શરૂ થઈ ગયું.

હવે માત્ર ત્રણ માસના સમયમાં ગુજરાત કૉંગ્રેસના આઠ ધારાસભ્યો રાજીનામાં આપી ચૂક્યા છે, ત્યારે ડૅમેજ-કંટ્રોલ માટે કૉંગ્રેસના મોવડીમંડળે પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે અને પોતાની જૂની રણનીતિ ફરીથી અપનાવી છે, આ રણનીતિ એટલે રિસૉર્ટનું રાજકારણ.

રિસૉર્ટનું રાજકારણ

રાજ્યસભાની ચૂંટણીના કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર શક્તિસિંહ ગોહિલ

ગુજરાત કૉંગ્રેસે પોતાના ધારાસભ્યો તૂટતાં અટકાવવા માટે અગાઉ ઘણી...


નરહરિ અમીન

ભાજપનાં અભય ભારદ્વાજ, રમિલા બારા અને નરહરિ અમીન વિજયી થયાં છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

જ્યારે કૉંગ્રેસના શક્તિસિંહ ગોહિલ વિજયી થયા છે પણ ભરતસિંહ સોલંકીની હાર થઈ છે.

ગુજરાત કૉંગ્રેસના પ્રભારી રાજીવ સાતવે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું, "ભાજપ દ્વારા ધારાસભ્યોની લે-વેચ, સત્તાનો ડર, ધન-બળનું જોર અને તમામ ગેરકાયદેસર રીતો અપનાવવા છતાં ગુજરાત કૉંગ્રેસના તમામ ધારાસભ્યો એક રહ્યા અને કૉંગ્રેસે ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની એક બેઠક મેળવી છે"

ભરતસિંહ સોલંકીએ બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખ સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "કૉંગ્રેસના તમામેતમામ ધારાસભ્યોએ એક થઈને મતદાન કર્યું હતું એ બદલ હું એમનો આભાર વ્યક્ત કરું છું."

તો આ વિજયને વધાવતાં ગુજરાત ભાજપના પ્રવક્તા ભરત પંડ્યાએ ભાર્ગવ પરીખને જણાવ્યું, "ચીન સરહદે જવાનો શહીદ થતાં અને કોરોના મહામારીને કારણે ભાજપ દ્વારા કોઈ પણ પ્રકારની ઉજવણી નહીં કરવામાં આવે."

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ ભાજપના આ વિજય પર ખુશી વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું, "અનેક પ્રયાસો કરવા, અમારા ધારાસભ્યોનો સંપર્ક કરવાની મહેનત કરવા, મતગણતણીમાં વાંધાવચકા કાઢવા છતાં કૉંગ્રેસના હાથ હેઠા પડ્યા છે અને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભારતીય જનતા પાર્ટીનો વિજય થયો છે."

દિવસભરનો ઘટનાક્રમ

ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચાર બેઠકો માટેનું મતદાન પૂર્ણ થઈ ગયું છે. કૉંગ્રેસે કેન્દ્રીય ચૂંટણીપક્ષ સમક્ષ બે મતોને લઈને વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

કૉંગ્રેસે ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમા અને કેસરી સોલંકીના મતને લઈને વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

ગુજરાત હાઈકોર્ટે ધોળકા બેઠકની ચૂંટણી રદ કરતાં ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી. જે બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના આ નિર્ણય પર સ્ટે આપ્યો હતો. જેને પગલે કૉંગ્રેસ આ બાબતને સબ-જ્યુડિશિયરી ગણાવી છે.

બીજી તરફ કૉંગ્રેસના દાવા અનુસાર માતરના ધારાસભ્ય કેસરીસિંહ સોલંકી સ્વસ્થ હોવા છતાં ભાજપે પ્રૉક્સી વોટનો વિકલ્પ પંસદ કર્યો છે.

આ  બન્ને બાબતોને ધ્યાને લેતા કૉંગ્રેસે ચૂંટણીપંચ સમક્ષ વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

બીબીસીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખના જણાવ્યા અનુસાર કૉંગ્રેસને કરેલી વાંધાઅરજીને પગલે પરિણામ આવવામાં વાર લાગે એવી શક્યતા છે.

 છોટુ વસાવાએ મતદાનનો બહિષ્કાર કર્યો

ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીએ મતદાનનો બહિષ્કાર કર્યો છે.  આદિવાસીઓની સમસ્યાનું નિરાકારણ નહીં આવ્યું હોવાને લીધે છોટુ વસાવાએ આ નિર્ણય લીધો હોવાનું જણાવ્યું છે.

બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખને વસાવાએ જણાવ્યું, "આદિવાસીઓની સમસ્યાનું નિરાકરણ આવ્યું નથી. બધાએ મારો સંપર્ક કર્યો છે પણ પક્ષો કામ નથી કરી રહ્યા એટલે અમે મતદાનનો બહિષ્કાર કરવાનો નિર્ણય લીધો છે."

આ પહેલાં વસાવા ભાજપને મત આપશે એવો આશાવાદ મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ વ્યક્ત કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું હતું, "ભાજપે આદિવાસીઓ માટે ખૂબ કામો કર્યાં છે. મને વિશ્વાસ છે કે છોટુ વસાવાનો મત ભાજપને જ મળશે."

તો કૉંગ્રેસના નેતા અર્જુન મોઢવાડિયાએ પણ છોટુ વસાવાના પક્ષ બીટીપીના બંને મતો કૉંગ્રેસને જ મળશે એવી આશા જાહેર કરી હતી.

આ પહેલાં મતદાન શરૂ થતાં જ ભાજપના નેતા જીતુ વાઘાણી અને કૉંગ્રેસના નેતા વિક્રમ માડમે જીતના દાવા પ્રગટ કર્યા હતા.

કૉંગ્રેસના નેતા વિક્રમ માડમે મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે સાંજે પરિણામ આવશે તો દૂધનું દૂધ અને પાણીનું પાણી થઈ જશે.

તેમણે પણ કૉંગ્રેસના બંને ઉમેદવારોની જીતનો દાવો કર્યો હતો

કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોને બસ મારફત ગાંધીનગર લાવવામાં આવ્યા હતા.

આ બધા વચ્ચે મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ કહ્યું હતું કે ભાજપના ત્રણેય ઉમેદવારોની જીત થશે અને કૉંગ્રેસની જૂથબંધી ખૂલી પડવાની છે. કૉંગ્રેસ ગઈકાલથી જ હારી ગઈ છે.

પ્રૉક્સી...


નરહરિ અમીન વર્ષ 2012માં વિધાનસભાની ચૂંટણી અગાઉ ભાજપમાં જોડાયા હતા.

આજે સાત વર્ષ પછી ભાજપે તેમને રાજ્યસભાના ઉમેદવાર બનાવ્યા છે.

ગુજરાતમાં વર્ષ 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણી પછી કૉંગ્રેસના સાત ધારાસભ્યોએ ભાજપમાં પ્રવેશ કર્યો છે.

આ પક્ષપલટુ નેતાઓમાંથી કેટલાકને મંત્રીપદ મળ્યાં તો કેટલાકને વિધાનસભાની ટિકિટ મળી છે.

વર્ષ 2019ની લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં કૉંગ્રેસના દિગ્ગજ નેતા કુંવરજી બાવળિયા, જવાહર ચાવડાએ રાજીનામાં ધરી દીધાં હતાં.

આ ઉપરાંત ઊંઝાનાં ધારાસભ્ય આશા પટેલ, ધ્રાંગધ્રાના પરસોત્તમ સાબરિયા, જામનગરના વલ્લભ ધારવિયાએ પણ રાજીનામાં આપ્યાં હતાં.

વર્ષ 2019ની લોકસભાની ચૂંટણી પછી ઓબીસી નેતા અલ્પેશ ઠાકોર અને તેમના સાથી ધવલસિંહ ઝાલા રાજીનામાં આપીને ભાજપમાં જોડાયા હતા.

કુંવરજી બાવળિયાને મળ્યું મંત્રી પદ

જીત બાદ વિજયોત્સવ દરમિયાન ડાબેથી ડૉ.ભરત બોધરા, કુંવરજી બાવળિયા અને જીતુ વાઘાણી

2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણી પછી કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા કુંવરજી બાવળિયા ભાજપમાં જોડાયા હતા.

કુંવરજી બાવળિયા કૉંગ્રેસમાંથી પાંચ વખત વિધાનસભાની ચૂંટણી લડ્યા હતા અને જીત્યા હતા. તો વર્ષ 2009માં તેઓ લોકસભાની ચૂંટણી પણ જ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીત્યા હતા.

ભાજપમાં જોડાયા એટલે કુંવરજી બાવળિયાને પાણી-પુરવઠો અને પશુપાલનખાતાના મંત્રી બનાવાયા.

આ ઉપરાંત તેમને ગ્રામ અને ગૃહનિર્માણ ખાતું પણ સોમવામાં આવ્યું.

જવાહર ચાવડા પણ મંત્રી બન્યા

જવાહર ચાવડા

માણાવદરના ધારાસભ્ય જવાહર ચાવડા કૉંગ્રેસમાં પ્રભુત્વ ધરાવતા હતા. તેઓ ચાર વખત ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા.

આહીર જ્ઞાતિમાં મોટું નામ ગણાતા જવાહર ચાવડા ધારાસભ્ય તરીકે રાજીનામું આપી ભાજપમાં જોડાયા હતા.

જવાહર ભાજપમાં જોડાયા, ફરીથી ચૂંટણી લડ્યા અને જીત્યા  એટલે પક્ષે તેમને પ્રવાસન અને મત્સ્યઉદ્યોગખાતના મંત્રી બનાવ્યા.

અલ્પેશ ઠાકોર અને ધવલસિંહને ટિકિટ

તાજેતરમાં ગુજરાતમાં જે યુવા નેતૃત્વે ચર્ચા જગાવી હતી એમાં એક નામ ઓબીસી નેતા અલ્પેશ ઠાકોરનું પણ હતું. અલ્પેશ વર્ષ 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણી વખતે કૉંગ્રેસમાં જોડાયા હતા.

કૉંગ્રેસે તેમને રાધનપુરની બેઠક પર ટિકિટ આપી અને તેઓ જીતી ગયા.

જોકે, વર્ષ 2019માં તેઓ ભાજપમાં જોડાયા અને ઑક્ટોબર મહિનામાં રાધનપુરની બેઠક પર યોજાયેલી પેટા ચૂંટણીમાં તેઓ કૉંગ્રેસના રઘુ દેસાઈ સામે હારી ગયા.

ધવલસિંહ ઝાલા અલ્પેશ ઠાકોરના સાથી છે.

વર્ષ 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં બાયડથી તેઓ ચૂંટણી લડીને વિજેતા બન્યા હતા અને અલ્પેશ ઠાકોરની સાથે તેઓ ભાજપમાં જોડાયા હતા.

જોકે, 2019માં બાયડની પેટાચૂંટણીમાં તેઓ કૉંગ્રેસના જશુ પટેલ સામે હારી ગયા.

લુણાવાડાના અપક્ષ નેતા બન્યા સાંસદ

ડિસેમ્બર-2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં પંચમહાલ જિલ્લાની લુણાવાડા બેઠક ઉપરથી રતનસિંહ રાઠોડ અપક્ષ ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા.

બાદમાં તેઓ ભાજપમાં જોડાયા હતા અને ભાજપે તેમને લોકસભાની ચૂંટણીમાં પંચમહાલની બેઠક પર ટિકિટ આપી હતી અને તેઓ જીત્યા પણ હતા.

ઊંઝા અને ધ્રાંગધ્રામાં શું થયું?

લોકસભાની ચૂંટણી અગાઉ ઊંઝાનાં ધારાસભ્ય આશાબહેન પટેલ અને ધ્રાંગધ્રાના ધારાસભ્ય પરસોત્તમ સાબરિયા ભાજપમાં જોડાયાં હતાં.

ભાજપે બન્નેને વિધાનસભાની ટિકિટ આપી અને બંને જીતી ગયાં.

2017માં કૉંગ્રેસના 11 ધારાસભ્યોમાંથી ભાજપે આપી 7ને આપી ટિકિટ

એનડીવીના અહેવાલ અનુસાર 2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપે કૉંગ્રેસ છોડીને આવેલાં 11 માંથી 7 ધારાસભ્યોને ટિકિટ આપી હતી.

તેમાંથી માત્રે બે જ ધારાસભ્ય ચૂંટણી જીતી શક્યા હતા.

વિરમગામ, જામનગર ગ્રામ્ય, બાલાસિનોર, ઠાસરા અને માણસા બેઠક પર પક્ષપલટુ ધારાસભ્યો હારી ગયા હતા.

ગોધરા વિધાનસભા બેઠક પરથી સી. કે. રાઉલજી અને જામનગર...


નરેંદ્ર મોદી અને અમિત શાહ

તેમના અને તેમની ટુકડી માટે લોકતંત્ર ચૂંટણી જીતનારી વ્યવસ્થા છે, પણ જેમ-જેમ 2019ની ચૂંટણી નજીક આવી રહી છે. તેમ-તેમ આ સક્રિયતા ઉતાવળ-ગભરામણનું રૂપ લઈ રહી હોય તેમ વર્તાઈ રહ્યું છે.

ગણવા બેસશો તો મુશ્કેલીમાં પડી જશો-એમએસપી (મિનિમમ સપોર્ટ પ્રાઈઝ) એટલે કે ખરીફ પાકોના લઘુત્તમ ટેકાના ભાવોમાં આ વખતે થયેલો વધારો ચૂંટણીમાં ભાજપનો યૂએસપી (યૂનિક સેલિંગ પોઇંટ) અર્થાત્ સૌથી મોટી ખાસિયત હશે.

અચાનક જ ઇમર્જન્સીનાં બહાને કોંગ્રેસને વિલન બનાવવાની તૈયારી ટીવી ચેનલો અને રાજનૈતિક ચર્ચામાં મુખ્ય બની રહી છે.

સંઘ પરિવાર કટોકટીનાં સમયનાં અત્યાચારો, ખાસ કરીને મુસલમાનોની નસબંધીને યાદ કરવા લાગે છે - આશા અને રણનીતિ એ  કે ભાજપનાં વિરોધમાં પડેલા મુસલમાનોનાં મૂળિયાં કોંગ્રેસમાંથી પણ ઊખડી શકે.

ઊણપ કે નિષ્ફળતામાંથી ધ્યાન ભટકાવવાની રણનીતિ

વડા પ્રધાન પોતાનાં ચૂંટણીક્ષેત્ર વારાણસીને બદલે મગહર પહોંચે છે અને કબીર,નાનક અને બાબા ફરીદની વાતો કરી થોડીક બદનામી વહોરી લે છે.

પણ પૂર્વાંચલનાં દલિત અને પછાત કે જેઓ કબીરમાં માને છે, તેમને બસપા-સપાનાં સંભવિત ગઠબંધનમાંથી થોડાક પણ દૂર કરવાની રણનીતિ, દરેક ચ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેનલ અને રાજકારણમાં ચર્ચિત છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હદ તો ત્યારે થઈ ગઈ જ્યારે મગહર અને કબીરની ચર્ચા સરકારી રણનીતિ દ્વારા જ ટૉર્પીડો બની, સર્જિકલ સ્ટ્રાઈકનો વીડિયો ફુટેજ ત્યારે જ બહાર આવ્યો અને તમામ ચર્ચા-ધ્યાન ત્યાં કેન્દ્રિત થઈ ગયાં.

આમાં ચર્ચા પાકિસ્તાન વિરુધ્ધ ઓછી અને વિપક્ષ વિરુદ્ધ વધારે હતી.

જો ગણવા માંડીએ તો હલાલા પર નવું બિલ, કાશ્મીરમાં રાષ્ટ્રપતિ શાસન પછી 370 ઉપર પણ કંઈક નવું કરવાની છુપી ચર્ચા, રામ મંદિર પરનાં કેસમાં નવો ગણગણાટ સાથે ના જાણે કેટલી તૈયારીઓ જોવા મળશે.

પણ તમે હિસાબ માંડી અચંબિત બનશો કે કોઈ આટલા બધા મુદ્દા ઉઠાવી ચૂંટણી કેવી રીતે લડી શકે .

ખાસ તો ત્યારે કે જ્યારે  દરેક સરકાર સાથે બનતું હોય છે તેમ સરકારનું પોતાનું કામકાજ જ ચૂંટણીમાં મોટો મુદ્દો બની રહ્યો હોય.

મુદ્દાઓનું પ્રી-લૉન્ચ ટ્રાયલ

પણ ગભરાશો નહીં. આ મુદ્દા માત્ર ચૂંટણીની સીધી તૈયારી માટેની રણનીતિનો જ ભાગ નથી, પણ સરકારનાં કામકાજ અને ચૂંટણી વચનોમાં રહી ગયેલી ઊણપ-નિષ્ફળતાથી લોકોનું ધ્યાન ભટકાવવાના પ્રયાસરૂપે પણ છે.

એક ડગલું આગળ વધીને વિપક્ષોની તૈયારીનો જવાબ એમના જેવા જ સમીકરણોથી આપવાની નીતિ પણ હશે.

દલિત અને મુસલમાનોની નારાજગીને અલગ દિશામાં વાળવા અને એકસાથે આવતા અટકાવવાનો પણ પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

વાત અહીં અટકતી નથી. ચૂંટણી નજીક આવતી હોવાથી તૈયારી જ મુખ્ય મુદ્દો છે.

આ કામ વિપક્ષ પણ કરી રહ્યો હશે-જેવી પણ સ્થિતિ હોય, જેટલી પણ તાકાત હોય, મીડિયા પર ગમેતેટલી પણ પકડ કેમ ના હોય, સરકાર જો ધરખમ છે તો બધા જ એમનો અવાજ સાંભળે છે.

જોકે, વાત ખરેખર આટલી જ નથી. જેટલી તૈયારી અને જેટલી તૈયારીથી મુદ્દાઓ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે અને સરકાર તેમજ ભાજપ અને સંઘ પરિવાર પોતાની અસંખ્ય જાણીતી સંસ્થાઓ સાથે આ બાબતોનાં પ્રચાર-પ્રસારમાં જોડાયેલાં છે, તે એકદમ સંગઠિત અને વ્યવસ્થિત રણનીતિનો જ ભાગ છે.

આવી રણનીતિ તો ચૂંટણી પહેલાં લગભગ દર વખતે જોવા મળે છે.

ચતુર પક્ષો એક પછી એક મુદ્દાઓ ઉઠાવે છે જેના પર લોકોનું ધ્યાન ખેંચાય છે જે મુદ્દો રંગ પકડે એને જ ઉછાળવામાં આવે છે અને બાકીનાં મુદ્દાઓને વિસરી જવામાં આવે છે.

શક્ય છે મોદીજી અને તેમની મંડળી કંઈક આવું જ કરી રહી છે એટલે કે મુદ્દાઓનું પ્રી-લૉન્ચ ટ્રાયલ.

ભરોસો નથી થતો પણ જે તૈયારી, જે બેચેની અને જે તીવ્રતા સાથે એક એક બાબતો સામે લાવવામાં આવી રહી છે તે નરેંદ્ર મોદી અને તેમની નાનકડી શાસક ટુકડીની ગભરામણને દર્શાવે...