સંશોધકોના પ્રાથમિક તારણ પ્રમાણે, કોરોનાનાં બે ગુણપરિવર્તન (mutation)એ ગુજરાતના મૃત દરદીઓમાં વધુ પ્રમાણમાં જોવાં મળ્યાં હતાં.

આ શોધપત્રનું અન્ય વિજ્ઞાનીઓએ નિરીક્ષણ નથી કર્યું તથા હજુ તેનું પ્રકાશન નથી થયું.

ગાંધીનગરસ્થિત ગુજરાત બાયૉટેકનૉલૉજી રિસર્ચ સેન્ટરના વિજ્ઞાનીઓ પોતાના ડેટા ઉપરાંત, ગ્લોબલ ઇનિસિયૅટિવ ઑન શૅરિંગ ઑલ ઇન્ફ્લુએન્ઝા ડેટા (GISAID)ની મદદથી અલગ-અલગ ગુણપરિવર્તનોનો અભ્યાસ કર્યો છે.

વિજ્ઞાનીઓનું માનવું છે કે આ બે ગુણપરિવર્તનો મૃતકોમાં વધુ પ્રમાણમાં જોવાં મળી રહ્યાં છે, તેમના અને મૃત્યુદર વચ્ચે 'સીધો સંબંધ' પ્રસ્થાપિત કરવો વહેલું ગણાય, પરંતુ ડેટા તથા આંકડાશાસ્ત્રીય દૃષ્ટિએ તે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. ઉલ્લેખનીય છે કે વાઇરસમાં ગુણપરિવર્તનનો મતલબ 'અલગ ઉપજાતિ' એવો નથી.

જિનેટિક બ્લૂ પ્રિન્ટ

કોરોના વાઇરસની ઉપરના 'સ્પાઇક' (કાંટા જેવો આકાર)માં પરિવર્તન એ વિજ્ઞાનીઓમાં રસનો વિષય

જિનેટિક કોડમાં રહેલા પુરાવાના આધારે વિજ્ઞાનીઓ વિશ્વભરમાં કોરોના વાઇરસના ચેપના પ્રસારનું પગેરું દાબવામાં મદદ મળે છે. તે વાસ્તવમાં વાઇરસની બ્લૂ પ્રિન્ટ છે.

દરદીઓમાંથી લેવામાં આવેલા નમુનાના આધારે વાઇરસ કોઈ નવું સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્વરુપ ધારણ કરી રહ્યો છે કે કેમ, તેના વિશેની માહિતી પણ મળે છે.

વાઇરસનું સ્વરુપ બદલાવાની સાથે બ્લૂ પ્રિન્ટમાં પણ નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળે છે. અલગ-અલગ દરદીઓમાંથી લીધેલા નમુનાના આધારે વાઇરસના પ્રસારનું સર્વાંગી ચિત્ર ઊભું કરવામાં સંશોધકોને મદદ મળે છે.

આ વાઇરસ અમુક દરદીઓ માટે જીવલેણ નિવડી રહ્યો છે, જ્યારે અન્ય કેટલાક દરદીઓમાં તે આંશિક ઇન્ફૅક્શન જ પહોંચાડે છે.

જીનૉમના અભ્યાસની મદદથી કોવિડ-19નો પ્રતિકાર કેવી રીતે કરવો, કઈ સારવારપદ્ધતિથી કોરોનાની હાનિકારકતા ઘટાડી શકાય, જીવ બચાવી શકાય કે ભવિષ્યમાં આવી મહામારી ન ફેલાય તે સમજવામાં મદદ મળે છે.

પ્રો. ચૈતન્ય જોશીના કહેવા પ્રમાણે, જો આપણે ભારતકેન્દ્રિત રસી બનાવવા માટે પ્રયાસ કરતા હોઈએ અને વાઇરસનાં આ સ્વરુપોને અવગણી દઈએ તો આર.એન.એ. આધારિત વૅક્સિન બિનઅસકારક નિવડવાની શક્યતા રહે.

કોરોના વાઇરસના અગાઉના સ્વરુપ-પરિવર્તનથી કોઈ ખાસ ફેર નહોતો પડતો, પરંતુ Sars-CoV-2એ તાજેતરમાં જ પશુમાંથી મનુષ્યમાં પ્રવેશ્યો હોય તેનો અભ્યાસ મહત્ત્વપૂર્ણ બની રહે છે.

જીનૉમ સિક્વન્સિંગની મદદથી વિજ્ઞાનીઓને વાઇરસના પ્રસાર અને સ્રોત અંગેનું ચિત્ર ઊભું કરવામાં મદદ મળે છે.

ગુજરાતમાં જીનૉમ સિક્વન્સિંગનો અભ્યાસ

ગુજરાત બાયૉટેકનૉલૉજી રિસર્ચ સેન્ટર (GBRC)ના ડાયરેક્ટર પ્રો. ચૈતન્ય જોશીએ બીબીસી ગુજરાતીના સંવાદદાતા જયદીપ વસંત સાથે વાત કરતા જણાવ્યું :

"આપણે અલગ-અલગ શહેરના જીનૉમ સિકવન્સનો અભ્યાસ કરીએ તો માલૂમ પડે છે કે પ્રારંભિક તબક્કે મોડાસા કે વડોદરાના આઇસોલેટ્સનો અભ્યાસ કરીએ તો તે એક જ 'કલસ્ટર'ના માલૂમ પડે છે, જે એક જ સ્રોત તરફ અણસાર આપે છે."

"બીજી બાજુ, અમદાવાદના આઇસોલેટ્સના અભ્યાસ પરથી કોઈ 'ક્લસ્ટરિંગ' જોવા નથી મળતું. દેશના અન્ય ભાગોમાંથી વિદેશમાંથી અમદાવાદમાં આવેલા અથવા તો બહાર ગયેલા અમદાવાદીઓને કારણે અલગ સ્ટ્રેન જોવા મળે છે, જે અન્ય સાથે ક્લસ્ટર ઊભું કરે છે."

"જે દર્શાવે છે કે તેનો સ્રોત એક જ નથી. હવે વડોદરાના કે અન્ય શહેરના નમુનામાં પણ અલગ-અલગ ક્લસ્ટરિંગ જોવા મળી રહ્યું છે, જેનો મતલબ કે સ્રોત પણ અલગ-અલગ છે."

સૅમ્પલ અને સરેરાશ

GBRCના સંશોધકોની ટીમે 277 કોવિડ પેશન્ટ (100 મહિલા તથા 177 પુરુષ)ના નમુનાનો અભ્યાસ કર્યો હતો.  જેઓ એક વર્ષથી માંડીને 86 વર્ષની ઉંમરના હતા અને તેમની સરેરાશ ઉંમર 47.8 વર્ષની હતી. જેમાંથી 43 નમુના કોવિડ-19થી મૃત્યુ પામનારાના છે.

રિસર્ચ પેપર મુજબ ગુજરાતના કુલ 33...


સંશોધકોનું કહેવું છે કે ફ્લૂના વાઇરસની આ ઉપજાતિ તાજેતરમાં ડુક્કરોમાં જોવા મળી છે, પરંતુ તે મનુષ્યોને પણ અસર કરી શકે છે.

વૈજ્ઞાનિકોને આશંકા છે કે ફ્લૂની આ જાત તેનું સ્વરૂપ બદલશે, જે વ્યક્તિ-વ્યક્તિ વચ્ચે ફેલાશે અને વૈશ્વિક મહામારીને જન્મ આપી શકે છે.

આનાથી હાલ તો કોઈ સમસ્યા નથી, પરંતુ જો તેનો ચેપ માણસોને લાગે તેવાં 'દરેક લક્ષણ' તેનામાં હોય તેની ઉપર ચાંપતી નજર રાખવાની જરૂર છે, કારણ કે આ નવીન વાઇરસ છે અને તેના પ્રત્યે ઇમ્યુનિટી નથી અથવા નહિવત્ હશે.

ડુક્કરમાં જોવા મળતા વાઇરસ ઉપર નજર રાખતા તથા તેને નિયંત્રિત કરવા ઉપર નજર રાખતા 'નેશનલ એકૅડેમી ઑફ સાયન્સીઝ'ના જનરલમાં વિજ્ઞાનીઓએ આ વાતને ટાંકી છે.

ડુક્કરો અને તેમના ઉછેર-વેચાણ સંબંધિત ઉદ્યોગોમાં કામ કરતા શ્રમિકો ક્ષેત્રે તે સંશોધન કરે છે.

મહામારીની આશંકા

કોરોના વાઇરસનો અંત આણવા માટે સંઘર્ષરત વિશ્વની સામે લડવા માટે ઇન્ફ્લુએન્ઝાની આ 'ખરાબ' ઉપજાતિને નિષ્ણાતો જોખમોની યાદીમાં ટોચ ઉપર જુએ છે એને તેની ઉપર ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા છે.

આ પહેલાં વર્ષ 2009માં વિશ્વમાં ડુક્કર દ્વારા ફેલાતા સ્વાઇન ફ્લૂએ દેખા દીધા હતા. અગાઉ જેટલી આશંકા વ્યક્ત કરવામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં આવતી હતી, તેની સરખામણીમાં તે ઓછો ઘાતક નિવડ્યો હતો, કારણ કે વૃદ્ધોમાં તેની સામેની પ્રતિરોધક ક્ષમતા હતી.

વર્ષો અગાઉ સમાન પ્રકારના અન્ય પ્રકારના ફ્લુના વાઇરસ ફેલાયા હતા, જેના કારણે કદાચ વૃદ્ધોમાં આ વાઇરસ સામેની ઇમ્યુનિટી કેળવાઈ ગઈ હતી.

એ વાઇરસને A/H1N1pdm09 તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો હતો. અનેક દેશોમાં તેને ફ્લુની વાર્ષિક વૅક્સિનમાં સામેલ કરી દેવામાં આવ્યો છે, જેથી કરીને નાગરિકોને તેની સામે રક્ષણ મળી રહે.

ચીનમાં જોવા મળેલી ફ્લુ વાઇરસની નવી ઉપજાતિએ 2009ના સ્વાઇન ફ્લુ જેવી જ છે, પરંતુ તેમાં અમુક પરિવર્તન જોવા મળ્યા છે, પરંતુ હજુ તે એટલાં જોખમી નથી.

પ્રોફેસર કિન-ચાઉ અને તેમના સાથી તેનો અભ્યાસ કરી રહ્યા છે, તેમનું કહેવું છે કે આની ઉપર ચાંપતી નજર રાખવી જરૂર છે.

વાઇરસ કેટલો ચિંતાજનક?

કોરોના વાઇરસના ચેપને ચકાસવા માટે તાપમાન ચેક કરી રહેલો આરોગ્ય કર્મચારી

આ વાઇરસને સંશોધકોએ G4 EA H1N1 એવું નામ આપ્યું છે અને માનવીની શ્વાસનળીમાં તે અનેકગણી ઝડપે વૃદ્ધિ કરી શકે છે.

ડુક્કરના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલાઓ પર વર્ષ 2011થી 2018ના ડેટાનો તપાસ કરતા આ ઇન્ફૅક્શનના પુરાવા જોવા મળ્યાં હતાં. હાલની ફ્લુ વૅક્સિનથી તેની સામે સંરક્ષણ મળતું હોય તેમ નથી લાગતું.

યુ.કે.ની નૉટિંગહામ યુનિવર્સિટી સાથે સંકળાયેલા પ્રોફેસર કિન-ચાંઉ ચેંગના કહેવા પ્રમાણે, "હાલમાં આપણું ધ્યાન કોરોના ઉપર કેન્દ્રિત છે અને તે બરાબર પણ છે, પરંતુ આપણે સંભવિત ભયાનક વાઇરસ ઉપરથી નજર ન હઠાવવી જોઇએ."

થિયરી મુજબ, ફ્લુની મહામારી ગમે ત્યારે ફેલાઈ શકે, પરંતુ તે જ્વલ્લે જ ઘટતી ઘટના છે. જો વાઇરસની કોઈ નવી તરેહ ઉદ્દભવે, જે વ્યક્તિ અને વ્યક્તિની વચ્ચે સહેલાઈથી ફેલાતી હોય તો મહામારીનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.

ફ્લુના વાઇરસ સતત સ્વરૂપ બદલે છે એટલે તેની વૅક્સિનને સમયાંતરે બદલાવાની જરૂર પડે છે, સામાન્ય રીતે તે મહામારીનું સ્વરૂપ ધારણ નથી કરતા.

યુનિવર્સિટી ઑફ કૅમ્બ્રિજમાં વૅટરનરી મૅડિસિનના વડા પ્રોફેસર જૅમ્સ વુડના કહેવા પ્રમાણે, 'આ સંશોધનને ચેતવણીની રીતે લેવું જોઇએ.'

કારણ કે વન્યજીવોની સરખામણીએ ઉછેરવામાં આવતા પ્રાણીઓમાં નવા જોખમી વાઇરસ પ્રવેશવાનું જોખમ સતત રહેલું હોય છે અને તે મહામારીનું મોટું કારણ બની શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સંશોધન અનુસાર, જો આપણે કોઈ વિષયને પહેલી વખત વાંચી રહ્યા હોય તો પ્રથમ વખત વાંચ્યા બાદ આગામી 20 કલાક દરમિયાન તેને યાદ કરી શકવાની શક્યતા સૌથી વધુ હોય છે.

એ સમયે કોઈ નવી જાણકારી પ્રત્યે મગજની સ્પીડ ઘણી ઝડપી હોય છે કેમ કે નવી જાણકારી માટેની ઉત્કંઠાનું સ્તર અને તેના માટે મગજની પ્રતિક્રિયાની ક્ષમતા ઘણી વધુ હોય છે.

19મી સદીના જર્મન સાઇકિયાટ્રિસ્ટ હરમન એબ્બિનગસ આ અભ્યાસ કરનારા પ્રથમ સંશોધક હતા.

તેમણે અભ્યાસ કર્યો કે મગજ કોઈ નવી જાણકારી કઈ રીતે ભેગી કરે છે.

વિશ્વના ટોચના ધનવાનો વૉરન બફેટ કે માર્ક ઝકરબર્ગ સહિતના લોકો આવી જ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરે છે.

શું છે લર્નિંગ કર્વ?

સાઇકિયાટ્રિસ્ટ હરમને 'લર્નિંગ કર્વ'નો આઇડિયા આપ્યો. તેનો અર્થ છે કે નવી સ્કિલ અને તેને શીખવા માટે લાગતા સમય વચ્ચે શું સંબંધ છે.

તેને ગ્રાફમાં દર્શાવવા માટે જાણકારીને Y અને સમયને X અક્ષ પર રાખવામાં આવે છે.

આ અભ્યાસમાં તેમને જાણવા મળ્યું કે પહેલા કેટલાક કલાકોમાં મગજ કંઈક વાંચવામાં જેટલો વધારે સમય આપે છે એટલી જ વધુ જાણકારી ભેગી કરે છે. આ પ્રકરના ગ્રાફનો કર્વ ઉપર ચઢતો હોય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આજે હરમનનો ગ્રાફ એક નવી સ્ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િલ શીખવા કેટલો સમય લાગે તે જાણવાની પ્રચલિત રીત બની ગયો છે.

ઉત્પાદકતા માપવા માટે કોર્પોરેટ વિશ્વમાં તેનો બહોળો ઉપયોગ થાય છે.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ નવી વસ્તુ યાદ કરવાનું શરૂ કરે, ત્યારે પ્રારંભિક વીસ કલાક ઘણા અગત્યના હોય છે અને તે ઉત્પાદક પણ હોય છે.

જ્યારે આપણી અંદર કોઈ નવી જાણકારી માટે ઉત્તેજના પેદા થાય તો આપણું મગજ તે અનુસાર પ્રતિક્રિયા કરે છે. આથી વધુ અને વધુ માહિતી ગ્રહણ કરે છે.

સમયની સાથે જ્યારે વારંવાર નવી ઉત્તેજના પેદા થાય છે, ત્યારે દિમાગની પ્રતિક્રિયા કરવાની શક્તિ ઓછી થઈ જાય છે અને ઝડપથી યાદ કરવાની પ્રક્રિયા અટકી જાય છે.

આ તબક્કાને 'હેબિચ્યુએશન' (આદત પડવી) કહે છે. આ એવો સમય હોય છે જ્યારે આપણે આપણી કુશળતાને ધીમે ધીમે વધારીએ છીએ.

આથી આપણે જ્યારે કંઈ નવું યાદ કરવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ તો તેનો ખાસ્સો ભાગ જલ્દી અને ઝડપથી યાદ રહી જાય છે. પછી ભલે તે ગમે તેટલું મુશ્કેલ કેમ ન હોય.

યાદ કરવાની રીત શોધવાનો પ્રયાસ

અમેરિકાના લેખક જોશ કફમને શીખવ્યું કે કઈ રીતે ઉત્પાદકતાને સુધારી શકાય છે.

જોશ પ્રારંભિક દિવસોમાં ઝડપથી યાદ રાખવાની મગજની તાકત પર પૂર્ણ વિશ્વાસ વ્યક્ત કરે છે.

આ જ વિશ્વાસ તેમના પુસ્તક 'ધ ફર્સ્ટ અવર્સ : માસ્યરિક ધ ટફેસ્ટ પાર્ટ ઑફ લર્નિંગ એનીથિંગ'નો આધાર છે.

લેખક જોશના કહેવા અનુસાર, એક વિષયને યાદ કરી શકવાની બાબતને અલગ-અલગ હિસ્સામાં વહેંચી દેવી જોઈએ. તેમાંથી ધ્યાન ભટકાવતી બાબતો હટાવીને રોજ 45 મિનિટ તેના પર ફોકસ કરવું જોઈએ.

તેમના કહેવા અનુસાર, વિષયના નિષ્ણાત તો ન બની શકાય, પણ સમયની સાથે સાથે તમે 20 કલાકમાં નક્કર કામ કરી શકશો.

તમે જ્યારે કોઈ નવી વસ્તુ શીખવાની કોશિશ કરો તો તેમાં નિપુણતા હાંસલ કરી શકો છો.

નવી જાણકારી યાદ કરવાની બીજી રીત માટે 'પાંચ કલાકનો નિયમ છે'. દરરોજનો એક કલાક કંઈક નવું યાદ કરવા માટે ફાળવવો. પાંચ દિવસ સુધી આવું જ કરવું.

અમેરિકાના જનક બેન્જામિન ફ્રૅન્કલિન આયોજનપૂર્વક આ રીતે યાદ રાખવાના હિમાયતી હતા.

આ રીત મુજબ, નવી જાણકારી વિશે વિચારવા અને તેને યાદ કરવા માટે દરરોજ સમય ફાળવવાની આદત સામેલ છે.

જ્યારે તમને લાગે છે કે તમે આ વિષય વિશે ઘણું જાણી લીધું છે તો નવા વિષય તરફ આગળ વધી જાવ અને જીવનપર્યંત આવું કરો.

નિયમિતતા અને પ્રેરણા

નિષ્ણાતોના કહેવા અનુસાર, જો તમે પાંચ કલાકના નિયમને અનુસરો તો તમે દર ચાર અઠવાડિયે એક નવી સ્કિલ શીખી શકો છો.

તે નિયમિતતા અને પ્રેરણા પર પણ આધારિત છે.

યાદ કરવા માટે...


સંસદમાં ઝારખંડથી મુસ્લિમોનું પ્રતિનિધિત્વ નથી

વર્ષ 2014ની લોકસભા ચૂંટણીમાં રાજ્યમાં એક પણ મુસ્લિમ સાંસદ ચૂંટાયા ન હતા. હાલ થઈ રહેલી લોકસભા ચૂંટણીમાં કોઈ પણ પ્રમુખ પાર્ટી કે ગઠબંધને તેમને ટિકિટ આપી નથી.

સ્પષ્ટ છે કે આ વખતે પણ અહીંથી કોઈ મુસ્લિમ એમપી બનશે નહીં. આવું છેલ્લી ઘણી ચૂંટણીઓથી થતું આવ્યું છે.

ફુરકાન અંસારી એકમાત્ર મુસ્લિમ રાજનેતા છે, જેમને ઝારખંડથી સાંસદ બનવાની તક મળી. તેમના પછી કોઈ પણ મુસ્લિમને ન તો લોકસભા જવાની તક મળી, ન રાજ્યસભા.

ઝારખંડ રાજ્ય ગઠન (15 નવેમ્બર 2000) બાદ વર્ષ 2004માં ફુરકાન અંસારીએ કૉંગ્રેસની ટિકિટ પર ગોડ્ડાથી લોકસભા ચૂંટણી જીતી હતી.

ત્યારબાદ ચૂંટણીમાં ફરી તેઓ જીતી શક્યા નહીં. આ વખતે પણ તેઓ ટિકિટ માટે ઇચ્છતા હતા પરંતુ ગોડ્ડા બેઠક મહાગઠબંધનમાં સામેલ ઝારખંડ વિકાસ મોર્ચા (પ્રજાતાંત્રિક)ના ખાતામાં જતી રહી.

તેઓ ચૂંટણી લડી શક્યા નહીં. શરૂઆતના વિરોધ બાદ હવે તેઓ મૌન છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વિધાનસભામાં પણ અલ્પસંખ્યક

ફુરકાન અંસારી ઝારખંડના મુસ્લિમ રાજનેતા છે

ઝારખંડની 81 સભ્યોની વિધાનસભામાં હાલ માત્ર બે મુસ્લિમ ધારાસભ્યો છે. બન્ને એક જ પાર્ટી કૉંગ્રેસથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી ચૂંટાયેલા છે.

ઝારખંડ અલગ થતા સમયે અહીં પાંચ મુસ્લિમ ધારાસભ્યો હતા. વર્ષ 2005ની વિધાનસભા ચૂંટમીમાં તેમની સંખ્યા ઘટીને માત્ર 2 થઈ ગઈ.

વર્ષ 2009માં યોજાયેલી ચૂંટણીમાં માત્ર 3 મુસ્લિમ ધારાસભ્ય બન્યા. તેઓ ક્યાં તો કૉંગ્રેસમાંથી જીત્યા અથવા તો ઝારખંડ મુક્તિ મોર્ચાથી.

ભાજપે છેલ્લાં 19 વર્ષ દરમિયાન અહીંથી કોઈ પણ મુસ્લિમને વિધાનસભા, લોકસભા કે રાજ્યસભાના ઉમેદવાર બનાવ્યા નથી. આ કારણોસર ભાજપમાંથી કોઈ મુસ્લિમ આજ સુધી સાંસદ કે ધારાસભ્ય બની શક્યા નથી.

ઝારખંડમાં સૌથી વધારે ભાજપનું શાસન રહ્યું છે. તેના પરિણામ સ્વરૂપે મુસ્લિમોનું મંત્રીમંડળમાં પ્રતિનિધિત્વ નહીવત્ પ્રમાણમાં છે.

આખરે કેમ?

કૉંગ્રેસનો દાવો છે કે તેઓ મુસ્લિમને પ્રતિનિધિત્વ આપે છે

ઝારખંડ વિધાનસભાના પૂર્વ અધ્યક્ષ અને કૉંગ્રેસના વર્તમાન ધારાસભ્ય આલમગીર આલમે કહ્યું છે કે તેમની પાર્ટીએ હંમેશાં મુસ્લિમોનું પ્રતિનિધિત્વ આપ્યું છે.

તેમનું કહેવું છે, "એ વાત સાચી છે કે આ વખતે અમે લોકસભા ચૂંટણીમાં કોઈ મુસ્લિમ ઉમેદવાર ઉતાર્યા નથી પરંતુ મહાગઠબંધને પહેલાંથી જ નક્કી કરી લીધું છે કે ઝારખંડથી કોઈ મુસ્લિમને જ રાજ્યસભા મોકલવામાં આવશે. તેવામાં પ્રતિનિધિત્વ ન હોવાનો સવાલ ઊઠવો ન જોઈએ."

આલમગીર આલમે બીબીસીને કહ્યું, "જુઓ, હવે ચૂંટણીની પ્રક્રિયા ઘણી બદલાઈ ગઈ છે. ટિકિટ તેમને મળે છે, જે સીટ કાઢી શકે. અમે વ્યૂહરચના અંતર્ગત ગોડ્ડા સીટ બાબુલાલ મરાંડીની પાર્ટીને આપી છે. તેનો મતલબ એવો નથી કે કૉંગ્રેસ અલ્પસંખ્યકો (મુસ્લિમો)ને લઈને ગંભીર નથી."

"ઝારખંડમાં તો અમારો રાજપાટ જ રહ્યો નથી. મધુ કોડા જ્યારે મુખ્યમંત્રી બન્યા, ત્યારે મને વિધાનસભા અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા. હાજી હુસૈન અંસારી અને મન્ના મલ્લિક મંત્રી પણ રહ્યા.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ભાજપ મુસ્લિમોની અવગણના કરે છે. તે મુસ્લિમ વિરોધી પાર્ટી છે. તેમની પાસે સાંપ્રદાયિક તુષ્ટીકરણ સિવાય બીજો કોઈ મુદ્દો બચ્યો નથી. અમારી વાત કરીએ તો અમે લોકો વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પણ મુસ્લિમ નેતાઓને પ્રતિનિધિત્વ આપીશું.

શું ભાજપ મુસ્લિમ વિરોધી છે?

ભાજપમાંથી કોઈ મુસ્લિમ આજ સુધી સાંસદ કે ધારાસભ્ય બની શક્યા નથી

ઝારખંડ ભાજપના પ્રવક્તા દીનદયાલ વર્ણવાલ આ વાત સાથે સહમત નથી. તેમણે દાવો કર્યો છે કે ભાજપ જ્ઞાતિ અને કોમનું રાજકારણ કરતી નથી.

તેમણે કહ્યું, "અમે લોકો સૌના સાથ સૌના વિકાસની વાત કરીએ છીએ. અમારી સરકારે અઢી કરોડ ગરીબો માટે ઘર બનાવ્યાં, તો તેમની જ્ઞાતિ...


સંસદમાં રાષ્ટ્રપતિના ભાષણના આભાર પ્રસ્તાવની ચર્ચામાં નરેન્દ્ર મોદીએ કોંગ્રેસ પર આક્ષેપો કર્યા હતા.

આ ભાષણ દરમિયાન સદનમાં 'જુમલેબાજી નહીં ચલેગી', 'મેચ ફિક્સિંગ બંધ કરો' અને 'જૂઠે ભાષણ બંધ કરો' જેવા નારા ગૂંજતા રહ્યા.

તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસમુક્ત ભારત મહાત્મા ગાંધીનો વિચાર છે. આથી ભાજપને ગાંધીનું ભારત જોઈએ છે.

આ ઉપરાંત ભાજપ પર ઉઠાવાતા સવાલો પર કહ્યું કે વિપક્ષ ભાજપ વિશે ખરાબ વાતો કરતા કરતા ભારતની ખરાબ વાત કરી નાખે છે. શું કટોકટી અને અખબારની પ્રેસ પર રોક લગાવવાવાળું ભારત જોઈએ છે?

કોંગ્રેસ પર વિવિધ યોજનાઓ મામલે શ્રેય લેવા અંગે પણ તેમણે પ્રહાર કર્યા હતા.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

વરિષ્ઠ પત્રકાર નિરજા ચૌધરીએ બીબીસી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું, "વડાપ્રધાને એમના ભાષણમાં જે જે મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો એનાથી એવું લાગ્યું જાણે કે આપણે ઇલેક્શન મોડમાં આવી ગયા છીએ."

તેઓ કહે છે કે પીએમનું આજે સંસદમાં ભાષણ એક રીતે ચૂંટણી માટેના ભાષણોની શરૂઆત હતી.

નિરજા ચૌધરી આગળ જણાવે છે, "રાહુલ બનામ મોદી વચ્ચેની ફાઇટ ખૂબ જ રસપ્રદ હશે.

પીએમ પહેલાં પણ અવાર નવાર કોંગ્રેસ વિરુદ્ધ બોલતા જ રહ્યા છે.

આ વિશે નિરજા કહે છ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે, ''આજે પીએમ સંસદમાં બોલ્યા. આક્રમક રીતે બોલ્યા. પહેલાથી વધારે વ્યક્તિગત રીતે પ્રહારો કર્યા. મોટાભાગે રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પછીના પીએમના ભાષણો આવા નથી હોતા.''

નિરજા આગળ કહે છે કે પીએમએ કોંગ્રેસની એક એક ખામીઓને ઉજાગર કરી.

ગુજરાત અને રાજસ્થાનના વિધાનસભાની ચૂંટણીના પરિણામો પછી એટલું તો નક્કી છે કે એનડીએ સામે જીતવું આસાન નહી હોય. તેમની સામે પડકારો ઘણા છે.

એવામાં હિંદુત્ત્વ પર જોર મૂકશે કે નહીં તેના જવાબમાં તેમણે જણાવ્યું કે ભાજપ ગોટાળા ના થાય તેનું ખાસ ધ્યાન રાખશે. સાથે જ હિંદુત્ત્વ પર ભાર મૂકશે.

રાજનૈતિક પ્રતિક્રિયાઓ

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે તેઓ જનતાને જવાબ આપવાને બદલે કોંગ્રેસ પર વાકપ્રહારો કરી રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું કે આ એનડીએની સરકાર છે. પીએમ મોદીજી છે. કદાચ તેઓ ભૂલી ગયા છે કે તેઓ દેશના પીએમ છે, વિપક્ષના નહીં.

રાહુલે એ પણ કહ્યું કે તમે કોંગ્રેસ વિશે વાત કરો પણ આ તેના માટેની જગ્યા નથી. અહીં તમારે દેશને જવાબ આપવાનો હોય છે.

કોંગ્રેસ નેતા શશિ થરૂરે પીએમના ભાષણ પર પ્રતિક્રિયા આપતા ફરી એક વખત 'ફારાગો' શબ્દનો પ્રયોગ કર્યો.

તેમણે કહ્યું કે બની શકે કે પીએમ એક શાનદાર વક્તા હશે પણ તેમનું આ ભાષણ ગુમરાહ કરવાવાળું અને અડધું સત્ય છે જે લોકોને કન્ફ્યૂઝ કરશે.

મોદીએ શું કહ્યું રાજ્યસભામાં?

તેમણે કહ્યું કે બેરોજગારી અને કારખાનાઓ બંધ થઈ ગયા તો તેનો પણ શ્રેય કેમ નથી લેતા?

"અમને ગેમચેન્જર નહીં પણ નેમચેન્જર તરીકે ટીકા કરવામાં આવે છે, પણ અમે એઇમ ચેન્જર છીએ"

તેમણે તેમની સરકારની યોજનાઓની વાત કરી. તેમણે આગળ કહ્યું કે કેટલીક યોજનાઓના તો શિલાન્યાસ થયા હતા પણ કાગળ પર યોજના હતી.

તેમણે ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહના ભાષણ પર પણ પ્રતિક્રિયા આપી.

તેમણે સરદાર પટેલને લઈ વિપક્ષે ઉઠાવેલા સવાલ પર કહ્યું કે સરદાર અને બાબા સાહેબને 'ભારત રત્ન' આપવામાં સમય કેમ લાગ્યો?

તેમણે સ્વચ્છ ભારત ,જનધન, મેક ઇન ઇન્ડિયા, સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક, ઓબીસી કમિશન, ટ્રિપલ તલાક વાત કરી હતી.

મોદીએ શું કહ્યું લોકસભામાં?

નરેન્દ્ર મોદીએ લોકસભામાં કહ્યું હતું, "કોંગ્રેસે ચૂંટણીમાં ફાયદો લેવા માટે ભારતમાતાના ટુકડા કર્યા હતા. તમે દેશના ટુકડા કર્યા હતા. ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને સંસદના દરવાજા બંધ કરીને દેશનું વિભાજન કર્યું હતું."

વડાપ્રધાન આંધ્ર પ્રદેશના વિભાજન સંબંધે કોંગ્રેસની ટીકા કરી રહ્યા હતા, જેનો વિપક્ષે વિરોધ કર્યો હતો. કોંગ્રેસના પ્રમુખ...


સંસ્થાના પ્રવક્તા તિજારાવાલાએ ટ્વીટ કરીને લખ્યું, "હવે ભારત બોલશે. સીમકાર્ડ બાદ બાબા રામદેવે મેસેજિંગ ઍપ્લિકેશન કિમ્ભો લોન્ચ કરી છે.

"જે વ્હૉટ્સઍપને ટક્કર આપશે. આ સ્વદેશી મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મને ગુગલ પ્લે સ્ટોર પરથી ડાઉનલોડ કરી શકાશે."

તેમના કહેવા પ્રમાણે, ખબર અંતર પૂછવા માટે 'કિમ્ભો' શબ્દનો ઉપયોગ થાય છે. કિમ્ભો એ મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ છે, જેનો મતલબ 'કેમ છો?' એવો થાય છે.

કિમ્ભોની ટેગલાઇન 'અબ ભારત બોલેગા' રાખવામાં આવી છે, તેના ઍપ આઇકનમાં શંખનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

ગુગલ પ્લે સ્ટોર પર મૂકવામાં આવેલા લખાણ પ્રમાણે, કિમ્ભોમાં પ્રાઇવેટ ચેટ, ગ્રૂપ ચેટ, ફ્રી ફોન અને વીડિયો કોલિંગ ઉપરાંત ટેકસ્ટ, ઓડિયો, વીડિયો, ફોટો, સ્ટિકર, લોકેશન જેવા ફિચર્સ છે.

ઉલ્લેખનીય છેકે થોડા દિવસો અગાઉ પતંજલિએ બીએસએનએલ (ભારત સંચાર નિગમ લિમિટેડ) સાથે મળીને સીમકાર્ડ લોન્ચ કર્યાં હતાં, જેની સાથે વીમો પણ મળશે.

હાલમાં માત્ર કર્મચારીઓ સુધી મર્યાદિત છે. રામદેવે કહ્યું હતું, આ સીમકાર્ડ ભવિષ્યમાં સામાન્ય જનતા સુધી પહોંચાડવામાં આવશે.

આજના પરિણામો પર પક્ષોની નજર

2019ની લોકસભાની ચૂંટણીઓ પૂર્વે આજે ઉત્તર પ્રદેશના કૈરાના, મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હારાષ્ટ્રના પાલઘર તથા ભાંડરા-ગોંદિયા અને નાગાલૅન્ડની લોકસભા બેઠકો માટે ચૂંટણી પરિણામો જાહેર થશે.

ભાજપ સામે એક થવા માગતા વિપક્ષની આ ચૂંટણી પરિણામો પર ચાંપતી નજર રહેશે, આ પરિણામો બાદ રાષ્ટ્રીય સ્તરે નવા રાજકીય સમીકરણ રચાય તેવી શક્યતા છે.

મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના અને ભાજપ સામેસામે લડ્યા હતા, જ્યારે કૈરાના બેઠક પર ભાજપ સામે રાષ્ટ્રીય લોકદળના ઉમેદવાર હતા.

સમાજવાદી પાર્ટી, બહુજન સમાજ પાર્ટી તથા કોંગ્રેસે કૈરાના બેઠક પર કોઈ ઉમેદવારને મેદાનમાં ઉતાર્યા ન હતા.

આ સિવાય નવ વિધાનસભા બેઠકો પર પણ ચૂંટણી યોજાઈ હતી, જેનાં પરિણામો પણ આજે જાહેર થશે.

યુક્રેઇન: પત્રકારના મૃત્યુના સમાચાર ખોટા

રશિયાના ચર્ચિત ઇન્વેસ્ટિગેટિવ જર્નાલિસ્ટ આર્કાડી બાબચેંકોની હત્યાના સમાચાર ખોટા હોવાનું બહાર આવ્યું છે.

યુક્રેઇને હેતુપૂર્વક તેમના મૃત્યુના ખોટાં સમચાર ફેલાવ્યા હતા, જેથી કરીને હુમલાની યોજના ઘડનારાઓને ઝડપી શકાય.

જ્યારે આર્કાડી પત્રકાર પરિષદમાં આવ્યા, ત્યારે પત્રકારોને આંચકો લાગ્યો હતો. બાદમાં આર્કાડીને તાળીઓથી વધાવી લેવામાં આવ્યા હતા.

યુક્રેઇનનું કહેવું છે કે રશિયાના એજન્ટ્સને ખુલ્લા પાડવા માટે આ યોજના ઘડવામાં આવી હતી. આર્કાડીનું કહેવું છે કે, તેમની પાસે 'કોઈ વિકલ્પ ન હતો.'

આર્કાડીની હત્યા કરવા માટે રશિયા દ્વારા એક યુક્રેઇનિયન નાગરિકને નાણાં ચૂકવવામાં આવ્યાં હતાં.

અમેરિકા પહોંચ્યા ઉ. કોરિયાના અધિકારી

કિમ જોંગ-ઉનના વિશ્વાસુ અધિકારી જનરલ કિમ યોંગ-ચોલ ન્યૂ યૉર્ક પહોંચ્યા છે. એર ચાઇનાની ફ્લાઇટ મારફત તેઓ બેઇજિંગથી અમેરિકા પહોંચ્યા હતા.

યોંગ-ચોલે અમેરિકાના સ્ટેટ સેક્રેટરી માઇક પોમ્પિયો સાથે મુલાકાત કરી હતી.

છેલ્લા બે દાયકામાં ઉત્તર કોરિયાના વરિષ્ઠ અધિકારીની આ પ્રથમ અમેરિકા મુલાકાત છે.

12મી જૂનના સિંગાપુર ખાતે અમેરિકા તથા કિમ જોંગ-ઉનની મુલાકાત પ્રસ્તાવિત છે, જેનો એજન્ડા તૈયાર કરવા માટે જનરલ યોંગ-ચોલ અમેરિકા પહોંચ્યા છે.

શુક્રવારથી ખેડૂત આંદોલન

રાષ્ટ્રીય કિસાન સંઘે પહેલી જૂનથી 10મી જૂન સુધી ખેત પેદાશો નહીં વેચવા ખેડૂતોને આહ્વાન કર્યું છે.

સંગઠને અપીલ કરી છે કે દૂધ, શાકભાજી અને અનાજનું વેચાણ કરવામાં ન આવે.

ખેડૂતોનું કહેવું છેકે ડૂંગળી, ગવાર અને ઘઉં સહિત અનેક ખેતપેદાશો પર તેમને પડતર ખર્ચ પણ મળતું નથી.

સંગઠનનું કહેવું છે કે બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે ખેડૂતોની જમીનનું સંપાદન અને ભાજપ સરકારની ખેડૂત વિરોધી નીતિઓને કારણે...


સકારી મીડિયા પ્રમાણે, મોટાભાગના મતોની ગણતરી થઈ ચૂકી છે અને અર્દોઆનને 53 ટકા અને તેમના પ્રતિદ્વંદી મુહર્રમને 31 ટકા મત મળ્યા છે.

તુર્કીમાં રાષ્ટ્રપતિ અને સંસદીય ચૂંટણી એકસાથે થઈ રહી છે અને અને અંતિમ પરિણામ શુક્રવારે જાહેર કરવામાં આવશે.

આ પહેલાં અર્દોઆને પણ કહ્યું હતું કે તેમની એકે પાર્ટીના શાસકીય ગઠબંધને સંસદમાં બહુમતી સુરક્ષિત કરી લીધી છે.

હજુ સુધી મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટીએ સત્તાવાર રીતે હાર સ્વીકારી નથી. આ પહેલાં વિપક્ષે કહ્યું હતું કે હજુ ઘણા બધા મતોની ગણતરી બાકી છે અને પરિણામ કંઈ પણ આવે, તેઓ લોકતંત્રની લડાઈ ચાલુ જ રાખશે.

રાષ્ટ્રપતિ અર્દોઆને આ વખતે વહેલા ચૂંટણીનું આયોજન કરાવ્યું છે. ચૂંટણી પૂર્ણ થયા પછી તુર્કીમાં નવું બંધારણ લાગુ થઈ જશે, જેનાથી રાષ્ટ્રપતિની તાકાત વધી જશે. ટીકાકારો કહે છે કે તેનાથી લોકશાહી નબળી થશે.

આ ચૂંટણી નવેમ્બર 2019માં થવાની હતી પણ અર્દોઆને અચાનક વહેલા ચૂંટણી યોજવાની જાહેરાત કરી દીધી. મતદાન કર્યા બાદ અર્દોઆને પત્રકારોને કહ્યુ હતું, "આ ચૂંટણીમાં તુર્કી એક લોકશાહી ક્રાંતિમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે."

આ વચ્ચે ઉર્ફા પ્રાંતમાં ચૂંટણી નિરીક્ષકોને ડરાવવાની અને મતદાન દરમિય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાન ધમાલનો રિપોર્ટ આવ્યો છે. તુર્કીના ચૂંટણી આયોગનું કહેવું છે કે તેઓ આ રિપોર્ટની તપાસ કરે છે.

વિપક્ષે તાકત લગાવી

અર્દોઆન અને તેમના મુખ્ય પ્રતિદ્વંદી મુહર્રમ ઇંચેએ શનિવારે રેલી યોજી હતી. બન્ને જ નેતાઓએ એક બીજાને તુર્કી પર શાસન કરવા માટે અયોગ્ય ગણાવ્યા હતા.

ઇંચે કહે છે કે અર્દોઆનના શાસન દરમિયાન તુર્કી તાનાશાહી તરફ આગળ વધ્યું છે. આ ચૂંટણી પ્રચારે વિપક્ષમાં ફરી એકવખત પ્રાણ ફૂંકી દીધા છે.

શનિવારે ઇસ્તંબૂલમાં આશરે 10 લાખ લોકોની રેલીને સંબોધતા ઇંચેએ કહ્યું હતું, "જો અર્દોઆન જીતી ગયા તો તમારા ફોન ટૅપ કરવામાં આવશે, ભયનું શાસન લાગુ થશે."

તેમણે કહ્યુ હતુ કે જો હું જીત્યો તો તુર્કીની અદાલતો સ્વતંત્ર થશે.

કટોકટી હટાવવાનો વાયદો

ઇંચેએ ચૂંટણી જીત્યા બાદ 48 કલાકમાં કટોકટી ખતમ કરવાનો વાયદો કર્યો હતો.

તુર્કીમાં જુલાઈ 2016માં સત્તા પલટવાના નિષ્ફળ પ્રયાસો પછી કટોકટી લાગુ કરાઈ હતી.

કટોકટી દરમિયાન સરકારને સંસદની મંજૂરીની જરૂર પડતી નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રેલીમાં અર્દોઆને પોતાના સમર્થકોને પૂછ્યું હતું, "શું કાલે આપણે એ લોકોને 'ઉસ્માની' તમાચો  મારવાના છીએ?"

ઉસ્માની તમાચો તુર્કીમાં એક રૂઢિપ્રયોગ છે જેનો અર્થ 'એક જ તમાચામાં વિરોધીને હરાવી દેવો' એવો છે.

અર્દોઆન 2014માં તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા એ પહેલાં 11 વર્ષ સુધી વડા પ્રધાન હતા.

તેમણે પૂર્વ શિક્ષક અને 16 વર્ષથી સાંસદ તરીકે કાર્યરત મુકર્રમ ઇંચે પર અનુભવ ન હોવાનો આરોપ લગાવતા કહ્યું હતું, "ફિઝિક્સના શિક્ષક તરીકે કામ કરવુ અને દેશ ચલાવવો બન્ને અલગ બાબતો છે. રાષ્ટ્રપતિ બનવા માટે અનુભવ પણ હોવો જોઈએ."

અર્દોઆન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ દિવસ

બીબીસીના તુર્કી સંવાદદાતા માર્ક લોવેન પ્રમાણે વ્યૂહાત્મક રીતે સૌથી મહત્ત્વનું રાષ્ટ્ર તુર્કી ક્યારેય આટલું વિભાજિત રહ્યું નથી અને અર્દોઆન સામે પણ ચૂંટણીમાં આટલો કઠિન મુકાબલો થયો નથી.

આધુનિક તુર્કીના સંસ્થાપક કમાલ અતાતુર્ક પછી અર્દોઆન તુર્કીના સૌથી શક્તિશાળી નેતા છે. જો તેઓ ચૂંટણી જીતી જાય તો તેમની તાકત વધી જશે એમ મનાય છે.

પણ જો રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં અર્દોઆનને 50 ટકા મત ન મળ્યા હોત તો મુહર્રમ ઇંચે સાથે ફરી વખત ચૂંટણી થઈ હોત. ઇંચેએ વિપક્ષમાં પ્રાણ ફૂંકી દીધાં છે.

તુર્કીમાં એક વર્ગ રાષ્ટ્રપતિ અર્દોઆનનો અંધ ભક્ત છે, જ્યારે બીજો વર્ગ કટ્ટર આલોચક છે.

કેવી રીતે થયું મતદાન?

તુર્કીના લોકોએ રાષ્ટ્રપતિ તથા સંસદની ચૂંટણી માટે મતદાન કર્યુ છે. આ...


સચીન પાઇલટને રાજસ્થાનના ઉપ મુખ્ય મંત્રીપદેથી અને રાજસ્થાન કૉંગ્રેસના પ્રમુખપદેથી હઠાવી દેવાયા છે.

કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ રાજ્યના પ્રમુખપદે વર્તમાન સરકારમાં શિક્ષા મંત્રી એવા ગોવિંદસિંહ ડોતાસરાની નિમણૂક કરી છે.

કૉંગ્રેસ સામે બળવો કરનારા સચીન પાઇલટ હાલ એમના સમર્થક ધારાસભ્યો સાથે દિલ્હીની એક હોટલમાં છે.

કૉંગ્રેસે એમને મનાવવાની કોશિશ કરી હતી પણ તે નિષ્ફળ રહી છે. તેઓ સોમવારે કે મંગળવારે પાર્ટીની ધારાસભ્યોની બેઠકમાં હાજર નહોતા રહ્યા.

અશોક ગેહલોતની બેઠક બાદ નિર્ણય

સચીન પાઇલટ અને અશોક ગેહલોત

જયપુરમાં આજે 11 વાગે હોટલ ફૅરમાઉન્ટમાં કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોની બેઠક થઈ હતી.

આ બેઠક અગાઉ કૉંગ્રેસના રાજસ્થાનના પ્રભારી અવિનાશ પાંડેએ મીડિયાને કહ્યું, "અમે સચીન પાઇલટને બીજો મોકો આપી રહ્યા છીએ અને તેમને ધારાસભ્યદળની બેઠકમાં સામેલ થવા કહ્યું છે. આશા રાખીએ કે તમામ ધારાસભ્યો બેઠકમાં સામેલ થશે અને રાજસ્થાનના વિકાસ માટે કામ કરશે."

જોકે, બેઠકમાં સચીન પાઇલટ કે તેમના સમર્થક ધારાસભ્યો હાજર રહ્યા નહોતા.

આ બેઠકમાં રાજસ્થાન કૉંગ્રેસ પ્રભારી અવિનાશ પાંડે, મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોત, ધારાસભ્યો, વરિષ્ઠ નેતા વેણુગોપાલ અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા રણદીપ સૂરજેવાલા હાજર હતા.

જયપુરમાં હાજર બીબીસીના સહયોગી પત્રકાર મોહરસિંહ મીણાએ કહ્યું, "આ બેઠકમાં સચીન પાઇલટ વિરુદ્ધ પ્રસ્તાવ પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. કહેવામાં આવ્યું હતું કે બેઠકમાં હાજર નહીં રહેનાર તમામ સામે કૉંગ્રેસ પાર્ટી કાર્યવાહી કરશે. ધારાસભ્યોએ તાળીઓ સાથે એ પ્રસ્તાવનું સ્વાગત કર્યું હતું."

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈએ પણ સૂત્રોના હવાલાથી કહ્યું કે ધારાસભ્યોના દળની બેઠકમાં સામેલ તમામે સચીન પાઇલટને પાર્ટીમાંથી બહાર કરવાની માગ કરી હતી.

સચીન પાઇલટે સોમવારે સાંજે કહ્યું હતું કે 'એમનો વિચાર રાહુલ ગાંધીને મળવાનો નથી.' એક ટીવી ચેનલ સાથેની વાતચીતમાં એમણે એમ પણ કહ્યું કે તેઓ પાર્ટી દ્વારા મનાવવાની કોશિશોથી દૂર છે.

સોમવારે કૉંગ્રેસે વ્હિપ જારી કરી અશોક ગેહલોતના નિવાસ્થાને બેઠક બોલાવી હતી. એ બેઠકમાં અને એ પછી મંગળવારની બેઠકમાં પણ પાઇલટ હાજર રહ્યા નહોતા.

હવે શું

સચીન પાઇલટનો બળવો અને તેમની હકાલપટ્ટીથી રાજસ્થાન કૉંગ્રેસમાં બે ફાંટા દેખાઈ રહ્યા છે. અશોક ગેહલોત હાલ સંખ્યાબળનો દાવો તો કરે છે પણ હજી આ ખેલ પૂરો થયો નથી. નાનકડો ફેરફાર સરકાર પાડી શકે છે.

અશોક ગેહલોતના જૂથનો દાવો છે કે એમની પાસે 106 ધારાસભ્યો છે. જે રાજસ્થાનમાં બહુમત માટે જરૂરી 101ની સંખ્યા કરતાં પાંચ વધારે છે. રાજસ્થાનમાં કુલ 200 બેઠકો છે.

જોકે, પાઇલટના જૂથે સોમવારે 106 ધારાસભ્યોના દાવા પર શંકા કરી હતી.

કહેવામાં આવ્યું હતું કે જો 'એમની પાસે 106 ધારાસભ્યો છે તો એમની પાસે સંખ્યાબળ છે અને એવામાં ધારાસભ્યોને હોટલમાં રાખવાની ક્યાં જરૂર છે.'

જોકે, મંગળવારે જયપુરમાં થયેલી બેઠકમાં અશોક ગેહલોતના સમર્થકોની સંખ્યા 102 હતી.

કૉંગ્રેસ પાસે સચીન પાઇલટે બળવો કર્યો તે અગાઉ 122 ધારાસભ્યોનું સમર્થન હતું. આમાં 107 કૉંગ્રેસી અને 15 અપક્ષોનો સમાવેશ થાય છે. પંરતુ હવે સચીન પાઇલટના બળવા બાદ સ્થિતિ બગડી શકે છે.

હવે આ રાજકીય ખેંચતાણ પછી અશોક ગેહલોત પાસે 102 ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે જે બહુમતથી એક વધારે છે.

આ 102 માં 90 કૉંગ્રેસી, 7 અપક્ષ, 5 નાની પાર્ટીઓના ધારાસભ્યો છે. આ પાંચ નાની પાર્ટીઓમાં સીપીએમ, બીટીપી અને આરએલડીનો સમાવેશ થાય છે.

આમાં ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીની ભૂમિકા ખૂબ મોટી બની જાય છે. એ બે ધારાસભ્યોના મત પર સરકાર ટકી પણ શકે છે અને ગબડી પણ શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે રાજસ્થાનમાં બે બેઠકો જીતનાર ગુજરાતના છોટુભાઈ વસાવાની પાર્ટીએ આ મામલે તટસ્થ રહેવાની...


સચીન સાથે પેરી

એક ચેલેન્જ અંતર્ગત સચીન તેંડુલકર ઑસ્ટ્રેલિયાની મહિલા ટીમ સામે બેટિંગ કરવા મેલબૉર્નના જંક્શન ઓવલ મેદાનમાં ઊતર્યા હતા.

સચીન તેંડુલકરને એક ઑસ્ટ્રેલિયન મહિલા ખેલાડીએ રમવાની ચેલેન્જ આપી છે.

ચેલેન્જ આપનાર મહિલા ખેલાડી એલિસ પેરી છે, જેઓએ સચીન તેંડુલકર સામે બૉલિંગ કરી હતી.

સચીનને ઘણા સમયે રમતાં જોઈ પ્રેક્ષકો અને મહિલા ટીમમાં ઉત્સાહ આવી ગયો હતો.

સચીન તેંડુલકરે આ ચેલેન્જ એવા સમયે સ્વીકારી છે, જ્યારે ડૉક્ટરે તેમને નહીં રમવાની સલાહ આપી છે.

કોણ છે એલિસ પેરી?

એલિસ પેરી ઑસ્ટ્રેલિયન મહિલા ટીમનાં 29 વર્ષીય ઑલ-રાઉન્ડર ખેલાડી છે, તેમનો જન્મ સિડનીમાં થયો હતો.

તેમને 16 વર્ષની વયે ક્રિકેટ રમવાની શરૂઆત કરી હતી.

તેઓ ક્રિકેટની સાથેસાથે ફૂટબૉલનાં ખેલાડી પણ છે અને તેઓ ઑસ્ટ્રેલિયાની મહિલા ટીમ માટે ફૂટબૉલ પણ રમે છે.

વન ડે ઇન્ટરનેશનલમાં તેમણે 2007માં પદાર્પણ કર્યું હતું, 22 જુલાઈ, 2007માં તેઓ ન્યૂઝીલૅન્ડની મહિલા ટીમ સામેની મૅચમાં રમ્યાં હતાં.

તેઓ અત્યાર સુધી 112 વન ડે ઇન્ટરનેશનલ મૅચ રમી ચૂક્યાં છે.

112 વન ડેમાં તેમણે 152 વિકેટ લીધી છે, તેમનો શ્રેષ્ઠ બૉલિંગ સ્કોર  7/22 છે.

તેમણે ત્રણ વન ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડે મૅચમાં પાંચ કે તેનાથી વધારે વિકેટ લીધી છે.

વન ડે ઇન્ટરનેશનલમાં તેમના બેટિંગ પ્રદર્શનની વાત કરીએ તો તેઓએ 89 ઇનિંગ્સમાં 3022 રન 77.15ની સ્ટ્રાઇક રેટ સાથે કર્યા છે. તેમનો શ્રેષ્ઠ વન ડે ઇન્ટરનેશનલ સ્કોર 112 છે.

જેમાં 2 સદી અને 27 અર્ધસદી સામેલ છે.

ફેબ્રુઆરી 2008માં પેરી ઇંગ્લૅન્ડની મહિલા ટીમ સામે ઑસ્ટ્રેલિયન ટીમમાંથી પહેલી ટી-20 રમ્યાં હતાં.

અત્યાર સુધી તેઓ 115 ટી-20 આંતરરાષ્ટ્રીય મૅચ રમ્યાં છે, જેમાં તેમણે 112 વિકેટ લીધી છે.

તેમણે 2171 બૉલમાં 2125 રન આપ્યા છે અને તેમનો ટી-20નો શ્રેષ્ઠ બૉલિંગ સ્કોર 4/12 છે.

ટી-20 કૅરિયરમાં તેમણે 68 ઇનિંગમાં 1191 રન કર્યા છે.

પેરીએ આંતરરાષ્ટ્રીય ટૅસ્ટ ક્રિકેટમાં ફેબ્રુઆરી 2008માં પદાર્પણ કર્યું હતું, તેઓ પહેલી મૅચ ઇંગ્લૅન્ડની મહિલા ટીમ સામે રમ્યાં હતાં.

તેઓ અત્યાર સુધી આઠ ટેસ્ટ મૅચ રમ્યાં છે, જેમાં તેમનો શ્રેષ્ઠ બૉલિંગ સ્કોર 9/70 રહ્યો છે.

તેમની આંતરરાષ્ટ્રીય ફૂટબૉલકારકિર્દી પણ 2007માં જ શરૂ થઈ હતી.

પેરી વિદ્યાર્થીકાળમાં ફૂટબૉલ અને ક્રિકેટ ઉપરાંત અન્ય સ્પૉર્ટ્સમાં પણ રુચિ ધરાવતાં હતાં.

શું છે ચેલેન્જ?

ઑસ્ટ્રેલિયન મહિલા ટીમના ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી શનિવારે એક વીડિયો ટ્વીટ કરવામાં આવ્યો હતો.

જેમાં પેરી કહી રહ્યાં છે, "સચીન, તમે બુશફાયર મૅચને સપૉર્ટ કરવા ઑસ્ટ્રેલિયા આવ્યા છો."

"અમને ખ્યાલ છે કે તમે એક ટીમને કોચિંગ આપી રહ્યા છો પણ ગઈ કાલ રાત્રે અમે બેસીને વાત કરતાં હતાં, ત્યારે વિચાર આવ્યો કે જંક્શન ઓવલમાં તમને એક ઓવર માટે રિટાયરમૅન્ટમાંથી બહાર આવતા જોઈને આનંદ થશે."

સચીન તેંડુલકરે આ ટ્વીટને રિટ્વીટ કર્યું હતું અને આ ચેલેન્જ સ્વીકારી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સજેલી કાર સરહદની બન્ને બાજુ હતી અને દરેક કારમાં એક દેશના વરરાજા અને બીજા દેશની દુલ્હન બેઠી હતી.

બિહારની રક્સૌલ સરહદથી નેપાળની ઔદ્યોગિક રાજધાની તરીકે ઓળખાતા બીરગંજમાં મારી સાથે જઈ રહેલા વરિષ્ઠ સ્થાનિક પત્રકાર અભિષેક પાંડે કહે છે, "બન્ને દેશો વચ્ચે રોટી-બેટીનો સંબંધ છે. એટલે કે, ન માત્ર વેપાર પણ એક એવી સામાજિક સંરચના, પરંપરા, ધર્મ, વ્યક્તિગત જીવનશૈલી અને ભાષાનાં કારણે બન્ને દેશો વચ્ચે લગ્નનો પણ સંબંધ છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બિહારના રક્સૌલ અને નેપાળના બીરગંજ વચ્ચે એકદમ સીમા પર સ્થિત શંકરાચાર્ય દ્વાર પરથી ભારતથી નેપાળ જવું હોય કે નેપાળથી ભારત આવવું હોય, બન્નેમાં કોઈ સમસ્યા નથી.

જો તમે ચાલીને જઈ રહ્યા છો અથવા ગાડીમાં બેસીને જઈ રહ્યાં છો, તો પણ કોઈ રોકટોક નહીં થાય.

જો તમારી પાસે પોતાનું વાહન છે તો બીરગંજ કસ્ટમ ઑફિસમાંથી એક ચલણ કપાવવું પડશે, જેમાં આખા દિવસ માટે બીજા દેશમાં તમારું વાહન રાખવા માટે પરવાનગી પણ મળી જાય છે.

નેપાળમાં ભારતીય નોટ પર પ્રતિબંધ

પરંતુ છેલ્લા કેટલાક દિવસથી લોકોએ મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. આ મુશ્કેલી સરહદ પાર કરવામાં નહીં, પણ સરહદ પાર પૈસા લઈ જવામાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થઈ રહી છે.

કેમ કે નેપાળ સરકારે ભારતની નવી નોટ (200 રૂપિયા, 500 રુપિયા અને બે હજાર રૂપિયા) પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.

જોકે, અત્યાર સુધી 200 રૂપિયાથી ઓછી કિંમત ધરાવતી નોટ લઈ જવા અને રાખવા પર કોઈ પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો નથી.

નેપાળમાં ભારતીય મુદ્રા

નેપાળ સરકાર દ્વારા અચાનક લેવામાં આવેલા આ નિર્ણયથી બન્ને દેશોના વેપારી સંબંધોમાં ખટાશ આવતી જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને નેપાળ અને ભારતના સીમાવર્તી વિસ્તારોમાં આ કારણે આર્થિક ઉથલ-પાથલ જોવા મળી રહી છે.

નેપાળની સરહદ સાથે જોડાયેલા બિહારના આશરે સાત જિલ્લા સુપૌલ, મધુબની, અરરિયા, સહરસા, કિશનગંજ, પૂર્વી ચંપારણ અને પશ્ચિમ ચંપારણના વેપારીઓ અને સામાન્ય નાગરિકો, કે જેમનું કામ અને વેપાર નેપાળમાં છે તેમણે ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. કેમ કે ભારતની નવી ચલણી નોટ અત્યાર સુધી નેપાળમાં ચલણમાં હતી.

સીમાવર્તી વિસ્તારોના વેપારી અને સામાન્ય લોકો ભારતીય કરન્સીમાં જ વેપાર કરવાને પ્રાથમિકતા આપતા હતા કેમ કે ભારતીય મુદ્રા નેપાળી મુદ્રાની સરખામણીએ વધારે કિંમતી છે. એક ભારતીય રૂપિયાની કિંમત 1.60 નેપાળી રૂપિયા સમાન છે.

બિહારના રક્સૌલના વેપારી રાકેશકુમાર કે જેઓ નેપાળના બીરગંજ સ્થિત આદર્શ નગરમાં નેપાળ સ્પોર્ટ્સ સેન્ટર ચલાવે છે, તેઓ રોજ રક્સૌલ સ્થિત પોતાના ઘરેથી નેપાળ આવે છે અને આખો દિવસ સ્ટોર ચલાવ્યા બાદ સાંજે પોતાના ઘરે પરત ફરે છે.

બીબીસી સાથે વાતચીતમાં રાકેશ કુમાર જણાવે છે, "આજે સવારે આવતા સમયે જોવા મળ્યું કે બોર્ડર પર તહેનાત નેપાળની પોલીસ લોકોના પર્સ પણ ચેક કરી રહી છે. તેઓ એ જાણવા પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા કે લોકોની પાસે પ્રતિબંધિત નોટ તો નથી ને."

"અત્યાર સુધી ઘણા લોકોને તો આ અંગે જાણકારી પણ નથી. સરકારે નોટ પર પ્રતિબંધ તો લગાવી દીધો, પણ સરહદની આ તરફ કે બીજી તરફ આ અંગે કોઈ સૂચના લખેલી જોવા મળી નથી. જો આ જ રીતે કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું તો આગામી દિવસોમાં અમારા માટે મોટી સમસ્યા ઊભી થશે. "

એ પૂછવા પર કે શું રમેશકુમારના સ્ટોર પર કોઈ ગ્રાહક પ્રતિબંધિત ભારતીય મુદ્રાને લઇને સામાન ખરીદવા આવે તો તે મુદ્રાને તેઓ સ્વીકારશે?

જવાબમાં તેઓ કહે છે, "નથી લઈ શકતા. અમે રક્સૌલમાં જઈને એ ભારતીય મુદ્રાને સહેલાઈથી ચલાવી શકીએ છીએ. પણ અહીં પ્રતિબંધ હોવાથી તેનો સ્વીકાર કરી શકતા નથી."

બીરગંજ માર્કેટમાં જ નીલાંબરી સ્ટોરના નામથી કપડાંનો સ્ટોર ચલાવી રહેલા સુશીલ અગ્રવાલ કહે છે, "હજુ તો મોટા ભાગના લોકોને આ...


સડસડાટ દોડતા ઊંટની પીઠ ઉપર સવાર એ પાંચ વર્ષના બાળકને એના બદલામાં ફક્ત દસ હજાર રૂપિયા મળતા હતા. તેઓ એ પૈસા પરિવારજનોને મોકલી દેતા હતા.

વર્ષ 1990માં કદાચ એ સારી એવી રકમ હશે પરંતુ એ કમાણી તેમને માટે જીવલેણ બની શકતી હતી.

એ વખતે  તેમની સામે તેમના બે દોસ્ત ઊંટ ઉપરથી પડીને મોતને શરણે જઈ ચૂક્યા હતા. અકસ્માત તેમની સાથે પણ થયો પરંતુ તેઓ બચી ગયા.

આ જ રીતે પાંચ વર્ષ વીતી ગયાં. વર્ષ 1995માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થા યૂનિસેફે એવાં બાળકોને આઝાદ કરાવ્યાં જેમનો ઊંટની દોડમાં સવાર તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો.

જીવિત બચી જનારા ભાગ્યશાળીઓમાં તેઓ પણ સામેલ હતા.

તેઓ પાછા પાકિસ્તાનના રહીમયાર ખાનમાં પોતાના ઘરે આવી ગયા અને પછી અહીંથી જ અભ્યાસનો સિલસિલો શરૂ થયો.

આર્થિક સ્થિતિ હજુ એવી નહોતી કે પરિવારજનો તેમનો ખર્ચ ઉઠાવી શકે, એટલે તેમણે પોતે નાનાં-મોટાં કામ શરૂ કરી દીધાં.

ગટર સાફ કરનારાઓ સાથે તેઓ કામ કરવાથી માંડીને રીક્ષા ચલાવવા સુધી તેમણે દરેક પ્રકારનાં કામ કર્યાં અને પોતાના શિક્ષણનો ખર્ચ પણ પોતે ઉઠાવ્યો.

22 વર્ષના સંઘર્ષ બાદ વર્ષ 2017માં આ યુવાન અમેરિકન સરકાર તરફથી આપવામાં આવતી ફેલોશિપ ઉપર અમેરિકન ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુનિવર્સિટીની વૉશિંગ્ટન કૉલેજ ઑફ લૉ સુધી પહોંચી ગયો.

કાયદા અને માનવાધિકારનો અભ્યાસ કર્યા બાદ ગત વર્ષે તેઓ પાકિસ્તાન પરત ફર્યા અને હવે એવાં બાળકોના શિક્ષણ માટે કામ કરી રહ્યા છે જેવી સ્થિતિ તેમણે પોતે ભોગવી હતી.

પાકિસ્તાનના લઘુમતી હિંદુ સમુદાય સાથે સંબંધ રાખનારા આ યુવાનનું નામ રમેશ જયપાલ છે, અને આ તેમની જ કથા છે.

પંજાબ પ્રાંતના શહેર રહીમયાર ખાનથી થોડા કિલોમિટર દૂર લિયાકતપુરના એક ગામમાં હાલમાં તેમના પ્રયત્નોથી હિંદુ સમુદાયનાં બાળકો માટે એક ટૅન્ટમાં નાનકડી શાળાની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.

રેત ઉપર ખુલ્લી હવામાં બનેલી આ શાળામાં બેઠેલા રમેશ જયપાલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે તેમને શિક્ષણ મેળવવાની લત અરબના રેગિસ્તાનોમાં લાગી જ્યારે તેઓ એક ઊંટ સવાર તરીકે કામ કરતા હતા.

તેમણે કહ્યું, "મારા અભ્યાસ દરમિયાન ઘણા અવરોધો આવ્યા પરંતુ મેં એને ટુકડે-ટુકડે પણ ચાલુ રાખ્યો."

જીવ હથેળી ઉપર લઈને ઊંટની સવારી

વર્ષ 1980 અને 1990ના દાયકામાં દસ વર્ષથી નાની ઉંમરનાં બાળકોને ઊંટોની દોડમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવતાં હતાં.

આરબ દેશોમાં થતી આ પારંપરિક દોડોમાં ઊંટની ઉપર સવાર બાળક જેટલું રોતું એટલું જ ઝડપથી ઊંટ દોડતું હતું.

આ જ કારણ હતું કે એની ઉપર સવાર થનારા બાળકની સમજી વિચારીને પસંદગી કરવામાં આવતી હતી.

ઊંટોના અમીર માલિકોને એવાં બાળકો દુનિયાના પછાત દેશોમાંથી બહુ સરળતાથી મળી જતાં હતાં.

પાકિસ્તાનના બહાવલપુર, રહીમયાર ખાન, ખાનીવાલ અને દક્ષિણી પંજાબના ઘણા વિસ્તારો પણ આ જગ્યાઓમાં સામેલ હતા.

રમેશ જયપાલ પોતાના એક બેરોજગાર મામાની સાથે સંયુક્ત આરબ અમીરાતના શહેર અલ-એન પહોંચ્યા.

જે પોતાની સાથે 10 વર્ષથી નાની ઉંમરનું બાળક લઈને આવતા હતા, એ લોકોને ત્યાં સહેલાઈથી નોકરી આપી દેવામાં આવતી હતી.

તેમના ખાનદાનની પણ આર્થિક સ્થિતિ ખરાબ હતી.

રમેશ કહે છે, "મારાં માતાને એવી આશા હતી કે ભાઈની સાથે જાય છે તો તે એનો ખ્યાલ રાખશે. તેમને ખબર હોત કે ત્યાં કેવી હાલત છે તો કદાચ ક્યારેય ના મોકલતાં."

"રણની વચ્ચોવચ અમે ટૅન્ટ અથવા ટીનના ઘરમાં રહેતા હતા. દિવસમાં તાપમાન 41 ડીગ્રી સેલ્સિયસથી ઊંચું જતું રહેતું હતું અને શિયાળાની રાતો અત્યંત ઠંડી હતી."

શિયાળામાં સવારે ચાર વાગ્યે દોડની શરૂઆત થતી હતી. બાકીના દિવસોમાં તેમણે ઊંટોની સાર-સંભાળ લેવાની રહેતી હતી.

એ દરમિયાન તેમને ચારો નાખવો, સફાઈ કરવી અને પછી માલિશ કરવી પડતી.

તેઓ કહે છે, "દોડ દરમિયાન એક અકસ્માતમાં...


સતત બીજી વખત આટલી મોટી જીત બીજી કોઈ પાર્ટીને મળી નથી. પોતાની આ જીતનો શ્રેય અરવિંદ કેજરીવાલે પોતાની સરકારને આપ્યો છે.

આ ચૂંટણીમાં આમ આદમી પાર્ટીએ નારો આપ્યો હતો - 'મારો વોટ કામને, સીધો કેજરીવાલને'

'કેજરીવાલ સરકાર'ની 'મફત'યોજના

આમ તો દિલ્હી સરકાર અનેક યોજાનાઓ ચલાવે છે, પરંતુ ચર્ચા એ સ્કીમની વધારે રહે છે જેમાં લોકોને મફતમાં પ્રમાણભૂત સુવિધાઓ મળે છે. એવી ચર્ચિત મફતની સ્કીમોમાં સામેલ છે :

દિલ્હી સરકારે પોતે મફતમાં કરેલાં કામોનો ખૂબ જ પ્રચાર કર્યો.

તેમની જીત પછી ચર્ચા શરૂ થઈ કે કેટલા દિવસ સુધી દિલ્હીની સરકારની મફત યોજના ચાલી શકશે અને દિલ્હીના ખજાના પર આની શું અસર થશે?

વીજળી - દિલ્હી સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા રિપોર્ટ પ્રમાણે 2018-19માં તેમણે સબસિડી પર 1,700 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો.

દિલ્હીમાં જેમનું વીજળીનું બિલ શૂન્ય આવે છે તેવા પરિવારોની સંખ્યાની વિગતો દર મહિને બદલાતી રહે છે, પરંતુ ડિસેમ્બર મહિનાના આંકડા પ્રમાણે અંદાજે 48 લાખ લોકોનું બિલ શૂન્ય આવ્યું હતું.

મુસાફરી - દિલ્હી સરકારે મહિલાઓ માટે બસની મુસાફરી મફત કરવાની જાહેરાત ચૂંટણીના કેટલાક મહિનાઓ પહેલાં જ કરી હતી. રાજ્ય સરકારન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો દાવો છે કે આની પર 108 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો.

જોકે આ યોજનાનો લાભ અત્યાર સુધી કેટલી મહિલાઓને મળ્યો તેનો કોઈ આંકડો નથી, પરંતુ ડીટીસી પ્રમાણે મહિલાઓ દ્વારા દિલ્હી ટ્રાન્સપૉર્ટ કૉર્પોરેશનની (ડીટીસી)ની બસના ઉપયોગમાં 40 ટકાનો વધારો થયો છે.

પાણી - 2019-20ના દિલ્હી સરકારના આંકડા પ્રમાણે આ સ્કીમ પર 468 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કરવામાં આવ્યો.

તેમના પ્રમાણે 20 હજાર લિટર સુધી પાણીના ઉપયોગ પર ઝીરો બિલ પછી પણ 'દિલ્હી જલ બોર્ડ'ની આવકમાં નફો થયો છે. અંદાજે 14 લાખ લોકોને આ સ્કીમનો ફાયદો મળ્યો છે.

મહોલ્લા ક્લિનિક - રાજ્ય સરકારે અંદાજે 400 મહોલ્લા ક્લિનિક ખોલ્યાં છે. આ વર્ષે બજેટમાં સરકારે 375 કરોડ રૂપિયાની જોગવાઈ મહોલ્લા ક્લિનિક માટે કરી છે.

સરકારી ખજાનો ખાલી નથી થઈ રહ્યો?

રાજ્ય સરકરાની આર્થિક સ્થિતિ પર જાહેર કરાયેલા આરબીઆઈના અહેવાલ અનુસાર દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટીની સરકાર આવી છે, ત્યારથી શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્યની સેવાઓ પર થતા ખર્ચમાં વધારો થયો છે.

દિલ્હીમાં રાજકીય આવકનું સંતુલન ચિંતાનો વિષય બની ગયો છે. રાજકીય આવકના સંતુલનનો અર્થ એ છે કે ખર્ચ અને આવકમાં સંતુલન યોગ્ય છે કે નહીં.

આરબીઆઈ દ્વારા જાહેર કરાયેલા આંકડાઓ પ્રમાણે આજથી 10 વર્ષ પહેલાં દિલ્હી રાજ્યનો જીડીપીનો 4.2 ટકા ભાગ સરપ્લસમાં હતો.

દસ વર્ષ પછી 2019-20માં આ ઘટીને 0.6 ટકા રહી ગયો છે.

આનો અર્થ એ થાય છે કે જેટલાં પૈસા દિલ્હી સરકારના ખજાનામાં જમા થઈ રહ્યા છે, તે ખર્ચના કારણે ખાલી થઈ રહ્યો છે અને હવે પૂર્ણ થવાના આરે આવ્યો છે.

જોકે દિલ્હીની સ્થિતિ અન્ય રાજ્યોની સરખામણીએ સારી છે. પરંતુ જાણકારોનું માનવું છે કે જો યોજનાઓ કોઈ પણ આવકનાં નવાં સાધનોને ઊભાં કર્યા વિના ચાલુ રહેશે તો આવનારા દિવસોમાં આ ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.

દિલ્હી સરકાર માટે એક ચિંતાની વાત છે. દરેક રાજ્ય સરકાર મોટું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવા માટે દર વર્ષે પોતાના ખજાનામાં કેટલાક પૈસા અલગ રાખે છે.

જેમ કે નવી હૉસ્પિટલ, સ્કૂલ, ફ્લાયઑવર બનાવવા માટે મોટો ખર્ચ લાગે છે, જે એક દિવસમાં તૈયાર થતાં નથી અને ખર્ચો પણ એક દિવસમાં નથી થતો. આને કૅપિટલ ઍક્સ્પેન્ડિચર કહે છે.

ગત કેટલાક સમયથી રાજ્ય સરકારના આ ફંડમાં ઊણપ આવી ગઈ છે. 2011-12માં રાજ્યની જીડીપીમાં કૅપિટલ ઍક્સ્પેન્ડિચરનો આંકડો 1.16 ટકા હતું. જ્યારે હવે ઘટીને 2018-19માં 0.54 ટકા પર રહી ગયો છે.

દિલ્હી સરકારનો પક્ષ

દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલને...


સતત મોંઘુ થઈ રહેલું શિક્ષણ ચિંતાનો વિષય છે. બીજી તરફ ગુજરાત સરકાર ખાનગી શાળાઓના ફી નિયમન માટે કાયદો લાવવાની કોશિશ કરી રહી છે.

જોકે, આ મામલે સરકારના વલણ સામે વાલી મંડળ સવાલો કરી રહ્યું છે.

રાજ્યમાં છેલ્લા એક વર્ષથી આ મામલે વાલી-શાળા સંચાલકો અને સરકાર એમ ત્રણ વચ્ચે ત્રિપાંખિયો સંઘર્ષ જોવા મળી રહ્યો છે.

સરકારે 2017માં વિધાનસભામાં પસાર કરેલા 'ગુજરાત સેલ્ફ ફાયનાન્સ સ્કૂલ (ફી નિયમન) એક્ટ, 2017' પર હજી પણ પ્રવર્તી રહેલી અનિશ્ચિતતા વાલીઓ માટે ચિંતાનો મુખ્ય વિષય છે.

શિક્ષણવિદ ઉપરાંત ખાનગી શાળા સંચાલકોએ પણ સરકારનાં પગલા સામે સવાલ કર્યો છે.

સમગ્ર બાબતને કારણે સૌથી વધુ પરેશાની શાળામાં ભણતા બાળકો અને તેમના માતાપિતાને થઈ રહી છે.

વાલીઓની પરેશાની અને મૂંઝવણ

આ મામલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં વાલી સ્વરાજ મંચના કન્વીનર અમિત પંચાલે કહ્યું, "ખરેખર આમારી માગણી રાઇટ ટુ એજ્યુકેશન અતર્ગત સરકાર ખાનગી શાળાઓેને ગ્રાન્ટરૂપે ફી ચૂકવે છે, તેવું માળખું બનાવવામાં આવે તેવી હતી."

"પણ સરકાર તેની જગ્યાએ 'ફી નિયમન સમિતિ'નો આઇડિયા લઈને આવી. જે માટે ઉપરોક્ત બિલ લાવવામાં આવ્યું છે." ગત વર્ષે બિલ લાવવામાં આવ્યું હતું જે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નું આજે પણ અમલીકરણ થયું નથી."

"આ બિલને ખાનગી શાળાના સંચાલકોએ કોર્ટમાં પડકાર્યું હોવાથી સરકારે અમને આશ્વાસન આપ્યું હતું કે સરકાર પર વિશ્વાસ રાખવામાં આવે."

'સરકાર અમારી ભરેલી ફી પાછી અપાવી શકશે?'

અમિત કહે છે, "વળી અગાઉ શિક્ષણમંત્રીએ કહ્યું હતું કે વાલીઓએ ગત વર્ષ એટલે કે 2016 અનુસારની ફી પ્રમાણે પ્રથમ સત્રની ફી ભરવી."

"જ્યારે તાજેતરમાં તેમણે વિપરીત નિવેદન આપ્યું હતું કે અમે સંચાલકો કહે તેટલી ફી ભરી દઈએ. સુપ્રીમ કોર્ટના અંતિમ ચુકાદા બાદ ફીમાં જે વધઘટ આવશે તે પરત મળી જાય તેની સરકાર વ્યવસ્થા કરાવશે."

"અમને એ પણ ચિંતા છે કે સરકાર અમે ચૂકવેલી ફી પરત કેવી રીતે અપાવી શકશે. તદુપરાંત સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ કેસ મામલે મજબૂત રજૂઆત કરી નથી."

"સરકારે પૂરતા અભ્યાસ કે તૈયારી વગર જ કામ કર્યું જેથી સુપ્રીમ કોર્ટે ફરીથી ફી નિયમન સમિતિ રચવા નિર્દેશ આપ્યા છે."

"ફી નક્કી કરવા બનાવેલું રૂ. 15,000 અને રૂ. 25,000 અને રૂ. 27,000નું પ્રસ્તાવિત માળખું પણ ફરી તૈયાર કરવા કહ્યું છે. મડાગાંઠને કારણે સંચાલકો અને વાલીઓ વચ્ચેનું ઘર્ષણ વધી ગયું છે.

અમિતના કહેવા પ્રમાણે સંચાલકોનાં દબાણને કારણે વાલીઓએ વધુ ફી ભરવી પડી રહી છે. જોકે, સૌથી મોટું નિશાન શાળામાં અભ્યાસ કરતા બાળકો બની રહ્યા છે. કેમકે છેવટે પરેશાની બાળકે સહન કરવી પડી રહી છે.

સુપ્રીમનો વચગાળાનો ચુકાદો

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે, સરકારના પ્રસ્તુત બિલને ખાનગી શાળાઓના સંચાલક મંડળ દ્વારા પડકારવામાં આવ્યું હતું.

પણ ગુજરાત હાઇકોર્ટે તેમની વિરુદ્ધમાં ચુકાદો આપતા સંચાલકોએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પિટિશન કરી હતી.

જેને પગલે સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે એક વચગાળાનો ચુકાદો આપ્યો છે.

જેમાં શાળાઓને કામચલાઉ ફી વસૂલવા માટે કહેવામાં આવ્યું છે.  વળી ત્રીજી મેની તારીખ આગામી સુનાવણી માટે નક્કી કરી છે.

તદુપરાંત વાલી અને સંચાલકોને સાંભળવા એક સમિતિ બનાવવા અને નવી નિયમન સમિતિ રચવા સરકારને નિર્દેશ પણ આપ્યા છે.

રાજ્ય સરકારનું વલણ

દરમિયાન બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં રાજ્યના શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ કહ્યું, "સુપ્રીમ કોર્ટે આપેલા વચગાળાના ચુકાદાનો અમલ કરવામાં આવશે."

"જેમાં વાલી-સંચાલકોને વાચા આપવા સમિતિ નીમવા કહેવામાં આવ્યું છે. જે મામલે સરકાર કામ કરી રહી છે."

"દરમિયાન કોર્ટે શાળાઓને કામચલાઉ ફી લેવા કહ્યું છે પણ અંતિમ નિર્ણય આવતા શાળાઓએ વધારો પરત કરવાનો રહેશે."

"જે શાળાઓએ વધુ ફી વસૂલી હશે તેમણે ફી નિયમન...


સતવિંદર વર્ક પરમિટ પર સાઉદી અરબ ગયા હતા

તેની ખાતરી આપતા ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે એક પત્રમાં કહ્યું કે હોશિયારપુરના સતવિંદર સિંઘ અને લુધિયાનાના હરજિત સિંઘને 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ સિર કલમની સજા કરવામાં આવી હતી.

સતવિંદરનાં પત્નીએ બીબીસી હિન્દીના રેડિયો સંપાદક રાજેશ જોશી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "છેલ્લે અમે 21 ફેબ્રુઆરીએ વાત કરી હતી. એ વખતે મારા પતિને આ સજા થશે એવી ખબર પણ નહોતી."

13 વર્ષની દીકરીનાં માતા સીમા કહે છે, "હજુ સુધી અમને સરકાર તરફથી કોઈ સૂચના મળી નથી કે કોઈ અધિકારીએ વાત પણ કરી નથી. કેટલાક છોકરાઓએ અમને કહ્યું તો અમે ઈ-મેઇલ મગાવ્યો હતો."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સમાચાર પર વિશ્વાસ થયો નહીં

સતવિંદર સિંઘ અને હરજિત સિંઘને 28 ફેબ્રુઆરીએ જ મૃત્યુદંડ આપી દેવામાં આવ્યો હતો, પણ તેમના પરિવારજનોને આ સમાચાર સોમવારે આપવામાં આવ્યા.

સીમા રાનીએ કહ્યું, 'બે વર્ષ સુધી પત્રો આવતા રહ્યા અને ફોન પર વાત થતી રહી, અચાનક વાતચીત બંધ થઈ ગઈ. જ્યારે બહુ દિવસો થઈ ગયા તો ગામની જ કોઈ વ્યક્તિએ કહ્યું કે તેઓ જેલમાં બંધ છે.'

સીમાના વકીલ વિજયનું કહેવું છે કે 28 ફેબ્રુઆરીએ જેલમાંથી કોઈનો ફોન આવેલો અને તેણે કહ્યું કે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

'સતવિંદરને મૃત્યુદંડ આપવામાં આવ્યો છે.'

બીબીસી પંજાબીના સંવાદદાતા અરવિંદ છાબરાએ વકીલ સાથે વાત કરી. વિજયનું કહેવું છે કે સીમા અને અન્ય પરિવારજનોને ત્યારે આ વાત પર વિશ્વાસ થયો નહોતો.

વિજય કહે છે કે સીમાના પરિવારજનોએ જ્યારે વિદેશ મંત્રાલયનો સંપર્ક કર્યો તો તેમને પણ આ અંગે કોઈ જાણકારી નહોતી.

ત્યારબાદ વિજયે હાઈકોર્ટમાં એક અરજી દાખલ કરીને વિદેશ મંત્રાલય આ વ્યક્તિઓની જાણકારી મેળવે તેવી માગ કરી.

તેમણે બીબીસીને કહ્યું કે ગયા સોમવારે મંત્રાલય તરફથી ઈ-મેઇલ દ્વારા મૃત્યુની ખાતરી કરાઈ હતી અને કહ્યું કે તે બંને સાઉદી અરેબિયામાં ડ્રાઇવર હતા અને તેમને 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ મૃત્યુદંડની સજા કરવામાં આવી છે.

વર્ષ 2013માં હોશિયારપુરના સતવિંદર સિંઘ અને લુધિયાણાના હરજિત સિંઘ વર્ક-પરમિટ પર સાઉદી અરેબિયા ગયા હતા.

સતવિંદરનો પરિવાર હોશિયારપુરના દાસુયા પાસે એક ગામમાં રહે છે.

કેમ સજા થઈ?

સતવિંદર સિંહ અને હરજિત સિંહની ડિસેમ્બર 2015માં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

મંત્રાલયના પત્રમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ત્રણેય લૂંટની એક ઘટનામાં સામેલ હતા.

"પૈસાની વહેંચણીને લઈને ત્રણે વચ્ચે ઝઘડો થયો હતો. હરજિત અને સતવિંદરે આરિફની હત્યા કરી અને મૃતદેહને રણમાં ફેંકી દીધો."

મંત્રાલયે કહ્યું કે થોડા સમય બાદ દારૂ પીને ઝઘડો કરવાના આરોપમાં બંનેની ધરપકડ થઈ અને તેમને દમ્મામમાં રાખવામાં આવ્યા હતા.

જોકે, જ્યારે તેમની સજા પૂરી થઈ ત્યારે પ્રત્યાર્પણ સમયે ધ્યાનમાં આવ્યું કે હત્યાના એક કેસમાં પોલીસ તેમને શોધી રહી હતી.

આ મામલે સુનાવણી માટે તેમનું રિયાધની જેલમાં સ્થળાંતર કરવામાં આવ્યું હતું.

મંત્રાલયના પત્ર અનુસાર, "પૂછપરછ દરમિયાન બંનેએ પોતાનો ગુનો કબૂલ કરી લીધો હતો."

મંત્રાલયે કહ્યું છે કે સાઉદી અરેબિના કાયદા અનુસાર મૃત્યુદંડ પામેલી વ્યક્તિનો મૃતદેહ પરિવારને નથી સોંપાતો કે તેમના દેશ પરત મોકલવામાં પણ નથી આવતો. બે મહિના પછી તેમનાં મૃત્યુના પુરાવા જાહેર કરવામાં આવશે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સતીશ કપૂર દિલ્હીના ઈન્ડિયા ગેટ આસપાસની ગંદકી દૂર કરવાનું અભિયાન ચલાવે છે

દિલ્હીના ઇન્ડિયા ગેટ નજીક જોવા મળતી આ વ્યક્તિના પોષાક અને વાતચીત કરવાની છટા પરથી આપણે તેમના પ્રભાવ અને સંપત્તિ વિશે કોઈ અંદાજ લગાવીએ તે પહેલાં જ તે એક વિશિષ્ટ સ્કૂટર પરથી ઊતરી કચરો ઉઠાવવા લાગે છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

અમે વાત કરી રહ્યા છીએ સતીશ કપૂરની. તેમની ઉંમર 79 વર્ષ છે, પરંતુ ઉંમર એ તેમના માટે માત્ર એક આંકડા સમાન છે.

લોકો તેમને જોઈને આશ્ચર્ય પામે છે. કેટલાંક લોકો હસે પણ છે, પરંતુ કમરથી નમી તે ધીરે-ધીરે કચરો વીણવાના કામમાં લાગ્યા રહે છે.

'ગંદકી જોઈ ખિન્ન થયો'

સતીશ કપૂરની ઉંમર 79 વર્ષ છે

સામાન્ય રીતે આ ઉંમરે જ્યારે વૃદ્ધો ઘરે આરામ કરવાનું પસંદ કરતાં હોય, ત્યારે સતીશ ઈન્ડિયા ગેટ પર સફાઈ શા માટે કરી રહ્યા છે?

જવાબમાં તેમણે કહ્યું, "ગત વર્ષે 17મી સપ્ટેમ્બરે હું મારો જન્મદિવસ ઉજવવા ઈન્ડિયા ગેટ પર આવ્યો હતો."

"હું ઈચ્છતો હતો કે શહીદોના આ મંદિરમાં જન્મદિવસની ઊજવણી કરું, પરંતુ અહીં પડેલી ગંદકી જોઈને હું ખિન્ન થયો હતો. મેં ત્યારે વિચાર્યું કે હું જ આ કચરાને શા માટે સાફ ન કરું?"

સતીશ કપૂર દરરોજ ગ્રેટર કૈલાશથ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી નીકળી સાંજે ચાર વાગ્યે ઈન્ડિયા ગેટ પહોંચી જાય છે. 6 વાગ્યાની આરતી સુધી તે અહીં રહે છે.

તેમણે કહ્યું, "જો મેં આ કામ માટે કોઈની મદદ મળવાની રાહ જોઈ હોત તો ઘણો સમય લાગી જાત. એટલે મેં વિચાર્યું કે આ કામને એકલા હાથે શરૂ કરી દેવું જોઈએ. સાંજની આરતી સુધી હું અહીં કચરો સાફ કરું છું."

'ડંડાવાળા અંકલ'

ઇન્ડિયા ગેટ આવતા મુલાકાતીઓને તેઓ જ્યાં-ત્યાં કચરો ન નાંખવા સમજાવે છે

સતીશ કપૂર છેલ્લાં એક વર્ષથી ઈન્ડિયા ગેટ પર સફાઈ કરી રહ્યા છે. તે પોતાની સાથે લાકડી રાખે છે. જ્યારે કોઈ કચરાપેટીમાં કચરો ન નાંખે ત્યારે તેમને ઠપકો આપવા માટે સતીશ તેમને લાકડી પણ બતાવે છે.

ઇન્ડિયા ગેટ પરના લારી-ગલ્લાવાળાં પણ તેમને ઓળખવા લાગ્યા છે. તે કહે છે કે 'ડંડાવાળા અંકલ' રોજ અહીં આવે છે અને સૌને કચરો કચરાપેટીમાં નાખવાનું સૂચન કરે છે.

સતીશને જોઈને હવે અન્ય લોકો પણ કચરો વીણવામાં તેમની મદદ કરે છે. જ્યાં-ત્યાં પડેલા કચરાને ઉપાડીને લોકો સતીશના સ્કૂટરમાં રાખેલી પોલિથિન બેગમાં રાખી જાય છે.

લાકડી બતાવવાની આદત પર સતીશ કહે છે, "લોકોને સમજાવતા-સમજાવતા મને ઘણીવાર ગુસ્સો આવી જાય છે. કેટલાંક લોકો મારી વાત જરા પણ નથી માનતા અને સમજાવવા છતાં કચરો રસ્તા પર ફેંકી દે છે."

"તેમને ડરાવવા માટે મેં આ લાકડી રાખી છે. એકવાર આ બાબતે કેટલાંક યુવાનો મારી સાથે ઝગડવા લાગ્યા ત્યારે મને ડર લાગ્યો કે ક્યાંક તે લોકો મારી સાથે મારપીટ ન કરી બેસે. છતાં પણ મેં લાકડી બતાવવાનું નથી છોડ્યું."

પિતા પાસેથી મળી પ્રેરણા

"છેલ્લાં શ્વાસ સુધી કોઈને કોઈ સારું કામ કરતો રહીશ": સતીશ કપૂર

સતીશ જણાવે છે કે આઝાદી પહેલાં તેમનો પરિવાર પાકિસ્તાનમાં રહેતો હતો. ભાગલા વખતે તેમનો પરિવાર પાકિસ્તાન આવ્યો હતો અને તેમના પિતાએ અહીં ઈંટોનો ભઠ્ઠો શરૂ કર્યો હતો.

શરૂઆતમાં તે પહાડગંજ વિસ્તારમાં રહેતા હતા. તેમના પિતા સાયકલ પર ભઠ્ઠાએ પહોંચતા હતા. તેમને યાદ કરીને સતીશ કહે છે, "તેમની મહેનતને લીધે આજે અમે શાંતિપૂર્ણ જીવન જીવીએ છીએ."

"મેં મારા પિતાને મહેનત કરતા જોયા છે અને તેથી મેં વિચાર્યું છે કે હું પણ છેલ્લાં શ્વાસ સુધી કોઈને કોઈ સારું કામ કરતો રહીશ."

સતીશ જણાવે છે, "હું કૉલેજનું ભણતર પૂરું કર્યા વિના વ્યવસાયમાં લાગી ગયો હતો. પહેલાં મેં ગાડીઓ ભાડે આપવાનો વ્યવસાય કર્યો અને બાદમાં બીજા વ્યવસાયો પર પણ હાથ અજમાવ્યો."

"હું કોઈ એક જગ્યાએ રોકાઈને રહેનારો માણસ નથી."

અલગ પ્રકારનું સ્કૂટર બનાવડાવ્યું

કેટલાંક લોકો હવે...


સત્તા ઉપર વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના પુનરાગમન સંદર્ભે અનેક સરવે આવી ગયા છે અને ચૂંટણી પરિણામની રાહ જોયા વગર જ 'આવશે તો મોદી જ' જેવી વાતો વહેતી થઈ ગઈ છે.

પાંચમા તબક્કાની ચૂંટણી પૂર્વે ઉત્તર પ્રદેશના બસ્તી ખાતે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ચૂંટણી ભાષણ વિશે વિવાદ ઊભો થયો છે.

મોદીએ તેમના ભાષણમાં કહ્યું, "તમારા પિતાજીને તમારા રાગ દરબારીઓએ 'મિસ્ટર ક્લીન' બનાવી દીધા હતા."

"વાજતે ગાજતે 'મી. ક્લીન, મી. ક્લીન' એવી વાતો થતી. પરંતુ જોતજોતામાં 'ભ્રષ્ટાચારી નંબર વન' તરીકે તેમનું જીવન સમાપ્ત થઈ ગયું."

અમિત શાહ પણ ગાંધી પરિવાર ઉપર નિશાન સાધતા રહે છે

કહેવાય છે કે 'પ્રેમ અને જંગમાં બધું વ્યાજબી છે.' ત્યારે ભારતની લોકસભા ચૂંટણીના આગામી તબક્કા યુદ્ધમાં પરિવર્તિત થતાં જણાય રહ્યાં છે.

કમ સે કમ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહે તો ચૂંટણીને રણભૂમિમાં ફરેવી દીધી છે.

અને બધું વ્યાજબી હોય....તો એવા શખ્સ ઉપર પણ કાદવ ઉછળી શકે છે, જે જવાબ આપવા માટે હાજર નથી.

આ પ્રકારના નિવેદનને કારણે વડા પ્રધાનપદની ગરિમા ઉપર સવાલ ઊભા થાય તો ભલે થાય.

નરેન્દ્ર મોદી સરકારના કાર્યકાળમાં ભારતીય લોકશાહીમાં પ્રભાવક સંસ્થા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઓની ગરિમાને નુકસાન પહોંચાડવાના ઉદાહરણ તાજેતરના સમયમાં વધી ગયાં છે.

ચૂંટણીપંચે એક પછી એક સાતત કિસ્સામાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ક્લીન ચિટ આપી છે. જેની સામે વિપક્ષે સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

આ પહેલાં મોદી સરકાર ઉપર વિપક્ષ વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટ, સીબીઆઈ, સીવીસી અને આઈબીનો દુરુપયોગ કરવાના આરોપ લાગ્યા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ત્યારે મોદીએ પૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધી અંગે આપેલું તાજેતરનું નિવેદન આરોપ-પ્રતિઆરોપના ક્રમમાં મર્યાદાઓના ભંગ તરીકે જોવામાં આવે છે.

નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા રાજીવ ગાંધીને જે રીતે 'ભ્રષ્ટાચારી નંબર વન' ઠેરવ્યા, તે તથ્યો સાથે ચેડાં છે. જ્યાં સુધી રાજીવ ગાંધીના નામ સાથે 'મિસ્ટર ક્લીન' ઉમેરવાની વાત છે, તો જે રીતે નરેન્દ્ર મોદી ગુજરાતમાં 'વિકાસ પુરુષ' તરીકે ચર્ચિત હતા, તેવી જ આ વાત છે.

જે બૉફોર્સકાંડ સંદર્ભે વડા પ્રધાન મોદીએ રાજીવ ગાંધી ઉપર આરોપ મૂક્યા, તેની તપાસમાં જે કંઈ બહાર આવ્યું,તેની ઉપર નજર કરવાની જરૂર છે.

રૂ. 64 કરોડના કથિત રિશ્વતકાંડમાં દિલ્હી હાઈકોર્ટ તથા સુપ્રીમ કોર્ટમાં રાજીવ ગાંધી વિરુદ્ધ કોઈ આરોપ સાબિત થઈ શક્યો ન હતો.

તા. 20મી મે, 1991ના દિવસે રાજીવ ગાંધીનું મૃત્યુ થયું હતું. તેમની ઉપર આરોપ મૂકનારા અનેક લોકો તે સમયે સરકારમાં હતા.

પરંતુ, મધ્યસત્રી ચૂંટણીમાં રાજીવ ગાંધીની પાર્ટી સૌથી મોટો પક્ષ બન્યો હતો. જો રાજીવ ગાંધીનું નિધન ન થયું હોત તો સ્વાભાવિકપણે તેઓ ફરીથી વડા પ્રધાન બન્યાં હોત.

1991માં નરેન્દ્ર મોદી સક્રિય રાજકારણમાં હતા અને ભાજપના રાષ્ટ્રીય કાર્યાલયમાં લાલકૃષ્ણ અડવાણીની નજીકના લોકોમાં તેમની ગણતરી થતી હતી.

ૉ

બૉફોર્સકાંડની અસર

રાજીવ ગાંધીના નિધન બાદ આવેલી વિપક્ષની સરકારોમાં એવું કંઈ સાબિત ન થઈ શક્યું કે રાજીવ ગાંધીને 'ભ્રષ્ટાચારી નંબર વન' કહી શકાય.

એક રસપ્રદ તથ્ય એ પણ છે કે જ્યારે ચાર્જશિટમાંથી રાજીવ ગાંધીનું નામ હટાવવામાં આવ્યું, ત્યારે કેન્દ્રમાં વાજપેયીની સરકાર હતી.

રાજકારણમાં છાપની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હોય છે. રાજીવ ગાંધીએ કથળેલી છાપની કિંમત ચૂકવવી પડી.

જનતાએ ચૂંટણીમાં તેમને પરાજય આપ્યો અને લાંબા સમય સુધી તેમના નામ સાથે બૉફોર્સ શબ્દ જોડાયેલો રહ્યો.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનાં નિવેદનનો બીજો ભાગ વધુ નિરાશ કરનારો રહ્યો. તેમણે રાજીવ ગાંધીના નિધનની સાથે ભ્રષ્ટાચારના આરોપને જોડવાનો પ્રયાસ કર્યો.

એ સમયે દુનિયાના સૌથી ખતરનાક ઉગ્રપંથી હુમલામાંથી એકમાં રાજીવ...


સત્તા પર આવ્યાના ત્રણ વર્ષ પછી વડાપ્રધાન બચાવની મુદ્રામાં

સત્તા પર આવ્યાના ત્રણ વર્ષ પછી વડાપ્રધાન બચાવની મુદ્રામાં આવી ગયા હોય તેવું લાગે છે.

ઘણા કહે છે કે નરેન્દ્ર મોદીની લાક્ષણિક બડાઈખોરી અને આડંબરી ભાષાની અસર ઘટી રહી છે.

તાજેતરના ભાષણોમાં નરેન્દ્ર મોદીએ આર્થિક સમસ્યાઓ માટે અગાઉના કોંગ્રેસ સરકારને જવાબદાર ઠેરવી હતી.

ઉપરાંત ખુદને બહારની વ્યક્તિ ગણાવ્યા હતા અને જણાવ્યું હતું કે દેશના ભલા માટે તેઓ ઝેર પીવા તૈયાર છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

આ વિજેતા હવે મજબૂર માણસ બની ગયો હોય એવું લાગે છે.

નરેન્દ્ર મોદીનો જાદુ ઓસરવાની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે?

નરેન્દ્ર મોદીનો જાદુ ઓસરવાની શરૂઆત થઈ ચૂકી છે ?

તાજેતરમાં કંપની સેક્રેટરીઓના એક મેળાવડામાં નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું હતું કે ''જૂજ લોકો આપણને નબળા પાડી રહ્યા છે. આપણે એવા લોકોને ઓળખી કાઢવાની જરૂર છે.''

સુધારાઓ અને રોજગારનાં વચનો આપીને નરેન્દ્ર મોદીએ વિક્રમસર્જક વિજય મેળવ્યો હતો, પણ દુનિયાનું અર્થતંત્ર વેગ પકડી રહ્યું હોય એવું લાગે છે.

ત્યારે નરેન્દ્ર મોદીની નેતાગીરી હેઠળનું ભારત આર્થિક મંદી અને રોજગારની કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યું છે. ભારત દયનીય ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ્થિતિમાં હોય એવું લાગે છે.

વૃદ્ધિએ ભૂસકો માર્યો છે અને રોજગાર વૃદ્ધિ અટકી ગઈ છે તથા તેમાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.

સ્થગિત અર્થતંત્ર

બેડ લોન્સના વધતા બોજને લીધે બેન્કોની સ્થિતિ પર માઠી અસર થઈ છે

 બેડ લોન્સના વધતા બોજ સામે બેન્કો ઝઝૂમી રહી છે. તેના પરિણામે ધિરાણ સ્થગિત થઈ ગયું છે અને તેની અસર ઘરઆંગણાના રોકાણને માઠી અસર થઈ રહી છે.

અર્થશાસ્ત્રી પ્રવીણ ચક્રવર્તી કહે છે, ''ભારતીય અર્થતંત્ર સ્થગિત થઈ ગયું છે.''

આ સંબંધે નરેન્દ્ર મોદીનો પ્રતિભાવ બેઢંગ છે. ગયા નવેમ્બરમાં વિવાદાસ્પદ નોટબંધી લાદવામાં આવી હતી.

કાળા નાણાંનો સફાયો કરવા માટે એ પગલું લેવામાં આવ્યું હોવાનું રાજકીય કારણ આપવામાં આવ્યું હતું, પણ નોટબંધીને કારણે વૃદ્ધિ અટકી ગઈ હતી અને મુશ્કેલ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હતી.

ટેક્સ બ્યુરોક્રસી

નોટબંધીના અમલમાં ગડબડીને કેરમે વેપાર-ધંધાને વ્યાપક અસર થઈ છે

દેશને એક કોમન માર્કેટ બનાવવાના હેતુસરના ગૂડ્ઝ એન્ડ સર્વિસીસ ટેક્સ(જીએસટી)નો રાષ્ટ્રવ્યાપી અમલ જુલાઇમાં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

તેના અણઘડ અમલને કારણે વેપાર-ધંધાને વ્યાપક અસર થઈ છે.

જીએસટીને પગલે શરૂ થયેલી અકળાવનારી ટેક્સ બ્યુરોક્રસીથી શહેરો અને ગામોમાં વેપારીઓ પરેશાન છે.

અર્ધાથી વધારે ભારતીયો ખેતી સાથે સંકળાયેલા છે અને ગામડાંઓમાંના એ ખેડૂતો આવકની અસલામતી બાબતે ફરિયાદ કરી રહ્યા છે, કારણ કે સરકાર તેમને તેમના ઉત્પાદન માટે પૂરતા નાણાં ન આપતી હોવાનું તેઓ માને છે. આ બધું સારું નથી લાગતું.

ભાજપના પૂર્વ નેતા પણ મોદી સરકારની આર્થિક નીતિની ટીકા કરી ચૂક્યા છે

એ ઉપરાંત સત્તા પર આવ્યા પછી પહેલીવાર મોદી સરકારની ટીકા થઈ રહી છે.

બીજેપીના એક નેતા અને ભૂતપૂર્વ નાણા પ્રધાને આર્થિક નરમાઈ માટે તેમની સરકારને ખુલ્લેઆમ જવાબદાર ઠરાવી હતી.

યશવંત સિંહાએ લખ્યું હતું કે ''પોતે ગરીબીને નજીકથી જોઈ હોવાનો દાવો વડાપ્રધાન કરી રહ્યા છે અને દરેક ભારતીય ગરીબીને નજીકથી જુએ સુનિશ્ચિત કરવાના આકરા પ્રયાસ તેમના નાણાં પ્રધાન કરી રહ્યા છે.''

વડાપ્રધાનના મુખ્ય રાજકીય પ્રતિસ્પર્ધી અને ચારે તરફથી ઘેરાયેલી કોંગ્રેસ પાર્ટીના નેતા રાહુલ ગાંધી અચાનક ફરી ઊર્જાવાન થઇ ગયા હોય એવું લાગે છે.

તેઓ અગાઉની સરખામણીએ નરેન્દ્ર મોદીની વધુ ઝાટકણી કાઢી રહ્યા છે.

સાથીદાર પણ વિવાદમાં

પુત્ર જય શાહ અને પુત્રવધૂ ઇશિતા સાથે અમિત શાહે મતદાન કર્યું તે સમયની તસવીર

નરેન્દ્ર મોદીના સૌથી નજીકના સાથી અને બીજેપીના વડા અમિત...


સત્તાધીશોનું કહેવું છે કે નેવી દ્વારા સોમવારે શરૂ થનારા તપાસ અભિયાનમાં બ્લૅક-બૉક્સને દરિયામાંથી કાઢી લેવામાં આવશે.

ઇન્ડોનેશિયાની નેશનલ ટ્રાન્સપૉર્ટ સૅફ્ટી કમિટીના પ્રમુખ સાર્જેટો તજાહોનોએ કહ્યું, "અમે બન્ને બ્લૅક-બૉક્સનું લોકેશન નોંધી લીધું છે. હવે મરજીવા બહુ જલદી તે કાઢી લાવશે."

ઉલ્લેખનીય છે કે રવિવાર મોડી સાંજ સુધી ચાલેલું તપાસ અભિયાન રાત થઈ જવાને લીધે અટકાવી દેવામાં આવ્યું હતું.

અગાઉ તપાસ અભિયાન દરમિયાન વિમાનનો કાટમાળ, મૃતકોનાં અંગ અને યાત્રીઓનો થોડો સામાન મળી આવ્યો હતો.

જકાર્તા પોલીસનું કહેવું છે મૃતકોના પરિવારજનો પાસેથી ડીએનએ સૅમ્પલ અને ડેન્ટલ રેકૉર્ડ લેવાની કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે, જેથી માનવઅંગોની ઓળખ મેળવી શકાય.

દરમિયાન આ પૂર્વે ઇન્ડોનેશિયાના પાટનગર જકાર્તાથી ઉડાણ ભરનાર એક પૅસેન્જર પ્લેન, જેની પર 62 લોકો સવાર હતા. જેમાં 50 મુસાફરો હોવાનું કહેવાય રહ્યું છે. તે વિમાન ગુમ થયું હોવાનું માનવામાં આવ્યું પણ હવે તે ઇન્ડોનેશિયામાં ક્રૅશ થયું હોવાનું કહેવાયું છે.

વિમાનમાં રહેલા મુસાફરોના સ્વજનો ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.

વિમાન જકાર્તાથી પશ્ચિમ કાલિમતન પ્રાંતના પૉઇન્ટેનૅક જઈ ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હ્યું હતું. ગતરોજ તે તેની ફ્લાઇંગ હાઇટમાં  માત્ર એક જ મિનિટની અંદર તે 10,000 ફૂટ નીચે આવી ગયું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

પ્રત્યક્ષદર્શીઓએ કહ્યું કે તેમને એક વિસ્ફોટ થતો દેખાયો હતો.

અધિકારીઓના જણાવ્યા પ્રમાણે પશ્ચિમ કાલિમતન પ્રાંતમાં આવેલ પૉઇન્ટેનૅક જઈ રહેલા શ્રીવિજયા ઍર બોઇંગ 737 વિમાને સંપર્ક ગુમાવ્યો હતો.

ફ્લાઇટ ટ્ર્રૅકિંગ વેબસાઇટ ફ્લાઇટરડાર24 ડોટ કૉમે કહ્યું કે વિમાને એક મિનિટમાં 3000 મિટર (10,000 ફૂટ)ની ઊંચાઈ ગુમાવી હતી.

ટ્રાન્સપોર્ટ મિનિસ્ટ્રીના જણાવ્યાનુસાર શોધ અને બચાવ માટેના પ્રયત્નો ચાલુ છે. શ્રીવિજયા ઍરનું કહેવું છે કે તેઓ આ ઉડાણ વિશે વધુ માહિતી ભેગી કરી રહ્યા છે.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે લાપતા થયેલ વિમાનથી છેલ્લે સંપર્ક સ્થાનિક સમયાનુસાર બપોરે 2 વાગ્યે 40 મિનિટે થયો હતો.

ઇન્ડોનેશિયામાં આ પહેલાં બે મોટી વિમાનદુર્ઘટનાઓ થઈ ચૂકી છે જેમાં 737 મૅક્સ બોઇંગ વિમાન દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયાં હતાં. જોકે શનિવારે જકાર્તાથી ટેક ઑફ કરેલ વિમાન 737 મૅક્સ શ્રેણીનું નથી.

ઑક્ટોબર 2018માં ઇન્ડોનેશિયન લાયન ઍરની ફ્લાઇટ દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થઈ હતી જેમાં 189 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં અને વિમાનનું કાટમાળ સમુદ્રમાં મળ્યું હતું.

પ્રત્યક્ષદર્શીઓએ શું કહ્યું?

પ્રત્યક્ષદર્શીઓનું કહેવું છે કે તેમને ઓછામાં ઓછા એક ધડાકાનો અવાજ સંભળાયો હતો. સોલિહિન નામના એક માછીમારે બીબીસીની ઇન્ડોનેશિયન સર્વિસને જણાવ્યું કે તેમણે દુર્ઘટના થતી જોઈ, જે બાદ તેમણે પોતાના કૅપ્ટન સાથે ટાપુ પર પરત ફરવાનો નિર્ણય કર્યો.

તેમણે કહ્યું, "વિમાન વીજળીની જેમ સમુદ્રમાં પડ્યું અને પાણીમાં ધડાકો થયો. અમે નજીક હતા તેથી અમુક કાટમાળ અમારા જહાજ સાથે અથડાયો."

નૅશનલ સર્ચ ઍન્ડ રેસ્ક્યૂ એજન્સીના એક અધિકારી બામબૈંગ સુરયો અજીનું કહેવું છે કે, "અમે દુર્ઘટનાની ચોક્કસ જગ્યા શોધવાના પ્રયત્નો કરી રહ્યા છીએ. અમને આશા છે કે આજ રાત્રે તે ખબર પડી જશે. સમુદ્રની ઊંડાઈ લગભગ 20-23 મિટર છે."

તેમણે સ્વીકાર્યું કે સમુદ્રમાં એક જગ્યાએ કાટમાળ દેખાયો છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સત્તાની આ મહેકના કારણે જ દેશના સૌથી નવા રાજ્ય તેલંગાણાના મુખ્ય મંત્રી કે. ચંદ્રશેખર રાવ કેરળના મુખ્ય મંત્રી પિનારાઈ વિજયનને મળવા પહોંચ્યા હતા. પી. વિજયન અત્યારના સમયમાં ભારતમાં એકમાત્ર ડાબેરી મુખ્ય મંત્રી છે.

કે. ચંદ્રશેખર રાવનું બિન-કૉંગ્રેસી અને બિન-ભાજપી સંયુક્ત મોરચો રચવાનું સપનું ગત વર્ષે રગદોળાઈ ગયું હતું.

અન્ય સ્થાનિક પક્ષોએ એમને સાથ નહોતો આપ્યો અને તેઓ યુપીએ અથવા તો એનડીએનો હિસ્સો બની ગયા હતા.

ગત પાંચ વર્ષોમાં કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે ગમા-અણગમાના સંબંધોને કારણે ચંદ્રશેખર રાવ અને પી. વિજયન વચ્ચેની આ મુલાકાત મહત્ત્વની થઈ ગઈ છે.

કેરળમાં સીપીએમની આગેવાની હેઠળની લેફ્ટ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટ (એલડીએફ)ની સરકાર છે. અહીંના મુખ્ય મંત્રીએ તેલંગાણાના મુખ્ય મંત્રી સાથે થયેલી બેઠકને ખૂબ જ મહત્ત્વની ગણાવી છે.

પી. વિજયને કહ્યું, એમના કહેવા મુજબ (ચંદ્રશેખર રાવ) એનડીએ કે યુપીએ એ બેઉમાંથી એકેયને બહુમત નહીં મળે અને એવા સંજોગોમાં પ્રાદેશિક પક્ષો મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવશે. મારું માનવું છે કે તેઓ યોગ્ય વિચારી રહ્યા છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વિજયનની વાતનું મહત્ત્વ

કેરલના મુખ્યમંત્રી વિજયન સાથે મુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લાકાત દરમિયાન તેલંગણાના મુખ્યમંત્રી ચંદ્રશેખર રાવની ફાઇલ તસવીર

કેન્દ્ર સરકારે જ્યારે પશુપાલનના વેપારમાં રાજ્યોનો હિસ્સો ખતમ કરવાની વાત કરી હતી ત્યારે વિજયન દેશના એવા પ્રથમ મુખ્ય મંત્રી હતા જેમણે ન ફક્ત એનો વિરોધ કર્યો પરંતુ અન્ય રાજ્યના મુખ્ય મંત્રીઓને પણ વિરોધ કરવા પ્રોત્સાહન આપ્યું.

અલગ શબ્દોમાં કહીએ તો તેમણે બીફ પર થયેલા વિવાદમાં જનતાની પોતાની પસંદનો મુદ્દો ઊઠાવ્યો હતો. આ વિરોધના કારણે ભાજપ શાસિત કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ પોતાનો નિર્ણય પાછો ખેંચવો પડ્યો હતો.

કેન્દ્ર સરકારના આવા ઘણા નિર્ણયો છે, જેનો સ્થાનિક પક્ષે વિરોધ કર્યો. તેમાં રાજ્યોને પોતાની ઇચ્છા અનુસાર અન્ય પછાત વર્ગમાં જાતિઓનો સમાવેશ કરવાની શક્તિ આપવાનું પણ સામેલ છે.

આ સાથે જ દેશમાં કુદરતી આફતો વખતે અલગ-અલગ રાજ્યો સાથે ભેદભાવપૂર્ણ વર્તન કરવાનું પણ સામેલ છે.

આમ સામાન્ય રીતે વડા પ્રધાન મોદી અને દક્ષિણ ભારતનાં રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ વચ્ચે હંમેશાં અણબનાવના જ સંબંધો રહ્યા છે.

હવે જ્યારે જે રાજ્યોમાં ભાજપની સરકાર નથી તેવાં રાજ્યોમાં સ્ટાર પ્રચારકો સતત મોદી પર નિશાન સાધી રહ્યા છે, ત્યારે આ અણબનાવ હવે ચૂંટણીપ્રચારમાં પણ દેખાઈ રહ્યો છે.

સામે પક્ષે વડા પ્રધાન મોદી પણ કંઈ કમ નથી. તેઓ પણ પોતાનાં ચૂંટણીભાષણો ઉપરાંત પણ દરેક રીતે પોતાના પ્રતિસ્પર્ધીઓને જવાબ આપવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે. સ્થાનિક પક્ષોમાંથી ઘણા નેતાઓના ઘરો અને ઓફીસમાં ઇન્કમટૅક્સ વિભાગના દરોડાઓની ઘટનાઓ બની છે.

આ જ કારણથી કૉંગ્રેસ સિવાય અન્ય બધા જ પક્ષોના નિશાન પર પણ મોદી અને ભાજપ જ છે.

કેસીઆરના મગજમાં શું ચાલે છે?

પી. વિજયન

એવું લાગે છે કે ચંદ્રશેખર રાવનું મુખ્ય લક્ષ્ય ત્રીજા મોરચાને સત્તામાં લાવવાનું છે. તેઓ ઇચ્છે છે કે વધુમાં વધુ પક્ષોના સમર્થનથી ત્રીજા મોરચાની સરકાર બને.

રાજકીય વિચારક ટી. અશોક આ અંગે કહે છે, "એવું લાગે છે કે મોટા ભાગના સ્થાનિક પક્ષો ભાજપથી નારાજ છે, આ સ્થિતિમાં કૉંગ્રેસના નેતૃત્વમાં યૂપીએ સાથે ત્રીજા મોરચાનું સંગઠન શક્ય છે."

બીજો એક દૃષ્ટિકોણ એવો પણ છે કે કર્ણાટકમાં સરકાર બનાવવા માટે જે પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો તે જ રાષ્ટ્રિય સ્તરે પણ અપનાવી શકાય. કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસને વધુ બેઠકો મળી હતી, ત્યારે તેમણે સ્થાનિક જનતાદળ સેક્યુલરને સરકાર બનાવવાની તક આપી અને તેઓ સમર્થનમાં આવી ગયા.

અશોક કહે છે, "તેનો સીધો અર્થ છે કે ત્રીજા મોરચાને યૂપીએનું સમર્થન...


સત્તાપરિવર્તનના સંદર્ભમાં તેમણે કરેલી આ વાતને ઉપસ્થિત જનમેદનીએ તાળીઓના ગણગણાટ સાથે વધાવી લીધી હતી.

એ સમયે રાજસ્થાનની સાથે મધ્ય પ્રદેશ અને છત્તીસગઢની ચૂંટણીઓ યોજાઈ હતી. ભાજપે આ ત્રણેય રાજ્યોની ચૂંટણી જીતી હતી.

અમદાવાદમાં આયોજિત જનસંકલ્પ રેલીમાં પણ હવાનું એવું જ વલણ જોવા મળ્યું.

કૉંગ્રેસના મહાસચિવ તરીકે પ્રિયંકાએ પ્રથમ જાહેરસભાને સંબોધિત કરી, ત્યારે પણ હવામાં એવા જ અણસાર જોવા મળતા હતા.

રાહુલ ગાંધીથી અલગ

અમદાવાદમાં પ્રિયંકાએ પોતાની જાતને મર્યાદિત રાખ્યાં

લગભગ છથી સાત મિનિટના ભાષણમાં પ્રિયંકા ગાંધીએ કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીના પસંદગીના એવા રફાલ, મોટા ઉદ્યોગપતિઓ, મોદી સરકાર દ્વારા ઉદ્યોગગૃહોને આપવામાં આવતી રાહતોનો ઉલ્લેખ ન કર્યો.

જોકે, તેમણે મોદીનું નામ લીધા વગર જ સરકારે નહીં પાળેલાં વચનોની યાદ અપાવી. પ્રિયંકાએ જનતાને સવાલ પૂછ્યો: "વિચારીને નિર્ણય કરજો. લોકો તમારી સામે મોટીમોટી વાતો કરે છે, પણ જે નોકરીઓનું વચન આપ્યું હતું, તે ક્યાં? શું તમારા ખાતામાં રૂ. 15-15 લાખ આવી ગયા? મહિલાઓની સલામતીનું શું?"

પ્રિયંકા ગાંધીએ ઓછી આવક ધરાવતા લોકો માટે યુનિવર્સલ બૅઝિક ઇન્કમના કૉંગ્રેસના વાયદાન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી પણ યાદ અપાવી. તેમણે કહ્યું, એ યોજના 'ન્યાય' (ન્યૂનતમ આય યોજનાનું ટૂંકાક્ષર) તરીકે ઓળખાવી જોઈએ.

આ વિશે વધુ વાંચો

રૉબર્ટ વાડ્રાની વાત નહીં

જનસંકલ્પ રેલી દરમિયાન હાર્દિક પટેલ કૉંગ્રેસમાં જોડાયા

આ સિવાય પણ કેટલીક બાબતો મહત્ત્વપૂર્ણ રહી. પ્રિયંકા ગાંધીએ તેમના પતિ રૉબર્ટ વાડ્રા વિશે એક પણ શબ્દ ન કહ્યો.

મની લૉન્ડ્રિંગ (કાળુંનાણું કાયદેસરનું કરવાની પ્રક્રિયા)ના કેસમાં ઍન્ફૉર્સમૅન્ટ ડાયરેક્ટ્રેટ દ્વારા કેવી રીતે તેમની કનડગત કરવામાં આવી, તેનો પણ ઉલ્લેખ ન કર્યો.

રૉબર્ટ વાડ્રા અનેક વખત કહી ચૂક્યા છે કે તેઓ રાજકારણમાં જોડાવા માગે છે અને આ માટેનો અનેક વખત ઉત્સાહ પણ વ્યક્ત કરી ચૂક્યા છે. જોકે, કૉંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીની બેઠક સમયે તેઓ ગુજરાતમાં ન હતા.

આ બાબત સંદેશ આપે છે કે કૉંગ્રેસીઓમાં અકળ ચિંતા પ્રવર્તી રહી છે.

કૉંગ્રેસીઓએ માત્ર ગાંધી પરિવાર જ નહીં, પરંતુ ગાંધીઓ જેમની સાથે લગ્ન કરે, તેમનો પણ બચાવ કરવાનો રહેશે.

જે લોકો રેલીમાં હાજર હતા, તેમને લાગ્યું કે પ્રિયંકા ગાંધી હેતુપૂર્વક સંયમિત રીતે વર્તી રહ્યાં હતાં, જેથી કરીને તેમના ભાઈ માટેનો ઉત્સાહ પોતે ન મેળવી લે.

પ્રિયંકાનું ભાષણ પ્રમાણસર અને અમુક રીતે સંતુલિત હતું : કોઈ અતિરેક નહીં, કોઈ ડ્રામા નહીં. આ એક વિચારણાપૂર્વકનું પગલું હતું.

ગાંધી પરિવાર અને રાજકારણ

ખુદને પ્રથમ જાહેરસભા માટે કેવી રીતે રજૂ કરવા, તે માટે પ્રિયંકા ગાંધીએ પૂરેપૂરી તૈયારી કરી હતી.

અગાઉ પ્રિયંકા ગાંધીએ તેમના સમર્થકોને હંમેશાં જ કહ્યું હતું કે તેઓ રાજકારણમાં આવવાં નથી માગતાં કારણ કે, કૉંગ્રેસીઓ તેમના પરિવારને તોડવાનો પ્રયાસ કરશે - ભાઈ સામે બહેનને, પતિ સામે પત્નીને ઊભા કરી દેશે.

યૂપીએ (યુનાઇટે પ્રોગ્રેસિવ અલાયન્સ) સરકારના અંતિમ સમયમાં સોનિયા ગાંધી અને તત્કાલીન વડા પ્રધાન ડૉ. મનમોહન સિંઘ જેવા બે પાકટ વ્યક્તિઓની વચ્ચે આવી જ સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી.

ડૉ. સિંઘના સમર્થકોના કહેવા પ્રમાણે, ભારતના વડા પ્રધાન હોવા છતાંય ક્યારેક તેઓ અસહાય અનુભવતા હતા.

ક્યારેક લોકો PMO (વડા પ્રધાન કાર્યાલય)માં આવતા અને 'મેડમ સાથે વાત થઈ ગઈ છે' એમ કહીને વટભેર કોઈ ચોક્કસ કામ કરી દેવાનું કહેતા હતા.

રાજકારણમાં શૂન્યાવકાશ ન ચાલી શકે - એવી જ રીતે રાજકારણમાં સત્તાના બે સમાંતર કેન્દ્ર પણ ન ચાલી શકે.

મંગળવારના તેમના ભાષણ અને હાવભાવથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે તેઓ ખુદની તરફ ધ્યાન ખેંચાય એવું નથી ઇચ્છતાં.

કૉંગ્રેસનો પ્રચારનો તખ્તો...


સત્તાર ખાનનો દાવો છે કે તેઓ ભારતીય નાગરિક છે, પરંતુ આ નોટિસમાં તેઓને તેમની નાગરિકતા સાબિત કરવા માટે પણ કહેવાયું છે.

આધાર કાર્યાલય તરફથી મોકલેલી નોટિસમાં નાગરિકતા સાબિત કરવાનું કહેતાં સવાલ ઊઠ્યો છે, કેમ કે આધારને નાગરિકતાનું પ્રમાણ માનવામાં આવતું નથી.

આ મામલે આધારકાર્ડ આપનાર સંસ્થા યુઆઈડીએઆઈનું કહેવું છે કે તેઓએ હૈદરાબાદ પોલીસ તરફથી મળેલી ફરિયાદને આધારે આ પગલું ભર્યું છે.

યુઆઈડીએઆઈનું કહેવું છે કે 'રાજ્ય પોલીસની શરૂઆતની તપાસ અનુસાર 127 લોકોએ નકલી દસ્તાવેજોને આધારે આધાર મેળવ્યું છે. તેઓ ગેરકાયદે પ્રવાસી છે અને આધારના હકદાર નથી.'

શું છે આખો મામલો

સત્તાર ખાનને મળેલી નોટિસ

મોહમ્મદ સત્તાર ખાને બીબીસીને જણાવ્યું કે તેઓ ઑટો રિક્ષા ચલાવે છે અને તેમના પિતા કેન્દ્ર સરકારની કંપનીમાં કામ કરતા હતા. તેમનાં માતાને હાલમાં પણ પિતાનું પેન્શન મળે છે.

સત્તાર ખાનને આધાર રેગ્યુલેશન 2016ના પ્રકરણ-6ના નિયમ 30 હેઠળ આ મહિનાની ત્રણ તારીખે નોટિસ મળી છે.

નોટિસમાં કહેવાયું છે, "અમારા કાર્યાલયને ફરિયાદ મળી છે કે તમે ભારતીય નાગરિક નથી અને તમે નકલી દસ્તાવેજોને આધારે આધારકાર્ડ લીધું છે. UIDAI કાર્યાલયે આ મામલે ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પાસના આદેશ આપ્યા છે."

આ મામલે સત્તારનું કહેવું છે કે તેમની પાસે ચૂંટણીકાર્ડ અને દસમા ધોરણની માર્કશીટ પણ છે.

સત્તારનું કહેવું છે કે તેમને ત્રણ દિવસ પહેલાં આ નોટિસ મળ્યા બાદ તેઓ એક સ્થાનિક નેતા પાસે પણ ગયા હતા, પરંતુ તેમને પણ મામલો સમજાયો નહોતો.

સત્તાર ખાનને 20 મેના રોજ આ મામલે અપીલ માટે હાજર થવા કહેવાયું છે. તેમને કહેવાયું છે કે કાર્યવાહી સમયે અસલી દસ્તાવેજો લાવે, જેથી નાગરિકતા સાબિત કરી શકાય.

જો તેઓ સુનાવણીમાં હાજર નહીં રહે અને અસલી દસ્તાવેજો જમા નહીં કરાવે તો નિયમ 29 હેઠળ તેમનું આધારકાર્ડ રદ કરી દેવાશે.

શું કહેવું છે UIDAIનું?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આધાર આપનાર સંસ્થા UIDAIનું કહેવું છે કે તેમને રાજ્ય પોલીસથી ફરિયાદ મળી હતી કે શરૂઆતની તપાસમાં 127 અવૈધ પ્રવાસીઓને આધારકાર્ડ મળ્યાં છે.

યુઆઈડીએઆઈનું કહેવું છે કે ગેરકાયદે અપ્રવાસીને આધારકાર્ડ આપી શકાય નહીં. આ મામલે સંસ્થાએ પોતાના નિયમો અને સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે.

એક પછી એક ટ્વીટમાં જાણકારી અપાઈ કે 'આધાર નાગરિકતાનો દસ્તાવેજ' નથી અને કોઈએ પણ અરજી કરતાં પહેલાં 182 દિવસમાં ભારતમાં રહેણાકની પુષ્ટિ કરવી પડે છે.

ટ્વીટમાં કહેવાયું કે આ મામલો નાગરિકતા સાથે જોડાયેલો નથી, પરંતુ ગેરકાયદે પ્રવાસીઓને આધાર આપવાનો છે. જો કોઈ નાગરિકતા સાબિત કરશે તો તેનો અર્થ એ થશે કે તેઓ ગેરકાયદે અપ્રવાસી નથી.

યુઆઈડીએઆઈનું કહેવું છે કે 127 લોકોને આ પ્રકારની નોટિસ આપવામાં આવી છે અને તેઓને તેમનો પક્ષ રાખવાનો મોકો મળશે. જે દસ્તાવેજ નહીં દર્શાવી શકે, તેમનું આધારકાર્ડ રદ કરવું પડશે.

આ વિસ્તારમાં રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓ પણ છે

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ચાર મિનાર વિધાનસભા ક્ષેત્રના જે વિસ્તારમાં મોહમ્મદ અબ્દુલ સત્તાર રહે છે, ત્યાં રોહિંગ્યા મુસલમાનોનો કૅમ્પ પણ છે.

થોડા દિવસ અગાઉ અહીંના એક આધારકેન્દ્રમાં ગેરરીતિ થઈ હતી. જાણવા મળ્યું હતું કે અહીંથી નકલી દસ્તાવેજોને આધારે રોહિંગ્યાનાં પણ આધાર બનાવી દીધાં હતાં.

આવું કરનારનું કહેવું છે કે તેમની પાસે માત્ર રૅફ્યૂજીકાર્ડ છે, જ્યારે આધારકાર્ડ બનવાથી બાળકોના અભ્યાસથી માંડીને અન્ય કામોમાં પણ સુવિધા રહે છે.

બાદમાં આ આધારકેન્દ્રથી બનેલાં બધાં આધારકાર્ડને રદ કરી દેવાયાં હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


સત્તાવાર રીતે રેમડેસિવિરની એક શીશીની કિંમત 5400 રૂપિયા છે

તેમની તપાસ થઈ તો તેઓ કોરોના પૉઝિટિવ નીકળ્યા. ડૉક્ટરોએ તેમના પરિજનોને રેમડેસિવિર લાવવા કહ્યું.

રેમડેસિવિર એક ઍન્ટિ-વાઇરલ ડ્રગ છે. ભારતમાં ક્લિનિકલ ટ્રાયલ માટે આ દવાને મંજૂરી મળી છે. સાથે જ ઇમર્જન્સીમાં તેના ઉપયોગની પરવાનગી અપાઈ છે. એટલે કે ડૉક્ટરો તેને ખાસ પરિસ્થિતિમાં આપી શકે છે.

જોકે રેમડેસિવિર ખરીદવું એક અશક્ય કામ સાબિત થયું. રેમડેસિવિર ક્યાંય ઉપલબ્ધ નહોતી.

હતાશ અભિનવ શર્માએ આ દવા માટે ઘણા લોકોને ફોન કર્યા, કેમ કે તેમના કાકાની તબિયત સતત ખરાબ થઈ રહી હતી.

તેઓ કહે છે, "મારી આંખમાં આંસુ હતાં. મારા કાકા જિંદગી માટે જંગ લડતાં હતા અને હું એ દવાની શોધ માટે સંઘર્ષ કરતો હતો, જેનાથી તેમનો જીવ બચી શકતો હતો."

"ઘણા લોકોને ફોન કર્યા બાદ રેમડેસિવિર તો મળી, પરંતુ સાત ગણી કિંમત પર. હું તો દવા માટે કોઈ પણ કિંમત આપવા માટે તૈયાર હતો. પણ એ લોકો વિશે વિચારીને દુખી હતો જેઓ તેને ખરીદી શકતા નહોતા."

અભિનવની જેમ ઘણા પરિવારો છે, તેઓ પોતાના સ્વજનોનો જીવ બચાવવા માટે કંઈ પણ કરવા માટે તૈયાર છે.

ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે તેમને આ દવા માટે ઘણા વધુ પૈસા આપ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વા પડ્યા. ઘણા લોકો આ દવા માટે પુરાણી દિલ્હીની એક દવામાર્કેટ સુધી પહોંચ્યા.

કાળાબજારી

બીબીસીએ આ બજારમાં કામ કરતા લોકોનો સંપર્ક કર્યો. જેમણે કહ્યું કે તેઓ દવા તો અપાવી દેશે, પરંતુ તેમને પૈસા વધુ આપવા પડશે.

દવાના વ્યવસાયમાં કામ કરવાનો દાવો કરતી એક વ્યક્તિએ કહ્યું - હું દવાની ત્રણ શીશી અપાવી શકું છું, પરંતુ એક શીશી માટે તમારે 30 હજાર રૂપિયા આપવા પડશે અને તમારે તરત આવવું પડશે.

સત્તાવાર રીતે રેમડેસિવિરની એક શીશીની કિંમત 5400 રૂપિયા છે. સામાન્ય રીતે આ દર્દીને તેના પાંચ કે છ ડોઝ આપવાના હોય છે. એક અન્ય વ્યક્તિએ તો એક શીશીના 38 હજાર રૂપિયાની વાત કરી.

દુનિયાના ઘણા દેશોની હૉસ્પિટલોમાં ક્લિનિકલ ટ્રાયલ દરમિયાન આ તથ્ય સામે આવ્યું હતું કે રેમડેસિવિર કોરોનાનાં લક્ષણની અવધિને 15 દિવસથી ઘટાડીને 11 દિવસ કરી શકે છે. તેના કારણે રેમડેસિવિરની માગ વધી ગઈ છે.

જોકે વિશેષજ્ઞોએ ચેતવણી આપી છે કે આ કોઈ પ્રભાવી ઉપચાર નથી, પરંતુ કોઈ પણ દવા ઉપલબ્ધ ન હોય ત્યારે ભારતમાં ડૉક્ટરો કોરોના દર્દીઓને આ દવા લખી આપે છે. આ કારણે દિલ્હી અને ભારતનાં અન્ય શહેરોમાં તેની માગ વધી છે.

બીબીસીને એ માહિતી મળી છે કે દિલ્હી અને ઘણા પડોશી જિલ્લાઓમાં દર્દીઓના પરિવારોને આવી જ સ્થિતિનો સામનો કરવો પડ્યો અને રેમડેસિવિર માટે વધુ કિંમત આપવી પડી. ઘણા લોકોનું એ કહેવું છે કે તેઓને આ દવા ખરીદવા માટે પોતાના જીવનભરની બચત આપવી પડી, એ આશાએ કે તેમના સ્વજનો કોરોના સામે જંગ જીતી જાય.

આ રીતની નફાખોરીનું મુખ્ય કારણ સપ્લાય અને માગમાં મોટું અંતર છે.

અમેરિકાસ્થિત ગિલિએડ સાયન્સે મૂળ રૂપે ઈબોલાની સારવાર માટે રેમડેસિવિર બનાવી હતી. હવે તેણે ભારતની ચાર કંપનીઓ- સિપ્લા, જુબિલિઍન્ટ લાઇફ, હિટેરો ડ્રગ્સ અને માઇલૉનને ભારતમાં આ દવા બનાવવા માટે મંજૂરી આપી છે.

જોકે અત્યાર સુધી હિટેરોએ આ દવા બનાવી છે. કંપનીએ અત્યાર સુધીમાં રેમડેસિવિરના 20 હજાર ડોઝ પાંચ રાજ્યોમાં મોકલ્યા છે. જોકે કંપનીએ બીબીસીને જણાવ્યું નથી કે કિંમતોને લઈને આવું કેમ થઈ રહ્યું છે.

કંપનીના વાઇસ પ્રૅસિડેન્ટ સેલ્સ સંદીપ શાસ્ત્રીનું કહેવું છે કે અમે આ દવા અમારા વિતરકોને આપી નથી. દિશાનિર્દેશો અનુસાર અમે સીધા હૉસ્પિટલને આ દવા આપી રહ્યા છીએ.

તેઓએ કહ્યું કે કંપની માગ પૂરી કરવા માટે ઘણી મહેનત કરી રહી છે અને આ રીતની કાળાબજારી હતોત્સાહિત કરનારી છે.

સંદીપ શાસ્ત્રીએ કહ્યું, "અમે પરિવારોની પીડા સમજીએ છીએ. તેમને દવા શોધવાનું ન કહેવું જોઈએ....


સદીઓથી વૈજ્ઞાનિકો તથા દર્શનશાસ્ત્રીઓને આ સવાલ સતાવતો રહ્યો છે, ત્યારે આપ શું માનો છો?

જો તમે કહેશો કે મરધી, તો એ જ સવાલ ફરી તમને પૂછાશે, 'તો પછી મરઘી ક્યાંથી આવી? તે પણ કોઈ ઈંડાંમાંથી જ નીકળી હશે.'

જો તમે ઈંડું કહેશો, તો સવાલ પૂછાશે, 'તો પછી ઈંડું ક્યાંથી આવ્યું? તે પણ કોઈ મરઘીએ જ આપ્યું હશે.'

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વૈજ્ઞાનિકોનો દાવો છે કે આ સવાલનો જવાબ ક્વૉન્ટમ ફિઝિક્સમાં છે.

ઑસ્ટ્રેલિયાની ક્વિન્સલૅન્ડ યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકો તથા ફ્રાન્સની એનઈઈએલ સંસ્થાના કહેવા પ્રમાણે, તેમણે આ સવાલનો જવાબ મેળવી લીધો છે.

વૈજ્ઞાનિકોનો દાવો છે કે ઈંડું તથા મરઘી બંને જ પહેલાં આવ્યાં છે.

ક્વિન્સલૅન્ડ યુનિવર્સિટીમાં એઆરસી સેન્ટર ઑફ એક્સલન્સ ફૉર ક્વૉન્ટમ એંજિનિયરિંગ સિસ્ટમના ભૌતિક વિજ્ઞાની જૈકી રોમેરોના કહેવા પ્રમાણે, "ક્વૉન્ટમ મિકેનિક્સનો મતલબ એ છે કે તે કોઈ નિયમિત ક્રમ વિના પણ થઈ શકે છે."

રોમેરો કહે છે, "રોજિંદી દિનચર્યામાં આવા અનેક દાખલા મળી જશે, જેમ કે તમે અમુક અંતર બસ મારફત તો બાકીનું અંતર ટ્રેન વડે કાપો છો.

રોમેરો ઉમેરે છે કે આપણી શોધમાં બંને બાબતો પહેલાં ઘટી શકે છે, જેને 'અનિશ્ચિતતા માટે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કારણભૂત ક્રમ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જેને આપણે રોજબરોજનાં કાર્યોમાં નથી જોઈ શકતાં.''

વૈજ્ઞાનિકોએ શું કર્યું?

પ્રયોગશાળામાં આ પ્રભાવને ચકાસવા માટે સંશોધકોએ ફૉનોનિક ક્વૉન્ટમ સ્વીચ નામની ગોઠવણ (કન્ફિગુરેશન)નો ઉપયોગ કર્યો.

રોમેરો કહે છે, "ક્વૉન્ટમ સ્વીચમાં બે ઘટનાઓનો ક્રમ જેના પર આધાર રાખે છે તેને કંટ્રોલ કહે છે.

"કમ્પ્યૂટરની બીટ્સ તેનું ઉદાહરણ છે, જેની વૅલ્યૂ (માન) 0 કે 1 હોય છે. અમારા પ્રયોગ મુજબ જો કંટ્રોલ વૅલ્યૂ 0 હોય તો તે ' B ' થી પહેલાં ' A ' છે અને જો કંટ્રોલ વૅલ્યૂ એક હોય તો તે 'A'થી પૂર્વે 'B' હશે.

"ક્વૉન્ટમ ફિઝિક્સમાં અમારી પાસે સુપરપોઝિશન (એકની ઉપર બીજી ચીજને ગોઠવવાની પ્રક્રિયા)માં બિટ્સ હોઈ શકે છે. જેનો મતલબ એ છે કે તેની વૅલ્યૂ એક જ સમયે '0' અને '1' છે.

આ સ્થિતિમાં આપણે એમ કહી શકીએ કે બિટ્સની વૅલ્યૂ અપરિભાષિત છે."

"અને કંટ્રોલની વૅલ્યૂ (માન)ને કારણે જે ક્રમ (ઑર્ડર) નક્કી કરે છે, તેના માટે એમ કહી શકાય કે 'A' તથા 'B' ઘટનાઓ વચ્ચે અપરિભાષિત ક્રમ છે."

સામાન્ય રીતે 'B' થી પહેલાં 'A' અથવા તો 'A'થી પહેલાં 'B' હોય, આ 'બંનેમાંથી કોઈ એક' જ સત્ય હોઈ શકે છે.

પરંતુ ક્વૉન્ટમ ફિઝિક્સ અલગ છે. "પરંતુ, જ્યારે આ બંને અભિવ્યક્તિઓ સત્ય હોય ત્યારે જે સ્થિતિ ઊભી થાય છે તેને આપણે અપરિભાષિત અસ્થિર ક્રમ કહીએ છીએ."

ફોટૉન્સની ભૂમિકા

શોધનું રૂપાંતરણ પ્રકાશના કણ કે ફોટૉનના આકારમાં ફેરફાર દર્શાવે છે. (જેમ કે, ડોનટ કે ફૂલનો આકાર)

રોમેરોએ બીબીસીને જણાવ્યું, "આ બદલાવ પ્રકાશના ધ્રુવીકરણ (ઑપ્ટિકલ પૉલારાઇઝેશન)ના ગુણ પર આધાર રાખે છે."

આ શોધમાં 'A' તથા 'B' ફોટોનમાં પરિવર્તિત થઈ જાય છે અને જે ક્રમમાં આ પરિવર્તન થાય છે, તેની અસર પ્રકાશીય ધ્રુવીકરણને નિયંત્રિત કરે છે.

આકારમાં પરિવર્તનની અનેક શક્યતાઓ હોય છે, પરંતુ આ રૂપાંતરણ તથા ધ્રુવીકરણના વિકલ્પની પરસ્પપરના સંબંધોમાં એક મર્યાદા હોય છે.

શોધ દરમિયાન અમે એ મર્યાદાઓ તોડી અને પછી એ નિષ્કર્ષ પર પહોંચ્યા કે 'A' તથા 'B'ની વચ્ચે એક અનિશ્ચિત ક્રમ છે. શોધનું રૂપાંતરણ પ્રકાશના કણ કે ફોટૉનના આકારમાં ફેરફાર દર્શાવે છે. (જેમ કે, ડોનટ કે ફૂલનો આકાર)

વધી શકે છે કમ્પ્યૂટરની સ્પીડ

આ શોધ એક સિદ્ધાંતનું પ્રમાણ છે, પરંતુ વ્યાપક સ્તરે તેનો ઉપયોગ થઈ શકે તેમ છે, જેમ કે કમ્પ્યૂટરને વધુ સક્ષમ બનાવવા કે સંચાર પ્રણાલિમાં સુધાર કરવો.

રોમેરોએ કહ્યું, "વેયેનામાં એક શોધ થઈ છે. જેના આધારે એવું ફલિત થયું...


સદ્દામની અંતિમ ઘડીઓ સુધી સાથે રહેલા 551 મિલિટરી પોલીસ કંપનીના ચુનંદા સૈનિકોને 'સુપર ટ્વેલ્વ' તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા.

તે પૈકીના એક સૈનિક વિલ બાર્ડેનવર્પરે એક પુસ્તક લખ્યું છે, 'ધ પ્રિઝનર ઇન હિઝ પૅલેસ, હિઝ અમેરિકન ગાર્ડ્સ ઍન્ડ વ્હાઈટ હિસ્ટ્રી લૅફ્ટ અનસેડ'. તેમાં તેમણે સદ્દામની સુરક્ષા વ્યવસ્થા સંભાળતી વખતે તેમના છેલ્લા દિવસોનું વર્ણન કર્યું છે.

બાર્ડેનવર્પર માને છે કે જ્યારે તેમણે સદ્દામની સોંપણી તેમને ફાંસી લગાવનારા લોકોને કરી, ત્યારે સદ્દામની સુરક્ષામાં લાગેલા તમામ સૈનિકોની આંખમાં આંસુ આવી ગયાં હતાં.

'દાદા જેવા દેખાતા હતા સદ્દામ'

સદ્દામ હુસૈન પર પુસ્તક લખનારા વિલ બાર્ડેનવર્પ

બાર્ડેનવર્પરે પોતાના એક સાથીદાર ઍડમ રોજરસનને ટાંકીને લખ્યું છે કે, 'અમે સદ્દામને એક મનોવિકૃત હત્યારા તરીકે ક્યારેય નથી જોયા. અમને તો તેઓ એક દાદા જેવા દેખાતા હતા.'

સદ્દામ પર પોતાના 148 વિરોધીઓની હત્યા કરવાનો આદેશ આપવા બદલ કેસ ચલાવવામાં આવ્યો હતો.

તેમણે ઇરાકી જેલમાં પોતાના અંતિમ દિવસો અમેરિકન ગાયિકા મેરી જે બ્લોઇઝાનાં ગીતો ગાઈને વિતાવ્યા હતા. તેઓ પોતાની એક્સરસાઈઝ બાઇક પર બેસવાનું પસંદ કરતા હતા. તેઓ તેને 'પોની... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

' કહીને બોલાવતા હતા.

તેમને મીઠી ચીજો ખાવાનો બહુ શોખ હતો. તેઓ હંમેશાં મફીન ખાવા માટે ઉત્સુક રહેતા હતા.

બાર્ડનવર્પર લખે છે કે પોતાના અંતિમ દિવસોમાં સદ્દામનો વ્યવહાર તે લોકો પ્રત્યે અત્યંત વિનમ્ર હતો. તેઓ ક્યારેય એ વાતનો આભાસ થવા દેતા ન હતા કે પોતાના જમાનામાં તેઓ એક ક્રૂર શાસક હતા.

કાસ્ત્રોએ સિગાર પીતા શીખવ્યું

સદ્દામને 'કોહિબા' સિગાર પીવાનો શોખ હતો. તેઓ તેને ભીના વાઇપ્સના ડબ્બામાં રાખતા હતા. તેઓ જણાવતા હતા કે વર્ષો પહેલાં ફિડેલ કાસ્ત્રોએ તેમને સિગાર પીવાનું શીખવ્યું હતું.

બાર્ડેનવર્પરે જણાવ્યું છે કે સદ્દામને માળીકામનો પણ ઘણો શોખ હતો. તેઓ જેલના પરિસરમાં ઊગેલાં નકામાં ઝાડીઝાંખરાંને પણ સુંદર ફૂલની જેમ ગણતા હતા.

સદ્દામ પોતાના ખોરાક વિશે બહુ સંવેદનશીલ હતા.

તેઓ જુદાજુદા તબક્કામાં નાસ્તો કરતા હતા. સૌથી પહેલા આમલેટ, ત્યારપછી મફીન અને છેલ્લે તાજાં ફળ ખાતા હતા.

ભૂલથી તેમની આમલેટ તૂટી જાય તો તેઓ તેને ખાવાની ના પાડી દેતા હતા.

બાર્ડેનવર્પર યાદ કરે છે કે એક વખત સદ્દામે તેમના પુત્ર ઉદયની ક્રૂરતાનો બિભત્સ કિસ્સો સંભળાવ્યો હતો જેના કારણે સદ્દામ બહુ ગુસ્સે ભરાયા હતા.

બન્યું એવું કે ઉદયે એક પાર્ટીમાં ગોળીબાર કર્યો હતો. તેના કારણે ઘણા લોકો માર્યા ગયા હતા અને ઘણા ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા.

તેનાથી સદ્દામ એટલા ગુસ્સે ભરાયા કે તેમણે ઉદયની તમામ કારોમાં આગ લગાવી દેવાનો હુકમ આપ્યો હતો.

સદ્દામે જાતે હસતાં હસતાં જણાવ્યું હતું કે તેમણે ઉદયની મોંઘીદાટ રોલ્સ રૉયસ, ફરારી અને પૉર્શ ગાડીઓના સંગ્રહને આગ લગાડવાનો હુકમ આપ્યો હતો અને તેમાંથી ઊઠેલી આગની જ્વાળાઓને નિહાળતા રહ્યા હતા.

દિલફેંક સ્વભાવના સદ્દામ

સદ્દામની સુરક્ષા બંદોબસ્તમાં લાગેલા એક અમેરિકન સૈનિકે તેમને જણાવ્યું કે તેના ભાઈનું મૃત્યું થયું છે. આ સંભાળીને સદ્દામે તેમને ગળે લગાવીને કહ્યું કે, 'આજથી મને જ તમારો ભાઈ સમજો.'

સદ્દામે એક અમેરિકન સૈનિકને કહ્યું હતું કે મને મારાં નાણાંનો ઉપયોગ કરવાની છૂટ મળે તો હું તમારા પુત્રના કૉલેજ શિક્ષણનો ખર્ચ ઉઠાવવા માટે તૈયાર છું.

એક વખત બધાએ વીસ વર્ષના એક સૈનિક ડોસનને વિચિત્ર માપના સૂટમાં આંટા મારતા જોયો હતો. તપાસ કરતા જાણવા મળ્યું કે સદ્દામે ડોસનને પોતાનો સૂટ ભેટમાં આપ્યો હતો.

બાર્ડેનવર્પર લખે છે કે, "ઘણા દિવસો સુધી અમે ડોસન પર હસતા રહ્યા, કારણ કે તે સૂટ પહેરીને એવી રીતે ચાલતો હતો, જાણે કોઈ ફેશન શોમાં "કેટવૉક" કરી રહ્યો હોય."

સદ્દામ અને તેની...


સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદ સામેની મૅચમાં ધોનીની ટીમનો 20 રનથી વિજય થયો હતો.

ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સે ઘણા સમય બાદ ટૉસ જીતીને પ્રથમ બેટિંગ કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. ધોનીની ટીમે 20 ઓવરને અંતે છ વિકેટે 167 રન ફટકાર્યા હતા જ્યારે સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદની ટીમ તેની 20 ઓવરને અંતે આઠ વિકેટે 147 રન કરી શકી હતી.

આમ છતાં આ મૅચના પરિણામથી બંને ટીમની પૉઝિશનમાં ખાસ ફરક પડ્યો ન હતો પરંતુ ચેન્નાઈના મનોબળ પર ચોક્કસ અસર પડી હશે.

જોન બૅરસ્ટો અત્યારે તેના સર્વશ્રેષ્ઠ ફોર્મમાં છે અને જાડેજાએ એક અદભૂત સ્પિન બૉલમાં બેરસ્ટોને બોલ્ડ કર્યા હતા

ચેન્નાઈ, હૈદરાબાદ અને રાજસ્થાન હવે છ-છ પૉઇન્ટ ધરાવે છે પરંતુ નેટ રન રેટને આધારે હૈદરાબાદ હજી પણ ચેન્નાઈ કરતાં એક ક્રમ આગળ એટલે કે પાંચમા ક્રમે છે તો રાજસ્થાનની ટીમ ચેન્નાઈ કરતાં એક ક્રમ પાછળ એટલે સાતમા ક્રમે આવી ગઈ છે.

મૅચ જીતવા માટે 168 રનના લક્ષ્યાંક સામે રમતી હૈદરાબાદની ટીમ માટે ન્યૂઝીલૅન્ડના કેન વિલિયમ્સને શાનદાર બેટિંગ કરી હતી. તેમણે 39 બોલમાં લડાયક 57 રન ફટકાર્યા હતા. તેની વિકેટ બાદ હૈદરાબાદનો પડકાર શમી ગયો હતો. કિવિ બેટ્સમૅને હરીફ ટીમ સામે સારી એવી લડત આપી હતી.

આ સિવાય ડેવિડ વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૉર્નર 9, જોની બૅરસ્ટો 23, મનીષ પાંડે 4 અને પ્રિયમ ગર્ગ માત્ર 16 રન કરી શક્યા હતા. ટી20માં સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે તેવા જ શોટ દ્વારા હૈદરાબાદના બેટસમૅનોએ વિકેટો ગુમાવી હતી. કેન વિલિયમ્સન, પ્રિયમ ગર્ગ અને વિજય શંકર ઊંચા શોટ ફટકારવાના પ્રયાસમાં આઉટ થયા હતા.

તેનો અર્થ એ થયો કે સનરાઇઝર્સે સાવ હથિયાર હેઠાં મકી દીધા ન હતા પરંતુ લડત આપી હતી. તેના મોટા ભાગના બેટસમૅનોએ આક્રમક બેટિંગ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને 20મી ઓવરની શરૂઆત થઈ ત્યાં સુધી મૅચ જીતવા માટે પૂરતા પ્રયાસ કર્યા હતા.

બ્રાવોને બૉલિંગ

અંતિમ ઓવરોમાં રાશિદ ખાને એક સમયે તો ખુદ ધોનીને ચિંતામાં મૂકી દીધા હતા. રાશિદે આવતાની સાથે જ શાનદાર સિક્સર ફટકારી દીધી હતી તો તરત જ એક ચોગ્ગો પણ ફટકાર્યો હતો પરંતુ તેઓ 8 બૉલમાં 14 જ રન કરી શક્યા હતા.

વેસ્ટ ઇન્ડિઝના ડ્વેઇન બ્રાવો કદાચ જસપ્રીત બૂમરાહ કે હાર્દિક પંડયા જેવા ડૅથ ઓવરનો સ્પેશિયાલિસ્ટ નહીં હોય પરંતુ આખરે તે ટી20 ઇતિહાસમાં 500 વિકેટ ઝડપી ચૂક્યા છે અને તેથી જ ધોનીએ તેમને 20મી ઓવર માટે જાળવી રાખ્યા હતા.

આવા સંજોગોમાં અગાઉ જોવા મળ્યું છે કે રાહુલ તેવટિયા કે રિયાન પરાગ જેવા બેટ્સમેન છેલ્લી ઓવરમાં મૅચ આંચકી જતા હોય છે પરંતુ બ્રાવો જેવા અનુભવી બૉલર આમ થવા દેતા નથી જે આ મૅચમાં તેમણે પુરવાર કરી દીધું હતું.

બ્રાવોએ ત્રણ ઓવરમાં 25 રન આપીને બે વિકેટ લીધી હતી. આવી જ રીતે લેફ્ટ આર્મ સ્પિનર રવીન્દ્ર જાડેજા પહેલી વાર તેના મૂળ ફોર્મમાં જોવા મળ્યો હતા. તેમણે એક વિકેટ લીધી હતી પરંતુ તે યાદગાર હતી.

જોન બૅરસ્ટો અત્યારે તેના સર્વશ્રેષ્ઠ ફોર્મમાં છે અને જાડેજાએ એક અદભૂત સ્પિન બૉલમાં બેરસ્ટોને બોલ્ડ કર્યા હતા. આ મૅચનો કદાચ આ સર્વશ્રેષ્ઠ બૉલ હતો.

એકંદરે ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સે આ મૅચમાં બેટિંગ અને બૉલિંગ બંનેમાં સંતોષજનક દેખાવ કર્યો હતો. છેલ્લી કેટલીક મૅચથી ચેન્નાઈના ખેલાડીઓ ખાસ કરીને ધોની અને જાડેજા નિરાશ કરી રહ્યા હતા પરંતુ મંગળવારે આમ બન્યું ન હતું.

આ સિઝનમાં પહેલી વાર એમ લાગ્યું કે ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સની ટીમ કોઈ ચોક્કસ હેતુ સાથે, કોઈ વિશેષ પ્લાન સાથે રમી રહી છે.

બેટિંગમાં પણ ધોનીની ટીમે યોજનાદ્ધ રીતે પ્રદર્શન કર્યું હતું.

અગાઉ ચેન્નાઈ સુપર કિંગ્સ માટે શેન વોટ્સન અને અંબાતી રાયડુએ મજબૂત સ્કોરનો પાયો નાખ્યો હતો. જોકે બેમાંથી એકેય બેટ્સમૅન અડધી સદી સુધી પહોંચી શક્યા ન હતા.

વોટ્સને 38 બૉલમાં 42 રન ફટકાર્યા હતા જેમાં ત્રણ સિક્સરનો...


સનસ્ક્રીનની બોટલ પર મોટા અક્ષરે તેનો આંક લખેલો હોય છે. આ આંક જેટલો મોટો તેટલું રક્ષણ સૂર્યના કિરણો સામે મળે.

કેટલીક બ્રાન્ડ સાથે ફાઇવ સ્ટાર રેટિંગ પણ લાગેલું હોય છે. રેટિંગ શા માટે હોય છે તે પણ સમજવું અગત્યનું છે.

SPFનો આંક એ દર્શાવે છે કે સૂર્યના UVB રેડિયેશનથી કેટલું રક્ષણ મળશે, જ્યારે સ્ટાર રેટિંગ દ્વારા એ દર્શાવાય છે કે કેટલા ટકા UVA રેડિયેશન સનસ્ક્રીન દ્વારા શોષી લેવામાં આવે છે.

UVA અને UVB એટલે શું?

અલ્ટ્રા વાયોલેટ એ અને અલ્ટ્રા વાયોલેટ બી પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતા સૂર્યના કિરણોના રેડિયેશનના જુદા જુદા પ્રકારના વેવલેન્થ છે.

આ ઉપરાંત સૂર્યના કિરણોની એક ત્રીજી વેવલેન્થ પણ છે, જેને UVC કહે છે, જે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતા નથી.

તેથી આપણે તેના વિશે બહુ ચિંતા કરવાની રહેતી નથી.

UVA રેડિયેશનની અસર ત્વચાની ઉંમર સાથે અને તેના પિગમેન્ટની સાથે જોડાયેલી હોય છે અને તેના કારણે કેન્સર થઈ શકે છે.

કાચની પાછળથી આવતા કિરણો પણ મનુષ્યની ત્વચાને નુકસાન કરી શકે છે.

UVBને કારણે સનબર્ન થાય છે અને તેનાથી પણ ચોક્કસ પ્રકારનું ત્વચાનું કેન્સર (basal cell carcinoma) થાય છે, જે સાર્વત્રિક પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રકારનું ત્વચાનું કેન્સર છે અને malignant melanoma પણ તેનાથી થઈ શકે છે.

સનસ્ક્રીનના કારણે ત્વચાને થતું બધું જ નુકસાન અટકાવી શકાતું નથી. તેથી સૂર્ય પૂર્ણ કળાએ ખીલ્યો હોય ત્યારે શરીરને ઢાંકી રાખવું જરૂરી હોય છે.

રેડિયેશનના આંકનો શું અર્થ થાય છે?

કેટલા પ્રમાણમાં UVB શોષી લેવામાં આવે છે, તેના પ્રમાણ સામે UVAનો રેશિયો કેટલો છે, તે ટકાવારીમાં દેખાડવા માટે સ્ટાર દેખાડવામાં આવે છે.

તેનો અર્થ એ થયો કે સનસ્ક્રીનમાં SPFનું પ્રમાણે નીચું હોય તો પણ ઊંચું સ્ટાર રેટિંગ જોવા મળી શકે છે.

તેનાથી મહત્તમ રક્ષણ ના મળતું હોવા છતાં રેશિયોમાં પ્રમાણ ગણીને દેખાડવામાં આવ્યું હોય છે એટલે વધારે સ્ટાર હોઈ શકે છે.

તેથી માત્ર વધારે સ્ટાર રેટિંગ નહિ, SPFનું પ્રમાણ પણ ઊંચું હોય તેની ખાતરી કરવી જોઈએ.

બોટલ પર SPFનાં આંક દર્શાવ્યો હોય છે, તેના આધારે નક્કી થતું હોય છે કે કેટલા પ્રમાણમાં UVB ત્વચા સુધી તે આવવા દેશે.

SPF 15ના આંક સાથેનું સનસ્ક્રીન સૂર્યના કિરણોનો 15માં ભાગનું રેડિયેશન એટલે કે લગભગ 7% સૂર્યકિરણો તમારી ત્વચા સુધી પહોંચવા દે છે.

તેનો અર્થ એ થયો કે આ આંક સાથે UVB કિરણોમાંથી 93% ફિલ્ટર થઈ જાય છે, જ્યારે SPFનો આંક 30 હોય તો તેના દ્વારા કિરણોમાંથી 97% ફિલ્ટર થઈ જાય છે.

આ આંક ખરેખર કેટલું રેડિયેશન શોષાયું તે દર્શાવે છે, કેટલું રેડિયેશન રોકવામાં આવ્યું તે બતાવતું નથી. એટલે આંકને ઊંધી રીતે સમજવો પડે.

નીચો આંક હોય તેટલું વધારે રેડિયેશન ત્વચાની અંદર ઉતરવાનું છે. વધારે રેડિયેશન રોકાવાનું નથી.

આ વાતને જુદી રીતે પણ સમજો. જો તમે તડકામાં 10 મિનિટ કશું લગાવ્યા વિના ઊભા રહો તો તમારી ચામડી બળી જાય.

તેના બદલે તમે સનસ્ક્રીન લગાવો અને તેમાં SPF 15નો આંક હોય તો તમને 15 ગણા વધારે સમય સુધી રક્ષણ મળે. એટલે કે તમે અઢી કલાક તડકામાં રહો ત્યારે ચામડી બળી ઊઠે.

જોકે આ આદર્શની વાત થઈ, વાસ્તવિકતામાં મોટા ભાગના લોકો સનસ્ક્રીન બરાબર લગાવતા નથી. થોડી વારમાં સનસ્ક્રી ભૂંસાઈ પણ જતું હોય છે.

અથવા પરસેવા સાથે તે નિતરી જતું હોય છે. બીજું જાણકારો કહે છે કે ભલામણ કરવામાં આવી હોય તેનાથી અડધું જ સનસ્ક્રીન મોટા ભાગના લોકો લગાવતા હોય છે.

બ્રિટીશ એસોસિયેશન ઑફ ડર્મેટોલોજિસ્ટ કહે છે કે સનસ્ક્રીનમાં SPF 30નો આંક હોય તે જરૂરી છે.

"યોગ્ય વસ્ત્રો સાથે છાંયડામાં ઊભા રહેવા ઉપરાંત આટલા પ્રમાણમાં સનસ્ક્રીન લગાવ્યું હોય ત્યારે સંતોષકારક" રક્ષણ મળે છે.

બીજું...


સના મરિન

આ વર્ષે પસંદ કરાયેલાં આ 100 મહિલાઓની સૂચી વિશેષપણે એ લોકોને દર્શાવે છે જેમણે અશાંત સમય દરમિયાન નેતૃત્વ કરવાની સાથે પરિવર્તન લાવી રહ્યાં છે. લિસ્ટમાં ફિનલૅન્ડનાં વડાં પ્રધાન સના મરીનનું પણ નામ સામેલ છે.

બધાની નજર ફિનલૅન્ડનાં વડાં પ્રધાન અને મહિલાઓનું નેતૃત્વવાળા ગઠબંધનના પ્રથમ કાર્યકાળ પર છે. કોરોના વાઇરસ દરમિયાન શાંત અને નિર્ણાયક નેતૃત્વ દર્શાવવા માટે આ સરકારની પ્રશંસા કરાઈ છે.

પરંતુ, લૈંગિક લઘુમતિ સમૂહોનું કહેવું છે આ સરકારની અપરંપરાગત પૃષ્ઠભૂમિથી શું ખરેખર 'પછાત' કાયદાઓમાં ફેરફાર કરવામાં મદદ મળશે ખરી.

વડા પ્રધાન કાર્યાલયથી 200 મીટરના અંતરે સ્થિત હાઉસ એસ્ટેટ્સમાં વડાં પ્રધાન સના મરીન સરકારની ખાસી મહત્ત્વપૂર્ણ સમાનતા યોજના અંગે એક બેઠકની અધ્યક્ષતા કરવાનાં છે.

તેઓ પોતાના હનીમૂનથી પાછાં ફર્યાના એક અઠવાડિયામાં જ કામે લાગી ગયાં છે. આ વર્ષે જ ઑગસ્ટ માસમાં મહામારી દરમિયાન તેમણે લગ્ન કર્યાં.

તેમનાં લગ્ન વિશે ઘણા ઓછા લોકોને જાણકારી હતી. તેમ છતાં તેમણે એક નાનકડો બ્રેક લીધો અને એક ગુપ્ત જગ્યાએ હનીમૂન માટે ગયાં. તેમને બે વર્ષની એક દીકરી પણ છે.

તેમના ઇંસ્ટાગ્રામ અકાઉન્ટ પર તેમના લ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગ્નના ફોટો જોવા મળ્યા. જે ઘણા માટે આશ્ચર્યચકિત કરી દેનારી બાબત હતી. તેમની સાથે તેમના પતિ માર્કસ રેકોનેન પણ તે ફોટોમાં હતા. માર્કસ એક પૂર્વ ફૂટબૉલ ખેલાડી છે અને 16 વર્ષથી બંને એકસાથે છે.

આ તસવીર મીડિયાથી લઈને સોશિયલ મીડિયા પર ઘણી શૅર કરાઈ હતી. આ પહેલાં સના મરીને દીકરીને સ્તનપાન કરાવતી પોતાની એક તસવીર પોસ્ટ કરી હતી.

યુવા પેઢીનું નેતૃત્વ

BBC 100 Women

ડઝનો રિપોર્ટરો ફિનલૅન્ડના હાઉસ ઑફ એસ્ટેટ્સ બહાર તેમની રાહ જોઈ રહ્યા છે, જ્યાં ગઠબંધન સરકારની બેઠકો થાય છે.

સના મરીન જણાવે છે કે, “તેમને મારે શું કહેવું છે તે હું પહેલાંથી વિચારીને નથી આવી. તેઓ મને કંઈ પણ પૂછી શકે છે અને હું પ્રામાણિકતાથી તેના જવાબ આપીશ.”

બની શકે કે આ અઠવાડિયે તેમના અંગત જીવન વિશે ઘણા પ્રશ્નો કરવામાં આવે.

તેઓ દૃઢતાપૂર્વક જવાબ આપે છે, “ના, તેઓ મુદ્દાઓ વિશે જાણવા માગે છે. અહીં ઘણું બધું ચાલી રહ્યું છે. બની શકે કે તેઓ અંતે આને લગતા કેટલાક પ્રશ્નો કરે.”

કેટલાક રિપોર્ટરોએ માસ્ક પહેર્યા છે અને કેટલાકના હાથમાં લાંબાં માઇક છે. સના મરીન તેમની સામે આવે છે ત્યારે તે બધા સાવધાન થઈ જાય છે.

તેઓ બેઠકમાં પહોંચનારાં પ્રથમ નેતાં હતાં. તેઓ એ બાબતે સાચાં હતાં કે ફિનલૅંડનાં મીડિયા તેમની સાથે મુદ્દા પર વાત કરશે.

ચાર કલાક પછી બેઠક ખતમ થઈ ત્યારે તેઓ ફરીથી મીડિયા સમક્ષ આવ્યાં. તેઓ બેઠકમાંથી બહાર આવનાર અંતિમ નેતા હતાં.

સના મરીનની પ્રથમ વાઇરલ તસવીર લગભગ 200 દિવસ પહેલાં લેવાઈ હતી. જ્યારે ડિસેમ્બર 2019માં તેમના કાર્યકાળનો પ્રથમ દિવસ હતો.

એ તસવીરમાં ફિનલૅન્ડનાં નવાં અને સૌથી યુવાન વડાં પ્રધાન 34 વર્ષીય સના મરીન સસ્મિત જોઈ શકાય છે. તેમની સાથે તેમની સરકારના અન્ય નેતા પણ હાજર હતા.

તેઓ તમામ મહિલા હતાં. જ્યારે આ તસવીર જારી કરવામાં આવી ત્યારે પાંચ પાર્ટીઓનાં માત્ર એક નેતા 34 વર્ષ કરતાં વધુ વયનાં હતાં.

પોતાના કૅબિનટે સાથે પોડિયમ પર ઊભા રહીને તેમણે ફોટોગ્રાફરોના સમૂહોને કહ્યું કે તેઓ યુવાન પેઢીનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાનું પણ સ્વાગત કરે છે. આ વિશ્વને એ દેખાડવાની તક છે કે “અમે ફિનલૅન્ડવાસી કોણ છીએ.”

આ સંદેશો એ તમામ સુધી પહોંચ્યો જેઓ પારંપરિક રાજકારણથી બહાર છે.

ગિટારિસ્ટ ટૉમ મોરેલોએ પોતાના ઇંસ્ટાગ્રામ અકાઉન્ટ પર સના મરીન પોતાના અને તેમની ગઠબંધન સરકારનાં સાથી મહિલાઓની એક તસવીર શૅર કરીને તેમને પોતાના રૉક બૅંડ ‘રેજ અગેંસ્ટ ધ મશીન’ના ફૅન ગણાવ્યાં...


સના મુફ્તી, મહબૂબા મુફ્તી

જનસત્તાના સમાચાર અનુસાર પોતાની માતાનું ટ્વિટર હૅન્ડલ ચલાવી રહેલાં સના મુફ્તીએ કહ્યું કે આ સંકેત છે કે ભાજપની આગેવાનીવાળી કેન્દ્ર સરકારના શાસનમાં ભારત મુસ્લિમોનો દેશ રહ્યો નથી.

સના મુફ્તીએ મહેબૂબાના ટ્વિટર પર લખ્યું ભારત-મુસ્લિમોનો દેશ નથી. (India - No country for Muslims)

જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 હઠાવ્યાના નિર્ણય પછી મહેબૂબાની અટકાયત કરવામાં આવી છે.

નાગરિક્તા સંશોધન વિધેયકને બુધવારે કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે પસાર કર્યું હતું. આ વિધેયકને આગામી અઠવાડિયે લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવી શકે છે.

'ગુજરાલની સલાહ માની હોત તો 84નાં તોફાનો ન થયાં હોત'

અમર ઉજાલાના અહેવાલ અનુસાર પૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંઘે કહ્યું કે 1984ના શીખવિરોધી તોફાનોને રોકી શકાયાં હોત, જો તે સમયના ગૃહમંત્રી નરસિમ્હા રાવે ઇંદ્રકુમાર ગુજરાલની સલાહ માની હોત તો.

તેઓ બુધવારે દિલ્હીમાં પૂર્વવડા પ્રધાન આઈકે ગુજરાલની 100મી જયંતીના પ્રસંગે એક કાર્યક્રમમાં બોલી રહ્યા હતા.

ડૉ. મનમોહન સિંઘે કહ્યું, "1984નાં તોફાનો દરમિયાન ગુજરાલ તે સમયના ગૃહમંત્રી નરસિમ્હા રાવને મળવા ગયા અને તેમને કહ્યું કે સ્થિતિ ઘણી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નાજુક છે સરકાર જલ્દી સૈન્યને બોલાવી લે તે યોગ્ય રહેશે."

"જો તે સલાહ માની લીધી હોત તો 1984માં થયેલા નરસંહારને રોકી શકાયો હતો."

'નાગરિકતા સંશોધન બિલ ભારતને ઇઝરાયલ બનાવી દેશે'

નાગરિકતા સંશોધન બિલને બુધવારના રોજ કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે સ્વીકૃતિ આપી દીધી છે અને હવે આશા છે કે આ બિલને આગામી અઠવાડિયે સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવશે. જોકે, વિપક્ષ આ બિલનો વિરોધ કરે છે.

NDTVના અહેવાલ પ્રમાણે AIMIMના પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ આ બિલ મામલે મોદી સરકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "નાગરિકતા સંશોધન બિલ લાવવાનો એવો ઉદ્દેશ છે કે ભારતને એક ધર્મ આધારિત દેશ બનાવી દેવામાં આવે."

"ભારત અને ઇઝરાયલમાં હવે કોઈ ફેર નહીં રહે. બંધારણમાં ધર્મના આધારે નાગરિકતાની કોઈ વાત નથી."

તેમણે એવો સવાલ પણ પૂછ્યો કે જો કોઈ વ્યક્તિ નાસ્તિક હશે તો મોદી સરકાર શું કરશે?

ઓવૈસીએ ઉમેર્યું, "કાયદાની મજાક ઉડાવ્યા બાદ આખી દુનિયા આપણી મજાક ઉડાવશે."

"ભાજપ સરકાર ભારતના મુસ્લિમોને સંદેશ આપવા માગે છે કે તમે પ્રથમ દરજ્જાના નહીં, પણ બીજા દરજ્જાના નાગરિક છો."

DPS કેસમાં CEO, પૂર્વ ટ્રસ્ટી અને પ્રિન્સિપાલને મળ્યા જામીન

ડીપીએસ ઇસ્ટ શાળાના કેસમાં અમદાવાદ ગ્રામ્ય કોર્ટે કેલોરેક્સ ગ્રૂપનાં સીઇઓ મંજુલા પૂજા શ્રોફ, ડીપીએસ ઇસ્ટના પૂર્વ ટ્રસ્ટી હિતેન વસંત અને પૂર્વ પ્રિન્સિપાલ અનિતા દુઆને પણ અગોતરા જામીન આપવામાં આવ્યા છે.

આ તમામ લોકો પર ફ્રોજરી અને ખોટા દસ્તાવેજો રજૂ કરવાનો આરોપ છે.

અમદાવાદ મિરરના અહેવાલ અનુસાર અમદાવાદ ગ્રામ્ય કોર્ટમાં પોલીસે ઍફિડેવિટ જમા કરવાવા માટે 6 ડિસેમ્બર સુધીનો સમય માગ્યો હોવાના કારણે કોર્ટે અગોતરા જામીન મંજૂર કર્યા હતા.

દક્ષિણ ભારતના સ્વામી નિત્યાનંદે ખોલેલા 'સર્વાજ્ઞપીઠમ' આશ્રમમાં બાળકોને ગોંધી રાખ્યાનો આક્ષએપ થયો હતો. એ કેસમાં આશ્રમના બે સંચાલિકાની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

આશ્રમ પર બાળકોને ગોંધી રાખીને બાળમજૂરી કરાવવાનો અને ધમકી આપવાનો ગુનો દાખલ કરવામાં આવેલો છે.

આ ઘટના પછી નિત્યાનંદના સર્વાજ્ઞપીઠમ આશ્રમને ડીપીએસ સ્કૂલની જમીન લીઝ પર કેવી રીતે આપવામાં આવી તે અંગે તંત્ર હરકતમાં આવ્યું હતું. જેની તપાસમાં શાળા પાસે અનેક કાયદાકીય મંજૂરીઓનો અભાવ હતો.

મંજુલા શ્રોફ અને હિતેન વસંત પર સીબીએસઈ આગળ ખોટું 'નો-ઑબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ' રજૂ કરી મંજૂરી મેળવવાનો આરોપ હતો અને ગુનો દાખલ થયો છે.

સરકાર ડુંગળી ખરીદી રહી છે - નાણામંત્રી

કેન્દ્રિય નાણામંત્રી નિર્મલા...


સના મુફ્તી, મહેબૂબા મુફ્તી

શ્રીનગરના ઍક્ઝિક્યુટિવ મૅજિસ્ટ્રેટના આદેશ અનુસાર મહેબૂબા મુફ્તીની ગતિવિધિઓથી પ્રદેશની શાંતિ ડહોળાશે એવી આશંકાને કારણે તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

આ મામલે મહેબૂબા મુફ્તીનાં દીકરી સના મુફ્તીએ 'વૉઇસ નોટ્સ' મારફતે બીબીસી સંવાદદાતા કુલદીપ મિશ્ર સાથે વાત કરી.

જ્યારે મહેબૂબા મુફ્તીની શ્રીનગર સ્થિત તેમના ઘરેથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી ત્યારે સના પણ ત્યાં હાજર હતાં.

'એક કાગળ આવ્યો અને...'

સના મુફ્તીએ જણાવ્યું કે રવિવારે મોડી રાત્રે કાશ્મીરી નેતાઓને જાણ થઈ કે તેમને નજરકેદ કરવામાં આવશે.

તેમણે કહ્યું, "સૌથી પહેલાં ઓમર (અબ્દુલ્લા) સાહેબે ટ્વીટ કર્યું. ત્યારબાદ મારાં માતાને પણ આ અંગે જાણ થઈ. સોમવાર સાંજ સુધી તેઓ નજરકેદ હતાં. ત્યારબાદ 6 વાગ્યે અમને માલૂમ પડ્યું કે સતર્કતાના ભાગરૂપે તેમની ધરપકડ કરાશે."

"લગભગ 7 વાગ્યે ચાર-પાંચ અધિકારીઓ આવ્યા. તેમણે મારાં માતાને એક કાગળ આપ્યો અને થોડો સમય આપ્યો જેથી જરૂરિયાતનો સામાન પૅક થઈ શકે."

સનાએ જણાવ્યું કે જે 'હરિ નિવાસ'માં તેમનાં માતાને રાખવામાં આવ્યાં છે તે તેમના ઘરથી 5-10 મિનિટના અંતરે છે. પરંતુ પરિવારના કોઈ સભ્યને ત્યાં જવાની પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રવાનગી નથી.

તેમણે કહ્યું, "હું મારાં માતા સાથે જવા માગતી હતી પરંતુ તેની પરવાનગી ન મળી."

'ક્યાં સુધી અહીં રહેશે'

સના મુફ્તીનું કહેવું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરના અધિકારીઓને પણ ખબર નથી કે તેમનાં માતા આ સ્થિતિમાં ક્યાં સુધી રહેશે.

તેમણે કહ્યું, "બે દિવસ પહેલાં સુધી અહીંના રાજ્યપાલ સાહેબને પણ અહીં શું થશે તે અંગે જાણ નહોતી."

"તેથી મને નથી લાગતું કે આ અધિકારીઓને પણ કોઈ જાણકારી હશે. અમને કહેવામાં આવ્યું છે કે કાલે કે પરમદિવસે તેમને છોડી મૂકવામાં આવશે, પરંતુ મને ભરોસો નથી."

"હું માત્ર એટલું જ ઇચ્છું છું કે મારી માતા સુરક્ષિત હોય. કારણ કે આ પરિસ્થિતિમાં કંઈ પણ થઈ શકે છે."

અભ્યાસ અંગે વાત કરતાં સનાએ જણાવ્યું કે તેમણે પૉલિટિકલ સાયન્સનો અભ્યાસ કર્યો છે. ત્યારબાદ ઇંગ્લૅન્ડની વૉરવિક યુનિવર્સિટીથી ઇન્ટરનેશનલ રિલેશનમાં માસ્ટર્સ કર્યું.

તેમણે દુબઈ અને લંડનમાં નોકરી કરી છે. હવે તેઓ મોટા ભાગે કાશ્મીરમાં રહે છે.

તેમણે કહ્યું, "જ્યારે મારા નાના (મુફ્તી મોહમ્મદ સઈદ)નું નિધન થયું ત્યારે મેં પ્રયાસ કર્યો કે હું મારી માતા સાથે રહું અને તેમની મદદ કરું."

'ગુસ્સો કરવાની પરવાનગી પણ નહીં'

સનાનું માનવું છે કે અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત જમ્મુ-કાશ્મીરને મળેલા વિશેષ રાજ્યના દરજ્જાને હટાવવાથી કાશ્મીરના યુવાનો નિરાશ છે અને છેતરાયા હોય તેવું માની રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "અગાઉ એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે હુમલાની આશંકાને કારણે અમરનાથ યાત્રીઓને ઘરે પરત ફરી જવું. આજે ચોરોની માફક સંસદમાં 370 હટાવવાનો ગેરકાયદે નિર્ણય લેવામાં આવ્યો."

"યુવાનોને એ વાતની પરવાનગી પણ નથી કે તેઓ ગુસ્સો જાહેર કરી શકે. તમે કેટલા સમય સુધી લોકોને ઘરોમાં કેદ કરી રાખશો?"

"જો આ નિર્ણય કાશ્મીરીઓના ભવિષ્ય માટે છે તો તેમને જાનવરોની જેમ બંધ કેમ કરવામાં આવ્યા છે?"

તેઓ કહે છે કે કાશ્મીરીઓએ સેક્યુલર લોકતાંત્રિત ભારતને પસંદ કર્યું હતું પરંતુ આ નિર્ણયથી તેમની સાથે છેતરપિંડી થઈ છે.

મહેબૂબા મુફ્તીની ધરપકડ પર તેઓ કહે છે, "વર્ષ 2016થી 2018 દરમિયાન ભાજપ ગઠબંધન સાથે મારી માતાએ ઇમાનદારીથી કામ કર્યું છે. પરંતુ મુખ્યધારાના નેતાઓ દ્વારા આવી રીતે વર્તન કરવામાં આવી રહ્યું છે. અમારા લોકો ઍન્ટિ નેશનલ નથી."

સનાનું માનવું છે કે આવું કરીને ભાજપ તેની વોટ બૅન્ક મજબૂત બનાવવા માગે છે અને તેમને જણાવવા માગે છે કે જુઓ કાશ્મીરી નેતાઓને કેવી રીતે સજા આપી રહ્યા છીએ.

તેઓ કહે છે, "જો મુખ્યધારાના નેતાઓ સાથે...


સપા-બસપા ગઠબંધન માટે કૉંગ્રેસે સાત બેઠકો છોડી

ઉત્તર પ્રદેશ કૉંગ્રેસના પ્રમુખ રાજ બબ્બરે પત્રકાર પરિષદ કરીને બસપા-સપા યુતિ માટે સાત બેઠક ઉપરથી ઉમેદવાર નહીં ઉતારવાની જાહેરાત કરી હતી.

માયાવતીએ કહ્યું, "તમામ 80 બેઠક ઉપર ચૂંટણી લડવા માટે કૉંગ્રેસ સ્વતંત્ર છે. સપા-બસપા ગઠબંધન મજબૂત છે.

સપા-બસપા અને રાલોદ માટે સાત બેઠક ખાલી છોડીને કૉંગ્રેસ ભ્રમ ન ફેલાવે."

રાજ બબ્બરે કહ્યું જ્યાંથી સમાજવાદી પક્ષ, બહુજન સમાજ પક્ષ અને રાષ્ટ્રીય લોકદળના વડા ચૂંટણી લડશે, ત્યાં કૉંગ્રેસ કોઈ ઉમેદવાર ઊભો નહીં રાખે.

આ સાત બેઠકોમાં મૈનપુરી (મુલાયમસિંહ યાદવ), કન્નોજ (અખિલેશ યાદવનાં પત્ની ડિમ્પલ), ફિરોઝાબાદની (અખિલેશ યાદવના ભાઈ) બેઠકો છે.

આ ઉપરાંત જ્યાંથી માયાવતી, આરએલડીના અજિત સિંહ અને જયંત ચૌધરી ચૂંટણી લડશે, ત્યાં પણ કૉંગ્રેસ ઉમેદવાર નહીં ઊભો રાખે.

કૉંગ્રેસ કૃષ્ણા પટેલના અપના દળને પણ બે બેઠકો આપવાની જાહેરાત કરી છે. આમાં ગોંડા અને પીલિભિત બેઠકનો સમાવેશ થાય છે.

લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપને સમગ્ર દેશમાં ફક્ત 74 બેઠકો જ મળશે તેવો દાવો સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે કર્યો છે.

આ દાવો તેમણે રવિવારે એક ટીવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી કાર્યક્રમમાં કર્યો હતો.

આ કાર્યક્રમમાં તેમણે સપા-બસપા ગઠબંધન બાબતે ભાજપની ટીકા પર કહ્યું કે અમારું તો ફકત બે પક્ષોનું જોડાણ છે, ભાજપ બતાવે કે તેમનું કેટલા પક્ષોનું ગઠબંધન છે.

ગોવામાં રાજકીય અસ્થિરતા

ગોવાના મુખ્ય પ્રધાન મનોહર પર્રિકરના નિધનની સાથે રાજ્યમાં સત્તાનું કોકડું ફરી એક વખત ગૂંચવાઈ ગયું છે, રવિવારે રાત્રે કૉંગ્રેસે સરકાર રચવાનો દાવો રજૂ કર્યો હતો.

કૉંગ્રેસનું કહેવું છે કે ભાજપના સાથી પક્ષોએ ભાજપને નહીં, પરંતુ તત્કાલીન સંરક્ષણ પ્રધાન પર્રિકરને ટેકો આપ્યો હતો.

બીજી બાજુ, ભાજપ તરફથી કેન્દ્રીય પ્રધાન નીતિન ગડકરી પણજી પહોંચ્યા હતા અને ભાજપના ધારાસભ્યો સાથે બેઠક કરી હતી.

ગોવાના ડેપ્યુટી સ્પીકર અને ભાજપના ધારાસભ્ય માઇકલ લોબોના કહેવા પ્રમાણે, "મહારાષ્ટ્રવાદી ગોમાંતક પાર્ટીના નેતા સુધીન ધાવલીકર મુખ્ય પ્રધાન બનવા માગે છે.

તેમનું કહેવું છે કે 'ભાજપનો મુખ્ય પ્રધાન બને તે માટે મેં અનેક વખત બલિદાન આપ્યું છે.' પરંતુ ભાજપ તેમની માગણી નહીં સ્વીકારે."

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

બોઇંગ દુર્ઘટનાઓમાં સમાનતા

ઇથોપિયાના પરિવહન પ્રધાને દાવો કર્યો છે કે ગત સપ્તાહે ઇથોપિયન ઍરલાઇન્સના વિમાન (બૉઇંગ 737 મૅક્સ 8) અને ગત વર્ષે ઑક્ટોબરમાં ઇન્ડોનેશિયામાં થયેલી વિમાન દુર્ઘટનામાં અનેક સમાનતા જોવા મળી રહી છે.

પરિવહન પ્રધાન દાગમાવિત મોગીસના કહેવા પ્રમાણે, 'બંને કેસમાં વિમાનની ઊંચાઈમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થયા હતા અને 157 મુસાફરોનો ભોગ લેનારી દુર્ઘટના સંદર્ભનો પ્રાથમિક અહેવાલ ત્રીસ દિવસમાં રજૂ કરી દેવાશે.'

બૉઇંગના વડાએ નિવેદન બહાર પાડીને જણાવ્યું હતું કે 'કંપની તપાસમાં સહયોગ આપી રહી છે' તથા 'સેન્સરમાં ખામીના માટે સૉફ્ટવૅર અપડેટ' બહાર પાડવામાં આવશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ગત વર્ષે ઑક્ટોબર મહિનામાં સમાન પ્રકારનું ઇન્ડોનેશિયાનું લાયન ઍરલાઇન્સનું બૉઇંગ વિમાન પણ દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું હતું, જેમાં 189 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

ઇન્ડોનેશિયામાં પૂર

ઇન્ડોનેશિયાના પાપુઆ પ્રાંતમાં પૂરને કારણે 73 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે, જ્યારે 60 લોકો લાપતા બન્યા છે.

છેવાડાના વિસ્તાર સુધી પહોંચવામાં રાહત અને બચાવ કર્મચારીઓને તકલીફ પડી રહી હોવાથી મરણાંક વધી શકે છે.

પાણી, ભૂસ્ખલન, બ્રિજોને ક્ષતિ, તૂટી ગયેલાં વૃક્ષો અને કેટલાક ઘર તૂટવાને કારણે આ સમસ્યા વધુ વિકરાળ બની છે.

લગભગ ચાર હજાર લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે અને તેમને સલામત સ્થળોએ આશ્રય...


સપ્ટેમ્બર 2011માં સાઉદી અરેબિયામાં માઇનિંગ સાથે જોડાયેલા એક ફર્મના ઉપ પ્રમુખ મોહમ્મદ હાનીએ કહ્યું હતું કે અહીં સોનું છે પણ પાણી નથી અને સોનાની જેમ પાણી પણ મોંઘું છે.

16મી સદીના કવિ રહીમનાં એ દોહા સાઉદી અરેબિયા મામલે ફિટ બેસે છે- રહીમન્ પાની રાખિયે, બિન પાની સબ સૂન.

સાઉદી તેલ વેચીને ખૂબ કમાણી કરી રહ્યું છે પરંતુ તેની આ કમાણીનો મોટો ભાગ સમુદ્રના પાણીને પીવાલાયક બનાવવામાં વપરાઈ રહ્યો છે.

કેમકે, અહીં નદી, ઝરણાં, કૂવા તો છે પરંતુ તેમાં પાણી નથી ફકત તેલ છે. પાણીના પાણીના કૂવા તો ક્યારના સુકાઈ ગયા છે.

2011માં જ સાઉદીના તત્કાલીન પાણી અને વીજળી મંત્રીએ કહ્યું હતું કે સાઉદીમાં પાણીની માગ દર વર્ષે સાત ટકાના દરે વધી છે અને આગામી એક દાયકામાં તેને પાણી માટે 133 અબજ ડોલર રોકાણની જરૂર પડશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સાઉદી અરેબિયા સૉલ્ટ વોટર કન્વર્ઝન કૉર્પ (SWCC) દ્વારા પાણી મેળવે છે. આ તકનિક મુજબ તે દરરોજ 30.36 લાખ ક્યૂબિક મીટર સમુદ્રનાં પાણીમાંથી મીઠું અલગ કરી તેને ઉપયોગ કરવા લાયક બનાવે છે.

આ 2009નો આંકડો છે જે હવે વધ્યો જ હશે. તેનો રોજનો ખર્ચ 80.6 લાખ રિયાલ ( વર્તમાન ચલણ મૂલ્ય મુજબ આશરે 1,... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

60,68,9333.75 ભારતીય રૂપિયા) આવે છે. તે સમયે એક ક્યૂબિક મીટર દરિયાના પાણીમાંથી મીઠું અલગ કરવાનો ખર્ચ 2.57 રિયાલ (51.18 ભારતીય રુપિયા) આવતો હતો.

વળી, એમાં પરિવહન ખર્ચ પેટે 1.12 રિયાલ (20. 93 ભારતીય રુપિયા) પ્રતિ ક્યૂબિક મીટર ઉમેરાય છે.

પાણીની ખપત કેટલી?

 પાણીનો બેહિસાબ ઉપયોગ રોકવા માટે સાઉદી અરેબિયાએ 2015માં જ પાણીના વ્યાવસાયિક ઉપયોગ પર કર વધારી દીધો હતો.

ઘણાં સંશોધનોનું કહેવું છે કે સાઉદી અરેબિયાનું ભૂગર્ભ જળ આગામી 11 વર્ષોમાં સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ જશે. સાઉદી અરેબિયાના અરબી સમાચારપત્ર અલ વતનના અહેવાલ મુજબ મધ્ય-પૂર્વ દેશોમાં પ્રતિ વ્યક્તિ પાણીની ખપત સમગ્ર દુનિયામાં સૌથી વધારે છે.

સાઉદી અરેબિયામાં પ્રતિ વ્યક્તિ પાણીની ખપત દરરોજ 265 લીટર છે કે જે યૂરોપિયન યૂનિયનના દેશો કરતા બમણી છે.

સાઉદી અરેબિયામાં એક પણ નદી કે ઝરણું નથી. હજારો વર્ષોથી સાઉદીના લોકો પાણી માટે કૂવાઓ પર નિર્ભર રહ્યાં પરંતુ વધતી વસતીના કારણે ભૂગર્ભ જળનો વપરાશ વધતો ગયો અને તેની ભરપાઈ પ્રાકૃતિક રુપે ન થઈ.

ધીરે ધીરે કૂવાઓ વધારે ઊંડા થતા ગયા અને એ સમય પણ આવી ગયો જ્યારે બધા કૂવાઓ સૂકાઈ ગયા.

સાઉદીમાં કેટલો વરસાદ થાય છે? સાઉદી અરેબિયામાં ચાર વર્ષ સુધી ભારતના રાજદૂત રહેનાર કહે છે કે, સાઉદી અરેબિયામાં દર વર્ષે ડિસેમ્બર-જાન્યુઆરીમાં તોફાન સાથે વરસાદ આવે છે પણ તે એક અથવા બે જ દિવસ આવે છે.

એક કે બે દિવસ માટે પડતો આ વરસાદ ખરેખર તો શિયાળુ તોફાન તરીકે આવે છે અને તેનાથી ગ્રાઉન્ડ વૉટર પર કોઈ ફેર પડતો નથી.

તલમીઝ કહે છે કે આ વરસાદ કોઈ ખુશી નહીં પણ બરબાદી લઈને આવે છે. જોકે, જોર્ડન અને સીરિયામાં વરસાદ પડે છે તો સાઉદીના લોકો ખૂબ ખુશ થાય છે કેમ કે ત્યાંના વરસાદના પાણીથી સાઉદીના ગ્રાઉન્ડ વૉટરને ફરક પડે છે.

સાઉદી પાણી પર કેટલો ખર્ચ કરે છે?

સાઉદીમાં મીઠા પાણીની સમસ્યા ખૂબ વધારે છે. સાઉદી જ નહીં પણ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં પાણી ખૂબ કિંમતી છે.

પાણીની ખામીના કારણે જ સાઉદીમાં ઘઉંની ખેતી બંધ કરવી પડી.

સાઉદીને પોતાના ભવિષ્યનો ડર લાગે છે. 2010માં વિકિલીક્સ અમેરિકાનો એક ગુપ્ત દસ્તાવેજ જાહેર કર્યો હતો. આ દસ્તાવેજમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે કિંગ અબ્દુલ્લાએ સાઉદીની ફૂડ કંપનીઓને વિદેશમાં જમીન ખરીદવા કહ્યું છે કે જેથી કરીને ત્યાંથી પાણી મળી શકે.

વિકિલીક્સ પ્રમાણે સાઉદી અરેબિયાએ પાણી અને ખાદ્ય સુરક્ષા મામલે રાજકીય અસ્થિરતાથી બચી રહેવાની વિચારણાનો માર્ગ લીધેલો છે.

વિશ્વ...


સપ્ટેમ્બર માસમાં પ્યોંગયાંગ ઓટમ (પાનખર ઋતુ) ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ ફેર - વ્યાપારિક મેળામાં ઉત્પાદનોનું પ્રદર્શન

સપ્ટેમ્બર માસમાં પ્યોંગયાંગ ઓટમ (પાનખર ઋતુ)  ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ ફેરના આયોજકોએ જણાવ્યું કે, અઢીસો (250)થી વધુ સ્થાનિક અને વિદેશી કંપનીઓએ ઉત્તર કોરિયાની રાજધાની પ્યોંગયાંગમાં યોજાયેલા આ વ્યાપારિક મેળામાં પોતાના ઉત્પાદનોનું પ્રદર્શન કર્યું હતું.

સીરિયા, ચીન, ક્યુબા, ઈરાન, ઇટાલી, ઇન્ડોનેશિયા, વિયેતનામ અને તાઇવાન જેવા રાષ્ટ્રોએ તેના વ્યાપારિક આયોજનમાં ભાગ લીધો હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ આયોજનને મીડિયામાં સફળ આયોજન તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું છે.

કેવા પ્રતિબંધો છે, ઉત્તર કોરિયા પર?

ઉત્તર કોરિયાને રાષ્ટ્ર તરીકે વ્યાપાર અને વાણિજ્ય માટે સતત એક પ્રતિબંધિત વિસ્તાર તરીકે જ સંબોધવામાં આવે છે

ઉત્તર કોરિયાને રાષ્ટ્ર તરીકે વ્યાપાર અને વાણિજ્ય માટે સતત એક પ્રતિબંધિત વિસ્તાર તરીકે જ સંબોધવામાં આવ્યો છે.

ગત મહિને 23 ડિસેમ્બરના રોજ ઉત્તર કોરિયા પર લદાયેલા નિયંત્રણોને વધુ કડક કરવામાં આવ્યા હતા.

ઉત્તર કોરિયામાંથી તેલ (ક્રૂડ ઓઇલ), ખાદ્ય વસ્તુઓ, મશીનરી અને વીજ સાધનોની આયાત પર વૈશ્વિક વ્યાપારિક પ્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તિબંધ મુકવામાં આવ્યો છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં જ્યાં ઉત્તર કોરિયા પર અનેક પ્રકારના વૈશ્વિક વ્યાવસાયિક અને વાણિજ્ય વ્યવહારો પર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે. તેવા સમયે આ રાષ્ટ્ર સાથે વ્યાપારિક-વાણિજ્ય સંબંધો વિક્સાવવા એ ઘણી કંપનીઓ માટે ખૂબ જોખમી છે.

શું છે બિઝનેસની સંભાવનાઓ?

ઉત્તર કોરિયામાં વ્યાપાર કેન્દ્ર શરૂ કરવાનું અને વિદેશી ગ્રાહકો સાથે સંપર્કો બનાવવા માટે આ પ્રકાશન એક માધ્યમ છે

પોલ તિજયા, ડચ આઇટી કન્સલ્ટન્સીના સ્થાપક છે, જે ઉત્તર કોરિયામાં વેપાર કરે છે, તે આ દેશમાં રહેલી વ્યાપારિક સંભાવનાઓને લઈને બહુ ઉત્સાહી છે.

પોલ તિજયાએ ગત વર્ષે મે મહિનામાં પ્યોંગયાંગમાં વેપાર અને રોકાણની તકોની ચકાસણી કરવા માટે યુરોપીયન પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.

પોલ તિજયાએ કહ્યું હતું કે, "દરેક વ્યક્તિ આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર કરવા માંગે છે."

તિજયા કહે છે કે કિમ જોંગ ઉનની સરકાર સાથે વેપાર કરવાની નૈતિક ચિંતાઓને કારણે આ દેશના અર્થતંત્રને મળનારા બળ અને પ્રોત્સાહનને ધ્યાનમાં નથી લેવાતું આથી તેમાંથી થનારા ફાયદાઓને ક્યાંક આપણે નજરઅંદાજ કરી બેસીએ છીએ.

ઉત્તર કોરિયાના ફોરેન ટ્રેડ ઓફ ડીપીઆરકે પ્રકાશનની નવી આવૃત્તિમાં વાચકો માટે નવા ઉત્પાદનો વિષે વિગતો આપવામાં આવેલી છે.

આ પ્રકાશનમાં તબીબી સાધનો, આઈપેડથી લઈને સાબુ સુધીનાં તમામ ઉત્પાદનોની વિગતો દર્શાવવામાં આવેલી છે.

આ પ્રકાશનમાં તબીબી સાધનો, આઈપેડથી લઈને સાબુ સુધીનાં તમામ ઉત્પાદનોની વિગતો દર્શાવવામાં આવેલી છે

ઉત્તર કોરિયામાં વ્યાપાર કેન્દ્ર શરૂ કરવાનું અને વિદેશી ગ્રાહકો સાથે સંપર્કો બનાવવા માટે આ પ્રકાશન એક માધ્યમ છે અને આ રીતે ઉત્તર કોરિયા વિશ્વ સાથે વેપાર કરે છે.

યુનિવર્સિટી ઓફ સિડનીમાં ઉત્તર કોરિયાના બિઝનેસ રિસર્ચર જસ્ટિન હેસ્ટિંગ્સ કહે છે, "આ દેશમાં જીવવા માટે દરેક વ્યક્તિએ સખત પરિશ્રમ કરવો પડે છે અને એક પ્રકારે ઉદ્યોગસાહસિક બનવું જરૂરી છે."

હેસ્ટિંગ્સ ઉમેરે છે કે ઉત્તર કોરિયામાં નાણાં કમાવવા માટે ઘણાં સર્જનાત્મક રસ્તાઓ શોધવા પડે છે.

વેપાર સામયિકો અને અખબારી અહેવાલોને જોતાં એવું લાગે છે કે ઉત્તર કોરિયામાં બધું સારું ચાલી રહ્યું છે.

કોણ ખરીદે છે ઉત્તર કોરિયાનો સામાન?

શું ખરેખર કોઈ ઉત્તર કોરિયાના ઉત્પાદનો ખરીદે છે? આવો સવાલ થવો સ્વાભાવિક છે.

સાન ડિએગો, કેલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટી ખાતે ઉત્તર કોરિયાના રાજકીય અર્થતંત્રમાં કોરિયા-પેસિફિક સ્ટડીઝના પ્રોફેસર અને નિષ્ણાત સ્ટીફન હેગર્ડ કહે...