જાળીથી ઘેરાયેલા ગુરુદ્વારાની બહાર સફેદ બોર્ડ પર અંગ્રેજીમાં લખ્યું છે- 3 જાન્યુઆરી 1970ના રોજ ગુરુદ્વારા પહેલી વખત ખૂલ્યું હતું.

આ છે વૂલગૂલગાનું બીજું ગુરુદ્વારા.

થોડાં જ અંતરે છે ઑસ્ટ્રેલિયામાં 1968માં બનેલું પહેલું ગુરુદ્વારા. તેની ડિઝાઇન પારંપરિક ગુરુદ્વારા કરતા અલગ છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

રવિવારનો દિવસ હતો અને અંદરથી ગુરુગ્રંથ સાહેબના પાઠનો સ્વર કાન સુધી પહોંચી રહ્યો હતો. સવારના નવ વાગ્યા હતા, એટલે થોડા લોકો જ ગુરુદ્વારા પહોંચ્યા હતા.

150 વર્ષ જૂની કહાણી

અંદર પુરુષ, મહિલાઓ, બાળકો માથે ઓઢીને સફેદ ચાદર પર બેસીને પાઠ સાંભળી રહ્યા હતા. કોઈ કારણોસર જે લોકો નીચે બેસી શકતા ન હતા, તેમની માટે ખુરશીઓ રાખવામાં આવી હતી.

ઑસ્ટ્રેલિયામાં શીખોનું આગમન લગભગ 150 વર્ષ જૂની કહાણી છે.

1901થી ઑસ્ટ્રેલિયામાં આવીને વસ્યા છે શીખો

વૂલગૂલગાના આ ગુરુદ્વારાની બહાર મારી મુલાકાત અમરજીત સિંહ મોર સાથે થઈ.

તેમના દાદા ઠાકુર સિંહે વર્ષ 1901માં પોતાના બે સાથીઓ સાથે જલંધરથી ઑસ્ટ્રેલિયા જવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

તેઓ જણાવે છે, "પંજાબથી ઑસ્ટ્રેલિયા આવવાનું કારણ પંજાબમાં જમીનની ખામી હોઈ શકે છે. એવું પણ બ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ની શકે છે તેઓ જીવનમાં જોખમ ઉઠાવવા માગતા હશે."

સાથીઓએ સાથ છોડ્યો, તો પણ ઑસ્ટ્રેલિયા પહોંચ્યા

ઠાકુર સિંહે વર્ષ 1901માં પોતાના બે સાથીઓ સાથે જલંધરથી ઑસ્ટ્રેલિયા જવાનો નિર્ણય લીધો હતો

ઠાકુર સિંહ અને તેમના બે સાથી જ્યારે ઑસ્ટ્રેલિયા જવા માટે બંદરે પહોંચ્યાં તો મહાસાગર જોઈને એક સાથી ડરી ગયા અને પરત ફરી ગયા.

પરંતુ ઠાકુર સિંહ બીજા સાથી સાથે ઑસ્ટ્રેલિયા પહોંચ્યા.

એ સ્પષ્ટ નથી કે ઠાકુર સિંહ જેવા લોકો ભારતથી કયા રસ્તે ઑસ્ટ્રેલિયા આવ્યા હતા પરંતુ માનવામાં આવે છે કે તેઓ સૌથી પહેલા પશ્ચિમી કિનારે સ્થિત શહેર પર્થ પહોંચ્યા હતા અને ત્યારબાદ જમીન કે જહાજના રસ્તે મુસાફરી કરતા હતા.

રશ્મીર ભટ્ટી અને વર્ન એ ડુસેનબેરીએ ઑસ્ટ્રેલિયા, ખાસ કરીને વૂલગૂલગામાં શીખોના વસવાટ પર પુસ્તક લખ્યું છે.

ફ્રોમ સોજર્નર્સ ટૂ સેટલર્સ

વર્ષ 1858માં બ્રિટિશ 15મી પંજાબ ઇન્ફેંટ્રી રેજિમેન્ટના શીખ જવાન

પુસ્તકનું નામ છે 'અ પંજાબી શીખ કૉમ્યૂનિટી ઇન ઑસ્ટ્રેલિયા- ફ્રોમ સોજર્નર્સ ટૂ સેટલર્સ'.

પુસ્તકના આધારે જ્યારે બ્રિટીશ સેનામાં તહેનાત શીખ સૈનિક સિંગાપોર અને હોંગકોંગ જેવા દક્ષિણ એશિયાઈ દેશોમાં ગયા તો તેમણે ઑસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાં કામ વિશે માહિતી મેળવી.

જલદી વાત પંજાબના ગામડાંઓમાં ફેલાઈ ગઈ.

19મી સદીના અંતિમ વર્ષોમાં જ્યારે શીખ ઑસ્ટ્રેલિયા પહોંચવા લાગ્યા તો ત્યાં વાતાવરણ એશિયાઈ લોકોની વિરુદ્ધ હતું.

પડકાર સ્વરૂપ પરિસ્થિતિ

આ તસવીર એ લોકોની છે કે જેઓ 19મી સદીના અંતિમ વર્ષોમાં પંજાબથી ઑસ્ટ્રેલિયા આવ્યા હતા

શ્વેત ઑસ્ટ્રેલિયાઈ લોકોને ડર હતો કે બહારના લોકો આવીને તેમની નોકરીઓ, તેમનું કામ છીનવી લેશે.

ભારતથી આવનારા લોકો અજાણ્યા લોકો વચ્ચે ખૂબ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં કામ કરતા હતા.

ભારતમાં બ્રિટીશ શાસનના કારણે ઘણાં લોકો અંગ્રેજી ભાષાથી સંપૂર્ણપણે અજાણ્યા ન હતા. પરંતુ પંજાબમાં પરિવારોથી વર્ષો સુધી દૂર રહેવું ખૂબ પડકારજનક હતું.

આ લોકો થોડા વર્ષો સુધી ઑસ્ટ્રેલિયાના શેરડી, ચણા, કેળાના ખેતરોમાં કામ કરતા અને પછી પૈસા કમાવી ભારત પરત ફરી જતા. અને પછી થોડા સમયમાં ઑસ્ટ્રેલિયા આવી જતા.

ભારત અને ઑસ્ટ્રેલિયા બન્ને પર બ્રિટનનું શાસન હતું. તે કારણોસર અવર જવર કરવામાં મુશ્કેલી થતી ન હતી.

ભારતથી આવતા લોકોને 'હિંદુઝ' કહેવામાં આવતા. પુસ્તક અનુસાર વર્ષ 1897 સુધી ઑસ્ટ્રેલિયાના ક્લેરેંસ, રિચમેંડ અને ટ્વીડ જિલ્લામાં 521 હિંદુ રહેતા હતા.

વૂલગૂલગા-કૉફ્સ હાર્બરમાં રહેતો પંજાબી...


જાસિયા અખ્તર ભારતમાં ચાલી રહેલી મહિલા IPL મૅચમાં પસંદગી પામનારા પહેલાં કાશ્મીરી ખેલાડી છે

જાસિયા પહેલાં કાશ્મીરી મહિલા છે કે જેમણે હાથમાં બૅટ પકડવાની હિંમત કરી છે અને કંઈક કરી બતાવવાનું નક્કી કર્યું છે.

તેઓ ભારતમાં ચાલી રહેલી વુમન્સ ટી-20 મૅચનાં ખેલાડી છે.

2013માં 23 વર્ષની ઉંમરે તેમણે ડબલ સેન્ચ્યુરી ફટકારી હતી. એ જ એ સમય હતો જ્યારે લોકોની નજર તેમનાં પર પડી હતી.

જમ્મુ-કાશ્મીર ક્રિકેટ ઍસોસિએશનમાંથી નો ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) મેળવ્યા બાદ તેમને પંજાબ ક્રિકેટ ટીમમાં સ્થાન મળ્યું હતું. અહીં સુધીનો તેમનો સંઘર્ષ સહેલો ન હતો.

બીબીસી સાથે વાત કરતા જાસિયા કહે છે, "રાજ્યમાં સુવિધાઓ ન હોવાને કારણે મારે પંજાબ જવું પડ્યું હતું."

"મારે શોપિયાંથી શ્રીનગર રોજ અવર-જવર કરવી પડતી હતી. મેં પંજાબમાં ચાર કૅમ્પ વિશે પણ સાંભળ્યું હતું કે જેના કારણે મેં વિચાર્યું કે મારે પંજાબ જવું જોઈએ."

2010માં કાશ્મીરમાં થયેલી હિંસા બાદ જાસિયાને ખબર જ ન હતી કે 9 વર્ષ બાદ તેમનું ભવિષ્ય કેવું હશે. પરંતુ તેમણે પોતાનો પ્રયાસ ન છોડ્યો. તેઓ સતત શીખતાં રહ્યાં. શીખવા માટે તેમણે પોતાનું રાજ્ય છોડ્યું તે પહેલાં થોડી તાલી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મ મેળવવા માટે તેમણે યૂટ્યૂબની મદદ પણ લીધી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સપનું પૂર્ણ કરવા સંઘર્ષ

વુમન્સ ટી-20 ચેલેન્જનો ભાગ બનવું તે જાસિયા માટે એક ખૂબ મોટી સિદ્ધિ સમાન છે

જાસિયા મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાંથી આવે છે. નાણાકીય સમસ્યા હોવાને કારણે શરૂઆતમાં જાસિયાએ ઘણી મુશ્કેલીઓ વેઠવી પડી.

તેમની મહેનત અને નસીબના કારણે તેઓ આજે આ મુકામ સુધી પહોંચી શક્યાં છે.

તેઓ પોતાના પરિવારને ઘરખર્ચ ઊઠાવવામાં પણ મદદ કરતાં અને સાથે-સાથે બૅટિંગ કરવાની પ્રેક્ટિસ પણ કરતાં.

તેમનાં ઘરમાં જોઈએ તો ત્યાં ઘણી બધી ટ્રૉફી તેમની સફળતાની કહાણી દર્શાવે છે.

તેઓ જમ્મુ-કાશ્મીરનાં એકમાત્ર મહિલા છે કે જેમને જયપુરમાં ચાલી રહેલી મહિલાઓની IPLમાં પ્રદર્શન કરવાની તક મળી છે.

વુમન્સ ટી-20 ચેલેન્જનો ભાગ બનવું તે જાસિયા માટે એક ખૂબ મોટી સિદ્ધિ સમાન છે.

મે 6થી મે 11 સુધી જયપુરમાં ચાલનારી આ ટી-20 મૅચમાં દુનિયાભરની મહિલા ક્રિકેટરો ભાગ લઈ રહી છે.

તેમાં ભારતનાં ટોચનાં મહિલા ખેલાડી હરમનપ્રીત અને મિતાલી રાજનો પણ સમાવેશ થાય છે.

જાસિયા કહે છે, "હું જાણું છું કે ક્રિકેટ રમવા આગળ આવેલી હું પહેલી કાશ્મીરી મહિલા છું પરંતુ ત્યાં મહિલાઓને આટલી છૂટ નથી મળતી અને જો આ પ્રકારની આવડતને ટેકો આપવામાં આવે તો તેનાથી કાશ્મીરમાંથી ઘણી મહિલા ક્રિકેટર મળી શકે છે."

મને તેના પર ગર્વ છે - જાસિયાનાં પિતા

જાસિયા હરમનપ્રીત કૌરને પોતાની પ્રેરણા માને છે કે જેમનાં નેતૃત્વ હેઠળ તેમણે પંજાબમાં મૅચ રમી છે

જમણેરી વિચારધારા ધરાવતા લોકોએ ટ્રેઇલબ્લેઝર નામની ટીમ પર કટાક્ષ કર્યો છે.

ટ્રેઇલબ્લેઝર વુમન્સ ટી-20 ચેલેન્જમાં ભાગ લેતી મહિલાઓની એક ટીમ છે જેની કપ્તાની સ્મૃતિ મંધાના કરી રહ્યાં છે.

મિતાલી રાજ વેલોસિટી નામની ટીમનાં કૅપ્ટન છે જ્યારે હરમનપ્રીત કૌર સુપરનોવાઝ ટીમનાં કૅપ્ટન છે.

જાસિયા કહે છે, "જ્યાં મારી અંદર ખામી છે તેને દૂર કરવા હું પ્રયાસ કરી રહી છું અને નવું શીખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છું."

"આ મારા માટે ગર્વની વાત છે કે મને વિંડીઝ અને સ્ટેફની ટૅલર જેવાં આંતરરાષ્ટ્રીય ખેલાડીઓ સાથે રમવાની કરવાની તક મળી છે."

જાસિયા હરમનપ્રીત કૌરને પોતાની પ્રેરણા માને છે કે જેમનાં નેતૃત્વ હેઠળ તેમણે પંજાબમાં મૅચ રમી છે.

24 એપ્રિલના રોજ જાસિયાને BCCIમાંથી ફોન આવ્યો. જ્યારે તેમને જાણ થઈ કે તેમનું સિલેક્શન વુમન્સ ટી-20 માટે થયું છે.

જાસિયાના પિતા ગુલામ મોહમ્મદ વાની વ્યવસાયે ખેડૂત છે.

ઉત્સાહમાં...


જાહેર સ્થળો પર તેઓ હંમેશાં રાણીની પાછળનું સ્થાન લેતા

તેમ છતાં તેઓ તેમના મજબૂત ચારિત્ર્યને કારણે તમામ જવાબદારી અસરકારક રીતે પાર પાડી શક્યા હતા.

એક સર્વોપરિ મહિલાના પતિ તરીકે પ્રિન્સ ફિલિપ પાસે કોઈ બંધારણીય હોદ્દો ન હતો પણ તેમનાથી વધુ કોઈ રાજવીની નજીક નહોતું કે રાજવી માટે તેમનાથી વધુ મહત્ત્વનું કોઈ નહોતું.

પ્રિન્સ ફિલિપનો જન્મ ગ્રીસના કૉર્ફુ ટાપુમાં 1921ની 10 જૂને થયો હતો. ગ્રીસે ત્યારે ગ્રૅગોરિયન કેલેન્ડર ન અપનાવ્યું હોવાથી તેમની જન્મતારીખ 28 મે, 1921 દર્શાવવામાં આવે છે.

તેમના પિતા ગ્રીસના પ્રિન્સ ઍન્ડ્ર્યુ હેલ્લેનેસના કિંગ જ્યોર્જ પ્રથમના નાના પુત્ર હતા. તેમનાં માતા બટ્ટેનબર્ગનાં પ્રિન્સેસ ઍલિસ બટ્ટેનબર્ગના પ્રિન્સ લુઈસનાં સૌથી મોટાં સંતાન અને બર્માના અર્લ માઉન્ટબેટનનાં બહેન હતાં.

1922ના બળવા પછી તેમના પિતાનો ક્રાંતિકારી અદાલતે ગ્રીસમાંથી દેશનિકાલ કર્યો હતો.

તેમના પિતરાઈ કિંગ જ્યૉર્જ પંચમે પરિવારને ફ્રાન્સ લાવવા માટે એક બ્રિટિશ યુદ્ધજહાજ મોકલ્યું હતું. બાળક ફિલિપે એ સફરનો મોટા ભાગનો હિસ્સો ઑરેન્જ બૉક્સમાંથી બનાવવામાં આવેલા ઘોડિયામાં પસાર કર્યો હતો.

બહેનોવાળા પરિવારમાં તેઓ સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૌથી નાના અને એકમાત્ર દીકરા હતા. તેમના બાળપણના પ્રારંભિક દિવસો પ્રકૃતિને પ્રેમ કરવામાં પસાર થયા હતા.

પ્રિન્સનું શિક્ષણ ફ્રાન્સમાં શરૂ થયું હતું, પણ સાત વર્ષની વયે તેઓ તેમના માઉન્ટબેટન પરિવારજનો સાથે રહેવા માટે ઇંગ્લૅન્ડ આવી ગયા હતા. ત્યાં સરેમાં તેમનું પ્રાથમિક શિક્ષણ થયું હતું.

દરમિયાન તેમનાં માતા માનસિક બીમારીથી પીડાતાં હોવાનું નિદાન થયું હતું અને તેમને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હતાં. બાળક પ્રિન્સનો તેમની સાથે બહુ ઓછો સંપર્ક રહ્યો હતો.

1933માં તેમને દક્ષિણ જર્મનીની શુલે શ્લોસ સેલમમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા. તેનું સંચાલન શિક્ષણશાસ્ત્રી કર્ટ હાન કરતા હતા, પણ જ્યુ હોવાને કારણે કર્ટ હાને નાઝીઓની સતામણીને કારણે ત્યાંથી નાસી જવું પડ્યું હતું.

સત્તાવાર સંદેશાઓમાં ઉલ્લેખ

તેમના જન્મ પછી 18 મહિના પછી પરિવારને દેશ છોડવો પડ્યો હતો

કર્ટ હાન સ્કૉટલૅન્ડ આવ્યા હતા અને ત્યાં તેમણે ગૉર્ડોનસ્ટાઉન સ્કૂલની સ્થાપના કરી હતી. જર્મનીમાં માત્ર બે ટર્મ અભ્યાસ કર્યા બાદ પ્રિન્સની ગૉર્ડોનસ્ટાઉન સ્કૂલમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવી હતી.

આત્મનિર્ભરતાના આગ્રહ સાથે ગૉર્ડોનસ્ટાઉન સ્કૂલમાં આકરી શિસ્તનું પાલન કરાવવામાં આવતું હતું, જે પોતાનાં માતા-પિતાથી અલગ પડેલા તરુણ વયના પ્રિન્સ માટે આદર્શ વાતાવરણ હતું અને તેમને એ પોતીકું લાગતું હતું.

યુદ્ધ તોળાઈ રહ્યું હતું ત્યારે પ્રિન્સ ફિલિપે સૈન્યમાં કારકિર્દી બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો. તેઓ રૉયલ ઍરફૉર્સમાં જોડાવા ઈચ્છતા હતા, પણ તેમના માતાના પરિવારમાં વહાણવટાની પરંપરા હતી. તેથી તેઓ ડાર્ટમાઉથની બ્રિટાનિયા રૉયલ નૅવલ કૉલેજના કૅડેટ બન્યા હતા.

કિંગ જ્યૉર્જ પંચમ અને ક્વીન ઍલિઝાબેથ કૉલેજની મુલાકાતે આવ્યા ત્યારે પ્રિન્સ ફિલિપને બે યુવા રાજકુમારી ઍલિઝાબેથ તથા માર્ગારેટના ઍસ્કોર્ટ બનવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી.

એ ઘટનાના સાક્ષીઓના જણાવ્યા મુજબ, પ્રિન્સ ફિલિપે તેમાં જબરો ઉત્સાહ દાખવ્યો હતો. એ મુલાકાતનો 13 વર્ષનાં રાજકુમારી ઍલિઝાબેથના મનમાં ગાઢ પ્રભાવ પડ્યો હતો.

જાન્યુઆરી, 1940માં તેમના ક્લાસમાં સર્વોચ્ચ ગુણ સાથે સફળતા મેળવીને તથા હિંદ મહાસાગરમાં સૌપ્રથમ વાર લશ્કરી કાર્યવાહીમાં સામેલ થઈને પ્રિન્સે ખુદને અત્યંત લાયક સાબિત કર્યા હતા.

તેમની ટ્રાન્સફર ભૂમધ્ય સમુદ્રમાંના યુદ્ધજહાજ એચએમએસ વૅલિયન્ટ પર કરવામાં આવી હતી, જ્યાં 1941ની કૅપ મૅટાપાનની લડાઈમાં તેમણે ભજવેલી ભૂમિકાનો ઉલ્લેખ સત્તાવાર સંદેશાઓમાં...


જાહેર સ્થળો પર તેઓ હંમેશાં રાણીની પાછળનું સ્થાન લેતા

પ્રિન્સ ફિલિપના અવસાન પછી હવે તેમનું પુનઃ મૂલ્યાંકન થશે, પણ તેઓ અનોખા માણસ હતા અને અનોખી રીતે જીવી ગયા; 20 સદીના ઊથલપાથલભર્યા બનાવો સાથે જોડાયેલા રહ્યા અને વિરોધાભાસના માણસ થઈને રહ્યા.

સંકુલ, હોશિયાર અને સતત અજંપ એવા એક માનવી.

1901માં રાણી વિક્ટોરિયાના અંતિમસંસ્કાર વખતે તેમનાં માતાપિતા એકબીજાને મળ્યાં હતાં.

તે વખતે યુરોપના ચાર દેશો સિવાયનાં બધાં રાષ્ટ્રોમાં રાજાશાહી હતી.

યુરોપના અલગઅલગ રજવાડી પરિવારો સાથે પ્રિન્સ ફિલિપનો નાતો હતો.

પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધને કારણે કેટલાક રાજવંશ ખતમ પણ થઈ ગયા. આમ છતાં ફિલિપ જન્મ્યા ત્યારે રાજાશાહી હજી પ્રચલિત હતી.

તેમના દાદા ગ્રીસના રાજા હતા. તેમનાં ફોઈ રશિયાના ઝારને પરણ્યાં હતાં, પણ બોલ્શેવિક ક્રાંતિમાં દંપતીની હત્યા થઈ ગઈ હતી. અને તેમનાં માતા એટલે ક્વીન વિક્ટોરિયાનાં પૌત્રી.તેમનાં ચાર મોટાં બહેનો જર્મનોને પરણ્યાં હતાં. ફિલિપ રૉયલ નેવી માટે લડતા હતા ત્યારે તેમનાં ત્રણ બહેનોએ નાઝીને સમર્થન આપ્યું હતું. પ્રિન્સ ફિલિપે તેમાંથી કોઈને પોતાનાં લગ્નપ્રસંગે આમંત્રણ આપ્યું નહોતું.

શાંતિ સ્થાપના પછી અર્થતંત્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બેઠું થવા લાગ્યું ત્યારે ફિલિપ વધારે બ્રિટન માટે કન્સ્ટ્રક્શનના વ્યવસાયમાં પડ્યા.

તેમણે વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિ અપનાવવા, ઔદ્યોગિક ડિઝાઇન, પ્લાનિંગ, શિક્ષણ અને તાલીમને મહત્ત્વ આપવાનું જણાવ્યું હતું.

ઔદ્યોગિક ક્રાંતિની સફેદ જવાળાની વાત હેરોલ્ડ વિલ્સને કરી તેના એક દાયકા પહેલાં ફિલિપ પોતાના વક્તવ્યોમાં આધુનિકતાની વાત કરી રહ્યા હતા. ૉ

પોતાનો દેશ અને વિશ્વ સમૃદ્ધ બનશે તે પછી લોકો વધારે ઉપભોગ કરતા થશે અને તેના કારણે પર્યાવરણને નુકસાન થશે એવી વાત તેમણે સૌ પહેલાં કહી હતી.

તેમનાં જન્મ પછી 18 મહિના પછી પરિવારને દેશ છોડવો પડ્યો હતો

બાળપણમાં જ તેઓ આત્મનિર્ભરતાના ગુણ શીખી ગયા હતા

પોતાના જીવનના પ્રથમ દાયકાના ચઢાવઉતાર અને બાદમાં અભ્યાસને કારણે તેઓ ઘડાયા.

પ્રારંભિક વર્ષોમાં તેઓ ફરતા રહ્યા હતા, કેમ કે તેમણે જન્મસ્થાન છોડીને નીકળી જવું પડ્યું અને પરિવાર વિખેરાઈ ગયો.

તેઓ જુદાજુદા દેશોમાં ફરતા રહ્યા, પણ ક્યાંય સ્થાયી ન થઈ શક્યા. તેઓ એક વર્ષના હતા ત્યારે જ કોર્ફુ દ્વીપ પર ફસાયેલા તેમના પરિવારને એક બ્રિટિશ નૌકાદળના જહાજે બચાવી લીધો હતો.

ગ્રીસમાં તેમના પિતાને ફાસીની સજા આપવામાં આવી હતી. તેમના પરિવારને ત્યાંથી ઇટાલી મોકલી દેવાયો.

બાદમાં તેમની બહેન સોફિયાએ વર્ણન કર્યું હતું કે ફિલિપે પ્રથમ વિદેશયાત્રા કરી તે આ ટ્રેનપ્રવાસ હતો.પેરિસમાં સગાએ આપેલા મકાનમાં તેઓ રહેતા હતા. પરંતુ એક જ વર્ષ પછી તેમનાં માતા પ્રિન્સેસ એલિસની માનસિક સ્થિતિ બગડી હતી.

તેઓ બ્રિટનની બોર્ડિંગ સ્કૂલમાં હતા, ત્યારે માતાને પાગલખાનામાં દાખલ કરવાં પડ્યાં અને તેમના પિતા પ્રિન્સ ઍન્ડ્રૂ તેમની પ્રેમિકા સાથે રહેવા મોન્ટેકાર્લો જતા રહ્યા હતા. ચાર બહેનો પરણીને જર્મની જતાં રહ્યાં. 10 જ વર્ષમાં ગ્રીસના રાજકુમારમાંથી તેઓ સાવ નાદાર, ઘરવિહોણા યુવાન બની ગયા હતા."સૌને લાગતું હતું કે હું અનાથ છું," એમ તેમણે એક વાર કહેલું. ઍન્ડ્રૂનું અવસાન યુદ્ધ દરમિયાન થયું. પિતાની વસ્તુઓ લેવા માટે તેઓ બાદમાં મોન્ટેકાર્લો ગયા હતા, પણ થોડાં વસ્ત્રો સિવાય કશું જ વધ્યું નહોતું.તેઓ સ્કોટલૅન્ડની ગૉર્ડનસ્ટાઉન ખાનગી સ્કૂલમાં દાખલ થયા ત્યારે હવે તેઓ પોતાના પગ પર ઊભા રહી શકે તેમ હતા.

આ શાળામાં સમાજસેવા, ટીમવર્ક, જવાબદારી અને સન્માનના પાઠ ભણાવાતા હતા. આ જ શાળામાં રહીને ફિલિપને દરિયા સાથે પ્રેમ પણ થઈ ગયો.તેમના પુત્ર ચાર્લ્સને શાળા નહોતી ગમતી, પણ ફિલિપને બહુ ગમતી નથી. શારીરિક અને માનસિક કસરતો પર ભાર...


જિંદની મહાપંચાયત

આ સિવાય હરિયાણામાં પણ ટિકૈતના ભાવનાત્મક નિવેદન બાદ જાટ પ્રભુત્વવાળા વિસ્તારોની ખાપ પંચાયતોનું સમર્થન મળવા લાગ્યું હતું.

હવે ખેડૂત આંદોલન અને રાકેશ ટિકૈતના ભાવનાત્મક નિવેદન બાદ ફરી વાર હરિયાણા અને પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશમાં મજબૂત પકડ ધરાવતી ખાપ પંચાયતો ફરી વાર ચર્ચામાં આવી છે.

ખેડૂત આંદોલનમાં ખાપ પંચાયતોની વધી રહેલી શક્તિની સંભવિત અસરો અંગે વાત કરવા માટે બીબીસી ગુજરાતીએ કેટલાક નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી હતી.

‘ખાપના સમર્થન બાદ ખેડૂત આંદોલન લાંબું ચાલશે’

જ્યારે રાકેશ ટિકૈત રડી પડ્યા

જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટીના નિવૃત્ત પ્રોફેસર અને જાણીતા સમાજશાસ્ત્રી ઘનશ્યામ શાહ માને છે ખેડૂત આદોલનમાં ખાપ પંચાયતોની વધી રહેલી શક્તિની આંદોલન પર ઘણી મોટી અસર પડવાની છે.

તેઓ કહે છે કે, “ખાસ કરીને હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશમાં આ ફેરફારની અસર મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળશે. હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશમાં ખાપ પંચાયતોની પકડ ખાસી મજબૂત છે. તેમજ આ પંચાયતોમાં મોટા ભાગની વસતિ જાટ છે. આ આંદોલનમાં જ્ઞાતિ અને વર્ગ બંને એકસાથે આવ્યાં છે. જેથી આ આંદોલન પહેલાં કરતાં વધુ લાંબું ચાલે તેવી પૂરેપૂરી શક્યતા છે.”

ખેડૂત આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંદોલનમાં ખાપ પંચાયતની વધી રહેલી શક્તિની સંભવિત અસરો વિશે વાત ઉત્તર પ્રદેશમાં બીબીસીના સહયોગી પત્રકાર સમીરાત્મજ મિશ્ર સાથેની વાતચીતમાં તેઓ પ્રો. ઘનશ્યામ શાહની વાત સાથે સંમત થાય છે.

તેઓ કહે છે કે, “પાછલા અમુક દિવસોની વાત કરીએ તો ખાસ કરીને રાકેશ ટિકૈતની બોડી લૅંગ્વેજ પરથી એવું લાગી રહ્યું છે કે તેમને ખાપ જે વિસ્તારોમાં પ્રભાવ ધરાવે છે ત્યાંથી તેમને મોટા પાયે સમર્થન મળી રહ્યું છે. આ સમર્થનને કારણે ખેડૂત આંદોલન નજીકના ભવિષ્યમાં નબળું પડી જશે એ વાતની સંભાવના બિલકુલ ઓછી છે. હવે આ આંદોલન લાંબું ચાલશે તેમાં કોઈ બેમત નથી.”

ખેડૂત આંદોલનને લાંબું ચલાવવા માટે અપનાવાઈ રહેલી રણનીતિ વિશે વાત કરતાં તેઓ કહે છે કે, “ખાપ પંચાયતોનું સમર્થન મળ્યા બાદ ખેડૂત આંદોલન વધુ વ્યવસ્થિત બન્યું છે. કારણ કે હવે આંદોલનના નેતાઓએ રણનીતિ બનાવી છે કે એક ઘરમાંથી ચાર લોકો ખેડૂત આંદોલનમાં વારાફરતી જોડાશે. આ રણનીતિ આંદોલનને લાંબું ચાલવાનું છે તે વાતનો નિર્દેશ કરે છે.”

ખાપ પંચાયતોને લીધે ખેડૂત આંદોલનને મજબૂતી મળી છે તે વાત તો દેખીતી છે જ પરંતુ શું ખેડૂત આંદોલનને કારણે ખાપ પંચાયતો પણ વધુ મજબૂત બની છે? આ પ્રશ્ન અંગે જવાબ આપતાં સમીરાત્મજ મિશ્ર કહે છે કે, “જાટ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં ખાપ પંચાયતોનું રાજકીય મહત્ત્વ નિર્વિવાદ છે. તે ઘણા સમયથી આ વિસ્તારોમાં સૌથી વદુ પ્રભાવિત કરનારી સંસ્થા સાબિત થઈ છે. પરંતુ ખેડૂત આંદોલનને લીધે તેને મજબૂતી મળી હોય તેવું નથી. તે અગાઉથી મજબૂત હતી. હવે માત્ર આ સમગ્ર વિસ્તારની તમામ ખાપ પંચાયતો એક સાથે ઍક્ટિવ થઈ છે. જે કારણે તેની રાજકીય અને સામાજિક અસરો તો પેદા થવાની જ છે.”

ખેડૂત અને આંદોલન અને ખાપ પંચાયતના પારસ્પરિક સંબંધ વિશે વાત કરતાં કૃષિ નિષ્ણાત કવિતા કુરુઘંટી જણાવે છે કે, “હાલમાં ખાપ પંચાયતો ખેડૂત ભાઈઓને અને તેમની માગણીઓને સમર્થન કરી રહી છે. પરંતુ ખાપ પંચાયતો ખેડૂત આંદોલનને સંપૂર્ણ મુદ્દો સમજીને સમર્થન આપી રહી છે એવું નથી. તેમનું સમર્થન આંદોલન કરી રહેલા ખેડૂતોનું મનોબળ વધારવા માટે છે. ખાપ પંચાયતોનું સમર્થન સરકાર અને તંત્ર દ્વારા ખેડૂતો વિરુદ્ધ કરાઈ રહેલા દમન સામે છે. તેઓ સરકારને સંકેત આપવા માગે છે કે ખેડૂતો સાથે તેમની શક્તિ જોડાયેલી છે.”

તેઓ ખાપ પંચાયતોના સમર્થનને કારણે ખેડૂત આંદોલન મજબૂત બન્યું છે તેવું તો માને છે પરંતુ આ સમર્થનને કારણે આંદોલનની અવધિ પર વધુ અસર થશે તેવું તેઓ માનતાં નથી. તેઓ કહે છે કે, “ખાપ પંચાયતોના...


જિગ્નેશ જે એક સમયે કોંગ્રેસ સાથે ચાલ્યો હતો તેના આ નિર્ણયથી દરેકને આશ્ચર્ય થયું છે

જિગ્નેશ જે એક સમયે કોંગ્રેસ સાથે ચાલ્યો હતો તેના આ નિર્ણયથી દરેકને આશ્ચર્ય થયું છે. હાલમાં વડગામ બેઠક કોંગ્રેસ પાસે છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

બીબીસી સંવાદદાતા મોહનલાલ શર્માએ જિગ્નેશ મેવાણી સાથે વાતચીત કરી હતી. શર્માએ મેવાણીને રાજકારણમાં પ્રવેશ બદલ અને કોંગ્રેસ સાથે ન ચાલવા સંબંધિત પ્રશ્નો પૂછયા હતા.

વાંચો જિગ્નેશે શું કહ્યું ...

જિગ્નેશ કહે છે અમે મૂળભૂત રીતે આંદોલન કરનારા લોકો છીએ અને શેરીઓનું યુદ્ધ અમને ફાવે

ચૂંટણી લડવાના નિર્ણયમાં વિલંબ એટલે થયો, કારણ કે અમે થોડી મૂંઝવણમાં હતા. અમે મૂળભૂત રીતે આંદોલન કરનારા લોકો છીએ અને શેરીઓનું યુદ્ધ અમને શોભે.

ગુજરાત વિધાનસભા 2017ની ચૂંટણીઓ માટે ઉમ્મેદવારી નોંધાવાનો છેલ્લો દિવસ હોય જનતા ઇચ્છતી હતી કે અમે આ ચૂંટણી લડીએ.

પાટીદાર સમુદાય અને ઠાકોર સમુદાયના લોકોનો સૂર હતો કે અલ્પેશ ઠાકોર ચૂંટણી લડી રહ્યા છે, પરંતુ હાર્દિક પટેલ ચૂંટણી નથી લડી રહ્યા તો ગુજરાતની જનતા તમને વિધાનસભામાં જોવા માંગે છે.

અંતે અમે વડગામ બેઠક પરથી લડવાનું એટલે નક્કી કર્યું કારણ કે અહીં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અમારી પાસે ઠાકોર, દલિત, મુસ્લિમ અને બીજી અન્ય જ્ઞાતિઓનું પણ સમર્થન છે.

શા માટે છેલ્લો દિવસ પસંદ કર્યો?

લોકોને આઘાત ન આપીને સરકારને આઘાત આપવાનું મારું લક્ષ્ય હતું

લોકોને આઘાત ન આપીને સરકારને આઘાત આપવાનું મારું લક્ષ્ય હતું. અમે મૂળભૂત રીતે આંદોલનકારીઓ છીએ.

અમારી લડાઈ જે મુદ્દે ચાલી રહી છે તે મુદ્દાઓ લોકો સુધી પહોંચતા કરવા માટે વિધાનસભામાં પ્રવેશ કરવો જરૂરી છે.

રોજરોજ જનતાનું દબાણ વધી રહ્યું હતું કારણ કે લોકોના મુદ્દાઓ સરકાર સુધી નહોતા પહોંચતા.

22 વર્ષ સુધી જાહેર જનતાના મુદ્દાઓની વાત અને પ્રશ્નો ભાજપ સરકાર સુધી પહોંચતા ન હતા.

કૉંગ્રેસની બેઠક પસંદ કરવાનું કારણ?

ગુજરાતમાં છેલ્લા 22 વર્ષથી ચાલી રહેલી ભાજપની સરમુખત્યારશાહી સરકાર અને અમારી વચ્ચે અનેક મુદ્દે સંઘર્ષ

જિગ્નેશ મેવાણી સંઘર્ષનો પ્રતીક છે. ગુજરાતમાં છેલ્લા 22 વર્ષથી ચાલી રહેલી ભાજપની સરમુખત્યારશાહી સરકાર અને અમારી વચ્ચે અનેક મુદ્દે સંઘર્ષ છે.

આમ આદમી પાર્ટીના નેતા અને દિલ્હીના મુખ્યમંત્રીએ (અરવિંદ કેજરીવાલે) ટ્વીટ કરીને મને શુભેચ્છા પાઠવી છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આમ આદમી પાર્ટીએ જાહેરાત કરી છે કે તે મારી સામે તેમનો ઉમ્મેદવાર ઊભો નહિ કરે. બહુજન સમાજ પાર્ટી પણ કદાચ તેમના ઉમેદવારને મારી સામે નહિ ઉતારે.

કોંગ્રેસ પણ મારી સામે તેમના ઉમ્મેદવાર ઊભો નહીં રાખે.  ભાજપ સિવાય તમામ પક્ષો અમને સમર્થન આપશે અને જનતા અમારી મિત્ર છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જિગ્નેશ મેવાણીએ અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડવાની જાહેરાત કરી છે

બનાસકાંઠા જિલ્લાની વડગામ બેઠક પરથી ચૂંટણી લડવાની જાહેરાત દલિત નેતા જિગ્નેશ મેવાણીએ કરી છે.

રાજકીય વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે દલિત ઉમેદવારીને આવકારવી જોઈએ.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ અંગે બીબીસીએ જિગ્નેશ મેવાણીનો સંપર્ક કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ થઈ શક્યો ન હતો.

દલિત એક્ટિવિસ્ટ માર્ટિન મેકવાન કહે છે, "જિગ્નેશ તેના સિદ્ધાંતો અને કાર્યો પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધ છે, તે વિશે કોઈ શંકા નથી. જિગ્નેશ ચૂંટણી લડે તે બાબત દલિત સમુદાયના કેટલાંક લોકોને યોગ્ય ન લાગે તેવું બની શકે."

"આંદોલનની અસરકારકતા પર પણ આ બાબતની અસર પડે તેવી શક્યતા છે. ચૂંટણી અને દલિત આંદોલન એ બન્ને અલગ બાબતો છે. દલિત આંદોલન એ લાંબાગાળાનું અભિયાન છે."

"દલિત આંદોલન વડગામ બેઠક પૂરતું સીમિત બનશે, તેવું ન કહી શકાય, કારણ કે તે અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે લડી રહ્યો છે."

દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે ટ્વીટ કરી જિગ્નેશને શુભકામના પણ પાઠવી હતી.

અનામત બેઠક પરથી ઉમેદવારી

જિગ્નેશ મેવાણીએ દલિત ધારાસભ્યો વિરુદ્ધ મોરચો માંડવાની ચીમકી ગત અઠવાડિયે ઉચ્ચારી હતી

આ બેઠકને અનુસ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૂચિત જાતિના ઉમેદવાર તરીકે અનામત રાખવામાં આવી છે. બનાસકાંઠા જિલ્લામાં વિધાનસભાની કુલ આઠ બેઠક આવેલી છે.

વર્ષ 2007ની ચૂંટણીમાં આ બેઠક પર ભાજપના ફકીરભાઈ વાઘેલાએ વિજય મેળવ્યો હતો. ફકીરભાઈ વાઘેલા બાદમાં સામાજિક ન્યાય અને સશક્તિકરણ ખાતાના મંત્રી પણ હતા.

2012ની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસના મણિભાઈ વાઘેલાએ ફકીરભાઈ વાઘેલાને પરાજય આપ્યો હતો. ભાજપે આ ચૂંટણી માટે વિજયભાઈ હરખાભાઈ ચક્રવતી નામના ઉમેદવારના ટિકિટ આપી છે.

સમાજશાસ્ત્રી ગૌરાંગ જાની કહે છે, "દલિત સમાજનો કોઈ પ્રતિબદ્ધ આગેવાન રાજકારણમાં ઝંપલાવતો હોય તો તેને આવકારવો જોઈએ.

"વડગામની બેઠક અનામત બેઠક હોવાથી ત્યાંથી જિગ્નેશ લડે તે વધુ ઇચ્છનીય કહી શકાય, કારણ કે રાજકીય પક્ષો આવી અનામત બેઠકો પર જૂના જોગીઓને જ તક આપતા હોય છે.

"જિગ્નેશ અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી લડે તેને દલિતો પણ હકારાત્મક ભાવે સ્વીકારશે તેવું મારું માનવું છે, કારણ કે દલિતોને આ પ્રકારના નેતૃત્વની જરૂર છે."

કોને આપશે ટક્કર?

કોંગ્રેસના મણિલાલ વાઘેલા હાલ વડગામ બેઠકના ધારાસભ્ય છે.

વડગામ બેઠક માટે 14મી ડિસેમ્બરે મતદાન યોજાવાનું છે. કોંગ્રેસે હજુ સુધી આ બેઠક માટે કોઈ ઉમેદવારની ઔપચારિક જાહેરાત નથી કરી.

આ બેઠકમાં વડગામ તાલુકાના ગામો અને પાલનપુર તાલુકાના કેટલાંક ગામોનો સમાવેશ થાય છે.

આ વિસ્તારમાં 2,57,687 મતદારો છે, જેમાંથી પુરુષ મતદારોની સંખ્યા 1,31,856 અને મહિલા મતદારોની સંખ્યા 1,25,830 છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જિગ્નેશે કહ્યું હતું કે ભાજપના દલિત ધારાસભ્યો અનામત બેઠક માટે પોતાના આત્મસન્માન સાથે સમાધાન કરે છે

જિગ્નેશ મેવાણીએ આજે ગાંધીનગર ખાતે એક સભા યોજી જિગ્નેશે કહ્યું હતું કે ભાજપના દલિત ધારાસભ્યો અનામત બેઠક માટે પોતાના સ્વમાન સાથે સમાધાન કરે છે.

 જિગ્નેશ મેવાણીએ એવી પણ જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ 25મી નવેમ્બરે પત્રકાર પરિષદ યોજશે. ભાજપના છ મંત્રીઓનો ઘેરાવ અને વિરોધ કરવાનું તેમનું આયોજન છે તેવું પણ તેમણે કહ્યું હતું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

હિતુ કનોડિયા અને રમણલાલ વોરાની ઉમેદવારી સંદર્ભે મેવાણીએ કહ્યું હતું કે બેઠકો બદલવાથી વિજય મળે તે નિશ્ચિત નથી કરી શકાતું.

સરદારના અપમાનનો રાહુલ પર આક્ષેપ

રાહુલ ગાંધીએ 24મી નવેમ્બરે ગુજરાતમાં સભાઓ સંબોધી હતી

રાહુલ ગાંધીએ ગુજરાતમાં આજે કેટલાંક સ્થળોએ ચૂંટણી સભાઓ સંબોધી હતી. જેમાં માછીમારો, દલિતો અને અધ્યાપકોને કેન્દ્રસ્થાને રાખવામાં આવ્યા હતા.

રાહુલ ગાંધીએ આજે સવારે પોરબંદરમાં ચૂંટણીસભા સંબોધી હતી. સભામાં અભિવાદન દરમિયાન તેમને સરદાર પટેલની નામી પ્રતિમા આપવામાં આવી હતી.

આ પ્રતિમા તેમના હાથમાંથી થોડી સરકી હતી, જો કે બાદમાં તેમણે આ પ્રતિમા સંભાળી લીધી હતી.
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગુજરાત ભાજપે આ ઘટનાનો વિરોધ નોંધાવ્યો હતો અને રાહુલ ગાંધીએ સરદારનું અપમાન કર્યું હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો. રાહુલ ગાંધીએ આ બાબતે માફી માગવી જોઈએ તેવી માગણી પણ ભાજપે કરી હતી.

હિતુ કનોડિયાનો વિરોધ

હિતુ કનોડિયા ઇડર બેઠક માટે ભાજપના ઉમેદવાર છે

ભાજપે ઉમેદવારોની પાંચમી યાદી જાહેર કરી છે. ગુજરાતી ફિલ્મોના અભિનેતા હિતુ કનોડિયા ઇડર બેઠક પરથી ચૂંટણી લડશે તેવી જાહેરાત આ યાદીમાં કરવામાં આવી છે.

ગુજરાતના વર્તમાન શિક્ષણમંત્રી અને જૂના નેતા રમણલાલ વોરા આ બેઠક પરથી લડતા આવ્યા છે, પરંતુ આ વર્ષે રમણલાલ વોરાને સુરેન્દ્રનગરની દસાડા બેઠકના ઉમેદવાર તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

સ્થાનિક ઉમેદવારની ટિકિટ અપાતા ઇડરના કેટલાંક ભાજપ કાર્યકરોએ આ વાતનો વિરોધ કર્યો હતો.

આ મુદ્દે હિતુ કનોડિયાએ નિવેદન આપ્યું હતું કે કલાકારો ગુજરાતના દરેક વિસ્તાર માટે સ્થાનિક કહેવાય છે અને ઇડરના લોકો પણ મને સારો પ્રતિભાવ આપતા રહ્યા છે.

હિતુ કનોડિયાને ગત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કડી બેઠક પરથી ચૂંટણી લડ્યા હતા પરંતુ ત્યાં તેમનો પરાજય થયો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જિનપિંગનું કહેવું છે કે વર્ષ 2012માં તેઓ ચીનના રાષ્ટ્રપતિ બન્યા, ત્યારે તેમણે આ મહત્ત્વકાંક્ષી લક્ષ્યાંક રાખ્યું હતું, જેને હાંસલ કરવામાં દેશને સફળતા મળી છે.

ત્યારે એક સવાલ એ ઊભો થાય કે આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકોને ગરીબીમાંથી બહાર કાઢવામાં શું ખરેખર ચીનને સફળતા મળી છે?

બીબીસીએ વિશ્વ બૅન્ક દ્વારા વૈશ્વિક ગરીબી સંદર્ભે તૈયાર કરવામાં આવેલાં આંકડાની સરખામણી ચીનના આંકડા સાથે કરી અને આને સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો.

આંકડામાં ચીનની ગરીબી

શી જિનપિંગ દ્વારા 2012માં પદભાર સંભાળ્યા બાદ મહત્ત્વકાંક્ષી લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યું

ગરીબી અંગે ચીનની વ્યાખ્યા મુજબ, ગ્રામીણ વિસ્તારમાં રહેતી વ્યક્તિ દૈનિક 2.30 ડૉલર (મોંઘવારીના દરને ઍડજસ્ટ કર્યા પછી)થી ઓછી આવક ધરાવતી હોય તો તે ગરીબ છે.

આ પરિમાણ વર્ષ 2010માં નક્કી કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં કમાણી ઉપરાંત રહેણીકરણીની સ્થિતિ, આરોગ્ય તથા શિક્ષણને પણ ધ્યાને લેવામાં આવે છે.

ચીનના અલગ-અલગ પ્રાંત આ લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માટેની સ્પર્ધામાં લાગી ગયા. દાખલા તરીકે, જિઆંગ્સુએ ગત વર્ષે જાન્યુઆરીમાં જાહેરાત કરી હતી કે તેની કુલ વસતિમાંથી માત્ર એક કરોડ 70 લાખ લોકો જ ગરીબીમાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જીવે છે.

ચીનની સરકારના રાષ્ટ્રીય પરિમાણને વર્લ્ડ બૅન્કના વૈશ્વિક 1.90 ડૉલર ધોરણ કરતાં વધુ રાખવામાં આવ્યું છે.

દુનિયાભરમાં વર્લ્ડ બૅન્ક દ્વારા અપનાવવામાં આવતાં આ સ્ટાન્ડર્ડ દ્વારા આપણને આ આંકડા સમજવામાં મદદ મળી શકે છે.

1990માં ચીનના 75 કરોડથી વધુ લોકો આંતરરાષ્ટ્રીય ગરીબીરેખાથી નીચે જીવતા હતા. જે ચીનની કુલ વસતિના બે-તૃતીયાંશ ટકા જેટલા છે.

2012માં આ આંકડો ઘટીને નવ કરોડથી પણ ઓછો રહ્યો. 2016માં આ આંકડો ઘટીને 72 લાખ ઉપર આવી ગયો, જે કુલ વસતિના અડધા ટકા જેટલો છે. વર્લ્ડ બૅન્ક પાસે 2016 સુધીના જ આંકડા ઉપલબ્ધ છે.

આ આંકડા પરથી સ્પષ્ટ છે કે વર્ષ 2016માં જ ચીન તેનું નિર્ધારિત લક્ષ્યાંક સાધવાની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયું હતું. 30 વર્ષના ગાળામાં ગરીબીરેખા હેઠળ જીવનાર લોકોની સંખ્યામાં 74 કરોડ 50 લાખ જેટલો ઘટાડો થયો હતો.

વર્લ્ડ બૅન્કના આંકડા દ્વારા આપણને વર્તમાન સ્થિતિ અંગે માહિતી નથી મળતી, પરંતુ આ ટ્રૅન્ડ ચીનની સરકારની જાહેરાતને અનુરુપ જ હશે.

પાડોશી દેશ વિયેતનામમાં પણ આ અરસામાં ગરીબીદરમાં નાટકીય ઘટાડો જોવાયો હતો. ભારતની વાત કરીએ તો 2011ના આંકડા પ્રમાણે, આંતરરાષ્ટ્રીય ધારાધોરણ મુજબ દેશની 22 ટકા વસતિ ગરીબીની રેખા હેઠળ જીવતી હતી.

ભારતના આંકડા 2011ના જ ઉપલબ્ધ છે. જ્યારે બ્રાઝિલની 4.4 ટકા વસતિ દૈનિક 1.90 ડૉલરથી પણ ઓછી આવકમાં ગુજરાન ચલાવે છે.

ચીનમાં ઝડપી વિકાસ

ઝડપી આર્થિક વિકાસને કારણે ચીનમાં ગરીબી ઝડપભેર ઘટી છે. ચીને ગ્રામ્ય વિસ્તારની ગરીબી ઉપર સૌથી વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.

ચીનની સરકારે છેવાડાનાં ગામડાંમાં રહેતા લાખો લોકોને ઍપાર્ટમૅન્ટ કૉમ્પ્લેક્સમાં શિફ્ટ કર્યા છે. આ સંકુલોનું નિર્માણ શહેરોમાં કે નગરવિસ્તારમાં કરવામાં આવ્યું. અમુક કિસ્સામાં જૂના ગામની પાસે જ નવાં ગામ વસાવવામાં આવ્યાં છે.

જે લોકોને નવા સ્થળે વસાવવામાં આવ્યા તેમને ઘર કે નોકરી બદલવાના વિકલ્પ આપવામાં ન આવ્યા. આ મુદ્દે ચીનની સરકારની ટીકા પણ થાય છે.

કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં પ્રવર્તમાન ગરીબી માટે ચીનની કૉમ્યુનિસ્ટ સરકારની નીતિઓ જ જવાબદાર છે.

'ધ ઇકૉનૉમિસ્ટ'ના ડૅવિડ રેનીના મતે, "ગત 40 વર્ષ દરમિયાન ચીને અસાધારણ રીતે પ્રગતિ કરી છે, એ વાતમાં કોઈ શંકાને સ્થાન નથી."

 મૂડીવાદ પર મદાર

ઍપાર્ટમૅન્ટ કૉમ્પ્લૅક્સ મૉડલ દ્વારા ચીને નાગરિકોને ગામડાંથી દૂર વસાવ્યા

ચીનના નાગરિકો ગરીબીની રેખાથી ઉપર આવ્યા છે, તો તેનો શ્રેય માત્ર ચીનની સરકારને આપી...


જિયોને પોતાની સેવા લોન્ચ કર્યાને એક વર્ષ થઈ ગયું છે. આ ગાળામાં મોબાઈલ ફોન ગ્રાહકોનો ડેટા પ્રત્યેનો દૃષ્ટિકોણ સાવ બદલી ગયો છે.

11 રૂપિયામાં ટેન્શન મુક્ત ગ્રાહક

સૌથી પહેલાં ડેટાની કિંમત પર ધ્યાન આપો. જિયો લોન્ચ થયું તે પહેલાં સુધી 1GB ડેટા માટે બધી જ કંપનીઓ લગભગ 250 રૂપિયા લેતી હતી. માત્ર બે-ચાર રૂપિયા ઓછા કે વધુ હોય પરંતુ કિંમતો એક જેવી જ હતી.

જેની સામે જિયોએ 309 રૂપિયાની સ્કિમ શરૂ કરી, જેમાં એક દિવસનો 1GB ડેટા મળવા લાગ્યો. લગભગ 11 રૂપિયાના દરે 1GB ડેટા ખરીદનારા ગ્રાહકોએ એ નથી વિચારવું પડતું કે તેઓ કેટલો ડેટા વપરાશ કરી રહ્યા છે.

એક વર્ષમાં જિયોની બીજી ચાલ

નવા ગ્રાહકો ઉમેરવા જિયો ખૂબ જ સસ્તો હેન્ડસેટ બજારમાં લાવી રહ્યું છે, કારણ કે કોઈપણ તેનો ઉપયોગ કરી શકે.

આ હેન્ડસેટ પર ડેટાનો પણ ઉપયોગ થઈ શકશે. આ ફોન દ્વારા વોટ્સઅપ જેવાં મેસેન્જર એપની જગ્યાએ જિયો પોતાનું મેસેન્જર એપ વાપરવા માટે લોકોને પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે.

મોબાઈલ ફોનના બજારમાં 90 ટકા ગ્રાહકો પ્રી-પેડ સેવાનો જ ઉપયોગ કરે છે. એટલે કંપનીઓ એવી સ્કિમ બજારમાં લાવી રહી છે જે લોકો માટે લોકપ્રિય બની હોય.

ફોનમાં જ બેંક

છેલ્લાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બે-ત્રણ વર્ષોમાં લોકોની બેંક હવે મોબાઈલ ફોનમાં જ સમાઈ ગઈ છે. રિલાયન્સે પેમેન્ટ બેંક માટેનું લાયસન્સ પણ લીધું છે માટે તે જિયો મનીના ઉપયોગ માટે પણ લોકોને પ્રોત્સાહિત કરશે.

આ સસ્તા ફોન પર એરટેલ મની અથવા બીજી કંપનીઓની ડિજિટલ બેંક સેવાનો ઉપોયોગ કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.

આવા સસ્તા ફોન અને લગભગ મહિનાના 100 રૂપિયાના ખર્ચે જેટલા ઈચ્છો એટલા કૉલ કરવાની સુવિધાને નકારવી બહુ મુશ્કેલ હશે.

શું હશે જિયોની ત્રીજી ચાલ?

ટૂંક સમયમાં જિયો તેની ત્રીજી ચાલ ચાલશે. રિલાયન્સ જલદી તેની બ્રૉડબેન્ડ સેવા શરૂ કરવાની તૈયારીમાં છે. ઘર સુધી ફાઈબર દ્વારા બ્રૉડબેન્ડ પહોંચાડવા કંપનીએ ઘણાં શહેરોમાં કામ પૂરું કરી લીધું છે.

લોકોના ઘરમાં બ્રૉડબેન્ડ ખૂબ જ સસ્તા દરે પહોંચાડી રિલાયન્સ એરટેલનું વર્ચસ્વ ખતમ કરવા માગે છે.

આવનારા થોડા મહિનાઓમાં બ્રૉડબેન્ડ બજારમાં પણ ઘમાસાણ થાય તો નવાઈ નહીં.

કંપનીઓ માટે પૈસા બનાવવા મુશ્કેલ

હવે સવાલ એ છે કે આટલી સસ્તી સેવા આપીને જિયો પૈસા કેવી રીતે કમાશે?

બીજી મોબાઈલ કંપનીઓએ પણ 2008માં લાયસન્સ મળ્યા બાદ આ જ રીત અપનાવી હતી. પરંતુ આજે આ બધી કંપનીઓ બંધ થઈ ગઈ છે. એમાંથી કેટલાંકના લાયસન્સ તો સુપ્રીમ કોર્ટે રદ્દ કરી દીધાં છે.

મોબાઈલ સેવા પૂરી પાડનારી 13 કંપનીઓમાંથી ઘટીને હવે બજારમાં MTNL અને BSNLને બાદ કરી દેવામાં આવે તો માત્ર 6 કંપનીઓ, એરટેલ, એરસેલ, આઈડિયા, રિલાયન્સ કમ્યુનિકેશન, વૉડાફોન અને જિયો જ વધી છે.

આ કંપનીઓમાંથી બેની હાલત ખરાબ છે. જ્યારે વૉડાફોન અને આઈડિયા એકબીજામાં ભળી જવા માટે કામ કરી રહી છે.

જેવી રીતે આપણે કનેક્ટેડ દુનિયા તરફ આગળ વધી રહ્યાં છીએ, કંપનીઓ માટે પૈસા બનાવવા મુશ્કેલ થઈ ગયા છે, જ્યારે ગ્રાહકોને લાભ થઈ રહ્યો છે.


જી હાં, અમે કૉન્ડમ ફ્લેવર્સ વિશે વાત કરી રહ્યાં છીએ. કૉન્ડમ બનાવતી એક કંપનીએ ચાલુ વર્ષે શિયાળામાં આદુનાં ફ્લેવરવાળા કૉન્ડમ લૉન્ચ કર્યાં છે.

કંપનીએ ફેસબુક, ટ્વિટર અને ઇન્સ્ટાગ્રામ જેવા સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સ પર તેની માહિતી આપી હતી.

નવીન ફ્લેવરના કૉન્ડમ પેકેટની તસવીરની સાથે કંપનીએ લખ્યું છે, સાફ ગળાં માટે આદુ અને મધ. રજૂ કરીએ છીએ આદુ ફ્લેવર.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ સાથે જ વધુ કેટલાક કૅપ્શન પણ પોસ્ટ કર્યા હતા. જેમ કે:

- હવે શિયાળામાં દિવસની શરૂઆત કેવી રીતે કરવા ઇચ્છશો? શિયાળાની સવારની ઉષ્માભરી બનાવો, પસંદ આપની ઉપર છે.

- હવે શિયાળાની સવાર વધુ ઉષ્માભરી તથા આરામદાયક બનશે. રજૂ કરીએ છીએ આદુ ફ્લેવરના કૉન્ડમ્સ.

સ્વાભાવિક છે કે આ વિશે સોશિયલ મીડિયા પર પણ ચર્ચા થઈ રહી છે. યૂઝર્સ આ વિશે હળવી ટિપ્પણીઓ પણ કરી રહ્યાં છે.

વરુણ ખુલ્લર નામના યૂઝરે ટ્વિટર પર લખ્યું, "હું એ વિચારીને કન્ફ્યુઝ છું કે આદુ પછી શું? આદુ-લસણ પેસ્ટ, કે પછી આદુ-લસણ શેકેલ મસાલા કૉન્ડમ?"

કંપની પણ હળવાશભરી ટિપ્પણીઓનાં જવાબ હળવાશભર્યાં અંદાજમાં આપી રહ્યાં છે.

નીલાદ્રીએ ફેસબુક પર લખ્યું, "હવે ઘરમાં આદુ ખૂટી જાય તો ચિં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તા ન કરશો. કટિંગ ચા બનાવવા માટે બે-ત્રણ આદુ ફ્લેવર કૉન્ડમ ઉકાળી લો."

તેના જવાબમાં કંપનીએ લખ્યું, "કૉન્ડમ વાપરવાની બીજી સારી રીતો પણ છે."

કોઈકે કંપનીને જેઠીમધ ફ્લેવર્ડ કૉન્ડમ તો કોઈકે બિરયાની કે લિંબુ ફ્લેવરના કૉન્ડમ લૉન્ચ કરવાની પણ સલાહ આપી હતી.

તેનો લાભ થશે?

આ તો રહી હળવાશભરી વાત. પરંતુ શું અલગઅલગ ફ્લેવરના કૉન્ડમ્સની સેક્સ લાઇફ પર કોઈ અસર થાય કે માત્ર ગ્રાહકોને આકર્ષવાનો પ્રયાસ માત્ર છે?

આ વિશે બીબીસીએ વિખ્યાત સેક્સૉલૉજીસ્ટ ડૉ. પ્રકાશ કોઠારી સાથે વાત કરી હતી.

ડૉ. કોઠારીના કહેવા પ્રમાણે, ભિન્નભિન્ન પ્રકારના ફ્લેવર લોકોના મનમાં સેક્સ માટે ઉત્કંઠા તો જગાવી શકે છે. પરંતુ તેનાથી સેક્સના સમયગાળા કે સેક્સ લાઇફ પર કોઈ અસર નથી થતી.

કોઠારીના કહેવા પ્રમાણે, "જો કોઈને આદુ કે મધની સુગંધ પસંદ ખૂબ જ પસંદ હોય તો અદરક ફ્લેવર્ડ કૉન્ડમ પાર્ટનરની નજીક લાવવામાં તો ચોક્કસપણે મદદ કરી શકે."

સાથે જ ડૉ. કોઠારી ઉમેરે છે કે, તેનાથી એ નક્કી નથી થતું કે જાતીય સંબંધ બાંધવામાં કેટલી અનુકૂળતા રહેશે કે કેટલો સમય લાગશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જી-20થી પરત ફરીને મૈક્રૉં સીધા જ બેઠકમાં ભાગ લેવા રાષ્ટ્રપતિ નિવાસ ધસી ગયા હતા, જેમાં વડા પ્રધાન, ગૃહપ્રધાન તથા સુરક્ષાદળોના ઉચ્ચ અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.

ફ્રાન્સની રાજધાની પૅરિસમાં પોલીસ અને વિરોધ પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચેની અથડામણમાં 110 લોકો ઘાયલ થયા છે, જેમાં 23 સુરક્ષાકર્મીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.

તાજેતરની હિંસામાં કુલ ત્રણ લોકોનાં મૃત્યુ થયા છે. સમગ્ર ઘટનાને પગલે 400થી વધુ લોકોની અટકાયત પણ કરવામાં આવી છે.

ફ્રાંસમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના વધતા ભાવના વિરોધમાં વિરોધ પ્રદર્શન ફાટી નીકળ્યાં છે.

આગચંપી કરી રહેલા પ્રદર્શનકારીઓને રોકવા માટે પોલીસે અશ્રુવાયુ, સ્ટન ગ્રૅનેડ અને વૉટર કૅનનનો મારો ચલાવ્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફ્રાન્સમાં ડીઝલના ભાવ છેલ્લા 12 મહિનામાં 23 ટકા વધી ગયા છે.

વૈશ્વિક સ્તરે ઑઇલની કિંમતોમાં ઉતાર-ચઢાવ રહ્યો છે, પરંતુ ફ્રાન્સના મામલે કિંમતો વધ્યા બાદ ઘટી નથી.

આવું થવાનું કારણ એ છે કે રાષ્ટ્રપતિ ઇમૅનુએલ મૈક્રૉંની સરકારે હાઇડ્રોકાર્બન ટૅક્સ વધારી દીધો છે.

ફ્રાન્સમાં આ પૂર્વે પણ આવું વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ ચૂક્યાં છે. 17 નવેમ્બરના રોજ થયેલાં દેશવ્યાપી પ્રદર્શનો દરમિયાન લગભગ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત્રણ લાખ લોકો માર્ગો પર ઊતરી આવ્યા હતા.

ત્યાર બાદ સોશિયલ મીડિયા પર રાષ્ટ્રપતિ મૈક્રૉંની આર્થિક નીતિઓની ટીકા વધવા લાગી અને વિરોધ પ્રદર્શન વધુ વકરવાં લાગ્યાં.

અગાઉ રાષ્ટ્રપતિ મૈક્રૉંએ હિંસા કરનારાઓ માટે કહ્યું હતું, હિંસક દેખાવકારોને 'શરમ' આવવી જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જી. કે. પિલ્લઈ કહે છે, "મધમાખીના આકારની કોઈ ચીજ એ વ્યક્તિએ જમીન પર ફેંકી હતી. પછી એ પોતાના મોબાઇલ પર ઓરડાના ફોટોગ્રાફ્સ દેખાડવા લાગ્યો હતો."

"મધમાખી જેવી વસ્તુ વાસ્તવમાં મિની ડ્રોન હતું. એ દૃશ્ય ડરામણું હતું. ધારો કે આવું ડ્રોન કોઈ તમારા બેડરૂમમાં રાખી દે તો તમારી પ્રાઇવસી કેટલી સલામત રહેશે?"

પ્રાઇવસીનો મુદ્દો

પ્રાઇવસી સંબંધે જોરદાર ચર્ચા ચાલી રહી છે ત્યારે સવાલ એ છે કે આપણે પ્રાઇવસી વિશે શું જાણીએ છીએ?

આપણે કોઈ ઍપ ડાઉનલોડ કરીએ છીએ ત્યારે દરેક તબક્કે 'ઓકે' બટન દબાવતા જઈએ છીએ.

એ ઍપનો માલિક આપણી સહમતીથી આપણા મોબાઇલ પરના આપણા દોસ્તો, પરિવારજનોના કોન્ટેક નંબર્સ, આપણા એસએમએસ, આપણા મોબાઇલમાંના ફોટોગ્રાફ્સ ચૂપચાપ જોઈ કે વાંચી શકે છે અને પોતાના આર્થિક ફાયદા માટે તેનો ઉપયોગ કરી શકે છે એ આપણે જાણીએ છીએ?

આપણા ડેટાનો શું ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો કે એ કઈ કંપનીને આપવામાં આવ્યો એ આપણને જણાવવાની તકલીફ ઍપ કંપની લે છે ખરી?

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ઍપ સંબંધે સર્જાયેલા વિવાદ બાદ પ્રાઇવસી પોલિસીમાં ફેરફાર કરીને એક શબ્દ 'પ્રોસેસ'નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

આ શબ્દનો અર્થ શું છે, આ પ્રોસેસિંગથી શું મેળવવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામાં આવશે એ બાબતે આપણે માત્ર અનુમાન કરી શકીએ છીએ.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

ઇલિયટ ઑલ્ડરસન (અસલી નામ બૈપ્ટિસ્ટ રૉબર્ટ)ના નામે ટ્વીટ કરનારા ફ્રાન્સના સિક્યોરિટી રિસર્ચરનું આ નવી પ્રાઇવસી પૉલિસી પર કહેવું છે, "સ્પષ્ટ છે કે આ ડેટાના ઉપયોગ પ્રોફાઇલ બનાવવા માટે કરી શકાય છે."

"માની લો નમો એપ તમારું આઈપી તેમના સર્વર પર મોકલે છે. તેનાથી એપ્લીકેશન તમારું લોકેશન જાણી શકે છે અને એ પણ જાણી શકે છે કે તમે ક્યાં ક્યાં જઈ ચૂક્યા છો."

ભાજપનું કહેવું છે કે કેટલીક માહિતીઓને પ્રોસેસ કરવા માટે 'થર્ડ પાર્ટી'ને મોકલી શકાય છે કે જેથી લોકોને પર્સનલાઇઝ્ડ એક્સપીરિયન્સ આપી શકાય.

તેના પર ઑલ્ડરસન કહે છે, "એપ્લીકેશનનો યૂઝર એક્સપીરિયન્સ વધારે સારો કરવા માટે ખાનગી માહિતી એકત્ર કરવાની જરૂર પડતી નથી. નમો એપ રાજકીય ઉપયોગ માટે છે. ખાનગી ડેટાના આધારે પ્રાસંગિક વિષય બતાવવા એક ચાલબાજી છે."

ઑલ્ડરસનના અનુસાર નમો એપમાં ઉમેરવામાં આવેલા ડેટાને કોઈ બહારની વ્યક્તિ ઇચ્છે તો વચ્ચેથી વાંચી શકે છે.

તેમણે કોંગ્રેસની મેમ્બરશીપ એપમાં પણ સુરક્ષાને લઇને ખામી ગણાવી હતી.

કેમ્બ્રિજ ઍનાલિટિકા, આધાર, ભારતીય જનતા પાર્ટી (બીજેપી) અને કોંગ્રેસના ઍપના ડાઉનલોડ બાબતે જોરદાર વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.

તેની વચ્ચે આપણે એવું સમજવાનું કે આપણું મનોવૈજ્ઞાનિક, સામાજિક પ્રોફાઇલ ચૂપચાપ બનાવવામાં આવી રહ્યું છે, જેથી આપણને આપણી મનપસંદ ચીજો વેચી શકાય કે આપણી પસંદ-નાપસંદ પર પ્રભાવ પાડી શકાય?

કંઈ મફત નથી મળતું

આપણને મોબાઇલ ફોન બહુ ગમે છે. આપણને મફતમાં મળતી ચીજો પણ ગમે છે.

મફત ઍપ ડાઉનલોડ કરવા કોઈ આપણને 500 કે 1000 રૂપિયાની ફ્રી કૂપન આપે છે તેમાં આપણો જ ફાયદો હોય છે?

ડેટા પ્રોટેક્શન અને પ્રાઇવસી વિશે કામ કરતા વકીલ વકુલ શર્મા કહે છે, "દુનિયામાં કશું જ મફત નથી મળતું.

"ફ્રી ડાઉનલોડના બદલામાં તમે તમારી તથા તમારા પરિવારની પ્રાઇવસીની ચૂકવણી કરતા હો છો."

ઍપ ડાઉનલોડ કરતી વખતે કે એપમાં વ્યક્તિગત માહિતી ફીડ કરીને 'ઓકે' બટન દબાવતાં પહેલાં અનેક પાનાંમાં ફેલાયેલા શરતો વાંચવાનું આપણે જરૂરી ગણતા નથી.

આપણે 'ઓકે' બટન દબાવતા રહીએ છીએ.

તમે વિમાનમાં પ્રવાસ કરવા ટિકિટ લીધી હોય અને એ પછી તમારા મોબાઇલ કે સોશિયલ મીડિયા પેજ પર એ ટિકિટ સાથે સંકળાયેલી ચીજો દેખાવા લાગી હોય એવું ક્યારેય નથી બન્યું?

કોઈ ડાયગ્નોસ્ટિક સેન્ટરમાં પરીક્ષણની રસીદ લીધા બાદ આપણે એ જાણવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ કે એ સેન્ટર આપણી મેડિકલ...


જીએસઈમાં ઇવાંકા ટ્રમ્પે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વખાણ કર્યા હતા.

જીએસઈમાં ભાગ લેવા માટે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના પુત્રી ઇવાંકા પણ ભારત પહોંચ્યા છે.

મોદી અને ઇવાંકાએ રોબૉટ 'મિત્ર'નું બટન દબાવી આ કાર્યક્રમને ખુલ્લો મૂક્યો.

વડાપ્રધાને આ દરમિયાન કહ્યું, "ભારતીય સંસ્કૃતિમાં મહિલાઓને શક્તિનું રૂપ ગણવામાં આવી છે."

"તેના વિકાસથી જ દેશ અને સમાજનો વિકાસ શક્ય બનશે."

તો કાર્યક્રમમાં ઇવાંકાએ કહ્યું, "ચા વેચીને વડાપ્રધાન બનવું એક મોટી સિદ્ધિ છે."

જોકે, સોશિઅલ મીડિયામાં લોકો 'ટ્રમ્પના વંશવાદ'ને લઈને ટ્વીટ્સ કરી રહ્યા છે.

ભરત દોશીએ પૂછ્યું, 'મોદીજી વંશવાદીને શા માટે મળી રહ્યા છે?'

ક્ષિપ્રાએ લખ્યું, ' ભારતમાં ભારતીય મહિલાઓ સાથે કરાતા વર્તનનું ઉદાહરણ 'પદ્માવતી વિવાદ' છે.

જ્યારે ભારતમાં અમેરિકન મહિલાઓ સાથે કરાતા વર્તનનું ઉદાહરણ ઇવાંકાની ભારત મુલાકાત છે.'

RKHuriaએ લખ્યું કે 'તમે વંશવાદનો વિરોધ કરો છો અને ઇવાંકા વંશવાદી છે.'

ઈવાંકાએ કરેલી લોકશાહીની વાત અને મોદીના વખાણ પર કટાક્ષ કરતા શેખ મુસ્તફાએ લખ્યું,

મધુરિમા મિશ્રાએ ઇવાંકાની ભારત મુલાકાતને પદ્માવતી સાથે સરખાવીને લખ્યું કે

આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દરમિયાન ઇવાંકાની હૈદરાબાદ મુલાકાતને પગલે શહેરના કરાયેલા 'સમારકામ' બાદ @Chaitu_Ryali ઇવાંકાને પોતાના ઘરે આવવાનું આમંત્રણ પાઠવી દીધું.

હૈદરાબાદમાં દૂર કરાયેલી ગંદકીને કારણે કલ્યાણ પ્રસાદે ઇવાંકાને હૈદરાબાદની નિયમિત મુલાકાત લેવા વિનંતી પણ કરી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જીએસટી કાઉન્સિલે કેટલાંક મહત્વના ફેરફારોની જાહેરાત કરી છે

6 ઑક્ટોબરે દિલ્હીમાં યોજાયેલી જીએસટી કાઉન્સિલની બેઠકમાં કેટલાંક મહત્વના નિર્ણય લેવામાં આવ્યા છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે

નાણાંમંત્રી અરૂણ જેટલીએ જીએસટીની જોગવાઈઓમાં નાના વેપારીઓ માટે છૂટની જાહેરાત કરી છે.

નાના વેપારીઓને મળી થોડી છૂટ

રિવર્સ ચાર્જની વ્યવસ્થા માર્ચ 2018 સુધી સ્થગિત કરવામાં આવી છે

દોઢ કરોડ રૂપિયા સુધીનું ટર્નઑવર ધરાવતા વેપારીઓને દર મહિને જીએસટી ચૂકવવામાંથી છૂટ મળશે, તેઓ ત્રણ મહિનાના અંતરાલમાં જીએસટી ચૂકવી શકશે.

એક કરોડ રૂપિયા સુધીની આવક ધરાવતા રેસ્ટોરાં માલિકોને હવે 5 ટકા ટેક્સ આપવો પડશે.

રિવર્સ ચાર્જના કારણે વેપારીઓમાં ભ્રમણાઓ ફેલાઈ છે. રિવર્સ ચાર્જની વ્યવસ્થા 31 માર્ચ, 2018 સુધી સ્થગિત રાખવામાં આવી છે.

નિકાસકારો માટે ઈ-વૉલેટ બનાવાશે

નિકાસકારો માટે ઈ-વૉલેટ બનાવાવમાં આવશે

નિકાસકારોને વૈશ્વિક બજારમાં હરિફાઈ કરવાની હોય છે. આ મુદ્દે બનેલી એક સમિતિની ભલામણમાં કહેવાયું છે કે નિકાસકારોનું ક્રેડિટ મોટાં પ્રમાણમાં બ્લૉક થયેલું છે.

10 ઑક્ટોબરથી નિકાસકારોને જુલાઈ અને ઑગસ્ટનું રિફંડ આપવાનો નિર્ણય કરાયો છે. સમિત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િએ એક સમાધાન પણ સૂચવ્યું છે, દરેક નિકાસકાર માટે ઈ-વૉલેટ બનાવવામાં આવશે.

એપ્રિલ, 2018થી ઈ-વૉલેટ વ્યવસ્થા પર કામ શરૂ કરવાની કોશિશ કરાશે

ખાખરા અને અનબ્રાન્ડેડ નમકીન પરનો જીએસટી ઘટ્યો

26 વસ્તુઓ પરના કરમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે

ખાખરા પર ટેક્સનો દર 12 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવામાં આવ્યો છે, બ્રાન્ડ વગરના નમકીન પરનો ટેક્સ 12 ટકાથી 5 ટકા, બ્રાન્ડ વગરની આયુર્વેદિક દવાઓ પર પણ કર 12 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા, બાળકોના ફૂડ પૅકેટ પર 18 ટકાથી ઘટાડીને 5 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.

કેટલાંક સ્ટેશનરી ઉત્પાદનોમાં પણ રાહત મળી

સ્ટેશનરી, ડીઝલ એન્જિન અને જરીની કામગીરી પરનો ટેક્સ ઓછઓ કરવામાં આવ્યો છે

માર્બલ અને ગ્રેનાઈટ સિવાયના જમીન પર ઉપયોગ થનારા પથ્થરો પર લાગનારો કર 28 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.

કેટલાંક સ્ટેશનરી ઉત્પાદનો પરનો ટેક્સ 28 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.

ડીઝલ એન્જિનના પાર્ટ્સ પર ટેક્સનો દર 28 ટકાથી ઘટાડીને 18 ટકા કરવામાં આવ્યો છે, ઉપરાંત જરીવાળી કામગીરી પર ટેક્સ ઓછો કરવામાં આવ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જીએસટીના દરોમાં વાંરવાર ફેરફાર કેમ?

મીડિયાએ પણ આ સમાચારને ખૂબ જ મોટા ગણાવી તેને મહત્ત્વ આપ્યું હતું.

બીજી તરફ, ભારતમાં જીએસટી લાગુ કરવામાં આવ્યો તેને સાત મહિના પણ નથી થયા.

આ સાત મહિનાના સમયગાળા દરમિયાન અનેક વખત જીએસટીના દરમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે.

આ વાતનો અંદાજ એ બાબત પરથી આવી શકે કે જીએસટીના દરોમાં ફેરફાર કરવા સંબંધિત જીએસટી પરિષદની 25 વખત બેઠકો મળી ચૂકી છે.

પરંતુ હજી સુધી જીએસટીના દરની એક ટકાવારી નક્કી કરી શકાઈ નથી.

તાજેતરમાં જ 29 વસ્તુઓના દરમાં ફેરફાર કરાયો

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે, વિશ્વભરમાં જ્યાં પણ જીએસટી અથવા 'વેટ'(વેલ્યૂ એડેડ ટેક્સ) લાગુ કરવામાં આવ્યા છે ત્યાં ટેક્સના દર આટલા ઝડપથી બદલવામાં નથી આવતા.

આ તમામ દેશોમાં એવી કોશિશ કરવામાં આવે છે કે જીએસટીના દરો સાથે શક્ય હોય ત્યાં સુધી ફેરફાર કરવામાં ન આવે.

જોકે, આ બાબત પાછળ ઘણાં કારણો જવાબદાર છે.

જો પરિષદ દર મહિને બેઠક કરીને દરમાં ફેરફાર કરશે તો વેપારી વર્ગને એવો સંદેશ જાય છે કે રાજનેતાઓ સાથે 'લૉબિંગ' કરીને જીએસટીના દરોમાં ફેરફાર કરાવી શકાય છે.

53 સેવાઓના દરમાં પણ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો

શું ખરેખર આવું થઈ રહ્યું છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

? તે કહેવું મુશ્કેલ છે પણ વારંવાર દરમાં ફેરફાર કરવાથી વેપારી વર્ગને ઉપરોક્ત સંકેત મળશે.

ભારત જેવા દેશમાં જ્યાં રાજનેતા અને વેપારીઓ વચ્ચેના સંબંધો ગાઢ હોય છે, ત્યાં આવા સંકેત સારા ન કહેવાય.

વળી દરોમાં વારંવાર ફેરફાર કરવાથી જીએસટી સિસ્ટમમાં રહેલા લોકોને પણ તકલીફનો સામનો કરવો પડે છે.

આ એવા લોકો છે જે સામાન અને સેવાઓની ખરીદી ઉપર સરકારને જીએસટી આપે છે.

તદુપરાંત આ એવા લોકો પણ છે જેઓ સામાન અને સેવાઓ વેચતી વખતે સરકાર વતી જીએસટી વસૂલે છે.

જીએસટીના રિટર્ન ફાઇલ કરવાની પ્રક્રિયા જટિલ

હવે, પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે જીએસટીના દર સાથે આટલી હદે પરિવર્તન કેમ કરવામાં આવે છે?

જેનો સરળ જવાબ એ છે કે જીએસટીને ઘણી ઉતાવળમાં લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો.

સરકાર અને નોકરશાહી દ્વારા કરવામાં આવેલી તૈયારીઓ પૂરતી ન હતી.

આનું પરિણામ એવું આવ્યું કે જીએસટીના પાલન માટે જે સિસ્ટમ બનાવવામાં આવી તે ખૂબ જ જટિલ નીવડી.

એક કરતા વધુ દરની જટિલતા

આ જટિલતા પાછળ એક કરતાં વધુ દરો પણ જવાબદાર છે. જીએસટીમાં 0, 0.25%, 5%, 12%, 18%, 28% અને તેથી પણ વધુના દરનું એક જટિલ માળખું બન્યું.

વિશ્વમાં જ્યાં પણ જીએસટી લાગુ છે, ત્યાં વધુમાં વધુ ત્રણ દર લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.

તદુપરાંત 28%થી વધુ દર લગભગ કોઈ પણ દેશમાં નથી. જીએસટી પરિષદ હવે આ મૂળ ભૂલને સુધારવાના પ્રયાસો કરી રહી છે.

પરંતુ કેટલીક ભૂલ એવી હોય છે જે થવી જ ન જોઈએ અને આ પણ એવા જ પ્રકારની ભૂલ છે.

એક કરતાં વધુ દરનું માળખું પણ સમસ્યા

વિજય કેલકરની અધ્યક્ષતા ધરાવતા 13મા નાણાપંચે કહ્યું હતું કે, જીએસટીનો એક સમાન દર હોઈ શકે છે, જેને 12% પર સ્થિર રાખી શકાય.

જીએસટી લાગુ થતા પૂર્વે ઘણા લોકોએ લખ્યું અને કહ્યું હતું કે આટલા બધા દર ધરાવતો જીએસટી નહીં ચાલે અને જટિલતા પણ સર્જાશે.

વળી થયું પણ એવું જ. જો સરકારે આ વાત પર ધ્યાન આપ્યું હોત, તો અત્યારે દેશના લોકોએ જીએસટીના કારણે આટલી તકલીફ ઉઠાવવી પડી ના હોત.

દરની સાથે સાથે વળી સરકારે બનાવેલી રિટર્ન ભરવાની પદ્ધતિના લીધે પણ લોકોને મુશ્કેલી થઈ રહી છે. જે ઉતાવળમાં થયેલી ગડબડનું જ ઉદાહરણ છે.

જીએસટીની આવક ચિંતાનો વિષય?

સરકારને દર મહિને 91000 કરોડ રૂપિયા આવકની આશા

કોઈ પણ સિસ્ટમને શરૂ કરતાં પહેલાં થોડા સમય સુધી તેનું પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે.

પરીક્ષણ દરમિયાન કોશિશ કરવામાં આવે છે કે જેટલી પણ ભૂલ હોય તેને સુધારીને સિસ્ટમને વધુ સરળ બનાવવામાં આવે.

સરકારી કામોમાં જોવા મળતી સામાન્ય બાબત...


જીઓફિલ્ટર્સ વિશિષ્ટ ફ્રેમ્સ છે. લોકો જીઓફિલ્ટર્સથી તેમના ફોટો સાથે ગ્રાફિક્સ મિક્સ કરી શકે છે. જેનાથી ફોટોગ્રાફ્સ વધુ રસપ્રદ બને છે.

કપડાં, દાગીના, લગ્નનું ફૂડ મેન્યુ, ઇવેન્ટ્સ, ફોટોશૂટ, વીડિયોગ્રાફી, રિસેપ્શન થીમ, આ બધું જ નક્કી થઈ ગયું હોય.

આમ છતાં હજી કંઈક ખૂટતું હોય તેમ લાગે તો ટ્રાય કરો સોશિઅલ મીડિયા.

હવે લગ્નોની વિવિધ ઇવેન્ટ્સને ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક જેવા સોશિઅલ મીડિયા પર, ઓનલાઇન અમર બનાવી દેવાનો અનોખો વ્યવસાય પણ વિકસ્યો છે.

લગ્નોમાં સેલ્ફી સંસ્કૃતિનું પ્રતિબિંબ ચોક્કસ પણે જોવા મળે છે.

એટલે જ હવે લગ્ન માટે ચોક્કસ પ્રકારની હેશટેગ તૈયાર કરવાનો અને સોશિઅલ મીડિયા પર છવાઈ જવામાં મદદ કરનારી કંપનીઓ હવે સારા રૂપિયા બનાવી રહી છે.

ન્યૂયોર્કમાં રહેતી 33 વર્ષીય જેસિકા લેહમેને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર ફિલ્મ નિર્માતા જેસી એશની સાથે તેની સગાઈનો ફોટોગ્રાફ #JessTheTwoOfUs સાથે પોસ્ટ કર્યો હતો.

તેણે આ જ હેશટેગનો ઉપયોગ મે મહિનામાં લંડનમાં કરેલી પાર્ટીના ફોટોગ્રાફ્સ પોસ્ટ કરતી વખતે પણ કર્યો.

એટલું જ નહીં, તેણે મહેમાનોને પણ કહ્યું કે સપ્ટેમ્બરમાં થનારાં તેના લગ્નમાં તેમણે લીધેલા ફોટોગ્રાફ્સને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સોશિઅલ મીડિયા પર શેર કરતી વખતે આ હેશટેગનો પણ ઉપયોગ કરે.

જેસિકા પોતે એક બ્રાન્ડ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ છે. તેણે કહ્યું કે તેણે આ હેશટેગ તૈયાર કરવા માટે સારી એવી મહેનત કરી હતી. તે કહે છે કે લગ્ન માટેનું એક સારું હેશટેગ નવયુગલ કેવું છે, તેનો ખ્યાલ આપે છે.

મજાનાં હેશટેગ હોય તો લોકોના ચહેરા મલકાઈ જાય છે, અને એ રીતે તે યાદગાર પણ બની જાય છે.

કેવી રીતે થાય છે, લગ્નનું સોશિઅલ મીડિયા બ્રાન્ડિંગ

સોશિઅલ મીડિયા પર લોકોને એકબીજાની નજીક લાવવામાં વ્યક્તિગત હેશટેગ જેવું એકપણ સાધન નથી

દરરોજ લગભગ એક અબજ લોકો ફેસબુક જુએ છે. ઇન્સ્ટાગ્રામ પર 70 કરોડ લોકો સક્રિય છે.

જ્યારે આંકડા આટલા મોટા હોય, ત્યારે યુવાનો તેમના લગ્નનાં પ્લાનિંગમાં પણ સોશિઅલ મીડિયાનો કેવી રીતે ઉપયોગ કરવો તે ન વિચારે તો જ આશ્ચર્ય થાય.

એને લીધે એક નાનો પરંતુ ઝડપથી વિકસી રહેલો ઉદ્યોગ શરૂ થઈ ગયો છે. જે લગ્નોમાં સોશિઅલ મીડિયાના ઉપયોગનાં આ ટ્રેન્ડમાંથી રૂપિયા બનાવે છે.

મારિએલ વકીમ લોસ એંજલસ મેગેઝિનનાં સંપાદક છે. તેમણે 2016 માં હેપ્પીલી એવર હેશટેગ્ડ (Happily Ever Hashtagged) કંપની બનાવી છે.

વકીમ લગ્ન માટે એક વિશિષ્ટ હેશટેગ બનાવવા માટે 2500 રૂપિયા અને ત્રણ હેશટેગ બનાવવા 5500 રૂપિયા જેટલો ચાર્જ કરે છે. એમની પાસે કોઈપણ સમયે 150 જેટલા ગ્રાહકો વેઇટિંગમાં હોય છે.

હેશટેગ્સ ટ્વિટર, ઇન્સ્ટાગ્રામ, ફેસબુક જેવા સોશિઅલ મીડિયા પર ચોક્કસ વિષય સંદર્ભે કરવામાં આવેલી પોસ્ટ્સને શોધવાનું એક મહત્વનું સાધન છે.

માર્ચ 2016 માં, 28 વર્ષીય ગ્રાફિક ડિઝાઈનર ઐલી બર્ટલ્સને ઓનલાઈન માર્કેટપ્લેસ એટ્સી પર સ્નેપચેટજીયોફિલ્ટર્સ લોન્ચ કર્યા હતાં.

જીઓફિલ્ટર્સ વિશિષ્ટ ફ્રેમ્સ છે. લોકો પોતાના ફોટોગ્રાફ્સ સ્નેપચેટ પર મૂકવા ઇચ્છે, ત્યારે આ જીઓફિલ્ટર્સથી તેમના ફોટોગ્રાફ્સ સાથે અવનવાં ગ્રાફિક્સ મિક્સ કરી શકે છે.

લગ્નનું પ્લાનિંગ કર્યું, પણ ઇન્સ્ટાગ્રામ માટે # હેશટેગ બનાવ્યું?

જેનાથી ફોટોગ્રાફ્સ વધુ રસપ્રદ બને છે. આ ફિલ્ટર્સ કોઇપણ બનાવી શકે છે. પરંતુ જેમને આ પ્રકારે ફિલ્ટર્સ બનાવતાં નથી ફાવતું કે જેમની પાસે સમય નથી, તે લોકો માટે બર્ટલ્સન ફિલ્ટર્સ ડિઝાઈન કરે છે.

આ ઉપરાંત તે જેમના લગ્ન થવાના છે, તેવા યુગલો અને તેમનાં મહેમાનો માટે ખાસ ફિલ્ટર્સ પણ ડિઝાઇન કરે છે. તે દરેક ફિલ્ટર દિઠ 760 રૂપિયા લે છે.

જો લોકો ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક પર તમારા રિસેપ્શનનાં ફોટોગ્રાફ્સ અને વીડિઓ મૂકવાનાં જ હોય તો, આવી પોસ્ટની...


જીડીપી એટલે કોઈ ચોક્કસ સમય દરમિયાન વસ્તુ અને સેવાના ઉત્પાદનની કુલ કિંમત.

ભારતમાં કૃષિ, ઉદ્યોગ અને સેવા મુખ્ય ત્રણ ઘટક છે, જેમાં ઉત્પાદનની વધઘટના સરેરાશ પર જીડીપીનો આધાર રહેલો છે.

જીડીપી વધે તો આર્થિક વિકાસદર વધે છે. આ આંકડા દેશના વિકાસ પર આંગળી ચીંધે છે.

ભારતમાં જીડીપીની ગણના દર ત્રણ મહિને આધારે થાય છે.

જીડીપી કઈ રીતે નક્કી થાય છે?

જીડીપી બે રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે, કેમ કે ઉત્પાદનનો પડતરખર્ચ મોંઘવારી સાથે વધતોઘટતો રહે છે. આ માપદંડ છે કૉસ્ટેન્ટ પ્રાઇઝ.

આ આધારે જીડીપીનો દર અને ઉત્પાદનનું મૂલ્ય એક વર્ષના આધારે ઉત્પાદનની કિંમત પર નક્કી થાય છે.

એટલે કે જો વર્ષ 2019નો આધાર લઈને તો એના પર જ ઉત્પાદનનું મૂલ્ય અને તેમાં થતી વધઘટને ધ્યાને લેવામાં આવે છે.

બીજી રીત છે કરન્ટ પ્રાઇઝ. જેમાં ઉત્પાદન મૂલ્યમાં મોંઘવારીનો દર પણ સામેલ હોય છે.

કેન્દ્રીય સાંખ્યિકી કાર્યાલય એટલે કે સીએસઓ ઉત્પાદન અને સેવાઓના મૂલ્યાંકન માટે એક 'આધારવર્ષ' એટલે બેઝ નક્કી કરે છે.

આ બેઝ પ્રમાણે કિંમતને આધાર બનાવીને ઉત્પાદન અને સેવાઓની કિંમત જોવામાં આવે છે અને એ હિસાબે તુલનાત્મક વૃદ્ધિ કે ઘટાડો આંકવામાં આવે છે.

કૉસ્ટેન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ટ પ્રાઇઝના આધારે જીડીપીની ગણના કરવાનું કારણ એ પણ છે કે આ આંકડાને મોંઘવારીના ઉતારચડાવથી અલગ રાખીને માપી શકાય.

જીડીપી મુદ્દે શું ફેરફાર થયા?

ભારતની કૉસ્ટેન્ટ પ્રાઇઝ ગણનાનું આધારવર્ષ હાલમાં 2011-12 છે.

વર્ષ 2015માં ભારતે જીડીપીના માપદંડની રીત બદલી નાખી છે. જીડીપીનો માપદંડ બજારમૂલ્યની જગ્યાએ આધારભૂત મૂલ્યના આધારે આંકવાનો નક્કી થયો.

અગાઉ જીડીપી જથ્થાબંધ મૂલ્ય પર નક્કી થતો હતો, પરંતુ હવે કન્ઝ્યુમર પ્રાઇઝ ઇન્ડેક્સ એટલે કે ગ્રાહકોએ ચૂકવેલા બજારમૂલ્યને આધારે નક્કી થાય છે.

આંકડા કોણ એકત્ર કરે છે?

સીએસઓ (કેન્દ્રીય આંકડાશાસ્ત્રીય સંગઠન) દેશભરમાંથી ઉત્પાદન અને સેવાઓના આંકડા મેળવે છે.

આ પ્રક્રિયામાં ઘણા સૂચકાંક સામેલ હોય છે, જેમાં મુખ્ય ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન સૂચકાંક એટલે કે આઈઆઈપી અને ઉપભોક્તા મૂલ્ય સૂચકાંક એટલે કે સીપીઆઈ.

સીએસઓ વિભિન્ન કેન્દ્રીય અને રાજ્ય એજન્સીઓના સમન્વયથી આંકડાઓ એકત્ર કરે છે.

જથ્થાબંધ મૂલ્ય સૂચકાંક એટલે કે ડબલ્યુપીઆઈ અને ઉપભોક્તા મૂલ્ય સૂચકાંક એટલે કે સીપીઆઈની ગણના માટે મૅન્યુફૅક્ચરિંગ, કૃષિ ઉત્પાદના આંકડા ગ્રાહક મંત્રાલય એકત્ર કરે છે.

એ રીતે આઈઆઈપીના આંકડા વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય અંતર્ગત આવતા વિભાગ એકત્ર કરે છે.

સીએસઓ આ બધા આંકડાને એકત્ર કરે છે, પછી ગણના કરીને જીડીપીનો આંક જાહેર કરે છે.

મુખ્ય રીતે આઠ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોના આંકડા એકત્ર કરવામાં આવે છે, જેમાં કૃષિ, ખનન, મૅન્યુફૅક્ચરિંગ, વીજળી, બાંધકામ, વેપાર, રક્ષા અને અન્ય સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જીડીપીમાં ઘટાડો નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર સામે મોટો પડકાર છે

એવું કહેવામાં આવે છે કે 'ડર કે આગે જીત હૈ.' પરંતુ આ જીત સુધી પહોંચવા માટે હિંમતની જરૂર હોય છે. 40 વર્ષમાં પ્રથમ વખત ભારત મંદીની ઝપેટમાં આવી રહ્યું છે.

એપ્રિલથી જૂનની વચ્ચે ભારતના અર્થતંત્રમાં વધારાને બદલે લગભગ 24 ટકા જેટલું ઘટાડો દેખાયો છે.

એવી પણ આશંકા છે કે આગળના ત્રિમાસિકગાળામાં જ્યારે આ સમાચાર સામાન્ય થઈ જશે ત્યારે પણ ઘટાડો વધારામાં નહીં પરિણમે.

એટલે કે 40 વર્ષમાં પ્રથમ વખત ભારત આર્થિક મંદીમાં સપડાઈ ચૂક્યું હશે. એ પણ એવા સમયે જ્યારે ભારત વિશ્વગુરુ બનાવાની તૈયારી કરી રહ્યું હતું.

આઝાદ ભારતના ઇતિહાસમાં અર્થવ્યવસ્થા આટલી ખરાબ સ્થિતિમાં ક્યારેય આવી નથી. જોકે, આ પહેલાં સુસ્તી અને સ્લૉડાઉનના કેટલાક ઝટકા આવ્યા છે પરંતુ આ વખતની વાત સાવ અલગ છે.

1979નું સંકટ અને તેમાંથી શિખામણ

આઝાદી બાદ દેશમાં પાંચ વખત આર્થિક સંકટ આવી ચૂક્યાં છે

આ પહેલાં જ્યારે પણ દેશમાં આર્થિક સંકટ આવ્યું તો તેનાં બે જ કારણો હતાં- વરસાદ ન થવો અથવા ચોમાસું કમજોર પડવું અથવા સાવ નિષ્ફળ જવું અને બીજું આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં વધારો થવો.

1947મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં દેશ આઝાદ થયા બાદ 1980 સુધી એવું પાંચ વખત બન્યું છે કે દેશની અર્થવ્યવસ્થા વધવાને બદલે ઘટી હોય.

એમાં સૌથી મોટો ઝટકો નાણાંકીય વર્ષ 1979-80માં લાગ્યો જ્યારે દેશનો જીડીપીમાં 5.2 ટકા ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.

તેનું કારણ પણ હતું. એક તરફ ભયાનક દુષ્કાળ હતો અને બીજી તરફ ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં ભારે વધારો થયો હતો. બંનેએ મળીને દેશને વિકટ સ્થિતિમાં મૂકી દીધો હતો. મોંઘવારીનો દર 20 ટકા સુધી પહોંચી ગયો હતો.

એ પણ યાદ રાખવું જોઈએ કે એ સમયે ભારતની આર્થિક વૃદ્ધિની ગતિ ત્રણથી સાડા ત્રણ ટકા રહ્યા કરતી હતી. એટલે કે બે વર્ષના વધારા પર એકવારમાં જ પાણી ફરી ગયું હતું.

આ એક સમય હતો જ્યારે ઇંદિરા ગાંધી લોકસભા ચૂંટણીમાં પોતાની ભયાનક હાર બાદ ફરીથી ચૂંટણી જીતીને સત્તામાં પરત આવ્યાં હતાં. તેમની સરકારને આવતાની સાથે જ અર્થવ્યવસ્થાના ગંભીર પડકારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

ખેતી અને તેની સાથે જોડાયેલા ધંધાઓ એટલે કે ફાર્મ સૅક્ટરમાં 10 ટકાનો ઘટાડો, આસમાનમાં પહોંચેલા ક્રૂડઑઇલના ભાવ અને આયાતની સરખામણીએ નિકાસ ઓછી હોવાથી સતત વધતું દબાણ, ઇમરજન્સી બાદ સત્તામાં પરત આવેલી ઇંદિરા ગાંધીની સરકારને આ મુશ્કેલીઓ ઉપહારમાં મળી હતી. ,

આપત્તિને અવસર બનાવી દીધો

ક્રૂડઑઇલના ભાવ વધવાને કારણે ભારતની સ્થિતિ ખરાબ થઈ હતી

જોકે, એ સરકારે જનતા પાર્ટીની ખીચડી સરકારને જવાબદાર ઠેરવવામાં કોઈ કસર નહોતી છોડી.

જોકે, સાથે જ આપત્તિને અવસરમાં બદલવાના ઉપાય પણ કર્યા. પ્રથમ વખત દેશે નિકાસ વધારવા અને આયાત ઓછી કરવા પર ભાર મૂક્યો.

આઝાદ ભારતનું ત્યાં સુધીના ઇતિહાસનું એ સૌથી મોટું આર્થિક સંકટ હતું અને એ વખતે નોટ છાપીને થયેલી ખોટને ભરી લેવી એ સરકારોને અજમાવેલો નુસ્ખો હતો.

પરંતુ તે સરકારે ખોટ ભરવાના આ ઉપાય પર ઓછું નિર્ભર રહેવાનો નિર્ણય કર્યો અને એ પણ નક્કી કર્યું કે સિમેન્ટ, સ્ટીલ, ખાદ્ય, ખાવનું તેલ અને પેટ્રોલિયમ જેવી ચીજોની આયાતના ભરોસે રહેવું દેશ માટે ખતરનાક બની શકે છે. આ ચીજોને દેશમાં પણ બનાવવાની વ્યવસ્થા કરવી જરૂરી છે.

જોકે, તે બાદ પણ નોટો છાપીને ખોટ પૂરી કરવાનું ચાલુ રહ્યું, પરંતુ આ ઉપાયનો ઉપયોગ ઓછો કરવાની ચિંતા શરૂ થઈ ગઈ હતી.

1997માં સરકારે રિઝર્વ બૅન્ક સાથે કાયદેસર એક સમજૂતી કરી લીધી કે હવે નોટો છાપીને ખોટ પૂરી કરવાનું કામ કરવામાં નહીં આવે.

પીવી નરસિંહા રાવ

90ના દાયકાની શરૂઆતમાં દેશને એક વધુ ગંભીર આર્થિક સંકટમાંથી પસાર થવું પડ્યું પરંતુ વાત મંદી સુધી પહોંચી ન હતી.

સંકટ...


જીતવા માટે 90 રનના લક્ષ્ય સામે ઊતરેલી ઑસ્ટ્રેલિયન ટીમે બે વિકેટના નુકસાન પર 93 બનાવ્યા, હવે ઑસ્ટ્રેલિયાની ટીમ સિરીઝમાં 1-0થી આગળ છે.

આ પહેલાં ત્રીજા દિવસે ભારતનો બીજો દાવ માત્ર 36 રન પર સમેટાઈ ગયો. જોકે, ભારત તરફથી નવ વિકેટ જ પડી, મોહમ્મદ શામી ઈજાને કારણે અંતિમ બૅટ્સમૅન તરીકે રિટાયર્ડ હર્ટ થઈ ગયા.

એ બાદ આ ટેસ્ટ ક્રિકેટની એક ઇનિંગમાં ભારતનો સૌથી ઓછો સ્કોર છે.  આ પહેલાં એક દાવમાં ભારતના નામે સૌથી ઓછો સ્કોર 42 રન નોંધાયો હતો.

વર્ષ 1974માં ઇંગ્લૅન્ડ વિરુદ્ધ ભારતે એક ઇનિંગ 42 રન જ કર્યા હતા.

એટલે 46 વર્ષ બાદ ભારતીય ટેસ્ટ ક્રિકેટ ટીમે પોતાનું સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કર્યું છે.

ભારત તરફથી કોઈ પણ બૅટ્સમૅન બેવડો આંક પણ સ્પર્શી નહોતો શક્યો. જૉસ હૅઝલવૂડે પાંચ વિકેટ લીધી જ્યારે પૅટ કમિન્સને ચાર વિકેટ મળી.

આ પહેલાં ભારતે પહેલી ઇનિંગમાં 244 રન બનાવ્યા હતા, જ્યાર ઑસ્ટ્રેલિયાએ પહેલી ઇનિંગમાં 191 રન બનાવ્યા હતા.

ટેસ્ટ ઇતિહાસમાં સૌથી ઓછો સ્કોર

આમ તો ટેસ્ટ ઇતિહાસમાં સૌથી ઓછા રનનો રૅકૉર્ડ ન્યૂઝીલૅન્ડના નામે છે. ન્યૂઝીલૅન્ડની ટીમ માર્ચ, 1955માં ઇંગ્લૅન્ડના વિરુદ્ધમાં ઑકલૅન્ડ ટેસ્ટમાં માત્ર 26 રને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જ સમેટાઈ ગઈ હતી.

એ બાદ દક્ષિણ આફ્રિકાની ટીમ બે વાર એક ટેસ્ટ ઇનિંગમાં 30-30 રનો પર સમેટાઈ ગઈ હતી. એ વાર દક્ષિણ આફ્રિકા એક ઇનિંગમાં 35 રન અને એક વાર એક ઇનિંગમાં 36 રન પર સમેટાઈ ગયું હતું.

તો ઑસ્ટ્રેલિયન ક્રિકેટ ટીમ પણ 1902માં ઇંગ્લૅન્ડ વિરુદ્ધ એક ઇનિંગમાં 36 રનમાં સમેટાઈ ગઈ હતી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જીતેન્દ્રસિંહ મૂળ ઉત્તર પ્રદેશના ફિરોઝાબાદના

31મી માર્ચે ચોકીદારો સાથે વીડિયો કૉન્ફરન્સિંગ કરશે. ભાજપના અભિયાન 'મેં ભી ચોકીદાર' અભિયાન હેઠળ આ કાર્યક્રમ આયોજિત કરવામાં આવશે. પરંતુ ચૂંટણીના આ સમયમાં પોતાના અંગેની ચર્ચા અંગે ચોકીદારોનું શું કહેવું છે?

તેઓ શા માટે ચોકીદારી કરે છે? શું તેઓ દેશસેવા માટે કરે છે કે સ્થિતિએ તેમને ચોકીદાર બનાવી દીધા છે? દેશની રાજધાની નવી દિલ્હીની પાસે આવેલા નોઇડામાં કામ કરતા કેટલાક ચોકીદારોના જીવનમાં અમે ડોકિયું કર્યું.

"હું આ માર્કેટની સુરક્ષામાં તહેનાત છું. ચોકીદારીનો મતલબ છે કે નજર રાખવી અને જ્યાં સુધી મારી નજર પહોંચે તેની સુરક્ષા કરવી."

"જો કંઈ ખોટું થાય તો રિપોર્ટ કરવું. માત્ર બેસી રહેવું કે ઊંઘી જવું એ ચોકીદારી નથી, પરંતુ પોતાની જવાબદારી નિભાવવી એ ચોકીદારી છે."

"અહીં જો કંઈ ખોટું થાય તો હું તેના માટે જવાબદાર છું."

28 વર્ષીય જીતેન્દ્રસિંહ કોરી મૂળ ઉત્તર પ્રદેશના ફિરોઝાબાદના છે અને નોઇડામાં ચોકીદારી કરે છે. તેઓ મહિનાના ત્રીસેય દિવસ દરરોજ રાતે 12 કલાક સુરક્ષાની ફરજ બજાવે છે.

આટલું કામ કર્યા બાદ મહિનાના અંતે તેમને રોકડમાં રૂ. 9 હજાર મળે છે. જો કોઈ કાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ણવશ રજા લે તો એ દિવસનો બેવડો પગાર ગુમાવવો પડે છે.

છેલ્લે ક્યારે રજા લીધી હતી તે જીતેન્દ્રસિંહને યાદ નથી.

નરેન્દ્ર મોદીએ નામની આગળ 'ચોકીદાર' લખ્યું

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તાજેતરમાં તેમના નામની આગળ ચોકીદાર લખ્યું હતું, માત્ર મોદીએ જ નહીં, ભાજપના અનેક મોટા નેતાઓ, કાર્યકર્તાઓ અને પ્રધાનોએ પણ આવું જ કર્યું છે.

ભાજપે દેશભરમાં 'મેં ભી ચોકીદાર હું' અભિયાન હાથ ધર્યું છે.

વિપક્ષ કૉંગ્રેસે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી મુદ્દે 'ચોકીદાર હી ચોર' હૈનો નારો લગાવ્યો હતો, જેના જવાબમાં ભાજપે આ અભિયાન હાથ ધર્યું છે.

પરંતુ, સમગ્ર ચર્ચાને કારણે જીતેન્દ્રસિંહ જેવા ચોકાદીરોને મોડેથી જ ગર્વનો અહેસાસ કરાવ્યો છે.

જીતેન્દ્રસિંહ કહે છે કે અખબારમાં વાંચ્યું કે વડા પ્રધાને તેમના નામની આગળ ચોકીદાર લગાવ્યું છે, તો એ જાણીને ખૂબ ગર્વ થયો.

જ્યારે જીતેન્દ્રસિંહને પૂછ્યું કે 'શું તેઓ પોતાના કામથી ખુશ છે?' તેના જવાબમાં તેમણે કહ્યું:

"બેરોજગાર છું એટલે ચોકીદાર છું. જો બીજું કોઈ સારું કામ મળ્યું હોત તો આ કામ ન કર્યું હોત. અહીં મહેનતની કોઈ કિંમત નથી."

જીતેન્દ્રસિંહ કહે છે, "અમારા ફિરોઝાબાદમાં બંગડીઓનું કામ થતું. દિવસભર કામ કર્યાં પછી દોઢસો-બસ્સો રૂપિયા મળતા.

આટલી રકમમાં પરિવારનું ગુજરાન ચાલે તેમ ન હતું. એટલે અમે ઘરથી બહાર નીકળ્યા."

"મારી પાસે કોઈ ટૅલેન્ટ નથી એટલે સુરક્ષા ગાર્ડની નોકરી સ્વીકારી. સિક્યૉરિટી ગાર્ડની નોકરી જવાબદારીવાળી છે અને હું મારી જવાબદારી નિભાવું છું."

જીતેન્દ્રસિંહ કહે છે, "દૂરથી જોતાં આ કામ સરળ લાગે છે, પરંતુ જે ચોકીદારી કરતું હોય, તે જ જાણે છે કે આ કામમાં કેટલું જોખમ રહેલું હોય છે. અમે આખી રાત ડ્યૂટી કરીએ છીએ, આ ગાળામાં કંઈપણ ઘટી શકે."

તેઓ કહે છે કે વડા પ્રધાન મોદીએ ખુદને ચોકીદાર કહ્યા છે, પોતાના નામ સાથે ચોકીદાર જોડ્યું છે, ત્યારે ચોકીદારો અને બેરોજગારો વિશે કંઈક વિચારે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'જાત ઘસીએ છીએ'

ચોકીદારોને સરેરાશ આઠ થી નવ હજાર રૂપિયા મળે

23 વર્ષીય દીપક કુમાર ઝા મૂળતઃ બિહારના ભાગલપુરના છે અને નોઇડામાં સિક્યૉરિટી ગાર્ડ તરીકે નોકરી કરે છે. તેમને બીજું કંઈ વ્યવસ્થિત કામ ન મળ્યું એટલે ગાર્ડ તરીકે નોકરી કરે છે.

જીતેન્દ્રની જેમ જ દીપક પણ કોઈપણ જાતની રજા વગર દૈનિક બાર કલાક નોકરી કરે છે.

દીપક કહે છે, "મજબૂરીવશ થઈને ચોકીદારીનું કામ કરું છું. મહિને રૂ. નવ હજાર મળે છે, કંઈ વધતું નથી."

"તાજેતરમાં...


જીન વ્હાઇટહૉર્સ જણાવે છે, "મારી દીકરી ઘણી દુ:ખી થઈ ગઈ હતી જ્યારે તેને ખબર પડી કે એની મા સાથે એ વખતે શું બન્યું હતું."

જીન, 'નવાઝો નેશન'નાં રહેવાસી હતાં.

આ વિસ્તારમાં અમેરિકાની મૂળ જનજાતિઓ રહે છે જે અમેરિકાના એરિઝોના, ઉટાહ અને ન્યૂ મેક્સિકોના કેટલાક ભાગોમાં ફેલાયેલી છે.

નવાજો જનજાતિ અમેરિકાની સૌથી મોટી જનજાતિઓમાંની એક છે.

"એમણે મને મારા ન-જન્મેલાં બાળકોથી વિખૂટી પાડી દીધી.  જ્યારે પણ હું કોઈ પરિવારને એક કરતાં વધારે બાળકો સાથે જોતી, તો મને લાગતું કે હું આનાથી વંચિત રહી ગઈ છું."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જીન વ્હાઇટહૉર્સ એ હજારો પીડિતોમાંનાં એક છે કે જેઓ સરકારના પરિવાર નિયોજન કાર્યક્રમનો ભોગ બન્યાં હતાં.

'બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસ'ના 'આઉટલુક' કાર્યક્રમ સાથે વાત કરતાં તેમણે પોતાની પીડા, ગુસ્સો અને શરમ વ્યક્ત કર્યાં હતાં.

વર્ષ 1969માં જીન ઑકલેન્ડમાં રહેતાં હતાં અને આ દરમિયાન તેમણે તેમણે ગર્ભધારણકર્યો હતો.

એમનીકૂખમાં દીકરી વિકસી રહી હતી અને તેઓ સરકારી દવાખાનામાં તબીબી તપાસ માટે ગયાં હતાં.

દવાખાનામાં તેમને તબીબી વિમા અંગે પૂછવામાં આવ્યું. 'પોત કોઈ વિમો ધરાવતાં નથી' એવું જણાવ્યા બાદ તેમને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કેટલાક દસ્તાવેજો અપાયા હતા.

તેઓ જણાવે છે,  મને કહેવામાં આવ્યું કે જો હું એ દસ્તાવેજો પર સહી કરીશ તો મારા તમામ ખર્ચાનું ધ્યાન રાખવામાં આવશે. મેં પૂછ્યું કે આનો શું અર્થ છે?"

"એમણે કહ્યું તમારી દીકરીને દત્તક લઈ લેવામાં આવશે અને જે લોકો એને દત્તક લેશે તે તમારો બધો જ ખર્ચ ઉઠાવશે."

"મેં ના પાડી અને હું ત્યાંથી નીકળી ગઈ."

છેતરપિંડી કરવામાં આવી

જીન આ ઘટના બાદ પોતાના નવાજો સમુદાયમાં પાછી ફર્યાં અને દીકરીને જન્મ આપ્યો.

પ્રસુતી  કેટલાક મહિના પછી એમના પેટમાં ભારે દર્દ થતાં તેઓ સારવાર માટે એક નજીકના એક દવાખાનામાં ગયાં.

"એમણે મને કહ્યું કે તમને એપેન્ડિક્સમાં ઇન્ફેક્શન છે અને સારવાર માટે મને તેઓ બીજી હોસ્પિટલમાં લઈ ગયાં."

હોસ્પિટલમાં એમને કેટલાક દસ્તાવેજો પર હસ્તાક્ષર કરવાનું જણાવવામાં આવ્યું. એમને લાગ્યું કે સર્જરી પહેલાં આ પ્રક્રિયા કરાવવામાં આવતી હશે.

"મને ભારે દુખાવો થતો હતો. એમણે કહ્યું કે જો હું સહી નહી કરું તો મારી સારવાર નહીં થઈ શકે. મેં વાંચ્યા વગર જ સહી કરી આપી."

સર્જરીમાં ઍપેન્ડિક્સ કાઢી નાખવામાં આવ્યું હતું. પણ થોડા સમય બાદ એમને ગર્ભધારણમાં મુશ્કેલી પડવા લાગી.

તેઓ ફરીથી સારવાર માટે હોસ્પિટલ ગયાં અને ત્યાં ડૉક્ટરોએ એમની પાસે મેડિકલ રેકૉર્ડની માગણી કરી અને જણાવ્યું કે એમની નસબંધી કરી દેવામાં આવી છે.

"એમણે કહ્યું કે હું ફરીથી મા નહીં બની શકું."

રિપોર્ટમાં છતી થઈ હકીકત

જીનની નસબંધી એ સમયે કરવામાં આવી હતી કે જ્યારે અમેરિકન સરકારે ત્યાંના મૂળ નિવાસીઓ માટે પરિવાર નિયોજનના કાર્યક્રમની શરૂઆત કરી.

દરેક નસબંધી કરતાં પહેલાં મહિલાઓની ઇચ્છા પૂછવામાં આવતી હતી પણ, થોડાં વર્ષો બાદ જાણવા મળ્યું હતું કે ઘણી મહિલાઓને પૂછ્યા વગર જ નસબંધી કરી દેવામાં આવી હતી.

વર્ષ 1976માં આ નસબંધી સબંધી એક અહેવાલ અમેરિકન સરકારે બહાર પાડ્યો હતો, જેમાં એ 12માંથી ચાર ક્ષેત્રોનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો કે જ્યાં 1973 થી 1976ની વચ્ચે નિયોજન કાર્યક્રમ ચલાવવામાં આવ્યા હતા.

આ અહેવાલ અનુસાર 3,406 મહિલાઓની નસબંધી એમની મરજી વગર જ કરી નાખવામાં આવી હતી.

જેનાં જેટલાં બાળકો, તે વ્યક્તિ એટલી ધનવાન

વર્ષો બાદ લોરના ટકરે આ અંગે એક ડૉક્યૂમેન્ટ્રી બનાવી હતી, જેનું નામ રાખવામાં આવ્યું હતું 'અમા'

નવાજો ભાષામાં અમાનો મતલબ મા હોય છે.

લોરનાએ જીન વ્હાઇટહૉર્સનો સંપર્ક કર્યો અને એમને પોતાની વાત જણાવવા મનાવી લીધા.

ડૉક્યૂમેન્ટ્રીમાં મોટે ભાગે જીનની વાતો...


જીપીએસસના ચૅરમૅન દિનેશ દાસાએ બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખને જણાવ્યું,  "વર્તમાન પરિસ્થિતિને ધ્યાને લેતાં જીપીએસસીની 22, 24, 26, 28, અને 29મી નવેમ્બરે યોજાનારી પરીક્ષા હાલ પૂરતી મોકૂફ રાખવામાં આવી છે."

"તમામ ઉમેદવારોને આગામી જાણકારી એસએમએસ અને ઇમેઇલ થકી કરવામાં આવશે."

નોંધનીય છે કે રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસના કેસમાં આવેલા ઉછાળા બાદ રાજ્ય સરકાર તકેદારીનાં પગલાં લઈ રહી છે.

દિવાળી બાદ અમદાવાદમાં કોરોના વાઇરસના કેસમાં નોંધાયેલા વધારાને પગલે શહેરમાં શુક્રવાર રાતથી સોમવાર સવાર સુધી કર્ફ્યુ જાહેર કરી દેવાયો છે.

તો ગુજરાતમાં 23 નવેમ્બરથી શાળાઓ અને કૉલેજો ખોલવાની જાહેરાત રાજ્ય સરકાર દ્વારા કરવામાં આવી હતી. એ નિર્ણયને પણ રાજ્ય સરકાર દ્વારા કોરોના વાઇરસની હાલની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને મોકૂફ રાખવામાં આવ્યો છે

કેન્દ્ર સરકારની ટીમ ગુજરાત કેમ આવી રહી છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કારણે મૃત્યુ પામતા લોકોની સંખ્યા બીજાં રાજ્યો કરતાં વધારે હોવાથી કેન્દ્ર સરકારની હાઈ-લેવલની ટીમ ગુજરાતની મુલાકાત લેશે.

સરકારે જાહેર કરેલાં નિવેદન પ્રમાણે 'ન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેશનલ સેન્ટર ડિસીઝ કંટ્રોલ'ના  ડૉક્ટર એસ.કે.સિંઘ ગુજરાતની ટીમનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે. તેઓ જે જિલ્લામાં કોરોના વાઇરસના કેસ વધારે છે તેની મુલાકાત લેશે.

ગુજરાતમાં કોરોનાના દરદીઓનો સાજા થવાનો દર 91.50 ટકા છે. જે રાષ્ટ્રીય ઍવરેજ કરતાં (93.58 ટકા) ઓછો છે.

કેન્દ્ર સરકારે દેશનાં ચાર રાજ્યો હરિયાણા, રાજસ્થાન, મણિપુર અને ગુજરાતમાં ટીમ મોકલવાનું નક્કી કર્યું છે. જેમાં ગુજરાતની સ્થિતિ વધારે ચિંતાજનક છે.

દેશમાં જ્યારે પૉઝિટિવીટી રેટ સાત ટકા છે ત્યારે ગુજરાતમાં પૉઝિટિવીટી દર 3.1 ટકા છે. જ્યારે હરિયાણામાં 6.8 ટકા, રાજસ્થાનમાં 6.3 ટકા અને મણિપુરમાં 6.4 ટકા છે.

કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થવાના ભયે મહિલાએ આત્મહત્યા કરી

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના અહેવાલ અનુસાર કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થવાના ભયના કારણે 29 વર્ષની એક મહિલાએ અમદાવાદમાં ઍસિડ પીને આત્મહત્યા કરી લીધી છે.

ક્રૃષ્ણનગર પોલીસ સ્ટેશને પુષ્ટિ કરી હતી કે નયના પટેલ તાવ અને કફથી પીડાતાં હતાં. રાજ્યમાં તહેવારોને કારણે કોરોના વાઇરસના કેસ વધ્યા છે. જેનાથી તેમને લાગ્યું કે તેઓ પણ કોરોના વાઈરસથી સંક્રમિત થયાં હશે અને આ ભયના કારણે તેમણે આત્મહત્યા કરી લીધી.

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "હાલ અમે આકસ્મિક મૃત્યુની ફરિયાદ નોંધી છે અને તપાસ કરી રહ્યા છીએ."

મંગળવારે આઠ વાગે તેમણે ઍસિડ પીધું અને બચેલા ઍસિડને શરીર પર રેડી દીધું હતું.

પોલીસસૂત્રોએ કહ્યું કે તેમને દુખાવો થતાં પરિવારનું ધ્યાન તેમના પર ગયું અને તેમને હૉસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા. જોકે તેઓ થોડી વાર પછી મૃત્યુ પામ્યાં.

હૉંગકૉંગ : ચીનની પશ્વિમી દેશોને ધમકી "આંખો કાઢી લેવામાં આવશે."

ચીને બ્રિટન, અમેરિકા, ઑસ્ટ્રેલિયા, ન્યૂઝીલૅન્ડ અને કૅનેડાને હૉંગકૉંગ મામલે આકરો ઠપકો આપ્યો છે.

આ દેશોએ હૉંગકૉંગમાં ચીનની ટીકા કરતાં લોકોને ચીન દ્વારા ચૂપ કરી દેવાતા હોવાનો આક્ષેપ કર્યો હતો.

હૉંગકૉંગના ચૂંટાયેલાં ધારાસભ્યોને રદ કરવાનું બિલ ચીન દ્વારા તૈયાર કરાયું છે તેની સામે આ પાંચ દેશોએ 'ફાઇવ આઇસ' નામનું એક ગઠબંધન બનાવી વિરોધ રજૂ કર્યો હતો.

તેમણે ચીનને પોતાના સંબંધિત આદેશો પરત લેવા માટે પણ કહ્યું હતું.

ચીનના વિદેશમંત્રાલયના પ્રવક્તાએ આને ચીનનો આંતરિક મુદ્દો ગણાવીને કહ્યું, "તેમણે સાવચેત રહેવાની જરૂરિયાત છે, અથવા તેમની આંખો કાઢી લેવામાં આવશે."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "ચીન ક્યારેય કોઈને હેરાન કરતું નથી અને કોઈનાથી ડરતું નથી. તેમને પાંચ...


જીમી લાઈની અટકાયત સમયની તસવીર

ગુરુવારે કોર્ટે તેમના જામીન નામંજૂર કરી દીધા હતા. કંપનીના પરિસરનો ગેરકાનૂની રીતે વપરાશ સંબંધિત આરોપોને પગલે તેમના જામીન નામંજૂર કરાયા હતા.

લોકશાહીતરફી ત્રણ અગ્રણી કાર્યકર્તાને જેલ થઈ તેના એક દિવસ પછી આ ઘટના બની છે.

આ અટકાયતોને કારણે શહેરના કાર્યકર્તાઓ અને મીડિયાની વ્યક્તિઓ પર ફરીથી સરકારનો કોપ વરસવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે. જે વિવાદિત સુરક્ષા કાયદાને લીધે શરૂ થયેલા વિરોધપ્રદર્શન બાદ સતત વર્તાતી રહી છે.

ચીનનું કહેવું છે કે આ નવો કાયદો હૉંગ કૉંગમાં સ્થિરતા લાવશે પરંતુ વિવેચકોનું કહેવું છે કે તે અસહમતીનો અવાજ દબાવે છે.

બુધવારે રાત્રે 73 વર્ષીય જીમી લાઈ અને નેક્સ્ટ ડિજિટલ મીડિયા કંપનીના અન્ય બે સિનિયર અધિકારીની અટકાયત કરવામાં આવી હતી.

જોકે તેમાંથી અન્ય બેને જામીન મળી ગયા પરંતુ મિ. લાઈને જામીન ન મળ્યા.

કોણ છે જીમી લાઈ?

ગુરુવારે સવારે જીમી લાઈને કોર્ટમાં હાજર કરાયા હતા

જીમી લાઈ લોકશાહીની હિમાયતી ચળવળના અગ્રણી સમર્થકોમાંથી એક છે. તેમની સંપત્તિ 1 બિલિયન ડૉલર્સથી પણ વધુ હોવાનો અંદાજો છે. શરૂઆતમાં તેમણે કપડાંના બિઝનેસમાં ઝંપલાવ્યું પછી મીડિયામાં ઝંપલાવ્યું અને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નેક્સ્ટ ડિજિટલની સ્થાપના કરી.

સ્થાનિક મીડિયા ચીનના ભયમાં રહે છે. પરંતુ જીમી લાઈ ચીન માટે એક કાંટા સમાન છે. તેઓ તેમના પ્રકાશન દ્વારા સ્પષ્ટપણે ચીનના નેતૃત્ત્વ સામે ટીકાત્મક લેખો પ્રકાશિત કરતા રહે છે.

હૉંગ કૉંગમાં ઘણી વાર તેમને એક હીરો તરીકે જોવામાં આવ્યા છે. પરંતુ ચીનમાં તેમને એક દગાબાજ તરીકે જોવાય છે કે જે ચીનની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે ખતરારૂપ છે.

આ વર્ષની શરૂઆતમાં નવા સુરક્ષા કાયદા હેઠળ તેમની પર વિદેશી તાકતો સાથે હાથ મિલાવી લીધા હોવાના પણ આરોપ લાગ્યા હતા.

ઑગસ્ટમાં તેમની ધરપકડ થઈ ગઈ હતી અને નવા સુરક્ષા કાયદા હેઠળ ધરપકડ ધનારી સૌથી પહેલી હાઈ-પ્રોફાઇલ વ્યક્તિ બન્યા હતા.

તેમના અખબારની ઑફિસે પણ સંખ્યાબંધ પોલીસ અધિકારીઓએ દરોડા પાડ્યા હતા.

પછી જામીન પર તેમને મુક્ત કરાયા હતા. જોકે એ સમયે તેમણે બીબીસીને કહ્યું હતું કે આ ધરપકડો તો માત્ર શરૂઆત છે.

હૉંગ કૉંગમાં હાલ સ્થિતિ કેવી છે?

હૉંગ કૉંગના લોકશાહી સમર્થક યુવા નેતાઓને પણ જેલ થઈ

બુધવારે ઍક્ટિવિસ્ટ જોશુઆ વૉંગ, ઇવાન લામ અને એગ્નેસ ચોવને ગત વર્ષે થયેલા સામૂહિક પ્રદર્શનોમાં સંડોવણી બદલ જેલ થઈ છે.

શહેરના અગ્રણી યુવા પ્રદર્શનકારી નેતાઓને ગેરકાનૂની રીતે લોકોને ભેગા કરવાના આરોપ હેઠળ જેલ કરાઈ છે.

માનવઅધિકારો માટે સક્રિય સંસ્થા ઍમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે જેલની સજાને વખોડી છે.

શું છે વિવાદીત બિલ?

હૉંગ કૉંગમાં વિરોધપ્રદર્શન એક વિવાદિત બિલને લાવવાના કારણે શરૂ થયા હતા જેમાં એવી જોગવાઈ હતી કે આરોપીઓને ચીનમાં કેસ ચલાવવા માટે પ્રત્યર્પિત કરી શકાશે.

હાલ જે પ્રત્યર્પણ કાયદો છે તેમાં સંશોધનનો પ્રસ્તાવ હૉંગકૉંગની સરકાર ફેબ્રુઆરી મહિનામાં લાવી હતી.

તાઇવાનમાં એક વ્યક્તિ પોતાની પ્રેમિકાની કથિત રીતે હત્યા કરીને હૉંગકૉંગ પરત ફરી હતી. ત્યારબાદ કાયદામાં સંશોધનનો પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવ્યો હતો.

પોલીસ પર પ્રત્યર્પણ બિલ વિરોધી પ્રદર્શનકારીઓ પર જરૂર કરતાં વધારે બળ પ્રયોગ કરવાનો આરોપ લાગતા સ્થિતિ વધારે વણસી હતી.

શું છે હૉંગ કૉંગ-ચીન વિવાદ?

એ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે હૉંગકૉંગ અન્ય ચાઇનીઝ શહેરો કરતાં અલગ છે. તે સમજવા માટે તેના ઇતિહાસ પર એક નજર કરવાની જરૂર છે.

હૉંગકૉંગ 150 કરતાં વધારે વર્ષો સુધી બ્રિટનની વસાહત હતું. 1842માં એક યુદ્ધ બાદ હૉંગકૉંગ ટાપુ બ્રિટનને સોંપવામાં આવ્યો હતો.

1984માં ચીન અને બ્રિટન એક સંયુક્ત ઘોષણાપત્ર પર સહમત થયા હતા. આના પ્રમાણે ભવિષ્યમાં હૉંગકૉંગને કેટલીક સ્વાયત્તતા અને...


જીવનમાં ઘણી વખત એવી સ્થિતી પણ આવે છે, જ્યારે અચાનક કોઈ ખર્ચ આવી જાય અને તમારું બધું જ આયોજન જેમનું તેમ જ રહી જાય.

અમેરિકાના પેન્સિલ્વેનિયામાં રહેતા જૉન ડુલિનના પરિવાર પર આવી જ એક મુશ્કેલી આવી પડી.

તેમણે નિવૃત્તિ માટે ઘણી બચત કરી રાખી હતી. ઉપરાંત ઇમરજન્સી ફંડ માટે પણ તેની પાસે થોડી મૂડી હતી.

અચાનક તેમના ઘરમાં ભેજ દેખાવા લાગ્યો, ઘરનાં લાકડાં સડી ગયાં, તેથી મકાનનું સમારકામ કરાવવું જરૂરી બની ગયું.

મકાનના સમારકાનો ખર્ચ લગભગ 50 હજાર ડૉલર જેટલો થવાનો હતો.

ડુલિને જણાવ્યું કે તેમની બચતનું બધું જ આયોજન પડી ભાંગ્યુ. આ એટલી મોટી રકમ હતી કે તેમણે ઇમરજન્સી ફંડમાંથી પૈસા ઉપાડવા પડ્યા.

આ ફંડમાં ફરી પૈસા ઉમેરવા માટે તેમને નિવૃત્તિની બચતમાંથી પૈસા લેવા પડ્યા. આમ, ડુલિનની વર્ષોની બચતની ગાડી પાટા પરથી ઊતરી ગઈ.

જીવનમાં ઘણી એવી સ્થિતી આવે છે, જ્યારે આપણે જીવનભરની બચત ગુમાવી દઈએ છીએ.

ક્યારેક બીમારી તો ક્યારેક અચાનક આવેલી ડુલિન જેવી પારિવારિક સમસ્યા.

આ ઉપરાંત ક્યારેક શેરબજારની ઉથલપાથલ પણ ક્યારેક આપણી બચત સાફ કરી શકે છે.

વર્ષ 2008માં અમેરિકામાં આવેલી મંદીએ લોકોને બહુ મોટો આંચકો આપેલો.

તમે આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વાંચ્યું કે નહીં?

શેર બજારમાં થયેલા આ કડાકા બાદ અમેરિકાના કામદારોની સામાન્ય બચતમાં લગભગ 24 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો.

જ્યારે અમેરિકામાં માતાપિતાએ પોતાનાં બાળકોના અભ્યાસ માટે બચાવેલી રકમમાંથી 30 ટકા નુકસાન વેઠવું પડ્યું.

આ જ રીતે આર્થિક સંકટથી બ્રિટનના લોકોની મિલકતમાં 815 અબજ પાઉન્ડનો ઘટાડો થયો હતો.

એટલે કે આ સમયે દરેક બ્રિટીશ પરિવારે લગભગ 31 હજાર પાઉન્ડનું નુકસાન સહન કરવું પડેલું.

આવા સમયે શું કરવું જોઈએ?

ધંધાપાણી : પીપીએફમાં કરેલું રોકાણ કરમુક્ત છે?

નિષ્ણાતો કહે છે કે જ્યારે તમારી બચત અચાનક સાફ થઈ જાય ત્યાર પછીનું પહેલું પગલું તમે કયું લેશો એ સૌથી અગત્યની બાબત છે.

તમારા પૈસા ઓછા થઈ ગયા હોય, તેથી તમને કોઈ પણ ખર્ચ કરવામાં તકલીફ પડે છે.

તેથી જરૂરી છે કે મોટા નુકસાન બાદ તમે યોગ્ય નિર્ણય લો. નિષ્ણાતો આ અંગે કેટલીક સલાહ આપે છે.

સૌથી પહેલી બાબત એ છે કે તમે ધીરજ અને દૂરંદેશી સાથે કામ લો.

પૈસાના નુકસાનથી તણાવ વધે છે ત્યારે તમારે કેટલાક અઘરા નિર્ણય લેવા પડે છે. જેથી તમારી બચત ચાલુ રહે.

તેમ જ તમે આવનારા સમય માટે ફરી તૈયારી કરી શકો.

મોટા ભાગની સમસ્યાઓ અચાનક આવી પડે છે, પરંતુ તેનો સામનો કરવા માટે તમે કેટલાંક પગલાં લઈ શકો છો.

નિષ્ણાતો કહે છે કે તમારી પાસે ત્રણથી છ મહિનાના પૈસા હંમેશાં બચવા જોઈએ. જેથી તમને આગળના આયોજનમાં રાહત રહેશે.

જો તમને શેર બજારમાં નુકસાન થયુ હોય તો તેમાંથી એ જ વખતે પૈસા ઉપાડી લેવાનો નિર્ણય યોગ્ય નહીં રહે.

તમે થોડી રાહ જોઈને ધીરજથી નિર્ણય કરો કારણ કે ઘણી વખત બજારમાં કડાકા પછી તેજી પણ આવી શકે છે.

કોઈ પણ પગલું ભરતાં પહેલાં નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.

આવી બાબતોમાં કોઈ ત્રીજી વ્યક્તિની સલાહ લેવી પણ યોગ્ય રહે છે.

તે માત્ર નફા-નુકસાનના બદલે દૂરનું વિચારીને સલાહ આપશે.

ઘણી વખત તમે ઉતાવળમાં તમારી પોતાની પાસે રહેલા વિકલ્પો વિશે વધુ વિચારી શકતા નથી. ત્યારે ફાયનેન્શલ ઍડવાઇઝર તમારી મદદ કરી શકે છે.

તમારે આવી કોઈ મુશ્કેલી પછી શેર બજારમાં રોકાણની પદ્ધતિ બદલવી જોઈએ. જોકે, તે થોડા વખત પછી પણ કરી શકાય.

તે ઉપરાંત શેર બજાર જેવા જોખમી માહોલમાંથી બહાર નીકળીને અન્ય કોઈ ઓછા જોખમવાળા ક્ષેત્રમાં રોકવા જોઈએ.

જેવા કે ડેટ ફંડ, પેન્શન ફંડ અથવા સરકારી બૉન્ડ, તેના પર બજારની મંદીની ઓછી અસર પડે છે.

ફાયનેન્શલ પ્લાનર શેનન સિમન્સ જણાવે છે કે મહદંશે લોકો બજારની મંદીથી કંટાળીને મેદાન છોડી દે છે પણ આ ભૂલ...


જીશા, કીર્તિ, અનન્યા, આયુષી અને કલ્પના પણ મૉડલ્સ છે પણ ના તો એ દૂબળી છે અને ના તો એમનું શરીર સપાટ છે. આ પ્લસ સાઇઝ મૉડલ્સ છે કે એમ જ સમજો કે તેઓ જાડા છે.

આ પાંચેય મૉડલ્સે હમણાં જ એક પ્લસ સાઇઝ બ્યૂટી કૉન્ટેસ્ટમાં ભાગ લીધો હતો.

સવાલ એ છે કે જે સમાજમાં જાડી છોકરીઓનું રાજી-ખુશીથી જીવવું પણ મુશ્કેલીભર્યું હોય છે, તે દુનિયાની સામે રૅમ્પ પર કેવી રીતે ચાલી હશે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અન્ય જાડી છોકરીઓની જેમ આ મૉડલ્સને સાંભળવું કે સહન કરવું પડતું નથી એવું નથી.

જીશા, બ્યૂટી કૉન્ટેસ્ટની વિજેતા

બ્યૂટી કૉન્ટેસ્ટની વિજેતા બનેલાં જીશાને એમનાં શરીર અંગે એવી વાતો સાંભળવી પડી છે કે જે અહીં લખી પણ ન શકાય.

તેમણે જણાવ્યું, "લોકો દરેક પ્રકારની હલકી કોમેન્ટ કરતાં હોય છે. જેમ કે તું ભેંસ છે, અને એમને લાગે છે કે આમ કહેવું સામાન્ય બાબત છે. તેઓ એક વખત પણ વિચારવાનો પ્રયાસ નથી કરતાં કે સામેની વ્યક્તિ કેવી માનસિક પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થાય છે."

ઉત્તર પૂર્વના આસામ રાજ્યમાં રહેનારી આયુષી જ્યારે પોતાની એક મિત્રને યાદ કરે છે ત્યારે તેમનું ગળું રૂંધાઈ જાય છે.

તે યાદ કરે છે, ''કોઈએ મને ક્હયું હતું કે તું દુનિયાની સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૌથી જાડી અને બેડોળ છોકરી છે. તારા જેવી છોકરીને હું ક્યારેય પણ મારી દોસ્ત બનાવી ના શકું.''

આયુષી

જાડા લોકોની મજાક ઉડાવવી કેટલી સરળ છે તે અંગે આયુષી એક વાત જણાવે છે. તેમણે કહ્યું,''કોઈ ફોન પણ કરે છે તો બોલે છે હેલો જાડી, કેમ છે? અમે દરજી પાસે કપડાં સિવડાવવાં જઈએ છીએ તો લોકો મજાકમાં પૂછે છે કે, કેમ કપડાં ફરીથી ફિટ પડવા માંડ્યા કે શું?''

મુંબઈમાં રહેતાં કલ્પના પાસે પણ કહેવા લાયક અઢળક વાતો છે.

તેઓ જણાવે છે કે, ''જો કોઈ મારી થાળીમાં થોડીક મીઠાઈ પણ જોઈ લે, તો તરત જ ટોકે છે. અરે આટલી બધી મીઠાઈ ખાઈશ કે શું? આટલી તો જાડી છે ,વધારે કેટલું જાડું થવું છે?''

આજ સુધી સાંભળેલી વાતોમાંથી સૌથી વધુ દુ:ખ કઈ વાત પર થયું છે?

આ વાતનો જવાબ આપતાં અનન્યા જણાવે છે કે, ''ભલે તમે જોરથી મારો કે ધીમેથી મારો સરખું જ વાગે ને. વાતો બધી જ ખરાબ લાગે છે.''

અનન્યાએ સ્કૂલની એક વાતનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું, ''હું એ વખતે સ્કૂલમાં નવી હતી. એક છોકરો મારી પાસે આવ્યો અને સીધું જ પૂછ્યું કે શું હું એની સાથે એક રાત ગાળવા તૈયાર છું? મને તરત ખ્યાલ ન આવ્યો કે હું શું જવાબ આપું.

સાંજ સુધી મેં કોઈ જવાબ ના આપ્યો ત્યારે એમણે મને ફોન કરીને કહ્યું કે તારા જેવી છોકરી તો માત્ર પથારીમાં જ સારી લાગે.''

અનન્યાને આ સાંભળીને ખૂબ ખરાબ લાગ્યું. એમણે કહ્યું, ''મારું જાડું શરીર જોઈને, એણે અંદાજ લગાડ્યો કે મારી પાસે એની સાથે સૂવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ જ નથી.''

એક ખાસ બીબામાં ન ઢળી શકતી છોકરીઓને કટાક્ષનો સામનો તો કરવો જ પડે છે પણ સાથે સાથે આની અસર એમની નોકરી, કારકિર્દી અને જિંદગી પર પણ પડતી હોય છે.

કીર્તિએ પોતાની સાથે બનેલી એક ઘટના જણાવતાં કહ્યું કે એક નોકરીમાં માત્ર એટલા માટે જ તેમની પસંદગી કરવામાં આવી નહોતી કારણ કે તેમનું શરીર ભારે હતું.

કીર્તિ

તેમણે જણાવ્યું, ''તેઓ એક જગ્યાએ ઇન્ટરવ્યૂ આપવા માટે ગયા હતા. ત્યાં એક કોઑર્ડિનેટર હતા. તેમણે મારો ઇન્ટરવ્યૂ લીધો હતો અને મને એટલા માટે રિજેક્ટ કરી કે હું જાડી હતી. બૅકસ્ટેજરને પડદા પાછળ કામ કરવાનું હોય છે, છતાં પણ એ નોકરી મને ના મળી કારણ કે ઇન્ટરવ્યૂ લેનારને મારું શરીર પસંદ ના પડ્યું.''

આટલું બધું થવા છતાં આ પાંચ છોકરીઓ રૅમ્પ સુધી કઈ રીતે પહોંચી? એમનામાં આટલો આત્મવિશ્વાસ કઈ રીતે આવ્યો કે તેઓ મૉડલ બનવાનું સપનું જોવા માંડી?

બધાનાં જવાબ લગભગ એક સરખા જ છે. જીશા જણાવે છે કે, ''હું એક ફેશન ડિઝાઈનર છું. એક દિવસ મારા મનમાં એક...


જુગલ પુરોહિત તથા સપના નાયર પુરોહિત

સાંજ પડતા જ મને યાદ આવ્યું કે દિવસે એક ફોન આવ્યો હતો, જે હું ઉપાડી શક્યો નહોતો. સાથે મને એ પણ યાદ આવ્યું કે મારે એક મેડિકલ રિપોર્ટ પણ લેવાનો હતો.

મેં તે નંબર પર સામો ફોન કર્યો. તે એક હૉસ્પિટલનો નંબર હતો.

સામે એક મહિલાએ ફોન ઉપાડ્યો અને કહ્યું કે તે ફોન પર કંઈ કહી શકશે નહીં. બાદમાં મને ઈ-મેઇલ કરશે એમ કહ્યું.

મારી ગરદનની ડાબી બાજુ એક ગાંઠ થઈ હતી. તેના ઇલાજ માટે મેં ઘણી દવા કરાવી હતી, પણ તે ગાંઠ બેસતી જ નહોતી.

મને શંકા હતી તેથી મેં ડૉક્ટર પાસે જઈને તેની તપાસ કરવાની વાત કરી હતી. તેમણે મને કહ્યું હતું કે એવી કોઈ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.

જોકે, ઈ-મેઇલ પર મારો મેડિકલ રિપોર્ટ હવે મને મળ્યો હતો. મેં તેને વાંચ્યો અને હવે મારી શંકા સાચી ઠરી હતી.

નૉન હૉગકિન લિમ્ફોમા

રિપોર્ટ પ્રમાણે, મને નૉન હૉગકિન લિમ્ફોમા એટલે કે એક પ્રકારનું બ્લડ કૅન્સર હતું. મારી હાલત ખરાબ થઈ ગઈ હતી. મારું દિમાગ સુન્ન થઈ ગયું હતું.

મને ખ્યાલ આવ્યો કે આ એક વાસ્તવિકતા છે. આજથી મારી જિંદગી હવે પહેલાં જેવી રહેવાની નથી. તેથી મેં મારી ડાયરીમાં લખ્યુંઃ

"હું આનો સામનો કરીશ અને બહુ સારી રીતે કર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીશ. હું એક પ્રતિજ્ઞા લઉં છું - મારો ઉત્સાહ, મારો પ્રેમ અને મારા અંદરની માનવતા આજથી વધારે મજબૂત બનશે. હું કસમ ખાઉં છું કે આનાથી મને કોઈ ફરક નહીં પડે અને હું આમાંથી બહાર આવી જઈશ. ચીયર્સ."

બ્લડ કૅન્સર વિશે મારા મગજમાં અસ્પષ્ટ ચિત્ર ઉપસવા લાગ્યું હતું. તેને સંપૂર્ણપણે સમજવા માટે હું આગામી થોડા દિવસો ડૉક્ટર સાથે વાતચીત કરતો રહ્યો.

મારી માતાને કેવી રીતે આ વાત જણાવવી તે વિશે હું મૂઝવણમાં હતો. તે મુંબઈમાં એકલી રહેતી હતી. હું તેમને ચિંતામાં મૂકવા માગતો નહોતો.

જોકે, મેં આખરે તેને વાત કરી, ત્યારે જે હિંમત તેણે દાખવી તેના કારણે મને બહુ બળ મળ્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ટેલિવિઝન પત્રકાર તરીકે અમારા પરિચિત વારંવાર અમને જોતા હોય છે, પરંતુ અમે તેમને જોઈ શકતા નથી.

મને ખબર નહોતી કે હું ક્યારે આ રોગમાંથી સાજો થઈશ. મારી પરવા કરનારા સ્વજનો અને મિત્રો મને પૂછવા લાગ્યા હતા કે 'શા માટે હું ઘણાં દિવસોથી ઘરની બહાર નીકળ્યો નથી?'

મારી તબિયત વિશે જેમણે પણ મને પૂછ્યું, ત્યારે મેં તેમને સાચી વાત જણાવી દીધી.

લોકોએ મને સલાહો આપી અને મદદ માટેની પણ તૈયારી દર્શાવી. કેટલાકે પોતાના અનુભવોની વાતો પણ કરી અને કેટલાકે શુભેચ્છાઓ પણ વ્યક્ત કરી.

લોકોએ ખરેખર દિલથી એટલી શુભકામનાઓ કરી હતી કે તેનાથી જાણે મારો ઇલાજ થઈ રહ્યો હતો.

હું ભાગ્યશાળી હતો કે આ બિમારી સાથે જોડાયેલા એક પણ બાહ્ય લક્ષણો મારામાં દેખાયા નહોતા. તપાસ પરથી એટલો ખ્યાલ આવ્યો હતો કે કૅન્સર હજી પ્રારંભિક તબક્કે જ હતું.

જોકે, હજી એક ધીમો પણ બહુ પીડાદાયક અનુભવ કરવાનો બાકી હતો.

એપ્રિલના મધ્ય સુધીમાં હું દિલ્હીની રાજીવ ગાંધી કૅન્સર સંસ્થાન અને સંશોધન કેન્દ્રના ડૉક્ટર દિનેશ ભૂરાણીના માર્ગદર્શન હેઠળ છવાર કીમોથેરપી લઈ ચૂક્યો હતો.

શું થશે જો...

કીમોથેરપી લેવાની હોય ત્યારે તેની ઘણી આડઅસર થશે તે વિશેની ચેતવણી આપવામાં આવતી હોય છે. તેમાં પીડા થાય છે, નિંદર ગાયબ થઈ જાય છે, મૂડ સ્વિંગ આવે છે અને ઉબકા પણ આવે છે.

મારા માટે હવે મારા શરીરની સંભાળ લેવાનો વખત આવ્યો હતો. પદ્ધતિસર અને નિયમિત આપવામાં આવતા ડોઝનો મારા શરીરે યોગ્ય રીતે સામનો કર્યો. 'શું થશે જો...' એ શબ્દો આ દરમિયાન મારો પીછો છોડતા નહોતા.

હું વાંચતો રહ્યો, લખતો રહ્યો. આ સમય દરમિયાન મને જે શીખવાની તક મળી તે મેં શીખી લીધું. એલાર્મ લગાવ્યા વિના જ સૂઈ જતો હતો.

રોજ ધ્યાન કરતો હતો. તેનાથી મારી તબિયત સુધરવામાં ઘણો ફાયદો મળ્યો.

આ દરમિયાન...


જુનૈદ હફીઝ

33 વર્ષીય જુનૈદની માર્ચ 2013માં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. જુનૈદ પર સોશિયલ મીડિયામાં મોહમ્મદ પયંગબર વિશે અપમાનજનક પોસ્ટ કરવાનો આરોપ હતો.

અધિક જિલ્લા અને સત્ર ન્યાયાધીશે જુનૈદ હફીઝને મૃત્યુદંડ ઉપરાંત 5 લાખ રૂપિયાનો દંડ પણ કર્યો છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ઈશનિંદાના આરોપોને પાકિસ્તાનમાં ખૂબ ગંભીર રીતે લેવામાં આવે છે.

ઘણી વાર આવા આરોપ ફક્ત કટ્ટરપંથીઓને નિશાન બનાવવા માટે પૂરતા થઈ પડે છે.

2014માં વકીલ રાશિદ રહેમાન જુનૈદ હફીઝનો કેસ લડવા માટે પહેલા તૈયાર થયા હતા, પરંતુ એમની ગોળી મારીને હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

એ પછી જુનૈદ હફીઝનો કેસ લડવા માટે કોઈ વકીલ તૈયાર ન થયા. એ પછી એક વકીલ તૈયાર થયા તો તેમને ધમકીઓ આપવામાં આવી હતી.

જુનૈદ હફીઝના પહેલાં વકીલ રાશિદ રહેમાન જેમની ગોળી મારીને હત્યા કરી દેવાઈ હતી.

આ કેસની સુનાવણી 2014માં શરૂ થઈ હતી જેમાં 13 લોકો સાક્ષી બન્યા હતા. લેક્ચરર જુનૈદ હફીઝની સામે વિશ્વવિદ્યાલયના વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને પોલીસવાળાઓએ જુબાની આપી હતી.

કેસ ચાલતો હતો એ દરમિયાન જુનૈદ પર જેલની અંદર કેદીઓએ અનેક વાર હુમલો પણ કર્યો હતો.

હાલ મુલતાન સેન્ટ્રલ જેલમાં કેદી એવા જુનૈદ હફીઝે ફ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૂલબ્રાઇટ સ્કૉલરશિપ હેઠળ અમેરિકામાં માસ્ટર ડિગ્રી મેળવેલી છે. એમની વિશેષતા અમેરિકન સાહિત્ય, ફોટોગ્રાફી અને થિયેટર છે.

અમેરિકાથી પાકિસ્તાન પરત ફરીને તેઓ મુલતાનમાં બહાઉદ્દીન ઝકારિયા વિશ્વવિદ્યાલયમાં લેક્ચરર બન્યા હતા.

ફરિયાદી પક્ષે સહયોગીઓને મીઠાઈ વહેંચી અને 'અલ્લાહ હો અકબર' તેમજ 'ઇશનિંદકો માટે મોત'ના નારા પોકાર્યા.

જુનૈદ હફીઝના વકીલનું કહેવું છે કે આ ખૂબ જ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ નિર્ણય છે અને અમે તેની સામે અપીલ કરીશું.

આ દરમિયાન ફરિયાદી પક્ષે સહયોગીઓને મીઠાઈ વહેંચી અને 'અલ્લાહ હો અકબર' તેમજ 'ઈશનિંદકો માટે મોત'ના નારા પોકાર્યા હતા.

માનવાધિકાર સંસ્થા ઍમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે આ બાબતને ખૂબ જ નિરાશાજનક અને આશ્ચર્યજનક ગણાવી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


જુલાઈ 2020માં જ તેમની ભાજપના પ્રદેશાધ્યક્ષ તરીકે નિમણૂક કરાઈ હતી.

સી.આર. પાટીલે 'ઔપચારિક' રીતે ગાંધીનગરસ્થિત ગુજરાત ભાજપના મુખ્યાલય 'શ્રીકમલમ્' ખાતે પદભાર સંભાળ્યો હતો, ત્યારે તેમણે જણાવ્યું હતું:

"ભાજપ જ એવો રાજકીય પક્ષ છે, જેમાં સામાન્ય કાર્યકર્તાને પણ પોતાની ક્ષમતાને અનુસારની જવાબદારી મળે છે. જેણે નાના કાર્યકર્તા તરીકે પ્રવેશ કર્યો, તેને ત્રણ વખત સંસદસભ્ય અને આજે પ્રદેશ અધ્યક્ષ તરીકેની મહત્ત્વપૂર્ણ જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે."

ભાજપના કાર્યકરો તથા સામાજિક વર્તુળમાં તેઓ 'સી.આર. પાટીલ' તથા નજીકના લોકોમાં 'સી.આર.' તરીકે ઓળખાય છે.

કાશીરામ રાણા બાદ પ્રથમ વખત ભાજપે દક્ષિણ ગુજરાતના નેતાની સંગઠનના નેતા તરીકે નિમણૂક કરી છે.

પદભાર સંભાળ્યા બાદ પાટીલે ગુજરાતમાં ભાજપને વધુ મજબૂત બનાવવાની વાત કરી હતી. જોકે, આગામી ચૂંટણીઓમાં તેમના પૂરોગામી જીતુભાઈ વાઘાણી જેવું પ્રદર્શન દોહરાવવાનો પડકાર પાટીલ સામે હશે.

'પોલીસવાલા' નેતા

સી. આર. પાટીલનો જન્મ તા.16 માર્ચ 1955ના રોજ તત્કાલીન બોમ્બે રાજ્યના જલગાંવ જિલ્લાના એદલાબાદના પીંપરી-અકરાઉત ગામ ખાતે થયો હતો.

બોમ્બે રાજ્યમાંથી મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતનું ગ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઠન થયું, ત્યારે પાટીલ પરિવાર ગુજરાત આવી ગયો. અહીં દક્ષિણ ગુજરાતની શાળામાં તેમણે પ્રાથમિક અભ્યાસ કર્યો, બાદમાં સુરતની ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ટ્રેનિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાંથી અભ્યાસ કર્યો.

ભાજપની વિજ્ઞપ્તી પ્રમાણે, 1975માં પિતા તથા આજુબાજુના લોકોને જોઈને તેઓ ગુજરાત પોલીસમાં જોડાયા.

વર્ષ 1984માં પોલીસકર્મીઓને પડતી તકલીફો અને સમસ્યાઓને જોઈને તેમણે યુનિયન ઊભું કરવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ નિષ્ફળ રહ્યા. બાદમાં તેમને પોલીસખાતામાંથી  સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા.

આગળ જતા સરકારી નોકરીનો સંબંધ તૂટી ગયો. 1989માં તેઓ ભાજપમાં જોડાયા અને જિલ્લાકક્ષાએ ભાજપના ખજાનચી પણ બન્યા, જોકે ચૂંટણીલક્ષી કારકિર્દી માટે તેમણે બે દાયકાની રાહ જોવી પડી.

પાટીલની જેમ જ જસપાલસિંહ, ભવાન ભરવાડ તથા જેઠા ભરવાડ પણ રાજકારણમાં આવ્યા, તેઓ પહેલાં પોલીસખાતામાં હતા.

નરેન્દ્ર મોદીની નજીક

વરિષ્ઠ પત્રકાર જગદીશ આચાર્યના કહેવા પ્રમાણે, "દક્ષિણ ગુજરાતમાં ભાજપના દિગ્ગજ નેતા કાશીરામ રાણાનો હાથ પકડીને તેઓ રાજકારણમાં પ્રવેશ્યા અને આગળ આવ્યા."

"જ્યારે ગુજરાત ભાજપ 'કેશુભાઈ કૅમ્પ' અને 'મોદી કૅમ્પ' એમ બે ભાગ પડ્યા, ત્યારે સી.આર. પાટીલે તત્કાલીન મુખ્ય પ્રધાન સાથે રહેવાનું પસંદ કર્યું હતું."

આગળ જતા રાણાએ પાર્ટી છોડી દીધી અને કેશુભાઈ પટેલ તથા ગોરધનભાઈ ઝડફિયા દ્વારા સ્થાપિત 'ગુજરાત પરિવર્તન પાર્ટી'માં જોડાયા હતા. બાદમાં આ પાર્ટી ભાજપમાં ભળી ગઈ.

2009માં ગુજરાતની લોકસભા બેઠકોનું પુનર્ગઠન થયું, ત્યારે નવસારી બેઠકનું સર્જન થયું, તેની પ્રથમ ચૂંટણીના ઉમેદવાર તરીકે ભાજપે સી. આર. પાટીલને ચૂંટણીજંગમાં ઉતાર્યા.

કેન્દ્રમાં ભાજપના નેતૃત્વમાં એન.ડી.એ.નો પરાજય થયો, પરંતુ પાટીલ પ્રથમ વખત લોકસભાના દાદર ચઢવામાં સફળ રહ્યા.

'ગણેશોત્સવ', 'ગોવિંદા સમિતિ' જેવાં આયોજનો અને 'મરાઠા પાટીલ સમાજ મંડલ', 'મહારાષ્ટ્રીયન વિકાસ મંડળ' અને 'છત્રપતિ શિવાજી સ્મારક સમિતિ' જેવાં સંગઠનોની કામગીરીને કારણે મરાઠીભાષી સ્થાનિકોમાં તેમની લોકપ્રિયતા વધી.

કોવિડ-19ના કારણે લાગુ લૉકડાઉન સમયે પરપ્રાંતીય શ્રમિકોને વતન મોકલવા માટે ઓડિશા, બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ અને પશ્ચિમ બંગાળની ટ્રેનો માટે રજૂઆત કરવામાં તેમણે અગ્રણી ભૂમિકા ભજવી હતી.

આ સિવાય સુરત ઍરપૉર્ટનો બહુપ્રતિક્ષિત પ્રશ્ન પણ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન ઉકેલાયો હતો. સુરત ડાયમંડ બુર્સનું કામ આગળ વધ્યું હતું. સુરત તથા દક્ષિણ ગુજરાતમાં શ્રમિકથી લઈને માલિક સુધીની પહોંચ ધરાવે...


જુલેખા દાઉદ સંયુક્ત અરબ અમીરાતમાં ભારતીય મૂળના સૌથી પહેલા મહિલા ડૉક્ટર છે

આજે 50 વર્ષ કરતા વધારે સમય વીતી ગયો છે. તેમની ઉંમર ભલે વધી ગઈ છે પણ તેમના દર્દીઓ સાથે હજુ પણ તેમનો ગાઢ સંબંધ છે.

ભારતથી હજારો કિલોમીટર દૂર હોવા છતાં તેઓ ન તો પોતાના દેશને ભૂલ્યા છે ન શહેરને. હજુ પણ તેઓ મરાઠી અંદાજમાં જ હિંદી બોલે છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેમનો પાસપોર્ટ આજે પણ ભારતીય છે. આ છે જુલેખા દાઉદ કે જેઓ સંયુક્ત અરબ અમીરાતમાં ભારતીય મૂળના સૌથી પહેલા મહિલા ડૉક્ટર છે.

આજે તેમની ત્રણ હોસ્પિટલ છે જેમાંથી એક નાગપુરમાં છે. પરંતુ જ્યારે તેઓ પહેલી વખત શારજાહ આવ્યા હતા તો અહીં એક પણ હોસ્પિટલ ન હતી.

કુવૈતમાં આવ્યા હતા નોકરી કરવા

જુલેખા દાઉદ કુવૈતમાં સ્ત્રીરોગ વિશેષજ્ઞ બનીને આવ્યા હતા

કુવૈતમાં તેઓ એક સ્ત્રીરોગના વિશેષજ્ઞ બનીને આવ્યાં હતાં. પરંતુ ડૉક્ટરોની ખામીના કારણે તેમણે દરેક રોગનો ઇલાજ કરવો પડતો હતો.

તેઓ તે જમાનામાં રૂઢિવાદી અરબ સમાજમાં એક માત્ર મહિલા ડૉક્ટર ચોક્કસ હતા, પરંતુ તેમના જણાવ્યા અનુસાર તેમને એવો અહેસાસ થયો હતો કે લોકોને તેમની જરૂર છે.

તેઓ કહે છે, "મારા દર્દીઓમાં મહિલાઓ પણ હતી, અને પુરુષો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પણ હતા."

તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે નાગપુરથી તેમના આ લાંબા પ્રવાસની શરૂઆત કેવી રીતે થઈ?

તેમણે કહ્યું, "મને કુવૈતમાં નોકરી મળી એટલે હું નાગપુરથી અહીં આવી. મને કુવૈતના લોકોએ કહ્યું આ લોકોને (શારજાહના લોકોને) તમારી વધારે જરૂર છે. અમે લોકો ત્યાં હોસ્પિટલ ખોલી રહ્યાં છીએ. તો તેમણે મને અહીં મોકલી."

તેઓ કુવૈતમાં એક અમેરિકી મિશન હોસ્પિટલમાં કામ કરતા હતા. એ હોસ્પિટલે શારજાહમાં એક ક્લિનિક ખોલ્યું હતું.

એ જમાનામાં શારજાહ અને દુબઈ એટલા પછાત વિસ્તાર હતા કે ત્યાં કોઈ ડૉક્ટર જવા તૈયાર ન હતા. પણ ડૉક્ટર દાઉદે કહ્યું કે તેઓ ત્યાં જશે.

ડૉક્ટર દાઉદ કહે છે, "મારે બધું જ કરવું પડતું હતું. ડિલિવરી, નાના ઓપરેશન, હાડકાંનો, દાઝી ગયેલા ભાગનો ઇલાજ. આ બધું જ હું કરતી કેમ કે ત્યાં બીજુ કોઈ ન હતું."

ત્યારે પાક્કા રસ્તા પણ ન હતા

જુલેખા દાઉદની દેખરેખ હેઠળ શારજાહ અને દુબઈમાં 15 હજાર કરતા વધારે બાળકોએ જન્મ લીધો છે

તે સમયે ડૉક્ટર દાઉદ એક યુવા મહિલા હતા અને એક ભારતીય ડૉક્ટર સાથે તેમના લગ્ન હજુ થયા જ હતા. દુબઈ અને શારજાહ વિશે તેમને જાણકારી પણ ઓછી હતી.

તેઓ જણાવે છે, "મને ખબર ન હતી કે દુબઈ શું છે. કામ કરવું હતું તો હું આવી ગઈ."

એ જમાનાના દુબઈ અને શારજાહને યાદ કરતા તેઓ કહે છે, "એરપોર્ટ ન હતું. અમે રન-વે પર ઉતર્યા. એટલી ગરમી હતી કે બીજા ડૉક્ટરોએ કહ્યું, આપણે અહીં રહીશું?"

પહેલા દુબઈમાં ક્લિનિક ખોલવામાં આવ્યું. પછી શારજાહમાં.

ડૉક્ટર દાઉદ કહે છે, "દુબઈ શારજાહથી લગભગ 40 કિલોમીટર દૂર છે. તે સમયે પાક્કા રસ્તા પણ ન હતા."

ડૉક્ટર જુલેખા દાઉદને તે સમય આજે પણ યાદ છે. તેઓ કહે છે, "શારજાહનો રસ્તો રેગિસ્તાની હતો. ગાડીઓ રેતીમાં ફસાઈ જતી હતી. અમને પણ એ વાતની જાણકારી ન હતી કે અહીં આટલી મુશ્કેલીઓ છે."

હોસ્પિટલમાં પણ વ્યવસ્થાઓ ઓછી હતી. "હું આવી તો જોયું કે ક્લિનિકમાં માત્ર બે- ત્રણ પ્રકારની દવાઓ જ હતી. ન તો એક્સ રેની સુવિધા હતી, ન કોઈ પેથોલૉજી ડિપાર્ટમેન્ટ હતો."

"ખૂબ ગરમી હતી. એસીની વ્યવસ્થા ન હતી. બીજા ડૉક્ટરોએ કહ્યું કે તેઓ અહીં નથી રહી શકે. મેં કહ્યું કે હું અહીં લોકોનો ઇલાજ કરવા આવી છું. લોકોને મારી જરૂર છે. હું અહીં જ વસી ગઈ."

1992માં ખોલ્યુ પોતાનું હોસ્પિટલ

જુલેખા દાઉદે ત્રણ અરબ પેઢીનો ઇલાજ કર્યો છે

ડૉક્ટર દાઉદ અહીં એક લોકપ્રિય ડૉક્ટર છે. શારજાહ અને દુબઈમાં તેમની દેખરેખ હેઠળ 15 હજાર કરતા વધારે બાળકોએ જન્મ લીધો છે જેમાં શાહી પરિવારના પણ...


જુસબ છેલ્લા કેટલાય સમયથી પોલીસની પકડથી દૂર હતો. એટીએસની ટીમે એક સફળ અભિયાન અંતર્ગત તેને ઝડપી પાડ્યા હોવાનું એટીએસના વડા હિમાંશુ શુક્લાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું છે.

શુક્લાના જણાવ્યા અનુસાર 'આ એક મહિલા ટીમના વડપણ હેઠળ પાર પડાયેલું અભિયાન હતું. જેને સફળતાપૂર્વક પાર પાડવામાં આવ્યું હતું.'

આ અભિયાનમાં ચાર મહિલા પીએસઆઈ સંતોક ઓડેદરા, નીતમિકા ગોહિલ, શકુંતલા મલ તથા અરુણા ગામિતે સામેલ હતાં.

કેટલું મુશ્કેલ હતું અભિયાન?

ગુજરાત એટીએસના વડા હિમાંશુ શુક્લાએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું, "જુસબ જંગલમાં રહેતો હતો. મોબાઇલ કે અન્ય કોઈ ગૅજેટનો ઉપયોગ કરતો નહોતો. જંગલમાં પણ એ ઘોડી અને મોટરસાઇકલ જ વાપરતો હતો"

"વળી તેના રહેઠાણનું પણ ખાસ નક્કી નહોતું રહેતું. એ ગમે ત્યાં ઊંઘી જતો અને ગમે ત્યાં ચાલ્યો જતો. એટલે એને ઝડપી લેવો એક મોટો પડકાર હતો."

આ અભિયાનને પાર પાડનારી ટીમમાં સામેલ પીએસઆઈ સંતોક ઓડેદરાએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું:

"જુસબને ત્રણ મહિનાથી અમે ટ્રૅસ કરી રહ્યાં હતાં અને એમાં જ અમને જાણવા મળ્યું કે તે બોટાદ જિલ્લાના જંગલમાં છુપાયો છે."

એક વખત આરોપીનું પગેરું શોધ્યા બાદ એટીએસની ટીમ અમદા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વાદથી અગિયારેક વાગ્યે રવાના થઈ.

લોકેશન જે જંગલમાં ટ્રૅસ થયું હતું, ત્યાં પહોંચતા સુધીમાં મળસકું થઈ ગયું હતું. જોકે, આરોપીનું ઠેકાણું અહીંથી દૂર હતું અને ત્યાં પહોંચવા માટે ટીમને બીજો એકાદ કલાક લાગવાનો હતો.

આ અંગે વાત કરતાં પીએસઆઈ નીતમિકા જણાવે છે,  "જુસબ અંતરિયાળ વિસ્તારમાં રહેવા માટે કુખ્યાત હતો. એની ભાળ મેળવવી બહુ મુશ્કેલ હતી."

"જંગલમાં પણ જુસબ સુધી પહોંચવા માટે અમારે દોઢેક કલાક ચાલવું પડ્યું હતું. એમાં પણ જો જુસબને થોડો પણ અણસાર આવે તો એ હુમલો કરી દે એમ હતો."

જોકે, આખરે ટીમ જુસબ સુધી પહોંચી જ ગઈ. જુસબ એ વખતે ખાટલા પર સૂતા હતા. ટીમે સૂર્યોદય સુધી રાહ જોઈ અને જેવું જ અજવાળું થયું કે આરોપીને ઝડપી લીધા.

એ વખતે લેવાયેલી તસવીર હાલમાં વાઇરલ થઈ ગઈ છે. આ અંગે વાત કરતા પીએસઆઈ શકુંતલા જણાવે છે:

"એ તસવીર તો અમે માત્ર યાદગારી માટે લીધી હતી. અમે ક્યારેય નહોતું વિચાર્યું કે યાદગારી માટે લેવાયેલી એ તસવીર આટલી વાઇરલ થઈ જશે."

હાલમાં માત્ર ગુજરાત જ નહીં, ગુજરાત બહાર પર આ તસવીરની ચર્ચા ચાલી રહી છે. કામની સરાહના થઈ રહી હોવાને કારણે આ મહિલાઓ ગર્વ પણ અનુભવી રહી છે.

છ વર્ષથી પોલીસદળમાં સામેલ સંતોક ઓડેદરા છેલ્લાં દોઢ વર્ષથી એટીએસમાં કામ કરે છે.

મહિલા માટે પોલીસની નોકરી જોખમી હોવાની માન્યતા અંગે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે, "હવે મને મારા કામમાં ડર નથી લાગતો. જો પોલીસ જ ડરવા લાગી તો લોકોની સુરક્ષા કોણ કરશે?"

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

'પડકારોને પહોંચી વળવાની પ્રેરણા'

પીએસઆઈ નીતમિકા ગોહિલ મૂળ ભાવનગરનાં છે અને તેમના પિતા નિવૃત્ત પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર છે.

વર્ષ 2010થી પોલીસદળમાં કામ કરી રહેલાં નીતમિકાને પોલીસદળમાં સામેલ થવાની પ્રેરણા તેમના પિતા પાસેથી મળી હતી.

નીતમિકાએ શાળાકીય અભ્યાસ અમદાવાદના સી.એન. વિદ્યાલયમાંથી કર્યો છે.

એ ઉપરાંત એલ.ડી. આટર્સ અને આઈ.એમ. નાણાવટી કૉલેજમાં તેમણે કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં તેઓ જણાવે છે, "પોલીસદળ તમને પડકારજનક કામ કરવાની પ્રેરણા આપે છે. પોલીસદળમાં પ્રવેશીને દેશસેવા પણ કરી શકાય છે અને મહિલા સશક્તીકરણનું ઉદાહરણ પણ રજૂ કરી શકાય છે."

'ન્યાય અપાવવા પોલીસદળમાં જોડાઈ'

2013માં પોલીસફૉર્સમાં જોડાનારાં શકુંલતા મલે 2 મહિના પહેલાં જ એટીએસ જોઇન કરી છે.

એટીએસમાં જોડાયાં પહેલાં તેઓ સુરત અને વલસાડમાં ફરજ બજાવી ચૂક્યાં છે.

તેમનાં માતાપિતા શિક્ષક છે. જોકે, એમના નાના ઇન્સ્પેક્ટર...


જૂન 1954થી જાન્યુઆરી 1957 વચ્ચે ચીનના પહેલા વડા પ્રધાન ચાઉ એન લાઇ ચાર વાર ભારત આવ્યા. ઑક્ટોબર 1954માં નહેરુ પણ ચીન ગયા.

નહેરુની ચીનની મુલાકાતને લઈને અમેરિકાના અખબાર 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'એ લખ્યું હતું 'બિનકૉમ્યુનિસ્ટ દેશના કોઈ વડા પ્રધાનની પીપલ્સ રિપબ્લિક ઑફ ચાઇના બન્યા બાદ આ પહેલી મુલાકાત છે.'

ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સે એવું પણ લખ્યું હતું કે 'ઍરપૉર્ટથી શહેર વચ્ચે લગભગ 10 કિમી સુધી નહેરુના સ્વાગતમાં ચીની લોકો તાળી વગાડતા ઊભા હતા.'

આ દરમિયાન નહેરુની મુલાકાત ન માત્ર વડા પ્રધાન સાથે થઈ, પરંતુ પીપલ્સ રિપબ્લિક ઑફ ચાઇનાના પ્રમુખ માઓ સાથે પણ થઈ.

બીજી તરફ તિબેટની હાલત સતત ખરાબ થઈ રહી હતી અને ચીનનું આક્રમણ વધતું જતું હતું.

1950માં ચીને તિબેટ પર હુમલો કરી દીધો અને તેને પોતાના નિયંત્રણમાં લઈ લીધું. તિબેટ પરના ચીની હુમલાએ આખા વિસ્તારના જિયોપૉલિટિક્સને બદલી નાખ્યું.

ચીનના હુમલા પહેલાં તિબેટની નિકટતા ચીનની તુલનામાં ભારત સાથે વધુ હતી પણ આખરે તિબેટ એક આઝાદ પ્રદેશ ન રહ્યો.

સ્વિડિશ પત્રકાર બર્ટિલ લિંટનરે પોતાના પુસ્તક 'ચાઇના ઇન્ડિયા વૉર'માં લખ્યું છે, "ત્યારે નહેરુ સરકારમાં ગૃહમંત્રી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ એ ને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તાઓમાંના એક હતા જેઓ તિબેટમાં થયેલા આ બદલાવના મહત્ત્વને સમજતા હતા. તેને લઈને પટેલે નહેરુને ડિસેમ્બર 1950માં પોતાના મૃત્યુના એક મહિના પહેલાં નવેમ્બર 1950માં એક પત્ર પણ લખ્યો હતો."

'આદર્શવાદી નહેરુ'

જવાહરલાલ નહેરુ

પટેલે લખ્યું હતું, "તિબેટના ચીનમાં મિલાવવા છતાં તે આપણા દરવાજા સુધી પહોંચી ગયું છે. તેનાં પરિણામ આપણે સમજવાની જરૂર છે. આખા ઇતિહાસમાં ઉત્તર-પૂર્વ સીમાને લઈને આપણે કદાચ ક્યારેક જ પરેશાન થયા છીએ. ઉત્તરમાં હિમાલય બધા ખતરા સામે આપણા રક્ષાક્વચના રૂપમાં ઊભો છે. તિબેટ આપણું પડોશી હતું અને તેનાથી ક્યારેય કોઈ પરેશાની થઈ નથી. પહેલાં ચીની વિભાજિત હતા. તેમની પોતાની ઘરેલુ સમસ્યા હતી અને તેઓએ આપણને ક્યારેય પરેશાન નથી કર્યા, પણ હવે સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે."

આ પુસ્તકમાં બર્ટિલ લિંટનરે લખ્યું છે, "આદર્શાવાદી નહેરુ નવા કૉમ્યુનિસ્ટશાસિત ચીનને સમજવામાં નિષ્ફળ રહ્યા. તેમને લાગતું રહ્યું કે બંને દેશ વચ્ચે મિત્રતા જ રસ્તો છે. નહેરુનું માનવું હતું કે ભારત અને ચીન બંને ઉત્પીડન સામે જીત મેળવીને ઊભા છે અને બંનેએ એશિયા, આફ્રિકામાં આઝાદ થયેલા નવા દેશો સાથે મળીને કામ કરવું જોઈએ."

ભારતીય વિસ્તારમાં પણ અતિક્રમણની શરૂઆત ચીને 1950ના દશકના મધ્યમાં કરી દીધી હતી. 1975માં ચીને અક્સાઇ ચીનના રસ્તે પશ્ચિમમાં 179 કિલોમિટર લાંબો રસ્તો બનાવ્યો.

સરહદ પર બંને દેશના સૈનિકો વચ્ચે પહેલું ઘર્ષણ 25 ઑગસ્ટ, 1959માં થયું. ચીની પેટ્રોલિંગદળે નેફા ફ્રન્ટ્રિયર પર લોંગજુમાં હુમલો કર્યો હતો. આ વર્ષે 21 ઑક્ટોબરે લદ્દાખના કોંગકામાં ગોળીબાર થયો. જેમાં 17 ભારતીય સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયાં અને ચીને તેને આત્મરક્ષામાં કરેલી કાર્યવાહી ગણાવી હતી.

ભારતે ત્યારે કહ્યું હતું કે 'તેમના સૈનિકો પર અચાનક હુમલો કરી દીધો હતો.'

માઓએ નવેમ્બર 1938માં સીસીપી એટલે કે ચીની કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની સેન્ટ્રલ કમિટીની એક બેઠકમાં કહ્યું હતું કે 'સત્તા બંદૂકના નાળચેથી નીકળે છે.'

બાદમાં ચીની કૉમ્યુનિસ્ટ ક્રાંતિમાં આ નારો મૂળમંત્ર બની ગયો. આ નારો કાર્લ માર્ક્સના એ નારાથી સાવ અલગ હતો, જેમાં તેઓએ કહ્યું હતું- 'દુનિયાના મજૂરો એક થાવ.'

'તેઓ ચીનના ઇરાદા સમજી ન શક્યા'

ઑક્ટોબર 1954માં નહેરુ પણ ચીન ગયા હતા

કહેવાય છે કે 1962માં ચીને ભારત પર હુમલો કર્યો ત્યારે એ માત્ર હિમાલયના કોઈ વિસ્તારમાં નિયંત્રણ કે સરહદ બદલવા માટે નહોતો, પણ આ સંસ્કૃતિનો જંગ હતો.

દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયા પર ઊંડી સમજ ધરાવનારા ઇઝરાયલી જાણકાર...


જૂન 1999માં કારગિલમાં પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરી પર પ્રહાર કરતું ભારતીય હેલિકૉપ્ટર

8 મે, 1999ના રોજ પાકિસ્તાનની 6 નોર્ધન લાઇટ ઇન્ફન્ટ્રીના કૅપ્ટન ઇફ્તેખાર અને લાન્સ હવાલદાર અબ્દુલ હકીમ 12 સૈનિકો સાથે કારગિલની આઝમ ચોકી પર બેઠા હતા. તેમણે જોયું કે થોડે દૂર કેટલાક ભારતીય માલધારીઓ માલઢોર ચરાવવા આવ્યા હતા.

પાકિસ્તાની સૈનિકોએ ચર્ચા કરી કે આ માલધારીઓને પકડી લેવા છે? કેટલાકે કહ્યું કે તેમને કેદ કરીશું તો ખાવાનું આપવું પડશે. અત્યારે સૌને થઈ રહે તેટલું રાશન પણ નથી. માટે તેમને જવા દેવા.

તે લોકો ત્યાંથી જતા રહ્યા અને દોઢેક કલાક બાદ છથી સાત ભારતીય જવાનો સાથે ત્યાં ફરી આવી પહોંચ્યા હતા.

ભારતીય સૈનિકોએ પોતાનાં દૂરબીનોથી ઉપર નજર કરી અને પરત જતા રહ્યા. બપોરે લગભગ બે વાગ્યે એક લામા હેલિકૉપ્ટર ત્યાં ઊડતું જોવા મળ્યું.

હેલિકૉપ્ટર એટલું નીચે ઊડી રહ્યું હતું કે કૅપ્ટન ઇફ્તેખારને પાયલટનો બેજ પણ દેખાઈ શકે. આ પ્રથમ વાર હતું કે જ્યારે ભારતીય સૈનિકોને જાણ થઈ કે મોટી સંખ્યામાં પાકિસ્તાની સૈનિકો કારગિલના પહાડોની ટોચ પર અડ્ડા જમાવીને બેસી ગયા.

પાકિસ્તાની સેનાના નિવૃત્ત કર્નલ અશફાક હુસૈને 'વિટનેસ ટૂ બ્લન્ડર - કાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગિલ સ્ટોરી અનફૉલ્ડ્સ' નામે પુસ્તક લખ્યું છે.

બીબીસી સાથે વાતચીત કરતાં તેઓ કહે છે, "મેં પોતે કૅપ્ટન ઇફ્તેખાર સાથે વાત કરી હતી. તેમણે મને જણાવ્યું કે બીજા દિવસે ફરીથી ભારતીય સેનાનું લામા હેલિકૉપ્ટર ત્યાં આવ્યું હતું અને આઝમ, તારિક અને તશફીન ચોકીઓ પર જોરદાર ગોળીબારી કરી હતી.

"કૅપ્ટન ઇફ્તેખારે બટાલિયન હેડક્વાર્ટર પાસે ભારતીય હેલિકૉપ્ટર પર વળતો ગોળીબાર કરવા માટે મંજૂરી માગી હતી, પણ તેમને મંજૂરી મળી નહોતી. તેના કારણે ભારતીયો માટે સરપ્રાઇઝ ઍલિમૅન્ટ ખતમ જશે એમ માનીને નકાર કરી દેવાયા હતો."

ભારતનું રાજકીય નેતૃત્વ અંધારામાં

કારગિલ યુદ્ધમાં ભારતીય સૈનિકો

આ બાજુ ભારતીય સેનાના અધિકારીઓને ખ્યાલ આવી ગયો કે પાકિસ્તાની સેનાએ ભારતનાં મોટાં ક્ષેત્રમાં ઘૂસણખોરી કરી છે. જોકે, તેમને લાગ્યું કે પોતાની રીતે મામલાને પાર પાડી દેવાશે. તેથી સેનાએ રાજકીય નેતાગીરીને આ બાબતની જાણ કરી નહોતી.

એક જમાનામાં ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસમાં સંરક્ષણ બાબતોના સંવાદદાતા તરીકે કામ કરનારા જસવંત સિંહના પુત્ર માનવેન્દ્ર સિંહ યાદ કરતા કહે છે, "મારા એક મિત્ર ત્યારે સેનાના વડામથકે કામ કરતા હતા. તેમણે ફોન કરીને મને કહ્યું કે મળવા માગે છે."

"હું તેમના ઘરે મળવા ગયો હતો. તેમણે કહ્યું કે સરહદે કંઈક ગરબડ થઈ લાગે છે, કેમ કે ઘૂસણખોરી રોકવા માટે આખી પલટનને હેલિકૉપ્ટરથી કોઈ મુશ્કેલીગ્રસ્ત જગ્યાએ મોકલવામાં આવી છે. બીજા દિવસે મેં આ વાત પિતાને જણાવી."

"તેમણે સંરક્ષણપ્રધાન જ્યોર્જ ફર્નાન્ડીઝને ફોન કર્યો. બીજા દિવસે તેઓ રશિયા જવાના હતા. તેમણે પોતાનો પ્રવાસ રદ કર્યો, કેમ કે આ રીતે હવે સરકારને ઘૂસણખોરીની જાણકારી મળી ગઈ હતી."

સિયાચીનથી ભારતને અલગ કરવાનો કારસો

માનવેન્દ્ર સિંહ બીબીસી સ્ટુડિયોમાં

મજાની વાત એ છે કે તે વખતે ભારતીય સેનાના વડા જનરલ વેદપ્રકાશ મલિક પણ પોલૅન્ડ અને ચેક રિપબ્લિકના પ્રવાસે ગયા હતા. તેમને આ ઘટનાની પ્રથમ માહિતી સેનાના અધિકારીઓ દ્વારા નહીં, પણ ત્યાંના ભારતીય રાજદૂતના માધ્યમથી મળી હતી.

સવાલ એ છે કે લાહોર શિખર સંમેલન પછી પાકિસ્તાની સેનાએ આ રીતે ગુપચુપ કારગિલની પહાડીઓ પર કબજો જમાવ્યો તેની પાછળનો ઇરાદો શું હતો?

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના ઍસોસિએટ એડિટર સુશાંત સિંહ કહે છે, "ઇરાદો એવો જ હતો કે ભારતના ઉત્તરમાં સૌથી દૂરના છેડાના, સિયાચીન ગ્લેશિયરની લાઇફ-લાઇન ગણાતા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ વન-ડીને વચ્ચેથી કાપીને તેના પર કબજો કરી લેવો."

"લદ્દાખ સુધી આવનજાવન માટે જે માર્ગ જતો...


જૂન 2004માં મનાલીમાં એક ખાનગી ટેલિવિઝન ચેનલને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં આ વાત કહી હતી.

વાજપેયીએ પત્રકારોને વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે ગુજરાતનાં રમખાણો વર્ષ 2004માં યોજાયેલી લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપની હાર માટેનું એક કારણ હતું.

ઝી ન્યૂઝ ચેનલ સાથેની વાતચીતમાં વાજપેયીએ કહ્યું હતું, "ગુજરાત રમખાણોની અસરનો અહેસાસ દેશ આખામાં થયો હતો."

"એ અનપેક્ષિત હતું અને તેને અમને ખૂબ ખરાબ રીતે પ્રભાવિત કર્યા હતા. આ ઘટના બાદ મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને હટાવી દેવા જોઈતા હતા."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ત્યારે વાજયેપીએ તે મહિને મુંબઈમાં થનારી પાર્ટીની રાષ્ટ્રીય કાર્યકારી બેઠકમાં તેમના પર નિર્ણય લેવાની વાત પણ કહી હતી. જોકે, એવું કંઈ થયું નહીં.

વર્ષ 2004માં અટલ બિહારી વાજપેયીએ સમયથી પહેલાં લોકસભા ભંગ કરીને ચૂંટણી યોજાવવાની ભલામણ કરી હતી.

જોકે, ચૂંટણીનું પરિણામ કોંગ્રેસના પક્ષમાં આવ્યું અને ભાજપ સત્તામાંથી બહાર થઈ ગયો.

ત્યારે લોકસભામાં ચૂંટણીમાં પક્ષની હારની જવાબદારી સ્વીકારતા વાજપેયીએ કહ્યું હતું, "લોકસભાની ચૂંટણી મારા નેતૃત્વમાં લડવામાં આવી હતી. મારે હારની જવાબદારી લેવી જોઈએ."

જોકે, તેમણે ચૂંટણીના પરિણામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને આશ્ચર્યજનક ગણાવ્યું હતું.

જલદી ચૂંટણી કરાવવાના નિર્ણય પર વાજપેયીએ કહ્યું હતું કે પક્ષમાં એ સમયે બે વિચારધારા હતી. જોકે, બહુમત એ હતો કે લોકસભાની ચૂંટણીની તારીખ જાહેર કરી દેવામાં આવે.

તેમણે સ્વીકાર કર્યો હતો કે આ નિર્ણયમાં પક્ષને કોઈ ફાયદો થયો નહીં.

ગુજરાત દંગાઓના કારણે....

કોંગ્રેસનાં નેતા સોનિયા ગાંધીના વિદેશી મૂળના મુદ્દા વિશે વાજપેયીએ કબૂલ્યું હતું કે ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન તેમના પર વ્યક્તિગત હુમલાની નીતિએ પણ ભાજપને કોઈ ફાયદો કરાવ્યો ન હતો.

તેમણે કહ્યું હતુ, "ભારતના મતદારો બધું સમજે છે. આ પ્રકારના વ્યક્તિગત હુમલાઓને તેઓ કેટલાક સમય માટે પસંદ કરી શકે છે, પરંતુ દિલથી તેઓ આ પ્રકારના હુમલાઓની નીતિઓથી બિલકુલ વિરુદ્ધ છે."

વાજપેયીએ એ પણ માન્યું છે કે ગુજરાતના હુલ્લડો લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપની હારનું એક મુખ્ય કારણ બન્યા હતા.

વાજપેયીએ કહ્યું હતું કે રમખાણો ખૂબ શરમજનક હતાં અને તેનું ક્યારેય પુનરાવર્તન ન થવું જોઈએ.

તેમણે કહ્યું, "એ કહેવું મુશ્કેલ છે કે ચૂંટણીમાં ભાજપની હારનાં બધાં કારણો શું હતાં પરંતુ ગુજરાતની હિંસાનું એક પરિણામ એ પણ આવ્યું કે અમે ચૂંટણી હારી ગયા."

તેમણે કહ્યું હતું કે ગુજરાતના દંગાના સમયે લોકોની ભાવનાઓનો વિપક્ષે ફાયદો ઉઠાવ્યો હતો.

"વિપક્ષે તેનાથી રાજકીય ફાયદો ઉઠાવવાની મનસા રાખી પરંતુ હું તેમને દોષ નથી દેતો. આ રાજનીતિ છે અને અહીં આવી વાતો થતી રહે છે."

વાજપેયીએ કહ્યું હતું કે ગુજરાતમાં જે થયું તે દુર્ભાગ્યપૂર્ણ હતું અને તેની નિંદા કરવામાં આવી હતી.

તેમણે કહ્યું કે એવાં પગલાં ઉઠાવવાં જરૂરી છે કે જેથી ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ ના બને.

સત્તાની રાજનીતિમાંથી સંન્યાસ

વર્ષ 2005માં વાજપેયીએ ભાજપની સ્થાપનાનાં 25 વર્ષ પૂરા થવાના અવસર પર મુંબઈમાં યોજાયેલા રજત જયંતી સમારોહમાં સત્તાની રાજનીતિમાંથી સંન્યાસ લેવાની ઘોષણા કરી દીધી.

વાજપેયીએ પોતાના ટૂંકા ભાષણમાં સંન્યાસની ઘોષણા કરતાં કહ્યું હતું કે હવે કોઈ ચૂંટણી નહીં લડે પરંતુ પાર્ટી માટે કામ કરતા રહેશે.

વાજપેયીની આ ઘોષણા ઠીક એ તારીખે કરી હતી જે તારીખે એટલે કે 29 ડિસેમ્બર 1980માં 25 વર્ષ પહેલાં ભાજપની સ્થાપનાની ઘોષણા થઈ હતી અને વાજપેયી તે વખતે પક્ષના અધ્યક્ષ બન્યા હતા.

સંન્યાસની ઘોષણાના કેટલાક મહિના પહેલાં સંઘના તત્કાલિન પ્રમુખ કે. એસ. સુદર્શનને સલાહ આપી હતી કે અટલ બિહારી વાજપેયી અને લાલકૃષ્ણ અડવાણી બંનેની ઉંમર થઈ ગઈ છે. હવે તેમને સેવાનિવૃત થઈ...


જૂન 2019માં ત્રણ મહિના પછી ફરી એક વાર ગુડ્ઝ અને સર્વિસ ટૅક્સની આવક રૂપિયા એક કરોડની નીચે નોંધાઈ છે.

મે 2019માં આવક રૂપિયા 1,00,289 કરોડ થઈ હતી જે જૂનમાં ઘટીને 99939 કરોડ થઈ છે.

કેન્દ્ર અને રાજ્ય સ્તરના વિવિધ 17 જેટલા ટૅક્સને એક જ ટૅક્સ અંતર્ગત લાવી જીએસટીનો અમલ બે વર્ષ પહેલાં પહેલી જુલાઈથી શરૂ થયો હતો.

આમ જીએસટીની આવક એક રીતે દેશનાં વિવિધ ક્ષેત્રોના વિકાસ સાથે જોડાયેલી છે એમાં ઘટાડો થાય એનો અર્થ દેશમાં સાર્વત્રિક વિકાસ ઉપર બ્રેક લાગી છે.

યોજનાની જાહેરાત થઈ પણ નોકરી મળી?

આ પૂરતું ન હોય એ રીતે આઈએચએસ માર્કેટ ઇન્ડિયા પર્ચેસિંગ મૅનેજર્સ ઇંડેક્સ(PMI) મે 2019ના 52.7 ટકાથી ઘટીને 52.1 ટકા થયો છે.

આમ તો પીએમઆઈ 50ની ઉપર હોય તો અર્થતંત્રમાં સુધારો થઈ રહ્યો છે તેવો અર્થ થાય, પણ એ ઘટવા માંડે તે ચિંતાનો વિષય હોવો જોઈએ. મૅન્યુફૅક્ચરિંગ સૅક્ટરમાં વૃદ્ધિ પર બ્રેક લાગે એટલે તેની અસર ઉત્પાદન પર પડે અને રોજગારીમાં પણ વૃદ્ધિ ધટે.

ઍમ્પ્લૉયમૅન્ટ ઇલાસ્ટિસિટી ઇન્ડેક્સ લગભગ શૂન્ય થઈ ગયો છે એનો અર્થ એ થાય કે જીડીપી દરમાં વૃદ્ધિ થાય તો પણ રોજગારીમાં સમાંતર વધારો થશે નહીં.

આથી ઊલટું ટૅકનૉલૉજીમાં બદલાવ તેમ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જ ઑટોમેશનને કારણે લગભગ ત્રીજા ભાગની કામગીરી કરતા માનવબળને રિટ્રેઇન એટલે કે બદલાયેલી ટૅકનૉલૉજી સાથે પનારો પાડવા માટે ફરીથી તાલીમ આપવી પડશે.

ભારત માટે આ ચિંતાજનક બાબત ગણી શકાય. છેક સિત્તેરના દાયકામાં રોજગારીલક્ષી યોજનાઓની જાહેરાત થવા લાગી, એ પછી ભારત સરકારની હાફ એ મિલિયન જોબ પ્રોગ્રામ એટલે કે પાંચ લાખ નવી નોકરી ઊભી કરવા માટેની 80ના દાયકામાં જાહેર થયેલી યોજના આવી.

એનાથી આગળ "હર હાથ કો કામ" જેવાં સૂત્રોથી માંડીને ન્યૂનતમ રોજગારી માટેની મનરેગા જેવી યોજનાઓ તેમજ સ્ટાર્ટઅપ અને 'સ્કિલ ઇન્ડિયા' જેવા કાર્યક્રમોની જાહેરાત થઈ.

કોઈ પણ પક્ષની સરકાર આવી યુવા રોજગારીને ક્ષેત્રે અને બેરોજગારી નિવારણ માટેની કમ સે કમ જાહેરાતો થકી પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરતી રહી.

આ જાહેરાત અને પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરવા માટેનું એક માધ્યમ હંમેશાં કેન્દ્રીય બજેટ રહ્યું છે.

ભારતની વસતિ સતત વધી રહી છે

રોજગારી ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલું એક મહત્ત્વનું પરિબળ/પરિમાણ હોવાનું એક મુખ્ય કારણ આપણી વસતિ છે.

2025 સુધીમાં ભારત ચીનને વટાવીને દુનિયાનો સૌથી વધુ વસતિ ધરાવતો દેશ થઈ જશે.

2050માં ભારતની 1.66 અબજની વસતિ સામે ચીનની વસતિ 1.36 અબજ હશે.

માત્ર વસતિ વધારાની દૃષ્ટિએ જ નહીં સરેરાશ વયની દૃષ્ટિએ પણ ભારત આજે અને ભવિષ્યમાં પણ સૌથી યુવાન દેશ રહેવાનો છે.

આજે દેશની સરેરાશ વય માત્ર 29 વર્ષ જ્યારે ચીનની સરેરાશ વય 37 અને અમેરિકાની સરેરાશ વય 39 છે.

દેશની 70 ટકા વસતિ 35 વર્ષથી નીચેના વય જૂથમાં છે, એમાંથી નવી નોકરીમાં માટે બજારમાં આવતાં 18થી 23 વર્ષની વય જૂથનાં યુવક-યુવતીઓની સંખ્યા 14 કરોડ છે.

આ સંખ્યામાંથી ચોથા ભાગના એટલે કે 3.66 કરોડ યુવક-યુવતીઓ એવાં છે જે ઉચ્ચશિક્ષણ પ્રાપ્ત કરે છે.

દર લોકસભાની ચૂંટણી વખતે લગભગ 12 કરોડ જેટલા મતદારો (આશરે 16 ટકા) પ્રથમ વાર મત આપે છે. આમ રાજકીય પક્ષો માટે પણ યુવા વર્ગ એ ખૂબ અગત્યનો મતદાતા છે.

સરકારો આવે અને જાય પણ આ કારણથી યુવા રોજગારી માટેની જાહેરાતો અને તેની સાથે જોડાયેલી ગરીબી નાબૂદી માટેની યોજનાઓ કોઈ પણ સરકારનાં ચૂંટણી ઘોષણાપત્રો કે પછી અંદાજપત્રમાં સ્વાભાવિક રીતે જ કેન્દ્રસ્થાને રહે છે.

2014ની લોકસભાની ચૂંટણી અગાઉ હાલના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વર્ષે એક કરોડ રોજગારીનું સર્જન કરવાનું વચન દેશના યુવા મતદારો સમક્ષ પ્રસ્તુત કર્યું.

ત્યારબાદ તેમની સરકાર દ્વારા રજૂ થયેલ અંદાજપત્રોના માધ્યમથી ગરમી બેરોજગારી હટાવવા માટે...


જૂનમાં શરૂ થતું ચોમાસું સપ્ટેમ્બરના બીજા અઠવાડિયામાં સામાન્ય રીતે પૂર્ણ થતું હોય છે. એટલે કે ચોમાસાની વિદાયની શરૂઆત થઈ જાય છે.

જોકે, આ વખતે હજી પણ ગુજરાત સહિત દેશના અન્ય ભાગોમાં વરસાદ વરસી રહ્યો છે અને આગામી દિવસોમાં વરસાદની આગાહી છે.

ગુજરાતમાં આગામી 20થી 22 સપ્ટેમ્બર સુધી કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની હવામાન વિભાગે આગાહી કરી છે.

મોટા ભાગે સાઉથ ગુજરાતના જિલ્લાઓ ડાંગ, નવસારી, વલસાડ, તાપી, દમણ સહિતના વિસ્તારોમાં ફરીથી વરસાદ શરૂ થશે.

જૂનથી શરૂ થયેલા આ ચોમાસામાં ગુજરાતમાં અત્યાર સુધી 122 ટકા વરસાદ પડી ચૂક્યો છે.

ચોમાસું વિદાય કેમ નથી લેતું?

એક બાદ એક બની રહેલા લૉ પ્રેશરને કારણે દેશમાંથી ચોમાસાની વિદાય થવામાં હજી સમય લાગશે.

હવામાન વિભાગ તરફથી મળતી માહિતી પ્રમાણે આંધ્ર પ્રદેશના દક્ષિણ તટિય ક્ષેત્ર પર એક સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન ઊભું થયું છે. જે લૉ પ્રેશરમાં ફેરવાઈને આગળ વધશે.

જે બાદ તે મધ્ય મહારાષ્ટ્રના ભાગો પર બનેલા સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન સાથે મળી જશે. જેના કારણે મહારાષ્ટ્રના કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદ થવાની શક્યતા છે.

સ્કાયમેટના અહેવાલ અનુસાર બંને એક સાથે મળ્યા બા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દ આ સાયક્લોનિક સર્ક્યુલેશન પૂર્વોત્તર અરબ સાગર તરફ આગળ વધશે અને લૉ પ્રેશરમાં ફેરવાઈ જશે.

જેના કારણે દક્ષિણ ગુજરાત અને અન્ય વિસ્તારોમાં મધ્યમથી ભારે વરસાદ થવાની સંભાવના છે.

સ્કામેટ પોતાના અહેવાલમાં લખે છે કે એક વધુ લૉ પ્રેશર 22 અથવા 23 સપ્ટેમ્બરની આસપાસ બંગાળની ઉત્તર-પશ્ચિમ ખાડીમાં ઉત્પન્ન થવાની સંભાવના છે.

બંગાળની ખાડી અને અરબ સાગરમાં એક બાદ એક ઊભાં થઈ રહેલા લૉ પ્રેશરને કારણે ગુજરાત, ગોવા, કોંકણ, મહારાષ્ટ્ર અને આંધ્ર પ્રદેશમાંથી હજી ચોમાસું વિદાય લઈ રહ્યું નથી.

ગુજરાત-દેશમાં ચોમાસાની વિદાય ક્યારે થાય?

ગુજરાતમાં ચોમાસું રાજસ્થાનમાં સૌથી મોડું શરૂ થાય છે પરંતુ સૌથી પહેલાં ચોમાસાની વિદાય પણ અહીંથી જ શરૂ થાય છે.

રાજસ્થાનમાં સામાન્ય રીતે 1 સપ્ટેમ્બરથી ચોમાસાની વિદાય શરૂ થઈ જાય છે.

ગુજરાતમાં 15 સપ્ટેમ્બર બાદ ચોમાસાની વિદાય થાય છે, એટલે કે રાજ્યમાં વરસાદ મોટા ભાગે બંધ થઈ જાય છે.

મહારાષ્ટ્ર અને ગોવા-કોંકણ વિસ્તારમાં 1 ઑક્ટોબરને ચોમાસાના પરત જવાનો સમય માનવામાં આવે છે.

સામાન્ય સંજોગોમાં દેશમાં 30 સપ્ટેમ્બર સુધી ચોમાસાની વિદાય થઈ જાય છે.

જોકે, એનો એવો જરા પણ અર્થ નથી કે ચોમાસાની વિદાય બાદ દેશના કોઈ પણ વિસ્તારમાં વરસાદ નહીં પડે.

આ વખતે આ તારીખ મુજબ દેશના વિસ્તારોમાંથી ચોમાસાએ વિદાય લીધી નથી.

જોકે, દેશમાં આ વખતે ચોમાસું તેની નિર્ધારિત તારીખ કરતાં મોડું શરૂ થયું હતું.

2010થી 2018ના વર્ષોની વાત કરીએ તો માત્ર 2015માં ચોમાસાએ 15 સપ્ટેમ્બર પહેલાં વિદાય લીધી હતી. બાકીનાં વર્ષોમાં તે 15 સપ્ટેમ્બર બાદ પૂર્ણ થયું હતું.

ચોમાસાની વિદાય કેવી રીતે નક્કી થાય?

ભારતમાં ત્રણ ઋતુઓમાં સૌથી વધારે મહત્ત્વ ચોમાસાને આપવામાં આવે છે કારણે કે દેશની ખેતી અને ખેત ઉત્પાદનનો આધાર ચોમાસા પર છે.

જેવી રીતે ચોમાસાની શરૂઆત માટે કેટલીક ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓ હોય છે તેના આધારે તેના આગમનની જાહેરાત કરાય છે. તેવી જ રીતે ચોમાસાની વિદાયની પણ કેટલીક પરિસ્થિતિઓ હોય છે.

રાજ્ય અને તેના ભાગોમાં સતત 5 દિવસથી વરસાદ ના પડે એટલે કે વરસાદની હાજરી ના નોંધાય.

વિસ્તારમાં હવાની દિશા પશ્ચિમ તરફ વળે અને હવામાં એન્ટી સાયક્લોનની સ્થિતિ ઊભી થાય.

વાતાવરણના ભેજમાં ઘટાડો થાય તથા જે તે વિસ્તારના તાપમાનમાં વૃદ્ધિ થવા લાગે.

ઉપરોક્ત સ્થિતિઓ દેશ અને રાજ્યોમાં ચોમાસાની વિદાયની તારીખ નક્કી કરે છે.

ભારતમાં ચોમાસાનું આગમાન ક્યાંથી થાય?

ચોમાસાની વિદાયની વાત...