ઇસ્લામમાં સાઉદી અરેબિયાના મક્કા શહેરમાં કાબાને સૌથી પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે.

આ ધાર્મિક અનુષ્ઠાન દુનિયાભરમાં ઇસ્લામને માનનારાઓ માટે ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

આ વર્ષે લગભગ વીસ લાખ લોકો હજ પઢવા માટે સાઉદી અરેબિયા પહોંચશે. જાણો હજને લગતી કેટલીક મહત્ત્વપૂર્ણ બાબતો.

હજ પર જવાનો હેતુ શું હોય છે?

ઇસ્લામમાં કુલ પાંચો સ્તંભોમાં હજ પાંચમો સ્તંભ છે. દરેક સ્વસ્થ મુસલમાનોની ઇચ્છા હોય છે કે તેઓ જીવનમાં એકવાર હજ પર જરૂર જાય.

હજને ભૂતકાળનાં પાપોને મિટાવવાના રૂપે જોવામાં આવે છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે એક મુસલમાન હજ બાદ પોતાની જિંદગી ફરીથી શરૂ કરી શકે છે.

મોટાભાગના મુસલમાનોના મનમાં એક વખત હજ પર જવાની ઇચ્છા હોય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જે લોકો હજનો ખર્ચ ના ઉઠાવી શકે તેમની ધાર્મિક નેતા અને સંગઠનો મદદ કરતાં હોય છે.

ઘણા મુસલમાનો તો એવા પણ હોય છે જેઓ પોતાની જિંદગીભરની કમાણી હજ પર જવા માટે બચાવીને રાખે છે.

દુનિયાના કેટલા ભાગોમાંથી એવા હાજીઓ પણ આવે છે જે મહિનાઓ સુધીને ચાલીને હજારો કિલોમીટરનું અંતર કાપી મક્કા પહોંચે છે.

ઇસ્લામ પ્રમાણે, જીવન જીવવા માટે આ પાંચ બાબતો મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ઇસ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લામના પાંચ સ્તંભ

હજનો ઇતિહાસ શું છે?

ચાર હજાર વર્ષ પૂર્વે મક્કાનું મેદાન એકદમ નિર્જન હતું. મુસ્લિમો માને છેકે અલ્લાહે પયગંબર અબ્રાહ(જેમને મુસલમાન ઇબ્રાહીમ કહે છે)ને તેમનાં પત્ની હાજરા તથા પુત્ર ઇસ્માઇલને પેલેસ્ટાઇનથી અરેબિયા લાવવાના નિર્દેશ આપ્યા, જેથી તેમને(હાજરા અને ઇસ્માઇલ) પ્રથમ પત્ની સારાની ઇર્ષ્યાથી બચાવી શકાય.

મુસલમાનો એવું પણ માને છે કે અલ્લાહે પયગંબર અબ્રાહમને તેમને તેમની કિસ્મત પર છોડી દેવા કહ્યું. તેમને ખાવાની અમૂક ચીજો તથા થોડું પાણી આપ્યાં.

થોડા દિવસોમાં ખાવા-પીવાનો સામાન ખલાસ થઈ ગયો. ભૂખ અને તરસને કારણે હાજિરા તથા ઇસ્માઇલની સ્થિતિ કફોડી થઈ ગઈ.

મુસલમાનો માને છે કે નિરાશ હાજિરા મદદની આશાએ સફા તથા મારવા પહાડથી નીચે ઊતર્યાં.

ભૂખ તથા થાકને કારણે હાજિરા ભાંગી પડ્યાં તથા સંકટમાંથી બચાવી લેવા અલ્લાહને દુઆ કરી.

મુસલમાનો માને છે કે ઇસ્માઇલે જમીન પગ પર પછાડ્યો તો જમીનની અંદરથી પાણીનો ઝરો ફૂટ્યો અને બંનેના જીવ બચી ગયા.

હાજરાએ પાણીને સુરક્ષિત રાખ્યું અને ખાવાના સામાનને બદલે પાણીનો વ્યાપાર પણ શરૂ કરી દીધો.

આ પાણીને જ આબ-એ-ઝમઝમ એટલે કે ઝમઝમ કૂવાનું પાણી કહેવાય છે.

મુસલમાન આ પાણીને સૌથી પવિત્ર પાણી માને છે અને હજ બાદ બધાં હાજી પ્રયત્ન કરે છે કે તેઓ આ પાણી ઘરે લઈ જાય.

પયગંબર અબ્રાહમ પરત ફર્યાં તો તેમણે જોયું કે તેમનો પરિવાર સારી રીતે જીવન જીવી રહ્યો છે. આ જાણીને તેમને આશ્ચર્ય થયું.

મુસલમાન માને છે કે અલ્લાહે પયગંબર અબ્રાહમને ત્યાં તીર્થસ્થાન બનાવી તેને સમર્પિત કરવા કહ્યું.

અબ્રાહમ તથા ઇસ્માઇલે પથ્થરનો એક નાનકડો ઘનાકાર નિર્માણ કર્યો. તેને કાબા કહેવામાં આવે છે.

અલ્લાહ પ્રત્યેનાં સમર્પણને મજબૂત કરવા માટે મુસ્લિમો દર વર્ષે અહીં આવે છે.

સદીઓ બાદ મક્કા એક વિકસતું શહેર બની ગયું અને તેનું એકમાત્ર કારણ છે ત્યાં મળી આવેલો પાણીનો સ્રોત.

ધીમેધીમે અહીં લોકોએ અલગ-અલગ ઇશ્વરની પૂજા શરૂ કરી દીધી.

પયગંબર અબ્રાહમનું પવિત્ર સ્થળ એ મૂર્તિઓ રાખવાનું સ્થળ બની ગયું.

મુસલમાનો એવું માને છે કે ઇસ્લામના છેલ્લાં પયગંબર હઝરત મોહમ્મદ (570-632)ને અલ્લાહે કહ્યું કે તેઓ કાબાને પહેલાં જેવી જ સ્થિતિમાં લાવે અને ત્યાં માત્ર અલ્લાહની જિયારત થવા દે.

વર્ષ 628માં પયગંબર મોહમ્મદે તેમના 1400 અનુયાયીઓ સાથે એક યાત્રા શરૂ કરી.

જે ઇસ્લામની પ્રથમ તીર્થયાત્રા બની. આ યાત્રામાં પયગંબર અબ્રાહમની ધાર્મિક પરંપરાઓને પુનઃસ્થાપિત...


ઇસ્લામાબાદ હાઈકોર્ટે સોમવારે મની લૉન્ડરિંગના કેસમાં ઝરદારી અને તેમનાં બહેન ફરયાલ તાલપુરની આગોતરા જામીનની અરજી ફગાવી દીધી હતી.

જસ્ટિસ આમિર ફારુક અને જસ્ટિસ મોહસિન અખ્તર કિયાનીની બેંચે જામીન અરજીને ફગાવ્યા બાદ તેમની ધરપકડનો આદેશ આપ્યો હતો.

ઝરદારી અને તેમનાં બહેન મની લૉન્ડરિંગના કેસમાં મુખ્ય આરોપી છે. તેમના પર ગેરકાયદે બૅન્ક એકાઉન્ટ અને દેશની બહાર પૈસા મોકલવાના આરોપ છે.

ઇસ્લામાબાદ સ્થિત ઝરદારીના ઘર પર મોટી સંખ્યામાં સુરક્ષાકર્મીઓ પહોંચ્યા હતા.

પાકિસ્તાનના મીડિયા રિપોર્ટ્સ પ્રમાણે શરૂઆતમાં ઝરદારીના ઘરમાં એનએબીની ટીમને આવતી રોકી દેવામાં આવી હતી. ધરપકડ પહેલાં ટીમને પાકિસ્તાનની સંસદના સ્પીકરની મંજૂરી લેવી પડી હતી.

કોર્ટનો ચુકાદો આવ્યા પહેલાં જ ઝરદારી અને તેમનાં બહેન બહાર નીકળી ગયાં હતાં. ઝરદારી પાસે ઇસ્લામાબાદ હાઈકોર્ટના ચુકાદા સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાનો વિકલ્પ છે.

આસિફ અલી ઝરદારીના પુત્ર બિલાવલ ભુટ્ટોએ ધરપકડ બાદ પોતાના કાર્યકર્તાઓને શાંત રહેવાની અપીલ કરી છે.

ઝરદારીની ધરપકડ થઈ તે કેસ શું છે?

પાકિસ્તાની મીડિયાના રિપોર્ટ્સ પ્રમાણે તપાસકર્તાઓનું કહેવું છે કે ઝરદારીના નકલી બૅન્ક એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કાઉન્ટનો ઉપયોગ વિદેશમાં પૈસા મોકલવા માટે થયો હતો. અહેવાલ મુજબ આ કૌભાંડમાં ડઝન જેટલી કંપનીઓ અને સેંકડો લોકો સંકળાયેલાં હતાં.

ઝરદારી અને તેમનાં બહેન પર નકલી બૅન્ક એકાઉન્ટ દ્વારા 4.4 અબજ રૂપિયા દેશ બહાર મોકલવાનો આરોપ છે.

2015થી આ નકલી બૅન્ક એકાઉન્ટ કેસની તપાસ ચાલી રહી છે. જોકે, ઝરદારીએ પોતાના પરના આરોપોને નકાર્યા છે.

ઝરદારી અને તેમનાં બહેનના વચગાળાના જામીનની મુદત અનેક વખત વધારવામાં આવી હતી. જે બાદ સોમવારે કોર્ટે આ ચુકાદો સંભળાવ્યો હતો.

બંનેએ સોમવારે કડક સુરક્ષા બંદોબસ્તની વચ્ચે કોર્ટમાં હાજરી આપી હતી. જોકે, તાલપુરને હજી સુધી કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યાં નથી.

સોમવારે પાકિસ્તાનના ગૃહમંત્રી એજાઝ શાહે સંસદને કહ્યું હતું કે ઝરદારીની ધરપકડમાં સરકારનો કોઈ હાથ નથી.

ઝરદારીનું વિવાદિત જીવન

18 ડિસેમ્બર, 1987ના રોજ ઝરદારી અને બેનઝીરનાં લગ્ન થયાં હતાં

1987માં પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડાં પ્રધાન બેનઝીર ભુટ્ટો સાથે લગ્ન બાદ આસિફ અલી ઝરદારીની કારકિર્દી ઘણા નાટકીય વળાંકોમાંથી પસાર થઈ છે.

બેનઝીર ભુટ્ટોની હત્યા બાદ તેઓ પાકિસ્તાનમાં રાજકારણમાં આવ્યા હતા.

તેમને જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા ત્યારે તેમના પર ત્રાસ ગુજારાયાના આરોપોથી લઈને તેમનાં પત્નીની હત્યા બાદ દેશના સર્વોચ્ચ પદ પર આરૂઢ થવા સુધી તેમના જીવનમાં ઘણા ઉતારચઢાવ આવ્યા.

તેમના રાજકીય દુશ્મન અને પાકિસ્તાનના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ પરવેઝ મુર્શરફને 2008માં રાજીનામું અપાવવામાં તેમણે મુખ્ય ભાગ ભજવ્યો હતો.

જોકે, વર્ષ 2010માં તેઓ એક મોટા વિવાદના કેન્દ્રમાં પણ આવ્યા હતા. એ સમયે પાકિસ્તાનમાં ભયાનક પૂર આવ્યું હતું. આ સમયે દેશમાં રહેવાને બદલે તેઓ યુરોપના પ્રવાસે હતા. જે મામલે દેશમાં તેમની આકરી ટીકા થઈ હતી.

નવેમ્બર 2011માં અમેરિકામાં પાકિસ્તાનના રાજદૂત હુસેન હક્કાણી અને ઝરદારી એક વિવાદિત મેમો ડ્રાફ્ટ કરવાના મામલામાં ફસાયા હતા.

કથિત રીતે એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ મેમોમાં પાકિસ્તાનમાં મિલિટરી બળવા માટે મદદ માગવામાં આવી હતી.

પ્લેબૉયથી રાષ્ટ્રપતિ સુધીની સફર

બેનઝીર ભુટ્ટો(વચ્ચે), તેમના માતા નુસરત ભુટ્ટો(ડાબે), બેનઝરીનાં બહેન નાસિમ(જમણે) અને તેમની પાછળ ઊભેલા ઝરદારી

આસિફ અલી ઝરદારીનો જન્મ કરાચીમાં હકીમ અલી ઝરદારીના ઘરે થયો હતો. સિંધી આદિવાસી સમાજમાં જન્મેલા ઝરદારીએ ગ્રામ્યજીવનને બદલે શહેરીજીવનને પસંદ કર્યું.

તેઓ કરાચીમાં મોટા થયા અને સેન્ટ પેટ્રરિક સ્કૂલમાં તેમણે અભ્યાસ...


ઈ-કોમર્સ કંપનીઓને તેમની પાસે ઉપલબ્ધ દરેક સામાનનાં નિર્માતા દેશની જાણકારી આપવા માટે બાધ્ય કરવામાં આવે એવી માગ સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરાયેલી અરજીમાં કરાઈ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં વકીલાત કરતા દિવ્યજ્યોતિ સિંહ નામના વકીલે આ અરજી દાખલ કરી છે.

અરજીકર્તાની દલીલ છે કે દેશમાં લોકો ચીનમાં બનેલા સામાનનો બહિષ્કાર કરવા માંગે છે, સ્વદેશી વસ્તુઓ જ ખરીદવા માંગે છે પરંતુ ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ આ વિચારની આડે આવી રહી છે.

લાઇવ લૉ વેબસાઇટના અહેવાલ પ્રમાણે અરજીકર્તાની માગ છે કે સુપ્રીમ કોર્ટ સરકારને એમ નિર્દેશ આપે કે તે ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ અને ઉત્પાદન વેચનારાં અન્યોને ઉત્પાદન કરનાર દેશની જાણકારી લોકોને ઉપલબ્ધ કરાવવા કહે.

આ જાણકારી બિલકુલ સ્પષ્ટ રીતે લોકો જોઈ શકે એની વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ જેનાથી લોકો કોઈ પણ સામાન ખરીદતા પહેલાં પોતે જ સમજી વિચારી નિર્ણય લઈ શકશે.

અરજીમાં એમ સલાહ પણ આપવામાં આવી છે કે સરકાર આ મામલે નવો કાયદો બનાવે અને જો નવો કાયદો બનાવવા ન પણ માગતી હોય તો ગ્રાહક સુરક્ષા કાયદાની કલમ 2(9)માં ફેરફાર કરીને પણ સામાનના ઉત્પાદક દેશની જાણકારી લોકોને આપી શકાય છે.

અરજી કરનારનું કહેવું છે કે, હાલ આ કલમ હેઠળ કોઈપણ વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ્તુની ગુણવત્તા, માત્રા, શુદ્ધતા અને મૂલ્ય જેવી જાણકારી મેળવવી જ લોકોનો અધિકાર માનવામાં આવ્યો છે અને સામાનનો ઉત્પાદન કરનાર દેશની જાણકારી મેળવવાને પણ ગ્રાહકને અધિકાર હોવો જોઈએ.

જોકે, લાઇવ મિન્ટના ગઈ કાલના એક અહેવાલ પ્રમાણે દેશમાં હાલ ઑનલાઇન શૉપિંગ કરનારા 37 ટકા લોકો જ ઉત્પાદન કરનાર દેશની વિગત પર નજર કરે છે, જ્યારે 82 ટકા લોકો એમઆરપી અને ડિસ્કાઉન્ટની વિગતો પર અને 62 ટકા લોકો 'બેસ્ટ બિફૉર ડેટ'ની વિગતો પર નજર કરે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈ.સ 1747માં ખ્વાજા મોહમ્મદ આઝમ દીદામરી નામના સૂફી લેખકે ફારસીમાં 'વાક્યાત-એ-કશ્મીર' નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું, જે પ્રાચીન દંતકથાઓને આધારે લખવામાં આવ્યું હતું.

દંતકથાને આધારે લખાયેલા આ પુસ્તકમાં ઉલ્લેખ છે કે, જળદેવ નામનો રાક્ષસ એક આખા વિસ્તારને પાણીમાં ડૂબાડી રાખે છે.

આ વાર્તાના નાયક 'કાશેફ' છે, જેમના પિતાનું નામ મરિચી છે.

કાશેફ ભગવાન શિવની આરાધના કરે છે અને શિવજીના સેવક બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ જળદેવને પરાજિત કરીને કાશેફ-સિર નામના વિસ્તારને લોકો માટે વસવાટલાયક બનાવે છે.

કેટલાંક વિદ્વાનોનું માનવું છે કે આ કાશેફ એ હકીકતમાં કશ્યપ ઋષિ છે, જેમાં જાણે-અજાણે ફેરફાર કરીને મુસ્લિમ વ્યક્તિની વાત હોવાનું ઠસાવવાનો પ્રયત્ન થયો છે.

'વાક્યાત-એ-કશ્મીર' પુસ્તક લખનાર આઝમના પુત્ર બેદિયા-ઉદ-દીને વળી આ દંતકથાને અલગ સ્વરૂપ આપી દીધું.

તેમણે આ વાર્તાને આદમ (બાઇબલમાં દર્શાવેલા પહેલા પુરુષ)ની વાત સાથે જોડી દીધી.

બેદિયા-ઉદ-દીનના મંતવ્ય મુજબ કાશ્મીરમાં પહેલેથી મુસ્લિમોનું શાસન હતું.

1100 વર્ષના એ મુસ્લિમ શાસનકાળનો અંત હરિનંદ નામના રાજાએ આણ્યો હતો.

કાશ્મીરની જનતાને આરાધના કરતા હઝરત મૂસાએ શીખવ્યું હતું.
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હઝરત મૂસાનું મૃત્યુ કાશ્મીરમાં જ થયું હતું અને તેમનો મકબરો પણ ત્યાં છે.

શેખ નૂરુદ્દીન વલીના (જેમને નંદઋષિ પણ કહેવામાં આવે છે) કાશ્મીરી ભાષામાં લખેલા પુસ્તક 'નૂરનામા'નો આધાર લઈને બેદિયા-ઉદ-દીને આમ લખ્યું હોવાની શક્યતા છે.

એટલે જ ઇતિહાસકારો આ વાર્તાઓને વિશ્વાસપાત્ર ગણતા નથી.

પૃથ્વીનાથ કૌલ બામઝઈ એક ખ્યાતનામ ઇતિહાસકાર થઈ ગયા.

કહેવાય છે કે તેમની પ્રતિભાથી પ્રભાવિત થઈને કાશ્મીરના તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી શેખ અબ્દુલ્લાહે તેમને કાશ્મીરનો વિસ્તૃત ઇતિહાસ લખવાનો આગ્રહ કર્યો હતો.

ઈ.સ.1962માં પ્રકાશિત તેમના પુસ્તક 'અ હિસ્ટ્રી ઑફ કાશ્મીર'ની પ્રસ્તાવના તત્કાલીન વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ લખી હતી.

પૃથ્વીનાથ કૌલ બામઝઈએ કાશ્મીરના ઇતિહાસ વિશે 'કલ્ચર ઍન્ડ પૉલિટિકલ હિસ્ટ્રી ઑફ કાશ્મીર' નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું.

આ પુસ્તકના ત્રણ ભાગ છે અને કાશ્મીરના ઇતિહાસનો વિશ્વાસપાત્ર અને મહત્ત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ ગણવામાં આવે છે.

ઇસ્લામ સાથે કાશ્મીરનો પહેલો પરિચય

બામઝઈની નોંધ મુજબ મહમ્મદ બિન કાસિમે સિંધને જીતી લીધા બાદ કાશ્મીર તરફ પ્રયાણ આદર્યું હતું પણ તેમને સફળતા નહોતી મળી.

તેમનું અકાળે મૃત્યુ થતાં તેમનું શાસન લાંબો સમય ટક્યું નહોતું.

કાશ્મીર સુધી પહોંચવા માટેનો માર્ગ દુર્ગમ હોવાના કારણે આરબો પણ ત્યાં સુધી પહોંચવામાં સફળ થયા નહોતા.

આરબોનો સૌપ્રથમ વખત સામનો કાશ્મીરના કાર્કોટવંશી હિંદુ રાજવીઓ (ઈ.સ 625થી 885) સાથે થયો હતો.

મધ્ય એશિયા અને અફઘાનિસ્તાન પરના આક્રમણ વખતે કાર્કોટવંશી રાજાઓ ચંદ્રપીડ અને લલિતાદિત્ય સાથે આરબોને સંઘર્ષ થયો હતો.

આ એ ઘટના હતી જ્યારે કાશ્મીરીઓની જાણમાં ઈસ્લામ ધર્મ આવ્યો હતો.

આરબો સામેના સંઘર્ષને ધ્યાનમાં લેતા લલિતાદિત્યે ચીનના સમ્રાટ પાસે રાજદૂત મોકલીને આરબો સાથે લડવા માટે સૈન્ય ગઠબંધન કરવાની વિનંતી કરી હતી.

મહમુદ ગઝનવી પણ નિષ્ફળ

કાશ્મીરની દુર્ગમ ભૌગૌલિક પરિસ્થિતિ તેના માટે આશીર્વાદરૂપ હતી કારણ કે તેને કારણે બાહ્ય આક્રમણો સફળ થતાં નહોતાં.

ઉપરાંત કાશ્મીરની સરહદો બહારના લોકો માટે બંધ હતી.

સુરક્ષાના કારણોસર કાશ્મીરના રાજવીઓ બહારના લોકો તેમના રાજ્યમાં પ્રવેશે નહીં તેની તકેદારી રાખતા.

ઈ.સ. 1017માં ભારતની યાત્રા કરનાર અલ બરુની આ અંગે ફરિયાદના સૂરમાં લખે છે કે, 'કાશ્મીરી શાસકો તેમના રાજ્યની કુદરતી સંપત્તિની બહુ ચિંતા કરતા. પરિણામે કાશ્મીર તરફના પ્રત્યેક માર્ગ પર ચાંપતો બંદોબસ્ત રહેતો.'

'તેથી તેમની...


ઈએસઆઈસી હૉસ્પિટલમાં લગભગ સાંજના ચાર વાગે આગ લાગી હતી તો તાત્કાલિક ફાયર બ્રિગેડને જાણ કરાઈ.

ગભરામણમાં  અમુક લોકો હૉસ્પિટલ પરથી કૂદી ગયા, જેને કારણે ઇજાગ્રસ્ત પણ થયા.

ફાયર-બ્રિગેડના અધિકારીઓ જણાવ્યું  કે સૌપ્રથમ આગ હૉસ્પિટલના નીચેના ભાગમાં લાગી હતી.

એમઆઈડીસી વિભાગના પ્રમુખ વી. એમ. ઓગલેએ બીબીસીને જણાવ્યું,

 "ઇમારતને જે નો-ઑબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (એનઓસી) આપવામાં આવ્યું હતું જે અસ્થાયી હતું. એવાં ઘણાં કારણો હતાં જેના કારણે સંપૂર્ણ એનઓસી આપવામાં નહોતું આવ્યું."

તેમણે એવું પણ ઉમેર્યું, "આ હૉસ્પિટલ કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ આવે છે તેથી મારા મતે આગની આ ઘટનાની જવાબદારી પણ કેન્દ્ર સરકારની છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મુંબઈમાં અવારનવાર આગ લાગવાની ઘટનાઓ બનતી રહે છે.

માત્ર ચાલુ વર્ષે જ 12થી વધુ આગની ઘટનાઓ બની છે.

ત્યારે સવાલ થાય કે શું મુંબઈમાં ગીચ અને નજીકના અંતરે ઊંચી-ઊંચી ઇમારતો આવેલી હોવાને કારણે આગની ઘટના રોકવી મુશ્કલે છે?

આગ લાગવાની આટલી ઘટનાઓનું કારણ શું છે?

'તમામ વસ્તુ કાગળો પર જ છે'

બીબીસીએ ડઝાસ્ટ્રર મૅનેજમૅન્ટ કંપની 'ચેકમૅટ ગ્રુપ'ના પ્રમુખ અને આગથી બચવાની તાલીમ આપતા વિક્રમ માહુરકર સાથે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આ અંગે વાત કરી.

માહુરકરે કહ્યું, "આગના સંદર્ભમાં ઘણાં કાયદાઓ છે પણ તે લાગુ કરવામાં આવી રહ્યાં હોય તેવું નથી લાગતું. ભવનો અને હૉસ્પિટલો માટે અલગ-અલગ કાયદાઓ છે."

તેમણે કહ્યું, "મુંબઈમાં રસ્તાઓ સાંકડા છે, જેને કારણે અગ્નિશામક કર્મીઓને ઘટનાસ્થળ પર પહોંચવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે છે. ફાયર-બ્રિગેડના કર્મીઓ પાસે  આધુનિક સાધનોનો પણ અભાવ છે."

માહુરકરે ઉમેર્યું, "મુંબઈમાં ઈમારતની લંબાઈ તો વધી ગઈ પણ ઇમારત સુધી ફાયર-બ્રિગેડની ગાડીઓનું પહોંચવું મુશ્કેલ છે."

"અગ્નિશામક કર્મચારીઓને 'રિયલ ફ્યૂલ રિયલ ફાયર' એટલે કે જીવંત આગની તાલીમ આપવી જરૂરી છે.

અધિકારીઓની સંડોવણી ?

આરટીઆઈ કાર્યકર્તા અનિલ ગલગલી કહે છે,"ફાયર ઑડિટ વિશે કોઈ કશું કહેતા નથી. મેં સૂચનાના અધિકાર થકી આ અંગે માહિતી માગી હતી પણ મને માહિતી આપવામાં આવી નહોતી."

"આ જાણકારી દર ત્રણ મહીને અપડેટ કરીને ઑનલાઈન ઉપલબ્ધ કરાવવાની માગ પણ કરી છે કારણકે આ ઑડિટ મુદ્દે બેદરકારી દાખવવામાં આવે છે."

અનિલ ગલગલી આરોપ લગાવે છે, "અગ્નિશામક વિભાગ સ્થાનિક અધિકારીઓની આમાં સંડોવણી હોય છે. જેને કારણે આગથી સુરક્ષા માટેની પદ્ધિતિ જ લગાવવામાં આવતી નથી."તેઓ આગને માનવનિર્મિત દુર્ઘટના પણ ગણાવે છે.

આ અંગે બીબીસીએ  મુંબઈના મેયર વિશ્વાનાથ મહાડેશ્વરની પ્રતિક્રિયા લેવાનો પ્રયાસ કર્યો.

તેમણે કૉર્પોરેશનના અધિકારીઓ સાથે જોડાયેલા પ્રશ્નને ટાળીને કેંદ્ર સરકારને આના માટે જવાબદાર ઠેરવી દીધી.

તેમણે કહ્યું, "ફાયર ઑડિટ થવું જ જોઈએ કારણકે મુંબઈના દરેક વ્યક્તિનો જીવ મહત્ત્વપૂર્ણ છે."

"આજે જે ઈએસઆઈસી હૉસ્પિટલમાં આ દુર્ઘટના થઈ તે એમઆઈડીસી (મહારાષ્ટ્ર ઈન્ડસ્ટ્રીયલ ડેવલપમૅન્ટ કૉર્પોરેશન)ના ક્ષેત્રમાં આવે છે જેને કારણે આ હૉસ્પિટલની જવાબદારી  રાજ્ય અને કેંદ્ર સરકાર અંતર્ગત આવે."

તેમણે કહ્યું, '' અહીંયા 2009થી ફાયર ઑડિટ કરવામાં નથી આવ્યું, ફાયર ઑડિટ બહુ જરૂરી છે અને આની તપાસ કરવામાં આવશે."

"આગ કેમ લાગી હતી તેની પણ તપાસ ચાલુ છે. આ વિભાગ કૉર્પોરેશન અંતર્ગત નથી આવતો, તો પણ અમે ત્યાં 12 ગાડીઓ મોકલી. અમારા અગ્નિશામકર કર્મીઓ ત્યાં પહોંચ્યા અને તેમણે આગ પર કાબુ મેળવ્યો."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈકવિન્દર કૌર

ગરીબ અને ઓછું ભણેલી મહિલાઓને સાઉદી અરેબિયામાં ગુલામ બનાવવામાં આવી હોવાના ત્રણ કિસ્સા તાજેતરમાં બહાર આવ્યા હતા.

એ ત્રણ પૈકીની બે પાછી ફરી છે, જ્યારે ત્રીજી હજુ પણ સાઉદી અરેબિયામાં ફસાયેલી છે.

હોશિયારપુરના ભૂંગરની ગામની રહેવાસી 30 વર્ષની ઈકવિન્દર કૌર ઉર્ફે સપનાએ કહ્યું હતું કે ''મારી સખી જ એક દિવસ મારું સપનું રોળી નાખશે એ મને ખબર ન હતી.''

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

બહેનપણી પર વેંચી નાખવાના આક્ષેપ

મજૂરી કરીને ગુજરાન ચલાવતી ઈકવિન્દર એક છોકરીને મળી હતી. એ છોકરીએ ઈકવિન્દર કૌરને એવાં સપનાં દેખાડ્યાં હતાં, જેને કારણે તે સાઉદી અરેબિયામાં ફસાઈ ગઈ હતી.

અભણ ઈકવિન્દરને તેનો પાસપોર્ટ ગામમાં રહેતી તેની બહેનપણીએ જ બનાવી આપ્યો હતો. ઈકવિન્દરને વાયા દુબઈ સાઉદી અરેબિયા પહોંચવાની ટિકિટ તથા વિઝાની વ્યવસ્થા પણ એ સહેલીએ કરી આપી હતી.

ઈકવિન્દર કૌરનો પાસપોર્ટ

ત્રણ બાળકોની મમ્મી ઈકવિન્દરના પતિ રણજીત સિંઘ એક ફેક્ટરીમાં સફાઈ કર્મચારી તરીકે કામ કરે છે.

રણજીત સિંહ એક આંખથી દિવસે કશું જોઈ નથી શકતા અને રાતે તેમની બીજી આંખ કામ કરતી બંધ થઈ જાય છે.

બે મહિના પહેલાં સાઉદી અરેબિયા ગયેલી ઈકવિન્દર કથિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ત ગુલામીમાંથી મુક્ત થયા બાદ ચોથી ઓક્ટોબરે તેના બાળકો પાસે પાછી આવી ગઈ હતી.

ઈકવિન્દરે જણાવ્યું હતું કે તેને સાઉદી અરેબિયામાં મોકલવા માટે 40 હજાર રૂપિયા માગવામાં આવ્યા હતા.

સાઉદી અરેબિયામાં તેની પાસે સફાઈનું કામ કરાવવામાં આવશે અને દર મહિને 1,000 રિયાલ પગાર પેટે આપવામાં આવશે, એવી ખાતરી ઈકવિન્દરને આપવામાં આવી હતી.

એક રૂમનું ઘર

ઈકવિન્દરે જણાવ્યું હતું કે તેને દુબઈના વિઝા મળ્યા ત્યારે એ બેચેન થઇ ગઇ હતી.

એ પોતાના બાળકોને છોડવા ઈચ્છતી ન હતી, પણ ગરીબ હોવાથી સાઉદી જવા તૈયાર થઈ હતી.

ભૂંગરની ગામની સાંકડી ગલીઓમાં એક રૂમના મકાનમાં ઈકવિન્દર તેના પરિવાર સાથે રહે છે. તેમાં પલંગ મૂક્યા પછી ખાસ કોઈ જગ્યા રહેતી નથી.

ઈકવિન્દર કૌર તેના પતિ અને બાળકો સાથે

અભણ ઈકવિન્દર પાસે એક કોન્ટ્રાક્ટ પર સહી કરાવવામાં આવી હતી.

સાઉદી અરેબિયા જવા માટે ઈકવિન્દરે દિલ્હી પહોંચવાનું હતું, પણ તેની પાસે દિલ્હી પહોંચવાના પૈસા ન હતા. તેથી તેણે ગામમાં એક વ્યક્તિ પાસેથી 7,000 રૂપિયા વ્યાજ પર લીધા હતા.

એરપોર્ટ પર પગ મૂક્યો ત્યારે ઈકવિન્દરને લાગ્યું હતું કે તેના સપનાની સફર શરૂ થઈ ગઈ છે અને હવે તેની ગરીબી દૂર થઇ જશે.

જિંદગીમાં પહેલીવાર વિમાનમાં બેઠેલી ઈકવિન્દર તેના બાળકોને સારું શિક્ષણ આપવાના સપનાં જોવા લાગી હતી.

દુબઇથી સાઉદી અરેબિયાની સફર

દુબઈ પહોંચેલી ઈકવિન્દરની મુલાકાત એરપોર્ટ બહાર એક બુરખાધારી મહિલા સાથે થઈ હતી.

એ મહિલા ઈકવિન્દરને તેની સાથે લઈ ગઈ હતી અને તેમને એ જ સાંજે ઈકવિન્દરને દુબઇથી સાઉદી અરેબિયા જતા પ્લેનમાં બેસાડી દેવામાં આવ્યાં હતાં.

સાઉદી અરેબિયાના એક પરિવારમાં સાથે 15 દિવસ તો બધું સારી રીતે ચાલ્યું હતું, પણ 15 દિવસ બાદ તેનો ફોન બંધ કરી દેવામાં આવ્યો હતો.

ઈકવિન્દરે કહ્યું હતું કે ''હું ત્રણ માળના ઘરમાં રહેતી હતી. માલિકની પાંચથી છ પત્નીઓ અને સાત-આઠ બાળકો હતાં. ઘરની સફાઇનું, કપડા ધોવાનું, રાંધવાનું અને અન્ય કામ હું સતત કરતી હતી.''

ઈકવિન્દર ઉમેરે છે કે ''આરામ માટે જરાય સમય આપવામાં આવતો ન હતો અને મને ખાવાનું પણ બહુ ઓછું આપવામાં આવતું હતું.''

ઘરમાં કૅમેરા

ઈકવિન્દરે જણાવ્યું હતું કે એ ઘરના દરેક ખૂણામાં કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા હતા. માત્ર તેના રૂમમાં કેમેરા ન હતો.

એક દિવસ માલિકનો પરિવારે ઈકવિન્દરને માંસનો મોટો ટુકડો આપ્યો હતો અને તેને કાપીને રાંધવા જણાવ્યું હતું.

એ કામ ઈકવિન્દર માટે મુશ્કેલ હતું, પણ પોતાનાં બાળકો અને...


ઈજાગ્રસ્ત આંદોલનકારી

“સવારથી વાતાવરણમાં ભારે અજંપો હતો. અમદાવાદમાં ઠેર-ઠેર હથિયારધારી પોલીસ બંદોબસ્ત અને એસ.આર.પી.ના થાણા તેમજ નાકાબંધી થઈ ચૂકી હતી.”

“હું પોતાના ઘરેથી નીકળીને મણિલાલ મૅન્શન પહોંચ્યો. ત્યાં ચાર પૈડાંની લારીમાં સ્મારક માટેની તૈયાર ખાંભીઓ ગોઠવેલી જ હતી. હજારોની જનમેદની પણ ત્યાં ઉપસ્થિત હતી.”

‘લે કે રહેંગે મહાગુજરાત’ પુસ્તકમાં બ્રહ્મકુમાર ભટ્ટ આ વાત લખે છે.

આ ખાંભીઓ હતી 8 ઑગસ્ટ, 1956ના રોજ પોલીસે કરેલાં અંધાધૂધ ગોળીબારમાં મૃત્યુ પામેલા વિદ્યાર્થીઓની અને ત્યારબાદ ફાટી નીકળેલાં તોફાનોમાં પોલીસની ગોળીથી મૃત્યુ પામેલા લોકોની.

ગોળી એક જુવાનની ખોપરીને પાર કરી ગઈ

ત્રણ દરવાજા પાસે મહિલાઓ

6 ઑગસ્ટ, 1956ના દિવસે દ્વિભાષી મુંબઈ રાજ્યની ઘોષણા કરાઈ હતી. ગુજરાતને અલગ રાજ્યનો દરજ્જો ન મળતાં પ્રજાને આંચકો લાગ્યો.

આથી 7 ઑગસ્ટ, 1956ના રોજ કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ કૉંગ્રેસના મંત્રી ઠાકોરભાઈ દેસાઈને મળ્યા. તેમણે સંતોષકારક જવાબ ન આપતાં વિદ્યાર્થીઓએ હડતાળનું એલાન આપ્યું.

અમદાવાદના એલિસબ્રિજ વિસ્તારમાંથી જંગી સરઘસ નીકળ્યું અને 'લે કે રહેંગે મહાગુજરાત'નો નારો બુલંદ બન્યો.

8 ઑગસ્ટ, 1956ના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રોજ અમદાવાદમાં ભદ્ર ખાતે કૉંગ્રેસભવનની બહાર વિદ્યાર્થીઓએ દેખાવો કરી રહ્યા હતા ત્યારે પોલીસે અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો અને એમાં પાંચ વિદ્યાર્થીઓનાં મૃત્યુ થયાં.

ઉમાશંકર જોશી સંસ્કૃતિ સામયિકના 1956ના સપ્ટેમ્બર માસના અંકમાં આ ઘટના અંગે લખે છે, "8મીએ વિદ્યાર્થીઓનાં ટોળાં, એક પછી એક, કૉંગ્રેસહાઉસ પર જવા માંડ્યાં અને નવા નિર્ણય અંગે વિરોધ પ્રગટ કરવા લાગ્યાં.”

“...પથ્થરમારો શરૂ થયો; કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા તે સ્થળે આવી પહોંચેલી પોલીસને હાથે ગોળીબાર થતાં એક જુવાનની ખોપરી ઊડી ગઈ અને બીજા મરણ થયાં. હિંસા-પ્રતિહિંસાનું દુષ્ચક્ર આ કમનસીબ પ્રસંગ પછી મોટા પાયા ઉપર શરૂ થયું."

મહાગુજરાત આંદોલનની ચળવળમાં કુલ 24 યુવાનોનાં મૃત્યુ થયાં. 8 ઑગસ્ટને મહાગુજરાત આંદોલનના નેતાઓ શહીદ દિવસ તરીકે ઉજવતા હતા.

બે વર્ષથી ભદ્ર પાસેના કૉંગ્રેસભવનના ચાર રસ્તે શહીદ સ્મારક બનાવવાની વાતો ચાલી રહી હતી. પરંતુ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન ત્યાં બનાવવા તૈયાર ન હતું.

ઉમાશંકર જોશી 1958ના સંસ્કૃતિ સામયિકના સપ્ટેમ્બર માસના અંકમાં લખે છે, "જનતા પરિષદે, અમદાવાદ મ્યુનિ. કૉર્પોરેશનમાં પહેલેથી સ્મારક અંગેના પોતાના અભિપ્રાયનું વર્ચસ્વ હતું તે છતાં કૉર્પોરેશને સ્મારક માટે રજા ન આપી તે સંજોગોમાં પોતાના હાથમાં કાયદો લેવાનું ઠીક ધાર્યું"

“આ વખતે ગોળીબાર કે ટીયરગૅસ ફૂટે તો પણ ખાંભી રચાશે”

8-8-1958ની દિવસ ઊગતાં જ અમદાવાદમાં જડબેસલાક હડતાલ પડી ચૂકી હતી

“ગાંધીજીની વાતો કરનારા, ગોળીબારની વાતો ભૂલી જાય છે, પરંતુ ગુજરાતની પ્રજા ગોળીબારને ભૂલે તેમ નથી. શહીદ સ્મારક રચાઈને જ રહેશે. તા 8-8-58ના રોજ આપણે ખાંભી રચીશું. આ વખતે ગોળીબાર કે ટીયરગૅસ ફૂટે તો પણ ખાંભી રચાશે અને તેને માટે જનતાપરિષદ બલિદાન આપશે”

ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિકે 1 ઑગસ્ટ, 1958ના રોજ નડિયાદમાં મળેલી જનતાપરિષદની કારોબારી અને પાર્લામેન્ટરી બૉર્ડની બેઠકમાં ઉપરોક્ત વાત કરી હતી. જે વાત બ્રહ્મકુમાર ભટ્ટે પોતાના પુસ્તકમાં નોંધી છે.

અમદાવાદના માણેકચોકના તિલક મેદાનમાં 7 ઑગસ્ટે મળેલી જાહેર સભામાં એક ખાંભી કૉંગ્રેસ હાઉસ સામેના ટ્રાફિક ચક્કર ઉપર અને બીજી ફૂટપાથના કિનારા પાસે મૂકવાની જાહેરાત થઈ.

જનતાપરિષદના લોકોને હતું કે ખાંભી સત્યાગ્રહ વખતે તેમની ધરપકડ થશે માટે તેમણે એક ટુકડી બનાવી હતી.

પ્રથમ ટુકડીમાં ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિક, બ્રહ્મકુમાર ભટ્ટ, કરશનદાસ પરમાર, નલિનીબહેન મહેતા, બુલાખી નવલખા, ગોરધન પટેલ અને અબ્દુલ રઝાક શેખ હતા,...


ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી નામ સાંભળતા જ મનમાં પ્રશ્ન ઊભો થાય કે આ કઈ ઈદ છે અને મુસલમાનો વર્ષમાં કેટલી ઈદ મનાવે છે?

તો એનો જવાબ છે કે ઈદનો મતલબ થાય, ખુશી. એટલે ઈદ મિલાદ-ઉન-નબીનો મતલબ છે નબીના જન્મની ખુશી.

કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે મુસલમાન ફક્ત બે જ ઈદ મનાવે છે. ઈદ-ઉલ-ફિતર અને ઈદ-ઉલ-અઝહા.

એ લોકોનો તર્ક પણ સાચો છે કે નબી એટલે કે પયગંબર હજરત મોહમ્મદના જન્મથી ખુશી તો થાય છે પરંતુ તેમના જન્મદિવસની ઈદ સાથે તુલના કરી શકાય નહીં.

સઉદી અરબમાં આવેલું મક્કા શરીફ

એક ત્રીજો પક્ષ પણ છે જે કહે છે કે એને જશ્ન-એ-મિલાદ-ઉન-નબી કહેવું જોઈએ.

એટલે કે હજરત મોહમ્મદના જન્મનો જશ્ન તો મનાવવો જોઈએ પરંતુ તેને ઈદ ના કહેવી જોઈએ.

પયગંબર હજરત મોહમ્મદનો (570-632) જન્મ સાઉદી અરેબિયાના મક્કા શહેરમાં વર્ષ 570 ઈસ્વી ઇસ્લામિક વાર્ષિક કેલેન્ડરના ત્રીજા મહિના રબી-ઉલ-અવ્વલની 12મી તારીખે થયો હતો.

ઇસ્લામિક કેલેન્ડર ચંદ્ર પર આધારિત છે એટલે ઇસ્લામિક તારીખો અને અંગ્રેજી તારીખો અલગ-અલગ હોય છે.

આ વખતે 12 રબી-ઉલ-અવ્વલ 21મી નવેમ્બરના છે, એટલે બુધવારે ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી મનાવવામાં આવી રહી છે.

મુસલમાનોનો વિશ્વાસ છે કે અલ્લાહે અલગ-અલગ સમય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે દુનિયાના દરેક ભાગોમાં પોતાના સંદેશાઓ દેવા માટે પોતાના દૂત મોકલ્યા છે.

જેમને નબી અથવા પયગંબર (પયગામ કે સંદેશ આપવાવાળો) કહેવામાં આવે છે. હજરત મોહમ્મદ અલ્લાહના મોકલેલા છેલ્લા દૂત છે.

ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી

દિલ્લી સ્થિત જામા મસ્જિદ

દુનિયાભરના મુસલમાન હજરત મોહમ્મદના જન્મને પવિત્ર માને છે પરંતુ આ દિવસની ઉજવણીનાં અલગ-અલગ રૂપ છે.

સુન્ની અને શિયા મુસલમાનો વચ્ચે હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસની ઉજવણીને લઈને કંઈ ખાસ મતભેદો નથી.

ઈરાનમાં ઇસ્લામિક ક્રાંતિ બાદ ઇમામ ખુમૈનીએ કહ્યું હતું કે હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને દુનિયાભરમાં એમના સંદેશા પહોંચાડવા માટે મનાવવો જોઈએ. એટલા માટે શિયા મુસલમાન આ દિવસેને યાદ તો કરે છે પરંતુ કોઈ ખાસ આયોજન કરતા નથી.

જોકે, સુન્ની મુસલમાનોમાં આ અંગે મતભેદો છે. સાઉદી અરેબિયામાં આ દિવસને ઈદના રૂપમાં મનાવવામાં આવતો નથી.

જોકે, તુર્કી અને બીજા ઇસ્લામિક દેશોમાં હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને ખૂબ ધૂમધામથી ઊજવવામાં આવે છે.

ભારતમાં સુન્ની મુસલમાન બે ભાગોમાં વહેંચાયેલા છે. એક ભાગ પોતાને બરેલવી મુસલમાન કહે છે અને બીજો ભાગ પોતાને દેવબંદી મુસલમાન ઓળખાવે છે.

બરેલવી મુસલમાન હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને ખૂબ ધામધૂમથી ઊજવે છે.

આ દિવસે બરેલવી મુસલમાન ખાસ આયોજન કરે છે. ઘણી જગ્યાએ એવા કાર્યક્રમોનું આયોજન થાય છે જેમાં ઇસ્લામ અને હજરત મોહમ્મદના જીવન વિશે લોકોને જણાવવામાં આવે છે.

હજરત મોહમ્મદના માનમાં જુલુસ કાઢવામાં આવે છે. એક-એકથી ચઢિયાતા પકવાન બને છે. ગરીબ અને અનાથને જમાડવામાં આવે છે.

 પરંતુ દેવબંદી મુસલમાન આ અવસર પર કંઈ ખાસ આયોજન કરતા નથી. એમનું કહેવું છે કે ઇસ્લામમાં જન્મદિવસ મનાવવાની કોઈ પ્રથા નથી.

ભારતમાં આને મોટા પાયે ઊજવવાની કોઈ જાણકારી મળતી નથી.

જોકે, બરેલવી મુસલમાન કહે છે કે ભારતમાં મુઘલોના સમયમાં પણ હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને ખૂબ ધૂમધામથી ઊજવવાનો રિવાજ હતો.

1989માં વીપી સિંહની સરકારે હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસ પર સરકારી રજા ઘોષિત કરી દીધી અને તેના વિશે વધારે ચર્ચા થવા લાગી.  મુસલમાનોનો એક હિસ્સો પણ આને વધારે મનાવવા લાગ્યો.

એક ખાસ વાત એ છે કે મુસલમાનોના વિશ્વાસ મુજબ હજરત મોહમ્મદનું મૃત્યુ પણ આ જ દિવસે થયું હતું, એટલે આને બારા-વફાત (મોતનો દિવસ) પણ કહે છે.

જે લોકો ઈદ મિલાદ-ઉન-નબીના દિવસે ખુશી મનાવતા નથી, તેઓ એક તર્ક એ પણ આપે છે કે હજરત મોહમ્મદનું મૃત્યું પણ આ દિવસે જ એટલે કે રબી-ઉલ-અવ્વલના રોજ થયું હતું. જેથી આ...


ઈદ વખતે આવી વાનગીઓ ખવાય છે.

દક્ષિણ એશિયા - શીર ખુરમા

શીર ખુરમા અથવા સેવૈંયા એક મીઠી વાનગી છે, જે સમાન્ય રીતે દૂધ અને ઘઉંના લોટની સેવોમાંથી બને છે. ક્યારેક બદામ સાથે પણ પીરસવામાં આવે છે.

ભારત, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ સહિતના દેશોમાં ઈદ નિમિત્તે આ વાનગી અચૂક રીતે ખવાય છે. ઊકળતા દૂધમાં આ સેવ નાંખવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને ઠંડું કરીને સૂકો મેવો અને એલચી ઉમેરીને ખવાય છે.

રશિયા - મેન્ટી

લોટ અને માંસમાંથી બનતી આ વાનગીને બટર અથવા ખાટી ક્રીમ સાથે પીરસવામાં આવે છે.

આ એક એવી વાનગી છે જે બનાવવાની પદ્ધતિ દરેક પ્રદેશમાં બદલાય છે અને સમગ્ર રશિયામાં મુસ્લિમ સમુદાય દ્વારા કરાતી ઈદની ઉજવણીમાં આ વાનગી સમાવિષ્ટ હોય છે.

ચીન - સેન્ઝી

ચીનના 2.30 કરોડ મુસ્લિમોમાં આ વાનગી ખવાય છે. ઘઉંના લોટમાંથી બનતી આ વાનગી તળેલી સેવ જેવી હોય છે. આ વાનગી ઝીનજીઆંગ પ્રાંતમાં સૌથી વધારે ખવાય છે.

મધ્ય પૂર્વ - બટર કુકિ

મધ્ય પૂર્વના મોટા ભાગના દેશોમાં રમજાન દરમિયાન અને ઈદ વખતે આ બટર કુકિની સૌથી વધારે માગ જોવા મળે છે.

અરબ દેશોમાં આ કુકિ માટે અલગ-અલગ નામો જોવા મળે છે. જેમકે સીરિયામાં મામૉલ, ઇરાકમાં ક્લાઇચા અને ઇજિપ્તમાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કાહ્કના નામથી આ કુકિ પ્રચલિત છે.

આ કુકિ બનાવવા માટે મુખ્ય સામગ્રીની સાથે અખરોટ અને પિસ્તાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

ઇન્ડોનેશિયા - કેતુપાત

ઇન્ડોનેશિયામાં ઈદની ઉજવણી દરમિયાન અન્ય વાનગીઓની સાથે કેતુપાત પણ પ્રચલિત છે. ચોખાની આ વાનગીને તાડના પાનમાં વીંટાળીને રાખવામાં આવે છે.

સામાન્ય રીતે આ વાનગી ઓપોર આયામ જેવી વાનગીઓ સાથે ખવાય છે.

યુનાઇટેડ કિંગડમ - બિરયાની

યુનાઇટેડ કિંગડમમાં ઈદ જેવા તહેવારો દરમિયાન બિરયાની સૌથી વધુ લોકપ્રિય વાનગી છે.

માંસ, શાકભાજી અને ભાતથી બનતી આ વાનગી સમાન્ય રીતે કાકડી અને રાયતા સાથે ખવાય છે.

યુકેની કુલ વસતીના 5 ટકા કરતાં વધારે લોકો મૂળ દક્ષિણ એશિયાના છે. કૉલોનીઅલ વારસો હજી પણ યુકેમાં જોવા મળે છે.

કમ્બાબુર - સોમાલિયા

કમ્બાબુર બ્રેડ જેવી એક વાનગી છે જે સોમલિયામાં લોકપ્રિય છે, જે પૅન કેકથી મળતી આવે છે.

આ વાનગીને ગરમાગરમ ખાવાની અલગ જ મજા છે અને આખા દિવસ દરમિયાન ગમે ત્યારે ખાઈ શકાતી વાનગી છે.

ઇથોપિયામાં ખવાતી ઇન્જેરા વાનગી કમ્બાબુર જેવી જ વાનગી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈપી ફકીર

આ લિંક રોડ પર શરૂઆતમાં જ એક બોર્ડ લાગેલું છે, જેના પરથી ખ્યાલ આવે છે કે આ માર્ગનું નામ ફકીર ઈપી રોડ છે. બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે ફકીર ઈપી કોણ છે.

પશ્તૂન બુદ્ધિજીવી, ડૉક્ટર અબ્દુલહયી બહુ વ્યંગમાં આ સવાલનો જવાબ આપે છે કે "અમને ખબર નથી એ કોણ છે એમ?" પછી જરાક અફસોસ સાથે કહે છે કે ઇતિહાસમાં તેમને યોગ્ય સ્થાન મળ્યું નથી.

તેમને ઇતિહાસમાં યોગ્ય સ્થાન મળ્યું કે ના મળ્યું તે ચર્ચાનો વિષય છે, પરંતુ તેમની કહાણી બહુ રસપ્રદ અને બહુ વિસ્તૃત પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવે છે.

ઇતિહાસ તેના ગંભીર વાચકોને જણાવે છે કે વીસમી સદીના મધ્યમાં ભારતીય ઉપખંડમાં ખૂણેખૂણે આઝાદીની નારા ગૂંજવા લાગ્યા હતા ત્યારની આ વાત છે.

ઉપખંડમાં વિદેશી શાસન

રાવલપિંડી અને ઇસ્લામાબાદને જોડનારો લિંક રોડ ફકીર ઈપીના નામ પર રાખવામાં આવ્યો છે

તે વખતે ઈપી ફકીરનું નામ પણ જાણીતું થયું હતું. ઉપખંડના વિદેશી શાસકો તેમનો (ઈપી ફકીરનો) સામનો કરવા ભારે મથામણ કરતા રહ્યા હતા.

ડૂરંડ રેખા (1893માં બનેલી ઉપખંડ અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેની સરહદ)ની આ બાજુ હાજી મિર્ઝા અલી ખાન ઈપી ફકીરના નામે મશહૂર થયા હતા. તેઓ અંગ્રેજો સામે એક પડકાર બનીને ઊભા થયા હતા. અંગ્રેજો ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માટે તેમને કાબૂમાં લેવા મુશ્કેલ બની રહ્યું હતું.

જર્મનીમાં નાઝી આંદોલન ચલાવનારા એડૉલ્ફ હિટલરની જીવનકથાના લેખક મિલાન હેનર લખે છે કે ફકીર ઈપી બીજા વિશ્વ યુદ્ધ વખતે બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના દુશ્મનો તરીકે પ્રખ્યાત થયેલામાં અદ્વિતીય હતા.

તેમણે ફકીર ઈપીને 'સામ્રાજ્યના એક માત્ર દુશ્મન' એવી રીતે નવાજ્યા હતા અને તેમની લશ્કરી કુશળતાને વખાણી હતી. મિર્ઝા અલી ખાન સન 1892થી 1897 સુધી ઉત્તરી વજીરિસ્તાનના સૌથી મોટા કબીલા અત્માન જઈના એક વંશ બંગાલ ખેલમાં તૈયાર થયા હતા.

તેઓ કોઈ રાજકીય માણસ નહોતા કે તેમને લડાઈનો કોઈ વારસો નહોતો. તેઓ સાધારણ ધાર્મિક વ્યક્તિ હતી. તે વખતની પરંપરા પ્રમાણે તેઓ ધાર્મિક અભ્યાસ પછી બન્નુ અને રઝમાકની વચ્ચે ઈપી નામે આવેલી એક જગ્યાની મસ્જિદમાં ઇમામ બની ગયા હતા.

બ્રિટિશ સેના સાથે પહેલી લડાઈ

જાણીતા કબાયલી નેતા લઈક શાહનું પુસ્તક વઝીરિસ્તાન

ઈપી નામના આ સ્થળ સાથે તેમની ઓળખ એટલી વણાઈ ગઈ છે કે લોકો તેમનું અસલી નામ ભૂલી ગયા. ઇતિહાસકારોના જણાવ્યા અનુસાર મિર્ઝા અલી ખાનના જીવનનો પ્રારંભિક તબક્કો ઇતિહાસના ચક્રવ્યૂહમાં ખોવાઈ ગયો છે.

બ્રિટિશ સેના સાથે તેમની પ્રથમ લડાઈ 25 નવેમ્બર, 1936માં થઈ હતી. ત્રણ દિવસ ચાલેલી તે લડાઈનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ફકીર ઈપીની ધરપકડ કરવાનો હતો, પરંતુ તેમાં બ્રિટિશરોને સફળતા મળી નહોતી.

સ્થાનિક પરંપરા પ્રમાણે આ લડાઈમાં મેજર ટેન્ડાલ અને કેપ્ટન બાઇડ સહિત બ્રિટિશ સેનાના 200થી વધુ જવાનો માર્યા ગયા હતા. બીજા દિવસે લડાઈમાં વધારે જાનહાનિ થઈ. ત્રીજા દિવસે 700થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા તેમ કહેવાય છે.

એવું કહેવાય છે કે આ લડાઈમાં ઈપી ફકીરના ફક્ત 35 સાથીઓ મરાયા હતા. જોકે બૉમ્બમારાને કારણે સ્થાનિક મસ્જિદ નાશ પામી હતી અને ફકીરનો ઓરડો પણ તૂટી ગયો હતો. તે પછીના બે વર્ષો દરમિયાન પણ ઈપી ફકીર અને અંગ્રેજો વચ્ચે કેટલીય વાર અથડામણો થઈ હતી.

બ્રિટિશ સેનાએ હવાઈ હુમલો પણ કર્યા હતા. તેના કારણે સ્થાનિક વસતિને ભારે નુકસાન થયું હતું અને લોકો આ વિસ્તાર છોડીને ડૂરંડ લાઇન પાસે ગોરવેક ક્ષેત્રમાં જઈને રહ્યા હતા.

બ્રિટિશ અધિકારીઓનો ગુપ્તચર અહેવાલ

પખ્તુનિસ્તાની ઘોષણા બાદ અફઘાનિસ્તાનની મદદથી બનાવાયેલું હથિયાર બનાવવાનું મશીન

એ વિસ્તાર કોતરો અને પહાડીઓથી ભરેલો હતો અને તેમાં ગુફાઓ અને ધારવાળી ટેકરીઓ પર ઈપી ફકીર અને તેમની સેના ગોઠવાઈ ગઈ હતી.

આવી આકરી ભૂમિને કારણે તેમનું રક્ષણ થયું હતું, જ્યારે દુશ્મનો માટે હુમલો કરવો મુશ્કેલ બનતો હતો....


ઈરફાન ખાને પાંચમી માર્ચે જણાવ્યું હતું કે તેઓ એક ખતરનાક બીમારીથી પીડાઈ રહ્યા છે.

એ પછી ઈરફાન ખાનની બીમારી બાબતે જાતજાતના અનુમાનો કરવામાં આવી રહ્યું હતું.

ઈરફાન ખાને શુક્રવારે એક ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું હતું કે તેઓ 'ન્યૂરોએંડોક્રાઈન ટ્યૂમર'થી પીડાઈ રહ્યા છે.

શું જણાવ્યું ટ્વીટમાં?

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ઈરફાન ખાને આ ટ્વીટમાં જણાવ્યું છે, "જીવનમાં અનપેક્ષિત ફેરફાર તમને આગળ વધતાં શીખવે છે. મારી સાથે ગત દિવસોમાં આવું જ કંઈક થયું હતું."

"મને ન્યૂરોએંડોક્રાઈન ટ્યૂમર થયું છે એ જાણ્યા પછી તેને સ્વીકારવાનું મારા માટે મુશ્કેલ છે પણ મારી આસપાસ જે લોકો છે તેમના પ્રેમ અને દુઆઓને મને શક્તિ આપી છે. થોડી આશા પણ બંધાઈ છે."

"આ બીમારીની સારવાર માટે હાલ મારે દેશમાંથી દૂર જવું પડી રહ્યું છે, પણ બધા શુભેચ્છા મોકલવાનું ચાલુ રાખે એવું હું ઇચ્છું છું."

આ બીમારી મસ્તક સંબંધી છે?

પોતાની બીમારી વિશે ઈરફાન ખાને આ ટ્વીટમાં આગળ જણાવ્યું હતું, "ન્યૂરો સાંભળીને લોકોને લાગે છે કે આ બીમારીને જરૂર દિમાગ સાથે સંબંધ હશે, પણ એવું નથી."

"આ બીમારી વિશે વધુ જાણવા માટે આ ગૂગલ કરી શકો છો."

"મારી બીમારી વિશે હું ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંઈ કહું એ જાણવા માટે જે લોકોએ મારા શબ્દોની પ્રતિક્ષા કરી છે તેમના માટે હું અનેક નવી કથાઓ સાથે જરૂર પાછો ફરીશ."

કેવું હોય છે આ પ્રકારનું ટ્યૂમર?

એનએચએસ ડોટ યૂકે પ્રમાણે, "ન્યૂરોએન્ડોક્રાઇન ટ્યૂમર એક દુર્લભ પ્રકારનું ટ્યૂમર હોય છે. જે શરીરના ઘણાં અંગોમાં વિકસીત થઈ શકે છે."

જોકે, દર્દીઓની સંખ્યા દર્શાવે છે કે આ ટ્યૂમર મોટાભાગે આંતરડાંમાં થાય છે.

તેમની શરૂઆતની અસર એ બ્લડ સેલ્સ પર થાય છે જે લોહીમાં હૉર્મોન છોડે છે.

આ બીમારી ઘણીવાર ખૂબ જ ધીમી ગતિથી વધે છે. પરંતુ દરેક મામલામાં આવું હોય તે જરૂરી નથી.

શું હોય છે તેના લક્ષણો?

દર્દીનાં શરીરમાં ટ્યૂમર કયા ભાગમાં થયું છે તેના પર લક્ષણો નક્કી થાય છે.

જો તે પેટમાં થાય તો દર્દી સતત કબજિયાતની ફરિયાદ કરે છે. જો ફેફસાંમાં થાય તો સતત કફ રહેશે.

આ બીમારી થયા બાદ દર્દીનું સુગર લેવલ વધતું-ઘટતું રહે છે.

બીમારીનું કારણ શું હોય છે?

ડૉક્ટર હજી સુધી આ બીમારીને લઈને તેનાં કારણોના કોઈ નિષ્કર્ષ સુધી પહોંચી શક્યા નથી.

ન્યૂરોએન્ડોક્રાઇન ટ્યૂમર વિવિધ કારણોને લીધી થઈ શકે છે. જોકે, તે આનુવાંશિકરૂપે પણ થાય છે.

માનવામાં આવી રહ્યું છે કે જે પરિવારમાં આવા મામલા ભૂતકાળમાં સામે આવ્યા હોય તે પરિવારના લોકોને વધારે જોખમ રહે છે.

વિવિધ બ્લટ ટેસ્ટ, સ્કેન અને બાયોપ્સી કર્યા બાદ આ બીમારી પકડમાં આવે છે.

આ બીમારીનો ઇલાજ શું છે?

ટ્યૂમર કયા સ્ટેજ પર છે, તે શરીરના ક્યા હિસ્સામાં છે અને દર્દીની તબિયત કેવી છે, આ બધાના આધાર પર નક્કી થાય છે કે તેનો ઇલાજ કેવી રીતે થશે.

સર્જરી દ્વારા આનો ઇલાજ કરવામાં આવે છે.

પરંતુ મોટાભાગના મામલામાં સર્જરીનો ઉપયોગ બીમારી પર કાબૂ મેળવવા માટે કરવામાં આવે છે.

તેના દ્વારા દર્દીને એવી દવાઓ આપવામાં આવે છે જેથી શરીર ઓછી માત્રામાં હૉર્મોન છોડે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈરાકની ઐતિહાસિક અને કિંમતી અલભ્ય વસ્તુઓને મ્યુઝિયમમાં રાખવામાં આવી છે.

પ્રાચીન વારસા સમાન આ વસ્તુઓને જોવા માટે સેંકડો લોકો મ્યુઝિયમ પર ઊમટી પડ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જોકે, બસરાના આ મહેલમાં હજી કામ પૂરું થયું નથી. કેટલાક ભાગમાં મ્યુઝિયમ બનાવવાનું કામ ચાલે છે, પણ હાલ પૂરતી એક ગેલરી લોકો માટે ખોલી દેવામાં આવી છે.

બસરાના મહેલને મ્યુઝિયમમાં ફેરવી નાખવામાં મહદી અલૂસ્વીનું ખાસ યોગદાન છે.

બ્રિટિશ સેનાએ આ મહેલને પોતાના ઑપરેશન સેન્ટર તરીકે બદલી નાખ્યો હતો.

ઉદ્દામવાદીઓએ આ મહેલને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. એક સમયે સત્તા અને ભવ્યતાના પ્રતીક તરીકે રહેલી આ ઇમારત ખંડેર જેવી થઈ ગઈ હતી.

મહદી અલૂસ્વી કહે છે, "મેં જ્યારે પહેલીવાર આ મહેલને જોયો ત્યારે લાગ્યું કે તેને ઈંટોથી નહીં, પણ મનુષ્યોના લોહીથી બનાવાયો છે."

મહેલની છતને સાફ કરીને તેના પર પેઇન્ટ લગાવાયો છે.

એન્જિનિયર ડ્યૂરે તૌફિક કહે છે, "મને એ જાણીને બહુ અચરજ થયું હતું કે આ મહેલનો સ્ટાફ રોજ ત્રણ વાર ભોજન બનાવીને તૈયાર રાખતા હતા. સદ્દામ હુસૈન અચાનક આવી પહોંચશે તેમ ધારીને ભોજન બનતું હતું, પણ તેઓ અહીં ક્યારેય આવ્યા નહોતા."

સદ્દામ હુસૈ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નના શાસનકાળમાં મોટા ભાગના લોકોને ખબર જ નહોતી કે આ મહેલની દિવાલોની પાછળ શું ચાલી રહ્યું છે.

અલૂસ્વીને સૌથી વધારે આનંદ સામે રહેલી બાલ્કની જોઈને થયો હતો. તેથી તેમણે તેની મૂળ ડિઝાઇનને જાળવીને તેનું સમારકામ કરાવ્યું છે.

ડ્યૂરે તૌફિકના જણાવ્યા પ્રમાણે તેમણે પહેલીવાર આવીને જોયું તો મહેલની દિવાલો પર સદ્દામ હુસૈનનું નામ 200 વાર કોતરવામાં આવ્યું હતું. હવે એ બધું તેમના માટે ઇતિહાસનો ભાગ બની ગયું છે એમ તેઓ કહે છે.

બસરામાં એક મ્યુઝિયમ હતું તેમાં 1991માં લૂંટફાટ ચાલી હતી. તેના ડાયરેક્ટરને ગોળી મારી દેવામાં આવી હતી અને તેની અડધો અડધ વસ્તુઓ લૂંટી લેવાઈ હતી.

નવા ડાયરેક્ટરે હવે લૂંટાઈ ગયેલી વસ્તુઓની જગ્યાએ ફરીથી નવી વસ્તુઓ મૂકવાની છે.

મ્યુઝિયમના નવા ડાયરેક્ટર સેંકડો વસ્તુઓ બગદાદથી બસરા લઈ આવ્યા છે. તે વસ્તુઓ મૂળ અહીંની જ હતી. હવે આ કિંમતી ચીજો સલામત રહેશે એવી આશા તેઓ વ્યક્ત કરે છે.

સંસ્કૃતિ, કલા અને ઇતિહાસની દૃષ્ટિએ બસરા બહુ સમૃદ્ધ શહેર છે, પણ તેની ઉજવણી કરી શકાય તેવી કોઈ જગ્યા અહીં નહોતી. તે ખોટ હવે પૂરાઈ જશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈરાન અને ચીન વચ્ચે એક મહત્ત્વાકાંક્ષી ડીલ થઈ છે

ઈરાને આનું કારણ ભારત તરફથી ફંડ મેળવવામાં જોવી પડી રહેલી રાહને ગણાવ્યું છે. ઈરાન અને ભારત વચ્ચે ચાર વર્ષ પહેલાં ચાબહારથી અફઘાનિસ્તાન સરહદ પર જાહેદાન સુધી રેલ લાઈન પાથરવાને લઈને સમજૂતી થઈ હતી.

હવે ઈરાને પોતાની રીતે જ આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે અને એના પર કામ શરૂ કરી દીધું છે.

અમેરિકન સમાચારપત્ર 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર લગભગ 400 અબજ ડૉલરના આ સોદા હેઠળ ઈરાન ચીનને આવતાં 25 વર્ષ સુધી ખૂબ જ સસ્તાદરે કાચું તેલ આપશે અને એના બદલામાં ચીન ઈરાનમાં મોટા પાયે રોકાણ કરશે.

બંને દેશોએ આ સમજૂતી એવા સમયે ચૂપચાપ કરી લીધી છે જ્યારે વિશ્વ કોવિડ-19ની મહામારી સામે ઝૂઝી રહ્યું છે.

કારણ કે ઈરાને ચીન સાથે આ સમજૂતી અમેરિકાના પ્રતિબંધો અને ધમકીઓને બાજુ પર મૂકીને કરી છે એટલે એની દૂરગામી અસર થવાના સંકેત ગણાવાઈ રહ્યા છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ સમજૂતીની અસર માત્ર અમેરિકા પર જ નહીં, ભારત સહિત બાકી વિશ્વ પર પણ પડશે.

શું છે આ સમજૂતીમાં?

ઈરાન ચીનને આવતાં 25 વર્ષ સુધી ખૂબ જ સસ્તાદરે કાચું તેલ આપશે

ઈરાનની સમાચાર એજન્સી તસનીમ અનુસાર સમજૂતીના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અનુચ્છેદ-6  પ્રમાણે બંને દેશો ઊર્જા, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઉદ્યોગ અને ટેકનૉલૉજીના ક્ષેત્રમાં પરસ્પર સહયોગ વધારશે.

સમાચાર એજન્સી અનુસાર "બંને પક્ષ આવતાં 25 વર્ષ સુધી પરસ્પર સહયોગ વધારવા પર સંમત થયા છે"

ડીલને હજુ ઈરાનની સંસદ મજલિસની મંજૂરી મળી નથી અને તેને જાહેર પણ કરાઈ નથી પરંતુ 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'એ આ પ્રસ્તાવિત સમજૂતી સાથે જોડાયેલો 18 પાનાંનો દસ્તાવેજ મેળવ્યો છે.

આ દસ્તાવેજ પર જૂન 2020ની તારીખ નોંધાયેલી છે અને એને સમજૂતીનું 'અંતિમ સ્વરૂપ' ગણાવાયું છે.

આ સમજૂતીની શરૂઆતમાં કહેવાયું છે "બે પ્રાચીન એશિયાઈ સંસ્કૃતિઓ વેપાર, રાજનીતિ, સંસ્કૃતિ અને સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં સમાન વિચારોવાળા બે સહયોગી, અનેક પરસ્પર દ્વિપક્ષી અને બહુપક્ષી હિતોવાળા દેશ ચીન અને ઈરાન એકબીજાને પોતાના રણનૈતિક સહયોગી માનશે."

આ દસ્તાવેજોથી જાણ થાય છે કે સમજૂતી પ્રમાણે :

- ચીન ઈરાનના તેલ અને ગૅસઉદ્યોગમાં 280 અબજ ડૉલરનું રોકાણ કરશે.

- ચીની પક્ષ ઈરાનમાં ઉત્પાદન અને પરિવહનના આધારભૂત માળખાના વિકાસ માટે પણ 120 બિલિયન ડૉલરનું રોકાણ કરશે.

- ઈરાન ચીનને આવતાં 25 વર્ષ સુધી નિયમિત રીતે ખૂબ જ સસ્તાદરે કાચું તેલ અને ગૅસ ઉપલબ્ધ કરાવશે.

- ચીન 5G ટેકનૉલૉજીનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકસિત કરવામાં ઈરાનની મદદ કરશે.

- બૅન્કિંગ, ટેલિકૉમ્યુનિકેશન, બંદરો, રેલવે અને ડઝનબંધ અન્ય ઈરાની પરિયોજનાઓમાં ચીન મોટા પાયે પોતાની ભાગીદારી વધારશે.

- બંને દેશ પરસ્પર સહયોગથી સંયુક્ત સૈન્યાભ્યાસ અને શોધ કરશે.

- ચીન અને ઈરાન મળીને હથિયારોનું નિર્માણ કરશે અને એકબીજા સાથે જાસૂસી જાણકારીનો પણ વિનિમય કરશે.

બંને દેશને ડીલથી શું ફાયદો થશે?

મધ્ય-પૂર્વ મામલાના વિશેષજ્ઞ અને ખાડી દેશોમાં ભારતીય રાજદૂત રહી ચૂકેલા તલમીઝ અહમદનું માનવું છે કે આ કરાર ચીન અને ઈરાન બંને માટે ઘણી રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

તેમના અનુસાર, ચીન એ ઈરાનનું સહયોગી બની રહ્યું છે, જેનો વિરોધ અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને સાઉદી અરેબિયા જેવા તાકાતવર દેશો કરે છે.

અહમદ માને છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસને ઈરાન પર કડક પ્રતિબંધ લગાવીને જે રીતે 'મહત્તમ પ્રેશર' બનાવ્યું હતું એ આ કરારથી ઘણું નબળું પડી જશે.

અમેરિકાના પ્રતિબંધોને કારણે ઈરાનમાં વિદેશી રોકાણ લગભગ ઠપ થઈ ગયું છે. એવામાં ચીનને કારણે ઈરાનમાં વિદેશી રોકાણ, તકનીકી અને વિકાસને ગતિ મળશે. બીજી તરફ કાચા તેલના સૌથી મોટા આયાતી દેશ ચીનને ઈરાનથી સાવ સસ્તાદરે તેલ અને ગૅસ મળશે.

આ સિવાય રક્ષા મામલમાં ચીનની સ્થિતિ...


ઈરાન તરફથી જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં આને 'માનવીય ભૂલ' ગણાવાઈ છે.

બૉઇંગ 737 ફ્લાઇટ યુક્રેનિયન ઇન્ટરનેશનલ ઍરલાઇન્સની હતી. ઉડાણ ભર્યાના થોડા સમયમાં જ તેને તહેરાનની બહારના વિસ્તારમાં તોડી પડાઈ હતી.

ઈરાને અમેરિકન સૈન્યનાં ઠેકાણાં પર હુમલો કર્યો હતો. એના થોડા કલાકો બાદ આ વિમાનને તોડી પડાયું હતું.

આ પહેલાં ઈરાન આ વાતનો ઇન્કાર કરી રહ્યું હતું કે તેણે વિમાન તોડી પાડ્યું છે.

અમેરિકા અને કૅનેડાએ પોતાની ગુપ્ત સૂચનાના આધારે જણાવ્યું હતું કે ઈરાને વિમાન તોડી પાડ્યું છે. આ વિમાન યુક્રેનની રાજધાની કીવ જઈ રહ્યું હતું.

વિમાનમાં 167 મુસાફરો અને ચાલકદળના નવ સભ્યો સવાર હતા.

ફ્લાઇટમાં ઈરાનના 82, કૅનેડાના 13 અને યુક્રેનના 11 નાગરિકો પણ સવાર હતા.

'ભૂલનો સ્વીકાર'

ઈરાને જણાવ્યું છે કે વિમાને પ્રત્યાશિત રીતે સંવેદનશીલ સૈન્ય ઠેકાણાં તરફ ટર્ન લીધો હતો. આ પહેલાં ઈરાને વિમાનની દૂર્ઘટના માટે તકનીકી ખામીને જવાબદાર ઠેરવી હતી.

ઈરાની સૈન્યે પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું, "વિમાન રિવૉલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ કોરના બેઝની નજીક આવી ગયું હતું. આ સ્થિતિમાં માનવીય ભૂલ થઈ અને વિમાનને તોડી પડાયું."

સમાચાર એજન્સી એએફપી અનુસાર ઈ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રુહાનીએ કહ્યું છે કે યુક્રેનનું વિમાન તોડી પાડવું એ બહું મોટી ટ્રૅજેડી છે. જેણે પણ ભૂલ કરી એને માફ નહીં કરવામાં આવે.

ઈરાનના વિદેશ મંત્રી જવાદ ઝરીફે ટ્વીટ કરીને આ ઘટના અંગે અફસોસ વ્યક્ત કર્યો છે.

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું, "બહુ જ દુ:ખદ. સૈન્યની પ્રારંભિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ માનવીય ભૂલ હતી. જે અમેરિકાના દુ:સાહસના કારણે સંકટની ક્ષણે થઈ. અમે આ માટે માફી માગીએ છીએ અને લોકો સાથે અમારી સંવેદનાઓ છે."

ઈરાની સૈન્યે પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું છે, "ઈરાકમાં અમેરિકન ઠેકાણા પર મિસાઇલથી હુમલો કરાયા બાદ અમેરિકન સૈન્યનાં વિમાનો ઈરાની સરહદની ચોતરફ ઊડવાં લાગ્યાં હતાં. એવામાં ઈરાની સૈન્યના ઍરિયલ પર સૈન્ય બેઝ તરફ આવી રહેલું એક વિમાન દેખાયું. ઈરાનની કેટલીય ડિફેન્સ સિસ્ટમની પ્રવૃતિઓ વધી ગઈ હતી. આવી સ્થિતિમાં યુક્રેનિયન ઇન્ટરનેશનલ ઍરલાઇન્સ ફ્લાઇટ 752એ તહેરાનના ઇમામ ખુમૈની ઍરપૉર્ટ પરથી ઉડાણી ભરી હતી. ઉડાણ ભર્યા બાદ તે આઈઆજીસી સૈન્ટ સેન્ટરની નજીક આવી ગયું હતું. આવી સ્થિતિમાં ભૂલથી વિમાન તોડી પડાયું. આ ભૂલને કારણ કેટલાય ઈરાની ઉપરાંત વિદેશી નાગરિકોનાં પણ જીવ ગયા."

ઈરાન પર વિમાન તોડી પાડવાની જવાબદારી લેવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ વધી રહ્યું હતું.

અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશોએ કહેવાનું શરૂ કરી દીધું હતું કે ગુપ્ત સૂચના મળી છે કે વિમાન મિસાઇલ હુમલાનો શિકાર બન્યું છે.

શંકા એટલે પણ વધી ગઈ હતી કે ઈરાને થોડા સમય પહેલાં જ અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર મિસાઇલથી હુમલો કર્યો હતો.

ઈરાને શું કહ્યું હતું?

ઈરાને પહેલાંથી જ એ વાતની સ્પષ્ટતા કરી દીધી હતી કે તેઓ ઘટનાસ્થળેથી પ્રાપ્ત થયેલ 'બ્લૅક-બોક્સ' વિમાન બનાવનાર કંપની બોઇંગ કે અમેરિકાને નહીં સોંપે.

આ ઘટના 3 જાન્યુઆરીના રોજ ઈરાનના જનરલ કાસિમ સુલેમાનીની અમેરિકન ડ્રોન હુમલામાં માર્યા ગયા બાદ તેમજ તેના જવાબમાં ઈરાને ઇરાકમાં સ્થિત અમેરિકન ઠેકાણાં પર મિસાઇલ હુમલો કર્યા બાદ ઘટી હતી.

જોકે, આ ઘટના અંગેની તપાસ કરવા માટે ઈરાની વહીવટી તંત્ર દ્વારા અમેરિકન નેશનલ ટ્રાન્સપૉર્ટેશન સેફટી બોર્ડ(NTSB)ને ઘટનાની તપાસમાં ભાગ લેવાનું આમંત્રણ પાઠવવામાં આવ્યું હતું. સંસ્થાએ પણ પોતાના પ્રતિનિધિઓને ઘટનાસ્થળે મોકલવાની વાત કરી હતી.

બોઇંગે પણ તપાસમાં NTSBને મદદ કરવાની બાંહેધરી આપી હતી. તેમજ તહેરાને દુર્ઘટનાસ્થળે જઈને તપાસ હાથ ધરવા માટે કૅનેડાના ટ્રાન્સપૉર્ટેશન સેફટી બોર્ડને પણ કહેણ મોકલાયું...


ઈરાન તેમના પરમાણુ કાર્યક્રમ બાબતે અમેરિકાથી માંડી તમામ પશ્ચિમી દેશોના નિશાના પર છે.

જોકે, ઈરાનને પ્રાચીન સંસ્કૃતિના ખૂબ જૂના કેન્દ્ર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

એક વખતે તમામ આર્ય જનજાતિઓએ અહીં આશરે લીધો હતો. જરથૃષ્ટ્ર પણ ઈરાનમાં જ જનમ્યા હતા.

પારસી ધર્મના સમયગાળા અને એ પહેલાંના સમયથી ઈરાને માનવીય સંસ્કૃતિના વિકાસમાં ઘણો મહત્ત્વનો ફાળો આપ્યો છે.

એક સમય એવો હતો કે ઈરાનના રાજાઓનું શાસન યૂનાનથી હિંદુસ્તાન સુધી ફેલાયેલું હતું. રાજા દારા અને સાઇરસે વિશાળ રાજ્યો સ્થાપિત કર્યાં હતાં.

આજે તમને ઈરાનની એક એવી ઉપલબ્ધિ વિશે જણાવીશું કે જેને વાંચીને કદાચ તમને શરૂઆતમાં વિશ્વાસ ન પણ આવે.

એવું કહી શકાય કે ઈરાનને પ્રકૃતિનું વરદાન પ્રાપ્ત છે.  આમ છતાં અહીંયાં એક ઊણપ રહી ગઈ છે.

અન્ય દેશોની માફક અહીંયાં ખળખળ વહેતી નદીઓ અને ઝરણાં નથી. જોકે, જમીનની નીચે પુષ્કળ પાણી છે.

પાણીની અછતનું આ રીતે લાવ્યા સમાધાન

એક સમયે ઈરાનમાં પાણીની ખૂબ જ તંગી હતી.

પહેલાંના સમયમાં ઈરાનમાં વિજ્ઞાને એટલી પ્રગતિ કરી હતી કે આ દેશે પાણીની મુશ્કેલીનું સમાધાન એન્જિનિયરિંગની મદદ વડે શોધી કાઢ્યું હતું.

ઈરાનમાં ઘણા પહાડ છે અને એ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ની તળેટીઓમાં મોટા પ્રમાણમાં ભૂગર્ભજળ સંગ્રહાયેલું છે.

લગભગ ત્રણેક હજાર વર્ષ પહેલાં ઈરાનીઓએ ભૂગર્ભજળને દૂરદૂર સુધી પહોંચાડવાનો માર્ગ શોધ્યો હતો.

જમીનમાંથી પાણી કાઢવાની ઈરાની ટેકનિકનો પ્રયોગ ઈરાનના શહેર ઇસ્ફાનથી માંડીને યાઝ્દ અને બીજા વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળે છે.

પાણી પહોંચાડવાના આ ઉમદા એન્જિનિયરિંગને ફારસી ભાષામા 'કારિઝ' કહેવાય છે. જોકે, એનું અરબી નામ 'કનાત' વધારે જાણીતું છે.

પહાડોની તળેટીમાંથી પાણી કાઢી એને દૂર-દૂર સુધી પહોંચાડવાની પદ્ધતિ આજે પણ ચલણમાં છે.

2016થી યૂનેસ્કોએ આને વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટમાં સામેલ કરી લીધી છે.

પર્વતોમાં કનાત બનાવવા માટે સૌ પહેલાં કાંપવાળી જમીન પસંદ કરવામાં આવતી હતી.

જ્યાં એક મોટો ખાડો ખોદી ભૂગર્ભજળ મેળવવામાં આવતું હતું.

પાણી મેળવવાની રીત

ઉપરથી જોતા આ ખાડા એવા જ દેખાય છે જાણે ભીની માટીમાં કીડીઓએ દર બનાવ્યાં હોય. એ વખતે અણસાર આવવો પણ મુશ્કેલ હોય છે કે અંદર પાઇપોની જાળ પથરાયેલી છે.

હવાના આવનજાવન માટે આવા ખાડા બનાવવામાં આવતા. એના થકી અંદર કામ કરતા મજૂરોને તાજી હવા મળી રહેતી.

સહજ છે કે ઘણી વખત થોડું ખોદકામ કરતા જ પાણી મળી રહેતું હોય છે જ્યારે ક્યાંક કેટલાય મિટર સુધી ખોદકામ કરવું પડતું હોય છે.

કનાતની અંદર એવી રીતે ઢાળ તૈયાર કરવામાં આવતો કે સરળતાથી અને ઝડપથી પાણી વહી શકે.

કનાતની સંરચના સંકુલ હોવા છતાં ઈરાન સૈકાઓ સુધી પોતાના સૂકા વિસ્તારોમાં પાણી પહોંચાડી શક્યું.

દક્ષિણ-પૂર્વમાં આવેલા ફાર્સ પ્રાંતમાં આનું ઉત્તમ ઉદાહરણ જોવા મળે છે.

ઈ.સ. પૂર્વે 550થી 330 વર્ષ પહેલાં અહીં એકેમેનિડ વંશના રાજાઓએ 'પર્સિપોલિસ' નામનું શહેર વસાવ્યું હતું. એ શહેરને 'ઝારગોસ' પર્વતોની ખીણમાં વસ્યું હતું.

એ વખતે અહીંનાં મેદાનો સૂકાં હતાં અને હવા ગરમ હતી. રણવિસ્તારોની માફક અહીંના લોકોને પણ પાણીની અછત ભોગવવી પડતી હતી.

જોકે, કનાત જેવી ટેકનિકને કારણે પર્સિપોલિસ એકેમેનિડ વંશના રાજાઓની સત્તાનું સૌથી મોટું કેન્દ્ર બની ગયું હતું.

આ રાજાઓએ અહીંથી જ પોતાનું સામ્રાજ્ય યૂનાનથી માંડી હિંદુસ્તાન સુધી વિસ્તાર્યું હતું.

જોતજોતામાં આ શહેર દુનિયાનું સૌથી સુંદર શહેર બની ગયું. મોટામોટા ઉપવનો આ શહેરની સુંદરતામાં ઉમેરો કરતાં હતાં.

ઍરકંડિશનિંગની કમાલની પદ્ધતિ

સમય જતાં પાણીપુરવઠાની આ કનાતની પદ્ધતિ દુનિયાભરમાં ફેલાઈ.

એની પાછળ બે પરિબળો કારણભૂત હતાં, એક ઈરાનના બાદશાહો અને બીજું અહીં આવતા પ્રવાસીઓ.

અહીં જે...


ઈરાન દ્વારા વળતો હુમલો કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે અને તાજેતરનો ઘટનાક્રમ બંને દેશોને યુદ્ધની અણિ ઉપર લાવી દે તેવી શક્યતા છે.

ઇરાક ઉપર અમેરિકાના પ્રભુત્વ ઉપર ગંભીર સવાલ ઊભા થશે અને મધ્ય-પૂર્વ એશિયા અંગેની ટ્રમ્પની નીતિની અગાઉ ક્યારેય ન થઈ હોય તેવી પરીક્ષા થાય તેવી સંભાવના છે.

ઓબામા સરકારમાં મધ્ય-પૂર્વ અને ઈરાન બાબતના સંયોજન ફિલિપ ગોર્ડન આ હુમલાને ઈરાન સામે અમેરિકા દ્વારા 'યુદ્ધની જાહેરાત' તરીકે જુએ છે.

ઈરાનની કુદ્સ ફોર્સ વિદેશની ધરતી ઉપર મિશનોને અંજામ આપે છે. વર્ષોથી ઇરાક, સીરિયા, લેબનન તથા અન્ય દેશોમાં ઇરાનના દુશ્મનોને પછાડવામાં કે મિત્રોને મદદમાં સુલેમાની ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવતા હતા.

લોકપ્રિય હસ્તી

અમેરિકાના મતે સુલેમાની હત્યારા હતા, પરંતુ તેઓ ઈરાનમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય હતા. ઈરાન પરના દબાણ તથા અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલાં નિયંત્રણોને ખાળવામાં સુલેમાનીએ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.

સુલેમાની અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ખટકતા હતા, એ વાતમાં કોઈ શંકા નથી, પરંતુ તેમની ઉપર અત્યારે શા માટે હુમલો કરવામાં આવ્યો તે આશ્ચર્યની વાત છે.

તાજેતરમા ઇરાક ખાતે અમેરિકાના મથક ઉપર રૉકેટ-હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુમલા થયા હતા, જેના માટે ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યું હતું. એ હુમલામાં એક કૉન્ટ્રાક્ટરનું મૃત્યુ થયું હતું.

આ પહેલાં ઈરાને અમેરિકાના UAVને તોડી પાડવાની ઘટના અને સાથી રાષ્ટ્ર સાઉદી અરેબિયાની ઑઈલ રિફાઇનરી ઉપર હુમલા જેવી ઘટનાઓને અંજામ આપ્યો હતો, પરંતુ અમેરિકાએ કોઈ વળતી કાર્યવાહી કરી ન હતી.

ઍરબેઝ પર હુમલાની ઘટનાને અંજામ આપનાર ઈરાનસમર્થિત આતંકવાદી સંગઠન સામે અમેરિકાએ કાર્યવાહી કરી હતી, જેના પગલે સંભવત બગદાદ ખાતે અમેરિકાના દૂતાવાસ ઉપર હુમલો થયો હતો.

અમેરિકાનું કહેવું છે કે સુલેમાની અમેરિકાના ડિપ્લૉમેટ્સ, ઇરાક તથા મધ્ય-પૂર્વ એશિયામાં તહેનાત અમેરિકાના સૈનિકો ઉપર હુમલો કરવાનું આયોજન કરી રહ્યા હતા.

5000 સૈનિક તહેનાત

હવે શું થશે તે મોટો સવાલ છે. ટ્રમ્પને આશા હશે કે તેમની આ કાર્યવાહીથી આ ભૂભાગમાં તેના મિત્રરાષ્ટ્ર સાઉદી અરેબિયા તથા ઇઝરાયલને એ વાતની ખાતરી થશે કે હજુ પણ અમેરિકામાં તાકત છે અને ઈરાનને પણ પાઠ મળશે.

લાંબા સમયથી ઈરાન સામે કાર્યવાહી નહીં થવાથી સાઉદી તથા ઇઝરાયલ અધીરા બની ગયા હતા.

એ કળવું મુશ્કેલ છે કે ઈરાન વળતા જવાબ રૂપે આક્રમક પ્રતિક્રિયા નહીં આપે.

ઇરાકમાં પાંચ હજાર અમેરિકન સૈનિક તહેનાત છે, તેઓ સંભવિત નિશાન હોઈ શકે છે. અગાઉ પણ ઈરાન કે તેના પ્રૉક્સી સંગઠનો દ્વારા આ પ્રકારની ઘટનાઓને અંજામ આપવામાં આવ્યો છે.

આ હુમલાને કારણે તત્કાળ ક્રૂડઑઈલના ભાવોમાં ઉછાળો જોવા મળશે અને ખાડીદેશોમાં તણાવ જોવા મળશે.

ઇરાકમાં રાજદૂતાલયની સુરક્ષા માટે અમેરિકાએ પૂરક ટુકડીઓ મોકલી છે, પરંતુ તેણે તત્કાળ આ વિસ્તારમાં સુરક્ષાબળોની તહેનાતી વધારવી પડશે.

જોકે ઈરાન દ્વારા 'હુમલાની સામે હુમલો'ની વ્યૂહરચનાને બદલે અન્ય કોઈ રીતે વળતી કાર્યવાહી કરવામાં આવે તેવી શક્યતાને પણ નકારી શકાય નહીં.

સુલેમાનીએ ખાડી દેશોમાં અનેક અપ્રત્યક્ષ સંગઠનો ઊભાં કર્યાં હતાં અને તેને આર્થિક સહાય કરી હતી. તેઓ કોઈ વળતી કાર્યવાહી કરે તેવી શક્યતાને પણ નકારી શકાય નહીં.

જેમ કે ફરી એક વખત બગદાદ ખાતે અમેરિકાના રાજદૂતાલયને ઘેરવામાં આવે, જેના કારણે ઇરાક સરકારની મુશ્કેલીઓ વધે અને ત્યાં અમેરિકાની સેનાની તહેનાતી પર પણ સવાલ ઊભા થાય.

આવા હુમલાઓને અંજામ આપવા માટે અન્ય સ્થળોએ પણ દેખાવ થાય તેવી શક્યતાને નકારી શકાય નહીં.

'ખૂબ ખરાબ માણસ'

કુદ્સ ફોર્સના કમાન્ડર ઉપર હુમલાથી ફરી એક વખત એ વાત સાબિત થઈ ગઈ છે કે અમેરિકાનું જાસૂસીતંત્ર માહિતી મેળવવામાં અને હુમલાને અંજામ...


ઈરાન બાદ હવે રશિયા પર અમેરિકાના નવા પ્રતિબંધો

થોડા દિવસ પહેલાં જ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે બેઠક યોજાઈ હતી.

જોકે, એના થોડા દિવસો બાદ જ અમેરિકા રશિયા પર પ્રતિબંધ મૂકવા માટે જઈ રહ્યું છે.

રશિયાના પૂર્વ જાસૂસ સર્ગેઈ સ્ક્રિપલ અને તેમનાં પુત્રી યૂલિયા પર બ્રિટનમાં નર્વ એજન્ટ દ્વારા થયેલા હુમલા મામલે અમેરિકા આ પ્રતિબંધો મૂકી રહ્યું છે.

શું છે પ્રતિબંધો?

નર્વ એજન્ટ દ્વારા હુમલા બાદ સેલિસ્બરીની આ જગ્યા સિલ કરાઈ હતી

અમેરિકાનું કહેવું છે કે તેમને જાણકારી મળી છે કે પ્રતિબંધિત રસાયણ દ્વારા આ હુમલો રશિયાએ જ કરાવ્યો હતો.

જેના કારણે તે રશિયા પર નવા પ્રતિબંધોનું એલાન કરશે. જેની જાહેરાત બુધવારે અમેરિકાના વિદેશ વિભાગે કરી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અમેરિકાના વિદેશ વિભાગનાં પ્રવક્તા હૈદર નૉટે કહ્યું, "સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાને 1991ના કેમિકલ એન્ડ બાયૉલૉજિકલ વેપન્સ કંટ્રોલ એન્ડ વૉરફેર એલિમિનેશન એક્ટ અંતર્ગત જાણવા મળ્યું છે કે રશિયાએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરતા રાસાયણિક અથવા જૈવિક હથિયારોનો ઉપયોગ કર્યો છે.  "

હૈદર નૉટે કહ્યું કે આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પ્રતિબંધો 22 ઑગસ્ટના રોજ લાગૂ થશે.

આ પ્રતિબંધોમાં રશિયામાં નિકાસ કરવામાં આવતાં સેન્સિટિવ ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો અને અન્ય ટેક્નૉલૉજી પર લગામ લાગશે.

પશ્ચિમના દેશો અને રશિયા વચ્ચે વણસતા સંબંધો

સર્ગેઈ સ્ક્રિપલ અને તેમનાં પુત્રી યૂલિયા

આ વર્ષે 4 માર્ચના રોજ 66 વર્ષના સ્ક્રિપલ અને તેમની 33 વર્ષની પુત્રી ઇંગ્લૅન્ડમાં સેલિસ્બરી સિટી સેન્ટરમાં એક બૅંચ પર બેભાન હાલતમાં મળી આવ્યાં હતાં.

તેમની હાલત ખૂબ જ ખરાબ હતી પરંતુ અનેક દિવસોની હૉસ્પિટલમાં સારવાર બાદ તેઓ ઠીક થઈ ગયા હતા.

આ ઘટનાને કારણે બ્રિટન અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધો બગડ્યા હતા.

આ હુમલાનો આરોપ રશિયા પર લગાવતા બ્રિટને અને તેમના સર્મથનમાં 20થી વધુ દેશોએ પોતાને ત્યાંથી રશિયાના રાજદૂતોને કાઢી મૂક્યા હતા.

અમેરિકાએ પણ પોતાને ત્યાંથી 60 જેટલા રશિયાના રાજદૂતોને દેશ છોડવા માટે કહ્યું હતું અને સિએટલનો રશિયાનો દૂતાવાસ બંધ કરી દીધો હતો.

જોકે, રશિયાએ આ મામલામાં કોઈ પણ પ્રકારની તેની ભૂમિકા હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

બ્રિટનની સરકારે કહ્યું હતું કે આ હુમલામાં રશિયામાં નિર્મિત નર્વ એજન્ટ નોવિચોકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

આ હુમલાના ત્રણ મહિના બાદ બે વધુ લોકો - ડૉન સ્ટ્રગસ અને તેમના પતિ ચાર્લી રોલી પણ વિલ્ટશર સ્થિત પોતાના ઘરમાં આ રીતે જ બેભાન હાલતમાં મળી આવ્યા હતા.

તપાસ બાદ અમેરિકાની સૈન્ય રિસર્ચ લૅબના વૈજ્ઞાનિકોને જાણવા મળ્યું હતું કે આ હુમલામાં પણ નોવિચોકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈરાન સાથે આ લડી રહેલા બંને દેશોની સીમા જોડાએલી છે તેથી ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે જો આ યુદ્ધને રોકવામાં નહીં આવે તો આ વિસ્તારમાં પ્રાદેશિક યુદ્ધ ફાટી નિકળવાની સંભાવના છે.

દરમિયાન રિપોર્ટ્સ મળ્યા છે કે બૉમ્બ શેલ્સ અને મિસાઇલ ઈરાનનાં સરહદી ગામોમાં પણ નાખવામાં આવ્યાં છે.

ઈરાનના બોર્ડર સિક્યૉરિટી ગાર્ડ્સના કમાન્ડર કાસિમ રિઝાઈએ કહ્યું છે કે તેમની સેના કોઈ પણ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા તૈયાર છે.

27 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થએલી આ લડાઈમાં અત્યારસુધી લગભગ 300થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે અને એક લાખ કરતાં વધારે લોકો વિસ્થાપિત થયા છે.

આ બંને દેશો નાગોર્નો-કારાબાખ વિસ્તારના કબજા માટે એકબીજા સાથે લડે છે. અઝરબૈજાન આ વિસ્તાર પોતાનો હોવાનું કહે છે પણ આ વિસ્તાર પર આર્મેનિયન લોકોનું પ્રભુત્વ છે, કારણ કે 1980ના દશકમાં જે યુદ્ધ થયું તેમાં અલગાવવાદી તાકતોએ નાગોર્નો કારાબાખ પર કબજો જમાવ્યો.

એ યુદ્ધમાં ત્રીસ હજાર લોકો માર્યા ગયા હતા અને દસ લાખ લોકો વિસ્થાપિત થયા હતા. ત્યારબાદ 1994માં બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધવિરામ થયું પણ આ વિસ્તારના કબજાને લઈને સંઘર્ષ જારી છે.

1991માં સોવિયત સંઘ તૂટ્યું અને તેમાંથી 15 દેશો બન્યા જેમાં આર્મે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નિયા અને અઝરબૈજાન પણ હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈરાનના ગુપ્તચર વિભાગે કહ્યું કે ધરપકડ કરાયેલા લોકો સૈન્ય અને પરમાણુ ગતિવિધિઓ વિશે માહિતી ભેગી કરી રહ્યા હતા.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનનો આ દાવો નકારી કાઢ્યો છે અને કહ્યું છે કે આ સાવ ખોટું છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ઈરાનના સરકારી મીડિયાએ જાહેરાત કરી છે કે કથિત જાસૂસોની ધરપકડ માર્ચ 2019 સુધી એક વર્ષમાં કરવામાં આવી છે.

ગત શુક્રવારે ઈરાનની ખાડીમાં બ્રિટનનું તેલ ટૅન્કર જપ્ત કરવાનો અહેવાલ હતો.

વળી, ગત મહિને ઈરાને અમેરિકાનું એક ડ્રૉન ઉડાવી દીધું હતું અને કહ્યું હતું કે તે ઈરાનની હવાઈ સીમામાં પ્રવેશ્યું છે. જોકે, અમેરિકાએ ઈરાનનો આ દાવો પણ નકારી કાઢ્યો હતો.

આ ઘટના પછી એવો પણ અહેવાલ હતો કે ઈરાન પર હુમલો કરવા માટે અમેરિકાની સેના તૈયાર હતી, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે છેલ્લી ઘડીએ હુમલો રોકી દેવાનો આદેશ આપ્યો.

અત્યારે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવની સ્થિતિ છે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ખટરાગનું કારણ શું?

ગત વર્ષે અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે કરેલી પરમાણુ સંધિ તોડી નાખ્યા પછી તણાવની શરૂઆત થઈ હતી. અમેરિકા ગત વર્ષે ઈરાન સહિત છ દેશોની વચ્ચે થયેલી પરમાણુ સંધિમાંથી બહા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર થઈ ગયું છે.

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની આ સમજૂતી રદ કરવા પાછળનું કારણ એ દર્શાવવામાં આવે છે કે તે 2015માં તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાના સમય દરમિયાન થયેલી સંધિથી ખુશ નહોતા.

અમેરિકાએ યમન અને સીરિયા યુદ્ધમાં ઈરાનની ભૂમિકાની આલોચના પણ કરી હતી.

ટ્રમ્પ વહીવટી તંત્રને આશા હતી કે તે ઈરાન સરકારને આ નવી સંધિ કરવા માટે મજબૂર કરી દેશે અને આની અંદર ઈરાનને માત્ર પરમાણુ કાર્યક્રમ નહીં, પરંતુ બેલેસ્ટિક મિસાઇલ કાર્યક્રમ પણ હશે.

અમેરિકાનું એ પણ કહેવું છે કે આનાથી મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાનનું 'અશિષ્ટ વર્તન' પણ નિયંત્રિત થશે. જોકે ઈરાન અમેરિકાના પ્રતિબંધોને ગેરકાનૂની ગણાવે છે.

ઈરાનના વિદેશમંત્રી મોહમ્મદ જવાદ ઝરીફે કહ્યું હતું કે તેમની પાસે અમેરિકી પ્રતિબંધોનો જવાબ આપવા માટે અનેક વિકલ્પ છે.

તેમણે કહ્યું કે જો ઈરાનને તેનું તેલ વેચવાથી રોકવામાં આવ્યું તો તેનાં ગંભીર પરિણામ આવશે.

ઈરાનના ઉચ્ચ જનરલે પણ કહ્યું હતું કે જો ઈરાનને વધારે અવરોધોનો સામનો કરવો પડશે તો તે સામૂહિક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ જળસંધિ માર્ગને બંધ કરી શકે છે.

તેમણે કહ્યું, 'જો અમારાં તેલનાં વહાણો જળસંધિમાંથી નહીં જાય તો બાકીના દેશનાં તેલનાં વહાણો પણ જળસંધિ પાર કરી શકશે નહીં.'

ઈરાન પર પ્રતિબંધો અને સ્થિતિ

એક તરફ જ્યાં અમેરિકા પોતાના સહયોગી દેશોને ઈરાન પાસેથી તેલ ન ખરીદવા માટે મજબૂર કરીને તેની અર્થવ્યવસ્થાને ધરાશાયી કરવા માગે છે.

સામે ઈરાનનું કહેવું છે કે તે કોઈ પણ હાલતમાં અમેરિકા સામે ઝૂકવાનું નથી.

અમેરિકા ગત વર્ષે ઈરાન સહિત છ દેશોની વચ્ચે થયેલી પરમાણુ સંધિમાંથી બાકાત કરી ફરીથી ઈરાન પર ઊર્જા, શિપિંગ અને અન્ય આર્થિક ક્ષેત્રોમાં પ્રતિબંધ લાગુ કર્યા હતા. આનાથી ઈરાનને ખૂબ નુકસાન થયું અને તેલની નિકાસ પર પણ અસર પહોંચી.

આ પ્રતિબંધો મુજબ અમેરિકન કંપનીઓ ઈરાન સાથે વેપાર ન કરી શકે અને અન્ય વિદેશી કંપનીઓ ઈરાન સાથે વેપાર કરે તો તેમને પણ અસર પહોંચે.

આને કારણે ઈરાનમાં પ્રાથમિક વસ્તુઓની અછત સર્જાઈ છે. ઈરાની ચલણ રિયાલનું મૂલ્ય ઘટ્યું છે અને મોંઘવારી વધી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈરાનના મતે આ હુમલા પાછળ ઇઝરાયલનો હાથ હતો. રવિવારે ઈરાની અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે નતાંઝ યુરેનિયમ સંવર્ધન સંયંત્ર 'પરમાણુ આતંકવાદ'ના નિશાના પર આવી ગયો હતો.

જોકે, પ્રારંભિક સમાચારમાં જણાવાયું હતું કે ત્યાં વીજપુરવઠો ઠપ થઈ ગયો હતો. તાજેતરમાં જ અહીં યુરેનિયમ સંવર્ધિત કરનારા નવા આધુનિક સેન્ટ્રીફ્યુઝ લગાવાયા હતા.

ઇઝરાયલે અધિકૃત રીતે કોઈ પર પણ આ હુમલાનો આરોપ નથી લગાવ્યો.

જોકે, ત્યાંના સરકારી રેડિયોએ ગુપ્તચર સૂત્રોને ટાંકીને દાવો કર્યો હતો કે આ ઘટના પાછળ ઇઝરાયલની ગુપ્તચર સંસ્થા 'મોસાદ'નો હાથ હતો. તેણે એવું પણ જણાવ્યું કે ઈરાને જેટલું જણાવ્યું છે એનાથી ક્યાંય વધારે નુકસાન થયું છે.

બીજી તરફ અમેરિકન ગુપ્તચર અધિકારીઓએ 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'ને જણાવ્યું છે કે સંયંત્ર પર એક મોટો વિસ્ફોટ થયો. આનાથી ભૂમિગત સંયંત્રની અંદર સ્થાપિત સેન્ટ્રીફ્યુઝને વીજળી પહોંચાડનારી પાવર સિસ્ટમ સંપૂર્ણ રીતે બરબાદ થઈ ગઈ. એવું અનુમાન પણ છે કે આ વિસ્ફોટ બાદ ફરીથી યુરેનિયમનું સંવર્ધન શરૂ કરવા માટે ઓછામાં ઓછા નવ મહિના લાગશે.

વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા સઇદ ખાતિબ્ઝાદેહે તહેરાનમાં એક પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું કે આ હુમલા પાછળ સ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પષ્ટ રીતે ઇઝરાયલનો હાથ છે.

ઈરાનના સરકારી મીડિયાએ વિદેશમંત્રી જવ્વાદ ઝરીફને ટાંકીને કહ્યું, "અમે પ્રતિબંધ ખતમ કરવાના રસ્તે પ્રગતિ સાધી છે એટલે યહુદી સમર્થક અમારી સામે બદલો લેવા ઇચ્છે છે."

એ બાદ વિદેશમંત્રીએ એવું પણ કહ્યું કે ઈરાન આનો બદલો લેશે.

સ્પુતનિક-V :  ભારતમાં રશિયન વૅક્સિનને કોવિડ-19ની સારવારમાં ઇમરજન્સી ઉપયોગ માટે મંજૂરી

ભારતમાં ડૉ. રેડીઝ લૅબ દ્વારા આ રસીનું ઉત્પાદન કરાયું છે આ રસીની અસરકારકતા 91.6 ટકા છે. જે મૉર્ડના અને ફાઇઝરની રસી બાદ સૌથી વધારે

ભારતમાં કોરોનાના વધી રહેલા કેસો વચ્ચે હવે ત્રીજી રસીના ઉપયોગને મંજૂરી મળી ગઈ છે.

સોમવારે રસીસંબંધિત બાબતોના નિષ્ણાતોની સમિતી 'સબજેક્ટ ઍક્સપર્ટ કમિટી' (SEC)એ રશિયન રસી સ્પુતનિક-Vના ઇમરજન્સી ઉપયોગ માટેની હૈદરાબાદની ડૉ. રેડીઝ્ લૅબની અરજી સ્વીકારી લીધી.

ભારતમાં ડૉ. રેડીઝ લૅબ દ્વારા આ રસીનું ઉત્પાદન કરાયું છે આ રસીની અસરકારકતા 92% ટકા છે.

કોવિડ-19 વિરુદ્ધની લડાઈમાં ભારતમાં આ ત્રીજી રસીને મંજૂરી અપાઈ છે.

ભારતીય દવાનિયામકની કમિટીએ સ્પુતનિક-Vને ઇમરજન્સી સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવા માટે મંજૂરી આપવા બેઠક યોજી અને રસીના ક્લિનિકલ ટ્રાયલનાં પરિણામો અંગે વિચાર કર્યો.

આ પહેલાં 1 એપ્રિલે યોજાયેલી છેલ્લી બેઠકમાં SECએ ડૉ. રેડ્ડીઝ લૅબને રસીના તમામ ઇમ્યુનોઝેનસિટી પૅરામિટરના ડેટા રજૂ કરવા કહ્યું હતું.

નોંધનીય છે કે સ્પુતનિક-Vનું નામ સોવિયેટ સંઘના પ્રથમ કુત્રિમ ઉપગ્રહ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે.

આ રસી કોરોનાના વાઇરસને કમજોર કરવાના સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે અને શરીરમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિને વિકસાવે છે.

રેમડેસિવિર કાળાબજારી : વડોદરામાં વૉટ્સઍપ ઑડિયો મૅસેજથી ડૉક્ટર અને નર્સ પકડાયા

કોરોના સંક્રમિત દર્દીઓની સારવારમાં ઉપયોગી રેમડેસિવિર મેળવવા અમદાવાદ, સુરત સહિતનાં શહેરોમાં લાઇનો લાગે છે.

વડોદરા પોલીસ દ્વારા ડૉક્ટર સહિત બે શખ્સની રેમડેસિવિર ઇન્જેક્શનની કાળાબજારીના આરોપમાં ધરપકડ કરી છે.

રેમડેસિવિરનો ઉપયોગ કોરોના સંક્રમિત દર્દીઓને સારવારમાં થાય છે અને રાજ્યભરમાં તે મેળવવા માટે લાઇનો લાગી રહી છે.

ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ પ્રમાણે શનિવારે બંને શખ્સોને બે અલગ-અલગ ટ્રેપમાં ઝડપી પાડવામાં આવ્યા હતા.

અહેવાલ પ્રમાણે પોલીસનું કહેવું છે કે વૉટ્સઍપ ઑડિયો મૅસેજ દ્વારા તેમને ટિપ મળી હતી કે રેમડેસિવિર ઇન્જેક્શન ખોટી રીતે વેચાય છે.

અમદાવાદની હૉસ્પિટલ બહાર રેમડેસિવિર ખરીદવા લાઇનમાં...


ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રુહાની અને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

એ મુદ્દો છે ભારત દ્વારા ઈરાનથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત. વિશ્વમાં ક્રૂડ ઓઈલની સૌથી વધુ આયાત કરતા દેશોમાં ભારતનો સમાવેશ થાય છે.

સાઉદી અરેબિયા, ઈરાક, નાઈજિરિયા અને વેનેઝુએલા ઉપરાંત ભારત ઈરાનમાંથી લગભગ 12 ટકા ક્રૂડ ઓઈલની આયાત કરે છે.

સરકારી આંકડા અનુસાર, ભારતે ગયા વર્ષે ઈરાનમાંથી અંદાજે સાત અબજ ડોલરના મૂલ્યનું ક્રૂડ ઓઈલ આયાત કર્યું હતું.

જોકે, ઇરાનથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત બંધ કરવા અમેરિકા છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ભારત પર દબાણ કરી રહ્યું છે.

અમેરિકાનું ફરમાન

અમેરિકાના સંરક્ષણ પ્રધાન જેમ્સ મેટિસ અને વિદેશ પ્રધાન માઈક પોમ્પિયો સાથે ભારતીય વિદેશ પ્રધાન સુષમા સ્વરાજ અને સંરક્ષણ પ્રધાન નિર્મલા સિતારામન

અમેરિકાએ મે-2018માં ઈરાન પર બીજી વખત પ્રતિબંધ લાદવા ઉપરાંત એવું ફરમાન કર્યું હતું કે ભારત, ચીન અને પાકિસ્તાન સહિતના એશિયાના દેશો ઈરાનમાંથી ક્રૂડ ઓઈલની આયાત બંધ કરે.

અમેરિકાના વિદેશ પ્રધાન માઈક પોમ્પિયોએ બુધવારે નવી દિલ્હીમાં કહ્યું હતું, "ચોથી નવેમ્બરે ઈરાનમાંથી ક્રૂડ ઓઈલની નિકાસ પર પ્રતિબંધ લાગી જશે, એવું અન્ય દેશોની માફક અમે ભારતને પણ જણાવ્ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ું છે."

"આ પ્રતિબંધમાંથી કોને છૂટ આપવી તેનો નિર્ણય અમે આગળ જતાં કરીશું, પણ હાલ તો દરેક દેશ ઈરાન પાસેથી ખરીદવામાં આવતા ક્રૂડ ઓઈલનું પ્રમાણ ઝીરો કરી નાખશે એવી અમને આશા છે."

શું તમે આ વાંચ્યું?

જોકે, ભારત સતત કહેતું રહ્યું છે કે તે આ મુદ્દે "કોઈના દબાણ વિના નિર્ણય કરશે." તેવામાં અમેરિકાના સત્તાવાર નિવેદનોને કારણે ભારતની દ્વિધા વધી ગઈ છે.

ક્રૂડ ઓઈલ સંબંધી બાબતોના જાણકાર અને ભારતીય જનતા પક્ષના સભ્ય નરેન્દ્ર તનેજા માને છે કે "પરિસ્થિતિ દેખાય છે તેટલી સરળ નથી."

નરેન્દ્ર તનેજાએ કહ્યું હતું, "ઈરાન પરના અગાઉના અને હાલના પ્રતિબંધોમાં ફરક છે. અગાઉ ઘણા દેશોએ સાથે મળીને પ્રતિબંધ લાદ્યા હતા, પણ યુરોપિયન સંઘ જેવા મોટા બ્લોક તેમાં સામેલ ન હતા."

"આ વખતે અમેરિકાએ એકતરફી પ્રતિબંધ લાદ્યો છે. અલબત, ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના વ્યૂહાત્મક સંબંધને ધ્યાનમાં લેતાં થોડી દ્વિધા થાય તે વાજબી છે."

મહત્ત્વની પાંચ વાત

રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદ, હસન રુહાની અને નરેન્દ્ર મોદી

ભારત સરકારના આંકડા અનુસાર, ભારતને ક્રૂડ ઓઈલ સપ્લાય કરવાની બાબતમાં ઇરાક અને સાઉદી અરેબિયા પછી ઈરાનનો નંબર આવે છે.

મહત્ત્વની બીજી વાત એ છે કે ઈરાનથી ભારત ક્રૂડ ઓઈલ લાવવાનો ખર્ચ અન્ય દેશોની સરખામણીએ ઓછો છે. વળી સાઉદી અરેબિયા જેવા અખાતી દેશની તુલનાએ ઈરાન ચૂકવણી માટે લાંબો સમય આપે છે.

ત્રીજી વાત એ છે કે ભારત અને ઈરાન વચ્ચે ક્રૂડ ઓઈલ સંબંધી ચૂકવણીની રીતો આસાન છે. ભારતે એક ઈરાની બૅન્કને મુંબઈમાં તેની શાખા શરૂ કરવાની મંજૂરી તાજેતરમાં જ આપી છે.

ચોથી વાત એ છે કે ભારતે પોતાના વ્યૂહાત્મક હિતને ધ્યાનમાં રાખીને ઈરાનના ચાબહાર બંદરમાં લાખો ડૉલરનું રોકાણ કર્યું છે.

તેનો હેતુ વ્યાપાર વધારવા ઉપરાંત પાડોશી અફઘાનીસ્તાનમાં વ્યાપારનો રસ્તો ખોલવાનો પણ છે.

ઈરાનમાંનો કુદરતી ગેસનો જંગી ભંડાર અને ભારતમાં તેની વધતી જરૂરિયાત પણ એક મહત્વની બાબત છે.

આ રીતે ભારત અને ઈરાન વચ્ચેની દોસ્તીના મુખ્ય બે આધાર છેઃ એક, ભારતની ઊર્જાસંબંધી જરૂરિયાત અને બે, ઈરાન પછી વિશ્વમાં સૌથી વધુ પ્રમાણમાં ભારતમાં શિયા મુસ્લિમોની વસતી.

થોડા મહિના પહેલાં મુંબઈમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતાં કેન્દ્રના પેટ્રોલિયમ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને કોઈ પણ પ્રકારના દબાણનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

ધર્મેન્દ્ર પ્રધાને કહ્યું હતું, "ક્રૂડ ઓઈલની આપૂર્તિ માટે અનેક સ્રોત હોવા જોઈએ એ વાતથી અમે વાકેફ છીએ. એ પછીની તમામ બાબતો આપણે આંતરરાષ્ટ્રીય...


ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રૂહાનીનું આ નિવેદન એવે વખતે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકાએ સાઉદી અરેબિયા અને સંયુકત આરબ અમિરાતમાં પોતાની લશ્કરી ટુકડીઓ મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

હસન રૂહાનીએ કહ્યું કે 'વિદેશી તાકાતો કાયમ દુઃખ અને દર્દ જ લઈને આવી છે. આ વિદેશી શક્તિઓનો ઉપયોગ હથિયારોની સ્પર્ધા ન થવી જોઈએ. '

કેટલાક દિવસો અગાઉ સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મોટી તેલ કંપની અરામકો પર ડ્રોન હુમલો થયો હતો અને એ પછી ખાડીમાં તણાવ વધ્યો છે.

અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયા આ હુમલા માટે ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવે છે. જોકે, ઈરાન આવા કોઈ હુમલામાં હાથ હોવાનો ઇન્કાર કરે છે.

ઈરાન સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે

ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધની યાદમાં પરેડ

ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ 1980થી 1988 સુધી ચાલેલા ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધની વર્ષગાંઠ નિમિત્તે ભાષણ આપી રહ્યા હતા.

તેમણે ભાષણમાં કહ્યું કે 'વિદેશી તાકાતો આપણા લોકો વિસ્તારમાં મુશ્કેલી અને અસુરક્ષા પેદા કરી શકે છે. '

એમણે અન્ય દેશની સેનાઓની તહેનાતીને 'આપદા' ગણાવી તેમને ખાડી દેશોથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી.

એમણે કહ્યું 'જો આટલી જ ફિકર હોય તો તેમણે અમારા વિસ્તારને હથિયારોની સ્પર્ધામાં ન જોતરવો જોઈએ. તમે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અમારા વિસ્તારો અને દેશોથી જેટલા દૂર રહેશો એટલા અમે વધારે સુરક્ષિત રહીશું. '

હસન રૂહાનીએ એમ પણ કહ્યું કે તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની આગામી સામાન્ય સભામાં ખાડી દેશો માટે નવો શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે.

જોકે, એમણે શાંતિ પ્રસ્તાવની વધારે વિગતો ન આપી પરંતુ એવું ચોક્કસ કહ્યું કે અન્ય દેશોના સહયોગથી સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુજમાં શાંતિ સ્થાપી શકાય છે.

હસન રૂહાનીએ એમ પણ કહ્યું કે જે જૂની ભૂલો એમના પડોશી દેશોએ કરી છે એમાંથી શીખ લેવા માટે ઈરાન તૈયાર છે.

એમણે કહ્યું કે 'આ સંવેદનશીલ અને બેહદ મહત્ત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક પળે હું મારા પડોશી દેશો સાથે દોસ્તીનો હાથ લંબાવવાની પહેલ કરું છું. '

આ સાથે યમનમાં હાજર હૂતી વિદ્રોહીઓએ પણ શાંતિની અપીલ કરી છે. એમણે કહ્યું કે જો સાઉદી અરેબિયાના શાહી પરિવાર એમના સહયોગીઓ પર હુમલા બંધ કરી દે તો તેઓ પણ તમામ પ્રકારાના હુમલાઓ રોકી દેશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સાઉદીની તેલ કંપની અરામકો પર હુમલાની જવાબદારી હૂતી વિદ્રોહીઓએ સ્વીકારી હતી.

યમનમાં હાજર અમેરિકાના વિશેષ દૂત માર્ટિન ગ્રિફિથે એક નિવેદન આપીને કહ્યું હતું કે આ એક ખાસ મોકો છે જ્યારે તેઓ આગળ વધીને યમનમાં હિંસા, સૈન્ય વૃદ્ધિ અને બેજવાબદાર નિવેદનો ઓછા કરી શકે છે.

અમેરિકાએ શું કહ્યું હતું?

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેનો તણાવ સતત વધી રહ્યો છે. સાઉદી અરેબિયાની તેલ કંપની અરામકો પર થયેલા હુમલા પછી અમેરિકાએ લશ્કરી ટુકડીઓ મોકલવાની જાહેરાત કરી છે.

આની સામે ઈરાન પણ નમતું જોખવા તૈયાર નથી. ઈરાને કહ્યું કે જે પણ દેશ એમની સરહદ પર હુમલો કરશે એને તેઓ તબાહ કરી દેશે.

અમેરિકાએ રક્ષણાત્મક ભૂમિકા તરીકે સાઉદી અરેબિયામાં લશ્કરી ટુકડીઓ મોકલવાની જાહેરાત કરી હતી.

ડિફેન્સ સેક્રેટરી માર્ક ઍસ્પરે પત્રકારોને કહ્યું કે સાઉદી અરેબિયાએ અને યુનાઇટેડ આરબ અમિરાતે અમેરિકાને લશ્કરી સહાય માટે કહ્યું છે. અમેરિકાની લશ્કરી મદદ હવાઈ અને મિસાઇલ ડિફેન્સ પર ધ્યાન આપશે અને તેનાથી બેઉ દેશો વચ્ચે હથિયારોના આદાનપ્રદાનને ગતિ મળશે.

જૉઇન્ટ ચીફ ઑફ સ્ટાફે આને એક નાનું પગલું ગણાવ્યું છે. એમણે કહ્યું કે સૈનિકોની સંખ્યા હજારોમાં નહીં હોય.

જોકે, કેવા સૈનિકો ત્યાં મોકલવામાં આવશે અને કેટલી ટુકડીઓ મોકલાશે એની કોઈ જાણકારી એમણે ન આપી.

ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સમાં પ્રકાશિત એક અહેવાલમાં રક્ષામંત્રીને શું અમેરિકા ઈરાન પર હુમલો કરવાની યોજના ઘડી રહ્યું છે એવો સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો. જોકે, તેમણે કહ્યું કે અમે હજી એ સ્થિતિ પર નથી...


ઈરાનના રિવૉલ્યુશન ગાર્ડની એલિટ શાખા 'કુદ્સ ફોર્સ'ના વડા જનરલ કાસિમ સુલેમાની બગદાદ ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટ પર અમેરિકાએ કરેલા એક હવાઈ હુમલામાં માર્યા ગયા છે.

જનરલ કાસિમ સુલેમાનીનું મૃત્યુ મધ્ય-પૂર્વનાં રાષ્ટ્રો સાથે જોડાયેલી બાબતોમાં એક મોટી ઘટના માનવામાં આવે છે અને એવી આશંકા પણ સેવાઈ રહી છે કે ઈરાન અને મધ્ય-પૂર્વમાં તેને સમર્થિત શક્તિઓ હવે ઇઝરાયલ અને અમેરિકા સામે પ્રચંડ જવાબી કાર્યવાહી કરી શકે છે.

કાની

ઈરાનના સર્વોચ્ચ ધાર્મિક નેતા આયાતોલ્લાહ અલી ખામેનેઈએ કુદ્સ ફોર્સના નવા કમાન્ડર તરીકે બ્રિગેડિયર જનરલ ઇસ્માઇલ કાનીની નિમણૂક કરી છે.

'અલ જઝિરા'ના જણાવ્યા અનુસાર છેલ્લાં 20 વર્ષમાં પશ્ચિમનાં રાષ્ટ્રો, ઇઝરાયલ અને આરબ જગતની શક્તિઓ દ્વારા સુલેમાનીની હત્યા કરવાના કેટલાય પ્રયાસો કરાયા હતા. જોકે, દર વખતે તેઓ વિરોધી શક્તિઓની આંખમાં ધૂળ નાખવામાં સફળ થયા હતા.

સુલેમાની અંતર્ગત આવતી કુદ્સ ફોર્સનું મુખ્ય કામ વિદેશોમાં સૈન્યઅભિયાનો પાર પાડવાનું હતું. સીરિયામાં વર્ષ 2011થી ચાલી રહેલા ગૃહયુદ્ધમાં જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ બસર અલ-અસદ પરાજયની નજીક હતા ત્યારે તેમણે રાષ્ટ્રપતિને એ સ્થિતિમાં ઉગાર્યા હતા. ઇસ્લામિક સ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટેટને હરાવવા માટે પણ વિરોધી સૈન્યને સુલેમાનીએ હથિયાર પૂરા પાડ્યાં હતાં.

કોણ છે કાની?

સીરિયામાં સુલેમાનીનાં મૃત્યુને આવકારતું ભીંતચિત્ર

ઈરાને સુલેમાનીના અનુગામીના નામની જાહેરાત કરી છે.

આયતુલ્લાહએ તેમની સરકારી વેબસાઇટ ઉપર કમાન્ડર જનરલ કાસિમ સુલેમાનીના સ્થાને બ્રિગેડિયર જનરલ ઇસ્માઇલ કાનીને કુદ્સ ફોર્સના નવા કમાન્ડર બનાવવાની જાહેરાત કરી હતી.

આયતુલ્લાહે વર્ષ 1980 થી 1988 દરમિયાન ઇરાક સામેના યુદ્ધમાં કાનીની કામગીરીને બિરદાવી હતી અને તેમને ઉત્કૃષ્ટ કમાન્ડરોમાંથી એક ગણાવ્યા હતા.

આયતુલ્લાહે લખ્યું છે કે હું કુદ્સ ફોર્સના સભ્યોને આગ્રહ કરું છું કે તેઓ જનરલ કાનીને સહયોગ આપે તથા તેમને શુભકામનાઓ આપે.

આયતુલ્લાહના કહેવા પ્રમાણે, અમેરિકા સામે જેવી નીતિ હતી, તેવી જ રહેશે ને તેમાં રતિભરનો ફેર નહીં આવે.

સંયમની સલાહ

ન્યૂઝ એજન્સી એએનઆઈના રિપોર્ટ પ્રમાણે, ભારતે તમામપક્ષને સંયમ રાખવા સલાહ આપી છે.

વિદેશ મંત્રાલયના નિવેદન પ્રમાણે, મધ્ય-પૂર્વ એશિયા ભારત માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. અહીં શાંતિ અને સુરક્ષા જળવાય રહે, તે ભારત માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ભારતે તમામ પક્ષકારોને સંયમ જાળવવાની સલાહ આપી છે. પાકિસ્તાને પણ વર્તમાન સ્થિતિ અંગે ચિંતા પ્રગટ કરી છે. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ઘોષણાપત્ર તથા આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા પ્રમાણે, ડિપ્લૉમેટિક રીતે તણાવને ઓછો કરવા પ્રયાસ થવા જોઈએ.

દરેક દેશની સ્વતંત્રતા તથા સંપ્રભૂતાનું સન્માન થવું જોઈએ અને તમામ પક્ષકારોએ સંયમ રાખવો જોઈએ.

અમેરિકાએ તેના નાગરિકોને તાત્કાલિક અસરથી ઇરાક છોડી દેવાની સૂચના આપી છે.

કોણ હતા સુલેમાની?

થોડાં વર્ષો પહેલાં ઈરાનમાં સુલેમાનીને ભાગ્યે જ કોઈ ઓળખતું હતું. જોકે, મધ્ય-પૂર્વમાં ઈરાનની મજબૂત બનેલી ભૂમિકાએ સુલેમાનીને સૈન્યનાયક બનાવી દીધા હતા. તેમના પર દસ્તાવેજી ફિલ્મો બની, અહેવાલો છપાયા અને પૉપ ગીતો પણ બન્યા.

ઇરાકના શિયા લડવૈયાઓએ બનાવેલો એક વીડિયો મોટા પ્રમાણમાં વાઇરલ થયો હતો. આ વીડિયોમાં ઇસ્લામિક સ્ટેટ વિરુદ્ધ લડી રહેલા શિયા લડવૈયાઓ સુલેમાનીના ચિત્રને રંગ પૂરતાં જોઈ શકાય છે

ઈરાનની ફાર્સ ન્યૂઝ એજન્સીએ એક તસવીર છાપી હતી. જેમાં સુલેમાની ઇરાકમાં લડી રહેલા શિયા લડવૈયા સાથે ઊભા હતા. લડવૈયાઓ સાથે સંકળાયેલાં સૂત્રોએ બીબીસીની ફારસી સેવાને આપેલી માહિતી અનુસાર ઇસ્લામિક સ્ટેટ વિરુદ્ધના અભિયાનમાં ઇરાકી સૈનિકોને મદદ કરવા માટે સુલેમાનીએ થોડો સમય એમની સાથે...


ઈરાનના સરકારી મીડિયાના જણાવ્યા અનુસાર, ભૂકંપને લીધે 400થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે, જ્યારે 7હજારથી વધુ લોકો ઘવાયાં હતાં.

મૃત્યુ પામેલાં લોકોમાંથી મોટાભાગનાં ઈરાનની પશ્ચિમે આવેલા કરમાનશાહ પ્રાંતનાં છે.

ઘાયલોમાંથી અનેકની સ્થિતિ ગંભીર હોવાથી મૃતકાંક વધવાની આશંકા સેવાઈ રહી છે. સહાય વિતરણ સાથે સંકળાયેલી એક સંસ્થાના કહેવા પ્રમાણે, લગભગ 70 હજાર લોકોને તત્કાળ સહાયની જરૂર છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઈરાકમાં પણ સાત લોકોનાં મોત ધરતીકંપને લીધે થયાં હતાં. ધરતીકંપનું કેન્દ્ર (ઍપીસેન્ટર) ઈરાકના હલબ્જાથી દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં 32 કિલોમીટર દૂર હોવાનું અમેરિકાના જિયોલોજિકલ સર્વેએ જણાવ્યું હતું.

ધરતીકંપના આંચકા અનેક પ્રાંતોમાં અનુભવાયા હોવાનું ઈરાનના સરકારી મીડિયાએ જણાવ્યું હતું.

લોકોને શું અનુભવ થયો?

ઈરાનના કરમાનશાહ પ્રાંતમાં ભૂકંપ થઈ રહેલું બચાવ કાર્ય

બગદાદમાં રહેતાં ત્રણ બાળકોનાં માતા માજિદા આમિરે રોઇટર્સ સમાચાર સંસ્થાને કહ્યું, “હું મારા બાળકો સાથે રાત્રે જમવા બેઠી હતી અને અચાનક જ આખી ઇમારત જાણે હવામાં નાચતી હોય તેમ લાગ્યું.”

તેમણે વધુમાં કહ્યું, “પહેલાં તો મને લાગ્યું કે કોઈ મોટો બોમ્બ વિસ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ફોટ થયો છે. પછી મને સંભળાયું કે, મારી આસપાસના લોકો ચીસો પાડીને કહી રહ્યા હતાઃ “ધરતીકંપ!”

જમીનની સપાટીથી 33.9 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ થયેલા આ ધરતીકંપની ધ્રુજારી તુર્કી, ઇઝરાયલ અને કુવૈતમાં પણ અનુભવાઈ હતી.

અનેક વિસ્તારોમાં વીજળીનો પુરવઠો અને ટેલિફોન સેવાઓ ખોરવાઈ ગઈ હતી.

શું થઈ છે લોકોને અસર?

ઈરાનના કરમાનશાહ પ્રાંતમાં ભૂકંપ બાદ રસ્તા ઉપર આશ્રય લઈ રહેલા નાગરિકો

ઈરાનની ઇમરજન્સી સર્વિસના વડા પીર હુસૈન કૂલીવાંદે જણાવ્યું હતું કે સરહદથી આશરે 15 કિલોમીટર દૂર આવેલા સરપોલ-એ-ઝહાબ ગામના ઘણા લોકો આ ધરતીકંપનો ભોગ બન્યા હતા.

કમસેકમ આઠ ગામોમાં નુકસાન થયું હોવાનું રેડ ક્રેસન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશનના વડા મુર્તઝા સલીમે ઈરાનની સરકારી ટેલિવિઝન ચેનલને જણાવ્યું હતું.

કુર્દિશ ટીવીએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાકી કુર્દિસ્તાનમાં ઘણા લોકો ધરતીકંપને લીધે પોતાનાં ઘર છોડીને ભાગ્યાં હતાં.

જોકે, ત્યાં મોટાપાયે જાનમાલના નુકસાનના કોઈ સમાચાર હજુ મળ્યા નથી.

અનેક ઠેકાણે ભેખડો ધસી પડવાને કારણે વાહનવ્યવહાર ખોરવાઈ ગયો છે. જેથી રાહત ટીમોને ઘટનાસ્થળે પહોંચવામાં મુશ્કેલી થઇ રહી હોવાનું પીર હુસૈન કૂલીવાંદે જણાવ્યું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈરાનની રાજધાની તહેરાન પાસે 170થી વધારે મુસાફર અને ક્રૂ-મૅમ્બરને લઈ જતું યૂક્રેનનું વિમાન ક્રૅશ થયું છે.

ફારસ ન્યૂઝ એજન્સીના રિપોર્ટ પ્રમાણે, "યૂક્રેન ઇન્ટરનેશનલ ઍરલાઇન્સનું બૉઇંગ-737 વિમાને તહેરાનના ઇમામ ખોમનેઈની ઍરપૉર્ટથી ઊડવાનું શરૂ કર્યું અને આ દુર્ઘટના ઘટી હતી."

ઇરાકમાં અમેરિકાના ઍરબેઝ ઉપર હુમલાના ગણતરીના કલાકોમાં આ દુર્ઘટના સર્જાતાં બંનેને જોડીને જોવાઈ રહી હતી, પરંતુ તેને જોડતાં કોઈ પુરાવા બહાર નથી આવ્યા.

'નહીં આપીએ બ્લૅકબૉક્સ'

ઈરાનનું કહેવું છે કે તેને બ્લૅકબૉક્સ મળી ગયું છે, પરંતુ તેને અમેરિકા કે ત્યાંની વિમાન નિર્માતા કંપની બૉઇંગને નહીં સોંપે, પરંતુ યુક્રેનવાસીઓને સાથે રાખશે. આ દુર્ઘટનામાં કૅનેડાના 60થી વધુ નાગરિકનાં મૃત્યુ થયાં છે. કૅનેડા તથા વિમાનનિર્માતા બૉઇંગે તકનીકી તપાસ માટે જરૂરી મદદ કરવાની તૈયારી દાખવી છે.

વિમાનસેવાને લગતાં આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમો પ્રમાણે, આ દુર્ઘટનામાં ઈરાનને ઇચ્છિત રીતે દુર્ઘટનાની તપાસનું નેતૃત્વ કરવાનો અધિકાર છે.

સામાન્ય રીતે દુર્ઘટના બાદ વિમાન નિર્માતા કંપનીના નિષ્ણાતોને પણ તપાસમાં સામેલ કરવામાં આવે છે.

બહુ થોડા દેશ વિમાનના ડેટાનો

બ્લૅકબૉક્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ વાસ્તવમાં ચમકતાં નારંગી રંગનું હોય છે, જેથી તેને સરળતાથી શોધી શકાય. તેમાં ફ્લાઇટનો ડેટા હોય છે, તે કૉકપીટમાં થતી વાતચીત તથા ઍર ટ્રાફિક કંટ્રોલરો સાથે પાઇલટ્સની વાતચીત રેકર્ડ કરે છે.

ઇમામ ખોમનેઈ ઍરપોર્ટ સિટી કંપનીના જણાવ્યા પ્રમાણે, "વિમાન રાજધાનીથી 60 કિલોમીટર દૂર દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું હતું."

કંપનીના પ્રવક્તાના કહેવા પ્રમાણે, "ઉડ્ડાણની ગણતરીની મિનિટો બાદ જ ટેકનિકલ કારણસર વિમાન દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું હતું."

વિમાન યૂક્રેનની રાજધાની કિવ જઈ રહ્યું હતું, ત્યારે આ દુર્ઘટના ઘટી હતી.

રાહત અને બચાવદળો ઘટનાસ્થળે જવા માટે રવાના કરી દેવાયા છે.

આ યાત્રી વિમાન યૂક્રેનની રાજધાની કિવ જઈ રહ્યું હતું, ત્યારે આ દુર્ઘટના ઘટી હતી.

અમેરિકન ઉડ્ડાણો રદ

આ દુર્ઘટના અને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના સંઘર્ષને કોઈ સંબંધ છે કે નહીં, તે હજુ સ્પષ્ટ નથી થયું.

બીજી બાજુ, અમેરિકાએ ઇરાક, ઈરાન અને મધ્યપૂર્વમાં તેની ઉડ્ડાણો અટકાવી દીધી છે.

આ સિવાય ડાયરેક્ટર જનરલ ઑફ સિવિલ ઍવિયેશને ઍરલાઇન્સ કંપનીઓને ખાડી દેશોમાં ઉડ્ડાણ ભરતી વખતે સાવધ રહેવા તાકીદ કરી છે.

અન્ય દેશો પણ અમેરિકાની ફેડરલ ઍવિએશન એજન્સી દ્વારા આપવામાં આવેલી સલાહના આધારે પોતાના રૂટ બદલાવે તેવી શક્યતા છે.

ન્યૂઝ એજન્સી પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ પ્રમાણે, વિદેશ મંત્રાલયે ભારતીયોને જરૂર ન હોય તો ઇરાકનો પ્રવાસ નહીં ખેડવાની સૂચના આપી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈરાનીએ કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીને 55,120 મતોથી હરાવી દીધા છે.

રાહુલ ગાંધી અમેઠી બેઠક પરથી ત્રણ વખત ચૂંટાયા હતા. આ અગાઉ સોનિયા ગાંધી એક વખત અહીંથી ચૂંટાયાં હતાં.

પહેલાં સંજય ગાંધી અને ત્યાર પછી પૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીએ આ બેઠકને પરિવારના ગઢ તરીકે સ્થાપિત કરી હતી. રાજીવ ગાંધી પણ અહીંથી ત્રણ વખત ચૂંટાયા હતા.

2014ની ચૂંટણીમાં પણ સ્મૃતિ ઈરાનીની અહીં રાહુલ ગાંધી સામે ટક્કર થઈ હતી, પરંતુ ત્યારે તેઓ હારી ગયાં હતાં.

પોતાના બીજા પ્રયાસમાં પૂર્વ અભિનેત્રી સ્મૃતિ ઈરાની આ બેઠક ગાંધી પરિવાર પાસેથી આંચકી લેવામાં કામયાબ રહ્યાં.

અમેઠીમાં એક સ્થળે લાગેલી આગ ઠારવા માટે કાર્યકર્તાઓને સલાહ દેતાં, પોતે હૅન્ડપંપ ચલાવતાં અને અવધી મહિલાને સાંત્વના આપતાં. એમને રાષ્ટ્રીય ચેનલો પર જોવામાં આવ્યાં હતાં.

એ સ્મૃતિ ઈરાની 2014ની સરખામણીએ મજબૂત માનવામાં આવતાં હતાં, પરંતુ તેઓ રાહુલ ગાંધીને માત આપશે એવું આકલન બહુ ઓછા લોકોએ કર્યું હતું.

સ્મૃતિ ઈરાની નરેન્દ્ર મોદી સરકારમાં અગાઉ માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રી, ત્યારબાદ માહિતી અને પ્રસારણ મંત્રી અને કપડાં મંત્રી રહ્યાં.

એ સમયે તેઓ એમની ડિગ્રીથી લઈનને માનવ સંસાધન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વિકાસ મંત્રી તરીકે આપેલાં નિવેદનો માટે ખૂબ વિવાદોમાં રહ્યાં.

ખાસ કરીને રોહિત વેમુલા પ્રકરણને જે રીતે એમણે હૅન્ડલ કર્યું તેને લઈને તેઓ વિપક્ષોના નિશાને રહ્યાં.

આમ છતાં તેઓ સુષમા સ્વરાજ અને નિર્મલા સીતારમણની સાથે કેન્દ્રીય કૅબિનેટનો પ્રભાવશાળી મહિલા ચહેરો બન્યાં.

જ્યારે સ્મૃતિએ મોદીના રાજીનામાની માગણી કરી હતી

'ક્યોંકિ સાસ ભી કભી બહૂ થી' ટીવી સિરિયલથી ઘર-ઘરમાં ઓળખ સ્થાપિત કર્યા પછી ભાજપનો ખેસ પહેરીને તેઓ રાજનીતિમાં આવ્યાં. પણ બહુ ઓછા લોકોને યાદ હશે કે એક સમયે સ્મૃતિ ઈરાની નરેન્દ્ર મોદીની સામે ઉપવાસ પર બેઠાં હતાં.

2004માં સ્મૃતિ ઈરાની નવા-નવા પક્ષમાં સામેલ થયાં હતાં અને દિલ્હીના ચાંદનીચોકથી ભાજપનાં ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી હારી ચૂક્યાં હતાં.

એ વખતે એમણે ગુજરાતનાં રમખાણોને લઈને તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના રાજીનામાની માગ કરી હતી અને એમની સામે ઉપવાસ પર ઊતરવાની ચેતવણી પણ આપી હતી.

તત્કાલીન વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીનું નામ લઈને એમણે કહ્યું હતું કે નરેન્દ્ર મોદી પદ છોડી નથી દેતા એ વાતનું એમને આશ્ચર્ય છે.

જોકે, પાર્ટી હાઇકમાન્ડે તરત એમને નિવેદન પરત લઈ લેવાનો સંદેશ આપ્યો અને જો એમ ન કરે તો આગળ કાર્યવાહી માટે તૈયાર રહેવા કહ્યું હતું. આખરે તેમણે બિનશરતી રીતે નિવેદન પાછું લઈ લીધું હતું.

મહાજનથી મોદી

ભાજપની રાજનીતિના જાણકારો કહે છે કે સ્મૃતિ ઈરાનીને ભાજપમાં લાવનાર પ્રમોદ મહાજન હતા, પરંતુ 2006માં એમની હત્યા પછી એમની રાજકીય ગતિ ઘટી.

કેટલોક સમય તેમણે પાર્ટીમાં સાવ ચૂપ રહીને કામ કર્યું અને સાથેસાથે પોતાની વક્તૃત્વકળાથી ઓળખ પણ ઊભી કરતાં રહ્યાં.

જે બાદ સ્મૃતિ ઈરાનીને મહારાષ્ટ્ર ભાજપનાં મહિલા મોરચાનાં અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યાં.

2009ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં એમને ટિકિટ ન મળી, પરંતુ ત્રણ-ચાર ભાષાઓ પરની પકડને કારણે તેમણે દેશમાં ઘણે ઠેકાણે ભાજપનો પ્રચાર કર્યો.

2010માં જ્યારે નીતિન ગડકરી ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બન્યા ત્યારે સ્મૃતિ ઈરાનીને રાષ્ટ્રીય મહિલા મોરચાની કમાન સોંપવામાં આવી.

બીજે જ વર્ષે તેઓ ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભામાં પ્રવેશ્યાં અને તરત જ દેશની રાજનીતિમાં સક્રિય બનવાં લાગ્યાં.

આ એ સમય હતો જ્યારે તેઓ મુક્ત મને ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીનાં વખાણ કરવાં લાગ્યાં હતાં.

એમને વાક્પટુતાનો ફાયદો મળ્યો અને તેઓ રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા બની ગયાં. ટીવી પર ભાજપનો પક્ષ રજૂ કરતાં તેઓ એક ચર્ચિત ચહેરો બન્યાં.

માતમે...


ઈરાને આ મામલે મંગળવારથી પોતાની નીતિમાં ફેરબદલ કરી રહ્યું છે. કેમ કે વર્ષ 2015માં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ તરફથી પરમાણુ કરાર તોડી નખાયા બાદ અમેરિકાએ તેના વિરુદ્ધ લાદેલા પ્રતિબંધ નથી હઠાવ્યા.

ઈરાનનું કહેવું છે કે અમેરિકા વર્ષ 2015માં થયેલા અણુકરારોનું જ્યાં સુધી સંપૂર્ણ રીતે પાલન નહીં કરે, ત્યાં સુધી તે આ ઉપાયો ચાલુ રાખશે.

બીજી તરફ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડનનું કહેવું છે કે શરૂઆત ઈરાને કરવાની છે.

ઈરાનના અણુકાર્યક્રમોને લઈને સંબંધિત વિવાદ લગભગ બે દાયકાથી આંતરરાષ્ટ્રીય ઍજેન્ડામાં છે.

ઈરાનનો દાવો છે કે તેનો અણુકાર્યક્રમ શાંતિપૂર્ણ ઉદ્દેશો માટે છે. જ્યારે અમેરિકા અને અન્ય દેશોને શંકા છે કે ઈરાન ચોરીછૂપી પરમાણુ હથિયારો વિકસિત કરી રહ્યું છે.

ઈરાનના આ પગલાનો અર્થ શો?

ઈરાનની સરકારે જે કાયદો લાગુ કર્યો છે તે પ્રમાણે સરકાર ઇન્ટરનેશનલ ઍટોમિક ઍનર્જી એજન્સી જેવી વૉચડૉગ સંસ્થાઓના નિષ્ણાતને ન્યૂક્લિયર સાઇટની મુલાકાત માટે ટૂંક સમયમાં પરવાનગી નહીં આપે.

આઈએઈએના ચીફ રાફેલ ગ્રૉસ્સીએ તહેરાનમાં ચર્ચા કર્યા પછી આ પગલાને 'વધારાનો પ્રૉટોકોલ' ગણાવ્યું છે.

તેમણે  કહ્યું, "ત્યાં ખૂબ જ ઓછો પ્રવેશ મળે છે. પરં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તુ તેમ છતાં અમે દેખરેખ અને ચકાયણીની યોગ્ય કાર્યવાહી માટે સક્ષમ છીએ."

નોંધનીય છે કે ઈરાને 2006માં તેમને સસ્પેન્ડ કર્યા બાદ, 2015ની ડીલ પ્રમાણે ત્વરિત નિરીક્ષણ ફરી શરૂ કરવા માટેની પરવાનગી આપી હતી.

વર્ષ 1960ના દાયકાના અંતમાં તૈયાર કરાયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય કરાર પ્રમાણે અણુશસ્ત્રોના પ્રસારને રોકવા માટે રચાયેલ પરમાણુ બિન-પ્રસારણ સંધિ (એનપીટી)માં ઈરાન જોડાયું હતું.

ગત વર્ષે, ઈરાનની બે શંકાસ્પદ સાઇટ્સની મુલાકાત લેવાની IAEAની વિનંતીને નકારી દેવાઈ હતી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈરાને માનવીય ભૂલમાં યુક્રેનનું એક વિમાન તોડી પાડતા લોકો ગુસ્સે થયા છે. રવિવારથી શરૂ થયેલા વિરોધપ્રદર્શનોનો આજે બીજો દિવસ છે.

આ વિમાની દુર્ઘટનામાં 176 લોકો માર્યા ગયા હતા જેમાં મોટાભાગના ઈરાનના નાગરિક છે.

શરૂઆતમાં ઈરાનના વહીવટી તંત્ર દ્વારા યુક્રેનના વિમાનને નુકસાન નહીં પહોંચ્યાડ્યો હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જોકે, પાછળથી ઈરાને ભૂલ સ્વીકારી છે.

લોકો વહીવટી તંત્રના અધિકારીઓ વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.

આ અધિકારીઓ વિરુદ્ધ તેહરાનની બે યુનિવર્સિટીઓની બહાર પ્રદર્શન થઈ રહ્યાં હોવાના સમાચાર પ્રાપ્ત થયા છે.

પ્રદર્શનકારીઓને કાબૂમાં લેવા માટે ટિયરગેસનો પણ ઉપયોગ કરાઈ રહ્યો છે.

તેમજ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ પ્રદર્શનોને પ્રેરક ગણાવતાં, તેના સમર્થનમાં ટ્વીટ કર્યું હતું.

અગાઉ ઈરાને શનિવારે એટલે કે વિમાન ક્રેશના 3 દિવસ બાદ પોતાની ભૂલ સ્વીકારતા કહ્યું હતું કે તેમના મિસાઇલના કારણે જ વિમાન ક્રેશ થયું હતું. આ વિમાનમાં સવાર તમામ 176 લોકોનાં મોત નીપજ્યાં હતાં.

યુક્રેનિયન ઍરલાઇન્સનું આ વિમાન તેહરાન થઈ યુક્રેન જઈ રહ્યું હતું.

વિરોધપ્રદર્શનમાં શું થઈ રહ્યું છે?

તેહરાનથી મળી રહેલી માહિતી પ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રમાણે ઓછામાં ઓછી બે યુનિવર્સિટી, શરીફ અને આમિર કાબિરની બહાર પ્રદર્શનકારીઓ ભેગા થયા છે.

પહેલાં એવું કહેવાઈ રહ્યું હતું કે આ લોકો અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા લોકોની યાદમાં ભેગા થયા છે.

પરંતુ સાંજ પડતાં જ આ પ્રદર્શન ઉગ્ર બની ગયું.

ઈરાનની ફાસ સમાચાર એજન્સી દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શન અંગેના સમાચારો પ્રસિદ્ધ કર્યા છે.

મોટા ભાગે આ અર્ધ-સરકારી એજન્સી સરકારવિરોધી સમાચારો ભાગ્યે જ પ્રસિદ્ધ કરે છે.

તેના રિપોર્ટમાં કહેવાયું છે કે ઈરાનના સત્તાધારી નેતાઓ વિરુદ્ધ હજાર કરતાં વધારે લોકો નારાબાજી કરી રહ્યા છે.

કહેવાઈ રહ્યું છે કે આ વિરોધપ્રદર્શનોમાં મોટા ભાગના લોકો વિદ્યાર્થીઓ છે.

તેઓ વિમાનને તોડી પાડવા માટે જવાબદાર લોકો વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવાની માગ કરી રહ્યા છે.

વિદ્યાર્થીઓ નારાબાજી દ્વારા ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા કમાન્ડર ઇન ચીફ અયતોલ્લાહ અલી ખમેનેઈના રાજીનામા અને જુઠ્ઠું બોલનાર તમામને મૃત્યુદંડ આપવાની માગ કરી રહ્યા છે.

ફાંસ સમાચાર એજન્સી પ્રમાણે પોલીસકર્મચારીઓએ રસ્તા રોકી રાખનાર પ્રદર્શનકારીઓ પર પણ કાર્યવાહી કરી છે.

સોશિયલ મીડિયામાં જે વીડિયો ફૂટેજ ચાલી રહ્યું છે તેમાં ટિયરગેસનો ઉપયોગ થતો પણ જોઈ શકાય છે.

આ અકસ્માત અંગે સોશિયલ મીડિયા પર પણ લોકો પોતાનો રોષ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. એક સોશિયલ મીડિયા યુઝરે ટ્વિટ કર્યું, "હું મારા દેશના એ અધિકારીઓને ક્યારેય ક્ષમા નહીં કરું જેઓ આ અપરાધમાં સામેલ હતા અને જુઠ્ઠું બોલી રહ્યા હતા."

જોકે, તેહરાનમાં જોવા મળી રહેલ આ વિરોધપ્રદર્શન ઈરાનના કમાન્ડર સુલેમાનીના મૃત્યુ બાદ યોજાયેલાં પ્રદર્શનોની સરખામણીએ ખૂબ સામાન્ય છે.

ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પનું સમર્થન

આ વિરોધપ્રદર્શન વિશે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પે અંગ્રેજી અને ફારસી બંને ભાષામાં ટ્વીટ કર્યું છે.

પોતાના ટ્વીટમાં ટ્રમ્પે લખ્યું છે કે, "ઈરાનની બહાદુર જનતા, હું રાષ્ટ્રપતિ બન્યો ત્યારથી તમારા પક્ષે ઊભો છું. મારી સરકાર તમારો સાથ આપશે. અમારી નજર તમારા પ્રદર્શન પર રહેશે. તમારું સાહસ પ્રેરણાદાયી છે."

તેમજ અમેરિકન વિદેશમંત્રી માઇક પોમ્પિયોએ પણ ઈરાનના વિરોધપ્રદર્શનના વીડિયો ટ્વીટ કર્યું છે.

તેમણે લખ્યું કે, "ઈરાનના લોકોનો અવાજ સ્પષ્ટ છે. તેઓ ઈરાની સરકારનાં જુઠ્ઠાણાં, ભ્રષ્ટાચાર, અયોગ્યતા અને ખમેનેઈના નેતૃત્વવી સેનાના આતંકથી ત્રસ્ત થઈ ચૂકી છે. અમે ઈરાનની જનતાની સાથે ઊભા છીએ, જેઓ બહેતર ભવિષ્યના હકદાર છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર...


ઈર્યાના કુઝેમ્કો, લિઆ અને ઓલ્ગા ઓનિપ્કો

ઈર્યાનાનો સમાવેશ વિશ્વમાંની એવી અનેક વ્યક્તિઓમાં થાય છે કે જેમની જાતિ તેઓ બાળક હોય ત્યારે જ વિવાદાસ્પદ સર્જરી મારફત 'બદલવામાં' આવેલી હોય છે.

ઇન્ટરસેક્સ શબ્દનો ઉપયોગ સ્ત્રી અને પુરુષની લૈંગિક લાક્ષણિકતાઓના 40થી વધુ સ્વરૂપોને સમજાવવા માટે કરવામાં આવે છે. એ પૈકીનાં કેટલાંક હોર્મોનલ હોય છે, જ્યારે અન્ય શારીરિક સ્વરૂપમાં જોવા મળે છે, જેમ કે કેટલાક લોકોના શરીરમાં પ્રજનન પ્રણાલી એક જાતિની હોય છે, પણ બહારી જનનાંગ બીજી જાતિનાં હોય છે.

કર્મશીલો માને છે કે પોતાનું સંતાન સ્ત્રી છે કે પુરુષ તેનો નિર્ણય માતાપિતા અને ડૉક્ટરોએ લેવો જોઈએ નહીં.

અહીં ત્રણ ઇન્ટરસેક્સ મહિલાઓ તેમની આત્મસ્વીકૃતિની યાત્રાનું વર્ણન કરતાં તેમની કહાણી કહે છે.

ઈર્યાના કુઝેમ્કો, વય 27 વર્ષ, ઇન્ટરસેક્સ કર્મશીલ

"હું કિશોરાવસ્થામાં પહોંચી ત્યાં સુધી એક છોકરી સ્વરૂપે ઊછરી હતી. મારી સહેલીઓ યુવા અવસ્થામાં પહોંચી ગઈ હતી, પણ મને માસિક આવતું ન હતું. સમય જતાં એવું થયું કે હું મારા ક્લાસમાં સ્તન વિનાની એકમાત્ર છોકરી હતી.

એક દિવસ અમારા ક્લાસને, છોકરીઓમાં તરુણાવસ્થા કઈ રીતે આવે છે એ વિશેની ફિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લ્મ દેખાડવામાં આવી હતી. એ અત્યંત પીડાદાયક અનુભવ હતો. ફિલ્મમાં દર્શાવવામાં આવ્યું હતું તેમ બધાની માફક મારો શારીરિક વિકાસ કેમ થતો નથી એ હું સમજી શકી ન હતી.

ઈર્યાનાને 22 વર્ષે જાણવા મળ્યું હતું કે મારામાં સ્ત્રી તથા પુરુષ બન્નેનાં રંગસૂત્રો છે

મારો શારીરિક વિકાસ બીજી છોકરીઓ જેવો થતો ન હતો તેની મારી મમ્મી અને દાદીને ચિંતા ન હતી. તેઓ કહેતા કે ચિંતા નહીં કરવાની. બધું ઠીક થઈ જશે. હું 14 વર્ષની થઈ ત્યારે મને સ્ત્રી રોગોના નિષ્ણાત પાસે લઈ જવા મેં તેમને સમજાવીને તૈયાર કર્યાં હતાં.

ડૉક્ટરે કહ્યું કે મારું અંડાશય કામ કરતું થાય એ જરૂરી છે. તેમણે અંડાશયને સક્રીય કરવા માટે કેટલીક સલાહ આપી હતી. મેં અનેક મહિનાઓ સુધી તેમની સલાહનું પાલન કર્યું હતું, પણ તેનાથી કોઈ ફરક પડ્યો ન હતો. તેથી હું વધારે નિરાશ થઈ ગઈ હતી.

હું 15 વર્ષની થઈ ત્યારે મારા પિતા મને મૉસ્કોમાં કેટલાક ડૉક્ટર પાસે લઈ ગયા હતા. તેમણે કેવી ફટાફટ તપાસ કરી હતી એ મને યાદ છે. તેમણે મને તો કશું જણાવ્યું ન હતું, પણ મારા પિતાને ઑફિસમાં બોલાવ્યા હતા.

મારા પિતાએ કહ્યું હતું કે મારા પર એક કે કદાચ બે નાનાં ઓપરેશન કરવાં પડશે. તેઓ મારી સાથે શું કરવાના છે એ હું જાણતી ન હતી. સ્કૂલમાં મારી બહેનપણીઓએ પણ પૂછ્યું હતું, પરંતુ મને તેનો કોઈ ખ્યાલ ન હતો.

ઇર્યાનાને હકીકતની જાણ થયાના થોડા દિવસ પછી તેઓ બહુ હતાશ થઈ ગયાં હતાં

બાદમાં મેં મારા પિતાને જણાવ્યું હતું કે મારી અંદરનું બધું કાઢી નાખશો તો સારું થશે. તેના જવાબમાં પપ્પાએ કહ્યું હતું કે તારી અંદરનું બધું તો કાઢી જ નાખ્યું છે. એમની આ વાત સાંભળીને મને આઘાત લાગ્યો હતો. મારાં અંડાશય કાઢી નાખવામાં આવ્યાની ખબર મને એ રીતે પડી હતી.

એક વિદ્યાર્થિની તરીકે હું મારી જાતને વધુ ધિક્કારવા લાગી હતી અને ઊંડા આત્મરોષમાં સરી પડી હતી.

મને ઇન્ટરનેટ પર ઇન્ટરસેક્સ લોકો વિશેનો એક વીડિયો જોવા મળ્યો હતો. મેં જોયું કે એ લોકોમાં અને મારામાં ઘણી સમાનતા હતી.

મેં મારા તમામ મેડિકલ પેપર્સ ખોળી કાઢ્યાં હતાં અને મૉસ્કોના ડૉક્ટરને ફોન કર્યો હતો. મારી માતા સતત મારા પડખે હતી. હું ડરી ગઈ હતી.

આમ 22 વર્ષની વયે મને જાણવા મળ્યું હતું કે મારાં શરીરમાંથી સાત વર્ષ પહેલાં અંડકોશ અને અંડાશયનાં તત્ત્વો ધરાવતા કોષો કાઢી નાખવામાં આવ્યા હતા. ત્યારથી હું હોર્મોન્સની દવા લેતી હતી.

મને એ પણ જાણવા મળ્યું હતું કે મારામાં સ્ત્રી તથા પુરુષ બન્નેનાં રંગસૂત્રો છે અને મારા શરીરમાં...


ઈલાવેનિલ વાલારિવન

ઈલાવેનિલનાં પરિવારે તેમને સંપૂર્ણ ટેકો આપ્યો છે. તેઓ કહે છે કે પરિવારે શૂટિંગમાં આગળ વધવા માટે ટેકો આપવાની સાથે-સાથે ક્યારેય પણ અભ્યાસમાં સારું પ્રદર્શન કરવા તેમની પર દબાણ કર્યું નથી.

ઈન્ટરનેશનલ શૂટિંગ સ્પોર્ટ ફેડરેશન (આઈએસએસએફ) દ્વારા યોજાયલ સ્પાર્ધાઓમાં ઈલાવેનિલ  અત્યાર સુધી 7 ગોલ્ડ, એક સિલ્વર અને એક બ્રોન્ઝ મેડલ જીત્યાં છે.

તેમને પહેલી આંતરાષ્ટ્રીય સફળતા સિડનીમાં 2018ના જુનિયર વર્લ્ડ કપમાં મળી જ્યાં તેમણે ગોલ્ડ મેડલ મેળવ્યો. ઈલાવેનિલે પોતાની કૅટગરીમાં નવો રૅકર્ડ બનાવીને બધાનો ચૌંકાવી દીધાં હતાં.

તેઓ કહે છે સિડનીમાં મેળવલી જીત તેમના માટે બહુ ખાસ છે. તેઓ સ્પાર્ધાના એક દિવસ પહેલા સિડની પહોંચ્યાં હતાં, અહીં તેમનાં પગમાં સોજો આવી ગયો હતો.

ઈલાવેનિલએ રિયો ડી જાનેરોમાં 2019ના આઈએસએસએફ વર્લ્ડકપમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.

આ વર્ષે આઈએસએસએફના વર્લ્ડ કપ ફાયનલમાં ચીનના પુતીયાનમાં ગોલ્ડ મેડલ મેળવ્યો. બંને સ્પાર્ધાઓમાં પોતાના પ્રદર્શનના કારણે ઈલાવેનિલ વિશ્વના ટોચના શૂટર બની ગયાં છે.

તેઓ કહે છે કે વિશ્વના નંબર વન શૂટર બની ગયા બાદ લોકોની તેમના પ્રત્યે અપેક્ષા બહુ વધી ગઈ છે. પર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તું અપેક્ષા વધવાના કારણે તેમની રમત પર કોઈ અસર પડી નથી.

મજબૂત પાયાની શરુઆત

શરુઆતમાં ઈલાવેનિલને ટ્રેક અને ફિલ્ડમાં રસ હતો. તેમના પિતાએ શૂટિંગમાં હાથ અજમાવવા માટે સૂચન કર્યું. પિતાની વાત માની અને થોડા સમયની અંદર રમતને પંસદ કરવા લાગ્યાં. ઈલાવેનિલ કહે છે કે શૂટિંગ કરવાથી તેઓ હળવાશ અનુભવે છે.

જોકે ઈલાવેનિલ કહે છે કે એક ચંચળ અને સ્વયંસ્ફૂર્ત વ્યક્તિ હોવાના કારણે તેમને પોતાના અભિગમમાં ઘણા ફેરફાર લાવવા પડ્યા છે.

શૂટિંગમાં ધ્યાન અને ધૈર્યની બહુ જરુર હોય છે. સ્પાર્ધાઓ માટે માનસિક રીતે તૈયાર થવા માટે ઈલાવેનિલે આકરી મહેનત કરી છે.

ટ્રેનિંગની શરુઆતના દિવસોમાં ઈલાવેનિલએ પુરવાર કરી બતાવ્યું કે તેમની અંદર શૂટિંગ માટેની યોગ્યતા અને કુદરતી પ્રતિભા છે.

પ્રખ્યાત ભારતીય શૂટર ગગનદીપ નારંગ ઈલાવેનિલની પ્રતિભા પારખીને તેમને ટ્રેનિંગ આપવાનું નક્કી કર્યું. 2014થી તેઓ ગગનદીપ નાંરગ સ્પોર્ટસ્ પ્રમોશન ફાઉન્ડેશન સાથે સંકળાયેલ ડિસ્ટ્રીક્ટ લેવલ સ્પોર્ટસ્ સ્કુલમાં ટ્રેનિંગ લઈ રહ્યાં છે.

નંબર વન સુધીનું સફર

શરુઆતમાં ટ્રેનિંગમાં પડતી અસુવિધાઓને યાદ કરીને ઈલાવેનિલ જણાવે છે કે તેઓ મેન્યુઅલ શૂટિંગ રેન્જમાં પ્રૅક્ટિસ કરતાં હતાં. મેન્યુઅલ શૂટિંગ રેન્જને દરરોજ સવારે સેટ કરતાં હતા અને સાંજે ખોલી નાખતાં હતા.

ત્યાં તેઓ નેહા ચૌહાણ પાસેથી ટ્રેનિંગ લેતાં હતાં અને 2017 સુધી ગગનદીપ નારંગ પણ તેમને માર્ગદર્શન આપતા હતા.

ઈલાવેનિલ કહે છે કે ગગનદીપ નારંગના માર્ગદર્શન અને સ્પોર્ટે તેમને આંતરાષ્ટ્રીય શૂટિંગ સ્પાર્ધાઓમાં સફળ બનાવ્યા.

પોતાની સફળતા માટે તેઓ સ્પોર્ટસ્ ઑથોરિટી ઑફ ગુજરાત (એસએજી) અને સ્પોર્ટસ્ ઑથોરિટી ઑફ ઇન્ડિયા (સાઈ)ને પણ શ્રેય આપે છે. ઈલાવેનિલ કહે છે કે તેમને સાઈ અને બીજી સંસ્થાઓએ સતત પીઠબળ પુરું પાડ્યું છે.

તેઓ જણાવે છે 2017માં તેઓ નેશનલ ટીમમાં સામેલ થયાં છે. ત્યારથી લઈને અત્યાર સુધી સુવિધાઓમાં ઘણો સુધાર આવ્યો છે.

ઈલાવેનિલ 2021 ટોક્યો ઑલિમ્પિકમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતીને લોકોની અપેક્ષા પર ખરી ઉતરવા માગે છે.

(આ પ્રોફાઈલ બીબીસી દ્વારા ઈલાવેનિલ વાલારિવનને મોકલવામાં આવેલ પ્રશ્નોત્તરીના આધારે તૈયાર કરવામાં આવી છે.)


ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન

પરિણામ બાદ હાર્દિક પટેલે કહ્યું હતું કે, અમદાવાદ, સુરત અને રાજકોટમાં જે બેઠકો પર જીતનું અંતર ઓછું રહ્યું છે, ત્યાં EVM વિશે શંકા છે.

હાર્દિક પટેલે કહ્યું કે, "તમે મને પૂછો કે જે પાટીદાર વિસ્તારોમાં તમારી રેલીઓમાં મોટી સંખ્યામાં લોકોની ભીડ જોવા મળી હતી, ત્યાં તમારો જાદુ કેમ ન ચાલ્યો?

"હું કહીશ કે EVM સાથે છેડછાડ કરી ભાજપે જીત મેળવી છે."

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

ગુજરાત વિધાન સભાની ચૂંટણીમાં જ્યારે પ્રથમ તબક્કાનું મતદાન ચાલુ થયું, ત્યારે રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (ઈવીએમ) ખામીયુક્ત હોવાની ફરિયાદો મળી.

એટલું જ નહીં કોંગ્રેસ પક્ષના ભૂતપૂર્વ પ્રદેશ પ્રમુખ અર્જુન મોઢવાડિયાએ પોરબંદરમાં બ્લૂ-ટુથ ટેક્નોલોજીના માધ્યમથી ચેડા થઈ રહ્યા હોવાનું નિવેદન પણ કર્યું .

આ વિશે ગોવાના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી કુણાલે દાવો કર્યો હતો કે ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (ઈવીએમ) ફૂલ-પ્રૂફ છે અને તેમાં કોઈ પણ રીતે ગડબડ કરવી શક્ય નથી.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં કુણાલે કહ્યું હતું, ''ઈવીએમ ચીપ આધારિત મશીન છે. તેને માત્ર એક વખત પ્રોગ્રામ કરી શકાય છે.

એ પ્રોગ્રામ મારફત જ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તમામ ડેટા સ્ટોર કરી શકાય છે, પણ એ ડેટાની કોઈ પણ પ્રકારની કનેક્ટિવિટી હોતી નથી.''

તેથી ઈવીએમનું હેકિંગ કે રિપ્રોગ્રામિંગ શક્ય નથી અને ઈવીએમ સંપૂર્ણપણે સલામત છે.

ઈવીએમમાં મત સીરિયલ નંબરથી સ્ટોર થતા હોય છે. તેને પક્ષને આધારે સ્ટોર કરવામાં આવતા નથી.

સલામતીની સજ્જડ વ્યવસ્થા

ઈવીએમની દરેક તબક્કે કરવામાં આવે છે ચકાસણી

કુણાલે ઉમેર્યું હતું, “તમામ ઈવીએમ મશીન મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી એટલે કે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અથવા કલેક્ટરના નિયંત્રણ હેઠળ હોય છે.

સલામતી દળો તેના પર 24 કલાક નજર રાખતાં હોય છે.

દરેક ઉમેદવારને તેના પ્રતિનિધિને ત્યાં હાજર રાખવાનો અધિકાર હોય છે.”

કુણાલના જણાવ્યા અનુસાર, ઈવીએમને સ્ટ્રોંગ રૂમમાં મોકલવામાં આવે છે અને એ કામ કેન્દ્રીય સલામતી દળોની દેખરેખમાં થાય છે.

મશીનોને લોક કરવાનો, તેના પર સહી કરવાનો, મહોર લગાવવાનો અથવા પોતાના પ્રતિનિધિને મશીન સાથે મોકલવાનો અધિકાર પણ દરેક ઉમેદવારને હોય છે.

ઉમેદવારો ઈચ્છે તો સ્ટ્રોંગ રૂમ બહાર પણ તેમના પ્રતિનિધિને હાજર રાખી શકે છે.

બધાં ઈવીએમને એક જગ્યાએ એકઠાં કરીને તેમની યાદી બનાવવામાં આવે છે અને પછી મતગણતરી માટે મોકલવામાં આવે છે.

આ સમગ્ર કામગીરી ઉમેદવારોના પ્રતિનિધિઓની હાજરીમાં થતી હોય છે.

એન્જિનિઅર્સ કરે છે ચકાસણી

ઈવીએમનું ચેકિંગ બે સ્તરે ચેકિંગ કરવામાં આવે છે

કુણાલે એમ પણ કહ્યું હતું, ''ભારત ઈલેક્ટ્રોનિક્સ લિમિટેડ કે ઈલેક્ટ્રોનિક્સ કોર્પોરેશન લિમિટેડના એન્જિનિઅર્સ ઈવીએમની ચકાસણી કરે છે.

તેમાં ઉમેદવારોનાં નામ, તેમના ચૂંટણી ચિન્હ વગેરે પણ એ એન્જિનિઅર્સ જ ફીડ કરે છે.''

ઈવીએમ મતદાન માટે મોકલવામાં આવે ત્યારે વધુ એકવાર તેનું ચેકિંગ કરવામાં આવે છે, જે બીજા સ્તરને ચેકિંગ હોય છે.

કુણાલે કહ્યું હતું, ''ઉમેદવારોના નામનું સંકલન વર્ણમાળાને આધારે કરવામાં આવે છે.

રાષ્ટ્રીય પક્ષો, ક્ષેત્રીય પક્ષો અને અપક્ષ ઉમેદવારો એમ તેના ત્રણ સેટ હોય છે.

ઉમેદવારોનાં નામનું સંકલન પક્ષને આધારે નહીં, પણ નામને આધારે કરવામાં આવે છે.

તેમને મળેલા મતોની નોંધ પણ ક્રમાંકને આધારે થતી હોય છે. તેમાં કોઈ પણ રીતે ગડબડની શક્યતા હોતી નથી.''

કુણાલના જણાવ્યા અનુસાર, ઈવીએમને હેક કરવાનો દાવો કરતા તમામ લોકોને ચૂંટણી પંચે બોલાવ્યા હતા.

એ લોકો ઈવીએમને હેક કરી શક્યા ન હતા. તેથી હેકિંગનો દાવો હવે આધારવિહોણો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈશા સિંઘ

16 વર્ષનાં ઈશા સિંઘને રમત ગળથૂથીમાં મળી છે. તેમના પિતા સચીન સિંઘ મોટર સ્પૉર્ટ્સમાં નેશનલ રેલી ચૅમ્પિયન હતા.

જોકે ઈશાને સ્ટીયરિંગ વ્હીલ કરતાં ટ્રિગરમાં વધારે રસ હતો. શૂટિંગની તાલીમ લેવાની શરૂઆત કરી ત્યારે તેઓ માત્ર નવ વર્ષનાં હતાં.

ઈશા કહે છે કે ગનશૉટસ્ તેમની માટે સંગીત હતું અને તેમને એવી રમત પસંદ હતી, જેમાં હિંમતની જરૂર હોય.

2014માં એક શૂટરનો જન્મ ત્યારે થયો, જ્યારે ઈશાએ સૌથી પહેલાં પિસ્તોલ હાથમાં લીધી હતી. માત્ર ચાર વર્ષની અંદર એટલે કે 2018માં ઈશાએ નેશનલ શૂટિંગ ચૅમ્પિયનશીપ જીતી લીધી.

13 વર્ષની ઉંમરે ઈશાએ આંતરાષ્ટ્રીય શૂટર મનુ ભાખર અને હિના સિધુને હરાવીને ઇતિહાસ રચ્યો. તેમણે યુથ, જુનિયર અને સિનિયર કૅટેગરીમાં ગોલ્ડ મેડલ મેળવીને બધાને ચોંકાવી દીધા હતા.

આંતરાષ્ટ્રીય સ્પાર્ધાઓમાં પણ ઈશાએ ઉત્કૃષ્ઠ પ્રદર્શન ચાલુ રાખ્યું અને જુનિયર વર્લ્ડ કપમાં સિલ્વર મેડલ મેળવ્યો હતો. એશિયન શૂટિંગ ચૅમ્પિયનશીપમાં તેમણે ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.

જરૂરી નથી કે રમત પ્રત્યે આકર્ષણ હોય એટલે સફળતા મળી જાય છે, સફળતા સુધી પહોંચવા માટે ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડે છે.

તેલંગણાના ઈશા સિંઘના ઘર નજીક કોઈ શૂટિંગ રેન્જ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નહોતી, જેના કારણે ટ્રેનિંગ લેવામાં ઘણી તકલીફ થતી હતી.

જ્યારે સ્પાર્ધાઓ નજીક હોય ત્યારે ટ્રેનિંગ માટે ઈશા ગાચીબાઉલી સ્ટેડિયમ જતાં હતાં. સ્ટેડિયમ જવા માટે ઈશાને કલાકની મુસાફરી કરવી પડતી હતી. ઉપરાંત સ્ટેડિયમમાં તેઓ મેન્યુઅલ રેન્જમાં ટ્રેનિંગ લેતાં હતાં.

અભ્યાસ, ટ્રેનિંગ અને સ્ટેડિયમ આવવા-જવા વચ્ચે સંતુલન જાળવવામાં તેમને ઘણો સંઘર્ષ કરવો પડ્યો છે.

નવ વર્ષની ઉંમરે જ્યારે બાળકો રમત અને બીજી પ્રવૃત્તિઓમાં રચ્યાં-પચ્યાં હોય છે ત્યારે ઈશા સિંઘ માટે બાળપણની રમત છોડીને શૂટિંગની રમતમાં ધ્યાન પરોવવું મુશ્કેલ હતું. તેમ છતાં તેઓ પોતાના ધ્યેય તરફ આગળ વધતાં રહ્યાં.

ઈશા કહે છે કે રમત માટેનો પ્રેમ અને ચોક્કસ ધ્યેયના કારણે તેઓ આ પડકારથી બહાર આવી શક્યાં છે.

જ્યારે પડકારોને શૂટ કર્યા

ઈશા સિંઘ

પોતાના કૅરિયર માટે માત્ર ઈશાએ બલિદાન નહોતું આપ્યું, પરંતુ તેમના પરિવારે પણ ઘણું સહન કર્યું છે. પોતાની દીકરી શૂટર બની શકે તે માટે પિતા સચીન સિંઘે મોટર રેલીને અલવિદા કહ્યું.

ઈશાનાં માતાપિતા કાયમ તેમની પડખે ઊભા રહ્યાં, જેથી તેઓ પોતાનું કૅરિયર બનાવી શકે. એ જરૂરી છે કે એક યુવાન ખેલાડીને સતત માર્ગદર્શન અને પ્રેરણા મળતાં રહે.

પિતા સચીન સિંઘે ક્યારેય પણ ઈશાને એકલાં પડવા દીધાં નથી. તેઓ ઈશાને પીઠબળ પૂરું પાડતા હતા.

પરિવારે કરેલા સંઘર્ષના પરિણામે શૂટિંગમાં પદાર્પણ કરવાનાં ચાર વર્ષની અંદર ઈશાએ પોતાના પ્રદર્શનથી બધાને ચોંકાવી દીધાં હતાં.

આ પ્રદર્શનના કારણે તેમની અંદર આત્મવિશ્વાસનો સંચાર થયો કે જો વધુ મહેનત કરવામાં આવે તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પાર્ધાઓમાં મેડલ મેળવી શકે.

મેડલ મેળવવાની શરુઆત

વર્ષ 2019માં જર્મનીના સુલમાં યોજાયલો જુનિયર વર્લ્ડકપ ઈશાનું પ્રથમ આંતરાષ્ટ્રીય ટુર્નામેન્ટ હતી. સ્પાર્ધામાં ઈશા ફાઇનલ સુધી પહોંચી ગયાં, પણ સિલ્વર મેડલથી સંતોષ માનવો પડ્યો.

ઈશા 2019માં રિયો ડી જાનેરોમાં યોજાયલ વર્લ્ડકપમાં મેડલ ન જીતી શક્યાં, પણ સ્પાર્ધામાં ભાગ લેવાના કારણે તેમની રમતમાં ઘણો સુધાર આવ્યો હતો.

2020માં ઈશાએ એશિયન શૂટિંગ ચૅમ્પિયનશીપમાં ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો હતો.

પ્રભાવશાળી પ્રદર્શન બાદ હવે ઈશાનું લક્ષ્ય ઊંચુ છે અને 2024 પેરિસ ઑલિમ્પિક્સમાં તેમનું ગોલ્ડ જીતવાનું સપનું છે.

ઈશા જણાવે છે કે કોરોના વાઇરસ મહામારીના કારણે તેઓ ઘણા મહિનાઓ સુધી પ્રૅક્ટિસ કરી શક્યાં નથી પણ તેમને આશા છે કે તેઓ યુથ ઑલિમ્પિક્સ, કૉમનવૅલ્થ ગેમ્સ અને 2022 એશિયન ગેમ્સમાં સારું પ્રદર્શન...


ઈશાન કિશનની બેટિંગે સચીન તેંદુલકરનું પણ દિલ જીતી લીધું હતું.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

મુંબઈને ચાર ઓવરમાં 80 રનની જરૂર હતી અને પરિણામ લગભગ નક્કી જ હતું કે આરસીબીની ટીમ જીતી જશે પણ કેઇરોન પૉલાર્ડ અને ઈશાન કિશને અહીંથી ઝંઝાવાતી પ્રારંભ કર્યો અને તેઓ ટાર્ગેટની લગોલગ પહોંચી ગયા.

આરસીબીએ ટોસ ગુમાવ્યા બાદ પ્રથમ બેટિંગ કરતાં 20 ઓવરમાં ત્રણ વિકેટે 201 રનનો પ્રભાવશાળી સ્કોર નોંધાવ્યો હતો.

જેના જવાબમાં મુંબઈની ટીમે 20 ઓવરને અંતે પાંચ વિકેટે 201 રન કર્યા હતા. આમ સ્કોર સરભર રહ્યો અને મૅચ ટાઈમાં પરિણમી હતી.

પરિણામ માટે સુપર ઓવરની મદદ લેવાઈ, જેમાં પૉલાર્ડ કંઈ કરી શક્યા નહીં અને મુંબઈ માત્ર સાત રન કરી શક્યું જોકે જસપ્રિત બુમરાહે લડાયક ઓવર ફેંકી અને બૅંગલોરને આઠ રન કરવા માટે છેક છેલ્લા બૉલ સુધી રમવું પડ્યું હતું.

...ને પછી બાજી પલટાઈ ગઈ

મુંબઈની બેટિંગ ચાલી રહી હતી અને તેમને જીતવા માટે 202 રન કરવાના હતા. 15 ઓવર બાદ ટીમને પાંચ ઓવરમાં 90 અને પછી ચાર ઓવરમાં 80 રન કરવાના આવ્યા ત્યાં સુધી બૅંગલોરના આસાન વિજયની અટકળ થતી હતી.

અહીથી બાજી પલટાઈ હતી. ઍડમ ઝેમ્પાની બૉલિંગમાં પૉલાર્ડે એક ઓવરમાં 27 રન ફટકારી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દીધા.

સામે છેડેથી ઈશાન કિશનનો પણ પૂરો સહકાર મળતો હતો. હકીકતમા કિશનને કારણે જ આ આક્રમક કૅરેબિયન બૅટસમૅનમાં હિંમત આવી હતી.

17મી ઓવરમાં પૉલાર્ડ અને કિશને મળીને ચહલની બૉલિંગમાં 22 રન ફટકારી દીધા. આમ બે ઓવરમાં 49 રન આવ્યા બાદ મૅચ રોમાંચક બની ગઈ હતી અને હવે આ મૅચ નિરસ નહીં રહે તેની ખાતરી થઈ હતી.

છેલ્લી બે ઓવરમાં 31 રનની જરૂર હતી અને છેલ્લી ઓવરના પાંચમા બૉલે ઉસુરુ ઉદાનાએ કિશનને આઉટ કર્યો તે વખતે મૅચમાં ત્રીજા પરિણામની શક્યતા ફૂટી નીકળી હતી કે આ મૅચ ટાઈ પણ થઈ શકે છે.

અંતે છેલ્લાં બૉલે પૉલાર્ડે ચાર રન ફટકાર્યા અને મૅચ ટાઈ પડી.

જોકે સુપર ઓવર એટલી રોમાંચક ન હતી. પૉલાર્ડ સુપર ઓવરમાં ચાર બૉલમાં પાંચ રન કરી શક્યા હતા, જ્યારે આ મૅચમાં માત્ર બૅટ્સમૅન તરીકે જ ટીમમાં સામેલ કરાયેલા હાર્દિક પંડ્યા સમયને અનુરૂપ બેટિંગ કરી શક્યા ન હતા.

99 પર આઉટ

ઈશાન કિશન આ દરમિયાન તેમની સદી ચૂકી ગયા હતા. નવ સિકસર સાથે 58 બૉલમાં 99 રન ફટકારીને આ યુવાન બૅટ્સમૅને પૂરવાર કરી દીધું હતું કે ભારતમાં ટૅલેન્ટની કોઈ કમી નથી.

આઈપીએલમા 99 રનના સ્કોરે આઉટ થનારા તે ત્રીજા બૅટ્સમૅન હતા. અગઉ વિરાટ કોહલી અને પૃથ્વી શો આ રીતે 99 રનના સ્કોરે આઉટ થઈ ચૂક્યા છે.

અગાઉ બૅંગલોર માટે ત્રણ બૅટ્સમૅને અડધી સદી ફટકારી હતી, તેમાં ડી વિલિયર્સ સૌથી પ્રભાવશાળી રહ્યા હતા.

તેમણે માત્ર 24 બૉલમાં જ 55 રન ફટકારી દીધા હતા, જેમાં ચાર સિક્સરનો સમાવેશ થતો હતો. જ્યારે એરોન ફિંચે 35 બૉલમાં બાવન અને ઑપનર દેવદત્ત પડ્ડિકલે 40 બૉલમાં બે સિક્સર સાથે 54 રન ફટકાર્યા હતા.

ઇનિંગ્સના અંતે શિવમ દુબેએ આક્રમક બેટિંગ કરીને દસ જ બૉલમાં ત્રણ સિક્સર ફટકારી દીધી હતી.

મુંબઈ માટે જસપ્રિત બુમરાહ ફરીથી નિષ્ફળ રહ્યા હતા તેમણે ચાર ઓવરમાં 42 રન આપ્યા હતા તો જેમ્સ પેટ્ટિન્સને ચાર ઓવરમાં 51 રન આપ્યા હતા. બંનેને કોઈ સફળતા મળી ન હતી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


ઈશુના જન્મથી 500 વર્ષ પહેલાં ચીનના જાણીતા ફોજી જનરલ સુન ઝુએ 'ધ આર્ટ ઑફ વૉર' નામના પુસ્તકમાં લખ્યું હતું, "જંગની સૌથી ઉત્તમ કળા છે કે લડાઈ વિના જ દુશ્મનને પરાસ્ત કરી દો."

સૈંકડો વર્ષો બાદ પણ ચીનમાં આ પુસ્તકની વાતોને મહત્ત્વની માનવામાં આવે છે, એ જ રીતે જેમ ભારતમાં ચાણક્ય નીતિને માનવામાં આવે છે.

ભારત-ચીન વચ્ચે હાલમાં યથાવત્ સીમાતણાવને સમજવા માટે કદાચ 'જંગની ઉત્તમ કળા'ને ધ્યાનમાં રાખવું પણ જરૂરી છે.

વર્તમાન સ્થિતિ એ છે કે 1999માં પાકિસ્તાનવાળી સીમા પર કારગિલ બિલ્ડ-અપ બાદ કદાચ ભારતની કોઈ સીમા પર પડોશી દેશના સૈનિકોનો આ સૌથી મોટો જમાવડો હોઈ શકે છે.

ભારત અને ચીન વચ્ચેની સીમાને વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા કે એલએસી કહેવાય છે, એટલે કે 1962ની લડાઈ બાદની વાસ્તવિક સ્થિતિ.

રક્ષા મંત્રાલયના સૂત્ર જણાવે છે કે આની શરૂઆત એપ્રિલના ત્રીજા અઠવાડિયામાં થઈ હતી, જ્યારે લદ્દાખ બૉર્ડર એટલે કે લાઇન ઑફ એક્ચ્યુલ કંટ્રોલ પર "ચીન તરફથી સૈનિકોની ટુકડીઓ અને ટ્રકોની સંખ્યામાં વધારો થયો હતો."

બાદમાં મે મહિનામાં સીમા પર ચીની સૈનિકોની ગતિવિધિઓ નોંધાઈ હતી, ચીની સૈનિકો લદ્દાખમાં સીમાનું નિર્ધારણ કરતા સરોવરમાં પેટ્રોલિંગ કરત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા જોયા હોવાની વાત સામે આવી હતી.

મામલાની ગંભીરતાનો અંદાજ એ પરથી પણ લગાવી શકાય કે કેટલાક દિવસો પહેલાં સેનાધ્યાક્ષ જનરલ નરાવણે સીમાની મુલાકાત લીધી હતી.

વર્તમાન તણાવ એટલે પણ વધ્યો કે મંગળવારે કોઈ દેશનું નામ લીધા વિના ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે 'સેનાને તૈયાર કરવાના નિર્દેશ આપ્યા હતા.'

આ દરમિયાન દિલ્હીમાં ત્રણેય સેનાપ્રમુખોની બેઠકો ચાલુ હતી. રક્ષામંત્રી રાજનાથ સિંહ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ સહિત તેમની મુલાકાત વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે પણ થઈ હતી.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પહેલી વાર ભારત-ચીન સીમાવિવાદમાં મધ્યસ્થતા કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો ત્યારે મામલો આંતરરાષ્ટ્રીયસ્તરે પહોંચ્યો.

કારણ સામરિક?

2017માં ડોકલામ ક્ષેત્રમાં ભારતીય અને ચીન સૈનિકો વચ્ચે મુક્કાબાજી, હાથાપાઈ અને ખેંચતાણના વીડિયો વાઇરલ થયા હતા અને ઘણા દિવસો પછી આ વિવાદ ખતમ થયો હતો.

ભારત અને ચીન વચ્ચેનો સીમાવિવાદનો ઇતિહાસ આમ તો દશકો જૂનો છે, પરંતુ તાજેતરના વિવાદનાં મુખ્ય ત્રણ કારણ દેખાય છે.

સ્વાભાવિક રીતે જ પહેલું કારણ છે સામરિક. આ બે એવા પડોશી છે જેની સૈનિકોની સંખ્યા દુનિયામાં પહેલા અને બીજા નંબરે ગણાવાય છે અને તેમની વચ્ચે પરસ્પર વિરોધનો એક લાંબો ઇતિહાસ રહ્યો છે.

આ સમયે પણ એ વિસ્તાર ફરી વાર ચર્ચામાં છે, જ્યાં 1962માં બંને વચ્ચે જંગ થયો હતો અને ચીનનો દાવો છે કે તેણે તેમાં બાજી મારી હતી.

તણાવનું મોટું કારણ છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી ભારતીય બૉર્ડર વિસ્તારમાં તેજ થતું નિર્માણકાર્ય પણ હોઈ શકે છે. રક્ષા મામલાના જાણકાર અજય શુક્લા કહે છે કે 'રસ્તાઓ એક મોટું કારણ છે.'

તેઓએ કહ્યું, "સામાન્ય રીતે શાંત રહેલી ગલવાન ઘાટી હવે એક હૉટસ્પૉટ બની ગઈ છે, કેમ કે અહીં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા છે, જેની પાસે ભારતે શિયોક નદીથી દૌલત બેગ ઓલડી (ડીબીઓ) સુધી એક રસ્તો બનાવી લીધો છે. આખા લદ્દાખમાં એલએસી વિસ્તારમાં આ સૌથી દુર્ગમ વિસ્તાર છે."

લગભગ બધા જ જાણકારો એ વાત સાથે સહમત થતાં જોઈ શકાય છે કે ચીનના સીમાવિસ્તારમાં નિર્માણ અને દેખરેખ હંમેશાં સારી રહી છે. સીમાવર્તી વિસ્તારમાં પ્રાથમિક સુવિધાઓમાં પણ ચીન ભારતથી ઘણું આગળ રહ્યું છે.

ભારતીય ભૂમિદળના પૂર્વ પ્રમુખ જનરલ વીપી મલિકને લાગે છે, "ચીનની વધતી બેચેનીનું એક અન્ય કારણ પણ છે. ચીની ફોજની એક રીતે રહી છે કે ક્રીપિંગ (ધીમે રહીને આગળ વધવું). ગતિવિધિઓના માધ્યમથી વિવાદિત વિસ્તારોને ધીમેધીમે પોતાના અધિકાર ક્ષેત્રમાં...


ઈશ્વર સંબંધિત સૃષ્ટિની થિયરી ધાર્મની પૃષ્ઠભૂમિ માટે આધાર છે.

પણ નિષ્ણાતોએ બિગ બેંગ અંગેનો આ કોયડો ઉકેલવાની કોશિશ કરી છે.

સામાન્ય રીતે વિજ્ઞાનમાં બિગ બેંગની થિયરી સ્વીકૃત છે. જેમાં 13000 લાખ વર્ષો પૂર્વે તમામ પરિમાણમાં થયેલો એક પ્રચંડ વિસ્ફોટ વિશ્વની રચના પાછળ જવાબદાર છે.

તેમાંથી સૃષ્ટિનું સર્જન થયું અને બ્રહ્માંડમાં સમયનું પરિમાણ સર્જાયું.

તે સતત વિસ્તરણ પામતું જ જાય છે. આપણામાંથી ઘણાને એક વાત સમજવામાં મુશ્કેલી છે કે કેવી રીતે એક નાનું ટપકું. જે અણુ કરતા પણ નાનું છે, તેમાં કલ્પી ન શકાય તેટલી ઘનતા અને ઊર્જામાંથી આ બધું કઈ રીતે સર્જાયું હશે.

વળી બિગ બેંગ પહેલાં શું હતું તે સમજવું પણ ઘણુ મુશ્કેલ છે.

જોકે, ભૌતિકશાસ્ત્રી સ્ટીફન હૉકિંગે તાજેતરમાં મનુષ્યના સર્જન સંબંધિત સ્પષ્ટ થિયરીને રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

અમેરિકામાં એક ટેલિવિઝન કાર્યક્રમમાં અવકાશ વિજ્ઞાન ક્ષેત્રના ભૌતિકશાસ્ત્રી નીલ ડેગ્રેસસે ટાયસને હોકિંગને સીધું જ પૂછી લીધું, "બિગ બેંગ પહેલાં શું હતું?"

જેના જવાબમાં આ પ્રો. હૉકિંગે અભિપ્રાય આપ્યો કે મૂળભૂત રૂપે આ બિગ બેંગ પહેલાં કંઈ જ ન હતું.

અન્ય નિયમો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જોકે, ડરવાની જરૂર નથી. આ વાતથી તેમનો અર્થ એવો ન હતો કે આ પહેલાં દ્વવ્ય કે તેનાથી વિપરિત અણુ-પરમાણુનું અસ્તિત્વ જ નહોતું.

તેમનો કહેવાનો સંદર્ભ ખરેખર સૃષ્ટિના સર્જનની શરૂઆત પહેલા કંઈ જ ન હતું તે આપણે જાણીએ છીએ પણ તેના પછી શું થયું તેમાં કંઈક શોધ કરવા અંગેનું છે.

આથી અસ્તિત્વ ધરાવતી દરેક વસ્તુનું કોઈ થિયરીના આધારે અનુમાન ન કરી શકાય.

નિરીક્ષણ સમજાવવા માટે રજૂ કરવામાં આવેલી કોઈ પણ થિયરીથી તેનું અનુમાન ન કરી શકાય.

પ્રો. હૉકિંગે જણાવ્યા અનુસાર બિગ બેંગ સમયે બ્રહ્માંડ વિલક્ષણ હતું. જેમાં ભૌતિક વિજ્ઞાના કોઈ પણ નિયમ લાગુ નહી થઈ શકે.

આથી સૃષ્ટિની સ્વતંત્ર રીતે જ ઉત્ક્રાંતિ થઈ. એટલું જ નહીં પણ પહેલાં બ્રહ્માંડમાં દ્વવ્યનું જેટલું પ્રમાણ હતું તેના કરતાં બિગ બેંગ બાદ કદાચ અલગ હોઈ શકે.

જેનું કારણ બિગ બેંગ સમયે દ્વવ્ય સંરક્ષણનો નિયમ લાગુ નહીં થઈ શક્યો હોય.

સૃષ્ટિની શરૂઆતના વર્ણન

ટેલિવિઝન કાર્યક્રમમાં હૉકિંગે કહ્યું, "આઈનસ્ટાઈનના સાપેક્ષવાદના સામાન્ય સિદ્ધાંત અનુસાર અવકાશ અને સમય બન્ને અવકાશમાં સમયના પરિમાણના સાતત્ય અથવા ભિન્નતા માટે જવાબદાર છે."

"તે તેમાં રહેલા દ્વવ્ય અને ઊર્જાને કારણે સપાટ નહીં પણ વક્ર છે."

"મેં સૃષ્ટિની શરૂઆતના વર્ણન કરવા માટે 'ક્વૉન્ટમ ગ્રેવિટી'ગુરુત્વાકર્ષણ સંબંધિત પરિમાણ-ઊર્જા) સંબંધે યુક્લીડિન(ત્રિ-પરિમાણિય) અભિગમ અપનાવ્યો."

"જેમાં વાસ્તવિક અને સાધારણ સમયની જગ્યાએ કાલ્પનિક સમય લેવામાં આવ્યો. તે અવકાશમાં ચોથા પરિમાણ તરીકે વર્તે છે."

"યુક્લીડિનના અર્થઘટનમાં કાલ્પનિક સમય આધારે સૃષ્ટિનો ઇતિહાસ ચોથા પરિમાણમાં વક્ર છે."

"તે પૃથ્વીની સાપાટીની જેમ છે પણ તેમાં બે વધારાના પરિમાણ છે."

સમયની કલ્પના

આ બાબતના સ્પષ્ટીકરણ માટે કલ્પના કરવી જરૂરી છે. ઉદાહરણ તરીકે આપણે દક્ષિણ ધ્રુવની નજીક છીએ.

જો આપણે દક્ષિણ તરફ થોડું ચાલીશું, તો આપણે ધ્રુવ પર પહોંચી જઈશું, પણ ત્યાં પહોંચી ગયા બાદ વધુ આગળ દક્ષિણમાં નહીં જઈ શકીશું.

દિશાના નિયમો અને માર્ગદર્શન આપણને પૃથ્વી પર મદદ કરે છે તે લાગુ નહીં પડે.

પ્રો. હૉકિંગે સાન્ટા બાર્બરા સ્થિત કેલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટીના જેમ્સ હાર્ટલે સાથે રજૂ કરેલા તારણો બ્રહ્માંડ(સૃષ્ટિ)ની 'વિધાઉટ બોર્ડર્સ'ની સ્થિતિ સાથે સુસંગત છે.

અન્ય શબ્દોમાં કહીએ તો અવકાશ-સમયનો પ્રવાહ એક અંતહીન બંધ સપાટી છે.

આ સપાટી પૃથ્વીની સપાટી જેવી છે. જેના પર આપણે નિરંતર ચાલી રહ્યા છીએ અને એ પણ તેમાંથી બહાર...


ઈસરોએ 'ક્રૂ એસ્કેપ સિસ્ટમ'નું સફળ પરિક્ષણ કર્યું છે, જેને અંતરિક્ષ યાત્રીઓની સુરક્ષા માટે મોટું પગલું ગણવામાં આવે છે.

અંતરિક્ષ યાત્રા અટકી પડે એ સ્થિતિમાં અંતરિક્ષ યાત્રીઓને ત્યાંથી કાઢવામાં 'ક્રૂ એસ્કેપ સિસ્ટમ' મદદરૂપ થતી હોય છે.

અમેરિકા, રશિયા અને ચીન આ ત્રણ દેશો પાસે જ અગાઉથી આ પ્રકારની સુવિધા છે.

ગુરુવારે શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન અંતરિક્ષ કેન્દ્રથી પાંચ કલાક સુધી ચાલેલી ઊલટી ગણતરી બાદ ડમી ક્રૂ મૉડ્યૂલ સાથે 12.6 ટન વજનની 'ક્રૂ સ્કેપ સિસ્ટમ'નું સવારે સાત વાગ્યે પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું.

આ પરીક્ષણ 259 સેન્કડમાં સફળ રીતે પૂર્ણ થયું હતું.

આ દરમિયાન ક્રૂ મૉડ્યૂલ સાથે 'ક્રૂ એસ્કેપ સિસ્ટમ' ઉપર તરફ ઊડી અને પછી શ્રીહરિકોટાથી 2.9 કિલોમીટર દૂર બંગાળની ખાડીમાં પૅરાશૂટની મદદથી ઉતારી દેવાઈ હતી.

ઈસરોનું આ પરિક્ષણ કેટલું મોટું અને મહત્ત્વનું છે? ભારતીય અંતરિક્ષ કાર્યક્રમને એનાથી શું ફાયદો થયો અને માનવ મિશનની દિશામાં તેને મોટી સફળતા કેમ ગણવામાં આવે છે?

વાંચો પલ્લવ બાગલાનો દૃષ્ટિકોણ

ભારત પોતાની ધરતી અને પોતાના રૉકેટની મદદથી કોઈ ભારતીયને અંતરિક્ષમાં મોકલવા ઇચ્છે છે.

ઈસરોએ 'ક્રૂ મૉડ્યૂલની એસ્કેપ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સિસ્ટમ'નું સફળ પરીક્ષણ કર્યું છે, જે આત્મનિર્ભરતાની દિશામાં મોટું પગલું છે, કારણકે તેના સફળ પરીક્ષણ વગર ભારતીયોને અંતરિક્ષ યાત્રાએ મોકલી શકાય નહીં.

અંતરિક્ષમાં યાત્રીઓ મોકલવા માટે આ પરીક્ષણ મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ક્રૂ એસ્કેપ સિસ્ટમ શું છે?

કોઈ અંતરિક્ષ યાત્રીને સ્પેસમાં મોકલતી વખતે જ્યારે રૉકેટ લૉન્ચ પૅડથી છોડવામાં આવે, ત્યારે ક્રૂ પર સૌથી વધુ જોખમ તોળાતું હોય છે.

લૉન્ચ પૅડ પર હોય એ દરમિયાન જો રૉકેટ ફાટી જાય અથવા રૉકેટમાં આગ લાગે અથવા બીજી કોઈ ગડબડ થાય તો એ સમયે યાત્રીઓને કેવી રીતે બચાવી શકાય.

એ માટે એક ટેસ્ટ હોય છે, જેને ભારતે પહેલા પ્રયત્નમાં જ પાસ કરી લીધી છે.

હજુ હ્યુમન સ્પેસ ફ્લાઇટ સરકાર તરફથી સંપૂર્ણ ક્લિયરન્સ નથી મળ્યું અને આ કાર્યક્રમ હવે સુક્ષ્મ ટેકનિક વિકસાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યો છે.

ઇસરો કરી રહ્યું છે અનેક પરીક્ષણ

આ પહેલાં 2007માં સેટેલાઇટ રી-ઍન્ટ્રી પરીક્ષણ થયું હતું, 2014માં જ્યારે જિયોસિન્ક્રૉનસ સેટેલાઇટ લૉન્ચ વ્હીકલ (જીએસએલવી) માર્ક-3નું પરીક્ષણ થયું, ત્યારે ભારતે 'ડમી ક્રૂ મૉડ્યૂલ'નું પરીક્ષણ કર્યું હતું.

તેની સાથે અંતરિક્ષ યાત્રીઓના સ્પેસ સૂટનું પણ પરીક્ષણ થયું હતું.

ઘણાં બધાં પરીક્ષણો એક સાથે ચાલે છે. નાનાં પગલાં ઉઠાવીને સૂક્ષ્મ ટેકનિકમાં વિકાસ કરવા અંગે ઈસરો કામ કરી રહ્યું છે.

સરકાર તરફથી અંતરિક્ષયાત્રીઓને મોકલવાની પરવાનગી મળે તો સરળ રીતે અને જલ્દીથી આ કામ શરૂ કરી શકે એ માટે ઈસરો આ કામગીરી પર ધ્યાન આપી રહ્યું છે.

લો અર્થ ઑરબિટમાં થશે પહેલી ટેસ્ટ

જ્યારે ભારત પહેલી વખત અંતરિક્ષમાં યાત્રીઓને મોકલશે ત્યારે તેમને ધરતીથી ઓછા અંતરની કક્ષા (લો અર્થ ઑરબિટ)માં મોકલાશે, જેથી સફળતાપૂર્વક તેમને પાછા લાવી શકાય.

જે સામાન્ય ઉપગ્રહના રોબોટિક મિશનથી અલગ હશે.

અહીં મોકલેલા અંતરિક્ષ યાત્રીઓને કોઈ પણ હાલતમાં સુરક્ષિત પાછા લાવવા માટે મજબૂત અને વધારે ગુણવત્તા ધરાવતી ટેકનિકનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી છે. ભારત એ દિશામાં પગલાં લઈ રહ્યું છે.

હ્યૂમન સ્પેસ ફ્લાઇટ

અત્યાર સુધી "હ્યુમન સ્પેસ ફ્લાઇટ" કરનાર માત્ર ત્રણ જ દેશ છે રશિયા, અમેરિકા અને ચીન. આ ત્રણ દેશો અંતરીક્ષમાં યાત્રીઓને મોકલવા અને પાછા લાવવા માટે આત્મનિર્ભર છે.

જો ભારત અંતરિક્ષમાં યાત્રી મોકલવામાં સફળ થાય તો અંતરિક્ષમાં લોકોને મોકલતો ચોથો દેશ બની જશે.

અંતરિક્ષ ક્ષેત્રે ઈસરો સતત હરણફાળ ભરી રહ્યું છે અને "ક્રૂ મૉડ્યૂલ...