પણ શું તમે ગર્લફ્રેન્ડ-બૉયફ્રેન્ડ વચ્ચે બ્રેક અપ બાદ અપાતી આવી કોઈ રકમ વિશે સાંભળ્યું છે? ચીનમાં એક આવો જ મામલો સામે આવ્યો છે જેણે લોકોને આશ્ચર્યમાં મૂક્યા છે.

પૂર્વ ચીનના હાંગઝોઉ શહેરમાં પોલીસને એક બારમાંથી શંકાસ્પદ સૂટકેસ મળવા અંગે ફોન આવ્યો.

આ સૂટકેસમાં બે મિલિયન યૂઆન (આશરે 2 કરોડ 12 લાખ 81 હજાર 571 રૂપિયા) હતા. આ સૂટકેસ જો કોઈ વ્યક્તિને મળી જાય તો તેનું તો જીવન બદલાઈ જાય.

પોલીસે સૂટકેસના માલિકની શોધ કરી. પોલીસની માહિતી અનુસાર એ વ્યક્તિ બારમાં પોતાની પૂર્વ પ્રેમિકાને મળવા આવી હતી.

પણ સવાલ થાય છે આટલા પૈસા લઈને? તો એ પૈસા 'બ્રેક અપ ફી'ના હતા. ચાઇનીઝ ડેટિંગમાં બ્રેક અપ ફીનો એક નવો ટ્રૅન્ડ શરૂ થયો છે.

સાચા પ્રેમની કિંમત?

આપણે બધા જાણીએ છીએ કે પ્રેમ સંબંધ દરમિયાન ખર્ચ ખૂબ વધી જાય છે.

સંબંધની શરૂઆતમાં પૈસા ડ્રિંક ખરીદવામાં, બહાર જમવા જવા પર ખર્ચ થાય છે.

એકબીજા માટે ગિફ્ટ ખરીદવાની શરૂઆત થાય છે. રજાઓ પર પ્રેમી પંખીડા ક્યાંક ફરવા જાય છે.

અત્યાર સુધી એવું આપણે જોયું છે કે બ્રેક અપ થવા પર પૂર્વ પ્રેમીઓ એકબીજાની વસ્તુઓ પરત કરતાં હોય છે.

પણ ચીનમાં હવે લાંબાગાળાના સંબંધનો અંત ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લાવવા માટે બ્રેક અપ ફી આપવામાં આવે છે. જોકે, બ્રેક અપ ફીનો કોઈ કાયદો ચીનમાં નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એ નિર્ણય ખુદ વ્યક્તિ જ લે છે. તેઓ એકબીજા સાથે પસાર કરેલા સમય, પ્રયાસ અને ખર્ચેલા રૂપિયાની મદદથી નક્કી કરે છે કે તેમણે પોતાના પૂર્વ પાર્ટનરને કેટલા રૂપિયા આપવા જોઈએ.

બ્રેક અપ ફી સામાન્યપણે એક પુરુષ જ આપે છે. તેના માધ્યમથી તે પોતાની ભૂલ સ્વીકારે છે અને પોતાની પાર્ટનરને દુઃખમાંથી થોડી રાહત આપવાનો પ્રયાસ કરે છે.

જોકે, ઘણી મહિલાઓ પણ છે કે જેઓ બ્રેક અપ ફી આપવા સાથે સંમત છે.

કેટલાક રિપોર્ટ જણાવે છે કે આ ફીના માધ્યમથી થોડી મોટી ઉંમરની મહિલાઓને મદદ મળે છે.

જેઓ એવું વિચારે છે કે તરૂણાવસ્થા દરમિયાન તેમણે ઘણી વસ્તુઓ ગુમાવી દીધી છે.

ચીનમાં બ્રેક અપના જૂના કેસની વાત કરીએ તો જાન્યુઆરી મહિનામાં નિંગ્બો શહેરમાં એક વ્યક્તિએ પોતાની ગર્લફ્રેન્ડ પાસેથી નુકસાનની ભરપાઈની માગ કરી હતી.

તેમના બ્રેક અપનું કારણ પણ વિચિત્ર હતું. ગર્લફ્રેન્ડે એ માટે બ્રેક અપ કર્યું હતું કેમ કે તેમના બૉયફ્રેન્ડે વાળ કપાવી નાખ્યા હતા.

કેટલાક ગંભીર કેસ પણ સામે આવ્યા છે. નવેમ્બર 2014માં ચીનના સિચુઆન વિસ્તારમાં એક વ્યક્તિને જાણ થઈ કે તેમની ગર્લફ્રેન્ડનો વધુ એક પાર્ટનર છે. અને ત્યારબાદ તેમણે બ્રેક અપ કરી નુકસાનની ભરપાઈની માગ કરી હતી.

તેમનાં બન્નેનાં લગ્ન થઈ ગયાં હતાં છતાં તેઓ છેલ્લા પાંચ વર્ષથી એકબીજાને ડેટ કરી રહ્યાં હતાં.

તે વ્યક્તિએ ઘણી વખત ગર્લફ્રેન્ડને કપડાં ખરીદવા માટે પૈસા પણ આપ્યા હતા. જ્યારે ગર્લફ્રેન્ડે પૈસા પરત કરવાની ના પાડી તો બૉયફ્રેન્ડે ગર્લફ્રેન્ડનાં ઘરે જઈને તેના પરિવારજનો પર એસિડ ફેંકી દીધું હતું.

બારમાં મળેલા રૂપિયાનું શું થયું?

હાંગઝોઉ બારમાં મળેલા રૂપિયા અંગે ધ ગ્લોબલ ટાઇમ્સે રિપોર્ટ પ્રકાશિત કર્યો છે.

રિપોર્ટ અનુસાર એ વ્યક્તિને ગર્લફ્રેન્ડે કહ્યું, "મેં એ પૈસા લીધા ન હતા અને ત્યાંથી ચાલી ગઈ હતી. મેં એ પૈસા તેમને લઈ જવા કહ્યું હતું. બસ."

ગર્લફ્રેન્ડને ખબર ન હતી કે તેમના જે બૉયફ્રેન્ડે પૈસા મૂક્યા હતા, તેઓ બારમાંથી જતા રહ્યા હતા. જોકે, અંતે પોલીસે પૈસા એ વ્યક્તિને આપી દીધા છે અને બીજી વખત આટલી મોટી રકમને લઈને કાળજી રાખવાની સલાહ આપી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પણ શું તમે જાણો છો કે, જેમ બીયર, વાઈન, વિસ્કિ, વોડકા અને રમના સ્વાદ જુદા જુદા હોય છે, તેમ તેને પીધા પછી થનારો નશો પણ અલગ પ્રકારનો હોય છે. એટલું જ નહીં દારૂના વિવિધ પ્રકારોની શરીર પર અસર પણ જુદી જુદી હોય છે.

એક સંશોધનના તારણો મુજબ, વિવિધ પ્રકારનાં દારૂ આપની મન:સ્થિતિ પર ભિન્ન રીતે અસર કરે છે.

સંશોધકો કહે છે કે દારૂનું સેવન કર્યાં બાદ લોકો આક્રમક, સેક્સી કે ભાવનાશીલ થઈ જાય છે. રેડ વાઇન અથવા બિયર પીધા બાદ લોકોને આરામ મળે છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

બી.એમ.જે. ઓપન જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલાં રિસર્ચમાં સંશોધકોએ 21 દેશોના 18 થી 34 વયનાં 30 હજાર લોકોનું સર્વેક્ષણ કર્યું હતું.

આ લોકો બીયર, વાઇન અથવા વિસ્કિ પીતા હતા. રિસર્ચમાં જાણવા મળ્યું કે દરેક પ્રકારના દારૂ લોકોને અલગ રીતે અસર કરે છે.

આ ગોપનીય ઑનલાઇન સર્વેક્ષણમાં લોકોએ તેમના અનુભવો શેર કર્યા છે. વાઇટ વાઇન કરતાં રેડ વાઇન લોકોને વધારે આળસુ બનાવે છે.

લોકોએ જણાવ્યું કે રેડ વાઇન અથવા બિયર પીવાથી રાહતની લાગણી અનુભવાય છે. સર્વેક્ષણમાં સામેલ 40 ટકા કરતાં વધુ લોકોએ કહ્યું કે સ્પિરિટ (ગાળેલો દારૂ) પીવાથી તેમને વધુ સેક્સી હોવાનો અનુભવ થાય છે.

(સ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પિરિટમાં આલ્કોહોલનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, અને નિસ્યંદનની પ્રક્રિયા દ્વારા ટીંપે-ટીંપે આ પ્રકારનો દારૂ એકઠો કરવામાં આવે છે.)

અડધાથી વધારે લોકોએ કહ્યું કે સ્પિરિટ ઉત્સાહ અને આત્મવિશ્વાસમાં વધારો કરે છે. પરંતુ એક તૃતીયાંશ વ્યક્તિઓએ જણાવ્યું કે શરાબ પીધા બાદ તેઓ આક્રમક બની ગયાં હતાં.

અન્ય દારૂ કરતાં સ્પિરિટ આક્રમકતા, અસ્વસ્થતા અથવા લાગણીનાં ભાવ વધુ જગાડે છે. તમામ પ્રકારનાં વાઇન્સ તથા શરાબ સાથે સંકળાયેલી આક્રમકતાની ભાવના, મહિલાઓ કરતાં પુરુષોમાં વધારે જોવા મળી હતી.

થોડી માત્રામાં દારૂ પીવાથી આનંદનો અનુભવ થઈ શકે, પરંતુ સંશોધકોનું કહેવું છે કે તેમનું રિસર્ચ દારૂના વ્યસન સામે ચેતવે છે. સમયાંતરે નિયમિત દારૂ પીવાથી ઘણા લોકોને નશો ચડતો નથી.

આથી, 'હકારાત્મક' લાગણીઓનો અનુભવ કરવા માટે તેઓ વધારે પ્રમાણમાં દારૂ પીવાનું શરૂ કરી શકે છે.

પબ્લિક હેલ્થ વેલ્સ એન.એચ.એસ. ટ્રસ્ટ સાથે સંકળાયેલા સંશોધક પ્રોફેસર માર્ક બેલીઝ જણાવે છે કે આવા લોકોમાં નકારાત્મક લાગણીઓ પણ ઉદભવી શકે છે.

કેટલી માત્રામાં દારૂપીવો યોગ્ય છે?

આ સંશોધનના તારણો માત્ર વ્યવહાર સંબંધિત બાબતો જણાવે છે.

પ્રોફેસર બેલીઝ કહે છે કે મદ્યપાન ઘરમાં કરવામાં આવે છે કે ઘરની બહાર, તે પણ એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે.

તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, "દારૂ જેવા હાર્ડ ડ્રિંક્સ સામાન્ય રીતે બહાર પીવામાં આવે છે, જ્યારે વાઇન લોકો ભોજન સાથે ઘરમાં પીવે છે."

પરંતુ આ વ્યક્તિગત ઇચ્છા પર પણ આધારિત છે. જો કોઈ વ્યક્તિ થોડો આરામ કરવા માંગે છે, તો તેઓ બિયર અથવા વાઇન પીવાનું પસંદ કરશે.

વધુમાં તેમણે કહ્યું કે જે રીતે વિવિધ પ્રકારનાં દારૂનો પ્રચાર થાય છે, તે મુજબ લોકો પોતાની મનઃસ્થિતિ ધ્યાનમાં રાખીને જુદા પ્રકારના દારૂ પસંદ કરે છે.

પરંતુ આ કરવાથી લોકોમાં નકારાત્મક લાગણીઓ પણ પેદા થઈ શકે છે.

બ્રિટનના મુખ્ય તબીબી અધિકારીઓની માર્ગદર્શિકા પ્રમાણે, નુકસાન ટાળવા માટે મહિલાઓ અને પુરુષોએ દર અઠવાડિયામાં 14 યુનિટથી વધારે દારૂ ન પીવો જોઈએ.

સમાન ગણતરીમાં 14 યુનિટ એટલે આલ્કોહોલનું ઊંચું પ્રમાણ હોય તેવા દારૂના 12 પેગ, 3.4 લિટર બિયર અથવા 175 મિલિલિટરના 6 વાઇન ગ્લાસના જેટલું થાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પણ સબ્ર એટલે કે ધીરજની પણ એક સીમા હોય છે. કોઈ ક્યાં સુધી રાહ જુએ? આ બેદર્દ પ્રતીક્ષા પર પૂર્ણવિરામ મૂકવાના પ્રયાસ થઇ રહ્યા છે.

ચેન્નઈનાં 34 વર્ષનાં ઈસા ફાતિમા જૈસમિન વ્યવસાયે ડૉક્ટર છે.

તેમણે આ વર્ષના ઑગસ્ટમાં શરૂ કરેલા પ્રયાસોને કારણે ભોજનનો બગાડ ઓછો થઈ રહ્યો છે. ઉપરાંત ગરીબો અને ભૂખ્યા લોકોને ભોજન મળી રહ્યું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઈસાએ ચેન્નઈના બેસન્ટ નગરમાં એક કમ્યૂનિટિ ફ્રિજ મૂક્યું છે.

ફ્રિજ સાથે ડૉનેશન કાઉન્ટર પણ છે

સામાન્ય લોકો અને હૉટેલના કર્મચારીઓ વધેલું ભોજન એ ફ્રિજમાં મૂકી જાય છે.

ઈસાએ તેમની આ પહેલને 'અયમિત્તુ ઉન્ન' નામ આપ્યું છે. આ તમિલ શબ્દોનો ગુજરાતી ભાવાર્થ એવો થાય છે કે ભોજન કરતાં પહેલાં તેને જરૂરિયાતમંદ લોકો સાથે શેર કરો.

ફ્રિજની પાસે જ એક શેલ્ફ અને એક ડોનેશન કાઉન્ટર પણ છે. જેમાં ગરીબોને આપવા માટે રમકડાં, કપડાં અને પુસ્તકો પણ મૂકી શકાય છે.

આ પહેલને બહુ સારો પ્રતિસાદ મળ્યો છે. લોકો સોશિયલ મીડિયા પર પણ એ બાબતે વાત કરી રહ્યા છે.

કમ્યુનિટિ ફ્રિજ મૂકવાનો વિચાર કઈ રીતે આવ્યો?

આ સવાલના જવાબમાં ડૉ. ઈસાએ બીબીસીને જણાવ્યું ''વિદેશમાં કમ્યુનિટિ ફ્રિજનો આઇ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડિયા લાંબા સમયથી અમલમાં છે. મેં એ બાબતે વાંચ્યું હતું અને મને એ કામ ગમ્યું હતું.''

ઈસા કહે છે ''આપણા સમાજમાં લોકો જરૂરિયાતમંદોને ખાવાનું આપવામાં ખચકાતા નથી."

તેમના મુજબ વધેલું ભોજન કે જુના કપડાંનું દાન ગરીબોને કરવા અનેક કિલોમીટર ચાલવાનું લોકોને પસંદ નથી એ પણ હકીકત છે."

"લોકોની બેદરકારી અને યોગ્ય વ્યવસ્થા ન હોવાને કારણે રોજ મોટા પ્રમાણમાં ભોજનનો બગાડ થાય છે."

ઈસા માને છે કે દરેક વિસ્તારમાં કમ્યુનિટિ ફ્રિજ રાખવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે તો લોકો ત્યાં આવીને વધેલું ભોજન મૂકવા સામે કોઇ વાંધો નહીં હોય.

ફ્રિજ અને તેમાં રાખવામાં આવેલા ભોજનની સંભાળ કોણે રાખે છે? એવા સવાલના જવાબમાં ઈસાએ જણાવ્યું હતું કે આ કામ માટે તેમણે એક સિક્યુરિટી ગાર્ડ રાખ્યો છે.

તેઓ તેને દર મહિને પગાર પણ ચૂકવે છે. તેમણે કહ્યું ''તોફાની લોકો ફ્રિજ અને શેલ્ફને નુકસાન ન કરે તેનું ધ્યાન સિક્યુરિટી ગાર્ડ રાખે છે."

ગાર્ડ ફ્રિજમાં મૂકવામાં આવતા ભોજનની ક્વૉલિટી  ચેક કરે છે.

આ ઉપરાંત શું ખાવાનું આપવામાં આવી રહ્યું છે, ખાવાનું બરાબર પેક કરવામાં આવેલું છે કે નહીં વગેરે જેવી બાબતોનું પણ તે ધ્યાન રાખે છે.

સિક્યુરિટી ગાર્ડ લોકોને ફ્રિજમાંથી ખાવાનું લેવા માટે પ્રોત્સાહિત પણ કરે છે.

ફ્રિજમાં ભોજન રાખવાના નિયમો

ઈસાએ કહ્યું કે શરૂઆતમાં જરૂરિયાતમંદ લોકો અહીં આવીને ફ્રિજમાંથી ખાવાનું લેવામાં ખચકાતા હતા.

અમારા ગાર્ડે તેમને સમજાવ્યું કે આ બધું તેમના માટે જ કરવામાં આવી રહ્યું છે."

"તેઓ શરમ અનુભવ્યા કે ખચકાયા વિના ફ્રિજમાંથી ખાવાનું લઇ શકે છે. તેઓ લોકોને ખાવાનું અને બીજા જરૂરી સામાનના દાનની અપીલ પણ કરે છે.''

ફ્રિજમાં ખાવાનું મૂકવાના કોઇ નિયમો છે કે નહીં ?, એવા સવાલના જવાબમાં ઈસાએ કહ્યું ''હા, નિયમો છે. અમે માત્ર શાકાહારી ભોજન જ સ્વીકારીએ છીએ."

તેઓ કહે છે "તેના બે કારણ છે. એક નોન-વેજ ખાવાનું શાકાહારી ખોરાકની સરખામણીએ જલદી બગડી જતું હોય છે."

"બીજું, નોન-વેજ ખાવાનું રાખવામાં આવ્યું હોય ત્યાંથી ખાવાનું લેવાનું શાકાહારીઓ પસંદ કરતા નથી.''

ઈસાએ બીબીસીને એમ પણ જણાવ્યું કે ખાવાની ક્વૉલિટી માટે ભારે આગ્રહ રાખવામાં આવે છે. ફ્રિજમાં દૂધ રાખવાની છૂટ નથી, કારણ કે દૂધ ઝડપથી બગડી જતું હોય છે.

ફ્રિજમાં મૂકવામાં આવતું ખાવાનું કેટલા સમય સુધીમાં ખાઈ શકાય એ પેકેટ પર લખવું જરૂરી છે. જે લોકો ફ્રિજમાં ખાવાનું મૂકે છે તેમને રજિસ્ટરમાં એન્ટ્રી કરવાનું પણ ગાર્ડ જણાવે છે....


પણ હકીકતમાં ભારતીય વડા પ્રધાનની મુલાકાત વિવાદીત થઈ, કારણ કે મોદી સામેના હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનમાં કમસેકમ 12 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે.

નરેન્દ્ર મોદી ભારતમાં અને વિદેશમાં કથિતરૂપે વિભાજક વ્યક્તિત્વ ગણાય છે. તેમના વડપણ હેઠળના હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી પક્ષ ભારતીય જનતા પાર્ટી(ભાજપ)ની સરકાર પર ભારતમાં મુસ્લિમ લઘુમતી સમુદાયને નિશાન બનાવતી નીતિને અનુસરવાનો તથા લઘુમતીઓ વિરુદ્ધની હિંસા પર અંકુશ માટે પૂરતાં પગલાં નહીં લેવાનો આક્ષેપ વારંવાર કરવામાં આવે છે. જોકે, ભાજપ તે આક્ષેપોને નકારે છે.

નરેન્દ્ર મોદીની વિવાદાસ્પદ છબીને કારણે ઢાકામાં વિરોધ પ્રદર્શન થયું હોય એવું લાગે છે. વિરોધ પ્રદર્શનને પગલે થયેલી હિંસા બન્ને દેશ માટે નિઃશંકપણે શરમજનક છે. ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સુખદ સંબંધ પર પણ એ હિંસાની કાળી છાયા પડી છે.

બાંગ્લાદેશમાં શું થયું હતું?

બાંગ્લાદેશના સ્વાતંત્ર્ય દિવસ - 26 માર્ચે નરેન્દ્ર મોદી ઢાકાની બે દિવસની મુલાકાતે આવી પહોંચ્યા હતા. યોગાનુયોગે વર્તમાન વડાં પ્રધાન શેખ હસિનાનાં પિતા અને દેશના સ્થાપક શેખ મુજીબુર રહમાનની જન્મ શતાબ્દીનો પ્રસંગ પણ હતો.

આ પ્રસંગે માલદિવ્સ, શ્રીલંકા, ભુતાન અને નેપાલના ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નેતાઓ પણ અતિથિ વિશેષ તરીકે ઉપસ્થિત હતા અને નરેન્દ્ર મોદીની મુલાકાત સાથે 10 દિવસ લાંબી ઊજવણીનો પ્રારંભ થવાનો હતો, પરંતુ અચાનક વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયું હતું.

મુસ્લિમોના એક જૂથે શહેરમાંની એક મસ્જિદમાં શુક્રવારની નમાઝ પછી 26 માર્ચે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. થોડીવારમાં જ અથડામણ ફાટી નીકળી હતી. પોલીસે ટોળાંને વિખેરવા માટે લાઠીચાર્જ કર્યો હતો અને ટીયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

એ પછી વિરોધ પ્રદર્શન દેશના અન્ય ભાગોમાં ફેલાયું હતું અને કટ્ટરતાવાદી ઈસ્લામી જૂથ હિફાજત-એ-ઈસ્લામે, મોદીની મુલાકાત સામે સભાઓનું આયોજન કરનારાં લોકો પરના હુમલાનાં વિરોધમાં 28 માર્ચે બાંગ્લાદેશ બંધનું એલાન આપ્યું હતું.

સલામતી દળો પર પથ્થરમારો કરતા ટોળાને વિખેરવા માટે પોલીસ ટીયર ગેસ અને રબ્બર બુલેટ્સ છોડી હતી.

ઢાકા અને પૂર્વીય બ્રામ્હણબારિયામાં જોરદાર હિંસા થઈ હતી. સંખ્યાબંધ બસ, એક ટ્રેન, એક હિંદુ મંદિર અને અનેક પ્રોપર્ટીને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું. ગોળીબારમાં ઘાયલ થયેલા અનેક લોકોને હૉસ્પિટલ્સમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

હિફાજત-એ-ઈસ્લામના ઉપાધ્યક્ષ ડો. અહમદ અબ્દુલ કાદરે બીબીસીને કહ્યું હતું કે "વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહેલા મદ્રેસાના વિદ્યાર્થીઓ પર સલામતી દળો તથા સત્તાધારી અવામી લીગના ટેકેદારોએ હુમલો કર્યો હતો. તેને પગલે અથડામણ થઈ હતી, પણ નિઃશસ્ત્ર લોકો પર ગોળીબાર કરવાની કોઈ જરૂર ન હતી."

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે અત્યાર સુધીમાં 12 વિરોધ પ્રદર્શનકર્તાઓના મોત થયાં છે, પરંતુ ઈસ્લામી જૂથે જણાવ્યું હતું કે મૃત્યુઆંક ઘણો વધારે છે.

બાંગ્લાદેશના કાયદા પ્રધાન અનિસુલ હકે બીબીસીને કહ્યું હતું કે "બાંગ્લાદેશમાં લોકશાહી છે અને દરેક નાગરિકને અભિવ્યક્તિનો અધિકાર છે, પણ વિરોધ પ્રદર્શનકર્તાઓ કાયદો તથા વ્યવસ્થા પોતાના હાથમાં લઈ શકે નહીં."

હકે ઉમેર્યું હતું કે "વિરોધ પ્રદર્શનકર્તાઓ હદ વટાવી ગયા હતા. દેશના નાગરિકોના રક્ષણ તથા કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે સલામતી એજન્સીઓએ પગલાં લીધાં હતાં."

વિરોધપ્રદર્શન શા માટે?

વિરોધ પ્રદર્શનનું નેતૃત્વ ઈસ્લામવાદીઓ અને ડાબેરી જૂથોએ કર્યું હતું.

ઈસ્લામપંથીઓ, મદ્રેસાના વિદ્યાર્થીઓ અને ડાબેરી જૂથોએ નરેન્દ્ર મોદીની બાંગ્લાદેશ મુલાકાતનો વિરોધ કર્યો હતો. નરેન્દ્ર મોદી મુસ્લિમ-વિરોધી નીતિને અનુસરતા હોવાનો તેમનો આક્ષેપ છે.

સલામતી દળો વિરોધ પ્રદર્શનકર્તાઓ પર નિર્દય રીતે તૂટી પડ્યાનો આક્ષેપ સભાના આયોજકો અને શાસક અવામી...


પણ હવે જેમને એક કરતા વધુ દેશોના પાસપોર્ટ લેવામાં રસ છે, તે જાસૂસો નહીં, પણ "આર્થિક નાગરિકો" છે.

આ વિશિષ્ટ નાગરિકો પાસે એક નહીં, બે નહીં પણ ત્રણ ત્રણ દેશોની નાગરિક્તા હોવાનું ચલણ વધી રહ્યું છે.

નાગરિક્તા નિષ્ણાત ક્રિશ્ચયન કેલિનના અંદાજ પ્રમાણે દર વર્ષે હજારો લોકો બીજો અથવા ત્રીજો પાસપોર્ટ મેળવવા માટે લગભગ બે અબજ અમેરિકન ડોલર્સ જેટલો ખર્ચ કરે છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશેઃ

કેલિને કહ્યું, "જે રીતે લોકો તેમનાં નાણાકીય રોકાણોનો પૉર્ટફોલિયો વૈવિધ્યપૂર્ણ બનાવે છે, તે જ રીતે હવે તેઓ જુદા જુદા દેશોની નાગરિક્તા મેળવીને પાસપોર્ટનો પૉર્ટફોલિયો બનાવે છે."

ચીન અને રશિયાના નાગરિકો ઉપરાંત મિડલ ઇસ્ટ (મધ્ય-પૂર્વ)ના દેશોના નાગરિકોમાં આ પદ્ધતિ લોકપ્રિય થઈ રહી છે.

યુરોપિયન યુનિયનના દબાણને લીધે માલ્ટાએ 'સિટિઝનશીપ- બાય- ઇન્વેસ્ટમેન્ટ (CIP)' કાર્યક્રમાં બદલાવ કરવો પડ્યો હતો

નાણાંભીડથી ઘેરાયેલા દેશોએ આ બાબતની નોંધ લીધી છે.

છેલ્લાં એક વર્ષમાં જ એન્ટિગુઆ અને બર્બુડા, ગ્રેનાડા, માલ્ટા, નેધરલેન્ડ્સ અને સ્પેન જેવા દેશોએ ધનિક રોકાણકારો માટે મોટાં રોકાણની સામે સીધી જ નાગરિકતા આપવાના કાર્યક્રમો શરૂ કર્યા છે.
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આ દેશો તેમને નાગરિક્તા મેળવવા માટેના અન્ય માર્ગ ખુલ્લા કરી આપે છે. જો કે, આ મામલે પારદર્શિતા અને જવાબદારી વિષેની ચિંતા દર્શાવવામાં આવી રહી છે.

યુરોપિયન કમિશનનાં વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ વિવિયન રેડિંગે એક વક્તવ્યમાં જણાવ્યું હતું કે, "નાગરિક્તા વેચાણ માટે ન હોવી જોઇએ." પરંતુ હાલના તબક્કે તો એમ લાગે છે કે જેમની પાસે વિપુલ સંપત્તિ છે, તે ભાગ્યશાળી છે.

કારણ કે 6 દેશો તો ફરજિયાતપણે તેમના દેશમાં રહેવાની કોઈ શરત વિના રોકાણ મારફતે જ સીધુ નાગરિકત્વ આપી દે છે. એટલે કે એવું નાગરિકત્વ જે વેચાણ માટે જ છે.

ડોમિનિકા

ડોમિનિકામાં 71,000ની વસતી છે. અહીં 3,000 જેટલા ઈન્વેસ્ટર સીટીઝન રહેતા હોવાનો અંદાજો છે.

અત્યાર સુધી નાગરિકતાનો સૌથી સસ્તો સોદો કેરેબિયન ટાપુઓના ડોમિનિકામાં થાય છે. આ ટાપુ પર નાગરિકતા મેળવવા તમારે એક લાખ ડોલર્સ અને વિવિધ ફી ચૂકવીને, ટાપુ પર જઈને એક રૂબરૂ ઇન્ટરવ્યુ આપવો પડશે.

જો કે, નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે ઇન્ટરવ્યુ કમિટી એક મહિનામાં માત્ર એક વખત જ મળતી હોવાથી ડોમિનિકન પાસપોર્ટ મેળવવામાં 5 થી 14 મહિના લાગી શકે છે.

આ પાસપોર્ટ મેળવવાનો ફાયદો એ છે કે, ડોમિનિકા એક કોમનવેલ્થ દેશ છે. તેના નાગરિકોને યુકેમાં ખાસ સગવડો મળે છે.

ઉપરાંત ડોમિનિકાના નાગરિકો સ્વિટ્ઝરલેન્ડ સહિત વિશ્વના 50 દેશોમાં વિઝા વિના પ્રવાસ કરી શકે છે.

સાયપ્રસ

સાયપ્રસે 'સિટિઝનશીપ- બાય- ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ' કાર્યક્રમ હેઠળ રોકાણની મર્યાદા ઘટાડી 2 મિલિયન યુરો કરી દીધી હતી

સાયપ્રસ રોકાણ દ્વારા સીધુ નાગરિકત્વ આપતું માલ્ટા પછીનું બીજું યુરોપિયન સંઘનું રાષ્ટ્ર છે.

ગત માર્ચમાં જ્યારે સાયપ્રસને યુરોપિયન યુનિયનને નબળી આર્થિક સ્થિતિમાંથી બહાર લાવવાની પ્રક્રિયામાં ફરજિયાત જોડવામાં આવ્યું હતું.

એ સમયે પોતાના નાણાં ગુમાવી દેવાને કારણે ગુસ્સે થયેલા રશિયાના રોકાણકારોને શાંત કરવાના પ્રયાસરૂપે સાયપ્રસે નાગરિકત્વ મેળવવાની આ યોજનાની કિંમત 20 લાખ યુરો કરી દીધી હતી.

આ માટે શરત એ હતી કે તમે એક કરોડ 25 લાખ યુરોનું રોકાણ કરનારાં એક મોટા જુથનાં એક સભ્ય હોવ તો જ તમે 20 લાખ યુરોમાં નાગરિકત્વ મેળવી શકો.

એન્ટીગુઆ અને બાર્બુડાએ 2013માં CIP કાર્યક્રમ શરુ કર્યો હતો

વ્યક્તિગત રીતે નાગરિકત્વ મેળવવા માટે તમારે 50 લાખ યુરોનું રોકાણ સ્થાવર મિલકતો અથવા બેંકમાં હોવું જરૂરી છે.

પરંતુ કેલિન સાયપ્રસમાં રોકાણ માટે ચેતવણી આપતાં કહે છે, શરૂઆતમાં નાગરિકત્વ આપવાની આ યોજનાની કિંમત બે...


પતિ તેમની સહકર્મચારી સ્ત્રીનાં પ્રેમમાં પડ્યા એટલે 15 વર્ષનાં પ્રેમલગ્ન સંબંધનો અંત આવ્યો.

બીબીસીની વિશેષ શ્રેણી #HerChoiceના ચોથા ભાગમાં આ સાચી સ્ટોરી. વાંચો એ 'આધુનિક ભારતીય મહિલા'ની વાત જે જીવન પસંદગી દર્શાવે છે.

તે દિવસે મારા પતિ અમારું ઘર અને અમને મૂકીને દૂર ચાલ્યા ગયા. મને લાગ્યું હતું કે જાણે મારા પર આભ તૂટી પડ્યું.

એ સમય અસામાન્ય મૌનનો હતો. એ તો જતા રહ્યા, પરંતુ ઘરમાં એકદમ સન્નાટો પ્રસરેલો હતો.

હું અને મારી 10 વર્ષીની પુત્રી ઊભા રહીને ભીંત પર ટાંગેલા ફોટાઓને નિહાળી રહ્યાં હતાં.

જીવનની એ યાદો જે છેલ્લા 17 વર્ષથી અમે એકમેકની સાથે  શેર કરી હતી.

મેં તેમને વારંવાર બૂમો પાડીને બોલાવ્યા. ફોન કર્યા, પરંતુ તેમણે ફક્ત એમ કહ્યું કે અમારું લગ્ન સમાપ્ત થઈ ગયું છે.

મને કોઈ સ્પષ્ટતા આપવામાં આવી ન હતી, ત્યાં કોઈ અફસોસની લાગણી નહોતી.

મને તેમના મિત્ર મારફતે ખબર પડી હતી  કે તે તેમના ઓફિસમાં કામ કરનારી સાથી મહિલા સાથે સંબંધો છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

આઘાત શબ્દ મારી વેદના સામે નાનો છે. હું જીવવા માંગતી નહોતી.

મેં દવા ખાઈને મરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. હું મૃત્યુ પામી હોત, પરંતુ બચી ગઈ.

એકલા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રહેવાની કલ્પના પણ નહોતી કરી

હું તેમના વિના જીવનની કલ્પના પણ કરી શકું તેમ નહોતી.

હું મારી જગ્યાએ બીજી સ્ત્રીને જોઈ શકું તેમ નહોતી. હું વાસ્તવિકતા સ્વીકારવા માંગતી નહોતી.

પીડા અને ઇર્ષ્યાએ મને ઘેરી લીધી હતી.

હું તે બીજી સ્ત્રીને મનોમન ધિક્કારતી હતી. એ પણ ભૂલી ગઈ હતી કે એ પણ એટલા જ ભાગીદાર હતા.

ના તો હું ખૂબ સુંદર હતી ના તો કમાઉં હતી

મને સમજાયું કે તેમનો આ સંબંધ અચાનક જ નહોતો બંધાયો.

ઘણાં બનાવો મને યાદ આવવા લાગ્યા. એક પછી એક કડીઓ જોડાવા લાગી હતી.

તેમણે મને નીચે દેખાડવાનું તો ક્યારનુંય શરૂ કરી દીધું હતું. ના તો હું ખૂબ સુંદર હતી ના તો કમાઉ હતી.

'હું નસીબદાર છું' કે તમે મારા જીવનસાથી છો એ વાત બદનસીબીમાં બદલાઈ ગઈ.

'સ્માર્ટ ગર્લફ્રેન્ડની સામે દેશી કોળું બની ગઈ'

'તમે સુંદર લાગો છો' એની જગ્યાએ આપણી જોડી સારી નથી લાગતી. એવું કહેવા લાગ્યા હતા.

હું શહેરની સ્માર્ટ ગર્લફ્રેન્ડની સામે એક દેશી કોળું બની ગઈ હોઉં એવું લાગ્યું હતું.

અચાનક, મારા કપડાં પહેરવાની સ્ટાઇલ જૂની થઈ ગઈ.

તેમણે મને કહ્યું હતું, 'તને અંગ્રેજી બોલતા નથી આવડતું. તને નોકરીમાં કોણ રાખશે?'

તેમની આવી વાતો સાંભળીને હું મારી જાતને ધિક્કારવા લાગી. મને લાગતું હતું કે કદાચ હું તેમને લાયક જ નથી.

હું તો ઘરકામ કરવા અને બીમારીમાં તેમની કાળજી લેવા માટે જ પૂરતી હતી.

પ્રેમ અદ્રશ્ય થઈ ગયો

તેમણે બહાર ડિનર પાર્ટી અને સામાજિક વર્તુળમાં મને લઈ જવાનું બંધ કર્યું.

જે વ્યક્તિને મેં સૌથી વધુ પ્રેમ કર્યો તેણે મને ત્યજી દીધી. મને દૂર ફેંકી દીધી. ધીમેધીમે, બધો પ્રેમ અદ્રશ્ય થઈ ગયો.

મને કંઇક ગંધ આવી અને મેં તેના પાછા વાળવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ નિષ્ફળતા મળી અને એ રાત્રે તે અમને છોડીને દૂર ચાલ્યો ગયા.

મને છોડી ગયા પછી, તેમણે એક અલગ ઘરમાં રહેવાનું શરૂ કર્યું અને મેં મારી પુત્રી સાથે મારા સસરા સાથે રહેવાનું ચાલુ રાખ્યું.

આવું મેં એટલા માટે કર્યું કે મને આશા હતી કે તેઓ પાછા આવશે.

કોઈ દરવાજો ખટખટાવતું અને મને લાગતું કે એ હશે. પણ એ ક્યારેય પાછા ન આવ્યા.

બીજા વિશે વિચાર્યું જ નહોતું

મેં મારા આખી જિંદગી તેમના સિવાય બીજુ કંઈ વિચાર્યું જ નહોતું. મારી ઉંમર પણ વધી રહી હતી. નવી શરૂઆત કરવા માટેનો આ સમય નહોતો.

પરંતુ લડ્યા સિવાય મારી પાસે બીજો રસ્તો નહોતો. મેં એકલા લડવાનો નિર્ણય કર્યો.

મારી દીકરી મારી લાગણીઓને સમજવા માટે ખૂબ નાની હતી. તેમણે છૂટાછેડા માટે અરજી કરી...


પતિ-પત્ની હાલ હૉસ્પિટલમાં છે અને ત્યાં પત્નીની હાલત ગંભીર હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે.

મંગળવારે બનેલી આ ઘટનાનો વીડિયો વાઇરલ થયા પછી આ કેસ સામે આવ્યો છે. વાઇરલ વીડિયોમાં દેખાય છે કે દંપતીના સાત બાળકો પણ આ ઘટનામાં રડી રહ્યાં છે અને ચીસો પાડી રહ્યાં છે. જોકે, તંત્ર અને પોલીસને આ બાબતે કોઈ દયા નથી આવતી અને બાળકો ચીસો છતાં દંપતી પર પોલીસનો જુલમ ચાલુ જ રહેતો વીડિયોમાં દેખાય છે.

વીડિયો વાઇરલ થયા પછી મોડી રાતે મધ્યપ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી શિવરાજ ચૌહાણે જિલ્લા અધિકારી અને પોલીસ અધિક્ષકને પદ પરથી હઠાવી દીધા છે. આ ઉપરાંત છ પોલીસકર્મીઓને પણ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે.

જિલ્લા અધિકારી એસ. વિશ્વનાથન અને પોલીસ અધિક્ષક તરૂણ નાયકને પદ પરથી હઠાવી દેવામાં આવ્યા પછી મુખ્ય મંત્રીએ તપાસની ઘોષણા પણ કરી છે.

આ ઘટના શહેરના કૅન્ટ પોલીસ સ્ટેશનની હદમાં બની છે. શહેરના ડિવિઝનલ મૅજિસ્ટ્રેટની આગેવાનીમાં એક ટીમ જમીન પરનો કબજો હઠાવવા માટે ત્યાં પહોંચી હતી. જે જમીનને લઈને વિવાદ થયો એ જમીન પર રાજકુમાર અહિરવારે ખેતી કરી હતી. પોલીસની ટુકડીએ જેસીબી મશિન દ્વારા એને હઠાવવાનું શરૂ કર્યું.

મધ્યપ્રદેશ સરકાર પર સવાલો

આ ઘટનાને લઈને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી કમલનાથે શિવરાજ સિંહની સરકારની ટીકા કરી છે. એમણે ટ્વીટમાં કહ્યું કે, ''આ શિવરાજ સરકાર પ્રદેશને ક્યાં લઈ જઈ રહી છે? આ કેવું જંગલરાજ છે? ગુનામાં એક દલિત ખેડૂત દંપતી પર મોટી સંખ્યામાં પોલીસકર્મીઓ દ્વારા બર્બરતાપૂર્ણ લાઠીચાર્જ.''

એમણે કહ્યું કે જો પીડિત યુવક સાથે જમીન સંબંધિત કોઈ શાસકીય વિવાદ હોય તો એને કાનૂની રીતે હલ કરી શકાય છે પરંતુ આ રીતે કાયદો હાથમાં લઈને એની, એના પત્નીની, પરિવારજનોની અને ત્યાં સુધી કે માસુમ બાળકોની આવી બેરહમીથી મારપીટ. આ ક્યાંનો ન્યાય છે? શું આ બધુ એટલા માટે કે તે એક દલિત પરિવારમાંથી છે, ગરીબ ખેડૂત છે?

કમલનાથે કહ્યું કે આવી ઘટનાઓ બરદાશ ન કરી શકાય. આ દોષીઓ પર તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવામાં આવે નહીંતર કૉંગ્રેસ ચૂપ નહીં બેસે.

કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ ઘટનાનો વીડિયો ટ્વીટ કરીને લખ્યું અમારી લડાઈ આ જ વિચારધારા અને અન્યાય સામે છે.

બસપા પ્રમુખ માયાવતીએ પણ સોશિયલ મીડિયા પર લખ્યું, એક તરફ ભાજપ અને એમની સરકાર દલિતોને વસાવવાનો ઢંઢેરો પીટે છે અને બીજી તરફ એમને તબાહ કરવાની ઘટનાઓ કૉંગ્રેસ પાર્ટીના શાસનમાં હતી એટલી જ સામાન્ય બની ગઈ છે, તો પછી બેઉ પાર્ટીઓમાં શું ફરક છે? ખાસ કરીને દલિતોએ આ બાબતે જરૂર વિચારવું જોઈએ.

શું છે સમગ્ર મામલો?

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ જમીન પહેલાંથી જ આદર્શ મહાવિદ્યાલયને ફાળવવામાં આવેલી છે. સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે આ જમીન પર એક પૂર્વ કાઉન્સિલરનો કબજો હતો અને તેણે આ જમીન રાજકુમાર અહિરવારને ખેતી કરવા માટે પૈસા લઈને આપી હતી.

સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે આ જમીન પર ખેતી કરવા માટે રાજકુમારે આશરે બે લાખ રૂપિયા ઉઘાર લીધા હતા. પરિવારને ગુજરાન માટે આ જમીનમાંથી મળનારો પાક જ સહારો હતો.

આ ઘટનામાં પતિ-પત્નીએ દવા પી લીધી એ પછી પણ પોલીસ કે તંત્રે એમની દરકાર કરી નહીં. એમનાં બાળકો જ પતિ-પત્નીને ઉઠાડવાંની કોશિશ કરી રહ્યાં હતાં. જ્યારે રાજકુમારના ભાઈ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા તો પોલીસે એમની પણ મારપીટ કરી.

પોલીસે રાજકુમાર અને એના પત્ની સાવિત્રી વિરુદ્ધ ફરિયાદ પણ દાખલ કરી છે. પોલીસે ઘટના સ્થળે એ વખતે હાજર અનેક લોકો પર ફરિયાદ દાખલ કરી છે.

ઘટનાસ્થળે હાજર તાલુકાદાર નિર્મલ રાઠૌરનો આરોપ છે કે પહેલાં પરિવારના લોકોએ મહિલા પોલીસ સાથે ગેરવર્તન કર્યું અને એ પછી એમની પર થોડો બળપ્રયોગ કરવામાં આવ્યો.

વાઇરલ થયેલો વીડિયો ટ્વિટર સહિત અનેક સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કરવામાં આવ્યો છે અને લોકો મુખ્ય...


પતિથી આ પહેલાં પણ જૂઠું બોલ્યું હતું. પરંતુ ત્યારે મને એના નફા-નુકસાનની સમજ હતી. આ વખતે લાગી રહ્યું છે જાણે કે અંધારા કૂવામાં છલાંગ લગાવવા જઈ રહી છું.

એ વખતે મામલો થોડો જૂદો હતો. મેં મારા પતિને મારો પગાર ઓછો કહ્યો હતો જેથી કરીને થોડા પૈસા બચાવી શકું અને દારુમાં પૈસા બરબાદ થતા રોકી શકું.

ખબર હતી કે પકડાઈ જઇશ તો ખૂબ માર પડશે. આંખો સૂઝી જશે. આંતરડા દુખશે. કમર પર નિશાન લાગી જશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પણ એ વાતની નિરાંત હતી કે ફિક્સ્ડ ડિપૉઝિટમાં જમા કરેલા એ પૈસા એ નહીં જ નિકાળી શકે.

એવું મેડમે સમજાવ્યું હતું. નહીં તો બૅન્કમાં ખાતું ખોલાવી પૈસા જમા કરવા મારા જેવી ગામડામાં ઉછરેલી મહિલાની ગજા બહારની વાત હતી.

આજે પણ જે કરવા જઈ રહી હતી એના વિષે પણ મેડમે જ જણાવ્યું હતું.

આ વખતે દાવ પર મારું શરીર હતું. મેં એ પણ સાંભળ્યું હતું કે આ ઑપરેશનમાં મોત પણ થઈ શકે છે.

પરંતુ હવે તો જીવન પણ મોત જેવું જ લાગતું હતું. હું 22 વર્ષની હતી પણ 40 વર્ષની લાગતી હતી.

શરીર પાતળું હતું પણ જવાન નહોતું, જાણે કે હાલતું-ચાલતું હાડપિંજર. આંખોની નીચે કાળા ધબ્બા અને ચહેરા પર માસૂમિયતની જગ્યાએ થાક હતો.

ચાલું છું તો લા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગે છે કે કમરથી વળી ગઈ છું. અને આ માત્ર એ હતું જે બધાને દેખાઈ રહ્યું હતું.

જે અંદર વિખરાઈ ગયું હતું તેની ચીસો તો માત્ર મારા કાનોમાં જ સંભળાતી હતી.

શરૂઆતમાં તો મને કંઈ ખોટું પણ નહોતું લાગતું. 15 વર્ષની ઉંમરમાં મારા લગ્ન થયા અને શહેર આવી ગઈ.

પતિ કામ કરીને ઘરે આવતા તો જમ્યા પછી તેમને પથારીમાં મારી જરૂર રહેતી.

માત્ર જરૂર. હું માત્ર એક શરીર હતી. જેની ભાવનાઓથી એમને કોઈ લેવાદેવા નહોતા.

એનાથી વધારે આશા પણ નહોતી. માં એ કહ્યું હતું કે આવું જ હોય છે. ત્યાં સુધી પણ ઠીક હતું.

પછી પહેલી બાળકીનો જન્મ થયો. પછી પહેલી મારઝૂ઼ડ.

પછી એણે પહેલી વાર દારૂ પીધો.

પછી પથારીમાં બધો ગુસ્સો નીકાળ્યો.

પછી બીજી દીકરી જન્મી. પછી એણે કામ છોડી દીધું

પછી મેં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. પછી ત્રીજી દીકરી જન્મી.

મારી સાથે મારઝૂડ, મારા જ કમાયેલા પૈસાથી દારૂ અને પથારીમાં રાક્ષસની જેમ મારા શરીરનો ઉપયોગ, આ બધું જ ચાલતું રહ્યું.

પણ હું ચુપ રહી. મહિલાઓ સાથે આ બધું થાય જ છે. માંએ કહ્યું હતું.

ચોથીવાર જ્યારે હું ગર્ભવતી હતી ત્યારે 20 વર્ષની થઈ ગઈ હતી. મારા શરીરને જ્યારે મેડમે (જેમના ઘરમાં હું કામ કરતી હતી) ફરી ફુલતું જોયું તો નારાજ થઈ ગઈ.

પૂછ્યું જન્મ આપી શકીશ? એટલું લોહી છે શરીરમાં? મેં કહ્યું થઈ જશે.

મેં વિચાર્યું કે મોટા ઘરની આ મહિલા મારી જિંદગીને શું સમજશે. દીકરો ના જન્મે ત્યાં સુધી મારે આ કરવાનું જ હતું.

બૅન્કમાં પૈસા જમા કરવાની સલાહ અને મદદ એક વાત હતી ઘર પરિવારની આ વાતો સમજાવી શકું તેમ નહોતી.

મનમાં થતું હતું કે બધા ચુપ થઈ જાય. કોઈને ખબર ના પડે કે હું ગર્ભવતી છું.

મને વિશ્વાસ હતો કે આ વખતે દીકરો આવશે તો બધું બરાબર થઈ જશે. મારઝૂડ, દારુ, પથારીનો એ સિલસિલો ક્યાંક અટકશે.

અને આ વખતે દીકરો જ જન્મ્યો. હોસ્પિટલમાં જ્યારે નર્સે આવીને મને જણાવ્યું તો હું રડવા લાગી.

બાળક પેદા કરવા માટે 10 કલાકથી વેઠેલું દુખ અને નવ મહિના સુધી નબળા શરીરમાં તેને પાળવાનો થાક જાણે કે એક જ પળમાં વિસરાઈ ગયો.

એ પછી....પણ કંઈ જ ના બદલાયું. એ કષ્ટદાયક તબક્કો ચાલતો જ રહ્યો.

હવે મારી શું ભૂલ હતી? હવે તો મેં પુત્ર પણ આપી દીધો. પરંતુ મારા પતિને કદાચ રાક્ષસ બનવાની આદત પડી ગઈ હતી.

મારું શરીર ખરાબ થઈ ગયું હતું. ફરીથી ગર્ભવતી ના થઈ જાઉં તેનો ડર મને સતાવતો હતો.

એક દિવસ મારા દુખી ચહેરાને જોઇને મેડમે મને પૂછ્યું, તારા જીવનમાંથી એક વસ્તુ બદલવાની હોય તો શું બદલીશ?

મેં હળવું...


પત્ની પૂનમ સાથે રતનલાલ

સોમવારે તેમણે ઉપવાસ રાખ્યો હતો, તેઓ વર્ષોથી સોમવારના દિવસે ઉપવાસ કરતા હતા.

તેઓ સવારે 11 વાગ્યે પોતાના કાર્યાલય ગોકુલપુરી એસીપી ઑફિસે જવા માટે નીકળ્યા હતા.

ઠીક 24 કલાક પછી મંગળવારે સવારે 11 વાગ્યે, બીબીસીની ટીમ રતનલાલના ઘરે પહોંચી હતી.

એક દિવસમાં તેમના પરિવારનું જીવન બદલાઈ ગયું હતું કારણકે નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના વિરોધીઓ અને સમર્થકો વચ્ચે હિંસામાં રતનલાલે જીવ ગુમાવી દીધો છે.

ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હીના ચાંદબાગ, ભજનપુરા, બ્રજપુરી, ગોકુલપુરી અને જાફરાબાદમાં થયેલી હિંસામાં અત્યાર સુધી રતનલાલ સહિત નવ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે અને હૉસ્પિટલમાં સંખ્યાબંધ લોકોની સારવાર ચાલી રહી છે.

અમે પહોંચ્યાં ત્યાર સુધી તેમનાં પત્નીને રતનલાલના નિધન વિશે કહેવામાં નહોતું આવ્યું.

રતનલાલના ઘરે બીબીસીની ટીમની મુલાકાત તેમના કાકાના દીકરા દિલીપ અને ભાણેજ મનીષ સાથે થઈ હતી. બંનેએ કહ્યું કે રતનલાલનાં પત્ની પૂનમને હજુ સુધી જાણ નથી કરી કે તેમના પતિ આ દુનિયામાં નથી રહ્યા.

પરંતુ ઘરની અંદરથી જે રીતે પૂનમના કરગરવાનો અવાજ આવી રહ્યો છે, એનાથી કહી શકાય કે તેમને જે થયું છે એ વાતનો આભાસ થઈ ગયો છે.

ક્યારે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક રૉબર્ટ વાડ્રાની સુરક્ષામાં તહેનાત હતા

હજુ શનિવારે જ તેમણે પોતાનાં લગ્નની 16મી વર્ષગાંઠ ઊજવી હતી.

રતનલાલે 1998માં નોકરી શરૂ કરી હતી અને ત્યારે તેમને દિલ્હી પોલીસ તરફથી રૉબર્ટ વાડ્રાની સુરક્ષામાં તહેનાત કરવામાં આવ્યા હતા. બે વર્ષ પછી તેમને બઢતી મળી અને તેઓ હૅડ કૉન્સ્ટેબલ બન્યા હતા.

રતનલાલના ભાઈ દિલીપ સરાય રોહિલા પાસે રહે છે.

તેમણે કહ્યું, "કાલે જ્યારે બાળકો ટ્યુશન માટે જતાં રહ્યાં, ત્યારે પૂનમે ટીવી પર સમાચાર સાંભળ્યા કે રતનલાલને ગોળી વાગી ગઈ છે. ત્યારે ટીવી પર માત્ર સમાચાર આવી રહ્યા હતા, રતનલાલનો ફોટો નહીં."

"પછી કદાચ પાડોશીઓએ ટીવી બંધ કરી દીધું. ત્યારથી ટીવી બંધ છે."

રતનલાલનો ભાણો મનોજ જહાંગીરપુરીમાં રહે છે.

તેઓ કહે છે, "દિલ્હીમાં તોફાન થઈ રહ્યાં હતાં, એ વિશે અમને જાણ હતી. મામાની ડ્યૂટી ત્યાં છે, એ પણ અમને ખબર હતી."

"જ્યારે અમે સાંભળ્યું કે રતનલાલને ગોળી વાગી છે, ત્યારે અમે વિચાર્યું કે દિલ્હી પોલીસમાં એક જ રતનલાલ નથી."

"પરંતુ ફેસબુકમાં જોઈને અમને ખ્યાલ આવી ગયો કે મામાને જ ગોળી વાગી છે. અમે તરત અહીં આવી ગયા પણ મામીને અમે આ બધું કહ્યું નથી."

'પતિ આવશે ત્યારે જમીશ'

મૂળ રાજસ્થાનના સીકરના 44 વર્ષના રતનલાલ ત્રણ ભાઈઓમાં સૌથી મોટા હતા.

તેમના એક ભાઈ દિનેશ ગામમાં ગાડી ચલાવે છે અને નાના ભાઈ મનોજ બેંગલુરુમાં એક ખાનગી કંપનીમાં નોકરી કરે છે. રતનલાલનાં માતા સંતરા દેવી સીકરમાં દિનેશ સાથે રહે છે.

દિલીપે બીબીસને કહ્યું કે રતનલાલનાં માતા હજુ સીકરમાં જ છે અને તેમને આ વિશે કંઈ જાણ કરવામાં નથી આવી.

પૂનમ કહી રહ્યાં છે, "જ્યારે તેઓ આવશે ત્યારે જ જમીશ"

રતનલાલનાં ત્રણ બાળકો

રતનલાલના ઘર પાસે જમા લોકો

રતનલાલનાં ત્રણ બાળકો છે, મોટી દીકરી 11 વર્ષનાં છે.

નાનાં દીકરી કનક આઠ વર્ષનાં છે અને એક પુત્ર રામ પાંચ વર્ષના છે. ત્રણે કેન્દ્રીય વિદ્યાલયમાં અભ્યાસ કરે છે.

જેમ જ લોકો ઘરની આજુબાજુ ભેગા થવા લાગ્યા, બાળકોને પાડોશીના ઘરે મોકલી દેવામાં આવ્યાં. આ ત્રણમાંથી માત્ર પરીને જ ખબર છે કે હવે તેમના પિતા ક્યારેય પાછા નહીં આવે.

રતનલાલના સંબંધીઓએ જણાવ્યું, "તેમણે પાંચ વર્ષ પહેલાં લૉન લઈને દિલ્હીના બુરાડી વિસ્તારના અમૃત વિહારમાં એક ઘર બનાવ્યું હતું. સાંકડી ગલીમાં બનેલા આ ઘરમાં હજુ રંગ રોગાન નથી થયું."

આજે ઘરની બહાર ઢગલાબંધ ચંપલ પડ્યા છે. ઘરના દરવાજા પર ભીડ ઊમટી છે.

એક બ્લૅકબોર્ડ દેખાય છે, જેની પર બાળકો ચૉકથી લીટીઓ દોરી...


પત્નીએ પોતાની નાની એવી ઝૂંપડીમાંથી છુપાઈને જોયું, "તમે ખોટી જગ્યાએ આવી ગયા છો. પહેલાં આજુબાજુની ફૅકટરીમાં જઈને તપાસ કરો."

તેમના પરિવારમાં તેમના પતિ રામ મરડી એકલી કમાનાર વ્યક્તિ છે અને તે સ્વીકારે છે કે તેમનો ખરાબ સમય ચાલી રહ્યો છે.

તે પૂછે છે, "જ્યારે આર્થિક મંદી નહોતી ત્યારે અમે આરામથી જીવી રહ્યા હતા. હવે ખાવાની વ્યવસ્થા કરવી પણ મુશ્કેલ છે. મેં બાળકોને સ્કૂલે મોકલવાનું પણ બંધ કર્યું છે."

"મારાં માતાની તબિયત નાદુરસ્ત છે અને જો હું બીમાર પડીશ તો આ લોકો કેવી રીતે જીવશે?"

રામ ઝારખંડના જમશેદપુરમાં એક કંપની માટે કામ કરે છે, જે કાર અને ભારે વાહનોના વિવિધ પાર્ટ્સ બનાવે છે.

પરંતુ ગત મહિને તેમને માત્ર 14 દિવસ જ કામ મળ્યું હતું. માગમાં આવેલી ઘટને કારણે તેમના કારખાનાને કેટલાક દિવસ માટે બંધ રાખવું પડે છે.

કઈ કારનું કેટલું વેચાણ ઘટ્યું?

ઑગસ્ટ મહિનામાં ભારતીય ઑટો સૅક્ટર ઇતિહાસની સૌથી ભયંકર મંદીમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે.

દેશમાં કાર બનાવતી મોટીમોટી કંપની, જેવી કે મારુતિ સુઝૂકી ઇન્ડિયા, હ્યુન્ડાઇ, એમ ઍન્ડ એમ, તાતા મોટર્સ અને હોન્ડા કંપનીની કારનાં વેચાણમાં મોટો ઘટાડો થયો છે.

ઑગસ્ટ મહિનામાં માર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુતિ કારના વેચાણમાં 33 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે. ગયા મહિને ઘરેલુ વેચાણ ઘટીને 34.3 ટકા નોંધાયું છે.

જ્યારે તાતા મોટર્સનાં પેસેન્જર વાહનોનું વેચાણ પણ ઑગસ્ટ મહિનામાં 58 ટકા ઘટ્યું છે.

એ જ રીત હોન્ડા કાર્સ ઇન્ડિયા અને ટોયોટો કિર્લોસ્કર મોટર (ટીકેએમ)નું વેચાણ અનુક્રમે 51 ટકા અને 21 ટકા ઘટ્યું છે.

તો સ્વિફ્ટ, સેલેરિયો, ઇગ્નિસ, બલેનો અને ડિઝાયરના વેચાણમાં પણ ગત વર્ષની તુલનામાં 23.9 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.

મહિન્દ્રા ઍન્ડ મહિન્દ્રા કારનું વેચાણ ઑગસ્ટમાં ઘટીને 36,085 યુનિટ થઈ ગયું છે, જે ગત વર્ષે 48,324 યુનિટ રહ્યું હતું. ઘરેલુ માર્કેટ પણ ઑગસ્ટ મહિનામા 26 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

એમ ઍન્ડ એમ કંપનીએ ગયા મહિને 13,507 કાર વેચી હતી, જેની સંખ્યા ઑગસ્ટ 2018માં 19,758ની હતી. એટલે કે વેચાણમાં 32 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.

એ જ રીતે હોન્ડા કાર્સ ઇન્ડિયા લિમિટેડ (HCIL)નું સ્થાનિક વેચાણ ઑગસ્ટમાં ઘટીને 8,291 એકમ રહ્યું હતું, જે ગત વર્ષે ઑગસ્ટ મહિનામાં 17,020 હતું.

હ્યુન્ડાઇ મોટર ઇન્ડિયાના સ્થાનિક વેચાણમાં પણ 16.58 ટકાનો ઘટાડો થયો છે.

આખા દેશમાં માગમાં ઘટાડો થયો છે જે આર્થિક મંદીનો સંકેત છે.

દેશના કાર ઉદ્યોગ પર આની સૌથી મોટી અસર થઈ છે. કંપનીઓ અસ્થાયી રૂપે ઉત્પાદન રોકવા અને નોકરીઓમાં ઘટાડો કરવા માટે મજબૂર થઈ રહી છે.

જુલાઈમાં મુસાફરીનાં વાહનોના વેચાણમાં 30 ટકાથી વધારેનો ઘટાડો નોંધાયો છે.

બૅન્કિંગ સૅક્ટરમાં આવેલા સંકટના કારણે ઑટોડીલર અને સંભવિત કાર ખરીદનાર પણ લૉન લેવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.

મોટા ઉદ્યોગોને સપ્લાય કરતા આ નાના મધ્યમ કદના ઉદ્યોગો સૌથી ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયા છે.

 'કર્મચારીઓ બેકાર બેઠા છે'

સમીર સિંહનું કહેવું છે કે તેમને પોતાની ફૅક્ટરી ચલાવવામાં આટલી મુશ્કેલી ક્યારેય પડી નથી

જમશેદપુરમાં રહેતા અને વ્યવસાયે ઇજનેર સમીર સિંહને પોતાના ઘરે પરત ફરવું પડ્યું છે, કારણ કે પિતા બીમાર હતા અને પોતાનો ઑટો સ્પેરપાર્ટ્સ બનાવવાનો વ્યવસાય પ્રભાવિત થઈ રહ્યો હતો.

પોતે પરત ફર્યા પછી બે દાયકામાં સમીરે ન માત્ર વ્યવસાયમાં પોતાનો જીવ ફૂંક્યો, પરંતુ પોતાના ઉત્પાદનના એકમમાં પણ વધારો કર્યો, જે ભારે વાહન બનાવનારને ઑટો સ્પેરપાર્ટ્સ આપતા હતા.

તેમણે કહ્યું, "મને પોતાની ફૅક્ટરી ટકાવી રાખવા અને ચલાવવામાં આટલી તકલીફ ક્યારેય પડી નથી."

સમીર કહે છે, "તમારે વ્યવસાય ચલાવવા માટે પૈસાની જરૂરિયાત પડતી હોય છે અને ઉદ્યોગને ચલાવવા માટે એક મજબૂત ઇચ્છાશક્તિ...


પત્નીની હાલત શું છે તે સમજીને પતિ વ્યવહાર કરે તો લાગણી વધી શકે છે અને વધારે સારી રીતે શારીરિક સંબંધ થઈ શકે છે.

"મારી માતાના યુવતી તરીકેનાં સપનાં અધૂરાં જ રહી ગયાં.

"ફિરોઝા (નામ બદલેલું છે) કહે છે, "સાચી વાત એ છે કે મારા પિતાએ આટલી નાની ઉંમરે તેને સાસરે લઈ આવવાનો નિર્ણય કર્યો નહોતો. લગ્ન પછી મારી માતાનું ભણતર પણ છૂટી ગયું."

ફિરોઝા તેમનાં માતાપિતાનાં 14 સંતાનોમાં સૌથી નાનાં છે. તેઓ અફઘાનિસ્તાનની રાજધાની કાબુલમાં યુનિવર્સિટીમાં ભણી રહ્યાં છે.

ફિરોઝા કહે છે, "મારી માતાએ એક પછી એક 14 બાળકોને જન્મ આપ્યો."

મારા પિતા મારી માતા પ્રત્યે બહુ ક્રૂર હતા. મારી માતાની સ્થિતિ 14 બાળકોને જણવાની નહોતી, પરંતુ મારા પિતા યૌનસંબંધો બાંધતી વખતે કોઈ કાળજી લેતા નહોતા. કોઈ પ્રોટેક્શન રાખતા નહોતા."

"તેને કારણે મારી માતાને 14 સંતાનો થયાં અને બીમાર હાલતમાં રહેવા લાગી."

ફિરોઝાનું માનવું છે કે પિતાએ તેને ભણવા દીધી છે, પરંતુ 'મારી માતા સાથે બહુ ખરાબ વ્યવહાર કર્યો હતો.'

"હું 14 ભાઈબહેનોમાં સૌથી નાની છું. મારો જન્મ થયો ત્યારે માતા બહુ જ નબળી પડી ગઈ હતી અને મારી સંભાળ લઈ શકે તેમ નહોતી. તેના કારણે મને ક્યારે માતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નો એવો પ્રેમ મળ્યો નહોતો."

ફિરોઝા કહે છે, "મારી હજીય બીમાર જેવી જ રહે છે, પણ પિતાની બધી આજ્ઞાનું પાલન કરવું પડે છે."

ઇસ્લામમાં આજ્ઞાંકિત રહેવું એટલે શું?

ફઝલુર્રહમાન ફકીહી હેરાતની યુનિવર્સિટીમાં ઇસ્લામિક સ્ટડીઝના પ્રોફેસર અને સંશોધક છે.

તેઓ કહે છે કે કોઈના આજ્ઞાંકિત થઈ જવું તેનો અર્થ એ કે પોતાના પરનો અધિકાર આપી દેવો. તે પ્રમાણે પતિ-પત્નીના સંબંધોમાં 'પતિનો એ અધિકાર ગણાય કે પત્ની તેની સાથે રહે અને રાત્રે તેની નજીક સૂવે. તે માટે પત્નીની સંકોચ ન થવો જોઈએ અને વિરોધ કરવો જોઈએ નહીં.'

તેમના જણાવ્યા અનુસાર પરંપરાગત ન્યાયશાસ્ત્ર અનુસાર આજ્ઞાકારી હોવાનો અર્થ એ થયો કે કોઈ પત્ની શારીરિક સંબંધ બાંધવા ના કહે તો તે પતિની અવજ્ઞા થઈ કહેવાય.

શારીરિક સંબંધ માટે સ્ત્રી મનાઈ કરે તો શું થાય?

ફઝલુર્રહમાન કહે છે, "સ્ત્રીએ પોતાના આનંદ માટે તથા ખુશી માટે હંમેશાં પતિ સામે હાજર થઈ જવું જોઈએ અને પતિની ખુશીને કોઈ સમય, સ્થળ કે માપદંડ પ્રમાણે સીમિત કરવી જોઈએ નહીં."

તેઓ કહે છે, "કોઈ પત્ની એવું કરે અથવા પતિની અનુમતિ વિના ઘરે છોડે અથવા પતિ સાથે અસહમત થાય તો ઇસ્લામી ન્યાયશાસ્ત્ર અનુસાર પતિ તેના નિભાવ અને દેખભાળ માટે જવાબદાર નહીં ગણાય."

રહમાનના જણાવ્યા અનુસાર, "અન્ય કારણો ઉપરાંત પ્રથમ પત્ની અવજ્ઞા કરે તો પણ પુરુષ બીજી લગ્ન કરી શકે છે."

સ્ત્રીનું શરીર હંમેશાં સેક્સ માટે તૈયાર હોય છે?

પરંપરા તોડતી ચીનની મહિલાઓ

બ્રિટનમાં મહિલા અધિકાર માટે કામ કરનારાં અને બાળરોગના વિશેષજ્ઞ ડૉ. એવિડ ડિહારના જણાવ્યા અનુસાર માતા સ્તનપાન કરાવતી હોય તે દરમિયાન બીજું બાળક જન્મે તો સ્ત્રીઓના સ્વાસ્થ્યને નુકસાન થઈ શકે છે.

તેમના જણાવ્યા અનુસાર જલદી જલદી ગર્ભાવસ્થાને કારણે એનિમિયા થાય છે અને શરીર નબળું પડવા લાગે છે, કેમ કે ગર્ભને કારણે બાળકના જન્મ સુધી માતાની બધી ઊર્જા તેની પાછળ વપરાતી રહી છે.

તેઓ કહે છે કે પ્રસૂતિ પછી સ્ત્રીના શરીરને વળતા ઓછામાં ઓછા છથી આઠ મહિના લાગે છે.

ઑપરેશનથી ડિલિવરી કરવી પડી હોય તો વધારે સમય લાગી શકે છે. માસિક ધર્મ વખતે સ્ત્રીઓના શરીરમાં હોર્મોનમાં ફેરફાર થવા લાગે છે. તેનાથી સ્ત્રીના વર્તન પર અસર થાય છે અને શારીરિક ક્ષમતાને પણ અસર થાય છે.

શારીરિક સંબંધો માટેની રુચિ ઘટી પણ જાય કે વધી પણ જાય. આવી સ્થિતિમાં પત્નીની હાલત શું છે તે સમજીને પતિ વ્યવહાર કરે તો લાગણી વધી શકે છે અને વધારે સારી રીતે શારીરિક સંબંધ થઈ શકે છે.

હોર્મોનથી આવતા ફેરફારો...


પત્રકાર મોહરસિંહ મીના જણાવે છે કે શનિવારે રાજસ્થાન-હરિયાણા સરહદ પર શાહજહાંપુરમાં તેમણે આ જાહેરાત કરી હતી, જ્યાં પ્રદર્શનકારી ખેડૂત 14 દિવસથી ધરણાં પર બેઠા છે.

મધ્યપ્રદેશની શિવરાજ સરકારની કૅબિનેટની ધર્માંતરણવિરોધી બિલને મંજૂરી

મધ્યપ્રદેશ સરકારની કૅબિનેટે ધર્માંતરણવિરોધી બિલને મંજૂરી આપી દીધી છે. મધ્યપ્રદેશમાં ગૃહમંત્રી નરોત્તમ મિશ્રએ જણાવ્યું કે શિવરાજ સરકારની કૅબિનેટમાં ધ્વનિમતથી આ બિલ પાસ થયું છે અને આ બાદ આ બિલ વિધાનસભામાં રજૂ કરાશે.

આ બિલનો ઉદ્દેશ પરાણે કરાતાં ધર્માંતરણને રોકવાનો જણાવવામાં આવ્યો છે.

નરોત્તમ મિશ્રએ ટ્વીટ કર્યું, "કોઈ પણ વ્યક્તિ બીજી વ્યક્તિને પ્રલોભન, ધમકી, બળ, દુષ્પ્રભાવ, વિવાહના નામે કે અન્ય કોઈ કપટપૂર્ણ રીતે પ્રત્યક્ષ અથવા પરોક્ષ ધર્મપરિવર્તન કે ધર્મપરિવર્તનનો પ્રયાસ નહીં કરી શકે. કોઈ પણ વ્યક્તિ ધર્મપરિવર્તન કરવા માટે ષડ્યંત્ર નહીં કરી શકે."

તેમણે તે પછીના ટ્વીટમાં લખ્યું કે ધર્મ છુપાવીને (આને તેમણે લવજેહાદ કહ્યો છે), કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરવાના ગુનામાં ત્રણ વર્ષથી દસ વર્ષ સુધીની જેલની સજા અને 50 હજાર રૂપિયાનો દંડ થઈ શકે છે.

આ સિવાય સામૂહિક એટલે કે બે કે બે કરતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં વધુ લોકોનો ધર્મપરિવર્તનનો પ્રયાસ કરવા અંગે પાંચથી દસ વર્ષ સુધીની કેદ અને એક લાખ રૂપિયાની સજા નિર્ધારિત કરાઈ છે.

નરોત્તમ મિશ્રએ જણાવ્યું કે આ બિલ વિધાનસભામાં પાસ થઈ ગયા બાદ 1968વાળો ધર્મ સ્વાતંત્ર્યનો કાયદો ખતમ થઈ જશે.

મધ્ય પ્રદેશના ગૃહમંત્રીએ કહ્યું, "ધર્માંતરણ માટે થનારાં લગ્ન પર રોક લગાવવા માટે પ્રસ્તાવિત #ધર્મસ્વાતંત્ર્યઅધિનિયમને કઠોર બનાવવાની સાથે એવી કેટલીક જોગવાઈ કરાઈ છે, જે દેશના કોઈ પણ રાજ્યમાં હજુ સુધી નથી."

ગુજરાતમાં કોરોનાએ નોકરીની નવી તકો સર્જી?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ફાયનાન્સિયલ એક્સપ્રેસ'ના એક અહેવાલ પ્રમાણે ગુજરાતમાં IT અને IT ઇનેબલ્ડ સર્વિસના યુનિટોનો વેપાર વધવાને કારણે રાજ્યમાં રોજગારીની નવી તકો સર્જાઈ રહી છે.

ગુજરાતની ઘણી IT કંપનીઓ જે પહેલાં સંપૂર્ણપણે માત્ર વિદેશી વેપાર પર આધારિત હતી, તેને હવે કોરોનાના કારણે સર્જાયેલી નવી પરિસ્થિતિને કારણે સ્થાનિક ગ્રાહકો મળવા લાગ્યા છે.

કોરોનાને કારણે સર્જાયેલી પરિસ્થિતિને કારણે મોટા ભાગના ઉદ્યોગોનું ડિજિટાઇઝેશ થવાને કારણે  IT સંબંધિત વિવિધ સેવાઓની જરૂરિયાત પડવા લાગી છે.

'નાસકૉમ ફાઉન્ડેશન'ના ડાયરેક્ટર જૈમિન શાહે અખબાર સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "ગુજરાતના મોટા ભાગના IT એકમો સર્વિસ પ્રોવાઇડર છે અને પ્રોજેક્ટ બેઝ્ડ બિઝનેસ અને આઉટસોર્સિંગ સાથે સંકળાયેલા છે. આ વર્ષે એપ્રિલમાં IT સેક્ટરને તકલીફો પડી. પરંતુ નવી પરિસ્થિતિ સાથે અનુકૂલન સાધીને IT એકમોએ પરિવર્તનને અપનાવી લીધું, જેના કારણે વેપારમાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે."

ગુજરાત ઇલેક્ટ્રોનિક્સ ઍન્ડ સોફ્ટવેર ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ઍસોસિયેશનના ચૅરમૅન તેજિંદર ઓબેરૉયે અખબારને જણાવ્યું કે આવનારાં પાંચ મહિનામાં ગુજરાતના IT સેક્ટરમાં વધુ 20 હજાર નવી નોકરીઓ સર્જાવાની શક્યતા છે.

આરોગ્યવિભાગે દરેક જિલ્લામાં ફાયર ઑડિટ ટીમ નીમવાના આદેશ આપ્યા

જયંતી રવિ

ગુજરાતના દરેક જિલ્લામાં કોવિડ-19 હૉસ્પિટલો અને કોવિડ માટે સમર્પિત સ્થળો ફાયર સેફ્ટીની જોગવાઈઓનું પાલન સુનિશ્ચિત કરાવવા માટે ગુજરાતનાં મુખ્ય આરોગ્ય સચિવ જયંતી રવિએ દરેક જિલ્લામાં એક ફાયર ઑડિટ ટીમનું ગઠન કરવાની સૂચના આપી છે.

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'માં આ અંગેનો એક અહેવાલ પ્રસિદ્ધ થયો છે.

18 ડિસેમ્બરના રોજ રાજકોટની હૉસ્પિટલમાં આગની ઘટનામાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા સુઓ મોટો કૉગ્નિઝન્સમાં અપાયેલ હુકમની અમલવારીના ભાગરૂપે રાજ્યના આરોગ્યવિભાગે આ નવું નોટિફિકેશન જારી કર્યું હતું.

અહેવાલ...


પત્રકાર(એક ઇન્ટરવ્યૂમાં): જ્યારે જવાનો હુમલો કરવા જઈ રહ્યા હતા ત્યારે એ રાત્રે તમે ઊંઘી શક્યા હતા?

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી: હું દિવસભર વ્યસ્ત હતો. રાત્રે નવ વાગ્યે મેં રિવ્યુ (એર સ્ટ્રાઇકની તૈયારીનો) કર્યો, પછી બાર વાગ્યે રિવ્યુ કર્યો. અમારી સામે સમસ્યા હતી, એ વખતે વાતાવરણમાં અચાનક પલટો આવી ગયો. બહુ વરસાદ પડ્યો હતો.

"નિષ્ણાતો તારીખ(હુમલાની) બદલવા માગતા હતા પરંતુ મે કહ્યું કે આટલાં વાદળાં છે, વરસાદ થઈ રહ્યો છે, તો આપણે રડાર(પાકિસ્તાની)થી બચી શકીશું, બધાં મૂંઝવણમાં હતા, શું કરવું. પછી મેં કહ્યું વાદળ છે, જાઓ... અને (સેના) ચાલી નીકળી..."

બાળકોને પરીક્ષાની ટિપ્સ આપનારા વડા પ્રધાને ફિઝિક્સના વિદ્યાર્થીઓને મુશ્કેલીમાં મૂકી દીધા છે.

પ્રશ્ન એ છે કે રડાર વાદળોમાં કામ કરે છે કે નહીં

પાકિસ્તાની આર્મીએ બાલાકોટ હુમલા બાદ આ તસવીર ટ્વીટ કરી હતી અને કહ્યું હતું કે ભારતીય વિમાનોએ ખુલી જગ્યામાં બૉમ્બ ફેંક્યા

વડા પ્રધાનનું કહેવું છે કે બાલાકોટ હુમલા દરમિયાન ભારતીય સેનાએ ટેક્નિકલ રીતે વાદળોનો ફાયદો ઊઠાવ્યો, ભારતીય મિરાજ પાકિસ્તાનથી બચી શક્યાં અને લક્ષ્ય પર હુમલો કરવામાં સફળ રહ્યાં.

ફિઝિક્સમાં અત્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યાર સુધી વિદ્યાર્થીઓને એવું શીખવવામાં આવ્યું છે કે રડાર કોઈ પણ મોસમમાં કામ કરવા માટે સક્ષમ હોય છે. તેમજ તે પોતાના સુક્ષ્મ તરંગોના આધારે વિમાનની જાણકારી મેળવી લે છે.

સોશિયલ મીડિયા પર વડા પ્રધાન મોદીના આ નિવેદનની મજાક ઊડાડવામાં આવી રહી છે, તેમને ફિઝિક્સ ભણાવવાની સલાહ પણ આપવામાં આવી રહી છે.

વિજ્ઞાનની બાબતોના જાણકાર પલ્લવ બગલા પણ વડા પ્રધાન મોદીના આ નિવેદનને ખોટું ઠેરવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમણે બીબીસીને કહ્યું, "જ્યાં સુધી મને જાણકારી છે, રડારને વાદળોથી ફરક પડતો નથી. તેના સુક્ષ્મ તરંગો વાદળોને પણ ભેદી શકે છે અને વિમાનની ભાળ મેળવી લે છે. વડા પ્રધાન મોદીનું આ નિવેદન ટેક્નિકલ રીતે બિલકુલ ખોટું છે."

પલ્લવ બગલા સમજાવે છે કે વાદળના કારણે કયા સેટેલાઈટ અને તસવીર લેનાર ઉપકરણો કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે.

તેઓ કહે છે, "જ્યારે અંતરિક્ષમાં ઑપ્ટિકલ સેટેલાઇટ (તસવીરો લેતા સેટેલાઇટ) વાદળો અને પ્રકાશની ખામીના કારણે તસવીરો લેવાનું બંધ કરી દે છે ત્યારે રડાર ઇમેજિંગનું સેટેલાઇટ લગાવવામાં આવે છે."

"જેની મદદથી અંતરિક્ષમાંથી એક શક્તિશાળી સુક્ષ્મ તરંગો મોકલવામાં આવે છે, તે લક્ષ્યમાંથી પરાવર્તિત થઈને પરત ફરે છે. તેનાથી જે તસવીરો બને છે, તેને જોઈ શકાય છે."

જોકે, બાલાકોટ મુદ્દે વડા પ્રધાન ભારતીય વિમાનની ભાળ મેળવવા જમીન પરના રડારના ઉપયોગની વાત કરતા હતા.

રડાર શું હોય છે અને તે કઈ રીતે કામ કરે છે?

હવે સવાલ એ ઊભો થાય છે કે રડાર આખરે કેવી રીતે કામ કરે છે અને તેને વિમાન વિશે કેવી રીતે ખબર પડે છે.

રડાર એટલે કે રેડિયો ડિટેક્શન એન્ડ રૅન્જિંગ.

નેશનલ ઇન્સ્ટીટ્યુટ ઑફ ટૅક્નૉલૉજી (એનઆઈટી)પટનાના એક પ્રોફેસરના મતે રડારનો ઉપયોગ વિમાન, જળયાન, કાર વગેરેનું અંતર, ઊંચાઈ, દિશા અને ગતિનો અંદાજ લગાવવા માટે થાય છે.

તે ઉપરાંત તેની મદદથી વાતાવરણમાં આવી રહેલા પરિવર્તનો અંગે પણ જાણકારી મેળવી શકાય છે.

તે 'રિફ્લેક્શન ઑફ ઇલેક્ટ્રોમૅગ્નેટિક વેવ્ઝ'ના નિયમો પર કામ કરે છે.  રડારમાં બે પ્રકારનાં ઉપકરણ હોય છે, સેન્ડર અને રિસીવર.

સેન્ડર ઇલેક્ટ્રોમૅગ્નેટિક વેવ્ઝ એટલે કે સુક્ષ્મ તરંગોને લક્ષ્ય તરફ મોકલે છે, જે તેની સાથે ટકરાઈને ફરી રિસીવરને મળે છે.

મોકલવા અને પરત મેળવવામાં કેટલો સમય લાગ્યો તેના આધારે વિમાનનું અંતર, ઊંચાઈ અને ગતિ અંગે અંદાજ લગાવવામાં આવે છે.

દિલ્હીની સડકો પર સીસીટીવી કૅમેરાની જેમ 'રડાર ગન' લગાવવામાં આવી છે, જે ગાડીઓની ગતિની માહિતી...


પત્રકારપરિષદમાં ગૃહ રાજ્યમંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજાએ જણાવ્યું કે તપાસપંચે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ગોધરા બાદ થયેલાં તોફાનો પૂર્વ નિયોજિત કાવતરું નહોતાં અને રિપોર્ટમાં નરેન્દ્ર મોદીને ક્લીનચિટ આપવામાં આવી છે.

આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ગૃહ રાજ્યમંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજાએ પત્રકારોને કહ્યું કે ત્રણ પોલીસ અધિકારીઓ આર. બી. શ્રીકુમાર, સંજીવ ભટ્ટ અને રાહુલ શર્માની ભૂમિકા નકારાત્મક રહી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે આ ત્રણ પૈકી આર. બી. શ્રીકુમારે સરકાર તપાસપંચનો રિપોર્ટ જાહેર કરે તે માટે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં જાહેરહિતની અરજી દાખલ કરી હતી.

મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં પૂર્વ પોલીસ અધિકારી આર. બી. શ્રીકુમારે જણાવ્યું હતું કે આ મામલે તેઓ સંપૂર્ણ રિપોર્ટ વાંચ્યા બાદ જ કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી શકશે.

તેમણે ઉમેર્યું કે "ભારતમાં બે કંલકરૂપ કામ થયાં છે. એક બાબરી મસ્જિદને ધ્વંશ કરવાનું અને બીજો આ બનાવ (ગુજરાતનાં તોફાનો))

તેમણે એવું પણ ઉમેર્યું કે લોકો મુર્ખ નથી અને બધું જ જાણે છે.

જાડેજાએ એવું પણ કહ્યું કે તોફાનો બાદ ગુજરાતની છબી ખરડવાનો પ્રયાસ કરાયો હતો એ રિપોર્ટ બાદ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે.

તપાસપંચ દ્વા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રા આ મામલે કરાયેલી ભલામણોનોનો રાજ્ય સરકારે સૈદ્ધાંતિક સ્વીકાર પણ કર્યો છે.

ભાજપે આ મામલે પ્રતિક્રિયા આપતાં જણાવ્યું કે નરેન્દ્ર મોદીને બદનામ કરવા માટે કૉંગ્રેસ અને કેટલાંક બિનસરકારી સગંઠનોનું 'કાવતરું' તપાસપંચના આ રિપોર્ટમાં ઉજાગર થઈ ગયું છે.

'ક્લીનચિટનો કોઈ અર્થ નથી'

ઝકિયા જાફરી અને અહેસાન જાફરી

અહેસાન જાફરીના પુત્ર તનવીર જાફરીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં તપાસપંચે નરેન્દ્ર મોદીને આપેલી ક્લીનચિટનો કોઈ મતલબ ન હોવાની વાત કરી હતી.

જાફરીએ જણાવ્યું, "નરેન્દ્ર મોદીને અપાયેલી આ ક્લીનચિટનો કોઈ અર્થ નથી સરતો. આ તપાસપંચનો રિપોર્ટ રજૂ કરાયો કે જાહેર થયો એ પહેલાં અમે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આર. બી. શ્રીકુમાર, રાહુલ શર્મા અને સંજીવ ભટ્ટનાં સોગંદનામાંને આધારે આ મામલે અરજી દાખલ કરી હતી. આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટના  ફેંસલાની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ."

તપાસપંચમાં ગુજરાત પોલીસે અહેસાન જાફરી તેમજ ગુલબર્ગ સોસાયટીના રહેવાસીઓને સુરક્ષા પૂરી પાડી હોવાનો તપાસપંચમાં કરાયેલા ઉલ્લેખ અંગે જાફરીએ પૂછ્યું કે ગુલબર્ગ સોસાયટીમાં તેમના ઘરેથી બે કિલોમિટર દૂર આવેલા પોલીસ સ્ટેશનમાંથી પહોંચતા કેટલો સમય લાગે?

ગોધરામાં ટ્રેનમાં લગાવાયેલી આગ અને બાદમાં ગુજરાતમાં ફાટી નીકળેલાં તોફાનોની તપાસ માટે રચાયેલા આ પંચના રિપોર્ટનો પ્રથમ ભાગ વર્ષ 2009માં 25મી સપ્ટેમ્બરે વિધાનસભામાં રજૂ કરાયો હતો.

તપાસપંચે પોતાનો અંતિમ રિપોર્ટ વર્ષ 2014માં 18મી નવેમ્બરે એ વખતનાં મુખ્ય મંત્રી આનંદીબહેન પટેલને સોંપ્યો હતો. જોકે, સરકારે તેને જાહેર નહોતો કર્યો.

આયોગે પોતાના રિપોર્ટમાં કહ્યું કે એવા કોઈ પુરાવા નથી મળ્યા કે રાજ્યમાં કોઈ મંત્રીએ સંબંધિત મામલે કોઈને ઉશ્કેર્યા હોય.

રિપોર્ટમાં એવું પણ કહેવાયું છે કે કેટલીક જગ્યાએ ભીડને નિયંત્રિત કરવામાં પોલીસ નિષ્પ્રભાવી રહી હતી, કારણ કે તેની પાસે પૂરતા પોલીસકર્મીઓ નહોતા કે તે સંપૂર્ણ રીતે હથિયારોથી સજ્જ નહોતી.

તપાસપંચે અમદાવાદ શહેરમાં કોમી હુલ્લડોની કેટલીક ઘટનાઓ પર કહ્યું, "પોલીસે હુલ્લડોને નિયંત્રિત કરવામાં સામર્થ્ય, તત્પરતા ન દેખાડી જે જરૂરી હતી.

એનડીટીવીના અહેવાલ અનુસાર નાણાવટી આયોગે દોષિત પોલીસ અધિકારીઓ વિરુદ્ધ તપાસ કે કાર્યવાહી કરવાની ભલામણ કરી છે.

રાજ્ય સરકારે ચાલુ વર્ષના સપ્ટેમ્બર માસમાં ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં જણાવ્યું હતું કે વિધાનસભાના આગામી સત્ર દરમિયાન રિપોર્ટ રજૂ કરી કરી દેવાશે.

પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી આર.બી. શ્રીકુમારે...


પત્રકારો દ્વારા ભારે વિરોધના સંકેત મળતા જ વડા પ્રધાને આ આદેશ પરત લેવા મંત્રાલયને 'ઑર્ડર' કર્યો.

રાજ્ય સરકાર અને ભારત સરકારના વિવિધ વિભાગોને 'કવર' કરવાના મારા લગભગ ત્રણ દાયકાના અનુભવના આધારે કહી શકું કે મીડિયા જેવા સંવેદનશીલ મામલાઓમાં પહેલાંથી જ ચાલી રહેલી કોઈ સરકારી પ્રક્રિયામાં મૌલિક ફેરફાર કરવાનો આવો આદેશ સામાન્ય રીતે કોઈ મંત્રાલય માત્ર પોતાની મુનસફીથી કરી શકે નહીં.

કોઈ પણ વ્યક્તિ અંદાજ લગાવી શકે કે આજના સમયમાં મુખ્યમંત્રી કાર્યાલય (સીએમઓ) અને વડાપ્રધાન કાર્યાલય (પીએમઓ) આપણી કેબિનેટ સિસ્ટમના અસ્તિત્વ છતાં સરકારી કાર્યના સર્વશક્તિમાન કેન્દ્રો બનીને ઊભર્યાં છે.

શું આવો આદેશ માત્ર કોઈ એક મંત્રી કે સચિવની ઇચ્છાથી લાગુ થયો હશે?

મારું માનવું છે કે આ આદેશ ઉચ્ચસ્તરની વાતચીત કે સહમતિ વગર જાહેર નહીં જ કરાયો હોય. તો પછી પરત કેમ લેવાયો? શા માટે લેવાયો?

શું સરકાર પત્રકારોને માપી રહી હતી?

પ્રેસ ક્લબ ઑફ ઇન્ડિયામાં મંગળવારે પત્રકારોની એક મોટી સભા યોજાઈ. જેમાં કેટલાય વરિષ્ઠ સંપાદકો અને પત્રકારો મળ્યા.

તેમના મતે પત્રકારોની સરકારી માન્યતા સસ્પેન્ડ કરવા અને કાયમી રીતે ખતમ કરવાની જોગવાઈ ધરાવતો વિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વાદાસ્પદ આદેશ પત્રકારો દ્વારા ભારે વિરોધના સંકેત બાદ પરત લેવાયો છે.

આ એક સરકારી કસોટી હતી એવું કેટલાય લોકોનું માનવું હતું. હું ખુદ પણ એ જ મતનો છું.

આપને આ વાંચવું ગમશે :

ભારતમાં પ્રેસની સ્વતંત્રતાનો બંધારણીય વ્યાપ આમ પણ દુનિયાના કેટલાય ઉન્નત લોકશાહી સમાજો જેવો વ્યાપક અને સુસંગત નથી.

આપણા બંધારણમાં પણ પ્રેસની આઝાદી માટે અલગથી કોઈ જોગવાઈ નથી. અહીં પ્રેસ નાગરિકની સ્વતંત્રતા અંતર્ગત જ કામ કરે છે.

આમ છતાં, જુદીજુદી સરકારોએ  પ્રેસની સ્વતંત્રતાને બૂઠી કરવા માટે તમામ પ્રકારની કાયદાકીય જોગવાઈ, અધ્યાદેશ કે આદેશ જાહેર કર્યા જ છે.

થોડા સમય પહેલા જ રાજસ્થાન સરકારે એક અત્યંત વિવાદાસ્પદ ખરડો રજૂ કર્યો હતો. જેને ભારે વિરોધ બાદ અટકાવી દેવાયો.

એક સમયે કોંગ્રેસની એ સમયની રાજીવ ગાંધી સરકારે પણ ડિફેમેશન બીલના નામે બહુ જ નિરંકુશ પ્રકારનો ખરડો બનાવ્યો હતો. જેને ભારે વિરોધ બાદ પરત ખેંચી લેવાયો હતો.

ફેક ન્યૂઝને રોકવાના નામે જાહેર કરાયેલા હાલના આદેશ અને તેને પરત ખેંચવાની રીતનું આકલન કરીએ એ પહેલાં એ જાણવું જરૂરી છે કે વર્તમાન સરકાર અને પ્રેસના સંબંધો સહજ હોવાને બદલ અસહજ જ રહ્યા છે.

અસહજ એટલા માટે કે પ્રેસ કે મીડિયાનો મોટો ભાગ સરકારની નબળાઈ કે નિષ્ફળતાની ટીકા કરવાનું, તેને ઉજાગર કરવા કે સમીક્ષા કરવાનું ટાળે છે.

મીડિયાની આ અભૂતપૂર્વ ગોઠવણ અત્યંત સુનિયોજિત લાગી રહી છે.

માન્યતાપ્રાપ્ત પત્રકારોને આટલો ગુસ્સો કેમ?

આવા સમયમાં પણ આપણા મીડિયામાં કેટલાક શાનદાર અપવાદ પણ હાજર છે.

જે તમામ પ્રકારના દબાણ અને તણાવ છતાં શ્રેષ્ઠતમ પત્રકારત્વ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે.

આમાંના કેટલાય વિરુદ્ધ સત્તા-સંરચના સાથે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષરૂપે સામેલ લોકોએ માનહાનિથી લઈને ફોજદારી મામલાઓ દાખલ કર્યા છે.

હાલના સમયમાં ન્યૂઝ ચેનલોથી માંડીને સમાચારપત્રોના એક મોટા જૂથે પોતાની સરકાર તરફી છાપ ઊભી કરી છે.

આની પાછળ એ સંસ્થાનોના માલિક-સંપાદકોની મોટી ભૂમિકા માનવામાં આવે છે.

એટલે જ કેટલીય ચેનલના સંપાદકો અને એન્કરોને રાજીનામાં આપવાં પડ્યાં છે. તો કેટલાયને બળજબરીથી હટાવવામાં આવ્યા છે.

આ જ કારણ છે કે કેટલાય સમાલોચક, સમાજશાસ્ત્રી કે રાજકીય ટીકાકારો મીડિયાના મોટાભાગને કટાક્ષમાં 'ગોદી મીડિયા', 'ભજન મંડળી' કે 'મૃદંગ મંડળી' ગણાવે છે.

ફેક ન્યૂઝ માટે કેટલીક ખાસ વેબસાઇટ કુખ્યાત થઈ ગઈ છે. આમાંની કેટલાયના સંબંધો જમણેરી રાજકીય વિચારધારા સાથે પણ છે.

મંત્રાલયના આદેશમાં...


પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતી વખેત ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે રશિયા દ્વારા 1987ની ઇન્ટરમિડિયેટ રેન્જ ન્યુક્લિયર ફોર્સ (આઈએનએફ) સંધિનો ભંગ કરવામાં આવ્યો છે.

રશિયા આ આરોપોને નકારે છે. અગાઉ પણ ટ્રમ્પ આ સંધિમાંથી હટી જવાની વાત કહી ચૂક્યા છે.

શીતયુદ્ધ સમયે આ સંધિ કરવામાં આવી હતી. આ સંધિ હેઠળ મધ્યમ અંતરની મિસાઇલના નિર્માણ પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે. યુરોપિયન રાષ્ટ્રો પર ઝળૂંબી રહેલા સોવિયેટ સંઘના જોખમને ટાળવા માટે આ સંધિ કરવામાં આવી હતી.

બીજી બાજુ, રશિયાએ ચેતવણી આપી છેકે જો અમેરિકા દ્વારા પરમાણુ હથિયારોનું નિર્માણ કરવામાં આવશે તો તે પણ પરમાણુ હથિયાર બનાવશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે 'જ્યાર સુધી આ લોકોને ભાન ન થાય' ત્યાર સુધી અમેરિકા પરમાણુ હથિયાર બનાવવાનું ચાલુ રાખશે.

ટ્રમ્પે કહ્યું હતું, "ચાહે તમે રશિયા માટે માનો કે ચીન માટે, આ ધમકી છે. જે લોકો આ રમત રમવા ચાહે છે એ બધાયને માટે આ એક ચેતવણી છે. સંધિની મૂળભૂત વિભાવનાનું પાલન નથી થયું."

વાતચીત માટે રશિયા તૈયાર

દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર જ્હોન બૉલ્ટને રશિયાના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે વાતચીત કરી હતી. અમેરિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કા આ કરારમાંથી ખસી જવા માગે છે, જેની રશિયાએ ટીકા કરી હતી.

બૉલ્ટને કહ્યું હતું કે જો આ સંધિમાંથી અમેરિકા ખસી ગયું તો સંધિ માટે 'ભારે આંચકારૂપ' હશે.

બીજી બાજુ રશિયાની સુરક્ષા પરિષદના સચિવ નિકોલાઈ પાદ્વૂશેફે કહ્યું કે આઈએનએફ સંબંધિત 'પરસ્પર'ની ફરિયાદોને દૂર કરવા માટે અમેરિકા સાથે મળીને 'કામ' કરવા માટે રશિયા તૈયાર છે.

બૉલ્ટને તેમનો રશિયા પ્રવાસ શરૂ કરતા પહેલાં જ ચેતવણી આપી હતી કે પરમાણુ શક્તિનું સંતુલન જાળવી રાખવા માટે અમેરિકા જરૂરી તમામ પગલાં લેશે.

રશિયાના પ્રવક્તા દિમિત્રી પસકોફે કહ્યું હતું, "સંધિ તૂટશે તો રશિયાએ ખુદની સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લેવા પડશે."

તેમણે કહ્યું, "સંધિ તોડવાના કારણે રશિયાએ પોતાની સુરક્ષા માટે પગલાં ભરવા પડશે."

શું કહે છે આ સંધિ?

સંધિ પર હસ્તાક્ષર કરતા અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ રોનલ્ડ રીગન અને સોવિયેત નેતા મીખાઇલ ગોર્બાચોવે

શીત યુદ્ધના અંતિમ વર્ષોમાં અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ રોનલ્ડ રીગન અને છેલ્લા સોવિયેત નેતા મીખાઇલ ગોર્બાચોવે આઈએનએફ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.

આ સંધિ અંતર્ગત જમીનથી હુમલો કરતી 500 થી 5,500 કિલોમિટરની રેન્જનું મધ્યમ અંતર ધરાવતી મિસાઇલોનું નિર્માણ પ્રતિબંધિત છે. જેમાં પરમાણુ અને સામાન્ય એમ બન્ને પ્રકારની મિસાઇલનો સમાવશે થાય છે.

રવિવારે આ સંધિ પર હસ્તાક્ષર કરનાર મિખાઇલ ગોર્બાચોવે કહ્યું હતું કે આ સંધિમાંથી અમેરિકાના નીકળવાના કારણે પરમાણુ હથિયારોને સમાપ્ત કરવાના પ્રયાસો પર નકારાત્મક અસર થશે.

અમેરિકા ભાર મૂકતું આવ્યું છે કે રશિયાએ મધ્યમ અંતરની નોવાટોર 9એમ729 મિસાઇલ બનાવીને આ સંધિ તોડી છે. રશિયા જૂજ સમયમાં આ મિસાઇલથી નાટો દેશો પર હુમલો કરવા સક્ષમ છે.

મિસાઇલ બનાવીને સંધિ તોડવાની વાતને રશિયા નકારતું આવ્યું છે પણ નાટોએ જુલાઈમાં કહ્યું હતું કે રશિયા મિસાઇલ અંગે 'સંતુષ્ટ જવાબ' આપવામાં અસફળ રહ્યું છે.

જર્મનીના વિદેશ મંત્રીએ ટ્રમ્પ દ્વારા આ સમજૂતીને છોડવાની યોજનાને દુખદ ગણાવી છે. તેમણે કહ્યું છે કે આ સમજૂતી યુરોપ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પત્રિકામાં મૃત જજના પરિવાર સાથે વાતચીતના આધાર પર એક રિપોર્ટ તૈયાર કરાયો હતો.

આ રિપોર્ટ જાહેર થયા બાદ કેટલાક નિવૃત્ત જજ, વકીલ અને દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ સહિત ઘણા નેતાઓએ લોયાના મૃત્યુ અંગે તપાસ કરાવવા માંગ કરી હતી.

લોયાનું મૃત્યુ પહેલી ડિસેમ્બરની સવારે નાગપુરમાં થયું હતું, ત્યાં તેઓ એક લગ્ન સમારોહમાં સામેલ થવા ગયા હતા. તેમના મૃત્યુનું કારણ હૃદયરોગનો હુમલો જણાવવામાં આવ્યું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સોશિઅલ મીડિયા પર જજ લોયાના મૃત્યુ પર ચર્ચા

પત્રિકા 'ધ કૅરવૅન'ના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, જજ લોયાને ઑટોરિક્ષામાં હૉસ્પિટલ લઈ જવાયા હતા.

આ સિવાય લોયાના બહેને સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે, જો હૃદયરોગનો હુમલો આવ્યો હતો તો તેમનું ECG કેમ ન કરાયું?

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'માં ECGનો રિપોર્ટ પ્રકાશિત થયો છે. દાંડે હૉસ્પિટલના પ્રબંધકોએ પણ ન્યૂઝપેપરને જણાવ્યું છે કે, જજ લોયાનો ECG ટેસ્ટ કરાયો હતો.

પરંતુ 'ધ કૅરવૅન'ના રાજકીય મામલાના સંપાદક હરતોષ સિંઘ બલે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું છે કે "અત્યાર સુધી એટલી જ નોંધ લેવી પૂરતી નથી કે ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસે જે ECG રિપોર્ટ છાપ્યો છે, જેનો હવાલો NDTVએ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આપ્યો છે, તેના પર તારીખ 30 નવેમ્બરની છે, જે જજ લોયાના મૃત્યુના એક દિવસ અગાઉની છે."

અંગ્રેજી ન્યૂઝપેપર 'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ' દ્વારા 'ધ કૅરવૅન'ના રિપોર્ટ પર સવાલ ઉઠાવાયા હતા.

ન્યૂઝપેપરે મુંબઈ હાઇકોર્ટના બે જજ- જસ્ટિસ ભૂષણ ગવઈ અને જસ્ટિસ સુનીલ શુકરે સાથે વાતચીત કરી છે, એ બન્નેનું કહેવું છે કે, તેઓ જજ લોયાના મૃત્યુ સમયે હૉસ્પિટલમાં હાજર હતા.

લાતૂર બાર એસોસિયેશન દ્વારા પ્રદર્શન

વર્ષ 2005માં સોહરાબુદ્દીન શેખનું એન્કાઉન્ટર થયું હતું

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'એ લખ્યું છે કે, બન્ને જજોનું માનવું છે કે લોયાના મૃત્યુની પરિસ્થિતિઓમાં એવું કંઈ પણ ન હતું, જેના પર શંકા ઊભી થાય.

જસ્ટિસ શુકરેએ કહ્યું, "તેમને ઑટોરિક્ષામાં હૉસ્પિટલ લઈ જવાનો સવાલ જ નથી, જજ બરડ તેમને પોતાની કારમાં દાંડે હૉસ્પિટલ લઈ ગયા હતા."

'ધ કૅરવૅન'ના રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેમને ઑટોરિક્ષામાં હૉસ્પિટલ લઈ જવાયા હતા.

દરમિયાન જજ લોયાના ગૃહ નગર લાતૂરના બાર એસોસિયેશને મામલાની તપાસની માંગ કરતા સોમવારના રોજ પ્રદર્શનની ઘોષણા કરી છે.

જજ લોયા તેમના મૃત્યુ પહેલા સોહરાબુદ્દીન કેસની સુનાવણી કરી રહ્યા હતા, જેમાં ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહ આરોપી હતા.

લોયા બાદ જે જજ નિયુક્ત થયા હતા, તેમણે સુનાવણી બાદ અમિત શાહને નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પદ્મનાભસ્વામી મંદિર

શ્રી પદ્મનાભસ્વામી મંદિર કેરળના તિરુવનંતપુરમમાં સ્થિત છે.

કથિત નાણાકીય અનિયમિતતાઓના આરોપોને લઈ ઐતિહાસિક મંદિરના પ્રશાસન અને પ્રબંધનને પર છેલ્લા નવ વર્ષથી ચાલી રહ્યો હતો.

જસ્ટિસ યુ યુ લલિતની અધ્યક્ષતા વાળી બેન્ચે મંદિરના પ્રશાસન માટે નવી કમિટી ન બને ત્યાં સુધી  તિરુવનંતપુરમ જિલ્લા જજ હેઠળ કમિટી બનાવી છે.

શ્રી પદ્મનાભસ્વામી મંદિરનું પ્રબંધન ત્રાવણકોરના અંતિમ શાસકના હાથમાં 20 જુલાઈ 1991ના રોજ તેમના નિધન સુધી હતું.

જોકે એ પછી, કથિત નાણાકીય અનિયમિતતાને લઈને મંદિરના પ્રશાસન અને પ્રબંધનને લઈને પ્રશ્નો ઊભા થયા હતા.

આ બાબતે 31 જાન્યુઆરી 2011ના કેરળ હાઈકોર્ટના આદેશને પડકારતી અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટે આ ચુકાદો આપ્યો છે.

કેરળ હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકારને મંદિરનાં પ્રશાસન પર નિયંત્રણ માટે એક ટ્રસ્ટની નિમણૂક કરવાનો નિર્દેશ કર્યો હતો જે મંદિરની સંપત્તિ અને પ્રશાસનને પરંપરા અનુસાર સંભાળે.

જોકે સુપ્રીમ કોર્ટે બીજી મે 2011ના રોજ મંદિરની સંપત્તિ અને પ્રબંધનને નિયંત્રણના હાઈકોર્ટના નિર્દેશ પર સ્ટે આપ્યો હતો.

સુપ્રીમ કોર્ટે કેરળ સરકારને મંદિરની તિજોરી(વૉલ્ટ એ થી એફ સુધી)માં રહેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી વસ્તુઓ, આભૂષણો અને મૂલ્યવાન રત્નોની યાદી તૈયાર કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો જેમાંથી વૉલ્ટ-બીને સુપ્રીમ કોર્ટની મંજૂર વગર નહીં ખોલવાનું સૂચન કર્યું હતું.

2011માં સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ પર પાંચ તિજોરીઓ (વૉલ્ટ) ખોલવામાં આવ્યા જેમાં એક લાખ કરોડ રૂપિયાની સંપત્તિ રહેલી હતી, આમાં મૂલ્યવાન આભૂષણો, હથિયારો, વાસણો અને સિક્કા સામેલ હતા.

દેશના સૌથી સંપન્ન વિષ્ણુ મંદિરનું પ્રબંધન લગભગ એક હજાર વર્ષ સુધી પરંપરાગત રીતે ત્રાવણકોરના શાસકોના હાથમાં હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પદ્મલક્ષ્મીએ જણાવ્યું કે તે એ વાતને સારી રીતે સમજી શકે છે કે શા માટે સ્ત્રીઓ વર્ષો સુધી પોતાના પર થયેલાં યૌન શોષણ અંગે મૌન ધારણ કરી રાખે છે.

જ્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સુપ્રીમ કોર્ટ માટે નામાંકિત બ્રેટ કૈવના પર લગાડવામાં આવેલા યૌન શોષણના આરોપનો બચાવ કરતા કહ્યું હતું કે ડૉક્ટર ક્રિસ્ટિન બ્લેજી ફોર્ડે અત્યાર સુધી યૌન શોષણ અંગે મૌન કેમ ધારણ કરી રાખ્યું હતું? ત્યારે પદ્મલક્ષ્મીએ પોતાના ભૂતકાળને જાહેર કરવાનો નિર્ણય લીધો.

પદ્મલક્ષ્મીએ ન્યૂ યૉર્ક ટાઇમ્સ માટે એક લેખ લખ્યો છે, જેમાં પોતાની સાથે થયેલાં રેપનો તેમણે ઉલ્લેખ કર્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એમણે લખ્યું છે કે 16 વર્ષની ઉંમરમાં એમના બૉયફ્રેન્ડે એમની સાથે રેપ કર્યો હતો અને એનો રિપોર્ટ ન નોંધાવ્યો કારણ કે એમને લાગતું હતું કે એમાં એમની જ ભૂલ છે.

લક્ષ્મીએ લખ્યું છે, ''હું કેટલાક મહિનાથી 23 વર્ષના એક છોકરાને ડેટ કરી રહી હતી. એને ખબર હતી કે હું વર્જિન છું.”

“નવા વર્ષમાં 31 ડિસેમ્બરની સાંજે અમે પાર્ટીમાં ગયાં હતાં. હું ખૂબ થાકી ગઈ હતી અને એટલે હું એના ઍપાર્ટમૅન્ટમાં જ સૂઈ ગઈ હતી. કદાચ તમે એ જાણવા આતુર હશો કે શું મેં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એ રાત્રે શરાબ પીધો હતો? જોકે, એનો કોઈ અર્થ નથી,  છતાં પણ કહું કે મેં શરાબ પીધો ન હતો.''

લક્ષ્મીએ લખ્યું છે, ''મને યાદ છે ભારે દુખાવાને કારણે મારી આંખો ખુલી ગઈ. એવું લાગતું હતું કે મારા પગમાં કોઈએ ચાકૂ મારી દીધું હોય.”

“તે મારી ઉપર હતો. મેં પૂછ્યું તું આ શું કરી રહ્યો છે? તેણે મને કહ્યું સાધારણ દુખાવો છે. મેં કહ્યું મને મહેરબાની કરી છોડી દે અને પછી હું ચીસો પાડી રડવા માંડી.''

લક્ષ્મી યાદ કરતા જણાવે છે કે એ દુખાવો સહન કરી શકાય તેવો નહોતો. પદ્મલક્ષ્મી જણાવે છે, ''તેણે મને કહ્યું કે તું સૂઈ જઈશ પછી તારો દુખાવો મટી જશે. ત્યાર બાદ તે મને ઘેર મૂકી ગયો.''

ડેટ રેપ જેવી વસ્તુ નહોતી

પોતાના જમાનાની ટૉપની મૉડલ પદ્મલક્ષ્મીનું કહેવું છે કે એમણે આ વાત કોઈ મોટાને એટલા માટે ના જણાવી કે 1980ના દાયકામાં ડેટ રેપ જેવી કોઈ વસ્તુ જ નહોતી.

ડેટ રેપનો અર્થ થાય છે તમારી સાથે એ વ્યક્તિએ રેપ કર્યો છે જેને તમે ઓળખો છો.

પદ્મલક્ષ્મીને લાગ્યું કે જો તે સૌને જણાવશે તો બધા સામે એ જ સવાલ કરશે કે તે એ રાતે એના ઍપાર્ટમૅન્ટમાં શું કરવા ગઈ હતી.

પદ્મલક્ષ્મીએ એ પણ જણાવ્યું કે સાત વર્ષની ઉંમરમાં એમની સાથે અડપલાં પણ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

પદ્મલક્ષ્મી લખે છે કે યૌન શોષણ અંગે જે તર્ક આપવામાં આવે છે તે મુશ્કેલીમાં મૂકી દેનારા હોય છે.

એમણે લખ્યું છે, ''હું જ્યારે વર્જિનિટી ગુમાવીશ ત્યારે આ મારા માટે એક મોટી વાત હશે કે પછી સમજી વિચારીને લીધેલો મારો નિર્ણય હશે.”

“મારા મનમાં ત્યારે એક વાત હતી કે જ્યારે હું સેક્સ કરીશ તો તે પ્રેમની અભિવ્યક્તિ હશે, સંયુક્ત આનંદની અનુભૂતિ હશે કે પછી તે બાળકો માટે હશે, પણ સ્પષ્ટ છે કે આવી ચીજો બની નહોતી.”

“મને આ રેપ અંગે પોતાના પાર્ટનર અને થેરાપિસ્ટ સાથે વાત કરવામાં દાયકાઓ નીકળી ગયા.''

લોકોએ ટ્વીટર પર કહ્યું MeToo

પદ્માલક્ષ્મીએ ટ્વીટ કરીને પોતાની સાથે થયેલા દુષ્કર્મની વાત દુનિયાને જણાવી તો ટ્વીટર પર અનેક મહિલાઓએ પોતાની સાથે થયેલા અત્યાચારના કિસ્સાઓ જણાવ્યા હતા.

પીક્સી પેનકેકે લખ્યું કે પુરુષોમાંથી મારો વિશ્વાસ ઉઠી ગયો છે. છ મહિના પહેલાં જ મારી સાથે આ ઘટના ઘટી. પળવરમાં તેણે મને તબાહ કરી નાખી.

માયોએ લખ્યું કે હું 16 વર્ષની હતી ત્યારે પાછલી સીટે મારા પર દુષ્કર્મ થયું હતું. તે મને ડ્રાઇવ પર લઈને નીકળ્યો હતો. મારું કૌમાર્ય પણ ત્યારે જ ભંગ થયું હતું આજે હું 63 વર્ષની છું મેં આ વાત ક્યારેય કોઈને જણાવી નથી.

લિને...


પદ્મવિભૂષણ પ્રાપ્ત કરનારી અને છ વાર વર્લ્ડચૅમ્પિયન બનનારી મેરી કોમ સાથે તમે વાત કરો ત્યારે આવું કંઈક સાંભળવા મળે. અને પછી હસી પડે. આત્મવિશ્વાસથી ભરપૂર મેરી કોમને લાગે છે સર્વશક્તિમાન તેને બહુ ચાહે છે અને તેથી જ તે વિશેષ બની શકી છે અને કુદરતી રીતે જ ઉત્તમ બોક્સર બની શકી છે.

37 વર્ષની ઉંમરે સાત વાર વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપમાં સુવર્ણ ચંદ્રકો મેળવ્યા છે, ઑલિમ્પિકમાં કાંસ્ય મેળવ્યો છે (ઑલિમ્પિક મડલ મેળવનારી પ્રથમ અને એકમાત્ર બૉક્સર) અને એશિયન તથા કૉમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ગોલ્ડ મેડલ મેળવ્યા છે.

મોટા ભાગના મેડલ 2005માં તે માતા બની અને તે પણ સિઝેરિયન દ્વારા તે પછી મેળવેલા છે. ટોચ પર ટકી રહેવા શું કરવું પડે તે જાણે છે અને પોતાની આકરી જહેમતમાંથી જ આત્મવિશ્વાસ મેળવે છે.

મેરી કોમ એકમાત્ર ભારતીય બૉક્સર છે, જેમણે આઠ વખત વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપ જીતી છે.

5 ફૂટ બે ઇંચની ઊંચાઈ અને 48 કિલોનું વજન - આવી નાના કદની નારી ચૅમ્પિયન હોય તે માનવું પણ મુશ્કેલ બને, કે નહીં?

બૉક્સર એટલે માઇક ટાઇસન જેવી મોટી આંખો અને મોહમ્મદ અલી જેવું અકડ વર્તન - પણ મેરી કોમના ચહેરા પર હંમેશાં હાસ્ય જ હોય. જોકે મેરી કોમમાં એક ગતિ છે, ઝડપી છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અને એકલક્ષી છે.

'એક હદ સુધી જ તમારા કોચ, સપોર્ટ સ્ટાફ અને કુટુંબીજનો મદદરૂપ થઈ શકે. રિંગમાં તમે એકલા જ હો છો. રિંગની અંદરની તે 9થી 10 મિનિટ બહુ અગત્યની હોય છે અને તમારે ખુદે લડી લેવાનું હોય છે.'

'હું મારી જાતને આ વાત ઠસાવતી રહું છું. તે લડતની તૈયારી માટે હું મથતી રહું છું, માનસિક અને શારીરિક બંને રીતે. હું નવી ટેકનિક શીખતી રહું છું. મારી વિશેષતા અને મર્યાદા બંને પર હું કામ કરું છું. હરિફને સમજી લઉં છું અને સ્માર્ટ રીતે રમવામાં માનું છું,' એમ એક ઇન્ટરવ્યૂમાં તેણે મને સમજાવ્યું હતું.

મેરી ખરેખર તેની રમત અને ટેકનિકમાં કેટલાં સ્માર્ટ છે?

'માત્ર બે કલાક બૉક્સિંગ પ્રેક્ટિસ કરો તે પૂરતું છે, પણ તેમાં એક શિસ્ત હોવી જોઈએ.' ફિટનેસ અને ખાણીપીણીની બાબતમાં પણ સંતુલન રાખવું જોઈએ અને પોતાના પર બહુ નીતિનિયમો લાદી દેવા જોઈએ નહીં એમ તેઓ માને છે. તેમને ઘરનું મણીપુરી ખાણું પસંદ છે અને બાફેલાં શાકભાજી અને મચ્છી સાથે પ્રોટીનયુક્ત આહાર લે છે.

મેરી પોતાના મનનું ધાર્યું કરનારી છે. પ્રેક્ટિસનો સમય પોતાના મૂડ અને ટૅમ્પરામેન્ટને અનુકૂળ હોય તેવી રીતે રાખે છે. 37 વર્ષની ઉંમરે જીતવા માટે આવા બદલાવ લાવવા પડે એમ તેઓ કહે છે.

'આજે તમારી સામે છે તે મેરી 2012માં ઘણી જુદી હતી. યુવાન મેરી એક પછી એક પંચ મારી દેતી હતી  આજની મેરી આક્રમણ કરવા માટે યોગ્ય તકની રાહ જુએ છે અને પોતાની શક્તિને થોડી બચાવી રાખે છે.'

મેરીની આંતરરાષ્ટ્રીય કારકિર્દી 2001માં શરૂ થઈ હતી. પ્રારંભમાં તે તાકાત અને સ્ટૅમિનાને આધારે લડતી હતી. આજે તે પોતાની કુશળતા પર વધુ આધાર રાખે છે.

તેઓ એકમાત્ર મહિલા છે જે છ વાર વર્લ્ડ ઍમેચ્યૉર બૉક્સિંગ ચેમ્પિયન બન્યાં છે. પોતાની પ્રથમ સળંગ સાતેસાત વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપમાં મેડલ મેળવનારાં પણ તેઓ એકમાત્ર ખેલાડી છે. પુરુષ અને સ્ત્રી બંનેમાં 8 વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપ મેડલ્સ મેળવનારાં એકમાત્ર બૉક્સર છે.

AIBA World Women's Rankingમાં લાઇટ ફ્લાયવેઇટ કૅટેગરીમાં તેમને નંબર વનનું સ્થાન મળ્યું છે. 2014માં દક્ષિણ કોરિયામાં એશિયન ગેમ્સમાં પ્રથમ વાર ગોલ્ડ મેળવનારાં ભારતીય બૉક્સર બન્યાં હતાં. 2018માં કૉમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ગોલ્ડ જીતનારાં પણ પ્રથમ ભારતીય મહિલા બૉક્સર બન્યાં હતાં. પાંચ વાર એશિયન ઍમેચ્યૉર બૉક્સિંગ ચૅમ્પિયન બનવાનો રેકર્ડ પણ તેમના નામે જ છે.

મણીપુરની આ છોકરી ખરેખર બૉક્સિંગની દુનિયામાં છવાઈ ગઈ છે.

બચપણથી જ તેમના જીવનમાં પડકારો આવતા રહ્યા છે. તેમનું...


પદ્મવિભૂષણથી સન્માનિત પંડિત જશરાજનો જન્મ સંગીતકારોનાં એક પરિવારમાં થયો હતો. સંગીત સાથેનો એમનો પરિચય એમના પિતા પંડિત મોતીરામે કરાવ્યો હતો.

જશરાજ ચાર વર્ષના હતા ત્યારે એમના પિતાનું અવસાન થયું. એ પછી એમના ભાઈ અને ગુરૂ પંડિત મણિરામે એમને સંગીતનું શિક્ષણ આપ્યું.

પંડિત જશરાજનો નાતો સંગીતના મેવાતી ઘરાના સાથે હતો. આ ઘરાનાની શરૂઆત જોધપુરના પંડિત  ધગ્ગે નઝીર ખાને કરી હતી. પંડિત જશરાજના પિતાએ પંડિત ધગ્ગે નઝીર ખાનના શિષ્ય પંડિત નત્થુલાલ પાસે તાલીમ મેળવી હતી.

પંડિત જસરાજના પૌત્રી મીનાક્ષીએ બીબીસી ગુજરાતીનાં સહયોગી મધુ પાલને તેમના નિધનની પુષ્ટિ કરી છે.

તેમના પરિવાર દ્વારા એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે સંગીત માર્તંડ પંડિત જસરાજે અમેરિકાના ન્યૂ જર્સીમાં તેમના ઘરે સ્થાનિક સમય પ્રમાણે સવારે 5.15 વાગ્યે અંતિમ શ્વાસ લીધો.

પરિવાર પ્રમાણે તેમનું નિધન કાર્ડિયાક અરેસ્ટને કારણે થયું.

આ નિવેદનમાં પરિવાર અને શિષ્યો તરફથી લખવામાં આવ્યું છે કે 'અમારી પ્રાર્થના છે કે ભગવાન કૃષ્ણ તેમનું સ્વર્ગના દ્વાર પર સ્વાગત કરે જ્યાં પંડિતજી હવે વિશેષ રૂપે તેમના પ્રિય ભગવાન માટે 'ઓમ નમો ભગવતે વાસુદેવાય' ગાશે. અમે તેમન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા આત્માને સદા માટે સંગીતમય શાંતિ મળે તેવી પ્રાર્થના કરીએ છીએ.'

'હું નથી માનતો કે સંગીતમાં મારું કોઈ યોગદાન છે'

આજથી 15 વર્ષ અગાઉ 2005માં બીબીસીની હિંદી સેવાએ પંડિત જશરાજનો ઇન્ટરવ્યૂ કર્યો હતો.

એ ઇન્ટરવ્યૂમાં પંડિત જશરાજે કહ્યું હતું કે "એ કહેવું ખૂબ મુશ્કેલ છે કેટલાં શ્વાસ લેવાના છે, કેટલાં કાર્યક્રમ કરવાના છે. હું નથી માનતો કે સંગીતમાં મારું કોઈ યોગદાન છે. હું ક્યાં ગાઉ છું. મેં કંઈ નથી કર્યું. હું તો ફક્ત માધ્યમ છું. સઘળી ઈશ્વર અને ભાઈજી (એમના ગુરૂ અને મોટાભાઈ)ની કૃપા છે અને લોકોનો સ્નેહ છે. "

"અનેકવાર એવું થાય છે કે ગાતાં ગાતાં સ્વર શોધવા લાગું છું. શોધું છું કે ક્યાંકથી કોઈ સૂર મળી જાય. એ દિવસે લોકો કહે છે કે આજે આપે ઈશ્વરના દર્શન કરાવી દીધાં અને એ દિવસે મને લાગે છે કે મેં સારું ગાયું. કોઈ પૂછી બેસે છે, પંડિતજી આજે શું થઈ ગયું હતું."

"હું માનું છું કે એ દરેક કલાકાર જે આ દેશમાં પેદા થયો અને જેણે સંગીતમાં પોતાનું સ્થાન બનાવ્યું એનું સંગીતમાં એક મોટું યોગદાન હોય છે. એ યોગદાન તો લોકો યોગ્ય રીતે જણાવી શકે છે પરંતુ કલાકાર પોતાનાં યોગદાન વિશે જાણી નથી શકતો."

પંડિત જશરાજની એ મુલાકાત વિશે આપ અહીં વાંચી શકો છો.

રાષ્ટ્રપતિ કોવિંદ અને વડા પ્રધાન મોદીએ શોક વ્યક્ત કર્યો

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ટ્વીટ કરીને તેમનાં નિધન પર દુખ વ્યક્ત કર્યું.

તેમણે ટ્વીટ કર્યું, "પંડિત જસરાજનાં નિધનથી ભારતીય સાંસ્કૃતિ વર્તુળમાં મોટું સ્થાન ખાલી થઈ ગયું છે. તેમની પ્રસ્તુતિઓ શ્રેષ્ઠ હતી અને તેમણે કેટલાય ગાયકો માટે ઉત્કૃષ્ટ ગુરુની ભૂમિકા પણ ભજવી. તેમના પરિવાર અને દુનિયાભરમાં તેમના ચાહકો પ્રત્યે સંવેદના પાઠવું છું."

ભારતના રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે તેમના નિધન પર શોક વ્યક્ત કરતા કહ્યું, સંગીતની દુનિયાના મહાન શાસ્ત્રીય ગાયક પંડિત જસરાજના નિધનથી હું હતાશ છું. આઠ દાયકાની પ્રતિષ્ઠિત કારકિર્દીમાં પદ્મવિભૂષણ પંડિત જસરાજે લોકોને તેમની ભાવપૂર્ણ પ્રસ્તુતિઓથી રોમાંચિત કર્યા. હું તેમના પરિવાર, મિત્રો અને સંગીતના ચાહકો પ્રત્યે સંવેદનાઓ વ્યક્ત કરું છું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પદ્માવત ફિલ્મના વિરોધથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે કાયદાના રાજની અવગણના થઈ રહી છે

પરંતુ શું આ વાત આજે આપણે તાર્કિક અને તથ્યપૂર્ણ ઢબે કહી શકીએ છીએ કે ભારતમાં કાયદાની એટલી ઓકાત બચી છે?

ગુડગાંવમાં બાળકોથી ભરેલી સ્કૂલ બસ પર થયેલા હુમલાથી સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે જ્યારે કાયદાના શાસનની અવગણના થાય છે, તો તેના પરિણામ કઈ તરફ અને કેટલી હદ સુધી જોઈ શકાય છે.

વિચારવાની વાત તો એ છે કે જો કરણી સેનાના ઉગ્રવાદીઓને લાગે છે કે સરકાર કડક વલણ અપનાવી શકે છે તો શું તેઓ એવી હિંસા ફેલાવી શકતા, જેવી હાલ તેમણે ઘણાં રાજ્યોમાં ફેલાવીને રાખી છે?

પહેલી નજરે તો એ સ્પષ્ટ થઈ જાય છે કે કરણી સેના ત્યાં જ સક્રિય છે કે જ્યાં ભારતીય જનતા પક્ષની સરકારો છે.

આ માત્ર સંયોગ નથી પણ તેમને ખાતરી છે કે તેમના પર કોઈ કાર્યવાહી થશે નહીં.

આખરે આ બન્ને વચ્ચે શું સંબંધ છે?

ભાજપની સરકાર બન્યા બાદ સરકારોએ કેટલાક ખાસ પ્રકારના જૂથોની ગતિવિધિઓને સંરક્ષણ આપી દીધું છે

આ બન્ને વચ્ચે સંબંધ એ છે કે કેન્દ્રમાં ભાજપની સરકાર બન્યા બાદ સરકારોએ કેટલાક ખાસ પ્રકારના જૂથોની ગતિવિધિઓને સંરક્ષણ આપી દીધું છે.

જ્યારે બીજી તરફ અન્ય સંગઠનોના વિરોધ પ્રત્યે દમનન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ું વલણ અપનાવ્યું છે.

ધ્યાન આપવા જેવી વાત એ છે કે કરણી સેનાના લોકોએ સિનેમાઘરો પર હુમલા કર્યા. ગાડીઓમાં આગ લગાવી છે.

બંધનું એલાન કર્યું, સંજય લીલા ભણસાલી અને દીપિકા પાદુકોણનાં નાક કાપી નાખવા કે પછી તેમના પર હુમલો કરનારા માટે ઇનામની ઘોષણા કરી હતી.

પરંતુ શું તેમાંથી કોઈ પર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાનો કાયદો લગાવવામાં આવ્યો છે? શું કોઈ પર રાજદ્રોહનો કેસ દાખલ થયો છે?

હવે કન્હૈયા કુમાર, જિગ્નેશ મેવાણી, ઉમર ખાલિદ, હાર્દિક પટેલ અને ચંદ્રશેખર આઝાદ રાવણને યાદ કરો.

આ બધા લોકોને ગમે ત્યારે જેલની હવા ખાવી પડી છે. કેમ?

શું તેમણે કાલ્પનિક મહારાણીનાં સન્માનની રક્ષા માટે કાયદાને પડકાર્યો હતો? સ્પષ્ટ જવાબ છે, ના.

તેમણે કેટલીક રાજકીય માગ ઉઠાવી

ફિલ્મના વિરોધમાં ગુરુગ્રામાં બસ સળગાવવામાં આવી હતી

ચંદ્રશેખર આઝાદ રાવણની ભીમ આર્મીએ દલિતોનાં શોષણ વિરુદ્ધ અવાજ ઉઠાવ્યો હતો પરંતુ આજે તેમને કોર્ટમાંથી જામીન મળી ગયા હોવા છતાં જેલમાં કેદ છે.

કેમ કે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે તેમના પર 'રાસુકા' (રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો) લગાવી દીધો છે.

પરંતુ ઉત્તર પ્રદેશની સરકારે આ પગલું એ સવર્ણો વિરુદ્ધ ન ઉઠાવ્યું, જેમના કારણે ભીમ આર્મીનું ગઠન થયું હતું.

આ સંદર્ભને ધ્યાનમાં રાખતા આપણે ફિલ્મ 'પદ્માવત'ના મામલે સુપ્રીમ કોર્ટની ટિપ્પણીઓ પર ધ્યાન આપવું જોઈએ.

કોર્ટે કોઈ નવી વાત કરી નથી. ન્યાયિક નિર્ણયોમાં એવી ટિપ્પણીઓ ઘણી વખત કરવામાં આવી છે.

જે આદેશ આપવામાં આવ્યો તે પણ આ પ્રકારના કેસમાં પહેલા આપવામાં આવેલા આદેશો જેવો જ છે. પણ હવે સંદર્ભ બિલકુલ બદલાયેલો છે.

મુદ્દો ઘણા રાજ્યોમાં 'પદ્માવત' પ્રતિબંધિત કરવાથી જોડાયેલો હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ભૂતકાળમાં રાજ્ય સરકારોએ ફિલ્મોનાં પ્રદર્શન પર પ્રતિબંધ લગાવવાનો પ્રયાસ તાત્કાલિક પરિસ્થિતિઓ નિપટાવવા માટે કર્યો હતો.

તે પણ પોતાના બંધારણીય દાયિત્વથી બચવાનો એક પ્રયાસ હતો.

નિર્વાચિત સરકારોની આ જવાબદારી છે કે બંધારણમાંથી મળેલા પોતાના અધિકારોનો ઉપયોગ કરી રહેલી વ્યક્તિ કે સંસ્થાને તેઓ સંરક્ષણ આપે.

ભારતીય બંધારણની કલમ 19 અંતર્ગત દરેક ભારતીય નાગરિકને 'વિવેકપૂર્ણ હદ'ની અંદર અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા મળેલી છે.

ફિલ્મ બનાવવી આ જ હક અંતર્ગત આવે છે. કોઈ ફિલ્મમાં થયેલી અભિવ્યક્તિ વિવેકપૂર્ણ છે એ નક્કી કરવું કેન્દ્રીય ફિલ્મ પ્રમાણપત્ર બોર્ડ (CBFC)નું કામ છે.

કોઈ ફિલ્મને આ સંસ્થાએ સર્ટીફીકેટ આપી દીધું છે તો સરકારો તેના પર...


પદ્માવત વિવાદ : શું શું થયું?

ફિલ્મ પર જબરદસ્ત વિવાદ થઈ રહ્યો છે. ફિલ્મના શુટીંગની શરૂઆતમાં જ કરણી સેનાના સભ્યોએ સેટ પર તોડફોડ કરી હતી.

વાત તો એટલી હદે વધી ગઈ હતી કે તેમણે સંજય લીલા ભણસાલીને થપ્પડ પણ મારી હતી.

ત્યારબાદ તેમણે રાજસ્થાનથી હટવું પડ્યું હતું. સંજય લીલા ભણસાલીએ આ મામલે સ્પષ્ટતા પણ આપી હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જોકે, વિવાદ ત્યાં સમાપ્ત ન થયો, પણ વધતો જ ગયો.

ફિલ્મમાં રાણી પદ્માવતીની છબીને નુકસાન પહોંચાડવાના આરોપસર કરણી સેના અને રાજપૂત સંગઠનોએ ખૂબ હોબાળો મચાવ્યો.

હારીને, ભણસાલીએ ફિલ્મનો એ મહત્ત્વનો 'ડ્રીમ સીકવેન્સ' હટાવી દીધો જેમાં રાણી પદ્માવતી (દીપિકા પાદુકોણ) અને અલાઉદ્દીન ખિલજી (રણવીર સિંહ) વચ્ચે રોમાન્સ બતાવવામાં આવ્યો હતો.

CBFCએ ફિલ્મમાં પાંચ દૃશ્યો કાપ્યા અને ફિલ્મનું નામ 'પદ્માવતી'થી બદલીને 'પદ્માવત' કરી દેવામાં આવ્યું.

ત્યારબાદ સમાચારપત્રોમાં ફુલ પેજ ડિસ્ક્લેમર આપવામાં આવ્યું જેમાં તમામ આરોપોને ફગાવતા જણાવવામાં આવ્યું કે ફિલ્મ કેવી રીતે રાજપૂતી શાનને વધારે છે.

એટલું જ નહીં, ફિલ્મના લોકપ્રિય ગીત 'ઘૂમર'માં દીપિકા પાદુકોણની કમર પણ ઢાંકી દેવામાં આવી.

આટલું ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બધું થયા બાદ મધ્ય પ્રદેશ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને ગુજરાત રાજ્યની સરકારોએ 'કાયદાની સ્થિતિ' બગડવાનું કારણ બતાવી ફિલ્મ રિલીઝ કરવાની ના પાડી દીધી.

જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે સુનાવણી કરતા કહ્યું કે જો સેન્સર બોર્ડે કોઈ ફિલ્મને પાસ કરી દીધી છે તો રાજ્ય સરકારો પાસે તેને રોકવાનો કોઈ હક નથી.

ઘણી જગ્યાએ એવા સમાચાર પણ આવ્યા કે સિનેમાઘરોના માલિક ડરેલા છે અને તેના માટે તેમણે ફિલ્મને ન બતાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.

શું ડૂબી જશે ફિલ્મના પૈસા?

આમ તો સંજય લીલા ભણસાલી અને વિવાદોનો સંબંધ જૂનો છે. પરંતુ આ વખતે કંઈક વધુ જ થઈ ગયું છે.

હવે સવાલ એ છે કે આ વિવાદના કારણે તેમને ફાયદો થશે કે નુકસાન?

લગભગ 200 કરોડ રૂપિયાના બજેટથી બનેલી આ ફિલ્મ બોલીવૂડની સૌથી મોંઘી ફિલ્મોમાંથી એક છે. શું આ ફિલ્મ પોતાની કૉસ્ટ રિકવર કરી શકશે?

બૉક્સ ઑફિસના આંકડાઓ પર નજર રાખનારા કોમલ નાહટા કહે છે, "હું પાક્કા પાયે કહી શકું છું કે આ ફિલ્મ સારી કમાણી કરશે."

તેઓ ઉમેરે છે, "રિલીઝને લઈને હમણાં આશંકા છે પરંતુ એક વખત ફિલ્મ રિલીઝ થશે તો આગળનો રસ્તો સાફ થઈ જશે."

તેમણે કહ્યું કે લોકો ફિલ્મ જોવા જશે અને તેમને લાગશે કે તેમાં કંઈ પણ આપત્તિજનક નથી. ત્યારબાદ વિરોધીઓનું મોઢું પણ બંધ થઈ જશે.

કોમલ નાહટાના જણાવ્યા અનુસાર, "જો ભારતમાં કેટલીક જગ્યાએ ફિલ્મ રિલીઝ ન થાય, તો પણ તેની કોઈ ખાસ અસર જોવા નહીં મળે. બીજા ઘણાં દેશોમાં તો રિલીઝ થશે જ."

તેમણે જણાવ્યું કે આ સિવાય પણ કમાણીના માધ્યમ છે. જેમ કે- સેટેલાઇટ રાઇટ્સ, મ્યૂઝિક રાઇટ્સ અને બ્રાન્ડ પ્લેસમેન્ટથી.

ઇતિહાસ બોલે છે...

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પદ્માવતી ફિલ્મમાં દીપિકા પાદુકોણ

પદ્માવતી નામની મહિલા વિશેનો પહેલો ઉલ્લેખ મધ્યકાલીન કવિ મલિક મુહમ્મદ જાયસીની કૃતિ 'પદ્માવત'માં જોવા મળ્યો હતો.

એ કૃતિ અલાઉદ્દીન ખિલજીના શાસનકાળનાં 250 વર્ષ પછી લખવામાં આવી હતી. ઘણા વિદ્વાનો પદ્માવતીને એક વિશુદ્ધ કાલ્પનિક ચરિત્ર ગણે છે.

રાજસ્થાનના રાજપૂતોના ઇતિહાસ વિશે કામ કરતા ઇરાચંદ ઓઝાએ પણ પદ્માવતીની વાસ્તવિકતાનો સ્વીકાર કર્યો નથી. તેમણે સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે પદ્માવતી સંપૂર્ણપણે કાલ્પનિક પાત્ર છે.

હિન્દી સાહિત્યના વિદ્વાન રામચંદ્ર શુક્લએ પણ તેને કાલ્પનિક પાત્ર ગણ્યું છે.

જાયસીની પદ્માવતી સાથે થોડો ઇતિહાસ સંકળાયેલો છે, પણ તેમાં કાલ્પનિકતા પણ છે.

આ વાત સમકાલીન રચનાકારો અને ઇતિહાસકારો પાસેથી સમજાય છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

'પદ્માવત' મધ્યકાળનું એક બહુ મહત્વનું મહાકાવ્ય છે. કેટલાક લોકો માને છે કે જાયસી સૂફી કવિ હતા.

એ સમયના સૂફી કવિઓએ જે રચનાઓ કરી હતી તેમાં તેમણે ચરિત્રોને પ્રતીકાત્મક રૂપમાં ગ્રહણ કર્યાં હતાં. તેનાં ઉદાહરણ તરીકે મધુમતી, મૃગાવતી વગેરેનાં નામો આપી શકાય.

અહીં જે પદ્માવતીની વાત કરવામાં આવી છે એ પણ રાજપુતાના પદ્માવતી ન હતી. એ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મૂળ સિઘલગઢ કે સિંઘલ દ્વીપ(જે લંકાનું નામ છે)ની હતી.

ખિલજી અને પદ્માવતી

પદ્માવતી ફિલ્મમાં રણવીર સિંહે અલાઉદ્દીનનું પાત્ર ભજવ્યું છે

રચનામાં જણાવ્યા અનુસાર, રાજા રત્નસેન પદ્માવતીને લઈને સિંઘલ દ્વીપ ગયા ત્યાં સુધી રાજાની એક પટરાણી પણ હતી. તેનું નામ નાગમતી હતું.

પદ્માવતીના આગમન બાદ કૃતિમાં જે સંઘર્ષ દેખાડવામાં આવ્યો છે તેની વાત કાલ્પનિક છે. જોકે, રાજસ્થાનમાં હવે કેટલાક લોકો તેને અસલી ચરિત્ર ગણાવી રહ્યા છે.

એ વિશે બનાવવામાં આવેલી ફિલ્મમાં અલાઉદ્દીનનું પાત્ર જે રીતે દર્શાવવામાં આવ્યું છે તેની સામે કેટલાક લોકોએ વાંધો લીધો છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે પદ્માવતની રચના સોળમી શતાબ્દીમાં કરવામાં આવી હતી, જ્યારે અલાઉદ્દીન ખિલજીના શાસનકાળનો પ્રારંભ 14મી સદીની શરૂઆતથી થાય છે.

અલાઉદ્દીન ખિલજીનો સાશનકાળ 1296થી 1316 સુધીનો હતો. તેથી કથાકારે વાર્તાને આગળ વધારવા માટે કલ્પનાનો સહારો લીધો હોય એ શક્ય છે.

અલાઉદ્દીન ખિલજીના શાસનકાળમાં જે રચનાઓનું સર્જન કરવામાં આવ્યું હતું તેમાં ક્યાંય પદ્માવતીનો ઉલ્લેખ મળતો નથી.

અમીર ખુસરો અલાઉદ્દીનના સમકાલીન હતા. તેમની ત્રણ કૃતિઓમાં રણથંભોર અને ચિત્તોડગઢ પર અલાઉદ્દીન ખિલજીના આક્રમણનું અલંકારિક વર્ણન છે.

જોકે, તેમાં પદ્માવતી જેવા કોઈ પાત્રનું નામ નથી.

નથી મળતો પદ્માવતીનો ઉલ્લેખ

જાયસીકાલીન ભારત પુસ્તકનું મુખપૃષ્ઠ

રણથંભોરના યુદ્ધમાં અમીરદેવ અને રંગદેવીની ચર્ચા અમીર ખુસરોએ કરી છે, પણ તેમાં પદ્માવતીનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

અલાઉદ્દીન ખિલજીએ 1303માં ચિત્તોડગઢ પર આક્રમણ કર્યું હતું અને ચિત્તોડગઢ જીતવામાં તેને છ મહિના લાગ્યા હતા.

અલાઉદ્દીન ખિલજીએ સ્ત્રીઓ માટે આક્રમણ કર્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવે છે.

જોકે, જિયાઉદ્દિન બર્ની અને અબ્દુલ્લા મલિક કિસામી જેવા એ સમયના ઇતિહાસકારો તથા જૈન ધર્મની અન્ય સમકાલીન કૃતિઓમાં એવો ઉલ્લેખ ક્યાંય મળતો નથી.

અમીર ખુસરોની કૃતિઓમાં જૌહરની વાત છે, પણ એ રણથંભોરના આક્રમણ વખતની છે.

ચિત્તોડગઢ પર આક્રમણના સમયે જૌહરનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

એ પછીના ઇતિહાસકારોની રચનાઓમાં રતનસેન કે પદ્માવતીનો ઉલ્લેખ આવે છે, જે જાયસીના 'પદ્માવત'માંથી લેવામાં આવ્યો હોય એવું લાગે છે.

અબુલ ફઝલે 'આઈને અકબરી'માં તેમાંથી જ ઉલ્લેખ લીધો હતો અને એ પછીના ઇતિહાસકારોએ પણ એવું કર્યું હતું.

આશ્ચર્યની વાત એ છે કે જાયસીએ પદ્માવતીનું પાત્ર એવી જોરદાર રીતે વિકસાવ્યું હતું કે એ પાત્ર ઇતિહાસને અતિક્રમી ગયું...


પર-આર્ને હેકેન્સન એવા સાંસદ છે કે જેઓ સામાન્યપણે સંસદની કૅન્ટીનમાં જ જોવા મળે છે

જોકે, સ્વિડન એક એવો દેશ છે કે જ્યાં આ ધારણા ખોટી સાબિત થાય છે.

સ્કેન્ડિનેવિયન દેશોના લોકોનો કરકસર અને સાદાઈનો અભિગમ તેના રાજકારણમાં વ્યક્ત થાય છે અને તે પ્રમાણે જ દેશના રાજકારણીઓએ વર્તવું પડે છે.

મોટા પગાર, ભથ્થાં અને જાતભાતની સુવિધા સ્વિડનના સાંસદોને મળતી નથી.

કરદાતાઓનાં નાણાં વાપરવાની બાબતમાં તેમના પર ચુસ્ત નિયમો લાદવામાં આવેલા છે.

"સાધારણ નાગરિકો"

સ્વિડનમાં માત્ર વડા પ્રધાનને જ કારની સેવા આપવામાં આવે છે

સોશિયલ-ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીના સાંસદ પર-આર્ને હેકેન્સન બીબીસી બ્રાઝિલને જણાવે છે, "અમે સાધારણ નાગરિકો જ છીએ."

"સંસદસભ્યોને વિશેષાધિકારો આપવાની વાત અર્થહીન છે, કેમ કે અમારું કામ નાગરિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાનું અને તેઓ જે વાસ્તવિકતા વચ્ચે જીવે છે તેમાં જ રહેવાનું છે."

હેકેન્સન ઉમેરે છે, "અમે એવું કહી શકીએ કે અમારો વિશેષાધિકાર કાર્ય કરવાનો અને દેશને દિશા આપવાનો છે."

સ્વિડિશ સાંસદો મફતમાં જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

અન્ય દેશોમાં હોય છે તે રીતે તેમને કાર અને ડ્રાઇવર જેવી સુવિધાઓ આપવામાં આવતી ન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થી.

દાખલા તરીકે સ્વિડિશ સંસદ પાસે ફક્ત ત્રણ વૉલ્વો S80 કાર છે. આ નાનકડો કાફલો સંસદના પ્રમુખ અને ત્રણ ઉપપ્રમુખના સત્તાવાર કાર્યક્રમો માટે રાખવામાં આવ્યો છે.

પગાર

સ્વિડનના સાંસદો અન્ય દેશોની સરખામણીએ ઘણું ઓછું કમાય છે

સંસદના એક અધિકારી રેને પૉટ્કે જણાવે છે, "અમે કંઈ ટૅક્સી સર્વિસ ચલાવતા નથી."

"આ વાહનો કોઈને ઘરેથી લઈ આવવા કે મૂકવા માટે વપરાતા નથી."

સ્વિડનમાં ફક્ત વડા પ્રધાન માટે જ અલગથી કાયમી કાર રાખવામાં આવી છે.

સ્વિડનના સાંસદોને મહિને લગભગ 6,900 ડૉલર મળે. અમેરિકામાં સાંસદને 14,000 ડૉલર જેટલી રકમ મળે છે.

સ્વિડનમાં કર્મચારીઓને સરેરાશ મહિને 2800 ડૉલરનો પગાર મળે છે.

"આર્થિક રીતે આકર્ષક"

1957 સુધી સ્વિડનના સાંસદોને બિલકુલ પગાર આપવામાં આવતો ન હતો

સ્ટૉકહોમથી દૂરના વિસ્તારમાં જેમનો મતવિસ્તાર આવેલો હોય તેવા સાંસદોને રોજિંદું ભથ્થું આપવામાં આવે છે. તેઓ રાજધાનીમાં રહીને કામ કરે તેટલા દિવસ માટેનું ભથ્થું મળે છે.

આ ભથ્થું કેટલું હોય છે? રોજના લગભગ 12 ડૉલર મળે છે. આટલા પૈસામાં સ્ટૉકહોમમાં તમને આખું ભાણું પણ મળે નહીં.

1957 સુધી તો સ્વિડનના સાંસદોને બિલકુલ પગાર આપવામાં આવતો નહોતો. પક્ષના કાર્યકરો ફાળો કરીને સાંસદોને મદદરૂપ થતા હતા.

સંસદના દસ્તાવેજો તપાસીએ ત્યારે ખ્યાલ આવે છે કે કોઈ નાગરિક રાજકારણમાં પ્રવેશવાથી દૂર ના રહે તેવા શુભ ઇરાદાથી જ સાંસદોને પગાર આપવાનું વિચારાયું હતું.

જોકે સ્વિડનના નાગરિકો ઈચ્છતા હતા કે આવો પગાર બહુ મોટો પણ ના હોવો જોઈએ.

દુનિયાના બીજા દેશોમાં છે તે રીતે સ્વિડનના સાંસદોને રાહતદરે મકાન મળી શકે છે ખરું.

પણ સ્ટૉકહોમથી દૂરના વિસ્તારના રહેવાસી હોય તેવા સાંસદોને જ લાભ મળે છે.

નાનકડી પથારી

સાંસદો માટે બનાવવામાં આવેલા ઍપાર્ટમેન્ટમાં વધુ કોઈ સુવિધા હોતી નથી

સાંસદોને અપાતાં મકાનો બહુ સાદાં હોય છે. દાખલા તરીકે પર-આર્ને હેકેન્સન માત્ર 46 ચોરસ મિટરના ઍપાર્ટમેન્ટમાં રહે છે.

સરકારી માલિકાના કેટલાક ફ્લેટ બહુ જ નાના છે, માત્ર 16 ચોરસ મિટરના.

આવા નાનકડા ફ્લેટમાં કોઈ સુવિધાઓ પણ આપવામાં આવતી નથી. વૉશિંગ મશીન કે ડીશવૉશર એવું કશું મળે નહીં. ફ્લેટમાં એક નાનકડો સિંગલ બેડ હોય છે.

કરદાતાનાં નાણાંનો ઉપયોગ માત્ર વ્યક્તિગત સાંસદ માટે જ થઈ શકે.

તેમનાં જીવનસાથી અને કુટુંબીજનો આ મકાનમાં રહેવા માગતા હોય તો રોજેરોજનું ભાડું આપવાનું રહે છે.

સાંસદના જીવનસાથી તેમની સાથે ફ્લેટમાં રહેવા માગતા હોય તો તેમણે...


પરંતુ અન્નત્યા આખરે MyMissAnand કેવી રીતે બન્યાં?

તો કેટલા સમયમાં તેઓ બનાવે છે પોતાનો વીડિયો અને કેવી રીતે પસંદ કરે છે પોતાનો વિષય? અન્નત્યાથી યૂટ્યૂબ સ્ટાર બનવાની સંપૂર્ણ કહાણી અહીં જુઓ.

અન્નત્યા નોઇડામાં રહે છે. તેમનાં ફઈ પહેલેથી જ પોતાની યૂટ્યૂબ ચેનલ ચલાવતા હતાં. તેમને જ જોઈને અન્નત્યાનાં માતાપિતાને પોતાની દીકરી માટે યૂટ્યૂબ ચેનલ બનાવવાનો વિચાર આવ્યો.

કૅમેરાની સામે આવતા જ અન્નત્યાના હાવ-ભાવ એકદમ બદલાઈ જાય છે.

અન્નત્યા ચાર વર્ષનાં હતાં જ્યારે તેમણે પોતાની પહેલો વીડિયો બનાવ્યો હતો. સબ્સ્ક્રાઇબર્સ વધતાં તેઓ યૂટ્યૂબ પર સ્ટાર અને બની ગયાં અને બાળકો વચ્ચે ખૂબ પ્રખ્યાત પણ બની ગયાં.

તેમનો વીડિયો કેટલો ચાલ્યો, કેટલો નહીં, તેનો હિસાબ તેઓ જાતે નહીં પણ તેમનાં માતાપિતા રાખે છે.

યૂટ્યૂબ પર વીડિયો ચઢતાં જ અન્નત્યા જ તેને સૌથી પહેલા જુએ છે.

તેઓ પાંચમા ધોરણમાં ભણે છે. તેઓ ભણતરમાં પણ એટલું જ મન લગાવે છે જેટલું મન વીડિયો બનાવવામાં લગાવે છે.

એક વીડિયો માટે તેમણે આશરે 5-8 કલાક શૂટિંગ કરવું પડે છે.

બીજા બધા કામ જેમ કે વિષય પસંદ કરવાથી માંડીને સ્ક્રિપ્ટિંગ, એડિટિંગ અને રિવ્યૂ કરવું, તે બધ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ું જ તેમનાં મમ્મી અને ફૂવા કરે છે. આ બધા કામ માટે તેમની આખી ટીમ પણ છે.

રિપોર્ટર – સરોજ સિંહ

શૂટ એડિટ – મનીષ જાલુઈ

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પરંતુ અફઘાનિસ્તાનમાં સતર્કતા સાથે એ આશા સેવાઈ રહી છે કે સમજૂતીના અસ્તિત્વથી 'હિંસા ઓછી થશે' અથવા તો એક આંશિક યુદ્ધવિરામ લાગુ થશે.

આ સ્થિતિ આટલે સુધી કેવી રીતે પહોંચી? અને તેના થવા માટે આટલો સમય કેમ લાગ્યો?

બે દશકથી જારી અફઘાન યુદ્ધમાં ઘણું લોહી વહી ગયું છે. તાલિબાન હજુ પણ અફઘાનિસ્તાનના ઘણા વિસ્તારો પર નિયંત્રણ રાખે છે, પરંતુ તે મુખ્ય શહેરીકેન્દ્રોને નિયંત્રિત કરવામાં અસમર્થ છે.

જોકે આ દરમિયાન તાલિબાન અને અમેરિકા બંનેના નેતૃત્વને એ અહેસાસ થઈ ગયો છે કે બંને સૈન્યતાકાતથી જીત મેળવવામાં અસમર્થ છે.

દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે એ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે તેઓ આ દેશમાંથી પોતાના સૈનિકોને પરત બોલાવશે.

અમેરિકાની છૂટ બાદ વાર્તા

તાલિબાની રાજદ્વારી પ્રમુખ મુલ્લા અબ્દુલ ગની બરાદરે (વચ્ચે) સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યા

છેવટે અમેરિકાએ મુખ્ય છૂટ આપી અને બાદમાં બંને વચ્ચે વાર્તા થઈ શકી.

2018માં અમેરિકાએ તાલિબાનને એ શરતમાં છૂટ આપી હતી જે અંતર્ગત તેણે સૌથી પહેલા અફઘાન સરકાર સાથે વાત કરવાની હતી. અફઘાન સરકાર તાલિબાનને હંમેશાં ફગાવતી રહી છે.

અમેરિકાએ તાલિબાનની સાથે સીધી વાતચીત કરી અને અફઘાનિસ્તાનમાં વિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દેશ સૈનિકોની મોજૂદગીની મુખ્ય માગ સાંભળી.

આ વાતચીત બાદ શનિવારે થયેલી સમજૂતી અસ્તિત્વમાં આવી જેમાં એ પણ નક્કી થયું કે તાલિબાન 2001ના અમેરિકન હુમલાનાં કારણોમાંથી એક અલ-કાયદા સાથે પણ પોતાના સંબંધો અંગે ધ્યાન આપશે.

આ સમજૂતી બાદ હવે ચરમપંથી અને અન્ય અફઘાન રાજનીતિજ્ઞો વચ્ચે વાતચીત થશે, જેમાં સરકારના નેતાઓ પણ સામેલ છે.

અફઘાન સરકાર સાથેની વાતચીત પડકારજનક?

શાંતિવાર્તા નિષ્ફળ જતાં કેટલા સૈનિકો રહેશે એ નક્કી નથી

આ વાતચીત બહુ પડકારજનક રહેવાની છે, કેમ કે અહીં કોઈ પણ રીતે તાલિબાનના 'ઇસ્લામિક અમિરાત'નાં સપનાં અને 2001 બાદ બનેલા આધુનિક લોકતાંત્રિક અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે એક સુલેહ કરવી પડશે.

મહિલાઓનું શું અધિકાર હશે? લોકતંત્ર પર તાલિબાનનું શું વલણ છે? આવા સવાલના જવાબ ત્યારે જ મળી શકશે જ્યારે 'અફઘાનવાર્તા' શરૂ થશે.

ત્યાં સુધી તાલિબાન કદાય જાણીજોઈને અસ્પષ્ટ રહેશે. આ વાતચીત શરૂ થતાં પહેલાં ઘણી અડચણો રહેશે. તાલિબાન ઇચ્છે છે કે આ વાતચીત શરૂ થાય એ પહેલાં તેમના 5,000 લડાકુને છોડવામાં આવે.

અફઘાન સરકાર પોતાના તાબામાં મોજૂદ આ લડાકુઓના માધ્યમથી તાલિબાન સાથે ભાવતાલ કરવા માગે છે, જેથી તાલિબાન યુદ્ધવિરામ માટે રાજી થઈ જાય.

તો, રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીનાં પરિણામને લઈને રાજકીય સંકટ યથાવત્ છે. અશરફ ઘનીના વિરોધી અબ્દુલ્લા અબ્દુલ્લાએ ગોટાળાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

રાજનીતિક અસ્થિરતા વચ્ચે વાતચીત માટે એક 'સમાવેશી' વાતચીત ટીમ બની શકવામાં બહુ મુશ્કેલી થઈ શકે છે, કેમ કે એ સમયે આંતરરાષ્ટ્રીય પર્યવેક્ષક મોજૂદ રહેશે અને તેઓ તાલિબાનને વાતચીત માટે ટેબલ પર જોવા માગશે.

સમજૂતી નિષ્ફળ જતાં શું થશે?

અમેરિકન વાર્તાકાર જલ્મૈ ખલીલજાદ અને તાલિબાનના રાજદ્વારી પ્રમુખ મુલ્લા અબ્દુલ ગની બરાદર

એક અફઘાન અધિકારીએ મારી સાથે વાત કરતાં એ સ્વીકાર્યું કે જ્યારે 'અફઘાનવાર્તા' શરૂ થશે તો એ વર્ષો પણ લઈ શકે છે.

પરંતુ અમેરિકાએ સંકેત આપ્યા છે કે જો તાલિબાન સમજૂતી પર પોતાનું વચન નિભાવશે તો તે 14 મહિનામાં પોતાની સેનાને ખસેડી લેશે.

જોકે હજુ સુધી એ સ્પષ્ટ નથી કે જો વાતચીતથી કોઈ ઉકેલ ન આવ્યો તો અમેરિકા ત્યાં ક્યાં સુધી રોકાશે.

અફઘાન અધિકારીઓએ ભાર આપ્યો છે કે અમેરિકાનું જવું 'કરારબદ્ધ' છે, પરંતુ એક રાજદ્વારીએ મને જણાવ્યું કે સેનાએ 'અફઘાનવાર્તા' શરૂ થતાં જ જવુ પડશે, ન કે તેના પૂરા થયા બાદ.

તેઓએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે જો અમેરિકા પોતાનાં સુરક્ષાબળોને ખસેડી લે છે અને તાલિબાન યુદ્ધમેદાનમાં ઊતરી...


પરંતુ આ ચર્ચા વચ્ચે સોશિયલ મીડિયામાં અન્ય એક તસવીર પણ ઝડપભેર વાઇરલ થઈ રહી છે.

આ તસવીર સાથે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે "દિલ્હી પોલીસે આ શખ્સને જેએનયુમાં ઘૂસતાં એમ કહીને રોક્યા કે કૅમ્પસમાં હિંસા થઈ રહી છે, વાલી અંદર જઈ શકે નહીં."

"શખ્સે જવાબ આપ્યો કે હું જેએનયુનો વિદ્યાર્થી છું."

એવો પણ દાવો કરવામાં આવ્યો કે "આ શખ્સ મૂળ કેરળના રહેવાસી 47 વર્ષીય મોઇનુદ્દીન છે. તેઓ દિલ્હીમાં રહે છે અને વર્ષ 1989થી જેએનયુના વિદ્યાર્થી છે."

"તેઓ બેરોજગાર છે અને હજુ પણ અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. દર વર્ષે તેઓ ઍડમિશન લે છે."

"તેઓને દર મહિને 10 રૂપિયા હૉસ્ટેલ ફી આપવી પડે છે અને 32 વર્ષથી હૉસ્ટેલમાં રહે છે."

"આવા હજારો લોકો જેએનયુમાં છે. આ લોકો હૉસ્ટેલ ફી 300 રૂપિયા થતાં લડી રહ્યા છે."

બીબીસીએ આ દાવાની તપાસ શરૂ કરી, જે તસવીર સાથે દાવો કરાઈ રહ્યો છે એ હકીકતમાં જાણીતા દલિત કર્મશીલ પ્રોફેસર કાંચા ઇલૈયાની છે.

તેઓ હૈદરાબાદની ઉસ્માનિયા યુનિવર્સિટીમાં 38 વર્ષ સુધી પ્રોફેસર તરીકે અને મૌલાના આઝાદ યુનિવર્સિટીમાં પાંચ વર્ષ સુધી 'સામાજિક બહિષ્કરણ અને સમાવેશી નીતિ' વિભાગના ડાયરેક્ટર રહી ચૂક્યા છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં પ્રોફેસર ઇલૈયાએ જણાવ્યું, "આ બિલકુલ ફૅક ન્યૂઝ છે. હું 68 વર્ષનો છે."

"મેં ક્યારેય જેએનયુમાં અભ્યાસ નથી કર્યો. 1976માં જેએનયુમાં એમ.ફીલ. માટે ઍપ્લાય કર્યું હતું, પરંતુ પ્રવેશ મળ્યો નહોતો."

"મેં તો ઉસ્માનિયામાં અભ્યાસ કર્યો છે અને 38 વર્ષ સુધી ત્યાં જ ભણાવ્યું. નિવૃત્ત થતાં પહેલાં હું પાંચ વર્ષ મૌલાના આઝાદ યુનિવર્સિટીમાં કાર્યરત રહ્યો."

"મને ખબર નથી કે લોકો મારી તસવીરને આ રીતે શૅર કરીને જેએનયુ અંગે નકારાત્મકતા ફેલાવી રહ્યા છે."

બીબીસીએ જ્યારે સર્ચ ટૂલના માધ્યમથી આ તસવીર અંગે વધુ જાણકારી મેળવી, તો ખબર પડી કે નવેમ્બર 2019માં પણ આ તસવીરને મોટાપાયે શૅર કરવામાં આવી હતી. એ સમયે જેએનયુના વિદ્યાર્થીઓ યુનિવર્સિટીમાં વધેલી ફીનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા. એ સમયે પણ એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે '47 વર્ષીય કેરળના રહેવાસી મોઇનુદ્દીન 1989થી જેએનયુના વિદ્યાર્થી છે.'

અમને જાણવા મળ્યું છે કે સમયાંતરે '47 વર્ષીય કેરળના રહેવાસી મોઇનુદ્દીન' શીર્ષક સાથે જેએનયુને લઈને આવી તસવીર સોશિયલ મીડિયામાં શૅર કરાય છે.

બીબીસીને જાણવા મળ્યું કે આ માહિતી ખોટી છે, એટલું જ નહીં પણ જે શખ્સની તસવીર આ દાવા સાથે શૅર કરાઈ રહી છે એ દેશના જાણીતા સ્કૉલર અને દલિત કાર્યકર કાંચા ઇલૈયા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પરંતુ આ ચૂંટણીમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તથા ભાજપના સ્ટાર-પ્રચારક અને ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથ પ્રચારઅભિયાનને બહુમતી વિરુદ્ધ લઘુમતી અથવા હિંદુ-મુસ્લિમ ધ્રુવીકરણ તરફ દોરી જતા જણાય છે.

એક દૃષ્ટિએ જોતા લોકશાહી માટે આ ભયજનક સંકેત માની શકાય.

મહાત્મા ગાંધીના કર્મસ્થળ વર્ધા ખાતે ચૂંટણીપ્રચારના અભિયાન દરમિયાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું, "કૉંગ્રેસે હિંદુ આતંકવાદ શબ્દનો પ્રયોગ કરીને કરોડો લોકો ઉપર લાંછન લગાડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો."

"તમે જ જણાવો, હિંદુ આતંકવાદ શબ્દ સાંભળીને તમને ઊંડી પીડા નથી થતી? હજારો વર્ષમાં એક પણ એવી ઘટના ઘટી છે કે જેમાં હિંદુ આતંકવાદી સામેલ હોય?"

એવી સામાન્ય માન્યતા છે કે સનાતન ધર્મને માનનારા લોકો સામાન્ય રીતે શાંતિપ્રિય હોય છે.

છતાં એક સવાલ ચોક્કસ ઉદ્ભવે છે કે જે વિચારધારા સાથે સંકળાયેલા લોકોએ ગાંધી જેવા મહાત્માની હત્યા કરી હોય, તે વિચારધારાને માનનારા લોકો માટે કયા પ્રકારના વિશ્લેષણનો ઉપયોગ કરવો?

જે લોકો કોઈના ઘરમાં ઘૂસીને કે ગૌહત્યાના નામે રસ્તે ચાલનારને માર મારીને મારી નાખે અથવા તો પોતાની ફરજ બજાવી રહેલા પોલીસ અધિકારીને મારી નાખે તો તેમને કય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા નામે ઓળખવા?

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

ભારત જેવા વૈવિધ્યસભર દેશમાં નીતિઘડતર તથા સરકાર ચલાવવામાં તમામ વર્ગને પ્રતિનિધિત્વ મળે, તે માટે ભારતની બંધારણીય સભાએ હેતુપૂર્વક દેશમાં સંસદીય લોકશાહીની સ્થાપના કરી હતી, જેથી કોઈ એક ધર્મને માનનારાઓનું પ્રભુત્વ ન રહે.

એ સમયે સ્વતંત્રતાના આંદોલનના મૂલ્યોથી ઓતપ્રોત સમાજે 'હિંદુરાષ્ટ્ર'ની વાત કરનારાઓને હાંસિયામાં ધકેલી દીધા હતા.

આગળ જતા ગુજરાત બહુમતી રાજકારણનું પ્રયોગશાળા બન્યું અને ગત લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન દેશભરમાં તેનો વિસ્તૃત ઉપયોગ જોવા મળ્યો.

એવું લાગે છે કે ધાર્મિક ધ્રુવીકરણના આધારે જ ભાજપ ચૂંટણીરૂપી વૈતરણી પાર કરવા ચાહે છે.

ધ્રુવીકરણ કરવા માટે એક ખલનાયક કે ઘૃણાનાં પ્રતીકની જરૂર રહે છે.

અગાઉ બાબરી મસ્જિદ તેનું પ્રતીક હતું, હવે બાબરી મસ્જિદ જમીનદોસ્ત થઈ ગઈ છે અને ભાજપ રામમંદિર નિર્માણનું વચન પાળી નથી શક્યો.

વિકાસ તથા રોજગારના નામે દેખાડી શકાય તે માટે ભાજપ પાસે ખાસ કંઈ નથી. કદાચ એટલે જ આંકડામાં હેરાફેરી કે વાસ્તવિકતાને છુપાવવાના આરોપ લાગી રહ્યા છે.

પાકિસ્તાન નામના ખલનાયકના સહારે રાષ્ટ્રવાદ અને 'આતંકવાદ'ની આડમાં મુસ્લિમ સમુદાય ઉપર નિશાન સાધવામાં આવી રહ્યું છે.

ઉત્તર પ્રદેશના સહરાનપુરમાં ચૂંટણી પ્રચાર કરતી વેળાએ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય પ્રધાન યોગી આદિત્યનાથે કૉંગ્રેસ પાર્ટીના ઉમેદવારને પાકિસ્તાનના ઉગ્રવાદી મૌલાના મસૂદ અઝહરના 'જમાઈ' કહ્યા.

ત્યારબાદ તેઓ પ્રચાર માટે બિસાહડા ગામે ગયા, જ્યાં અખલાક હત્યાકાંડના આરોપીઓ અગ્રીમ હરોળમાં બેઠા હતા.

ચૂંટણીપંચના સ્પષ્ટ નિષેધ છતાંય પ્રચાર દરમિયાન સેનાની વીરતાને ભાજપ પોતાની સિદ્ધિ તરીકે રજૂ કરે છે. એટલું જ નહીં, યોગી આદિત્યનાથે ભારતની સેનાને 'મોદીની સેના' બનાવી દીધી.

અનેક નિવૃત્ત સૈન્ય અધિકારીઓએ આ નિવેદન સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે, જોઈએ કે હવે ચૂંટણીપંચ આ વિશે શું કાર્યવાહી કરે છે.

વડા પ્રધાન મોદી મુદ્દા ઊભા કરવામાં નિષ્ણાત છે. કૉંગ્રેસના નેતા તથા તેમના મુખ્ય પ્રતિસ્પર્ધી એવા રાહુલ ગાંધીએ અમેઠી સિવાય કેરળની વાયનાડ બેઠક ઉપરથી ચૂંટણી લડવાનો નિર્ણય કર્યો, જેનું અનુસંધાન તેમણે બહુમતી વિરુદ્ધ લઘુમતીના અભિયાન સાથે સાધ્યું.

વર્ધાની સભામાં રાહુલ ગાંધી ઉપર નિશાન સાધતા મોદીએ કહ્યું, "દેશે કૉંગ્રેસને દંડવાનો નિર્ણય કરી લીધો છે, એટલે અમુક નેતાઓ બહુમતી (હિંદુઓ)ના પ્રભુત્વવાળી બેઠક ઉપરથી ચૂંટણી લડતા ડરી રહ્યા છે."

"તેઓ લઘુમતીઓના પ્રભુત્વવાળી બેઠક...


પરંતુ આ પહેલાં સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક ફેક સર્વે શેર થઈ રહ્યા છે. જેમાંનો એક સર્વે બીબીસીના નામે વૉટ્સએપ પર શેર કરાઈ રહ્યો છે.

લોકો આ સર્વેને બીબીસીના નામ અને તેની લિંક સાથે શેર કરી રહ્યાં છે. પરંતુ આ ફેક ન્યૂઝ છે.

બીબીસી ભારતમાં ચૂંટણીઓ પહેલાં કે ચૂંટણી બાદ આવા કોઈ પણ પ્રકારના સર્વે કરતું નથી. તેથી જો તમારી પાસે બીબીસીના નામે કોઈ પણ આવો ચૂંટણીલક્ષી સર્વે આવે તો તેને સાચો ગણવો નહીં.

શું છે આ ફેક સર્વેમાં?

આ સર્વેમાં એવું અનુમાન કરવામાં આવ્યું છે કે આવાનારી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપની જીત થશે.

ભાજપ કર્ણાટકમાં સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવશે અને રાજ્યમાં સરકાર બનાવશે.

હાલ કર્ણાટકમાં કોંગ્રેસની સરકાર છે અને ભાજપને આ ચૂંટણીમાં મુખ્ય પ્રતિસ્પર્ધી માનવામાં આવે છે.

સર્વેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે 'જનતા કી બાત' દ્વારા કરવામાં આવેલા સર્વેમાં 10 લાખ લોકો સાથે વાત કરવામાં આવી હતી.

આ સર્વેમાં એક લિંક આપવામાં આવી છે. જેના પર ક્લિક કરતાં બીબીસી ઇંગ્લીશનું પેજ ઓપન થાય છે.

આથી તમામ વાચકોને અમે જણાવીએ છીએ કે બીબીસીના નામથી વૉટ્સએપ પર ફરી રહેલો આ સર્વે ફેક છે.

બીબીસી ગુજરાતી પર કર્ણાટકની ચૂ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંટણી અંગે વાંચવા માટે તમે નીચેની લિંક પર ક્લિક કરી શકો છો.

કર્ણાટકા ચૂંટણી : જાણો કર્ણાટકાની જનતાનો ચૂંટણી ઢંઢેરો કેવો છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પરંતુ આ પારદર્શકતાના કારણે ગાંધીના જીવનને જોખમ પણ ઓછું નહોતું.

ઇતિહાસમાં નોંધાયા પ્રમાણે તેમની પર છ વખત જીવલેણ હુમલા થયા હતા. છઠ્ઠી વખતના હુમલામાં તેમનું મૃત્યુ જ થઈ ગયું અને આ પહેલાંના પાંચ પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યા હતા.

પહેલો હુમલો 1934માં પુણેમાં થયો હતો. તેમને એક સમારંભમાં જવાનું હતું, ત્યારે જ ત્યાં એક જેવી બે ગાડીઓ આવી.

એકમાં આયોજકો હતા અને બીજીમાં ગાંધીજી અને કસ્તૂરબા યાત્રા કરવાના હતાં. આયોજકોની કાર જતી રહી અને ગાંધીની કાર એક રેલવે ફાટક પર રોકાઈ ગઈ.

જે કાર આગળ જતી રહી હતી, તેનો એક ધડાકામાં ખુરદો બોલી ગયો. ગાંધી એ હુમલામાં ટ્રેન મોડી પડવાના કારણે બચી ગયા.

બીજો હુમલો

1944માં આગા ખાં પૅલેસમાંથી મુક્ત થયા બાદ ગાંધી પંચગણી જઈને રોકાયા હતા અને ત્યાં કેટલાક લોકો તેમની વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા.

ગાંધીએ તેમની સાથે વાતચીત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ તે પૈકી કોઈ પણ વાતચીત કરવા માટે રાજી નહોતા.

છેલ્લે એક વ્યક્તિ હાથમાં ચપ્પુ લઈને ગાંધી તરફ દોડી આવી. ગાંધીજી સુધી પહોંચતા પહેલાં જ તેને પકડી લેવાઈ. આમ આ હુમલો પણ નિષ્ફળ રહ્યો.

ત્રીજો હુમલો

1944માં જ પંચગણીની ઘટના બાદ ગાંધી અને ઝીણ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાની મુંબઈ ખાતે વાર્તા થવાની હતી. મુસ્લિમ લીગ અને હિંદુ મહાસભાના લોકો આ કારણે નારાજ હતા. ત્યાં પણ ગાંધી પર હુમલો કરવાનો પ્રયત્ન કરાયો, જે નિષ્ફળ રહ્યો.

ચોથો હુમલો

1946માં પાકિસ્તાનના નેરૂલ પાસે ગાંધી જે રેલગાડીમાં યાત્રા કરી રહ્યા હતા, તેના પાટા ઉખાડી લેવાયા. ટ્રેન પલટી ખાઈ ગઈ, એન્જિન પણ ક્યાંક ટકરાઈ ગયું, પરંતુ ગાંધીનો આ અકસ્માતમાં પણ આબાદ બચાવ થઈ ગયો.

પાંચમો હુમલો

1948માં બે વખત હુમલા થયા. પહેલાં મદનલાલ બૉમ્બ ફોડવા માગતા હતા, જે ફૂટ્યો નહીં અને આ કાવતરાના આરોપમાં કેટલાક લોકોની ધરપકડ થઈ ગઈ.

30 જાન્યુઆરી, 1948ના રોજ છઠ્ઠી વાર નાથુરામ ગોડસેએ ગોળી ચલાવી અને ગાંધીજીનું મોત નીપજ્યું.

એમાં એક ખાસ વાત એ છે કે એક વ્યક્તિ આ પૈકીના ચાર હુમલાવાળી જગ્યાએ હાજર હતો. તેનું નામ હતું નાથુરામ ગોડસે.

બતખ મિયાંનો કિસ્સો

પરંતુ આ છ હુમલા સિવાય ગાંધીજીના પ્રાણ લેવાના વધુ બે વખત પણ પ્રયાસો કરાયા હતા. એ બંને પ્રયાસો 1917માં ચંપારણમાં થયા હતા.

મહાત્મા ગાંધી એ સમયે મોતીહારીમાં હતા. ત્યાં ગળીની ફૅકટરીઓના મૅનેજરોના નેતા ઇરવિને તેમને વાતચીત કરવા માટે બોલાવ્યા અને એવું વિચાર્યું કે જો ગાંધીને આ મુલાકાત દરમિયાન ખાવાપીવાની કોઈ વસ્તુમાં એવું ઝેર આપી દેવાય જેની અસર થોડા સમય બાદ થાય, તો તેમની નાકમાં દમ લાવનાર આ માણસનો જીવ પણ જતો રહેશે અને તેમનું નામ પણ નહીં આવે.

ઇરવિનને ત્યાં કામ કરનાર બતખમિયાં અંસારીને આ વાતની જાણ કરાઈ.

બતખમિયાંને કહેવાયું કે તમે એ ટ્રે લઈને ગાંધીજી પાસે જશો. બતખમિયાંનો પરિવાર ખૂબ નાનો હતો, તેઓ એક નાના ખેડૂત હતા, નોકરી કરતા હતા.

તેમણે આ કામ કરવાની ના ન પાડી. તેઓ ટ્રે લઈને ગયા, પરંતુ જ્યારે તેઓ ગાંધીજીની પાસે પહોંચ્યા ત્યારે ગાંધીજી સામે ટ્રે મૂકવાની તેમની હિંમત જ ના થઈ.

ગાંધીજીએ જ્યારે માથું ઊંચકીને બતખમિયાં તરફ જોયું ત્યારે તેઓ રડવા લાગ્યા. આવી રીતે આખી વાત ખુલ્લી પડી ગઈ કે ભોજનમાં શું હતું અને તેનાથી શું થવાનું હતું.

'કહી દો હું આવી ગયો છું અને એકલો છું'

આ બનાવનો ઉલ્લેખ મહાત્મા ગાંધીની આત્મકથામાં ક્યાંય નથી.

ચંપારણનો સૌથી પ્રમાણિક ઇતિહાસ મનાતા રાજેન્દ્ર પ્રસાદના પુસ્તકમાં પણ આ વિશે કોઈ જ ઉલ્લેખ નથી.

પરંતુ લોકસ્મૃતિમાં બતખમિયાં એક નામાંકિત વ્યક્તિ છે અને કહેવાય છે કે જો તેઓ ન હોત તો ખબર નહીં આ દેશનું ભવિષ્ય કેવું હોત.

બતખમિયાંનું નામ લેનાર કોઈ નથી બચ્યું, તેમને જેલની સજા થઈ ગઈ. તેમની જમીનો લિલામ થઈ...


પરંતુ આ બંને પાકની સફળતાએ તેની સામે એવો ચક્રવ્યૂહ બનાવ્યો છે કે તે ઇચ્છે તો પણ બહાર ન નીકળી શકે.

દિલ્હીની તમામ સરહદો પર ગત અઠવાડિયાથી ખેડૂતો પણ આની વાત કરતા રહ્યા છે, પરંતુ ધીમા અવાજે.

ત્રણ ચહેરા, ત્રણ પાક, ત્રણેયનું દર્દ અલગ

મેજરસિંહ કસૈલ, રાજબીર ખલીફા અને સુરેન્દ્ર સિંહ

દિલ્હીમાં ગત 20 દિવસથી આકરી ઠંડીમાં તરનતારનથી આવેલા મેજરસિંહ કસૈલ બેસેલા છે. સિંઘુ બૉર્ડર પર તેમની સાથે અમારી મુલાકાત થઈ.

વાતવાતમાં તેમણે કહ્યું, "ડાંગર અને ઘઉં સિવાય બીજા પાક ઉગાડવાના ઘણા પ્રયાસ કર્યા. એક વખત સૂરજમુખી લગાવ્યાં. બજારમાં એક લિટર તેલની કિંમત જ્યારે 100 રૂપિયા હતી, ત્યારે અમારો પાક એક હજાર રૂપિયા ક્વિન્ટલમાં વેચાયો હતો. જ્યારે સરસવની ખેતી કરી તો બજારમાં એક લિટર સરસવના તેલની કિંમત 150 રૂપિયા હતી અને એક ક્વિન્ટલની કિંમત અમને બે હજાર રૂપિયા મળી. એક ક્વિન્ટલમાંથી 45 કિલો તેલ નીકળે છે. એટલે બજારમાં જેની કિંમત 6500 રૂપિયા હતી, અમારા ખિસ્સામાં અડધાના પણ અડધા આવ્યા. અમારી મહેનતની કિંમત કોઈ બીજું ખાય અને બીજો પાક ઉગાડીને અમે ફસાઈ જઈએ છીએ."

મેજરસિંહ કસૈલ આજે પણ ઘઉં, ડાંગર સિવાય બીજો પાક ઉગાડવા તૈયાર છે.

ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેમના ખેતરમાં ભૂગર્ભના પાણીનું સ્તર ઘણું નીચું ચાલી ગયું છે. આજે તરનતારનમાં પાણી 80 ફૂટ નીચે મળે છે. આ સમસ્યા સામે લડવા માટે તેમણે ખેતરમાં સૂરજમુખી ઉગાડવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

પરંતુ જ્યારે પાકના ભાવ યોગ્ય ન મળ્યા તો તેમણે પોતાના પાક પર પસ્તાવો થયો. હવે તે ફરીથી ઘઉં અને ડાંગરની ખેતી કરી રહ્યા છે.

પંજાબમાં પાક ઉત્પાદન

મેજરસિંહ કસૈલના જેવું જ દર્દ હરિયાણાના ભિવાની જિલ્લામાંથી આવેલા રાજબીર ખલીફાનું છે.

મેજરસિંહ કસૈલ સાથે અમારી વાતચીત ચાલી રહી હતી તો પોતે જ પોતાનું દુ:ખ વ્યક્ત કરવા લાગ્યા.

તેમણે કહ્યું, "આ વખતે મેં ગાજર ઉગાડ્યાં. પરંતુ મને મંડીમાં કિંમત 5થી 7 રૂપિયા મળી. તે જ મંડીમાં મોટા ખેડૂતોને 20 રૂપિયાની કિંમત મળી."

સુરેન્દ્ર સિંહ અમારી વાતચીતને ધ્યાનથી સાંભળી રહ્યા હતા. તેમણે પોતાના દરદને અલગ રીતે સમજાવ્યું.

તેઓ કહે છે, "કોઈ બીજો પાક ઉગાડો તો તે પાક મળવામાં મહિનાઓ લાગી જાય છે. ઘઉં અને સરસિયાના પૈસા તરત જ મળી જાય છે. અડધી રાતે તેની પાસે જાવ અથવા પછી પાકની સિઝનમાં વચ્ચે તે હંમેશાં મદદ માટે તૈયાર રહે છે. મેં પોતે ગાજર ઉગાડવાના પ્રયત્ન કર્યા. બજારમાં ભાવ ન મળ્યા. કોણ દર નક્કી કરે છે, કેવી રીતે ભાવ નક્કી થાય છે તેની કોઈ જાણકારી નથી."

પછી તે મેજરસિંહ કસૈલ હોય અથવા રાજબીર ખલીફા અથવા સુરેન્દ્ર સિંહ... આ ત્રણ તો માત્ર ચહેરા છે. કહાણી પંજાબ-હરિયાણાના મોટા ભાગના ખેડૂતોની એક જેવી જ છે. ઘઉં અને ડાંગરની ખેતી સિવાય તેમને ત્રીજા પાકની હંમેશાં યોગ્ય કિંમત મળતી નથી અને ન તો તેમની પાસે તેની ખૂબ જાણકારી છે.

2015-16માં થયેલી ખેતીની ગણતરી અનુસાર, ભારતના 86 ટકા ખેડૂતોની પાસે ઓછી જમીન છે અથવા તો તે ખેડૂત છે જેમની પાસે 2 હેક્ટરથી ઓછી જમીન છે.

એટલા માટે વર્ષોથી ચાલી રહેલા ઘઉં-ડાંગર જેવા પરંપરાગત પાકને ઉગાડે છે, તે દરેક સિઝનમાં રિસ્ક લઈ શકતા નથી. ખેતીની આ પરંપરાગત રીતને 'મોનોકલ્ચર' કહેવામાં આવે છે.

પંજાબ-હરિયાણામાં ઘઉં અને ડાંગરની જ ખેતી કેમ વધારે?

પંજાબમાં 1970-71માં ડાંગરની ખેતી 3.9 લાખ હેક્ટરમાં થતી હતી તે 2018-19માં 31 લાખ હેક્ટરમાં થવા લાગી. એટલે પાંચ દાયકામાં આઠ ગણો વધારો.

તે જ પ્રકારે 1970-71માં 22.99 લાખ હેક્ટરમાં ઘઉંની ખેતી થતી હતી. 2018-19માં આ વધીને 35.20 લાખ હેક્ટરમાં થવા લાગી. એટલે પાંચ દાયકામાં દોઢ ગણો વધારો.

આ આંકડા 'ઇમર્જિંગ વૉટર ઇનસિક્યોરિટી ઇન ઇન્ડિયા : લેસન ફ્રૉમ એગ્રિકલ્ચરલી ઍડવાન્સ સ્ટેટ'...


પરંતુ આ બધા વચ્ચે ચીને પૂર્વ ભુતાનના સકતેંગ અભયારણ્ય પર પણ દાવો કર્યો છે. એટલું નહીં ભુતાનના પૂર્વ સૅક્ટરને પણ ચીને સીમાવિવાદ સાથે જોડી દીધો.

ચીન પોતાના દાવાના સમર્થનમાં કહેતું આવ્યું છે કે બંને દેશો વચ્ચે અત્યાર સુધી સીમાંકન થયું નથી અને મધ્ય, પૂર્વ તેમજ પશ્ચિમ વિભાગને લઈને વિવાદ છે.

જોકે, હવે ચીને આ વિવાદને ઉકેલવા માટે પૅકેજ સમાધાનની રજૂઆત કરી છે. ત્યારે સવાલ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે ચીનના વલણમાં અચાનક ગરમી અને પછી નરમાશ કેવી રીતે આવી.

ચીને પહેલાં આવો દાવો કર્યો નથી

પૂર્વ ભુતાન પર ચીનનો દાવો નવો છે, કારણ કે આ પહેલાં તેણે ક્યારેય સકતેંગ વન્યજીવઅભયારણ્ય પર દાવો નહોતો કર્યો. આ અભયારણ્ય અરુણાચલ પ્રદેશની સરહદની નજીક છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે વર્ષ 1984 પછીથી વિવાદિત સરહદને લઈને 24 વખત વાતચીત થઈ, ત્યાં સુધી ચીને એવો કોઈ દાવો નહોતો કર્યો.

મંગળવારે ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા વાંગ વેનબિને પત્રકારો સાથે વાતચીતમાં સીમાંકનની વાતનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું, "ચીનની સ્થિતિ તટસ્થ અને સ્પષ્ટ છે. બંને દેશો વચ્ચે અત્યાર સુધી સીમાંકન થયું નથી અને મધ્ય, પૂર્વ તેમજ પશ્ચિમ વિભાગને લઈને વિવાદ છે."

જોકે પત્રકાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો સાથેની વાતચીતમાં તેમણે એમ પણ કહ્યું કે ચીન નથી ઇચ્છતું કે બંને દેશો વચ્ચે આ મુદ્દાની અન્ય મંચો પર ચર્ચા થાય.

ચીનના આ દાવા પર દિલ્હીસ્થિત ભુતાનના દૂતાવાસ તરફથી પણ નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈ અનુસાર ભુતાને પણ આ મામલે પોતાનો જવાબ આપ્યો છે.

વ્યૂહાત્મક બાબતોના નિષ્ણાત બ્રહ્મા ચેલાની કહે છે, "ચીને આ પહેલાં ક્યારેય આ મુદ્દો નથી ઉઠાવ્યો અને હવે અચાનકથી પાછલા મહિને આના ઉપર દાવો કર્યો."

"એનો સીધો અર્થ એ કે ચીન ક્યારેય પણ કોઈ પણ નવો દાવો રચી શકે છે. એના પડોશીઓને પણ ખબર નહીં પડે કે તે ક્યારે કયો વિવાદ ઊભો કરી દે."

ચેલાની ગલવાન ખીણ પરના દાવાનું ઉદાહરણ આપતાં કહે છે કે આ પહેલાં ક્યારેય તેણે આવો દાવો કર્યો નહોતો.

તેઓ કહે છે, "નિશ્ચિતરૂપે આ ચીનની રણનીતિ છે અને આ વ્યવહાર ચીનના સંદર્ભમાં નવો નથી."

ભારત- ભુતાનનો સંબંધ કેટલો મજબૂત?

એક તરફ જ્યાં ચીન ભુતાનના ભાગ પર દાવો કરી રહ્યું છે અને આ મુદ્દાને પરસ્પર વાતચીતથી ઉકેલવા પર જોર આપી રહ્યું છે, ત્યાં જ બીજી તરફ ભારત ભુતાન સાથે સંબંધોને વધુ ગાઢ બનાવવા પર ધ્યાન આપી રહ્યું છે.

હાલના ઘટનાક્રમ પર નજર કરીએ તો 15 જુલાઈએ ભારત અને ભુતાન વચ્ચે એક નવો વેપારમાર્ગ ખૂલ્યો.

આ સાથે જ ભારત સરકાર ભુતાનની વધુ એક કાયમી 'લૅન્ડ કસ્ટમ સ્ટેશન' ખોલવાની વિનંતી પણ સ્વીકાર કરી શકે છે. આનાથી ભુતાનને નિકાસ વધારવામાં મદદ મળશે.

આ ઉપરાંત બંને દેશો વચ્ચે ટ્રેડ પૉઇન્ટ્સ બનાવવા અને મુજનાઈ-ન્યોએનપાલિંગ રેલલિંક બનાવવાની દિશામાં પણ કામ થઈ રહ્યું છે.

ભારત અને ભુતાન વચ્ચેનો સહયોગ નવો નથી.

ભારતની આઝાદી પછી બંને દેશો વચ્ચે એક સંધિ થઈ હતી, જેમાં અનેક જોગવાઈઓ હતી અને સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ હતી રક્ષા અને વિદેશમામલાઓમાં ભુતાનની નિર્ભરતા.

જોકે બાદમાં આ સંધિમાં અનેક બદલાવ થયા અને બિનજરૂરી જોગવાઈઓને હઠાવી દેવાઈ.

જોકે આર્થિક સહયોગને મજબૂત કરવા અને તેના વિસ્તાર માટે સંસ્કૃતિ-શિક્ષા, સ્વાસ્થ્ય, રમતગમત, વિજ્ઞાન અને ટેકનૉલૉજીનાં ક્ષેત્રોમાં પરસ્પર સહયોગની જોગવાઈઓ યથાવત્ રહી. સાથે જ વિકાસ માટે જરૂરી નવી જોગવાઈઓને સામેલ પણ કરવામાં આવી.

ભારત-ભુતાનને દૂર કરવા ચીન દબાણ કરી રહ્યું છે?

ચીનનો જે બે દેશો સાથે હાલ સીમાવિવાદ ચાલી રહ્યો છે, એમાંથી એક ભારત છે અને બીજું છે ભુતાન.

બીજી તરફ ભુતાન અને ભારત દક્ષિણ એશિયાના સૌથી વધુ નિકટતા ધરાવતા દેશો છે.

જાણકારો માને છે કે ભુતાન સાથે ચીનનો તાજો સીમાવિવાદ ભારતના...


પરંતુ આ વખતનો શિયાળો દુનિયાનાં અનેક વૈજ્ઞાનિકોની ચિંતા વધારી રહ્યો છે.

ડર એ વાતનો છે કે ઠંડી હવાઓ સાથે બદલાતી ઋતુને કારણે કોરોના વાઇરસ વધુ તાકાત સાથે ઝડપથી ફેલાઈ શકે છે

અનેક વૈજ્ઞાનિકોને આશંકા છે કે શિયાળાની ઋતુમાં વિશ્વએ કોરોના વાઇરસની 'બીજી લહેર'નો સામનો કરવો પડી શકે છે જે પહેલાંથી ઘણો વધારે ઘાતક હશે.

આ અનુમાન ભલે જટિલ અને ઘણું અનિશ્ચિત લાગે પરંતુ એને ઉત્તરીય ગોળાર્ધના દેશો માટે ચિંતાનો વિષય માનવામાં આવી રહ્યો છે.

સવાલ એ છે કે શિયાળાની ઋતુમાં શું કોરોના વાઇરસ વધુ કેર વર્તાવશે? શું પહેલાંથી પણ વધારે લોકો કોરોના વાઇરસનો શિકાર બનશે?

વાઇરસ જંગલમાં લાગેલી આગ જેવો બની શકે છે

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આશંકા તો એ જ છે કે કોવિડ-19 કોરોના વાઇરસે જો એના પરિવારના અન્ય વાઇરસની જેમ જ વ્યવહાર કર્યો તો શિયાળામાં તેનું સંક્રમણ વધી જશે.

આ દાવો છે કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના ઍન્વાયરમેન્ટલ હેલ્થ સાયન્સિસ ડિપાર્ટમેન્ટમાં આસિસ્ટન્ટ પ્રોફેસર મિકેલા માર્ટિનેઝનો. જેઓ બદલાતી ઋતુ સાથે કોઈ વાઇરસના સ્વરૂપમાં આવનારા ફેરફારોનો વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ કરે છે.

મિકેલા માર્ટિનેઝનું માનવું છે કે સંક્રામક રોગોના ગ્રાફમાં આખા વર્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષ દરમિયાન ઉતાર-ચઢાવ આવ્યા કરે છે.

તેઓ કહે છે, "મનુષ્યમાં થતા દરેક સંક્રામક રોગની એક ખાસ ઋતુ હોય છે. જેવી રીતે શિયાળામાં ફ્લૂ અને કૉમન કોલ્ડ થાય છે એ જ રીતે ગરમીઓમાં પોલિયો અને વસંત ઋતુમાં મીઝલ્સ અને ચિકનપોક્સ ફેલાય છે. સંક્રામક રોગ ઋતુ પ્રમાણે વધે છે એટલા માટે એમ માનવામાં આવી રહ્યું છે કે કોરોના વાઇરસ પણ શિયાળામાં વધશે."

વૈજ્ઞાનિકો આના બે મુખ્ય કારણ માને છે. કોરોના વાઇરસના વિષયમાં અત્યાર સુધી જે પ્રમાણ મળ્યા છે તે બતાવે છે કે ભેજ જ્યારે ઘણો વધારે હોય છે ત્યારે કોરોના વાઇરસ માટે ફેલાવું મુશ્કેલ હોય છે.

મિકેલા માર્ટિનેઝ અનુસાર, "ફ્લૂમાં એવું થાય છે કે વાઇરસ તાપમાન અને હવામાં હાજર ભેજના હિસાબથી ફેલાય છે. આ નિશ્ચિત રીતે એક સમસ્યા છે. વાઇરસ એક વ્યક્તિમાંથી બીજી વ્યક્તિમાં સરળતાથી જશે કે નહીં, ભેજ એમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે."

એનો અર્થ એ થયો કે શિયાળામાં તાપમાન ઘટવાથી જ્યારે ભેજમાં ઘટાડો થશે ત્યારે આ વાઇરસ હવામાં વધુમાં વધુ સમય સુધી હાજર રહી શકે છે.

મિકેલા માર્ટિનેઝ કહે છે, "આપણે એ જાણીએ છીએ કે વાઇરસ બંધ જગ્યાઓમાં પણ ઝડપથી ફેલાય છે. શિયાળામાં લોકો બંધ જગ્યાઓમાં વધારે રહેશે. આ બે તથ્યોને જ્યારે આપણે મનુષ્યોના વ્યવહાર સાથે મેળવીને જોઈએ છીએ તો એમ લાગે છે કે શિયાળામાં કોરોના વાઇરસ ઝડપથી ફેલાશે."

વૈજ્ઞાનિકોએ પ્રયોગશાળામાં એવા અનેક અભ્યાસ કર્યા છે જે બદલાતી ઋતુ સાથે વાઇરસની તીવ્રતામાં આવતા પરિવર્તનને દર્શાવે છે.

પરંતુ પ્રયોગશાળામાં મળેલા પરિણામોની પોતાની મર્યાદા હોય છે અને જરૂરી નથી કે પ્રયોગશાળાની બહાર પણ એ જ પરિણામો મળે. પરંતુ સંક્રમણના દાયરામાં જ્યારે લાખો લોકો આવી જાય છે તો એ જંગલમાં ફેલાયેલી આગની જેમ બની શકે છે

મિકેલા માર્ટિનેઝ કહે છે, "તમે એ રીતે વિચારો કે સંક્રામક રોગ જંગલમાં લાગેલી આગની જેવો હોય છે. થોડાં ઘણાં વરસાદથી કેટલાક સમય માટે આગ ઓછી થઈ શકે છે પરંતુ ઓલવાતી નથી. કોરોનાના દરદીઓ જંગલમાં લાગેલી આગની જેમ આખી દુનિયામાં ફેલાયેલા છે. આ વર્ષે તો આ આગ ઓલવાવાની નથી."

કદાચ આ જ કારણ છે કે બ્રિટનમાં સરકારના એક અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે કોરોના વાઇરસની 'બીજી લહેર'માં પહેલાંથી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થઈ શકે છે.

દવા માટે તરસતા દરદીઓ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

'ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સ'માં હેલ્થ ઍન્ડ સાયન્સ જર્નલિસ્ટ કૅથરીન વૂ શિયાળામાં કોરોના વાઇરસના કેસ વધવાની આશંકા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી સારવારની વર્તમાન પદ્ધતિઓ અને એમાં...


પરંતુ આ વખતે ભારતીય વિમાનોએ માત્ર વિવાદાસ્પદ કાશ્મીર જ નહીં, પરંતુ ખૈબર પખ્તુનખ્વાહ પ્રાંતના બાલાકોટ વિસ્તાર સુધી પહોંચી ગયા હતા.

બાલાકોટમાં કોઈ કૅમ્પનો નાશ થયો કે નહીં, તે બીજા નંબરની વાત છે, પરંતુ તેની મૂળ ચિંતા એ છે કે 'દુશ્મન'ના વિમાન દેશની હવાઈ સરહદોની અંદર ઘૂસી આવ્યા.

વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનની સરકાર માટે આ મુદ્દો કેટલો મોટો પડકાર છે અને પાકિસ્તાન તેને કેવી રીતે પહોંચી વળશે? હવે પાકિસ્તાન પાસે કયા-કયા વિકલ્પ છે?

છેલ્લા એક દાયકા દરમિયાન પાકિસ્તાનની હવાઈસીમાનો પ્રથમ વખત ભંગ નથી થયો. પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે સરહદ પાર કરવી એટલે લાલ લીટી પાર કરવી. પાકિસ્તાન વારંવાર ધમકી આપતું રહે છે, પરંતુ અમેરિકાની સેનાએ એ બે વખત આ બાબતનું જરા પણ ધ્યાન નથી રાખ્યું.

પાકિસ્તાનની પશ્ચિમી સરહદ ઉપર મહંમદ ઍજન્સીમાં અમેરિકાના હેલિકૉપ્ટરોએ પાકિસ્તાની ચોકી ઉપર હુમલો કરીને તેના 11 સિપાહીઓની હત્યા કરી નાખી હતી.

જેને લઈને અમેરિકાએ માફી ના માગી ત્યાં સુધી પાકિસ્તાને નાટો સૈન્ય માટે અફઘાનિસ્તાન મોકલાવાઈ રહેલા હથિયાર અને રાશનનો પુરવઠો અટકાવી દીધો હતો.

પરંતુ ભારતના મુદ્દે સ્થિતિ થોડી અલગ છે. આજે પણ પાકિસ્તા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નની સેના ભારતને તેનો પહેલા નંબરનું દુશ્મન ગણે છે.

એવી ધારણા છે કે આટલા મોટા સ્તરનો હુમલો બિલકુલ અવગણવામાં નહીં આવે. પશ્ચિમ બાદ પૂર્વમાં પણ હવાઈ સરહદનો ભંગ થાય તે પાકિસ્તાન પચાવી નહીં શકે.

સિબ્તે અલી સબાએ કહ્યું છે તેમસ

દીવાર ક્યા ગિરી મેરે ખસ્તા મકાન કી

લોગોને મેરે સેહન મે રસ્તા બના લિયા

કદાચ ઈમરાન ખાનની સરકાર પાસે આ જ એ સમય છે કે જ્યારે તે દુનિયાને દેખાડે કે પાકિસ્તાન એવો દેશ છે કે જેની કોઈ ઇજ્જત છે.

આ મુદ્દો એક દેશ કરતાં વધુ પાકિસ્તાની સેનાની ઇજ્જતનો પણ છે.

પાકિસ્તાનની સરકારે આપેલું નિવેદન 'જવાબ આપવાનો અધિકાર ધરાવીએ છીએ અને અપની પસંદગીના સમયે તથા સ્થળે જવાબ આપીશું.' ચિંતા જન્માવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જાણકારોનું માનવું છે કે પાકિસ્તાની સેના ચોક્કસપણે તેનો જવાબ આપશે. તે કાશ્મીરમાં હશે કે અન્યત્ર ક્યાંય, તે અંગે ચોક્કસપણે કશું ન કહી શકાય. ચોક્કસપણે તેની તૈયારી શરૂ થઈ ગઈ હશે.

'નેશનલ કમાન્ડ ઑથોરિટી' પાકિસ્તાનના પરમાણુ હથિયારોની વ્યવસ્થા સંભાળે છે. ત્યારે તેની બેઠક બોલાવી એ ખૂબ જ ખતરનાક બાબત માની શકાય.

યુદ્ધ વિરોધીઓનું માનવું છે કે ઈમરાન ખાન તેમની બીજી કોઈ વિખ્યાત વાત ઉપર યૂ-ટર્ન લે કે ન લે, પરંતુ યુદ્ધ મુદ્દે ચોક્કસથી લઈ લે. તેમનું માનવું છે કે આ કાંઈ પિકનિક નથી કે જેને મન પડે તે આવી જાય.

એ વાત અલગ છે કે પાકિસ્તાને તેમને બંધ ગલીમાં ઘેરી લીધા છે. હવે ઈમરાન ખાને નિર્ણય કરવાનો છે કે 'પ્લે ટૂ ગૅલેરી' કરવું કે વધુ પરિપક્વ નીતિ અખત્યાર કરવી.

પાકિસ્તાની સેનાના પ્રવક્તા મેજર જનરલ આશિફ ગફૂરે કહી દીધું છે કે 'ચોક્કસપણે જવાબ આપવામાં આવશે અને તે અલગ હશે.'

 યુદ્ધની રણનીતિ ઉપરાંત ઈમરાન ખાને ડિપ્લોમેટિક સ્તરે પણ સક્રિય પ્રયાસો કરવાની જાહેરાત કરી છે. વિશ્વના નેતાઓને ભારતની 'બેજવાબદાર' નીતિ અંગે સાવચેત કરવામાં આવશે. તે સારી વ્યૂહરચના હોય શકે છે.

જોકે, બાલાકોટમાં કાર્યવાહી કરતાં પહેલાં ભારતે કેટલા વૈશ્વિક નેતાઓને વિશ્વાસમાં લીધા હતા, તે અંગે હાલમાં કોઈ માહિતી નથી. જો આ મામલે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ તથા રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની સહમતિ હોય તો પાકિસ્તાન પાસે એકમાત્ર ચીનનો વિકલ્પ રહે છે, જેની પાસેથી તે સમર્થનની આશા રાખી શકે.

જોકે, સામાન્ય માન્યતા તો એવી છે કે સૈન્ય કાર્યવાહીની ટીકા કરતું પરંપરાગત નિવેદન બધાય આપે.

લાંબા સમયથી ભારત દ્વારા પાકિસ્તાનને ડિપ્લોમેટિક સ્તરે અલગ...