આ ઉપરાંત રિઝર્વ બૅન્કે ત્રણ મહિના માટે લોકોને હપ્તા ન ચૂકવી શકાય તેની અને તે સમયગાળા માટે બૅન્કોને પણ ઘણી રાહતો આપી છે. સીઆરઆર રેટ અને રિવર્સ રૅપોરેટમાં ઘટાડો કરી રિઝર્વ બૅન્કે નાણાકીય તરલતા કરી આપી.

જોકે, નાણામંત્રીએ જાહેર કરેલા પગલાંમાં નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ માટે કોઈ નોંધપાત્ર રાહત અપાઈ નથી.

બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ દ્વારા કરાયેલા એક સંશોધનમાં કહેવામાં આવ્યું કે નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓ કે જે પોતાનું મોટા ભાગનું ફાઇનાન્સ મોટી કંપનીઓને કરતી હોય છે.

કંપની નબળી પડશે

રિઝર્વ બૅન્કે ત્રણ મહિના માટે કંપનીઓને ઇન્ટરેસ્ટ પેમેન્ટ ઉપર છૂટછાટ આપતાં 35,000 કરોડ રૂપિયા જેટલી ઇન્ટરેસ્ટ પેમેન્ટ પેટેની રકમમાં મોડું થશે. જેને પરિણામે નૉન-બૅન્કિંગ કંપનીઓનું ભારણ વધશે.

એક અંદાજ મુજબ મોટા ઉદ્યોગોને બજારમાંથી અપાતી કુલ લોનમાંથી લગભગ અડધો હિસ્સો એટલે રકમની રીતે વિચારીએ તો 15 ટ્રિલિયન રૂપિયા જેટલી લૉન નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓ દ્વારા આપવામાં આવે છે.

બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડના વિશ્લેષણ મુજબ, 201 જેટલી બિન-નાણાકીય લિસ્ટેડ કંપનીઓની નાણાકીય સ્થિતિ 2020-21 (FY 21)ના પહેલા ક્વાર્ટરમાં કથળે તેવી સંભાવન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા છે, આના કારણે તેમને દેવું ચૂકવવામાં મુશ્કેલી પડશે.

આગામી ક્વાર્ટરમાં કેટલીક ટોચની કંપનીઓ નાણાકીય રીતે નબળી પડશે.

આવી કંપનીઓમાં એન.ટી.પી.સી. (નેશનલ થર્મલ પાવર કૉર્પોરેશન) , પાવરગ્રિડ, ટાટા સ્ટીલ, અદાણી પાવર, જે.એસ.ડબ્લ્યુ. સ્ટીલ, યુ.પી.એલ. (યુનાઇટેડ ફૉસ્ફરસ) અને સ્ટીલ ઑથૉરિટી ઇન્ડિયાનો સમાવેશ  થાય છે.

બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડની સ્ટડી મુજબ વર્ષ 2019 -20 (FY20)ના પહેલા છ મહિના દરમિયાન તેમની બૅલેન્સશીટ માં વિવિધ પરિમાણો જેવા કે નેટવર્થથી માંડી અર્નિંગ બિફોર ઇન્ટરેસ્ટ રેટ, ડેપ્રિશિયેશન, એમોર્ટાઇઝેશનમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

આ 201 કંપનીઓએ 30 સપ્ટેમ્બર, 2019ના અંતે તેમના ધીરનાર પર  કુલ મળીને 14.70 ટ્રિલિયન રૂપિયા કરતાં વધારેનું દેવું છે.

જેમાં FY20 દરમિયાન વાર્ષિક 4.1 ટકાનો વધારો થશે. જો 2018-19(FY 19)ની બૅલેન્સશીટ ચકાસી તો આ આંકડો વધીને 17.1 ટ્રિલિયન જેટલો થશે. આ કંપનીઓનું સંયુક્ત કરજ FY 19માં 12 ટકાને દરે વધ્યું હતું.

તેની સરખામણીમાં સૅમ્પલ તરીકે પસંદ કરેલ કુલ 787 કંપનીઓનું સપ્ટેમ્બર 2019 સુધીમાં કુલ કરજ 24.2 ટ્રિલિયન રૂપિયા થવા પામ્યું હતું અને માર્ચ 2019માં 30.7 ટ્રિલિયન રૂપિયા થયું હતું.

આ ઍનાલિસિસ કુલ 880 કંપનીઓનું સૅમ્પલ લઈ કરવામાં આવ્યું હતું.

નીચે દર્શાવેલ ટેબલમાં નાણાકીય રીતે મજબૂત કંપનીઓ (590) અને નાણાકીય રીતે તાણ અનુભવતી (201) કંપનીઓ નબળી પડશે. એ સિવાય અમુક ટોચની કંપનીઓ નાણાકીય રીતે નબળી પડશે આવી કંપનીઓમાં એનટીપીસી, પાવરગ્રિડ, ટાટા સ્ટીલ, અદાણી પાવર, જેએસડબ્લ્યુ સ્ટીલ, યુપીએલ અને સ્ટીલ ઑથૉરિટી ઇન્ડિયાનો સમાવેશ  થાય છે.

દેવામાંથી પસાર થતી કંપનીઓ

આનો ઉપાય કરવો કેમ જરૂરી

રિઝર્વે બૅન્કે કરેલી જાહેરાત મુજબ આ કંપનીઓને ત્રણ મહિના માટે ઇન્ટરેસ્ટ પેમેન્ટ માટે ત્રણ મહિનાનો મૉનેટોરિયમ પિરિયડ આપ્યો છે. આથી કંપનીઓ 35,000 કરોડ રૂપિયા ઇન્ટરેસ્ટ પેમેન્ટ તરીકે ચૂકવશે નહીં અને તેનું ભારણ નૉન-બૅન્કિંગ ફાઇનાન્સ કંપનીઓએ વેઠવું પડશે.

જોકે,  કંપનીઓને ઇન્ટરેસ્ટ પેમેન્ટ કરવામાં ત્રણ મહિનાની રાહત મળતાં જે કંપનીઓ ની સ્થિતિ સારી ન હોય તેમના માટે આ હાશકારાનો સમય ગણાય. આ કંપનીઓને સારી રાહત મળી છે.

કંપનીઓને ઇન્ટરેસ્ટ પેમેન્ટ માટેની મળેલ રાહત ફાઇનાન્સિયલ વર્ષ 2020 પ્રમાણે કુલ નેટ સેલ્સના 9 ટકા જેટલી થવા જાય છે, જે રૉ-મટીરિયલ અને સેલેરી પછી ઘણી મોટી રકમ કહેવાય છે. આ રકમ લિસ્ટેડ નૉન-ફાઇનાન્સિયલ કંપનીઓના 3.5 ટકા...


આ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટને લીધે હિંદુસ્તાન યુનિલીવર કંપની ફરી એક વખત ચર્ચામાં આવી છે.

ગણેશચતુર્થીના દિવસે ટ્વિટર અને ફેસબુક પર #BoycottRedLabel સાથે લોકો પોસ્ટ કરી રહ્યા છે.

આ વખતે કંપની રેડ લેબલ ચાના વિજ્ઞાપનને કારણે ટ્રોલ થઈ રહી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર યૂઝર્સનું કહેવું છે કે આ પ્રકારની ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટ થકી હિંદુ ધર્મની છબી ખરાબ કરવામાં આવી રહી છે.

આ મામલે અભિનેત્રી પાયલ રોહતગીએ પોતાનો વીડિયો ટ્વીટ કરીને રોષ ઠાલવ્યો હતો.

તેમણે ટ્વીટમાં લખ્યું છે કે હિંદુઓ સેક્યુલર વિચારો સાથે જ જન્મે છે, છતાં દુષ્પ્રચાર થઈ રહ્યો છે.

જ્યારે વિવેક વર્મા નામના યૂઝરે લખ્યું છે કે બે ધર્મ વચ્ચે પ્રેમ ભાવનાને દર્શાવતી આ એક સુંદર ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટ છે.

જોકે, આ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટ રેડ લેબલે ગત વર્ષે ગણેશચતુર્થીના અવસર પર રિલીઝ કરી હતી, પરંતુ આજે ફરી ગણેશચતુર્થીએ તે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની છે.

આ પહેલાં હોળી વખતે પણ સર્ફ ઍક્સેલના વિજ્ઞાપનના કારણે કંપની ટ્રોલ થઈ હતી અને તેના પર પણ હિંદુઓની ધાર્મિક ભાવના દુભાવવાનો આરોપ લાગ્યો હતો.

શું છે ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટમાં?

રેડ લેબલ ચાની આ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટમાં દેખાડવામાં આવી રહ્યું છે કે ગણેશ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચતુર્થી પહેલાં એક ગ્રાહક ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ લેવા માટે પહોંચે છે.

મૂર્તિકાર જ્યારે ગણેશની મૂર્તિ દેખાડે છે તો ગ્રાહક ચાર ભૂજાવાળી મૂર્તિ માટે પૂછે છે. ત્યારે મૂર્તિકાર કહે છે કે આ અભયમુદ્રાની મૂર્તિ છે. સાથે જ મૂર્તિકાર કોઈને ચા લાવવા કહે છે.

આ દરમિયાન ગ્રાહક મૂષક સાથે ગણપતિ બપ્પાની મૂર્તિ માગે છે.

જ્યારે મૂર્તિકાર બપ્પાની મૂર્તિ બતાવે છે તો ગ્રાહક કહે છે કે હા બપ્પા તેમના વાહન સાથે છે.

ત્યારે મૂર્તિકાર કહે છે કે તે મૂષક છે. તમે જાણો છો મૂષક કોણ છે? મૂષક બપ્પાનું વાહન બનતા પહેલાં એક અસૂર હતો.

આ દરમિયાન મૂર્તિકાર અઝાનનો અવાજ સાંભળીને ટોપી પહેરી લે છે, જેના કારણે ગ્રાહકને થોડી હિચકિચાહટનો અનુભવ થાય છે અને કહે છે, 'આજે કંઈક કામ છે, હું કાલે આવું છું.'

તેના પર મૂર્તિકાર કહે છે, 'ભાઈજાન, ચા તો પીને જાઓ.' ચા પીવા દરમિયાન જ બન્ને વચ્ચે વાતચીત થાય છે.

મૂર્તિકાર કહે છે, "નમાઝ અદા કરતા હાથ બપ્પાની મૂર્તિ સજાવશે તો આશ્ચર્ય તો થશે જ ને? તેના પર મૂર્તિ ખરીદનાર યુવક કહે છે કે આ જ કામ કેમ? તો મૂર્તિકાર કહે છે, આ પણ તો ઇબાદત છે."

મૂર્તિકારની આ વાતથી પ્રભાવિત થઈને ગ્રાહક ગણપતિ બપ્પાની મૂર્તિ ખરીદી લે છે.

શું કહે છે લોકો?

કેટલાક સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સ સવાલ કરી રહ્યા છે કે દર વખતે શિખામણ હિંદુઓને જ કેમ આપવામાં આવે છે?

ટ્રોલર્સે કંપનીની આ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટને હિંદુવિરોધી ગણાવી રેડ લેબલ ચાને બૉયકૉટ કરવા અભિયાન ચલાવ્યું છે.

સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સ કંપની પર ફેક સેક્યુલરિઝમને આગળ વધારવાના આરોપ લગાવી રહ્યા છે.

પદ્મશ્રી ઍવૉર્ડ સન્માનિત ટી. વી. મોહનદાસ પાઈએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે કે રેડ લેબલ ચાની ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટમાં હિંદુઓનું અપમાન કરવામાં આવ્યું છે.

તો કેટલાક યૂઝર્સે કહ્યું છે કે આ પ્રકારની જાહેરાતથી બે સમુદાયો વચ્ચે અંતર વધી રહ્યું છે અને નવા વિવાદ ઊભા થઈ રહ્યા છે.

એક યૂઝરે લખ્યું છે કે પહેલાં સર્ફ એક્સેલ અને હવે રેડ લેબલ ચાની ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટથી કંપની હિંદુઓને શાંતિના પાઠ અને મુસ્લિમોને પ્રેમ કરવાના પાઠ ભણાવી રહી છે.

એક તરફ લોકો આ જાહેરાતને હિંદુ ધર્મ પર હુમલા તરીકે જુએ છે અને રેડ લેબલ ટીના બહિષ્કારની વાત કરે છે.

ત્યારે બીજી તરફ કેટલાક લોકોએ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટના સમર્થનમાં પણ ટ્વીટ કર્યાં છે.

કર્નિકા નામનાં યૂઝરે લખ્યું છે કે આખરે રેડ લેબલ ચાની જાહેરાતમાં ખોટું શું છે?

નિખિલ રેડ્ડી ગુડુર નામના યૂઝરે આ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટ બદલ...


આ ઍન્કાઉન્ટર હૈદરાબાદથી 50 કિલોમિટર દૂર મહેબૂબનગર જિલ્લાના ચટનપલ્લી ગામમાં થયું છે.

ઍન્કાઉન્ટર બાદ એક તરફ ડૉક્ટર યુવતીના પિતાએ પોલીસનો આભાર માન્યો છે અને કહ્યું છે કે હવે તેમની દીકરીની આત્માને શાંતિ મળી હશે.

તો બીજી તરફ માનવાધિકાર કાર્યકર્તા અને કાયદાના જાણકાર આ ઍન્કાઉન્ટરની નિંદા કરી રહ્યા છે.

રેબેકા જોહ્ન નામનાં માનવાધિકાર કાર્યકર્તાએ આ ઍન્કાઉન્ટરની નિંદા કરતાં પોતાની ફેસબુક પોસ્ટમાં લખ્યું છે :

આપણે આ ન્યાયની કેવી રીતે ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ. પોલીસે વિશ્વાસ ન આવે એ રીતે 4 લોકોને અડધી રાત્રે મારી નાખ્યા. શા માટે? કેમ કે તેમની જરૂર નહોતી

આ તો એવું થયું કે દિલ્હી પોલીસે એ લોકોને મારી નાખ્યા જેમના જોર બાગ અને મહારાણી બાગમાં રહેતા લોકો સાથે સંબંધ હતા. શું આપણી પાસે એટલા પુરાવા હતા કે જેનાથી એ સાબિત થઈ શકે કે તેમણે કોઈ ગુનો કર્યો હતો કે નહીં

શું કોઈ કોર્ટે એ પુરાવા જોયા હતા? શું તેમને કોઈ કોર્ટે આરોપી સાબિત કર્યા હતા? અને જો એવી ધારણા છે કે તેમણે કોઈ ગુનો કર્યો છે, તો તેના માટે પણ એક પ્રક્રિયા છે કે જેનું પાલન કરવું જરૂરી છે.

જો એ પ્રક્રિયાનું પાલન ન કરવામાં આવ્યું, તો હવે આગળ તમારો વ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ારો પણ હોઈ શકે છે.

બધા ધારાસભ્યો, રાજકીય પાર્ટીઓ અને કાર્યકર્તાઓ ન્યાય માટે નારા લગાવે છે... એ ન્યાય હવે તમને મળી ગયો છે. તમારું મિશન પૂર્ણ થયું. હવે તમે ઘરે જાઓ, જ્યૂસ પીવો. તમારી ભૂખહડતાળ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.

તમને ક્યારેય કોઈની ચિંતા ન હતી. જો તમને ચિંતા હોત, તો મહિલાઓ પર જે પ્રકારના હુમલા થાય છે તે થાત જ નહીં. ઉદાહરણ ગઈકાલે ઉન્નાવમાં બનેલી ઘટના જ છે.

બળાત્કાર પીડિતાને સપૉર્ટ આપવો એ લાંબી અને અઘરી પ્રક્રિયા છે. તમે તેમને ક્યારેય મળ્યા નથી, તેમની સાથે ક્યારેય વાત કરી હોતી નથી. તમને જરા પણ ખબર હોતી નથી કે તેમણે કેવી વસ્તુનો સામનો કર્યો છે અને તેઓ શું ઇચ્છે છે.

તમારાં માથાં શરમથી લટકાવી દો. થોડો ડર રાખો. એ યાદ રાખો કે તમે એ નથી આપી રહ્યા જે ખરેખર મહિલા ઇચ્છે છે. અમારા નામે તો જરા પણ નહીં.

માત્ર રેબેકા જ નહીં, બીજા પણ કેટલાક કાર્યકરો, નેતા, ટીવી સેલિબ્રિટી, પત્રકારો આ ઍન્કાઉન્ટરનો વિરોધ કરે છે.

ભાજપના ધારાસભ્ય મેનકા ગાંધીએ કહ્યું છે, "જે થયું તે દેશ માટે ખૂબ ભયાનક થયું છે. તમે તમારી ઇચ્છા પ્રમાણે ગમે તેને મારી શકતા નથી. તમે કાયદો તમારા હાથમાં લઈ શકતા નથી. આરોપીઓને કોર્ટ ફાંસીની સજા આપવાની જ હતી."

માનવાધિકાર કાર્યકર્તા બ્રિન્દા એડિજે પણ ટ્વીટ કરી કહ્યું છે, "દેશમાં દરરોજ 66 બળાત્કાર થાય છે, તો શું આપણો દેશ ઍન્કાઉન્ટરનો દેશ બની જશે?"

આ તરફ વકીલ કરુણા નંદીનું કહેવું છે, "હવે કોઈને ખબર નહીં પડે કે જે ચાર લોકોનું ઍન્કાઉન્ટર પોલીસે કર્યું છે તેઓ આરોપી હતા કે નિર્દોષ. પોલીસે પોતાની પ્રતિક્રિયા દર્શાવવા ઝડપથી ધરપકડ કરી લીધી."

"કદાચ બળાત્કારીઓ આજે ખુલ્લેઆમ ફરતા હોઈ શકે છે જેથી તેઓ વધુ મહિલાઓ પર બળાત્કાર કરે અને તેમને મારી નાખે."

તો માનવાધિકાર કાર્યકર્તા તેહસીન પૂનાવાલાએ કહ્યું છે, "બે ખોટી વાતો મળીને કંઈ સાચું કરી શકતી નથી. આપણે ધીમે-ધીમે અરાજકતા તરફ જઈ રહ્યા છીએ અને દેશમાં કાયદાનું કોઈ શાસન રહ્યું નથી."

"સરકાર આ રીતે ઍન્કાઉન્ટરને માન્યતા ન આપી શકે. શું આસારામ અને અન્ય હાઈ પ્રોફાઇલ લોકો જેમ કે સેંગર કે ચિન્મયાનંદનો અંત પણ આ જ રીતે થશે? કે પછી ઍન્કાઉન્ટર માત્ર ગરીબો માટે જ છે?"

તો પત્રકાર ફેય ડિસુઝાએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે, "આ ન્યાય નથી. પોલીસ કાયદો તોડી રહી છે. આ ખતરનાર છે. કાયદો કોઈ કારણસર આપણે બનાવેલો છે."

વધુ એક પત્રકાર નિધી રાઝદાને ટ્વીટ કર્યું છે, "આ આશ્ચર્યજનક છે. પોલીસ ઍન્કાઉન્ટરની ઘટનાઓ આ રીતે સામાન્ય ન...


આ ઍપ્લિકેશનોમાં લોકપ્રિય સોશિયલ પ્લૅટફૉર્મ ટિકટૉક અને વીચૅટ પણ સામેલ છે.

અલીબાબા ગ્રૂપ દ્વારા સંચાલિત યુસી બ્રાઉઝર, ફેશન-વેન્ડર શાઇન અને બાયડુ નકશા પર પણ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ ઍપ્લિકેશનોનો ઉપયોગ મોબાઇલ અને પર્સનલ કમ્પ્યુટર પર થાય છે.

ભારત સરકારે આ નિર્ણયને કટોકટીનું અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટેનું જરૂરી પગલું ગણાવ્યું છે. લદ્દાખની સીમામાં ભારત અને ચીનની સેના સામ-સામે છે.

15 જૂને બંને દેશોના સૈન્ય વચ્ચે થયેલી હિંસક અથડામણમાં 20 ભારતીય સૈનિકો માર્યા ગયા હતા.

ભારતના માહિતી અને પ્રસારણમંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે ટ્વીટ કર્યું હતું કે 'ભારતની સુરક્ષા, સાર્વભૌમત્વ અને અખંડિતતા માટે આ પ્રતિબંધ જરૂરી છે. દેશના નાગરિકોના ડેટા અને ગુપ્તતામાં કોઈ પણ પ્રકારનું અતિક્રમણ અમને મંજુર નથી.'

'જરૂરી પગલું'

માહિતી અને પ્રસારણમંત્રાલયે પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું, " અમને ઘણા સ્રોતોથી આ ઍપ્સ વિશે ફરિયાદો મળી હતી. ઍન્ડ્રોઇડ અને આઈઓએસ પર આ ઍપ્લિકેશનો લોકોના વ્યક્તિગત ડેટામાં પણ અતિક્રમણ કરી રહી હતી. આ પ્રતિબંધથી દેશના મોબાઇલ અને ઇન્ટરનેટ વપરાશકારો સુરક્ષિત રહેશે. ભારતની સુરક્ષા, અખંડિતતા અને સાર્વભૌમત્વ મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાટે આ જરૂરી છે.''

ભારત સરકારે પોતાના નિવેદનમાં ચીન અથવા ચાઇનીઝ કંપનીનું નામ લીધું નથી.

આ પ્રતિબંધ કેવી રીતે લાગુ થશે તેનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો નથી. ચીન તરફથી હજુ સુધી કોઈ પ્રતિક્રિયા આપવામાં આવી નથી.

ચીનની સત્તાધારી સામ્યવાદી પાર્ટી દ્વારા સંચાલિત 'ગ્લોબલ ટાઇમ્સ'ના મુખ્ય સંપાદક હુ શીજિને ટ્વિટ કર્યું:

 "જો ચીનના લોકો ભારતીય વસ્તુઓનો બહિષ્કાર કરવા માંગતા હોય તો તેઓ આવી કોઈ વસ્તુ શોધી શકશે નહીં. ભારતીય મિત્રો, તમારે રાષ્ટ્રવાદથી આગળ વિચારવાની જરૂર છે."

ભારતીય થિંક-ટૅન્ક ગૅટવે હાઉસના ડિરેક્ટર બ્લાઈઝ ફર્નાન્ડીઝે ભારત સરકારના નિર્ણય અંગે જાપાની સામયિક 'એશિયન નિક્કી રિવ્યૂ'ને જણાવ્યું છે કે આ પ્રતિબંધથી ટિકટૉકની મુખ્ય કંપની 'બાઈટડાન્સ' પ્રભાવિત થશે.

ફર્નાન્ડીઝ કહે છે, "અલીબાબા અને ટૅન્સેન્ટ ચીનના ડિજિટલ સિલ્ક રૂટનો એક ભાગ છે. પ્રતિબંધને કારણે આ ઍપ્લિકેશનોનું રેટિંગ નકારાત્મક રહેશે અને તેના પ્રમોટરો પણ પ્રભાવિત થશે. ટિકટૉક આઈપીઓ પણ લાવી રહી છે. ભારતમાં ટિકટૉકના વપરાશકારો 30% છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ટ્વીટ કર્યું કે તેઓ મંગળવારે સાંજે ચાર વાગ્યે રાષ્ટ્રને સંબોધન કરશે. ભારત ચીન સાથેના આર્થિક સંબંધોની સમીક્ષા કરી રહ્યું છે અને આ પ્રતિબંધને આ સમીક્ષા સાથે જોડવામાં આવી રહ્યો છે.

સરકારે દેશની સરકારી ટૅલિકૉમને ચાઇનીસ કંપની ખ્વાવેનાં ઉપકરણોનો ઉપયોગ ન કરવા જણાવ્યું છે. એવી પણ શક્યતા છે કે ભારત દ્વારા ચીનથી આયાત કરેલા માલ પર ભારે કર નાખવામાં આવે.

ચીનની ઍપને કેટલું નુકસાન?

ભારત સરકારના આ નિર્ણય અંગે ટિકટૉકના પ્રવક્તાએ કહ્યું, "ભારત સરકારે 59 ઍપ્સ પરના પ્રતિબંધ અંગે વચગાળાનો આદેશ આપ્યો છે. ભારતમાં બાઇટડાન્સ ટીમના 2000 લોકો સરકારના નિયમો અનુસાર કામ કરી રહ્યા છે. અમને ગર્વ છે કે ભારતમાં અમારા લાખો યુઝર્સ છે."

ટિકટૉક પોતાના નિવેદનમાં કહે છે, "અમે ભારત સરકારના આદેશને સ્વીકારવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે. અમે સરકાર સમક્ષ પોતાની વાત રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરીશું. ટિકટૉક ભારતીય કાયદા અનુસાર ડેટાની ગુપ્તતા અને સુરક્ષાજરૂરિયાતોને અનુસરે છે. અમે ભારતીયોના ડેટા કોઈ પણ વિદેશી સરકાર સાથે શૅર કરતા નથી. ત્યાં સુધી કે ચીની સરકારને પણ આપતા નથી. અમે ગ્રાહકોની ગુપ્તતાનો ભારે આદર કરીએ છીએ. "

ટિકટૉક ઈન્ડિયાના વડા નિખિલ ગાંધીએ કહ્યું, "ટિકટૉકે ઇન્ટરનેટનું લોકશાહીકરણ કર્યું છે. તે 14 ભારતીય ભાષાઓમાં ઉપલબ્ધ છે. ભારતમાં લાખો યુઝરો...


આ એ આંકડા છે જેનો સામનો કૉંગ્રેસ દિલ્હી વિધાનસભાની છેલ્લી બે ચૂંટણીથી કરતી રહ્યી છે. આ વખતે પણ દિલ્હીમાં કૉંગ્રેસનું અસ્તિત્વ શૂન્ય પર સમેટાઈ ગયું છે. એક સમયે દિલ્હીમાં પહેલા નંબરની પાર્ટી બની રહેલી કૉંગ્રેસ ફસડાઈને છેક નીચે ક્યા કારણોસર આવી ગઈ?

દિલ્હીમાં 15 વર્ષ સુધી સત્તા પર રહેલી કૉંગ્રેસ છેક શૂન્યના આંકડે કઈ રીતે પહોંચી ગઈ? ક્યારેક કૉંગ્રેસનો ગઢ બની રહેલા દિલ્હીએ કૉંગ્રેસને ફગાવી કેમ દીધી?

કૉંગ્રેસની આવી હાલત કેમ થઈ?

વરિષ્ઠ પત્રકાર અને રાજકીય વિશ્લેષક વિનોદ શર્મા આ માટે માત્ર અને માત્ર કૉંગ્રેસને જ જવાબદાર ઠેરવે છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં વિનોદ શર્માએ કહ્યું હતું, "ગેરહાજરીને રાજકારણમાં આત્મહત્યા જેવી ગણવામાં આવે છે અને દિલ્હી વિધાનસભાની આ વખતની ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર રહી હતી, ખોવાયેલી રહી હતી. તેનો અર્થ એ કે કૉંગ્રેસે દિલ્હીમાં આત્મહત્યા કરી છે."

આ ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ સંપૂર્ણપણે ગાયબ રહી હતી. તેના મોટા નેતાઓએ બહુ રેલીઓ કરી ન હતી, તેના કાર્યકરો શેરીઓમાં જોવા મળ્યા ન હતા કે ન તો કૉંગ્રેસે સોશિયલ મીડિયા પર અસરકારક વ્યૂહરચના અપનાવી હતી.

કૉંગ્રેસમાં થતી દરેક હિલચાલ પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર નજર રાખતા રાશીદ કિદવઈ માને છે કે કૉંગ્રેસની સૌથી મોટી ખામી એ છે કે તે પોતાની વાત લોકો સુધી અસરકારક રીતે પહોંચાડી શકતી નથી.

રાશિદ કિદવઈએ કહ્યું હતું, "તેનાથી પણ વધારે ખરાબ વાત એ છે કે કૉંગ્રેસ પોતાની ખામી સુધારવા ઈચ્છતી નથી. વર્ષ 2014થી માંડીને અત્યાર સુધી કૉંગ્રેસે તેના મીડિયા વિભાગમાં ફેરફાર કર્યો નથી."

"બીજી તરફ નજર કરીએ તો આમ આદમી પાર્ટી(આપ)એ તેની વાત લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે નાના-મોટા તમામ પ્રયાસ કર્યા હતા."

"છેલ્લા તબક્કામાં તેણે ચૂંટણીના વ્યૂહરચનાકાર પ્રશાંત કિશોરની મદદ લીધી હતી, જ્યારે કૉંગ્રેસે એવા કોઈ પ્રયાસ કર્યા ન હતા."

વરિષ્ઠ પત્રકાર સ્મિતા સિંહ માને છે કે આ ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસ કોઈ ખેલાડી જ ન હતી. પાછલા પાંચ વર્ષમાં કૉંગ્રેસે એવું કંઈ કર્યું ન હતું, જેનાથી દિલ્હીના લોકો તેનો વિશ્વાસ કરે.

દિલ્હીમાં મજબૂત નેતૃત્વ તથા કોઈ પ્રભાવશાળી નેતાનો અભાવ પણ કૉંગ્રેસની મોટી ભૂલ હોવાનું સ્મિતા સિંહે જણાવ્યું હતું.

સ્મિતા સિંહે કહ્યું હતું, "ભારતીય જનતા પાર્ટી(બીજેપી)એ દિલ્હીમાં મુખ્ય મંત્રીપદનો કોઈ ઉમેદવાર જાહેર કર્યો ન હતો, પણ રાષ્ટ્રીય સ્તરે તેની પાસે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહ જેવા ચહેરાઓ હતા."

"એક વર્ગને આકર્ષવા માટે બીજેપી પાસે ટ્રિપલ તલાક, બંધારણની કલમક્રમાંક 370 અને નાગરિકતા કાયદા જેવા મુદ્દા હતા. તેનાથી વિપરીત કૉંગ્રેસ પાસે કોઈ મુદ્દો પણ ન હતો અને ચહેરો પણ ન હતો."

રાજકીય વિશ્લેષક નીરજા ચૌધરી પણ આવું જ માને છે.

નીરજા ચૌધરીએ કહ્યું હતું, "બીજા નેતાઓની વાત છોડો. અત્યારે તો એ પણ નક્કી નથી કે કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ કોણ છે."

"એ ઉપરાંત દિલ્હીમાં જેવી ચૂંટણી ઝુંબેશ કૉંગ્રેસે હાથ ધરી હતી એ બિલકુલ પ્રભાવશાળી ન હતી. તેમણે સુભાષ ચોપડા જેવા નેતાને આગળ કર્યા હતા, જેમને લોકોએ સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા હતા."

નીરજા ચૌધરીએ ઉમેર્યું હતું, "દિલ્હી બીજેપી માટે ખુદ વડા પ્રધાન મોદી, અમિત શાહ અને યોગી આદિત્યનાથે પ્રચાર કર્યો હતો."

"આપનો દરેક નેતા અને કાર્યકર ચૂંટણીપ્રચારમાં જોડાયેલો રહ્યો હતો, પણ કૉંગ્રેસના મોટા નેતાઓ ચૂંટણી મેદાનમાં દેખાયા જ ન હતા."

ચૂંટણી હારવી એ કૉંગ્રેસની વ્યૂહરચના હતી?

ટણીના વલણ આવવાનું શરૂ થતાંની સાથે જ કૉંગ્રેસના નેતા અધીર રંજન ચૌધરીએ કહ્યું હતું, "આપ ફરી સત્તા પર આવશે એ બધા જાણતા હતા."

બીજી તરફ મધ્ય પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી અને કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા કમલ નાથે કહ્યું હતું,...


આ એ જ ક્રુઝ છે જ્યાં મુંબઈની ગુજરાતી યુવતી સોનાલી ઠક્કર કામ કરે છે અને તેઓ ત્યાં દસ કરતાં વધારે દિવસથી ફસાયેલાં છે.

આ જહાજમાં એક પ્રવાસી ડેવિડ અબેલ કહે છે, "હવે ભલે ધીમે-ધીમે પણ હતાશા વધવા લાગી છે."

બીજા પ્રવાસીઓની જેમ ડેવિડ અને તેમનાં પત્ની સેલી પણ રજાઓને માણવા માટે આ ખૂબસૂરત અને રોમાંચક દરિયાઈ સફર માટે ટિકિટ લઈને જોડાયાં હતાં. તેમની રજાઓ કોરોના વાઇરસની ઝપટે ચડી ગઈ છે.

દંપતીને અંદાજ જ નહોતો કે ચીનથી દૂર હોવા છતાં તેમના વૈભવી જહાજ સુધી આ રીતે વાઇરસ પહોંચી શકશે.

ક્રુઝ પર રહેલા લોકોમાંથી (બુધવાર 16 ફેબ્રુઆરી સુધીમાં) 355 લોકોને કોરોનો વાઇરસનો ચેપ લાગી ગયો છે. તેના કારણે ક્રુના સભ્યો અને બાકીના યાત્રીઓ ગભરાયેલા છે.

16 ફેબ્રુઆરીએ મળેલી માહિતી પ્રમાણે ક્રુઝ પર સવાર ભારતીયો પૈકી બેના રિપોર્ટ્સ પૉઝિટિવ આવ્યા છે, આ અગાઉ ત્રણ ભારતીયોના રિપોર્ટ્સ પૉઝિટિવ આવ્યા હતા.

એટલે હવે આ જહાજ પર કુલ પાંચ ભારતીયો એવા છે જેઓ કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત છે.

ડેવિડ કહે છે કે જે લોકોને ચેપ લાગ્યો છે, તેમને ક્રુઝમાંથી હૉસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા છે અને બાકીના પ્રવાસીઓને ક્રુઝ પર જ રહેવા માટે જણાવાયું છે.

ડેવિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડ કહે છે, "મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓ એક જ જગ્યાએ ભરાયેલા રહે તેના કારણે ઘણા લોકોને તાવ આવવા લાગ્યો છે."

બરબાદ થઈ ગઈ રજાઓ

ડેવિડે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "ચોક્કસપણે હું પણ પરેશાન છું, કેમ કે મને સાંભળવા મળ્યું કે બીજા લોકો ક્રુઝમાંથી નીચે ઊતરી ગયા છે, પણ તેમાં હું કે મારી પત્નીનો સમાવેશ થયો નથી."

બ્રિટનનું આ દંપતી ક્રુઝ પર ફરવા તો નીકળ્યું, પણ તેમને આ પર્યટન જિંદગીભર યાદ રહી જાય તેવું થયું. તેમને કલ્પના જ નહોતી કે પ્રવાસમાં આવું કંઈક થશે.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે ચાર ફેબ્રુઆરીએ ક્રુઝ પર પ્રથમવાર ચેપ લાગ્યો હોવાનો ખ્યાલ આવ્યો હતો અને તે પછી સમગ્ર સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ.

તેઓ કહે છે, "ક્રુઝ પર અમે આનંદ મનાવી રહ્યાં હતાં. સારી રીતે સમય પસાર થઈ રહ્યો હતો પણ અચાનક બધું બદલાઈ ગયું."

ડેવિડ કહે છે, "અમને આપવામાં આવતું ખાણું પણ બદલાઈ ગયું. એવું કહી શકાય કે અમે જે ક્રુઝ બુક કરાવી હતી તે કંઈ આવી હશે તેની કલ્પના હતી જ નહીં."

ક્રુઝ પર હાજર લોકો વિશે વાત કરતાં તેઓ કહે છે, "ભાગ્યે જ કોઈને હવે ડેક પર ટહેલવા માટેની મંજૂરી મળે છે. સૌને એવું કહેવાયું છે કે એક બીજાથી બે મીટર દૂર રહેવું."

પ્રવાસીઓની પરેશાનીઓ

ડેવિડ જણાવે છે કે જાપાની સમય પ્રમાણે સવારે છ વાગ્યાની આસપાસ ક્રુઝના કૅપ્ટને સૌને જાણ કરી હતી કે બધાએ પોતપોતાની કૅબિનમાં જ રહેવું પડશે.

"થોડી વાર પછી રૂમમાંથી નીકળવાની બિલકુલ મનાઈ કરી દેવામાં આવી. અમને બહાર નીકળવાની જ મનાઈ કરી દેવાઈ હતી."

ડેવિડના જણાવ્યા અનુસાર શરૂઆતમાં દસેક લોકો બીમાર પડ્યા હતા.

તેઓ કહે છે, "શરૂઆતમાં જે લોકો બીમાર પડ્યા, તેમને તટરક્ષકોએ જહાજમાંથી નીચે ઉતારી દીધા હતા અને તેમને સારવાર માટે મોકલી દેવાયા હતા. પરંતુ બાકીના પ્રવાસીઓની શી સ્થિતિ થશે તેની અમને ખબર નહોતી."

ડેવિડને આશા છે કે આગામી દિવસોમાં ફરીથી બધા પ્રવાસીઓની તપાસ કરવામાં આવશે, જેથી વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો છે કે નહીં તેની જાણ થાય.

તેઓ કહે છે, "અમારી પાસે 15 બાય 30 ચોરસ મીટરની કૅબિનમાં બેસીને રાહ જોયા સિવાય કોઈ બીજો રસ્તો નથી."

આ જ ક્રુઝ પર પ્રવાસ કરી રહ્યા છે ગે કોર્ટર.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેઓ કહે છે, "આ રીતે રહેવાનું જરાય ફાવે તેવું નથી અને વિચિત્ર છે."

તેઓ કહે છે, "અમારી સ્થિતિ કેદી જેવી થઈ ગઈ છે. અમે રૂમમાં ભરાઈ રહીએ છીએ. અમને માત્ર બાલ્કની સુધી જવાની છૂટ છે. અમુક રીતે જ અમારે કચરો ફેંકવાનો રહે છે. અમારે સતત માસ્ક પહેરીને રાખવો પડે...


આ એ જ ગામ છે, જ્યાં રાહુલ ગાંધીના દાદા ફિરોઝ ગાંધીનું બાળપણ વિત્યું હતું. ઇંદિરા ગાંધી સાથે લગ્ન કર્યાં બાદ તેઓ અહીં એક મુલાકાત માટે આવ્યાં હતાં.

હજી પણ ભરૂચ એટલા માટે અગત્યનું છે કારણ કે, કોંગ્રેસના ચાણક્ય મનાતા અહેમદ પટેલ પણ અહીંના જ વતની છે.

સોનિયા ગાંધીના રાજકીય સલાહકાર અહેમદ પટેલ ગુજરાતની ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખી શું હવે રાહુલ ગાંધી માટે પણ અનિવાર્ય બન્યા છે?

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

એ તો સમય જ કહી શકે પણ હાલ ભાજપ દ્વારા અહેમદ પટેલને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.

રાજયના મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણીએ આ મામલે અહેમદ પટેલ પર સીધું નિશાન સાધ્યું કે અહેમદ પટેલ આંતકવાદીઓને છાવરે છે એવો આરોપ મૂકી અહેમદ પટેલ રાજયસભાના સાંસદ તરીકે રાજીનામું આપે એવી માંગણી કરી.

કોણ છે અહેમદ પટેલ?

અહેમદ પટેલને ભરૂચમાં તેમના ટેકેદારોમાં ‘બાબુભાઈ’ તરીકે ઓળખાય છે

અહેમદ પટેલ ભરૂચ જીલ્લાના અંકલેશ્વર પાસે આવેલા પિરામણ ગામના વતની છે અને ૧૯૭૦ના દાયકાથી કોંગ્રેસમાં સક્રિય છે.

હાલ તેઓ રાજયસભાના સાંસદ છે અને કોંગ્રસ અધ્યક્ષા સોનિયા ગાંધીના રાજકીય સલાહકાર છે. ભરૂચના લોકો તેમને 'બાબુભાઈ' તરીકે ઓળખે છે.

રાજકીય વિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

શ્લેષક અજય ઉમટે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યુ કે, "આઝાદી પછીના ગુજરાતના રાજકારણમાં એક મુસ્લિમ નેતા તરીકે જો કોઈનું નામ લેવું હોય તો તે અહેમદ પટેલ છે.

અહેમદ પટેલ ત્રણ વખત ભરૂચ બેઠક પરથી લોકસભાની ચૂંટણી જીતી સંસદસભ્ય બન્યા.

પણ ગુજરાતના રાજકારણમાં કોમવાદી ધ્રુવીકરણની શરૂઆત પછી એટલે કે ૧૯૯૩ પછી તેમણે ચૂંટણી લડવાનું બંધ કર્યુ અને રાજ્યસભાના સભ્ય તરીકે ચૂંટાતા આવ્યા છે.

વિધાનસભાની ચૂંટણી પહેલા ભાજપ અહેમદ પટેલ પર આક્ષેપ કરી કોંગ્રસ પર નિશાન તાકે છે. આ એક રાજકીય કાવા-દાવાનો ભાગ છે''

‘મુસ્લિમોએ તેમને પોતાના પ્રતિનિધિ નથી ગણ્યા’

અહેમદ પટેલ એક રાજકારણીથી વિશેષ કંઇ નથી. પણ ફક્ત તેમનુ નામ 'એહમદ' છે એમ સામાજિક કાર્યકર હનિફ લાકડાવાલા કહે છે

એહમદ પટેલ એક રાજકારણીથી વિશેષ કંઇ નથી, પણ ફક્ત તેમનુ નામ 'એહમદ' છે એમ સામાજિક કાર્યકર હનિફ લાકડાવાલા કહે છે

સામાજીક કાર્યકર હનિફ લાકડાવાલાએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે, "અહેમદ પટેલને ગુજરાતના મુસ્લિમોએ ક્યારે 'મુસ્લિમોના પ્રતિનિધિ' તરીકે જોયા નથી.

બીજુ કે, ગુજરાતમાં મુસ્લિમ સમુદાયની ફરિયાદ રહી છે કે, અહેમદ પટેલ તેમને મદદ કરતા નથી. તેમને થતા અન્યાય વિશે ખુલીને બોલતા નથી."

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, "ગુજરાતના મુસ્લિમો માટે અહેમદ પટેલ એક રાજકારણીથી વિશેષ કંઈ નથી. પણ ફક્ત તેમનું નામ 'અહેમદ' છે એટલા માટે ભાજપ તેમને મુસ્લિમ ચહેરા તરીકે પ્રસ્થાપિત કરી મતોનું ધૃવિકરણ કરવા માંગે છે."

તેમણે ઉમેર્યુ, "એહસાન ઝાફરી પછી અહેમદ પટેલ એક માત્ર મુસ્લિમ ચહેરો છે જે ગુજરાતમાંથી સંસદસભ્ય તરીકે ચૂંટાય છે. અહેમદ પટેલ રાજયસભાના સાંસદ તરીકે ચૂંટાય છે. અલબત્ત, ગુજરાતમાં લોકસભાની ચૂંટણી દ્વારા સંસદમાં મુસ્લિમોનુ પ્રતિનિધિત્વ પુરુ થઈ ચૂક્યુ છે."

મુસ્લિમોના નહીં કોંગ્રેસના નેતા

કોંગ્રેસના નેતાઓ સાથે અહેમદ પટેલ વર્ષ 2004માં

પિરામણ ગામના વતની કાસીમ ઉનિયાએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે, "ભરૂચના લોકો માટે અહેમદ પટેલ એટલે 'બાબુભાઈ'. લોકો એમને બાબુભાઈ જ કહે છે. એવી જ રીતે, એમના પિતાને લોકો 'કાંતિભાઈ પટેલ' તરીકે ઓળખતા.

અહેમદ પટેલને મુસ્લિમોના ચહેરા તરીકે દેખાડવાના પ્રયાસો ઘણા સમયથી થઇ રહ્યા છે પણ લોકોએ તેમને કોંગ્રેસના નેતા તરીકે જોયા છે."

રાજકીય વિશ્લેષક અચ્યુત યાજ્ઞિકે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યુ કે, "અહેમદ પટેલ છેલ્લાં ઘણા વર્ષોથી કેન્દ્રીય કક્ષાએ જોડાયેલા છે. એક સમયે તે ગુજરાત પ્રદેશ કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ...


આ એ જ પક્ષી છે જે ભારતના રાષ્ટ્રીય પક્ષીની પસંદગી વખતે પ્રબળ દાવેદાર મનાતું હતું અને તેની પસંદગી માટે માગ પણ થઈ હતી, જોકે એ પછી મોરને રાષ્ટ્રીય પક્ષી જાહેર કરવામાં આવ્યું; પી. થનકપ્પન નાયરે તેમના પેપર 'ધ પીકૉક કલ્ટ ઇન ઍશિયા'માં આ વિશે ઉલ્લેખ કર્યો છે.

ગુજરાતમાં હવે આ પ્રજાતિનું એક પણ નર પક્ષી બચ્યું નથી અને માત્ર પાંચ માદા ઘોરાડ બચ્યાં છે, એવું વાઇલ્ડલાઇફ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયાના ડીન ડૉ. વાય. વી. ઝાલા કહે છે.

નોંધનીય છે કે ઘોરાડ ઉડાણ ભરવા સક્ષમ પક્ષીઓમાં દુનિયાનું સૌથી વધુ વજન ધરાવતું પક્ષી છે. ઘોરાડ મૂળ ભારતીય પક્ષી છે, જે ગુજરાત, આંધ્ર પ્રદેશ અને રાજસ્થાનમાં જોવા મળે છે.

ગુજરાતમાં આ પક્ષીઓ કચ્છના અબડાસા, લખપત અને દોણ વિસ્તારમાં જોવા મળતાં હતાં. ઘાસનાં મેદાનોવાળો વિશાળ વિસ્તાર ઘોરાડના રહેઠાણ અને પ્રણયકાળ માટે અનુકૂળ હોવાનું મનાય છે.

મોટા કદને કારણે આ પક્ષી આકાશમાં વધુ ઊંચાઈએ ઊડી શકતું નથી.

ગુજરાતમાં અને વિશેષ કરીને કચ્છમાં પાછલાં કેટલાંક વર્ષોમાં વિકસિત થઈ રહેલા પવનચક્કીનાં પ્રોજેક્ટ અને તેની પાવરલાઇનને કારણે ઘોરાડ પક્ષીઓનાં મોત નીપજી રહ્યાં હોવાનું નિષ્ણાતો માને છે.

ગુજરાતમાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઘોરાડની આ સ્થિતિ બાબતે બીબીસી ગુજરાતીએ ગુજરાતના પ્રિન્સિપાલ ચીફ કન્ઝર્વેટર ઑફ ફૉરેસ્ટ વાઇલ્ડલાઇફ ઍન્ડ ચીફ વાઇલ્ડલાઇફ વૉર્ડન શ્યામલ ટિકેદાર સાથે વાત કરી. તેમણે આ મામલે કોઈ જાણ ન હોવાનું જણાવ્યું હતું.

2020માં 'કૉન્ફરન્સ ઑફ ધ પાર્ટીઝ ટુ ધ કન્વેન્શન ઓન ધ કન્ઝર્વેશન ઑફ માઇગ્રેટરી સ્પીસિસી ઑફ વાઇલ્ડ ઍનિમલ્સ'ની કૉન્ફરન્સનું તેરમું સત્ર ગુજરાતમાં મળવાનું હતું.

આ કૉન્ફરન્સના ચિહ્નમાં ઘોરાડ પક્ષીની છબિ રાખવામાં આવી હતી.

અન્ય રાજ્યોમાં પણ ઘટતી સંખ્યા

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં વાઇલ્ડલાઇફ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઇન્ડિયાના ડીન ડૉ. વાય. વી. ઝાલાએ જણાવે છે કે “ગુજરાત સહિત દેશનાં કેટલાંક અન્ય રાજ્યોમાં પણ આ પક્ષીની સંખ્યા ઓછી થઈ રહી છે.”

“રાજસ્થાનમાં 150 ઘોરાડ બચ્યાં છે. હાલ રાજસ્થાનમાં તેમનાં સંરક્ષણ માટે બ્રીડિંગસેન્ટર ઊભું કરવામાં આવ્યું છે. આ સેન્ટરમાં હાલ 14 પક્ષીઓને રખાયાં છે.”

ગુજરાતમાં આ પક્ષીઓની પરિસ્થિતિ વિશે વાત કરતાં કહે છે, “ગુજરાતમાં હવે એક પણ નર ઘોરાડ નથી, તેથી ગુજરાતમાં હવે પક્ષીની આ પ્રજાતિ લુપ્ત થઈ ગઈ છે એવું કહી શકાય.”

“રાજસ્થાનથી નર પક્ષી લાવીને પણ ગુજરાતમાં આ પક્ષીનું સંરક્ષણ કરી શકાય તેમ નથી.”

વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફર ઝુબીન આશરા આ મુદ્દે વાત કરતાં જણાવે છે કે, ‘ધ ગ્રેટ’ વિશેષણ બીજા કોઈ પક્ષી અને પ્રાણીના નામની આગળ લગાવવામાં આવતું નથી. માત્ર ઇન્ડિયન બસ્ટર્ડ(ઘોરડ)ની આગળ વિશેષણ પ્રયોજાય છે.”

“હું ચાર વર્ષ સતત ઘોરાડની ફોટોગ્રાફી માટે કચ્છ ગયો ત્યારે એક જ વખત મને ઘોરાડના ફોટો ક્લિક કરવાની તક મળી. ગુજરાતમાં ઘોરાડની સ્થિતિ કેવી છે, તેનો અંદાજ આના પરથી જ આવી જાય છે.”

તેઓ કહે છે, “હું નસીબદાર છું કે જ્યારે એક નર ઘોરાડ માદાને રિઝવતું હતું, ત્યારે હું ફોટો ક્લિક કરી શક્યો. સાથે જ દુખ પણ હતું કે એ જ ફોટોના બૅકગ્રાઉન્ડમાં ઘોરાડનાં મૃત્યુનું કારણ પવનચક્કી પણ દેખાતી હતી.”

જીવલેણ પવનચક્કી

ઘોરાડની ઘટતી જતી સંખ્યાનું કારણ દર્શાવતાં ઝાલા કહે છે, “ઘોરાડના રહેણાક વિસ્તારમાં હાલમાં ઘણી બધી જગ્યાએથી પવનચક્કીની પાવરલાઇન પસાર થાય છે. જેના કારણે અવારનવાર આ પક્ષીઓને અકસ્માત નડે છે.”

આ સમસ્યાનો ઉકેલ સૂચવતાં તેઓ જણાવે છે:

“જો ઘોરાડના વિસ્તારમાંથી પાવરલાઇન હઠાવવામાં આવે કે પાવરલાઇનને અંડરગ્રાઉન્ડ કરવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવે તો જ ગુજરાતમાં આ પક્ષીઓનું પુનર્વસન શક્ય બનશે.”

“પક્ષીઓને ચેતવવા માટે વપરાતા બર્ડ રિફ્લેક્ટરો...


આ એ જ હિંદુ જાગરણમંચ છે જેના આક્રમક 'ઘરવાપસી' કાર્યક્રમે ગુજરાતના ડાંગમાં ચકચાર મચાવી હતી.

ખંભાતમાં કોમી તોફાન અંગે આણંદ પોલીસ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી એફઆઇઆર પ્રમાણે 25 ફેબ્રુઆરીએ હિંદુ સમાજના આગેવાનોએ ખંભાત શહેરમાં બંધનું એલાન આપ્યું હતું અને હિંદુ સમાજના લોકોને શહેરના ગ્વારા ટાવર પર સવારે દસ વાગ્યે હાજર રહેવાનું આહ્વાન આપ્યું હતું.

એફઆઇઆર પ્રમાણે શહેરમાં કોમી તણાવને પગલે કોઈ પણ સમાજના લોકોને રૅલી કે સભા કરવાની પરવાનગી નહોતી તેમ છતાં 25 ફેબ્રુઆરીએ સવારે હિંદુઓ ભેગા થયા અને ઉશ્કેરણીજનક ભાષણો કરાયાં.

આરોપીઓમાં આણંદના ભૂતપૂર્વ ધારાસભ્ય સંજય પટેલ તથા હિંદુ જાગરણમંચના કેતન પટેલ તથા નીરવ જૈનનાં નામો સામેલ છે.

આ લોકો વિરુદ્ધ જીપીસીની કલમ 135 હેઠળ પરવાનગી વગર ગ્વારા ટાવર પર જનમેદની ભેગી કરીને સભામાં ઉશ્કેરણીજનક ભાષણ કરવાનો આરોપ છે.

જોકે, અખબારી અહેવાલ મુજબ હિંદુ જાગરણમંચે નીરજ જૈન અને કેતન પટેલ વિરુદ્ધ ખોટી ફરિયાદ કરાઈ હોવાનો દાવો કર્યો છે.

ખંભાતની હિંસામાં જે હિંદુ જાગરણમંચનું નામ સામે આવી રહ્યું છે તે એક સમયે ગુજરાતમાં ચાલેલા 'ઘરવાપસી' કાર્યક્રમમાં સામેલ હતો.

ધર્માંતરના વિરુદ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ધમાં સંઘ

રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવકસંઘ અને તેનાં સંગઠનોએ ગુજરાતમાં જે 'ઘરવાપસી' કાર્યક્રમ ચલાવ્યો, તેણે દેશ-વિદેશના લોકોનું ધ્યાન પોતાની તરફ ખેચ્યું હતું.

ડાંગમાં ખ્રિસ્તી મિશનરી અને સંસ્થાનો વિરુદ્ધ હિંસા પછી હિંદુ જાગરણમંચ પ્રકાશમાં આવ્યો હતો.

1998નું વર્ષ હતું. ગુજરાતનો સૌથી નાનો જિલ્લો ડાંગ. આદિવાસીની બહુમતી ધરાવતા આ વિસ્તારમાં નાતાલના દિવસે ચાલુ થયેલી હિંસા લગભગ એક મહિના સુધી ચાલી. આ વખતે ખ્રિસ્તી આદિવાસીઓ હિંસાનો શિકાર બન્યા હતા.

1998ની 25 ડિસેમ્બરથી 11 જાન્યુઆરી 1999 વચ્ચે ડાંગ જિલ્લામાં શ્રેણીબદ્ધ હુમલામાં ખ્રિસ્તી સંસ્થાનોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યાં હતાં. 168 જેટલાં ખિસ્તી ચર્ચ અને પ્રાર્થનાસ્થળોને તોડી નખાયાં અથવા આગના હવાલે કરવામાં આવ્યાં હતાં.

આરએસએસ અને તેની સાથે જોડાયેલાં સંગઠનો કેટલાય દાયકાઓથી ધર્માંતર વિરુદ્ધ અભિયાન ચલાવતાં રહ્યાં છે.

'વનવાસી કલ્યાણ આશ્રમ' નામના સંઘનું સંગઠન આદિવાસી અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ખ્રિસ્તી ધર્મના અંગીકરણને અટકાવવાનું કામ કરતું હતું.

ડાંગને કેમ પસંદ કર્યું?

રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના વનવાસી કલ્યાણ આશ્રમ અને હિંદુ જાગરણમંચે વિશ્વ હિંદુ પરિષદ સાથે 1998-99માં ખ્રિસ્તી ધર્માંતર વિરુદ્ધ આક્રામક વલણ અપનાવ્યું હતું.

આમાં હિંદુ જાગરણમંચ અને સમજૌતા એક્સપ્રેસ બ્લાસ્ટના આરોપી રહેલા અસીમાનંદની મોટી ભૂમિકા હતી.

ગુજરાતનો ડાંગ જિલ્લો મુખ્યતવે આદિવાસી વિસ્તાર છે.

311 ગામ ધરાવતા ડાંગમાં આશરે 90 ટકા વસતી આદિવાસી છે.

આશરે બે લાખની ડાંગની વસતીમાંથી 70 ટકાથી વધારે લોકો ગરીબી રેખાની નીચે જીવે છે.

બ્રિટિશ રાજમાં 1830ના દાયકામાં, ડાંગના સાગનાં જંગલોમાં વેપાર અંગેના અધિકાર હસ્તગત કરાયા હતા.

બ્રિટિશ શાસને ખ્રિસ્તી મિશનરી સહિત સામાજિક કાર્યકરો અને રાજકીય કાર્યકરો પર આ વિસ્તારમાં કામ કરવાનો પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, કારણ કે તેને ભય હતો કે તેઓ આદિવાસીઓને જમીનની માલિકી વિશે જાગરૂક કરી શકે છે.

અહેવાલો મુજબ ડાંગ જિલ્લાના મુખ્ય મથક આહવામાં 1905માં પ્રથમ મિશનરી સ્કૂલ શરૂ કરવામાં આવી હતી.

આરએસએસના વનવાસી કલ્યાણ આશ્રમ તરફથી દેશભ્રમણ પર નીકળેલા અસીમાનંદ પ્રથમ વખત 1996માં ડાંગ આવ્યા હતા.

રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવકસંઘે 'શ્રદ્ધા જાગરણ વિભાગ'ની સ્થાપના કરીને અસીમાનંદને તેના વડા બનાવ્યા હતા. અસીમાનંદે ડાંગના આદિવાસીઓ વચ્ચે રહીને કામ કરવાનું નક્કી કર્યું હતું.

અસીમાનંદ અને હિંદુ જાગરણમંચ

1998માં...


આ એ મૂળ મંત્ર છે, જેણે બલરામપુરના રાઘોરામને હરિયાણાના રોહતકથી તેના ગામ ચાલ્યા જવાની પ્રેરણા આપી હતી અને એ 750 કિલોમિટરનો પ્રવાસ તેમણે પાંચ દિવસમાં તેમની પત્ની સાથે સાઇકલ પર કર્યો હતો.

રાઘોરામ દેશના એ હજારો શ્રમિક પૈકીના એક છે, જેમણે કોરોના વાયરસના સંક્રમણને કારણે દેશભરમાં અચાનક અમલી બનાવવામાં આવેલા લૉકડાઉનને કારણે હરિયાણાના રોહતકથી ઉત્તર પ્રદેશના બલરામપુર પાછું આવવું પડ્યું હતું.

રાઘોરામ જણાવે છે કે કોરોના વાઈરસ અને પોતાના ભવિષ્ય પરના સંકટના ભયે તેમને એટલી તાકાત આપી હતી કે તેઓ તેમની મંજિલે પહોંચી શક્યા.

રાઘોરામ કહે છે, "હું જે કંપનીમાં કામ કરતો હતો એ થોડા દિવસ પહેલાં બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. મેં કૉન્ટ્રેક્ટરને ફોન કર્યો તો તેણે કહ્યું કે હું તમારી કોઈ મદદ નહીં કરી શકું.

"મકાનમાલિકે પણ કહેલું કે રોકાશો તો ભાડું આપવું પડશે. રોહતકમાં રહેતા અમારા જાણીતા કેટલાક લોકો તેમના વતન જવા નીકળી રહ્યા હતા.

"તેથી મેં પણ વિચાર્યું હતું કે અહીંથી ચાલ્યા જવામાં જ ભલાઈ છે. વતનમાં-ઘરે પહોંચી જઈશું તો કમસેકમ ભૂખથી તો નહીં જ મરીએ. ત્યાં કંઈને કંઈ વ્યવસ્થા થઈ જશે."

રાઘોરામ પાંચ મહિના પહેલાં રોહતક ગયા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતા. એક કૉન્ટ્રેક્ટર મારફત તેમને એક ખાનગી કંપનીમાં નોકરી મળી હતી. મહિને 9,000 રૂપિયા પગાર મળતો હતો.

રાઘોરામ 27 માર્ચની સવારે તેમનાં પત્ની સાથે રોહતકથી સાઇકલ પર સવાર થઈને વતન જવા નીકળી પડ્યા હતા.

ચાર દિવસ પછી એટલે કે 31 માર્ચની સાંજે તેઓ ગોંડા પહોંચ્યા હતાં. અમે તેમની સાથે પહેલીવાર વાતચીત કરી ત્યારે તેઓ ગોંડા પહોંચી ચૂક્યાં હતાં અને જિલ્લા હૉસ્પિટલમાં પત્ની સાથે ચેક-અપ માટે જઈ રહ્યાં હતાં.

ખિસ્સામાં રૂ, 120, 750 કિલોમિટરનો પ્રવાસ

રાઘોરામ કહે છે, "રોહતકથી અમે નીકળ્યાં ત્યારે ખિસ્સામાં માત્ર 120 રૂપિયા હતા. બે થેલામાં થોડાંઘણાં કપડાં અને સામાન સિવાય અમારી પાસે બીજું કશું ન હતું."

"સાયકલ પર પહેલીવાર જતાં હતાં એટલે અમને રસ્તાની ખબર ન હતી. સોનીપત સુધી અમારે બહુ ભટકવું પડ્યું હતું. ઠેકઠેકાણે પોલીસવાળા રોકતા હતા, પણ અમારી મજબૂરી સમજીને આગળ જવા દેતા હતા."

સોનીપત પછી અમે હાઈવે પર આવ્યા. એ પછી ક્યાંય ભટક્યા વિના ગાઝિયાબાદ, બરેલી, સીતાપુર અને બહરાઈચ થઈને અમે ગોંડા પહોંચ્યાં હતાં."

31 માર્ચે જિલ્લા હૉસ્પિટલમાં આરોગ્યની તપાસ બાદ રાઘોરામને ઘરે જવાની પરવાનગી મળી હતી. રેહરા થાણાના કાર્યક્ષેત્ર હેઠળ તેમનું ગામ બલરામપુર આવે છે, પણ તેમનું સાસરું ગોંડા જિલ્લામાં છે.

રાઘોરામના જણાવ્યા મુજબ, ગોંડા પહોંચ્યા ત્યારે રાત થઈ ગઈ હતી એટલે તેઓ તેમની સાસરીમાં રાત રોકાઈ ગયા હતા. બીજા દિવસે પત્ની સાથે પોતાના ગામ પહોંચ્યાં હતાં.

રોહતકથી બલરામપુર સુધીનું અંતર લગભગ 750 કિલોમિટરનું છે.

રાઘોરામ જણાવે છે, તેમણે સાઇકલ પર આટલો લાંબો પ્રવાસ ક્યારેય કર્યો ન હતો. સાઇકલ પર તો તેઓ તેમના ગામથી બલરામપુર સુધી ક્યારેક જતા હતા.

જોકે, કોરોના વાઇરસે તેમના હ્રદયમાં એટલો ભય પેદા કર્યો હતો કે એ ડરને કારણે તેમને આટલો લાંબો પ્રવાસ કરવાની તાકાત મળી હતી.

રાઘોરામ પાંચ દિવસ સુધી સતત સાઇકલ ચલાવતા રહ્યા હતા. પ્રવાસ દરમિયાન તેઓ દર કલાકે રોકાઈને પાંચ મિનિટ આરામ કરતા હતા.

રાઘોરામ કહે છે, "સાથે મારી પત્ની સાથે હતી, એટલે લાંબો સમય સુધી સાઇકલ ચલાવવાનું શક્ય ન હતું. રાતે બે કલાક આરામ કરતાં હતાં. ક્યારેક કોઈ પેટ્રોલ-પમ્પ પર રોકાઈ જતાં, તો ક્યારેક બંધ દુકાનોની બહાર આરામ કરી લેતાં હતાં."

સાઇકલ બની સહારો

લૉકડાઉનને કારણે સેંકડો શ્રમિકો હિજરત કરવા માટે મજબૂર

રાઘોરામ રોહતકથી તો તેમનાં પત્ની સાથે નીકળ્યા હતા, પણ તેમને ખબર ન હતી કે રસ્તામાં તેમને તેમના જેવા...


આ એ મેસેજ છે કે જે સવારે આંખ ખોલવાની સાથે જ તમને તમારા ફોન પર જોવા મળે છે. આ એ મેસેજીસ છે કે જેના કારણે દર બીજા દિવસે તમારા ફોનની મેમરી ફુલ થઈ જાય છે.

હાથ જોડીને ઊભેલી કોઈ સુંદર મહિલા, ફૂલોની પાંખડીઓ વચ્ચે સૂતેલું કોઈ બાળક. આવી ઘણી તસવીરો દરરોજ તમને મેસેજમાં મળે છે કે જેના કારણે તમારો ફોન વારંવાર હેંગ થઈ જાય છે.

ઇન્ટરનેટ પર ટ્રાફીક જામ

આ વાતો હવામાં કરી શકાતી નથી. આ કહેવું છે સિલિકન વૈલીમાં ગૂગલના સંશોધકોનું.

તેમણે એ સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે ભારતમાં લોકો ઘણી વખત ફોન હેંગ થઈ જવાની ફરિયાદ કેમ કરે છે.

સંશોધકોએ જણાવ્યું કે ભારતીયો રોજ લાખો આ પ્રકારના 'ગુડ મૉર્નિંગ' વાળા સંદેશ એકબીજાને મોકલે છે. આ મેસેજ ટેક્સ્ટ, વીડિયો, ઑડિયો અને GIFના ફૉર્મેટમાં હોય છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેનાથી પરિસ્થિતિ એવી સર્જાય છે જાણે ઇન્ટરનેટ પર ટ્રાફીક જામ થઈ ગયો હોય.

પરંતુ ભારતીયો ગુડ મૉર્નિંગના મેસેજીસ કેમ મોકલે છે?

'ધ વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલ'માં પ્રકાશિત રિપૉર્ટના આધારે છેલ્લા 10 વર્ષમાં ગૂગલમાં 'ગુડ મૉર્નિંગ' વાળી તસવીરોની શોધમાં 10 ગણો વધારો નોંધાયો છે.

એવું શા માટે કરે છે ભારતીયો?

સંશોધકોનું માન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વું છે કે સ્માર્ટફોનની પહોંચ અને સોશિયલ મીડિયાની સારી જાણકારી ન હોવી આ વાતનું મોટું કારણ છે.

આજના સમયમાં દરેક તબક્કા અને દરેક ઉંમરની વ્યક્તિ પાસે સ્માર્ટફોન અને ઇન્ટરનેટ ડેટા છે.

એવા લોકોની સંખ્યા ખૂબ વધી ગઈ છે કે જેઓ પહેલી વખત ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

કદાચ તેમને એ વાતની ખબર હોતી નથી કે તેમના આ પ્રકારના મેસેજના કારણે અન્ય લોકોને પરેશાની થઈ શકે છે.

ટ્વિટર અને ફેસબુક પર આ રિપોર્ટ અંગે ખૂબ ચર્ચા થઈ રહી છે.

સત્યમે ટ્વીટ કર્યું, "હું સમજી શકું છું. મારા ઘરમાં ઘણાં લોકો છે કે જેમણે હાલ જ ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરતા શીખ્યું છે."

કૉલેજમાં અભ્યાસ કરતાં નંદિતાએ બીબીસી સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું, "મારા ફેમિલી વૉટ્સએપ ગૃપ પર દરરોજ આ પ્રકારના મેસેજ આવે છે. મુશ્કેલી તો ત્યારે આવે છે જ્યારે જવાબ ન આપી શકવા પર સંબંધીઓ નારાજ થઈ જાય છે."

25 વર્ષીય આકાંક્ષાનો અનુભવ પણ કંઈક આવો જ છે.

તેમણે કહ્યું, "મેં તો બધા જ ગૃપને મ્યૂટ રાખી દીધા છે અને તસવીરો ડાઉનલોડ કર્યા વગર હું તેમને ડિલીટ કરી દઉં છું. ફોનમાં બિનજરૂરી તસવીરોથી હું પરેશાન થઈ જઉં છું."

એક આઈટી કંપનીમાં કામ કરતા જય હસીને કહે છે કે લોકોએ એટલું તો સમજવું જોઈએ કે તેમના આ મેસેજીસથી લોકોને કેટલી અગવડ પડે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ એ સૂત્રો છે કે જે કથિત રીતે નાગરિકતા સંશોધન કાયદાવિરુદ્ધ આયોજિત એક પ્રદર્શન દરમિયાન પોકારાઈ રહ્યા રહ્યા હતા.

અનસ મહમદ નામની એક વ્યક્તિએ ટ્વિટર પર સંબંધિત વીડિયો શૅર કર્યો છે. આ વીડિયોને લઈને સોશિયલ મીડિયા પર ભારે વિવાદ ચાલી રહ્યો છે.

આ વિવાદ ત્યારે વધી ગયો કે જ્યારે કૉંગ્રેસના નેતા શશી થરૂરે આને રિટ્વીટ કરીને લખ્યું:

"હિંદુ અતિવાદના વિરુદ્ધની આપણી લડાઈમાં ઇસ્લામી અતિવાદને પણ કોઈ જગ્યા ન મળવી જોઈએ. જે લોકો નાગરિકતા સંશોધન કાયદા (સીએએ) અને રાષ્ટ્રીય નાગરિકતા રજિસ્ટર (એનઆરસી)ના વિરોધમાં પોતાનો અવાજ બુંલદ કરી રહ્યા છે, તેઓ એક સમાવેશી ભારત માટે લડી રહ્યા છે. આપણે કોઈ પણ પ્રકારની ધાર્મિક કટ્ટરતાને આપણી વિવિધતા અને બહુલવાદની જગ્યા નહીં લેવા દઈએ."

તેમના આ ટ્વીટ બાદ ટ્વિટર પર #ShashiTharoor #Hindutva અને #Islam ટ્રૅન્ડ થવા લાગ્યા.

સોશિયલ મીડિયા પર આ આંગે ચર્ચા શરૂ થઈ અને જુદાજુદા પ્રતિભાવો પણ આવવા લાગ્યા.

થરૂરના ટ્વીટના જવાબમાં આયેશા સિદ્દીકાએ લખ્યું, "કોણ કહે છે કે 'લા ઇલાહા ઇલ્લલ લાહ' અતિવાદ છે? એ તો સમજવા પ્રયાસ કરો કે સામાન્ય મુસલમાન કહે છે શું? અતિવાદ સાથે આને કંઈ લાગતું વળગતુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં નથી."

@AnyIndian નામના ટ્વિટર યુઝરે લખ્યું, "તો પછી 'જય શ્રીરામ કેમ નહીં? મોટા ભાગનું મીડિયા અને બુદ્ધિજીવી સાંપ્રદાયિક કેમ હોય છે?"

અજિત હેગડે નામના ટ્વિટર યુઝરે લખ્યું, "એટલે હવે ઇસ્લામનું મૂળ સુત્ર જ ઇસ્લામી અતિવાદનું પ્રતીક બની ગયું?"

કાશીફ કુરૈશીએ ટ્વીટ કર્યું, "તેરા-મેરા રિશ્તા ક્યાં હે: હિંદુસ્તાન-હિંદુસ્તાન. નારો આ હોવો જોઈએ, જે હિંદુસ્તાન અને સમાવેશી ભારત અંગેનો છે. જ્યાં લાખો બિનમુસ્લિમ મુસલમાનો સાથે ઊભા રહીને સીએએ અને એનઆરસી વિરુદ્ધ સતત પ્રદર્શનો કરી રહ્યા છે. "

@IndianResist નામના એક ટ્વિટર હૅન્ડલે ટ્વીટ કર્યું, "આ દેશમાં લોકો ભારે પથ્થર ઉપડતાં પહેલાં પણ 'જય બજરંગ બલી' કહે છે અને કોઈ તેને સાંપ્રદાયિક નથી ગણતું. આજે મુસલમાનોને હાંસિયામાં ધકેલી દેવાયા છે. જો માગ ધર્મનિરપેક્ષ હોય તો પોતાનો ઉત્સાહ વધારવા માટે ધાર્મિક નારાના ઉપયોગમાં કંઈ ખરાબી નથી."

@IndianResist ના ટ્વીટમાં થરૂરે લખ્યું, "કોઈને દુભાવવાની ઇચ્છા નહોતી મારી. હું માત્ર એ સ્પષ્ટ કરી રહ્યો છું કે આ સંઘર્ષ ભારત માટે છે, ઇસ્લામ કે હિંદુ ધર્મ માટે નહીં. આ આપણાં બંધારણીય મૂલ્યો માટે છે. આપણને બહુમતીવાદને બચાવવા માટે છે. આ ભારતનો આત્માને બચાવવા માટે છે. આ કોઈ એક ધર્મના વિરુદ્ધમાં બીજા ધર્મ માટે નથી."

અહીં નોંધવું ઘટે કે 'લા ઇલાહા ઇલ્લલ લાહ' અરબી ભાષાના શબ્દો છે, જેનો અર્થ થાય છે કે 'અલ્લા સિવાય કોઈ ઇશ્વર નથી.'

વિરોધપ્રદર્શનો અને આંદોલનોમાં ધાર્મિક સૂત્રોચ્ચારને લઈને છાશવારે વિવાદ થતા રહે છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં 'જય શ્રીરામ'ના સૂત્રોને લઈને થયેલું રાજકારણ આનું તાજું ઉદાહરણ છે.

ભારતના જુદાજુદા પ્રાંતોમાં ગત કેટલાક દિવસોથી સતત વિરોધપ્રદર્શનો થઈ રહ્યાં છે. આ પ્રદર્શનો દરમિયાન એકદમ જુદા અને રચનાત્મક સૂત્રોનો ઉપયોગ કરાઈ રહ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ એક પ્રાઇવેટ મેમ્બર બિલ છે, જેને રાજ્યસભામાં ભાજપના સાંસદ અને આરએસએસ પ્રચારક રાકેશ સિન્હાએ રજૂ કર્યું છે.

આ બિલની ટીકા થતી રહી છે. કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે આનાથી ગરીબો પર ખરાબ અસર થશે, તો કેટલાકનું માનવું છે કે આ બિલ મુસલમાન વિરોધી છે.

બિલમાં કઈ જોગવાઈઓ છે અને તેને કેવી રીતે લાગુ કરવાની યોજના છે. આવા જ સવાલો સાથે બીબીસી સંવાદદાતા દિલનવાઝ પાશાએ રાકેશ સિન્હા સાથે વાતચીત કરી. વાંચો તેમનો દૃષ્ટિકોણ.

વસતિ નિયંત્રણ નહીં, વસતિ સ્થિરતા

આ બિલનો હેતુ વસતિ નિયંત્રણનો નથી, પરંતુ તેમાં સ્થિરતા લાવવાનો છે. વસતિ નિયંત્રણ અને તેમાં સ્થિરતા લાવવામાં મૂળભૂત રીતે તફાવત છે.

આ માટે ત્રણ દલીલ કરવામાં આવી છે. કોઈ દેશમાં જ્યારે વસતિ વિસ્ફોટની સ્થિતિમાં પહોંચે છે ત્યારે સંસાધનો સાથેના પ્રમાણમાં તેની બિનઅનુપાતી વૃદ્ધિ થવાનું શરૂ થાય છે, આથી તેમાં સ્થિરતા લાવવી  જરૂરી બને છે.

સંસાધન એક મહત્ત્વપૂર્ણ ઘટક છે. જે ગુણોત્તરમાં વિકાસની ગતિ હોય છે તેનાથી વધારે ગુણોત્તરમાં વસતિ વધી રહી છે. ભારતમાં આ જ દેખાઈ રહ્યું છે.

બીજો મહત્ત્વપૂર્ણ પક્ષ એ છે કે સંસાધનો સાથે ક્ષેત્રિય અસંતુલન પણ ઝડપથી વધી રહ્યું છે.

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દક્ષિણ ભારત અને પશ્ચિમ ભારતમાં પ્રજનન દર એટલે કે વસતિનો જે દર છે એ તે આશરે 2.1 છે. આને સ્થિરતા દર માનવામાં આવે છે. મતલબ, પ્રજનન અવસ્થામાં એક મહિલા કેટલાં બાળકને જન્મ આપી શકે છે એ માપ.

પણ તેનાથી ઊલટું, ઉત્તર અને પૂર્વ ભારતમાં. જેમાં બિહાર, ઉત્તર પ્રદેશ, ઓડિશા જેવાં રાજ્યો છે. કેટલીક હદ સુધી મધ્ય પ્રદેશ પણ તેમાં આવે છે. આ રાજ્યોમાં કુલ પ્રજનન દર દર 4થી વધારે છે.

એ દુનિયામાં પણ અને કોઈ અન્ય દેશ વચ્ચે પણ એક ક્ષેત્રિય અસંતુલન ઊભું કરે છે.

જ્યારે કોઈ ભાગમાં વિકાસ ઓછો થાય અને વસતિ વિકાસ વધારે હોય તો ત્યાંના લોકો બીજા પ્રદેશોમાં રોજગાર માટે, પોતાના અસ્તિત્વને બચાવવા માટે જાય છે. દેશમાં તેની સ્વતંત્રતા છે.

પણ જ્યારે બોજ વધે છે તો સંઘર્ષ થાય છે. જે લોકો બીજી જગ્યા પર પ્રવાસી બનીને કામ શોધે છે તેમની સ્થિતિ તેમના પોતાના પ્રદેશથી સારી નથી થઈ શકતી. આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પાસું છે.

બધા જ સંપ્રદાયમાં સંતુલન બની રહે

ત્રીજું પાસું એ છે કે જે રાજ્યોમાં પ્રજનન દર 2.1 છે, તે રાજ્યની સરેરાશ છે પણ રાજ્યોની અંદર તેમાં પણ સંતુલન નથી. કોઈ જિલ્લામાં પ્રજનન દર વધારે છે તો કોઈ જિલ્લામાં તે ઓછો છે.

એટલા માટે પ્રજનન ક્ષમતા દર અને વસતિની વૃદ્ધિને સરેરાશની દૃષ્ટિએ જોવાથી સમસ્યાનું નિરાકરણ થતું નથી.

કોઈ દેશ બહુભાષી ન હોય અને ધાર્મિક વૈવિધ્ય ન ધરાવતો હોય તો તે માત્ર બે જ પરિપ્રેક્ષ્યમાં વિચારે પરંતુ જે દેશ બહુભાષી છે અને જ્યાં વિવિધ વંશના લોકો રહે છે તેણે ઔપચારિક અને અનૌપચારિક રીતે ધ્યાન રાખવું પડે કે તમામ સંપ્રદાયોમાં એક સંતુલન જળવાઈ રહે. ભલેને પછી ભલે તે દુનિયાનો કોઈ પણ દેશ હોય અને તેની સભ્યતા કોઈ પણ તબક્કામાં કેમ ના હોય.

જ્યારે કોઈપણ કારણસર કોઈની વસતિ ખૂબ વધે છે અને કોઈની નથી વધી રહી એવું થાય તો સંતુલન ખોરવાય છે અને તેની સામાજિક અને આર્થિક તેમજ અન્ય અસરો પડે છે. માટે દેશમાં ક્ષેત્રિય, સંસાધન અને ધાર્મિક

જ્યારે તે સંતુલન બગડે છે. જો કોઈની જનસંખ્યા બહુ વધી જાય અને કોઈની ઓછી વધે. કારણ ભલે ગમે તે હોય, તો તેનાં સામાજિક અને આર્થિક પરિણામો હોય છે. તેનાં અન્ય પરિણામ પણ હોય છે એટલે જ ક્ષેત્રિય, સંસાધન અને ધાર્મિક એમ ત્રણેય રીતે દેશમાં સંતુલન જળવાઈ રહે તે જરૂરી છે.

આથી વસતિની સ્થિરતા માટે એક યુનિફોર્મ પૉલિસી હોવી જોઈએ. જે ક્ષેત્ર, ધર્મ, ભાષા, જાતિથી ઉપર હોય. જે બંધારણીય રીતે નિર્ધારિત કાયદો હોય. જેનું સૌ કોઈ પાલન કરે.

'અમે બે, અમારાં...


આ એજ ટૂલકિટ છે જેને સ્વિડનના પ્રખ્યાત પર્યાવરણ ઍક્ટિવિસ્ટ ગ્રેટા થનબર્ગે શૅર કરતાં લખ્યું હતું કે, જો તમે ખેડૂતોની મદદ કરવા માગો છો તો તમે આ ટૂલકિટ (દસ્તાવેજ)ની મદદ લઈ શકો છો.

પરંતુ દિલ્હી પોલીસે ટૂલકિટને "લોકોમાં બળવો કરનાર દસ્તાવેજ" તરીકે ઓળખાવી તેને તપાસના દાયરામાં લઈ લીધી છે.

દિલ્હી પોલીસ આ ટૂલકિટ લખનાર વ્યક્તિઓને શોધી રહી છે. ટૂલકિટ લખનાર વ્યક્તિઓ સામે આઈપીસીની કલમ 124 એ, 153 એ, 153, 120 બી હેઠળ ફરિયાદ નોધવામાં આવી છે. જોકે, દિલ્હી પોલીસની એફઆઈઆરમાં એક પણ વ્યક્તિનું નામ સામેલ કરવામાં આવ્યું નથી.

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈએ સૂત્રોને ટાંકતાં જણાવ્યું છે કે "આ ટૂલકિટ બનાવીને સોશિયલ મીડિયામાં પોસ્ટ કરનાર વ્યક્તિનું આઈપી ઍડ્રેસ મેળવી શકાય તે માટે દિલ્હી પોલીસ ગૂગલને એક પત્ર લખવાની છે."

દિલ્હી પોલીસના સ્પેશ્યલ કમિશનર પ્રવીર રંજન કહે છે કે "હાલના સમયમાં આશરે 300 સોશિયલ મીડિયા હૅન્ડલ મળી આવ્યા છે, જેમનો ઉપયોગ નફરત અને વાંધાજનક માહિતી ફેલાવવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો. કેટલાક પશ્ચિમી દેશો માટે હિત ધરાવતી ઑર્ગનાઈઝેશનો દ્વારા તેનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેઓ ખેડૂત આંદોલનના નામે ભારત સરકાર વિર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુદ્ધ દુષ્પ્રચાર કરી રહ્યા છે.

કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકરે તેને 'વિદેશી ષડયંત્ર' ગણાવ્યું છે. પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે, "ટૂલકિટનો જે મુદ્દો છે, તે બહુ ગંભીર છે. તેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે અમુક વિદેશી તાકાતો ભારતને બદનામ કરવા માટેનાં કાવતરાં કરી રહી છે."

દિલ્હી પોલીસે ચોથી ફેબ્રુઆરીએ પ્રેસ કૉન્ફરેન્સમાં જણાવ્યું હતું કે, આ ટૂલકિટ ખાલિસ્તાનનું સમર્થન કરનાર સંગઠન પોએટિક જસ્ટિસ ફાઉન્ડેશન દ્વારા બનાવવામાં આવી છે. તેને પહેલા પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી અને થોડા દિવસો બાદ તેને ડિલીટ કરી નાખવામાં આવી હતી.

દિલ્હી પોલીના સૂત્રોને ટાંકીને કેટલાક મીડિયા અહેવાલોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે "આ સંસ્થાના સહ-સ્થાપક ધાલીવાલ ખાલિસ્તાનના સમર્થક હોવાનો દાવો કરે છે અને તેઓ કૅનેડાના વેનકુવરમાં રહે છે."

જોકે, સત્તાધારી રાજકીય પક્ષના સભ્યો સતત કહી રહ્યા છે કે, "ખેડૂતોનું જે આંદોલન ચાલી રહ્યું છે એ અગાઉથી નક્કી થયેલો કાર્યક્રમ છે અને ખાલિસ્તાન સમર્થકો આ આંદોલનનો જ ભાગ છે."

ટૂલકિટ શું હોય છે?

ટૂલકિટનું પ્રથમ પેજ

હાલમાં સમયમાં વિશ્વના જુદા જુદા ભાગોમાં જે પણ આંદોલન થાય પછી ભલે તે 'બ્લેક લાઇવ્સ મેટર' હોય, અમેરિકાની 'ઍન્ટી-લૉકડાઉન પ્રોટેસ્ટ' હોય, પર્યાવરણને લગતા 'ક્લાયમેટ સ્ટ્રાઈક કૅમ્પેન' હોય અથવા અન્ય કોઈ આંદોલન, બધી જગ્યાએ આંદોલન સાથે સંકળાયલા લોકો અમુક ઍક્શન પૉઈન્ટ તૈયાર કરે છે. એટલે અમુક એવી વસ્તુઓ પ્લાન કરે છે જે આંદોલનને આગળ વધારવા માટે કરી શકાય છે.

જે દસ્તાવેજમાં આ 'ઍક્શન પૉઇન્ટ્સ' દાખલ કરવામાં આવે છે તેને ટૂલકિટ કહેવામાં આવે છે.

દસ્તાવેજ માટે ટૂલકિટ શબ્દનો સોશિયલ મીડિયામાં વધુ ઉપયોગ થાય છે. પરંતુ સોશિયલ મીડિયાની વ્યૂહરચના ઉપરાંત, ગ્રાઉન્ડ સ્તરે થતા પ્રભાવ વિશેની માહિતી પણ આપવામાં આવે છે.

ટૂલકિટ ઘણીવાર તે લોકોમાં વહેંચાયેલી હોય છે જેમની હાજરી ચળવળની અસરને વધારવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.

આવી સ્થિતિમાં ટૂલકિટને કોઈપણ ચળવળની વ્યૂહરચનાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ કહેવું ખોટું નથી.

તમે ટૂલકિટને દીવાલો પર લગાવવામાં આવતા પોસ્ટરોનું આધુનિક સ્વરૂપ કહી શકો છો. જેનો ઉપયોગ આંદોલનકારીઓ વર્ષોથી અપીલ કરવા અથવા વિનંતી કરવા માટે કરે છે.

સોશિયલ મીડિયા અને માર્કેટિંગ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આ દસ્તાવેજનો મુખ્ય ઉદ્દેશ લોકો (આંદોલનના સમર્થકો) વચ્ચે સંકલન સ્થાપિત કરવાનો હોય છે. ટૂલકિટ સામાન્ય રીતે વર્ણવે છે કે લોકો શું લખી શકે છે, કઈ...


આ એવા સમાચાર હતા જે મારી જિંદગીને બે ટુકડામાં વહેંચી નાખવાના હતા. હું કૉફી અને ટોસ્ટ લઈને મારા કૅમ્પની બહાર બેઠી હતી.

હું આફ્રિકાના દેશ બોત્સવાનાના ઓકાવાંગો ડેલ્ટામાં એક જંગલ સફારી પર નીકળી હતી. હું આ સફારી પર એક રિપોર્ટિંગ ઍસાઇનમૅન્ટ માટે ગઈ હતી.

સવારે જંગલમાં ફર્યા બાદ હું થોડી વાર માટે એ વસ્તુઓ પર ધ્યાન આપવા માગતી હતી, જેને મેં અત્યાર સુધી જોઈ હતી.

મેં જંગલમાં વિવિધ પ્રકારનાં જાનવરો જોયાં હતાં. બબૂન(વાંદરાની એક પ્રજાતિ), દરિયાઈઘોડાના પગનાં નિશાન, માખી ખાતા જીવ, લીલા રંગનાં પક્ષીઓ.

સવારના સમયે આવો રંગબેરંગી સુંદર નજારો ઘણો દિલચસ્પ હતો.

વરસાદી દિવસો

બે દિવસ પહેલાં જ અમારા ગાઇડ સિમોન બાઇરન મને અને મારા સાથી ફોટોગ્રાફર ફેલિક્સ ઓડેલને એક દલદલવાળા રસ્તેથી અહીં લાવ્યા હતા.

અમે જંગલમાં ઘણા દૂર સુધી આવી ગયાં હતાં. અમારા દિવસો સ્યાહ નદીના કિનારે ટૅન્ટમાં વીતી રહ્યા હત્યા.

ઓકાવાંગો ડેલ્ટામાં ત્રણ તબક્કાવાળા અમારા અભિયાનનો આ બીજો તબક્કો હતો.

પ્રથમ ચરણમાં અમે માત્ર સવારથી સાંજ સુધી મોટી ગાડીઓમાં જ સફર કરતાં હતાં. અમે ગાડીમાં બેસીને જ જંગલી જીવોને નિહાળતાં હતાં. વસરાદના દિવસો પૂર્ણ થઈ રહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યા હતા.

જંગલી સૂવરનાં નાનાં બચ્ચાંઓ પોતાનાં મા-બાપ પાછળ છલાંગ લગાવતાં દેખાતાં હતાં. સવાનાનું આ મેદાન વન્યજીવથી ભરપૂર લાગી રહ્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફૂલોની સુંગધ

પરંતુ હજુ સુધી અમે અહીંના પ્રખ્યાત દીપડાને નહોતા જોયા. દીપડાને ઘાતક પ્રાણી માનવામાં આવે છે.

બોત્સવાનામાં દીપડો જોવાની મને તીવ્ર ઇચ્છા હતી. સફરના આગામી ચરણમાં અમે જંગલમાં એવી જગ્યાઓ પર જવાનાં હતાં જ્યાં અમે અગાઉ નહોતાં ગયાં.

જોકે, દરમિયાન સફરમાં અમારી પાસે કોઈ ડિવાઇસ નહોતાં જે અમારી શાંતિ ભંગ કરી શકે. જંગલી વનસ્પતિઓ અને ફૂલોની સુંગધ ચોફેર પથરાયેલી હતી.

મને થયું કે આ કુદરતી નશો તો નથીને? બાઇરને અમને જણાવ્યું કે તેમણે સવારના સમયે એક દીપડાનો અવાજ સાંભળ્યો હતો.

અમારે બોત્સવાનામાં હજુ કેટલાક દિવસો પસાર કરવાના હતા. આથી આશા હતી કે કદાચ કોઈ દીપડો જોવા મળી જશે. અને એ જ બપોરે બાઇરનને એક સંદેશો મળ્યો.

ભયંકર બર્ફિલું તોફાન

તેમણે મને કહ્યું કે ઘરે ફોન કરી લો કેમ કે દુનિયા સાથે સંપર્ક કરવાનો આ એકમાત્ર માર્ગ હતો. અમારી પાસે સેટેલાઇટ ફોન હતો તે સંપર્કનું એકમાત્ર સાધન હતું. મને કંઈક અનહોની ઘટવાની ભીતિ અનુભવાઈ.

મને લાગ્યું કે મારા કોઈ બાળકને કંઈક થઈ ગયું છે. પરંતુ જ્યારે મેં ઘરો ફોન કર્યો તો ત્યાંથી અવાજ આવ્યો, "તેણે શાંતિથી આ દુનિયાને અલવિદા કહી દીધું છે. તેના કષ્ટ દૂર થઈ ગયા."

ત્યારબાદ ફોન કટ થઈ ગયો. મારાં માતાનું નિધન થયું હતું. તેમ છતાં મને એક હળવાશ હતી. એક સપ્તાહ પહેલાં જ મેં તેમને મારા બોસ્ટોનના ઘરમાં જોયાં હતાં.

ત્યારે જ મારા પિતાનો ફોન આવ્યો કે માતાએ મારી પાસે આવવાનો ઇન્કાર કરી દીધો છે. પછી હું તોફાનની વચ્ચે જ માતા પાસે જવાં માટે રવાના થઈ ગઈ હતી.

એક ડર

મારાં માતા છેલ્લાં ચાર વર્ષોથી અલ્ઝાઈમરનાં દર્દી હતાં. તેઓ ન કોઈ ભાષા બોલી શકતાં કે ન સમજી શકતાં હતાં. તેઓ એક અજાણ્યા ડરથી ગ્રસ્ત હતાં.

તેઓ ઘણીવાર પોતાના જ પરિવારના સભ્યો પર હુમલો કરી દેતાં હતાં. એક સમય હતો જ્યારે હું ચાર બાળકોમાં તેમની સૌથી પ્રિય હતી.

પણ હવે તેઓ અમને જરાય ઓળખતાં નહોતાં. તેઓ જીવતે જીવ મરી ગયાં હતાં. મેં તેમને પહેલાં જ ગુમાવી દીધાં હતાં.

તેમના નિધનના સમાચાર સાંભળતા જ મને તેમની સાથેની આખરી મુલાકાત યાદ આવી ગઈ.

તેમનો રૂમ ગરમ હતો. મારા પિતા અને મારી એક બહેન તેમનું પ્રિય ગીત સાંભળી રહ્યાં હતાં. મેં લેમૉનેડમાં એક કાહો ડુબાડ્યો અને તેમને ચાટવા માટે આપ્યો. તેમણે તેને ખાઈ લીધો...


આ એવી રમત છે જેમાં ભારત પાસેથી આશા રાખી શકાય છે અને ભારત તેમાં બે વાર તો વર્લ્ડ ચૅમ્પિયન પણ બનેલું છે.

ઇંગ્લૅન્ડમાં ગુરુવારથી વન-ડે ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપનો પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. ક્રિકેટના જન્મદાતાની ધરતી પર આ વર્લ્ડ કપ યોજાતો હોવાથી રમતપ્રેમીઓમાં પણ તે વધુ આકર્ષક બની રહેશે.

ગુરુવારે યજમાન ઇંગ્લૅન્ડ અને સાઉથ આફ્રિકા વચ્ચે લંડનના ઓવલ ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ ખાતે મુકાબલો થશે તે સાથે આ મેગા ઇવેન્ટનો પ્રારંભ થશે.

દરેક ટીમ માટે આ વખતનો વર્લ્ડ કપ અગાઉ કરતાં વધારે કપરો રહેવાનો છે કેમ કે કોઈ ટીમને ઓછી આંકવાની ભૂલ થઈ શકે તેમ નથી.

એક તરફ વિરાટ કોહલીની ભારતીય ટીમ છે જેમાં ચાણક્ય જેવો ધોની છે તો ખતરનાક જસપ્રિત બુમરાહ છે. આક્રમક રોહિત શર્મા છે તો ભારત કરતાં અન્ય દેશોમાં વધારે ખીલે તેવો શિખર ધવન છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કુલદીપ યાદવ અને ચહલ જેવા વેધક સ્પિનર છે તો હાર્દિક પંડ્યા જેવો ઓલરાઉન્ડર પણ છે જેની આક્રમકતા ક્રિસ ગેઇલ કે આન્દ્રે રસેલ કરતાં જરાય ઓછી નથી.

રવીન્દ્ર જાડેજાની ચુસ્ત બૉલિંગ ગમે તેવા બૅટ્સમૅનને ભૂલ કરવા માટે પ્રેરે તેવી છે. આમ કિંગ કોહલી પાસે આ વખતે ઇંગ્લૅન્ડમાં વર્લ્ડ કપ જીતીને જાણે ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોહિનૂર જીતવાનો હોય તેવો રોમાંચ રહેશે.

ઇંગ્લૅન્ડની ટીમ તેના હોમગ્રાઉન્ડ પર રમવાની છે તેના કરતાં પણ હાલમાં તે જે રીતે ફૉર્મ દાખવી રહી છે તે હરીફો માટે ચિંતાજનક છે.

ઓઇન મોર્ગન ઇંગ્લૅન્ડના બહોળા ઇતિહાસમાં પોતાનું નામ નોંધાવવા માટે થનગને છે કેમ કે સવા સો કરતાં વધુ વર્ષથી ક્રિકેટ રમતો દેશ 44 વર્ષના વર્લ્ડ કપના ઇતિહાસમાં ક્યારેય ચૅમ્પિયન બની શક્યો નથી.

તેઓ આ વખતે 'હવે નહીં તો ક્યારેય નહીં'ની માફક રમશે કેમ કે તેમની પાસે આ વખતે ટાઇટલ જીતવાની ઉત્તમ તક રહેલી છે.

તાજેતરમાં પાકિસ્તાન સામેની વન-ડે શ્રેણીમાં ઇંગ્લૅન્ડે ત્રણ વાર 350થી વધુનો સ્કોર નોંધાવીને મૅચો જીતી હતી.

કઈ ટીમમાં કેટલો છે દમ?

આગામી સાડા છ સપ્તાહમાં દસ ટીમો એક બીજા સામે ટકરાશે. આ વખતે રાઉન્ડ રોબિન ધોરણે મૅચો રમાવાની છે એટલે દરેક ટીમ પોતાના તમામ હરીફ સામે રમવાનું છે.

જેમાં જાયન્ટ ઑસ્ટ્રેલિયા પણ આવી જાય અને અફઘાનિસ્તાન પણ આવી જાય.

ફૉર્મવિહોણું પણ લડાયક મિજાજ ધરાવતું શ્રીલંકા પણ આવી જાય અને એક સમયે  ક્રિકેટની શાન ગણાતું પરંતુ પોતાનું કૌવત ગુમાવી ચૂકેલું વેસ્ટ ઇન્ડિઝ પણ આવી જાય.

સાઉથ આફ્રિકા પાસેથી દર વખતે અપેક્ષા રખાય છે પરંતુ અણીના સમયે આ ટીમ પડી ભાંગે છે.

અગાઉ તેઓ સેમિફાઇનલમાં આવ્યા બાદ હારી ગયા હતા. તેમની પાસેથી જ્યારે ચૅમ્પિયનશિપની આશા રખાતી હોય ત્યારે આપણે ગુજરાતીમાં કહીએ છીએ તેમ છેલ્લી ઘડીએ પાણીમાં બેસી જાય છે.

જોકે, ફાફ ડુ પ્લેસિસની ટીમ વધારે પ્રતિભાશાળી છે અને છેલ્લાં ચાર વર્ષમાં તે કમસે કમ ઘરઆંગણે તો શાનદાર દેખાવ કરતી આવી છે.

ઑસ્ટ્રેલિયન ટીમ પાસેથી વધુ અપેક્ષા રખાય તે સ્વાભાવિક છે કેમ કે તે સૌથી વધુ ટાઇટલ જીતેલી છે અને 2015ની તે ચૅમ્પિયન છે.

આમ તે ટાઇટલના રક્ષણ માટે રમવાની છે. એરોન ફિંચની ટીમ બૉલિંગમાં તો મજબૂત છે જ પરંતુ બૅટિંગમાં સ્મિથ અને વોર્નરના આગમન બાદ તે વધુ મજબૂત બની છે.

ડેવિડ વોર્નરે તાજેતરમાં આઇપીએલમાં પોતાના ફૉર્મનો પરચો આપી દીધો હતો. તે આ સિઝનમાં આઇપીએલમાં સૌથી વધુ રન નોંધાવનારો બૅટ્સમૅન બન્યો હતો.

તાજેતરમાં વર્લ્ડ કપની વોર્મ અપ મેચમાં સ્મિથે સદી ફટકારીને સંકેત આપી દીધા છે કે તેના બૅટની ધાર હજુ પણ એવી જ તેજ છે.

અન્ય ટીમોમાં અફઘાનિસ્તાન કે વેસ્ટ ઇન્ડિઝને હળવાશથી લઈ શકાય તેમ નથી. અફઘાનિસ્તાન પાસે રશીદ ખાન જેવો ઉમદા બૉલર છે.

આ સ્પિનર અત્યારે વિશ્વનો સૌથી ખતરનાક સ્પિનર છે. તે ક્રમાંકમાં પણ આગળ પડતો છે. આ ઉપરાંત...


આ ઓનલાઇન અભિયાન પર હજારો લોકોએ તેમની સહમતી દર્શાવી છે. બીજી બાજુ, પૂલ પાર્ટીની બધી ટિકિટ પહેલેથી જ વેચાઈ ગઈ છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

આવી પરિસ્થિતિમાં બહુ મોટો પ્રશ્ન ઊભો થઈ રહ્યો છે કે, લોકો આ આયોજનનો વિરોધ શા માટે કરી રહ્યા છે અને શા માટે આ પાર્ટીને રોકવા માંગે છે?

તેનું સૌથી મોટી કારણ એ છે કે આ એક ન્યૂડ(નગ્ન) પાર્ટી છે.

પાર્ટીની ટિકિટ વેચવા માટે કરવામાં આવેલી જાહેરાતમાં આ એક નગ્ન પાર્ટી હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

સાથેસાથે આ પાર્ટીમાં તમામ વયના (ઉંમરના) લોકો ભાગ લઈ શકશે તેવી સ્પષ્ટતા પણ કરવામાં આવી હતી.

આ પાર્ટી પર પ્રતિબંધની માંગ કરી રહેલા લોકોનું કહેવું છે કે, જો આ પાર્ટીમાં બાળકોએ ટિકિટ બુક કરી હશે તો તેમનું યૌનશોષણ થવાનો ભય છે.

પાર્ટીના આયોજકો એવો અભિપ્રાય ધરાવે છે કે આવી માગણી કરનાર લોકોએ 'ન્યૂડિસ્ટ કલ્ચર (નગ્નતા સંસ્કૃતિ)ને બરાબર સમજવાની જરૂર છે. અને તેનો વિરોધ કરનારા લોકો આ સંસ્કૃતિને સમજી નથી શક્યા.

ચેન્જ ડૉટ ઓઆરજી પર આ આયોજનને રોકવા માટે અત્યાર સુધીમાં અઢાર હજાર કરતાં વધુ લોકોએ તેમના હસ્તાક્ષર કરીને આ આયોજન પર પ્રતિબંધ લાદવાની માંગણી કરી છે.

આ પાર્ટીનું આયો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જન 14 જાન્યુઆરીના દિવસે સાઉથલૅન્ડ લિઝર સેન્ટર ખાતે કરવામાં આવ્યું છે.

આયોજનને અટકાવવાની માંગ કરનારા લોકો કહે છે કે આ પાર્ટીને રદ કરવામાં આવે અથવા તો બાળકોના પાર્ટી પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે.

આ માંગ એટલી મજબૂત છે કે લિઝર સેન્ટરના સંચાલક આ પાર્ટીની આયોજન પર ફરીથી વિચારણા કરી રહ્યા છે.

આ પાર્ટીનું આયોજન એક સ્થાનિક જૂથ નામે કેલ્ગેરી ન્યૂડ રિક્રિયેશન કરી રહ્યું છે.

આ પાર્ટીના આયોજનની જાહેરાત સંસ્થાના અધિકૃત ફેસબુક પેજ સાથે સાથે સોશિયલ મીડિયા થકી કૉમ્યુનિટી સાઇટ મીટઅપ પર પણ કરવામાં આવી છે.

એવું કહેવાઈ રહ્યું છે કે આ આયોજનની તમામ ટિકિટો વેચાઈ ગઈ છે.

સોશિયલ મીડિયા પર ઓછામાં ઓછા 180 લોકોએ આ પાર્ટીમાં જવાની સહમતી દર્શાવી છે.

આયોજન ચર્ચાની એરણે ચડ્યું

કેલ્ગેરી ન્યૂડ રિક્રિયેશનની વેબસાઇટ અનુસાર, આ એક કુટુંબ જેવો સમૂહ હોઈ આવા આયોજનો દર મહિને કરવાની વિચારણા ચાલી રહી છે.

વેબસાઇટ અનુસાર, "આ જૂથ સમાન વિચાર ધરાવતાં લોકોનું જૂથ છે જે તેમના બર્થડે સ્યૂટમાં રહીને જીવનનો આનંદ ઉઠાવવા માંગે છે.

"આ એક એવું પારિવારિક જૂથ છે જેમાં જૂથના અન્ય લોકો બાળકો સાથે મિત્રતા ધરાવે છે.

આ સમૂહમાં દરેક વયના લોકો જુદીજુદી શારીરિક રચના ધરાવતા લોકો તથા તમામ પ્રકારના જાતીય વલણો ધરાવતાં લોકોને પ્રવેશ આપવામાં આવે છે."

આ પાર્ટીમાં બાળકોના આવવા સામે વિરોધ નોંધાવનાર સૌપ્રથમ મહિલા એપ્રિલ પારકર છે.

એપ્રિલ પારકરે આ આયોજનના વિરુદ્ધમાં ઓનલાઇન અરજી દાખલ કરી હતી અને આ આયોજનમાં બાળકોના યૌનશોષણની સંભાવના દર્શાવી હતી.

પારકરે એવી ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી હતી કે આ આયોજન દરમિયાન બાળકોનાં ફોટા અને વીડિયો તેમની પરવાનગી વિના જો લેવામાં આવશે તો એ એક પ્રકારે બાળ પોર્નોગ્રાફી જેવું (સાહિત્ય) હશે.

બીબીસી ટ્રેન્ડીંગે એપ્રિલ પારકર સાથે વાત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, પરંતુ તેઓએ વાત કરવા માટે તૈયારી નહોતી દર્શાવી.

પાર્ટીનું આયોજક જૂથ કેલગરી ન્યૂડ રિક્રિયેશન ગ્રૂપના પ્રમુખે બીબીસી ટ્રેન્ડિંગ સમક્ષ પણ પોતાની વાસ્તવિક ઓળખ છુપાવીને નેકેડ જેફના બનાવટી નામ સાથે વાત કરી હતી.

તેણે કહ્યું હતું કે આયોજનથી બાળકોને કોઈ જોખમ નથી.

જેફએ ઇમેલ દ્વારા જણાવ્યું હતું કે, એવી આશંકાઓ દર્શાવાઈ રહી છે કે આ આયોજન બાળકો માટે અયોગ્ય છે.

પરંતુ આ દલીલમાં કોઈ સત્ય નથી, કારણ કે આ એક નોન-સેક્સુઅલ આયોજન છે.

જેફએ ઉમેર્યું હતું કે ન્યૂડિટીનો અર્થ સેક્સ એવો જ નથી થતો. સાથે જ ઉમેર્યું કે, આ...


આ કંપનીએ ફેસબુક ઉપભોક્તા સાથે જોડાયેલી જાણકારીનો વ્યવસાયિક ઉપયોગ કર્યો.

ડેટાની મદદથી તેમણે ઉપભોક્તાના રાજકીય વિચાર અને મતદાનના નિર્ણયને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો.

ભારતમાં વિપક્ષી કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે ભાજપ સરકાર લોકો પર 'બિગ બૉસ' જેવી નજર રાખે છે. તેમની જાણકારીઓનો રાજકીય અને વ્યવસાયિક ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ તો થઈ રાજકીય વાત, પણ આજે ડિજિટલ દુનિયામાં આપણે જાણે અજાણે ઘણાં એવા કામ કરી રહ્યાં છીએ, જેનાથી આપણી જાસૂસી થઈ શકે છે.

આપણી પસંદ- નાપસંદ વિશે અન્ય લોકો જાણી શકે છે. આપણા આવવા-જવાથી માંડીને રજાઓ પર જવા સુધી અને સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી વાતો બીજા લોકોને ખબર પડી રહી છે.

તમારો ડેટા શું કરી શકે છે?

આજની તારીખમાં એક માણસ, માણસ ઓછો અને ડેટા વધારે બની ગયો છે. જેનો સારો અને ખરાબ બન્ને રીતે ઉપયોગ થઈ શકે છે.

તેવામાં તમામ કંપનીઓ પણ પોતાના કર્મચારીઓ સાથે જોડાયેલી વાતો, તેમની જાણ સાથે અથવા તો ઘણી વાત કર્મચારીઓથી છૂપાવીને પ્રાપ્ત કરી રહી છે.

તમે ઑફિસમાં જે કમ્પ્યૂટર પર કામ કરી રહ્યા છો, તે તમારી ટેવની ચુગલી કરે છે. તમારું ઈ-મેઇલ, તમારો ઑફિશિયલ ફોન અને સોશિયલ નેટવર્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કિંગ અકાઉન્ટ, તમારા વિશે તમામ વાતો લોકોને જણાવી દે છે.

વિશેષજ્ઞો કહે છે કે આજની તારીખમાં કર્મચારીઓ, કંપનીઓ માટે ડેટા બની ગયા છે. કર્મચારીઓને એ રીતે પરખવામાં આવે છે કે તેઓ કંપની માટે ફાયદાકારક છે કે નુકસાનકારક.

જાસૂસી નથી થતી, તો પણ તમારા-આપણા બૉસ, માલિક અને HR વિભાગ એ જાણવા માગે છે કે આપણે કેટલું કામ કરીએ છીએ.

ઑફિસમાં કેટલો સમય વિતાવીએ છીએ. કેટલો લાંબો બ્રેક લઇએ છીએ. કેટલી રજાઓ લઇએ છીએ. આપણું સ્વાસ્થ્ય ઠીક રહે છે કે નહીં.

તમારી કંપનીની તમારા પર નજર

આમ તો આ કોઈ નવી વાત નથી. કંપનીઓ છેલ્લી એક સદી કરતા પણ વધારે સમયથી પોતાના કર્મચારીઓની જાસૂસી કરતી આવી છે.

જેમ કે, વીસમી સદીની શરૂઆતમાં અમેરિકાની ફોર્ડ મોટર કંપનીએ પોતાના કર્મચારીઓની જાસૂસી માટે કાયદેસર એક વિભાગની રચના કરી રાખી હતી.

આ વિભાગનું નામ હતું, ફોર્ડ સોશિયોલૉજિકલ ડિપાર્ટમેન્ટ. આ વિભાગના લોકો ગમે ત્યારે ફોર્ડ કંપનીના કર્મચારીઓના ઘરે પહોંચી જતા હતા.

તેઓ એ જોતા કે કર્મચારી પોતાનું ઘર કેટલું સાફ રાખે છે. તેઓ પોતાના જીવનસાથી સાથે ઝઘડો તો નથી કરતા ને? દારૂ પીને હોબાળો તો મચાવતા નથીને? કર્મચારીઓના બાળકો નિયમિત રૂપે સ્કૂલે જાય છે, કે નહીં? તેમના ખાતામાં પૈસા હોય છે કે નહીં?

દિનચર્યાના આધારે કર્મચારીઓને પરખવામાં આવે છે

આજે કામકાજની જગ્યાઓ પર કર્મચારીની દરેક હરકત પર નજર રહે છે. માત્ર સીસીટીવી કૅમેરા જ કર્મચારીઓ પર નજર રાખતા નથી.

આપણે રજાઓ પર જવા માટે જે ટિકિટ ખરીદીએ છીએ, અથવા તો જે ઈ-મેઇલ લખીએ છીએ, અથવા જે સોશિયલ નેટવર્કીંગ સાઇટ પર લૉગ-ઇન કરીએ છીએ, તેનાથી આપણા વિશે ઘણી જાણકારીઓ મળી જાય છે.

જેમ કે ફેસબુકના માધ્યમથી લોકોની પસંદ-નાપસંદનો અંદાજો લાગી જાય છે. આ જ રીતે ટ્વિટરના માધ્યમથી તમારા લોકેશનથી માંડીને તમારા રાજકીય વિચાર અંગે અનુમાન લગાવી શકાય છે.

ઘણી કંપનીઓમાં તમે તમારા આઈ-કાર્ડની મદદથી જ કૉફી મશીનમાંથી કૉફી કાઢી શકો છે. આ જ રીતે ઘણી જગ્યાએ, મશીનમાંથી પસાર થઈને જ ઑફિસની બહાર અવર-જવર કરી શકાય છે.

તેનાથી કંપનીઓને ખબર પડી જાય છે કે તમે કેટલો સમય ઑફિસમાં, કેટલો સમય જમવામાં અને કેટલો સમય ઑફિસની બહાર વિતાવો છો.

આ ડેટા જ તમારી પ્રોફાઇલ બનાવે છે. તમારી ઇમેજ ચમકાવે અથવા તો બગાડે છે.

કેટલાક વિશેષજ્ઞો માને છે કે કર્મચારીઓ વિશે આંકડાકીય માહિતી એકત્ર કરવાનો આ વેપાર જ એક અબજ ડૉલર કરતા વધારે છે.

ડેટાના ઉપયોગની દુવિધા

કોઈ પણ સ્વસ્થ અને સક્રિય વ્યક્તિ, કામ...


આ કથિત ઍન્કાઉન્ટરને ઘણા લોકોએ 'વીરતાપૂર્ણ' ગણાવ્યું છે અને તેની પ્રશંસા કરી છે.

પરંતુ એવા લોકોની સંખ્યા પણ ઓછી નથી કે જેઓ આ કથિત ઍન્કાઉન્ટર પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે અને તેની નિષ્પક્ષ તપાસની માગ કરી રહ્યા છે.

રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગની એક ટીમે આ મુદ્દે તપાસ હાથ ધરી છે.

તેનું નેતૃત્વ SSP સ્તરના અધિકારી કરશે અને જેમ બને તેમ જલદી આયોગને પોતાનો રિપોર્ટ સોંપશે.

આ તરફ તેલંગણા હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકારને આદેશ આપ્યા છે કે તેઓ ચારેય આરોપીઓના મૃતદેહ 9 ડિસેમ્બરની રાત્રે 8 વાગ્યા સુધી સાચવી રાખે અને તેમનાં પોસ્ટમૉર્ટમના વીડિયો કોર્ટમાં જમા કરાવે.

આ દરમિયાન મૃત્યુ પામેલા આરોપીઓના પરિવારજનોએ કોર્ટમાં કેસ ચાલે તે પહેલાં જ પોલીસ દ્વારા ઍન્કાઉન્ટરમાં તેમને મારી નાખવા પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે અને કહ્યું છે કે પોલીસની કહાણી પર તેમને વિશ્વાસ નથી.

સાઇબરાબાદના પોલીસકમિશનર વી. સી. સજ્જનારે આ કથિત ઍન્કાઉન્ટર વિશે શુક્રવારની સાંજે પત્રકારપરિષદ કરીને જે વિવરણ આપ્યું, તેના પર લોકોને વિશ્વાસ કેમ નથી થઈ રહ્યો અને પોલીસની કહાણીમાં એ કયા ભાગ છે. જેના પર સવાલ ઊઠી રહ્યા છે?

આ સમજવા માટે બીબીસીએ ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ અને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ બળના પૂર્વ મહાનિદેશક પ્રકાશ સિંહ, દિલ્હી પોલીસના પૂર્વ ડેપ્યુટી-કમિશનર મૅક્સવેલ પરેરા અને તેલંગણાના વરિષ્ઠ પત્રકાર એન વેણુગોપાલ રાવ સાથે વાત કરી.

1. ઍન્કાઉન્ટરનો સમય

પોલીસકમિશનર વી. સી . સજ્જનારે દાવો કર્યો છે કે પોલીસકર્મીઓ અને આરોપીઓ વચ્ચે સવારે 5.45 થી 6.15 વાગ્યા વચ્ચે મૂઠભેડ થઈ.

આ પહેલાં તેમના જ વિભાગના એક અધિકારીએ નામ ન જાહેર કરવાની શરતે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે વહેલી સવારે 4 વાગ્યે ચારેય આરોપીઓને જેલથી અપરાધસ્થળે લઈ જવામાં આવ્યા હતા.

સજ્જનારે દલીલ આપી હતી કે 'આરોપીઓને વહેલી સવારે અપરાધસ્થળે લઈ જવા પડ્યા કેમ કે તેમની સુરક્ષા મામલે ખતરો હતો. લોકોમાં ખૂબ ગુસ્સો હતો.'

પરંતુ પોલીસકમિશનરની આ દલીલથી મૅક્સવેલ પરેરા જરા પણ સહમત નથી.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું, "આ દલીલ વિશ્વસનીય લાગતી નથી કેમ કે પોલીસ દિવસ દરમિયાન આરામથી આ કામ કરી શકતી હતી."

"પોલીસ વધારે પોલીસબળનો ઉપયોગ કરીને વિસ્તારને ઘેરી શકતી હતી અને 'લોકોના ડર'થી સજ્જનારનો શું મતલબ છે? શું તેઓ એવું માને છે કે ભીડ પોલીસની હાજરીમાં લિન્ચિંગ કરી શકે છે?"

આ તરફ પ્રકાશ સિંહે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન થયેલાં કેટલાંક ઍન્કાઉન્ટર્સ અને પોલીસ રેડની ઘટનાઓનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું, "અંધારામાં કે વહેલી સવારે પોલીસની કાર્યવાહીનું એક જ લક્ષ્ય હોય છે કે તેઓ આરોપીને રંગાયેલા હાથે પકડવા માગે છે."

"પરંતુ અહીં કોઈને પકડવાના નહોતા. તો પછી આ સમય પસંદ જ કેમ કરવામાં આવ્યો? કેમ કે સીન રિ-ક્રિએટ કરવાનું કામ તો દિવસ દરમિયાન સહેલાઈથી થઈ શકતું હતું."

"કદાચ રાત્રે થતું તેના કરતાં પણ વધારે સારી રીતે દિવસ દરમિયાન થઈ શકતું હતું."

જ્યારે વરિષ્ઠ પત્રકાર એન વેણુગોપાલ રાવ 'સીન રિ-ક્રિએટ' કરવાની પોલીસની દલીલને જ બિનજરૂરી અને બોગસ માને છે.

તેઓ કહે છે, "સાર્વજનિક રૂપે આ ચાર લોકો જ મહિલા ડૉક્ટર સાથે ગૅંગરેપ અને તેમની હત્યાના આરોપી હતા. કેમ કે પોલીસે જ એક અઠવાડિયા પહેલાં પ્રેસ રિલીઝ જાહેર કરી દાવો કર્યો હતો કે ચારેયે આરોપો સ્વીકારી લીધા છે."

"પોલીસે તો એ દાવો પણ કર્યો કે ચારેયે કૅમેરાની સામે બધી જ વિગતો જણાવી છે અને જ્યારે ચારેયે કથિત રૂપે લેખિતમાં પોતાનો આરોપ સ્વીકારી લીધો હતો તો પછી ઘટનાસ્થળે લઈ જઈને તપાસ કેમ થઈ રહી હતી? એ પણ અંધારામાં."

2. પોલીસની તૈયારી

પોલીસે આ ચારેય આરોપીઓની 30 નવેમ્બરે ધરપકડ કરી હતી જ્યારબાદ તેમને ચેલ્લાપલી મૅજિસ્ટ્રેટની સમક્ષ મોકલવામાં આવ્યા...


આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

Facebook કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

04 : 50: હાલમાં કૉંગ્રેસ 104 બેઠકો અને ભાજપ 69 બેઠકો પર આગળ છે.

ચૂંટણી પંચે 25 બેઠકોનું પરિણામ જાહેર કર્યું છે.

જેમાંથી કૉંગ્રેસનાં ખાતામાં 12 બેઠકો ગઈ છે. જ્યારે ભાજપને સાત બેઠકો મળી છે. 4:46 રાજસ્થાનમાં કૉંગ્રેસ આગળ

અત્યાર સુધીના વલણ પ્રમાણે રાજસ્થાનમાં 38 બેઠક પર કૉંગ્રેસનો વિજય થયો છે, જ્યારે 22 બેઠક પર ભાજપનો વિજય થયો છે. આ ઉપરાંત બીએસપીના પણ ત્રણ ઉમેદવારોનો વિજય થયો છે.

જોકે, રાજસ્થાનમાં કુલ 200 વિધાનસભા બેઠક પર મતદાન થયું હતું અને મતગણતરીની પ્રક્રિયા હજુ ચાલી રહી છે.

04: 15 : કૉંગ્રેસ 103 બેઠકો પર આગળ ચાલી રહી છે તો ભાજપ 69 બેઠકો પર આગળ ચાલી રહ્યો છે. કૉંગ્રેસ પ્રદેશ અધ્યક્ષ સચિન પાઇલટે જણાવ્યું છે કે બુધવાર સવારે ધારાસભ્યોની બેઠક યોજાશે.

03 : 05 ગુજરાત મૉડલ પર ગહેલોતના પ્રહારો

પાંચ રાજ્યોની વિધાનસભાની ચૂંટણીનાં પરિણામો આવી રહ્યાં છે, એ વચ્ચે રાજસ્થાનના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અને કૉંગ્રેસના નેતા અશોક ગહલોતે ભાજપના ગુજરાત મૉડલ પર પ્રહાર કર્યા છે.

તેમણે ટ્વીટ કર્યું કે ગુજરાતમાં નૉન ઇશ્યૂને ઇશ્યૂ બનાવ્યા, ભાવનાત્મક મુદ્દાઓ લ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાવ્યા, ક્યારેક મણિશંકર તો ક્યારેક પાણીમાં પ્લેન ઉતાર્યું. ક્યારેક ગુજરાતનું અપમાન કર્યું તો ક્યારેક મારું અપમાન કર્યું, આખા સમાજનું અપમાન કર્યું. પીએમની ભાષા આવી હોય? એ ન તો ભાજપની જીત હતી, ન તો કૉંગ્રેસની હાર હતી અને આ વાત આખો દેશ માને છે.

તેમણે અન્ય એક ટ્વીટમાં કહ્યું કે રાહુલજી ખેડૂતોના પ્રશ્નો ઉઠાવતા હતા, યુવાનોને નોકરી નહોતી મળતી, રફાલમાં ભ્રષ્ટાચારનો મુદ્દો ઊઠ્યો હતો. અમિત શાહના દીકરાનો ઇશ્યૂ ઉઠાવ્યો હતો અને મોંઘવારીનો પ્રશ્ન પણ ઉઠાવ્યો હતો.

02 : 45 : 14:15 : રાજ્યનાં મુખ્ય મંત્રી વસુંધરા રાજે ઝાલરાપાટણ બેઠક પરથી જીતી ગયાં છે.

તો કૉંગ્રેસનો ચહેરો રહેલા અશોક ગેહલોત અને સચિન પાઇલટનો પણ વિજય થયો છે. ગહલોત સરદારપુરા બેઠક પરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા હતા. જ્યારે સચિન પાઇલટ ટોંક બેઠક પરથી નસીબ અજમાવી રહ્યા હતા.

01:20: કૉંગ્રેસે પણ બે બેઠકો પર વિજયથી ખાતું ખોલાવ્યું છે. પરબતસરથી રામનિવાસ ગાવડીયા અને કામા ઝાહિદાનો વિજય થયો છે.

01:10: પ્રથમ વિજય ભાજપના નામે રહ્યો. ભાજપના બે ઉમેદવાર જીતી ગયા છે. પિંડવારાથી સમાં રામ ગરાસિયા અને શાહપુરાથી કૈલાશ ચંદ્ર મેઘવાળ જીતી ગયા છે.

12 : 58 : માત્ર રાજસ્થાન જ નહીં, અન્ય રાજ્યોમાં પણ કૉંગ્રેસ સારું પ્રદર્શન કરી રહી છે, જેને પગલે રાજસ્થાનથી લઈ દિલ્હીના કૉંગ્રેસ કાર્યાલય સુધી કાર્યકરો ઉજવણી કરી રહ્યા છે.

12 : 45 :  રાજસ્થાન કૉંગ્રેસના નેતા સચિન પાઇલટે જણાવ્યું, ''રાજસ્થાનમાં કૉંગ્રેસ પૂર્ણ બહુમતીથી સરકાર બનાવી રહી છે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે. અંતિમ આંકડા માટે રાહ જોવી જોઈએ. કૉંગ્રેસની નેતાગીરી અને ધારાસભ્યો નક્કી કરશે કે કોણ મુખ્યમંત્રી બનશે.''

પાઇલટે એવું પણ ઉમેર્યું કે 'રાહુલ ગાંધી બરોબર એક વર્ષ પહેલાં આજના દિવસે જ પક્ષના અધ્યક્ષ બન્યા હતા એટલે આ પરિણામ તેમના અપાયેલી ભેટ છે. કૉંગ્રેસ ત્રણ રાજ્યોમાં સરકાર રચશે.'

12 : 30 :  રાજસ્થાનમાં આગળ ચાલી રહેલી કૉંગ્રેસ સરકાર બનાવે એવી શક્યતા રચાઈ છે. ત્યારે અશોક ગહેલોતે મુખ્યમંત્રીનો ચહેરો પક્ષ નક્કી કરશે એવું જણાવ્યું છે.

નોંધનીય છે કે રાજ્યમાં કૉંગ્રેસ જીતે તો અશોક ગહેલોત કે સચિન પાઇલટના નામ મુખ્યમંત્રી તરીકે ચર્ચાઈ રહ્યાં છે.

12 :  25  : પૂર્ણ બહુમતી મળી રહી છે પણ...

કૉંગ્રેસના રાજસ્થાન અધ્યક્ષ સચિન પાઇલટે જણાવ્યું, ''અમે સ્પષ્ટ બહુમતી તરફ આગળ વધી રહ્યા છે અને મને ખાતરી છે કે અંતિમ આંકડા સામે આવ્યા બાદ એ સ્પષ્ટ પણ થઈ જશે. એમ છતાં...


આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

Facebook કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ પહેલાં અમિત શાહ દ્વારા અમદાવાદમાં રોડ-શૉનું આયોજન કર્યું હતું.  ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહની રેલી પૂર્વે યોજાયેલી એનડીએની વિજયસંકલ્પ રેલીમાં શિવસેનાના સુપ્રીમો ઉદ્ધવ ઠાકરેના ભાષણ દરમિયાન 'મોદી-મોદી'ના નારા લાગ્યા હતા, જેનો ઠાકરેએ મંચ ઉપરથી જવાબ આપ્યો હતો.

આ રેલીમાં ભાગ લેવા શિવસેનાના સુપ્રીમો ઉદ્ધવ ઠાકરે, શિરોમણિ અકાલીદળના પ્રકાશસિંઘ બાદલ, ઉપરાંત કેન્દ્રીય પ્રધાન નીતિન ગડકરી અને રાજનાથસિંહ, ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણી, નાયબ મુખ્ય પ્રધાન નીતિન પટેલ, ગુજરાત ભાજપના પ્રભારી ઓમ માથુર, ગુજરાત ભાજપના અધ્યક્ષ જીતુભાઈ વાઘાણી પહોંચ્યા હતા.

ગુજરાતમાં ચોથી એપ્રિલ સુધી ઉમેદવારી કરી શકાશે અને તા. 23મી એપ્રિલે મતદાન થશે.

સભાના અપડેટ્સ

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

ઠાકરેની હાજરીમાં મોદી-મોદીના નારા

શિવસેનાના સુપ્રીમો ઉદ્ધવ ઠાકરે પહોંચ્યા ત્યારે અમિત શાહે મંચ ઉપરથી આગળ આવીને તેમને ઉષ્માભેર મળ્યા હતા.

પોતાના સંબોધનમાં કહ્યું, "હું અહીં આવ્યો એટલે કેટલાયને પેટમાં ચૂક ઊપડી છે. શાહ મારા ઘરે આવ્યા, ત્યારે અમારી વચ્ચે ખુલ્લામને  વાતચીત થઈ."

"હવે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અમારી વચ્ચે કોઈ મતભેદ નથી રહ્યા અને તમામ વિવાદ સમાપ્ત કરી દીધા છે."

"હિંદુત્વ અને રાષ્ટ્રીયતા મુદ્દે બંને પક્ષ એક છીએ. અમારાં દિલ મળ્યાં છે, જ્યારે વિપક્ષના માત્ર હાથ મળ્યા છે."

"ગાંધીનગર અને ગુજરાતની જનતાને અપીલ કરીશ કે રૅકૉર્ડ લીડ સાથે શાહને વિજયી બનાવો."

"25 વર્ષ પહેલાં ભાજપ અને શિવસેના રાજકીય રીતે અછૂત હતાં, પરંતુ હવે દિલ્હીમાં ભગવો લહેરાયો છે. દિલથી આવ્યો છું."

"ઠાકરેના ભાષણ વખતે 'મોદી-મોદી'ના નારા લાગ્યા હતા. ત્યારે ઠાકરેએ કહ્યું કે વિપક્ષને કહો કે અમારી જેમ એક મંચ ઉપર આવી દેખાડે."

"અહીં એક નામના નારા લાગી રહ્યા છે, પણ તેમની રેલીમાં કોના નારા લાગશે? અમિત શાહ તમે આગળ વધો અમે તમારી સાથે છીએ."

અડવાણીનો વારસો સંભાળીશ

પોતાના ભાષણમાં શાહે કહ્યું હતું, "1982માં નારણપુરાની સંઘવી હાઈસ્કૂલમાં ભાજપના બૂથ કાર્યકર તરીકે કામ શરૂ કર્યું હતું અને આજે પાર્ટીએ ગાંધીનગર બેઠક માટે ઉમેદવાર બનાવ્યો છે, જે મારા માટે ગર્વની વાત છે."

"આજે ગાંધીનગર એક સુંદર અને પ્રગતિશીલ મતવિસ્તાર છે, તે અડવાણીજીને આભારી છે. હું અડવાણીના વારસાને આગળ ધપાવવાનો પ્રયાસ કરીશ."

શાહે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ફરી એક વખત ભાજપ સરકાર બનશે.

શાહના ભાષણ બાદ ભાજપની વિજયસંકલ્પ સભા રોડ-શૉમાં ફેરવાઈ ગઈ હતી અને રથસ્વરૂપના વાહનમાં રૂપાણી, વાઘાણી, પાસવાન રાજનાથસિંહ સહિતના નેતાઓ સવાર થયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા અને સંચાર, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તેમજ માહિતી પ્રૌદ્યોગિકીના કેન્દ્રીય મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે રાહુલ ગાંધીના આ આરોપનો આકરા શબ્દોમાં જવાબ આપ્યો.

પ્રસાદે ટ્વીટ કર્યું, "જે લૂઝર પોતાના પક્ષમાં પણ લોકોને પ્રભાવિત નથી કરી શકતા તેઓ આ વાતને ટાંકતા રહે છે કે આખી દુનિયાને ભાજપ અને આરએસએસ નિયંત્રિત કરી રહ્યા છે."

આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 2

લેખમાં શું છે?

વાત એમ છે કે વૉલ સ્ટ્રીટ જનરલે હાલમાં જ એક લેખ પ્રકાશિત કર્યો હતો, જેનું શિર્ષક હતું, 'ફેસબુક હેટ સ્પીચ રૂલ્સ કૉલાઇડ વિધ ઇન્ડિયન પૉલિટિક્સ.'

આ લેખમાં દાવો કરાયો હતો કે ફેસબુક, શાસક ભાજપ સંબંધિત નેતાઓની હેટ-સ્પીચના મામલે ઢીલું વલણ દાખવે છે. રિપોર્ટમાં તેલંગણાથી ભાજપના સાંસદ ટી. રાજાસિંહની એક પોસ્ટને ટાંકવામાં આવી હતી, જેમાં તેમણે લઘુમતીઓ વિરુદ્ધ હિંસાને સમર્થન આપ્યું હતું.

રિપોર્ટમાં મામલાની જાણકારી રાખનારા ફેસબુકના વર્તમાન અને પૂર્વ કર્મચારીઓ સાથેની વાતચીતના આધારે કેટલીય વાતો લખવામાં આવી છે.

જેમાં દાવો કરાયો હતો કે ફેસબુકના ઇન્ટરનલ સ્ટાફે એ નક્કી કર્યું ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતું કે પૉલિસી અંતર્ગત રાજાને બૅન કરી દેવા જોઈએ.

જોકે, ભારતમાં ફેસબુકનાં ટોચના અધિકારી અનખી દાસે શાસક ભાજપના નેતાઓ પર હેટ-સ્પીચ રૂલ્સ લાગુ કરવાનો વિરોધ કર્યો હતો.

આમ તો એ પણ જાણવું જરૂર છે કે ફેસબુક પોસ્ટ અને કન્ટેન્ટને લઈને એક કૉમ્યુનિટી સ્ટાન્ડર્ડ પણ બનાવેલું છે, જેને તમે લિંક પર જઈને જોઈ શકો છો. આ સ્ટાન્ડર્ડ અનુસાર ફેસબુક દાવો કરે છે કે લોકોને ધમકાવનારા વિચાર અભિવ્યક્તિ કરવાથી લોકોમાં ડર, અલગાવ કે ચૂપ રહેવાની ભાવના આવી શકે છે અને ફેસબુક આ રીતની વાતોની મંજૂરી આપતું નથી. ફેસબુક પોતાની ગાઇડલાઇનમાં એ પણ કહે છે કે કેટલાક કિસ્સાઓમાં કૉમ્યુનિટી સ્ટાન્ડર્ડની વિરુદ્ધના કન્ટેન્ટની પરમિશન આપે છે, એ શરતે કે એ સાર્વજનિક હિતનો મામલો હોય અને એવા નિર્ણયોની પહેલાં આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકારોને ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે છે.વૉલસ્ટ્રીટ જનરલના રિપોર્ટ અનુસાર, ફેસબુક ઇન્ડિયાનાં પબ્લિક પૉલિસી ડાયરેક્ટર અનખી દાસે સ્ટાફને કહ્યું કે ભાજપ નેતાઓની પોસ્ટ પર કાર્યવાહી કરવાથી દેશમાં કંપનીને નુકસાનના ધંધાને નુકસાન થશે.હકીકતમાં ફેસબુક માટે યૂઝર્સના હિસાબે ભારત સૌથી મોટું બજાર છે. આ લેખમાં પ્રકાશિત વાતોની બીબીસી હિન્દીએ સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ નથી કરી.અનખી દાસનાં બહેન રશ્મિ દાસ જેએનયુમાં અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ સાથે સંકળાયેલાં છે.રશ્મિ દાસ અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદમાંથી જવાહરલાલ નેહુર યુનિવર્સિટીમાં વિદ્યાર્થીસંઘના ઉમેદવાર તરીકે 1996માં મહાસચિવ તરીકે પસંદ થયાં હતાં.

રિપોર્ટ છપાતા રાજકારણ ગરમાયું

આ રિપોર્ટ છપાતાં ભારતના રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે.

ટ્વિટર પર આ મામલે ખૂબ ચર્ચા થવા લાગી છે. ટ્રેન્ડ ચાલી રહ્યો છે. કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ ભાજપ અને આરએસએસ પર તેને લઈને નિશાન સાધ્યું છે.જોકે રવિશંકર પ્રસાદે કૉંગ્રેસ પર જૂના આરોપોને ગણાવીને કહ્યું કે "ચૂંટણી પહેલાં ડેટાને હથિયાર બનાવવા માટે કેમ્બ્રિજ ઍનાલિટિકા અને ફેસબુક સાથે તમારી સાઠગાંઠ રંગેહાથ ઝડપાઈ હતી અને હવે તમારી હિંમત અમને સવાલ કરવાની થઈ ગઈ છે?"રવિશંકર પ્રસાદે ઊલટું રાહુલ ગાંધીને એ પણ સવાલ કરી નાખ્યો કે આખરે રાહુલ ગાંધીએ બેંગલુરુ હિંસાની નિંદા કેમ ન કરી.તેઓએ કહ્યું, "સાચું તો એ છે કે આજે માહિતી સુધી પહોંચ અને અભિવ્યક્તિની આઝાદીનું લોકતાંત્રીકરણ થઈ ગયું છે. તેને હવે તમારા પરિવારના સેવક નિયંત્રિત નથી કરતા એટલે તમને દર્દ થાય છે. આમ પણ હજુ સુધી બેંગલુરુ હિંસાને લઈને તમારી નિંદા સાંભળી...


આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

બુધવારે ફરીથી રાજ્ય સરકાર અને જુદી જુદી સંસ્થાઓ વચ્ચે ઘર્ષણની સાંકળીમાં વધુ એક કડી ત્યારે ઉમેરાઈ જ્યારે અમદાવાદના જાણીતા ડૉક્ટર વીરેન શાહે ખાનગી હૉસ્પિટલોની માંગણીઓ અંગે સરકારની નિષ્ક્રિયતાથી નારાજ થઈને પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું.

નોંધનીય છે કે ડૉ. વીરેન શાહ અમદાવાદ હૉસ્પિટલ્સ ઍન્ડ નર્સિંગ હોમ્સ ઍસોસિયેશન (AHNA)ના સચિવ હતા.

ઍસોસિયેશન પાછલા ઘણા સમયથી રાજ્ય સરકાર અને સરકારી તંત્રને કોવિડના દર્દીઓની સારવારમાં લાગેલી ખાનગી હૉસ્પિટલોને ઓક્સિજન, રેમડેસિવિર અને ટોસિલિઝુમેબ ઇન્જેક્શનની સપ્લાય મામલે રજૂઆતો કરી રહ્યો છે.

છતાં ઍસોસિયેશન સાથે સંકળાયેલા ડૉક્ટરોનું કહેવું છે કે સરકાર તેમની માગણીઓ અંગે ગંભીરતાપૂર્વક નથી વિચારી રહી.

અહીં નોંધનીય છે કે જુદા જુદા પ્રસંગોએ ગુજરાતના તબીબોનાં સગઠનોએ કોરોના વાઇરસની મહામારીના યોગ્ય વ્યવસ્થાપનમાં ગુજરાત સરકાર જરૂરિયાત મુજબનાં પગલાં ન લઈ રહી હોવાનો મુદ્દો જાહેરમાં ઉઠાવ્યો છે.

હાલ જ્યારે કોરોના ગુજરાત સામે એક પડકાર બનીને ઊભો છે તેવા સમયે આખરે કેમ કોરોનાના ખતરાથી સામાન્ય નાગરિકોને બચાવવાની જેમની જવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાબદારી છે તેવી બે સંસ્થાઓ એટલે કે સરકાર અને જેમને આ મહામારીમાં ફ્રન્ટલાઇન વર્કર અને કોરોના વૉરિઅર તરીકેનું બહુમાન હાંસલ તેવા તબીબો વચ્ચે સતત ઘર્ષણ જોવા મળી રહ્યું છે.

નોધનીય છે કે થોડા દિવસ પહેલાં જ ડૉક્ટરોનાં કેટલાંક સંગઠનોએ સરકારને ઝડપથી વધી રહેલા કેસોને અટકાવવા માટે લૉકડાઉન જાહેર કરવાની રજૂઆત કરી હતી. પરંતુ સરકારે આ માંગણી સ્વીકારી નહોતી. નાયબ મુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલે તો લૉકડાઉનના વિકલ્પનો કોઈ વૈજ્ઞાનિક આધાર ન હોવાની વાત કરીને તબીબોની માંગણીનો છેદ ઉડાડી દીધો હતો.

હવે જ્યારે ફરીથી કોરોના સામેની આ લડાઈમાં ડૉક્ટરો અને સરકાર સામસામે આવી ગયાં છે ત્યારે બીબીસી ગુજરાતીએ આ મુદ્દે વધુ સ્પષ્ટતા મેળવવા માટે આ વિવાદના પક્ષકારો સાથે વાત કરી હતી.

આ વાતચીતમાં નિષ્ણાતોએ તબીબી સંસ્થાઓ અને સરકારે એકબીજાના પૂરક બનીને એકબીજાની જરૂરિયાતો સમજીને કોઈ પણ નિર્ણય લેવો તેવો મત વ્યક્ત કર્યો હતો.

'સરકારી કનડગત છે ખટરાગનું મુખ્ય કારણ'

ગુજરાતમાં પાછલા ઘણા દિવસોથી સતત કોરોનાના કેસો વધી રહ્યા છે

અમદાવાદ મેડિકલ ઍસોસિયેશનના પ્રમુક ડૉ. કિરીટ ગઢવી કોરોનાના આ કપરા કાળમાં સરકાર અને તબીબો વચ્ચે જોવા મળી રહેલા ઘર્ષણ માટે સરકારી કનડગત અને ચંચુપાતને કારણભૂત માને છે.

તેઓ કહે છે કે, "તબીબોને હાલ કોરોનાની પરિસ્થિતિને કારણે તેમની હૉસ્પિટલોમાં કોરોનાના દર્દીઓને સેવા આપવા માટે ફરજ પાડવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત સરકાર દ્વારા વારંવાર જુદા જુદા આદેશો જારી કરીને હૉસ્પિટલોની તેમના કામમાં બિનજરૂરી અવરોધો ઊભા કરવામાં આવે છે."

"હાલ સરકારે તબીબો સાથે તાલમેલ સાધીને કોરોનાના પડકારનો સામનો કરવાનો છે, ના કે તેમના કામમાં અવરોધો ઊભા કરવાના છે. સરકાર હાલ ઘણા બધા પ્રકારે હૉસ્પિટલોની કામગીરી સામે બિનજરૂરી પ્રશ્નો ઉઠાવે છે. જેના કારણે તબીબોના ઉત્સાહમાં ઘટાડો થાય છે."

ડૉ. ગઢવી કહે છે કે, "હાલ સરકારે એ સમજવાની જરૂર છે કે પાછલા એક વર્ષ કરતાં વધુ સમયથી તબીબો સતત આ ખતરનાક બીમારી સામે ઝઝૂમી રહ્યા છે. આવા સમયે જ્યારે તેમનો ઉત્સાહ વધારવાની જરૂર છે ત્યારે જરૂરી દવા અને સાધનો ન પૂરાં પાડવામાં આવે બલકે તેમની પ્રામાણિકતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવે તો ઘર્ષણ તો થવાનું જ છે."

તેઓ કહે છે કે માત્ર ખાનગી હૉસ્પિટલોને કોવિડ ડેઝિગ્નેટેડ હૉસ્પિટલ જાહેર કરી દેવાથી કામ નહીં થાય, સરકારે આ હૉસ્પિટલો અને ડૉક્ટરો સારી રીતે કામ કરી શકે તે માટે તેમને જરૂરી સુવિધાઓ અને સંસાધનો પૂરાં પાડવાં...


આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

મતલબ કે બ્રિટનમાં હવે ગૃહમંત્રી અને નાણામંત્રી તરીકે એક ભારતીય અને એક પાકિસ્તાની મૂળની વ્યક્તિ છે.

બુધવારે વડા પ્રધાનપદનો કાર્યભાર સંભાળતાંની સાથે બોરિસ જોન્સને પોતાની નવી કૅબિનેટનું ગઠન કર્યું છે.

આ કૅબિનેટમાં ડોમિનિક રાબને નવા વિદેશમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા છે.

બે વર્ષ અગાઉ એક વિવાદને કારણે પ્રીતિ પટેલે થેરેસા મેની સરકારમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું, પરંતુ હવે તેઓ પરત ફર્યાં છે.

ઇઝરાયલ વિવાદ

47 વર્ષીય પ્રીતિ પટેલનાં માતાપિતા મૂળરૂપે ગુજરાતી છે, પંરતુ તેમનો જન્મ લંડનમાં જ થયો છે. એમનાં માતાપિતા પાછળથી યુગાન્ડા જતાં રહ્યાં હતાં અને 1960ના દાયકામાં ભાગીને બ્રિટન આવી ગયાં હતાં.

ખૂબ નાની વયે પ્રીતિ પટેલ કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીમાં સામેલ થયાં હતાં. 20 વર્ષની ઉંમરે તેઓ પાર્ટીમાં જોડાયાં ત્યારે જૉન મેજર બ્રિટનના વડા પ્રધાન હતા.

2017માં પ્રીતિ પટેલના ઈઝરાયલ પ્રવાસથી વિવાદ થયો હતો અને તેમને ઇન્ટરનેશનલ ડેવલપમૅન્ટ સેક્રેટરીપદેથી રાજીનામું આપવાની ફરજ પડી હતી.

ઑગસ્ટ 2017માં તેઓ પરિવાર સાથે રજાઓ ગાળવા ઈઝરાયલ ગયાં હતાં. આ સમયે તેમણે ઈઝરાયલના વડા પ્ર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ધાન નેતન્યાહૂ અને અન્ય ઈઝરાયલી અધિકારીઓની મુલાકાત લીધી હતી.

આ મુલાકાતની જાણકારી એમણે ઈઝરાયલના દૂતાવાસ કે બ્રિટન સરકારને કરી નહોતી.

કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીનો ચમકતો તારો

કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીમાં એમને એક ચમકતા તારા તરીકે જોવામાં આવે છે.

આ અગાઉ પણ તેઓ અનેક ભૂમિકાઓ નિભાવી ચૂક્યાં છે. જૂન 2016માં તેમને ઇન્ટરનેશનલ ડેવલપમૅન્ટમંત્રી બનાવાયા હતાં.

આ પદેથી તેઓ બ્રિટન વિકાસશીલ દેશોને જે મદદ કરે છે તેની દેખરેખ રાખતાં હતાં.

તેઓ યુરોપિયન યુનિયનના ટીકાકાર છે. એમણે સમલૈંગિક સંબંધોનો વિરોધ કર્યો હતો અને ધૂમ્રપાન સામે પણ અભિયાન ચલાવ્યું હતું.

2010માં તેઓ પહેલી વાર સાંસદ બન્યાં હતાં. બ્રેક્સિટ અભિયાનનાં પ્રખર સમર્થક પ્રીતિ પટેલ 2014માં ટ્રેજરીમંત્રી હતાં.

2015ની ચૂંટણી પછી તેઓ રોજગારમંત્રી તરીકે કામ કરતાં હતાં.

યુરોપિયન યુનિયન વિરોધી પાર્ટીના પ્રવક્તા

યુગાન્ડાથી લંડન ભાગી આવેલી ગુજરાતી પરિવારમાં જન્મેલા પ્રીતિ પટેલે છોકરીઓ માટેની લૈટફૉર્ડ ગ્રામર સ્કૂલમાંથી પ્રાથમિક શિક્ષણ લીધું છે.

એમણે કીલ અને ઍસૅક્સ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવ્યું છે. એમણે કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીમાં નોકરી પણ કરી છે.

1995થી 1997 દરમિયાન તેઓ ગૉલ્ડસ્થિમની આગેવાનીવાળી રેફરેંડમ પાર્ટીનાં પ્રવક્તા પણ રહી ચૂક્યાં છે.

રેફરેંડમ પાર્ટી બ્રિટનની યુરોપિયન યુનિયન વિરોધી પાર્ટી હતી.

વિલિયમ હેગ કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીના નેતા બન્યા તે પછી તેઓ પાર્ટીમાં પરત ફર્યાં અને 1997થી 2000 સુધી ડેપ્યુટી સેક્રેટરી તરીકે કામ કર્યું.

એમણે દારૂનું ઉત્પાદન કરતી કંપની ડાયજિયો સાથે પણ કામ કર્યું છે.

2005માં નોટિંગઘમ બેઠક પરથી તેઓ ચૂંટણી હારી ગયાં હતાં. 2010માં વિટહૈમ બેઠક પર તેમનો વિજય થયો હતો.

પ્રીતિ પટેલ બ્રિટનનાં પૂર્વ વડાં પ્રધાન મારગ્રેટ થેચરને પોતાના આદર્શ નેતા માને છે.

કોણ છે નવા નાણામંત્રી સાજિદ જાવિદ

49 વર્ષીય સાજિદ જાવિદ પાકિસ્તાની મૂળના છે અને તેમનો જન્મ બ્રિટનમાં જ થયો છે.

2018માં થેરેસા મે સરકારમાં તેમને ગૃહમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા. બ્રિટનમાં વંશીય લઘુમતી સમુદાયની કોઈ વ્યક્તિ ગૃહમંત્રી બની હોય એવી એ પ્રથમ ઘટના હતી.

તેઓ 2010થી બ્રૂમ્સગ્રોવ બેઠકથી સાંસદ છે. એમનો જન્મ રૉકડેલમાં એક પાકિસ્તાની પરિવારમાં થયો હતો.

પોતાના પરિવાર વિશે એમણે ઇરવનિંગ સ્ટાન્ડર્ડને કહ્યું કે મારા પિતા પાકિસ્તાનના એક નાનકડા ગામથી છે અને ફક્ત 17 વર્ષની ઉંમરે રોજગારી માટે બ્રિટન આવી ગયા...


આ કરારને અટકાવવા માટે મનોહર લાલ શર્મા નામના એક વકીલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે આ અરજીને સ્વીકારી લીધી છે અને મુખ્ય ન્યાયાધીશ દીપક મિશ્રાની અધ્યક્ષતા વાળી બેન્ચ આવતા અઠવાડિયે તેની સુનાવણી કરશે.

આ બેન્ચમાં જસ્ટીસ દીપક મિશ્રા સિવાય જસ્ટિસ ખાનવિલકર અને જસ્ટિસ ડિવાઈ ચન્દ્રચૂડ હશે.

આ તમામ વિવાદો વચ્ચે ભારતીય વાયુ સેનાના ઉપપ્રમુખ એસ બી દેવે સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈને જણાવ્યું છે કે, રફાલ એક ઉત્તમ યુદ્ધ વિમાન છે અને તેની ક્ષમતા અભૂતપૂર્વ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એસ બી દેવે એમ પણ કહ્યું કે જે આ સોદાની આલોચના કરી રહ્યા છે, તેઓએ નિયમો અને કરારની આખી પ્રક્રિયાને જાણવી જોઈએ.

તેમણે કહ્યું, "આ એક શ્રેષ્ઠ યુદ્ધ વિમાન છે. આની ક્ષમતા જબરજસ્ત છે અને અમે લોકો આની રાહ જોઈ રહ્યા છીએ."

રફાલ શું કરી શકશે?

શું રફાલ ખરેખર શ્રેષ્ઠ યુદ્ધ વિમાન છે? શું તેના આવવાથી ભારતીય સેનાની તાકાત વધી જશે? શું ચીન અને પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધની પરીસ્થિતિમાં રફાલ કારગર સાબિત થશે?

ધ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફૉર ડિફેન્સ સ્ટડીઝ એન્ડ ઍનાલિસિસ (IDSA)માં ફાઇટર જેટના એક વિશ્લેષકનું કહેવું છે, "કોઈ પણ યુદ્ધ વિમાન કેટલુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં શક્તિશાળી છે એ તેની સેન્સર ક્ષમતા અને હથિયાર ઉપર નિર્ભર કરે છે."

"એટલે કે કોઈ ફાઇટર પ્લેન કેટલાં અંતરથી જોઈ શકે છે અને  કેટલે દૂર સુધી મારી શકે છે."

"ચોક્કસપણે આ બાબતે રફાલ ખૂબ જ આધુનિક યુદ્ધ વિમાન છે. ભારતે આ અગાઉ 1997-98માં રશિયા પાસેથી સુખોઈ ખરીદ્યું હતું. સુખોઈ પછી રફાલ ખરીદાઈ રહ્યું છે. 20-21 વર્ષ પછી આ સોદો થઈ રહ્યો છે તો સ્વાભાવિક છે કે આટલાં વર્ષોમાં ટેકનૉલૉજી બદલાઈ છે."

તેઓ કહે છે, "કોઈ ફાઈટર પ્લેન કેટલી ઊંચાઈ સુધી જાય છે એ તેના એન્જિનની તાકાત ઉપર આધાર રાખે છે. સામાન્યરીતે ફાઇટર પ્લેન 40થી 50 હજાર ફૂટની ઊંચાઈ સુધી જાય જ છે, પરંતુ આપણે ઊંચાઈથી કોઈ યુદ્ધ વિમાનની તાકાતનો અંદાજ બાંધી શકીએ નહીં."

"ફાઇટર પ્લેનની તાકાત માપવાની કસોટી હથિયાર અને સેન્સરની ક્ષમતા જ છે."

એશિયા ટાઇમ્સમાં રક્ષા અને વિદેશ નીતિના વિશ્લેષક ઇમૈનુએલ સ્કીમિયાએ નેશનલ ઇન્ટરેસ્ટમાં લખ્યું છે, "પરમાણુ હથિયારોથી લૈસ રફાલ હવાથી હવામાં 150 કિલોમીટર સુધી મિસાઇલ તાકી શકે છે અને હવાથી જમીન સુધી આની મારક ક્ષમતા 300 કિલોમીટર છે."

"કેટલાક ભારતીય સુપરવાઇઝર્સનું માનવું છે કે રફાલની ક્ષમતા પાકિસ્તાનની એફ-૧૬થી વધુ છે."

શું ભારત આના દમ ઉપર જંગ જીતી શકશે?

શું ભારત પાકિસ્તાન સામે આ યુદ્ધ વિમાન દ્વારા યુદ્ધ જીતી શકે છે? IDSA સાથે જોડાયેલા એક નિષ્ણાંતનું કહેવું છે, "પાકિસ્તાન પાસે જે ફાઇટર પ્લેન છે એ કોઈનાથી અજાણ્યાં નથી. તેમની પાસે J-17, F-16 અને મિરાજ છે."

"ચોક્કસપણે રફાલની જેમ આમની ટેકનૉલૉજી ઍડ્વાન્સ નથી, પરંતુ આપણે એ સમજવું જોઈએ કે જો ભારત પાસે 36 રફાલ છે તો એ 36ની જગ્યાએ જ યુદ્ધ કરી શકે છે."

"જો પાકિસ્તાનની પાસે આનાથી વધુ ફાઇટર પ્લેન હશે તો તેઓ વધુ જગ્યાઓએથી યુદ્ધ કરશે. એટલે કે સંખ્યાનું મહત્ત્વ છે."

પૂર્વ રક્ષામંત્રી અને વર્તમાનમાં ગોવાના મુખ્યમંત્રી મનોહર પર્રિકર પણ રફાલ કરારને આગળ ધપાવવામાં સામેલ રહ્યા છે.

પર્રિકરે આ જ વર્ષે જુલાઈમાં કહ્યું હતું કે રફાલના આવવાથી ભારત, પાકિસ્તાનની હવાઈ ક્ષમતા ઉપર ભારે પડશે.

પર્રિકરે આ જ વર્ષે 12 જુલાઈએ ગોવા કળા અને સાહિત્ય ઉત્સવમાં કહ્યું હતું, "આનું નિશાન અચૂક હશે. રફાલ ઉપર નીચે, આજુ-બાજુ એટલેકે દરેક તરફ નજર રાખવામાં સક્ષમ છે."

"એટલેકે આની વિઝીબીલીટી 360 ડિગ્રી હશે. પાઇલટે માત્ર વિરોધી ઉપર જ નજર રાખવાની છે અને બટન દબાવી દેવાનું છે. બાકી કામ કૉમ્પ્યુટર કરી લેશે. આમાં પાઇલટ માટે એક હેલમેટ પણ...


આ કહાણી જનાર્દન રેડ્ડી છે. તેઓ દોલત કમાવવાની હોડમાં એટલા બધા આગળ નીકળી ગયા કે તેમના ભાઈઓ અને સહયોગીઓ માટે ચૂંટણી પ્રચાર કરવા માટે પોતાના જ જિલ્લા બેલ્લારી જવા પર સુપ્રીમ કોર્ટે પર પ્રતિબંધ લગાવવો પડ્યો.

તેમના રાજકીય કદની વાત કરીએ, તો બી.એસ. યેદિયુરપ્પા જેવા રાજનેતા પણ તેમના બચાવમાં ઊભા રહે છે.

વળી વર્ષ 2008માં રેડ્ડી બ્રધર્સે ભાજપના નેતૃત્વવાળી સરકારના મુખ્યમંત્રી યેદિયુરપ્પાને પદ પરથી હટાવવાની કોશિશ કરી હતી.

રેડ્ડી બ્રધર્સનો સત્તા પર પ્રભાવ

જનાર્દન રેડ્ડીએ એ વાતની ખાતરી કરી કે તેમના ભાઈ અને માનેલા ભાઈ બી શ્રીરામુલુ (બેલ્લારીથી સાંસદ અને બાદામી અને મોલોકલમુરુથી ભાજપના ઉમેદવાર)ને આ ચૂંટણીમાં પાર્ટી તરફથી એકવાર ફરીથી ઉમેદવાર બનાવવામાં આવે.

બીબીસીએ જનાર્દન રેડ્ડી સાથે વાતચીત કરવાની કોશિશ કરી પણ વાતચીત થઈ શકી નહીં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જોકે, તેમના એક નજીકના સાથી વીરુપક્ષા ગૌડાએ બીબીસી હિંદીને જણાવ્યું કે રેડ્ડી બ્રધર્સ(જનાર્દન, કરુણાકર અને સોમશેખર રેડ્ડી)ના પિતા આંધ્ર પ્રદેશના અનંતપુર જિલ્લામાં પોલીસ કોન્સ્ટેબલ હતા અને તેમની બદલી બેલ્લારી થઈ હતી.

એ સમયે આંધ્ર પ્રદેશ અને કર્ણાટક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મદ્રાસ પ્રેસિડન્સીનો ભાગ હતાં.

ગૌડાએ વધુમા જણાવ્યું, "વર્ષ 1956માં રાજ્યોનાં પુનર્ગઠન બાદ રેડ્ડી બ્રધર્સના પિતાએ બેલ્લારીમાં જ રહેવાનું નક્કી કર્યું."

"અહીં જનાર્દન રેડ્ડીએ કોલકાતાની એક વીમા કંપની સાથે કામ કરવાનુ શરૂ કર્યું. રેડ્ડી વીમાના દાવા સંબંધિત કામના સમાધાન કરવામાં સફળ રહ્યા."

"આનાથી તેમણે એટલા નાણાં મેળવ્યાં કે તેઓ ચિટફંડ કંપની શરૂ કરવામાં સફળ રહ્યા."

જ્યારે રેડ્ડી બ્રધર્સે અખબાર શરૂ કર્યું...

વીરુપક્ષપ્પા અનુસાર, "જનાર્દન રેડ્ડીએ એક અખબાર શરૂ કર્યું હતું અને તેનું નામ 'એ નમ્મા કન્નડ નાડુ' એટલે કે 'અમારી કન્નડ ભૂમિ' હતું."

"આ દરમિયાન જનાર્દન રેડ્ડી અને શ્રીરામુલુ ઉન એવા લોકોની નજીક આવવા લાગ્યા જેઓ ઝઘડાના સમાધાન માટે તેમની પાસે આવતા હતા."

"કેમ કે પોલીસ પાસે જઈને ઝઘડાનું નિરાકરણ ઘણી કરવું ખૂબ જટિલ પ્રક્રિયા હતી."

આ એ સમયની વાત છે જ્યારે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષા સોનિયા ગાંધી બેલ્લારીથી લોકસભા ચૂંટણી લડવાનાં હતાં.

પણ ભાજપ કોંગ્રેસના ગઢમાં સોનિયા ગાંધીને પડકાર આપવા માગતો હતો.

આથી ભાજપે સુષ્મા સ્વરાજને બેલ્લારી બેઠક પરથી ચૂંટણી લડાવી. આ દરમિયાન જનાર્દન રેડ્ડી અને શ્રીરામુલુ તેમની નજીક આવ્યા.

વિવાદ-તકરારનું નિરાકરણ લાવવામાં માહેર

ખાણ-ખનિજ ક્ષેત્રમાં તેમની એટલી મહારત હતી કે ખાણ-ખનિજ ક્ષેત્રના બાદશાહ લાડ બંધુ અનિલ-સંતોષ અને આનંદ સિંહ (વર્તમાન ચૂંટણીનમાં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર) મેંગેનીઝ અયસ્કની ધૂળ પર માલિકી હક સંબંધિત વિવાદના સમાધાન માટે જનાર્દન અને શ્રીરામુલુ પાસે ગયા હતા.

આ વિવાદ એક મોટી ખાણ-ખનિજ કંપની સાથે બે લાખ ટન ધાતુના બુરાદા મામલે હતો. ચીનમાં લોહ અયસ્કની માંગ વધતા આ બુરાદાનો ભાવ ખૂબ જ વધી ગયો હતો.

વીરુપક્ષપ્પાએ કહ્યું, "આ વિવાદમાંથી પાંચથી દસ લાખ રૂપિયા કમાવવાની જગ્યાએ રેડ્ડી બ્રધર્સ દસ ગણા નાણાં કમાયા હતા."

"આ નાણાંની મદદથી તેમણે આંધ્ર પ્રદેશના અનંતપુર જિલ્લામાં ઓબાલાપુરમમાં ખોદકામ ક્ષેત્રે કામ કરતી એક કંપની ખરીદી."

આ રીતે ઊભું કર્યું સામ્રાજ્ય

ઓબાલાપુરમ ખનન કંપની વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પિટિશન કરનારા સમાજ પરિવર્તન સમુદાયના એસ. આર. હીરેમઠ કહે છે, "રેડ્ડી બ્રધર્સે આંધ્ર પ્રદેશના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી વાઇએસ રાજશેખર રેડ્ડી સાથે મિત્રતા કરીને આ ખાણો માટે લાયસન્સ લઈ લીધાં."

"રેડ્ડી બ્રધર્સ પાસે આંધ્ર પ્રદેશમાં કર્ણાટક સરહદ પાસે ચાર ખાણો હતી પણ તેમાંથી નીકળતા ખનીજને ખરીદનારા ઓછા લોકો હતા. કેમ કે...


આ કહેતાં કહેતાં રોષે ભરાયેલાં રાબિયાનું ગળું રૂંધાઈ જાય છે. જાણે કે ભૂતકાળનો કોઈ જખમ તાજો થઈ ગયો હોય.

ત્રણ બાળકોનાં માતા રાબિયાનું લગ્ન ઉત્તર પ્રદેશમાં કઈ જગ્યાએ થયાં, કયા વર્ષમાં થયાં એ તેમને કંઈ ખબર નથી. બસ એટલી ખબર છે કે તેમના પતિનું ઘર કોઈ જનાના હૉસ્પિટલ પાસે હતું. રાબિયાને તેમનાં માસીએ લગ્નનાં નામે દલાલને વેચી માર્યાં હતાં.

રાબિયા જણાવે છે, "ખોટું બોલીને મારું લગ્ન કરવામાં આવ્યું હતું. કહેવામાં આવ્યું હતું કે છોકરા પાસે પોતાનું ઘર છે, પેપરમાં નોકરી કરે છે. પરંતુ તેઓ ઝૂંપડીમાં રહેતા હતા અને રિક્ષા ચલાવતા હતા. મારી સાથે ખૂબ મારઝૂડ કરતા હતા, ભોજનમાં માટી નાખતાં હતા."

"અન્ય પુરુષો સાથે સંબંધ બાંધવા મજબૂર કરતા અને બાળકોને બીડીથી ડામ દેતા હતા. અમે કટિહાર ભાગી આવ્યાં. અહીં માતાપિતા, ભાભીનાં મહેણાંટોણાં સાંભળીએ છીએ, પણ જીવીએ તો છીએ."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઘણા લોકો માટે આખી જીંદગીનું દર્દ

રાબિયાના ઘરથી થોડા કિલોમિટર દૂર રહેતાં સોનમ પણ પતિને ત્યાંથી ભાગી આવ્યાં હતાં. ગામડામાં નાની એવી કરિયાણાની દુકાન તેમનો સહારો છે.

માતાપિતા વિનાની આ બાળકીનો પડોશીઓએ સોદો કર્યો હતો.

પહેલાં ટ્રેન અ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને પછી બસથી તેમના વર લગ્ન કરીને તેમને યૂપી લઈ ગયાં. આટલી લાંબી યાત્રા તેમણે જીવનમાં પહેલી વખત કરી હતી. સુખી જીવનનાં અનેક સપનાં પહેલી વાર આંખોમાં આંજ્યાં હતાં.

પરંતુ જ્યારે વાસ્તવિક જીવનનો સામનો થયો તો સપનાં તૂટી ગયાં.

સોનમ જણાવે છે, "પતિ કહેતા હતા કે અન્ય પુરુષો સાથે રાત વિતાવવાની છે. હું ન જતી તો મને ખૂબ મારતા અને કહેતા હતા કે મને વેચીને બીજા લગ્ન કરશે."

સોનમ પાસે વીતેલા જીવનની બે નિશાની છે.

પહેલી તેમનું બાળક અને બીજી તેમના એક પગમાં લાગેલા ચાકુના ઘાનાં નિશાન.

આવી જ તકલીફ 26 વર્ષીય આરતી પણ સહન કરી ચૂક્યાં છે. માનસિક રીતે બીમાર આ યુવતીના માથા પર ઘાનાં ઊંડાં નિશાન છે. તેમનાં લગ્ન માટે ત્રણ દલાલ આવ્યા હતા. આરતીનાં માતાને કહ્યું કે છોકરો ખૂબ સારો છે.

તેઓ જણાવે છે, "રાત્રે લગ્ન થયાં. કોઈ પંડિત નહોતા, મંત્ર પણ બોલવામાં આવ્યા નહોતા અને કોઈ ગ્રામજનો પણ ન હતા. જૂનાં કપડાંમાં જ લગ્ન કરાવીને લઈ ગયાં."

"પછી ખબર પડી કે તેઓ મારી દીકરીને ખૂબ મારે છે, તેથી અમે શોધીને દીકરીને પરત લાવ્યા. હવે તે બકરી ચરાવે છે."

રાબિયા, સોનમ અને આરતી જેવી તમામ પીડિતાઓને ખબર નથી કે યુપીમાં તેમનાં લગ્ન ક્યાં થયાં હતાં.

સીમાંચલમાં બ્રાઇડ ટ્રાફિકિંગ

આરતી સાથે મારપીટ કરવામાં આવતી હતી

બિહારમાં બ્રાઇડ ટ્રાફિકિંગ એટલે કે ખોટાં લગ્ન કરીને માનવતસ્કરીના મામલા સામાન્ય છે. તેમાં ખાસ કરીને સીમાંચલ એટલે કે પૂર્ણિયા, કટિહાર, કિશનગંજ, અરરિયા જિલ્લાના ગ્રામીણ વિસ્તારોનો સમાવેશ થાય છે.

ત્યાં ગરીબી, પ્રાકૃતિક આફત અને છોકરીનાં લગ્નના ખર્ચના પગલે છોકરીને લગ્નનાં નામે વેચી નાખવામાં આવે છે.

શિલ્પી સિંહ છેલ્લાં સોળ વર્ષથી ટ્રાફિકિંગ પર કામ કરી રહ્યાં છે. તેમની સંસ્થા 'ભૂમિકા વિહારે' વર્ષ 2016-17માં કટિહાર અને અરરિયાના દસ હજાર પરિવારોનો સર્વે કર્યો હતો.

તેમાં 142 કેસમાં દલાલના માધ્યમથી લગ્ન કરવામાં આવ્યાં હતાં. સૌથી વધારે લગ્ન ઉત્તર પ્રદેશમાં થાય છે. ઉત્તર પ્રદેશ સિવાય હરિયાણા, રાજસ્થાન, દિલ્હી અને પંજાબમાં પણ બ્રાઇડ ટ્રાફિકિંગનાં કેન્દ્ર છે.

શિલ્પી જણાવે છે, "અહીં દલાલ સ્લીપર સેલની જેમ કામ કરે છે અને તેઓ સતત સંભવિત શિકાર પર નજર રાખે છે. જ્યારે તેમને ખબર પડે છે કે પરિવાર મુશ્કેલીમાં છે તો પોતે અથવા કોઈ સંબંધીને પૈસા આપીને ખોટાં લગ્ન કરાવી દે છે. ત્યારબાદ છોકરી ક્યાં ગઈ, કોઈને ખબર હોતી નથી."

શિલ્પી સિંહ 16 વર્ષોથી વિસ્તારમાં ટ્રાફિકીંગ પર કામ કરી...


આ કહેતી વખતે 22 વર્ષોથી જમ્મુ કાશ્મીર પોલીસમાં ફરજ બજાવતા અલી મોહમ્મદ સોફીના ચહેરા પર થાક દેખાય છે.

''છ હજાર પગારવાળી આ નોકરીથી હું મારા પરિવારનું ગુજરાન ચલાવી શકતો નથી.''

આ સાંભળીને દરેકનાં મનમાં એ સવાલ આવી શકે છે કે પોલીસની એવી કઈ નોકરી છે જેમાં માત્ર છ હજાર પગાર મળે છે.

અલી મોહમ્મદ સોફી જમ્મુ કાશ્મીર પોલીસના 'સ્પેશિયલ પોલીસ ઓફિસર' છે.

સાંભળવામાં આ પદ સારું લાગશે પરંતુ જમ્મુ કાશ્મીરની પોલીસ માટે કામ કરનારા આ લોકોની મુશ્કેલી, ફરિયાદ અને તેમની કહાણી એટલી સારી નથી.

'સ્પેશિયલ પોલીસ ઓફિસર્સ' એટલે કે SPOs

જ્મ્મુ કાશ્મીરની પોલીસે વર્ષ 1994-95માં એક નવી ટુકડીની રચના કરી હતી. આ ટુકડીનું નામ SPOs એટલે કે સ્પેશિયલ પોલીસ ઓફિસર્સ રાખવામાં આવ્યું હતું.

જ્યારે આ ટુકડીની રચના થઈ ત્યારે તેનો પગાર 1500 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. પછી તેમાં વધારો કરી ક્રમશ 3,000થી 6,000 સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યો.

જમ્મુ કાશ્મીરમાં આ સમયે 35 હજાર એસપીઓ પોલીસ વિભાગમાં કામ કરી રહ્યાં છે. આ એસપીઓને ઉગ્રવાદીઓ સામે ચલાવનારા અભિયાનમાં પણ સામેલ કરવામાં આવે છે.

આ ટુકડીની રચનાથી લઈને આજ સુધી આશરે પાંચસો જેટલા એસપીઓ ઉગ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રવાદી હુમલા કે ઉગ્રવાદીઓ સામે ચલાવવામાં ઑપરેશન દરમિયાન મૃત્યુ પામ્યાં છે.

ઉગ્રવાદી વિરુદ્ધનાં અભિયાનોમાં ભાગ લેવા સિવાય આ એસપીઓને વિભાગના અન્ય કામોમાં પણ ભાગ લેવો પડે છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસના ડીજી એસપી વૈદ કહે છે, ''એસપીઓની ભરતી વર્ષ 1994-95માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ ટુકડીનો ઉદ્દેશ્ય પોલીસને મદદનીશ તરીકે કરવામાં આવે છે.''

અલી મોહમ્મદ સોફીની કહાણી

અલી મોહમ્મદ સોફી કહે છે, ''હું 1996માં આ ટુકડીમાં ભરતી થયો હતો. મારા પાંચ બાળકો છે. અમે સરકારને ઘણી વખત કીધું છે કે અમારી નોકરી કાયમી કરવામાં આવે, પરંતુ આવું ન થયું.''

''જે લોકોને સિવિલ વિભાગમાં ગોઠવવામાં આવે છે તેમને સાત વર્ષ બાદ કાયમી કરી દેવામાં આવે છે. થોડાં સમય પહેલાં મારા પિતા બીમાર પડ્યા અને તેમની સારવાર માટે મારે મારે જમીન વેચવી પડી.''

''અમને જે કામ કહેવામાં આવ્યું તે દરેક કામ કર્યુ. વર્ષ 2005માં જે ભૂકંપ આવ્યો હતો ત્યારે પણ અમે કામ કર્યું. પોલીસ સ્ટેશનથી લઈને બજારમાં પણ ફરજ બજાવી છે.''

''અમને ઉગ્રવાદી હુમલામાં ભાગ લેવા માટે ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે. તેમ છતાં પણ અમને કાયમી ન કરવા એ અમારી સામે અન્યાય ગણાશે.''

''આજે નહીં તો કાલે અમને કાયમી નોકરી મળશે તેવી આશા સાથે મેં 22 વર્ષ પસાર કર્યા. હવે તો અમે આટલી ઉંમરે બીજું શું કરી શકીએ.''

વળતર માટે સંઘર્ષ

મોહમ્મદ યૂસુફ

21 માર્ચ, 2018ના દિવસે કુપવાડાના હલમત પોરામાં એક ઍન્કાઉન્ટર થયું હતું, જેમાં જમ્મુ કાશ્મીર પોલીસના એસપીઓ મોહમ્મદ યૂસુફ બજાડા માર્યા ગયા હતા.

તે ઍન્કાઉન્ટરમાં પાંચ ઉગ્રવાદીઓ પણ માર્યા ગયા હતા. ઘટનાના પાંચ મહીના બાદ પણ યૂસુફના પરિવારજનો હજુ વળતર માટે રાહ જોઈ રહ્યા છે.

યૂસુફના પુત્ર ઇકબાલ અહમદે જણાવ્યું, ''પિતાનાં મૃત્યુ બાદ અત્યાર સુધીમાં માત્ર અમને અઢી લાખ રૂપિયા મળ્યા છે. અમને વચન આપવામાં આવ્યું હતું કે બે નોકરીઓ મળશે અને 17.5 લાખ રૂપિયા મળશે.''

''પિતા માટે છ હજાર રૂપિયાના પગારમાં આઠ લોકોનો પરિવાર ચલાવવાનું સંભવ નહોતું. પિતાએ બૅન્ક અને પરિવારજનો પાસેથી ઉધાર પૈસા લીધા હતા.”

“અમારી પર પાંચ લાખ રૂપિયાનું દેવું છે. શહીદ થવું તે પણ હવે અમારા માટે ખરાબ વાત થઈ ગઈ છે.''

મોહમ્મદ યૂસુફ બજાડાના વળતરના કેસમાં પોલીસનું કહેવું છે કે ડૉક્યુમેન્ટની બાબતે મોડું થતાં આ વળતર પ્રક્રિયામાં મોડું થઈ રહ્યું છે.

ઇકબાલ કહે છે કે પિતાએ દેશ માટે જીવ આપ્યો પરંતુ પોલીસ વિભાગ દ્વારા પરિવાર સાથે આવું વર્તન...


આ કહેવું છે તેલુગુ ફિલ્મ અભિનેત્રી શ્રીરેડ્ડી મલ્લિડીનું.

તેલુગુ ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં કથિત જાતીય સતામણીનો વિરોધ કરતાં શ્રીરેડ્ડીએ ગયા અઠવાડિયે હૈદરાબાદ ફિલ્મ સિટીમાં મુવી આર્ટિસ્ટ એસોસિયેશન સામે કપડાં ઊતાર્યાં હતાં.

તેઓ કહે છે કે તેમની પાસે તેમની વાત કહેવાનો અને સરકાર પાસે તેમની માગો પર જવાબ માગવાનો આ એકમાત્ર રસ્તો બચ્યો હતો.

તેમણે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો, "જ્યારે ફિલ્મી દુનિયામાં લોકો મારા નગ્ન ફોટા અને વીડિયો મોકલવાનું કહેતા હોય, ત્યારે હું શા માટે જાહેરમાં કપડાં ન ઊતારું?"

સસ્તી લોકપ્રિયતા માટે ભર્યું પગલું?

શ્રીરેડ્ડીએ પોતાની કારકિર્દી સ્થાનિક ટીવી ચેનલમાં પ્રેઝેન્ટર તરીકે શરૂ કરી હતી. પાંચ વર્ષ પછી તેમણે ફિલ્મોમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.

તેમણે કેટલીક તેલુગુ ફિલ્મોમાં નાના-મોટા રોલ કર્યા છે અને આ બનાવ પછી તેઓ હેડલાઇન્સમાં આવી ગયાં છે.

અત્યાર સુધી તેમણે જાતીય સતામણીના કોઈ પુરાવા રજૂ કર્યા નથી કે પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એટલે પ્રશ્નો ઊઠી રહ્યા છે કે શું તેમણે આવું લોકોનું ધ્યાન ખેંચવા અને લોકપ્રિયતા મેળવવા કર્યું?

શું મીડિયાએ તેમને 'સસ્તી લોકપ્રિયતા' મેળવવા મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાટે પ્રોત્સાહન આપ્યું?

તેમણે આ બન્ને વાતો નકારી દીધી છે.

'અમે તમને રોલ આપશું, બદલામાં અમને શું?'

હિંદી અને તમિલ ફિલ્મ ઉદ્યોગ પછી તેલુગુ ફિલ્મ ઉદ્યોગ એટલે કે ટૉલીવુડ સૌથી મોટો ફિલ્મ ઉદ્યોગ છે.

સેન્ટ્રલ ફિલ્મ સર્ટિફિકેશન બોર્ડના વાર્ષિક અહેવાલ પ્રમાણે 2015-16માં તેલુગુ સિનેમાએ 269 ફિલ્મો બનાવી હતી.

'કાસ્ટિંગ કાઉચ' એક મોટી સમસ્યા છે. પરંતુ ઘણી વખત તેને છુપાવવામાં આવે છે અને ફિલ્મ ઉદ્યોગના લોકો જાહેરમાં કંઈ બોલતા નથી.

તેલુગુ ફિલ્મ અભિનેત્રી માધવી લતાએ વર્ષ 2017માં બીબીસીને આપેલા ઇન્ટર્વ્યૂમાં જણાવ્યું હતું કે ઉદ્યોગમાં અભિનેતાઓ અને અભિનેત્રીઓ સાથે જાતીય સતામણી એક પ્રશ્નથી શરૂ થાય છે. "જો અમે તમને ફિલ્મમાં રોલ આપીશું તો અમને બદલામાં શું મળશે?"

એક નવા ગીતકાર શ્રેષ્ઠાએ ચોંકાવનારી વાત જણાવી કે માત્ર પુરુષોથી જ નહીં, પરંતુ સ્ત્રીઓથી પણ આવી જોખમી માગ આવતી હોય છે.

પોતાના અંગત અનુભવને યાદ કરતા તેઓ કહે છે કે એક વખત એક નિર્માતાની પત્નીએ તેમના પતિની જાતીય માગ સ્વીકારી લેવાનું કહ્યું હતું.

હોલિવૂડમાં પણ હાર્વી વાઇન્સ્ટાઇન સામે આક્ષેપો લાગ્યા હતા. ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સના એક લેખથી આ વાત બહાર આવી હતી.

એ પછી ઘણી મહિલાઓએ બહાર આવીને વાઇન્સ્ટાઇન સામે જાતીય સતામણીના આરોપ લગાવ્યા હતા. જોકે તેઓ તો આ મહિલાઓના આરોપોને નકારતા રહ્યા.

શ્રીરેડ્ડીની વિરોધની રીત સાચી કે ખોટી?

મૂવી આર્ટિસ્ટ એસોસિયેશને હવે શ્રીરેડ્ડી પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે.

સંગઠનના પ્રમુખ શિવાજી રાજાએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે તેમને ખોટા વર્તનને કારણે પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યા છે.

તેઓ પૂછે છે કે શા માટે શ્રીરેડ્ડીએ પોલીસમાં ફરિયાદ કરી નહોતી અને તેઓ કોઈપણ પુરાવા વિના જ વાતો કરે છે.

તેલુગુ ફિલ્મ નિર્માતા દગ્ગુબત્તી સુરેશ બાબુએ કહ્યું કે શ્રીરેડ્ડીએ જે રીતે વિરોધનો માર્ગ અપનાવ્યો, તેમણે ભારતની તમામ મહિલાઓનું અપમાન કર્યું છે.

ફિલ્મ આર્ટિસ્ટ એસોસિયેશનના સભ્યપદની માગણી સિવાય શ્રીરેડ્ડીએ કહ્યું કે સરકારે ફિલ્મ સ્ટુડિયોને બંધ કરી દેવો જોઇએ. તેમનો આક્ષેપ છે કે તેમાં ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ ચાલે છે અને તેમનો બળાત્કાર પણ ત્યાં થયો હતો.

લોકોની પ્રતિક્રિયા

શ્રીરેડ્ડીના આ સમગ્ર પ્રકરણમાં મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ મળી છે.

મહિલા અધિકારો માટે કામ કરતી સંસ્થા 'ચેતના'ના સેક્રેટરી કટ્ટી પદ્મા કહે છે, "ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં જાતીય સતામણી થાય છે. પણ શ્રીરેડ્ડીએ જે વર્તન કર્યું છે, અમે તેના કારણે...


આ કાનૂન હેઠળ બળજબરીથી થયેલું ધર્માંતરણ પ્રદેશમાં દંડનિય થશે. તેમાં 1 વર્ષથી લઈને 20 વર્ષ સુધીની જેલની સજા થઈ શકે છે અને 15 હજારથી 50 હજાર રૂપિયા સુધીનો દંડ પણ થઈ શકે છે.

લગ્ન માટે ધર્માંતરણને આ કાનૂનમાં અમાન્ય ઠેરવી દેવાયું છે. રાજ્યપાલની મંજૂરી પછી આ વટહુકમ લાગુ થઈ જશે.

ઉત્તર પ્રદેશ સરકારના કૅબિનેટ મંત્રી સિદ્ધાર્થનાથ સિંહે કહ્યું કે ઉત્તર પ્રદેશમાં કાનૂન વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે આ વટહુકમ જરૂરી હતો.

તેમણે કહ્યું કે મહિલાઓ અને ખાસ કરીને અનુસૂચિત જાતિ-જનજાતિની મહિલાઓને ન્યાય અપાવવા માટે આ એક જરૂરી પગલું હતું.

સિદ્ધાર્થનાથ સિંહે કહ્યું, "લગ્ન માટે બળજબરીપૂર્વક થતા ધર્માંતરણના કિસ્સા વધી રહ્યા હતા. એટલે આ કાયદો જરૂરી હતો. 100થી વધુ નવા કિસ્સા સામે આવ્યા છે. આ ધર્માંતરણ છેતરપિંડી અને બળજબરીપૂર્વક થયાં હતાં. વળી હાઈકોર્ટે પણ આદેશ આપ્યો હતો કે જે રાજ્યમાં લગ્નો માટે ધર્માંતરણ થઈ રહ્યાં છે તે ગેરકાનૂની છે."

'ગેરકાનૂની ધર્માંતરણ'

યોગી સરકારના આ વટહુકમ અનુસાર 'ગેરકાનૂની ધર્માંતરણ' જો કોઈ સગીર અથવા અનુસૂચિત જાતિ-જનજાતિની મહિલાઓની સાથે થાય છે તો ત્રણ વર્ષથી 10 વર્ષની કેદની સજા અને 25 હજાર ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રૂપિયાનો દંડ ભરવો પડે છે.

જો સામૂહિક ધર્માંતરણ થાય છે તો સજામાં ત્રણથી 10 વર્ષની જેલ થશે અને તેમાં સામલે સંગઠન પર 50 હજાર રૂપિયાનો દંડ પણ થશે. આ સાથે જ સંગઠનનું લાયસન્સ પણ રદ કરવામાં આવશે.

ધર્માંતરણ બળજબરીપૂર્વક નથી અને છેતરપિંડીથી નથી થયું અને તે લગ્ન માટે નથી, તો તેને પુરવાર કરવાની જવાબદારી ધર્માંતરણ કરવાવાળી વ્યક્તિ અને ધર્માંધરિત થનારી વ્યક્તિની રહેશે.

જો કોઈ લગ્ન માટે પોતાની ઇચ્છાથી ધર્મ બદલવા માગે છે તો બે મહિના પહેલા સંબંધિત જિલ્લાના ડીએમને નોટિસ આપવી પડશે.

આવું ન કરનારને 10 હજાર રૂપિયાનો દંડ થશે અને 6 મહિનાથી 3 વર્ષ સુધીને જેલની સજા પણ થઈ શકે છે.

ગત મહિને 31 ઑક્ટોબરે જૌનપુરમાં એક ચૂંટણી રેલીમાં સંબોધન કરતી વખતે મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથે કહ્યું હતું,"લવ-જેહાદ પર કડક કાયદો આવશે."

યોગી આદિત્યનાથે અલાહાબાદ હાઈકોર્ટની સિંગલ બૅંચના જજના એ નિર્ણયનો આધાર આપ્યો હતો જેમાં લગ્ન માટે ધર્માંતરણને ગેરકાનૂની ગણાવાયું હતું.

જોકે બાદમાં આ જ કોર્ટના બે જજોની પીઠે આ નિર્ણયને કાનૂની રીતે ખોટો ગણાવ્યો હતો. વળી આ જ પ્રકારની કાયદા બનાવવાની વાત ભાજપ શાસિત મધ્ય પ્રદેશ અને હરિયાણાની સરકારો પણ કરી ચૂકી છે.

યોગી સરકારના આરોપો તપાસમાં કેટલા સાચા?

જોકે એક દિવસ પહેલાં જ અલાહાબાદ હાઈકોર્ટે અંતરધાર્મિક લગ્ન સાથે જોડાયેલા એક મામલાની સુનાવણી કરતી વખતે તેને વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતા ગણાવતા તેમાં કોઈ પણ પ્રકારનો હસ્તક્ષેપ કરવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હતો.

અલાહાબાદ હાઈકોર્ટે અંતરધાર્મિક લગ્ન સાથે જોડાયેલા એક મામલામાં યુવતીના પરિવાર તરફથી યુવક સામે દાખલ ફરિયાદને પણ રદ કરી દીધી હતી.

યુપીના કુશીનગરમા રહેતા સલામત અંસારી અને પ્રિયંકા ખરવારે ગત વર્ષે ઑગસ્ટમાં લગ્ન કર્યાં હતાં. લગ્ન પહેલાં જ પ્રિયંકાએ ઇસ્લામ સ્વિકાર કરી લીધો હતો અને પોતાનું નામ બદલીને 'આલિયા' રાખી લીધું હતું.

પ્રિયંકાના પરિવારે તેને ષડયંત્ર ગણાવી આરોપ લગાવ્યો અને સલામત સામે એફઆઈઆર દાખલ કરાવી દીધી હતી. જેમાં તેમની પર અપહરણ અને બળજબરીપૂર્વક લગ્ન કરાવવા જેવા આરોપ લગાવ્યા હતા. સલામત વિરુદ્ધ પૉક્સો ઍક્ટ હેઠળની કલમો લગાવાઈ હતી.

પરંતુ સમગ્ર મામલાને સાંભળ્યા બાદ અદાલતે તમામ આરોપ હઠાવતા કહ્યું કે ધર્મની પરવા ન કરતા પોતાની પસંદગીના સાથી સાથે જીવન વિતાવવાનો અધિકાર જીવનના અધિકાર અને વ્યક્તિગત સ્વંતત્રતામાં જ સામેલ છે.

કોર્ટે સ્પષ્ટરૂપે કહ્યું કે જો બે વયસ્ક વ્યક્તિ પોતાની મરજીથી...


આ કાયદાની શરુઆત આજથી થઈ રહી છે. આ કાયદા મુજબ કોઈ મહિલાના તલાકને મંજૂર કરતી નોટિસ અદાલતે મહિલાને મોકલવી પડશે.

સ્થાનિક મહિલા વકીલનું કહેવું છે કે આ પગલાંથી ગુપ્ત તલાકનો અંત આવશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સાઉદી અરેબિયામાં ગુપ્ત તલાકના એવા ઘણા મામલા સામે આવે છે જેમાં પતિ તલાક આપી દેતા હોય છે પણ તેની જાણ તેમનાં પત્નીને હોતી નથી.

આ નવા કાયદા થકી હવે મહિલાઓ પોતાનાં લગ્નની સ્થિતિ શું છે તે વાતથી વાકેફ રહેશે અને લગ્નજીવન ભોગવી શકશે.

જોકે, હજુ પણ સાઉદી અરેબિયા મહિલાઓ પર પુરુષ વાલીપણાંના કાયદાને આધીન છે.

આ નવી જોગવાઈથી તલાક વખતે મહિલાઓના ભરણપોષણની રકમની ખાતરી મળશે એમ સાઉદી અરેબિયાના વકીલ નિસરીન અલ-ઘમાદીએ બ્લૂમબર્ગને જણાવ્યું હતું.

આને લીધે તલાક અગાઉ પાવર ઑફ એટર્નીના દુરુપયોગ ઉપર પણ રોક લાગશે.

વકીલ સમીઆ-અલ-હિન્દી એ સ્થાનિક સમાચાર પત્ર ઓકાઝને કહ્યું હતું કે સાઉદી અરેબિયાની અનેક મહિલાઓએ એદાલતમાં એવી અરજી કરી હતી કે તેમને પોતાના તલાક અંગે જાણ કરવામાં નથી આવતી.

આ નવી જોગાવાઈને ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ-બિન-સલમાનના આર્થિક અને સામાજિક સુધારાઓનો એક ભાગ ગણવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સાઉદી અરેબ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િયાની મહિલાઓ પાસે આ અધિકારો નથી

એવી અનેક બાબતો છે જે સાઉદી અરેબિયામાં મહિલા પોતાની મરજીથી કરી શકે.

કાયદા મુજબ પુરુષને મહિલાનો વાલી ગણવામાં આવે છે અને અનેક એવી બાબતો છે જે તેઓ પોતાના પતિ, પિતા કે પુત્રની પરવાનગીથી જ કરી શકે છે.

આવી કેટલીક બાબતો આ મુજબ છે. જોકે, આ અહીં સુધી જ સીમિત નથી.

- પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવી

- વિદેશ પ્રવાસ

- લગ્ન કરવા

- બૅન્કમાં ખાતુ ખોલાવવું

- કોઈ ચોક્કસ ધંધો શરું કરવો

- તાત્કાલિક કરાવવી પડે એવી ન હોય એવી કોઈ પણ સર્જરી

- કેદમાંથી ભાગી જવું

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ કાયદાને લઇને લોકોમાં ચિંતા જોવા મળી રહી છે, તેમનું કહેવું છે કે આ કાયદાથી હૉંગકૉંગનો વિશેષ દરજ્જો સમાપ્ત થઇ જશે. નવા સુરક્ષા કાયદા હેઠળ હૉંગકૉંગની અંદર ચીનને પોતાની સુરક્ષા એજન્સીઓનું ગઠન કરવાનો અધિકાર રહેશે. હૉંગકૉંગ માટે આ એકદમ નવી વાત છે.

અમેરિકાએ ચીનના આ પગલાનો વિરોધ કર્યો છે. સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ માઇક પૉમ્પિયોએ કહ્યું કે આ હૉંગકૉંગ હવે ચીનની સ્વાયત્ત નહીં રહે.

આ કાયદા વિરૂધ્ધ હૉંગકૉંગમાં પહેલાથી જ વિરોધપ્રદર્શનો જોવા મળી રહ્યા હતાં.

આ પહેલા બુધવારે હૉંગકૉંગમાં સુરક્ષા દળ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે સંધર્ષ પણ થયો હતો.

તે દિવસે હૉંગકૉંગની સંસદમાં એક બીજા પ્રસ્તાવિત કાયદા પર ચર્ચા થઇ રહી હતી. જે હેઠળ ચીનના રાષ્ટ્રગાનનું અપમાન ગુનો ગણવામાં આવશે.એવી વાત હતી.

ગુરૂવારે ઓછામાં ઓછા બે લોકશાહી તરફી કાઉન્સેલર્સને હાંકી કાઢવામાં આવ્યા હતાં. એક કાઉન્સેલર ટૅજ હુઇએ, ચેમ્બરમાં સડેલા છોડ ફેંકયા હતાં અને કહ્યું આ છોડની જેમ હૉંગકૉંગની રાજનૈતિક વ્યવસ્થા કેટલી સડી ગઇ છે.

તેમણે કહ્યું "હું સ્પીકરને અનુભવ કરાવવા માંગતો હતો કે સડાનો અર્થ શું થાય છે."

સ્પીકરે તેને "અજાણ્યો જોખમી પદાર્થ" ગણી પોલીસ અને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ફાયર ક્રુને બોલાવ્યા હતાં.

બુધવારે હૉંગકૉંગમાં સેંકડો લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. હૉંગકૉંગની સંસદમાં ગુરુવારે પણ પ્રસ્તાવિત કાયદા પર ચર્ચા ચાલુ છે સાથે સુરક્ષા દળો એલર્ટ પર છે.

રવિવારે પણ હૉંગકૉંગમાં પ્રસ્તાવિત નવા સુરક્ષા કાયદા પર સેંકડો લોકોએ પ્રદર્શન કર્યું હતું. ત્યારે પોલીસે લોકતંત્ર સમર્થક વિરોધી પર ટીયર ગૅસનો મારો કર્યો હતો.પ્રદર્શનને જોતા હૉંગકૉંગના પ્રશાસનિક કાર્યાલયની બહાર ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત ગોઠવવમાં આવ્યો હતો.

ત્યારબાદ કેવી પ્રતિક્રિયાઓ આવી?

આ નવા કાયદા હેઠળ કયા પ્રકારના વર્તનને ગેરકાયદેસર અને જોખમી ગણાશે તેની સંપૂ્ર્ણ વિગતો હજી બહાર નથી આવી. સપ્ટેમ્બર કે તે પહેલા તેનું અમલીકરણ લાગુ કરવામાં આવશે.

બુધવારે અમેરિકાના સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ માઇક પોમ્પિયોએ કહ્યું હતું કે "હૉંગકૉંગમાં હાલમાં થયેલા બદલાવને લીધે હવે તેને મૂખ્ય ભૂમિ ચીનથી 'ઉચ્ચ સ્વાતંત્ર્ય ધરાવતા' નહી માનવામાં આવે."

તેનો અર્થ એ હતો કે અમેરિકાના કાયદાઓ પ્રમાણે હૉંગકૉંગને ચીનથી જુદુ નહી ગણવામાં આવે.

આ જાહેરાતને લીધે હૉંગકૉંગના વ્યાપાર વાણિજ્ય પર મોટી અસર પડી શકે છે.જેનાથી બેજીંગને કદાચ વધુ ગુસ્સો પણ આવી શકે.

આગળ શું બની શકે?

કોરોના વાઇરસને લીધે બે મહિનાના વિલંબ પછી મળેલી નેશનલ પીપલ્સ કૉંગ્રેસ (NPC) એ સુરક્ષા બિલને 2878 મત સાથે પસાર કર્યો સામે પક્ષે એક વિરોધ મત હતો અને છ ગેરહાજર.

NPC એવા કાયદાઓ જ પસાર કરે છે જેને સરકારનો સહયોગ હોય છે. એટલે શંકા નથી કે આ બિલને સરકારની મંજૂરી ન મળે.

બિલને હાલ ડ્રાફટ ડિઝીસન કહેવાય છે. હવે તેને કમ્યુનિસ્ટ પક્ષની સ્ટેન્ડિંગ કમિટી પાસે મોકલવામાં આવશે.

જોકે બિલની સંપૂર્ણ વિગતો હજુ સુધી બહાર નથી તેમ છતાં ગુનો ગણવામાં આવી શકે તેવી બાબતો છે.

- સંબંધભંગ/ વિચ્છેદ - દેશથી નાતો તોડવો

- વિધ્વંસ - કેન્દ્ર સરકારની સત્તાને અવગણવી અથવા નબળી પાડવી

- આંતકવાદ/ચરમપંથ - ધાક ધમકી અથવા હિંસોના પ્રયોગ

- હૉંગકૉંગમાં દખલ કરતી વિદેશી દળોની પ્રવૃત્તિ

બિલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે "જયારે જરૂર પડે ત્યારે 'કેન્દ્રની સરકારના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદાનુસાર તેમની સુરક્ષા એજન્સીઓ હૉંગકૉંગમાં કાયદા અને સુરક્ષાની જાળવણી માટે પોતોની એજન્સી સ્થાપિત કરશે.'

એનો અર્થ એ થયો કે હૉંગકૉંગમાં તેની પોતાની એજન્સીઓ હોવાની સાથે ચીન પોતાની કાયદા અને સુરક્ષાની એજન્સીઓ શહેરમાં સ્થાપિત કરશે.

હૉંગકૉંગના સત્તાધીશોનું કહેવું છે કે આ કાયદો...


આ કાયદો દેશના લોકોને માત્ર 10 રૂપિયામાં સરકારનાં કામકાજનો હિસાબ તથા અન્ય માહિતી માગવાની સ્વતંત્રતા આપે છે. આ કાયદો જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લાગુ થતો નથી.

જોકે, વિરોધ પક્ષ અને સામાજિક કાર્યકરોનું માનવું છે કે સરકારે કરેલા આ સુધારાથી માહિતી મેળવવાનો કાયદો નબળો પડી જશે.

કર્મશીલો માને છે કે સરકારે જે સુધારો કર્યો છે તેનાથી માહિતી કમિશનરોને ચોક્કસ રાજકીય હેતુ માટે લલચાવી શકાશે અને એમની પર ભય ઊભો થશે.

ભારતના ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો ખ્યાલ પડે કે જ્યારે પણ લોકોએ પોતાના હક માટે રસ્તા પર ઊતરી જનઆંદોલનો કર્યાં છે, તેના પરિણામ સ્વરૂપે ઉજ્જવળ ભવિષ્યનો સૂર્યોદય થયો છે.

માહિતી માટે મજૂરોનું આંદોલન

જુલાઈ 1990માં રાજસ્થાનના દેવડુંગરી ગામમાં ભરબપોરે આગઝરતી ગરમીમાં લોકો રસ્તા પર આંદોલન કરી રહ્યા હતા. આ આંદોલન 'રોટી, કપડાં ઔર મકાન' માટે નહીં, પરંતુ માહિતી માટે થઈ રહ્યું હતું.

રસ્તા પર બનાવેલી વાંસની નાની ઝૂંપડીઓ અને અસ્થાયી આશ્રયસ્થાનોમાંથી 'પહેલેવાલે ચોર બંદૂક સે મારતે થે, આજ કે ચોર કલમ સે મારતે હૈ, રાજ ચોરો કા હૈ' સરકાર સામે બળવા સ્વરૂપે ગવાતું આ ગીત દલિત મજૂર મોહનલાલના કંઠેથી વેદનાના સ્વરો સાથે નીકળી રહ્યુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં હતું.

માહિતી માટે થઈ રહેલા આ આંદોલન અંગે સામાજિક કાર્યકર અરુણા રોયે 'ધ આરટીઆઈ સ્ટોરી- પાવર ટુ ધ પીપલ' નામે એક પુસ્તક પણ લખ્યું છે.

જોકે, તેમનું કહેવું છે કે આ પુસ્તક માત્ર તેમણે નહીં પરંતુ આંદોલનકારીઓના સહયોગથી લખ્યું છે.

પુસ્તકમાં તેમણે લોકોને મળેલા માહિતીના અધિકારની સંઘર્ષગાથા વર્ણવી છે.

માહિતી મેળવવા માટેનું સૌપ્રથમ આંદોલન રોજ કમાઈને રોજ ખાનારા મજૂરો દ્વારા પોતાના હક માટે લડવામાં આવ્યું હતું.

મજૂરોની માગ હતી કે તેમણે કરેલા દરરોજનાં કામકાજનો હિસાબ તેમને આપવામાં આવે. આ લોકોનો એવો આક્ષેપ હતો કે સરકારી અધિકારીઓ ખોટાં બહાનાં ધરી તેમનું વેતન કાપી લે છે.

તનતોડ મહેનત અને દિવસભર સંઘર્ષ કર્યા બાદ પણ જો ગુજરાન ચલાવવા માટે પૂરું વળતર ના મળે, તો સરકારી તંત્રમાં ક્યાંક કંઈ અજુગતું 'રંધાઈ' રહ્યું હોય તેવી શંકા મજૂરોને ગઈ.

આ શંકાનું નિરાકરણ લાવવા બધા મજૂરો એકઠા થયા અને સ્થાનિક તંત્ર પાસે પોતાના કામનો હિસાબ માગ્યો.

જોકે, તંત્રે આ 'દસ્તાવેજ ગુપ્ત' હોવાનું કહી તેમને હિસાબ આપવાનું ટાળી દીધું. આ જ એ ઘટના હતી જ્યાંથી 'માહિતીના અધિકાર'નો વિચાર જન્મ્યો.

આ આંદોલન સામાજિક મુદ્દાઓ અને લોકોને ન્યાય અપાવા માટે કાર્ય કરતા સંગઠન MKSS (મજદૂર કિસાન શક્તિ સંગઠન) દ્વારા થઈ રહ્યું હતું.

શું છે MKSS?

MKSS એટલે 'મજદૂર કિસાન શક્તિ સંગઠન' જેની સ્થાપના વર્ષ 1987માં અરુણા રોય, નિખિલ ડે, શંકરસિંહ તથા અન્ય લોકો દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

અરુણા રોય એક એવાં મહિલા છે જેઓ IAPSની નોકરી છોડી ગરીબ લોકોની સેવા માટે રાજસ્થાનના એક નાનકડા ગામડામાં વસી ગયાં.

અરુણા રોય 1968ની બૅન્ચનાં IAS અધિકારી તરીકે જાહેરસેવામાં આવ્યાં હતાં, પરંતુ છ વર્ષની સરકારી નોકરી બાદ તેમણે બધું જ છોડી સામાજિક કાર્ય માટે જીવન અર્પી દીધું.

અરુણા રોય અને તેમના સંગઠનના જોરે એક પંચાયત પૂરતું સીમિત બનેલું જનઆંદોલન સમગ્ર રાજ્યવ્યાપી બન્યું.

જાહેરમાં સરકારનો 'ભાંડાફોડ'

1990માં મજૂરોને સરકારી ચોપડે નોંધાયેલી માહિતી મળી રહે તેવા ઉદ્દેશથી MKSS દ્વારા ભૂખહડતાળ, રેલીઓ અને અનેક પ્રદર્શનો કરવામાં આવ્યાં.

આખરે વર્ષ 1994માં આ સંઘર્ષનું સફળ પરિણામ આવ્યું. બન્યું એવું કે સરકારી તંત્ર પાસેથી ગમે તેમ કરીને ગામમાં ચાલી રહેલાં કામોના દસ્તાવેજ MKSSને મળી ગયા.

2 ડિસેમ્બર, 1994માં MKSS દ્વારા ગામના કોઈ એક ચોક પર 'જનસુનાવણી' કાર્યક્રમ હાથ ધરવામાં આવ્યો. આ 'જનસુનાવણી'માં મજૂરોનાં વેતન અને...