પ્રતીકાત્મક તસવીર

નામ જાહેર ન કરવાની શરતે તેમણે બીબીસી ગુજરાતી સાથે સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા કરાઈ રહેલી પરેશાની વિશે વાત કરી હતી.

“મને ગીર-સોમનાથ જિલ્લાની વેરાવળ સિવિલ હૉસ્પિટલમાં અમુક દિવસ પહેલાં સાત દિવસ સુધી કોવિડ-19 ICU વૉર્ડમાં ફરજ બજાવવાનું સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા જણાવવામાં આવ્યું હતું."

"મને છેલ્લા કેટલાક સમયથી કલેસ્ટેરૉલની તકલીફ રહેતી હોવાથી મેં આ સેવામાંથી મુક્તિ માગી હતી. પરંતુ કલેક્ટર સાહેબની ઑફિસમાંથી અને સિવિલ હૉસ્પિટલમાંથી કોઈ પણ ભોગે ફરજ બજાવવી જ પડશે તેવાં સૂચનો અપાતાં હતાં, હું આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયો.”

તેઓ આગળ પોતાની આપવીતિ જણાવતાં કહે છે, “મેં જણાવ્યું કે આ પરિસ્થિતિમાં PPE કિટ પહેરવાને કારણે મને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડશે, મારી રજૂઆતો વાજબી હોવા છતાં મારું કોઈએ ન સાંભળ્યું.”

“હદ તો ત્યારે થઈ ગઈ જ્યારે મને એવી ધમકીઓ મળવા લાગી કે જો હું ICU વૉર્ડમાં ફરજ નહીં બજાવું તો મારી હૉસ્પિટલ સીલ કરી દેવાશે. પોલીસ મારફતે કડક પગલાં લેવાશે. મારી સામે એપિડેમિક ઍક્ટ અંતર્ગત કામ ચલાવવાની વાત કરવામાં આવી. મને ધમકાવવાનો પ્રયત્ન કરાયો.”

એક બાજુ સમગ્ર દેશ સહિત ગુજરાતમાં કોરોના મહામારીની કપરી પરિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ્થિતિમાં ફરજ બજાવનાર ડૉક્ટરોને કોરોના વૉરિયર ગણાવી તેમનો અનન્ય સન્માન કરાઈ રહ્યો છે.

ત્યારે બીજી તરફ ગુજરાતમાં કેટલાંક સ્થળોએ ડૉક્ટરો પર કોરોના વૉર્ડમાં ફરજ બજાવવાની વાતને લઈને ગેરવાજબી રીતે દબાણ કરાઈ રહ્યું હોવાની ફરિયાદ ઊઠી છે.

શું હતો મામલો?

ઇન્ડિયન મેડિકલ ઍસોસિયેશન (IMA)ના ગુજરાત ચૅપ્ટર દ્વારા ગુરુવારે રાજ્યના વિવિધ ભાગોમાં કોરોનાને લગતી કામગીરીમાં સામેલ કરવાની વાતને લઈને સ્થાનિક તંત્ર દ્વારા સામ-દામ- દંડ-ભેદની નીતિ અપનાવાઈ રહી હોવાની ફરિયાદ કરાઈ છે.

IMA, ગુજરાતના પ્રમુખ ડૉ. ચંદ્રેશ જરદોશે આ અંગે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાતચીત કરી હતી.

તેઓ જણાવે છે કે, “પોતાના જીવને જોખમે રાજ્યમાં કોરોનાની પરિસ્થિતિ સામે ઝઝૂમી રહેલા ડૉક્ટરો હાલ ગીર-સોમનાથ, ભુજ, ગાંધીધામ, ગોંડલ, જામનગર, બોટાદ, ગોધરા અને દાહોદમાં તંત્રના કડક, ગેરવાજબી અને અસંવેદનશીલ વલણનો સામનો કરી રહ્યા છે.”

આ તમામ વિસ્તારોમાં સ્થાનિક ડૉક્ટરોને પડી રહેલી મુશ્કેલી અંગે વાત કરતાં તેઓ આગળ જણાવે છે, “તંત્ર દ્વારા પહેલાં પોતાની ખાનગી હૉસ્પિટલો ચાલુ રાખી તેમાં કોરોનાની સારવાર આપવા માટે દબાણ કરાય છે."

"તો પછી ક્યારેક સરકારી હૉસ્પિટલોમાં પોતાની સેવાઓ આપવાનું કહેવામાં આવે છે. આમ, આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ક્યાંય એકરૂપતા ન જળવાવાને કારણે ડૉક્ટરો મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં મુકાયા છે.”

“આટલું જ નહીં કોરોનાની પરિસ્થિતિમાં વાજબી કારણોસર ફરજ ન બજાવી શકનારા ડૉક્ટરોને પોલીસતંત્રની ધમકીઓ આપવામાં આવી રહી છે. આ બાબત સરકારને ધ્યાને લાવવા માટે અમે ગુજરાત સરકારને પત્ર લખ્યો છે.”

તેઓ કહે છે, “પોતાની હૉસ્પિટલોમાં અડધી પથારી કોરોનાના દર્દીઓ માટે અનામત રાખવાની સાથે અન્ય હૉસ્પિટલોનું સંચાલન કરવાની જવાબદારી ડૉક્ટરોને શિરે આવી પડી છે."

"ડૉક્ટરો આ તમામ સેવાઓ આપી પણ રહ્યા છે, તેમ છતાં કેટલાંક સ્થળે સત્તાનો દુરુપયોગ કરી તંત્ર દ્વારા ડૉક્ટરોને દબાવવાનો પ્રયત્ન કરાઈ રહ્યો હોવાની ફરિયાદો મળી રહી છે.”

તેઓ કહે છે કે “જો કોઈ ડૉક્ટરો વાજબી કારણો આગળ ધરીને કોરોનાની ફરજમાંથી મુક્તિ માગે છે તો તેમની આવી અરજી પણ ઘણી જગ્યાએ ગ્રાહ્ય રાખવામાં આવતી નથી."

"તેમને ગમે તે ભોગે, ગમે તે રીતે નક્કી કરાયેલા સમયપત્રક મુજબ પોતાની ફરજની જગ્યાએ હાજર રહેવાનું ફરમાવવામાં આવે છે. જો કોઈ ડૉક્ટર ફરજ ન બજાવી શકે તો તેની સામે એપિડેમિક ઍક્ટનો દંડો ઉગામવાની ધમકીઓ અપાઈ રહી છે. જેથી તબીબોમાં ભારે મૂંઝવણમાં મુકાયા છે.”

સરકારને...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

નિયામક એમઆરએનએ વૅક્સિનની ટ્રાયલ સાથે જોડાયેલા ડેડા જોશે અને એ નિર્ણય કરશે કે આ સુરક્ષિત છે કે નહીં.

તે એ પણ જોશે કે આને બધા પર ઉપયોગ માટે મંજૂરી અપાઈ શકે છે કે નહીં.

ક્લિનિકલ અધ્યયન એ દર્શાવે છે કે મૉડર્નાની રસી કોરોના સામેના બચાવમાં 94 ટકા સફળ છે.

ફાઇઝરે પણ અમેરિકાની મંજૂરી માટે અરજી કરી છે.

ફાઇઝરે પણ એવી જ રસી તૈયાર કરી છે, જે મૉડર્નાની રસીની જેમ જ ક્લિનિકલ અધ્યયનમાં અસરકારક સાબિત થઈ છે.

ટ્રાયલનો ડેટા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બ્રિટનના નિયામક પણ ફાયઝર તરફથી વિકસિત કરાયેલી રસી સંબંધિત ડેટાની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે.

આ સિવાય ઑક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટી તરફથી વિકસિત રસીના કટોકટીના ઉપયોગના નિર્ણયની પણ સમીક્ષા કરાઈ રહી છે.

મૉડર્નાએ કહ્યું કે તેમને બ્રિટનથી ઝડપથી મંજૂરી મળવાની આશા છે.

તેમની પાસે 30,000 વૉલિન્ટિયર પર કરાયેલી ટ્રાયલના ડેટા છે. તેમાં વધુ જોખમવાળા ઉંમરવાન લોકો પણ સામેલ હતા.

ટ્રાયલમાં તેમની ઉપર પણ રસી અસરકારક જણાઈ છે. આ ત્રણેય રસીની પોતપોતાની ખાસીયતો છે.

વૅક્સિનનો પ્રી-ઑર્ડર

ઑક્સફોર્ડ યુનિવર્સિટી અને એસ્ટ્રાજેનેકા તરફથી સંયુક્ત રીતે તૈયાર રસીની કિંમત મૉડર્ના અને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ફાયઝરની રસીની તુલનામાં ઘણી ઓછી છે.

મૉડર્નાની રસની કિંમત 15 ડૉલર છે, તો ફાઇઝરની રસીની કિંમત 25 ડૉલર છે, જ્યારે એસ્ટ્રાજેનેકાની રસીની કિંમત માત્ર ત્રણ ડૉલર છે.

તેની વધુ એક ખાસીયત એ છે કે તેનું વિતરણ પણ સરળ છે, કેમ કે બહુ નીચા તાપમાનમાં રાખવાની જરૂર રહેતી નથી.

પણ આ ફાઇઝર અને મૉડર્નાની રસી કરતાં ટ્રાયલ દરમિયાન ઓછી અસરકારક સાબિત થઈ છે. આ રસી 62 ટકાથી 90 ટકા સુધી અસરદાર છે.

બ્રિટને ત્રણેય રસીનો પ્રી-ઑર્ડર આપ્યો છે-

• મૉડર્નાની 70 લાખ રસી

• ફાઇઝરની ચાર કરોડ રસી

• એસ્ટ્રાજેનેકાની દસ કરોડ રસી

યુનિવર્સિટી ઑફ રિડિંગના બાયૉમેડિકલ ટેકનૉલૉજીના ઍસોસિએટ પ્રોફેસર ડૉક્ટર ઍલેકઝાન્ડર એડવાર્ડ્ઝ કહે છે, "બેશક, આ એક મોટા સમાચાર છે. ટ્રાયલના જેટલા મોટા આંકડા આપણી પાસે હશે, આપણને એ વાતનો વિશ્વાસ હશે કે વૅક્સિન કોવિડ-19થી ગુમાવનારા જીવને બચાવી શકે છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

નોંધનીય છે કે CBI આ કેસની તપાસ માટે એક ટીમ પણ નીમી છે.અહેવાલ અનુસાર CBIએ આ મામલે એક આરોપી વિરુદ્ધ કેસ દાખલ કરીને તપાસ શરૂ કરી દીધી છે. નોંધનીય છે કે આ પહેલાં પીડિતાના ભાઈએ હાથરસના ચંદપા પોલીસ સ્ટેશનમાં કેસ દાખલ કરાવ્યો હતો. ફરિયાદીએ આરોપ મૂક્યો હતો કે 14 સપ્ટેમ્બર 2020ના રોજ આરોપી દ્વારા તેમનાં બહેનને બાજરીના ખેતરમાં ગળું દાબીને મારવાનો પ્રયાસ કરાયો હતો. નોંધનીય છે કે આ ઘટનાને 27 દિવસ વીતી ચૂક્યા છે. પહેલાં સ્થાનિક પોલીસ ત્યાર બાદ SIT અને હવે CBIએ આ કેસની તપાસ શરૂ કરી દીધી છે.ઑલ ઇન્ડિયા રેડિયો ન્યૂઝ દ્વારા પણ ટ્વીટરના માધ્યમથી હાથરસ મામલો CBIએ પોતાના હાથમાં લીધો હોવાના સમાચાર કન્ફર્મ કર્યા હતા.

સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ પર આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી વાય. એસ. મોહન રેડ્ડીએ આરોપ લગાવ્યા?

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ અનુસાર આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી વાય. એસ. મોહન રેડ્ડીએ ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ એસ. એ. બોબડેને સુપ્રીમ કોર્ટના જસ્ટિસ એન. વી. રમન્ના પર આરોપ મૂકતો પત્ર લખ્યો છે.

પત્રમાં તેમની પર આરોપ મુકાયો છે કે તેઓ આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટને પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યા છે. નોંધનીય છે કે જસ્ટિસ રમન્ના ભારતના આગામી મુખ્ય ન્યાયાધીશ નીમાવાના છે.

આ પત્રમાં એન. વી. રમન્ના પર આંધ્ર પ્રદેશ હાઈકોર્ટના કામકાજમાં દખલગીરી કરાઈ રહી હોવાનો આરોપ મુકાયો છે.

રેડ્ડીએ પોતાના પત્રમાં લખ્યું છે કે, "જસ્ટિસ રમન્ના હાઈકોર્ટની બેઠકોને પ્રભાવિત કરે છે. જેમાં કેટલાક માનનીય જજોના રોસ્ટર પણ સામેલ છે."

આઠ પાનાંના આ પત્રમાં જસ્ટિસ રમન્નાના ટી. ડી. પી. નેતા અને પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી એન. ચંદ્રબાબુ નાયડૂ સાથે કથિત 'નિકટના સંબંધો' વિશે જણાવાયું છે.

જસ્ટિસ રમન્નાની દીકરીઓ સાથે જોડાયેલ મામલા

તેમાં ઍન્ટિ-કરપ્શન બ્યૂરોની 'જમીનના વિવાદિત સોદા' તપાસના એક મામલાનો પણ ઉલ્લેખ છે. અમરાવતીમાં જમીનની આ ડીલમાં જસ્ટિસ રમન્નાની બે દીકરીઓ અને અન્ય લોકો સામેલ છે. આ જમીનોની ખરીદી બાદ જ તે જગ્યાને રાજ્યનું નવું પાટનગર બનાવવાની જાહેરાત કરાઈ હતી.

છ ઑક્ટોબરની તારીખવાળા આ પત્રને હૈદરાબાદમાં મીડિયા માટે શનિવારે જારી કરાયો હતો. તે આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રીના પ્રિન્સિપાલ ઍડવાઇઝર અજેય કલ્લમે જારી કર્યો હતો.

ગયા મહિને જસ્ટિસ રમન્નાએ સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ જજ જસ્ટિસ આર. ભાનુમતીના પુસ્તકના વિમોચન વખતે કહ્યું હતું કે, "જજ પોતાના બચાવમાં કંઈ બોલવાનું ટાળતા હોવાને કારણે તેમને ટીકાના સરળ શિકાર માનવામાં આવી રહ્યા છે."

પોતાના પત્રમાં જગન મોહન રેડ્ડીએ એવા પ્રસંગોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે જેમાં તેલુગુ દેશમ પાર્ટી માટે મહત્ત્વપૂર્ણ મનાતા મામલાઓ 'કેટલા માનનીય ન્યાયાધીશો'ને જ ફાળવાતા હોય છે.

પત્રમાં એવું પણ કહેવાયું છે કે મે, 2019માં જ્યારે YSR કૉંગ્રેસ પાર્ટી સત્તામાં આવી છે અને એન ચંદ્રબાબુ નાયડુના સમયમાં કરાયેલી ડીલોની તપાસના આદેશ અપાયા છે, ત્યારથી જ જસ્ટિસ એન. વી. રમન્નાએ રાજ્યમાં ન્યાયના પ્રશાસનની વ્યવસ્થાને પ્રભાવિત કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

મામલાની રિપોર્ટિંગ પર પ્રતિબંધ

રેડ્ડીએ આરોપ મૂક્યો છે કે રાજ્યના પૂર્વ ઍડવોકેટ જનરલ દમ્મલપતિ શ્રીનિવાસ દ્વારા કરાયેલી જમીન ડીલોની તપાસપર હાઈકોર્ટે સ્ટે આપી દીધો હતો. જોકે, આ મામલે શ્રીનિવાસ વિરુદ્ધ ઍન્ટિ-કરપ્શન બ્યૂરોએ એક FIR દાખલ કરી હતી.

15 સપ્ટેમ્બરના રોજ હાઈકોર્ટે અમરાવતીના પૂર્વ ઍડવોકેટ જનરલ દ્વારા ખરીદેલ જમીનોને લઈને દાખલ કરાયેલ FIRની વિગતોને મીડિયામાં પ્રકાશિત કરવા મામલે પ્રતિબંધ લાદી દેવાયો હતો.

ચીફ જસ્ટિસ જે. કે. માહેશ્વરીએ પોતાના આદેશમાં કહ્યું હતું કે, "વચગાળાની રાહત દ્વારા કોઈ પણ આરોપી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

નોંધનીય છે કે ઇસરોના પૂર્વ પ્રમુખ કે. કસ્તૂરીરંગનની અધ્યક્ષતામાં વિશેષજ્ઞોની એક સમિતિએ આ શિક્ષણનીતિનો મુસદ્દો તૈયાર કર્યો હતો.

નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિમાં સૂચિત કરાયેલા આ સુધારાઓની શિક્ષણ ક્ષેત્રે પડનારી દૂરગામી અસરો વિશે જાણવા બીબીસી ગુજરાતીએ નિષ્ણાતો અને પક્ષકારો સાથે વાત કરી હતી.

નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય જાણીએ એ પહેલાં નવી શિક્ષણનીતિની મુખ્ય જાહેરાતો પર એક નજર કરી લઈએ.

નવી શિક્ષણની નીતિની મુખ્ય જાહેરાતો

'અમલીકરણ માટે ઝીણવટપૂર્વકના આયોજનની જરૂર'

અમદાવાદમાં સી. એન. વિદ્યાવિહારના ડિરેક્ટર ડૉ. કિરિટ જોષી નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિ અંગે વાત કરતાં જણાવે છે કે, "હાલમાં ભારતની પ્રવર્તમાન શિક્ષણપદ્ધતિઓમાં રહેલી તમામ સમસ્યાઓનો ઉકેલ આ નવી શિક્ષણનીતિમાં જોવા મળે છે."

"પરંતુ જો આ સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે કરાયેલા આ પ્રયત્નને યોગ્ય ન્યાય આપવો હશે તો તેના માટે આ નીતિના અમલીકરણ હેતુ ઝીણવટપૂર્વકના આયોજનની દરકાર રહેશે. આ આયોજન એ ખૂબ જ અગત્યનો મુદ્દો રહેશે. જો આ દિશામાં યોગ્ય પગલાં લઈ શકાય તો જ આ શિક્ષણનીતિના તમામ ઉદ્દેશો સિદ્ધ થઈ શકશે."

નવી શિક્ષણનીતિમાં કૉલેજોની સ્વાયત્તતાને લઈને ભવિષ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યમાં ઊભા થનારા પડકારો વિશે વાત કરતાં ગુજરાત યુનિવર્સિટીના ભૂતપૂર્વ કુલપતિ એમ. એન. પટેલ જણાવે છે, "નવી શિક્ષણનીતિમાં કૉલેજોની સ્વાયત્તતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, હું માનું છું કે આવું થવું પણ જોઈએ. પરંતુ જે સંસ્થાને સ્વાયત્તતા આપવામાં આવે તેમનો ચોક્કસ વિઝન હોય અને તેઓ ચોક્કસ ધોરણો જાળવે એ પણ એટલું જ જરૂરી છે, જો એવું નહીં થાય તો મુશ્કેલી પેદા થઈ શકે છે અને એ કૉલેજોના પ્રદર્શન અંગે શંકા જન્માવી શકે છે."

જોકે, તેઓ આ નીતિને કારણે યુનિવર્સિટીઓનું મહત્ત્વ ઘટશે એવું તેઓ નથી માનતા. તેઓ જણાવે છે, "આવનારા દિવસોમાં યુનિવર્સિટીઓના સ્થાને કૉલેજોનાં ગ્રૂપ હશે, જોકે, આ નીતિને કારણે આ ચલણની શરૂઆત નથી થઈ, એ અગાઉ પણ કેટલીક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ તરફથી યુનિવર્સિટીના દરજ્જાની માગણીઓની શરૂઆત થઈ જ ચૂકી હતી."

કૉલેજોની સ્વાયત્તતા સાથે સંબંધિત ભયસ્થાનો વિશે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે કે, "કૉલેજોની સ્વાયત્તતાને કારણે ઘણી કૉલેજોને નાણાકીય મુશ્કેલીઓનો પણ સામનો કરવો પડી શકે છે. જોકે, એ પરિસ્થિતિમાં બધી રીતે સધ્ધર હોય એ કૉલેજો ચાલશે. તેમજ સ્વાયત્તતા મળતાં કૉલેજોએ જરૂરી વ્યવસ્થાઓ પણ ઊભી કરવી પડશે જેના માટે કૉલેજોએ જરૂરી આર્થિક સંસાધનો ભેગાં કરવાં પડશે."

"તેમજ સ્વાયત્ત યુનિવર્સિટીઓને ડિજિટલી શિક્ષણ પૂરું પાડવાની પરવાનગી અપાતાં શિક્ષકોની બેરોજગારીનો પ્રશ્ન પણ ઉદ્ભવી શકે છે."

આ સિવાય અનુસ્નાતક કક્ષાના અભ્યાસક્રમનો સમય ઘટાડી એક વર્ષ રાખવાની જોગવાઈ વિશે વાત કરતાં તેઓ કહે છે કે, "અનુસ્નાતક કક્ષાના અભ્યાસક્રમનો સમય ઘટાડવાની જોગવાઈને કારણે વિદ્યાર્થીઓને સમય ઘટી શકે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓએ સંશોધન માટે સમય ફાળવવાનો હોય છે, જેથી ઘણા વિદ્યાર્થીઓને સમયની ઘટ પડી શકે છે."

ગુજરાતના શૈક્ષણિક જગતમાં ક્રાંતિકારી ફેરફારો લાવનારી બનશે નવી શિક્ષણનીતિ?

નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિના અમલીકરણથી ગુજરાતમાં શેક્ષણિક ક્ષેત્રે આવનારાં પરિવર્તનો અંગે પોતાનો મત વ્યક્ત કરતાં રિસર્ચર અને પૉલિસી સ્ટ્રૅટેજિસ્ટ અને ગુજરાતના શાળાકીય શિક્ષણનો એક્સ-રે પુસ્તકના લેખક જયેશ શાહ જણાવે છે કે, "નવી શિક્ષણનીતિના અમલીકરણથી ગુજરાતમાં શિક્ષણક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પરિવર્તનો આવી શકે છે. ખરેખર કેન્દ્ર સરકાર આ નીતિના અમલીકરણ અંગે ગુજરાતને પ્રયોગશાળા બનાવી શકે છે. પરંતુ આ નીતિનો અમલ ગુજરાત કેટલી ઝડપથી કરે છે તે અંગે પ્રશ્ન છે."

નવી શિક્ષણનીતિના અમલીકરણથી રાજ્યમાં શૈક્ષણિક ક્ષેત્રે થનારા...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

નોંધનીય છે કે છેલ્લાં 5 વર્ષમાં ભારતમાં કુલ 19,781 બાળકો દત્તક લેવાયાં છે. જે પૈકી 5.58% બાળકોને કોઈને કોઈ કારણોસર દત્તક લેનારાં માતા-પિતા પાછા અનાથાલયમાં મૂકી ગયાં હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

નિષ્ણાતોના મતે બાળક દત્તક લેવાં ઇચ્છુક માતા-પિતાને યોગ્ય કાઉન્સેલિંગના અભાવના કારણે આ પરિસ્થિતિ ઊભી થાય છે.

એક વાર પોતાનાં માતા-પિતા ગુમાવી ચૂકેલા બાળકના કુમળા મન પર આ વાતની કેવી અસર થઈ શકે છે, એ વાતનો અંદાજ લગાવવો અઘરો છે.

માહિતી અધિકારની અરજી અંતર્ગત મેળવેલ માહિતી અનુસાર દત્તક લેવાયાં બાદ પાછાં અનાથાલયમાં મૂકી દેવાયેલાં આ 1104 બાળકો પૈકી 0-6 વર્ષની ઉંમરનાં બાળકોની સંખ્યા 841 હતી.

અહીં એ નોંધનીય છે કે ગુજરાતમાંથી છેલ્લાં 5 વર્ષમાં દત્તક લેવાયેલાં કુલ બાળકો પૈકી 52 બાળકો દત્તક લેવાયેલા પરિવારો તરફથી પાછા અનાથાલયમાં મોકલી દેવાયાં છે.

જ્યારે 6-18 વર્ષનાં બાળકોની સંખ્યા 263 હતી. હવે અહીં પ્રશ્ન એ ઉદ્ભવે છે કે આખરે દત્તક બાળકોને તરછોડવાં પાછળ કયાં કારણો જવાબદાર છે?

બાળકો દત્તક લેવાનું ચલણ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર છેલ્લાં 5 વર્ષમાં કુલ 19,781 બાળકો દત્તક લેવાય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાં છે. જે પૈકી વર્ષ 2014-15માં 4362, 2015-16માં 3677, 2016-17માં 3788, 2017-18માં 3927 અને વર્ષ 2018-19માં 4027 બાળકો દત્તક લેવાયાં હતાં.

અહીં એ નોંધવું ઘટે કે જેટલું તરછોડાયેલાં બાળકોને દત્તક લેવાનું વલણ સરાહનીય છે પણ તેનાથી ઘણું વધારે ચિંતાજનક દત્તક લેવાયેલાં બાળકોને ફરી પાછું અનાથ બનાવવાનું ચલણ છે.

ચિંતાજનક આંકડા

શું કહે છે નિષ્ણાતો?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

દેશના લગભગ તમામ અડૉપ્શન સેન્ટર સાથે કામ કરી ચૂકેલાં અને CARAનાં પૂર્વ ચૅરપર્સન અલોમા લોબો દત્તક લેવાયેલાં બાળકોને તરછોડવાનાં કારણો વિશે વાત કરતાં જણાવે છે કે, "હું માનું છું કે બાળકોને દત્તક લેવા માટે બનાવાયેલા નવા નિયમો પ્રમાણે બાળક દત્તક લેવા માટેની ઇચ્છા ધરાવતાં માતા-પિતાનું સારું કાઉન્સેલિંગ કરાતું નથી."

"પ્રવર્તમાન માળખું એ બાળક દત્તક લેતાં પહેલાં માતા-પિતાને યોગ્ય કાઉન્સેલિંગ પૂરું પાડવાની તક આપતું નથી."

"મારા 30 વર્ષ લાંબા કરિયરમાં મેં દત્તક બાળકને માતા-પિતા દ્વારા પરત અનાથાલય મૂકી જવાના માત્ર 2-3 જ કેસો જોયા છે."

"તેનું કારણ એ હતું કે ભૂતકાળમાં જે માળખું હતું તે પ્રમાણે બાળકને દત્તક લેવાનાં ઇચ્છુક માતા-પિતાનું યોગ્ય અને ઇન-ડિટેઇલ કાઉન્સેલિંગ કરવામાં આવતું."

"આ વિશિષ્ટતા હાલના માળખામાં દેખાતી નથી. જૂના માળખામાં તો બાળકને દત્તક આપ્યા બાદ પણ મહિનાઓ સુધી માતા-પિતાનું કાઉન્સેલિંગ કરવામાં આવતું."

"આ સિવાય જૂના માળખામાં બાળકને દત્તક આપનાર એજન્સી અને માતા-પિતા વચ્ચે ગાઢ સંપર્ક સ્થાપવામાં આવતો હતો. જે કારણે એજન્સીના અધિકારીઓ માતા-પિતા વિશે વધુ માહિતી મેળવી શકતા. બીજી તરફ માતા-પિતાને પણ જે-તે બાળકને સારી રીતે જાણવાની તક મળતી."

"આ પ્રક્રિયા દરમિયાન એજન્સીના અધિકારીઓ જે-તે પરિવાર જે-તે બાળક માટે યોગ્ય છે કે નહીં તે સરળતાથી મૂલવી શકતા."

"જ્યારે બાળક દત્તક આપવાની વાત આવે છે ત્યારે આ બધી તકેદારીઓ રાખવી જરૂરી છે, કારણ કે આખરે આપણે એક બાળક માટે એક પરિવાર શોધી રહ્યા છીએ, ના કે એક પરિવાર માટે એક બાળક."

"પરંતુ પ્રવર્તમાન સંજોગો એવું સૂચવી રહ્યા છે કે જે-તે એજન્સીઓ એક પરિવાર માટે બાળક શોધી રહી હોય એવું ચિંતાજનક વલણ જોવા મળી રહ્યું છે."

"બાળકો દત્તક મેળવવા માટેની વેઇટિંગ લિસ્ટ લાંબી હોવાના કારણે ઘણાં માતા-પિતા 'ઇમિડિયેટ પ્લેસમેન્ટ'ની યાદીમાંથી બાળકો પસંદ કરવા માટે તૈયાર થઈ જાય છે."

"અહીં એ જાણવા જેવું છે કે આ યાદીમાં એવાં જ બાળકોને સામેલ કરવામાં આવે છે, જેઓ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પણ શું આપને ખબર છે કે, અવકાશમાં પણ આવો એક વિસ્તાર છે જેને બર્મૂડા કહેવામાં આવે છે.

આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતી વખતે અવકાશયાત્રીઓને અજીબોગરીબ અનુભવ થાય છે.

આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતી વખતે અવકાશયાત્રીઓની સિસ્ટમ અને કમ્પ્યૂટરમાં ખરાબી આવી જાય છે. વળી તેઓને એક ભયંકર ચમક જોવા મળે છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

અમેરિકાની અવકાશ સંશોધન સંબંધિત સંસ્થા 'નાસા'ના અવકાશયાત્રી રહી ચૂકેલા ટેરી વર્ટસ જણાવે છે કે તેમને પહેલા અવકાશ અભિયાનમાં જ આ વાતનો અનુભવ થયો હતો.

તેઓ સૂવા જઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેમને આંખો એકદમ ભંયકર સફેદ કિરણોને કારણે ચકાચૌંધ થઈ ગઈ.

જોકે, ટેરી જણાવે છે કે, અવકાશયાત્રી બનતા પહેલા જ તેમણે આ બાબત વિશે વાંચ્યું હતું.

તેમને ખબર હતી કે અવકાશમાં એવો વિસ્તાર છે, જેને અવકાશનો બર્મૂડા ટ્રાઇ-ઍન્ગલ કહેવામાં આવે છે.

ટેરી વર્ટસને બન્ને અવકાશયાત્રા સમયે આ બાબતનો અનુભવ થયો. આ બાબત પરેશાન કરનારી હતી.

ક્યાં છે આ બર્મુડા ટ્રાઇ-ઍન્ગલ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

અવકાશમાં બર્મૂડા ટ્રાઇ-ઍન્ગલ એટલાન્ટિક મહાસાગર અને બ્રાઝિલ ઊપરના આકાશમાં છે.

આ વિસ્તારમાંથી જ્યારે અવકાશયાન અથવા 'સ્પેસ સ્ટેશન' પસાર થાય છે ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યારે કમ્પ્યૂટર 'રેડિએશન'નો શિકાર બની જાય છે.

આ બાબત પાછળ એક વૈજ્ઞાનિક કારણ છે. ખરેખર સૂર્યમાંથી હંમેશાં ભંયકર અને બાળી નાખે તેવા કિરણો નીકળતા હોય છે.

તેમાં ઇલેક્ટ્રોન અને રેડીએશન હોય છે. જ્યારે આ રેડિએશન સૂર્યના પ્રકાશ સાથે ધરતીની  નજીક પહોંચે છે, ત્યારે ધરતી પર સ્થિત વૈન એલેન બોલ્ટ નામનું સ્તર તેને અવરોધે છે.

આ રેડીએશન જ્યારે વૈન બેલ્ય સાથે અથડાય છે ત્યારે તે અવકાશમાં ફેલાય જાય છે.

વળી ધરતી પર આ બેલ્ટ એક સરખો નથી કેમ કે પૃથ્વી ગોળ નથી. તે ધ્રુવો પર ચપટી છે અને વચ્ચેથી થોડી મોટી છે.

આથી દક્ષિણ ધ્રુવ પાસેના વિસ્તારોમાં આ વૈન બેલ્ટ ધરતીની વધુ નજીક આવી જાય છે.

આ કારણે અવકાશમાં આ જ ભાગમાં સૂર્યમાંથી નીકળતા રેડીએશનની વધુ અસર જોવા મળે છે.

સાઉથ એટલાન્ટિક અનૉમલી

પ્રતિકાત્મક તસવીર

અવકાશયાત્રીઓ અવકાશમાંના આ બર્મૂડાને 'સાઉથ એટલાન્ટિક અનૉમલી' કહે છે.

સામાન્ય રીતે આ વિસ્તારમાંથી પસાર થનારા અવકાશયાન અથવા સ્પેસ સ્ટેશન શક્ય તેટલા જલ્દી ઝડપથી પસાર થઈ જવાની કોશિશ કરે છે.

પણ હવે ઘણી ખાનગી કંપનીઓ પણ અવકાશયાન મોકલવામાં સામેલ થઈ છે.

જેમાં સવાર થઈને ઘણા લોકો અવકાશયાત્રા કરશે. આથી તેમણે અવકાશમાં 'સાઉથ એટલાન્ટિક અનૉમલી' મામલે સાવધાન રહેવાની જરૂર છે.

નાસાના ભૂતપૂર્વ અવકાશયાત્રી ટેરી વર્ટસે કહ્યું કે, આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતા સેટેલાઇટને પણ રેડીએશનની અસર થતી હોય છે. જેમાં તેની કમ્પ્યૂટર સિસ્ટમ કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે.

આ કારણસર જ નાસાનું અવકાશ દૂરબીન 'હબલ' આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતી વખતે કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે.

આ રેડીએશનથી બચવાનો ઉપાય

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ટેરી વર્ટે વધુમાં કહ્યું કે, અવકાશમાં આ રેડીએશનથી બચવાનો એક ઉપાય છે.

પાણીની એક 23 કિલો વજનની બેગની મદદથી એક દિવાલ બનાવીને અવકાશયાત્રી રેડીએશનના હુમલાથી બચી શકે છે.

જોકે, સૂર્યમાંથી નીકળતા આ રેડીએશનના કારણે આપણને ખૂબ જ સુંદર કુદરતી નજારો જોવા મળે છે.

સૂર્ય અને ધરતીના ચુંબકીય કિરણો વચ્ચે ટક્કરને કારણે ધ્રુવો પર આપણને લીલા રંગનો પ્રકાશ જોવા મળે છે.

ઉત્તર ધ્રુવ પર આ નજારો જોવા માટે લોકો હજારો કિલો મીટર સુધી પ્રવાસ કરતા હોય છે.

ટેરી વર્ટસે કહ્યું કે, અવકાશમાં આ નજારો ખૂબ જ સુંદર જોવા મળે છે.

વળી તેઓ એમ પણ કહે છે કે ઉત્તર ધ્રુવમાં જોવા મળતો આવો પ્રકાશનું દૃશ્ય તમને ધરતી પર ક્યાંય જોવા નહીં મળી શકે.

સ્પેસ સ્ટેશનમાં હતા ત્યારે તેમને આ લાલી પ્રકાશમાંથી પસાર થવાનો અનુભવ પણ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પતિ સાથે થયેલા ઝઘડામાં પતિ સામે જ મને મારી સાસુએ મને વાત સંભળાવી દીધી હતી.

ત્યાર પછી મારે ઘણી વાર આ વાત સાંભળવી પડી.

મેં માતાપિતાની મરજીથી લગ્ન કર્યાં હતાં.

#HerChoice 12 ભારતીય મહિલાઓની સત્યકથાની શ્રેણી છે. મહિલાઓની આ કથાઓ 'આધુનિક ભારતીય નારી', તેની પસંદગી, આકાંક્ષા, અગ્રતા અને ઈચ્છાઓ વિશેની કલ્પનાને પડકારે છે તથા વિસ્તારે છે.

'પતિને કોઈ પરવાહ નહીં'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

લગ્નના એક મહિના બાદ મને લાગવા માંડ્યું કે કંઈક ગડબડ છે.

પતિને સેક્સ સિવાય કોઈ અન્ય વાતમાં જ રસ જ નહોતો.

આ દરમિયાન મને 'સ્કિન ઇન્ફૅક્શન' થયું.

આ અંગે એવું કહેવામાં આવ્યું કે મારી ભૂલના કારણે આવું થયું છે.

એક સપ્તાહ સુધી મને ઘરેલું ઉપચાર કરવાની જ સલાહ આપવામાં આવી.

આથી સ્થિતિ વધુ વકરી રહી હતી, છતાં મારા પતિને કોઈ ચિંતા ન થઈ.

તેમણે એવું કહ્યું કે ઇન્ફૅક્શન દૂર ન થાય ત્યાં સુધી તેમનાથી દૂર રહું.

ગુસ્સાના કારણે બીજા દિવસે હું જાતે જ દવા લેવા ગઈ હતી. આ વિશે મેં કોઈને કંઈ ન કહ્યું.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પણ આઠ મહિના પછી એક રાત્રે વાત મારપીટ સુધી પહોંચી ગઈ, જેને પગલે અમારે અલગ થવું પડ્યું.

મારા લગ્ન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને એક વર્ષ પણ નહોતું થયું. તેમાં પણ એક મહિનો બાકી છે.

છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી હું પતિથી અલગ રહું છું.

મારી સામે શરત મૂકવામાં આવી છે કે હું મારી નોકરી અને મારા ઘરવાળાને છોડીને સાસરીમાં રહું.

મને ત્યાં બે ટંકનુ ખાવાનું મળશે.

માતાપિતનો ટેકો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

શું મેં બે ટંકના જમવા માટે લગ્ન કર્યાં હતાં? મારું કામ મારી ઓળખ છે, ના કે મારા પતિનું નામ મારી ઓળખ છે.

મારા દરેક નિર્ણયની જેમ આજે પણ મારા માતાપિતા મારી પડખે છે.

કેમ કે, તેમને મારા પર સંપૂર્ણ વિશ્વાસ છે.

મારા પિતા મને હંમેશાં કહેતા હતા કે દીકરીઓના સપના પૂરા કરવા માટે હિંમત હોવી જોઈએ.

હવે સમજાય છે કે તેઓ કેટલું સાચું કહેતા.

(અમારી સિરીઝ #HerChoiceમાં અનેક મહિલા વાચકોએ કહ્યું કે તેઓ પોતાની આપવીતી શેર કરવા માગે છે. આ ક્રમમાં આ ત્રીજી આપવીતી છે, જે અમારા વાચક વંદનાએ મોકલી છે.)

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પરંતુ અનલૉક-1 પછી 8 જૂનથી 50 મહેમાનોને સામેલ કરી લગ્નનું આયોજન કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી. પછી શું, છૂપી રીતે પણ અનેક અનેક જગ્યાએ લગ્નો પહેલાની જેમ થવા લાગ્યા.

કોઈ પૂછે તો લગ્નનું આયોજન કરનાર વ્યક્તિ એવો જ દાવો કરતા હતા કે 50થી ઓછા લોકોને આમંત્રણ આપ્યું છે. પટનામાં એ જ રીતે એક લગ્ન થયા જે આજે ચર્ચામાં છે.

પટનાના પાલીગંજમાં થયેલા એક લગ્ને તેના આયોજન પર પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.

પટનાથી છપાતા સ્થાનિક અખબારોમાં મંગળવારે એક લગ્નના સમાચાર ચર્ચામાં રહ્યા. સમાચાર પત્રોના અહેવાલ અનુસાર આ આયોજન સાથે જોડાયેલાં 111 લોકો કોરોનાથી સંક્રમિત છે. જ્યારે વરરાજાનું લગ્ન પછી બે દિવસમાં મૃત્યુ થઈ ગયું છે.

સંક્રમિત થયેલાં તમામ લોકોનો સંબંધ એ જ મહોલ્લા સાથે છે જેમાં લગ્ન થયા હતા અથવા તે લગ્નના સમારોહનો ભાગ હતા.

પાલીગંજના આ લગ્નના કારણે સંક્રમિત થનારા એક વ્યક્તિને બિહટાના ઈએસઆઈસી હૉપિટલના આઇસોલેશન સેન્ટરમાં રાખવામાં આવી છે.

તેમણે બીબીસીને ફોન પર વાતચીત દરમિયાન કહ્યું, "મારો તે લગ્ન સાથે કોઈ સંબંધ ન હતો, ત્યાં સુધી કે હું સમારોહમાં સામેલ પણ નહોતો થયો, પરંતુ મારો સંપર્ક એ લોકો સાથે થય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો જે લોકો સમારોહમાં સામેલ હતા અને હવે તે પણ સંક્રમિત છે."

તેમના કહેવા પ્રમાણે સંક્રમણની ચેઇન એટલી લાંબી થઈ ગઈ છે કે લગ્નમાં આવેલાં રસોઈયા, ફોટોગ્રાફર મહોલ્લામાં કરિયાણાનો માલિક અને શાક વેચનાર તમામ સંક્રમણનો ભોગ બન્યા છે.

15 જૂને થયેલાં આ લગ્નની સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે વરરાજાનું મૃત્યુ બીજા જ દિવસે એટલે 17 જૂને એ સમયે થયું જ્યારે તે કથિત રીતે પેટમાં દુખાવાની ફરિયાદ પછી સારવાર માટે તેને પરિવારના સભ્ય પટનાની એઇમ્સ હૉસ્પિટલમાં લઈ ગયા હતા.

સંક્રમણનો શિકાર બનેલા વરરાજાના પિતા હાલ મસૌઢીની સ્થાનિક હૉસ્પિટલમાં બનેલા આઈસોલેશન કેન્દ્રમાં ભરતી છે.

તેમણે બીબીસીને ફોન પર વાતચીતમાં કહ્યું, "એઇમ્સના ગેટ પર પહોંચવું, ડ્રાઇવરનું ચાવી ફેરવીને ગાડીને બંધ કરવું અને મારા દીકરાનું મૃત્યુ તમામ વસ્તુ એક સાથે થઈ. જોકે અમે લોકો હૉસ્પિટલની અંદર બૉડી લઈ ગયા. જ્યાં ડૉક્ટરોએ તપાસ કરી અને મૃતક જાહેર કર્યો. અમને એક ચિઠ્ઠી આપવામાં આવી અને કહ્યું આ સર્ટિફિકેટ લેવાના કામમાં આવશે. હૉસ્પિટલમાંથી શબને ઘરે લાવીને અમે રીતિ રિવાજ પ્રમાણે તેના દેહની અંતિમવિધિ કરી દીધી."

વરરાજાના મૃત્યુ પછી લગ્નની ચર્ચા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

વરરાજાના મૃત્યુની સાથે જ આ લગ્નની ચર્ચા આસપાસ રહેનારા લોકોએ શરૂ કરી હતી.

પાલીગંજના સ્થાનિક પત્રકાર આદિત્ય કુમાર કહે છે, "વરરાજા ગુરૂગ્રામમાં ઇજનેર હતો. પોતાના લગ્ન માટે 23મેના રોજ કારથી અહીં આવ્યો હતો. લગ્ન તો યોગ્ય રીતે થઈ ગયા હતા. પરંતુ જેવું વરરાજાનું મૃત્યુ થયું વિસ્તારમાં હવા ચાલવા લાગી કે વરરાજા કોરોનાના કારણે મૃત્યુ પામ્યા છે. લોકો વિવિધ પ્રકારની વાત કરવા લાગ્યા. કોઈએ કહ્યું કે છોકરાની તબિયત ખરાબ રહેતી હતી, કોઈ કહી રહ્યું હતું કે આ વળગાડમાંથી છોડાવવાની ક્રિયા કરાવી રહ્યા હતા"

આદિત્ય આગળ કહે છે, "લોકોએ ડરીને જાતે જ મેડિકલ ટીમને બોલાવી. પહેલાં નવ સંક્રમિત નીકળ્યા, પછી 22 જૂને બીજા 15 લોકોનાં રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યા. આ પછી વહીવટીતંત્ર હરકતમાં આવ્યું અને વિસ્તારને કન્ટેઇમેન્ટ ઝોન જાહેર કર્યો અને તમામનું સ્ક્રિનિંગ કર્યું. હવે આંકડો 111 એ પહોંચી ગયો છે. અનેકની તપાસ કરવાની બાકી છે."

વરરાજાનો કોરોના રિપોર્ટ ક્યાં?

મહોલ્લો બની ગયો હોટસ્પૉટ

જ્યાં સુધી વાત વરરાજાના કોરોના રિપોર્ટની છે તો તેના પર અનેક પ્રશ્નો છે.

એક બાજુ વરરાજાના પિતા કહે છે, "મારો દીકરો એકદમ સ્વસ્થ હતો. ગુરુગ્રામમાં તેણે પોતાની તપાસ કરાવી હતી. કારથી બે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પરંતુ એક તરફ જ્યાં ઘણા લોકો તેની કાગડોળે રાહ જોઈ રહ્યા છે તો બીજી તરફ ઘણા એવા પણ છે જેઓ પોતાના શરીરમાં કોઈ અજાણ્યો પદાર્થ આવશે તેવો ભય સેવી રહ્યા છે.

કોરોના વાઇરસની મહામારી વચ્ચે લોકોના મનમાં રસીને લઈને અનેક સવાલો પેદા થયા છે. અહીં આપણે આજે આ સવાલોના કેટલાક જવાબો જોઈશું.

આપણને કેવી રીતે ખબર પડે કે રસી સુરક્ષિત છે?

આ સૌપ્રથમ અને સૌથી અગત્યનો પ્રશ્ન છે જે વૈજ્ઞાનિકો કોઈ નવી રસી અથવા સારવારને વિકસાવતી કે તેનું પરીક્ષણ કરતી વખતે પૂછે છે.

માણસ પર તેમનું પરીક્ષણ કરવામાં આવે તે પહેલાં તે લૅબમાં કોષો અને પ્રાણીઓ પર રસીનું પરીક્ષણ કરાય છે.

પરીક્ષણની શરૂઆત નાના પાયે કરવામાં આવે છે. અને આગલા સ્ટૅજ તરફ ત્યારે જ આગળ વધાય છે જ્યારે તેમાં સલામતીને લગતી કોઈ મોટી સમસ્યા ન જોવા મળે.

ટ્રાયલની ભૂમિકા શું હોય છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જ્યારે લૅબમાં સલામતી અંગેનો ડેટા સારો આવે ત્યારે વૈજ્ઞાનિકો જે તે રસી કે સારવાર કાર્યક્ષમ હોવાનો સિક્કો મારે છે.

આ તબક્કે મોટી સંખ્યામાં સ્વયંસેવકો પર પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે.

જે પૈકી અડધાને રસી આપવામાં આવે છે જ્યારે અન્ય અડધાને બનાવટી રસી આપવામાં આવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે છે. સંશોધકો અને તેમા ભાગ લેનારાઓને કયા જૂથને શું આપવામાં આવ્યું છે તેની માહિતી હોતી નથી. પરિણામોનું વિશ્લેષણ ન થાય ત્યાં સુધી આ કાળજી રાખવામાં આવે છે. જેથી પૂર્વગ્રહ ટાળી શકાય.

ત્યાર બાદ તમામ પરિણામોની સ્વતંત્રપણે ફેરચકાસણી કરવામાં આવે છે.

કોરોનાની રસીના ટ્રાયલમાં ગજબ ઝડપનું પ્રદર્શન કરાયું છે પરંતુ આ પ્રક્રિયામાં આ કોઈ પણ તબક્કાને છોડી દેવામાં આવ્યો નથી.

નોંધનીય છે કે ઑક્સફર્ડ/એસ્ટ્રાઝેન્કા કોવિડ રસી ટ્રાયલને તેમાં ભાગ લેનારાઓ પૈકી એક સ્વયંસેવકના મૃત્યુ બાદ હોલ્ડ પર રાખી દેવામાં આવી હતી જેથી આ સ્વયંસેવકના મૃત્યુનુ કારણ રસી સંબંધી છે કે કેમ તે જાણી શકાય. બાદમાં આ મૃત્યુ રસી સંબંધિત ન હોવાનું સામે આવતાં ટ્રાયલ ફરીથી શરૂ કરાઈ હતી.

કોરોના વૅક્સિન : ઐતિહાસિક સફળતા મળી છે કે પછી આશાનો અતિરેક થઈ રહ્યો છે?

રસી કે સારવારને મંજૂરી કોણ આપે છે?

રસીને ત્યારે મંજૂરી અપાશે જ્યારે સરકારી નિદેશકને (ધ મેડિસિન્સ ઍન્ડ હેલ્થકૅર પ્રોડક્ટ્સ રેગ્યુલેટરી એજન્સી/ MHRA) રસી સલામત અને કાર્યક્ષમ હોવા અંગે વિશ્વાસ આવે.

મંજૂરી બાદ પણ લાંબાગાળે રસીની કોઈ આડઅસર છે નથી એ સુનિશ્ચિત કરવા માટેના પ્રયાસો ચાલુ રહે છે.

જો કોઈને લાગે કે રસીકરણને કારણે તેમને આડઅસર થઈ છે તો તેઓ MHRAનો સંપર્ક સાધી શકે છે.

કોરોનાની રસીમાં શું છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

હાલ કોરોનાની ઘણી રસીઓ વિકસાવવાનું કામ ચાલુ છે.

જે પૈકી ઘણી રસીઓમાં નબળી અવસ્થામાં વાઇરસ હોય છે.

ઑક્સફર્ડ એસ્ટ્રાઝેનેકા રસીમાં પણ બિનનુકસાનકારક વાઇરસ હોય છે. જેને કોવિડ-19નું સંક્રમણ લગાડતા Sars-CoV-2 વાઇરસ જેવો દેખાવવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે.

પીફાઇઝર/બાયોએનટૅક અને મૉડર્નાની રસીઓ શરીરમાં રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયા શરૂ કરવા માટે જેનેટિક કોડનો ઉપયોગ કરે છે. તેને mRNA કહે છે.

આ તત્ત્વો મનુષ્યના કોષો પર અસર કરતા નથી. તે સૂચનો સાથે શરીરનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે જે કોરોના સામે રક્ષણ આપશે.

અમુક રસીઓમાં કોરોના વાઇરસના પ્રોટીન હોય છે.

ઘણી વખત ઘણી રસીઓમાં એલ્યુમિનિયમ જેવાં અન્ય તત્ત્વો પણ હોય છે, જે રસીને વધુ ભરોસાપાત્ર અને કાર્યક્ષમ બનાવે છે.

શું આ રસી મને બીમાર કરશે?

આટલી ઓછી માત્રામાં આ તત્ત્વોનો ઉપયોગ કરવાથી કોઈ નુકસાન થતો હોવાના કોઈ પુરાવા નથી.

રસીના કારણે કોઈ રોગ થતો નથી. ઊલટાનું રસી તેને જે બીમારી સામે રક્ષણ આપવા માટે વિકસાવાઈ છે તેની સામે શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને લડતા શીખવે છે.

જોકે, અમુક...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પરંતુ કમનસીબીની વાત તો એ છે કે છેલ્લાં છ વર્ષોથી ગુજરાત વિધાનસભાની કાર્યવાહીનું કવરેજ કરવા માટે પત્રકારોને કૅમેરા પણ લઇ જવા દેવાતા નથી.

'મૉડલ સ્ટેટ' ગુજરાતમાં વિપક્ષ હોય કે સત્તાધારીપક્ષના ધારાસભ્ય પ્રજાજોગ વાત કરવી હોય તો વિધાનસભાના પટાંગણમાં ઊભા કરાયેલા એક ખૂણામાં આવવું પડે છે.

આ અંગે બીબીસી ગુજરાતીએ સવાલ પૂછતા રાજ્ય સરકારના પ્રધાન પ્રદીપસિંહ જાડેજાએ મૌન સેવી લીધું હતું.

2012 ના અંદાજપત્રના સત્ર બાદ પત્રકારોના કૅમેરા સાથેના  પ્રવેશ પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ મુકાઈ ગયો.

એ કથિત વિવાદ જેના કારણે પ્રતિબંધ મુકાયો

2012 સુધી ગુજરાત વિધાનસભામાં  સરકારી અને ખાનગી ટી.વી. ચેનલ અને અખબારોના ફોટોગ્રાફરને પ્રવેશ આપવામાં આવતો હતો.

અંદાજપત્ર સત્રના પ્રથમ દિવસે વિધાનસભાના ફ્લોર પર થોડા સમય માટે દરેક ખાનગી અને સરકારી ચેનલને પ્રૉસિડિંગનું રિકૉર્ડિંગ કરવા દેવામાં આવતું હતું.

એટલું જ નહીં ગુજરાત વિધાનસભાની દિવસભરની કાર્યવાહી રેકર્ડ કરી ટી.વી.પર પ્રસારિત કરી શકાય એ માટેની પણ જોગવાઈ હતી.

ધાનાણીએ સ્પીકર ત્રિવેદીને લખેલા પત્રમાં એ પરંપરાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે.

આ કથિત ઘટનાને યાદ કરતાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એક સમયના  ભાજપના ધારાસભ્ય રહેલા અને બાદમાં કૉંગ્રેસમાં જોડાયેલા ભૂતપૂર્વ ધારાસભ્ય જીતુ પટેલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું:

"માર્ચ મહિનામાં અંદાજપત્ર સત્રમાં ભાજપના બે ધારાસભ્ય શંકર ચૌધરી અને જેઠા ભરવાડ પર આરોપ લાગ્યા હતા કે તેઓ વિધાનસભામાં બેસીને આઈપેડમાં અયોગ્ય ફિલ્મ જોતા હતા."

"એક રાષ્ટ્રીય ખાનગી ચેનલ અને સ્થાનિક અખબારે આ સમાચાર પ્રસિદ્ધ કર્યા હતા, ત્યારબાદ ભારે હોબાળો થયો હતો."

"એ પછીના સમયમાં નિર્ણય લેવાયો હતો કે પત્રકારોને કૅમેરા સાથે વિધાનસભામાં ન આવવા દેવા."

અલબત્ત ત્યારબાદ થયેલી તપાસમાં બંને ધારાસભ્યો નિર્દોષ સાબિત થયા હતા.

આ અંગે બીબીસી સંવાદદાતા તેજસ વૈદ્યે રાજ્યકક્ષાના ગૃહમંત્રી પ્રદીપસિંહ જાડેજાને પત્રકાર પરિષદમાં સવાલ પૂછ્યો હતો.

જોકે, જવાબ આપવાને બદલે પત્રકાર પરિષદમાંથી ચાલવા માંડ્યું હતું.

આ અંગે વાત કરતાં ગુજરાત વિધાનસભાના તત્કાલીન અધ્યક્ષ અને અત્યારના વન્ય વિભાગના પ્રધાન ગણપત વસાવાએ કહ્યું:

"બંને ધારાસભ્યો એ વખતે જે  આઈપેડ જોઈ રહ્યા હતા એ જપ્ત કરાયું હતું."

"આઈપેડની એફએસએલ તપાસ થયા બાદ તેમાંથી 400 ફોટો અને 11 વીડિયો મળ્યા હતા."

"પરંતુ કશુંજ વાંધાજનક મળ્યું ન હતું, પરંતુ આ ઘટનાનો પત્રકારોના કૅમેરા સાથેના પ્રવેશ પર રોક લગાવવા સાથે કોઈ સંબંધ નથી."

"માત્ર વ્યવસ્થાના ભાગરૂપે કોઈને અડચણ ન થાય એ માટે વિધાનસભાના પ્રાંગણમાં વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે, જેથી વિધાનસભાની કાર્યવાહી દરમિયાન કોઈને તકલીફ ન પડે."

વિપક્ષના આક્ષેપ

જીતુભાઈ પટેલનું કહેવું છે, "અમે અનેકવાર વિધાનસભાની કાર્યવાહીનું જીવંત પ્રસારણ થાય એ માટે રજૂઆત કરી હતી, પણ કોઈ તૈયાર થતું નથી"

"આવું કરવાથી વિધાનસભામાં કઈ રીતે પ્રજાના પ્રતિનિધિનો અવાજ દબાવી દેવામાં આવે છે, એ વાતની લોકોને ખબર પડી જશે."

"દેશની અન્ય વિધાનસભાની માફક કાર્યવાહીનું જીવંત પ્રસારણ થાય તો લોકોને ખબર પડશે કે વિધાનસભામાં એમણે ચૂંટીને મોકલેલા પ્રતિનિધિઓ શું કરે છે."

વિધાનસભામાં સરકાર ભીંસમાં મુકાય એવા સવાલોને કોરાણે મુકાવા અંગે પટેલે કહ્યું કે,

"સરકાર એમને અનુકૂળ ના આવે એવા સવાલ ને ટાળવા માટે પૂરતો પ્રયાસ કરે છે."

"વિધાનસભામાં પ્રશ્નોતરી સમયે  12 જેટલા સવાલ પુછાય છે."

"જો એમાં સરકાર ભીંસમાં આવે એવા સવાલ હોય ત્યારે અગાઉ થી નક્કી થયેલી રણનીતિ પ્રમાણે સરકારને સાનુકૂળ સવાલ સમયે પ્રધાનોને લાંબા જવાબ આપવાનું કહેવાય છે, જેથી સમય વધારે પસાર થાય"...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પરંતુ રસી મળ્યા બાદ પહેલી એવી કઈ ચીજ હશે જે તમે કરશો?

જો તમને એવું લાગતું હોય કે તમે તરત માસ્કથી છુટકારો મેળવી શકશો, યાત્રા કરી શકશો અને બધાને મળી શકશો, તો ડૉક્ટરો અને સંક્રામક રોગવિશેષજ્ઞોએ તથ્યને આધારે ચેતવણી આપી છે કે જિંદગી એટલી જલદી પહેલાં જેવી સામાન્ય નહીં હોય.

કોરોના વાઇરસ N-95 :  આખરે કયો માસ્ક આપે છે સુરક્ષા?

બાયૉલૉજિસ્ટ નતાલિયા પસ્ટર્નક બ્રાઝિલના ક્વેશ્ચન્સ ઑફ સાયન્સ ઇન્સ્ટિટ્યટનાં પ્રેસિડન્ટ છે.

તેમના અનુસાર, "રસી મળ્યા બાદ જરૂરી છે કે તમે ઘરે પહોંચો, સોશિયલ આઇસોલેશન જાળવી રાખો, બીજા ડોઝની રાહ જુઓ અને ત્યારબાદ કમસે કમ 15 દિવસ સુધી આશા પ્રમાણે, રસીની સંપૂર્ણ અસરની રાહ જુઓ."

તેઓ કહે છે, "ત્યારબાદ એક મોટી વસતીના પ્રતિરક્ષિત (ઇમ્યુન) થવાનો ઇંતેજાર પણ જરૂરી છે, જેથી જીવન સામાન્ય થઈ શકે."

સાવધાની રાખવાનાં ત્રણ કારણ છે :

શરીર પર થનારી પ્રતિક્રિયા

પ્રતીકાત્મક તસવીર

રસી કેવી કામ કરે છે, તેની ફૉર્મ્યૂલા હંમેશાં એક જ છે- આ શરીરમાં એક તત્ત્વ જોડે છે, જેને ઍન્ટિજન કહેવાય છે.

આ ઍન્ટિજન એક નિષ્ક્રિય (મૃત) વાઇરસ, કમજોર વાઇરસ (જે કોઈને બીમાર ન કરે), વાઇરસનો એક ભા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગ, કેટલુંક પ્રોટિન જે વાઇરસ જેવું દેખાતું હોય અથવા ન્યૂક્લિક એડિટ (જેમ કે આરએનએ વૅક્સિન), તેમાંથી કંઈ પણ થઈ શકે છે.

સાઓ પાઉલો યુનિવર્સિટીના ફેકલ્ટી ઑફ મેડિસિન ડૉ. જ્યૉર્જ કલીલ અનુસાર, "ઍન્ટિજન ઇમ્યુન પ્રતિક્રિયાને ઉશ્કેરે છે. આ શરીરને દૂષિત કીટાણુઓ કે વાઇરસ સામે લડવા માટે તૈયાર કરે છે. જેથી આ વાઇરસની ઓળખ થઈ શકે અને તેનાથી લડવા માટે ઍન્ટિબૉડીઝ પેદા કરી શકે."

ફરી વાર જ્યારે વાઇરસના સંપર્કમાં આવશો તો શરીર યાદ રાખશે કે તેની સાથે કેવી રીતે લડવું છે અને તરત આ જોખમ સામે અસરકારક રીતે લડી શકાય છે.

આ પ્રતિક્રિયાને ઍડેપ્ટિવ ઇમ્યુન રિસ્પૉન્સ કહેવાય છે અને દરેક વાઇરસ માટે અલગ હોય છે.

નતાલિયા પસ્ટર્નક કહે છે, "આ એવી પ્રતિક્રિયા છે જેની શરીરમાં થતી અસર દેખાવવામાં કમસે કમ બે અઠવાડિયાંનો સમય લાગે છે."

તેઓ આગળ કહે છે, "રસી મળ્યા બાદ શરીરની પહેલી પ્રતિક્રિયા હોય છે-ઍન્ટિબૉડી બનાવવી, જે વાઇરસ સાથે ચોંટી રહે છે અને તેને બૉડી સેલમાં પ્રવેશતાં રોકે છે અને તેનો ઉપયોગ કરીને વધુ વાઇરસ તૈયાર કરે છે.

એક સારી ઇમ્યુનવાળી વ્યક્તિમાં કીટાણુઓના શરીરમાં પ્રવેશતાં જ ઍન્ટિબૉડી રિલીઝ થાય છે, જે બૉડી સેલ્સ (કોશિકાઓ)ને નુકસાન કરતાં બચાવે છે.

પરંતુ એક બીજી રીતનો ઇમ્યુન રિસ્પૉન્સ પણ છે, જેને સેલ્યુલર રિસ્પૉન્સ કહેવાય છે.

કોરોના માસ્ક : ગુજરાતી યુવાનોના ગજબ તર્ક, કહ્યું માવા ખાનાર માટે પિચકારી માસ્ક હોવો જોઈએ

નતાલિયા કહે છે, "તેને ટી-સેલ કહેવાય છે, જો વાઇરસને રોકતી નથી, પણ ઓળખ કરે છે કે કયો સેલ વાઇરસથી ગ્રસિત છે અને તેને નષ્ટ કરે છે."

એટલે જો વાઇરસ કોઈ રીતે ઍન્ટિબૉડીથી બચીને શરીરના કોઈ સેલમાં ચાલ્યો જાય તો ટી-સેલ્સ તેને શોધવાનું અને 'જૉમ્બી સેલ્સ'ને નષ્ટ કરવાનું કામ કરે છે, જેથી વધુ વાઇરસ પેદા ન થાય.

જ્યૉર્જ કલીલ કહે છે, "સેલ્યુલર રિસ્પૉન્સની અસર ઍન્ટિબૉડી કરતા મોડી જોવા મળે છે. એટલા માટે કે ઇમ્યુનિટી સારી થવા માટે કેટલાંક અઠવાડિયાંની રાહ જોવી પડે છે."

એટલે કે રસી લીધા બાદ તમે કેટલાંક અઠવાડિયાં પછી જ સુરક્ષિત રહી શકો છો. આ એવું છે, જેવી રીતે શરીરને કોઈ સૂચના 'પ્રોસેસ' કરવા અને તેને અનુરૂપ કામ કરવા માટે સમય જોઈએ.

કોરોનાથી બચવા માટે બે ડોઝ

કોરોના વાઇરસના મામલામાં રસી મળ્યા બાદ બીજો મુદ્દો કેટલાક સમય સુધી સુરક્ષાત્મક પગલાં લેવાનો છે.

આ બીમારી સામે તૈયાર થયેલી મોટા ભાગની રસીની સંપૂર્ણ અસર માટે બે ડોઝ જરૂરી છે.

અત્યાર સુધીમાં પોતાની અસર...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાકિસ્તાન દર વર્ષે 14 ઑગસ્ટે સ્વાતંત્ર્યદિનની ઉજવણી કરે છે. ભારતમાં 15 ઑગસ્ટના દિવસે સ્વાતંત્ર્યદિનની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ભારત અને પાકિસ્તાન સાથે સ્વતંત્ર થયા તેમ છતાં બંને દેશોના સ્વાતંત્ર્યદિનમાં એક દિવસનું અંતર કેમ? આજે અમે આ રહસ્યને ઉકેલવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

વડીલો મુજબ પાકિસ્તાન રમજાનની 27મી રાત્રે આઝાદ થયું. આ દિવસે અલવિદા જુમ્મા એટલે કે રમજાન મહિનાનો છેલ્લો શુક્રવાર પણ હતો. લોકોને એવું કહેવામાં આવે છે કે એ 14મી ઑગસ્ટ 1947નો દિવસ હતો.

પરતું 1947નું કેલેન્ડર જોતાં ખબર પડે છે કે 14મી ઑગસ્ટના રોજ ગુરુવાર હતો અને હિજરી તારીખ 27 નહીં પણ 26 હતી.

તારીખ અનુસાર પાકિસ્તાન 15 ઑગસ્ટ, 1947ના દિવસે સ્વતંત્ર થયું. હવે પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે 14 ઑગસ્ટ 1948ના રોજ સ્વાતંત્ર્યદિનની પ્રથમ વર્ષગાંઠની ઉજવણી કેમ કરવામાં આવી?

પાકિસ્તાનનો સ્વાતંત્ર્યદિન 14 ઑગસ્ટ, 1947 છે કે પછી 15 ઑગસ્ટ, 1947?

પાકિસ્તાન 14 ઑગસ્ટ, 1947ના રોજ સ્વતંત્ર થયું છે તો આઝાદીના અગિયાર મહિના પછી જે ટપાલટિકિટો બહાર પાડવામાં આવી તેમા સ્વાતંત્ર્યદિનની તારીખ 15 ઑગસ્ટ, 1947 કેમ લખવામાં આવી છે?

પાકિસ્તાન જો 15 ઑગસ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ટના રોજ સ્વતંત્ર થયું હોય તો પછી સ્વાતંત્ર્યદિનની પ્રથમ વર્ષગાંઠની ઉજવણી 14 ઑગસ્ટ, 1948ના રોજ કેમ કરવામાં આવી? બીજો સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે સ્વાતંત્ર્યદિન 14 ઑગસ્ટે  શા માટે ઉજવવામાં આવે છે?

પાકિસ્તાન ખરેખર ક્યારે સ્વતંત્ર થયું?

15 ઑગસ્ટ 1947ના રોજ પાકિસ્તાન સરકારના એક પ્રતિનિધિમંડળે લંડનના લૈંકેસ્ટર હાઉસમાં બ્રિટિશ અધિકારીઓને પાકિસ્તાનનો ધ્વજ ભેટ કર્યો.

આ અંગેનો એક મહત્ત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ છે ભારતીય સ્વાતંત્ર્ય અધિનિયમ 1947 (Indian Independence Act 1947) જેને બ્રિટનની સંસદ દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. 18 જુલાઈ, 1947ના રોજ બ્રિટનના છઠ્ઠા રાજાએ આ દસ્તાવેજ ઉપર સહી કરી હતી. આ કાયદાની એક નકલ પાકિસ્તાનના સેક્રેટરી જનરલ ચૌધરી મોહમ્મદ અલીએ 24 જુલાઈ, 1947ના રોજ કાયદા-એ-આઝમને મોકલી. થોડા દિવસો બાદ ચૌધરી મોહમ્મદ અલી પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન તરીકે પણ ચૂંટાયા હતા.

આ કાયદો 1983માં બ્રિટિશ સરકાર દ્વારા પ્રકાશિત દસ્તાવેજ 'ધ ટ્રાન્સફર ઑફ પાવર'ના 12મા ખંડના પાના નંબર 234 પર છે. પાકિસ્તાન સરકારના કાયદ-એ-આઝમ પેપર્સ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ઉર્દૂમાં પ્રકાશિત 'ઝીણા પેપર્સ'ના ખંડ ત્રણમાં પાના નંબર 45થી પાના નંબર 72 સુધી આનો અનુવાદ જોઈ શકાય છે. કાયદામાં સ્પષ્ટ લખ્યું છેઃ

15 ઑગસ્ટ, 1947માં બ્રિટિશ ભારતમાં બે સ્વતંત્ર દેશો બનાવવામાં આવશે, જે ભારત અને પાકિસ્તાન તરીકે ઓળખાશે.

આ કાયદા મુજબ દેશો એટલે "નવા દેશો" અને 'નિયત દિવસ' એટલે 15 ઑગસ્ટ.

ધ ટ્રાન્સફર ઑફ પાવરના 12મા ખંડના પાના નંબર 234માં જે લખવામાં આવ્યું છે, તે નીચે મુજબ છેઃ

આ કાયદા વિશે બહાર પાડવામાં આવેલા બીજા આદેશોને જોઈએ, જે વિશેની માહિતી અને અનુવાદ ઝિયાઉદ્દીન લાહોરીએ પોતાના લેખ 'સ્વાતંત્ર્યદિવસ: શુક્રવાર 27 રમઝાન અથવા 15 ઑગસ્ટ'માં કર્યો છે. કરાચી યુનિવર્સિટીના લેખન, સંકલન અને અનુવાદ વિભાગમાં તેમના લખાણને સામેલ કરવામાં આવ્યું છે.

ઑગસ્ટ 7, 1947: સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં બ્રિટનના કાયમી પ્રતિનિધિને ફૉરેન ઑફિસ દ્વારા ટેલિગ્રાફ મોકલવો.

"વાઇસરૉયે તાર મોકલ્યો છે કે મુસ્લિમ નેતાઓએ સ્વીકાર કર્યો છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સદસ્યતા માટે અરજી કરવાની જરૂર છે. તેમણે કહ્યું છે કે બ્રિટને તાત્કાલિક પાકિસ્તાન વતી અરજી દાખલ કરવી જોઈએ. જ્યારે પાકિસ્તાન 15 ઑગસ્ટે મુક્ત દેશ બની જશે ત્યારે તે અરજી પર જાતે સહી કરશે." (પાનાં નંબર 570)

ઑગસ્ટ 12, 1947 : ભારત અને પાકિસ્તાનના સભ્યપદના વિશેષાધિકાર અંગે સંયુક્ત...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાકિસ્તાનની ચૂંટણીમાં મતદાનના દિવસે ક્વેટામાં બોંબ વિસ્ફોટ એક ગંભીર અને ગમગીન ઘટના બની.

પરંતુ કેટલીક જગ્યાએ તેની ચૂંટણીના એ અલગ સાત રંગ પણ જોવા મળ્યા.

સ્થાનિક મીડિયાએ ઉગ્રવાદી હુમલા અને પ્રખ્યાત રાજકાણીઓના મતદાન તથા અન્ય રિપોર્ટીંગ કર્યું પણ તેની સાથે સાથે હળવી ઘટનાઓને પણ આવરી લીધી.

આ એવી ઘટનાઓ છે જે પાકિસ્તાનની ચૂંટણીના રંગો કહી શકાય. જે મતદાનના દિવસનો માહોલ દર્શાવે છે.

મીડિયાએ આ ઘટનાઓમાં મધમાખીઓના હુમલા, વિવિધ રંગના બૅલેટ પેપર્સ અને કુસ્તીબાજો માટે તૈયાર કરવામાં આવતા ભવ્ય ભોજનને આવરી લીધા હતા.

લીલાં અને સફેદ બૅલેટ

આજે સંસદ અને રાજ્યની વિધાનસભાની પેટા ચૂંટણીઓ પણ યોજાઈ હતી.

આથી તેમાં કોઈ મૂંઝવણ ઊભી ન  થાય તે માટે અલગ અલગ કલરના બૅલેટ પેપર રાખવામાં આવ્યાં હતાં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સામાન્ય ચૂંટણી માટે લીલા રંગના બૅલેટ જ્યારે પ્રાદેશિક ચૂંટણી માટે સફેદ રંગના બૅલેટનો ઉપયોગ થયો હતો.

રસપ્રદ વાત એ છે કે લીલો અને સફેદ રંગ પાકિસ્તાનના ધ્વજનો રંગ છે.

મધમાખીનો હુમલો

સ્થાનિક મીડિયા અનુસાર પંજાબ પ્રાંતના બહવાલપુર મતદાન મથકે મધમાખીઓએ હુમલો કર્યો હતો.

આજ ન્યૂઝ, જીયો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ન્યૂઝ અને હમ ન્યૂઝ સહિતની ટીવી ચેનલો અનુસાર આ મતદાન મથકમાં મધમાખીઓનો વસવાટ હોવાથી મતદાનની પ્રક્રિયામાં વિક્ષેપ થયો હતો.

મધમાખીઓના કારણે મતદાન મથકના સ્ટાફે ભાગવું પડ્યું હતું.

અહીં એવી ભાગદોડ થઈ કે કેટલાક લોકોને ઈજા પહોંચતા હૉસ્પિટલ ખસેડવા પડ્યા હતા.

મતદારો માટે બિરયાની પાકિસ્તાનના કલ્ચરમાં ફૂડનું ઘણું મહત્ત્વ છે. મતદાનના દિવસે પણ તેની હાજરી આકર્ષણ જન્માવી ગઈ.

સમા ટીવીના અહેવાલ મુજબ ઘણી ચેનલોમાં ફૂડની સ્ટોરીઝ ચલાવવામાં આવી. વિવિધ ક્ષેત્રોના મતદાન મથકો પાસે મતદારો ફૂડ સ્ટોલ પર ફૂડની લિજ્જત માણતા જોવા મળ્યા.

અવામી મુસ્લિમ લીગના લીડર શેખ રશિદે સમર્થકો માટે નાસ્તા પાણીની વ્યવસ્થા કરી હતી જ્યારે પીટીઆઈ પાર્ટીના સભ્ય અલીમ ખાને લોકોને બિરયાની ખવડાવી હતી.

કુસ્તીબાજો માટે વિશેષ ભોજન

કરાચીમાં મતદાન મથકોના અધિકારીઓ માટે ખાસ પુલાવ બનાવવામાં આવ્યો હતો.

સમા ટીવીના રિપોર્ટરે જણાવ્યું, "મતદાન મથક પર પુલાવ પહોંચતા જ લોકો તેની સુગંધ લોકોને આવતા તેઓ મતદાન મથક તરફ ખેંચાઈ રહ્યા છે."

પંજાબના ગુજરાનવાલામાં પણ ભોજનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.

સમા ટીવીના ઍન્કરે કહ્યું,"ગુજરાનલાવામાં મોટા પ્રમાણમાં જમવાનું તૈયાર થઈ રહ્યું છે કેમ કે અહીં ઘણા કુસ્તીબાજો રહે છે. કુસ્તીબાજોનો ખોરાક વધારે હોય છે."

દાઢી હોવાને કારણે મતદાન ન કરવા દેવાયું

સમા ટીવીના અહેવાલ અનુસાર સિંધ પ્રાંતમાં એક મતદારને મતદાન કરવાની મંજૂરી ન મળી.

મતદાન મથકના અધિકારીઓને તમનો મતદાન કાર્ડનો ફોટો અને વ્યક્તિનો ચહેરો અલગ લાગતા આવું થયું.

વ્યક્તિએ મોટી દાઢી રાખી હતી અને ફોટોમાં દાઢી ન હતી.

બળદ અને બકરીઓનું દાન

ચૂંટણીના દિવસે પ્રાણીઓ પણ કવરેજનો ભાગ રહ્યા. પંજાબ પ્રાંતના સિઆલકોટમાં પૂર્વ વિદેશ મંત્રી ખ્વાજા આસીફનું ઘર આવેલું છે. તેમના ઘરે પાંચ બકરીઓ મોકલવામાં આવી હતી.

સમા ટીવી અનુસાર સવારે મતદાન કરવા જતા પહેલાં તેમણે કહ્યું કે આ પાંચમાંથી ત્રણ બકરીનું તેમણે દાન કર્યું છે.

તેમણે આવું એટલા માટે કર્યું જેથી ચૂંટણી શાંતિમય રીતે પૂર્ણ થાય અને રાક્ષસી શક્તિઓની તેના પર અસર  ન થાય.

સારા ભાવિ માટે હાથ ધરવામાં આવતી આ એક કથિત પારંપરિક પ્રથા છે.

ચેનલના પત્રકારે કહ્યું,"બકરીઓ ખૂબ જ સુંદર છે."

વળી આખરમાં અબ તક ચેનલના અહેવાલમાં કહેવાયું કે પંજાબ પ્રાંતના હફીઝાબાદ મતદાન મથકે એક વ્યક્તિ તેમના બળદને લઈને આવ્યો હતો.

જોકે, તેમને તેમના બળદ સાથે અંદર પ્રવેશ ન મળ્યો અને તેમણે એકલા...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પીટીઆઈના અહેવાલ અનુસાર અમેરિકાના સત્તાધિશોએ 21 ભારતીયોને 4થી 20 વર્ષ સુધીની કેદની સજા ફટકારી છે.

ભારત સ્થિત આવા કૉલ સેન્ટર્સમાંથી સંખ્યાબંધ અમેરિકન નાગરિકો અને ઇમિગ્રન્ટ સાથે કરોડોની છેતરપિંડી કરવામાં આવી હતી.

કૉલ સેન્ટરમાંથી અમેરિકાના નાગરિકો અને કાયદેસર ઇમિગ્રન્ટને સરકારને ન ચૂકવેલાં નાણાં માટે ધરપકડ, દેશનિકાલ, જેલ અને દંડની ધમકીઓ આપીને નાણાં પડાવી લેવામાં આવતા હતા.

કૌભાંડમાં સજા પામેલાં તમામ 21 લોકોમાં ભારતીયો અને ભારતીય મૂળના અમેરિકનો છે.

આ મામલે એમરિકાના એટર્ની જનરલ જેફ સેશન્સે કહ્યું, "કોઈ એક જ કેસમાં મોટી સંખ્યામાં આરોપીઓને કડક સજા ફટકારવામાં આવી હોય તેવી આ પ્રકારની પ્રથમ ઘટના છે."

"જે કૉલ સેન્ટર સંબંધિત કૌભાંડમાં થયેલી તપાસમાં મળેલી સફળતા દર્શાવે છે."

સજા બાદ ભારત પરત મોકલી દેવાશે

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સજા પામેલા કેટલાક ભારતીયોને સજા પૂરી થતાં ભારત પરત મોકલી દેવાશે.

સેશન્સે ઉમેર્યું, "આ કેસનો ચુકાદો અમેરિકાના નાગરિકો સાથે થતી છેતરપિંડી રોકવા અને તેમને આ જોખમથી દૂર રાખવાની અમારી લડાઈના પ્રયાસોમાં મળેલી મોટી સફળતા છે."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

"અમેરિકાન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા નાગરિકોની મહેનતની કમાણી આ રીતે છેતરપિંડીથી પડાવી પાડતા કૌભાંડીઓના નેટવર્ક માટે આ એક સંદેશો છે કે તેમને ઉઘાડા પાડીને જેલમાં ધકેલી નાખવામાં અમેરિકાની એજન્સીઓ જરાય કસર નહીં છોડે. તેઓ પીડિતોને ન્યાય અપાવીને જ રહેશે."

એમરિકાના લૉ વિભાગના અધિકારીઓ અનુસાર ભારત સ્થિત કૉલ સેન્ટરે વિવિધ પ્રકારની ટેલિફોનિક ફ્રૉડ સ્કીમ દ્વારા જાળમાં જલદી ફસાઈ જાય એવા અમેરિકન નાગરિકોને નિશાન બનાવ્યા હતા.

તેમણે ખાસ કરીને વૃદ્ધો અને કાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને શિકાર બનાવ્યા હતા.

કઈ રીતે કરતા ફ્રૉડ?

કૌભાંડીઓએ વર્ષ 2012 અને 2016 દરમિયાન એમેરિકાના નાગરિકોને પોતે અમેરિકાના વિવિધ સરકારી વિભાગના અધિકારીઓ હોવાનું કહીને ધમકીઓ આપીને નાણાં પડાવી લીધાં હતાં.

તેઓ પોતાને એમેરિકાની ઇન્ટરનલ રેવન્યૂ સર્વિસ અથવા યુએસ સિટીઝન ઍન્ડ ઇમિગ્રેશન સર્વિસના અધિકારી તરીકે કૉલ સેન્ટરમાંથી કૉલ કરતા હતા અથવા કરાવતા હતા.

કૉલરને અમેરિકાના એક્સન્ટમાં અંગ્રેજીમાં બોલવાની તાલીમ પણ આપવામાં આવતી હતી.

તેઓ અમેરિકન નાગરિકોને ધમકી આપતા કે જો સરકારને ચૂકવવામાં આવનારી રકમ નહીં ચૂકવવામાં આવે તો તેમની સામે પગલાં લેવાશે.

આથી નાગરિકો અને પીડિતો ડરીને નાણાં ચૂકવવા તૈયાર થઈ જતા. પછી તેમને નાણાંની ચૂકવણી વિશે જણાવવામાં આવતું હતું.

જે લોકોને સરકારને કે કોઈ અન્ય સંસ્થાને નાણાં ચૂકવવાના બાકી હોય તેમની વિગતો ડેટા બ્રોકર્સ અથવા અન્ય સ્રોત મારફતે મેળવી લેવાતી હતી.

આ રીતે થતાં નાણાં ટ્રાન્સફર

જસ્ટિસ ડિપાર્ટમેન્ટ અનુસાર એકવાર કોઈ વ્યક્તિ નાણાં ચૂકવવા તૈયાર થાય એટલે તેને ભારતીય કૉલ સેન્ટરમાં કામ કરતા લોકો સ્ટોર્ડ વેલ્યૂ કાર્ડથી અથવા વાયર ટ્રાન્સફર કરવા માટે કહેતા.

અમેરિકા સ્થિત એજન્ટો રિલોડેબલ એટલે કે સ્ટોર્ડ વેલ્યૂ કાર્ડ ખરીદી લેતા અને તેનો નંબર ભારત સ્થિત ભાગીદારોને મોકલી આપતા હતા.

તેઓ અમેરિકાના નાગરિકોની ઓળખનો દુરુપયોગ કરીને આ કાર્ડની નોંધણી કરાવી લેતા હતા.

ત્યારબાદ આ નાણાં જે તે નાગરિકના નામે નોંધાયેલા કાર્ડમાં કૌભાંડની રકમ જમા કરાવતા અને અમેરિકા ખાતેના તેમના એજન્ટ મની ઓર્ડર ખરીદી લેતા હતા.

સોશિયલ મીડિયાથી કેવી રીતે ચોરી થાય છે ડેટા?

ત્યાર બાદ તેને અન્ય વ્યક્તિનાં ખાતામાં જમા કરાવી દેવાતાં હતાં. કેસમાં કુલ 32 ભારતીયો અને પાંચ કૉલ સેન્ટર સામે તહોમતનામું મૂકાયું છે.

તેમની સામે છેતરપિંડી, વાયર ફ્રૉડના ષડયંત્ર અને કાળા નાણાંને ધોળા કરવા સહિતની પ્રવૃત્તિઓના આરોપ નક્કી થયા છે.

હજુ સુધી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પીડિતાના પરિવારે નાર્કો ટેસ્ટ માટે ના કહી દીધી છે અને સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ અનુસાર કોઈ તેમની સહમતિ વિના નાર્કો ટેસ્ટ કરી શકાતો નથી..

આ કેસમાં બીજી ઑક્ટોબરે રાજ્ય સરકારે હાથરસના પોલીસ અધીક્ષક સહિત અન્ય પોલીસ અધિકારીઓને સસ્પેન્ડ કર્યા હતા અને આરોપી તથા પીડિતાના પરિવારના નાર્કો ટેસ્ટ કરાવવાના આદેશ આપ્યા હતા.

આ પછી રાજ્ય સરકારે કેસની તપાસ સીબીઆઈને સોંપી દેવા માગ કરી હતી.

જોકે પીડિતાનો પરિવાર સરકારના આ આદેશથી હેરાન છે અને તેઓ સવાલ કરે છે કે "અમારો નાર્કો ટેસ્ટ કેમ? શું સરકારને લાગી રહ્યું છે કે અમે ખોટું બોલી રહ્યા છે?"

આ કેસની તપાસ માટે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે પહેલાંથી જ એસઆઈટી બનાવી હતી. કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે એસઆઈટીના પ્રાથમિક અહેવાલના આધારે જ રાજ્ય સરકારે નાર્કો ટેસ્ટ સંબંધિત આદેશ જાહેર કર્યા છે.

સવાલ એ પણ ઊઠે છે કે પીડિતાના પક્ષનો નાર્કો ટેસ્ટ કરાવવો કાયદાકીય રીતે યોગ્ય છે કે કેમ અને કોર્ટની નજરમાં આ ટેસ્ટ કેટલો સ્વીકાર્ય છે?

કાયદાકીય પાસાં

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જ્યાં સુધી નાર્કો ટેસ્ટનાં કાયદાકીય પાસાંનો સવાલ છે, તો આ વિચાર-વિમર્શનો વિષય હોઈ શકે છે.

આ અંગે 22 મે,... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

2010એ સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ રીતે એક ચુકાદામાં કહ્યું હતું કે "આરોપી અથવા સંબંધિત વ્યક્તિની સહમતિથી જ તેમનો નાર્કો ઍનાલિસિસ ટેસ્ટ થઈ શકે છે. કોઈની ઇચ્છાની વિરુદ્ધ નાર્કો ટેસ્ટ, બ્રેઇન મૅપિંગ અને પૉલિગ્રાફ ટેસ્ટ ન કરી શકાય."

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે કોઈ વ્યક્તિને આ પ્રકારની પ્રક્રિયામાંથી પસાર કરવા માટે બંધારણના આર્ટિકલ 21 હેઠળ વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતામાં દખલગીરી હશે.

સુપ્રીમ કોર્ટનું એવું પણ કહેવું છે કે પૉલિગ્રાફ અથવા નાર્કો તપાસ દરમિયા તપાસ એજન્સીઓએ માનવાધિકાર આયોગના આદેશોનું કડકાઈથી પાલન કરવું પડશે.

હાથરસ કેસમાં પીડિતાના પરિવારે નાર્કો ટેસ્ટ સંબંધિત સરકારના આદેશની સામે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં એક અરજી દાખલ કરી હતી.

હાથરસ કેસ : યુવતીના ગામમાં કેવો છે માહોલ?

અરજીકર્તા સાકેત ગોખલેએ કહ્યું છે કે રાજ્ય સરકારનો આ નિર્ણય ન માત્ર ગેરકાયદેસર છે, પરંતુ હાઈકોર્ટ તરફથી કરવામાં આવેલી સુઓમોટોના સંદર્ભે 12 ઑક્ટોબરે ન્યાયાલયની સમક્ષ નિવેદન આપતાં પહેલાં પીડિતાના પરિવારને રોકવાનો પ્રયત્ન છે.

અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું છે, "પીડિતાના પરિવારનો નાર્કો-ઍનાલિસિસ ટેસ્ટ કરાવવો કુદરતી ન્યાયના તમામ સિદ્ધાંતની વિરુદ્ધમાં છે, કારણ કે તેઓ ના તો કેસના આરોપી છે અને ના તો કોઈ ગુનાનો આરોપ તેમની પર લગાવવામાં આવી રહ્યો છે."

"એક પૂછપરછની તકનીકનો પીડિતાના પરિવાર પર જબરજસ્તીથી ઉપયોગ કરવો એ કઠોર રીત છે."

બે ઑક્ટોબરે રાજ્ય સરકાર તરફથી જાહેર કરાયેલી પ્રેસનોટમાં લખવામાં આવ્યું હતું, "સાથે-સાથે વાદી/પ્રતિવાદી અંતર્ગત વ્યક્તિઓ તથા પોલીસનો પૉલીગ્રાફ તેમજ નાર્કો ટેસ્ટ પણ વિવેચકો દ્વારા કરાવવામાં આવે."

એ વાત ન માત્ર પીડિતપક્ષે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે પરંતુ બીજા લોકો પણ તેની યોગ્યતા પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

કાયદાના જાણકારો એવો પણ સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે કે જ્યારે કોઈ સહમતિ વિના નાર્કો ટેસ્ટ નથી થઈ શકતો, તો સરકારે આ આદેશ કેવી રીતે આપ્યો? શું સરકાર પીડિતાના પરિવાર પર દબાણ ઊભું કરીને ટેસ્ટ કરાવવા માગે છે?

કોર્ટમાં સ્વીકાર્ય નથી

લાંબા સમયથી કાયદાકીય બાબતોનું રિપોર્ટિંગ કરી રહેલા દિલ્હીના વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રભાકર મિશ્ર કહે છે કે કાયદાકીય રીતે આમાં કોઈ તકલીફ નથી અને સરકારને પણ ખબર નથી કે તેમની સહમતિ વિના નાર્કો ટેસ્ટ ન કરાવી શકીએ.

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "જો સરકારે આવું કહ્યું છે, તો આને પ્રતીકાત્મક લેવું જોઈએ. સરકાર આ સંદેશ સામાન્ય લોકોને આપવા માગે છે કે અમે તો...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પૉલિસીના ઘડતરમાં નીવડેલા અભ્યાસીઓ, અનુભવીઓ સામેલ છે. તેઓ શિક્ષણ સાથે પ્રત્યક્ષ-પરોક્ષપણે જોડાયેલા છે.

કોઈ પણ રાષ્ટ્રની શિક્ષણનીતિ એ સૂચિત કરતી હોય છે કે રાષ્ટ્રનું ભવિષ્ય કેવું હશે? વ્યક્તિ, સમાજ અને રાષ્ટ્રના સંબંધો અને વિકાસની પ્રક્રિયા કેવી હશે?

નવી શિક્ષણનીતિમાં ઉમદા અભિલાષાઓ તો પ્રગટ કરવામાં આવી છે પરંતુ હવે હવે રાષ્ટ્ર નિર્ણાયકો પાસે અપેક્ષા રાખશે કે સંકલ્પપૂર્વક તેનો અમલ થાય. ઉમદા શબ્દો અને ભાવો કાર્યમાં પરિણમે ત્યારે જ સાર્થક થાય છે. નવી શિક્ષણનીતિની કેટલીક ખાસ બાબતો અને પડકારો આમ દેખાય છે.

(1) આ શિક્ષણનીતિમાં ધોરણને બદલે બાળકની ઉંમરને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે અને તે મુજબ 5+3+3+4ના તબક્કા પાડ્યા છે તે આવકાર્ય છે. કારણ કે દરેક તબક્કાની ગ્રહણશીલતા, સમજ, વ્યાપકતા અને અસરો ભિન્ન-ભિન્ન હોય છે. એ મુજબ કાર્યાન્વયન થાય તેવી અપેક્ષા રાખીએ. અહીં એક પાયાનો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે આંગણવાડી (બાળમંદિર)થી લઈને બારમા ધોરણ સુધીનું શિક્ષણ મફત અને ફરજિયાત હશે. તો શું દરેક બાળક 12 ધોરણ સુધી ભણશે જ તેવી અપેક્ષા છે?

બાર ધોરણ સુધીમાં જો વ્યાવસાયિક તાલીમનો ઉચિત, કાર્યક્ષમ અને પ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૂરતો પ્રબંધ થાય તો જ એ હેતું સાર્થક થાય.

દેશ વારંવાર ગૌરવ લેતો હોય છે કે સૌથી વધારે યુવાધન ભારતમાં છે. (લગભગ 30 કરોડ) તો એને પ્રાથમિક શિક્ષણથી જ પરિશ્રમની ટેવ પડવી જોઈએ અને પરિશ્રમનું ગૌરવ જાણવું જોઈએ. તો જ બેઠાડું સરકારી નોકરીને બદલે વ્યાવસાયિક તાલીમ તરફ વળે. આ અંગેનું આયોજન શિક્ષણનીતિમાં દર્શાવાયું નથી.

(2) આ દેશમાં વિજ્ઞાન અને વાણિજ્ય વિદ્યાશાખાનું જ મહત્ત્વ હતું. તેને બદલે સમાજવિજ્ઞાન, કળાઓ, ભાષાઓ, ગણિત એમ બધા વિષય ઉપર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. તે ખૂબ આવકાર્ય છે. આ એકાંગિતા દૂર થઈ તેથી વિદ્યાર્થીઓનો વધુ સમતોલ વિકાસ થશે.

(3) 3થી 5 વર્ષની ઉંમરના પૂર્વપ્રાથમિકનાં, આંગણવાડીનાં બાળકોના શિક્ષણની અનિવાર્યતા સ્વીકારીને સરકારે ગિજુભાઈ બધેકા અને મનુભાઈ પંચોળીના પ્રદાનનો સ્વીકાર કર્યો છે. એમાં મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણ હશે એ સ્વીકાર્યું તે આવકાર્ય છે, પરંતુ બાળમંદિરનો તબક્કો પંચેન્દ્રિયાના વિકાસનો તબક્કો છે.

એટલે પ્રવૃત્તિ દ્વારા જ શિક્ષણ આપવું જોઈએ. તેનાં પાઠ્યપુસ્તકો કે ગાઇડ ન જ હોઈ શકે. (આજે છે) આ અંગે શિક્ષકો, વર્ગખંડો, સાધનો અને ભોજન અંગેની પૂરતી વ્યવસ્થા જરૂરી છે.

(4) અભ્યાસ વિષયોમાં પસંદગીમાં વધુ ઉદાર વલણ હશે, એટલે કે રસાયણશાસ્ત્ર સાથે ગૌણ વિષય સંગીત હોઈ શકે છે. આ યુરોપ-અમેરિકાનું મૉડલ છે. આમાં તંત્રજડતા ન પ્રવેશે એની કાળજી રાખવી જોઈએ.

(5) ક્રૅડિટ બેઝ મૂલ્યાંકન અને માર્ક્સને બદલે ગ્રેડ પદ્ધતિએ આવકાર્ય બાબતો છે. અભ્યાસ ગમે ત્યાંથી છોડી શકાય અને શરૂ કરી શકાય એ મોકળાશ ખૂબ આવકાર્ય છે. માધ્યમિકમાં સેમેસ્ટર પદ્ધતિ હશે. આ સઘળામાં કેવળ બાહ્યરચના નહીં પણ તે યોજનાનો આત્મા જળવાય તે ખૂબ જરૂરી છે, તો સફળ થશે.

(6) વિદ્યાર્થી-શિક્ષક પ્રમાણ 30:1નું હશે એ તમામ વિકસિત દેશોએ સ્વીકારેલું –કરેલું છે. આપણે ત્યાં એ માટે શિક્ષકો, મકાનો, સાધનો, સુવિધાઓ અને જરૂરી બજેટ ફાળવણીમાં સંકલ્પ અને પારદર્શિતા હોવા જરૂરી બનશે. પછાત, દૂરના, પહાડી વિસ્તારોમાં આ પ્રમાણ 25:1નું હશે તે ખૂબ જરૂરી છે.

(7) દેશની 8000 યુનિવર્સિટીઓ અને 40000 કૉલેજોને 45000 ઉત્તમ સંસ્થાઓમાં એકત્રિત કરવાની અભિલાષા છે. પરંતુ તેનું સ્વરૂપ, આયોજન અને સંચાલન જાહેર થાય તો ગુણવત્તાસાધક કેમ બનશે તે સ્પષ્ટ થાય.

(8) વર્ષ 2030 સુધીમાં 100% સાક્ષરતા સિદ્ધ કરવાનો પ્લાન છે. ભૂતકાળમાં પ્રૌઢશિક્ષણનું કામ થયું છે. પરંતુ તેમાં કાગળ ઉપર વધુ થયું છે. આ અંગેનો પ્લાન જાહેર કરવો જરૂરી...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પોલીસ પ્રમાણે પીડિતાને ધમકીઓ મળી રહી હતી અને તેમને બ્લૅકમેલ કરવામાં આવી રહ્યાં હતાં. આ ઘટના થરપારકર જિલ્લાના ડાલાન-જો-ટર્ર ગામમાં બની છે. પીડિતાએ એક કૂવામાં કૂદીને આત્મહત્યા કરી છે.

પોલીસનું કહેવું છે કે પીડિતાના પરિવારજનોની ફરિયાદને આધારે તેમણે આત્મહત્યા માટે દુષ્પ્રેરણાનો ગુનો નોંધી લીધો છે. આ મામલે અત્યાર સુધી એક વ્યક્તિની ધરપકડ કરાઈ છે.

છોકરીના પિતાનું કહેવું છે કે જ્યારે રાત્રે તેમની આંખ ઊઘડી ત્યારે જોયું કે દીકરી પોતાની પથારીમાં નથી. તેમણે પાડોશીઓને જગાડીને શોધખોળ શરૂ કરી પરંતુ તેના પગનાં નિશાન ન મળ્યાં.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે તેઓ છોકરીની શોધ કરતાં કરતાં આરોપીના ઘર તરફ ગયા ત્યારે પગનાં નિશાન મળ્યાં. તેમણે ઘરને ઘેર્યું તો આરોપી ત્યાં હાજર હતો.

રેપનો કેસ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

છોકરીના પિતાએ જણાવ્યું, "એ સમયે રાતના બે વાગ્યા હતા. બરાબર એ જ સમયે અમે એક જોરદાર અવાજ સાંભળ્યો જે નજીકના કૂવામાંથી આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે અમે ત્યાં પહોંચ્યા તો અમને કૂવા પાસે તેના પગનાં નિશાન મળ્યાં. બાદમાં પોલીસે આવીને મૃતદેહને કૂવામાંથી બહાર કાઢ્યો."

આ ઘટના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ચેલહાર પોલીસ સ્ટેશન અંતર્ગતના વિસ્તારમાં બની છે. ચેલહાર પોલીસ સ્ટેશનના SHO મુશ્તાક મલિકનું કહેવું છે કે છોકરીના પરિવારજનોની ફરિયાદને આધારે તેમણે ફરિયાદ દાખલ કરી છે. તેમના પ્રમાણે, પોલીસને કૂવાની આસપાસ છોકરી સિવાય અન્ય કોઈના પગનાં નિશાન નથી મળ્યાં.

મૃતક છોકરીના પિતાનાં સાત બાળકો છે. તેમણે ગયા વર્ષે પોતાની 18 વર્ષની દીકરી સાથે રેપ થયો હોવાની ફરિયાદ કરી હતી જેમાં ત્રણ આરોપીઓ હતા.

પાકિસ્તાની અખબાર 'ડૉન'ના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે તે સમયના ASP અબ્દુલ્લાહ અહમદે કહ્યું હતું કે મેડિકલ રિપોર્ટમાં રેપની પુષ્ટિ નથી કરાઈ.

હિંદુ અને મુસ્લિમ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પીડિતાના પિતાનું કહેવું છે કે પોલીસે એ સમયે ત્રણેય આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી પરંતુ તેમને ત્રણ માસ બાદ જ જામીન મળી ગયા હતા. ત્યાર બાદથી જ તેઓ ધમકીઓ આપી રહ્યા હતા.

તેમણે દાવો કર્યો છે કે કોરોનાના કારણે તેમના કેસની સુનાવણી ન થઈ શકી.

હવે આ મામલે 15 ઑક્ટોબરના રોજ પરિવારનાં નિવદેનોની નોંધણી થવાની હતી. પીડિતા તેમનાં નિવેદન પર ટકેલાં હતાં.

પરિવારનું કહેવું છે કે, તેમને ડરાવવા માટે ધમકીઓ અપાઈ રહી હતી અને દબાણ કરાઈ રહ્યું હતું, જે કારણે તેમણે આત્મહત્યા કરી લીધી.

આ મામલામાં પીડિતા અને આરોપીઓ એક જ ગામનાં છે.

ડાલાન-જો-ટર્ર ગામ પણ એવા વિસ્તારો પૈકી એક છે જ્યાં હિંદુ-મુસ્લિમ લોકો એક સાથે રહે છે. નોંધનીય છે કે થારરણ વિસ્તારમાં રહેતી લગભગ અડધા ભાગની વસતી હિંદુ છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રતિબંધ છતાં દારૂ પીનારાઓની ચકાસણી કરી અનેક લોકોની ધરપકડ પણ કરવામાં આવે છે.

31 ડિસેમ્બરે તો ' દારૂ ન પીવો' અને 'દારૂ પીને ગાડી ન ચલાવવી' તેવાં બોર્ડ પોલીસ ચોકીઓની આસપાસ જોવાં મળતા હોય છે.

જોકે, અનેક લોકો દારૂબંધીની સરકારની નીતિને વહાલાં-દવલાંની નીતિ ગણાવે છે.

ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના થઈ ત્યારથી દારૂબંધીનો કાયદો અમલમાં છે, સરકારી પરમિટ વગર દારૂ પીનાર અને વેચનાર સામે સરકાર કાયદાકીય પગલાં લઈ શકે છે.

જોકે, આ કાયદો ફકત ગુજરાતીઓને જ લાગુ પડે છે અને અન્ય રાજ્યમાંથી ગુજરાત આવતાં લોકો એક ખાસ પરવાનાને આધારે ગુજરાતમાં દારૂ ખરીદી શકે છે અને પી પણ શકે છે.

એક તરફ બહારથી આવતાં લોકો છે જેમને પ્રમાણમાં સહેલાઈથી દારૂની પરમિટ મળી શકે છે.

જ્યારે બીજી બાજુ એવા ઘણા ગુજરાતીઓ છે જેમને પરમિટ માટે પણ 'રેડ-ટેપિઝમ'નો સામનો કરવો પડે છે.

રાજ્ય બહારની વ્યક્તિ, ગુજરાતમાં સક્રિય એવા આશરે 58 જેટલી 'પરમિટ શોપ' પરથી દારૂ મેળવી શકે છે.

દારૂની રેલમછેલ?

ગુજરાત રાજ્યના નશાબંધી અને આબકારી ખાતાએ બંદીશ સોપારકર નામના વકીલે દાખલ કરવામાં આવેલી આર.ટી.આઈ (રાઇટ ટુ ઇન્ફર્મેશન)ની એક અરજીના જવાબમાં કહ્યું... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતું કે રાજ્યમાં 2011-12 થી 2017-18 દરમિયાન કુલ 3.85 લાખ લિટર દારૂ વેચાયો હતો, જેમાંથી 3.65 લાખ લિટર દારૂ પરવાનાધારકોને વેચવામાં આવ્યો હતો.

આ પરવાનાધારકોમાંથી માત્ર 52,000 પરમિટધારકો ગુજરાતી છે, જ્યારે 3.13 લાખ પરવાનગીઓ ગુજરાતથી બહાર આવેલા પ્રવાસીઓ તેમજ બિઝનેસ ડેલિગેટ્સને આપવામાં આવી હતી.

પરવાનાની દુકાનમાંથી થતા દારૂના વેચાણમાં સુરત સૌથી આગળ છે જ્યારે તેના પછીના ક્રમે અમદાવાદ, વડોદરા અને કચ્છ આવે છે.

શું કહે છે સરકાર?

રાજ્ય બહાર અને રાજ્યમાં રહેતા લોકોને વેચવામાં આવતા દારૂ વિશે વાત કરતા એડિશનલ ચીફ સેક્રેટરી, (હોમ ડિપાર્ટમેન્ટ) એ. એમ. તિવારીએ આ વર્ષની શરૂઆતમાં બીબીસીને કહ્યું હતું કે:

"ગુજરાત રાજ્યના કાયદા પ્રમાણે ગુજરાતમાં રહેતા લોકો દારૂ પી શકે નહીં, પરંતુ જેમને આરોગ્ય સંબંધિત કોઈ સમસ્યા હોય તો તેવા લોકો ડૉક્ટરની ભલામણના દારૂ પીવાની આધારે પરવાનગી મેળવી શકે છે."

"આ કાયદો કોઈ પણ પ્રકારે ગેરબંધારણીય નથી કારણ કે બંધારણમાં પણ આ કહેવામાં આવ્યું છે કે, સરકારે દારૂબંધીનો કાયદો જરૂર પડે ત્યાં લાગુ કરવો જોઈએ."

અંગ્રેજોના આગમન પૂર્વે દારૂ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતની દારૂબંધીની આ નીતિની ઘણી વખત ટીકા થઈ છે.

સમાજશાસ્ત્રી વિદ્યુત જોષી બીબીસી ગુજરાતી સાથેની તેમની વાતચીત દરમિયાન કહે છે :

"આ પ્રકારની નીતિ, દારૂના ગેરકાયદેસર વેચાણને પ્રોત્સાહન આપે છે અને લઠ્ઠાકાંડ જેવી ઘટનાઓના ખતરાને અવકાશ આપે છે."

દારૂબંધીની અસરો પર દક્ષિણ ગુજરાતના લોકો સાથેના તેમના અભ્યાસ વિશે વાત કરતા વિદ્યુત જોષી કહે છે, "ગુજરાતમાં અંગ્રેજો આવ્યા એ પહેલાં, ઘણા સમાજ પોતાના ખાન-પાનના ભાગરૂપે જાતે દારૂ બનાવતા હતા, જેનું વેચાણ થતું નહોતું."

"ઘરમાં જેમ શાક-રોટલી બને તેવી રીતે દારૂ પણ બનતો હતો અને તે સાવ સામાન્ય બાબત હતી."

વિદ્યુત જોષી કહે છે, "અંગ્રેજોના આગમન બાદ તેના ઉપર કંટ્રોલ આવ્યો, દારૂ બનાવવાના પરવાનાઓ પારસી સમાજના અનેક લોકોને આપવામાં આવ્યા."

"ગુજરાતની અલગ રાજ્ય (તત્કાલીન મુંબઈ રાજ્યમાંથી) તરીકેની સ્થાપના બાદ અહીં દારૂબંધી લાગુ કરવામાં આવી હતી, જેના પછી દારૂનું ગેરકાયદેસર વેચાણ શરૂ થયું."

દારૂની છૂટનો વિકલ્પ

વિદ્યુત જોષી માને છે કે રાજયમાં દારૂબંધીનો અમલ અસરકારક નથી અને તેનાથી સીધી રીતે એવા સમાજોની સંસ્કૃતિ ઉપર આક્રમણ કર્યું છે કે જેમના માટે દારૂ એ લકઝરી નહીં, પણ સામાજિક જીવનનો એક ભાગ હતો.

તેઓ માને છે કે ગેરકાયદેસર દારૂના...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ફરિયાદ અનુસાર, બન્ને આરોપી દ્વારા મહિલાને સામાજિક બહિષ્કારમાંથી બચાવવાની લાલચ આપીને શોષણ કરવામાં આવ્યું હતું.

હાલ પોલીસ આ મામલે તપાસ કરી રહી છે અને બન્ને આરોપીને ભાગેડુ જાહેર કરાયા છે.

દરમિયાન પીડિતાના મેડિકલ ચેક-અપ સહિતની જરૂરી પ્રક્રિયા હાથ ધરાઈ છે.

ઘટના શું છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ફરિયાદ અનુસાર બનાસકાંઠાના એક ગામમાં રહેતા પરિવારના દીકરાનાં માતાપિતાએ સમુદાય (સમાજ)ના જ અન્ય પરિવારની દીકરી સાથે તેમના દીકરાનું લગ્ન કરવા માટે વચન આપ્યું હતું.

પરંતુ અન્ય શહેરમાં રહેતા દીકરાએ અન્ય યુવતી સાથે પ્રેમલગ્ન કરી લીધું હતું, જેથી સમગ્ર વિવાદનાં બીજ રોપાયાં હતાં.

બીબીસી  ગુજરાતીએ પીડિત પરિવાર સાથે વાતચીત કરી વિગતો જાણી.

ફરિયાદી મહિલાએ કહ્યું, "પહેલાંથી જ પરિવારની આર્થિક સ્થિતિ કફોળી હતી."

"ઉપરથી સામાજિક બહિષ્કારને પગલે મારા પતિને કામ મળવામાં પણ મુશ્કેલી થતી હતી, તેમ છતાં જેમ-તેમ કરી ગુજરાન ચલાવી રહ્યાં હતાં."

"દરમિયાન સમાજ (સમુદાય)ના બે આગેવાનોએ સામાજિક બહિષ્કારમાંથી બહાર લાવી રૂપિયા પાંચ લાખનો દંડ માફ કરાવી દેવાની વાત કહી હતી."

"તેમણે બ્લૅકમેલ કરીને મારું શારીરિક શો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષણ કર્યું. મેં તમામ વાત પતિને કરી એટલે તેમણે પોલીસમાં ફરિયાદ દાખલ કરાવવાનું નક્કી કર્યું."

"આરોપીઓએ એકથી વધુ વખત શારીરિક શોષણ કર્યું અને મને વારંવાર બ્લૅકમેલ કરીને તાબે થવા મજબૂર કરી હતી."

"એટલું જ નહીં તેમણે મારી સાથે મારી કોઈ સખીને પણ સામેલ કરવા કહ્યું હતું."

"સમુદાયમાં પણ અમને સામાજિક અને આર્થિક રીતે પરેશાન કરવામાં આવ્યાં છે."

પોલીસનું શું કહેવું છે?

સામાજિક બહિષ્કાર ગેરકાનૂની છે. ગામ (સમુદાય)ની પંચાયતો દ્વારા દંડ ફટકારવામાં આવ્યા બાદ દુષ્કર્મની ફરિયાદ વિશે પોલીસનું કહેવું છે કે આ મામલે તપાસ ચાલી રહી છે.

કેસની તપાસ કરી રહેલા બનાસકાંઠાના થરાના પોલીસ અધિકારી એન. એચ. પટેલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું:

"પોલીસે ફરિયાદ દાખલ કરી છે. પરિવાર છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી બનાસકાંઠાના ગામમાં રહેવા આવ્યો હતો."

"તેમણે સામાજિક બહિષ્કારની ફરિયાદ ભૂતકાળમાં નહોતી કરી. પીડિતાનું મેડિકલ ચેકઅપ અને જરૂરી કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે."

"પ્રાપ્ત પુરાવા ફોરેન્સિક તપાસ માટે મોકલવામાં આવશે. આરોપીએને પકડવા માટે પણ કાર્યવાહી ચાલુ છે."

"અમે દુષ્કર્મ તથા સામાજિક બહિષ્કાર અંગેનો કેસ દાખલ કર્યો છે."

'મામલો ગંભીર'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બનાસકાંઠાના કલેક્ટર સંદીપ સાંગલેએ પણ આ મામલાની નોંધ લીધી છે.

સાંગલેએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "આ મામલો ગંભીર છે. અમે કાર્યવાહી કરીશું અને સામાજિક બહિષ્કારની પ્રથાને દૂર કરવા માટે પણ પગલાં ભરીશું."

"અમને જાણ થઈ છે કે વિસ્તારમાં કેટલાક સમુદાયમાં આવી પ્રથા ચાલે છે, આથી તેને દૂર કરવા માટે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવીશું."

"ઉપરાંત આ કેસમાં આરોપીને  જલદી પકડવા માટે પોલીસતંત્ર સાથે ચર્ચા થઈ છે."

"આ કેસમાં ટેકનૉલૉજી અને હ્યુમન ઇન્ટલિજન્સનો ઉપયોગ કરીને દાખલો બેસાડવામાં આવશે."

અત્રે નોંધવું કે પોલીસે આઈપીસી (ઇન્ડિયન પિનલ કૉડ) 376-ડી હેઠળ ગુનો દાખલ કર્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ફાઇનાન્સિયલ રિઝૉલ્યૂશન એન્ડ ડિપોઝિટ ઇન્સ્યૉરન્સ (એફઆરડીઆઈ) ખરડા બાબતે મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં અનેક શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. તેના આધારે ઉપરોક્ત વાતો ચાલી રહી છે.

બેંકો કાચી પડે ત્યારે ડિપોઝિટરોની બેન્કમાં જમા રકમ બાબતે જે જૂના નિયમો છે, તેમાં ફેરફાર કરવાની જોગવાઈ નવા ખરડા હોવાની વાતો પણ ચાલી રહી છે.

હાલના નિયમ મુજબ, કોઈ સરકારી બેંક દેવાળું ફૂંકે તો દરેક ખાતેદારને કમસેકમ એક લાખ રૂપિયા પાછા આપવા સરકાર વચનબદ્ધ હોય છે.

તેનો અર્થ એ થાય કે બેંક દેવાળું ફૂંકે, ત્યારે ખાતેદારના ખાતામાં બે લાખ રૂપિયા જમા હોય તો તેને કમસેકમ એક લાખ રૂપિયા પાછા મળવાની ગૅરન્ટી છે.

એફઆરડીએ ખરડો સંસદના ચોમાસુ સત્રમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો, પણ તેમાંની કેટલીક જોગવાઈઓ બાબતે નિષ્ણાતોથી માંડીને સંસદસભ્યો સુધીના બધા લોકોએ ભિન્નમત વ્યક્ત કર્યો હતો.

તેથી સરકારે એ ખરડાનો મુસદ્દો સંસદની સ્થાયી સમિતિને મોકલવો પડ્યો હતો. સંસદની સ્થાયી સમિતિ શિયાળુ સત્રમાં તેનો અહેવાલ આપશે એવું કહેવામાં આવે છે.

શું છે આ ખરડો?

પ્રતિકાત્મક તસવીર

સીનિયર આર્થિક પત્રકાર પ્રંજોય ગુહા ઠાકુરતાએ કહ્યું હતું, "આ ખરડાને કાર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ણે બેંકોમાંથી લોકોનો ભરોસો ઉઠી જશે.

"નોટબંધી ભારતીય સમાજના સૌથી નબળા વર્ગ માટે અત્યંત ખરાબ સાબિત થઈ હતી. સરકારે જે દાવાઓ કર્યા હતા એ ખોટા સાબિત થયા હતા.

જે રીતે નોટબંધી લોકહિત વિરુદ્ધની હતી એ જ રીતે આ પણ એક પ્રકારની નોટબંધી જ છે, એવું હું માનું છું.''

ખરડા બાબતે શંકા શા માટે?

પ્રતિકાત્મત તસવીર

નવા ખરડામાં બેલ-ઈન નામની એક જોગવાઈ છે. એ વિશે પ્રંજોય ગુહા ઠાકુરતાએ કહ્યું હતું, "આ જોગવાઈને આવી રીતે સમજવી જોઈએ કે બેન્કની ખોટ વધી જાય તો બેંક તે ખોટની ભરપાઈ સામાન્ય લોકોના નાણાંમાંથી કરીને ખુદને બચાવવાનો પ્રયાસ કરી શકે."

આર્થિક બાબતોના જાણકાર એમ. કે. વેણુએ કહ્યું હતું, "બેલ-ઈન બાબતે સોશિઅલ મીડિયા અને મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં સૌથી વધુ અસમંજસ પ્રવર્તે છે.

"બેલ-ઈન જોગવાઈ સંબંધે લોકોની શંકા વાજબી છે. એ જોગવાઈ મુજબ, સરકાર જમાકર્તાના નાણાં થોડા સમય માટે રોકી શકે છે.

"નોટબંધીને કારણે લોકોના મનમાં સરકારની જે ઇમેજ બની હતી અને ભય સર્જાયો હતો, તેવું બેલ-ઈનને લીધે થઈ રહ્યું છે. તેનું કારણ છે મુસદ્દાની ભાષા.

"નાણા પ્રધાન અરુણ જેટલીએ આ સંબંધે આગામી સમયમાં સ્પષ્ટતા કરવાની વાત કરી છે."

'અંબાણી, માલ્યાનું કરજ પણ સામાન્ય લોકો ચૂકવે'

પ્રતિકાત્મક તસવીર

એમ. કે. વેણુએ કહ્યું હતું, "હાલના મુસદ્દા મુજબ, નાણાકીય કટોકટીના સંજોગોમાં સરકાર ખાતેદારોને તેમના બેન્કમાં જમા નાણાં થોડા સમય માટે નહીં ઉપાડવા જણાવી શકે.

"તેનાથી ખાતેદારો મુશ્કેલીમાં મૂકાઈ શકે છે. સરકારે આ ખરડામાંની જોગવાઈઓ વિશેનો પોતાનો ઇરાદો આગામી સમયમાં સ્પષ્ટ કરવો જોઈએ."

પ્રંજોય ગુહા ઠાકુરતાએ કહ્યું હતું, "આ ખરડાને રજૂ કરવાનો પ્રયાસ જ ઘણો ખોટો છે. બેંકો પોતાની ભૂલ માટે ખાતેદારો પાસેથી નાણાં વસૂલવાની તૈયારી કરી રહી છે.

"બેંકોએ લોકોને આપેલી લોન ભરપાઈ થાય કે નહીં, સરકારે આ ખરડો પાછો ખેંચવો જોઈએ.

"બેંકોએ કોર્પોરેટ ગૃહોના માલિકોને આ પૈસા આપ્યા હતા. તેથી તેમની નોન-પર્ફૉર્મિંગ ઍસેટ (એનપીએ)માં વધારો થયો છે.

"તેમાં અંબાણી, અદાણી, જેપી અને વિજય માલ્યા જેવા અબજોપતિઓના નામ સામેલ છે.

"બેંકોએ પૂંજીપતિઓને પૈસા આપ્યા હતા અને હવે એ માટે સામાન્ય લોકોની મહેનતના નાણાં દાવ પર લગાવવામાં આવી રહ્યાં છે. આ અનૈતિક વાત છે."

સરકારને ખબર છે

નાણાં પ્રધાન અરુણ જેટલી

જોકે, બેલ-ઈન વિશે અસમંજસની સ્થિતિ પ્રવર્તી રહી હોવા બાબતે સરકાર વાકેફ છે. કદાચ એ કારણસર જ નાણાં મંત્રાલયે ગુરૂવારે એક નિવેદન બહાર...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ફ્રૅન્કલિનના અધિકારીઓ નાતાલ નિમિત્તે સાંતા ફાઉન્ડેશનને આપવા માટે રમકડાં એકઠાં કરતા હતા.

સાંતા ફાઉન્ડેશન દર વર્ષે નાતાલ પર ગરીબ તેમજ જરૂરિયાતમંદ પરિવારોને રમકડાં અને અન્ય ભેટ આપે છે.

જોકે અધિકારીઓએ એકત્ર કરેલાં રમકડાં ગાયબ થઈ જતાં પોલીસને ચોરીની શંકા ગઈ હતી.

બૅન સંગ્રહમાંથી રમકડાં ચોરતાં કૅમેરામાં કેદ થઈ ગયો.

રમકડાં ગાયબ થઈ જતાં ઊંડી તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી.

જોકે, આ તપાસ બહુ લાંબી ન ચાલી અને કૂતરો બૅન (કૂતરાંનું નામ) રમકડા ચોરતો રંગેહાથ ઝડપાઈ ગયો હતો.

વીડિયો ફૂટેજમાં જોઈ શકાય છે કે બૅન એક કૅરિયરમાં બેબી ટૉયને પકડી રાખે છે અને અધિકારીને જોતાં તેમનાથી દૂર ચાલ્યો જાય છે. બાદમાં અધિકારી તેનો પીછો કરે છે.

આખરે બૅન બેબી ટૉયને નીચે સંતાડી દે છે અને અધિકારી તેને શોધી લે છે.

ફ્રૅન્કલિન પોલીસના ડેપ્યુટી ચીફ જેમ્સ મીલે બોસ્ટન 25 ન્યૂઝને જણાવ્યું, "આ આખો વિસ્તાર એકદમ સુરક્ષિત છે એટલે આ કારનામું બૅનનું જ હશે એમ જાણવું સરળ હતું. અમને ખબર પડી ગઈ કે રમકડાં બૅને સંતાડી દીધાં હતાં. જ્યારે તેણે રમકડાં જોયાં તો એને લાગ્યું કે એ બધાં તેનાં જ છે."

તેમણે ઉમેર્યું કે હવે બૅનને સંગ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્રહકક્ષમાં આવવા પર પ્રતિબંધિત કરાયો છે અને તેણે લીધેલાં રમકડાં બદલી નાખવામાં આવ્યાં છે, કેમ કે તેણે 'તેના પર લાળ પાડી હતી'.

બૅન એક થૅરપી કૂતરો છે, લોકો સહજ અનુભવી શકે એ માટે તેનો ઉપયોગ કરાય છે. બૅનને સ્કૂલોમાં મોકલવામાં આવે છે અને જે બાળક તણાવમાં હોય તેમની સાથે બૅન સમય વિતાવે છે. જેથી બાળકોને તણાવની સ્થિતિમાં સારું લાગે છે.

મિલ કહે છે, "તે (બૅન) પોલીસ સ્ટેશનમાં દોડ્યા અને રમ્યા કરતો હોય છે. તે અદભુત છે. તે પ્રેમાળ હોવાથી બધા તેને પ્રેમ કરે છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

બનાસકાંઠામાં 12 ગામના ક્ષત્રિય ઠાકોર સમાજે નિયમ ઠરાવ્યો છે કે "જે કોઈ છોકરી સમાજને નીચું ભળાવશે તો તેની જવાબદારી તે પરિવારની રહેશે અને માતાપિતાને દંડ ચૂકવવાનો રહેશે."

"દંડ લેખે રૂપિયા દોઢ લાખ પૂરા નક્કી કરેલા છે. છોકરાનાં માતાપિતાને દંડ લેખે બે લાખ રૂપિયા નક્કી કરેલા છે."

આ ઉપરાંત કુંવારી છોકરીઓને મોબાઇલ નહીં આપવાનો અને જો મોબાઈલ પકડાય તો તેની જવાબદારી માતાપિતાની ગણવાનો નિયમ પણ બનાવવામાં આવ્યો છે.

શું કહે છે તંત્ર?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કુંવારી છોકરીને મોબાઇલ આપવો કે નહીં એ નિયમ સમાજ નક્કી કરી શકે?

પુખ્ત વયની વ્યક્તિ પોતાના નિર્ણય જાતે લઈ શકે છે એવી છૂટ દેશનું બંધારણ આપતું હોય, તો કોઈ છોકરી 'સમાજને નીચું ભળાવશે' એવું કઈ રીતે કહી શકાય?

પુખ્ત વયની છોકરી કે છોકરો કોઈ નિર્ણય લે તો એમાં સમાજ હસ્તક્ષેપ કરી શકે ખરો?

છોકરી કદાચ ભાગી જાય કે પરનાતમાં ઠરીઠામ થાય તો એનો દંડ માતાપિતા શા માટે ભોગવે?

કોઈ સમુદાય પોતાના નિયમો ઠેરવે અને સમાજનું બંધારણ છે એમ જાહેર કરે તો શું તંત્ર હસ્તક્ષેપ ન કરી શકે?

ઉપરના તમામ સવાલો બનાસકાંઠાના રેસિડેન્ટ ઍડિશનલ કલેક્ટર એલ. બી. બાંભણિયાને પૂછ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વામાં આવ્યા, ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું, "દેશમાં સંવિધાન માત્ર એક જ છે."

"ઠાકોર સમાજે પોતાનું કોઈ સંવિધાન નથી બનાવ્યું. સમાજની બેઠકમાં આ ચર્ચાવિચારણા થઈ છે. એને સંવિધાન ન કહી શકાય. "

કલેક્ટરે કહ્યું, "હજી સુધી અમારી પાસે આ વિશેની કોઈ વિગત ઑન પેપર આવી નથી, તેથી આ મુદ્દે કશું કહી શકીએ નહીં."

"કોઈ વિગત આવશે તો એ અમારા જે તે વિભાગની જવાબદારી બનતી હશે તેને જાણ કરીશું."

"જો આવા કોઈ નિયમો ઠરાવ્યા હશે તો અમારો સામાજિક વિભાગ છે તેને મોકલશું અને તપાસ કરાવીશું. અમારી પાસે હજુ વિગત નથી આવી."

એ બેઠકમાં જે નિયમો ઠરાવવામાં આવ્યા છે તે પૅમ્ફલેટ તો વૉટ્સઍપ પર ફરી રહ્યું છે. તે તમારા સુધી નથી પહોંચ્યું?

આ સવાલ પૂછતા એલ. વી. બાંબણિયાએ કહ્યું હતું, "ના. અમારા સુધી નથી પહોંચ્યું."

શું છે મામલો?

બનાસકાંઠાનાં 12 ગામના ક્ષત્રિય ઠાકોર સમાજે નવ મુદ્દાનો એક કાર્યક્રમ ઘડીને 14 જુલાઈથી તેની ઉપર અમલ શરૂ કર્યો હતો.

જે નવ નિયમો ઘડવામાં આવ્યા હતા તે સમાજનું બંધારણ છે એવું પતાકડાં એટલે કે પૅમ્ફલેટમાં જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું.

આ નવ મુદ્દામાં કેટલાક મુદ્દા એવા હતા જેને લઈને ખૂબ ઊહાપોહ મચ્યો છે. આ મુદ્દા ઘડવા માટેની બેઠક દાંતીવાડા પાસે જેગોલ ગામે ગત રવિવારે મળી હતી.

ક્ષત્રિય ઠાકોર સમાજની આ બેઠકમાં 12 ગામના 500 જેટલા લોકો એકઠા થયા હતા.

જેગોલ, કોટડા, ગાગુંદરા, ઓઢવા, હરિયાવાડા, માલપુરિયા, શેરગઢ, તાલેપુરા, રાણોલ, રતનપુર, ધાનેરી, વેળાવાસ- આ 12 ગામોનો એક સમૂહ (ગોળ) બને છે.

જે નવ મુદ્દાની જે પત્રિકા વાઇરલ થઈ છે એમાં એમાં ઠાકોર સમાજના હવાલા સાથે એમ પણ લખવામાં આવ્યું છે કે અમારા ક્ષત્રિય ઠાકોર સમાજના 'બંધારણ' અમારા સમાજ સાથે રહીને કરેલ છે, જેમાં 12 ગામ સામેલ છે.

જે કોઈ અમારા બંધારણને તોડશે અથવા બીજો કોઈ સમાજ તોડવાની કોશિશ કરશે તો અમે કાનૂની કાર્યવાહી કરીશું.

આ નિયમો સામે શું વાંધો?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ વિશે કર્મશીલ કૌશિક પરમારે કહ્યું હતું, "18 વર્ષની યુવતી અને 21 વર્ષનો યુવક જાતે જ નક્કી કરી શકે છે કે કે તેમણે ક્યાં લગ્ન કરવાં."

"સમાજના આ પ્રકારના નિયમોને લીધે તેમના મૂળભૂત બંધારણીય અધિકારો પર તરાપ લાગે છે. તેથી આ પ્રકારના કિસ્સામાં રાજ્ય સરકારે પોતે ફરિયાદી બનવું જોઈએ."

"એટલે કે કલેક્ટરે સામે ચાલીને પહેલ કરવી જોઈએ. મોબાઇલ રાખવો કે નહીં એ પણ વ્યક્તિગત સ્વતંત્રતાની વાત છે."

"દેશમાં કોઈ એક બંધારણ અમલમાં હોય, ત્યારે આ પ્રકારના બંધારણ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

બાદમાં એનડીએના બીજા ઘટક દળ રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક પાર્ટીએ પણ ખેડૂત આંદોલન વચ્ચે કેન્દ્ર સરકારને ધમકી આપી છે.

રાજસ્થાનથી રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક પાર્ટીના સાંસદ હનુમાન બેનીવાલેએ એનડીએ છોડવાની ધમકી આપતાં કહ્યું, "આરએલપી એનડીએનું ઘટક દળ છે, પરંતુ તેની તાકાત ખેડૂતો અને સૈનિક છે. જો મોદી સરકાર કોઈ તત્કાલિક કાર્યવાહી નહીં કરે તો મારે એનડીએના સહયોગી હોવા પર વિચાર કરવો પડી શકે છે."

દરમિયાન સમાચાર છે કે રાષ્ટ્રીય સ્વંયસેવક સંઘ સાથે જોડાયેલાં બે મોટાં સંગઠન ભારતીય કિસાન સઘં અને સ્વદેશી જાગરણ મંચ પણ નવા કૃષિકાયદાથી પૂરી રીતે સંતુષ્ટ નથી.

સ્વેદશી જાગરણ મંચની સુધારાની માગ

સ્વદેશી જાગરણ મંચના રાષ્ટ્રીય સહસંયોજક અશ્વિની મહાજન

આ બંને સંગઠનોને પણ નવા કૃષિકાયદામાં કેટલીક ખામીઓ દેખાઈ રહી છે અને તેમને લાગે છે કે તેમાં સુધારો કરવો જોઈએ.

'ખેડૂત આંદોલનનું સમાધાન કેવી રીતે થશે?' આ વિષય પર બીબીસીએ મંગળવારે એક વેબિનારના માધ્યમથી ચર્ચાનું આયોજન કર્યું હતું. ચર્ચામાં સ્વદેશી જાગરણ મંચના રાષ્ટ્રીય સહસંયોજક અશ્વિની મહાજને ભાગ લીધો હતો.

તેઓએ નવા કૃષિકાયદા પર કહ્યું, "આ નવા કાયદો ખેડૂતોના હિતમાં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે, પણ કોઈ પણ નવો કાયદો આવે ત્યારે તેમાં સુધારાને અવકાશ રહે છે."

કાયદામાં કયા સુધારાની જરૂર છે? આ સંબંધમાં તેઓ ચાર સુધારા ગણાવે છે:

સુધારો 1: જો સરકાર ખેડૂતોને અનાજમંડીથી વિમુખ કરી રહી છે તો નવા પ્રાઇવેટ વેપારી, જે ખેડૂતોની ઉપજ ખરીદશે, તેઓ પોતાના કાર્ટલ ન બનાવી લે, તેને રોકવા માટે નવા કાયદામાં વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ.

સુધારો 2: ભારતની ખાદ્યસુરક્ષાને સુનિશ્ચિત કરવાની હો તો સરકારે ખેડૂતોને પણ સુરક્ષિત કરવા પડશે. માટે ખેડૂતોને પોતાની ઉપજનો ખર્ચ 20થી 30 ટકા ઊંચી કિંમતે મળે એ સરકારે નક્કી કરવું જોઈએ.

આ વ્યવસ્થા કાયદાથી થવી જોઈએ. કેન્દ્ર સરકારે એ માટે 'ફ્લોર પ્રાઇઝ' નક્કી કરવી જોઈએ.

સુધારો 3: નવા કૃષિકાયદામાં કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગની વ્યવસ્થા કરાઈ છે. ખેડૂતો કોઈ પણ વિવાદ સમયે મામલાને એસડીએમ પાસે લઈ જઈ શકે છે.

અશ્વિની મહાજનના મતે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગમાં જો કોઈ વિવાદ થાય તો એસડીએસ પાસે જવા સિવાય અલગથી 'ખેડૂત કોર્ટ'ની વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ.

તેની પાછળ તેઓ કારણ પણ જણાવે છે. તેમના અનુસાર સામાન્ય ખેડૂતોની એસડીએમ સુધી પહોંચ હોતી નથી.

સુધારો 4: કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગમાં ખેડૂતોને પોતાની ઉપજની કિંમત ત્યારે મળે જ્યારે પાકની કાપણી પૂરી થઈ જાય.

કેન્દ્ર સરકારે એવી વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ કે સમયાંતરે હપ્તા પર કુલ નક્કી કિંમતની ચુકવણી ખેડૂતોને થતી રહે.

એટલા માટે કે એક વાર ખેડૂત અને પ્રાઇવેટ પાર્ટી વચ્ચે કૉન્ટ્રેક્ટ થઈ જાય ત્યારે બીજ રોપવા, કીટનાશક છંટકાવ અને સિંચાઈ સુધી ખેડૂતોને બહુ પૈસા ખર્ચવા પડે છે.

સાથે જ નવીમાં વ્યવસ્થા હવે 'વચેટિયા' બચ્યા નથી, જેને ખુદ ભાજપના નેતાઓ ખેડૂતોનું 'એટીએમ' કહેતા આવ્યા છે. તો સરકારે તેમના માટે નવા એટીએમની વ્યવસ્થા નક્કી કરવી જોઈએ.

એમએસપી પર કોઈ ફોર્મ્યૂલા કાઢી શકે છે સરકાર

ભારતીય કિસાન સંઘના રાષ્ટ્રીય સચિવ મોહિની મોહન મિશ્રા

અશ્વિની મહાજને સુધારા-2માં જે 'ફ્લોર પ્રાઇઝ'ની વાત કરી એને હકીકતમાં ખેડૂતો 'લઘુતમ સમર્થન મૂલ્ય' કહી રહ્યા છે.

ખેડૂતોની માગ છે કે સરકાર લેખિતમાં તેમને આશ્વાસન આપે કે એમએસપી ચાલુ રહેશે અને સરકારી ખરીદી પણ.

આ મુદ્દે કેન્દ્ર સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે સૌથી વધુ મતભેદ પણ છે.

આરએસએસ અને વર્તમાન સરકાર વચ્ચેનો સંબંધ છૂપ્યો નથી. કેન્દ્ર સરકાર તરફથી એવા સંકેત મળી રહ્યા છે કે સરકાર આ મામલે કોઈ ફોર્મ્યૂલા કાઢવા માટે તૈયાર હોઈ શકે છે.

સરકાર તરફથી વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ રાજ્યમંત્રી સોમ પ્રકાશે કહ્યું...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

બારીઓના કાચ તડકામાં ચમકી રહ્યાં હતાં. અમે ચોકી કરતા પોલીસ અધિકારીને કહ્યું કે અમે તપાસ ટુકડીના સભ્યો છીએ એટલે અમને અંદર જવાની મંજૂરી આપવામાં આવે.

દરવાજાની તિરાડમાંથી ઘણા લોકો અમને જોઈ રહ્યા હતા પરંતુ કોઈ બહાર ના આવ્યું અને કોઈએ દરવાજો પણ ખોલ્યો નહીં.

પોલીસવાળાએ કહ્યું કે અમને કોઈને પણ અંદર જવા દેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઘણી મથામણને અંતે આશ્રયગૃહનાં નવા પ્રભારી ડેઝી કુમારીએ અમને અંદર આવવા દીધા.

અંદર બાળકીઓ, યુવતીઓ અને મહિલાઓ હતી. મને લાગતું હતું કે હું કોઈ કબ્રસ્તાનમાં છું અને જાણે હમણાં જ કબરમાંથી બેઠી થઈ છું.

ઊંડી ઊતરી ગયેલી આંખો, સૂકાઈ ગયેલો બાંધો કે જાણે શરીરની બધી જ ચરબી ઓગળી ગઈ હોય. માત્ર હાડપિંજર ફરતાં હોય એવું લાગતું હતું.

અંદરનું દ્રશ્ય જાણે કોઈ યાતનાગૃહ જેવું

વેરણછેરણ પથારી પર ઊંધી પડી રહેલી કેટલીક છોકરીઓ પડી હતી જેમને આ દુનિયા સાથે કોઈ લેવાદેવા જ ન હોય.

કોઈ આંખો પહોળી કરી જોઈ રહી હતી, તો કોઈ નીચે જમીન પર મૌન ધારણ કરીને બેઠી હતી.

તેમને જોઈને લાગતું હતું કે આ બાળકીઓ પ્રથમ તબક્કાની વેદના વેઠી ચૂકી છે.

તેમણે એમની બીમા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રી સામે આત્મસમર્પણ કરી દીધું છે. માત્ર એક નાનકડી બાળકી જ તાકાતથી લડત આપી રહી છે.

આશ્રયગૃહ શહેરથી ઘણું દૂર આવેલું છે. ત્યાં જવા માટે વાહનો સરળતાથી મળતાં નથી.

વરસાદનાં પાણીમાં આ વિસ્તાર જળબંબાકાર રહેતો હોય છે. રસ્તા પર ઠેર-ઠેર ખાડા જોવા મળે છે.

આશ્રયગૃહમાં વિવિધ ઉંમરની કુલ 75 મહિલાઓ છે. બે મહિલાઓ દવાખાનામાં મોત સામે ઝઝૂમી રહી છે જેમાંથી એકની ઉંમર 17 વર્ષ છે અને બીજીની ઉંમર 55 વર્ષની છે.

થોડા સમય પહેલાં બે મહિલાઓનાં રહસ્યમય રીતે મૃત્યુ પણ થઈ ચૂક્યાં છે.

ત્રણ માળ પર અલગ-અલગ ઓરડા છે. આમાંથી મોટાભાગની માનસિક રોગી છે. કોઈ વધુ બીમાર છે તો કોઈ ઓછી.

માનસિક રોગ સામે ઝઝૂમી રહેલી આ મહિલાઓની દેખરેખ માટે કોઈ સગવડ પણ નથી કે કોઈ ડૉક્ટર પણ નથી.

બિહામણું દ્રશ્ય

ત્રીજા માળે કેટલીક બાળકીઓ છે. એક નાનકડી બાળકીની આંખોમાં ચમક રહી નથી. એની ઉંમર પાંચ કે છ વર્ષની હશે.

એક બાળકી નીચે જમીન પર પડેલી છે. અન્ય બાળકીના શરીર પર ઈજાનાં નિશાન દેખાઈ આવે છે. એની આંખો બંધ છે.

પક્ષીના નખની જેમ એની નાનકડી આંગળીઓ વડે તે પથારીના બન્ને છેડા ખોતરી રહી છે.

એનો નાનકડો ચહેરો ભૂખરી માટીના ટુકડાની જેમ આકરો બની ગયો છે. ધીમે ધીમે એના હોઠ ખુલ્યા અને એને એક લાંબી ચીસ પાડી.

બાળકીનું મોં હજી પણ ખુલ્લું જ છે.  માખીઓ બણબણે છે પણ તે એટલી નબળી છે કે પોતાના ચહેરા પરથી માખીઓને ઉડાડી પણ શકતી નથી.

હવે તે ચૂપ થઈ ગઈ છે. એમનું નાનકડું સંકોચાયેલું શરીર વેરણછેરણ ચાદર પર પડ્યું છે અને ગાલ આંસુથી ભીંજાયેલા છે.

આ બિહામણું દ્રશ્ય છે. જે દેશમાં આપણે તંદુરસ્ત બાળકીઓને મારી નાંખીએ છીએ, સળગાવી દઈએ છીએ અથવા તો જીવતે જીવ દફનાવી દઈએ છીએ એ દેશમાં માનસિક રોગથી પીડિત અનાથ બાળકીઓ અને મહિલાઓ માટે ક્યાં જગ્યા છે.

આશ્રયગૃહ પાસે કોઈ રેકોર્ડ નથી

આશ્રયગૃહની મનીષા દયાલ અને ચિરંતન કુમાર પટનામાં કૉર્પોરેટ ક્રિકેટ મેચનું આયોજન કરતા હતા.

રિયા, રૂની, મીરા, ગુડિયા, લીલી જેવી તમામ 75 મહિલાઓ અને બાળકીઓને અહીંયા કેમ લાવવામાં આવી?

ક્યારે લાવવામાં આવી? ક્યાંથી લાવવામાં આવી? એમને કઈ બીમારી છે? એમની શું સારવાર ચાલી રહી છે? આશ્રયગૃહ પાસે આ અંગે કોઈ રેકોર્ડ નથી.

અમે બધાની ફાઇલ મંગાવી. બધી જ ફાઇલ અધૂરી હતી. આ ફાઇલોમાં કોઈ અંગે સંપૂર્ણ જાણકારી મળતી નથી.

22 વર્ષનાં મીરા દેવી બોલી નથી શકતાં પરંતુ તેમની માનસિક હાલત સારી છે.

જ્યારે તેઓ આશ્રયગૃહમાં આવ્યાં હતાં, ત્યારે અવંતિકા નામની દોઢ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

બાલ્ઝાક દરરોજ સાંજે પેરિસની શેરીઓ ખૂંદતાં ખૂંદતાં એ કૉફી હાઉસ સુધી પહોંચતા હતા જે અડધી રાત્રે પણ ખુલ્લો રહેતું હતું.

કૉફી પીતાં-પીતાં તે સવાર સુધી લખતા રહેતા. કહેવામાં આવે છે કે બાલ્ઝાક એક દિવસમાં 50 કૉફી પીતા હતા.

ભૂખ લાગે ત્યારે તે એક ચમચી કૉફીના દાણાને મોંમાં મૂકી ચાવી લેતા.

એમને લાગતું કે આમ કરવાથી એમના મગજમાં વિચારોનો પ્રવાહ ધસમસતા પૂરની ઝડપે શરૂ થઈ જતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બાલ્ઝાકે લગભગ 100 નવલકથા, લઘુ નવલકથા અને નાટક લખ્યાં હતાં. હૃદય રોગના હુમલાને કારણે તેમનું 51 વર્ષની ઉંમરમાં મૃત્યુ થયું હતું.

સદીઓથી લોકો કૉફી પીવે છે પણ બાલ્ઝાક જે કારણે કૉફી પીતા હતા તેવું અત્યારે નથી.

નવી પેઢી નવા પ્રયોગો કરે છે. તેઓ નવી અને સ્માર્ટ દવાઓ લે છે.

તે માને છે કે આ દવાઓ એમની યાદશક્તિ વધારે છે અને એમને કામ કરવામાં મદદ મળે છે.

હાલમાં અમેરિકામાં થયેલા એક સર્વેક્ષણ મુજબ 30 ટકા લોકોએ માન્યું કે એમણે આવી દવાઓ લીધી છે.

શક્ય છે કે ભવિષ્યમાં બધા લોકો આવી દવાનું સેવન કરવા માંડે પરિણામ ભલે જે પણ હોય.

સવાલ એ ઊભો થાય કે નવી દવાઓનો ઉપયોગ કરવાથી શું મગજ તેજ બની જશે?

નવી શ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોધો થવા માંડશે કે પછી આર્થિક પ્રગતિ નવાં સોપાનો સર કરશે?

મગજને કસવું

હોનોરે ડિ બાલ્જાક

આ સવાલોના જવાબો શોધતા પહેલાં જોઈએ કે કઈ કઈ દવાઓ ઉપલબ્ધ છે.

પહેલું સ્માર્ટ ડ્રગ્સ છે પાઇરાસેટમ, જેને રોમાનિયાના વૈજ્ઞાનિક  કૉર્નેલ્યુ ગ્યુર્જીએ સાઇઠના દાયકામાં શોધ્યું હતું.

ગ્યુર્જી એ દિવસોમાં એવા રસાયણોની શોધમાં હતા કે જેનાથી લોકોને ઊંઘવામાં મદદ મળે.

મહિનાઓના પ્રયોગો બાદ તેમણે  'કમ્પાઉન્ડ 6215' ની શોધ કરી.

ગ્યુર્જીની દલીલ હતી કે આ એકદમ સુરક્ષિત છે અને આની આડઅસરો ઘણી ઓછી છે.

એનો ખાસ  લાભ થયો નહીં. કોઈને એમની દવાથી ઊંઘ તો ના આવી પણ એની આડ અસર થઈ.

પાઇરાસેટમની આડ અસર એ હતી કે જે દર્દીઓએ એક મહિના સુધી આ દવાઓ લીધી  હતી તેમની યાદશક્તિ વધી ગઈ હતી.

ગ્યુર્જીને પોતાની શોધનું મહત્ત્વ સમજાયું અને એમને આ દવાને નવું નામ આપ્યું-નૂટ્રોપિક.

આ બે શબ્દોનો એક ગ્રીક શબ્દ છે. જેનો અર્થ થાય છે મગજને કસવું.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાઇરાસેટમ વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યવસાયી યુવાનોમાં ઘણી લોકપ્રિય છે. તેઓ આની મદદ વડે પોતાની કામગીરી સુધારવા માંગે છે.

જોકે, ગ્યુર્જીની આ શોધને દાયકાઓ બાદ પણ એ વાતના પુરાવા સાંપડ્યા નથી કે તે કોઈ પણ સ્વસ્થ વ્યક્તિની સ્મરણશક્તિ વધારી શકે છે.

બ્રિટનમાં ડૉક્ટરો પણ આ દવા લખી આપે છે પણ અમેરિકામાં આ દવા વેચવાની મંજૂરી પ્રાપ્ત નથી.

ટેક્સાસનાં ઉદ્યોગી અને પૉડકાસ્ટર મંસલ ડૉન્ટૉન ફેનાઇલ પાઇરાસેટમની આ  ગોળી લે છે .

આ દવાને સોવિયત સંઘે પોતાના અંતરીક્ષ યાત્રીઓ માટે બનાવી હતી.

આ દવા અંતરીક્ષમાં આવતા તણાવને દૂર કરવામાં મદદ કરે છે.

ડૉન્ટૉને કહ્યું હતું કે તેઓ જ્યારે આ ગોળી લે છે ત્યારે તેમને ઘણી વસ્તુઓ સ્પષ્ટપણે બોલવામાં સરળતા રહે છે .

તેઓ એ દિવસોમાં ખૂબ રેકૉર્ડિંગ કરી શકતા હતા.

સ્માર્ટ દવાનો ઉપયોગ કરનારા લોકો આ દવાઓ અંગે ખૂબ સંવેદનશીલ હોય છે.

મગજ પર આની અસર એકદમ ઓછી છે અથવા તો એને પ્રમાણિત કરી શકાઈ નથી.

કેટલી વધી સ્મરણશક્તિ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ક્રિયેટીન મોનોહાઇડ્રેટ એક ડાયટ્રી સપ્લીમેન્ટ છે. આના સફેદ રંગના પાવડરને દૂધ અથવા શરબતમાં ભેળવી લેવામાં આવે છે.

કેટલાક લોકો આની ગોળી પણ લેતા હોય છે. આ રસાયણ કુદરતી રીતે આપણા મગજમાં હોય છે જ.

હાલમાં એવા પુરાવા મળ્યા છે કે ક્રિયેટીન મોનોહાઇડ્રેટ લેવાથી સ્મરણશક્તિ અને બુધ્ધિનો વિકાસ થાય છે.

ક્રિયેટીનને લેનારાઓમાં વ્યવસાયી યુવાનો તો ઓછા છે પણ કસરત દ્વારા શરીરને કસવા માગતા લોકોમાં...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

બાળકો સામેના ગુનામાં 2017માં અમદાવાદમાં 25 ટકા અને સુરતમાં 27 ટકાનો વધારો થયો હતો.

આ અહેવાલ મુજબ પોલીસ તથા પરિવારના સભ્યો 23.9 ટકા ખોવાયેલાં બાળકોને શોધી શક્યા નથી.

અહેવાલ મુજબ 2,172 બાળકો ગુમ થયાં હતાં બાદમાં તેમાંથી 1,653ને શોધી કઢાયાં હતાં.

ગુજરાતમાં 2017માં રોજ 22 વ્યક્તિઓનાં મૃત્યુ રસ્તા પર ડ્રાઇવિંગની બેદરકારીના કારણે થયાં હતાં.

 નેશનલ ક્રાઇમ રેકર્ડ બ્યૂરો દ્વારા હાલમાં જ 2017નો ક્રાઇમ ઇન ઇન્ડિયાનો રિપોર્ટ જાહેર કરાયો છે.

ગુજરાતમાંથી કમલેશ તિવારીના હત્યાના આરોપીઓની ધરપકડ

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ ગુજરાત ઍન્ટિ ટૅરરિઝમ સ્ક્વૉડે (એટીએસ) કમલેશ તિવારીની હત્યામાં સામેલ બે મુખ્ય આરોપીઓની શામળાજી પાસેથી ધરપકડ કરી છે.

અસફાક હુસૈન જાકિર હુસૈન શેખ(34) અને ફરિદ અલિયાસ મોઇનુદ્દીન ખુર્શીદ પઠાણ (27) નામની બે વ્યક્તિની  ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

ગુજરાત એટીએસના ડીઆઈજી હિમાંશુ શુક્લાએ કહ્યું, "લખનઉ પોલીસમાં કેસ દાખલ થયો હોવાના કારણે આગામી દિવસોમાં બંને આરોપીઓને ઉત્તરપ્રદેશ પોલીસને સોંપવામાં આવશે."

"તેમણે કબૂલ કર્યું હતું કે તેઓ ગત શુક્રવારે કરાયેલી કમલેશ તિવા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રીની હત્યામાં સંડોવાયેલા છે."

કેનેડામાં જસ્ટીન ટ્રુડો ફરીથી વડા પ્રધાન બન્યા

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ કેનેડામાં યોજાયેલી સામાન્ય ચૂંટણીઓમાં જસ્ટીન ટ્રુડો વિજેતા બન્યા છે પરંતુ તેમની પાર્ટી બહુમત મેળવી શકી નથી.

જેથી નેશનલ ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીના નેતા ભારતીય મૂળના જગમીત સિંહ જસ્ટીન ટ્રુડોને સંસદમાં સમર્થન કરશે.

સંસદની 338 બેઠક પર યોજાયેલી ચૂંટણીમાં 157 બેઠક પર ટ્રુડોનો પક્ષ વિજેતા બન્યો હતો. જ્યારે બહુમત માટે 170 બેઠકોની જરૂરિયાત છે.

જગમીત સિંહની પાર્ટી નેશનલ ડેમૉક્રેટિક પાર્ટી 24 બેઠક પર વિજેતા બની છે. તે બહુમતી માટે સંસદમાં સરકારને બહારથી સમર્થન કરશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ગત ચૂંટણીમાં જગમીતસિંહની પાર્ટીએ 44 બેઠકો પર જીત મેળવી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

બીજી તરફ રાજ્યમાં કોરોના વાઇરસના કેસની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. રાજ્યમાં ગુરુવારની સરખામણીએ શુક્રવારે 64 વધારે કેસ નોંધાયા હતા. ગુરુવારે રાજ્યમાં 424 કેસ નોંધાયા હતા, જ્યારે શુક્રવારે 460 કેસ નોંધાયા હતા.

રાજ્યમાં 20 ફેબ્રુઆરીને શનિવારે નવા 258 કેસ નોંધાયા હતા. જેની સંખ્યા આ શુક્રવાર સુધીમાં 460એ પહોંચી છે.

ગુજરાતના પડોશી રાજ્યોમાં પણ ફરી કોરોના કેસની સંખ્યા વધી રહી છે.

રાજ્યમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી પહેલાં અનેક ડૉક્ટરોએ કોરોના વાઇરસના કેસ વધશે  એવી ચેતવણી આપી હતી.

15 ફેબ્રુઆરીએ જ ઇન્ડિયન મેડિકલ અસૉસિયેશન, ગુજરાત પાંખના પૂર્વ પ્રમુખ ડૉ. બિપિન પટેલે કહ્યું કે, કોઈ પણ પક્ષની સભા થાય અને વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠનની ગાઇડલાઇનનું પાલન ન થાય તો કોરોનાનો ફેલાવો થવાની સંભાવના ચોક્કસ રહેલી છે.

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે આ જગ્યાઓએ લોકો માસ્ક પહેરતા નથી અને તેમના મેળાવડા પણ થાય છે તો આવી સ્થિતિમાં કોરોના વાઇરસનું સંક્રમણ વધી શકે છે.

અમદાવાદના જાણીતા ફિઝિશિયન ડૉ. પ્રવીણ ગર્ગે પણ બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું કે કોરોનાની સ્થિતિ કેટલી વકરશે તેનો ખ્યાલ હાલ આવે તેમ લા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ગી રહ્યું નથી. તે તો પંદર દિવસ કે મહિના પછી જ ખ્યાલ આવશે પરંતુ સ્થિતિ બગડવાની સંભાવના ચોક્કસ રહેલી છે તેમાં તમે ના ન કહી શકો.

તેમણે કહ્યું, જે પ્રકારે રાજકીય પક્ષોની રેલીઓમાં સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમનું પાલન થતું નથી તે એક કારણ હોઈ શકે છે.

અમદાવાદના નવા બનેલા નરેન્દ્ર મોદી સ્ટેડિયમ ખાતે ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચે ક્રિકેટ મૅચ શરૂ થઈ છે જેમાં દર્શકોને પ્રવેશ આપવામાં આવ્યો છે. ડૉક્ટરોએ આને લઈને ચિંતા પણ વ્યક્ત કરી હતી. હાલ કેસોની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

અમદાવાદમાં શું સ્થિતિ છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

અમદાવાદમાં કોરોના વાઇરસના કેસની સંખ્યામાં વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. અમદાવાદ કૉર્પોરેશનની હદના વિસ્તારમાં કોરોના વાઇરસના કેસની સંખ્યા સદી મારવાની નજીકમાં છે.

અમદાવાદમાં ગત 20 ફેબ્રુઆરીએ કોરોના વાઇરસના 45 કેસ નોંધાયા હતા. આ કેસની સંખ્યા 26 ફેબ્રુઆરીએ 99એ પહોંચી છે.

અમદાવાદમાં ઠેર ઠેર કોરોના વાઇરસના ડૉમને ફરી શરૂ કરી દેવામાં આવ્યા છે. ગુજરાત સરકારની વેબસાઇટ અનુસાર અમદાવાદમાં ગઈ કાલે કોરોનાના 5619 ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે.

અમદાવાદમાં છેલ્લાં પાંચ દિવસમાં કોરોના વાઇરસના કુલ 390 કેસ નોંધાયા છે.

અમદાવાદમાં છેલ્લાં સાત દિવસમાં ત્રણ લોકોના મૃત્યુ પણ થયા છે. અમદાવાદમાં કોરોના વાઇરસના કુલ કેસની સંખ્યા 58423એ પહોંચી છે. જ્યારે હાલસુધીમાં 2255 લોકોના મૃત્યુ થયા છે.

અમદાવાદના ક્યાં ઝોનમાં કોરોના વાઇરસના કેટલાં કેસ નોંધાતા હતા તેની માહિતી પહેલાં આપવામાં આવતી હતી જે હવે બંધ કરી દેવામાં આવી છે.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની પ્રેસનોટ અનુસાર અમદાવાદમાં હાલ 21 માઇક્રો કન્ટેઈન્મેન્ટ ઝોન આવેલા છે.

કોરોના વાઇરસ આખી દુનિયામાં ફેલાયો ક્યાંથી? અમેરિકાનું નવું સંશોધન

વડોદરામાં કોરોના વાઇરસની શું સ્થિતિ છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

વડોદરા પણ અમદાવાદની જેમ કોરોના વાઇરસના કેસની સંખ્યા સદી મારવાની નજીક છે. વડોદરામાં નવા 99 કેસ ગઈ કાલે નોંધાયા છે.

વડોદરામાં 20 ફેબ્રુઆરીએ નવા કેસ 41 નોંધાયા હતા તેની સંખ્યા 26 ફેબ્રુઆરીએ 99એ પહોંચી છે.

વડોદરા મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની વેબસાઇટ અનુસાર શહેરમાં હાલ ઍક્ટિવ કેસની સંખ્યા 579 છે. પરંતુ આ વેબસાઇટ અપડેટ કરવામાં ન આવી હોય તેવું લાગી રહ્યું છે. વડોદરામાં 22 ફેબ્રુઆરીથી લઈને 26 ફેબ્રુઆરી સુધીમાં કોરોના વાઇરસના કુલ 374 કેસ નોંધાયા છે.

સુરતમાં શું છે સ્થિતિ?

કોરોના વાઇરસ

સુરતમાં 20 ફેબ્રુઆરીએ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

બીજી બાજુ હાથરસથી આશરે 500 કિલોમિટર દૂર બલરામપુરમાં અત્યાચારનો ભોગ બનેલ દલિત યુવતીના પરિવારજનો પોલીસઅધિકારીઓ પાસેથી પોતાની પુત્રી માટે ન્યાય માંગણી કરી રહ્યા હતા.

બલરામપુર જિલ્લા મુખ્યાલયથી મંઝૌલી ગામનું અંતર લગભગ 50 કિલોમિટર છે.

29 સપ્ટેમ્બરની સાંજે દલિત સમાજનાં 22 વર્ષીય વિદ્યાર્થિની સાથે કથિત રીતે ગૅંગરેપ બાદ તેની સાથે ક્રૂરતાપૂર્વક મારઝૂડ કરવામાં આવી. હૉસ્પિટલ પહોંચે એ પહેલાં જ તેમનું મૃત્યુ નીપજ્યું હતું.

મૃતક યુવતીના ભાઈની ફરિયાદને આધારે પોલીસે તે જ દિવસે બે જણની ધરપકડ કરી હતી અને શુક્રવારે વધુ બેની ધરપકડ કરી.

પરિવારનો આક્ષેપ છે પોલીસ કેસને દબાવી દેવા અથવા તેને રફેદફે કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

આટલું જ નહીં, પરિવારજનો કહી રહ્યા છે કે 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ રાત્રે 9 વાગ્યે મૃતકનું અંતિમ સંસ્કાર કરવા માટે વહીવટી તંત્ર દ્વારા દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, પોલીસ અને તંત્ર એનો ઇનકાર કરે છે.

'અંતિમક્રિયા માટે ફરજ પાડવામાં આવી'

પીડિતાનાં માતા અને અ્ન્ય પરિવારજન (ઓળખ જાહેર ન કરવાના હેતુથી ફોટો બ્લર કર્યો છે.)

પીડિતાનાં માતા કહે છે, "પાછલા ત્રણ દિવસથી અમને કહે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વામાં આવી રહ્યું છે કે રાહ જુઓ. હવે અમે એક  દિવસ પણ રાહ જોઈશું નહીં. અમને તાત્કાલિક ન્યાય જોઈએ છે."

પરિવારના સભ્યોનો આરોપ છે કે પોલીસે પહેલા દિવસે જેમની ધરપકડ કરી છે, તે ઉપરાંત અન્ય કેટલાક લોકો પણ આ કેસમાં સામેલ છે.

તેમને બીજાં નામો જણાવતાં પોલીસે શુક્રવાર સાંજે અન્ય બે વ્યક્તિની ધરપકડ કરી છે. પરંતુ યુવતીના પરિવારજનો પોલીસતપાસથી સંતુષ્ટ નથી.

મૃતક યુવતીના ભાઈએ બીબીસીને જણાવ્યું, "આ ઘટના બાદ અમે તરત પોલીસ સ્ટેશન ગયા હતા અને પોલીસને બધી માહિતી આપી હતી. મારી બહેનના મૃતદેહને રાત્રે ઘરેથી પોલીસ સ્ટેશન લઈ જવામાં આવ્યો."

"આખી રાત મૃતદેહને પોલીસ સ્ટેશનમાં રાખવામાં આવ્યો અને બીજા દિવસે સવારે પોસ્ટમૉર્ટમ માટે લઈ ગયા. રાત્રે અમારી પાસે બળજબરીથી અંતિમ ક્રિયા કરાવવામાં આવી."

જોકે પોલીસ અને વહીવટી તંત્ર કહે છે કે અંતિમક્રિયા માટે પરિવાર પર કોઈ પણ પ્રકારનું દબાણ કરવામાં આવ્યું નથી.

બલરામપુરના પોલીસ અધિક્ષક દેવરંજન વર્મા કહે છે, "યુવતીના પરિવારજનો દ્વારા તેમની અંતિમ ક્રિયા કરવામાં આવી છે. તેમના પર કોઈ પણ પ્રકારનું દબાણ કરવામાં આવ્યું નથી. પોલીસ કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે ત્યાં હાજર હતી, કોઈની ઉપર દબાણ કરવા માટે નહીં."

પરંતુ પીડિતાના ઘરે હાજર રહેલા તેમના નાના જ્યારે કહે છે કે પોલીસે અંતિમ ક્રિયા માટે કોઈ દબાણ નથી કર્યુ, ત્યારે ઘરના અન્ય સભ્યો તેમનો સખત વિરોધ કરે છે.  પરિવારના સભ્યો કહે છે, "કેવી રીતે દબાણ નથી કરાયું? અમે તો સવારે અંતિમ ક્રિયા કરવા માગતા હતા, પરતું પોલીસે રાત્રે અંતિમ ક્રિયા કરવા માટે ફરજ પાડી. કોટવાળ સાહેબે કહ્યું કે અંતિમ સંસ્કાર કરી નાખો અમે તમારી બધી માંગણીઓ સ્વીકારી લઈશું. પરતું અમારી એક પણ માંગણી સ્વીકારવામાં આવી નથી. કેસના અસલી આરોપીઓ હજુ સુધી પકડાયા નથી."

‘પોલીસે અમારા જણાવ્યાનુસાર રિપોર્ટ નથી લખ્યો’

યુવતીના એક ભાઈ  કહે છે કે તેમને પોલીસને ત્રણ વખત અરજી આપી હતી, પરંતુ પોલીસે કેસનો રિપોર્ટ પોતાને ઠીક લાગે તે રીતે બનાવ્યો છે.

તેઓ જણાવે છે, "પોલીસે પોતાના મુજબ રિપોર્ટ લખ્યો છે, અમે કહ્યું તે મુજબ નહીં. બે વ્યક્તિ સિવાય કેટલાક અજાણ્યા લોકો વિરુદ્ધ અમે રિપોર્ટ લખાવવા માગતા હતા, પરંતુ પોલીસકર્મીઓએ આમ કરવાની ના પાડી દીધી. અમે જાણીએ છીએ કે માત્ર બે જ વ્યક્તિ, તેમાં પણ એક સગીર, આવું કામ ન કરી શકે."

મીડિયા રિપોર્ટો અનુસાર 22 વર્ષીય વિદ્યાર્થિનીનું અપહરણ બાદ ગૅંગરેપ કરવામાં આવ્યું હતું....


પ્રતીકાત્મક તસવીર

બોર્ડની અખબારી યાદી પ્રમાણે ધોરણ-10 તથા 12ની પરીક્ષા 10 મે 2021થી 25 મે 2021 દરમિયાન યોજાશે. કોરોના મહામારીના કારણે વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં અભ્યાસક્રમમાં 30%નો કાપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. જેથી આગામી પરીક્ષા 70% અભ્યાસક્રમ સાથે પરીક્ષા લેવામાં આવશે.

પરીક્ષાનો કાર્યક્રમ

SSC ધોરણ-10

10 મે - સોમવાર - પ્રથમ ભાષા

12 મે - બુધવાર - વિજ્ઞાન

15 મે - શનિવાર - ગણિત

17 મે - સોમવાર - સામાજિક વિજ્ઞાન

18 મે - મંગળવાર - ગુજરાતી (દ્વિતીય ભાષા)

19 મે - બુધવાર - અંગ્રેજી (દ્વિતીય ભાષા)

20 મે - ગુરુવાર - હિન્દી, સિંધી, સંસ્કૃત, ફારસી, અરબી, ઉર્દૂ (દ્વિતીય ભાષા), હેલ્થકૅર, બ્યૂટી ઍન્ડ વેલનેસ, ટ્રાવેલ-ટુરિઝમ, રિટેઇલ

ધોરણ 12 (વિજ્ઞાન પ્રવાહ)નો કાર્યક્રમ

10 મે - સોમવાર - ભૌતિકવિજ્ઞાન

12 મે - બુધવાર - રસાયણવિજ્ઞાન

15 મે - શનિવાર - જીવવિજ્ઞાન

17 મે - સોમવાર - ગણિત

19 મે - બુધવાર - અંગ્રેજી (પ્રથમ ભાષા), અંગ્રેજી (દ્વિતીય ભાષા)

21 મે - શુક્રવાર ગુજરાતી (પ્રથમ ભાષા), હિન્દી (પ્રથમ ભાષા), મરાઠી (પ્રથમ ભાષા), ઉર્દૂ (પ્રથમ ભાષા), સિંધી (પ્રથમ ભાષા), તામિલ (પ્રથમ ભાષા), ગુજરાતી (દ્વિતીય ભા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ષા), હિન્દી (દ્વિતીય ભાષા), સંસ્કૃત, અરબી, પ્રાકૃત, કૉમ્પ્યૂટર ઍજ્યુકેશન

ઉત્તર પ્રદેશમાં એક રૂપિયે કિલો ભાવ આવતા ખેડૂતે હજાર કિલો ફુલેવર રસ્તા પર ફેંક્યું

ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથ

પિલિભિતમાં APMCમાં વેપારી દ્વારા ફુલેવરના પાકની ક્ષુલ્લક કિંમત આપવાની પેશકશથી રોષે ભરાયેલ એક સીમાંત ખેડૂતે એક હજાર કિલો પાક રસ્તા પર ફેંકી દઈ, જરૂરિયાતમંદોને વિનામૂલ્યે લઈ જવા દીધો હતો.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ અનુસાર જહાનાબાદના ખેડૂત મોહમ્મદ સલીમને APMC કૅમ્પસમાં વેપારી દ્વારા તેમના ફુલેવરના પાક માટે પ્રતિ કિલો એક રૂપિયો ચૂકવવાની પેશકશ કરાઈ હતી. જે ખેતરથી માર્કેટ સુધી પાકને લાવવાના ભાડા સમાન ભાવ હતો.

સલીમે અખબાર સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "મારી પાસે અડધો એકર જમીન છે જેમાં મેં ફુલેવરનો પાક લીધો હતો. પાક લેવા માટે બીયારણ, સિંચાઈ, રોપણી અને ખાતર વગેરે માટે મેં આઠ હજાર રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો હતો. ઉપરાંત પાકની લણણી અને વાહનવ્યવહાર માટે અલાયદો ખર્ચ કરવો પડ્યો હતો."

તેમણે આગળ કહ્યું કે, "ફુલેવરની છૂટક કિંમત પ્રતિ કિલોગ્રામ 12થી 14 રૂપિયા છે. હું મારા પાક માટે ઓછામાં ઓછું આઠ રૂપિયાનું વળતર ઇચ્છતો હતો. જ્યારે મને માત્ર એક રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવની પેશકશ કરવામાં આવી ત્યારે મારી પાસે બધો પાક પાછો લઈ જવા માટેનું ભાડું બચાવવા માટે તેને ફેંકી દીધા સિવાય કોઈ રસ્તો ન હતો."

હાલ એનઆરસી લાગુ કરવાની કોઈ યોજના નથી - મોદી સરકાર

કેન્દ્રીય ગૃહરાજ્ય મંત્રી નિત્યાનંદ રાયે મંગળવારે રાજ્યસભામાં કહ્યું કે અત્યારે સરકારની દેશવ્યાપી એનઆરસી યાને કે નેશનલ રજિસ્ટર ઑફ સિટિઝન લાગુ કરવાની કોઈ યોજના નથી ઘડી રહી.

જોકે, અગાઉ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કહ્યું હતું કે પહેલાં CAA લાગુ કરાશે અને પછી NRC લાગુ કરાશે.

નિત્યાનંદ રાય તરફથી આવેલા નિવેદન મુજબ વિવાદિત નાગરિકતા સંશોધન અધિનિયમ સંબંધિત નિયમો ઘડવામાં પાંચ મહિનાનો સમય લાગી શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે વિવાદિત નાગરિકતા સંશોધન અધિનિયમ અને નેશનલ રજિસ્ટર ઑફ સિટિઝનને લઈને દેશમાં અનેક વિરોધપ્રદર્શનો થયા હતા, જેમાં શાહીનબાગ વિરોધપ્રદર્શને દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.

ગત વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં બજેટ સત્રમાં જ નિત્યાનંદ રાયે આ જ નિવેદન આપ્યું હતું અને કહ્યું હતું કે સરકારની એનઆરસી લાગુ કરવાની કોઈ યોજના હાલ નથી.

સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓમાં મતગણતરી બાબતે ગુજરાત હાઈકોર્ટની નોટિસ

ગુજરાત...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારત વિદેશમંત્રાલયે એક નિવેદન જાહેર કરીને કહ્યું કે જેમ કે ભારતીય સેનાએ એક દિવસ પહેલાં જણાવ્યું હતું કે ભારતીય પક્ષે આ ઉશ્કેરણીજનક ગતિવિધિઓનો જવાબ આપ્યો અને એલએસી પર પોતાનાં હિતો અને ક્ષેત્રીય અખંડતાની રક્ષા માટે સમુચિત રક્ષાત્મક કાર્યવાહી કરી.

વિદેશમંત્રાલયના પ્રવક્તા અનુરાગ શ્રીવાસ્તવે આ નિવેદનમાં કહ્યું, "31 ઑગસ્ટે પણ જ્યારે બંને પક્ષના ગ્રૂપ કમાન્ડર તણાવ ઓછો કરવા માટે બેઠક કરી રહ્યા હતા, ત્યારે ચીની સૈનિકોએ ફરી એક વાર ભડકાઉ કાર્યવાહી કરી."

"ભારતે સમય પર કાર્યવાહી કરતાં યથાસ્થિતિને બદલવાની એકતરફી કોશિશને નિષ્ફળ કરી શકાઈ."

પ્રવક્તાએ કહ્યું કે આ વર્ષે શરૂઆતમાં જ ચીનની કાર્યવાહી અને તેનું વર્તન બંને દેશ વચ્ચે સીમા પર શાંતિ જાળવી રાખવા માટે નક્કી દ્વિપક્ષીય સહમતિઓ અને પ્રોટોકૉલનું ઉલ્લંઘન છે.

આ કાર્યવાહીઓ બંને દેશોના વિદેશમંત્રીઓ અને વિશેષ પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે બનેલી આંતરિક સમજનો પણ સંપૂર્ણ અનાદર છે.

ચીનનો ભારત પર ઉશ્કેરણીજનક કાર્યવાહીનો આરોપ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ પહેલાં ચીને ભારતને કહ્યું હતું કે તે ઉશ્કેરણીજનક હરકત બંધ કરે અને પોતાના સૈનિકોને તાત્કાલિક પરત બોલાવે, જ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેઓએ ખોટી રીતે વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા કે એલએસીનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે.

ચીનના સરકારી અખબાર ગ્લોબલ ટાઇમ્સ અનુસાર ચીનના વિદેશમંત્રાલયના પ્રવક્તા હુઆ ચુનયિંગે મંગળવારે પોતાની પ્રેસ-બ્રીફિંગમાં આ કહ્યું હતું.

તેઓએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે ચીને કોઈ પણ દેશની એક ઈંચ જમીન પર પણ કબજો કર્યો નથી.

હુઆએ કહ્યું, "ચીને ક્યારેય કોઈ લડાઈ કે સંઘર્ષ માટે ઉશ્કેર્યા નથી અને ન તો કોઈ અન્ય દેશની એક ઈંચ જમીન પર કબજો કર્યો છે. ચીની સૈનિકોએ ક્યારેય લાઇન પાર કરી નથી. કદાચ તેને લઈને સંવાદનો કોઈ મુદ્દો છે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારતના કોરોના વાઇરસ માટે થતા ટેસ્ટિંગ અને સંશોધન પર ધ્યાન રાખતી સંસ્થા આઇસીએમઆરના રમન ગંગાખેડકરે ઉપરોક્ત વાત જણાવી હતી.

આ જ પ્રકારના કેસ ગુજરામાં પણ મોટા પ્રમાણમાં જોવા મળી રહ્યા છે.

રવિવારે દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ કહ્યું કે 'દિલ્હીમાં કોરોનાના એક દિવસમાં 736 ટેસ્ટ રિપોર્ટમાંથી 186 લોકો  પૉઝિટિવ નીકળ્યા. તમામ 'એસિમ્પ્ટોમેટિક' કેસ છે એટલે જેમનામાં કોરોનાના કોઈ લક્ષણ નથી. કોઈ તાવ, ખાસી કે શ્વાસની ફરિયાદ નથી. તેમને ખબર નથી કે આ કોરોના લઈને ફરી રહ્યા છે'

આમ ભારતમાં અસિમ્પ્ટોમૅટિક (લક્ષણ વિનાના) કોરોનાના કેસ ડૉક્ટરો માટે નવા માથાનો દુ:ખાવો બની ગયા છે.

આ વિશે વધુ જાણતા પહેલાં એ જાણવું જરૂરી છે કે કોરોના સંક્રમણ કેવી રીતે ફેલાઈ શકે છે.

સંક્રમણ ક્યારે-ક્યારે ફેલાઈ શકે છે?

વિશ્વ સ્વાસ્થય સંગઠન (WHO)ના કહેવા પ્રમાણે કોરોના સંક્રમણ ફેલાવવાના ત્રણ રસ્તા હોઈ શકે છે.

1. સિમ્પ્ટોમૅટિક - એ લોકો જેમનામાં કોરોનાના લક્ષણો જોવા મળે અને પછી તેમણે બીજામાં ફેલાવ્યા હોય. આ લોકો લક્ષણ દેખાયાના ત્રણ દિવસ પહેલાં લોકોમાં કોરોના ફેલાવી શકે છે.

2. પ્રી સિમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્પ્ટોમૅટિક - વાઇરસ સંક્રમણ ફેલાવવા અને લક્ષણ દેખાડવાની વચ્ચે પણ કોરોના સંક્રમણ ફેલાઇ શકે છે. આની સમય મર્યાદા 14 દિવસની હોય છે, જે આ વાઇરસનો ઇંક્યૂબેશન પિરિયડ પણ છે. આમાં સીધી રીતે કોરોનાના લક્ષણ ફેલાતા નથી.

3. અસિમ્પ્ટોમૅટિક - જેમાં કોઈ પ્રકારના લક્ષણ નથી હોતા પરંતુ તે કોરોના પૉઝિટિવ હોય છે અને સંક્રમણ ફેલાવી શકે છે.

દુનિયાના બાકી દેશોમાં પણ અસિમ્પ્ટોમૅટિક કેસ જોવા મળ્યા છે, પરંતુ ભારતમાં આની સંખ્યા થોડી વધારે છે.

અસિમ્પ્ટોમૅટિક કેસ કેમ વધારે ખતરનાક છે ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

લક્ષણ વિના કોરોનાના દરદીને સવાઈ માનસિંહ હૉસ્પિટલના એમએસ ડૉ. મીણા 'બે ધારવારી' તલવાર કહે છે. તેમના કહેવા પ્રમાણે કોઈ દરદીમાં કોઈ લક્ષણ નહીં હોય, તો તે પોતાનો ટેસ્ટ પણ નહીં કરાવે, તો તેમને ખ્યાલ નહીં આવે અને તે કોરોના ફેલાવતો રહેશે.

ડૉ. મીણાનું કહેવું છે કે જે પણ માણસ બહાર જાય છે, તેણે ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ. જેવું લોકોને ખબર પડે છે કે તેઓ  કોરોના પૉઝિટિવના સંપર્કમાં આવ્યા છે, તો તેમણે સામે ચાલીને ટેસ્ટ કરાવવો જોઈએ.

ડૉ. નાગરાજ અને ડૉ.મીણા બંનેનું કહેવું છે કે રેપિડ ટેસ્ટિંગ અને પૂલ ટેસ્ટિંગથી આવા કેસને પકડવામાં થોડી મદદ જરૂરથી મળશે પરંતુ યુવાન લોકોએ પણ પોતાનું વધારે ધ્યાન રાખવાની જરૂર છે.

ભારત માટે ચિંતાજનક કેમ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ડૉ. નાગરાજના કહેવા પ્રમાણે ભારતમાં યુવાન લોકોની સંખ્યા બીજા દેશો કરતા વધારે છે, અને તેમને જ કોરોનાનો ચેપ વધારે લાગી રહ્યો છે. આથી ભારતે આ ટ્રેન્ડથી ચિંતા કરવાની જરૂર છે.

4 એપ્રિલે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી જાહેર કરાયેલા આંકડા પ્રમાણે દેશમાં 20 થી 49 વર્ષની ઉંમરની વચ્ચે 41.9 ટકા લોકો કોરોનાનો ભોગ બન્યા છે. 41થી 60 વર્ષની ઉંમરના 32.8 ટકા કોરોનાના પૉઝિટિવ છે.

આ આંકડાથી સ્પષ્ટ છે કે દેશમાં યુવાનો જ કોરોનાના સંક્રમણની ઝપેટમાં વધારે આવી રહ્યા છે.

ડૉ. નાગરાજના કહેવા પ્રમાણે આની પાછળનું એક કારણ એ પણ છે કે ભારતના લોકોની ઇમ્યુન સિસ્ટમ બીજા દેશના નાગરિકોની સરખામણીએ ઘણી સારી છે, એટલા માટે ભારતમાં કોરોના વાઇરસના લક્ષણ જોવા મળત નથી અને છતાં પણ કોરોનાના દરદી હોય છે.

ડૉ. નાગરાજની આ વાતથી સવાઈ માનસિંહ હૉસ્પિટલના એમએસ ડૉ એમએસ મીણાનો મત અલગ છે. તેમના કહેવા પ્રમાણે ભારતીયોની જીવન પદ્ધતિ, ભૌગૌલિક સ્થિતિ આના માટે જવાબદાર છે. આપણો પ્રદેશ ગરમ છે, આપણે ગરમ ખાવાનું ખાઈએ છીએ, ગરમ પીણા પીએ, આ કારણે અહીં અસિમ્પ્ટોમૅટિક લોકો વધારે જોવા...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારતની વિદેશી મુદ્રાની અનામતોનું તળિયું દેખાઈ ગયું હતું. માંડ અઠવાડિયું ચાલે તેટલી વિદેશી મુદ્રાની પુરાંત ભારત પાસે હતી.

આ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર નીકળવા માટે બીજો કોઈ રસ્તો દેખાતો નહોતો છેવટે "ડૂબતો તરણું પકડે" તે રીતે જુલાઈ 1991માં ભારતીય રિઝર્વ બેંકે 40 કરોડ ડૉલર જેટલું વિદેશી હૂંડિયામણ ઉછીનું લેવા માટે બૅન્ક ઑફ ઇંગ્લૅન્ડ અને બેન્ક ઑફ જાપાન પાસે 46.91 ટન સોનું પોતાના અનામત ભંડારમાંથી ગીરવે મૂક્યું. આજે આપણે જુલાઈ 2020માં છીએ. સમગ્ર દેશને નીચાજોણું થાય એવી આ ઘટનાને 30 વરસ થયાં.

આ ત્રીસ વર્ષના સમયમાં પાસું પલટાયું છે. આજે આપણે 505.57 અબજ ડૉલર જેટલી ગંજાવર વિદેશી મુદ્રાના પહાડ ઉપર નિરાંતે બેઠાં છીએ.

આ બધું શક્ય બન્યું તે માટેનો મજબૂત પાયો નાખનાર તત્કાલીન વડા પ્રધાન નરસિમ્હા રાવ હતા. જેમની ચાણક્ય બુદ્ધિ અને તે સમયે ઓછાં જાણીતા પણ વૈશ્વિક કક્ષાના અર્થશાસ્ત્રી ડૉ મનમોહન સિંહ દ્વારા લાગુ કરાયેલ ઉદારીકરણ અને આર્થિક નીતિ 1990થી 1995ના તેમના નાણામંત્રી તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન આ દેશને એક મજબૂત પાયા પર પ્રસ્થાપિત કરી ગઈ.

કોરોનામાં ભારતની મેડિકલ ટીમ સાઉદી અરેબિયાની મદદે

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આને પરિણામે ક્યારે પણ ભારતને વિદેશી મુદ્રા ભંડારની દૃષ્ટિએ સોનું ગીરવે મૂકવું પડે તેવા દેવાળિયાપણાનો સામનો કરવો પડ્યો નથી.

આ વ્યવસ્થાને પોષાતું એક મોટું પરિબળ અમેરિકા, યુએઈ, સાઉદી અરેબિયા, કતર, કુવૈત, ઓમાન, બ્રિટન, મલેશિયા, કૅનૅડા, હૉંગકૉંગ અને ઑસ્ટ્રેલિયા જેવા દેશોમાં રહેતા બિનનિવાસી ભારતીયો દ્વારા દેશમાં વિદેશી મુદ્રા રૂપે મોકલવામાં આવતા પૈસા છે.

એક માહિતી મુજબ ભારતીય દુનિયામાં કોઈ પણ દેશના નાગરિકોની સરખામણીમાં સૌથી વધારે પૈસા પોતાને વતન મોકલે છે. છેલ્લી ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ અલગ-અલગ દેશોમાંથી ભારતમાં 2019ના વર્ષમાં મોકલવામાં આવેલ રેમિટન્સ એટલે કે વિદેશી મુદ્રાની રકમ નીચેના કોષ્ટકમાં દર્શાવી છે.

વિદેશથી થતી હૂંડિયામણની આવક

નોંધ: 10 લાખથી વધારે વસતિ ધરાવનારા દેશોનો સમાવેશ કર્યો છે અને રેમિટન્સની ટકાવારી અધિકૃત ડીલરોને આધારે છે. સ્રોત : RBI

આ વિગતો ઉપરથી જોઈ શકાશે કે 2019ના વર્ષમાં ભારતીયોએ 83 અબજ અમેરિકન ડૉલર જેટલાં નાણાં વિદેશી મુદ્રા સ્વરૂપમાં આપણા દેશમાં મોકલ્યાં છે. 2019ના વરસમાં આપણે ક્રૂડ ઑઇલની આયાત કરી તેનું આયાત બિલ 82 અબજ ડૉલર હતું.

આ ઉપરથી ભારતીયો વતનથી દૂર રહીને, ઘણી હાડમારીઓ વેઠીને વિદેશથી જે પૈસા આપણને મોકલે છે તેની અગત્યતાનો ખ્યાલ આવશે.

આ કોષ્ટક ઉપર નજર નાખીએ તો ખાડીના દેશો એટલે કે યુએઈ, સાઉદી અરેબિયા, કતર, કુવૈત અને ઓમાનમાંથી 65 અબજ અમેરિકન ડૉલર (કુલ રેમિટન્સના 78.31 ટકા) આવ્યા હતા.

છેલ્લા કેટલાક સમયથી કોવિડને કારણે વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થામાં જે મંદી આવી છે એને કારણે ક્રૂડની ખપત અને ભાવ જેના ઉપર આ દેશોની અર્થવ્યવસ્થા નભે છે એમાં ઘણો મોટો ઘટાડો થયો છે. આને પરિણામે આ દેશોમાં પણ હવે બેકારી અને આવક સામે જાવકનું પ્રમાણ વધી જાય તેવી પરિસ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે.

આ દેશોની અર્થવ્યવસ્થા પર અન્ય દેશોમાંથી આવી ત્યાં કામ કરતા ભારતીય તેમજ બીજા નાગરિકોનું પ્રદાન મોટું છે.

ખાડી દેશો સાથે ભારતનો જૂનો નાતો

ઓમાનના સુલતાન હૈતમ બિન તારિક

એક અંદાજ મુજબ ખાડીના દેશોમાં 85 લાખ જેટલા ભારતીયો કામ કરે છે જેમાંથી બહુ ઓછા સરકારી નોકરીઓમાં અને બહુ વધારે પ્રમાણમાં લોકો લૉ- સ્કીલ કામોમાં જોતરાયેલા છે.

50 ડિગ્રી તાપમાનમાં ભારતીયો કામ કરે છે. મજૂર વસાહતમાં પુરતી સવલતો હોતી નથી, માલિકો તરફથી અત્યાચાર ગુજારવામાં આવે છે, વધારે કલાક કામ કરાવવામાં આવે છે અને શોષણ કરવામાં આવે છે તે બધું નફામાં.

આમ છતાં પેલી ઉક્તિ...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારતમાં કોરોનાકાળમાં કરોડો લોકોએ પોતાની નોકરી ગુમાવી છે અથવા તેમના પગારમાં ઘટાડો થયો છે. કોરોના દરમિયાન કેટલા લોકોએ રોજગારી ગુમાવી તે વિશે સરકારે હજુ સુધી સત્તાવાર આંકડા જાહેર કર્યા નથી.

અમે જેમની સાથે વાત કરી તે નિષ્ણાતો માને છે કે આ વખતના બજેટથી યોગ્ય લોકોના ખિસ્સામાં નાણાં જશે. જેથી બજેટનો યોગ્ય રીતે અમલ કરવામાં આવે તો અપેક્ષિત પરિણામો પ્રાપ્ત થશે.

એક્સિસ બેન્કના ચીફ ઇકૉનૉમિસ્ટ સૌગાતા ભટ્ટાચાર્યએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે, “આ બજેટમાં રોજગારીના સર્જન માટે વિવિધ પગલાં લેવાયા છે. તેમાં સૌપ્રથમ 13 સેક્ટરમાં સ્થાનિક ઉત્પાદનને ઉત્તેજન આપવા માટે પ્રોડક્ટિવિટી લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (પીએલઆઈ)નું ક્ષેત્ર વિસ્તારવામાં આવ્યું છે. તેનાથી વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન સાથે સંકલન વધારવામાં મદદ મળશે. આ ઉપરાંત ટેક્સટાઈલ્સ જેવા સેક્ટર માટે ઇન્વેસ્ટમેન્ટ પાર્ક, ફિશરીઝ માટે એન્સિલરી ફાર્મમાં રોકાણને ઉત્તેજન આપવામાં આવશે.”

ભટ્ટાચાર્યએ ઉમેર્યું કે, “એફોર્ડેબલ હાઉસિંગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે લેવાયેલાં પગલાંથી બાંધકામક્ષેત્રે રોજગારી વધશે. લોજિસ્ટિક્સ પણ મોટી સંખ્યામાં જોબ પેદા કરી શકે તેવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ું ક્ષેત્ર છે. ખાનગી ફાઇનાન્સ મેળવવાઅને તેને નવી રોજગારીમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે અસરકારક અમલીકરણ સૌથી મહત્ત્વનું રહેશે.”

પ્રોજેક્ટ નિશ્ચિત સમયમર્યાદામાં પૂર્ણ થાય તે મહત્વનું

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કેર રેટિંગ્સના સિનિયર ઇકૉનૉમિસ્ટ કવિતા ચાકો જણાવે છે કે, “પ્રોજેક્ટ્સના અસરકારક અમલીકરણ અને તેને નિશ્ચિત સમયમર્યાદામાં પૂરા કરવામાં આવે તે મહત્ત્વની બાબત રહેશે. પ્રોજેક્ટને મંજૂરી, ફાઇનાન્સિંગ, જમીન સંપાદન, ટેન્ડરિંગમાં વિલંબ વગેરે અવરોધ સાબિત થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત કોરોનાના કારણે અનિશ્ચિતતા વધી છે.”

આ વખતના બજેટમાં આરોગ્ય ક્ષેત્ર પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે તેનાથી પ્રોફેશનલ્સની ગુણવત્તામાં સુધારો થશે તેમ ફોર્ટિસ હેલ્થકેરના એમડી અને સીઈઓ ડો. આશુતોષ રઘુવંશી જણાવે છે.

ડો. રઘુવંશીએ ઉમેર્યું કે, “એલાઇડ હેલ્થકેર પ્રોફેશનલ્સ માટે કમિશનની જાહેરાતથી દેશમાં હેલ્થકેર પ્રોફેશનલ્સની ગુણવત્તા સુધરશે. આપણા ઉદ્યોગમાં મોટી સંખ્યામાં માનવ સંસાધન પ્રોફેશનલ્સની ભરતી કરવામાં આવે તેવી પણ શક્યતા છે કારણ કે સંસ્થાઓને વ્યવસ્થિત રીતે ચલાવવા માટે તેની જરૂર છે.”

ઇન્ડિયન સ્ટાફિંગ ફેડરેશનના પ્રમુખ લોહિત ભાટિયાએ જણાવ્યું કે બજેટમાં કરવામાં આવેલી નીતિવિષયક જાહેરાતોથી અર્થતંત્રમાં રોજગારીના ફોર્મલાઇઝેશનમાં મદદ મળશે.

ચાર લેબર કોડના અમલીકરણ, જેમાં ફૂલ ટાઈમ કર્મચારીઓની સાથે છુટક કામ કરનારા લોકો, ઉબર, સ્વિગી અને ડંઝો જેવી કંપનીઓના પ્લેટફોર્મ વર્કર્સને સોશિયલ સિક્યોરિટી આપવી, તથા લઘુત્તમ વેતન અંગે બેન્ચમાર્ક સ્થાપિત કરવામાં આવશે. સરકાર છુટક કામ કરનારા લોકો, બાંધકામ અને બીજા અસંગઠીત ક્ષેત્રના લોકોને મદદ કરવા માટે ડેટા એકત્ર કરી રહી છે જેથી તેમને આરોગ્ય, આવાસ, કૌશલ્ય, વીમો અને પોષણ યોજનાઓના લાભ મળી શકે.

તેમણે જણાવ્યું કે, “એક દેશ, એક રાશન કાર્ડ જેવી યોજનાઓ પણ મદદરૂપ બનશે. ઔપચારિક સેક્ટરના તમામ રોજગારને સામાજિક સુરક્ષાના હેતુ માટે ગણતરીમાં લેવામાં આવશે તે મુજબની જાહેરાત ફ્રન્ટલાઈન કર્મચારીઓને મદદરૂપ છે. તે દર્શાવે છે કે આપણે રોજગારીના ફોર્મલાઇઝેશન તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ.”

મહિલાઓને સૌથી વધારે ફાયદો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ટીમલિઝ સર્વિસિસના સહ-સ્થાપક અને એક્ઝિક્યુટિવ વાઇસ પ્રેસિડન્ટ રિતુપર્ણા ચક્રવર્તીએ જણાવ્યું કે, “આ વખતના બજેટમાં સૌથી વધુ મહિલાઓને ફાયદો થશે.”

તેઓ કહે છે, “બજેટની જાહેરાતો મુજબ મહિલાઓ દરેક કેટેગરીમાં કામ કરી શકશે અને તેઓ પૂરતા રક્ષણ સાથે...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારતીય ટીમ ટૂંક સમયમાં આઈસીસી વન-ડે ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપમાં રમવા માટે ઇંગ્લૅન્ડ જવાની છે.

વર્લ્ડ કપ અગાઉ ભારતીય ટીમ કેટલીક વૉર્મ-અપ મૅચો પણ રમવાની છે, પરંતુ ભારતીય ટીમ જ્યારે પણ આ પ્રકારના વિદેશપ્રવાસ કરે છે, ત્યારે એમ કહેવાય છે કે સિરીઝ અગાઉ વૉર્મ-અપ મૅચનું આયોજન જરૂરી હોય છે.

માત્ર ભારત જ નહીં પરંતુ વિશ્વના તમામ ક્રિકેટ બોર્ડ ધીમે ધીમે આ પ્રકારની વૉર્મ-અપ મૅચથી દૂર થતા રહે છે, કેમ કે તેમને ખરી કમાણી ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટમાં એટલે કે ટેસ્ટ કે વન-ડે કે આવી મેગા ઇવેન્ટમાંથી થતી હોય છે, પણ ખરેખર જોઈએ તો વૉર્મ-અપ મૅચ કે સ્થાનિક ક્રિકેટને કારણે જ આ રમત ધમધમતી રહી છે.

સૌરાષ્ટ્ર ક્રિકેટ ઍસોસિયેશને આ મામલે નવી પહેલી કરી છે.

અત્યારે સૌરાષ્ટ્ર પ્રીમિયર લીગ (SPL)નું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

ક્રિકેટને ધમધમતી રાખવી હશે તો ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક ક્રિકેટની જરૂર પડશે એ બાબત સાથે તો સૌ કોઈ સહમત હશે, પણ ભાગ્યે જ કોઈ આ પ્રકારની પહેલ કરે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

દરેક શહેરમાં લીગ ક્રિકેટ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

હવે તો મુંબઈ લીગ પણ શરૂ થઈ છે અને ધીમેધીમે સમગ્ર દેશમાં ટ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી-20 ક્રિકેટ લીગ રમાશે પણ તેનો યશ સૌરાષ્ટ્રને આપવો ઘટે.

રાજકોટમાં 14મી મેથી એસપીએલનો પ્રારંભ થયો અને તેની તમામ મૅચ રાજકોટના ઇન્ટરનેશનલ સ્ટેડિયમ ખાતે રમાશે.

હકીકતમાં આ પ્રકારના ક્રિકેટને કારણે જ ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ રમાય છે તેમ કહીએ તો અતિશયોક્તિ નહીં લેખાય.

દરેક શહેરમાં લીગ ક્રિકેટ રમાતી જ હોય છે, પરંતુ તેના આયોજનની સ્ટાઇલ અલગ હોય છે.

ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (આઇપીએલ) લોકપ્રિયતાના શિખર પર છે અને તે જ સ્ટાઇલથી એસપીએલનું આયોજન કરાયું છે.

મનોરંજન અને વૉર્મ-અપ

ફાઈલ ફોટો

રંગીન યુનિફૉર્મ, ખેલાડીઓનું ડ્રાફ્ટિંગ અને લાઇવ ટેલિકાસ્ટ- આ તમામ પાસાંને આ લીગમાં આવરી લેવામાં આવ્યાં છે.

આ ઉપરાંત તમામ ટીમને બૅલેન્સ કરવા માટે પણ ખાસ નિયમો બનાવવામાં આવ્યા છે તો તેને નામ પણ સૌરાષ્ટ્રના ઇતિહાસને છાજે તે રીતે આપવામાં આવ્યા છે.

એક સમયે સૌરાષ્ટ્ર અલગઅલગ રજવાડાંઓનું બનેલું હતું, જેમાં સોરઠ, હાલાર, ગોહિલવાડ, કચ્છનો સમાવેશ થતો. હવે એસપીએલમાં આ પ્રાંતની ટીમોનાં નામ આપવામાં આવ્યાં છે.

જેથી રાજકોટ, સુરેન્દ્રનગર, ભાવનગર, પોરબંદર, ગાંધીધામ-ભુજ, જામનગર તમામનું પ્રતિનિધિત્વ આ લીગમાં રહેશે.

અમદાવાદ કે રાજકોટ કે ગુજરાતનો અત્યારે એવો કોઈ ક્રિકેટર નહીં હોય જે સ્થાનિક ક્રિકેટમાં રમ્યો ન હોય.

તમામ શહેરમાં એક મેજર ટુર્નામેન્ટ હોય છે.

આ ઉપરાંત કૉર્પોરેટ લીગ ટી-20 ટુર્નામેન્ટની સંખ્યા પણ ધીમેધીમે વધી રહી છે.

જોકે, આ ટુર્નામેન્ટ ખેલાડીને આગળ લાવવા માટે નહીં, પરંતુ મનોરંજનની સાથે સાથે વૉર્મ-અપનું કામ કરે છે.

જિલ્લા કે સ્ટેટની ટીમમાં સ્થાન હાંસલ કર્યા બાદ ખેલાડી દરરોજ કોઈને કોઈ ટુર્નામેન્ટમાં હિસ્સો લેતા થયા છે તેની પાછળ આ કૉર્પોરેટ લીગનું ઘણું મોટું યોગદાન છે.

કેમ ઉચ્ચ દરજ્જાની મૅચોમાં સફળતા મળતી નથી?

સૌરાષ્ટ્ર ક્રિકેટ ઍસોસિયેશન સ્ટેડિયમ (ફાઇલ ફોટો)

અત્યારે ગુજરાત-સૌરાષ્ટ્ર કે બરોડાની ટીમમાંથી રમી રહેલા ખેલાડી રણજી ટ્રૉફી બાદ તેમને બીસીસીઆઈની કોઈ ટુર્નામેન્ટમાં રમવાનું ન હોય ત્યારે આવી કૉર્પોરેટ લીગમાં રમીને પ્રૅક્ટિસ કરી લેતા હોય છે.

વળી આ પ્રકારની લીગ પ્રૉફેશનલ બની ગઈ છે એટલે તેમાંથી તેમને મબલક પુરસ્કાર પણ મળી રહેતા હોય છે.

રાજ્યના જે શહેરમાંથી ખેલાડીઓ આવતા નથી ત્યાં તપાસ કરીએ તો ખ્યાલ આવશે કે જે તે શહેરના ક્રિકેટ સત્તાવાળાઓનું માળખું જ એ પ્રકારનું હોય છે જ્યાં લીગને કોઈ અવકાશ રહેતો નથી.

આમ થાય ત્યારે ખેલાડીને વર્ષમાં માત્ર...


પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારતીય સૈન્યએ આ દાવાઓને સંપૂર્ણ રીતે નકારી દીધા છે.

ભારતીય સૈન્યના એડિશનલ ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ પબ્લિક ઇન્ફર્મેશન(એડીજીપીઆઈ)ના અધિકૃત ટ્વિટર હૅન્ડલ પર કહેવામાં આવ્યું છે, “પૂર્વ લદ્દાખમાં માઇક્રોવેવ હથિયારોના ઉપયોગને લઈને મીડિયા અહેવાલ આધારહીન છે. આ સમાચાર ફેક છે.”

સંરક્ષણ બાબતોના જાણકાર અને ઇન્ડિયન ડિફેન્સ રિવ્યૂના ઍસોસિયેટ એડિટર કર્નલ દાનવીર સિંહ કહે છે કે ચીનનો દાવો સંપૂર્ણ રીતે પાયાવિહોણો છે.

સિંહ કહે છે, “આ પ્રકારનાં તમામ હથિયાર લાઇન ઑફ સાઇટ એટલે કે સીધી લાઇનમાં કામ કરે છે. પહાડી વિસ્તારોમાં પણ આનો ઉપયોગ આમ પણ સરળ નથી. આ સંપૂર્ણપણે લૉજિકલ વસ્તુ નથી. આ ચીનનો એક પ્રૉપેગૅન્ડા છે.”

ડિફેન્સ અને સિક્યૉરિટી પર લખનારા વરિષ્ઠ પત્રકાર રાહુલ બેદી કહે છે, “આ એક ફેક ન્યૂઝ લાગે છે. આ એક ચીનનો પ્રૉપેગૅન્ડા લાગે છે. આમાં કોઈ ક્રેડિબિલિટી નથી.”

ચીની મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભારત અને ચીનની વચ્ચે પૂર્વ લદ્દાખમાં ચાલી રહેલા સૈન્ય તણાવની વચ્ચે પીએલએએ આ માઇક્રોવેવ હથિયારોનો ઉપયોગ કેટલીક ઊંચાઈએથી ભારતીય સૈન્યને હઠાવવા માટે કર્યો હતો.

કેટલાક મીડિયા અહેવાલમાં રેનમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

િન યુનિવર્સિટીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોના પ્રોફેસર જિન કેનરૉન્ગને ટાંકીને દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ચીનની પીપલ્સ લિબરેશન આર્મીએ કૂટનૈતિક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ બે હિલટૉપ્સ (પહાડી ઊંચાઈ) પર ફરીથી કબજો કરવા માટે તેને ‘માઇક્રોવેવ ઓવન’માં ફેરવી નાખ્યા હતા અને તે ઉંચાઈઓ પર હાજર ભારતીય સૈનિકો પર ડિરેક્ટેડ ઍનર્જી વેપન (ડીઈડબ્લ્યૂ)નો ઉપયોગ કર્યો હતો.

કેનરૉન્ગને ટાંકીને દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ હથિયારોના ઉપયોગથી ભારતીય સૈનિકોને ઊલટીઓ થવા લાગી અને 15 મિનિટની અંદર તે ઊભા રહેવાની સ્થિતિમાં ન રહ્યા.

તેમણે કહ્યું છે કે ભારતીય સૈનિકોને આ જગ્યાઓ છોડવી પડી અને તે પછી પીએલએના સૈનિકોએ આના પર ફરીથી કબજો કર્યો છે.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે આ દરમિયાન પીએલએ સૈનિકોને ગોળીઓ ચલાવી પડી નહીં અને આ પ્રકારે ભારત અને ચીનની વચ્ચે ફાયરિંગ નહીં કરવાને લઈને થયેલા કરારનું સંપૂર્ણ પણે પાલન થયું.

કેનરૉન્ગે દાવો કર્યો છે કે આ ઘટના 29 ઑગસ્ટની છે. તેમણે દાવો કર્યો છે કે ચીન અને ભારત બંનેએ અલગ-અલગ કારણોસર આ ઘટનાનો પ્રચાર કર્યો નથી.

શું હોય છે માઇક્રોવેવ હથિયાર?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

માઇક્રોવેવ વેપન્સ ડિરેક્ટેડ ઍનર્જી વેપન (ડીઈડબ્લ્યૂ)નો જ એક પ્રકાર હોય છે. આ માઇક્રોવેવ્સ ઇલેક્ટ્રૉમૅગ્નેટિક રેડિયેશનના રૂપમાં હોય છે. આની વેવલેન્થ એક મિમીથી લઈને એક મીટર જેટલી હોય છે. આની ફ્રિકવન્સી 300 મેગાહર્ટ્ઝ (100 સેન્ટિમીટર) અને 300 ગિગાહર્ટ્ઝ (0.1 સેન્ટિમીટર)ની વચ્ચે હોય છે.

આને હાઇ-ઍનર્જી રેડિયો ફ્રિકવન્સી પણ કહેવામાં આવે છે.

સિંહ કહે છે, “માઇક્રોવેવ જે પ્રકારે ઘરમાં કામ કરે છે. આ જ પ્રકારે તે હથિયારમાં પણ કામ કરે છે. આમાં એક મૅગ્નેટ્રૉન હોય છે જે માઇક્રોવેવના તરંગો મોકલે છે. આ તરંગો જ્યારે કોઈ ખાદ્ય પદાર્થમાં થઈને પસાર થાય છે તો ગરમી ઉત્પનન્ન થાય છે. આ હથિયાર પણ આ જ સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે.”

ચીનના દાવાને રદ્દ કરતાં સિંહ કહે છે કે તમે વિચારો કે કોઈ ઊંચાઈએ હાજર સૈનિકોને હઠાવવા માટે કેટલું ભારે-ભરખમ સાઇઝનું મૅગ્નેટ્રોન બનાવવું પડે.

સિંહ કહે છે, “બીજી વાત જો તમે માઇક્રોવેવ તરંગ મોકલો અને તેમાં નુકસાન થયું તો શું અમે હાથ પર હાથ ધરીને બેસી રહીશું. અમે પણ કોઈ પગલાં ભરીશું”

તે કહે છે કે જો તમે ઘણું મોટું મૅગ્નેટ્રોન બનાવી લો છો તો તમારે આનો ઘણો દૂરથી ઉપયોગ કરવો પડે.

સિંહ કહે છે, “આ બિલકુલ અશક્ય વાત છે. નાના-મોટા લેવલ પર આવું પણ થાય છે, પરંતુ જેટલા મોટા પ્રમાણમાં...