આ હડતાલ રાષ્ટ્રીય કિસાન મહાસંઘના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવી રહી છે. જેમાં 130 જેટલાં ખેડૂત સંગઠનો જોડાઈ રહ્યાં છે.

ગત વર્ષે મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં ખેડૂતોના વિરોધ પ્રદર્શન બાદ આ સૌથી મોટી હડતાલ હોવાનો દાવો કરાઈ રહ્યો છે.

આ વર્ષે ખેડૂતો રોડ પર આવીને પ્રદર્શન નહીં કરે પરંતુ તેઓ શાકભાજી, ફળો કે દૂધ અને તેની બનાવટોને બજારમાં વેચશે નહીં.

પરંતુ હવે સવાલ એ છે કે શા માટે આટલાં સંગઠનો એક સાથે હડતાલ પર જઈ રહ્યા છે? એવું શું થયું કે જગતના તાતને હડતાલ પર ઉતરવું પડ્યું.

શા માટે થઈ રહી છે આટલી લાંબી હડતાલ?

ભારતના મુખ્ય સાત રાજ્યોના ખેડૂતો હડતાલ કરી રહ્યા છે.  આ રાજ્યોમાં હરિયાણા, રાજસ્થાન, જમ્મુ-કશ્મીર, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને કેરળનો સમાવેશ થાય છે.

અન્ય રાજ્યોના ખેડૂતો હજી આ હડતાલમાં જોડાયા નથી. તો કેટલાંક સંગઠનોએ ટેકો જાહેર કર્યો છે, પરંતુ સક્રિય રીતે હડતાલમાં જોડાયાં નથી.

રાષ્ટ્રીય કિસાન મહાસંઘના નેજા હેઠળ જોડાયેલાં ખેડૂત સંગઠનોની મુખ્ય માગોમાં દેવાં માફી, ખેડૂતોને ચોક્કસ આવકની બાંયધરી આપવી ઉપરાંત ટેકાના ભાવમાં વધારાનો સમાવેશ થાય છે.

તદુપરાંત ખેડૂતોને પૂરતી વીજળી, સ્વામ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીનાથન કમિશનના રિપોર્ટને લાગુ કરવો અને ઇથેનોલ જેવા ઇંધણની પૂરતા પ્રમાણમાં સપ્લાય જેવી અનેક માગોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફોરમ ફૉર બાયૉટેક્નૉલૉજી અને ફૂડ સિક્યુરિટીના દેવેન્દર શર્માએ હડતાલ મામલે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે ખેડૂતો વર્ષોથી દેશનો બોજ પોતાના ખભા પર લઈને ચાલી રહ્યા છે. તો શા માટે સરકાર તેમનાં દેવાં માફ ના કરે? બિઝનેસમેનની લોન માફ થઈ શકે તો ખેડૂતોની કેમ નહીં?

તેમણે કહ્યું કે લાખો ખેડૂતો રાત્રે ભૂખ્યા સૂઈ જાય છે, તો શું આ એક વિડંબના નથી? હાલ ઉત્તર ભારત અને મધ્ય ભારતના ખેડૂતો હડતાલ પર છે. જો 10 ટકા પણ માલસામાનની કમી થશે તો સરકારના હાથમાંથી કિંમતો નીકળી જશે.

'માત્ર 6 ટકા ખેડૂતોને જ મળે છે ટેકાના ભાવનો લાભ'

ગુજરાતના ખેડૂત આગેવાન સાગર રબારીએ બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે રાજ્યમાં ખેડૂતોના સૌથી મોટા પ્રશ્નો ભાવ, સિંચાઈ અને વીજળી છે.

તેમણે કહ્યું, "ખેડૂતોને તેમના ઉત્પાદનના પૂરતા ભાવ મળતા નથી, રાજ્યની 50 ટકાથી વધારે જમીન હજી પણ વરસાદ પર આધારિત છે. સિંચાઈની પૂરતી સુવિધા નથી. સિંચાઈ માટે વીજળી દૈનિક ધોરણે માત્ર આઠ કલાક મળે છે."

તેમણે કહ્યું,"ટેકાના ભાવનો લાભ તમામ ખેડૂતોને મળતો નથી. રાજ્યના માત્ર 10 ટકા ખેડૂતોને જ તેનો લાભ મળે છે. બાકીના ખેડૂતોને તો બજાર પર જ આધાર રાખવો પડે છે."

દેવેન્દર શર્માએ આ મામલે વાત કરતાં કહ્યું કે ટેકાના ભાવનો લાભ દેશભરમાં માત્ર 6 ટકા જેટલા ખેડૂતોને જ મળે છે. બાકીના ખેડૂતો માર્કેટ પર આધારિત છે. એટલે ખેડૂતો ચોક્ક્સ નિશ્ચિત આવકની માગ કરી રહ્યા છે.

કૃષિ અર્થશાસ્ત્રી વાય. કે. અલઘે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે ખેડૂતો જે આવક મેળવે છે તેમની સામે તેમની ખરીદ શક્તિ ઘટી રહી છે. જેથી તેમની સ્થિતિ ખરાબ થઈ રહી છે.

ખેડૂતોની લોન માફી અંગે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું, "લોન માફ કરવી સારી વાત નથી. તેનાથી ફરીથી ધિરાણ કરવું મુશ્કેલ બની જાય છે. સહકારી મંડળીઓ કે બૅન્કોની સ્થિતિ લોન માફ કરવાથી ખરાબ થાય છે. પરંતુ ખેડૂતો પણ મુશ્કેલી સ્થિતિમાં છે."

સરકાર કેમ ખેડૂતોની હડતાલને ગંભીરતાથી નથી લેતી?

સાગર રબારીએ કહ્યું, "દેશમાં ખેડૂતો સંગઠિત નથી, દેશમાં સેંકડો ખેડૂત સંગઠનો છે. જેઓ એક થઈ શકે એમ નથી એટલે સરકાર આ મામલે ગંભીર નથી."

"ઉપરાંત આંતરરાજ્ય નિયંત્રણો હતાં તે હવે નથી, એટલે ગુજરાતના તમામ ખેડૂતો હડતાલ પર જતા રહે તો જરૂરી સામાન પાડોશી રાજ્યોમાંથી આવી જાય છે. જેથી ખેડૂતોની...


આ હત્યાકાંડ જ્યાં થયો હતો તેનું ચોક્કસ સ્થળ પણ શોધી કાઢવામાં આવ્યું છે, જેમાં ઓછામાં ઓછા 15 લોકો માર્યા ગયા હતા.

માર્ચની શરૂઆતમાં સોશિયલ મીડિયા પર પાંચ વીડિયો ક્લિપ્સ ફરતી થઈ હતી, જેમાં લશ્કરી ગણવેશ પહેરેલા, હથિયારધારી લોકો કેટલાક નિઃશસ્ત્ર પુરુષોને એક ભેખડની ધાર પર લઈ જાય છે અને પૉઇન્ટ બ્લૅન્ક રેન્જથી બધાને ઠાર મારે છે. ત્યારપછી તેઓ તેમના મૃતદેહોને ભેખડ પરથી નીચે ધકેલી દે છે.

બીબીસીએ એ વાતની પુષ્ટિ કરી છે કે આ હત્યાકાંડ ઇથિયોપિયાના ઉત્તર ટિગ્રે પ્રાંતના માહબેરે ડેગો શહેર નજીક થયો હતો, જ્યાં ઇથિયોપિયન આર્મી ટિગ્રે પીપલ્સ લિબરેશન ફ્રન્ટ (TPFL)નાં પ્રાદેશિક દળો સામે લડી રહી છે.

ગયા નવેમ્બરમાં ઇથિયોપિયા સરકારે TPLF વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી કરી ત્યારથી સંઘર્ષની શરૂઆત થઈ હતી.

વડા પ્રધાન એબી અહમદનો આરોપ છે કે TPLFએ સરકારી મિલિટરી બેઝ પર હુમલો કર્યો હતો.

એબી અહમદ કેન્દ્ર સરકારની સત્તા વધારવા માગે છે જ્યારે TPLF તેનો વિરોધ કરે છે. TPLFએ કહ્યું છે કે તે "લાંબી લડત" જારી રાખશે.

ટિગ્રેના વહીવટી તંત્રે જણાવ્યા પ્રમાણે આ સંઘર્ષના કારણે અત્યાર સુધીમાં 20 લાખથી વધુ લોકો વિસ્થાપિત થયા છે અને 40 ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લાખથી વધુ લોકોને સહાયની જરૂરિયાત પેદા થઈ છે.

ફૂટેજનું ભૌગોલિક સ્થળ શોધાયું

વીડિયો ફૂટેજને સેટેલાઇટ તસવીર સાથે સરખાવવા વિશિષ્ઠ રેખા સાથેના ઢોળાણનો ઉપયોગ કરાયો હતો

બીબીસી આફ્રિકન આઈની ઇન્વેસ્ટીગેશન ટીમે મીડિયા સંસ્થાઓ બૅલિંગકેટ અને ન્યૂસી સાથે મળીને આ હત્યાકાંડ ખરેખર ક્યાં થયો હતો તે શોધી કાઢ્યું છે.

આ વીડિયો ક્લિપ્સને સોશિયલ મીડિયા પર સૌથી પહેલાં પોસ્ટ કરનારા લોકોએ દાવો કર્યો છે કે આ વીડિયો માહબેરે ડેગો નજીક શૂટ કરાયા હતા.

આફ્રિકન આઈએ વીડિયોમાં જોવા મળતા ભૌગોલિક ફીચર્સનું વિશ્લેષણ કર્યું હતું. તેમાં માટી, રસ્તા, મેદાની પ્રદેશ, અને ઢોળાવની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. ત્યારપછી આ માહિતીને આ શહેરની આસપાસના વિસ્તારની સેટેલાઈટ તસવીરો સાથે સરખાવવામાં આવી હતી.

હથિયારધારી લોકોના પડછાયાની દિશા તથા લંબાઈ પરથી જાણી શકાયું છે કે દિવસમાં કયા સમયે આ હત્યાકાંડ થયો હશે. તેમાં જોવા મળ્યું હતું કે ઢોળાવની દિશા ઉત્તર-દક્ષિણ હતી. તેના પરથી આફ્રિકા આઈને સંભવિત સ્થળને ઓળખવામાં મદદ મળી હતી.

વીડિયો ક્લિપમાંથી લેવાયેલા ફૂટેજમાંથી તળેટીને 3ડી ઇમેજમાં ફેરવી સરખામણી કરાઈ

વીડિયો ફૂટેજમાં દેખાતા પહાડની ઉપલી ધારની તસવીરોને આ જગ્યાના ટૉપોગ્રાફિકલ મેપ પર પાથરવામાં આવી હતી જેથી લૉકેશન બરાબર મેળ ખાય છે કે નહીં તે જાણી શકાય. નદીનો સૂકો પટ, અમુક ઝાડી-ઝાંખરાં અને વૃક્ષોની પેટર્ન પરથી તેને સચોટ સરખાવી શકાયા હતા.

બીબીસીએ માહબેરે ડેગોના એક રહેવાસી સાથે ફોન પર વાત કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું કે આ વર્ષે જાન્યુઆરીમાં ઇથિયોપિયન સેના ટિગ્રે શહેર અને આસપાસના વિસ્તારોમાંથી 73 પુરુષોને પકડીને લઈ ગઈ હતી. તેમાં આ વ્યક્તિના ત્રણ સ્વજનો પણ હતા. તેમણે કહ્યું કે ત્યારપછી આ પૈકીની કોઈ વ્યક્તિનો પતો નથી.

ફૂટેજમાં જોવા મળી રહેલી હરિયાળી 3ડી સેટેલાઇટ મૉડલ સાથે મૅચ થાય છે

બીબીસીએ પડોશના એક ગામના રહેવાસી સાથે પણ વાત કરી હતી.

તેમણે કહ્યું કે હત્યાકાંડમાં તેના ભાઈને મારી નાખવામાં આવ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ હત્યાકાંડ માહબેરે ડેગોમાં થયો હતો અને તેમણે પણ જાન્યુઆરી 2021નો જ ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, "તે બધાને ભેખડ પર મારી નાખવામાં આવ્યા હતા."

હથિયારધારી લોકો અને મૃતકોની ઓળખ

ફૂટેજમાં દેખાઈ રહેલા સૈનિકોના બેજ પર ઇથિયોપિયન ઝંડનો રંગ (જમણે) અને ENDF સૈનિકોએ પહેરેલા બેજ સાથે મેળ ખાય છે.

આફ્રિકા આઈ આ વીડિયો ફૂટેજમાં જે હથિયારધારી લોકો જોવા મળે છે તેની ઓળખની...


આ હુમલા પછી ભારત તરફથી જવાબી કાર્યવાહી શું થવી જોઈએ, આ હુમલાની પાછળના અન્ય કારણો ઉપર વિવાદ છેડાઈ ગયો છે.

આ રીતનાં તમામ સવાલોની વચ્ચે રક્ષા નિષ્ણાંત અને કાશ્મીરમાં કાર્યરત રહેલા ઘણાં સેનાના અધિકારીઓએ પણ પોતાનો મત વ્યક્ત કર્યો છે.

સાથે જ એ પણ જણાવ્યું છે કે ભારતને કઈ રીતે આ કિસ્સામાં કામ પાર પાડવું જોઈએ.

ચિનાર કૉર્પસના વડા લેફટનન્ટ જનરલ કે. એસ. ઢિલ્લોનના કહેવા પ્રમાણે:

"કયા વિસ્ફોટકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો અને ક્યાંથી આવ્યો હતો તે અંગે તપાસ ચાલુ છે."

"આ અંગે કડીઓ મળી છે, પરંતુ કંઈ પણ કહેવું વહેલું ગણાશે."

ત્યારે 1965 બેચના આઈપીએસ ઑફિસર એ. એસ. દુલત રિસર્ચ ઍન્ડ ઍનાલિસિસ વિંગ(રૉ)ના પ્રમુખ રહી ચૂક્યા છે, તેમની પાસેથી હુમલા વિશે જાણીએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રવિવારે તેમણે પુલવામાં હુમલા ઉપર કહ્યું કે ભારતને આ હુમલાના જવાબમાં 'આક્રમક કાર્યવાહી'ના બદલે 'આક્રમક કૂટનીતિ' અપનાવવી જોઈએ.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ સાથે વાત કરતા તેમણે કહ્યું, "કૂટનીતિનો રસ્તો અપનાવવો અનહદ જરૂરી છે."

"અમેરિકાએ આપણને પહેલા જ સમર્થન આપી દીધું છે. કૂટનીતિની દિશામાં જવાબ આપવો એ બહેતર ઉપાય છે.""આ જ રીતે 1999માં... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થયેલા કારગીલ યુદ્ધ અને 2001માં થયેલા સંસદ હુમલા પછી આપણે અપનાવી હતી. આપણે આક્રમક કૂટનીતિ અપનાવીને પાકિસ્તાનને કડક સંદેશ આપવો જોઈએ."

દુલત ઇન્ટેલિજન્સ બ્યૂરોના વિશેષ ડાયરેક્ટર રહી ચૂક્યા છે.

દુલત દેશમાં કાશ્મીર બાબતના મોટા જાણકારોમાંના એક છે.

તેમણે હાલમાં જ કાશ્મીર ઉપર એક પુસ્તક 'ધ સ્પાઈ ક્રોનિકલ: રૉ, આઈએસઆઈ અને ઇલ્યૂઝન ઑફ પીસ' લખી છે જેમાં વાજપેયી કાર્યકાળમાં કાશ્મીરમાં શું હાલત હતી એનો ઉલ્લેખ છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ હુમલા ઉપર આગળ કહ્યું, "મેં કાયમ બંને દેશોની વચ્ચે સંવાદની હિમાયત કરી છે, પરંતુ પુલવામાં હુમલા પછી જો હું સંવાદની વાત કરું છું તો મને 'દેશ-વિરોધી' કહેવામાં આવશે."

સેનાને કારવાહીની ખુલ્લી છૂટ આપી દેવાયાના નિવેદન ઉપર તેમણે કહ્યું, "સેનાને જે ઉચિત લાગે, તેઓ એવું કરવા માટે સ્વતંત્ર છે.

પરંતુ એનો મતલબ એ નથી કે તમે કોઈના ઘરમાં ઘૂસો અને લોકોની હત્યા કરી દો. આનો એ મતલબ છે કે જ્યારે તમારી ઉપર હુમલો થાય ત્યારે તમે જવાબી કાર્યવાહી કરો."

ભાગલાવાદી નેતાઓને આપવામાં આવેલી સુરક્ષા પાછી લેવાના નિર્ણય ઉપર દુલતે કહ્યું,

"સચ્ચાઈ એ છે કે કેટલાક ભાગલાવાદી નેતાઓ જોખમ છે તો કેટલાંક ભાગલાવાદી નેતાઓની હત્યા પણ થઈ ચૂકી છે, એટલે તેમને સુરક્ષા આપવામાં આવી હતી."

"જો તમે સુરક્ષા હટાવો તો તેમની ઉપર ફરીવાર હુમલા થઈ શકે છે."

"જૈશ કેટલાંક વર્ષથી શાંત હતું, પરંતુ હવે પાછલા બે વર્ષમાં આ સંગઠન ફરીથી સક્રિય થઈ ચૂક્યું છે."

લેફ્ટનન્ટ જનરલ ડી. એસ. હુડ્ડાએ ન્યૂ યૉર્ક ટાઈમ્સ સાથે વાત કરતા પુલવામા હુમલા ઉપર કહ્યું, "એ શક્ય નથી કે આટલાં મોટા જથ્થામાં વિસ્ફોટક સીમા પારથી આવી જાય."

પૂર્વ-ઉત્તર કમાન્ડના પૂર્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ ડી. એસ. હુડ્ડાના કાર્યકાળ દરમિયાન વર્ષ 2016માં ભારતે પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક કરી હતી.

હુડ્ડાએ આગળ કહ્યું, "આ વિસ્ફોટક સંતાડીને લઈ જવાયો હશે, જેનો આ હુમલામાં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. આપણે પડોસી દેશ સાથે આપણા સંબંધોની બાબતે ફરીવાર વિચારવાની જરૂર છે."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

પુલવામાં હુમલાની પાછળના કારણો ઉપર ભૂતપૂર્વ રૉ ચીફ વિક્રમ સુદનું કહેવું છે કે આ હુમલામાં સુરક્ષા બાબતોમાં બહુ મોટી ગફલત થઈ છે.

તેમણે સમાચાર એજન્સી એઈનઆઈને કહ્યું, "આ હુમલો કોઈ સુરક્ષા ચૂક વગર થઈ શકે જ નહીં."

"મને નથી ખબર કે આખરે ભૂલ કેવી રીતે થઈ, પરંતુ આવી ઘટનાઓ સુરક્ષામાં ગડબડ વગર બની શકે નહીં."

હૈદરાબાદમાં એક...


આ હુમલા પર બોલતા વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું, "આતંકીઓએ બહુ મોટી ભૂલ કરી ગયા છે. આ હુમલાને કારણે દેશમાં આક્રોશ છે. હું દેશને ભરોસો આપું છું કે હુમલાની પાછળ જે તાકાતો છે, આ હુમલાના જે ગુનેગારો છે, તેમને તેમના આ કૃત્યની સજા અવશ્ય મળશે."

કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું હતું કે આ સ્થિતિમાં અમે જવાનો અને સરકારની સાથે છીએ.

જાવેદ અખ્તર અને શબાના આઝમીએ પાકિસ્તાનનો પ્રવાસ રદ કર્યો

પુલવામા હુમલાને અનુસંધાને અભિનેત્રી શબાના આઝમીએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે પાકિસ્તાન સાથે દરેક પ્રકારના સાંસ્કૃતિક આદન-પ્રદાનને સ્થગિત કરી દેવાની જરૂર છે.

તેમણે ટ્વીટ કર્યું, "હું પુલવામાના કાયર હુમલાને કારણે ખૂબ જ દુખી અને શોકમાં છું. આટલા વર્ષોમાં પ્રથમ વખત મારો વિશ્વાસ નબળો પડ્યો છે કે બન્ને તરફના લોકોના જોડાવવાથી સત્તા પર કામ કરવાનું દબાણ આવશે."

શબાના આઝમીએ અનેક ટ્વીટ કર્યા હતા જેમાં એક ટ્વીટમાં તેમણે લખ્યું કે આપણે એ જાણવું જોઈએ કે પાકિસ્તાનની સત્તા અને ત્યાંના લોકોમાં ઘણો તફાવત છે.

આ સાથે જ તેમના પતિ જાવેદ અખ્તરે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું કે તેમણે કરાચી આર્ટ કાઉન્સિલનો પ્રવાસ રદ કરી દીધો છે.

સૈનિકના મૃતદેહને રાજના... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થ સિંહે કાંધ આપી

દેશના ગૃહમંત્રી રાજનાથ સિંહ બડગામ પહોંચ્યા હતા જ્યાં તેમણે સૈનિકના મૃતદેહને કાંધ આપી હતી.

આ સાથે જ જમ્મુ કાશ્મીરના રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિક તથા ભારતીય સેનાની ઉત્તરી કમાનના લેફ્ટનન્ટ રણબીર સિંહે મૃત જવાનોને શ્રદ્ધાંજલી આપી હતી.

ભારતના વિદેશ સચિવ વિજય ગોખલેએ ભારત સ્થિત પાકિસ્તાનના હાઈ-કમિશનર સોલિહ મોહમ્મદને જૈશ-એ-મોહમ્મદ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવા સમન્સ આપ્યું છે.

કાશ્મીરમાં હુમલાને કારણે જમ્મુમાં હિંસા, કર્ફ્યૂ લદાયો

જમ્મુના મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારમાં એક ગુસ્સે ભરાયેલા ટોળાએ પાર્ક કરેલી કારોમાં તોડફોડ કરી છે.

જેને લઈને સ્થાનિક વહીવટી તંત્રએ ગુર્જરનગર સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં કર્ફ્યૂ લાદી દીધો છે.

સ્થાનિક અધિકારીઓ અને ઘટનાના સાક્ષીઓએ આ વાત બીબીસીને જણાવી છે.

વેપારીઓએ પુલવામાના હુમલાના વિરોધમાં બંધ પાળ્યો છે. બંધને કારણે બિઝનેસ અને વાહનવ્યવહારને અસર થઈ છે.

જમ્મુ ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સે પોતાના સ્ટેટમેન્ટમાં કહ્યું, "વડા પ્રધાન મોદીએ પોતાની ઊંઘમાંથી ઊઠવું જોઈએ અને આ હુમલાના દોષિતોને સજા કરવી જોઈએ."

ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સના પ્રમુખ રાકેશ ગુપ્તાએ જમ્મુમાં બનેલી ઘટનાની ટીકા કરતાં કહ્યું કે કેટલાંક તત્ત્વો જમ્મુ અને કાશ્મીર વચ્ચે ભાગલા પડાવવા માગે છે.

જવાનોને શ્રદ્ધાંજલિ

જમ્મુ-કાશ્મીરના બડગામમાં આવેલા સીઆરપીએફના કૅમ્પમાં મૃત જવાનોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી હતી. જે બાદ તેમના પાર્થિવ શરીરને દિલ્હી લાવવામાં આવશે.

પાકિસ્તાન દૂતાવાસની સુરક્ષા વધારાઈ

જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં થયેલા હુમલા બાદ દિલ્હી ખાતે આવેલા પાકિસ્તાનના દૂતાવાસ પાસે સુરક્ષાને વધારી દેવામાં આવી છે.

અમે સરકારની સાથે : રાહુલ ગાંધી

કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ પત્રકાર પરિષદમાં કહ્યું કે અમે શહીદ પરિવારોના સાથે છીએ. સમગ્ર વિપક્ષ ભારત સરકારની સાથે ઊભો છે.

તેમણે કહ્યું, "આ ખૂબ જ નિંદનીય આતંકી હુમલો છે. દેશ આવા આંતકી હુમલાને ક્યારેય ભૂલી શકશે નહીં."

"સરકારની કોઈ પણ કાર્યવાહીનું સમર્થન અમે સમર્થન કરીશું. આંતકીઓનું લક્ષ્ય દેશને વિભાજીત કરવાનું છે."

"આ હિંદુસ્તાનના આત્મા પર હુમલો થયો છે. કોઈ પણ તાકાત આપણે તોડી શકશે નહી."

આજનો દિવસ દુખનો દિવસ : મનમોહન સિંહ

પૂર્વ વડા પ્રધાન મનમોહન સિંહે કહ્યું કે આજનો દિવસ દુખનો દિવસ છે. આપણા દેશે 40 જવાનોને ગુમાવ્યા છે. આપણી એ ફરજ છે કે આપણે તેમના પરિવારની સાથે છીએ એવો સંદેશો આપવો જોઈએ. આપણે...


આ હુમલા બાદ જ્યાં આખો દેશ આક્રોશમાં છે, ત્યાં બીજી તરફ, સરકાર અને સંચાર તંત્ર ઉપર ઘણા સવાલો ઉપસ્થિત થઈ રહ્યા છે. આ એવા સવાલ છે જેના હજુ સુધી સરકારે જવાબ નથી આપ્યા.

પુલવામા હુમલા સાથે સંકળાયેલા સવાલો જેના જવાબની રાહ જોવાઈ રહી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રક્ષા નિષ્ણાતોના અગત્યના સવાલ

લેફ્ટનન્ટ ડી. એસ. હુડા

નિવૃત્ત લેફ્ટનન્ટ જનરલ ડી. એસ હુડ્ડાએ વર્ષ 2016માં ભારત તરફથી પાકિસ્તાન ઉપર કરવામાં આવેલી સર્જિકલ સ્ટ્રાઇકનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. પુલવામા હુમલા પછી તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે "આ એ શક્ય નથી કે આટલી વધુ માત્રામાં વિસ્ફોટક સીમા પારથી આવી જાય."

લેફ્ટનન્ટ જનરલ ડી. એસ. હુડ્ડાનું કહેવું છે "આ વિસ્ફોટક છુપાવીને લઈ જવામાં આવ્યો હશે અને આ હુમલામાં ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો. આપણે પાડોશી દેશની સાથે આપણા સંબંધોની બાબતે ફરીવાર વિચારવાની જરૂર છે."

કૉંગ્રેસે રક્ષા બાબતોમાં સલાહ આપવા માટે એક સમિતિ બનાવી છે જેનું નેતૃત્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ હુડ્ડા કરી રહ્યા છે.

પુલવામા હુમલાની પાછળના કારણો ઉપર ભૂતપૂર્વ રૉ ચીફ વિક્રમ સુદનું પણ કંઈક આવું જ કહેવું છે.

તેમણે સમાચાર એજન્સી એએનઆઈને કહ્યું, "આ હુમલો સુરક્ષાની કોઈ ગફ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લત વગર થઈ શકે એમ નહોતો. મને નથી ખબર કે આખરે ભૂલ કેવી રીતે થઈ પરંતુ આવી ઘટના સુરક્ષામાં ગડબડ વગર થઈ શકે નહીં."

હૈદરાબાદમાં એક સેમિનાર દરમિયાન સુદે કહ્યું, "સ્પષ્ટ છે કે આ હુમલામાં એકથી વધુ લોકો સામેલ છે. કોઈએ કારનો બંદોબસ્ત કર્યો હશે, તેમને સીઆરપીએફના કાફલાના રસ્તાની સંપૂર્ણ માહિતી હશે. એક આખા સમૂહે આ હુમલાને અંજામ આપ્યો છે."

સરકારે શું પગલાં લીધાં?

હુમલા પછી કેન્દ્ર સરકારે જવાનોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને કેટલાક નિર્ણયો લીધા છે. હવે અર્ધ સૈનિક દળોના જવાનોને શ્રીનગર આવવા અને જવા માટે હવાઈ યાત્રાની સગવડ મળી શકશે.

ગૃહ મંત્રાલય તરફથી પાઠવવામાં આવેલા સંદેશ અનુસાર દિલ્હી-શ્રીનગર, શ્રીનગર-દિલ્હી, જમ્મુ-શ્રીનગર અને શ્રીનગર-જમ્મુની વચ્ચે કોઈ પણ મુસાફરી માટે અર્ધસૈનિક દળના જવાન હવાઈ સફર કરી શકશે.

કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર અર્ધસૈનિક દળોના તમામ જવાનો ઉપર આ આદેશ લાગુ પડશે. આ આદેશથી અર્ધસૈનિક દળોના 7 લાખ 80 હજાર જવાનોને લાભ થશે.

એમાં કૉન્સટેબલ, હેડ કૉન્સટેબલ અને એએસઆઈથી માંડીને અન્ય તમામ જવાન સામેલ છે. આ જવાનોને હજુ સુધી આ વિસ્તારોમાં હવાઈ સફર કરવાની સુવિધા નહોતી.

ગૃહ મંત્રાલયે આ નિર્ણયને તરત લાગુ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આદેશ મુજબ જવાન ફરજ દરમિયાન મુસાફરી કરવા ઉપરાંત રજાઓ ઉપર શ્રીનગરથી જવા અથવા પછી ફરજ ઉપર પરત આવવા માટે પણ હવાઈ યાત્રાનો ઉપયોગ કરી શકશે.

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મોટા કાફલાના પસાર થવા દરમિયાન સામાન્ય લોકોનો ટ્રાફિક અટકાવવામાં આવશે.

શ્રીનગરમાં ગૃહ મંત્રી રાજનાથ સિંહે કહ્યું, "સીઆરપીએફ કાફલા ઉપર જે રીતે આ આત્મઘાતી હુમલો થયો છે એ જોતા આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે કે મોટા કાફલાના પસાર થવાના સમય દરમિયાન સામાન્ય લોકોનો ટ્રાફિક થોડા સમય માટે અટકાવવામાં આવશે. સામાન્ય લોકોને થોડી વાર માટે અગવડ પડી શકે છે એ માટે અમે માફી માગીએ છીએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ હુમલાઓ દ્વારા અમેરિકા ઈરાનની આર્મીની હથિયાર વ્યવસ્થાને નિશાન બનાવવા માગે છે. તેનું સંચાલન ઑફલાઇન કરી દેવા માગે છે.

વૉશિંગ્ટન પોસ્ટના અહેવાલ મુજબ રૉકેટ અને મિસાઇલ સિસ્ટમને નિયંત્રિત કરનારી કમ્પ્યૂટર વ્યવસ્થાને નિશાન બનાવવામાં આવી છે.

તો ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સનું કહેવું છે કે તેલ ટૅન્કર પર હુમલો અને ત્યારબાદ અમેરિકન ડ્રૉનને ઈરાને તોડી પાડ્યા પછી અમેરિકાએ આ પગલું લીધું છે.

એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ સાયબર હુમલાઓ અનેક અઠવાડિયાં સુધી ચાલુ રહી શકે છે. આનો ઉદ્દેશ ઈરાનની આર્મી, ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કૉર્પ જેનો ઉપયોગ કરે છે તે વ્યવસ્થાને તોડી પાડવાનો છે. આ હુમલાને પગલે હથિયારોની ઑનલાઇન કામગીરી ઠપ થઈ જશે અને તેનું સંચાલન ઑફલાઇન થઈ જશે.

શનિવારે અમેરિકાના ગૃહ સુરક્ષા વિભાગે ચેતવણી આપી હતી કે ઈરાને અમેરિકા વિરુદ્ધ સાયબર હુમલાઓ વધારી દીધા છે.

આ સિવાય રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર વધારે કડક પ્રતિબંધો લાદવાની જાહેરાત કરી છે અને કહ્યું છે કે જ્યાં સુધી ઈરાન તેનું વલણ નહીં બદલે ત્યાં સુધી વધારે કડક પ્રતિબંધો લદાશે.

એમણે પત્રકારોને કહ્યું કે અમે કેટલાક વધુ પ્રતિબંધો લાગુ કરવા જઈ રહ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યા છીએ અને કેટલાક તો તાત્કાલિક લાગુ કરવામાં આવશે.

2015ની પરમાણુ સમજૂતી મુજબ ઈરાનના યુરેનિયમ સંવર્ધનની સીમા નિયત કરવામાં આવી હતી. આના બદલામાં ઈરાન પર લાદવામાં આવેલા કેટલાક પ્રતિબંધોને હઠાવી દેવામાં આવ્યા હતા અને તે મુજબ ઈરાનને તેલની નિકાસની છૂટ આપવામાં આવી હતી. તેલની નિકાસ જ ઈરાનનો આવકનો મુખ્ય સ્રોત છે.

ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને ઝટકો

પરંતુ અમેરિકાએ આ સમજૂતી તોડી નાખી અને ઈરાન પર ફરીથી પ્રતિબંધો લાદી દીધા. આનાથી ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને ખરાબ અસર પહોંચી. ત્યાં સુધી કે એના ચલણના ભાવમાં ઘટાડો થયો અને વિદેશી રોકાણકારો પણ પોતાના હાથ પાછળ ખેંચવા લાગ્યા.

ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાન જો એક સમૃદ્ધ દેશ બનવા માગતું હોય તો મને કોઈ વાંધો નથી, પરંતુ જો એમને લાગતું હોય કે પાંચ-છ વર્ષમાં એમની પાસે પરમાણુ હથિયાર હશે તો એવું નહીં થાય.

પછી એક ટ્ટીટમાં એમણે લખ્યું કે સોમવારથી ઈરાન સામે વધારે આકરાં પગલાં ભરવામાં આવશે.

બીબીસીના સુરક્ષા મામલાઓના સંવાદદાતા જોનાથન માર્ક્સનું માનવું છે કે આ વધી રહેલા તણાવનો કૂટનીતિક ઉકેલ મળી આવશે આ વાતે એમને શંકા છે.

તેઓ કહે છે કે ટ્રમ્પ ઈરાન પર સૈન્યશક્તિનો ઉપયોગ કદાચ જ કરશે, પરંતુ તેઓ આર્થિક પ્રતિબંધોને કડક કરવાને લઈને અડગ છે. આ નીતિએ બેઉ દેશોને યુદ્ધની સ્થિતિમાં લાવીને મૂકી દીધા છે.

ઈરાનની અર્થવ્યવસ્થાને ખરાબ રીતે અસર પહોંચી છે અને તે અન્ય દેશો સાથે કરેલા પરમાણુ કરારની કેટલીક શરતો તોડવાની ધમકી આપી રહ્યું છે.

ટ્રમ્પ ઈરાન સાથે સમજૂતી કરવાની વાત પણ કરી રહ્યા છે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં વિદેશમંત્રી માઇક પૉમ્પિયોએ કહ્યું હતું કે ઈરાન જો એક સામાન્ય દેશ તરીકેનો વર્તાવ કરે તો બિનશરતી સંવાદ થઈ શકે છે.

જોકે ઈરાન આને ફક્ત શબ્દોનો ખેલ ગણાવે છે. વળી, ટ્રમ્પના આ નવા પ્રતિબંધો તણાવ ઘટાડવાનું કામ નહીં કરે.

ગત વર્ષે અમેરિકાએ ફરીથી ઈરાન પર ઊર્જા, શિપિંગ અને અન્ય આર્થિક ક્ષેત્રોમાં પ્રતિબંધ લાગુ કર્યા હતા. આનાથી ઈરાનને ખૂબ નુકસાન થયું અને તેલની નિકાસ પર પણ અસર પહોંચી.

આ પ્રતિબંધો મુજબ અમેરિકન કંપનીઓ ઈરાન સાથે વેપાર ન કરી શકે અને અન્ય વિદેશી કંપનીઓ ઈરાન સાથે વેપાર કરે તો તેમને પણ અસર પહોંચે.

આને કારણે ઈરાનમાં પ્રાથમિક વસ્તુઓની અછત સર્જાઈ, ઈરાની ચલણ રિયાલનું મૂલ્ય ઘટ્યું અને તેને પગલે ઈંડાં અને માંસનો ભાવ વધ્યો અને મોંઘવારી વધી.

યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ

ઈરાને પણ આનો જવાબ પરમાણુ કરારની કેટલીક શરતોનું ઉલ્લંઘન કરીને આપ્યો છે. ઈરાને...


આ હુમલાના વિરોધમાં ઇરાકની રાજધાની બગદાદસ્થિત અમેરિકન દૂતાવાસના પરિસરમાં હુમલો થયો છે.

અમેરિકાની સેનાએ પ્રદર્શનકારીઓને વિખેરવા માટે ટિયરગેસનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

દૂતાવાસ પર હુમલો

પ્રદર્શનકારીઓ પરિસરની એક દીવાલ કૂદીને અંદર ઘૂસી ગયા હતા અને દૂતાવાસની એક સુરક્ષા ચોકીમાં આગ લગાવી દીધી.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આરોપ મૂક્યો છે કે આ હુમલા પાછળ ઈરાનનો હાથ છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે આ માટે સમગ્ર રીતે ઈરાન જવાબદાર છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે પશ્ચિમ ઇરાક અને પૂર્વી સીરિયામાં રવિવારે અમેરિકાએ હવાઈહુમલા કર્યા હતા, જેમાં હિજ્બુલ્લાહ ઉગ્રવાદી સંગઠનના ઓછામાં ઓછા 25 લડવૈયાઓ માર્યા ગયા હતા.

અમેરિકાએ કહ્યું હતું કે શુક્રવારે ઇરાકના કિરકૂકમાં એમનાં સૈન્યમથકો પર થયેલા હુમલાના જવાબમાં તેમણે કાર્યવાહી કરી હતી.

અમેરિકન સૈન્યમથકો પર શુક્રવારે થયેલા હુમલામાં એક અમેરિકન કોન્ટ્રાક્ટરનું મૃત્યુ થયું હતું.

ઇરાકના વડા પ્રધાન અદેલ અબ્દુલ મહદીએ કહ્યું કે અમેરિકાનો હવાઈહુમલો એમના સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન છે.

બીજી તરફ કતાઇબ હિજ્બુલ્લાહ નેતા અબુ મહજી અલ-મુહાંદિસે ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકાએ આ હુમલાનું ખરાબ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પરિણામ ભોગવવું પડશે.

બગદાદમાં શું થયું?

વિરોધપ્રદર્શન

મંગળવારે અમેરિકાના હવાઈહુમલામાં માર્યા ગયેલા લડવૈયાઓની અંતિમવિધિ પછી વિરોધમાં લોકો રસ્તા પર ઊતરી આવ્યા હતા.

હજારોની સંખ્યામાં લોકો બગદાદના ગ્રીન ઝોન વિસ્તાર તરફ આગળ વધવા લાગ્યા હતા.

આ વિરોધ રેલીમાં મહદી અલ-મુહાંદિસ ઉપરાંત હિજ્બુલ્લાહના અનેક વરિષ્ઠ સૈન્ય અધિકારીઓ પણ સામેલ હતા.

બગદાદનો ગ્રીન ચોક એ વિસ્તાર છે જ્યાં ઇરાકની મહત્ત્વની સરકારી સંસ્થાઓની ઑફિસો તેમજ વિદેશી દૂતાવાસ પણ છે.

ઇરાકી સુરક્ષાદળોએ પ્રદર્શનકારીઓને ગ્રીન ઝોનમાં આવવાની પરવાનગી ન આપી અને થોડી જ વારમાં તમામ પ્રદર્શનકારીઓ અમરિકન દૂતાવાસની બહાર ભેગા થઈ ગયા.

અસાઇબ અહ અલ-હક સમૂહના પ્રમુખ કાઇસ અલ-ખજાલીએ કહ્યું કે આ દૂતાવાસે એ સાબિત કર્યું છે કે તે ઇરાકની વિરુદ્ધ કામ કરે છે. આ દૂતાવાસ ઇરાકની જાસૂસી કરે છે અને અહીં તોડફોડને પ્રોત્સાહન આપે છે.

વિરોધપ્રદર્શન

પ્રદર્શનકારીઓએ કતાઇબ હિજ્બુલ્લાહ અને અન્ય સમૂહોના ઝંડા ફરકાવી અમેરિકાના વિરોધમાં નારેબાજી કરી. પ્રદર્શનકારીઓએ અમેરિકન દૂતાવાસના મુખ્ય દ્વાર પર પથ્થરો ફેંકવાનું શરૂ કર્યું.

સુરક્ષા કૅમેરાઓ તોડી નાખ્યા અને ખાલી સુરક્ષા ચોકીઓમાં આગ લગાવી દીધી.

જોકે પરિસ્થિતિ ત્યારે વણસી જ્યારે પ્રદર્શનકારીઓએ દીવાલ કૂદી પરિસરની અંદર જવા લાગ્યા.

સમાચાર સંસ્થા એપી મુજબ એક દરવાજો તોડીને ડઝનેક લોકો પરિસરની અંદર ઘૂસી ગયા. તેઓ મુખ્ય ઇમારતની તરફ જવા લાગ્યા. આ પછી અમેરિકન સેનાએ ટિયરગેસનો મારો શરૂ કર્યો.

સમાચાર સંસ્થા રૉયટર્સ મુજબ પ્રદર્શનકારીઓ ઉપર સ્ટન ગ્રૅનેડનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો.

મીડિયા અહેવાલો મુજબ અમેરિકન રાજદૂત મૈથ્યુ ટ્યૂલરને સુરક્ષિત કાઢી લેવામાં આવ્યા હતા.

જોકે દૂતાવાસના નજીકના સૂત્રોએ બીબીસીને કહ્યું કે મૈથ્યુ રવિવારે અમેરિકન બૉમ્બિંગ અગાઉ ક્રિસમસની રજાઓ ગાળવા અમેરિકા જતા રહ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ હુમલાની જવાબદારી અમેરિકાએ લીધી છે.

હુમલામાં કતાઇબ હિઝબુલ્લાહના કમાન્ડર અબુ મહદી અલ-મુહાંદિસ પણ માર્યા ગયા છે.

અમેરિકાના સંરક્ષણ વિભાગ તરફથી કહેવાયું કે "અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના નિર્દેશ પર વિદેશમાં રહેતા અમેરિકાના સૈન્યકર્મીઓની રક્ષા માટે કાસિમ સુલેમાનીને મારવાનું પગલું ભરવું પડ્યું છે. અમેરિકાએ તેમને આતંકવાદી જાહેર કર્યા હતા."

આ નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે "સુલેમાની ગત 27 ડિસેમ્બર સહિત ઘણા મહિનાઓથી ઇરાકસ્થિત અમેરિકાનાં સૈન્ય ઠેકાણાંઓ પર હુમલાને અંજામ આપવામાં સામેલ હતા. આ સિવાય ગત અઠવાડિયે અમેરિકાના દૂતાવાસ પર થયેલા હુમલામાં તેઓએ તેમની સ્વીકૃતિ આપી હતી."

નિવેદનમાં અંતે કહેવાયું કે "આ હવાઈ હુમલો ભવિષ્યમાં ઈરાની હુમલાની યોજનાઓને રોકવાના હેતુથી કરવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકા ગમે ત્યાં હોય, તે પોતાના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે જરૂરી તમામ કાર્યવાહી ચાલુ રાખશે."

તેમનું મૃત્યુ મધ્ય-પૂર્વ સાથે જોડાયેલી બાબતોમાં એક મોટી ઘટના માનવામાં આવે છે અને એવી પણ આશંકા છે કે ઈરાન અને તેમની સમર્થિત મિડલ ઇસ્ટ તાકતો હવે ઇઝરાયલ અને અમેરિકા સામે જોરદાર જવાબી કાર્યવાહી કરશે.

ગત રવિવારે જ અમેરિકાએ પૂર્વી સીરિયા અન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે પશ્ચિમ ઇરાકમાં આવેલા કતાઇબ હિઝબુલ્લાહ સંગઠનનાં ઠેકાણાંઓને નિશાન બનાવ્યાં હતાં. આ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 25 લડાકુઓ માર્યા ગયા હતા.

બાદમાં સોમવારે ઇરાકી વડા પ્રધાન આદિલ અબ્દુલ મહદીએ કહ્યું હતું કે અમેરિકાનો હવાઈ હુમલો તેમના દેશની સંપ્રભુતાનું ઉલ્લંઘન છે અને હવે તેઓ અમેરિકા સાથેના પોતાના સંબંધોની સમીક્ષા કરશે.

તો કતાઇબ હિઝબુલ્લાહના કમાન્ડર અબુ મહદી અલ-મુહાંદિસે પણ કહ્યું હતું કે તેઓ ઇરાકમાં સ્થિત અમેરિકનદળોને જડબાતોડ જવાબ આપશે.

આ બાદ મંગળવારે બગદાદસ્થિત અમેરિકન દૂતાવાસ પર પ્રદર્શનકારીઓએ હુમલો કર્યો અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેના માટે ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવ્યું.

સુલેમાનીને પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાની ગતિવિધિઓ ચલાવનારા મુખ્ય રણનીતિકાર માનવામાં આવે છે.

કુદ્સ સેના

કુદ્સ ફોર્સ ઈરાનની રિવૉલ્યુશનરી ગાર્ડ્સની એક શાખા છે, જે દેશની બહાર અભિયાનોને પાર પાડે છે. અને તેના પ્રમુખ તરીકે મેજર જનરલ કાસિમ સુલેમાની સીધી રીતે દેશના સર્વોચ્ચ નેતા આયતોલ્લાહ અલી ખામેનેઈ પરત્વે જવાબદાર હતા.

2003માં અમેરિકાના નેતૃત્વમાં થયેલા સૈન્ય હુમલાઓમાં ઇરાકમાં સદ્દામ હુસૈનની સત્તા ખતમ થઈ ગઈ. બાદમાં મધ્ય-પૂર્વમાં કુદ્સ સેનાએ પોતાનું અભિયાન તેજ કર્યું હતું.

ઈરાનનું સમર્થન કરનારા અન્ય દેશોનાં સરકારવિરોધી દળોએ કુદ્સને હથિયાર, પૈસા અને ટ્રેનિંગ આપવાનું શરૂ કર્યું.

સાથે જ તેઓએ યુદ્ધની બિનપરંપરાગત રીતો અપનાવી જેનું પરિણામ એ આવ્યું કે પારંપરિક હથિયારો પર નિર્ભર તેમના વિરોધીઓ પર ઈરાન હાવી થઈ ગયું.

આ તકનીકોમાં સ્વાર્મ તકનીક (મોટી સૈન્યટુકડી સાથે અલગઅલગ જગ્યાએથી લડવું), ડ્રોનનો ઉપયોગ અને સાયબર હુમલા મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

આ વર્ષે એપ્રિલમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન રિવૉલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ સમેત કુદ્સ ફોર્સને "વિદેશી આતંકવાદી સંગઠન" જાહેર કર્યું હતું.

પહેલી વાર અમેરિકાએ કોઈ અન્ય સરકાર સાથે જોડાયેલા એક સંગઠનને ચરમપંથી ગણાવ્યું હતું.

અમેરિકાએ આ નિર્ણય પર ઈરાનને વાતવાતમાં એમ કહેતા પ્રતિક્રિયા આપી હતી કે ખાડી ક્ષેત્રોમાં "અમેરિકન સેના ખુદ આતંકવાદી જૂથથી કમ નથી."

2001થી 2006 વચ્ચે બ્રિટનના વિદેશમંત્રી રહી ચૂકેલા જૈક સ્ટ્રૉએ ઘણી વાર ઈરાનની મુલાકાત લીધી અને તેમનું માનવું હતું કે જનરલ કાસિમ સુલેમાનીની ભૂમિકા એક સૈન્ય કમાન્ડરથી ઘણી વધુ છે.

તેમનું કહેવું હતું કે "સેનાની તાકત સાથે સુલેમાની મિત્રદેશો માટે ઈરાનની વિદેશ નીતિ ચલાવી રહ્યા છે."

કતાઇબ...


આ હુમલાને અંજામ આપ્યા બાદ વિદ્યાર્થીએ પણ આત્મહત્યા કરી લીધી હતી. હુમલા અંગે વિરોધાભાસી અહેવાલ આવી રહ્યા છે.

અમુક અહેવાલો મુજબ જેને-જેને ગોળી વાગી તે દરેક વિદ્યાર્થીનું મૃત્યુ થયું છે, જ્યારે અન્ય કેટલાક અહેવાલ મુજબ, અમુક વિદ્યાર્થી ગંભીર રીતે ઘાયલ છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 2014માં રશિયાએ ક્રિમિયા પર કબજો કરી લીધો હતો, ત્યારે પશ્ચિમી દેશોએ તેની ટીકા કરી હતી.

અમદાવાદમાં પાંચ રેડિયો જોકી(RJ) સામે પોલીસ ફરિયાદ નોંધાઈ

સંદેશના અહેવાલ મુજબ નવરાત્રી દરમિયાન ત્રીજા દિવસે અમદાવાદના એક પાર્ટી પ્લૉટમાં RJ દ્વારા ફેંકવામાં આવેલી સીડી એક ચાર વર્ષના બાળકને આંખના નીચેના ભાગમાં વાગતા ગંભીર ઈજા થઈ હતી.

આ અંગે બાળકના પિતા ભાવેશ ઝાલાવાડિયાએ વસ્ત્રાપુર પોલીસ સ્ટેશન ખાતે પાંચ RJ (રેડિયો જોકી) વિરુદ્ધ IPCની કલમ 337 હેઠળ પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

તેમણે ફરિયાદ કરતા જણાવ્યું હતું કે RJ દ્વારા પ્રમોશન માટે કોઈ વ્યક્તિની શારીરિક સલામતી જોખમાય તે રીતે બેદરકારીથી સીડીઓ ઉછાળવામાં આવી હતી.

ભાવેશે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે ઈજા બાદ પાર્ટી પ્લૉટમાં પ્રાથમિક સારવાર માટે કોઈ સુવિધા જ નહોતી.

આવી જ રીતે ફરી 15મી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તારીખે તેઓ ફરી પાર્ટી પ્લૉટમાં ગરબા જોવા ગયા, ત્યારે સીડી ફેંકવાનુ ફરી ચાલી રહ્યું હતું, જેથી તેમણે પોલીસ ફરિયાદ કરવાનું નક્કી કર્યું.

વસ્ત્રાપુર પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર એમ. એમ. જાડેજાને ટાંકતા અખબાર લખે છે કે પોલીસ દ્વારા સીસીટીવી (ક્લોઝ સર્કિટ કૅમેરા) અને વીડિયો સહિત માહિતી એકઠી કરવામાં આવશે તેમજ ફરિયાદીઓના નિવેદન લેવામાં આવશે.

વીડિયોગ્રાફીમાં બેદરકારી દેખાશે તો તમામની ધરપકડ કરવામાં આવશે અને પાર્ટી પ્લૉટ પાસે જો પ્રાથમિક સારવારની વ્યવસ્થા ન હોય તો તેમના પર પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

મોદી સાથે શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિએ વાત કરી

શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિ મૈત્રીપાલા સિરિસેનાએ બુધવારે ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે વાત કરી હતી અને તેમને 'પાક્કા મિત્ર' ગણાવ્યા હતા.

બુધવારે અમુક મીડિયા આઉટલેટ્સે અહેવાલ આપ્યા હતા કે શ્રીલંકાના રાષ્ટ્રપતિને આશંકા છે કે ભારત તેમની હત્યા કરાવી નાખશે.

મોદી સાથે વાતચીતમાં સિરિસેનાએ મીડિયામાં પ્રકાશિત અહેવાલોને 'ખોટા અને પાયાવિહોણાં' જણાવ્યા હતા.

'ખોટા સમાચાર'ને અટકાવવા માટે શ્રીલંકાની સરકારે કેવા પગલાં લીધા છે, તેના વિશેની માહિતી પણ વડા પ્રધાન મોદીને આપી હતી.

વડા પ્રધાન મોદીએ પણ 'તત્કાળ સ્પષ્ટતા' કરવા બદલ રાષ્ટ્રપતિ સિરિસેનાની પ્રશંસા કરી હતી.

પાર્સલ બૉમ્બ દ્વારા હત્યાનો પ્રયાસ

હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સમાં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે, રાજકોટ જિલ્લાના ઉપલેટા શહેરની એક સ્કૂલના માલિક વિઠ્ઠલભાઈ ડોબરિયાને પાર્સલ બૉમ્બ મોકલવામાં આવ્યો હતો.

ડોબરિયાને મોકલવામાં આવેલા પાર્સલમાં જિલેટીન સ્ટિક તથા ડિટોનૅટર ગોઠવવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ વિસ્ફોટ થયો ન હતો.

પાર્સલમાં મોકલવામાં આવેલી વસ્તુઓ સંદિગ્ધ જણાતા ડોબરિયાએ પોલીસને જાણ કરી હતી.

જિલ્લા પોલીસ વડા બલરામ મીનાના કહેવા પ્રમાણે, બૉમ્બ ડિટેક્શન અને ડિસ્પોઝલ સ્કવૉડે ઘટના સ્થળે જઈને 'કંટ્રોલ્ડ બ્લાસ્ટ' દ્વારા સલામત રીતે બૉમ્બનો નાશ કર્યો હતો.

પોલીસ દ્વારા સંદિગ્ધ શખ્સની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.

અલ્પેશ કથીરિયાના ઘરે પહોંચ્યા નરેશ પટેલ

નવગુજરાત સમયના અહેવાલ અનુસાર, સુરતના પાસ કન્વીનર અલ્પેશ કથીરિયા રાજદ્રોહના ગુના હેઠળ જેલમાં છે. તે દમરિયાન ખોડલધામ ટ્રસ્ટના ચેરમેન અને પાટીદાર અગ્રણી નરેશ પટેલે મંગળવારે સુરત સ્થિત અલ્પેશના પરિવારજનોની મુલાકાત લીધી હતી.

નરેશ પટેલે અલ્પેશના પરિવાર સાથે વાતચીત કરી હતી અને ઘટના અંગે સંપૂર્ણ વિગત જાણી હતી.

મુલાકાત...


આ હુમલાને પગલે છેલ્લા બે સપ્તાહમાં 2 લાખ 70 હજાર લોકોએ તેમના ઘરબાર ગુમાવ્યા છે.

મોટા ભાગનું પલાયન દેરા અને ક્યુનેઈત્રા વિસ્તારમાં યુદ્ધને કારણે થયું છે. મોટા ભાગના લોકો જોર્ડન અને ઇઝરાયલના કબજાવાળા ગોલન હાઇટ્સ તરફ પલાયન કરી ગયા છે.

પણ આ બન્નેમાંથી એક પણ દેશે તેમને રૅફ્યૂજી તરીકે પ્રવેશ-આશ્રય આપશે કે નહીં તેની જાહેરાત નથી કરી.

આ કારણે માનવીય સંકટ ઊભું થયું છે. સીરિયાના ઉપરોક્ત વિસ્તારોમાં સીરિયાના લશ્કરી દળો રશિયા દ્વારા કરવામાં આવતા હવાઈ હુમલાની મદદથી આગળ વધી રહ્યા છે.

રવિવારે બોરસા અલ-શામ નગરના વિદ્રોહીઓએ હથિયાર હેઠાં મૂકીને રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદની શરણાગતિ સ્વીકારી લીધી હતી.

યુકે સ્થિત મોનિટરીંગ સંસ્થા સીરિયન ઑબ્ઝેર્વેટરી ફૉર હ્યુમન રાઇટ્સ(એસએફએચઆર) અનુસાર જ્યારથી યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી 130થી વધુ લોકોના મૃત્યુ થયા છે.

દેરા અને ક્યુનેઈત્રામાં એક વર્ષથી શાંતિ હતી. કેમ કે આ માટે અમેરિકા અને જોર્ડનના હસ્તક્ષેપથી યુદ્ધવિરામ કરાર થયો હતો.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

અમેરિકા અને જોર્ડન બસર અલ-અસદના શાસનનો વિરોધ કરનારા જૂથોના પક્ષોમાં હોવાનું જ્યારે રશિયા અસદ સરકારના પક્ષમાં હોવાનું કહેવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામાં આવે છે.

પરંતુ એપ્રિલ મહિનામાં દમાસ્કસની બહાર પૂર્વિય ઘૌતા વિસ્તારમાં વિદ્રોહીઓને હરાવ્યા બાદ અસદ સરકારે તેના સંલગ્ન વિસ્તારોમાં સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવવા માટે કોશિશ શરૂ કરી હતી.

કેવી રીતે શરૂ થયું યુદ્ધ?

ખરેખર સાત વર્ષ પહેલાં બશર અલ-અસદ સામે શરૂ થયેલો શાંતિમય વિરોધ ગૃહયુદ્ધમાં પરિણમ્યો છે.

આ યુદ્ધમાં ત્રણ લાખથી વધુ (3.5 લાખ) લોકોના મૃત્યુ થયા છે. તેમાં શહેરોના શહેર નષ્ટ થઈ ગયા છે.

વર્ષ 2000માં બશર અસદે સત્તા સંભાળી હતી. તેમને તેમના પિતા તરફથી આ સત્તા મળી હતી. કેમ કે તેમના પિતાનું મૃત્યુ થતાં તેમની પાસે સત્તા આવી હતી.

વિદ્રોહ શરૂ થયો તે પૂર્વે સીરિયામાં બેરોજગારી, ભ્રષ્ટાચાર અને રાજકીય સ્વતંત્રતાના અભાવ મામલે સંખ્યાબંધ સીરિયાવાસીઓ ફરિયાદ કરી રહ્યા હતા.

વર્ષ 2011માં લોકશાહીના પક્ષમાં પ્રદર્શનકારીઓએ દેરાના દક્ષિણ શહેરોમાં દેખાવો શરૂ કરી દીધા હતા.  તેમના પાડોશી દેશોમાં થયેલા આરબ ચળવળથી આવું કરવાની પ્રેરણા મળી.

આથી સરકારે જ્યારે તેમના વિરોધ અને અવાજને કચડી નાખવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે સમગ્ર સીરિયામાંથી અવાજ ઉઠી અને અસદના રાજીનામાંની માગણી કરવામાં આવી.

બળવો વધવા લાગ્યો સામે અસદ સરકારે વધું કડક વલણ અપનાવ્યું.

અસદ સરકારે પહેલા પોતાના બચાવ માટે અને પછી તેમના વિસ્તારોને સુરક્ષા દળોની મદદથી નિયંત્રણમાં લઈ લેવા અભિયાન શરૂ કર્યું.

રાષ્ટ્રપતિ બશર અલ-અસદે આ વિદ્રોહને વિદેશી તાકતો દ્વારા ફેલાવવામાં આવેલો આતંકવાદ ગણાવ્યો. તેમણે આ બળવાને કચડી કાઢવાની પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી.

પરંતુ આ વલણને કારણે હિંસા વધુ ભડકી ગઈ અને સીરિયામાં ગૃહયુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું. એસએફએચઆર સંસ્થા અનુસાર અત્યાર સુધી ગૃહ યુદ્ધમાં પચાસ હજારથી વધુ લોકો લાપતા છે જેમને મૃત માનવામાં આવી રહ્યા છે.

ગૃહયુદ્ધમાં શરૂઆતમાં ગોળીબારમાં લોકોના મૃત્યુ થયા પરંતુ પછી યુદ્ધ વધુ વણસી જતાં મોર્ટાર હુમલા થવા લાગ્યા. આખરમાં સીરિયામાં હવાઈ હુમલા થતાં યુદ્ધ ચરમસીમાએ પહોંચી ગયું.

યુદ્ધ શા માટે થઈ રહ્યું છે?

હવે આ યુદ્ધ ખરેખર અસદ અને તેના વિરોધમાં ઊતરેલા લોકો વચ્ચેનું નથી રહ્યું.

તેમાં વિવિધ દેશ અને જૂથ તેમના અંગત સ્વાર્થ અને એજન્ડા સાથે તેમાં હસ્તક્ષેપ કરતા હવે સ્થિતિ ખૂબ જ જટિલ થઈ ગઈ છે.

આ યુદ્ધને હવે શિયા અને સુન્ની વચ્ચેના ટકરાવનું સ્વરૂપ આપી દેવાયું છે.

કેટલા દેશ જોડાયા?

રશિયા, ઈરાન, તુર્કી, સાઉદી અરેબિયા અને ઇઝરાયલ ઉપરાંત અમેરિકા-યુકે-ફ્રાન્સ અને અન્ય પશ્ચિમી...


આ હુમલામાં 60 કલાક સુધી અથડામણ ચાલી હતી. હુમલાની એક તસવીર ખૂબ જ જાણીતી થઈ હતી.

હાથમાં રાઇફલ પકડેલી કસાબની એ તસવીર મુંબઈના ફોટોગ્રાફર સૅબેસ્ટીયન ડી'સૂઝાએ ક્લિક કરી હતી.

કસાબની આ તસવીર ઉપરાંત ડી'સૂઝા ગોધરાકાંડ બાદ ફાટી નીકળેલાં તોફાનો દરમિયાન ક્લિક કરેલી ગુજરાતની એક તસવીર માટે પણ જાણીતા થયા છે.

આજે મુંબઈ હુમલાને 12 વર્ષ થઈ રહ્યાં છે ત્યારે, સૅબેસ્ટીયનને કેવી રીતે મળી હતી કસાબની એ તસવીર એ જાણવું રસપ્રદ રહેશે.

'કંટાળાજનક દિવસ હતો'

મુંબઈ હુમલાની અને ગુજરાતના રમખાણોની ચર્ચિત તસવીર ક્લિક કરનાર સૅબેસ્ટીયન ડી'સૂઝા

મુંબઈ હુમલાનો દિવસ યાદ કરતા સૅબેસ્ટીયન ડી' સૂઝા કંઈક આવો જવાબ આપ્યો હતો કે એ દિવસ 'કંટાળાજનક' હતો.

આ હુમલાના એક દાયકા બાદ 66 વર્ષના ડી'સૂઝા નિવૃત થઈ ગયા છે અને હાલમાં તેઓ ગોવામાં રહે છે, જ્યાંથી તેમણે ફોન પર વાતચીત કરી હતી.

ત્યારે ડી'સૂઝા 'મુંબઈ મિરર'માં ફોટો ઍડિટર હતા. 26 નવેમ્બર 2008ની એ સાંજે તેઓ પોતાની ઓફિસમાં બેઠા હતા.

જે સ્ટેશન પર હુમલો થયો ત્યાંથી ડી'સૂઝાની ઑફિસ ખાસ દૂર નહોતી. જોકે, તેમને એ બાબતની જાણ નહોતી કે શહેર પર ઉગ્રવાદીઓએ હુમલો કર્યો છે.

પહેલાં લિયોપૉલ્ડ કૅ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ફે પર ગોળીબારના સમાચાર મળ્યા. ત્યારબાદ સમાચાર આવ્યા કે વૈભવી 'હોટલ તાજ મહલ પૅલેસ'માં પણ ગોળીબાર થયો છે.

ડી'સૂઝાની તસવીર મુંબઈ હુમલાની આઇકનિક તસવીર બની હતી.

એ દિવસ યાદ કરતા ડી'સૂઝા કહે છે, "ખૂબ જ કંટાળાજનક દિવસ હતો. અમે ઑફિસમાં જ હતા. એ દિવસે કોઈ પાસે સારા ફોટોગ્રાફ્સ નહોતા."

"લોકો અંદરો અંદર જ વાતચીત કરી રહ્યા હતા. અચાનક જ હુમલાના ન્યૂઝ વહેતા થયા અને લોકો પોતાની બૅગ લઈને દોડ્યા."

ગોળીબાર તરીકે વહેતો થયેલા એ સમાચારે બાદમાં મુંબઈને 60 કલાક સુધી ધમરોળ્યું હતું.

શહેરના મુખ્ય રેલવે સ્ટેશન, બે વૈભવી હોટલ, યહૂદીઓના સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર પર કરાયેલા એ ચરમપંથીઓના હુમલામાં 160થી વધુ લોકોના જીવનો ભોગ લેવાયો.

આ હુમલામાં નવ હુમલાખોરો પણ માર્યા ગયા.

હુમલાનો એક માત્ર જીવિત હુમલાખોર અજમલ કસાબ અને તેના સાથીએ શહેરના મુખ્ય રેલવે સ્ટેશન પર હુમલો કર્યો હતો, જેમાં 52 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

સ્ટેશનમાં નરસંહાર

વર્ષ 2010માં કસાબને સજાની માગ સાથે થયેલા વિરોધ પ્રદર્શનની તસવીર

સમાચાર સાંભળીને ઘટના સ્થળ પર પહોંચેલા  ડી' સૂઝાએ સ્ટેશન પર પહોંચીને જે જોયું તે ખૂબ જ ચોંકાવનારું હતું.

રણમેદાનોથી જોજનો દૂર આવેલા અને કહેવાતા સુરક્ષિત શહેરમાં તેમણે ક્યારેય આવું જોયું નહોતું.

ડી'સૂઝાએ કહ્યું, "મારા માટે આ નવું હતું. મેં ક્યારેય ઉગ્રવાદી હુમલો જોયો નહોતો."

"મારી આદત રહી છે કે કંઈ પણ અજુગતું લાગે તો હું ચોક્કસપણે તેની તસવીરો મેળવવાનો પ્રયાસ કરું."

ડી' સૂઝા કસાબ અને તેના સાથી ઈસ્માઈલને જોયા હતા તે ક્ષણને યાદ કરતા કહ્યું:

"તેઓ સામાન્ય ટ્રેન અને લોકલ ટ્રેનના પ્લૅટફૉર્મની વચ્ચે ઊભા હતા."

"તમે એમને પહેલી નજરે ઓળખી ન શકો. તેઓ ખભે બૅગ લટાકાવેલા મુસાફરો જેવા લાગતા હતા."

"તેઓ ગોળી ના ચલાવે તો એક ઉગ્રવાદી તરીકેની તેમની ઓળખ કરવી મુશ્કેલ હતી."

"અચનાક તેમણે ગોળીબાર શરૂ કર્યો અને એક માણસનું મૃત્યુ થયું."

ત્યારબાદ છુપાતા-છુપાતા ડી'સૂઝાએ તેની તસવીરો ક્લિક કરી હતી.

ડી' સૂઝાએ વધુમાં જણાવ્યું, "મેં તેમના પરથી મારું ધ્યાન બિલકુલ હટાવ્યું નહોતું."

"એ લોકો શું કરી રહ્યાં છે, હું તે જોવા માગતો હતો."

"એવું નહોતું કે હું ફોટોગ્રાફર છું એટલે મારે આ તસવીરો મેળવવી જરૂરી હતી."

"પરંતુ હું એ જાણવા માગતો હતો કે આ લોકો કોણ છે? શું તેઓ ખરેખર ઉગ્રવાદીઓ છે કે કેમ? શા માટે તેઓ લોકોને મારી રહ્યા છે?"

"હું આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને સમજવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો...


આ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 40 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે અને 30 જેટલા લોકો ઘાયલ થયા છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં આંતરિક બાબતોના મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે આત્મઘાતી વિસ્ફોટ બાદ તરત જ એ જ વિસ્તારમાં બીજા બે વિસ્ફોટ થયા છે.

ઇસ્લામિક સ્ટેટ દ્વારા છેલ્લા કેટલાક સમયથી શિયા મુસ્લિમોને નિશાન બનાવીને આ જ પ્રકારના હુમલા કરવામાં આવી રહ્યા છે.

કોણે કર્યો હુમલો?

ઇસ્લામિક સ્ટેટ ગ્રુપે તેના પ્રૉપેગૅન્ડા આઉટલેટ અમાક પર કહ્યું છે કે તેમણે સ્યૂસાઇડ બોમ્બર અને બીજા કેટલાક બોમ્બ સાથે શિયા સેન્ટરને નિશાન બનાવ્યું હતું.

તાલિબાને પહેલાં જ એક નિવેદન બહાર પાડીને કહ્યું હતું તેમનો આ હુમલામાં પાછળ હાથ નથી.

તાલિબાન ખાસ કરીને માત્ર શિયા પર જ હુમલા કરતું નથી.

જોકે, બંને ગુપ્સ અફઘાનિસ્તાનમાં વારંવાર હુમલાઓ કરે છે.

હુમલા અંગે અત્યાર સુધી શું જાણવા મળ્યું?

તબાયન સાંસ્કૃતિક સેન્ટર અને અફઘાન વૉઇસની ઓફિસો આ બંને લોકેશનો પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો.

એક બ્લાસ્ટ થયા બાદ થોડા સમય પછી અન્ય બે બ્લાસ્ટ થયા હતા.

એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે પાછળથી થયેલા બ્લાસ્ટ ઘાયલોને મદદ કરવા જનાર લોકોને નિશાન બનાવવામાં માટે કરવામાં આવ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યા હતા.

મોહમ્મદ હસન નામના વિદ્યાર્થીએ ટોલો ન્યૂઝને જણાવ્યું હતું, "બ્લાસ્ટ થયા બાદ બિલ્ડિંગની અંદર આગ લાગી હતી અને ચારેતરફ ધૂમાડા હતા. બધા લોકો મદદ માટે બૂમો પાડી રહ્યા હતા."

સોશિયલ મીડિયામાં વિસ્ફોટ પછી લોકો ઘટના સ્થળના ફોટા શૅર કરી રહ્યા છે. આ ફોટાઓમાં લોકોની લાશો નજર આવી રહી છે.

અફઘાનિસ્તાનના ગૃહ મંત્રાલયના પ્રવક્તા નસરત રહીમીએ સમાચાર એજન્સી એએફપીને ક્હ્યું, ''તબાયન સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર નિશાના પર હતું."

"વિસ્ફોટના સમયે અફઘાનિસ્તાનમાં સોવિયત આક્રમણની 38મી વર્ષગાંઠ મનાવવામાં આવી રહી હતી. સંખ્યાબંધ વિદ્યાર્થીઓ ત્યાં મીડિયા ગ્રૂપના સભ્યો સાથે ચર્ચાના મંચ પર હાજર હતા.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ હુમલામાં શુજાતના એક બોડીગાર્ડનું મૃત્યુ થયું છે, જ્યારે અન્ય એક ગાર્ડ તથા ડ્રાઇવર ઘાયલ થયા છે.

કાશ્મીરના ડીજીપી (ડાયરેક્ટર જનરલ પોલીસ) એસ. પી. વૈદ્યના કહેવા પ્રમાણે, "શુજાત બુખારીની સાથે તેમના પીએસઓ (પર્સનલ સિક્યુરિટી ઓફિસર)નું પણ મૃત્યુ થયું છે.

"જ્યારે અન્ય એક પીએસઓ ઘાયલ થયા છે, સવા સાત વાગ્યે આ હુમલો થયો હતો."

શુજાતની ઓફિસ શ્રીનગરના લાલ ચોક સ્થિત પ્રેસ એન્ક્લેવમાં આવેલી છે. કોઈ ઇફ્તાર પાર્ટીમાં ભાગ લેવા જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે આ હુમલો થયો હતો.

કાશ્મીરમાં સુરક્ષાબળો, ભાગલાવાદીઓ અને આતંકવાદીઓની વચ્ચે પત્રકારોની સ્થિતિ'સૅન્ડવિચ' જેવી બની રહે છે.

મીડિયામાં ચિંતા

શુજાત બુખારીના નિધન બાદ કેટલાક મીડિયા સંગઠનો દ્વારા તેમના પત્રકારોને સતર્ક રહેવા માટે નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે અને સામૂહિક મેળાવડા કે કાર્યક્રમોમાં વિશેષ સાવધાની રાખવામાં આવે.

એડિટર્સ ગિલ્ડે હત્યાની નિંદા કરતા કહ્યું, "શુજાત ઉદારમતવાદી અને ઉદાર-હૃદયના પત્રકાર હતા. તેમણે કાશ્મીરમાં પત્રકારોની એક પેઢીને તૈયાર કરી હતી.

"રાજ્ય સરકારે મીડિયાને સુરક્ષા આપે તથા ગુનેગારો વહેલાસર પકડાય જાય તે માટે પ્રયાસ કરે.

તમે આ વાંચ્યું... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કે નહીં?

"જમ્મુ અને કાશ્મીર જેવા આતંકવાદગ્રસ્ત વિસ્તારમાં પત્રકાર પર હુમલોએ લોકશાહીના તમામ સ્તંભો પર હુમલા સમાન છે.

"પત્રકારોની સુરક્ષા વધારવા ગિલ્ડે કેન્દ્રીય સુરક્ષાબળોને પૂરા પાડવાની માગ કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ કરવામાં આવી છે."

'સૅન્ડવિચ' બને છે પત્રકારો

1980થી અત્યારસુધીમાં 14થી વધુ પત્રકારોની હત્યાઓ થઈ ચૂકી છે. 1990ના દાયકામાં કાશ્મીરમાં ઉગ્રપંથીઓએ માથું ઊંચક્યું ત્યારથી આ સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની છે.

કાશ્મીરમાં પત્રકારોનું કામ તલવારની ધાર પર ચાલવા જેવું છે. જાનથી મારી નાખવાની ધમકી, અન્ય પ્રકારની ધમકીઓ, હુમલા, ધરપકડ, સેન્સરશિપ એ કાશ્મીરી પત્રકારની દિનચર્યાનો એક ભાગ બની રહે છે.

મીડિયાકર્મીઓ પર પોલીસ તથા ઉગ્રવાદીઓ એમ બંને પક્ષોનું દબાણ રહે છે. વિશેષ કરીને કેમેરામેન પર.

હિંસા કે ભાગલાવાદી નેતાઓ વિશે કવરેજ કરતી વખતે ઘણી વખત પોલીસ લાઠીચાર્જનો ભોગ બનવું પડે છે.

જો સ્થાનિક પત્રકાર દ્વારા સુરક્ષાબળો દ્વારા કરવામાં આવતા અત્યાચાર અંગે રિપોર્ટિંગ કરવામાં આવે તો તેને 'દેશવિરોધી' ઠેરવી દેવામાં આવે છે.

જો ભાગલાવાદીઓ કે આતંકવાદીઓની કોઈ વાત પર રિપોર્ટિંગ કરવામાં આવે તો તેને 'ઍન્ટિ-તહેરિક' (ચળવળનો વિરોધી) ઠેરવી દેવામાં આવે છે.

કાશ્મીરના પત્રકાર બશીર મંઝર કહે છે, "ઉગ્રપંથીઓ દ્વારા પણ અખબારો પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવે છે, જેની વિરુદ્ધ જવાની કોઈની હિંમત ચાલતી નથી.

"બંને પક્ષકારો ખુદને 'મસીહા' તથા સામેના પક્ષકારને 'વિલન' સાબિત કરવા માટે પ્રયાસરત રહે છે, જેની વચ્ચે કાશ્મીરનો પત્રકાર 'સૅન્ડવિચ'ની જેમ પીસાતો રહે છે."

કાશ્મીરમાં મીડિયા

સમગ્ર વિશ્વમાં સૌથી વધુ સુરક્ષાબળો તહેનાત હોય તેવા વિસ્તારોમાં કાશ્મીરનો પણ સમાવેશ થાય છે.

2010 પછીથી માહિતીનો પ્રસાર અટકાવવો એ સરકારની 'વ્યૂહરચના'ના ભાગરૂપ છે. ખીણપ્રદેશ અને તેમાં પણ મુખ્યત્વે શ્રીનગર અને તેની આજુબાજુના વિસ્તારોમાંથી 70 જેટલા અખબારો પ્રકાશિત થાય છે.

સરકાર દ્વારા અખબારની નકલો જપ્ત કરી લેવી કે તેની ઉપર નિયંત્રણો લાદવાની ઘટનાઓ બનતી રહે છે. અખબારો સમાચારોનો પ્રસાર જાળવી રાખવા માટે વેબસાઇટ્સના માધ્યમથી ન્યૂઝ આપતાં રહે છે.

બીએસએનએલ તથા અન્ય મોબાઇલ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સની ઇન્ટરનેટ સેવાઓ અટકાવીને માહિતીનો પ્રસાર અટકાવવાના પ્રયાસ થતા રહે છે.

નાના અખબારોની આવકનો મુખ્ય સ્રોત સરકારી જાહેરખબરો છે, અખબારોને ધમકાવવા સરકારો દ્વારા સરકારી જાહેરખબરો અટકાવી દેવામાં આવે છે.  ...


આ હુમલો છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં ભારત પર થયેલો સૌથી ખતરનાક ઉગ્રવાદી હુમલો છે.

આ હુમલા બાદ વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું છે કે ઉગ્રવાદી સંગઠન અને તેમની આકાઓએ મોટી કિંમત ચૂકવવી પડશે.

ત્યારે ગૃહમંત્રી રાજનાથ સિંહે આ હુમલા માટે પાકિસ્તાનને જવાબદાર ગણાવતા 'સણસણતો જવાબ' આપવાની ધમકી આપી છે. મીડિયામાં પણ આક્રમકતાનો સૂર છે અને કેટલીક જાણીતી ટીવી ચૅનલ તો બદલો લેવા માટે ઉતાવળી થઈ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આત્મઘાતી ગાડીથી હુમલો કરવાની જવાબદારી પાકિસ્તાની ભૂમિ પરથી ચાલતા સંગઠન 'જૈશ-એ-મોહમ્મદ'એ લીધી છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિત ઘણા દેશોએ આ સંગઠનને ઉગ્રવાદી સંગઠન તરીકે માન્યતા આપી છે.

તેના સંસ્થાપક નેતા  મૌલાના મસૂદ અઝહરની ભારતીય સુરક્ષા દળોએ 1990ના દાયકામાં ધરપકડ કરીને જેલમાં રાખ્યા હતા. 1999માં દિલ્હી આવતા વિમાનનું અપહરણ કરીને કંધાર લઈ જવાયા હતા અને યાત્રીઓને મુક્ત કરવા માટે જે ઉગ્રવાદીઓને ભારતે છોડ્યા હતા, અઝહર તેમાંના એક છે.

ભારતીય પ્રશાસન હંમેશાં એ વિમાનના અપહરણ કાંડ માટે પાકિસ્તાનને જવાબદાર ઠેરવતું આવ્યું છે.

જૈશના કારણે તણાવ

મુંબઈમાં મસૂદ વિરુદ્ધ પ્રદર્શનો થયા

છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી અઝહરને 'વૈશ્વિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ક ઉગ્રવાદી' જાહેર કરવા માટે ભારત સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પર દબાણ કરતું રહ્યું છે.

જ્યારે પાકિસ્તાનના સહયોગી દેશ તરીકે ચીન હંમેશાં આ વાતનો વિરોધ કરતું રહ્યું છે.

આ રીતે પુલવામા હુમલામાં 'જૈશ-એ-મહોમ્મદ'ની સંડોવણીથી તેમાં પાકિસ્તાનનો સીધો સંબંધ જાહેર થાય છે.

2001માં, ભારતીય સંસદ પર હુમલા માટે જૈશને જવાબદાર ઠેરવાયું હતું, આ ઘટનામાં નવ સુરક્ષાકર્મીઓનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

ત્યારબાદ બંને દેશો વચ્ચે સ્થિતિ એટલી તણાવપૂર્ણ રહી કે ઘણા મહિનાઓ સુધી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ રહી.

2016માં ભારતીય સેનાના પઠાણકોટ અને ઉરી સ્થિત કેન્દ્રો પર હુમલો કર્યો. ત્યારબાદ ભારતીય સેનાએ દાવો કર્યો કે તેમણે લાઇન ઑફ કંટ્રોલ પર હાજર ઉગ્રવાદી શિબિરો પર સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક કરી હતી.

આઈએસઆઈને 'જૈશ'થી મુશ્કેલીછે

આ વખતે દક્ષિણપંથી ભાજપના નેતૃત્વવાળી સરકાર પર વધારે કંઈક કરવાનું દબાણ છે.

2016ની સર્જિકલ સ્ટ્રાઇકનાં સમય અને લક્ષ્ય બંને દૃષ્ટિએ બહુ સીમિત હતી. જેના કારણે પાકિસ્તાને આવું કંઈ જ થયું હોવાનો જ ઇનકાર કરી દીધો.

જોકે, ભારતીય સેના સ્વીકારી ચૂકી છે કે નુકસાન પહોંચાડનારા ઉગ્રવાદી હુમલા પર તેમને પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવી પડે તો પણ તેઓ સક્ષમ છે.

પરંતુ આવું કઈ પણ પગલું એવા પડાવ પર પણ પહોંચાડી શકે છે, જેનો એક માત્ર હલ યુદ્ધ હોય.

જ્યારે બંને દેશો પાસે પરમાણુ શસ્ત્ર હોય ત્યારે આ ડર વધી જતો હોય છે. પાકિસ્તાને આ શસ્ત્રોના પ્રયોગના સંકેત પણ ઘણી વખત આપ્યા છે.

આથી પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રાલયે પુલવામાના હુમલા બાદ 'ગંભીર ચિંતા' દર્શાવતુ ટ્વીટ કરીને આ આરોપોને ફગાવી દીધા છે, "જેમા કોઈ જ તપાસ વિના ભારત સરકાર અને ભારતીય મીડિયા આ હુમલાને પાકિસ્તાન સાથે જોડે છે."

જોકે જે રીતે જૈશ-એ-મહોમ્મદે આ આત્મઘાતી હુમલાની જવાબદારી લીધી છે અને જે રીતે તેનો સ્થાપક મસૂદ અઝહર પાકિસ્તાનમાં આઝાદ ફરી રહ્યો છે, તે જોઈને ભારતને કોઈ પુરાવાની જરૂર નથી.

જોકે, પાકિસ્તાની સેનાના તાબા હેઠળની ગુપ્તચર સંસ્થા આઈએસઆઈને પણ જૈશ-એ-મહોમ્મદ સાથે તકલીફ રહી છે.

હકીકતમ જૈશ, લશ્કર-એ-તોયબા જેવું ઉગ્રવાદી સંગઠન નથી જે પાકિસ્તાની સૈન્યના હુકમનું પાલન કરે.

જૈશ પાકિસ્તાની સૈન્યનાં થાણાંઓ પર હુમલો કરતાં પણ ખચકાતું નથી. 2003માં જૈશ પાકિસ્તાની સૈન્યના શાસક પરવેઝ મુશર્રફ પર બે વખત ખતરનાક હુમલો કરી ચૂક્યું છે.

તેમ છતાં પાકિસ્તાની સેનાએ પોતાની આંખો બંધ રાખી છે, તેનું કારણ કાશ્મીરમાં અજંપાભરી સ્થિતિ જાળવી...


આ હુમલો શહેરના શિયા સમુદાયની બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારમાં થયો છે.

અફઘાનિસ્તાનના રાષ્ટ્રપતિ અશરફ ઘનીએ આ હુમલાની નિંદા કરી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કરાયેલી તસવીરોમાં ઘટનાસ્થળોની બહાર આક્રંદ કરતી મહિલાઓ જોઈ શકાય છે.

હજુ સુધી કોઈ સંગઠને આ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી નથી. તાલિબાને પણ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારવાની ના પાડી દીધી છે.

કેવી રીતે થયો હુમલો?

અફઘાનિસ્તાનમાં લગ્ન દરમિયાન સામાન્યપણે મોટી સંખ્યામાં મહેમાનો હાજર રહે છે, જેઓ એક મોટા હૉલમાં ભેગા થાય છે.

આ હૉલમાં મહિલાઓ અને બાળકો તેમજ પુરુષોના કક્ષ અલગ-અલગ હોય છે.

લગ્નમાં સામેલ થયેલા એક મહેમાન મોહમ્મદ ફરહાગનું કહેવું છે કે જ્યારે તેઓ મહિલાઓના કક્ષમાં હતા, ત્યારે પુરુષોના કક્ષમાંથી ધડાકાનો અવાજ સંભળાયો હતો.

AFP સાથે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું, "રડતા અને બૂમો પાડતા લોકો બહાર ભાગવાં લાગ્યાં."

"આશરે 20 મિનિટની અંદર હૉલમાં ધુમાડો જ ધુમાડો જોવા મળી રહ્યો હતો. પુરુષોના કક્ષમાં મોટાભાગના લોકોનાં મૃત્યુ થયા હતા અથવા તો તેઓ ઘાયલ થયા હતા."

અહીં મિરવાઇઝ નામની વ્યક્તિનાં લગ્ન થઈ રહ્યાં હતાં.

સ્થાનિક ટીવી સાથે વાત કરતા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમણે જણાવ્યું, "મારો પરિવાર, મારી દુલ્હન અને અમે આઘાતમાં છીએ."

"તેઓ હાલ બોલી શકવાની સ્થિતિમાં પણ નથી. મારી દુલ્હન વારંવાર બેભાન થઈ જાય છે."

"મેં મારા ભાઈને ગુમાવી દીધો. મારા મિત્રોને ગુમાવી દીધા, મારા સંબંધીઓને ગુમાવી દીધા."

"હવે હું જીવનમાં ક્યારેય ખુશી નહીં જોઈ શકું."

આત્મઘાતી હુમલો

તાજેતરમાં અફઘાનિસ્તાનમાં કેટલાય મોટા આત્મઘાતી હુમલાઓ થયા છે.

ચાલુ મહિને કાબુલની બહાર એક પોલીસ ચોકીને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી. જેમાં, 150થી વધુ લોકોને ઈજા પહોંચી હતી.

તાલિબાને એ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી હતી.

એક તરફ જ્યાં તાલિબાન અને અમેરિકા વચ્ચે અફઘાનિસ્તાનમાં યુદ્ધ સમાપ્ત કરવાના મામલે ચર્ચા ચાલી રહી છે.

તો બીજી તરફ આ પ્રકારના મોટા હુમલા કરાઈ રહ્યા છે.

અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકા અને તાલિબાન ટૂંક સમયમાં શાંતિસમજૂતીની જાહેરાત કરી શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ હૅશટૅગમાં #JNUAttack, #ResignAmitShah, #ShutDownJNU, Delhi Police, University અને #LeftAttacksJNUનો સમાવેશ થાય છે. આ તમામ હૅશટૅગ ટૉપ 10 ટ્વીટ્સમાં સામેલ છે.

આ હિંસા પર ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રીથી લઈને નોકરીયાત, પત્રકારો અને સામાન્ય લોકોએ પોતાનો મત આપ્યો હતો.

આ મામલાને લઈને જાહેર કરવામાં આવેલી વાતચીતમાં એક મુખ્ય વાત જે કેન્દ્રમાં છે તે એ છે કે બુકાનીધારી હુમલાખોર કોણ હતા અને ક્યા પક્ષના હતા.

જમણેરી ટ્વિટર યૂઝર આને ડાબેરીઓ તરફથી કરવામાં આવેલી હિંસા કહી રહ્યા છે. જ્યારે, ડાબેરી ટ્વિટર યૂઝર આને એબીવીપી તરફથી કરવામાં આવેલી હિંસા કહે છે.

બોલીવૂડનું શું કહેવું છે?

ફિલ્મ ડિરેક્ટર અને ઍક્ટર અનુરાગ કશ્યપે પોતાના સત્તાવાર ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી લખ્યું છે, "હિંદુવાદી આતંકવાદ હવે સંપૂર્ણ રીતે સામે આવી ગયો છે. #JNUSU"

અભિનેત્રી શ્રુતિ શેઠે પોતાના સત્તાવાર ટ્વિટર હૅન્ડલ પર લખ્યું છે, "વિકાસની કિંમત ઘણી આકરી હોય છે અને આ કિંમતને શાંતિ અને સમરસતાથી ચૂકવવી પડશે."

ઍક્ટ્રેસ તાપસી પન્નુએ લખ્યું છે, "ઓછા શબ્દોમાં કહીએ તો જે લોકો પણ આ તમામ વસ્તુને નજરઅંદાજ કરી રહ્યા છે, તો આગામી નંબર તેમનો હોઈ શકે છે."

"જે લોકો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

આ જોવાનું ટાળતા હતા, એ લોકો તેમનાં પોતાનાં ઘરો સુધી આગ પહોંચે એની રાહ જુએ."

લેફ્ટ સામે રાઇટ

ઓરિસ્સાના આઈજી અરુણ બોથરાએ ટ્વિટર પર લખ્યું કે લેફ્ટ અને રાઇટ વચ્ચે સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે.

તેમણે લખ્યું છે, "કૅમ્પસમાં, મીડિયામાં અને તમામ બીજી જગ્યાઓ પર આ સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે. જે સીધા ચાલવા માગે છે, તેઓ આનાથી પીડિત છે અને યુનિવર્સિટીની અંદર અને બહાર તમામ રીતે તે ઘાયલ છે."

JNUSUનાં વિદ્યાર્થી નેતા શેહલા રાશિદે ટ્વીટ કર્યું, "કલ્પના કરો કે જો આ લોકો નવી દિલ્હીમાં, સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને બૌદ્ધિક રીતે ધનવાન એક સારી યુનિવર્સિટીમાં જ્યાં હંમેશાં મીડિયાની નજર રહે છે, ત્યાં એ તમામ કરી શકે છે તો કાશ્મીરમાં આ લોકો, જ્યાં મીડિયા પર પ્રતિબંધ છે, ઇન્ટરનેટ નથી, પ્રિપેડ ફોન નથી અને સૈન્યને કાયદાકીય છૂટ મળેલી છે ત્યાં શું કરતા હશે."

કવિ અને લેખક સ્વાનંદ કિરકિરે લખે છે, "જો કોઈ વિદ્યાર્થીનું માથુ ફોડવા જેટલી ક્રૂરતા તમારી અંદર છે તો તે પણ એટલે છે કે તમે તમારી રીતે વિચારતા નથી."

"તે હિંસાને યોગ્ય સાબિત કરવા માટે નવા-નવા તર્ક શોધી રહ્યા હોવ તો હું તમારા માટે પ્રાર્થના કરીશ, તમને સદ્બુદ્ધિ મળે."

જેએનયુના વિદ્યાર્થી સંગઠનના પૂર્વ અધ્યક્ષ કન્હૈયા કુમારે ટ્વીટ કર્યું છે, "કેટલી બેશરમ સરકાર છે, પહેલાં ફી વધારે છે, વિદ્યાર્થી વિરોધ કરે તો પોલીસ પાસેથી માર ખવડાવે છે અને વિદ્યાર્થી ત્યારેય પણ ના ઝૂક્યા, તો પોતાના ગુંડાઓને મોકલીને હુમલો કરાવે છે."

"જ્યારથી સત્તામાં આવ્યા છે, ત્યારથી દેશના દરેક ભાગમાં વિદ્યાર્થીઓની સામે તેમણે જંગ છેડ્યો છે."

ટ્વિટર યુઝર રોશન રાય લખે છે, "ડિયર અક્ષય કુમાર, જોકે તમે એબીવીપીનું સમર્થન કરો છો, કૃપા કરીને કહો કે શું તમે તેમની તરફથી કરાયેલા આતંકવાદના આ કૃત્યનું તમે સમર્થન કરો છો કે નહીં, આ દેશ માત્ર તમારો નથી, અમારો છે, આ મુદ્દે તમારો મત જાણવા માગીશ."

વરિષ્ઠ પત્રકાર ઓમ થાન્વીએ લખ્યું છે, "પહેલાં જામિયા, પછી એએમયૂ, હવે જેએનયૂ. જે 'સંસ્કારી' ભારત-માતા-જયની સાથે ગોલી-મારો-સાલો-કોની ગૅંગને જે સંરક્ષણ આપી રહ્યા છે, તેમને ખ્યાલ નથી કે તે પોતાની સાથે શું કરી રહ્યા છે."

"તે એક હિંસક, ભીરુ અને ઓછા ભારતની તામિર કરી રહ્યા છે. પરંતુ તે સફળ નહીં થાય. સંસારમાં કોઈ અત્યાચારી નથી."

જ્યારે, કેન્દ્રીય મંત્રી ગિરિરાજ સિંહે JNUમાં થયેલી હિંસા પર કહ્યું છે, "ડાબેરી વિદ્યાર્થીઓએ જેએનયુનું નામ ખરાબ કર્યું છે. તેમણે વિશ્વવિદ્યાલયને...


આ હેડિંગ પર અસહજ થતાં સ્મૃતિ ઈરાનીએ પોતાના અંદાજમાં વ્યંગ કર્યો હતો.

જોકે, આ વખતે સ્મૃતિ ઈરાનીને કોઈ અખબારે આન્ટી નથી કહ્યાં, પરંતુ બોલીવૂડ અભિનેત્રી જાહ્નવી કપૂરે આન્ટી કહ્યાં છે.

કેન્દ્રીય કપડા પ્રધાન સ્મૃતિએ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર શ્રીદેવીનાં પુત્રી જાહ્નવી કપૂર સાથે એક બૂમરેંગ વીડિયો શેર કર્યો છે.

આ પોસ્ટમાં સ્મૃતિ લખે છે, "આથી તો સારું કોઈ મારો જીવ લઈ લે વાળી પળ. જ્યારે જાહ્નવી કપૂરે સતત મને આન્ટી કહેવા માટે ખૂબ જ પ્યારથી માફી માગી."

સ્મૃતિએ લખ્યું, "અને તેના જવાબમાં તમે બસ એટલું કહી શકો કે કોઈ વાત નહીં બેટા # ટોટલ_સિયપા યે આજકલ કે બચ્ચે. #આન્ટી_કિસકો_બોલા."

સ્મૃતિની આ હળવા અંદાજની પોસ્ટ પર સેંકડો લોકોની પ્રતિક્રિયા આવી રહી છે.

સ્મૃતિ ઈરાનીની પોસ્ટ પર શું બોલ્યા લોકો

કુનાલ વઘેરાએ લખ્યું, "સ્મૃતિ ઈરાની સૌથી કૂલ મંત્રી છે."

સંજમ નામની યૂઝરે લખ્યું, "જાહ્નવી એટલી મોટી થઈ ગઈ છે કે તમને આન્ટી નહીં મેમ કહી શકે. આ મોટા સ્ટાર્સનાં બાળકો પણ..."

શિલ્પી લખે છે, "મેમ તમારા સેન્સ ઑફ હ્યૂમરની ઘાયલ છું, ભારતને આવા અન્ય લોકોની જરૂર છે."

સુચિ શ્રીવાસ્તવે લખ્યું, "મેમ તમને એક વાત જણાવી દઉં કે ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મે કમાલનાં કૅપ્શન લખો છો."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સોના શર્મા લખે છે, "હાહા. આ દિવસોમાં આન્ટી કહેવાનો મતલબ છે કે તમે કોઈને ગાળો આપી રહ્યા છો."

સ્મૃતિ ઈરાનીની ઉંમર હાલ 42 વર્ષ છે અને જાહ્નવી કપૂર 21 વર્ષનાં છે.

હાલમાં જ જાહ્નવીની પહેલી ફિલ્મ 'ધડક' રિલીઝ થઈ હતી.

બિહારના શિક્ષણ મંત્રી અશોક ચૌધરીએ 2016માં ટ્વિટર પર સ્મૃતિને ડિયર કહીને સંબોધન કર્યું હતું.

તેના જવાબમાં સ્મૃતિ ઈરાનીએ ટ્વિટર પર જવાબ આપ્યો હતો, "મહિલાઓને ડિયર ક્યારથી સંબોધવા લાગ્યા છો."

આ સમગ્ર મામલો ટ્વિટર પર ચર્ચામાં રહ્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આ હૉસ્પિટલના છેલ્લા માળે આઈસીયુ વોર્ડ આવેલો હતો અને ત્યાં આગની ઘટના બની છે.

રાજેશ ભટ્ટે બીબીસીને કહ્યું કે રાત્રે ત્રણ વાગે પીપીઈ કિટમાં સ્ટાફ કામ કરી રહ્યો એ સમયે શોર્ટ સર્કિટને કારણે આગ લાગી.

તો આ ઘટના મામલે રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ તાત્કાલિક તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

Facebook કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આગ લાગ્યાની જાણ થતાં હૉસ્પિટલમાં દાખલ દર્દીઓનાં સગાં ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા હતા.

દર્દીઓનાં સગાંએ આરોપ લગાવ્યો કે હૉસ્પિટલ તરફથી તેમને કોઈ જાણ કરવામાં આવી નથી.

'અમને ડેડબૉડી આપી દો'

આગમાં મૃત્યુ પામનારાઓમાં 5 પુરુષ અને 3 મહિલાનો સમાવેશ થાય છે

ઘટનાની જાણ થતાં બીબીસી ગુજરાતની ટીમ ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી.

ત્યાં હાજર લોકો સાથે વાત કરતાં જાણવા મળ્યું કે હૉસ્પિટલ તરફથી તેમને કોઈ જાણકારી આપવામાં આવતી નથી.

કિશોરભાઈ સિંધી મહેસાણાના ખેરાલુથી આવે છે અને તેમના એક સગા પણ આ દુર્ઘટનામાં મૃત્યુ પામ્યા છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કિશોરભાઈ સિંધી કહે છે, અમારા નાનાભાઈનાં પત્નીને અહીં દાખલ કરેલાં હતાં. ગઈકાલ સુધી તેમને સારું હતું, આજે સવારે એમને શિફ્ટ કરવાનાં હતાં.

તેઓ વધુમાં કહે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે, "રાત્રે 10 વાગ્યા આસપાસ એમની સાથે વાત પણ થઈ હતી. આગની ઘટના અંગે હજુ સુધી અમને હૉસ્પિટલ તરફથી કોઈ જાણ કરવામાં આવી નથી."

"કોઈ સત્તાધીશો કે ડૉક્ટરો પણ હાજર નથી. અમને કહેવામાં આવ્યું કે આઠ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે, એમાં તમારા દર્દી પણ આવી ગયાં છે."

કિશોરભાઈ કહે છે કે એમને એમના સગાને જોવા દેવામાં આવતા નથી.

તેઓ કહે છે, "અમને કીધું કે દર્દીનું મૃત્યુ થયું છે. તો અમે કહ્યું કે અમને એમને જોવા દો. તો કહ્યું કે એવી કોઈ પરવાનગી નથી."

કિશોરભાઈ પોતાની વ્યથા જણાવતાં કહે છે, "દર્દી સાજા હતા ત્યારે ડૉક્ટરોએ પીપીઈ કિટ પહેરીને અમને જવા દીધા હતા. પણ હાલ અમને બૉડી જોવા જવા દેવામાં આવતા નથી. જે કોઈ જવાબ આપે છે એ પોલીસવાળા આપે છે."

"અમે ખેરાલુથી અહીં આવ્યા છીએ. અમારી ડેડબૉડીને અહીંથી સિવિલ લઈ ગયા છે. હવે અમારે સિવિલ જઈને પણ ફાંફાં મારવાના. કમસે કમ અમને અમારી ડેડબૉડી તો આપવી જોઈએ."

'ચહેરો અમને બતાવી દો, હાથ જોડું છું'

દર્દીનાં સગાંએ હૉસ્પિટલ પહોંચીને રોષ ઠાલવ્યો હતો

આગમાં મૃત્યુ પામનારાઓમાં પાંચ પુરુષ અને ત્રણ મહિલાનો સમાવેશ થાય છે.

હૉસ્પિટલના સત્તાધીશો કે જવાબદાર અધિકારીઓ કોઈ જવાબ ન આપતાં હોવાનો દર્દીના સ્વજનો આરોપ લગાવી રહ્યા છે.

હૉસ્પિટલની બહાર અનેક લોકો જમા થયેલા છે. દર્દીનાં સગાં મૂંઝવણ અનુભવી રહ્યાં હોવાનું એમના ચહેરા પરથી જણાઈ આવે છે.

હૉસ્ટિલની બહાર મોટી સંખ્યામાં પોલીસકર્મીઓ પણ હાજર છે, આથી દર્દીનાં સગાં પોલીસતંત્ર સામે તેમનો રોષ ઠાલવી રહ્યા છે.

એક મહિલા પોલીસને કહી રહી છે કે "અમને માણસ જોઈએ છે, અમારે પોસ્ટમૉર્ટમ નથી કરાવવું. અમને એમની ચહેરો બતાવી દો, હું તમને હાથ જોડું છું."

બીબીસીએ અન્ય એક વ્યક્તિ અરવિંદભાઈ શાહ સાથે પણ વાતચીત કરી હતી.

મૃતકના પરિવારજન અરવિંદભાઈ

અરવિંદભાઈના સગા તેર દિવસથી કોવિડ હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

તો બીબીસી સાથે વાત કરતાં અરવિંદભાઈ શાહે કહ્યું કે, "5.13 મિનિટે હૉસ્પિટલ તરફથી ફોન આવ્યો કે હૉસ્પિટલમાં આગ લાગી છે. અહીં આવ્યા ત્યારે કોઈ જવાબ આપનારું નહોતું."

"આઠ લોકોનાં મૃત્યુનું લિસ્ટ તૈયાર હતું. એમાં મારા બનેવી અને મારો ભાણિયો પણ હતા."

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ અમદાવાદના નવરંગપુરામાં શ્રેય હૉસ્પિટલની આગની દુર્ઘટનામાં તાત્કાલિક તપાસનો આદેશ આપ્યો છે.

તો વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ આગની દુર્ઘટના પર દુખ વ્યક્ત કર્યું હતું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર...


આંકડા ચોંકાવનારા છે : છેલ્લાં 11 વર્ષમાં સૌથી ઓછા એવા 5%ના દરે વિકાસ થઈ રહ્યો છે; ખાનગી વપરાશ છેલ્લાં 7 વર્ષમાં સૌથી નીચી છે; છેલ્લાં 17 વર્ષની તુલનામાં સૌથી ઓછું મૂડીરોકાણ થઈ રહ્યું છે; છેલ્લાં 15 વર્ષમાં ઉત્પાદનનો સૌથી નીચો દર છે; કૃષિવિકાસની ગતિ છેલ્લાં ચાર વર્ષમાં સૌથી મંદ છે.

આ બધાની વચ્ચે આમ આદમી માટે જીવન મોંઘું બની રહ્યું છે, કેમ કે આરબીઆઈના અંદાજને વટાવીને ફુગાવો 7.35 ટકા સુધી પહોંચી ગયો છે.

અર્થતંત્રની સ્થિતિ સુધારવા માટે સરકાર શું કરી શકે?

નિષ્ણાતો એ વાતે સહમત થઈ રહ્યા છે કે સરકાર બજારમાં નાણાં ઠાલવે એ જરૂરી છે.

દાખલા તરીકે માળખાકીય સુવિધામાં રોકાણ કરવામાં આવે તો જરૂરી રોજગારી ઊભી થઈ શકે.

સપ્ટેમ્બરથી ડિસેમ્બર 2019ના ત્રિમાસિકમાં ભારતનો બેરોજગારીનો દર 7.5 ટકા સુધી પહોંચ્યો છે, એમ સેન્ટર ફૉર મૉનિટરિંગ ઇન્ડિયન ઇકૉનૉમી (CMIE)ના આંકડા કહે છે.

આવી સ્થિતિમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સિતારમણ સામે વિમાસણ ઊભી થઈ છે. તેઓ કૉર્પોરેટ-ટૅક્સમાં ઘટાડો કરવાની જાહેરાત અગાઉ કરી ચૂક્યા છે.

બીજી બાજુ જીએસટી સહિતની કરવેરાની સરકારની આવક ઘટી રહી છે. તેના કારણે સરકાર પાસે વાપરવા માટે વધારાનાં નાણાં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

છે જ નહીં.

આમ છતાં નિષ્ણાતો કહી રહ્યા છે કે સરકાર આવકવેરો ઘટાડવાનું વિચારી શકે છે.

શું તેનાથી ઉકેલ આવશે?

એમકે વેલ્થ મૅનેજમૅન્ટના રિસર્ચના વડા ડૉ. કે. જોસેફ થોમસે બીબીસીને જણાવ્યું હતું, "વ્યક્તિગત વેરામાં ઘટાડો કરવામાં આવે તેનાથી લોકોના હાથમાં પૈસા વધે. પૈસા વધે તો વધારે ખર્ચ કરવાની કે બચત કરવાની શક્યતા ઊભી થાય. તેથી વ્યક્તિગત વેરામાં ઘટાડાને સારો ગણવામાં આવે છે."

"બીજું કે વેરાની બાબતમાં વાજબીપણું રાખવું જરૂરી છે અને તે રીતે કૉર્પોરેટ ટેક્સ ઘટાડવામાં આવે તો સામે વ્યક્તિગત વેરામાં ઘટાડો કરવો જોઈએ."

"વિશાળ અને વિકસી રહેલા અર્થતંત્રમાં ગ્રાહકોની ખરીદી નીકળે અને કંપનીઓ મૂડીરોકાણ કરે તો જ અર્થતંત્રમાં સુધારો આવે."

"અર્થતંત્રનાં જુદાંજુદાં સૅક્ટરમાં નાણાંપ્રવાહ પહોંચે એ જરૂરી છે અને આ વખતના બજેટમાં તેના પર જ સૌથી વધુ ધ્યાન આપવું જરૂરી છે."

સમસ્યા એ છે કે ભારતમાં બહુ ઓછા લોકો આવકવેરો ભરે છે.

સરકારે કરદાતા વધે તે માટે થોડા પ્રયાસો કર્યા હતા. 2018-19માં અંદાજે 20% લોકોએ આવકવેરો ભર્યો હતો, જે અગાઉનાં વર્ષોના વસતીના 6% કરતાં વધારે હતો.

બીજું કે આવકવેરામાં ઘટાડો કરવાથી ઘણા બધા લોકો રાજી થશે, પરંતુ તેના કારણે સરકારની આવકમાં મોટો ઘટાડો પણ થઈ શકે છે.

નિષ્ણાતો શું કહે છે?

આવા સંજોગોમાં સરકાર કેવી રીતે આવકવેરાના સ્લેબમાં ફેરફાર કરી શકે?

આંકડા આધારે સર્વે કરતી સંસ્થા લોકલ સર્કલે દેશભરમાં 80,000 લોકોને આ વિશે સવાલો પૂછ્યા હતા.

આ સર્વે અનુસાર 69% લોકોએ જણાવ્યું હતું કે આવકવેરાની વાર્ષિક મર્યાદા હાલમાં માત્ર અઢી લાખ રૂપિયા છે, તે વધારીને પાંચ લાખની કરી દેવી જોઈએ.

લગભગ 30% લોકોએ કહ્યું કે સમગ્ર રીતે આવકવેરાના દરોમાં ઘટાડો કરવો જોઈએ.

ડેલોઇટ ઇન્ડિયાનાં પાર્ટનર દિવ્યા બાવેજાએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું, "જીવનધોરણ મોંઘું બન્યું છે ત્યારે લોકોમાં અપેક્ષા છે કે સરકાર યોગ્ય પગલાં લઈને તેમના હાથમાં વધારે નાણાં રહે તેવું કરશે. તેના કારણે ખરીદી, બચત અને રોકાણ વધી શકે છે."

"આવકવેરાના સ્લેબનો વ્યાપ વધારવો જોઈએ અને વેરાના દર ઘટાડવા જોઈએ, જેની બહુ લાંબા સમયથી માગણી થઈ રહી છે. આવું થવાની શક્યતા છે, કેમ કે સરકાર લોકોની ખરીદશક્તિ વધારીને બજારમાં માગ નીકળે તે માટે પ્રયાસો કરવા ઇચ્છતી હોય તેમ બને."

જોકે આ બાબતમાં નિષ્ણાતો જુદોજુદો અભિપ્રાય ધરાવે છે. કેટલાક કહે છે કે આવકવેરાના સ્લેબમાં ફેરફારથી ફાયદો થશે, ત્યારે અન્યો કહી રહ્યા છે તેના...


આંખના ડૉક્ટરે તેમની જમણી આંખમાં ઈજા જોઈને તેમને ગોરખપુર રિફર કરી દીધા.

આ તરફ જિલ્લા હૉસ્પિટલમાં હાડકાં તેમજ નસરોગ નિષ્ણાત ડૉક્ટર કૃષ્ણકુમાર યાદવે રામુને જણાવ્યું છે કે તેમના બન્ને પગે ફ્રૅક્ચર છે.

10 દિવસની સારવાર બાદ પણ રામુની ફરિયાદ છે કે તેઓ પોતાનો પગ ઊંચો કરી શકતા નથી.

65 વર્ષીય તેમના પિતા ઝીનક લોધી તેમની સારવારમાં લાગ્યા છે.

રામુના નાના ભાઈ અનિલની પીઠ પર હજુ પણ લાકડીથી માર માર્યાનાં નિશાન જોઈ શકાય છે.

આ એ જ પરિવાર છે જેમનો એક વીડિયો લોકસભા ચૂંટણીના છઠ્ઠા તબક્કાના મતદાન પહેલાં સોશિયલ મીડિયા પર એ દાવા સાથે વાઇરલ થયો કે 'સિદ્ધાર્થનગરના ભાજપ નેતા આશુતોષ મિશ્રએ એક દલિત પરિવારને નિર્દયતાથી માર માર્યો અને યોગી સરકારના દબાણમાં યૂપી પોલીસ નેતા વિરુદ્ધ કોઈ પગલાં નથી લઈ રહી.'

ટ્વિટર અને ફેસબુકના ઘણાં મોટાં ગ્રૂપ્સમાં એ દાવા સાથે આ વીડિયો સેંકડો વખત શૅર કરવામાં આવ્યો અને તે લાખો વખત જોવાયો છે.

બીબીસીની ફૅક્ટ ચેક ટીમે ગ્રાઉન્ડ પર (સિદ્ધાર્થનગર) જઈને આ વીડિયોની તપાસ કરી.

અમારી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે મારપીટની આ ઘટના 9 મે, 2019ના રોજ ઘટી હતી, પરંતુ જે દાવા સાથે ઘટનાનો વીડિયો સોશિયલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મીડિયા પર શૅર થઈ રહ્યો છે તે ભ્રામક છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શું પીડિત પરિવાર દલિત છે?

આ ઘટના સિદ્ધાર્થનગર જિલ્લામાં દક્ષિણની તરફ સ્થિત ખેસરહા બ્લૉકના ટોલા ટિકુહિયાંની છે કે જે કપિયવાં ગામની હદમાં આવે છે.

અહીં આશરે 90 ઘર છે, જેમાં ત્રણ ઘર સુથારના અને બાકી બધાં ઘર પછાત સમુદાયના છે.

ગ્રામજનોએ જણાવ્યું કે તેમના ગામમાં એક પણ દલિત પરિવાર નથી. ગામના પ્રધાન અને બ્લૉક સ્તરના અધિકારીએ આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે.

ટોલા ટિકુહિયાંમાં પ્રવેશ કરતા જ અમારી મુલાકાત કેટલાંક બાળકો સાથે થઈ કે જેઓ મરાઠી સ્ટાઇલમાં હિંદી બોલી રહ્યાં હતાં.

તેમના વિશે ગામની એક વૃદ્ધ વ્યક્તિએ જણાવ્યું, "જૂની પેઢી નજીકના ગામમાં મજૂરી કરીને ગુજરાન ચલાવી લેતી હતી, પરંતુ હવે એટલી મહેનતથી ઘર ચાલતું નથી."

"રોજગારનો અભાવ છે માટે છેલ્લા દોઢ દાયકાથી ગામનાં બાળકો રોજગારી માટે કેરળ અને મહારાષ્ટ્રના પુણે-મુંબઈ જેવાં શહેરોમાં જઈ રહ્યાં છે અને તેમનાં બાળકો ત્યાં જ ભણે છે."

રામુ લોધી અને તેમના ભાઈ અનિલ પણ મુંબઈની કન્સ્ટ્રક્શન સાઇટ્સમાં મજૂરી કરે છે અને બન્ને રજાઓમાં ઘરે આવ્યા હતા.

ટોલા ટિકુહિયાંને સરકારી આવાસ યોજના અંતર્ગત કપિયવાં ગામની ઉજ્જડ જમીન પર વર્ષો પહેલાં વસાવવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ અત્યાર સુધી આ ગામમાં એક પણ પાક્કો રસ્તો નહોતો.

થોડા દિવસ પહેલાં જ ગામમાં ઈંટોનો રસ્તો બનાવાયો છે. આ મામલે ગામમાં હિંસા અને વિવાદ થયો હતો.

કઈ વાત પર ઝઘડો શરૂ થયો?

9 મેની ઘટનાને યાદ કરતા રામુ લોધી કહે છે, "12 મેના રોજ અમે અમારા નાના ભાઈ વિજયના લગ્ન માટે મુંબઈથી ઘરે આવ્યા હતા."

"મારપીટની આ ઘટના 9 મેના રોજ સવારે સાડા આઠ વાગ્યા પછીની છે. ગામમાં રસ્તો બનાવવાનું કામ ચાલી રહ્યું હતું. અમારા ઘરની સામે એક ઝૂંપડી હતી, જેનો બે ફૂટનો ભાગ રસ્તામાં આવતો હતો."

"ઘરે આવેલા મહેમાનો માટે અમે ઘાસની ઝૂંપડી બનાવી હતી, પરંતુ ગામના પ્રધાન બબલુ મિશ્રનું કહેવું હતું કે અમે ઝૂંપડીને તુરંત ખસેડી લઈએ."

"તેમની સાથે વાત ચાલતી હતી કે શું અમને લગ્ન સુધીનો સમય મળી શકે છે? ત્યારે જ કેટલાક લોકોએ આરી લઈને છાપરું કાપવાનું શરૂ કરી દીધું."

મુંબઈમાં ભણેલા રામુના 17 વર્ષીય દીકરા વિશાલે આ સમગ્ર ઘટનાને પોતાના મોબાઇલ કૅમેરામાં શૂટ કરી હતી.

તેમના બનાવાયેલા વીડિયોમાં દેખાય છે કે છાપરા મામલે ચાલી રહેલી વાતચીત થોડી વાર બાદ ઉગ્ર બોલાચાલીમાં પરિવર્તિત થઈ જાય છે.

રામુના ઘરની મહિલાઓને લોકો અપશબ્દો કહેવા...


આંગ સાન સૂ ચી

મ્યાનમારમાં સોમવારે નેતાઓની ધરપકડ બાદ સેનાએ ટીવી ચેનલ પરસ કહ્યું કે દેશમાં એક વર્ષ સુધી કટોકટી રહેશે.

પાછલા કેટલાક સમયથી સરકાર અને સેના વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ અને તખ્તાપલટની આશંકાઓ વચ્ચે સૂ ચીની ધરપકડ કરી લેવાઈ છે.

નૅશનલ લીગ ફૉર ડેમૉક્રસી પાર્ટીએ નવેમ્બર માસમાં થયેલી ચૂંટણીમાં ભારે અંતરથી જીત હાંસલ કરી હતી પરંતુ સેનાનો દાવો છે કે ચૂંટણીપ્રક્રિયામાં ગરબડ થઈ છે. સેનાએ સોમવારે સંસદની બેઠકને સ્થગિત કરવાનું આહ્વાન કર્યું છે.

નૅશનલ લીગ ફૉર ડેમૉક્રસી પાર્ટીના પ્રવક્તાએ ન્યૂઝ એજન્સી રૉયટર્સને કહ્યું, "સૂ ચી, રાષ્ટ્રપતિ વિન મ્યિંટ અને બીજા નેતાઓની ધરપકડ કરી લેવાઈ છે."

તેમણે આશંકા વ્યક્ત કરી હતી કે આવનારા સમયમાં તેમની પણ ધરપકડ થઈ શકે છે.

પોતાના સમર્થકો અને સામાન્ય લોકોના આક્રોશને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે કહ્યું કે, "હું અમારા લોકોને કહેવા માગીશ કે ઉતાવળમાં કોઈ પગલું ન ભરે અને કાયદા પ્રમાણે ચાલે."

બીબીસી દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના સંવાદદાતા જૉનથન હેડનું કહેવું છે કે મ્યાનમારના પાટનગર નેપીટાવ અને મુખ્ય શહેર યંગૂનમાં રસ્તા પર સૈનિક હાજર છે.

તેમણે કહ્યું છે કે આ સંપૂર્ણપણે તખ્તાપલટ લાગી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રહ્યું છે જ્યારે પાછલા અઠવાડિયા સુધી સેના એ સંવિધાનના પાલનની વાત કરી રહી હતી જે સેનાએ જ દસ વર્ષ પહેલાં બનાવ્યું હતું.

આ સંવિધાન અંતર્ગત સેનાને કટોકટીની જાહેરાત કરવાનો અધિકાર છે પરંતુ આંગ સાન સૂ ચી જેવા નેતાઓની ધરપકડ કરવી એક ખતરનાક અને ઉશ્કેરણીજનક પગલું હોઈ શકે છે જેનો ભારે વિરોધ થઈ શકે છે.

બીજી તરફ બીબીસી બર્મા સેવાએ જણાવ્યું કે પાટનગરમાં ટેલિફોન અને ઇન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરી દેવાઈ છે.

ચૂંટણીમાં શું થયું હતું?

NLDનાં સર્વોચ્ચ નેતા આંગ સાન સૂ ચી

ગત 8 નવેમ્બરે આવેલાં ચૂંટણીપરિણામોમાં નૅશનલ લીગ ફૉર ડેમૉક્રસી પાર્ટીએ 83 ટકા બેઠકો જીતી હતી.

આ ચૂંટણીને ઘણા લોકો આંગ સાન સૂ ચીની સરકારના જનમતસંગ્રહ સ્વરૂપે જોઈ રહ્યા હતા. વર્ષ 2011માં સૈન્ય શાસન ખતમ થયા બાદ આ બીજી ચૂંટણી હતી.

પરંતુ મ્યાનમારની સેનાએ આ ચૂંટણીનાં પરિણામો પર પ્રશ્ન ખડા કર્યા છે. સેના તરફથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં રાષ્ટ્રપતિ અને ચૂંટણીપંચના અધ્યક્ષ વિરુદ્ધ ફરિયાદ કરવામાં આવી છે.

હાલમાં જ સેના દ્વારા કથિત ભ્રષ્ટાચાર પર કાર્યવાહીની ધમકી આપ્યા બાદ તખ્તાપલટની આશંકા પેદા થઈ છે. જોકે, ચૂંટણીપંચે આ તમામ આરોપોનું ખંડન કર્યું છે.

કોણ છે આંગ સાન સૂ ચી?

નરસંહારના આક્ષેપો મુદ્દે સ્પષ્ટતા કરતાં આંગ સાન સૂ ચી

આંગ સાન સૂ ચી મ્યાનમારની સ્વતંત્રતાના નાયક જનરલ આંગનાં દીકરી છે. 1948માં બ્રિટિશરાજથી સ્વતંત્રતા મળે એ પહેલાં જ તેમની હત્યા કરી દેવાઈ હતી. સૂ ચી એ સમયે માત્ર બે વર્ષનાં હતાં.

સૂ ચીને સમગ્ર વિશ્વમાં માનવાધિકારો માટે ઝૂઝનાર મહિલા સ્વરૂપે જોવામાં આવ્યાં, જેમણે મ્યાનમારના સૈન્યશાસકોને પડકારવા માટે પોતાની સ્વતંત્રતા ત્યાગી દીધી.

વર્ષ 1991માં નજરકેદ દરમિયાન જ સૂ ચીને નોબલ શાંતિ પુરસ્કારથી નવાજવામાં આવ્યાં. 1989થી 2010 સુધી સૂ ચીએ લગભગ 15 વર્ષ નજરકેદમાં પસાર કર્યાં.

વર્ષ 2015ના નવેમ્બર માસમાં સૂ ચીના નેતૃત્વમાં નૅશનલ લીગ ફૉર ડેમૉક્રસી પાર્ટીએ ચૂંટણીમાં એકતરફી જીત મેળવી.

આ મ્યાનમારનાં 25 વર્ષના ઇતિહાસમાં થયેલી પ્રથમ ચૂંટણી હતી જેમાં લોકોએ મોટી સંખ્યામાં ભાગ લીધો હતો.

મ્યાનમારનું સંવિધાન તેમને રાષ્ટ્રપતિ બનવાથી રોકે છે, કારણ કે તેમનાં બાળકો વિદેશી નાગરિક છે. પરંતુ 75 વર્ષીય સૂ ચી મ્યાનમારનાં સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે.

પરંતુ મ્યાનમાર સ્ટેટ કાઉન્સિલર બન્યા બાદથી આંગ સાન સૂ ચીને મ્યાનમારમાં લઘુમતી રોહિંગ્યા મુસ્લિમો વિશે જે વલણ અપનાવ્યું તેની ઘણી ટીકા થઈ...


આંગ સાન સૂ ચી એક સમયે માનવાધિકારનાં મશાલચી તરીકે ઓળખાતાં હતાં. તેમને એક સિદ્ધાંતવાદી આંદોલનકારી તરીકે જોવામાં આવતાં હતાં,

તેમણે મ્યાનમારમાં દાયકાઓ સુધી શાસન કરનારા સૈન્યવડાઓને પડકારવા માટે પોતાની સ્વતંત્રતાનો ભોગ આપ્યો હતો.

1991માં આંગ સાન સૂ ચી નજરકેદ હતાં ત્યારે તેમને શાંતિ માટેના નોબલ પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યાં હતાં. તેમને નબળા લોકોને શક્તિ આપવા માટે ઝૂઝનારી વ્યક્તિ તરીકે બિરદાવવામાં આવ્યાં હતાં.

બૌદ્ધ લોકોની બહુમતી ધરાવતા દેશ મ્યાનમારમાં અત્યારે અસલમાં આંગ સાન સૂ કી જ નેતા છે અને ભારે લોકપ્રિયતા ધરાવે છે.

પરંતુ રોહિંગ્યા કટોકટી વખતે તેમણે જે પ્રતિભાવ આપ્યો, તેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીયસ્તરે તેમની પ્રતિષ્ઠા ધૂળમાં મળી ગઈ. સૂ ચી માટે આવી સ્થિતિ આવશે તેવી ભાગ્યે જ કોઈએ કલ્પના કરી હતી.

સત્તાનો માર્ગ

સૂ કીએ 1989થી 2020 સુધી લગભગ 10 વર્ષ અટકાયતમાં ગાળ્યાં હતાં.

તેમણે સૈન્યશાસિત મ્યાનમાર (ભૂતકાળનું બર્મા)માં લોકશાહી સ્થાપવા માટે જે વ્યક્તિગત સંઘર્ષ કર્યો હતો, તેના કારણે તેઓ અત્યાચાર વિરુદ્ધ શાંતિપૂર્ણ લડતના આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતીક બની ગયાં હતાં.

નવેમ્બર 2015માં મ્યાનમારમાં 2... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

5 વર્ષમાં પહેલી વખત મુક્ત ચૂંટણી યોજવામાં આવી ત્યારે સૂ ચીએ તેમના પક્ષ નેશનલ લીગ ફૉર ડેમૉક્રેસી (એનએલડી)ને મોટો વિજય અપાવ્યો હતો.

મ્યાનમારના બંધારણ પ્રમાણે તેઓ રાષ્ટ્રપતિ બની શકતા નથી, કારણ કે તેમનાં બાળકો વિદેશી નાગરિકો છે. પરંતુ 75 વર્ષીય સૂ ચીને વાસ્તવમાં અસલી નેતા તરીકે ગણવામાં આવે છે.

સત્તાવાર રીતે તેઓ સ્ટેટ કાઉન્સિલરનો હોદ્દો ધરાવે છે. રાષ્ટ્રપતિ વિન માયિન્ત તેમના વિશ્વાસુ છે.

રાજકીય પૃષ્ઠભૂમિ

આંગ સાન સૂ ચી માઇકલ એરિસ સાથે

આંગ સાન સૂ ચીએ મ્યાનમારની સ્વતંત્રતાના નાયક જનરલ આંગ સાનના પુત્રી છે.

સૂ કી માત્ર બે વર્ષનાં હતા ત્યારે તેમના પિતાની હત્યા થઈ હતી. 1948માં મ્યાનમાર અંગ્રેજોના શાસનમાંથી સ્વતંત્ર થયું તેનાથી થોડા જ સમય પહેલા સૂ ચીએ પિતાને ગુમાવ્યાં હતાં.

1960માં તેઓ તેમનાં માતા ડો ખિન ચી સાથે ભારત આવી ગયાં હતાં. તેમનાં માતાને ભારત ખાતે મ્યાનમારના રાજદૂત તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યાં હતાં.

ચાર વર્ષ પછી તેઓ ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કરવા યુકે ગયાં, જ્યાં તેમણે ફિલોસોફી, રાજકારણ અને અર્થશાસ્ત્રનો અભ્યાસ કર્યો હતો.

ત્યાં તેમની મુલાકાત શિક્ષણવિદ્ માઇકલ એરિસ સાથે થઈ, જેમની સાથે તેમણે લગ્ન કર્યાં. સૂ ચી જાપાન અને ભુતાનમાં રહ્યાં અને ત્યાં કામ કર્યું.

ત્યારપછી પોતાનાં બે બાળકો ઍલેક્ઝાન્ડર અને કિમને ઉછેરવા માટે તેઓ યુકેમાં જ સ્થાયી થયાં. પરંતુ તેમના મનમાંથી મ્યાનમાર ક્યારેય દૂર થયું ન હતું.

1988માં તેઓ ગંભીર રીતે બીમાર માતાની સારસંભાળ રાખવા રંગૂન (આજનું યાંગોન) પરત આવ્યાં, ત્યારે મ્યાનમાર ભારે રાજકીય ઊથલપાથલમાંથી પસાર થઈ રહ્યું હતું.

હજારો વિદ્યાર્થીઓ, કર્મચારીઓ અને બૌદ્ધ સાધુઓ લોકતાંત્રિક સુધારાની માગણી સાથે રસ્તા પર ઊતરી આવ્યા હતા.

26 ઑગસ્ટ 1988ના રોજ રંગૂનમાં આપેલા એક ભાષણમાં સૂ ચીએ કહ્યું કે, "મારા પિતાની પુત્રી તરીકે હું આ બધી બાબતોથી પોતાની જાતને અલગ કરી શકું તેમ ન હતી."

તેમણે તે સમયે બર્માના સરમુખત્યાર જનરલ ની વિન સામે આંદોલનની આગેવાની સંભાળી.

નજરકેદમાં રખાયાં

અમેરિકન નાગરિક અધિકાર ચળવળકર્તા માર્ટિન લ્યુથર કિંગ અને ભારતના રાષ્ટ્રપિતા મહાત્મા ગાંધીના અહિંસક આંદોલનથી પ્રેરિત થઈને સૂ ચીએ અનેક રેલીઓ યોજી તથા દેશભરનો પ્રવાસ કર્યો.

તેમણે શાંતિપૂર્વક લોકતાંત્રિક સુધારા અને મુક્ત ચૂંટણીની માગણી કરી.

પરંતુ સેનાએ આ વિરોધપ્રદર્શનોને સખત હાથે કચડી નાખ્યા હતા. 18 સપ્ટેમ્બર, 1988ના રોજ...


આંગ સાન સૂ ચીના નજીક ગણાતા નેતા વિન હિટેનની ધરપકડ

79 વર્ષના વિન હિટેન એનએલડીના મહત્ત્વના નેતા છે અને તેઓ આંગ સાન સૂ ચીના મોટા સમર્થક છે.

હિટેનની શુક્રવાર સવારે યાન્ગૂનસ્થિત તેમના ઘરેથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

બીબીસી સાથે વાત કરતા હિટેને જણાવ્યું કે સેના અને પોલીસ અધિકારીઓ તેમને પાટનગર રંગૂન લઈ જઈ રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું કે, "રાજદ્રોહના કાયદા હેઠળ તેમની અટકાયત કરવામાં આવી છે. રોજદ્રોહના ગુનામાં મહત્તમ આજીવનકેદની સજા આપવામાં આવે છે. જોકે હજુ સુધી તેમની પર જે આરોપ

લગાવવામાં આવ્યા છે તેની કોઈ માહિતી તેમને આપવામાં આવી નથી."

"આટલા દિવસોથી હું જે કહી રહ્યો છું એ તેમને પસંદ નથી. મારા શબ્દોથી તેઓ ડરી ગયા છે."

જ્યારથી સેના દ્વારા તખ્તપલટો કરવામાં આવ્યો છે ત્યારથી હિટેન સતત ઇન્ટરવ્યૂ આપી રહ્યા છે, જેમાં તેઓ તખ્તપલટા માટે સેના અને સેનાના નેતા મિન આંગ લિયાન્ગની ટીકા કરે છે.

થોડા દિવસો પહેલાં સ્થાનિક મૅગેઝિન ફ્રન્ટિયરને આપવામાં આવેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં હિટેને જણાવ્યું હતું કે તાત્માદો અથવા મ્યાનમારના આર્મ્ડ ફોર્સિસેર્સની તખ્તપલટો કરવાના કારણે

બદનામી થશે.

"તખ્તપલટો કરવાથી એ સાબિત થાય છે કે ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેઓ બુદ્ધિશાળી નથી અને ટૂંકી માનસિકતા ધરાવે છે. 1962માં જનરલ વિને તખ્તપલટો કર્યો હતો તેનો મને અનુભવ છે. તખ્તપલટાના કારણે

મ્યાનમારની અર્થવ્યવસ્થાને 26 વર્ષ સુધી સહન કરવું પડ્યું છે."

 ફેસબુકને ત્રણ દિવસ સુધી બ્લૉક કરી દેવાયું

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ચૂંટાયેલી સરકારને ઊથલાવી દીધા બાદ મ્યાનમારની સેનાએ દેશમાં ફેસબુક બ્લૉક દીધું છે.

મ્યાનમારના સૂચના અને પ્રસારણ મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે 7 ફેબ્રુઆરી સુધી દેશમાં ફેસબુકને બ્લૉક કરી નાખવામાં આવ્યું છે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે દેશમાં 'સ્થિરતા જળવાઈ રહે' તે માટે સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફૉર્મને બ્લૉક કરવામાં આવ્યું છે અને લોકો તેનો ઉપયોગ કરી શકશે નહીં.

મ્યાનમારમાં ઘણાં લોકો માત્ર ફેસબુક મારફતે ઈન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરે છે. મ્યાનમારમાં તખતાપલટા બાદ સેનાની કાર્યવાહીનો વિરોધ કરી રહેલા લોકો માટે ફેસબુક એક મોટું પ્લૅટફોર્મ બની ગયું છે.

મ્યાનમારની કુલ વસ્તીમાં 53 મિલિયન લોકો ફેસુબકનો ઉપયોગ કરે છે. એટલે કે અડધી વસ્તી ફેસબુક વાપરે છે. તખતાપલટા સામે વિરોધ કરી રહેલા લોકોને સર્મથન આપવા માટે ઍક્ટવિસ્ટો દ્વારા ફેસબુક પર પેજ બનાવવામાં આવ્યું છે.

મોંઘા ટેલિકૉમ ચાર્જને બચાવવા માટે મ્યાનમારમાં ફેસબુક પોતાના ઍપને કોઈ પણ ડેટા ખર્ચ વગર ઉપયોગ કરવાની છૂટ આપે છે.

મ્યાનમારની સૈન્ય સત્તા દ્વારા કરવામાં આવેલ આ કાર્યવાહીની ફેસબુકે પુષ્ટી કરી છે. ફેસબુકે સરકારને આપીલ કરી કે તેઓ ઈન્ટરનેટ સેવા શરુ કરે જેથી લોકો પોતાના પરિવાર અને મિત્રો સાથે સંપર્ક કરી શકે અને મહત્ત્વની માહિતી મેળવી શકે.

મ્યાનમારના આર્મ્ડ ફોર્સિસના વડા મિન આંગ લિયાન્ગ દ્વારા તખતોપલટો કરવામાં આવ્યો છે. લિયાન્ગે દેશમાં એક વર્ષ સુધી કટોકટી લાદી દીધી છે.

નવેમ્બર 2020માં મ્યાનમારમાં ચૂંટણીઓ થઈ હતી જેમાં નૅશનલ લીગ ફૉર ડેમૉક્રેસી પાર્ટીએ ભારે અંતરથી જીત હાંસલ કરી હતી. સેનાનો દાવો છે કે  ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ગરબડ થઈ છે

મ્યાનમાર તખતાપલટોઃ આંગ સાન સૂચી સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યા, 15મી સુધી હિરાસતમાં રહેશે

આંગ સાન સૂચી

સોમવારે મ્યાનમારની સેના દ્વારા તખતાપલટો કર્યા બાદ બુધવારે મ્યાનમારની પોલીસે ચૂંટાયેલા નેતા આંગ સાન સૂચી સામે વિવિધ આરોપો હેઠળ કેસો નોંધ્યાં છે.

પોલીસ મુજબ સૂચીને 15 દિવસની કસ્ટડીમાં મોકલી આપવામાં આવ્યાં છે. પોલીસે દ્વારા સૂચી સામે જે વિવિધ આરોપો મૂકવામાં આવ્યાં છે તેમાં આયાત-નિકાસના કાયદાનો ભંગ કરવાનો અને ગેરકાયદેસર કૉમ્યુનિકેશનના...


આંગ સાન સૂ ચીના સમર્થકો દ્વારા પ્રદર્શન

મ્યાનમારમાં સોમવારે નેતાઓની ધરપકડ બાદ સેનાએ ટીવી ચેનલ પરસ કહ્યું કે દેશમાં એક વર્ષ સુધી કટોકટી રહેશે.

પાછલા કેટલાક સમયથી સરકાર અને સેના વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ અને તખ્તાપલટની આશંકાઓ વચ્ચે સૂ ચીની ધરપકડ કરી લેવાઈ છે.

નૅશનલ લીગ ફૉર ડેમૉક્રસી પાર્ટીએ નવેમ્બર માસમાં થયેલી ચૂંટણીમાં ભારે અંતરથી જીત હાંસલ કરી હતી પરંતુ સેનાનો દાવો છે કે ચૂંટણીપ્રક્રિયામાં ગરબડ થઈ છે. સેનાએ સોમવારે સંસદની બેઠકને સ્થગિત કરવાનું આહ્વાન કર્યું છે.

નૅશનલ લીગ ફૉર ડેમૉક્રસી પાર્ટીના પ્રવક્તાએ ન્યૂઝ એજન્સી રૉયટર્સને કહ્યું, "સૂ ચી, રાષ્ટ્રપતિ વિન મ્યિંટ અને બીજા નેતાઓની ધરપકડ કરી લેવાઈ છે."

તેમણે આશંકા વ્યક્ત કરી હતી કે આવનારા સમયમાં તેમની પણ ધરપકડ થઈ શકે છે.

પોતાના સમર્થકો અને સામાન્ય લોકોના આક્રોશને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે કહ્યું કે, "હું અમારા લોકોને કહેવા માગીશ કે ઉતાવળમાં કોઈ પગલું ન ભરે અને કાયદા પ્રમાણે ચાલે."

હવે જ્યારે મ્યાનમારમાં સેના દ્વારા સત્તાપલટાની પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે ત્યારે એ આખરે ‘મિલિટર કૂ’ અથવા સૈન્ય દ્વારા તખતાપલટ એ ખરેખર શું હોય છે એ અંગે જાણવામાં રસ જ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાગૃત થાય એ સ્વાભાવિક બાબત છે.

તખતાપલટો કે ‘કૂ’ એટલે શું?

મ્યાનમારમાં તખતાપલટો

અંગ્રેજીમાં જેને ‘કૂ’ (Coup) કહેવાય છે, તે ખરેખર ફ્રેન્ચ શબ્દ છે. જેનો અર્થ થાય છે ફટકો.

મોટા ભાગના લોકો ત્યારે જ આ શબ્દનો ઉપયોગ કરે છે જ્યારે તેમના મનમાં કૂ ડી’એટાટ (Coup d’état) શબ્દ હોય છે. જે એક ફ્રેન્ચ શબ્દ છે અને જેનો અર્થ થાય છે રાજ્યને ફટકો.

જ્યારે લોકો ગેરકાયદેસર રીતે સરકાર વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરે છે, આ કૃત્યમાં મોટા ભાગે હિંસા અને ધમકીનો ઉપયોગ કરવામાં છે ત્યારે તેને ‘કૂ’ કહે છે.

આવું લોકો મોટા ભાગે એટલા માટે કરે છે કારણ કે તેઓ સરકારથી ખુશ હોતા નથી અને પોતાના હાથમાં તેઓ જાતે સત્તા લેવા માગે છે.

‘કૂ’માં ભાગ લેનારા લોકો કયા પ્રકારનાં કૃત્યો કરે છે?

મ્યાનમારની સત્તા હવે સેના પ્રમુખ મિન ઑન્ગ લાઇંગ પાસે

એક ‘કૂ’માં ભાગ લેનાર લોકો નિયંત્રણ હાંસલ કરવા માટે અલગ અલગ વ્યૂહરચનાઓ અપનાવે છે.

એક તખતાપલટાની કાર્યવાહીમાં ભાગ લેનાર લોકો સરકારી બિલ્ડિંગો પર કબજો કરી લેતા હોય છે તેમજ સત્તામાં રહેલા લોકોને કેદ કરી લેતા હોય છે.

આ સિવાય તેઓ સરકારી ટી. વી. અને મીડિયાનું નિયંત્રણ પણ પોતાના હાથમાં લઈ લે છે. જેથી તેઓ દેશના લોકો સુધી સંદેશો પહોંચાડી શકે.

સૈન્ય દ્વારા તખતાપલટો એટલે શું?

મ્યાનમારમાં સત્તાપલટાની પરિસ્થિતિ

મોટા ભાગે તખતાપલટો કરનાર લોકો સેનાના લોકો હોય છે – તેથી તેને સૈન્ય દ્વારા તખતાપલટો કે ‘મિલિટરી કૂ’ કહે છે.

સૈન્ય પાસે તખતાપલટો કરવા માટે હથિયારો હોય છે. તેથી તેઓ સરળતાથી આવું કરી શકે છે.

ઘણા દેશોમાં સૈન્ય ઘણું તાકાતવર હોય છે.

શું ‘કૂ’ એટલે કે તખતાપલટો એ સારો વિચાર છે?

તખતાપલટો ત્યારે થાય છે જ્યારે એક અલોકપ્રિય સરકાર સત્તા પર હોય છે – તેથી આવા પ્રયાસને લોકોનું ભારે સમર્થન હાંસલ હોય છે.

જોકે, તેનાં પરિણામો હંમેશાં હકારાત્મક હોય એ જરૂરી નથી. ઊલટાનું તખતાપલટાના પ્રયાસથી દેશની સ્થિરતા હચમચી શકે છે.

ઝડપી સત્તાપલટાથી લોકોને સરકાર પ્રત્યે આદરભાવ ખતમ થઈ જાય છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આંગણવાડીમાં ભોજન બનાવવાનું કામ કરતાં પ્રમિલા બિસોઈ ઓડિશાથી સાંસદ બન્યાં છે

તેમાં રાહુલ ગાંધીને હરાવીને આશ્ચર્યમાં મૂકવાવાળાં સ્મૃતિ ઈરાની છે, તો સૌથી યુવા સાંસદ ચંદ્રાણી મુર્મૂ પણ છે.

પરંતુ ચર્ચા ઓડિશાનાં પ્રમિલા બિસોઈની પણ ઓછી નથી કે જેઓ આંગણવાડીમાં ભોજન બનાવવાનું કામ કરતાં હતાં, પછી તેમણે મોટાપાયે મહિલાઓને સ્વરોજગારમાં સહાયતા કરી.

અને હવે 17મી લોકસભામાં સાંસદ તરીકે ચૂંટાયાં છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પ્રમિલા બિસોઈએ મોટાપાયે મહિલાઓને સ્વરોજગારમાં સહાયતા કરી છે

સાડી, માથા પર ચાંદલો, સ્પષ્ટ દેખાતું સિંદૂર અને નાકમાં પારંપરિક દાણો પહેરેલાં 70 વર્ષીય મહિલા પ્રમિલા બિસોઈ બીજૂ જનતા દળ (બીજેડી)ની ટિકિટ પર ઓડિશાની અસ્કા લોકસભા બેઠક પરથી ચૂંટણી જીત્યાં છે.

તેમની જીતનું અંતર 2 લાખ મત કરતાં વધારે હતું.

સ્થાનિક લોકો તેમને પ્રેમથી 'પરી મા' કહે છે. સ્વયં સહાયતા સમૂહનાં એક સામાન્ય મહિલાથી સાંસદ સુધીનો તેમનો પ્રવાસ એક ફિલ્મી કહાણી જેવો છે.

પ્રમિલા બિસોઈને 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં 2 લાખ મતના અંતરથી જીત મળી છે

માત્ર પાંચ વર્ષની વયે પ્રમિલાનાં લગ્ન થઈ ગયાં હતાં. એ માટે તેઓ આગળ શિક્ષણ મેળવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી શક્યાં ન હતાં.

ત્યારબાદ પ્રમિલાએ ગામમાં જ આંગણવાડીમાં રસોઈનું કામ શરૂ કરી દીધું.

પછી તેમણે ગામમાં જ એક સ્વયં સહાયતા સમૂહની શરૂઆત કરી. તેમને જલદી સફળતા મળી અને તેઓ ઓડિશાનાં પહેલા સ્વયં સહાયતા સમૂહ 'મિશન શક્તિ'નાં પ્રતિનિધિ બની ગયાં.

પ્રમિલા બિસોઈનાં લગ્ન પાંચ વર્ષની વયે થયાં હતાં એટલે તેઓ વધારે શિક્ષણ પણ મેળવી શક્યાં ન હતાં

બીજેડી સરકારે પ્રમિલા બિસોઈને પોતાની મહત્ત્વકાંક્ષી યોજના મિશન શક્તિનો ચહેરો બનાવ્યો છે. દાવો છે કે આ યોજનાથી 70 લાખ મહિલાઓને ફાયદો મળ્યો.

માર્ચમાં પ્રમિલા બિસોઈની ઉમેદવારીની જાહેરાત કરતા પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી નવીન પટનાયકે કહ્યું હતું, "આ મિશન શક્તિ સાથે જોડાયેલી લાખો મહિલાઓ માટે એક ભેટ છે."

મીડિયા રિપોર્ટ્સ પ્રમાણે, પ્રમિલાના પતિ ક્લાસ 4ના સરકારી કર્મચારી હતા.

તેમનાં મોટા દીકરા દિલીપ ચાની દુકાન ચલાવે છે અને નાના દીકરા રંજનની ગાડીઓની રિપેરીંગની દુકાન છે.

આ પરિવાર એક પતરાની છત ધરાવતા નાના એવા ઘરમાં રહે છે.

એક એકરથી પણ ઓછા પોતાનાં ખેતરમાં પ્રમિલા બિસોઈ ઘણી વખત પોતે પણ કામ કરવા જાય છે

તેમના પાડોશી જગન્નાથ ગૌડા તેમને નાનપણથી ઓળખે છે. સ્થાનિક પત્રકાર સુબ્રત કુમારને તેઓ કહે છે, "તેમણે માત્ર ત્રીજા ધોરણ સુધી શિક્ષણ મેળવ્યું છે પણ તેમણે નજીકના ગામમાં રહેતી ગરીબ મહિલાઓનું જીવન બદલી નાખ્યું છે. તેઓ 15 વર્ષથી સક્રિય રીતે સમાજસેવા સાથે જોડાયેલાં છે. ગામમાં તેમનાં પ્રયાસથી એક ઇકો પાર્ક બન્યું છે."

તેમની નેતૃત્વ ક્ષમતા પર જગન્નાથ જણાવે છે કે ખૂબ ઓછું શિક્ષણ મેળવ્યાં છતાં પ્રમિલા સામયિક ઘટનાઓ પર તુરંત ગીત રચવાનું હૂનર ધરાવે છે અને મહિલાઓને પ્રેરિત કરવા માટે ગીત ગાય પણ છે.

જગન્નાથ કહે છે કે પ્રમિલા પાસે એક એકરથી ઓછી જમીન છે, જેમાં કામ કરવા તેઓ પોતે પણ ઘણી વાર જાય છે.

પ્રમિલા સારી રીતે હિંદી બોલી શકતાં નથી

પ્રમિલા સાથે સ્વયં સહાયતા સમૂહમાં કામ કરી ચૂકેલાં શકુંતલાએ જણાવ્યું કે તેમનાં સમૂહની મહિલાઓ પ્રમિલાને મા સમાન માને છે.

દસ વર્ષ પહેલા પ્રમિલાનાં કહેવા પર જ શકુંતલા અને ગામની 14 મહિલાઓએ મળીને એક સ્વયં સહાયતા સમૂહની શરૂઆત કરી હતી.

સમૂહની મહિલાઓએ ચર્ચા કરીને મકાઈ, મગફળી અને શાકભાજીની ખેતી કરવાનું શરૂ કર્યું અને તેનાથી આવકમાં પણ વધારો થયો.

પ્રમિલા સારી રીતે હિંદી બોલી શકતાં નથી. પરંતુ અંગ્રેજી સમાચારપત્ર 'ધ હિંદુ' સાથે વાતચીતમાં તેમણે એ દલીલને ફગાવી દીધી કે રાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં...


આંતરરાષ્ટ્રીય કોર્ટે આ ચુકાદા અંગે ફેરવિચારણા કરવાનો આદેશ આપ્યો છે અને ભારતની કૉન્સુલર એક્સેસની વિનંતી ગ્રાહ્ય રાખી છે. જોકે, કુલભૂષણની સજા રદ કરી ભારત મોકલવાની માગણી ફગાવી દીધી છે.

જોકે, જેમને જાસૂસીના આરોપ હેઠળ પાકિસ્તાનમાં સજા કરવામાં આવી હોય કુલભૂષણ પહેલા ભારતીય નાગરિક નથી.

પાકિસ્તાનમાં છેલ્લા ચાર દાયકામાં એક ડઝનથી પણ વધુ લોકોને ભારતીય જાસૂસ સમજીને સજા કરવામાં આવી છે.

આમાંથી કેટલાકને મોતની સજા કરવામાં આવી છે, પરંતુ તેમની સજા પર પણ અમલ કરવામાં આવ્યો નથી. તો તેમાંથી કેટલાક લોકોને તો જેલમાં જ 'મારી નાખવામાં' આવ્યા.

કુલભૂષણ જાધવ

પાકિસ્તાને માર્ચ, 2016માં કુલભૂષણ જાધવની ધરપકડના સમાચારની સાથે કથિત રીતે કુલભૂષણનો ખુદનો એક વીડિયો પણ જાહેર કર્યો હતો.

વીડિયોમાં કુલભૂષણ કથિત રીતે કહે છે કે તેઓ ભારતીય નૌસેનાના પૂર્વ અધિકારી છે અને બ્લૂચિસ્તાનમાં આવવાનો તેમનો હેતુ બલૂચના અલગાવવાદીઓને ભારત તરફથી મળતી મદદ પહોંચાડવાનો છે.

રિપોર્ટ મુજબ કુલભૂષણ જાધવે પાકિસ્તાનમાં પોતાનું નામ હુસૈન મુબારક પટેલ રાખ્યું હતું અને તેઓ બલૂચિસ્તાનમાં ઈરાનની સરહદેથી પ્રવેશ્યા હતા.

પાકિસ્તાને કુલભૂષણ જાધવની ધરપકડ કર... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્યા પછી ઈરાન પાસે માગણી કરી કે તેઓ પોતાની ધરતીનો ઉપયોગ પાકિસ્તાનની સામે ન કરે.

કુલભૂષણ જાધવ કદાચ પહેલા એવા ભારતીય 'જાસૂસ' હતા જેમની ધરપકડ પંજાબ બહારથી કરાઈ હતી.

ભૂતકાળમાં ઘણી વખત ભારતના નાગરિકની પંજાબના વિવિધ પ્રદેશોમાંથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જેમાંથી મોટા ભાગના ભારતીય પંજાબી હતા.

સરબજિત સિંહ

સરબજિત સિંહની ધરપકડ પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર સંસ્થાએ ઑગસ્ટ 1990માં કરી હતી.

ભારતનું કહેવું એવું હતું કે નશો કરેલા એક પંજાબી ખેડૂત ખેતરમાં હળ ચલાવતાં ભૂલથી સરહદ પાર કરી ગયા હતા.

પાકિસ્તાને પોતાના ફૈસલાબાદ, મુલતાન અને લાહોરમાં થયેલા બૉમ્બધડાકાના આરોપી ગણીને સરબજિત સિંહ સામે કેસ ચલાવ્યો અને તેમને મોતની સજા આપી.

સૈન્યશાસક પરવેઝ મુશર્રફના કાર્યકાળ દરમિયાન ભારત-પાકિસ્તાનની વચ્ચે આ વિશે વાર્તા ચાલી રહી હતી.

આ સમયે ભારતમાં કેટલાંક બિનસરકારી સંગઠનોએ પણ સરબજિત સિંહની મુક્તિ માટે આંદોલન કર્યાં હતાં.

ઘણી વખત એવું લાગ્યું કે પાકિસ્તાન સરકાર તેમને આઝાદ કરી દેશે, પરંતુ ચર્ચાઓ નિષ્ફળ ગયા પછી સરબજિત સિંહની આઝાદીમાં અવરોધ ઊભો થયો.

સરબજિત 2013માં કોટ લખપત જેલમાં કેદીઓના હુમલાના કારણે ઘાયલ થઈ ગયા અને હૉસ્પિટલમાં તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું.

સરબજિતના મૃતદેહને ભારતને સોંપવામાં આવ્યો અને ભારત સરકારે સરબજિતના રાજકીય સન્માન સાથે અંતિમ સંસ્કાર કર્યા હતા.

કાશ્મીર સિંહ

કાશ્મીર સિંહ જ્યારે ત્રણ દાયકા પાકિસ્તાની જેલમાં વિતાવી પરત ફર્યા ત્યારે તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કરાયું હતું

કાશ્મીર સિંહની 1973માં પાકિસ્તાનમાં કથિત જાસૂસીના આરોપ હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

પાકિસ્તાનની જેલમાં 35 વર્ષ વિતાવ્યાં પછી તેમને 2008માં મુક્ત કરવામાં આવ્યા ત્યારે ભારતમાં તેમનું શાનદાર સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.

કાશ્મીર સિંહની આઝાદીમાં માનવ અધિકાર કાર્યકર્તા અંસાર બર્નીની વિશેષ ભૂમિકા હતી.

કાશ્મીર સિંહ પાકિસ્તાનમાં હતા ત્યારે હંમેશાં તેઓ કહેતા હતા કે તે નિર્દોષ છે, પરંતુ જ્યારે તેમણે ભારતીય જમીન પર પગ મૂક્યો તો કથિત રીતે તેમણે એ વાતનો સ્વીકાર કર્યો કે તેઓ જાસૂસી માટે પાકિસ્તાન ગયા હતા.

રવીન્દ્ર કૌશિક

રવીન્દ્ર કૌશિક ભારતમાં 'બ્લૅક ટાઇગર'ના નામે જાણીતા હતા

રવીન્દ્ર કૌશિક એક એવા ભારતીય નાગરિક હતા જે 25 વર્ષ સુધી પાકિસ્તાનમાં રહ્યા. રવીન્દ્ર કૌશિક રાજસ્થાનમાં જન્મ્યા હતા.

જ્યારે તેમને ભારતીય કંપનીમાં નોકરી આપવામાં આવી ત્યારે તેઓ એક થિયેટર આર્ટિસ્ટ હતા.

પાકિસ્તાનમાં...


આંતરરાષ્ટ્રીય ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પર અમેરિકન આયોગ (United States Commission on International Religious Freedom USCIRF)એ ભારતીય સંસદના આ પગલા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

આયોગે જો બિલને કાયદાનું સ્વરૂપ મળે તો ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સહિત અન્ય નેતાઓ ઉપર પ્રતિબંધો લાદવાની હિમાયત કરી છે.

આ અંગે ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે પ્રતિક્રિયા આપી છે અને આ ટિપ્પણીને 'બિનજરૂરી' ગણાવી હતી.

ત્યારે આખરે આ આયોગ શું છે?  તે કેવી રીતે કામ કરે છે? અને અમેરિકન રાજવ્યવસ્થામાં આ આયોગનું મહત્ત્વ કેટલું છે? તે અંગે પ્રશ્નો ઊઠે એ સ્વાભાવિક છે.

આયોગની ટિપ્પણી

એક પ્રેસ રિલીઝમાં આયોગે કહ્યું છે કે જો આ બિલ ભારતીય સંસદની મંજૂરી મળી જાય, તો અમેરિકાની સરકારે ભારતના ગૃહમંત્રી અમિત શાહ તથા અન્ય મુખ્ય નેતાઓ પર પ્રતિબંધ લાદવાની વાત અંગે વિચારવું જોઈએ.

અમેરિકન આયોગનું કહેવું છે કે ભારતનો ઇતિહાસ બિનસાંપ્રદાયિક રહ્યો છે અને તેમાં કોઈપણ સાથે ધર્મના આધારે ભેદભાવની જોગવાઈ નથી.

ભારતનું બંધારણ કોઈપણ પ્રકારના ધાર્મિક ભેદભાવ વગર સમાનતાની ખાતરી આપે છે.

નોંધનીય છે કે આ બિલમાં બાંગ્લાદેશ, અફઘાનિસ્તાન અને પાકિસ્તાનમાં વસતા હિંદુ, બૌદ્ધ, જૈન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

, પારસી, ખ્રિસ્તી અને શીખ ધર્મ પાળનાર લોકોને ભારતીય નાગરિકતા આપવાનો પ્રસ્તાવ છે.

ભારતની પ્રતિક્રિયા

જેની ઉપર પ્રતિક્રિયા આપતું નિવેદન ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું કે અમેરિકાના આયોગની ટિપ્પણી બિનજરુરી તથા બરાબર નથી.

રવીશ કુમારના કહેવા મુજબ, "આ મુદ્દે USCIRFને કંઈ કહેવાનો અધિકાર નથી, ત્યારે પક્ષપાતપૂર્ણ વલણની વાત કરવી ખેદજનક છે."

"જો ખરેખર કોઈ ધાર્મિક સ્વાતંત્ર્યની પરવાહ કરતું હોય તો આ બિલ આવકાર્ય છે."

ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયનું કહેવું છે કે ધર્મના આધારે કોઈનું નાગરિકત્વ સમાપ્ત નથી થવાનું.

યુ.એસ. કમિશન ઓન ઇન્ટરનેશનલ રિલિજિયસ ફ્રીડમ (USCIRF)

આયોગની વેબસાઇટ પ્રમાણે USCIRFએ અમેરિકાની સંઘીય સરકારનું સ્વતંત્ર આયોગ છે.

આ વેબસાઇટ અનુસાર USCIRF સમગ્ર વિશ્વમાં સાર્વત્રિક ધાર્મિક સ્વાતંત્ર્યના હકો અને માન્યતાઓનું રક્ષણ કરતું આગવા પ્રકારનું પ્રથમ આયોગ છે.

તેની રચના 1998માં ઇન્ટરનેશનલ રિલિજિયસ ફ્રીડમ ઍક્ટ (IRFA) અંતર્ગત કરાઈ હતી.

આયોગનું મુખ્ય કાર્ય વિશ્વના જુદા-જુદા દેશોમાં ધાર્મિક સ્વાતંત્ર્યના ભંગ અંગે માહિતી એકત્રિત કરી, તેના વિશે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ, સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ અને કૉંગ્રેસને નીતિગત નિર્ણયો લેવાની ભલામણ કરવાનું છે.

આ આયોગમાં અમેરિકાના બંને પક્ષના (રિપબ્લિકન તથા ડેમૉક્રેટિક) સભ્ય સામેલ હોય છે.

નોંધનીય છે કે ઇન્ડિયા ટુડેના એક અહેવાલ પ્રમાણે, 2013ના રિપોર્ટમાં આયોગે ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદી પર વર્ષ 2005થી અમેરિકન સરકાર દ્વારા લાદવામાં આવેલ વિઝા પ્રતિબંધ ચાલુ રાખવાની ભલામણ કરી હતી.

આયોગનું માનવું હતું કે ગોધરાકાંડ બાદ ફાટી નીકળેલાં હુલ્લડોમાં મોદીની કથિત સંડોવણી હતી.

બાદમાં નરેન્દ્ર મોદી ભારતના વડા પ્રધાન બન્યા હતા અને તેમના ઉપરનો વિઝા પ્રતિબંધ ઉઠાવી લેવાયો હતો.

આયોગનાં મુખ્ય કાર્યો

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ અનુસાર અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિને આખા વિશ્વમાં ધાર્મિક સ્વાતંત્ર્યને ગંભીર અસર થાય તેવાં કૃત્યો માટે જવાબદાર વ્યક્તિઓની યાદી તૈયાર કરાવી આવી વ્યક્તિઓનાં નામ ફેડરલ રજિસ્ટરમાં નોંધવા માટે જવાબદાર ઠેરવે છે.

નોંધનીય છે કે ઇન્ટરનેશનલ રિલિજિયસ ફ્રીડમ ઍક્ટ, 1998 (IRFA) અંતર્ગત અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિને આવી યાદી તૈયાર કરાવવાનું કામ સોંપવામાં આવ્યું છે.

આ જ ઍક્ટ એટલે કે IRFA  અનુસાર USCIRFનું સંચાલન કરવામાં આવે છે.

IRFAમાં સમાવિષ્ટ અન્ય જોગાવાઈઓ અનુસાર આયોગનાં મુખ્ય કાર્યો પૈકી એક...


આંતરરાષ્ટ્રીય મેચોની જેમ જ દરેક ટીમને એક વખત ટીવી રિપ્લે સિસ્ટમ દ્વારા અમ્પાયરના નિર્ણયને પડકારવાની તક મળશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય ટી-20 મેચોમાં અગાઉથી જ ડીઆરએસ સિસ્ટમ લાગુ થયેલી છે. આઈપીએલમાં પણ ડીઆરએસ લાગુ થશે, તેવી છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોથી ચર્ચા ચાલી રહી હતી.

ઝારખંડમાં 11 'ગૌરક્ષકો'ને જનમટીપ

ઝારખંડમાં રામગઢની ફાસ્ટ કોર્ટે ટોળા દ્વારા અલીમુદ્દીન નામના યુવકની હત્યાના કેસમાં 11 કથિત ગૌ-રક્ષકોને આજીવન કેદની સજા ફટકારી છે.

દોષિતોમાં ભાજપના નેતા નિત્યાનંદ મહતોનો પણ સમાવેશ થાય છે. ગુનેગાર સાબિત થયેલા અન્ય શખ્સોમાં મુખ્ય આરોપી દીપક મિશ્રા, છોટૂ વર્મા અને સંતોષસિંહનો પણ સમાવેશ થાય છે.

જ્યારે સગીર આરોપી 'જુવેનાઇલ જસ્ટિસ બોર્ડ' સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ શખ્સોએ 29મી જૂન 2017ના 'ગૌમાંસની હેરફેર'ની આશંકાએ અલીમુદ્દીન સાથે મારઝૂડ કરી હત્યા કરી નાખી હતી.

અલીમુદ્દીનના પત્નીના કહેવા પ્રમાણે, "અંતે અમને કોર્ટમાંથી ન્યાય મળ્યો છે. અમે લાંબા સમયથી આ દિવસની રાહ જોઈ રહ્યા હતા."

જે દિવસે અલીમુદ્દીનની હત્યા થઈ, એ દિવસે જ વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ પ્રકારની હિંસાઓની ટીકા કરી હતી. એટલે ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અલીમુદ્દીનની હત્યાની દેશભરમાં ચર્ચા થઈ હતી.

બોકો હરામના ચુંગાલમાંથી 110 છોકરીઓ છૂટી

નાઇજીરિયાના દાપચી વિસ્તારમાંથી કિડનેપ કરાયેલી 110 છોકરીઓ ઘરે પરત ફરી છે. સ્થાનિકોએ બીબીસીને આ માહિતી આપી હતી.

એક મહિના અગાઉ તા. 19મી ફેબ્રુઆરીએ સ્થાનિક સ્કૂલમાંથી તેમનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું હતું.

એક છોકરીનાં વાલી કુંદિલી બુકરે બીબીસીને જણાવ્યું કે ઉગ્રવાદીઓ એક વાહનમાં તમામ છોકરીઓને અહીં લાવ્યાં હતાં અને તેમને મૂકીને જતાં રહ્યાં હતાં.

શહેરની ચેકપોસ્ટ પર તહેનાત નાઇજીરિયાના સૈન્ય અધિકારીઓએ સમાચાર સંસ્થા રોયટર્સને જણાવ્યું, બોકો હરામના લોકો જ આ છોકરીઓને મૂકી ગયા હતા.

...તો ફેસબુક સામે કાર્યવાહી

ભારતના ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી પ્રધાન રવિશંકર પ્રસાદે કહ્યું છે કે, જો ફેસબુકે ભારતની ચૂંટણી પ્રક્રિયાને અનિચ્છનિય રીતે પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હશે તો 'કડક કાર્યવાહી' કરવામાં આવશે.

પ્રસાદે કહ્યું હતું કે સરકાર પ્રેસની સ્વતંત્રતા  તથા સોશિયલ મીડિયા પર મુક્ત રીતે વિચારોના આદાનપ્રદાનની હિમાયતી છે.

પરંતુ ફેસબુક કે અન્ય કોઈ સોશિયલ મીડિયા સાઇટે દેશની ચૂંટણી પ્રક્રિયાને અનિચ્છનિય રીતે પ્રભાવિત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હશે તો સાંખી લેવામાં નહીં આવે અને કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

કાબુલમાં વિસ્ફોટ, 26નાં મોત

અફઘાનિસ્તાનની રાજધાનીમાં કાબુલ યુનિવર્સિટી પાસે આવેલી દરગાહની નજીક બોમ્બ વિસ્ફોટ થયો હતો, જેમાં 26 લોકોના મૃત્યુ થયા છે, જ્યારે 18 અન્ય ઘાયલ થયા છે.

અધિકારીઓને આશંકા છે કે, ફિદાઇન દ્વારા આત્મઘાતી બોમ્બ વિસ્ફોટ કરવામાં આવ્યો હતો.

હુમલાના સ્થળે લઘુમતી શિયા સમુદાયના લોકો મોટી સંખ્યામાં હાજર હતા.

હજુ સુધી કોઈ સંગઠને આ હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી નથી.

ચાર મિનિટમાં લોકસભાની કાર્યવાહી મોકૂફ

તામિલનાડુ અને આંધ્ર પ્રદેશ તથા કોંગ્રેસના સંસદ સભ્યોએ કરેલા વિરોધને પગલે રાજ્ય સભા બેઠક શરૂ થયાની માત્ર ચાર મિનિટમાં જ દિવસ માટે મોકુફ રાખી દેવાઈ છે.

વિરોધ પક્ષના સંસદ સભ્યોએ વિવિધ મુદ્દે ગૃહની કાર્યવાહી ખોરવી નાખી હતી.

રાજ્ય સભાના અધ્યક્ષ વેંકૈયાહ નાયડુએ ગૃહની કાર્યવાહીની શરૂઆત થયા વિરોધપક્ષના સભ્યો વેલમાં ધસી આવ્યા બાદ ચાર મિનિટમાં જ કાર્યવાહીને દિવસ માટે મુલતવી રાખવાની જાહેરાત કરી હતી.

સંસદનું બજેટ સત્ર 5 માર્ચથી પુનઃ શરૂ થયા બાદ રાજ્ય સભામાં કોઈ નોંધપાત્ર કાર્યવાહી થઈ શકી નથી.

આ ત્રીજો દિવસ છે, જ્યારે ગૃહની કાર્યવાહીની...


આંતરરાષ્ટ્રીય શોધપત્રિકા લેંસેટ વર્ષ 2015ના રિપોર્ટ પ્રમાણે પાંચ વર્ષથી ઓછી ઉંમરમાં સૌથી વધારે બાળકોનાં મૃત્યુ ભારતમાં થયાં છે.

આ સ્થિતિ અગાઉ કરતાં થોડી સારી છે. વર્ષ 2000માં ભારતમાં બાળકોનો મૃત્યુદર ઘટીને અડધો થઈ ગયો હતો. વર્ષ 2015માં પણ આ આંકડો 12 લાખ હતો.

12 લાખમાંથી અડધાં મૃત્યુ માત્ર ત્રણ રાજ્યોમાં થયાં હતાં - ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને મધ્ય પ્રદેશ.

તેનું કારણ ત્યાં વસેલી વધારે વસતી હોઈ શકે છે. પણ એ ક્ષેત્રીય સ્તરે ભિન્નતાને પણ દર્શાવે છે.

વર્ષ 2015માં જન્મેલા દર હજાર બાળકો સામે મધ્ય પ્રદેશમાં 62 બાળકોનાં મૃત્યુ થયાં.

જ્યારે આ આંકડો કેરળમાં માત્ર નવ હતો. દેશમાં પાંચ વર્ષનાં બાળકોનો મૃત્યુદર સરેરાશ 43 રહ્યો હતો.

ઓછી આવક ધરાવતા પ્રદેશ, જેમ કે આસામ, ઓડિશા, ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાન અન્ય બદતર રાજ્યો હતાં.

વધારે આવક ધરાવતા તામિલનાડુ, મહારાષ્ટ્ર, પંજાબ અને પશ્ચિમ બંગાળમાં બાળકોનો મૃત્યુદર ઓછો હતો.

કેરળ અને તામિલનાડુ જેવાં રાજ્યોમાં માનવ વિકાસ સાથે જોડાયેલા મૂળભૂત માળખામાં રોકાણનો લાંબો ઇતિહાસ રહ્યો છે.

પ્રોફેસર દિલીપ માવલંકર ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પબ્લિક હેલ્થ (ગાંધીનગર)... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ના નિદેશક છે અને દેશમાં સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થા પર શોધ, ટ્રેનિંગ અને ચર્ચાનો ભાગ રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે, "કૃષિ સુધાર, મહિલા સશક્તીકરણ, શિક્ષણ, પ્રાથમિક સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્ર, હૉસ્પિટલોની વધતી સંખ્યા, સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્ર અને રસીકરણમાં રોકાણ કેરળને આ સ્તરે લાવ્યું છે."

આ સિવાય પ્રોફેસર માવલંકરનો દાવો છે કે ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્ય પ્રદેશ અને બિહાર જેવાં વધારે વસતી ધરાવતાં રાજ્યોમાં સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થા સંચાલિત કરવી ખૂબ પડકારજનક છે.

આ રાજ્યોના ઘણા વિસ્તારોમાં રસ્તાની હાલત બદતર છે. ઘણાં ગામોથી પ્રાથમિક સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્રો અને હૉસ્પિટલો સુધી પહોંચવું અઘરું છે જેના કારણે ઇલાજમાં મોડું થઈ જાય છે.

સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલય માને છે કે "સંચાલનમાં સમસ્યાઓ છે" અને આ રાજ્યોની નબળી સ્વાસ્થ્ય વ્યવસ્થા બાળકોના જન્મસમયે જરૂરી સુવિધાઓ પર અસર કરે છે.

બાળકોનાં મૃત્યુ કેમ થઈ રહ્યાં છે?

વર્ષ 2017માં ભારત પર યુનિસેફના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે જન્મના પહેલાં મહિનામાં બાળકોનાં મૃત્યુનું સૌથી મોટું કારણ જન્મસમયે આવતી જટિલતાઓ અને સમય પહેલાં પ્રસવ હતું.

આ કોઈ મોટી બીમારી નથી, પરંતુ એવાં કારણો છે કે જેમાં માતા તેમજ બાળકોને યોગ્ય સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ મળી જતી તો કોઈનું મૃત્યુ ન થતું.

આ જ ઉદ્દેશ સાથે વર્ષ 2005માં રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ સ્વાસ્થ્ય મિશનનું ગઠન કરવામાં આવ્યું કે જેથી ગામડાં સિવાય આઠ રાજ્યોમં પરિસ્થિતિ સુધારવા માટે પગલાં ભરવામાં આવે.

આ એમ્પાવર્ડ ગ્રૂપ ઑફ સ્ટેટ્સમાં બિહાર, છત્તીસગઢ, ઝારખંડ, મધ્ય પ્રદેશ, ઓડિશા, રાજસ્થાન, ઉત્તરાંચલ અને ઉત્તર પ્રદેશ સામેલ છે.

જે વિસ્તારોમાં હૉસ્પિટલમાં પ્રસવ, સિઝેરિયન ઑપરેશન અને ઍમ્બ્યુલન્સ સેવાઓ ઓછી હતી ત્યાં આવી સુવિધાઓ લાવવાની યોજનાઓ બનાવવામાં આવી.

હાલ જ જનની સુરક્ષા યોજના અને જનની શિશુ સુરક્ષા કાર્યક્રમ પણ લાવવામાં આવ્યા છે.

તે અંતર્ગત સરકારી સ્વાસ્થ્ય સંસ્થાઓમાં પ્રસવ માટે જતી ગર્ભવતીને ધનરાશિ, મફત ચેક-અપ, પ્રસવ અને એક વર્ષ સુધી નવજાત બાળકની બીમારીનો ખર્ચ આપવાની સુવિધા છે.

પ્રસવ દરમિયાન માતા અને બાળકનો જીવ બચાવવા માટે પ્રશિક્ષિત સ્વાસ્થ્યકર્મી, સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્ર અથવા હૉસ્પિટલમાં ડિલિવરી કરાવવી ખૂબ જરૂરી માનવામાં આવે છે.

સ્વાસ્થ્યકર્મીઓની હાજરીના પગલે પ્રસવ દરમિયાન સામે આવતી જટિલતાનું સમાધાન લાવી શકાય છે અને સાથે જ નવજાતમાં બીમારીઓના લક્ષણ જલદી ઓળખી શકાય છે.

સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયમાં અધિક સચિવ મનોજ...


આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર રશિયાની દબંગાઈ બાદ અમેરિકા આ પગલું ઊઠાવી રહ્યું છે.

નૌસેનાના અભિયાનોના પ્રમુખ એડમિરલ જૉન રિચર્ડસને કહ્યું છે કે આ ફ્લીટ અમેરિકાના પૂર્વ તટ અને ઉત્તર એટલાન્ટિક ક્ષેત્રમાં સક્રીય રહેશે.

આ યુદ્ધજહાજના કાફલાને અમેરિકાએ ખર્ચ ઓછો કરવા માટે વર્ષ 2011માં ભંગ કરી દીધો હતો.

હવે તેને ફરી તેના પહેલાં મુખ્ય મથક, વર્જીનિયા પ્રાંતનાં નૉરફૉકમાં જ સ્થાપિત કરવામાં આવશે.

એડમિરલ રિચર્ડસને કહ્યું છે કે આ વર્ષની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા રણનીતિમાં સ્પષ્ટ કહેવામાં આવ્યું છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર શક્તિની પ્રતિદ્વંદ્વિતાનો દોર પરત આવી ગયો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અમેરિકાએ પોતાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા રણનીતિમાં રશિયા અને ચીન સામે લડવાના મામલાને પ્રાથમિકતા પર રાખ્યો છે.

નૉરફૉકમાં યુએસએસ જ્યોર્જ બુશ પર આપવામાં આવેલા એક નિવેદનમાં એડમિરલ રિચર્ડસને કહ્યું, "અમારી રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા રણનીતિએ એ વાત સ્પષ્ટ કરી દીધી છે કે આપણે ફરી શક્તિની પ્રતિદ્વંદ્વિતાના દોરમાં પરત ફર્યા છીએ અને સુરક્ષાનું વાતાવરણ વધારે જટિલ તેમજ પડકારરૂપ બનતું જઈ રહ્યું છે."

"આ જ ફેરફારના સમાધાન માટે ખાસ કરીને ઉત્તર એટલાન્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ટિક ક્ષેત્રમાં અમે અમારા સેકન્ડ ફ્લીટને ફરી સ્થાપિત કરી રહ્યા છીએ."

રશિયાને જવાબ?

દુનિયાના મોટા દેશો વચ્ચે શક્તિ દેખાડવાની હરિફાઈ ફરી શરૂ થઈ છે.

હાલના દાયકાઓમાં ઉગ્રવાદ વિરોધી અભિયાનોમાં સામેલ રહેલી અમેરિકાની સેના આ સ્પર્ધાથી દૂર જ રહી હતી.

હાલનાં વર્ષોમાં રશિયાએ પોતાના નૌકાદળની હાજરીમાં વધારો કર્યો છે. અમેરિકા રશિયાને જ ધ્યાનમાં રાખીને પોતાના સેકન્ડ ફ્લીટને સ્થાપિત કરી રહ્યું છે.

નવા મુખ્ય મથકથી એટલાન્ટિક સાગરમાં સક્રિય અમેરિકાના યુદ્ધજહાજોને વધારે સારી રીતે સંચાલિત કરી શકાશે.

નાટો પણ આ ક્ષેત્ર પર નજર રાખવા માટે નવ જોઇન્ટ ફોર્સેસ કમાન્ડ સ્થાપિત કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે.

અમેરિકાએ તેનું મુખ્ય મથક પણ વર્જીનિયાના નૉરફૉકમાં રાખવાનો પ્રસ્તાવ આપ્યો છે.

અમેરિકાના નૌસૈન્ય અભિયાનોની વર્તમાન પેટર્ન પણ કેટલીક હદે બદલાઈ જશે.

અમેરિકાના સંરક્ષણ મંત્રી જિમ મૈટિસે કહ્યું છે કે તેઓ ઓછા સમય માટે કાફલો તહેનાત કરવા જઈ રહ્યા છે, પરંતુ કેટલો સમય હશે તેનું અનુમાન લગાવવું મુશ્કેલ છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વિમાનવાહક યુદ્ધજહાજનું નેતૃત્વ ધરાવતા કાફલાઓને હવે યૂરોપીય જળ ક્ષેત્રોમાં વધારે તહેનાત કરવામાં આવશે.

મુખ્ય મથકમાં શરૂઆતમાં 15 લોકો હશે ત્યારબાદ સંખ્યામાં વધારો કરી અંતે 200 લોકોને આ મથકમાં ફરજ બજાવશે.

જોકે, હજુ એ નક્કી નથી કે સેકન્ડ ફ્લીટનું નેતૃત્વ કોણ કરશે અને તેમાં કયા કયા યુદ્ધજહાજોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.

એટલાન્ટિક માટે પ્રસ્તાવિત નાટોના નવા જૉઇન્ટ ફોર્સ કમાન્ડ માટે પણ નૉરફૉકમાં જ મુખ્ય મથક પ્રસ્તાવિત કરવામાં આવ્યું છે.

નાટોના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે રશિયાએ બાલ્ટિક સાગર, ઉત્તર એટલાન્ટિક અને આર્કટિક ક્ષેત્રોમાં ગતિવિધિઓ વધારી દીધી છે.

શીતયુદ્ધ બાદ ફરી હાલના સમયેમાં રશિયન સબમરીનની ગતિવિધિ સૌથી વધારે છે.

હાલના મહિનાઓમાં અમેરિકાની ચૂંટણીમાં રશિયાની દખલગીરી, સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ બશર-અલ-અસદને રશિયાનું સમર્થન, બ્રિટનમાં પૂર્વ ડબલ એજન્ટ સર્ગેઈ સ્ક્રાઇપલ પર નર્વ એજન્ટથી હુમલા બાદ રશિયા અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આંદોલન કરતાં ખેડૂતો

તેમના સમૂહમાંથી ચાર લોકો પરત ગામ જઈ રહ્યા છે અને તેમના બદલે આઠ લોકો આવી રહ્યા છે.

સંદીપ કહે છે, "મારી ત્રણ એકર ઘઉંની રોપણી રહી ગઈ હતી. મારા ગામના લોકોએ એ કામ કરી નાખ્યું છે." તેઓએ કહ્યું કે અમે અહીં અડગ રહીએ, અમારી ખેતીનું બધું કામ થતું રહેશે.

સંદીપ જેવા હજારો ખેડૂતોએ રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીને હરિયાણા સાથે જોડતી સરહદે ડેરો નાખ્યો છે. તેઓ ટ્રૉલીઓ અને ટ્રકોમાં આવ્યા છે અને રસ્તા પર બેસી ગયા છે.

તેઓ અહીં ખાવાનું બનાવે છે, ખાય છે અને સૂઈ જાય છે. આ ખેડૂતો કેન્દ્ર સરકારના ત્રણ કૃષિકાયદાનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. આ કાયદાઓથી કૃષિક્ષેત્રમાં ખાનગી સેક્ટર માટે રસ્તો ખૂલશે.

સરકારનો તર્ક છે કે આ કાયદો ખેડૂતોના હિતમાં છે અને તેનાથી તેમની આવક વધશે, જ્યારે ખેડૂતોનું માનવું છે કે આ સરકારનો તેમની જમની કબજે કરવાના પ્લાનનો હિસ્સો છે.

ફંડ ક્યાંથી આવી રહ્યું છે?

પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવા આવેલા લોકો

ખેડૂતોના આ આંદોલનને લઈને સવાલ થઈ રહ્યા છે કે તેમાં ફંડ ક્યાંથી આવી રહ્યું છે.

સંદીપ અને તેમની જેવા લોકો સાથે અમે વાત કરી. તેમનું કહેવું છે કે અહીં આવવા માટે તેઓે પૈસા ભેગા કર્યા છે.

સંદીપ કહ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ે છે, "અમે જે ટ્રેક્ટરમાં આવ્યા છીએ તે વધુ ઈંધણ ખાય છે. આવવા-જવામાં જ દસ હજારનું ડીઝલ ખર્ચ થઈ જશે. અત્યાર સુધીમાં મારા અને મારા કાકાના દસ હજાર રૂપિયા ખર્ચાઈ ગયા છે."

જોકે સંદીપને આ પૈસાનો કોઈ અફસોસ નથી, પણ તેમને લાગે છે કે તેમના આ પૈસા તેમના ભવિષ્ય માટે વપરાઈ રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે, "હજુ તો અમારા માત્ર દસ હજાર જ ખર્ચ થયા છે, પણ જો કાયદો લાગુ થઈ જશે તો અમને થનારા નુકસાનનો કોઈ અંદાજ પણ ન લગાવી શકે."

નૃપેન્દ્ર સિંહ પોતાના જૂથ સાથે લુધિયાણા જિલ્લાથી આવ્યા છે. તેમની સાથે આસપાસનાં ત્રણ ગામના લોકો છે. નૃપેન્દ્ર સિંહના જૂથે પણ અહીં પહોંચવા માટે ફાળો એકત્ર કર્યો છે.

તેઓ કહે છે, "અમે જાતે પૈસા ભેગા કર્યા છે, ગામલોકોએ પણ બહુ મદદ કરી છે. હું એકલો જ અત્યાર સુધીમાં વીસ હજાર રૂપિયા ખર્ચ કરી ચૂક્યો છું. સાથે આવેલા બાકીના લોકો પણ તેમની રીતે સહયોગ કરી રહ્યા છે."

'એનઆરઆઈ કરે છે મદદ'

આંદોલન કરતાં ખેડૂતો

નૃપેન્દ્ર અનુસાર વિદેશમાં રહેતા તેમના એક મિત્ર એનઆરઆઈએ મદદ મોકલી છે.

તેઓ કહે છે, "મારા એક એનઆરઆઈ મિત્રે ખાતામાં વીસ હજાર રૂપિયા નાખ્યા છે અને કહ્યું કે આગળ પણ જરૂર પડે તો મોકલશે. તેણે કહ્યું કે એ પોતાના મિત્રો પાસેથી પણ પૈસા ભેગા કરીને મોકલશે. અમારા આંદોલનમાં પૈસાની કમી નહીં આવે."

પ્રદર્શનમાં સામેલ ઘણા લોકો સાથે અમે વાત કરી, તેમનું કહેવું હતું કે તેમના એનઆરઆઈ મિત્રો આંદોલન અંગે જાણકારી મેળવી રહ્યા છે અને પૈસાની મદદ મોકલી રહ્યા છે.

નૃપેન્દ્ર કહે છે, "મારા એનઆરઆઈ વીરેનું કહેવું છે કે પાછળ ખસવું નથી, અડગ રહેવું છે, ફંડની કમી નહીં આવે."

તેઓ કહે છે, "અમે ખેડૂતો એટલા ગરીબ નથી કે પોતાનું આંદોલન ન ચલાવી શકીએ. અહીં લંગર ચાલી રહ્યાં છે, જે અમે સદીઓથી ચલાવી રહ્યા છીએ. મળીને ખાવું એ અમારી સંસ્કૃતિ છે. આ આંદોલનમાં કોઈ પ્રકારની કમી નહીં આવે."

હરિયાણા અને પંજાબ

સિંધુ બૉર્ડર પર હરિયાણા અને પંજાબથી આવેલાં હજારો ટ્રેક્ટર અને ટ્રૉલીઓ છે અને દિવસેદિવસે આ સંખ્યા વધી રહી છે.

ટ્રૉલીઓમાં ખાવા-પીવાનો સામાન ભરેલો છે અને ખેડૂતોને રહેવા અને સૂવાની વ્યવસ્થા છે.

અહીં દિવસભર ચૂલા સળગે છે અને કંઈક ને કંઈક બનતું રહે છે. દિલ્હીનાં ઘણાં ગુરુદ્વારાઓએ પણ અહીં લંગર લગાવ્યાં છે, આ સાથે દિલ્હીના શીખ પરિવારો પણ અહીં આવીને લોકોને ખવડાવી રહ્યા છે.

ઇંદરજિત સિંહ પણ પોતાનાં ટ્રેક્ટર-ટ્રૉલી લઈને પ્રદર્શનમાં પહોંચ્યા છે. તેમની સાથે આવેલા લોકોએ પણ મળીને ફંડ...


આંદોલનકારી ખેડૂતો

આ પહેલાં મંગળવારે દિલ્હીની સરહદો પર પ્રદર્શન કરી રહેલા ખેડૂતસંગઠનો દ્વારા ભારત બંધની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. જેને ગુજરાત સહિત સમગ્ર ભારતમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો.

તો મંગળવારે સાંજે ખેડૂતો આગેવાનોને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે વાતચીત માટે બોલાવ્યા હતા. જોકે, આ વાતચીત પણ નિષ્ફળ નીવડી હતી.

નોંધનીય છે કે આંદોલનકારી ખેડૂત સંગઠનો દ્વારા ઘણા સમયથી ત્રણ નવા કૃષિ સંબંધિત કાયદાઓને રદ કરાવવા માટે આંદોલન કરાઈ રહ્યું છે.

આ જ પ્રક્રિયાના ભાગરૂપે મંગળવારે ભારત બંધનું આહ્વાન કરવામાં આવ્યું હતું. જેને પગલે રાષ્ટ્રીય પાટનગર દિલ્હીની આસપાસની સરહદો પર હજારોની સંખ્યામાં ખેડૂતો એકઠા થઈ ગયા હતા.

પ્રથમ અને બીજા તબક્કાની વાતચીત

ખેડૂત આંદોલન

પંજાબ અને હરિયાણાના ખેડૂતો દ્વારા ઑક્ટોબર માસથી નવા કૃષિકાયદાઓને હઠાવવા અને MSPની પ્રથાને કાયદાકીય સુરક્ષા અપાવવાની માગને લઈને વિરોધપ્રદર્શનો શરૂ થયાં હતાં.

જેમાં બાદમાં ભારતનાં જુદાંજુદાં રાજ્યોનાં ખેડૂતસંગઠનોએ પણ ભાગ લીધો હતો.

'બિઝનેસ સ્ટાન્ડર્ડ ડોટ કૉમ'ના એક અહેવાલ અનુસાર ઑક્ટોબર માસમાં આંદોલનકારી ખેડૂતસંગઠનોના આગેવાનો સાથે ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ોજાયેલ પ્રથમ તબક્કાની વાતચીતમાં કોઈ પણ મંત્રી સામેલ ન હોવાને કારણે ખેડૂતઆગેવાનોએ મિટિંગમાંથી વૉકઆઉટ કર્યું હતું.

જેને પગલે પ્રથમ મિટિંગમાં વાત આગળ વધી શકી નહોતી. જ્યારે 13 નવેમ્બરના રોજ આંદોલનકારી ખેડૂતો અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચે બીજા તબક્કાની વાતચીત થઈ હતી.

'ધ વાયર ડોટ કૉમ'ના અહેવાલ અનુસાર આ મિટિંગમાં આંદોલનકારી ખેડૂતસંગઠનોના આગેવાનો, પંજાબના ખેતીવિભાગના અધિકારીઓ, કેન્દ્રીય કૃષિમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમર અને કેન્દ્રીય રેલવેમંત્રી પિયુષ ગોયલ હાજર રહ્યાં હતાં.

આ મિટિંગમાં સરકારે ખેડૂતો સમક્ષ નવા કૃષિકાયદાઓ અંગે ખેડૂતોના વાંધાનો અને માગણીઓનો અભ્યાસ કરવા માટે એક સમિતિની રચના કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો.

સાથે જ આ સમિતિનો રિપોર્ટ આવે ત્યાં સુધી ખેડૂતોએ આંદોલન મોકૂફ રાખવાનું સૂચવવામાં આવ્યું હતું. જોકે, ખેડૂત આગેવાનોએ સરકારની આ માગણીઓ સ્વીકારી નહોતી. અને MSPને કાયદાકીય અધિકાર જાહેર કરવાની પોતાની માગ પર અડગ રહ્યા હતા.

આમ ખેડૂતો અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચેની બીજા તબક્કાની સાત કલાક લાંબી ચાલેલી વાતચીતનું કોઈ પરિણામ આવ્યું નહોતું.

ખેડૂતો અને સરકાર વચ્ચે ત્રીજા તબક્કાની વાતચીત

આંદોલનકારી ખેડૂતો

'એનડીટીવી ડોટ કૉમ'ના એક અહેવાલ પ્રમાણે આંદોલનકારી ખેડૂતઆગેવાનો અને કેન્દ્ર સરકાર વચ્ચેની ત્રીજી મિટિંગમાં કેન્દ્રીય કૃષિમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમર, કેન્દ્રીય વાણિજ્યમંત્રાલયના રાજ્ય કક્ષાના મંત્રી સોમ પ્રકાશ અને રેલવેમંત્રી પિયુષ ગોયલ હાજર રહ્યા હતા.

આ મિટિંગમાં પણ ખેડૂતોના આગેવાનોને સરકારના પ્રતિનિધિઓ દ્વારા નવા કૃષિકાયદાઓના લાભ સમજાવવાના પ્રયાસ કરવામાં આવ્યા હતા.

તેમજ સતત બીજી વખત ખેડૂતઆગેવાનો સમક્ષ નવા કાયદાઓને લઈને સુધારાની પોતાની માગણીઓ રજૂ કરવા માટે ખાસ સમિતિની નિમણૂક કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

મીડિયા અહેવાલ અનુસાર ખેડૂતોએ ફરીવાર કેન્દ્રના આ પ્રસ્તાવને ઠુકરાવી દીધો હતો અને નવા કાયદાઓને રદ કરવા માટે સંસદનું ખાસ સત્ર બોલાવવાની માગ કરી હતી.

નોંધનીય છે કે આ સમિતિમાં ખેડૂતોના આગેવાનો, ખેતી વિશેષજ્ઞો અને સરકારના પ્રતિનિધિઓને સામેલ કરવાની વાત મૂકવામાં આવી હતી.

સરકારની આ રજૂઆત અંગે ખેડૂતસંગઠનના નેતાઓએ કહ્યું હતું કે તેઓને સરકાર દ્વારા ખાસ સમિતિ રચવાની વાત મંજૂર નથી. તેમણે કૃષિવિષયક વિવાદિત કાયદાઓને રદ કરવાની માગ ઉચ્ચારી હતી.

સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે ચોથા  અને પાંચમા તબક્કાની વાતચીત

સમાચાર એજન્સી ANI મુજબ...


આંદોલનકારી ખેડૂતો

કેન્દ્ર સરકારે ખેડૂતોને આ વાત ત્યારે કહી જ્યારે ખેડૂત સંગઠનોએ સરકાર પર દબાણ લાવવા માટે ભારત બંધનું એલાન આપ્યું હતું.

ઑલ ઇન્ડિયા કિસાન સભાના નેતા હનન મુલ્લાએ ગૃહમંત્રી સાથેની બેઠક બાદ કહ્યું કે અમિત શાહ બુધવારે સવારે કૃષિકાયદામાં સંધોધન કરવા માટે લેખિતમાં આશ્વાસન આપશે.

મુલ્લાએ કહ્યું કે બુધવારે બપોરે આંદોલનકારી ખેડૂતો સિંધુ બૉર્ડર પર સરકારના પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરશે.

તેઓએ કહ્યું કે ખેડૂતો સંશોધન નહીં પણ આ ત્રણ કાયદા રદ કરાવવા માગે છે. જોકે કેટલાક ખેડૂતનેતાઓ ઇચ્છે છે કે સરકારના પ્રસ્તાવને ફગાવતા પહેલાં તેના પર ચર્ચા થવી જોઈએ.

મંગળવારે ખેડૂતોના ભારત બંધને 25 રાજકીય પાર્ટીઓએ સમર્થન આપ્યું હતું. તેમાં ટ્રેડ યુનિયન, રીટેલ અને ટ્રાન્સપૉર્ટ ઍસોસિયેશન અને ઘણા વેપારી એકમો સામેલ હતાં.

બુધવારે પ્રસ્તાવિક વાર્તા સ્થગિત

ખેડૂત આંદોલન

મંગળવારે મોડી રાતે અમિત શાહ સાથે ખેડૂત સંગઠનોના નેતાઓની થયેલી ઔપચારિક મુલાકાત બાદ બુધવારે સરકાર સાથેની ખેડૂતોની પ્રસ્તાવિક વાર્તા સ્થગિત કરાઈ છે.

અત્યાર સુધીમાં ખેડૂત સંગઠનોએ વલણ સ્પષ્ટ નથી કર્યું કે તેઓ હવે શું કરશે. અમિત શાહ અને કેન્દ્રીય કૃષિમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમરે 14 ખેડૂતનેતાઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી.

રાષ્ટ્રીય કિસાન મહાસંઘના બે નેતા પણ ગૃહમંત્રીની સાથેની બેઠકમાં સામેલ હતા.

આ સંઘના પ્રવક્તા અભિમન્યુ કોહારે કહ્યું :

"સરકારના લેખિત પ્રસ્તાવ મળ્યા બાદ ખેડૂતનેતાઓ પોતાની આગામી રણનીતિ નક્કી કરશે. ખેડૂતનેતાઓ પોતાની બધી માગોને લઈને પ્રતિબદ્ધ છે. તેમાં ત્રણ નવા કૃષિકાયદાને રદ કરવા, એમએસપી ગૅરંટી લૉ અનિવાર્ય કરવો, વીજળીબિલ માફ કરવું અને પરાળ બાળનારા ખેડૂતો પર કરેલો દંડ પરત લેવો સામેલ છે."

હવે ખેડૂતો શું કરશે?

હજુ પણ સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે કોઈ સહમતી નથી સધાઈ. ખેડૂતનેતાઓ અનુસાર અમિત શાહ સાથે મંગળવારે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ ઍગ્રિકલ્ચર રિસર્ચ પૂસા કૉમ્પલેક્સમાં બેઠક યોજાઈ હતી.

બેઠકમાં અમિત શાહે કહ્યું કે કૃષિમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમરે એક પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે. જેમાં ત્રણેય કાયદાઓમાં સંશોધનની વાત હશે.

ક્રાંતિકારી કિસાન યુનિયનના દર્શનપાલે કહ્યું છે કે તેમને કેન્દ્ર સરકારનો સંશોધન પ્રસ્તાવ સ્વીકાર્ય નથી. તેમણે કહ્યું કે ત્રણેય કાયદા પરત લેવાયા બાદ જ વિરોધ પૂર્ણ થશે.

જોકે, બુધવારે સિંઘુ બૉર્ડર પર કેન્દ્ર સરકારના પ્રસ્તાવ પર સંયુક્ત કિસાન મોરચાની બેઠક યોજાશે અને તેમાં આગળની રણનીતિ નક્કી કરાશે.

બુધવારે દસ વાગ્યે આ બેઠક યોજાવાની છે. 'રાષ્ટ્રીય કિસાન મહાસંઘ'ના નેતા શિવ શર્મા કાકાજીએ કહ્યું છે કે ખેડૂતો પોતાની માગ પર અડગ છે કે ત્રણેય કાયદાઓ પરત લેવા પડશે.

તેમણે કહ્યું, "સરકાર સંશોધન માટે કહી રહી છે જોકે, અમારી માગ છે કે ત્રણેય કાયદાઓ રદ કરવામાં આવે."

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


આંદોલનકારી ખેડૂતો છેલ્લાં બે સપ્તાહથી દિલ્હીની સિંઘુ બૉર્ડર પર પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે. ખેડૂતોની માગ છે કે બજાર-સમર્થિત ત્રણેય કૃષિકાયદાને સરકાર રદ કરે, કેમ કે આનાથી તેમની આવક પ્રભાવિત થશે. જેને પગલે સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચેની વાતચીતનું ભવિષ્ય હવે અધ્ધર-તાલ જોવા મળી રહ્યું છે.

ખેડૂતોનાં સગઠનોએ કહ્યું છે કે 14 ડિસેમ્બરે તેમનું આદોલન વધુ વેગ પકડશે. આ દરમિયાન નવી દિલ્હી તરફ જનારા તમામ હાઈવે બંધ કરી દેવાની પણ જાહેરાત કરાઈ છે અને ટોલપ્લાઝાને પણ નહીં ચાલવા દેવાની ચીમકી ઉચ્ચાઈ છે.

મોદી સરકાર નવા કૃષિકાયદાથી કૃષિબજારને નિયંત્રણથી મુક્ત કરવા માગે છે. સરકાર ઇચ્છે છે કે કૃષિબજારમાં ખાનગી કારોબારીઓને વધારે મહત્ત્વ આપવામાં આવે અને સરકારને સબસિડી આપવી ન પડે.

ખેડૂતો સરકારની આ જ ઇચ્છાથી ડરેલા છે. તેમને લાગે છે કે તેમને અનાજ પતડતની કિંમત કરતાં પણ ઓછા મૂલ્યે વેચવું પડશે. હરિયાણા અને પંજાબના ખેડૂતોને ન્યૂનતમ સમર્થન સમર્થન મૂલ્ય અને સરકારી ખરીદીનો સૌથી વધુ ફાયદો મળે છે.

બીજી તરફ બિહાર જેવાં રાજ્યો કે જ્યાં આ સિસ્ટમ અમલમાં નથી ત્યાં ખેડૂતોને નહિવત્ કિંમતોએ અનાજ વેચવું પડે છે.

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે સ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રકાર કૃષિકાયદા મારફતે ખેતીને કૉર્પોરેટને સોંપી દેવા માગે છે.

બુધવારે સરકારે ખેડૂતોની ચિંતા દૂર કરવા પ્રયાસ કર્યો અને કેટલાંક લેખિત આશ્વાસન પણ આપ્યાં. સરકારે કથિત મુક્ત બજારમાં રાજ્યોની ભૂમિકા વધારવા અને ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્ય એટલે કે એમએસપી ચાલુ રાખવા માટે લેખિતમાં આશ્વાસન આપ્યાં.

આના થકી રાજ્ય સરકાર પોતાની મેળે વસ્તુઓ નક્કી કરી શકશે. સરકારે બીજા પ્રસ્તાવમાં કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિગમાં ખેડૂતો માટે કાયદાકીય કવચ મજબૂત કરવાની વાત કરી. આ કવચને પગલે કૉન્ટ્રેક્ટ ફાર્મિંગમાં ખેડૂતોને કોઈ પણ પ્રકારની કાર્યવાહી સામે સુરક્ષા મળશે.

સંશોધન પ્રસ્તાવમાં કૃષિ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ વિવેક અગ્રવાલના હસ્તાક્ષર છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ સંશોધનોથી ખેડૂતોને બજારનો મુકાબલો કરવામાં સરળતા રહેશે અને આત્મવિશ્વાસ પણ મળશે. જોકે, ખેડૂતોએ સરકારનો પ્રસ્તાવ ફગાવી દીધો છે.

કેન્દ્ર સરકારનો પ્રસ્તાવ ફગાવ્યા બાદ ખેડૂતો હવે શું કરશે?

ખેડૂતોને સરકાર દ્વારા મળેલા પ્રસ્તાવની તસવીર

દિલ્હીની સિંઘુ બૉર્ડર પર કૃષિકાયદાઓ રદ કરાવવા માટે વિરોધ કરી રહેલા ખેડૂતોએ કેન્દ્ર સરકારે આપેલો સુધારણાનો પ્રસ્તાવ ફગાવી દીધા બાદ આંદોલનને વધુ ઉગ્ર કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

બુધવારે ખેડૂતનેતાઓએ એક સંવાદદાતા-સંમેલન કરીને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સરકારે મોકલેલો પ્રસ્તાવ માનવા માટે તેઓ તૈયાર નથી અને આંદોલનને તેજ કરાશે.

ખેડૂતનેતાઓએ એમ પણ કહ્યું કે આગામી દિવસોમાં સંઘર્ષને વધુ આક્રમક બનાવવામાં આવશે અને ભાજપના નેતાઓને વિરોધ કરાશે તથા આંદોલન ખતમ નહીં થાય.

સંવાદદાતા સંમેલનમાં ખેડૂતોએ શું કહ્યું?

જે સમયે ખેડૂત નેતાઓ પત્રકારપરિષદ યોજી રહ્યા હતા એ વખતે કૃષિમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમર ગૃહમંત્રી અમિત શાહની મુલાકાતે પહોંચ્યા હતા.

એ જ સમયે વપક્ષનું એક પ્રતિનિધિમંડળ રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદની મુલાકાતે પહોંચ્યું હતું. તેમાં રાહુલ ગાંધી, સીતારામ યેચૂરી, શરદ પવાર સહિતના નેતાઓ સામેલ હતા.

સામ્યવાદી નેતા સીતારામ યેચૂરીએ કહ્યું કે તેમણે રાષ્ટ્રપતિને એક આવેદનપત્ર આપ્યું છે અને વિનંતી કરી છે કે વગર ચર્ચા અને સલાહ લીધા વિના બિનલોકતાંત્રિક રીતે પસાર કરાયેલા (કૃષિકાયદા અને વીજળીબિલ સંશોધનકાનૂન)ને પરત લેવામાં આવે.

એનસીપી નેતા શરદ પવારે પણ કહ્યું છે કે ઠંડીમાં ખેડૂતો રસ્તા પર છે અને નારાજ છે. સરકારની જવાબદારી છે કે તેઓ ખેડૂતોની સમસ્યાનો ઉકેલ લાવે.

કેન્દ્ર સરકારનો પ્રસ્તાવ ઠુકરાવાયો

સિંઘુ બૉર્ડર...