માણસથી માણસમાં ફેલાતા આ વાઇરસને લઈને બુધવારે વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન દ્વારા ઇમરજન્સી મિટિંગ બોલાવાઈ છે.

ચીનમાં વાઇસના પ્રકોપને પગલે ભારત સરકારે પણ નિવેદન આપ્યું છે.

નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયે ચીન, હૉંગકૉંગથી આવનારી તમામ ફ્લાઇટ્સમાં મુસાફરોના સ્ક્ર્રિનિંગનો આદેશ આપ્યો છે.

ચીન કે હૉંગકૉંગથી ભારતના મુંબઈ, દિલ્હી, કોલકાતા, ચેન્નાઈ, બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ અને કોચિન આવતી તમામ ફ્લાઇટના મુસાફરોની થર્મલ સ્ક્ર્રિનિંગ કરવામાં આવશે.

ઍરપૉર્ટ પર થર્મલ સ્ક્રિનિંગ

આ દરમિયાન ચીનના ટોચના નેતાઓએ નીચેના અધિકારીઓ વાઇરસથી પીડિત લોકોની સંખ્યા બાબતે ઢાંકપિછોડો ન કરે તેની ચેતવણી આપી છે.

વાઇરસને કારણે 6 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હોવાની પૃષ્ટિ પછી આ ચેતવણી સામે આવી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે રવિવારે 139 આંકડો કહેવામાં આવ્યો હતો જે સોમવારે 200 પર પહોંચ્યો હતો અને હાલ 300 લોકો વાઇરસની ઝપેટમાં આવ્યા હોવાનું કહેવાય છે.

વાઇરસનું નામ કોરોના (corona) ગણાવાઈ રહ્યું છે અને તે માણસથી ફેલાઈ રહ્યો છે એ વાતની પૃષ્ટિ કરવામાં આવી છે.

કોરોના વાઇરસના સૌથી વધારે કેસો વુહાન શહેર, બિજિંગ અને શેનજેનમાં જોવા મળ્યા છે.

અત્યાર સુધી શ્વાસ લેવા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ની તકલીફને લઈને 6 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

બ્રિટનના નિષ્ણાતોએ બીબીસીને કહ્યું કે ચીનના અધિકારીઓ જે આંકડો કહી રહ્યા છે તેના કરતાં વધારે લોકો આ વાઇરસની ઝપેટમાં આવ્યા હોઈ શકે છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનનું કહેવું છે કે આ વાઇરસનો પ્રકોપ માટે પાયે ફેલાઈ રહ્યો છે તેની ગહન તપાસ થઈ રહી છે.

આ દરિમયાન વુહાનમાં 15 આરોગ્યકર્મીઓને પણ ચેપ લાગ્યો હોવાના અહેવાલ છે.

આ નવો કોરોના વાઇરસ ડિસેમ્બર મહિનામાં સૌથી પહેલા પકડમાં આવ્યો હતો, પરંતુ હવે તે ચીનની સીમા પાર કરીને અન્ય દેશોમાં પણ ફેલાઈ ચૂક્યો છે.

તાજેતરના કેસોની વાત કરીએ તો આ વાઇરસના થાઇલૅન્ડમાં બે અને જાપાનમાં એક કેસ સામે આવ્યા છે.

કોરોના વાઇરસ શું છે?

દરદીઓ પાસેથી મેળવાયેલા સૅમ્પલની પ્રયોગશાળામાં તપાસ કરવામાં આવી અને તે પછી ચીનના અધિકારીઓએ વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનને કહ્યું કે આ કોરોના વાઇરસ છે.

કોરોના વાઇરસ અનેક પ્રકારના હોય છે, પરંતુ એ પૈકી 6 વાઇરસનો જ લોકોને ચેપ લાગ્યો હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. હવે આ નવા વાઇરસની ઓળખ થયા પછી એ સંખ્યા સાત થઈ જાય છે.

નવા વાઇરસના જિનેટિક કોડના વિશ્લેષણથી એ ખ્યાલ આવ્યો છે કે આ માણસોને સંક્રમિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવતા અન્ય કોરોના વાઇરસની તુલનામાં સાર્સની નજીક છે.

સાર્સ નામના કોરોના વાઇરસને ઘણો ખતરનાક માનવામાં આવે છે. 2002માં ચીનમાં 8098 લોકો સાર્સની ઝપેટમાં આવી ગયા હતા, જેમાંથી 774 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતા.

આ ઘટનામાં શું નવું છે?

ચીનમાં વાઇરસનો પ્રકોપ

ચીનના વુહાન શહેરના અધિકારીએ કહ્યું કે અઠવાડિયાને અંતે 136 નવા કેસોની પૃષ્ટિ કરાઈ છે. વાઇરસના ચેપને કારણે એક વ્યક્તિના મૃત્યુની પણ પૃષ્ટિ કરવામાં આવી અને તે સાથે મૃત્યુ પામનારા લોકોની સંખ્યા ત્રણ થઈ છે.

રવિવારે મોડી સાંજે અધિકારીઓએ કહ્યું કે વુહાન શહેરમાં 170 લોકોનો ઇલાજ ચાલી રહ્યો છે અને એ પૈકી 9 લોકોની સ્થિતિ ગંભીર ગણાવાઈ રહી છે.

શેનજેન શહેરમાં અધિકારીઓએ કહ્યું કે 66 વર્ષીય એક વ્યક્તિમાં આ વાઇરસનાં લક્ષણો જોવાં મળ્યાં છે. એ વ્યક્તિ થોડા દિવસ અગાઉ સંબંધીઓને મળવા વુહાન ગઈ હતી.

ચીનના નેશનલ હેલ્થ કમિશનનું કહેવું છે કે આ વાઇરસને હજી પણ અંકુશમાં લાવી શકાય એમ છે.

કેવાં હોય છે લક્ષણો?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગે તે વ્યક્તિમાં શરદી-ખાંસીનાં લક્ષણો જોવાં મળે છે અને અસર ગંભીર હોય તો મૃત્યુ પણ થઈ શકે છે.

યુનિવર્સિટી ઑફ ઍડિનબર્ગના પ્રોફેસર માર્ક વૂલહાઉસનું કહેવું છે કે અમે જ્યારે...


માણસાની સુફલામ શાળા વિકાસ સંકુલે તૈયાર કરેલા ધોરણ-9ના પ્રશ્નપત્રમાં 'ગાંધીજીએ આપઘાત કરવા માટે શું કર્યું' એવો સવાલ કરાયો હતો.

તો બીજો સવાલ ધોરણ-12ના પ્રશ્નપત્રમાં પુછાયો હતો. દારૂ અંગે પુછાયેલા આ સવાલથી પણ વિવાદ થયો છે.

અહીં નોંધનીય છે કે દેશમાં હાલમાં મહાત્મા ગાંધીની 150ની જયંતીની ઉજવણી થઈ રહી છે.

વડા પ્રધાન મોદી ગાંધીજીના જન્મદિવસે ગુજરાત આવ્યા હતા અને 'ગ્રામીણ ભારતે પોતાને ખુલ્લામાં શૌચથી મુક્ત કર્યું' હોવાની જાહેરાત કરી હતી.

પેપરમાં શું સવાલ કરાયો હતો?

સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયેલા સ્ક્રીનશૉટ્સ

ગાંધીજી અંગેના આ સવાલના સ્ક્રીનશોટ્સ પણ સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયા હતા.

ધોરણ 9ના વિભાગ-A (ગદ્ય આધારિત)માં સવાલ કરાયો હતો કે 'ગાંધીજીએ આપઘાત કરવા માટે શું કર્યું?'

તો બીજો સવાલ ધોરણ-12ના પ્રશ્નપત્રમાં પુછાયો હતો.

એ સવાલ હતો કે 'તમારા વિસ્તારમાં દારૂ વેચનાર અને દારૂડિયાઓનો ત્રાસ વધી ગયો છે તેની ફરિયાદ કરતો પત્ર જિલ્લા પોલીસવડાને લખો.'

આવા સવાલ કોણે અને શા માટે પૂછ્યા છે એ અંગે ગાંધીનગર જિલ્લા અધિકારી ભરત વાઢેર સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ  વાત કરી.

તેમણે કહ્યું કે ધોરણ-9 અને ધોરણ-12માં જે સવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાલ કરાયા છે એ મામલે તપાસ કરી રહ્યા છીએ. એક અધિકારીને આ મામલે તપાસ સોંપવામાં આવી છે.

"તપાસરિપોર્ટ આવ્યા બાદ જ ખબર પડશે કોણે આ સવાલ કર્યો છે. બાદમાં આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરાશે."

તેમણે કહ્યું કે ગાંધીજીનો પાઠ પાઠ્યપુસ્તકમાં આપેલો છે. આથી તેને આધારે સવાલ પૂછ્યો હોઈ શકે છે, જોકે રિપોર્ટ આવ્યા પછી સાચી માહિતી મળી શકશે.

આવા સવાલ કેમ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતના શિક્ષણમંત્રી ભૂપેન્દ્રસિંહ ચૂડાસમાએ આ અંગે કહ્યું, "અમે શાળાસંકુલને નોટિસ આપવાનું નક્કી કર્યું છે. આવા સવાલો અસંગત છે, એટલું જ નહીં પણ તે વિદ્યાર્થીઓના મનમાં નકારાત્મકતા પેદા કરે છે."

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં અમદાવાદ એજ્યુકેશન કૉલેજના પ્રિન્સિપાલ અશોક પટેલે કહ્યું કે આવા સવાલો ન પૂછવા જોઈએ.

તેમણે કહ્યું, "એક બાજુ સમાજ અને સરકાર વિદ્યાર્થીઓએ આપઘાત ન કરવા જોઈએ એ માટે જાગૃતિ ફેલાવી રહ્યાં છે ત્યારે આવા સવાલો કરીને આપણે પરોક્ષ રીતે વિદ્યાર્થીઓને આપઘાત કેવી રીતે કરી શકાય એ શીખવી રહ્યા છીએ."

"એવું પણ બની શકે કે કાલે ઊઠીને વિદ્યાર્થીઓ પણ એવું માનતા થઈ જાય કે ગાંધીજીએ આવો પ્રયત્ન કર્યો હતો એ ખોટું નથી. આથી આવા સવાલો ન પૂછવા જોઈએ."

આ પ્રશ્ન શિક્ષકનો પોતાનો છે કે પછી પાઠ્યપુસ્તકમાંથી લેવાયો છે એ મામલે તેઓ સરકારનું ધ્યાન દોરવાના છે.

ગૂજરાત વિદ્યાપીઠના પૂર્વ કુલનાયક અને જાણીતા ગાંધીવાદી-શિક્ષણશાસ્ત્રી સુદર્શન આયંગર સાથે પણ બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી.

ગાંધીજી અંગેના આવા સવાલ પર તેમણે કહ્યું, "આ પ્રકારના સવાલ શિક્ષકોનું કથળતું ધોરણ અને તેમની અજ્ઞાનતા છતી કરે છે. અજ્ઞાનતાને કારણે તેઓ હત્યા અને આત્મહત્યાનો ભેદ સમજી શકતા નથી."

"આજના શિક્ષકોનું ધોરણ, તાલીમ, સ્તર એટલું નબળું છે કે એને પોતાને જ ખબર પડતી નથી. બીજું કે ગાંધીજી વિશે તો તેઓ તદ્દન અજાણ છે."

"શિક્ષકને ખબર જ નથી કે ગાંધીજીને ગોળીઓ દેવાઈ હતી. એને માત્ર ગાંધીજી વિશે પૂછવું હતું એટલે કે પૂછી નાખ્યું કે ગાંધીજીએ આત્મહત્યા માટે શું કરી."

પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેમણે એવી પણ શક્યતા વ્યક્ત કરી કે કોઈ ષડયંત્ર રચાતું હોય તેવું લાગી રહ્યું છે.

"આવા સવાલોથી ધીમેધીમે નવી પેઢીના મનમાં એવું ઠસાવવાની કોશિશ થઈ રહી છે કે ગાંધીજીની હત્યા તો થઈ જ નહોતી, ગાંધીજીએ તો આત્મહત્યા કરી હતી."

ગાંધીશિક્ષણ અને ગાંધીવિચાર અંગે વાત કરતાં સુદર્શન આયંગરે કહ્યું કે આજના સમયમાં ગાંધીજી વિશે ક્લાસરૂમમાં બહુ ઓછી વાત કે ચર્ચા થાય છે.

એકાદ...


માતા સાથે ગૌરવ

પશ્ચિમ બંગાળના હુગલી જિલ્લામાં ફ્રૅન્ચ કૉલોનીમાં આવેલું ચંદનનગર જગતદાત્રી પૂજા અને વીજળીના કારીગરો માટે હંમેશા સમાચારમાં રહે છે.

પરંતુ આ વખતે આ વિસ્તારના એક યુવાન ગૌરવ અધિકારીના ફેસબુક પર લખેલી એક પોસ્ટના કારણે સમાચારમાં છે.

આ જ મહિને આસ્થા નામની એક છોકરીએ પણ પોતાની મા માટે 50 વર્ષના યોગ્ય વ્યક્તિની શોધમાં એક ટ્વીટ કરી હતી. એ ટ્વીટ ઘણી વાયરલ થઈ હતી.

આસ્થાએ કહ્યું હતું કે તે પોતાની મા માટે જે વ્યક્તિ શોધી રહી છે તે જીવનમાં સ્થિર અને શાકાહારી હોવી જોઈએ. તે ઉપરાંત નશાની પણ આદત ન હોવી જોઈએ.

પાંચ વર્ષ પહેલાં ગૌરવના પિતાનું અવસાન થયું. ત્યાર બાદ તેમનાં 45 વર્ષનાં માતા ઘરમાં એકલાં થઈ ગયા. પરંતુ આખરે તેમણે આ પોસ્ટ કેમ લખી?

ગૌરવ જણાવે છે, "મારા પિતા કુલ્ટીમાં નોકરી કરતાં હતાં. વર્ષ 2014માં તેમના નિધન બાદ મા એકલી પડી ગઈ છે. હું મારા માતા-પિતાનું એક માત્ર સંતાન છું. હું સવારે સાત વાગ્યે નોકરી પર નીકળી જાઉં છું અને પાછા આવવામાં રાત પડી જાય છે. આખો દિવસ માને એકલા રહેવું પડે છે. મને અનુભવાયું કે દરેક વ્યક્તિને એક સાથી કે મિત્રની જરૂર પડે છે."

શું તમે આ પો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સ્ટ લખતાં પહેલાં તમારા માતા સાથે વાત કરી?

ગૌરવ જણાવે છે, "મેં મા સાથે વાત કરી હતી. મા મારા વિશે વિચાર છે. પરંતુ મારે પણ તેમના વિશે વિચારવું જોઈએ. એક સંતાન તરીકે હું ઇચ્છું છું કે મારી માના બાકીના દિવસો પણ સારી રીતે પસાર થાય."

ગૌરવે શું લખ્યું હતું?

ગૌરવે પોતાની ફેસબૂક પોસ્ટમાં લખ્યું,"મારા પિતા ડોલા અધિકારી છે. પાંચ વર્ષ પહેલાં મારા પિતાનું નિધન થઈ ગયું છે. નોકરીના કારણે હું મોટા બાગે બહાર રહું છું. તેથી મા એકલી પડી જાય છે."

"મારી માને પુસ્તકો વાંચવા અને સંગીત સાંભળવું ગમે છે. પરંતુ હું મારા માતા માટે એક સાથી ઇચ્છું છું. મને લાગે છે કે સંગીત અને પુસ્તકો એક વ્યક્તિની ગરજ સારી શકે નહીં. એકલા જીવવા કરતાં સારી રીતે જીવવું જરૂરી છે. આવનારા દિવસોમાં હું વધુ વ્યસ્ત થઈ જઈશ. લગ્ન થશે, ઘર-પરિવાર હશે. પરંતુ મારી મા?"

"અમને રૂપિયા-પૈસા, જમીન કે સંપતિની કોઈ લાલચ નથી. પરંતુ ભાવિ પતિ સ્વનિર્ભર હોવો જોઈએ. તેણે મારી માને સારી રીતે રાખવી પડશે. માની ખુશીમાં જ મારી ખુશી છે."

"બની શકે કે આ પોસ્ટ માટે લોકો મારી મજાક ઉડાવે, તેમને થશે કે મારું મગજ ખરાબ થઈ ગયું છે. આવા લોકો મારા પર હસી શકે છે. પરંતુ તેનાથી મારો નિર્ણય બદલાશે નહીં. હું મારા માતાને એક નવું જીવન આપવા માગુ છું. ઇચ્છું છું કે એમને એક નવા સાથી અને મિત્ર મળે."

તેમની આ પોસ્ટ વિશે કેવા પ્રતિભાવો મળી રહ્યા છે?

ગૌરવ જણાવે છે, "આ પોસ્ટ બાદ ઘણા લોકોએ કૉલ કરીને લગ્નની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે. તેમાં ડૉક્ટર અને મરીન અન્જિનિયરથી લઈને શિક્ષકો પણ સામેલ છે. તેમાંથી કોઈ યોગ્ય પાત્ર પસંદ કરીને માતાના બીજા લગ્ન કરાવવા એ જ હાલ મારી પ્રાથમિકતા છે."

પરંતુ શું સમાજના લોકો આ પોસ્ટ માટે તમારી મજાક ઉડાવી રહ્યા છે?

ગૌરવનું કહેવું છે,"પીઠ પાછળ તો લોકો લાખો વાતો કરે છે. પરંતુ હજુ સામે કોઈએ કશું કહ્યું નથી." તેઓ કહે છે, "મેં માત્ર ખ્યાતિ મેળવવા આ પોસ્ટ લખી નથી. ઘણાં યુવક-યુવતીઓ મારી જેમ પોતાના માતા-પિતા વિશે જરૂર વિચારતા હશે. પરંતુ સમાજના ડરથી એ લોકો આગળ આવવાની હિંમત કરી શકતાં નથી."

ગૌરવને આશા છે કે તેમની આ પહેલથી આવા અન્ય લોકો પણ આગળ આવશે.

ગૌરવ જે બઉબાજાર વિસ્તારમાં રહે છે, ત્યાં જ રહેતાં શુભમય દત્ત કહે છે, "આ એક સારી પહેલ છે. ઘણી લોકો નાની ઉંમરમાં જ પતિ કે પત્નીના નિધનથી એકલાં પડી જાય છે. રોજી-રોટીની જવાબદારીના કારણે સંતાનો પણ તેમનું પૂરતું ધ્યાન રાખી શકતાં નથી. આ સ્થિતિમાં...


માતા સાથે બેબી પેલિકન

આ બચ્ચું 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ'થી જન્મેલું 50મું રોઝી પેલિકન (પેણ) છે.

22 વર્ષ અગાઉ 22 રોઝી પેલિકન સાથે સંવર્ધનના હેતુથી 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ' શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

સફેદ-ગુલાબી રંગ ધરાવતાં રોઝી પેલિકનનાં બચ્ચાંનું 'ભૂખરું સ્વરૂપ' જોઈને મુલાકાતીઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય છે.

આજે 117 એકર વિસ્તારમાં ફેલાયેલા કાંકરિયા ઝૂમાં 1900 જેટલાં પશુપંખીઓની સંભાળ લેવામાં આવે છે.

ગોલ્ડન જ્યુબિલી પેલિકન

'પા પા પગલી' ભરી રહેલું 'ગોલ્ડન જ્યુબિલી પેલિકન'

કાંકરિયા ઝૂઑલૉજિકલ ગાર્ડનના સુપ્રરિન્ટેન્ડન્ટ ડૉ. આર. કે. સાહુના કહેવા પ્રમાણે, "1996થી ઝૂમાં રોઝી પેલિકનનું 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ' શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

"ઝૂમાં જન્મેલા રોઝી પેલિકને હવે 'પા પા પગલી' ભરવાનું શરૂ કરી દીધું છે, એટલે એ અમારા માટે 'સ્પેશિયલ' છે."

ઈંડું ફૂટી જવાથી, બચ્ચાંઓને જન્મ આપી શકે તેવી માદા રોઝી પેલિકનોની ઓછી સંખ્યા તથા ઓછા જન્મદરને કારણે તેમની વસ્તીવૃદ્ધિ સરેરાશ રહે છે.

તાજેતરમાં વધુ બે રોઝી પેલિકનનો જન્મ થયો છે, જેથી 'ગોલ્ડન જ્યુબિલી બેબી'ને 'પા પા પગલી'માં નવા સાથીઓ મળશે.

રોઝી પેલિકન કરે છે ખાસ તૈયારીઓ

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડૉ. સાહુના કહેવા પ્રમાણે, "અગાઉ ઝૂની સંભાળ રાખનારાઓ દ્વારા પેલિકનના પાંજરામાંથી તેમણે ખેરવી નાખેલાં પીછાંને દૂર કરી દેવામાં આવતા હતા.

"અમુક સમયના નિરીક્ષણ બાદ કર્મચારીઓને સૂચના આપવામાં આવી કે પેલિકનના પાંજરામાં પીછાં રહેવા દેવામાં આવે.

"અમે જોયું કે રોઝી પેલિકન પીછાં એકઠાં કરીને માળો તૈયાર કર્યો હતો."

22 વર્ષના ગાળા દરમિયાન 22 જેટલા રોઝી પેલિકન્સ રાજકોટ, સુરત, જયપુર કાનપુર સહિત અનેક પ્રાણી સંગ્રહાલયોને 'બર્ડ ઍક્સ્ચેન્જ પ્રોગ્રામ' હેઠળ મોકલવામાં આવ્યાં છે.

આ તમામ પેલિકનનો જન્મ 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ'થી થયેલો

ડૉ. સાહુના કહેવા પ્રમાણે, "રોઝી પેલિકન્સ દ્વારા પહેલા મોટી ડાળીઓ ગોઠવવામાં આવે છે. તેની ઉપર નાની ડાળીઓ ગોઠવવામાં આવે છે.

"ઈંડું ફૂટી ન જાય તથા તાપમાન જળવાઈ રહે તે માટે રોઝી પેલિકન્સ દ્વારા નાની ડાળીઓ ગોઠવે છે.

ડૉ. સાહુ ઉમેરે છે, "બાદમાં તેની ઉપર, તેમણે જ ખેરવી નાખેલાં પીછાં ગોઠવીને પોતાના માટે ઈંડું સેવવાની આરામદાયક વ્યવસ્થા ઊભી કરે છે.

"ત્યારબાદ લગભગ 28 દિવસે રોઝી પેલિકનનું બચ્ચું ઈંડું તોડીને બહાર નીકળે છે."

કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ

ઝુમાં જ જન્મેલા પેલિકન્સ

જ્યારે ઝૂમાં જ એવું વાતાવરણ ઊભું કરવામાં આવે કે પશુપક્ષી સંવનન કરી શકે તેને 'કૅપ્ટિવ બ્રીડિંગ' કહેવામાં આવે છે.

પેલિકન્સ માટે કાંકરિયાના ઝૂમાં 30 ફીટ ઊંચા પાંજરાઓનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે, જેથી તેઓ ઊડી પણ શકે.

હાલ કાંકરિયા ઝૂમાં 29 રોઝી પેલિકન્સ છે.

એક પેલિકનનું સરેરાશ આયુષ્ય 20થી 25 વર્ષનું હોય છે. રોઝી પેલિકન ભારત, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ તથા શ્રીલંકામાં જોવા મળે છે.

માતાના મુખમાંથી ભોજન લઈ રહેલું બેબી પેલિકન

મધર પેલિકન તેના મોંઢામાં માછલીને ચાવે છે અને નરમ થઈ જાય એટલે બેબી પેલિકન તેને માતાનાં મોઢામાંથી તે ખોરાકરૂપે લે છે.

ઝૂમાં જ્યારે કોઈ મધર પેલિકન દૂર જાય છે, ત્યારે અન્ય માદા પેલિકન્સ નવજાત બાળકોની સંભાળ લે છે.

આ બચ્ચાંઓ નાના હોય છે ત્યારે કાળા કે ભૂખરા રંગના હોય છે, પરંતુ સમય જતાં તેઓ ગુલાબી-સફેદ રંગ ધારણ કરે છે.

આ વાત જાણીને મુલાકાતીઓ આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય છે.

કાંકરિયા ઝૂ વિશે

- 1951માં રૂબિન ડેવિડે કમલા નહેરુ ઝૂઑલૉજિકલ ગાર્ડનની સ્થાપના કરી હતી.

- દેશભરમાં લગભગ 195 ઝૂને સેન્ટ્રલ ઝૂ ઑથૉરિટી તરફથી માન્યતા આપવામાં આવી છે.

  તેમાંથી 14 ઝૂને 'લાર્જ ઝૂ' તરીકે માન્યતા આપી છે અને કાંકરિયા ઝૂ તેમાંનું એક છે.

- ઝૂ હેઠળ જ બટરફ્લાય...


માત્ર 27 વર્ષની ઉંમરમાં જ અલફોન્સે ગ્રેબિયલ કપોન અમેરિકાના સૌથી ખતરનાક ગુંડા તરીકે કુખ્યાત થઈ ગયો હતો.

1920ના દાયકામાં અને 1930ની શરૂઆતના ગાળામાં અમેરિકામાં શરાબ, સેક્સ અને બ્લેકમેઇલના ધંધા બહુ ફૂલ્યાફાલ્યા હતા.

ગરીબ વસાહતી તરીકે શિકાગોમાં આવેલો કપોન આવા જ ધંધામાં જોડાઈ ગયો હતો.

અંગત જિંદગીનો કપોન જુદો હતો

1931માં અલ કપોનને ટૅક્સી ચોરીમાં દોષી ઠેરવવામાં આવ્યા હતા

એવું કહેવાય છે કે કપોને 200થી વધુ લોકોની હત્યા કરી હતી. આવો કપોન ઘરમાં સાવ જુદા પ્રકારના માણસ હતો.

કોલંબિયાના લેખક, વકીલ અને પત્રકાર ડેનિયલ સમાપર પિઝાનો કહે છે, "બહુ ઓછા લોકોને ખબર હતી કે આ ગુંડો આદમી પારિવારિક માણસ હતો અને સારો પતિ પણ હતો."

તેઓ માને છે કે પરિવાર વચ્ચે રહેતો અને સમાજના દુશ્મન તરીકે જોવામાં આવતો કપોન બંનેમાં ખુલ્લો વિરોધાભાસ હતો.

સમાપર પિઝાનોનું નવું પુસ્તક 'કેમાસી ફામાસ' કપોનના જીવન પર જ આધારિત છે.

આ વર્ષે લિટરેચર ફેસ્ટિવલમાં કપોનની પ્રપૌત્રી દેઇરદ્રે મેરીનું પણ એક પુસ્તક રજૂ થયું છે.

'અંકલ અલ કપોનઃ અનટોલ્ડ સ્ટોરી ફ્રૉમ ઇનસાઇડ હિઝ ફેમિલી' નામના પુસ્તક વિશે દેઇરદ્રે બીબીસી સાથે વાતચીત કરી હતી.

... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમની વાતચીતમાં ઇતિહાસના સૌથી કુખ્યાત માફિયાના અંગત જીવનના ઘણાં રહસ્યો ખુલ્યાં હતાં.

ઇટાલી ઇમિગ્રન્ટ્સના પુત્ર અલ કપોનનો જન્મ 1899માં ન્યૂ યોર્કના બ્રુકલિનમાં થયો હતો.

શાળા છોડીને અપરાધની દુનિયામાં પ્રવેશ

દેઇરદ્રે મેરી કપોન

પોતાના પુસ્તકમાં પિઝાનો લખે છે કે કપોન બચપણથી જ સ્કૂલ છોડીને અપરાધની દુનિયામાં પ્રવેશી ગયો હતો.

જોકે, કપોનનો પરિવાર જુદી જ વાત કરી રહ્યો છે. દેઇરદ્રે મેરી કપોન કહે છે કે કપોને કૉલેજ સુધી અભ્યાસ કર્યો હતો.

તેને સારું શિક્ષણ મળ્યું હતું તેથી તેણે બિઝનેસ કરવાનું વિચાર્યું હતું.

જોકે, તેમાં સફળતા મળી નહોતી. તેમણે સેંકડો લોકોને નોકરીએ રાખી લીધા હતા. કોઈ મૂરખ માણસ પણ આવું ના કરે.

તેઓ કહે છે, "શરૂઆતમાં તે એક નાની ટોળકીમાં જોડાયો હતો. તેની સાથે ઘણા લોકો કામ કરતા હતા અને તે બધાને બહુ પૈસા આપતો હતો."

"તે જમાનામાં તેની ટોળીના માણસો અઠવાડિયે 200 ડૉલર સુધી કમાઈ લેતા હતા. 1920ના દાયકામાં તે બહુ મોટી રકમ હતી."

દેઇરદ્રે યાદ કરતી કહે છે, "5 જાન્યુઆરી 1947ના રોજ તેમનું મોત થયું ત્યારે હું સાત વર્ષની હતી."

"કપોને જ મને તરવાનું અને સાઇકલ ચલાવતાં શીખવ્યું હતું. હું તેમની પાસેથી ઇટાલિયન પણ શીખી હતી. તેમને પરિવાર સાથે બહુ જ લગાવ હતો."

આયર્લૅન્ડની મેઈ સાથે થયાં લગ્ન

પત્ની મેઈ સાથે અલ કપોન

દેઇરદ્રે વધુમાં જણાવે છે, "અલ કપોનનું નામ ત્યારે સમગ્ર અમેરિકામાં જાણીતું હતું. એફબીઆઇના દુશ્મનોની યાદીમાં પણ તેમનું નામ હતું."

"જોકે, લોકો તેમના પરિવાર વિશે કે તેમની સાથે 30 વર્ષ સુધી રહેલી પત્ની જોસફિન (મેઈ) કફલિન વિશે લોકો બહુ ઓછું જાણે છે."

"1918માં તેમનાં લગ્ન થયાં હતાં. ત્યારબાદ તેઓ શિકાગો જતાં રહ્યાં હતાં. ત્યાં એક વેશ્યાલયમાં તેમને સિક્યૉરિટી ગાર્ડની નોકરીની ઑફર મળી હતી."

"19મી સદીના અંત અને 20મી સદીની શરૂઆતના ગાળામાં ગરીબીથી કંટાળીને આયર્લૅન્ડ અને ઇટાલીના બહુ લોકો અમેરિકા પહોંચ્યા હતા. કપોન અને તેમની પત્ની આવા પરિવારના જ હતા. તેમની પત્ની મેઈ આઇરિશ હતી."

પિઝાનો કહે છે, "આમ બંને એકબીજાથી તદ્દન જુદાં પડતાં હતાં. કેમ કે બંને જુદાં જુદાં હિતોનું પ્રતિનિધિત્વ કરનારી જગ્યાએથી આવેલાં હતાં. જોકે, ગરીબીને કારણે બંને એક જ મુદ્દા માટે લડનારા બન્યાં હતાં."

તેઓ કહે છે, "કપોન અને સુંદર આઇરિશ મહિલા વચ્ચે પ્રેમ થાય તે વાત તેમની સાથે અમેરિકા વસવા આવેલા લોકો માટે ચોંકાવનારી હતી."

"જોકે, બાદમાં તેની પ્રસંશા પણ...


માત્ર આઠ વર્ષની ઉંમરમાં તસ્કરી દ્વારા ભારતમાં લાવવામાં આવેલી નેપાળની એક છોકરીએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું :

''મને દરરોજ લાલ દવા આપવામાં આવતી હતી. દર વખતે એ દવા ખાધા પછી હું ઊલટી કરતી હતી. મને એ દવા લેવી બિલકુલ ગમતી નહોતી પણ મને બળજબરી એ દવા આપવામાં આવતી હતી.

''જો હું ના પાડું તો મને માર મારવામાં આવતો. તેઓ મને કહેતા કે દવા લેવાથી હું જલ્દી મોટી થઈ જઈશ અને હું જલ્દી મારા ઘેર પાછી ફરી શકીશ.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઉત્તરી નેપાળનાં એક પરિવારની આ દીકરી આઠ ભાઈ-બહેનોમાં સૌથી મોટી હતી. એક મહિલાએ આ પરિવારને જણાવ્યું હતું કે તે એમની દીકરીને સારું શિક્ષણ અપાવશે.

એની બિછાવેલી જાળમાં પરિવારજનો ફસાઈ જતાં એ મહિલા સાથે એને કાઠમંડૂ મોકલવા તૈયાર થઈ ગયા.

પણ કાઠમંડૂમાં તે થોડોક જ સમય રહી હતી અને એને એક નેપાળી પરિવાર સાથે ભારત મોકલી દેવામાં આવી હતી. અહીંયા આ બાળકી સાથે ચાર પરિવારોએ ઘરકામ કરાવ્યું.

બે વર્ષ સુધી આ પરિવાર સાથે રહ્યા બાદ એને બીજા શહેરમાં મોકલી દેવામાં આવી હતી.

તે બાળકી જણાવે છે, ''ત્યાં પણ હું એક નેપાળી પરિવાર સાથે બે વર્ષ રહી. અહીંયા તેઓ મને એ ગંદી દવા આપતા હતા. ત્યાર બાદ મને ગંદી જગ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યાએ વેચી દેવામાં આવી. હું ત્યાં સૌથી નાની બાળકી હતી.

''મેં મારા માલિકોને મને ત્યાં ના મોકલવા માટે આજીજી કરી. પણ એમને કહ્યું જે ખર્ચો મારા ઉછેર પાછળ થયો છે તે એમને પાછો જોઈએ છે. એમને મારી સાથે મારઝૂડ પણ કરી.

''મારું નસીબ સારું હતું કે એ જગ્યાએ પોલીસનો દરોડો પડ્યો અને છ મહિના બાદ જ હું એ ગંદી જગ્યામાંથી મુક્ત થઈ ગઈ.''

નિશાન પર ગરીબ બાળકીઓ

પોલીસ અને માનવ તસ્કરી પર કામ કરી રહેલી સંસ્થાઓએ ભારત-નેપાળ સરહદ પર જાપ્તો કડક કરી દીધો છે અને કેટલીક તપાસ ચોકી પણ ઊભી કરવામાં આવી છે.

તસ્કરી વિરુધ્ધ કામ કરી રહેલી સંસ્થા મૈતી નેપાલનાં નિયામક બિશ્વરમ ખડકા જણાવે છે કે આ જ કારણે  હવે તસ્કરો નાની ઉંમરની છોકરીઓને લઈ જાય છે.

એમણે જણાવ્યું, "યુવાન છોકરીઓને સરળતાથી ઓળખી કાઢવામાં આવે છે પણ બાળકીઓ સાથે સરહદ પાર કરવી સરળ હોય છે, કારણ કે તપાસ કરનારની નજર તો યુવાન છોકરીઓ પર હોય છે.

"જો કોઈએ સવાલ કર્યો તો પણ પોતાની બાળકી જણાવી સરળતાથી છટકી શકે છે.''

ખડકાના જણાવ્યા મુજબ, તસ્કર ગરીબ અને પછાત વિસ્તારની બાળકીઓને નિશાન બનાવે છે. તેઓ તેમના કુંટુંબીજનોને સારા શિક્ષણની લાલચ આપી જાળમાં ફસાવી લે છે.

આરોગ્ય સંબંધી સમસ્યાઓ

તસ્કરીની શિકાર યુવતીઓની સંસ્થા શક્તિ સમૂહની સ્થાપક અને નિયામક સુનિતા દાનુવાર જણાવે છે કે એમણે એવી છોકરી જોઈ છે કે જેને યુવાન કરવા માટે હોર્મોન આપવામાં આવ્યા હોય.

તે જણાવે છે, ''અમે જ્યાં રહેતાં હતાં ત્યાંથી એક છોકરીને લગભગ બે મહિના માટે લઈ જવામાં આવી હતી. જ્યારે તે પાછી ફરી ત્યારે એનામાં વિચિત્ર રીતનો ફેરફાર જણાતો હતો. એનું શરીર કોઈ યુવાન છોકરી જેવું દેખાતું હતું અને અવાજ બાળકો જેવો હતો."

દાનુવર જણાવે છે કે મોટેભાગે નવથી બારની વચ્ચે બાળકીઓને હોર્મોન આપવામાં આવે છે.

ડૉક્ટરોનાં જણાવ્યા અનુસાર, જે બાળકીઓને ગ્રોથ હોર્મોન આપવામાં આવે છે એમની છાતી અને નિતંબ જલ્દી મોટા થઈ જાય છે અને તે યુવાન દેખાવવા માંડે છે.

ડૉક્ટર અરુણા ઉપ્રેતી જણાવે છે, ''આ હોર્મોન બાળકીઓને  શરીરને યુવાન બનાવી દે છે અને આ કારણે એમને આખી જિંદગી આરોગ્ય સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ ઊભી થતી રહે છે.

''આની અસર એમનાં હાડકાં અને ગર્ભાશય પર પણ પડતી હોય છે.''

ગ્રોથ હોર્મોનની આડઅસરો

ઉપ્રેતીએ એક એવી મહિલાનો અનુભવ જણાવ્યો, જેમણે બાળપણમાં ગ્રોથ હોર્મોન આપવામાં આવ્યા હતા.

તે જણાવે છે, "હું થોડાક વર્ષ પહેલાં ભારતમાં એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં ભાગ લઈ રહી હતી, ત્યાં મને મોટાં...


માત્ર આરએસએસ એકલા હાથે નરેન્દ્ર મોદીનું સર્જન કરી શક્યું ના હોત.

સંઘે જે ચિત્ર ઉપસાવ્યું હોત તે બહુ પ્રાદેશિક હોત અને સમયકાળમાં મર્યાદિત હોત.

એ તો સપનાં પારખનારા અને કથાનક ઘડનારા મીડિયાએ, મધ્યમ વર્ગને ધ્યાનમાં રાખીને જોયું કે કોંગ્રેસ ખાલીખમ થઈ ગઈ છે અને વિકલ્પ નરેન્દ્ર મોદીમાં મળી શકે તેમ છે.

મીડિયાએ એક માણસની આઉટલાઇન બનાવી, જે પહેલ કરનારો, પૌરુષેય, નિર્ણાયક, ક્ષમતાવાન અને નિષ્ઠુર હોય અને પછી ઇમ્પ્રેશનિસ્ટ પેઇન્ટિંની જેમ જેમ એક એક લસરકા દ્વારા ચિત્ર બનાવતું રહ્યું.

બે દાયકા પહેલાં મોદી માત્ર અફવા હતા, તેમાંથી ગોસીપમાં દૃશ્યમાન થવા લાગ્યા.

આલેખનો દ્વારા તેમની એક ઇમેજ બનતી ગઈ અને આપણા યુગના એક આદર્શ રાજપુરુષમાં તેમને પરિવર્તિત કરી દેવાયા.

'મીડિયાની મહાન શોધ એટલે મોદી'

નરેન્દ્ર મોદી એટલે મીડિયાની મહાન શોધમાંના એક.

એવો સવાલ કે નરેન્દ્ર મોદી સાથે મીડિયાના સંબંધો કેવા છે, તેને જુદી રીતે પૂછવો પડે.

સવાલ એ છે કે તેઓ વડા પ્રધાન બન્યા તે પછી મીડિયા હવે પોતાના દ્વારા જ સર્જાયેલા આ વ્યક્તિત્ત્વને કેવી રીતે જોઈ રહ્યું છે.

તેનો જવાબ ચિંતા ઉપજાવે તેઓ છે. લોકોની અપેક્ષા હોય છે કે મી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ડિયા ટીકાત્મક અને વાસ્તવિક બને અને કમ સે કમ તટસ્થ છે તેવું લાગે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

દુઃખની વાત છે કે મીડિયા જ નરેન્દ્ર મોદીનું સૌથી મોટું ફેન બની ગયું છે. મીડિયાએ આત્મનિરીક્ષણ કરવાનું જ છોડી દીધું છે.

જ્યાં મીડિયાએ લોકો સુધી સત્ય પહોંચાડવાનું હતું અને ટીકાકારની ભૂમિકા નિભાવવાની હતી ત્યાં મોદીના કટ્ટર રાષ્ટ્રવાદની ધૂનમાં વ્યક્તિ પૂજા કરવા લાગ્યું છે.

કોઈ અખબાર ઉપાડીને જુએ ત્યારે નરેન્દ્ર મોદીની જાહેરખબરો અને નરેન્દ્ર મોદી વિશેના સમાચારો જાણે એકબીજામાં ભળી થઈ જતા હોય તેમ લાગે છે.

મીડિયા સામે જ ઊભા થયા સવાલો

કોઈ ત્યારે એમ પણ વિચારતું થઈ જાય કે મોદી ભારતના કિમ ઇલ સુંગ બની ગયા છે, એવા એકમેવ નેતા, જેમની સામે કોઈ સવાલો પૂછવામાં આવતા નથી.

પ્રારંભમાં મીડિયાએ નરેન્દ્ર મોદીને એક નવા પ્રકારની વ્યક્તિ, એક આઉટસાઇડર તરીકે બતાવવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે થોડી સહાનુભૂતિ હોઈ શકે.

એક ચાવાળાનો દીકરો જે લુટિયન્સ દિલ્હીના કિલ્લામાં પગપેસારો કરી રહ્યો હોય.

જોકે, પછી પરીકથા સાથેના પ્રેમને, આ અહોભાવને અકબંધ રાખવા ખાતર કથાનક લંબાવા લાગ્યું.

વિરોધાભાસ લાગે તે રીતે મીડિયા હવે તેમને બંને રીતે દેખાડવા લાગ્યું હતું.

એક નવી વ્યક્તિ તરીકે (અને તેથી આવકાર્ય) અને સાથે જ એવી વ્યક્તિ જે અનિવાર્ય હોય.

એવું લાગે છે કે જાણે 2019ની ચૂંટણી જાહેર થઈ ગઈ છે. આવા માહોલથી અમિત શાહ રાજી થશે ખરા, પણ તેના કારણે શંકા જાગતી હોય ત્યાં તપાસ કરવાની અને આશંકા હોય ત્યાં સ્પષ્ટતા કરવાનો મીડિયાના ધર્મનું પાલન થઈ રહ્યું નથી.

તે એવી રીતે વર્તી રહ્યું છે કે વર્તમાન ભારતમાં એક માત્ર ઘટના એટલે મોદી.

સમાચારની આ અતિશયોક્તિ ભરી વ્યાખ્યાને કારણે જ મીડિયા સામે સવાલો થાય છે અને તેના વિશ્લેષણ પર શંકાઓ.

આ દલીલને વિસ્તૃત રીતે સમજવા માટે બે કે ત્રણ કિસ્સા જોઈએ.

પહેલો કિસ્સો તો અનિવાર્યપણે નોટબંધીથી જ શરૂ થવાનો.

નોટબંધીને સમજવા મીડિયા નિષ્ફળ

નોટબંધી ભારતમાં ઉજવાઈ રહેલો કોઈ તહેવાર હોય એમ મીડિયાએ તેને વધાવી લીધી હતી.

શરૂઆતમાં કદાચ મધ્યમ વર્ગે ભ્રષ્ટાચાર સામેની લડાઈ તરીકે તેને આવકાર આપ્યો હશે.

બાદમાં લોકોને ખ્યાલ આવી ગયો કે આ તો બિનસંગઠિત ક્ષેત્ર, કારીગર વર્ગ અને નાના વેપારધંધા પરનું આક્રમણ છે.

આ બધાને પોતાના રોજિંદા કામકાજ માટે મૂડી તરીકે રોકડની જ જરૂર પડે. મીડિયા આ વર્ગ તરફ નજર કરવા જ માગતું નહતું.

તેના બદલે બિલ ગેટ્સ અને તેમના જેવા લોકોના...


માત્ર એક જ 'આધાર નંબર'ના આધારે વ્યક્તિની સમગ્ર બાબતો અંગે જાણકારી મળી જાય છે.

સરકારી અને ખાનગી બન્ને વ્યવહારમાં ઓળખ સાબિત કરવા માટે એક જ ટોકન નંબર આપવાનો રહે, જેની ખરાઈ કોઈ જૈવિક નિશાની (ફિંગરપ્રિન્ટ કે આંખની કીકી) દ્વારા થઈ શકે.

નામ પ્રમાણે જ આ પદ્ધતિ સરકારી અને ખાનગી બંને સર્વિસ માટે ઓળખનો આધાર બની રહે.

આટલી ઉત્તમ ટેકનૉલૉજી હોવા છતાં શા માટે તેની વ્યાપક ટીકા થઈ રહી છે? શા માટે વિકસિત દેશો પોતાના નાગરિકો માટે આ અત્યાધુનિક ટેકનૉલૉજીનો ઉપયોગ નથી કરી રહ્યા?

યૂરોપ તથા અમેરિકા જેવા વિકસિત દેશો, ઓળખ પત્ર મામલે અભ્યાસ કરનારા આઈટી નિષ્ણાતો અને પોલીસી મેકર્સ પણ માને છે દરેક બાબત માટે એક જ ઓળખની પદ્ધતિ યોગ્ય નથી.

2010માં આવી જ પદ્ધતિમાં આગળ વધવાનું યુ.કે.એ પડતું મૂક્યું હતું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઇઝરાયલમાં સ્માર્ટ કાર્ડ ઓળખપત્ર છે પણ તેમાં ફિંગરપ્રિન્ટ્સ નથી હોતી અને માત્ર કાર્ડમાં જ ડેટા હોય છે; કોઈ એક કેન્દ્રીત જગ્યાએ ડેટા સ્ટોર કરવામાં આવતો નથી.

અમેરિકામાં રાષ્ટ્રવ્યાપી આવી કોઈ સિસ્ટમ નથી. માત્ર કેલિફોર્નિયા અને કોલોરાડો બે રાજ્યોમાં ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સમાં ફિંગરપ્રિન્ટ્સ લેવાય છે.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

બૅન્ક ખાતા, ચૂંટણી કાર્ડ વગેરેને બાયોમેટ્રિક્સ સાથે જોડવાની રીત માત્ર ચીનમાં, આફ્રિકાના કેટલાક દેશોમાં, વેનેઝૂએલા, ઇરાક અને ફિલિપાઇન્સમાં જ જોવા મળે છે.

સલામતીનો સવાલ

સરકારી નિયંત્રણ સાથે કેન્દ્રીત ધોરણે બાયોમેટ્રિક ડેટા એકઠો કરવામાં આવે તેના કારણે ખૂબ મોટું સામાજિક જોખમ ઊભું થાય છે.

આ ડેટા સાથે ચેડાં થાય ત્યારે પોતાનું ઓળખ કાર્ડ રદ કરવું વ્યક્તિ માટે અશક્ય છે, કેમ કે ફિંગરપ્રિન્ટ કંઈ માણસ નવી પેદા કરી શકે નહીં.

ડેટાબેઝ અત્યંત સલામત છે તેવા સરકારી દાવા પર વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ છે. કોઈ સરકાર એવો દાવો ના કરી શકે કે પૂર નિયંત્રણ કે આરોગ્યની વ્યવસ્થા કદી નિષ્ફળ જશે જ નહીં.

કુદરતી આપત્તિમાં ગમે તેવી સિસ્ટમ કામ કરતી અટકી શકે છે. જોખમ ઊભું જ થવા નહીં દેવાય તેવું લક્ષ્ય ના રાખવાનું હોય, પણ જોખમનો સામનો કેવી રીતે કરવો તે લક્ષ્ય હોવું જોઈએ.

UIDAIના કેસમાં આપણે જોયું છે કે જોખમ નિવારવા માટેના એવા કોઈ પ્રયાસો દેખાતા નથી.

તેના બદલે ખામીઓ તરફ ધ્યાન દોરનારાને બદનામ કરવાનું અને આ યોજના કેટલી ઉત્તમ છે તેનો પ્રચાર કરવા પર જ વધારે ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

સર્વેલન્સનો સવાલ

આ ડેટાબેઝનો દુરુપયોગ કરીને રાજ્ય દ્વારા સર્વેલન્સ (ગુપ્ત રીતે નજર રાખવાનું) થાય અને દબાણ ઊભું કરવામાં આવે તે નકારી શકાય તેમ નથી.

વ્યક્તિ પોતાની માહિતી સરકારને આપે પછી એવી આશા રાખીને જ બેસી રહેવું પડે કે દેશની સરકાર ક્યારેય સરમુખ્યતારીમાં સરી નહીં પડે.

અથવા તો સરકાર બિનલોકતાંત્રિક વલણ અપનાવે અને દબાણની એવી સ્થિતિ ઊભી કરે કે વ્યક્તિ તેમાંથી છટકી શકે નહીં.

આ માત્ર નવીન પદ્ધતિઓના વિરોધી કાર્યકરોએ કરેલી કલ્પના નથી. ચીન જેવા દેશમાં આવું થવા પણ લાગ્યું છે.

ચીનના શિનજિયાંગ પ્રાંતમાં લાંબા સમયથી કડક સર્વેલન્સ અમલમાં છે અને નિયંત્રણોનો ચૂસ્તીથી અમલ થાય છે.

આધાર-નિરાધાર: દિલ્હીના લોકો આધાર વિશે શું કહે છે?

આ પ્રાંતમાં 12થી 65 વર્ષની ઉંમરની વ્યક્તિઓની ડીએનએ સેમ્પલ, ફિંગરપ્રિન્ટ્સ, રેટિના સ્કેન અને બ્લડ ગ્રૂપની માહિતી એકઠી કરી લેવાયેલી છે.

આ માહિતીને ઘરનું રજિસ્ટ્રેશન કાર્ડ આપવામાં આવે તેની સાથે લિન્ક કરાય છે.

આ પદ્ધતિમાં ફેસ ડિટેક્શન, સીસીટીવી અને બાયોમેટ્રિકને પણ જોડી દઈને એકેએક વ્યક્તિ પર સંપૂર્ણપણે નજર રાખી શકાય તેવી યંત્રણા ઊભી કરી દેવાય છે અને તેને બહુ મહાન ટેકનૉલૉજીક સિદ્ધિ તરીકે ઓળખાવાય છે.

ONGRID જેવી કંપનીઓ દ્વારા નાગરિકોના...


માત્ર એક જ નાણાકીય વર્ષમાં નોટોની સંખ્યામાં 1.1 ટ્રિલિયનની વૃદ્ધિ થઈ છે.

પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ પર નજર રાખનારા લોકો પ્રમાણે આ વૃદ્ધિ અસામાન્ય છે અને અર્થતંત્ર પર પણ તેની નકારાત્મક અસર પડે છે.

તેમનું કહેવું છે કે જો નોટની સંખ્યા વધી જાય તો તેનો અર્થ એ થયો કે સરકારે જૂની નોટોને નવી નોટ દ્વારા બદલી નાખી છે. આ ઉપરાંત મોટી સંખ્યામાં નવી નોટો પણ છાપવામાં આવી છે.

તેમણે જણાવ્યા પ્રમાણે બજારમાં નોટની માગ અને પુરવઠાને સંતુલિત કરવા માટે નવી નોટોને સામાન્ય રીતે છાપવામાં આવે છે, જેનાથી થોડી વૃદ્ધિ થાય છે. પરંતુ અસાધારણ વૃદ્ધિનો અર્થ એ થયો કે બહુ મોટી સંખ્યામાં નોટો છાપવામાં આવી છે.

ગયા વર્ષે પાકિસ્તાનમાં ચલણી નોટના કાગળ બનાવતી 'સિક્યૉરિટી પેપર્સ લિમિટેડ'નાં નાણાકીય પરિણામોમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.

પાકિસ્તાન સ્ટોક એક્સ્ચેન્જ પર લિસ્ટેડ કંપનીનાં નાણાકીય પરિણામો પ્રમાણે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં તેના નફામાં 60%થી પણ વધુ વધારો નોંધાયો હતો.

યાદ રાખો કે પાકિસ્તાનમાં ચલણમાં રહેલી નોટોની સંખ્યા એવા સમયે વધી રહી છે જ્યારે ઇ-કૉમર્સ અને ડિજિટલ વ્યવહારનું ચલણ પણ વધ્યું છે. ખાસ કરીને કોરોનાના પ્રકોપ પછી ઑનલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાઇન બૅન્કિંગ અને ડિજિટલ લેવડદેવડમાં વધારો થયો છે.

વાર્ષિક આધારે ચલણમાં રહેલી મુદ્રામાં વૃદ્ધિ

પાકિસ્તાનમાં સેન્ટ્રલ બૅન્કની વેબસાઇટ પર છેલ્લાં આઠ વર્ષથી ચલણમાં રહેલી મુદ્રા (કરન્સી)ના આંકડા અપાયેલા છે. તે પ્રમાણે નાણાકીય વર્ષ 2012ના અંતમાં ચલણમાં રહેલી મુદ્રાની સંખ્યા 1.73 ટ્રિલિયન હતી જે ત્યારપછીના વર્ષમાં વધીને 1.93 ટ્રિલિયન થઈ ગઈ હતી.

નાણાકીય વર્ષ 2014ના અંતમાં આ સંખ્યા વધીને 2.17 ટ્રિલિયન થઈ. ત્યારપછી આગળના વર્ષમાં તે 2.55 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી ગઈ.

નાણાકીય વર્ષ 2016ના અંતમાં ચલણમાં રહેલી નોટની સંખ્યામાં વધુ વધારો થયો અને તે 3.33 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી.

ત્યારપછીના વર્ષમાં તે 3.91 ટ્રિલિયન થઈ. નાણાકીય વર્ષ 2018ના અંતમાં આ સંખ્યા 4.38 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી અને તેના પછીના વર્ષમાં વધુ ઝડપી વધારો થતા તે 4.95 ટ્રિલિયનના ઊંચા સ્તર પર બંધ થઈ હતી.

પાછલા નાણાકીય વર્ષ 2020માં તેની સંખ્યામાં અસામાન્ય વૃદ્ધિ જોવા મળી જ્યારે તે 6.14 ટ્રિલિયનના સ્તરે બંધ રહી હતી.

એકેડી સિક્યૉરિટીઝના હેડ ઑફ રિસર્ચ ફરીદ આલમ અનુસાર પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં થયેલી વૃદ્ધિ સૌથી વધારે હતી.

તેમણે જણાવ્યું કે, ગઈ સરકારની તુલનામાં વર્તમાન સરકારમાં નોટની સંખ્યામાં બમણો વધારો થયો છે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર વધારે નોટો છાપી રહી છે જેના કારણે આ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.

ચલણી નોટોની સંખ્યામાં વૃદ્ધિનાં કારણો

પાકિસ્તાનમાં જૂની નોટના બદલામાં આવેલી નવી નોટની સંખ્યામાં વૃદ્ધિ એવા સમયે થઈ છે જ્યારે સરકાર આઈએમએફ સાથે કરવામાં આવેલી સમજૂતી હેઠળ સ્ટેટ બૅન્ક ઑફ પાકિસ્તાન (કેન્દ્રીય બૅન્ક) પાસેથી ઉધાર નથી લઈ રહી. તે બજેટની ઘટ પૂરી કરવા માટે કૉમર્શિયલ બૅન્કો પાસેથી ઓપન માર્કેટ ઑપરેશન દ્વારા નાણાં એકત્ર કરશે.

યાદ રાખો કે અગાઉ પણ સરકારો સ્ટેટ બૅન્ક પાસેથી ઋણ લેતી હતી ત્યારે સ્ટેટ બૅન્ક નવું ચલણ છાપીને આ જરૂરિયાત પૂર્ણ કરતી હતી. પરંતુ હવે આઈએમએફની શરતના કારણે સ્ટેટ બૅન્ક પાસેથી નાણા લેવાનો રસ્તો બંધ છે.

આ અંગે વિખ્યાત અર્થશાસ્ત્રી ડૉક્ટર કેસર બંગાળીએ જણાવ્યું કે ચલણમાં રહેલી નોટમાં ભારે વૃદ્ધિ એ બાબતનો સંકેત છે કે મોટી સંખ્યામાં નવી નોટો છાપવામાં આવી છે. તેમણે જણાવ્યા પ્રમાણે દેખીતી રીતે જ આ રૂપિયા સ્ટેટ બૅન્ક પાસેથી નથી લેવામાં આવ્યા, પરંતુ પાકિસ્તાનમાં બધું પારદર્શક પણ નથી હોતું.

તેમણે જણાવ્યું કે, "બજેટ વખતે પણ અમે આ સવાલ ઉઠાવ્યો હતો કે સ્ટેટ બૅન્ક પાસેથી ઋણ લેવાનું...


માત્ર ગુજરાતમાં જ જનતાએ પક્ષપલટુઓને જાકારો આપ્યો છે એવું નથી, પરંતુ મહારાષ્ટ્રમાં યોજાયેલી લોકસભાની પેટાચૂંટણીમાં પણ શિવાજીના વંશજ અને મહારાષ્ટ્રના કદાવર નેતા ઉદયનરાજે ભોંસેલેને પક્ષપલટાને કારણે હારનો સ્વાદ ચાખવો પડ્યો છે.

કોણ છે ઉદયનરાજે ભોંસલે?

મહારાષ્ટ્રના નેતા ઉદયનરાજે ભોંસલે છત્રપતિ શિવાજીના 13મા વંશજ છે.

રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆતમાં ભાજપના ઉમેદવાર તરીકે મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણી લડ્યા અને જીત બાદ મહારાષ્ટ્રમાં શિવસેના-ભાજપની ગઠબંધન સરકારમાં મંત્રીપદ પણ સંભાળ્યું.

ત્યાર બાદ 2009ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં જ તેઓ રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પક્ષ (એન.સી.પી.)માં સામેલ થયા અને વર્ષ 2009, 2015 અને 2019માં યોજાયેલી લોકસભાની ચૂંટણીઓમાં સતત સતારા લોકસભા બેઠક પરથી સાંસદ તરીકે ચૂંટાતા રહ્યા.

ત્યારથી તેઓ શરદ પવારના ખાસ લોકો પૈકી એક મનાતા હતા, પરંતુ 2019ની લોકસભા ચૂંટણીનાં પરિણામો જાહેર થયાં એના માત્ર 3 મહિના બાદ જ તેઓ એનસીપીમાંથી રાજીનામું આપીને સપ્ટેમ્બર, 2019માં ભાજપમાં જોડાઈ ગયા.

તેમના રાજીનામા બાદ ખાલી પડેલી સતારા લોકસભા બેઠક પર મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાની ચૂંટણી સાથે ચૂંટણી યોજવામાં આવી હતી.... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જેમાં તેમણે ભાજપ તરફથી ઉમેદવારી નોંધાવી હતી. આ પેટાચૂંટણીમાં એનસીપીના ઉમેદવાર શ્રીનિવાસ પાટીલ સામે તેમને હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

ઉદયનરાજેની હારનાં કારણો

2019ની લોકસભાની ચૂંટણી બાદ પરિણામો આવ્યાં એના માત્ર 3 મહિનામાં જ ઉદયનરાજે ભોંસલે એનસીપીમાંથી રાજીનામું આપી ભાજપમાં સામેલ થઈ ગયા હતા.

ફ્રી-પ્રેસ જર્નલ ડોટ ઇનના અહેવાલ પ્રમાણે ઉદયનરાજેએ પોતાના આ નિર્ણયનાં કારણો આપતા કહ્યું હતું, "આ તો મારી ઘરવાપસી છે."

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ પ્રમાણે તેઓ ભાજપમાં સામેલ થવાનાં કારણો અંગે વાત કરતાં જણાવે છે કે, "હું વડા પ્રધાન મોદીના રાજકારણ અને તેમની નીતિઓ સાથે સંમત છું, તેમજ હવેથી હું મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપના નેતા તરીકે કાર્ય કરીશ."

ઉદયનરાજેની હારનાં કારણો વિશે બીબીસી મરાઠી સાથે વાત કરતાં દૈનિક પ્રભાતના સતારા ખાતેના નિવાસી સંપાદક શ્રીકાંત કતરે જણાવે છે, "આ પરિણામથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું છે કે શરદ પવારની અસર અને એનસીપીનું સંગઠન હજુ પણ સતારામાં મજબૂત છે."

"જ્યારે ઉદયનરાજે એનસીપીના ઉમેદવાર તરીકે સતારા બેઠક પરથી ચૂંટણી લડતા હતા ત્યારે તેમને આ જ સંગઠનની મદદ મળતી હતી. આ પરિણામો દ્વારા ઉદયન રાજેની લોકપ્રિયતાનું માપ લોકો જાણી ગયા છે. હવે તેમને માનવું જ રહ્યું કે પક્ષ પણ મહત્ત્વનો હોય છે."

શ્રીકાંત કતરે આગળ જણાવે છે, "ઉદયનરાજે સતારાની જનતાની નસ પારખવામાં થાપ ખાઈ ગયા છે. તેમને પક્ષની જરૂર નથી એવી તેમની માન્યતા તદ્દન ખોટી ઠરી છે. તેઓ એવું માનતા હતા કે મારે સતારાની જનતા માટે કશું કરવાની જરૂર નથી, તેઓ મને પ્રેમ કરે છે, તેથી તેઓ મને જરૂર જીતાડશે."

"તેમની આ માન્યતાને કારણે જ લોકોએ તેમને નકારી દીધા છે."

ઉદયનરાજેની હારમાં શરદ પવારના પ્રયત્નોના ફાળા વિશે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે કે, "સતારાના લોકોએ શરદ પવારની લાગણીશીલ દરખાસ્તને ચોક્કસથી વધાવી લીધી છે, પરંતુ માત્ર આ જ કારણે ઉદયનરાજે સતારામાં હાર્યા છે એવું પણ ન કહી શકાય."

"ઉદયનરાજે વિરુદ્ધ એનસીપીના ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી મેદાને ઊતરેલા શ્રીનિવાસ પાટીલની છબિ ખૂબ જ સાફ હતી. સાંસદ તરીકે તેમનાં કામોને આજે પણ લોકો યાદ કરે છે. તેની સામે ઉદયનરાજેએ ક્યારેય રાજકારણને ગંભીરતાપૂર્વક ન લીધું. તેમનું રાજકારણ માત્ર સતારાની આસપાસ જ ફરતું રહ્યું છે."

'અપેક્ષિત પરિણામો'

મહારાષ્ટ્ર ટાઇમ્સના સિનિયર આસિસ્ટન્ટ એડિટર વિજય ચોરમારેએ ઉદયનરાજેના પરાજય વિશે વાત કરતાં કહ્યું હતું કે, "આ પરિણામો પરથી ફલિત થાય છે કે સતારા...


માત્ર ચાર વર્ષની ઉંમરે મિકાઇલાએ બિઝનેસ શરૂ કર્યો હતો.

અમેરિકામાં રહેતી 13 વર્ષની મિકાલિયા અલ્મર 'મી ઍન્ડ બીઝ લેમોનેડ' કંપનીના ચીફ ઍક્ઝિક્યૂટિવ છે.

જેમની સમગ્ર અમેરિકામાં 500થી વધુ શાખાઓ છે. લેમોનેડ એક એવું પીણું છે જે મધમાંથી બનાવવામાં આવે છે.

નાની ઉંમરે આટલો સફળ બિઝનેસ સંભાળતી મિકાલિયા અભ્યાસ માટે પણ કેવી રીતે સમય કાઢે છે એ અંગે તેઓ જણાવે છે, "કામની સાથે અભ્યાસ કરવો એ ખૂબ જ કઠિન કામ છે."

"ક્યારેક-ક્યારેક મારે ઇન્ટરવ્યૂ અથવા તો ટીવો શૉમાં જવાને કારણે સ્કૂલ જવાનું ટળે છે."

વર્ષની 3.60 લાખ લેમોનેડની બૉટલ વેચનાર મિકાઇલા અમેરિકાની સૌથી નાની ઉંમરે બિઝનેસ ધરાવતી કિશોરી છે.

તેઓ જ્યારે માત્ર ચાર વર્ષના હતા ત્યારે ટૅક્સાસ રાજ્યના ઑસ્ટિન શહેરમાં પોતાનો બિઝનેસ શરૂ કર્યો હતો.

માતાપિતાની મદદથી વર્ષ 2009માં તેમણે લેમોનેડનું વેચાણ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

મધ મેળવવા માટે મધમાખીઓ સાથે કામ કરવું પડે ત્યારે સ્વાભાવિકપણે તેમના ડંખનો સામનો કરવો પડે જ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મધમાખીઓ સાથે કામ કરતી વખતે અઠવાડિમાં બે વખત તો એવું બને છે જ્યારે તેમને મધમાખી કરડે છે.

પોતાનો બિઝનેસ મધ પર ટકેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ો હોવાને કારણે મિકાઇલા તેમની આવકમાંથી થોડા પૈસા એવા સંગઠનોને પણ આપે છે જેઓ મધમાખીના સંરક્ષણ માટે કામ કરે છે.

મિકાઇલાના આ બિઝનેસમાં તેમના માતાપિતા પણ સહયોગી છે ત્યારે એ સવાલ થવો સ્વાભાવિક છે કે સમગ્ર ધંધો સંભાળે છે કોણ?

આ સવાલનો જવાબ આપતા મિકાઇલાએ જણાવ્યું, "શરૂઆતમાં તો હું બધું સંભાળતી હતી પરંતુ જેમજેમ ધંધો વિકસતો ગયો તેમતેમ જવાબદારીઓ અને કામ પણ વધતું ગયું."

 "ત્યારબાદ મેં મારા મમ્મી અને પપ્પા પાસેથી ધંધાના વિસ્તાર, ઉત્પાદન અને માર્કેટિંગ અંગે સલાહ લેવાનું શરૂ કર્યું."

ઉલ્લેખનીય છે કે મિકાઇલાના માતા ડી'એન્ડ્રાએ માર્કેટિંગ અને સેલ્સમાં અભ્યાસ કર્યો છે અને પિતા થિઓ બિઝનેસ ઑપરેશનમાં માહેર છે.

ડી'એન્ડ્રાના માતાએ કહ્યું હતું કે મને અને થિઓને ફૂડ અને બિવરેજ ક્ષેત્રે સહેજ પણ અનુભવ નહોતો.

મિકાઇકા જણાવે છે, "અમે બધા સાથે મળીને કામ કરીએ છીએ કારણ કે હું જાણું છું કે મારી ઉંમર નાની છે અને મને બધી બાબતોની જાણ ન પણ હોય. એટલા માટે હું મારા માતાપિતાની સલાહ લઉં છું."

2015નું વર્ષ મિકાઇલા માટે સારું સાબિત થયું. તેઓ જ્યારે નવ વર્ષના હતા ત્યારે તેમને 'હોલ ફૂડ માર્કેટ'માં પોતાનું પીણું વેચવાની તક મળી.

'હોલ ફૂડ માર્કેટ'ના જેન્ના જેલગન્ડે જણાવ્યું કે મિકાઇલા અને તેની કંપનીના કાર્યથી અમે ખૂબ જ પ્રભાવિત થયા હતા.

"તેમણે જે પીણું બનાવ્યું છે તેનો સ્વાદ ખૂબ જ સારો છે"

અમેરિકામાં મિકાઇલા સૌપ્રથમ વખત ત્યારે ચર્ચામાં આવ્યાં, જ્યારે વર્ષ 2015માં અમેરિકામાં ઉદ્યોગસાહસિક લોકો માટે થતા ટીવી કાર્યક્રમ 'શાર્ક ટૉક'માં તેમને સ્થાન મળ્યું.

મિકાઇલથી પ્રભાવિત થઈને 'ફુબુ' નામની કપડાંની કંપનીના માલિકે 60 હજાર ડૉલર (લગભગ 41 લાખ રૂપિયા)નું રોકાણ કર્યું.

તેના બે વર્ષ બાદ એક અમેરિકન ફૂટબૉલ ખેલાડીએ મિકાઇલની કંપનીમાં 8 લાખ ડૉલર (લગભગ પાંચ કરોડ રૂપિયા) રોક્યા.

મિકાઇલની સફળતા જોઈને તેમને ઘણા યુવાન ઉદ્યોગ સાહસિક ઍવૉર્ડ મળ્યા.

એટલું જ નહીં તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાએ તેમને વ્હાઇટ હાઉસમાં આમંત્રિત કર્યા હતા અને તેમનાં વખાણ કર્યા હતાં.

બિવરેજ ગ્રૂપ સમિટના માલિક જિઓફ્રે સોઅર્સે જણાવ્યું કે મિકાઇલા ખૂબ જ સાહસિક કિશોરી છે.

મિકાઇલા કહે છે કે તે હવે અન્ય બિઝનેસ પણ શરૂ કરવા માગે છે પરંતુ અભ્યાસમાં ધ્યાન આપવું પણ જરૂરી છે.

"મારી અન્ય કંપનીઓ શરૂ કરવી છે કારણ કે એકને એક કંપનીમાં કામ કરવું મારા માટે કંટાળાજનક છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ,...


માત્ર ત્રણ દિવસમાં તો આ ફિલ્મે બૉક્સ ઓફિસ પર 100 કરોડ રૂપિયાથી પણ વધારે કમાઈ લીધા.

ફિલ્મમાં સંજય દત્તના જીવનના તમામ ઉતાર-ચઢાવ એ રીતે ફિલ્માવવામાં આવ્યા છે કે ફિલ્મના મુખ્ય પાત્ર પ્રત્યે સહાનુભૂતિનો ભાવ ઊભરી આવે.

જોકે, આ ફિલ્મમાં મીડિયા પર જબરદસ્ત નિશાન સાધવામાં આવ્યું છે.

ફિલ્મમાં એવું બતાવવાનો પ્રયત્ન કરવામાં આવ્યો છે કે મીડિયાને કારણે જ સંજય દત્ત આવા કેસમાં ફસાઈ ગયા અને તેમણે જીવનમાં ખૂબ ભોગવવું પડ્યું.

ફિલ્મમાં સંજય દત્ત તેમના ગુજરાતી મિત્રની એક તસવીર છાપામાં નજરે આવે છે જેનું શીર્ષક હોય છે 'આરડીએક્સ ઇન અ ટ્રક પાર્ક્ડ ઇન દત્ત હાઉસ?'

જોકે, આ એ ખબર નહોતી જેનાથી દુનિયાને મુંબઈ હુમલામાં સંજય દત્તના કનેક્શન અંગે જાણ થઈ હોય.

16 એપ્રિલ 1993ના રોજ મુંબઈના એક સમાચાર પત્ર 'ડેઇલી'માં છપાયેલા એ સમાચારના કારણે સામે આવ્યું અંડરવર્લ્ડ કનેક્શન.

શું હતા એ સમાચાર?

પ્રથમ પાના પર છપાયેલા સમાચારનું શીર્ષક હતું- 'સંજય હેઝ એકે-56 ગન'.

આ ખબર લખી હતી મુંબઈના ક્રાઇમ રિપોર્ટર બલજીત પરમારે. છાપાના સંપાદક હતા રજત શર્મા.

બલજીત પરમારને આ ખબર ક્યાંથી મળી એ અંગે તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું, "એ 12 એપ્રિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લનો દિવસ હતો. મુંબઈમાં બૉમ્બ બ્લાસ્ટની ઘટનાને એક મહિનો પૂરો થયો હતો એટલે હું માહિમ પોલીસ સ્ટેશન ગયો હતો.

"બૉમ્બ બ્લાસ્ટની તપાસ ચાલી રહી હતી અને પોલીસને પુરાવા મળવાની આશા હતી."

"બહાર એક આઈપીએસ અધિકારી મળી ગયા, મેં તેમને પૂછ્યું કે નવું કંઈ હાથે લાગ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તમારા જ સાંસદના દીકરાનું નામ આવી રહ્યું છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બલજીત પરમારે તેમનું દિમાગ લગાવ્યું પરંતુ તેમને સાંસદ અથવા દીકરાનું નામ ન સૂઝ્યું.

જોકે, તેઓ જે વિસ્તારમાં રહેતા હતા ત્યાંના સાંસદ સુનિલ દત્ત હતા.

બલજીત કહે છે, "દત્ત સાહેબની છબી એવી હતી કે હું તેમની વિશે વિચારી પણ શકતો નહતો. હું તેમને સારી રીતે ઓળખતો હતો."

"તેમની પદયાત્રામાં તેમની સાથે હતો. હું પંજાબી હોવાને કારણે તેમની સાથે એક પ્રકારની આત્મીયતા હતી."

એવામાં સાંસદ કોણ છે અને તેમના દીકરા અંગે જાણવા માટે બલજીતે માહિમ પોલીસ સ્ટેશન અને બૉમ્બ હુમલાની તપાસ કરતા બીજા એક પોલીસ અધિકારી સાથે વાતચીત કરી.

બલજીત પરમાર કહે છે કે તેમણે જાણકારી મેળવવા માટે પોલીસ અધિકારી સાથે ખોટું બોલ્યું હતું.

બલજીત કહે છે, "મેં મામલાની તપાસ કરી રહેલા એક વરિષ્ઠ અધિકારીને કહ્યું કે તમે લોકોએ સાંસદના દીકરાને ઉઠાવી લીધો છે અને પૂછપરછ કરી રહ્યા છો."

"ત્યારે અધિકારીએ જણાવ્યું કે હજુ ઉઠાવ્યો નથી, તે શૂટિંગ માટે બહાર છે, આવશે ત્યારે જોઈશું."

બલજીતે જેવો જ શૂટિંગ શબ્દ સાંભળ્યો તેમને સમજતા વાર ન લાગી કે આ મામલો સુનીલ દત્ત સાથો જોડાયેલો હોઈ શકે છે, કારણ કે એ સમયે સંજય દત્ત બોલીવૂડ સાથે જોડાયેલા હતા.

સંજયના મિત્રોએ ખોલ્યાં રહસ્યો

બલજીતને એ પણ જાણ થઈ ચૂકી હતી કે સંજય દત્ત 'આતિશ' ફિલ્મના શૂટિંગ માટે મૉરેશિયસમાં હતા. ત્યારબાદ બલજીત પરમારે સમગ્ર કહાણી મેળવી લીધી.

પોલીસ સૂત્રોની મદદથી તેમને જાણ થઈ ગઈ હતી કે કેવી રીતે સંજય દત્ત પાસે એક-56 ગન આવી હતી.

આ બધી વાતો સમીર હિંગોરા અને યૂસુફ નલવાલાએ મુંબઈ પોલીસને જણાવી હતી. આ બંને એ સમયે સંજય દત્તની ફિલ્મ 'સનમ'ના પ્રોડ્યૂસર હતા.

આ બંનેની પૂછપરછ બાદ મુંબઈ પોલીસ કમિશનર અમરજીત સિંહ સમરાએ પ્રેસ કોન્ફરન્સ કરી હતી જેમાં પૂછવામાં આવ્યું હતું કે શું સંજય દત્તની કોઈ ભૂમિકા હોઈ શકે છે. ત્યારે તેમણે માત્ર એટલું જ કહ્યું હતું કે તપાસ ચાલી રહી છે.

શંકા અને અનુમાનના સમયમાં બલજીત પરમારને ચોક્કસ જાણકારી મળી રહી હતી.

જગરનૉટ પલ્બિકેશન દ્વારા એ જ વર્ષે પ્રકાશિત...


માત્ર દૃઢ નિર્ણયથી કામ નહીં ચાલે

પણ શું તમે ક્યારેય નવા વર્ષના નિર્ધારને વળગી રહી શકો છો? મોટાભાગે ના. આથી હતાશા અને નિરાશા પણ આવે છે.

પરંતુ એવા કેટલાક ઉપાયો છે કે જેના કારણે તમે નવા વર્ષના નિર્ધારને વળગેલા રહી શકો છો.

સારા આરોગ્ય કે પૈસાની બચત કરવી, કોઈ નવી આદત પાડવી કે જૂની આદતને દૂર કરીને આપણે 'નવી શરૂઆત' કરવા ઇચ્છીએ છીએ.

હવામાં જ આયોજનો કરશો તો લક્ષ્ય સિદ્ધ નહીં થાય

નવા વર્ષ માટે કરેલા નિર્ધાર માટે એક અનિવાર્ય બાબત છે અને આપણે જાણીએ છીએ તેમ કોઈપણ બાબત કરવા માટેનો ઉત્સાહ સહેલાઈથી નથી આવતો.

સ્કાર્નટન યુનિવર્સિટીના એક અભ્યાસ પ્રમાણે, માત્ર આઠ ટકા લોકો તેના નવા વર્ષના રિઝૉલ્યુશનને વળગી રહી શક્યા હતા.

નવા વર્ષના નિર્ધારને વર્ષ દરમિયાન વળગી રહેવા માટે અને નિષ્ફળતાને ટાળવા માટે કેટલાક ઉપાય છે, જે અમે આપને અહીં જણાવી રહ્યા છીએ.

1. નાની શરૂઆત

વાસ્તવિક લક્ષ્ય રાખો અને તેના તરફ નાના નાના પગલાંથી આગળ વધો

કહેવાય છે કે હજાર ડગલાંની સફર એક નાના પગલાંથી શરૂ થાય છે. એવી જ રીતે નાનાં અને વાસ્તવિક ધ્યેય રાખવાથી એ નિર્ધારને પાર કરવાની શક્યતા વધી જાય છે.

ઘણી વખત 'નવા વર્ષમાં તદ્દન નવી વ્યક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્તિ બની જવાના ભ્રમમાં' આપણે અવાસ્તવિક ધ્યેય રાખી લઈએ છીએ.

નાના ધ્યેય રાખીને ધીમેધીમે તમે મોટા નિર્ધારને પાર પાડી શકો છો.

દાખલા તરીકે નવા વર્ષે મૅરેથૉન દોડવાનો સંકલ્પ લેતા પહેલાં તમે નવા શૂઝ ખરીદો અને નાની દોડ શરૂ કરો.

જો તમે નવા વર્ષમાં કૂકિંગ શીખવા માગતા હો તો અઠવાડિયામાં એક વખત કિચનના કામમાં પરિવારજનોને મદદ કરો, આ રીતે તમારી કૂકિંગ સ્કિલ્સ વધશે.

આ રીતે તમે 'નીચું નિશાન' નથી સાધી રહ્યા, પરંતુ લાંબા-ગાળાના પરિણામ મેળવવા માટે ખુદને તૈયાર કરો છો.

વિનસેન્ટાઇનના કહેવા પ્રમાણે, "સમયાંતરે લેવાતાં નાનાં પગલાંથી પરિવર્તન આવે છે."

2. સ્પષ્ટ આયોજન

ચોકસાઈપૂર્વક વિચારો, શું કરશો, કઈ રીતે કરશો અને ક્યારે કરશો

ઘણી વખત આપણે કોઈ ધ્યેય નિર્ધારિત કરીએ છીએ, પરંતુ તેને કેવી રીતે પાર પાડીશું, તેના માટેની કોઈ નિશ્ચિત યોજના નથી હોતી.

નિર્ધારને પાર પાડવાની દિશામાં મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે - વિસ્તૃત આયોજન.

ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના પ્રો. નિલ લૅવીના કહેવા પ્રમાણે, 'હું જિમ જવાનું વધારી લઈશ' એવો નિર્ધાર કરવાના બદલે 'હું મંગળવારે બપોરે તથા શનિવારે સવારે જિમ જઈશ જ' તે પ્રકારનો નિર્ધાર સફળ થવાની શક્યતા વધી જાય છે.

આ પ્રકારના  સ્પષ્ટ આયોજનને કારણે તમે માત્ર નિર્ધાર જ નથી કરતા, પરંતુ તેને કેવી રીતે લાગુ કરશો, તે દિશામાં પણ સુનિશ્ચિત કરો છો.

3. મદદ મેળવો

તમારા રિઝોલ્યુષન જાહેર કરી દેવાથી તમારા પર એ પુરાી કરવા માટે સામાજિક દબાણ ઊભું થશે

જો તમે કોઈ નિર્ધાર કર્યો હોય અને તેને સિદ્ધ કરવો હોય, તો તમારાં લક્ષ્યાંકની સાથે અન્ય કોઈને પણ સાથે લો.

જેમ કે, તમારા નવા વર્ષના નિર્ધારને જાહેરમાં જણાવો અથવા તો કોઈ ક્લાસમાં જવા માટે મિત્રને પણ સાથે લો.

આપણે જાહેરમાં કટિબદ્ધતા વ્યક્ત કરીએ એટલે તેને પાર પાડીશું એવી શક્યતા વધી જાય છે.

વૉરવિક યુનિવર્સિટીના પ્રાધ્યાપક ડૉ. જોન માઈકલના કહેવા પ્રમાણે, આપણા નિર્ધારને જાહેર કરવાથી સામાજિક જવાબદારી પણ ઉમેરાય છે.

આપણો નિર્ધાર અન્ય કોઈ માટે કોઈ રીતે ઉપયોગી છે એવું જણાય તો આપણે તેને વળગી રહીએ તેવી શક્યતા વધી જાય છે, કારણ કે આપણને એવું લાગે છે કે 'હું નહીં કરું તો બીજાને નુકસાન થશે.'

પૂરક ટેકા માટે કે કટિબદ્ધતા માટે બીજા લોકોને પણ તમારા ધ્યેય સાથે જોડો.

4. નિષ્ફળતાને ભૂલો

રોજિંદા જીવનમાં નાના નાના પરિવર્તન લાવો.

જ્યારે કોઈ ધ્યેયને પાર પાડવામાં નિષ્ફળતા મળે તો ઘડીભર માટે થોભી જાવ અને સમીક્ષા કરો.

શું...


માત્ર બાળકે જ નહીં પણ મારી સાથે ચારે બાજુ જમવા બેઠેલા લગભગ તમામ લોકોએ જણાવ્યું કે તેમને આ ફિલ્મ કેટલી ગમી છે.

'દંગલ', 'હિંદી મીડિયમ' , '3 ઇડિયટ્સ' , 'પીકે' , 'ટૉઇલેટ-એક પ્રેમકથા' જેવી ફિલ્મોએ ચીનનાં શહેરોમાં અને ગામડાંમાં બોલીવૂડ અને ભારતની છબી ઊભારવાનું જે કામ કર્યું છે તે કદાચ ડિપ્લોમસીથી પણ ના થઈ શકે તેવું છે.

શાંઘાઈના એક પાર્કમાં હું આમિર ખાનના ફેન કૈરન છનને મળ્યો.

હિંદી ગીતની ફરમાઇશ પર તેમણે મને 'સિક્રેટ સુપર સ્ટાર' ફિલ્મનું 'મૈં ચાંદ હૂં...'  ગીત ગાઈ સંભળાવ્યું.

છનને હિંદી ભાષા આવડતી નથી પણ તેમને ગીતનો અર્થ ખબર હતો.

'દંગલ' એ તેમનો પરિચય તો બોલીવૂડ સાથે કરાવ્યો જ પણ એનો પ્રભાવ એમનાં અંગત જીવન પર પણ પડ્યો.

છને જણાવ્યું, ''જયારે મેં 'દંગલ' જોઈ ત્યારે મારું વજન 98 કિલો હતું. ફિલ્મ જોયા બાદ મેં મારી જાત સાથે સંકલ્પ કર્યો કે હું પણ વજન ઉતારીશ. હવે તમે જોઈ શકો છો કે હું કેવી બની ગઈ છું.''

સાથે આવેલાં ટીના અને લીફે મને કહ્યું કે એમણે સીડી અને વેબસાઇટ પર ભારતીય ફિલ્મો જોવાનું શરૂ કર્યું છે.

લીફે જણાવ્યું, ''ભારતીય ફિલ્મો દેશની સંસ્કૃતિને દર્શાવે છે. એમાં દેખાડવામા આવતા ડાંસ, ગીતો,... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ભગવાનની પૂજા, આ બધું મારું મન મોહી લે છે.''

એક વીગર છોકરીએ મને જણાવ્યું કે તેમના સમાજમાં બોલીવૂડની ફિલ્મોને કેટલી પસંદ કરવામાં આવે છે.

વિવિયન ઇચ્છે છે કે 'બાહુબલી'નો હિરો શાંઘાઈ જરૂર આવે

વર્ષ 2011માં રિલીઝ થયેલી '3 ઇડિયટ્સે' પણ ઘણા મિત્રો બનાવ્યા હતા.

ઘણાં કૉલેજ વિદ્યાર્થીઓએ આ ફિલ્મ ઑનલાઇન જોઈ હતી અને એમને ખ્યાલ આવ્યો હતો કે હિંદી ફિલ્મો કેવી હોય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફિલ્મ જાણકારોના મતે વર્ષ 2014માં રિલીઝ થયેલી 'ધૂમ-3'એ ચીનમાં માત્ર 20 મિલિયન યુઆન( 20 કરોડ) નો બિઝનેસ કર્યો હતો.

જો કે, માનવામાં આવે છે કે વર્ષ 2015માં રિલીઝ થયેલી 'પીકે'એ લોકોને બોલીવૂડ તરફ આકર્ષિત કર્યા હતા.

આ ફિલ્મો બાદ આવેલી 'દંગલ' જેવી ફિલ્મોએ તો તમામ રૅકર્ડ તોડી નાખ્યા હતા.

કેરન છન આમિર ખાનની ફેન છે

બોલીવૂડ સિવાય સાઉથ ઇન્ડિયન મૂવીઝ ફેન વિવિયને ફિલ્મ 'પીકે' બાદ 'બાહુબલી-2' જોઈ તો એટલા બધા પ્રભાવિત થયા કે ફિલ્મનાં પોસ્ટર્સ અને ગુડીઝ એમને જાપાનથી મંગાવ્યાં.

જાપાની ભાષાની ટ્રાન્સલેટર વિવિયન જણાવે છે, 'બાહુબલી-2'નું સ્ટોરી ટૅલિંગ, ગીતો અને ડાંસ જોઈને હું તો અચંબિત રહી ગઈ હતી. ફિલ્મના ડાયરેક્ટર એસએસ રાજમૌલીએ આમાં ખૂબ જ સુંદર રીતે ભારતની સભ્યતાને રજૂ કરી છે.

વિવિયન ઇચ્છે છે કે 'બાહુબલી'ના હીરો પ્રભાસ, શાંઘાઈ જરૂર આવે.

સેન્ટ્રલ શાંઘાઈમાં એક કેફેમાં પ્રભાસનાં પોસ્ટર્સ, બેજેઝ લઈને વિવિયને જણાવ્યું, ''પ્રભાસનો ફિટ શેપ, ગોળ મટોળ ચહેરો, વાંકડિયા વાળ ,સ્ટાઇલીશ મૂછ, મીઠું હાસ્ય અને ભારે અવાજને કારણે અમે ચીનમાં તેમને 'છોછો' કહીને બોલાવીએ છીએ. પ્રભાસને જોયા બાદ હવે મને પણ મૂછો ગમવા માંડી છે.''

ચીનમાં કલાકારોનું એક ચીની નામ પણ હોય છે

પાછલાં વર્ષોમાં જે રીતે ઝડપથી થિયેટરોનું  નિર્માણ થયું છે, તેને કારણે ચીનમાં ફિલ્મ બૉક્સ ઑફિસ પર વકરો 8.6 બિલિયન ડૉલર્સ સુધી પહોંચી ગયો છે.

ડિલૉયટનાં એક અહેવાલ પ્રમાણે, 2020 સુધી ચીનમાં બૉક્સ ઑફિસ અને ઑડિયન્સના આંકડા ઉત્તર અમેરિકાને પણ પાછળ છોડી દેશે.

વર્ષ 2016માં ત્રણ ભારતીય ફિલ્મો- 'બાહુબલી-1', 'પીકે', 'ફેન' ચીનમાં રિલીઝ થઈ છે.

ગયા વર્ષમાં માત્ર 'દંગલ' ચીનમાં રિલીઝ કરવામાં આવી. આનું કારણ જણાવાયું હતું ડોકલામ વિવાદ પણ જાણકારો આ વાતને નકારી કાઢે છે.

આ વર્ષે જૂન સુધી પાંચ ભારતીય ફિલ્મો 'સિક્રેટ સુપરસ્ટાર', 'હિંદી મીડિયમ', 'બજરંગી ભાઈજાન', 'બાહુબલી-2' અને 'ટૉઇલેટ-એક પ્રેમકથા' ચીનમાં રિલીઝ થઈ ચૂકી છે....


માત્ર મેદાન પર જ નહીં પરંતુ મેદાન બહાર પણ તેઓ સુકાનીનાં ગુણગાન ગાતા હતા.

આ તત્કાલિન સુકાની એટલે મહેન્દ્રસિંહ ધોની. એ વખતે બુમરાહ ભારતીય ટીમમાં નવાસવા હતા અને પહેલીવાર ઝિમ્બાબ્વેના પ્રવાસે ગયા હતા જ્યાં તેમણે ત્રણમાંથી બે મૅચમાં ચાર-ચાર વિકેટ લીધી હતી.

ધોનીભાઈ હોય એટલે તમે મેદાન પર હો કે મેદાન બહાર હો પણ નિશ્ચિત થઈ જવાનું કેમ કે તમારામાં રહેલી તમામ આવડત બહાર લાવવામાં ધોનીભાઈ માહી(ર) છે તેમ બુમરાહનું કહેવું હતું.

બુમરાહ તો નવાસવા હતા એટલે તે સ્વાભાવિકપણે જ ધોનીથી પ્રભાવિત થઈ જાય એમ એ વખતે લાગતું હતું પરંતુ હજી મંગળવારે જે રીતે ટીમના મુખ્ય કોચ રવિ શાસ્ત્રીએ ધોની વિશે વાત કરી ત્યારે અહેસાસ થઈ ગયો કે રાંચીના આ બિહારીમાં કાંઈક તો છે જેનાથી તેની ટીમના ખેલાડીઓ પ્રભાવિત છે અને હરીફ ખેલાડી ભયભીત છે.

ભારતીય ટીમ વર્લ્ડ કપ રમવા માટે ઇંગ્લૅન્ડ જવા રવાના થઈ અને આ વખતે સૌને આશા છે કે ધોની જ ટીમના આધારભૂત ખેલાડી બની રહેશે.

આમ તો ધોનીનો આ અંતિમ વર્લ્ડ કપ છે અને એમ કહેવાય છે કે વર્લ્ડ કપ બાદ તે ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટમાંથી નિવૃત્તિ જાહેર કરી દેશે.

કોઈ ખેલાડી તેની કારકિર્દીના અસ્તાચળે હોય ત્યારે પણ એમ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કહેવાતું હોય કે તેની ભૂમિકા સૌથી અગત્યની રહેશે તો ગુજરાતીની જાણીતી કહેવત 'ઘરડા ગાડા વાળે' યાદ આવી જાય. અત્યારે ધોની આ જ ભૂમિકામાં છે.

ધોની પર આટલો મદાર શા માટે તેની હવે ચર્ચા કરીએ.

પ્રથમ તો તેઓ ચોથી વખત વર્લ્ડ કપમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. ભારતીય ટીમમાં કે અન્ય તમામ ટીમમાં આટલો અનુભવી ખેલાડી કોઈ નથી.

આ તો રેકોર્ડની વાત થઈ પરંતુ વિકેટ પાછળ રહીને ધોની જે રીતે કામગીરી બજાવે છે તે અદ્ભૂત છે.

બૅટ્સમૅન એકાદ ઇંચ પણ પગ ઊંચો કરે અને સ્ટમ્પ થઈ જાય તે વાત અહીં નથી કરવી કેમ કે તે તો સમગ્ર વિશ્વના તમામ બૅટ્સમેન જાણે છે કે ધોનીની હાજરીમાં સાવચેતીથી હલનચલન કરવું પડે પણ વાત છે તેની નજરની.

આ વખતની આઈપીએલમાં અને તે અગાઉ ભારતની કેટલીક મૅચમાં આ તત્ત્વ જોવા મળ્યું છે.

ટીમ કટોકટીમાં હોય ત્યારે બૉલર કે ફિલ્ડરને કેવી રીતે સૂચના આપવી અને કેવી સૂચના આપવી જેનાથી બૉલરને સફળતા મળે તે ધોની પાસેથી વારંવાર જોવા મળ્યું છે.

ભારતની મૅચમાં તો કોહલીની હાજરીમાં ધોની એકાદ નજીવા ફેરફાર કરીને હારની બાજી જીતમાં ફેરવી નાખતા જોવા મળે છે.

ઇંગ્લૅન્ડ રવાના થયા અગાઉ કોચ રવિ શાસ્ત્રીએ કબુલ્યું હતું કે ધોની પાસે કૉમ્યુનિકેશન સ્કીલ અદભુત છે.

એક વિકેટકીપર તરીકે મેદાન પરની કોઈ ઘટના તેમની નજર બહાર હોતી નથી. તેમણે કરેલા કેચ કે રનઆઉટ કે સ્ટમ્પિંગ પળભરમાં મૅચનું પાસું પલટી નાખે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ધોનીની પારખું નજર

ઇંગ્લૅન્ડમાં આ વખતે ધોની મહત્ત્વના પુરવાર થશે તેનું એક કારણ એ પણ  છે કે હાલના તબક્કે અંગ્રેજ પિચો સપાટ જોવા મળે છે. તેમાં સ્પિનરને ક્યારેક યારી ન પણ મળે પરંતુ આ સંજોગોમાં તમારે માત્ર આવડતના જોરે મૅચ તરફેણમાં કરવાની રહે છે.

બીજું ઇંગ્લૅન્ડનું હવામાન ગમે ત્યારે પલટાઈ જતું હોય છે આ સંજોગોમાં બૉલ અચાનક મૂવ થવા લાગે.

અહીં બૅટ્સમૅનની મૂવમૅન્ટમાં થોડો ફરક આવી જાય જે ધોનીની પારખું નજરમાંથી બચી શકે નહીં.

વિકેટ પાછળથી ધોનીને જ હરીફ ખેલાડીની જે ખામી દેખાય છે તે બની શકે છે કે મિડ-ઑન કે મિડ-ઑફ પરથી કોહલીને ખ્યાલ ન આવે.

ઇંગ્લૅન્ડમાં આ વખતે આવનારા પડકારો માટે કોહલીએ સજ્જ રહેવું પડશે.

વિશ્વ કપની અલગ પદ્ધતિ

લગભગ 20 વર્ષ બાદ ઇંગ્લૅન્ડમાં વર્લ્ડ કપ રમાઈ રહ્યો છે એટલે સ્વાભાવિક છે કે મોટા ભાગના વિદેશી ખેલાડીઓનો અહીં પહેલો અનુભવ હશે.

બે વર્ષ અગાઉ અહીં ચૅમ્પિયન્સ ટ્રૉફી યોજાઈ હતી પરંતુ આ વખતની મેગા ઇવેન્ટનું માળખું જ અલગ છે અને આ પ્રકારના...


માત્ર વિદ્યાર્થીઓ, સરકારી કર્મચારી કે વ્યવસાયિકો જ નહીં, અન્ય વર્ગોમાં અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે.

જુદાજુદા મોરચે સરકારના વિરોધ થવા પાછળનાં કારણો જાણવા માટે બીબીસી ગુજરાતીએ નિષ્ણાતો અને પક્ષકારો સાથે વાતચીત કરી હતી.

અમારી ભૂલ, કમળનું ફૂલ'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

હાલ ગુજરાતના રિક્ષાચાલકો રાજ્ય સરકાર વિરુદ્ધ રોષે ભરાયેલા છે. રિક્ષાચાલકોની માગ છે કે કોરોના મહામારીના લૉકડાઉનના ત્રણ મહિના પેટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા તેમને માસિક પાંચ હજાર લેખે આર્થિક સહાય કરવામાં આવે.

રાજ્યમાં કોરોના મહામારીને કારણે થયેલી રિક્ષાચાલકોની કફોડી સ્થિતિ વિશે વાત કરતાં 'અમદાવાદ રિક્ષાચાલક એકતા યુનિયન'ના પ્રમુખ વિજય મકવાણા જણાવે છે :

"હાલ, કોરોનાને કારણે થયેલા લૉકડાઉનને કારણે પહેલાંથી આર્થિક સંકડામણનો અનુભવ કરી રહેલા ગરીબ રિક્ષાચાલકોની મુશ્કેલીમાં અત્યંત વધારો થયો છે."

"અન્ય રાજ્યોની જેમ ગુજરાત સરકાર પણ રિક્ષાચાલકો માટે આર્થિક સહાયની જાહેરાત કરે અથવા રિક્ષાચાલકો માટે સરળ લૉનની વ્યવસ્થા કરી આપે એવી અમારી માગ હતી. પરંતુ ઘણી રજૂઆતો છતાં પણ અમારી આ માગો સંતોષાઈ નથી."

આવનારા દિવસોમાં રૂપાણી સરકાર વિરુદ્ધ આંદોલન વધુ જલદ બ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નાવવાની ચીમકી આપતાં તેઓ જણાવે છે,  "અમે અમદાવાદ શહેરમાં, રિક્ષા પાછળ 'અમારી ભૂલ, કમળનું ફૂલ'એવાં પોસ્ટરો લગાવી વિરોધ વ્યક્ત કરવાનું શરૂ કર્યું છે."

"જો અમારી માગણીઓ વહેલી તકે નહીં માનવામાં આવે તો આવનારા દિવસોમાં આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવી સમગ્ર ગુજરાતના રિક્ષાચાલકોને જોડવામાં આવશે."

જો સરકાર દ્વારા રિક્ષાચાલકોની માગણી નહીં સ્વીકારવામાં આવે તો તેવી પરિસ્થિતિમાં રિક્ષાચાલકોની આગામી રણનીતિ કેવી હશે એ અંગે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે કે, "જો અમારી માગણીઓ તરફ સરકાર તાત્કાલિક ધોરણે ધ્યાન નહીં આપે તો ભવિષ્યમાં યોજાનારી ચૂંટણીઓમાં અમે સમગ્ર રાજ્યમાં ભાજપ વિરુદ્ધ પ્રચાર કરીશું."

પોલીસકર્મીઓને અન્યાય?

રિક્ષાચાલકો બાદ પોલીસકર્મીઓ પણ પોતાની માગને લઈને સરકાર સામે પડ્યા છે.

રાજ્યમાં થોડા દિવસ પહેલાં જ શિક્ષકો દ્વારા ગ્રેડ-પેમાં સુધારા માટે આંદોલન ચલાવાયું હતું. સરકારે શિક્ષકોની માગણી સ્વીકારી લીધા બાદ હવે ફરીથી ગુજરાતના પોલીસકર્મીઓ દ્વારા ગ્રેડ-પેમાં વધારા માટે ટ્વિટર પર અભિયાન શરૂ કરી દેવાયું છે.

આ અભિયાન હેઠળ '#2800ગુજરાતપોલીસ' સાથે અસંખ્ય ટ્વીટ થઈ રહ્યાં છે.

જુદાજુદા મીડિયા અહેવાલો અનુસાર રાજ્ય પોલીસમાં કાર્યરત્ કૉન્સ્ટેબલો, હેડ-કૉન્સ્ટેબલો અને એ.એસ.આઈ.ના ગ્રેડ-પેમાં વધારો કરવાની માગ થઈ રહી છે.

કૉન્સ્ટેબલો દ્વારા ગ્રેડ-પે 1800થી વધારી 2800, હેડ-કૉન્સ્ટેબલો દ્વારા ગ્રેડ-પે 3600 કરવાની અને એ. એસ. આઇનો ગ્રેડ-પે 4400 કરવાની માગણી થઈ રહી છે.

રજત નાણાવટી નામના ટ્વિટર યુઝરે લખ્યું, "આઠ કલાક નોકરી કરનારાને 4200 ગ્રેડ-પે અને 24 કલાક ફરજ સાથે બંધાયેલાને 1800  ગ્રેડ-પે?"

અનીલકુમાર મકવાણા નામના ટ્વિટર યુઝરે ઓછા પગાર સાથે કરવા પડતા ફરજપાલનની વાત કરી.

આ માંગણીઓનું સમર્થન કરતાં ગુજરાત રાજ્યના નિવૃત્ત ડી.જી. આર.બી. શ્રીકુમાર જણાવે છે, "પોલીસકર્મીઓની તરફેણમાં ઊઠી રહેલી આ તમામ માગણીઓ એકદમ વાજબી છે. કેન્દ્રીય પોલીસબળના સમકક્ષ હોદ્દા પર કાર્યરત પોલીસકર્મીઓ જેટલો જ પગાર રાજ્ય પોલીસને મળે એ અતિ ઇચ્છનીય છે."

પોલીસ પર કામના વધુ પડતા ભારણની સમસ્યા વિશે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે, "એક સામાન્ય કૉન્સ્ટેબલથી માંડીને મોટા અધિકારીઓ સુધી તમામ પોલીસ કર્મચારીઓ 12 થી 16 કલાક ફરજ પર રહે છે. પોલીસકર્મીઓને પૂરતા પ્રમાણમાં રજા પણ મળતી નથી. આવી પરિસ્થિતિમાં તેમના ગ્રેડ-પેમાં વધારાની માગણી તદ્દન વાજબી છે એવું મારું માનવું છે."

'પહેલાં રોજગારી પછી...


માધવરાવ સિંધિયા કૉંગ્રેસના એક દિગ્ગજ નેતા હતા જેઓ 1971થી મધ્યપ્રદેશના ગુનાથી સતત નવ વખત સંસદસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા.

કહેવાય છે કે માધવરાવ સિંધિયા ક્યારેય ગુનાથી ચૂંટણી હાર્યા નહોતા.  માધવરાવ સિંધિયા પોતાની રાજકીય કારકિર્દીના શરૂઆતના વર્ષોમાં જનસંઘની ટિકિટ પર પણ ચૂંટણી લડ્યા હતા.

જ્યોતિરાદિત્યનાં માતા કિરન રાજ્ય લક્ષ્મી દેવી કાસ્કીના મહારાજા લામજંગ જુદ્ધા શમશેર જંગ બહાદુર રાણાના પ્રપૌત્રી હતાં.

અને તેમનું લગ્ન ગાયકવાડ રાજપરિવારનાં પ્રિયદર્શિની રાજે સિંધિયા સાથે થયું હતું.

રાજકારણમાં પ્રવેશ

માધવરાવ સિંધિયાના મૃત્યુના ત્રણ મહિના પછી, એ જ વર્ષે ડિસેમ્બરમાં  જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા કૉંગ્રેસમાં જોડાયા હતા અને ફેબ્રુઆરી 2002માં પોતાની પિતાના મૃત્યુને કારણે ખાલી થયેલી ગુના બેઠક પરથી ચૂંટણી લડ્યા હતા.

આ ચૂંટણી તેઓ મોટા અંતરથી જીતી ગયા હતા.

2002 પછી તેઓ 2004, 2009 અને પછી 2014 માં ફરી ગુનાથી સંસદસભ્ય બન્યા હતા. જોકે 2019માં તેમના માટે એક સમયે પોતાના અંગત સચિવ રહેલા કેપીએસ યાદવ સામે ચૂંટણી હારવું, નાઉમેદી ભર્યું હતું.

સંપન્ન નેતા

સિંધિયા ગ્વાલિયરના રાજવી પરિવારથી આવે છે અને તેમના દાદા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

જીવાજીરાવ સિંધિયા ગ્વાલિયરના આખરી રાજા હતા.

બાપ-દાદાની સંપત્તિના વારસદાર જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા દેશના સૌથી સંપન્ન નેતાઓમાં સામેલ હતા. તેમને વારસામાં 25 હજાર કરોડ રૂપિયાની સંપત્તી મળી હોવાનું કહેવાય છે. આ જાણકારી અદાલતમાં તેમણે દાખલ કરેલ 'લીગલ સક્સેશન પિટિશન'માં બહાર આવી હતી, જોકે તેમના પરિવારના અન્ય સદસ્યોએ આ પિટિશનને પડકારી છે.

જ્યોતિરાદિત્ય કેન્દ્રમાં યુ.પી.એ. (યુનાઇટેડ પ્રોગ્રેસિવ અલાયન્સ)ની સરકારમાં તેઓ મંત્રી રહ્યા હતા. 2007, 2009 અને પછી 2012માં તેઓ યુપીએ સરકારમાં મંત્રી બન્યા હતા.

2007માં તેઓ ઇન્ફર્મેશન ટેકનૉલૉજી અને સંચાર વિભાગના રાજ્યકક્ષાના મંત્રી હતા.

2009માં તેઓ વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ વિભાગના રાજ્યકક્ષાના મંત્રી બન્યા.

2012માં યુપીએ સરકારમાં જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા ઊર્જા મંત્રી બન્યા હતા.

યુપીએના મંત્રીમંડળમાં તેઓ યુવા ચેહરો હતા અને તેઓ સાહસિક નિર્ણયો લેવા માટે જાણીતા હતા. કહેવાય છે કે મંત્રીપદે પર પણ તેઓ સામાન્ય લોકો સુલભ હતા.

વિવાદમાં આવ્યા

2012માં જ્યારે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા ઊર્જા મંત્રી હતા, ત્યારે પાવર ગ્રિડમાં ખામી સર્જાતા દેશભરમાં સૌથી મોટો પાવરકટ જોવા મળ્યો હતો.

ભારતના ઇતિહાસમાં વીજ સપ્લાયમાં આટલી મોટી બાધા ક્યારેય જોવા નથી મળી. મંત્રી હતા ત્યારે તેમના નામ સાથે કોઈ વિવાદ નહોતો જોડાયો, પરંતુ આ પાવરકટને કારણે યુપીએના સહયોગી દળોએ પણ તેમની સામે નારાજી દેખાડી હતી.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ પાવરકટ ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો.

ક્રિકેટના શોખીન

જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા ક્રિકેટના શોખીન છે અને તેઓ મધ્ય પ્રદેશ ક્રિકેટ ઍસોસિયેશનના પ્રમુખ છે.

તેઓ ભારતમાં વિવિધ ક્રિકેટ ઍસોસિયેશનોની કામ કરવાની રીતના મોટા ટીકાકાર રહ્યા છે.

ભારતીય ક્રિકેટને હચમચાવી નાખનાર સ્પૉટ ફિક્સિંગ વિવાદ વખતે પણ તેઓ મુખર રહ્યા હતા. ત્યાર બાદ બી.સી.સી.આઈ. (ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ ઑફ ઇન્ડિયા)ના સચિવપદેથી સંજય જગદલેને રાજીનામું આપવું પડ્યું હતું.

ચૂંટણીમાં હાર

2019ની ચૂંટણીમાં તેમના પરિવારની પરંપરાગત બેઠક ગુના પરથી તેઓ હારી ગયા હતા.

મધ્ય પ્રદેશમાં ચૂંટણી પ્રચાર વખતે કમલનાથ અને જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા કૉંગ્રેસના તત્કાલીન અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીની સાથે-સાથે દેખાયા હતા.

રાહુલ ગાંધીએ કમલનાથને 'વર્તમાનના એક અનુભવી નેતા' તરીકે અને જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાને 'ભવિષ્ય' તરીકે રજૂ કર્યા હતા.

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે 'જ્યોતિરાદિત્યા સિંધિયા ચૂંટણી...


માધવસિંહ સોલંકી

વૃદ્ધે કહ્યું, મહેસાણાથી નીકળીને મુંબઈ જવા અમદાવાદ રેલ્વે સ્ટેશને ગયો પણ ટ્રેન ત્રણ કલાક મોડી છે. ત્રણ કલાક ક્યાં કાઢવા, થયું તમને મળીને સુખ- દુખની વાતો કરું! સીએમે એ વૃદ્ધને બેસાડીને જાતે પાણી આપ્યું અને શાંતિથી એમની વાતો સાંભળી. ટ્રેનનો સમય થતા વૃદ્ધ ગયા અને સીએમ પથારી ભેગા થયા.

માનવામાં ન આવે એવી આ વાત નવી પેઢી એ જેમને કદીયે ટીવી પર જોયા નથી એવા ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી માધવસિંહ સોલંકીની છે. આ વાત તેમણે એક ઇન્ટરવ્યૂમાં કહી હતી.

માધવસિંહ ૩૦મી જુલાઈએ ઉંમરના 93 વર્ષ પૂરા કરી, 94માં વર્ષમાં પ્રવેશે છે. આમ તો દર વર્ષે એમની વર્ષગાંઠ ગાંધીનગરનાં સર્કિટહાઉસમાં ઉજવાય છે. સત્તા ગયાના ત્રણ દાયકા પછી પણ ગુજરાતભરમાંથી એમના સમર્થકો આ એક દિવસે એમના નેતાને મળવા આવે પડે છે.

જોકે, આ વખતે કોરોનાને કારણે આ કાર્યક્રમ બંધ રહ્યો. માધવસિંહ સોલંકીએ પોતે એક વીડિયો સંદેશમાં બે દિવસ અગાઉ કહ્યું કે કોઈ મળવા આવશો નહીં અને ફોન નહીં કરો તો પણ ચાલશે. કોરોનાના ટાઇમમાં સૌ સ્વસ્થ રહો.

ગાંધીનગરના સેક્ટર 9ના બેઠા ઘાટના સરકારી નહીં પણ એક ખાનગી સાદા પણ કલાત્મક બંગલામાં રહેતા એ એકાકી વૃદ્ધને તમે મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ળો, તો ભાગ્યે જ કલ્પી શકો કે, આ માણસ ચાર-ચાર વખત યાને કે 1973-1975-1982-1985માં ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હતા.

ગુજરાત વિધાનસભામાં 182માંથી 149 બેઠકો જીતવાનો એમનો રેકર્ડ નરેન્દ્ર મોદી પણ તોડી નથી શક્યા.

નહોતું આવવું રાજકારણમાં

માધવસિંહ સોલંકી

એ દેશના આયોજનમંત્રી અને વિદેશમંત્રી પણ રહ્યા. જોકે, સ્વિડનની મુલાકાત વખતે બૉફોર્સ વિષયક એક પત્ર ત્યાં પહોચાડવાના વિવાદમાં એમણે મંત્રીપદ અને રાજકારણ છોડવું પડ્યું. એ પત્રમાં શું હતું એ આજ સુધી એક મોટું રહસ્ય જ રહ્યું છે.

આજે રાજકારણમાં લોકો થોડા કરોડ રૂપિયા કે મંત્રીપદ માટે પાર્ટી છોડી દે છે. જ્યારે આ માણસે એમના નેતા અને પાર્ટીની શાખ બચાવવા રાજકારણ છોડી દીધું. એ પછી એ ગુમનામી અને મૌનની ગુફામાં પ્રવેશી ગયા. ના કદી જાહેરમાં આવ્યા, ના કદી મીડિયામાં.

એમની તો કારકિર્દીની શરૂઆત જ મીડિયાથી થઈ હતી. સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના એ યુગના દરેક યુવાનોની જેમ માધવસિંહ પણ જંબુસરના પીલોદ્રા ગામથી ગાંધીની ફોજમાં જોડાવા ઇન્દુલાલ યાજ્ઞિકની મદદથી  અમદાવાદના સાબરમતી આશ્રમમાં આવ્યા. ઇન્દુલાલે એમને પોતાના સહાયક બનાવી ચકાસ્યા અને પછી 'ગુજરાત સમાચાર'માં નોકરીએ લગાડ્યા.

80 રૂપિયાના પગારે માધવસિંહ આખો દિવસ છાપાની નોકરી કરતા અને રાત્રે ઑફિસના ટેબલો પર એ જ છાપું પાથરી સૂઈ જતા. એમને તો એક સારા પત્રકાર જ બનવું હતું, પરંતુ નિયતિ અકસ્માતે જ એમને રાજકારણમાં લઈ આવી.

આશ્રમમાં એમના મિત્ર વકીલ એમને રાજકારણમાં જવાનો આગ્રહ કરતા હતા. પરંતુ માધવસિંહની ઇચ્છા વકીલ બનીને પૈસા કમાઈ પોતાના ગરીબ કુટુંબને પગભર કરવાની હતી. આ નવાઈ જેવી વાત નથી, એ વખતે લોકો પૈસા કમાવા રાજકારણમાં નહોતા આવતા!

એમના બીજા મિત્ર બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલે એમને સમજાવવા એમના સસરા ઈશ્વરસિંહ ચાવડાને પોસ્ટ કાર્ડ લખ્યું. ઈશ્વરસિંહ જમાઈને સમજાવવા ગાંધી આશ્રમ આવ્યા પણ માધવસિંહ ના માન્યા.

આ બાજુ ઈશ્વરસિંહનો નકારનો જવાબ ના આવતા એને હા માની બાબુભાઈએ કૉંગ્રેસની કમિટીની બેઠકમાં મોરારજીભાઈ દેસાઈ પાસે બોરસદ બેઠક માટે માધવસિંહનું નામ મંજૂર કરાવી દીધું.

બીજે દિવસે છાપામાં ઉમેદવાર તરીકે નામ છપાયું ત્યારે તો માધવસિંહને એની જાણ થઈ. પછી એ ના ન પાડી શક્યા. અને આમ માધવસિંહ ૧૯૫૭માં મુંબઈ ધારાસભાના સભ્ય બન્યા અને 1960મા ગુજરાત અલગ રાજ્ય બનતા ગુજરાતની ધારાસભામાં આવ્યા. રેસ્ટ ઇઝ હિસ્ટ્રી.

દેશભરમાં મધ્યાહ્ન ભોજન માધવસિંહની દેણ

માધવસિંહ સોલંકી ઇંદિરા ગાંધી સાથે

માધવસિંહ...


માનવ અધિકાર કાર્યકર્તાઓના મતે છેલ્લા એક વર્ષથી ચીની છોકરાઓ લગ્ન કરાવા માટે પાકિસ્તાન આવે છે.

આ રિપોર્ટ મુજબ, પાકિસ્તાનમાં સામે આવેલી આ ઘટનાઓ એશિયાના અન્ય પાંચ દેશો સાથે પણ સંકળાયેલી છે.

આ જ સંદર્ભે પાકિસ્તાનમાં માનવ અધિકાર કાર્યકર્તાઓનું કહેવું છે કે છેલ્લા એક વર્ષથી પાકિસ્તાનના પંજાબ વિસ્તારમાં ચીનના લોકો લગ્ન માટે આવી રહ્યા છે અને છોકરીઓને લગ્ન કરીને લઈ જાય છે. જેનો હેતુ વૈવાહિક સંબંધ બાંધવાનો નથી પણ કથિત રીતે એ આંતરરાષ્ટ્રિય સ્તરે દેહવ્યાપારનું મહત્ત્વનું માધ્યમ છે.

આ મુદ્દે બીબીસીએ ફૈસલાબાદમાં એક એવી છોકરી સાથે વાત કરી, જેના એક ચીનના છોકરા સાથે લગ્ન કરી દેવામાં આવ્યા. તેમણે અમને શું કહ્યું તે જાણો તેમના જ શબ્દોમાં.

હું ફૈસલાબાદની છું, મારી ઉંમર 19 વર્ષ છે. આ નવેમ્બર 2018ની વાત છે. અમે લોકો મારી કઝીનના લગ્નમાં ગયા હતા, તેનાં લગ્ન પણ એક ચીનના છોકરા સાથે થઈ રહ્યાં હતાં. હવે તે ચીનમાં છે. ત્યાં જ મને પણ પસંદ કરવામાં આવી અને સંબંધીઓએ મારા ઘરનાનો નંબર લઈ લીધો. કૉલ કરીને એ લોકો અમારા ઘેર આવ્યા. મને ત્રણ છોકરા જોવા આવેલા.

મારા ઘરવાળાનો પહેલો પ્રશ્ન હતો કે શું છોકરો ઈસાઈ છે? તો અમને ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કહેવામાં આવ્યું કે એ ઈસાઈ છે, કોઈ છેતરપિંડી નથી. પણ અમને પૂરતો સમય આપવામાં આવ્યો નહીં.

તેઓ અમારા ઘેર આવ્યા એના બીજા જ દિવસે મને મેડિકલ ટેસ્ટ માટે લાહોર મોકલવામાં આવી. મેડિકલ ટેસ્ટ કર્યાના બે જ દિવસમાં તેમણે કહ્યું કે અમારે લગ્ન કરવાં છે. ઘરવાળાએ કહ્યું કે તેઓ આટલી જલદી લગ્ન કરવા માગતા નથી.

પરંતુ એ ચીનના છોકરા સાથે જે પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિ આવેલા તેમણે કહ્યું કે જે થશે આ મહિનામાં જ થશે, કારણ કે આવતા મહિને ચીની લોકોને પરત જવું છે અને પછી તેઓ પાછા આવશે નહીં. તો જો લગ્ન કરવાના હોય તો અત્યારે જ કરવા પડશે. તેમણે અમને કહ્યું કે અમે તમારો બધો જ ખર્ચ ઉઠાવીશું.

મારા ઘરનાએ કહ્યું કે અમારે નથી જોઈતો, તો તેમણે કહ્યું કે જે રીતે પાકિસ્તાનમાં છોકરાવાળા છોકરીનાં લગ્નનો ખર્ચ આપે છે, છોકરીનાં કપડાં સિવડાવી આપે છે. એ પ્રમાણે લગ્ન થશે.

મારા ઘરનાએ અમારા સંબંધીઓના અનુભવ જોઈને હા કહી અને લગ્ન કરી દીધાં.

જ્યાં સુધી મારા કાગળ થઈ રહ્યા હતા ત્યાં સુધી તેમણે મને સાત છોકરા અને છોકરીઓ સાથે એક ઘરમાં રાખી હતી.

તેમણે લાહોરના ડિવાઇન રોડ પર એક ઘર લઈ રાખ્યું હતું. કુલ ત્રણ ઘર હતાં. બે એક જ ગલીમાં હતાં અને એક, બે ગલી છોડીને હતું. ત્યાં બધા જ ચીની લોકો હતા. મારાં લગ્ન છેલ્લે થયાં. બાકીની સાત છોકરીઓનાં લગ્ન મારાં પહેલાં થયાં હતાં. એ બધી જ ખ્રિસ્તી છોકરીઓ હતી.

હું મારા પતિ સાથે ગૂગલ ટ્રાન્સલેટરની મદદથી વાત કરતી હતી. ક્યારેક અનુવાદ સરખો થતો અને ક્યારેક નહીં.

એક શિક્ષક પણ રાખ્યા હતા. અમારા બધી છોકરીઓના સવારે 9 વાગ્યાથી સાંજના પાંચ વાગ્યા સુધી ચીની ભાષા શીખવાના વર્ગો ચાલતા.

ચીની લોકો સાથે જે પાકિસ્તાની માણસ આવેલો એ બહુ હોશિયાર હતો, (એને અમારી બધી જ જવાબદારી સોંપાઈ હતી) તેનો વ્યવહાર સારો નહોતો, તે ગાળો બોલતો. જો કોઈ છોકરી કહેતી કે તેને ઘરે જવું છે તો તે બહુ ગંદા-ગંદા આક્ષેપ કરતો અને બ્લૅકમેલ કરતો.

જે છોકરા સાથે મારાં લગ્ન થયાં હતાં તેને હું માત્ર ત્રણ વખત મળી હતી. પહેલી વખત તે જ્યારે મને જોવા આવ્યો ત્યારે, પછી મેંદી વખતે જોયો હતો અને ત્રીજી વાર નિકાહ સમયે મુલાકાત થયેલી.

છોકરાની ઉંમર 21 વર્ષ હતી અને લગ્ન બાદ મને ખબર પડી હતી કે તે હાથે વિકલાંગ છે અને ખ્રિસ્તી પણ નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જ્યારે મેં પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિને આ અંગે કહ્યું તો તે મને બ્લૅકમેલ કરવા લાગ્યો. કહેવા લાગ્યો કે મેં લગ્ન માટે પૈસા ખર્ચ્યા છે એ...


માનવકોષ સાથે સંપર્ક કરવા તથા પ્રવેશવા માટે કોરોનાના વાઇરસ દ્વારા તેના સ્પાઇકનો (કોરોનાની તસવીરમાં જોવા મળતો અળીયાળો આકાર અને તેની ઉપરના આકાર) ઉપયોગ કરે છે.

સોશિયલ મીડિયા અને ફોન કોલ્સ ઉપર ઓક્સિજનની મદદ માટે ટહેલ નાખવામાં આવી રહી છે.

દેશમાં ઓક્સિજનનો પુરવઠો જળવાઈ રહે તે માટે ભારતીય રેલવેએ ઓક્સિજન એક્સપ્રેસ દોડાવવાની ફરજ પડી રહી છે, જ્યારે ભારતીય વાયુદળ દ્વારા પણ વિશેષ ઉડાણો ભરવામાં આવી રહી છે.

ઉદ્યોગજગત માટેનો ઓક્સિજનનો ક્વોટા તબીબી વપરાશ માટે ફાળવવામાં આવી રહ્યો છે. દેશની પાંચથી વધુ હાઇકોર્ટમાં તથા સુપ્રીમ કોર્ટમાં ઓક્સિજન (અને કોરોના) મુદ્દે સુનાવણી ચાલી રહી છે.

કેટલાક અહેવાલો પ્રમાણે, દેશમાં કોરોનાના કેસોમાં થયેલા વધારા માટે ડબલ મ્યુટન્ટ વાઇરસ જવાબદાર છે. જોકે નિષ્ણાતો આ મુદ્દે એકમત નથી.

અહીં નોંધનીય  છે કે, વાઇરસ માનવશરીરમાં પ્રવેશે તથા અન્યોમાં ફેલાય ત્યારે તેનું સ્વરૂપ બદલતો રહે છે, આ પરિવર્તન મ્યુટેન્ટ તરીકે ઓળખાય છે.

ઓક્સિજનની જરૂર વધુ?

ગાંધીનગરસ્થિત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ પબ્લિક હૅલ્થના ડાયરેક્ટર ડૉ. દિલીપ માળવંકરના મતે, "ઓક્સિજનની જરૂર વધુ પડી રહી છે, તેવી ચર્ચા કરતી વેળાએ આ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પણે એ બાબત પણ ધ્યાને લેવી રહી કે આપણી ઉત્પાદનક્ષમતા અગાઉ જેટલી જ છે."

"અગાઉ દૈનિક કેસની સંખ્યા મહત્તમ 90 હજાર જેટલી હતી. જે અત્યારે વધીને ત્રણ લાખ ઉપર પહોંચી ગઈ છે તથા હજુ પણ વધશે એવી આશંકા સેવવામાં આવી રહી છે."

"અગાઉની સરખામણીએ બીજી લહેર દરમિયાન યુવાનોને પણ ઓક્સિજનની જરૂર વધુ પડી રહી હોય તેવું જોવા મળી રહ્યું છે. તેનું એક કારણ નવો મ્યુટેન્ટ હોઈ શકે છે."

"કોરોનાનો વાઇરસ શરીરમાં પ્રવેશે તે પછી તે ફેફસાં સુધી પહોંચે છે એટલે તેની સંરક્ષણ પ્રણાલી ઉપર હુમલો કરે છે. તેનો સામનો કરવા માટે તંત્ર જે કોષને મોકલે તેનાથી સોજો ઉદ્દભવે છે અને બીજા તબક્કામાં ન્યુમોનિયાનું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે, જેમાં ફેફસાં ઉપર સોજો કે ફેફસાંમાં પાણી જોવા મળે છે."

"જેનો સામનો કરવા માટે સ્ટિરોઇડ વગેરે આપવામાં આવે છે અને વધુ સ્થિતિ કથળે ત્યારે બહારથી ઓક્સિજન આપવું પડે છે."

શરીરની વ્યવસ્થા જોઈએ તો નાક વાટે લીધેલો વાયુ આપણા ફેફસાં સુધી પહોંચે છે, જે ઓક્સિજન લઈને કાર્બન ડાયોકસાઇડ બહાર કાઢે છે. જેને સરળ શબ્દોમાં શ્વાચ્છોશ્વાસ કહેવામાં આવે છે. લોહી મારફત આ ઓકસિજન સમગ્ર શરીરમાં પહોંચે છે. જ્યારે આ સંતુલન ખોરવાઈ એટલે બહારથી ઓક્સિજન આપવાની જરૂર ઊભી થાય છે.

શુક્રવારે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચ (આઈસીએમઆર) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલી માર્ગદર્શિકા મુજબ, જ્યારે કોઈ વ્યક્તિના શ્વાસ ટૂંકા થઈ જાય, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવા લાગે ત્યારે તેણે તબીબી માર્ગદર્શન લેવું રહ્યું.

શરીરમાં કેટલું ઓક્સિજન ઘટી ગયું છે અને કેટલા પ્રમાણમાં ઓક્સિજન છે તેના આધારે બહારથી કઈ પદ્ધતિથી (માસ્કથી, નાકથી વગેરે) અને કેટલો (મિનિટમાં કેટલા લીટર) ઓક્સિજન આપવો તેનો નિર્ણય લેવામાં આવે છે.

ગુજરાત સહિત દેશમાં સતત વધી રહી છે ક્લિનિકલ ઓક્સિજનની માગ

ગુજરાત સરકારે હાઈકોર્ટમાં જણાવ્યું છે કે રાજ્યમાં એક હજાર 100 મેટ્રિક ટન ઓક્સિજનનું ઉત્પાદન થાય છે, જેની સામે એક હજાર 50 મેટ્રિક ટન ઓક્સિજનનો વપરાશ છે અને સ્થિતિ કાબૂમાં છે.

ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચ (આઈસીએમઆર)ના ડાયરેકટર જનરલ પ્રો. ડૉક્ટર બલરામ ભાર્ગવે એક ચર્ચા દરમિયાન જણાવ્યું, "કોરોનાની પહેલી લહેર હોય કેબીજી લહેર હોય. વૃદ્ધો તથા કૉ-મૉર્બિડિટી ધરાવનારા દરદી પહેલા તબક્કામાં સંવેદનશીલ તબક્કામાં હતા અને આ વખતે પણ છે."

"આ વખતે યુવાનોમાં વધુ પ્રમાણમાં ઓક્સિજનની જરૂર પડી રહી છે. કેસની ટકાવારીની સામે મૃત્યુનો દર જેટલો હતો, મહદંશે...


માનવજાત ઉપર કેર વર્તાવનાર કોરોના પહેલો વાઇરસ નથી. આ પહેલાં 1918માં ઇન્ફ્લુએન્ઝા વાઇરસે કોપ વર્તાવ્યો હતો, જેમાં 5થી 10 કરોડ લોકો મૃત્યુ પામ્યાં હતાં. 20મી સદી દરમિયાન શીતળાને કારણે ઓછાંમાં ઓછાં 20 લાખ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

આ બધું જાણીને એવું લાગે કે વાઇરસ આપણાં માટે ખૂબ જ જોખમી છે અને તેને ધરતી ઉપરથી સમાપ્ત કરી દેવા જોઈએ. આપણને કોઈ જાદુઈ લાકડી મળે અને તે ફરતાની સાથે જ ધરતી ઉપરથી તમામ વિષાણુનો નાશ થઈ જાય, એવો વિચાર પણ કોઈને આવે.

પરંતુ, ધરતી ઉપરથી વાઇરસનો સફાયો કરવાનો વિચાર કરતાં પહેલાં સાવધ થવા જેવું ખરું. જો એવું થયું તો આપણે પણ જીવી નહીં શકીએ. વાઇરસ વગર માનવજાત જ નહીં, પરંતુ પૃથ્વી પરનો કોઈપણ જીવ જીવી ન શકે.

અમેરિકાની વિસ્કૉન્સિન-મેડિસિન યુનિવર્સિટી ખાતે મહામારીના નિષ્ણાત ટોની ગોલ્ડબર્ગના કહેવા પ્રમાણે, "જો પૃથ્વી ઉપરથી તમામ વાઇરસ નાબૂદ થઈ જાય, તો પૃથ્વી પરના તમામ જીવોને મરવામાં માત્ર એક કે દોઢ દિવસનો સમય લાગે."

"જીવન ચલાવવા માટે વાઇરસ જરૂરી છે અને તેના માટે વાઇરસોની માઠી અસરોને અવગણવી રહી."

વાઇરસનું ગેબી વિશ્વ

દુનિયામાં અત્યારે કુલ કેટલા પ્રકારના વાઇરસ અસ્તિત્વ ધરાવે છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

, તે અંગે આપણે નક્કરપણે કશું નથી જાણતાં, છતાં એક વાત નિશ્ચિત છે કે મોટાભાગના વાઇરસ આપણને કોઈ નુકસાન નથી પહોંચાડતા.

હજારો વાઇસ એવા છે કે જે ધરતીની ઇકૉસિસ્ટમને ચલાવવામાં મદદરૂપ થાય છે. ચાહે તે કીડી-મંકોડા, ગાય-ભેંસ હોય કે પછી માણસ પોતે.

મેક્સિકો નેશનલ ઑટોનૉમસ યુનિવર્સિટીમાં વાઇરસ વિશેષજ્ઞ સુસાના લોપેજ શૈરેટનના કહેવા પ્રમાણે, "ધરતી ઉપર વાઇરસ કે અન્ય જીવો સંતુલિત વાતાવરણમાં રહે છે અને વાઇરસ વગર આપણે જીવી ન શકીએ."

મોટાભાગના લોકો એ વાત નથી જાણતા કે ધરતી ઉપર જીવનનું ચક્ર ચલાવવામાં વાઇરસ કેટલી મોટી ભૂમિકા ભજવે છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે આપણે એવા વાઇરસ વિશે જ રિસર્ચ કરીએ છીએ, જેનાથી બીમારી ફેલાય છે.

જોકે, કેટલાક સાહસિક વિજ્ઞાનીઓએ વાઇરસની અજાણી દુનિયામાં ડોકિયું કરવાનો પ્રયાસ હાથ ધર્યો છે.

હજુ સુધી આપણે અમુક હજાર વાઇરસ વિશે જ જાણીએ છીએ, વાસ્તવમાં કરોડોની સંખ્યામાં વાઇરસ અસ્તિત્વ ધરાવે છે અને તેમના વિશે આપણે કશું જાણતા નથી.

પૅન્સિલ્વેનિયા સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના મૈરિલિ રુસિંકના કહેવા પ્રમાણે, "વિજ્ઞાન માત્ર રોગજન્ય વિષાણુઓનો જ અભ્યાસ કરે છે. આ વાત અફસોસજનક છે, પરંતુ એ જ સત્ય છે."

આપણે મોટાભાગના વાઇરસો અંગે જાણતા નથી, એટલે તે વાઇરસ ખતરનાક છે કે નહીં એના વિશે પણ માહિતી નથી મળતી.

બ્રિટિશ કૉલંબિયા યુનિવર્સિટીમાં વિષાણુ વૈજ્ઞાનિક કર્ટિસ સટલ કહે છે, "જો વાઇરસની કુલ પ્રજાતિ સાથે સરખામણી કરવામાં આવે તો, માનવજાત માટે ખતરનાક વાઇરસની સંખ્યા શૂન્ય આસપાસ આવે.

ઇકૉસિસ્ટમના કેન્દ્રમાં વાઇરસ

આપણાં માટે બૅક્ટેરિયાને સંક્રમિત કરનારા વાઇરસ સૌથી વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ છે. તેને 'ફેગસ' કહેવાય છે, જેનો મતલબ ગળી જનાર એવો થાય છે.

ટોની ગોલ્ડબર્ગના કહેવા પ્રમાણે, દરિયામાં બૅક્ટેરિયાની વસતીને કાબૂમાં રાખવામાં ફેગસનો મોટો ફાળો છે. જો આ વાઇરસ ખતમ થઈ જાય તો અચાનક જ દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિનું સંતુલન ખોરવાઈ જશે.

સમુદ્રના 90 ટકા જીવ માઇક્રૉબ એટલે કે નાના એક કોષીય જીવ છે. જે ધરતી ઉપર અડધોઅડધ ઓક્સિજન બનાવે છે. આ કામ વાઇરસ વિના શક્ય નથી. સમુદ્રના વાઇરસ અડધા બૅક્ટેરિયા તથા 20 ટકા માઇક્રૉબ્સને દરરોજ મારી નાખે છે.

જેનાથી થકી સમુદ્રમાં લીલ, શેવાળ તથા અન્ય વનસ્પતિને ખોરાક મળે છે, જેનાથી તેઓ ફોટોસિન્થેસિસની પ્રક્રિયા દ્વારા સૂર્યપ્રકાશની મદદથી ઓક્સિજન બનાવે છે, જે પૃથ્વી ઉપર જિંદગી ચલાવવામાં મદદ કરે છે.

જો વાઇરસ નાબૂદ થઈ જાય, તો દરિયા થકી પૂરતી...


માનવજાત માટે મંગળની સફર શક્ય બનાવવામાં કાર્યરત્ ટેક્નોલૉજી ઉદ્યોગસાહસિક ઈલોન મસ્ક પણ #deletefacebook કૅમ્પેનમાં જોડાયા છે.

તેમણે તેમની ટેસ્લા અને સ્પેસએક્સ કંપનીઓના અધિકૃત ફેસબુક પેજ ડિલીટ કરાવી દીધા છે.

ડેટા કંપની કેમ્બ્રિજ એનાલિટિકા પર લગભગ પાંચ કરોડ ફેસબુક યૂઝર્સની ખાનગી માહિતી મેળવી લેવાના વિવાદ બાદ #deletefacebook કૅમ્પેન હવે આંદોલનનું સ્વરૂપ ધારણ કરી રહ્યું હોય તેમ લાગે છે.

મસ્કે એક કાર્યક્રમમાં હળવા અંદાજમાં જણાવ્યું હતું કે તેમની કંપનીઓની ફેસબુક પર આવતી જાહેરાત એક સપ્તાહ માટે અટકાવી દેશે.

એ સમયે તેમને ફોલો કરતાં લોકોએ તેમને તેમની કંપનીઓના અધિકૃત ફેસબુક પેજ ડિલીટ કરવાનો પડકાર ફેંક્યો હતો. જેને મસ્કે ગણતરીની મિનિટોમાં જ અમલમાં મૂક્યો હતો.

મસ્કે કહ્યું કે તેમને "ખ્યાલ નહોતો" કે તેમની સ્પેસએક્સ બ્રાન્ડનું ફેસબુક પર પેજ છે.

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું કે, "ખરેખર તેને (પેજને ફેસબુક પર) એક વખત પણ જોયું નથી." તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, "તે (પેજ ફેસબુક પરથી) જલ્દી જતું રહેશે."

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

મસ્કના અન્ય એક ફોલોઅરે તેમનું ધ્યાન દોરતાં કહ્યું કે, તેમની કંપની ટેસ્લા પણ આ સોશિયલ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

નેટવર્ક પર પ્રોફાઇલ ધરાવે છે.

જેના જવાબમાં તેમણે લખ્યું, "(પેજ) નબળું લાગે છે." તેમણે કરેલી આ પોસ્ટ્સની ગણતરીની મિનિટોમાં જ બન્ને કંપનીઓનાં પ્રોફાઇલ પેજ ફેસબુક પરથી ગાયબ થઈ ગયાં હતાં.

આ બન્ને પેજને 25 લાખથી વધુ લોકો ફોલો કરતા હતા.

વર્ષ 2016માં ફેસબુકે 20 કરોડ ડૉલર્સના મૂલ્યનો પોતાનો એક નવો કૉમ્યુનિકેશન ઉપગ્રહ અંતરિક્ષમાં મોકલવા માટે સ્પેસએક્સનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

પરંતુ, એ ઉપગ્રહને લઈ જનાર રોકેટ તૂટી પડ્યું હતું.

પોતાની કંપનીઓના પેજ ડિલીટ કરાવી દીધા બાદ પણ મસ્કે એમ જણાવ્યું હતું કે, તે ફેસબુકની માલિકીના ઇન્સ્ટાગ્રામનો ઉપયોગ કરવાનું હાલના તબક્કે ચાલુ રાખશે.

પરંતુ તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે, "FBનો પ્રભાવ ધીમે ધીમે વધી રહ્યો છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


માનવપરીક્ષણમાં સામેલ એક વ્યક્તિના બીમાર પડ્યા બાદ તેમને આવું પગલું લેવું પડ્યું છે.

એસ્ટ્રાઝેનેકાએ કહ્યું કે આ એક નિત્યક્રમ જેવું છે, કેમ કે પરીક્ષણમાં સામેલ એ વ્યક્તિની બીમારી વિશે હજી સુધી કઈ સમજાઈ નથી રહ્યું.

ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં વૅક્સિનની ટ્રાયલ તરફ આખી દુનિયાની મંડાયેલી છે.

જાણકારોનું માનીએ તો દુનિયાની તમામ વૅક્સિન ટ્રાયલમાં ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીની ટ્રાયલ સૌથી આગળ છે.

અહીં ત્રીજા તબક્કાની વૅક્સિનની ટ્રાયલ થઈ રહી છે અને આશા છે કે બજારમાં સૌથી પહેલાં આવનારી વૅક્સિન ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીની જ હશે.

કોરોના વાઇરસની વૅક્સિનની ત્રીજા તબક્કાની ટ્રાયલમાં અંદાજે 30 હજાર લોકો સામેલ છે.

બીબીસીના મેડિકલ એડિટર ફર્ગસ વૉલ્શ અનુસાર આખી દુનિયામાં ચાલી રહેલી ટ્રાયલ અટકાવી દેવાઈ છે અને હવે એક સ્વતંત્ર તપાસ કરાશે, જેમાં સુરક્ષા માપદંડોની સમીક્ષા કરાશે એ પછી નિયામક નક્કી કરશે કે ટ્રાયલ ફરી શરૂ કરવી કે નહીં

કોરોના વાઇરસની રસી ભારતમાં ક્યારે આવશે?

ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીના પ્રવક્તાએ કહ્યું, "મોટી ટ્રાયલમાં બીમાર થવાની પૂરતી આશંકા હોય છે પણ આને ધ્યાનપૂર્વક ચકાસવા માટે સ્વતંત્ર નિરીક્ષણ આવશ્ય છે."

બીજ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી વખત એવું થયું છે કે ઑક્સફર્ડ યુનિવર્સિટીમાં કોરોના વાઇરસની વૅક્સિનની ટ્રાયલને રોકવાની જરૂર સર્જાઈ છે.

મોટી ટ્રાયલમાં આવું ઘટે એ સામાન્ય બાબત છે અને જ્યારે-જ્યારે પણ પરીક્ષણમાં સામેલ કોઈ વ્યક્તિને હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવે અને એમની બીમારીનું કારણ તરત જાણી ન શકાય તો ટ્રાયલને રોકી દેવાય છે.

માનવામાં આવે છે કે થોડા દિવસોમાં ટ્રાયલ ફરી શરૂ થશે.

રસી કેવી રીતે બને છે અને કેમ વાર લાગી શકે?

માનવશરીરના લોહીમાં વ્હાઇટ બ્લડ સેલ (શ્વેતકણ) હોય છે, જે રોગપ્રતિકારક તંત્રનો ભાગ હોય છે.

શરીરને નુકસાન પહોંચાડ્યા વિના રસીના માધ્યમથી શરીરમાં બહુ ઓછી માત્રામાં વાઇરસ કે બૅક્ટેરિયા નાખવામાં આવે છે, જ્યારે શરીરનું રક્ષાતંત્ર આ વાઇરસ કે બૅક્ટેરિયાને ઓળખી લે, ત્યારે શરીર તેની સાથે લડવાનું શીખી જાય છે.

બાદમાં જો માણસ એ વાઇરસ કે બૅક્ટેરિયાનો સામનો કરે તો તેને ખબર હોય છે કે તે સંક્રમણથી કેવી રીતે બચે.

દશકોથી વાઇરસથી બચવા માટે જ રસી બની છે તેમાં અસલી વાઇરસનો જ ઉપયોગ કરાય છે.

અછબડા, ખીલ અને ઓરી (એમએમઆર એટલે ચાંદા, ગાલપચોળિયાં, ઓરી)ની રસી બનાવવા માટે આવા નબળા વાઇરસનો ઉપયોગ થાય છે, જે સંક્રમણ ન કરી શકે.

તેમજ ફ્લૂની રસીમાં પણ આ વાઇરસનો જ ઉપયોગ થાય છે.

રશિયાએ બનાવેલી કોરોના વાઇરસની રસી કેટલી સફળ?

જોકે કોરોના વાઇરસ મામલે હાલમાં જે નવી રસી બનાવાઈ રહી છે, તેના માટે નવી રીતનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે અને જેનું હાલ બહુ ઓછું પરીક્ષણ થઈ શક્યું છે.

નવા કોરોના વાઇરસ Sars-CoV-2ના જિનેટિક કોડની હવે વૈજ્ઞાનીઓને ખબર છે અને આપણી પાસે રસી બનાવવા માટે એક આખી રૂપરેખા તૈયાર છે.

રસી બનાવનારા કેટલાક ડૉક્ટરો કોરોના વાઇરસના જિનેટિક કોડના કેટલાક ભાગને લઈને તેનાથી નવી રસી તૈયાર કરવાની કોશિશમાં લાગેલા છે.

આ વાઇરસ પર સંશોધન કરનારા ડૉક્ટરોનું કહેવું છે કે તેઓએ તેની દવા શોધી લીધી છે અને પ્રાણીઓ પર પરીક્ષણ શરૂ કરી દીધું છે. જો વધુ સમુંસૂતરું પાર પડ્યું તો આ વર્ષે જ માણસોમાં પણ તેનું પરીક્ષણ શરૂ થઈ શકે છે.

જો વૈજ્ઞાનિકો એ વાતથી ખુશ હોય કે કોરોના વાઇરસની દવા મળી ગઈ છે, તેમ છતાં મોટાપાયે તેનું ઉત્પાદન શરૂ થવામાં ઘણો સમય લાગશે.

મતલબ કે હકીકતમાં એવું કહી ન શકાય કે આગામી વર્ષથી અગાઉ આ દવા બજારમાં મળવા લાગશે.

માનવામાં આવે છે કે જો કોરોના વાઇરસની રસી બની તો મોટી ઉંમરના લોકોને તે ઓછી અસર કરશે. પરંતુ તેનું કારણ રસી નહીં પણ લોકોની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા છે, કેમ કે મોટી...


માનવામાં આવી રહ્યું છે કે 12 જુલાઈથી શરૂ થયેલા વિધાનસભા સત્ર દરમિયાન ભારતીય જનતા પક્ષ કર્ણાટકના કુમારસ્વામી સરકાર વિરુદ્ધ અવિશ્વાસનો પ્રસ્તાવ પણ લાવી શકે છે.

આ પરિસ્થિતિમાં પ્રશ્ન એ પણ ઉદ્ભવે છે કે શું કર્ણાટકમાં ગઠબંધન સરકારની નબળી સ્થિતિ દેશમાં ગઠબંધન સરકારોની ખરાબ સ્થિતિ અને તેમની સમાપ્તિ તરફ ઇશારો કરે છે?

હાલમાં જ યોજાયેલી લોકસભા ચૂંટણીઓમાં ભાજપ વધુ મજબૂત રાજકીય પક્ષ સાબિત થયો છે. જે રીતે વર્ષ 1971માં પાકિસ્તાન સાથે યુદ્ધ જીત્યા પછી ઇંદિરા ગાંધી સત્તાનું કેન્દ્ર બની ગયાં હતાં એ રીતે હાલના સમયમાં મોદીએ સત્તાનું એકીકરણ કરી નાંખ્યું છે.

ઇંદિરા ગાંધી, લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીના અવસાન બાદ સત્તા પર આવ્યાં અને બહુ ઓછા સમયમાં તેમને 'ગૂંગી ગૂડિયા' કહી દેવામાં આવ્યાં હતાં. એ વખતે કૉંગ્રેસ બહુ નબળી સ્થિતિમાં હતી અને વર્ષ 1967માં ભારતમાં ગઠબંધનના રાજકારણની શરૂઆત થઈ.

તેના પરિણામ સ્વરૂપ સંયુક્ત વિધાયક દળ (એસવીડી) સરકારનો ઉદય થયો. જે ભારતીય ક્રાંતિ દળ, સંયુક્ત સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી, પ્રજા સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી અને ભારતીય જનસંઘ (જે આગળ જઈને ભારતીય જનતા પક્ષ બન્યો)નું ગઠબંધન હતું.

તેમણે પાકિસ્તાનનું વિભ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાજન કરીને બાંગ્લાદેશ બનાવ્યો તો ઇંદિરા ગાંધીએ બહુમત તો હાંસલ કર્યો જ પણ દેશનાં અલગઅલગ રાજ્યમાં રહેલી ગઠબંધન સરકારોને પણ ધરાશાયી કરવાનું કામ કર્યું.

ગઠબંધનની સરકારો ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન, બિહાર, પંજાબ, પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા, તામિલનાડુ અને કેરળમાં પડી ગઈ.

કેરળ સિવાય અત્યાર સુધી પશ્ચિમ બંગાળમાં કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી મજબૂત હતી. જ્યારે તામિલનાડુમાં દ્રવિડ પક્ષોનું શાસન હતું.

ગઠબંધનની સરકારો બનાવવાનો બીજો તબક્કો 1989માં શરૂ થયો. આ સમયગાળામાં ઘણા નવા ગઠબંધન પક્ષોનો ઉદય થયો. આ પક્ષોએ રાજ્ય કક્ષાએ સત્તાનો સ્વાદ ચાખ્યો અને કેન્દ્રમાં પણ સત્તામાં રહ્યા.

1989થી શરૂ થયેલો ગઠબંધનનો આ દોર કૉંગ્રેસના નેતૃત્વવાળી યૂપીએ સરકાર બની ત્યાં સુધી યથાવત્ રહ્યો, જેણે 2004 અને 2009માં કેન્દ્ર કક્ષાએ બે સફળ કાર્યકાળ પૂરા કર્યા.

આ દોર મોદી સરકારની 2014ના વર્ષની જીત સુધી જળવાઈ રહ્યો અને હવે તો તાજેતરની ચૂંટણીઓમાં તેમણે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરી લીધી છે.

મેમાં થયેલી ચૂંટણીના એક વર્ષ પહેલાં જ્યારે ભાજપ કર્ણાટક વિધાનસભા ચૂંટણીમાં સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઊભર્યો તો કૉંગ્રેસે ભાજપના કૉંગ્રેસમુક્ત ભારત કૅમ્પેનને સમાપ્ત કરવાનો નિર્ણય લીધો.

તેનું પરિણામ એ આવ્યું કે કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ અમુક એવા નિર્ણય લીધા તેના પર વિશ્વાસ થઈ શકે એવો નહોતો. જેમ કે, જેડીએસના એચડી કુમારાસ્વામી સમક્ષ મુખ્ય મંત્રીપદનો પ્રસ્તાવ મૂકી દીધો.

ચૂંટણીમાં ભલે જેડીએસને 37 બેઠકો મળી હોય અને તે કૉંગ્રેસે જીતેલી બેઠકો કરતાં અડધી જ હોય છતાં કૉંગ્રેસે મુખ્ય મંત્રીની ખુરશીનો પ્રસ્તાવ મૂકી દીધો.

આ નિર્ણય ચોંકાવનારો હતો, કારણ કે આ જ બંને પક્ષો વર્ષો સુધી દક્ષિણ કર્ણાટકમાં એકબીજાના દુશ્મન હતા.

કર્ણાટકમાં આ ગઠબંધન સરકાર બની તેને હજુ 14 મહિના જ થયા છે અને હાલની સ્થિતિ જોઈને લાગે છે કે આ ગઠબંધન જોખમમાં છે.

સરકારના 13 ધારાસભ્યોએ વિધાનસભાના સભ્યપદેથી રાજીનામાં આપી દીધાં છે.

તેની પાછળ રાજ્યમાં ભાજપના ઑપરેશન કમલનું મોટું યોગદાન છે. જે સભ્યો રાજીનામું આપીને જાય તેમને ભવિષ્યમાં ભાજપની ટિકિટ પરથી ચૂંટાવાનું વચન આપવામાં આવ્યું છે. આવો જ પ્રયોગ 2008માં પણ થયો હતો, જ્યારે કર્ણાટકમાં ભાજપ ચૂંટાઈને સત્તામાં આવ્યો હતો.

તો આ સ્થિતિમાં એવું કહી શકાય કે દેશ એક મજબૂત રાજકીય પાર્ટી તરફ આગળ વધી રહ્યો છે. તેનો અર્થ એવો થઈ શકે કે હવે ગઠબંધન સરકારોનો દોર ખતમ થવાના આરે છે?

ધારવાડ યુનિવર્સિટીના પોલિટિકલ...


માનવામાં આવી રહ્યું છે કે હવે દેશનાં બીજાં રાજ્યોના લોકોને પણ અહીં જમીન ખરીદવાની તક મળી શકશે.

અત્યાર સુધી કાયદાની રીતે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં માત્ર કાયમી નાગરિકતા ધરાવતા એટેલે કે રાજ્યમાં સ્થાયી રીતે રહેનારા લોકો જ જમીન ખરીદી શકતા હતા.

જોકે, હવે કલમ 370માં રહેલો આર્ટિકલ 35A ખતમ થઈ ગયો છે, જેમાં અન્ય રાજ્યોનાં લોકો પર કાશ્મીરમાં જમીન ખરીદવા પર રોક હતી.

જમીન ખરીદવી હવે કેટલી સરળ થઈ જશે?

જમ્મુ ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સના અધ્યક્ષ રાકેશ ગુપ્તા કહે છે, "હવે રોકાણકારો માટે અહીં જમીન ખરીદવી ખૂબ સરળ થઈ જશે."

"જેવી રીતે ભારતના અન્ય હિસ્સાઓમાં કોઈ વ્યક્તિ ઘર માટે કે બિઝનેસ માટે જમીન ખરીદે છે, બસ એવી જ રીતે અહીં જમીન ખરીદી શકાશે."

તેઓ કહે છે, "અહીં ના તો મોટી કંપનીઓ આવે છે, ના તો મોટી હોટલો, ના મોટી હૉસ્પિટલો, ના ડૉક્ટરો આવે છે."

"એ લોકો જેમણે અહીં વર્ષો સુધી નોકરીઓ કરી છે અથવા જે લોકો અહીં આવીને વસી ગયા છે, તે લોકો અહીં રહેવા માગે તો તેમને રહેવા માટે પોતાનું ઘર પણ મળતું નથી."

રાકેશ ગુપ્તા એ વાત તરફ ઇશારો કરે છે કે 35A અંતર્ગત જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સરકારી નોકરીઓમાં માત્ર અહીં સ્થાયી નિવાસીને જગ્યાઓ મળતી હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તી. હવે બીજા લોકો પણ નોકરી માટે અરજીઓ કરી શકે છે.

જોકે, રાકેશ ગુપ્તા કહે છે કે જે રીતે કાયદાઓ મેદાની પ્રદેશોમાં હોય છે એવી જ રીતે કાયદાઓ પહાડી વિસ્તારોમાં હોતા નથી.

તેમને આશા છે કે સરકાર પર્યાવરણને ધ્યાનમાં રાખશે તો તે રાજ્યના હિતમાં હશે.

બંધારણના નિષ્ણાત કુમાર મિહિરે બીબીસી સંવાદદાતા વિનીત ખરેને જણાવ્યું, "એ કંપનીઓ અને રોકાણકારો માટે મોટી સમસ્યા હતી જેઓ ત્યાં નાણાં રોકવા માગતા હતા."

"એ સ્થિતિમાં એવી મજબૂરી હતી કે મોટા રોકાણ સાથે વ્યવસાય કરવો હોય તો ત્યાંના નાગરિકના નામે જમીન ખરીદવી પડતી. હવે આ સ્થિતિમાં ફેરફાર થશે."

તેઓ કહે છે, "ભારતમાં કેટલાક આદિવાસી બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારો અને કેટલાંક રાજ્યો (ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, પૂર્વ ભારતના કેટલાક વિસ્તારો)માં આ પ્રકારની જોગવાઈઓ કે જેમાં અન્ય રાજ્યની વ્યક્તિઓ સીમિત માત્રામાં જમીન ખરીદી શકે છે."

"જોકે, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં હવે કોઈ પણ જમીન ખરીદી શકશે. તેમને પર્મેનન્ટ રેસિડેન્ટ ન હોવાને કારણે તેનાથી વંચિત રહેવું નહીં પડે."

જમીન ખરીદવા અંગે અન્ય રાજ્યોમાં શું છે કાયદા?

જમ્મુ-કાશ્મીર સિવાય કેટલાંક અન્ય રાજ્યોમાં પણ એવી જોગવાઈ છે કે રેસિડેન્ટ ન હોય તેને જમીન હસ્તાંતરિત કરી શકાતી નથી.

બીજા પ્રદેશોમાં લોકો માટે ઉત્તરાખંડમાં જમીન ખરીદવી સરળ નથી. એ વ્યક્તિ જે રાજ્યની પર્મેનન્ટ રેસિડેન્ટ નથી. તે માત્ર 1800 વર્ગફૂટ સુધીની જમીન ખરીદી શકે છે.

હિમાચલ પ્રદેશમાં એક વિશેષ જોગવાઈ અનુસાર ખેડૂતો ના હોય તેવા લોકોને જમીન હસ્તાંતરિત કરવા પર રોક છે.

એનો અર્થ એવો થયો કે અન્ય રાજ્યોની સાથે સાથે જે ખેડૂત ના હોય તેવા હિમાચલવાસીઓ પણ સીધી રીતે જમીન ખરીદી શકતા નથી.

હિમાચલી ડોમિસાઇલ પ્રમાણપત્ર રાખનારા પણ સરકારની મંજૂરીથી જ શહેરી વિસ્તારોમાં ઘર બનાવવા કે વ્યવસાય માટે સીમિત પ્રમાણમાં જમીન ખરીદી શકે છે.

જ્યારે 5મી અનુસૂચિ અને વનાધિકાર કાયદા અનુસાર, આદિવાસીઓની જમીન બિન-આદિવાસીઓને આપી શકાતી નથી.

જમ્મુ-કાશ્મીરની મહિલાઓના ખાતામાં શું આવશે?

જો જમ્મુ-કાશ્મીરની પર્મેનન્ટ મહિલા રેસિડેન્ટ બીજા રાજ્યના પુરુષો જોડે લગ્ન કરે તો 35A અંતર્ગત તેમનો અને તેમનાં સંતાનોનો પર્મેનન્ટ રેસિડેન્ટનો દરજ્જો છીનવી લેવામાં આવતો.

જોકે, આ નિયમ પર્મેનન્ટ પુરુષ રેસિડેન્ટ પર લાગુ પડતો ન હતો.

તેન મતલબ એ છે કે આવી મહિલાઓ અને તેમનાં સંતાનોનો મહિલાનાં માતાપિતા કે પૂર્વજોની સંપત્તિ પર કોઈ અધિકાર રહેતો નથી.

આ...


માનવામાં આવે છે કે દુબઈના શાસકના દીકરી શેખ લાતિફાએ માર્ચ મહિનામાં દેશ છોડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો જેથી તેઓ વિદેશમાં સ્વતંત્રતાથી જીવન વિતાવી શકે.

પરંતુ કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે તેમના એશઆરામના સામાનથી ભરેલું સમુદ્રી જહાજ નોસ્ટ્રોમો, ભારતના તટ પાસે ઇન્ટરસેપ્ટ કરી લેવામાં આવ્યું હતું.

ત્યારબાદ તેમને પરત દુબઈ લઈ જવામાં આવ્યાં હતાં.

'આપરાધિક રેકોર્ડ'

સમુદ્રી જહાજ નોસ્ટ્રોમો ભારતના તટ પાસે ઇન્ટરસેપ્ટ કરી લેવાયું હતું, શેખ લાતિફા આ જ જહાજ પર સવાર હતાં

આ ઘટના બાદ રાજકુમારી સાર્વજનિક રૂપે દેખાયાં નથી. દુબઈ સરકારનું કહેવું છે કે તેઓ કાયદાકીય કારણોસર આ વિષય પર વાત નહીં કરી શકાય.

હ્યુમન રાઇટ્સ વૉચે કહ્યું છે કે દુબઈએ રાજકુમારીનાં લોકેશન અને તેમની કાયદાકીય સ્થિતિ અંગે નિવેદન આપવું જોઈએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સંસ્થાએ કહ્યું, "જો સરકારે રાજકુમારીનાં લોકેશન અને સ્થિતિ જાહેર ન કર્યા, તો તેમને જબરદસ્તી ક્યાંક ગુમ કરવામાં આવ્યાં છે તેવું માનવામાં આવશે."

દુબઈ સરકારે બીબીસીને જણાવ્યું કે જે લોકો શેખ લાતિફાના ગુમ થવાનો દાવો કરી રહ્યા છે તેમનો રેકોર્ડ આપરાધિક છે.

કોણ છે શેખ લાતિફા?

શેખ લાતિફા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ને સ્કાઈ ડાઇવિંગનો પણ શોખ હતો

શુક્રવારના રોજ બીબીસીના કાર્યક્રમ ન્યૂઝનાઇટમાં આ સમગ્ર મામલે એક વિસ્તૃત રિપોર્ટ બતાવવામાં આવ્યો.

શેખ લાતિફા દુબઈના શાસક શેખ મોહમ્મદ બિન રાશિદ અલ મકતૂમના દીકરી છે.

માહિતી અનુસાર તેમને દેશ છોડવાના પ્રયાસ કરતા સમયે પકડી લેવામાં આવ્યાં હતાં.

ન્યૂઝનાઇટ કાર્યક્રમમાં જણાવ્યા અનુસાર દુબઈનાં રાજકુમારીને ભાગવામાં એક ભૂતપૂર્વ ફ્રેંચ જાસૂસ અને ફિનલેન્ડનાં એક માર્શલ આર્ટ ટ્રેઇનરે મદદ કરી હતી.

રાજકુમારીનો વીડિયો સંદેશ

શેખ લાતિફા દુબઈના શાસક શેખ મોહમ્મદ બિન રાશિદ અલ મકતૂમના દીકરી છે

રાજકુમારીને પહેલાથી જ શંકા હતી કે જો તેમની યોજના ગુપ્ત ન રહી, તો તેમની માટે પરિણામ ઘાતક હોઈ શકે છે.

તેમણે એક વીડિયો સંદેશમાં આ વાત તરફ ઇશારો કર્યો હતો.

વીડિયોમાં રાજકુમારી એ કહેતાં જોઈ શકાય છે, "હું આ વીડિયો બનાવી રહી છું. એવું બની શકે છે આ મારો છેલ્લો વીડિયો હોય. જો તમે મારો વીડિયો જોઈ શકો છો તો હું જણાવી દઉં કે કદાચ હું અત્યાર સુધી મરી ગઈ છું અથવા તો ખૂબ જ ખરાબ પરિસ્થિતિમાં છું."

આ વીડિયો રાજકુમારીનાં મિત્રોએ રિલીઝ કર્યો છે. ગુમ થતાં પહેલાં બનાવવામાં આવેલા વીડિયોને સાર્વજનિક કરવાનો ઉદ્દેશ સંયુક્ત અરબ અમીરાતની સરકાર પર દબાણ નાખવાનો છે.

વીડિયોમાં રાજકુમારી આગળ કહે છે, "મારા પિતાને માત્ર તેમની આબરૂની ચિંતા છે."

પરંતુ પરિસ્થિતિ હંમેશા આવી ન હતી. શેખ લાતિફા એક લોકપ્રિય રાજકુમારી હતાં. તેમને સ્કાય ડાઇવિંગનો પણ શોખ હતો.

આકાશમાંથી કૂદતા પહેલાં તેઓ ઘણી વખત પોતાને રાષ્ટ્રધ્વજમાં લપેટી લેતાં હતાં. તેમનાં સ્કાય ડાઇવિંગના વીડિયોમાં તેઓ ખુશ દેખાય છે.

સોનાનાં પાંજરામાં કેદ પક્ષી

રાજકુમારીને ભગાડવામાં તેમનાં મિત્ર અને માર્શલ આર્ટ્સ ટ્રેનર ટીનાએ પણ મદદ કરી હતી

પરંતુ વાસ્તવિકતા તેનાથી ઘણી દૂર અને ભયાનક હતી.

તેમનાં એક મિત્રએ બીબીસીને જણાવ્યું કે તેઓ સોનાનાં પાંજરામાં પૂરાયેલાં એક પક્ષીની જેમ રહેતાં હતાં.

તેમનાં મિત્ર છે ફિનલેન્ડનાં નાગરિક અને માર્શલ આર્ટ્સ ટ્રેનર ટીના યોહિયાનેન.

ટીનાએ ન્યૂઝનાઇટને જણાવ્યું, "લાતિફા પોતાનાં જીવનને ભરપૂર જીવવા માગતાં હતાં. રાજકુમારીએ વર્ષ 2002માં ભાગવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ત્યારે તમને પકડીને જેલમાં નાખી દેવાયાં હતાં. લાતિફાએ સાડા ત્રણ વર્ષ જેલમાં વિતાવ્યા હતા."

એક પૂર્વ ફ્રેન્ચ જાસૂસ

પૂર્વ ફ્રેંચ જાસૂસ અર્વે ઝબેયરની યોજના અંડરવોટર ટૉરપીડોનો ઉપયોગ કરવાની હતી. પરંતુ રાજકુમારી...


માનવામાં આવે છે કે સાઉદી અરેબિયાના નેતૃત્વમાં થઈ રહેલા હવાઈ હુમલાનો જ આ એક ભાગ હતો.

આ હુમલો યમનના ઉત્તરમાં આવેલા સાડાની દાહ્યાન માર્કેટ પાસે થયો હતો.

બાળકો જ્યારે બસમાં મુસાફરી કરી રહ્યાં હતાં ત્યારે જ બસને નિશાને લેવામાં આવી હતી.

અહીં યમન સરકાર સાઉદી અરેબિયાની સાથે રહીને હૂતી બળવાખોરો સામે લડી રહી છે.

કેવી રીતે થયો હુમલો?

યમનના એક વ્યક્તિએ ઍસોસિયેટ પ્રેસને જણાવ્યા પ્રમાણે જ્યારે બસ દાહ્યાન માર્કેટમાંથી પસાર થઈ રહી હતી ત્યારે તેના પર હુમલો થયો હતો.

જેમાં કેટલાક સ્થાનિકો અને બાળકો મુસાફરી કરી રહ્યાં હતાં.

ધ ચૅરિટી સેવ ધ ચિલ્ડ્રન સંગઠનના જણાવ્યા પ્રમાણે બાળકો પિકનિકમાંથી સ્કૂલે પરત ફરી રહ્યાં હતાં. એ સમયે ડ્રાઇવર પાણી પીવા માટે બસ ઊભી રાખી નીચે ઊતર્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ સમયે બસને નિશાને લેવામાં આવી હતી. મૃતકોમાં બધાની ઉંમર 15 વર્ષથી નાની છે.

ઘાયલ થયેલા લોકોને હાલ હૉસ્પિટલમાં સારવાર અપાઈ રહી છે.

હૂતી બળવાખોરો દ્વારા સંચાલિત અલ મસિરાહ ટીવીમાં હુમલાનાં ભયાનક દૃશ્યો દર્શાવવામાં આવ્યાં હતાં.

જેમાં અનેક બાળકો સ્કૂલ ડ્રેસમાં છે અને કેટલાક મૃતદેહો પડેલા છે.

ટી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

વીનો દાવો છે કે કુલ 47 લોકોનાં મોત થયાં છે જ્યારે 77 લોકો ઘાયલ થયા છે.

શું છે હુમલાની પ્રતિક્રિયાઓ?

ગુરુવારે સાંજના સમયે બળવાખોરોના કબ્જાવાળા શહેર સાનામાં થયેલો હુમલો

હજી સુધી એ સ્પષ્ટ થઈ શક્યું નથી કે ખરેખર હવાઈ હુમલાનું નિશાન આ બસ જ હતી કે નહીં.

જોકે, સાઉદીના નેતૃત્વમાં હોથી બળવાખોરો સામે લડી રહેલા આ સંગઠનના કર્નલ તુર્કી-અલ-મલ્કીએ કહ્યું છે કે આ એક કાયદેસરની સૈન્ય કાર્યવાહી હતી.

તેમના કહેવા પ્રમાણે આંતરરાષ્ટ્રીય માનવતાવાદી કાયદાના પાલનની સાથે જ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.

હૂતી બળવાખોરોએ આ હુમલાને વખોડી કાઢ્યો છે અને નાગરિકો અને બાળકોને નિશાને લેવા પર સાઉદીના નેતૃત્વમાં થઈ રહેલા હુમલાની ટીકા કરી છે.

સેવ ધ ચિલ્ડ્રનના જણાવ્યા પ્રમાણે હુમલો ભયાનક હતો અને તેણે માગણી કરી છે કે નાગરિકો પર થઈ રહેલા હુમલાની સંપૂર્ણ, સ્વતંત્ર અને તાત્કાલિક તપાસ થવી જોઈએ.

યમનમાં યુદ્ધ કેમ ચાલી રહ્યું છે?

2015માં હૂતીઓએ યમનના મોટા વિસ્તાર પર કબ્જો કરી લીધો હતો

યમનમાં ચાલી રહેલા હાલના ભયાનક સંઘર્ષની શરૂઆત 2015માં થઈ હતી.

આ વર્ષે હૂતીઓએ પશ્ચિમ યમનના મોટા વિસ્તાર પર કબ્જો કરી લીધો હતો અને યમનના રાષ્ટ્રપતિ અબ્દ્રાબ્બુહ મંસૂર હાદીએ વિદેશ ભાગી જવું પડ્યું હતું.

કથિત રીતે એવું માનવામાં આવે છે કે હૂતી બળવાખોરોને ઈરાનનો સાથ છે.

જે બાદ યુએઈ, સાઉદી અરેબિયા અને અન્ય સાત દેશોએ ત્યારબાદ ફરીથી હૂતીના કબ્જાવાળા યમનમાં સરકારનું શાસન લાવવા માટે પ્રયત્નો આદર્યા.

જે બાદ યમનની સરકારને સમર્થન આપતા આ રાષ્ટ્રોએ હૂતીઓના કબ્જાવાળા પ્રદેશમાં હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા હતા.

યુનાઇટેડ નેશન્સના જણાવ્યા પ્રમાણે અત્યારસુધીમાં કુલ 10,000 લોકો માર્યાં ગયાં છે. જેમાં બે તૃતિયાંશ નાગરિકોનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે 55,000 લોકો આ યુદ્ધમાં ઘાયલ થયાં છે.

આ યુદ્ધથી કુલ 2.2 કરોડ લોકો પ્રભાવિત થયા છે અને લાખો લોકોને હાલ સહાયની જરૂરિયાત છે.

જેના કારણે વિશ્વની સૌથી મોટી ફૂટ કટોકટી ઊભી થઈ છે, લાખો લોકોને ખાવાનું મળી શકતું નથી.

હાલમાં જ થયેલા કોલેરાના રોગચાળાના કારણે લાખો લોકો તેનાથી અસરગ્રસ્ત થયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


માનવીય પ્રવૃત્તિઓને કારણે કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું ઉત્સર્જન વધ્યું છે અને તેના કારણે તાપમાન વધ્યું છે.

ઊંચું તાપમાન અને ધ્રુવ પ્રદેશોમાં ઓગળતો બરફ તેની સંભવિત અસરો છે.

પૃથ્વીના આવા બદલાતા વાતાવરણ વિશે આપણે કેટલું જાણીએ છીએ?

આબોહવા પરિવર્તન શું છે?

પૃથ્વીનું સરેરાશ તાપમાન 15 સેલ્સિયલ ડિગ્રી છે, જે ભૂતકાળમાં ઘણું જુદું હતું.

આબોહવામાં કુદરતી રીતે પરિવર્તન આવતું રહે છે, પણ વિજ્ઞાનીઓ કહે છે કે અગાઉ કરતાં હવે પૃથ્વીનું તાપમાન ઝડપથી વધી રહ્યું છે.

ગ્રીનહાઉસની અસરને કારણે આવું થઈ રહ્યું છે. ગ્રીનહાઉસ વધે ત્યારે પૃથ્વી સૂર્યની વધારે ગરમી શોષી લે છે.

પૃથ્વી પરથી પરાવર્તિત થતાં સૂર્યકિરણો પૃથ્વીના વાતાવરણમાં જ ગ્રીનહાઉસ ગૅસ શોષી લે છે અને તેને ચારે દિશામાં ફેલાવે છે.

તેના કારણે નીચેના સ્તરનું હવામાન તથા પૃથ્વીની સપાટી બંને ગરમ થાય છે. આવી ઉષ્મા ના હોય તો પૃથ્વી 30'C જેટલી વધારે ઠંડી થઈ ગઈ હોત અને જીવન માટે તે આકરી બની હોત.

વિજ્ઞાનીઓ માને છે કે આપણે હવામાં વધારે ને વધારે વાયુઓ છોડી રહ્યા છીએ. ઉદ્યોગોમાંથી નીકળતો ધુમાડો અને કૃષિમાં વપરાતી વધારે ઊર્જાને કારણે તાપમાન વધી રહ્યું છે.

આ સ્... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

થિતિને આબોહવા પરિવર્તન અથવા વૈશ્વિક તાપમાન વૃદ્ધિ કહે છે.

ગ્રીનહાઉસ ગૅસ શું છે?

ગ્રીનહાઉસ ગૅસમાં સૌથી મોટું પ્રમાણ પાણીનું બાષ્પીભવન છે. જોકે વરાળ સ્વરૂપે રહેલું આવું જળ વાતાવરણમાં થોડા દિવસો માટે જ રહે છે.

તેનાથી વિપરીત કાર્બન ડાયોક્સાઇડ (CO2) લાંબો સમય સુધી વાતાવરણમાં રહે છે.

ઔદ્યોગિક યુગની શરૂઆત થઈ તે પહેલાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું જેટલું પ્રમાણ હતું, ત્યાં સુધી પહોંચવામાં સેંકડો વર્ષો લાગી જશે. દરિયા જેવાં કુદરતી પરિબળો દ્વારા જ તેને શોષી શકાય તેમ છે.

મનુષ્ય ઊર્જા માટે કોલસો, ક્રૂડ વગેરે બાળે છે તેના કારણે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ઉત્પન્ન થાય છે.

જંગલોમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડ સચવાયેલો રહે છે, પણ જંગલો નાશ પામે, તેને કાપી નાખવામાં આવે ત્યારે તેમાં રહેલો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ છુટ્ટો થઈને તાપમાન વધારે છે.

1750ની આસપાસ ઔદ્યોગિક ક્રાંતિની શરૂઆત થઈ ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં CO2નું પ્રમાણ 30% કરતાંય વધી ગયું છે.

છેલ્લાં આઠ લાખ વર્ષોમાં વાતાવરણમાં સૌથી વધુ CO2 જમા થઈ ગયો છે.

મિથેન અને નાઇટ્રોસ ઑક્સાઇડ જેવા બીજા ગ્રીનહાઉસ ગ્રીન પણ માનવીય પ્રવૃત્તિને કારણે છૂટે છે, પણ તેનું પ્રમાણ કાર્બન ડાયોક્સાઇડ કરતાં ઓછું છે.

વૈશ્વિક તાપમાન વધ્યાના પુરાવા શું છે?

ઔદ્યોગિકીકરણ વધ્યું તે પહેલાં સરેરાશ તાપમાન હતું, તેના કરતાં અત્યારે સરેરાશ એક ડિગ્રી તાપમાન વધી ગયું છે, એમ વર્લ્ડ મિટિયોરોલૉજિકલ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WMO) કહે છે.

નોંધ કરવાની શરૂઆત થઈ ત્યાર પછી સૌથી વધુ ગરમ 22 વર્ષમાં છેલ્લાં 20 વર્ષનો સમાવેશ થાય છે અને તેમાં સૌથી વધુ ગરમ ચાર વર્ષ હતાં, 2015થી 2018નાં વર્ષ.

2005થી 2015 સુધીમાં દુનિયામાં દરિયાની સપાટીમાં દર વર્ષે 3.6mm જેટલો વધારો થતો રહ્યો છે.

તાપમાન વધે તેના કારણે પાણીનો જથ્થો વધે છે તેથી આમ થઈ રહ્યું છે.

જોકે મુખ્ય કારણ એવું મનાય છે કે પીગળતા બરફને કારણે દરિયાની સપાટી વધી રહી છે. તાપમાન વધ્યું છે ત્યાં મોટા ભાગના ગ્લેશિયર ઘટવા લાગ્યા છે.

1979 પછી ધ્રુવપ્રદેશમાં પણ બરફના જથ્થામાં નાટકીય ઘટાડો થયો છે તેવું સેટેલાઇટની તસવીરો પરથી જણાય છે.

હાલનાં વર્ષોમાં ગ્રીનલૅન્ડના બરફના સ્તરોમાં પણ વિક્રમજનક ઘટાડો થયો છે.

સેટેલાઇટ ડેટા દર્શાવે છે કે પશ્ચિમ ઍન્ટાર્કટિકના બરફના સ્તરમાં મોટો ઘટાડો થઈ રહ્યો છે.

હાલના અભ્યાસ પરથી ખ્યાલ આવ્યો છે કે પૂર્વ ઍન્ટાર્કટિકમાંથી પણ બરફ ઓગળતો હોય તેમ લાગે છે.

બદલાતી આબોહવાની અસર વનસ્પતિ અને...


માનસિક તણાવની સ્થિતિમાં પુરુષો ભાગ્યે જ કોઈની મદદ માગે છે અથવા તો ખુલ્લીને વાત કરે છે

તેનું એક કારણ એ પણ છે કે પુરુષ પોતાની સમસ્યાઓ વિશે વાત કરતો નથી કે કોઈની મદદ માગતો નથી.

સવાલ એ છે કે કયા વિષયો એવા છે, જેના વિશે પુરુષે વધારે ખુલ્લા મને વાત કરવી જોઈએ?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સોશિયલ મીડિયા Vs વાસ્તવિકતા

સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગને કારણે માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર મોટી અસર થઈ રહી છે.

પૅન્સિલવેનિયા યુનિવર્સિટીના એક અભ્યાસમાં એવું તારણ નીકળ્યું હતું કે સોશિયલ મીડિયામાં જેટલો સમય વધારે પસાર કરવામાં આવે, માણસ એટલો વધારે એકાકી અને ડિપ્રેસ્ડ થતો જાય છે.

જોકે, આ સ્થિતિમાંથી પાછા ફરી શકાય છે.

સોશિયલ મીડિયા લોકોની માનસિક સ્થિતિ પર ખૂબ અસર કરે છે

અભ્યાસના લેખક અને સાઇકૉલૉજિસ્ટ મેલિસા હન્ટ કહે છે, "સામાન્ય કરતાં થોડો ઓછો ઉપયોગ સોશિયલ મીડિયાનો કરશો, તમારું ડિપ્રેશન અને તમારું એકાકીપણું બંને ઓછા થશે. આવી અસર એવી વ્યક્તિઓમાં વધારે થઈ હતી, જેઓ અભ્યાસમાં સામેલ થયા તે પહેલાંથી જ વધારે ડિપ્રેસ્ડ હતા."

પણ સોશિયલ મીડિયામાં એવું શું છે જે નુકસાન કરી શકે છે?

મિશિગન યુનિવર્સિટીના સાયકોલૉજીના પ્રોફેસર ઓસ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્કર બેરા કહે છે કે સોશિયલ મીડિયામાં ચાલતી બાબતો સાથે વાસ્તવિક જીવનને ભાગ્યે જ કશો સંબંધ હોય છે. આમ છતાં આપણે તેની સાથે સરખામણી કરી બેસતા હોઈએ છીએ

"અસર થઈ રહી છે તેની સમજ પડે તેવું પણ જરૂર નથી, પણ અસર થઈ રહી છે. તમે લૉગ-ઑન કરો ત્યારે બહુ અલગથી તારવાયેલી બાબતો તમારી સામે આવે છે."

"તમે સોશિયલ મીડિયા વધારે વાપરતા જાવ, તેમ સામાજિક પ્રવાહો સાથે વધારે સરખામણી કરતા જાવ છો. તેની અસર લોકોની લાગણી પર થતી હોય છે."

એકાકીપણું

2017માં ઑક્સફર્ડમાં થયેલા અભ્યાસ અનુસાર પુરુષ માટે એકલતા ટાળવી બહુ મુશ્કેલ હોય છે

આ જ પ્રકારનો લૉનલીનેસ ઍક્સ્પેરિમેન્ટ (એકાકીપણાનો અનુભવ) બીબીસીએ વૅલકમ કલેક્શન સાથે મળીને કર્યો હતો. તેમાં જોવા મળ્યું હતું કે 16થી 24 વર્ષની ઉંમરના યુવાનો એકાકીપણું વધારે અનુભવે છે.

2017માં ઑક્સફર્ડમાં થયેલા અભ્યાસ અનુસાર પુરુષ માટે એકાકીપણું ટાળવું બહુ મુશ્કેલ હોય છે.

અભ્યાસની આગેવાની લેનારા રૉબિન ડનબાર કહે છે, "છોકરી સાથેનો સંબંધ ટકી રહેશે કે કેમ તેનો આધાર બંને ફોન પર કેટલી લાંબી વાતો કરશે તેના પર હોય છે."

"સાથે મળીને કરેલી પ્રવૃત્તિઓને કારણે મિત્રતા ટકી રહે છે. ફૂટબોલ મૅચમાં સાથે જવું, પબમાં ડ્રિન્ક માટે સાથે જવું, સાથે મળીને ગેમ રમવી વગેરે. તેમણે આ માટે બહુ પ્રયત્નો કરવા પડે છે. આ બધુ સ્ત્રી-પુરુષ વચ્ચેનો ભેદ સ્પષ્ટ કરે છે."

એકાકીપણું લાંબો સમય રહે ત્યારે તેની શારીરિક અને માનસિક બંને રીતે ખરાબ અસર થઈ શકે છે.

એકાકીપણું યાદશક્તિ પર અસર કરવા ઉપરાંત વારંવાર બીમાર પડવા સહિતની આરોગ્યની સમસ્યાઓને નોતરે છે.

રડવું

નાનપણથી જ છોકરાઓને શીખવાડમાં આવે છે કે લાગણીઓ વ્યક્ત કરવી નબળાઈની નિશાની છે

અનેક અભ્યાસોમાં એ સાબિત થયું છે કે રડવાને કારણે સાંત્વના મળે છે અને સહાનુભૂતિ ઊભી થવા સાથે સામાજિક સંબંધો ગાઢ બને છે.

આમ છતાં, "છોકરાઓ રડે નહીં" એવી માન્યતા ઘર કરી ગયેલી છે.

યૂકેમાં થયેલા એક સર્વે અનુસાર 18થી 24 વર્ષના યુવાનોમાંથી 55% એવું માનતા હતા કે રડવાને કારણે તેઓ ઓછા પૌરુષેય લાગશે.

કૉલમેન ઑડ્રિસ્કોલ કહે છે, "આપણે નાનપણથી જ છોકરાઓને શીખવીએ છીએ કે લાગણીઓ વ્યક્ત ના કરવી, કેમ કે લાગણીઓ દેખાડવી તે 'નબળાપણું' ગણાય."

કૉલમેન ઑસ્ટ્રેલિયામાં આત્મહત્યાના નિવારણ તથા કટોકટીમાં મદદ કરવાનું કામ કરતી સેવાભાવી સંસ્થા 'લાઇફલાઇન'માં ઑપરેશન્સ અને ડેવલપમૅન્ટના ઍક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર તરીકે કામ કરી ચૂક્યા છે.

ભરણપોષણની...


માનસી મોબાઇલ ફોન પર ફિલ્મ નિહાળવાની સાથે લંચ કરી રહ્યાં હતાં.

લંચ પતાવ્યા બાદ અમારી સાથે વાત કરતાં માનસીએ જણાવ્યું હતું કે આખું અઠવાડિયું આકરી તાલીમ લીધા બાદ શનિવારે બપોર પછી તેમનો સાપ્તાહિક વિરામનો સમય શરૂ થાય છે.

માનસી કહે છે, "હું રોજ સાતથી આઠ કલાક ટ્રેનિંગ કરું છું. સાંજે ફરીથી તાલીમ લઈ શકું એટલા માટે બપોરે હું ખુદને તથા મારા શરીરને આરામ આપું છું."

"દર શનિવારે હું માત્ર સવારે જ ટ્રેનિંગ કરું છું. શનિવારે બપોર પછી અને રવિવારે આખો દિવસ હું પુસ્તકો વાંચું છું અથવા ગાર્ડનિંગ કરું છું."

માનસી જોશી ઑગસ્ટ-2020માં ટોકિયો ખાતે યોજાનારી પૅરા-ઑલિમ્પિકમાં ભાગ લશે.

માનસીએ અમારા માટે આદુંવાળી ચા બનાવી હતી. તેમના કિચનની ફર્શ પર પાણી પડ્યું હતું.

તેને કપડા વડે સાફ કરતાં માનસીએ કહ્યું, "આ મારા માટે ખતરનાક છે." એ પછી આદુંવાળી ચાના કપ સાથે અમે વાતે વળગ્યાં હતાં.

30 વર્ષનાં માનસી ગિરીશચંદ્ર જોશી ભારતીય પૅરા બૅડમિન્ટન ઍથ્લીટ છે.

તેમણે પૅરા બૅડમિન્ટન વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપનો ગોલ્ડ ખિતાબ જીત્યો છે. તેઓ ઑગસ્ટ-2019માં વર્લ્ડ ચૅમ્પિયનશિપ જીત્યાં હતાં. તેઓ 2015થી પૅરા બૅડમિન્ટન રમી રહ્યાં છે.

2011માં ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

એક અકસ્માતમાં માનસીએ તેમનો ડાબો પગ ગુમાવ્યો હતો. માનસી કહે છે, "બૅડમિન્ટને મને ફરી સ્વસ્થ થવામાં ઘણી મદદ કરી હતી."

માનસીને લોકોને હળવામળવા કરતાં પોતાના શરીરને આરામ આપવાનું વધારે ગમે છે.

માનસી છ વર્ષનાં હતાં ત્યારથી બૅડમિન્ટન રમે છે. તેઓ કહે છે, "અભ્યાસ કરતી હતી ત્યારે મેં નૃત્ય અને બૅડમિન્ટન સહિતની અનેક પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લીધો હતો."

કે. જે. સોમૈયા કૉલેજ ઑફ એન્જિનિયરિંગમાં અભ્યાસ કર્યા બાદ માનસીએ સોફ્ટવૅર એન્જિનિયર તરીકે કામ કર્યું હતું.

ક્યારેક જૂતાં ખરીદવાના પૈસા નહોતા, હવે ભારતીય હૉકી ટીમમાં છે

અકસ્માત બાદ માનસી તેમની ઑફિસની એક સ્પર્ધામાં એક મૅચ રમ્યાં હતાં. એ મૅચને સંભારતાં માનસી કહે છે, "ત્યારે મને સમજાયું હતું કે હું તો એક પગ સાથે પણ રમી શકું તેમ છું."

માનસીને નાની-નાની બાબતો બહુ આનંદ આપે છે. પોતાની બહેન સાથે માનસી હૈદરાબાદના ગોલકોન્ડા ફોર્ટની મુલાકાતે ગયાં હતાં.

એ ઘટનાની વાત કરતાં માનસી કહે છે, "અમે અગાઉ પણ ફોર્ટની મુલાકાતે ગયાં હતાં, પરંતુ એ દિવસે મને ફોર્ટની છેક ઉપર સુધી જવાની ઇચ્છા થઈ હતી. એ માટે 300 પગથિયાં ચડવાં પડે. મેં અને મારી બહેને આરોહણ શરૂ કર્યું."

"હું ધીમેધીમે આગળ વધી હતી. તેમાં સૌથી સારી વાત હતી મારા પરિવારનો નિઃસ્વાર્થ ટેકો અને પ્રેમ. અમે આખરે ફોર્ટની ટોચે પહોંચ્યાં હતા. હું બહુ જ રાજી થઈ હતી."

"અગાઉ હાંસલ કરી શકી ન હોઉં એવું કશુંક હાંસલ કરું ત્યારે હું બહુ જ રાજી થાઉં છું અને આશા બંધાય છે કે હું ઘણુંબધું કરી શકું છું."

તેમને નડેલા અકસ્માતનો ઉલ્લેખ મેં વાતચીત દરમિયાન કર્યો ત્યારે માનસીએ કહ્યું કે તેઓ એ ભૂલીને સિદ્ધિ મેળવવા આગળ નીકળી ગયાં છે.

માનસી કહે છે, "મીડિયા મને મારા અકસ્માત વિશે એકનો એક સવાલ પૂછ્યા કરે છે ત્યારે હું કંટાળી જાઉં છું. હું માનું છું કે એ પછી મેં ઘણું હાંસલ કર્યું છે."

"લોકો મને મારી તાલીમ વિશે, હું કઈ-કઈ ટેકનિક્સ શીખી એ વિશે સવાલ કરે તો મને બહુ ગમે, પણ લોકો મને હંમેશાં એ અકસ્માત વિશે જ સવાલ કરે છે. હું જીવતી રહી એ વાતનો મને બહુ આનંદ છે, બીજું શું હોય?"

અલબત્ત, માનસી ઉમેરે છે કે લોકો અકસ્માત વિશે સવાલ કરે ત્યારે તેના સ્પષ્ટ જવાબ આપવા તૈયાર રહેવું જોઈએ, એવી સલાહ તેમનાં બહેને આપી છે.

માનસી ચાની ચૂસકી લેતાં કહે છે, "એ વિશેની વાત લાગણીસભર જરૂર છે, પણ મને લોકો મારી ગેમ માટે, મારા આદર્શો માટે અને જે સખાવતી કાર્યો સાથે હું સંકળાયેલી છું એ વિશે વાત કરે તો વધારે...


માનસી વખારિયાની ઉંમર 18 વર્ષની હતી અને તેઓ ફૂટબૉલ પ્લેયર હતા.

માનસીની ઉંમર 18 વર્ષની હતી અને રાજ્યકક્ષા સહિત નેશનલ અને ઇન્ટરનેશલ ફૂટબૉલ મેચમાં પણ રમી ચૂક્યાં હતાં.

તેઓ એક સારાં મિડફિલ્ડર હતાં અને વર્ષ 2005માં તેમણે શ્રીલંકાનો પ્રવાસ કર્યો હતો. જ્યાં તેઓ ઇન્ટરનેશનલ મેચ રમ્યાં હતાં.

મળતી માહિતી મુજબ ગોએન બારી સિન્ડ્રૉમ નામની બીમારીને માનસીનું મૃત્યુ થયું હતું.

આ વાઇરસ સામે દસ દિવસ સુધી ઝઝૂમ્યા બાદ માનસીનું મૃત્યું થયું હતું.

માનસીને કઈ બીમારી હતી?

માનસી વખારિયા

ગુજરાત સ્ટેટ ફૂટબૉલ ઍસોસિયેશનના સેક્રેટરીએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે માનસીનું જીબીએસ (ગોએન બારી સિન્ડ્રૉમ) નામની બીમારીને કારણે મૃત્યુ થયું છે."

તેમણે કહ્યું, "18 વર્ષનાં માનસી તેમના માતાપિતાનું એકમાત્ર સંતાન હતાં. તેઓ અમદાવાદની જે. જી. કૉલેજમાં અભ્યાસ કરતાં હતાં."

"જ્યારે કૉલેજથી ઘરે પરત ફર્યાં ત્યારે તેમની તબિયત અચાનક લથડી હતી. ત્યારબાદ તેમને તાત્કાલિક હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હતાં."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જીવરાજ મહેતા હૉસ્પિટલમાં ન્યૂરૉ ફિઝિશ્યન અને માનસીની સારવાર કરનાર ડૉકટર માલવ ગદાણી... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

સાથે આ મામલે બીબીસી ગુજરાતીએ વાતચીત કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું, "જ્યારે માનસીને હૉસ્પિટલમાં લાવવામાં આવ્યાં ત્યારે તેમની તબિયત બિલકુલ સારી હતી અને તે ચાલી પણ શકતી હતી."

"જોકે, 3-4 કલાકનો સમય વિત્યા બાદ તેમની હાલત અચાનક બગડવાની શરૂ થઈ."

માનસીને થયેલી બીમારી શું છે?

ડૉકટર માલવ ગદાણી જણાવે છે, "જીબીએસ બૅક્ટેરિયા અને વાઇરસને કારણે થતી બીમારી છે.

"જેમાં આપણા શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ આપણા જ શરીરની નસો અને સેલ પર હુમલો કરે છે અને તેને ખતમ કરે છે. આ બીમારીના અલગઅલગ પ્રકાર હોય છે."

"પહેલા પ્રકારમાં આ બીમારી ખૂબ સામાન્ય રીતે શરીરમાં વધે છે અને બીજા પ્રકારમાં આ બીમારી દર્દીના શરીરમાં ખૂબ જ જલદીથી ફેલાઈ જાય છે."

"માનસીને બીજા પ્રકારની જીબીએસ બીમારી હતી જેને ફલમિનન્ટ કહેવાય છે."

"તે ખૂબ જ જલદીથી શરીરમાં ફેલાય છે અને ઘાતક રીતે શરીરના સ્નાયુઓને નુકસાન પહોંચાડે છે."

"સાથે જ આ બીમારીમાં આપણા શરીરના બ્લડ પ્રેશરને કન્ટ્રોલ કરતી નસો, હૃદય સુધી લોહી પહોંચાડતી નસો, ધબકારાને કંટ્રોલ કરતી નસોને નુકસાન કરે છે જેને કારણે દર્દીની હાલત બગડવાની શરૂ થાય છે."

"અમૂક કેસમાં જીબીએસ અન્ન નળીને પણ નુકસાન કરે છે જેને કારણે દર્દીઓને ખોરાક લેવામાં તકલીફ પડતી હોય છે."

શું હું પણ ડાયાબિટીક છું?

આ બીમારી કોને થઈ શકે છે?

ડૉ. ગદાણીના જણાવ્યા અનુસાર જીબીએસ કોઈ પણ ઉંમરની વ્યક્તિને થઈ શકે છે.

તેમાં પહેલાં શરદી, ઉધરસ, સામાન્ય તાવ અથવા તો ઝાડાની તકલીફ થતી હોય છે પરંતુ યોગ્ય સારવાર લીધા બાદ તે ઠીક થઈ જાય છે.

તેના 2-3 દિવસમાં ચાલવામાં તકલીફ પડે છે, શરીરના બૅલેન્સ કરતા સ્નાયુ ખરાબ થવાને કારણે ઊભા રહેવામાં તકલીફ પડે છે. ત્યારબાદ તે ધીમેધીમે વધે છે.

ડૉ. ગદાણીના જણાવ્યા અનુસાર જે લોકોમાં વધુ ઇમ્યુનિટિ પાવર એટલે કે રોગપ્રતિકારક શક્તિ પેદા થતી હોય તેમને આ બીમારી થવાની શક્યતા વધુ રહેલી છે.

"જે લોકોમાં ઓછી રોગપ્રતિકાર શક્તિ પેદા થતી હોય તેમને સામાન્ય પ્રકારનું જીબીએસ થવાની શક્યતા હોય છે.

"તે આપમેળે ઠીક થઈ જાય છે પરંતુ જેમનું શરીર વધુ રોગપ્રતિકારક શક્તિ પેદા કરે છે તેમને જોખમી પ્રકારનું જીબીએસ થઈ શકે છે."

કેવી રીતે થાય છે સારવાર?

ડૉ. ગદાણીએ કહ્યું જણાવ્યું કે સામાન્ય પ્રકારનું જીબીએસ આપમેળ પણ ઠીક થઈ જાય છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે, "જે દર્દીની તબિયત વધુ ખરાબ હોય તેમના માટે બે પ્રકારની સારવાર કરવામાં આવે છે.

"તેમાં એક છે આઈવીઆઈજી ટ્રીટમેન્ટ અને...


માનુષીને પ્રોત્સાહિત કરવા તેમના પિતા પણ ચીન પહોંચ્યા હતા

પરંપરા અનુસાર, ગત વર્ષનાં વિજેતા માનુષી છિલ્લરે આ વર્ષનાં વિજેતાને પોતાનાં હાથથી તાજ પહેરાવ્યો.

આ વખતે મિસ ઇંડિયા અનુકૃતિ વાસ સ્પર્ધામાં સામેલ થયાં હતાં, પરંતુ તેઓ સફળ થઈ શક્યાં ન હતાં.

ત્યારે જાણો માનુષી વિશેની રસપ્રદ વાતો તથા પરિવારજનોની પ્રતિક્રિયા, વાંચો એ સમયે પ્રકાશિત અહેવાલ.

'મિસ વર્લ્ડના તાજ સાથે પરત આવશે'

68મી મીસ વર્લ્ડ સ્પર્ધામાં પરફૉર્મ કરી રહેલાં મિસ જાપાન

ગત વષે પણ વર્ષે ભારતાનાં માનુષી છિલ્લરે મિસ વર્લ્ડનો તાજ જીતી લીધો.  મિસ વર્લ્ડ 2017ની ફાઇનલ ઇવેન્ટનું ચીનમાં આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

આ સ્પર્ધામાં મિસ મેક્સિકો બીજા સ્થાને અને મિસ ઈંગ્લેન્ડ ત્રીજા નંબરે રહ્યાં.

માનુષી આ પૂર્વે મિસ હરિયાણા રહી ચૂક્યાં હતાં અને મિસ ઇન્ડિયા 2017નો ખિતાબ પણ પોતાના નામે કરી ચૂક્યાં હતાં.

માનુષીના નાનાનો દાવો હતો કે 'મિસ વર્લ્ડ-2017'ની હરિફાઈ માટે ચીન જતા પહેલાં માનુષીને આત્મવિશ્વાસ હતો કે મિસ વર્લ્ડના તાજ સાથે પરત આવશે.

વીસ વર્ષીય માનુષી છિલ્લરનો જન્મ 14 મેના રોજ થયો હતો અને તેઓ હરિયાણાના સોનીપતથી મેડિકલનો અભ્યાસ કરતા ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

હતાં.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

માનુષી વિશેની કેટલીક વાતો

માનુષીના નાના ચંદ્રસિંહ શેરાવત રોહતકમાં રહે છે. ગત વર્ષે બીબીસી સંવાદદાતા વાત્સલ્ય રાયે તેમની સાથે વાતચીત કરી હતી તેમાં તેમણે કહ્યું હતું, "તેની મહેનત પર મને ગર્વ છે. ચીન જતા પહેલા તેણે આત્મવિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે નાનાજી, હું તાજ લઈને આવીશ અને મિસ વર્લ્ડ બનીને આવીશ."

મિસ વર્લ્ડની હરિફાઈના પરિણામ જાહેર થયાના લગભગ સાડા ચાર કલાક બાદ બીબીસીએ માનુષીના નાના સાથે વાતચીત કરી હતી. ત્યારે તેમના અવાજમાં હર્ષની લાગણી હતી.

આ સમય દરમિયાન ચંદ્રસિંહે તેમના પુત્રી અને જમાઈ એટલે કે માનુષીના માતા-પિતા સાથે ફોન પર વાત કરી હતી.

ચંદ્રસિંહ કહ્યું હતું, "મારા જમાઈ માનુષીને પ્રોત્સાહિત કરવા ચીન ગયા છે." ત્રણ ભાઈ-બહેનમાં બીજા નંબરનું સંતાન એવા માનુષીના સંખ્યબંધ ગુણ તેમના નાના એકીશ્વાસે ગણાવી દીધા હતા.

માનુષીની સફળતા વિશે વાત કરતા તેમણે કહ્યું હતું, "તે જે પણ કામ કરે તે દિલથી કરે છે. સફાઈ હોય કે ઘર સજાવટ કે પછી અભ્યાસ ,દરે કામ તે પૂરાં મનથી કરે છે. અભ્યાસમાં પણ તે હંમેશા અગ્રેસર રહી છે."

"મેડિકલના અભ્યાસના બીજા વર્ષમાં તે મિસ ઇન્ડિયાની હરિફાઈમાં સામેલ થઈ અને તે હરિફાઈ જીતી પણ ખરી. હવે તે મિસ વર્લ્ડ બની તે તો જગજાહેર છે."

તેમના નાની સાવિત્રીએ રોહતકના સ્થાનિક પત્રકાર મનોજ ઢાકાને જણાવ્યું હતું કે માનુષી દાળ બનાવડાવે છે કેમકે તેમને તે ખૂબ પંસદ છે. જો કે તેમને મીઠી વસ્તુ નથી ભાવતી.

હરિયાણા એવું રાજ્ય છે જે પુરુષોની સરખામણીએ મહિલાઓની ઓછી સંખ્યાના કારણે ચર્ચામાં રહેતું આવ્યું છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં હરિયાણાના સાક્ષી મલિકે ઓલિમ્પિક મેડલ હાંસલ કર્યો હતો અને હવે માનુષીનું મિસ વર્લ્ડ બન્યાં હતા એ બાબાત આ રાજ્યની પરિસ્થિતમાં કોઈ ફેરફારનું સૂચન કરી રહ્યા છે?

ચંદ્રસિંહ જવાબ આપતા કહ્યું હતું, "લોકો હવે જાગૃત થઈ રહ્યા છે. અમારા હરિયાણાની યુવતીઓ પણ હોશિયાર છે અને સફળતા મેળવવા માગે છે."

છઠ્ઠી ભારતીય મિસ વર્લ્ડ

પ્રિયંકા ચોપરાનાં મિસ વર્લ્ડ બન્યાંના સત્તર વર્ષ બાદ કોઈ ભારતીય એ ફરી આ ખિતાબ જીત્યો હતો. હરિયાણાનાં માનુષી આ ખિતાબ જીતનારાં છઠ્ઠાં ભારતીય યુવતી છે.

આ પૂર્વે વર્ષ 2000માં પ્રિયંકા ચોપરા, 1999માં યુક્તા મુખી, 1997માં ડાયના હેડેન, 1994માં એશ્વર્યા રાય અને 1966માં રીટા ફારિયા મિસ વર્લ્ડ બન્યાં હતાં.

રોહતકના સ્થાનિક પત્રકાર મનોજ ઢાકાએ આપેલી માહિતી અનુસાર સ્પર્ધામાં માનુષીને...