તે રાત વિશે મોનિકા કહે છે કે તેણે અન્ય પુરુષ સાથે જવાની યોજના પહેલાંથી બનાવી નહોતી.  તે કહે છે, ''મને એ વાતનો અહેસાસ હતો કે હું રાહુલને પ્રેમ કરું છું, પરંતુ તે મને એ નહોતો આપી શકતો જેની મને જરૂર હતી.''

કેટલાક દિવસ પછી મોનિકાએ રાહુલને બધું જ સાચું કહી દીધું અને તેણે પોતાના તૂટેલા સંબંધને જોડવાનો પ્રયત્ન પણ કર્યો.

પરંતુ રાહુલ તેની કદર કરતો નહોતો અને તેની ઈચ્છાઓને તે સમજતો નહોતો. અંતે બંને અલગ થઈ ગયા.

મોનિકા કહે છે, ''તેની સાથે સંબંધ જાળવી રાખવો એ પોતાને હેરાન કરવા જેવી વાત હતી, એટલે તેની સાથે દગો કરવા બદલ મને પસ્તાવો પણ નહોતો થઈ રહ્યો.''

બધી જ જગ્યાએ બેવફાઈ હોય છે

મનોચિકિત્સક એસ્થર પરેલ પોતાનાં પુસ્તક 'ધ સ્ટેટ ઓફ અફેર્સ: રીથિંકિંગ ઇનફિડેલિટી'માં લખે છે કે દગો આપવો કે બેવફાઈને ખરાબ માનવામાં આવે છે છતાં પણ તે બધી જ જગ્યાએ થતું જોવા મળે છે.

પોતાના પુસ્તકમાં એસ્થર લખે છે કે, ''હાલના સમયમાં પ્રેમ સંબંધો જલ્દી તૂટવા લાગ્યા છે. જે વધુ સમય સુધી સાથ નિભાવનારા હોતા નથી અને તેમાં નૈતિકતાનો અભાવ પણ હોય છે.''

એસ્થરનું આ પુસ્તક ગત ઓક્ટોબરમાં પ્રકાશિત થયું હતું અને ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સે તે સમયે આ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

પુસ્તકને બેસ્ટ સેલર ગણાવ્યું હતું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઘણાં નિષ્ણાતો માને છે કે મહિલા-પુરુષ બંને એકબીજાને દગો આપતા હોય છે એમ છતાં હાલનાં સમયમાં પ્રેમ સંબંધોમાં જ્યારે તિરાડ પડે છે, ત્યારે તેના પસ્તાવાનો ભાર સામાન્યરીતે મહિલાઓ પર જ પડે છે.

બેવફાઈનો મતલબ શું છે?

'ધ સીક્રેટ લાઇફ ઓફ ધ ચિટિંગ વાઇફ: પાવર, પ્રેગ્મૈટિસ્મ એન્ડ પ્લેઝર' પુસ્તકની લેખિકા અને સમાજશાસ્ત્રી એલિસિયા વોકર લખે છે કે બેવફાઈનો મતલબ પ્રત્યેક માણસ સાથે બદલાતો રહે છે.

પોતાના પુસ્તકમાં તેઓ લખે છે કે ''આખરે બેવફાઈનો મતલબ શું હોય છે તે જાણવાનો પ્રયત્ન કરીએ તો આપણને એટલું જ સમજાય છે કે દરેક કપલ માટે તે અલગ-અલગ વ્યાખ્યા ધરાવે છે.''

અમેરિકામાં મિસૂરી રાજ્યની યુનિવર્સિટીમાં શિક્ષિકા એલિસિયા જણાવે છે કે કેટલાંક લોકોમાં બેવફાઈનો મતલબ સેક્સ સંબંધમાં દગો આપવો હોય છે, જ્યારે કોઈ અન્ય માટે આ ભાવનાઓ સાથે જોડાયેલી બાબત હોઈ શકે છે.

તેની સાથે જ સવાલ થાય છે કે પૈસા આપીને સેક્સ કરવું, પોર્નોગ્રાફી જોવી, ગંદા મેસેજ મોકલવા કે પોતાના પૂર્વ પ્રેમી સાથે સંપર્ક રાખવો, શું આ બધાંને પણ બેવફાઈની શ્રેણીમાં રાખવા જોઈએ?

એસ્થર પુસ્તકમાં લખે છે કે અમેરિકામાં કરવામાં આવેલા અધ્યયનથી આ વાત સામે આવી છે કે મહિલાઓમાં દગો આપવાની ટકાવારી 26થી 70 ટકા વચ્ચે રહે છે જ્યારે પુરુષોમાં આ ટકાવારી 33થી 75 ટકા છે.

તેઓ આ આંકડાઓને જોડીને જણાવે છે, ''આ આંકડાઓ ભલે ગમે તે જણાવી રહ્યાં હોય પરંતુ પ્રેમી જોડાઓની વચ્ચે દગો આપવાની ટકાવારી વધી રહી છે અને વધારે પડતા કેસમાં આંગળી મહિલાઓ તરફ જ ચીંધાય છે.''

જો કે તેઓ વધુ એક આંકડો સામે લાવે છે જેના પ્રમાણે 1990ની તુલનામાં હવે 40 ટકા મહિલાઓ વધારે દગો આપે છે જ્યારે પુરુષોની ટકાવારી પહેલાં જેટલી જ છે.

કોઈ પોતાના સાથીને કેમ અને ક્યારે દગો આપે છે?

એક સવાલ આ પણ ઉદ્દભવે છે કે કોઈ પોતાના પ્રેમી કે સાથીને શું કામ અને ક્યારે દગો આપે છે? તેના જવાબમાં એલિસિયા વોકર કહે છે, ''સામાન્ય રીતે સમજવામાં આવે છે કે પુરુષ સેક્સની બાબતે પોતાના સાથીને દગો આપે છે જ્યારે મહિલા ભાવનાત્મક કારણોના કારણે આવું કરે છે.''

જો કે એલિસિયા અને એસ્થર બંને આ વાત પર એકમત થાય છે કે દગા દેવાનું કારણ ક્યારેય પણ લિંગના આધારે નક્કી થતું નથી.

એલિસિયા કહે છે કે પોતાના પુસ્તક માટે તેમણે જે 40 મહિલાઓ પસંદ કરી તેમાંથી વધારે પડતી મહિલાઓએ પોતાના વર્ષો જૂના સંબંધ એટલા માટે તોડ્યા કેમ કે તેમના સાથી...


તે વખતે એક મિત્રે કહેલું કે, "હવે તું સેનામાં છે. પોતાનું ધ્યાન રાખજે..."

વિક્રમ બત્રાએ જવાબમાં કહેલું, "ચિંતા ના કરો. હું જીતીને, તિરંગો લહેરાવીને આવીશ અને નહીં તો જાતે તિરંગામાં લપેટાઈને આવીશ. પણ પાછો આવીશ ખરો."

પરમવીર ચક્ર વિજેતાઓ વિશેના પુસ્તક 'ધી બ્રૅવ'નાં લેખિકા રચના બિષ્ટ રાવત કહે છે, "વિક્રમ બત્રા કારગિલ યુદ્ધનો સૌથી જાણીતો ચહેરો બની ગયા હતા."

"તેમનું કરિશ્માઈ વ્યક્તિત્વ એવું હતું કે તેમના સંપર્કમાં આવનાર માણસ ક્યારેય તેમને ભૂલે નહીં."

"તેમણે 5140 શિખર પર કબજો કરીને પછી કહેલું કે, 'યે દિલ માંગે મોર' અને તે રીતે સમગ્ર દેશવાસીઓની લાગણી જીતી લીધી હતી."

"માતૃભૂમિની રક્ષા માટે સરહદે ગયેલા અને શહીદ થઈ ગયેલા સૈનિકોના તેઓ પ્રતીક બની ગયા હતા."

કરણ જોહરની કંપની 'ધર્મા પ્રોડ્કશન' કૅપ્ટન બત્રાના જીવન ઉપર 'શેરશાહ' નામની ફિલ્મ લાવી રહી છે, જેમાં સિદ્ધાર્થ મલ્હોત્રા શિર્ષક ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે અને તેમની સાથે કિયારા અડવાણી પણ છે.

આ પહેલાં જે.પી. દત્તાની યુદ્ધ-ત્રયીની બીજી ફિલ્મ 'એલ.ઓ.સી. કારગિલ'માં અભિષેક બચ્ચને કૅપ્ટન વિક્રમ બત્રાની ભૂમિકા ભજવી હતી.

બસમાંથી પડી ગયેલી છોકરીને બચાવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી

વિક્રમ બત્રા નાનપણથી જ સાહસી અને નીડર હતા.

એકવાર શાળાની બસમાંથી એક છોકરી પડી ગઈ, ત્યારે તેમણે તેનો જીવ બચાવી લીધો હતો.

વિક્રમ બત્રાના પિતા ગિરધારીલાલ યાદ કરતાં કહે છે, "તે છોકરી બસના દરવાજા પાસે ઊભી હતી. દરવાજો બરાબર બંધ થયો નહોતો."

"એક વળાંક પર દરવાજો ખૂલી ગયો અને તે રસ્તા પર પડી ગઈ. વિક્રમ તરત જ તેની પાછળ ચાલતી બસે કૂદી પડ્યો અને છોકરીને ગંભીર ઈજા થાય તે પહેલાં રસ્તા ઉપરથી ઊંચકી લીધી."

"તે તરત જ તેને નજીકની હૉસ્પિટલે લઈ ગયો. મારા એક પડોશીએ મને પૂછેલું કે તમારો છોકરો આજે શાળાએ નથી ગયો?"

"મેં કહ્યું શાળાએ જ ગયો છે, ત્યારે તેમણે જવાબ આપ્યો કે મેં તો તેને હૉસ્પિટલમાં જોયો હતો. અમે દોડીને હૉસ્પિટલ પહોંચ્યા ત્યારે આખી વાતની ખબર પડી હતી."

સેનામાં જોડાવાની પ્રેરણા

1985માં દૂરદર્શન પર 'પરમવીર ચક્ર' શ્રેણી પ્રસારિત થઈ હતી.

તે શ્રેણી જોઈને જ વિક્રમ બત્રાને સેનામાં જોડાવાનો કોડ જાગ્યા હતા.

વિક્રમના જોડિયા ભાઈ વિશાલ કહે છે, "તે વખતે અમારી પાસે ટીવી નહોતું, એટલે પડોશીના ઘરે જોવા જતા. મને ત્યારે કલ્પના પણ નહોતી કે એ શ્રેણીમાં દર્શાવાયેલી કહાનીઓ જેવી કહાની એક દિવસ અમારા જીવનનો પણ હિસ્સો બનશે."

"કારગિલના યુદ્ધ બાદ મારો ભાઈ વિક્રમ ભારતીય લોકોના દિલ-દિમાગમાં છવાઈ ગયો હતો."

"એકવાર લંડનમાં મેં હોટેલ રજિસ્ટરમાં મારું નામ લખ્યું ત્યારે બાજુમાં ઊભેલા એક ભારતીયે મને તરત પૂછેલું કે, 'તમે વિક્રમ બત્રાને ઓળખો છો ખરા?' મારા માટે આ બહુ મોટી વાત હતી કે સાત સમુદ્ર પાર લંડનમાં પણ લોકો મારા ભાઈને ઓળખતા હોય."

મર્ચન્ટ નેવીમાં પસંદગી છતાં સેનામાં જોડાયા

મજાની વાત એ છે કે વિક્રમનું સિલેક્શન હૉંગકૉંગની એક શિપિંગ કંપનીમાં મર્ચન્ટ નૅવીમાં થઈ ગયું હતું. આમ છતાં તેમણે સેનામાં જ જોડાવાનું થવાનું પસંદ કર્યું હતું.

ગિરધારીલાલ બત્રા કહે છે, "1994માં પ્રજાસત્તાક દિવસની પરેડમાં ભાગ લીધા પછી વિક્રમે સેનામાં જોડાવા માટે ગંભીરતાથી વિચારવાનું શરૂ કરી દીધું હતું."

"મર્ચન્ટ નૅવીમાં તેનું સિલેક્શન થઈ ગયું હતું. ટ્રેનિંગ માટે ચેન્નઈ જવાનું હતું. તેના માટેની ટ્રેનની ટિકિટ પણ બુક થઈ ગઈ હતી."

"જોકે, રવાના થવાના ત્રણ દિવસ પહેલાં તેણે પોતાનો વિચાર બદલ્યો. તેની માંએ પૂછ્યું પણ ખરું કે આવું કેમ કરી રહ્યો છે? ત્યારે તેણે કહેલું કે જિંદગીમાં પૈસો જ સર્વસ્વ નથી."

"હું જિંદગીમાં કશુંક કરવા માગું છું. આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય એવું કંઈક કે જેનાથી મારા...


તે વ્યક્તિ લગભગ 24 વર્ષ બાદ વર્ષ 2014માં ભારતના વડા પ્રધાન બને છે.

હાલમાં નરેન્દ્ર મોદી સત્તાના શિખર પર બેઠા છે, એટલા માટે તે રથની જવાબદારી રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ)ના સંતો-મહંતોને સોંપવામાં આવી છે.

આમ પણ અયોધ્યા આંદોલન વિશ્વ હિંદુ પરિષદ ચલાવે છે. માત્ર ઑગસ્ટ 1990થી 6 ડિસેમ્બર 1992 સુધી તેની કમાન અડવાણીએ સંભાળી હતી.

સપ્ટેમ્બર 1990માં અડવાણીની રથ યાત્રાના પ્રારંભના એક મહિના પહેલાં દેશમાં અન્ય એક મોટી ઘટના બની હતી. ઑગસ્ટ મહિનામાં ત્યારના વડા પ્રધાન વી. પી. સિંહે અન્ય પછાત વર્ગોને અનામત આપવાની મંડલ કમિશનની ભલામણોને લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

આ સાથે જ દસ વર્ષ સુધી ધૂળ ખાઈ રહેલા બી. પી. મંડલના રિપોર્ટે રાજનીતિમાં ભૂકંપ લાવી દીધો.

બી. પી. મંડલ

વી. પી. સિંહની રાષ્ટ્રીય મોરચા સરકાર બે સહારા મારફતે ઊભી હતી, જેમાંથી એક હતો વામપંથી અને બીજો ભારતીય જનતા પક્ષ હતો. આ બન્ને બહારથી તેમને સમર્થન આપી રહ્યા હતા.

મંડલ આયોગની ભલામણોને લાગુ કરવાની વી. પી. સિંહની જાહેરાતથી ભાજપને આઘાત લાગ્યો પરંતુ ભાજપે રાજીવ ગાંધીની જેમ તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા ન આપી.

ભાજપના નેતાઓ દેશની રાજનીતિમાં જ્ઞાતિની જટિ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

લતાને ત્યારે પણ સમજતા અને અત્યારે પણ સમજે છે.

રાજીવ ગાંધીએ વી. પી. સિંહની તુલના ઝીણા સાથે કરી મંડલ પંચની ભલામણોનો વિરોધ કર્યો.

પરંતુ મંડલ પંચની ભલામણોની લાંબાગાળાની અસરને પહોંચી વળવા ભાજપે 'હિંદુ એકતા'નું સૂત્ર આપીને રામ મંદિર આંદોલન વધુ સક્રિય કર્યું.

વર્ષ 1990ના અંતિમ ચાર મહિનામાં મંડલ પંચનો વિરોધ અને મંદિર આંદોલનના કારણે સમગ્ર દેશનું રાજનૈતિક વાતાવરણ ખૂબ જ ગરમાયું.

પાંચ અઠવાડિયા સુધી 'બાબરોના વંશજો'ને ધમકાવતા અને દરરોજ અલગઅલગ જગ્યાએ છ જનસભાઓ કરતા-કરતા સાંપ્રદાયિક વાતાવરણમાં અડવાણીનો રથ બિહાર પહોંચ્યો.

અહીં આંઠ મહિના પહેલાં જ મુખ્ય મંત્રી બનેલા લાલુ પ્રસાદ યાદવે તેમને સિંચાઈ વિભાગના મસાનજોર ગેસ્ટ હાઉસમાં બંધક બનાવી લીધા.

જનતા દળના નેતા લાલુના આ પગલાની અસર એવી થઈ કે ભાજપે વી. પી. સિંહની સરકારને આપેલો ટેકો પરત ખેંચી લીધો.

ત્યારબાદ બહુમતી ગુમાવવાને કારણે તેમણે રાજીનામું આપવું પડ્યું.

9 નવેમ્બર 1990ના રોજ વી. પી. સિંહે કહ્યું કે તેઓ સામાજિક ન્યાયના પક્ષમાં અને સાંપ્રદાયિકતા વિરુદ્ધની લડાઈમાં તેમની ગાદીનું બલિદાન આપી રહ્યા છે.

મુદ્દાની વાત તો એ છે કે ભાજપે મંડલ કમિશનની ભલામણોના વિરોધમાં વી. પી. સિંહ સરકારને આપેલું સમર્થન પરત લેવાનું તો દૂર રહ્યું, તેનો વિરોધ પણ નહોતો કર્યો.

પરંતુ તેમણે હંમેશાં જ્ઞાતિઓમાં વહેંચાયેલા સમુદાયોને હિંદુ ધર્મના નામ પર એક કરવાની રાજનીતિ કરી જે મુસલમાનોના ઉલ્લેખ વિના પૂરી નથી થતી.

આ સંઘર્ષને મીડિયાએ મંડલ વિરુદ્ધ કમંડલ નામ આપ્યું. ઘણાં વર્ષો સુધી દબાયેલો આ સંઘર્ષ વર્ષ 2019ની ચૂંટણીમાં ફરીથી બહાર આવી શકે છે.

મોદી ભલે રામ મંદિરના મુદ્દે આક્રમક નથી પરંતુ આગળ-આગળ જુઓ થાય છે શું. હાલમાં મંદિરના મુદ્દાને ગરમાવવાનું કાર્ય સંઘના અન્ય સિપાહીઓ કરી રહ્યા છે.

હાલમાં મોદી બીજી 'દવાઓ'ની અસર પારખશે અને જરૂરિયાત મુજબ અયોધ્યા અસ્ત્રનો ઉપયોગ કરશે.

જોકે, આ ચૂંટણીમાં નરેન્દ્ર મોદી માટે અયોધ્યાથી કોઈ ઓછો મુદ્દો નથી.

હિંદુત્વ વિરુદ્ધ સામાજિક ન્યાયના સંઘર્ષની સમાંતર અન્ય એક સંઘર્ષ જોવા મળશે અને તે હશે મોદી બચાવો વિરુદ્ધ મોદી હટાવો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અયોધ્યા આંદોલન વધુ સક્રિય થશે?

'હર હાથ કો કામ', 'કિસાનો કો સહી દામ', 'સબકા સાથ, સબકા વિકાસ', 'વિશ્વાસ હૈ, હો રહા વિકાસ હૈ'થી લઈને 'સચ્ચી નિયત, સહી વિકાસ'... જેવાં અનેક સૂત્રોમાંથી ભાજપનું જોરદાર સૂત્ર છે- 'મંદિર વહી બનાયેંગે'.

મતલબ કે હાલના...


તે સમય તેઓ 18 વર્ષનાં હતાં અને ચૅમ્પિયનશિપ બાદ તેમની ભારતનાં સૌથી આશાસ્પદ બૉક્સર તરીકે ગણના થવા લાગી.

તેમની સફળતા નોંધપાત્ર અને અકલ્પનીય છે, પરંતુ ઘણી વખત જે વાત ધ્યાને નથી આવતી એ છે તેમનું બલિદાન.

કઠિન નિર્ણયો લીધા

25 નવેમ્બર, 1999ના રોજ ચેન્નાઈમાં કલાઈવાણીનો જન્મ એવા પરિવારમાં થયો હતો, જેમનો બૉક્સિંગ સાથે ગાઢ નાતો છે.

તેમના પિતા એમ. શ્રીનિવાસન યુવાનીમાં બૉક્સર હતા અને તેમના ભાઈ નેશનલ લેવલના બૉક્સર છે.

ઘરમાં જ્યારે પિતા, ભાઈને બૉક્સિંગની ટ્રેનિંગ આપતા ત્યારે કલાઈવાણી જોતાં અને ધીમે-ધીમે તેમને પણ બૉક્સિંગમાં રસ પડ્યો.

પિતાએ કલાઈવાણીને બધી રીતે સપોર્ટ કર્યો અને ટ્રેનિંગ આપવાની શરૂઆત કરી.

આ તરફ પરિવાર કલાઈવાણીની સાથે હતો, તો બીજી બાજુ શિક્ષકો અને સંબંધીઓએ તેમના માર્ગમાં અવરોધ ઊભા કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. કલાઈવાણીના શિક્ષકોએ તેમને બૉક્સિંગમાં સમય આપવા કરતાં અભ્યાસ પર ધ્યાન આપવા માટે જણાવ્યું.

એ જ રીતે અમુક સંબંધીઓએ તેમના પિતાને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો કે તેઓ કલાઈવાણીને ટ્રેનિંગ આપવાનું બંધ કરે.

સંબંધીઓએ તેમના પિતાને જણાવ્યું કે જો કલાઈવાણી બૉક્સિંગ કરશે તો તેમનાં લગ્ન પણ નહીં થાય.

આધ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુનિક સુવિધાનો અભાવ

સામાજિક દબાણની સાથે-સાથે કલાઈવાણીને પૂરતી ટ્રેનિંગની સુવિધા પણ મળી નહોતી, જેમ કે આધુનિક જિમ, માળખાગત સુવિધાઓ, આધુનિક કોચિંગ અને રમતવીર માટે હોવો જોઈએ એવો ખોરાક.

આ બધા પડકારોની વચ્ચે પિતાએ કલાઈવાણીને ટ્રેનિંગ આપવાનું ચાલુ રાખ્યું અને પુત્રીને તેમના ભાઈની જેમ સતત પ્રોત્સાહન આપતા રહેતા.

બૉક્સર તરીકેની સફળતા માટે કલાઈવાણી તેમના પિતા અને ભાઈને શ્રેય આપે છે.

પિતા અને પુત્રીને કઠિન પરિશ્રમનાં ફળો મળવા લાગ્યાં, જ્યારે કલાઈવાણીએ સબ-જુનિયર લેવલે મેડલો જીતવાની શરૂઆત કરી.

તેમની સફળતા બાદ શિક્ષકો અને સંબંધીઓની વિચારસરણીમાં ફેરફાર આવ્યો અને તેઓ કલાઈવાણીની પ્રતિભા અને ક્ષમતાને માન આપવા લાગ્યા.

2019માં લાઇમલાઇટમાં આવ્યાં

જ્યારે 2019માં સિનિયર નેશનલ ચૅમ્પિયનશિપની ફાઇનલમાં પહોંચ્યાં ત્યારે કલાઈવાણીની બૉક્સિંગ કારર્કિદીમાં મહત્ત્વનો વળાંક આવ્યો.

પણ તેઓ પંજાબનાં મંજુ રાની સામે મૅચ હારી ગયાં. ભારતનાં મહિલા બૉક્સિંગ લિજેન્ડ અને 6 વખતનાં વિશ્વવિજેતા મેરી કૉમના હસ્તે કલાઈવાણીને સિલ્વર મેડલ એનાયત થયો.

સફળતાએ કલાઈવાણીમાં આત્મવિશ્વાસનો સંચાર કરવાની સાથે-સાથે તેમના માટે ઉમદા તકનાં દ્વાર પણ ખોલી નાખ્યાં.

તેમણે ઇટાલિયન કોચ રફાલી બર્ગામાસ્કો પાસેથી ટ્રેનિંગ લેવાની શરૂઆત કરી.

સાથે તેમને કર્ણાટક સ્થિત જેએસડબલ્યુ ઇન્સ્પાયર ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સ્પૉર્ટ્સમાં આધુનિક ટ્રેનિંગ લેવાનો મોકો મળ્યો, જેના કારણે તેમની શક્તિ અને ટેકનિકમાં વધારો થયો.

કલાઈવાણીના જીવનમાં સૌથી યાદગાર ક્ષણ કાઠમંડુમાં આયોજિત 2019 સાઉથ એશિયન ગેમ્સમાં આવી, જ્યાં તેમણે નેપાળનાં મહારાજન લલિતાને હરાવીને ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો.

તેમણે 48 કિલોના મુકાબલામાં આ મેડલ મેળવ્યો હતો.

ભવિષ્યનું આયોજન

યુવા ભારતીય બૉક્સર કલાઈવાણીની તમન્નાઓ બહુ સ્પષ્ટ છે.

તેઓ પહેલા કૉમનવેલ્થ ગેમ્સમાં ગોલ્ડ મેડલ જીતવા માગે છે અને ત્યારબાદ 2024માં ઑલિમ્પિક ચૅમ્પિયન બનવાની ઇચ્છા ધરાવે છે.

હાલમાં કલાઈવાણી 48 કિલો કૅટેગરીમાં બૉક્સિંગ કરે છે અને આ કૅટેગરી ઑલિમ્પિકમાં સામેલ નથી એટલા માટે આવતાં બે વર્ષ સુધી 48 કિલો કૅટેગરીમાં બૉક્સિંગ કરવાનું તેમનું આયોજન છે અને બે વર્ષ બાદ તેઓ ઊંચી કૅટેગરીમાં જશે.

પોતાની રમતની કારર્કિદી બાદ તેઓ બૉક્સિંગ કોચ બનવા માગે છે, જેથી દેશનાં આવનારાં મહિલા બૉક્સરોની પેઢી તૈયાર કરી શકાય.

તેઓ કહે છે કે મહિલાઓ રમતમાં સારું પ્રદર્શન કરે એ માટે સમાજે પોતાની વિચારસરણી બદલવી...


તે સમયે 27 વર્ષીય એક યુવાન મહિલા કૉંગ્રેસનો પ્રચાર કરી રહ્યાં હતાં. તેમને જોવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠાં થતાં હતાં. અરુણ નહેરુ રાયબરેલીથી અગાઉ પણ ચૂંટણી જીતી ચૂક્યા હતા.

અરુણ નહેરુના કારણે રાયબરેલીમાં ભાજપ માટે માહોલ બનેલો જોવા મળી રહ્યો હતો.

તેવામાં એ 27 વર્ષીય યુવતીએ એક ચૂંટણી રેલીની વચ્ચે સવાલ પૂછ્યો, "મારા પિતાજી સાથે દગાખોરી કરતા લોકોને તમે અહીં ઘૂસવા કેવી રીતે દીધા?"

આ નિવેદનની ઘણી ચર્ચા થઈ અને તેની ગૂંજ દિલ્હી સુધી સાંભળવા મળી.

બીજા દિવસે અરુણ નહેરુના પ્રચાર માટે અટલ બિહારી વાજપેયી રાયબરેલી પહોંચ્યા. તેમણે પોતાના ભાષણમાં તે યુવતીના નિવેદન પર હલકા ફુલકા અંદાજમાં પ્રતિક્રિયા આપી.

"અમે સાંભળ્યું છે કે આ કોઈનો વિસ્તાર છે. તમે એ વ્યક્તિને અહીં ઘૂસવા કેવી રીતે દીધા?"

ત્યારબાદ ચૂંટણી પ્રચાર ખૂબ જોરથી ચાલી નીકળ્યો અને 'કાંટે કી ટક્કર' પણ જોવા મળી, જ્યારે પરિણામ જાહેર થયા તો લોકો ચકિત થઈ ગયા.

અરુણ નહેરુ ચોથા નંબર પર હતા. કૅપ્ટન સતીશ શર્મા માટે જે યુવતીએ પ્રચાર કર્યો હતો તે યુવતી એટલે પ્રિયંકા ગાંધી.

સામાન્ય રીતે અમેઠી અને રાય બરેલીની બેઠક સુધી મર્યાદિત રહેતા પ્રિયંકા ગ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાંધી  આ વખતે ઔપચારિક રી પક્ષના સક્રિય રાજકારણમાં આવ્યાં છે.

નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપનો ગઢ મનાતા પૂર્વાંચલની (પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશ)ની જવાબદારી પ્રિયંકાને સોંપવામાં આવી છે.

મીડિયામાં ઇંદિરા ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વચ્ચે સમાનતાઓ પર વાત થતી રહે છે.

બન્નેનાં પહેરવેશ, ચાલ, આચરણ, આક્રમકતા, વાત કરવાની કળા જેવા મુદ્દાઓ પર લોકો વાતો કરતા રહ્યા.

અને સવાલ ઊઠ્યો કે કેમ પ્રિયંકા ગાંધી ઇંદિરાની જેમ પ્રિયદર્શીની છે? શું તેઓ ઇંદિરાની જેમ રાજકારણમાં પોતાની અસર છોડવામાં સફળ થઈ શકશે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઇંદિરા અને પ્રિયંકાની સરખામણી કેટલી યોગ્ય?

રાજકીય વિશ્લેષક રાશીદ કિદવઈ કહે છે :

"ઇંદિરા ગાંધીનાં જમાનામાં અલગ રીતે રાજકારણ થતું હતું. પડકાર પણ અલગ હતા. જવાહરલાલ નહેરુ અને ઇંદિરા ગાંધીના કામ કરવાની રીત અલગ હતી."

"તેમની રાજકીય ઢબ પણ અલગ હતી. સાથે જ લોકોની વચ્ચે જઈને તેમને સમજવાની રીત પણ તેમની અલગ હતી."

"ઇંદિરા ગાંધી અને રાજીવ ગાંધી વચ્ચે પણ આ જ પ્રકારનો ફેર હતો."

"એ જ તફાવત રાજીવ ગાંધી અને સોનિયા ગાંધીની કાર્યશૈલીમાં પણ છે. તેવામાં ઇંદિરા ગાંધી અને પ્રિયંકાના રાજકારણની પ્રકૃતિ અને શૈલીમાં પણ અંતર છે."

કિદવઈ આગળ કહે છે, "ઇંદિરા અને પ્રિયંકાના પહેરવેશમાં ઘણી સમાનતાઓ છે. તેમની ઘણી બધી વસ્તુઓ એક જેવી છે."

"લોકો ઇંદિરાને પોતાનાં સમજતાં હતાં. તેઓ સહજતાથી હળીમળીને લોકો સાથે વાતો કરતાં હતાં."

"ઇંદિરાના ચહેરા પર લોકોને એવી આશા જોવા મળતી કે તેઓ દેશ માટે ગમે તે કરી શકતાં હતાં. તેમની અંદર વિનમ્રતા હતી."

"પ્રિયંકા આ મામલે ઇંદિરા જેવાં છે. તેઓ પણ લોકો સાથે સારી રીતે વાત કરે છે."

"ઉત્તર પ્રદેશમાં ઇંદિરા ગાંધીની લોકો વચ્ચે જે અપીલ હતી, તેવી જ અપીલ પ્રિયંકાની છે."

"ત્યારે પ્રિયંકાના આવવાના કારણે ઉત્તર પ્રદેશમાં કોઈ ફેરફાર તો જોવા મળશે. ત્યાં મોટો ભાગના લોકો હજુ પણ ઇંદિરા ગાંધીને માને છે."

"પ્રિયંકાનો ચહેરો, તેમની શૈલી અને પહેરવેશથી લોકોને એવું લાગશે કે ઇંદિરા ગાંધી તેમની વચ્ચે છે."

ઇંદિરા જેવો દેખાવ હોવાથી કામ થશે?

તો શું ઇંદિરા ગાંધી જેવા દેખાતાં પ્રિયંકા ગાંધી ઉત્તર પ્રદેશના રાજકીય સમીકરણોને બદલી શકે છે?

ભારતીય જનતા પક્ષ અને નરેન્દ્ર મોદીને હરાવવા માટે શું આટલું પૂરતું છે?

માયાવતી અને અખિલેશ યાદવના ગઠબંધનને તેઓ મ્હાત આપી શકે છે?

સમાજવાદી પક્ષ તથા બહુજન સમાજ પાર્ટીનું સોશિયલ એંજિનયરિંગ ભાજપ ઉપરાંત કૉંગ્રેસ માટે પણ...


તે સમયે અનૌપચારિક વાતચીતમાં આ ત્રણેયને 'અમર-અકબર-ઍન્થની' ગૅંગ તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા.

અહમદ પટેલના મિત્રો, વિરોધીઓ અને સહકર્મીઓ તેમને અહમદભાઈ કહીને બોલાવતા, પરંતુ તેઓ હંમેશાં પોતાને સત્તા અને પ્રચારથી દૂર રાખવાનું જ પસંદ કરતા હતા.

યુપીએના 2004થી 2014 સુધીના શાસનકાળમાં સોનિયા ગાંધી, મનમોહન સિંહ અને કદાચ પ્રણવ મુખરજી પછી અહમદ પટેલ જ સૌથી શક્તિશાળી નેતા હતા.

આમ છતાં તેઓ આ સમયગાળામાં કેન્દ્ર સરકારમાં મંત્રી તરીકે જોડાયા ન હતા.

2014 પછી કૉંગ્રેસ પત્તાના મહેલ જેવી નબળી દેખાવા લાગી ત્યારે પણ અહમદ પટેલ મજબૂતીથી ટેકામાં રહ્યા અને મહારાષ્ટ્રમાં મહાવિકાસ અઘાડીના નિર્માણમાં તેમણે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.

તેઓ પોતાની કટ્ટર વિરોધી શિવસેનાને પણ પોતાની સાથે લાવવામાં સફળ રહ્યા હતા.

જ્યારે સચીન પાઇલટે રાજસ્થાનના મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોત વિરુદ્ધ બળવો કર્યો ત્યારે પણ અહમદ પટેલ સક્રિય થયા હતા.

તમામ રાજકીય પંડિતો એવી આગાહી કરતા કે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાની જેમ પાઇલટ પણ ભાજપમાં ચાલ્યા જશે. પરંતુ અહમદ પટેલ પડદા પાછળ કામ કરી રહ્યા હતા.

તેમણે મધ્યસ્થીઓની મદદથી એ સુનિશ્ચિત કર્યું કે સચીન પાઇલટ પક્ષમાં જ ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રહે.

પડદા પાછળની સક્રિયતા

અહમદ પટેલ સાથે સંકળાયેલી આવી ઘણી વાતો છે.

2014 પછી ગાંધી પરિવારની તુલનામાં પાર્ટીના કાર્યકરો વચ્ચે સદ્ભાવ રાખવામાં અહમદ પટેલનો પ્રભાવ વધારે હતો, એમ કહેવું બિલકુલ અતિશયોક્તિ નહીં ગણાય.

દરેક વ્યક્તિની કેટલીક ખામીઓ અથવા મર્યાદા પણ હોય છે. અહમદ પટેલ હંમેશાં સતર્ક રહ્યા અને તેમણે કોઈ પણ મુદ્દે નિર્ણાયક વલણ અપનાવવાનું ટાળ્યું.

2004માં જ્યારે યુપીએની સરકાર બની ત્યારે કપિલ સિબ્બલ અને પી. ચિદમ્બરમ્ જેવા કૉંગ્રેસી નેતાઓનું જૂથ ગુજરાતના તત્કાલિન મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને હાલના ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સામે 2002નાં ગુજરાત રમખાણોમાં કથિત ભૂમિકા અંગે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવા માગતા હતા.

પરંતુ અહમદ પટેલ આ વિશે દુવિધામાં હતા. તેમની આ દુવિધા અને ખચકાટને સોનિયા ગાંધી અને મનમોહન સિંહ સમજી ગયાં હતાં. તેઓ અહમદ પટેલની રાજકીય કુનેહ પર ભરોસો કરતાં હતાં.

આ કારણથી જ અહમદ પટેલની સલાહને અનુસરીને બંનેએ પોતાના રાજકીય વિરોધીઓ સામે ધીમી અને સહજ પ્રક્રિયાનો આશરો લીધો હતો.

બીજી તરફ, બહારની દુનિયા માટે અહમદ પટેલ હંમેશાં એક કોયડા સમાન રહ્યા, પરંતુ જે લોકો કૉંગ્રેસના કલ્ચરને સમજે છે, તેમની નજરમાં અહમદ પટેલ હંમેશાં એક મૂડીસમાન હતા.

તેઓ હંમેશાં સાવધાની રાખતા, સ્વભાવે મિલનસાર અને વ્યવહારુ હતા. તેમની છબિ પણ પ્રમાણમાં સ્વચ્છ હતી.

પાર્ટીના ખજાનચીની ભૂમિકામાં..

રાહુલ ગાંધી કદાચ અહમદ પટેલને એવી વ્યક્તિ ગણતા હતા, જેઓ કમસે કમ નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહની રણનીતિને સારી રીતે સમજવા સક્ષમ હોય.

એ બાબત જગજાહેર છે કે ઑગસ્ટ 2017માં અહમદ પટેલ કૉંગ્રેસ તરફથી પાંચમી વખત રાજ્યસભામાં જવા માટે બહુ ઉત્સુક ન હતા. (આ એક અનોખી વાત હતી કારણ કે કૉંગ્રેસે અગાઉ ક્યારેય કોઈ નેતાને પાંચ વખત રાજ્યસભામાં મોકલ્યા ન હતા.)

એવું કહેવાય છે કે કૉંગ્રેસમાં તત્કાલિન સર્વેસર્વા સોનિયા ગાંધીએ તેમને રાજ્યસભામાં જવા માટે મનાવ્યા હતા અને તેમને કહ્યું હતું કે અમિત શાહ અને ભાજપની બરાબરી કરી શકે તેવા તેઓ એકમાત્ર નેતા છે.

પાર્ટીના ખજાનચી તરીકે તેમણે સંપૂર્ણ જવાબદારી નિભાવી અને પક્ષ માટે ફંડ એકત્ર કર્યું.

એટલું જ નહીં, જુદી-જુદી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ અને 2019ની સામાન્ય ચૂંટણીમાં જ્યારે રાહુલ ગાંધીનું નસીબ તેમનો સાથ આપતું ન હતું ત્યારે અહમદ પટેલે પક્ષના કાર્યકરોને સંગઠિત રાખવાની અને તેમને મદદ પહોંચાડવાની જવાબદારી લીધી હતી.

ભારતનાં તમામ રાજ્યોમાં જિલ્લા સ્તરે...


તે હૈદરાબાદના અધિકૃત શિકારી શફત અલી ખાનના પુત્ર છે. શફત અલી ખાનનો દાવો છે કે તેઓ દેશના એક માત્ર અધિકૃત શિકારી છે.

મહારાષ્ટ્રના જંગલ વિભાગ દ્વારા આ માનવભક્ષી વાઘણને મારવા માટે અવની હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જે સબબ શુક્રવારે રાત્રે યવતમાલ જિલ્લામાં વાઘણની હત્યા કરવામાં આવી.

આંકડાઓ મુજબ એવું કહેવાય છેકે છ વર્ષની આ વાઘણ અવનીએ જૂન 2016થી ઠાર મરાઈ ત્યાં સુધી રાલેગાંવનાં જંગલોમાં 13 લોકોનો ભોગ લીધો હતો.

દેશના એકમાત્ર માન્યતા પ્રાપ્ત શિકારી

શફત ખાન

આ આદમખોર વાઘણનો શિકાર કરવાની જવાબદારી વન્યવિભાગ દ્વારા શફત અલીને સોંપવામાં આવી હતી, પરંતુ વાઘણનો શિકાર શફત અલીને બદલે તેમની ટીમમાં જોડાયેલા તેમના દીકરા અસગર અલીએ કર્યો હતો.

અવનીને ઠાર મરાયા બાદ એકતરફ યવતમાલ જંગલમાં લોકોએ ફટાકડા ફોડીને ઉત્સવ મનાવ્યો હતો ત્યારે બીજી તરફ આ હત્યાની ટીકા પણ થઈ રહી છે.

મહિલા અને બાળવિકાસ વિભાગનાં કેન્દ્રીય મંત્રી મેનકા ગાંધી અને વન્યજીવ અધિકારો માટે કામ કરનારા લોકો આની ટીકા કરી રહ્યાં છે અને સમગ્ર ઓપરેશન પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

અનેક નિષ્ફળ પ્રયાસો

બીબીસી સાથે વાત કરતા અસગર અલીના પિતા શફત અલી ખાને પોતાના શિકારના શો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ખ અને અવની અવની તેમજ કારકિર્દીની પોતાની સિદ્ધિઓ વિશે જણાવ્યું.

વાઘણની હત્યાને તર્કસંગત ગણાવતા તેમણે કહ્યું કે છેલ્લા દોઢ મહિનાથી પશુ ચિકિત્સકોની ટીમ સાથે વાઘણને પકડી લેવાનો પ્રયાસ થતો હતો. તમામ પ્રયાસો નિષ્ફળ નીવડ્યા બાદ અમારે તેને મારવી પડી.

તે ઓ કહે છે કે ગત વર્ષે સપ્ટેમ્બરમાં તેણે જે સ્થળે બે લોકોને મારેલા એ જ સ્થળે તે પહોંચી ગઈ હતી. એ વન અધિકારીની 8 મીટર નજીક પહોંચી ગયેલી, તેથી માનવજિંદગી બચાવવા માટે તેને મારવી જ પડી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, છેલ્લાં બે વર્ષથી પશુ નિષ્ણાતોની ટીમ તેને શોધી રહી હતી પણ તમામ શોધ નિષ્ફળ નીવડી હતી.

શફત અલી ખાન હૈદરાબાદના નવાબ પરિવારમાંથી આવે છે અને શિકાર કરવાની કળા તેમને પોતાના પિતા અને દાદા તરફથી વારસામાં મળી છે, તેમની સાથે ફરીને તેઓ આ કૌશલ્ય શીખ્યા છે.

તેઓ જણાવે છે કે, માનવજીવન જોખમમાં મુકાય ત્યારે આ રીતે એ પ્રાણીઓને શોધી કાઢી શિકાર કરવાનાં અનેક ઑપરેશન તેમણે કરેલાં છે.

માત્ર શોખ માટે શિકાર નથી કરતા

શિકારની પરંપરા વિશે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું કે શાહી પરિવારોમાં શિકાર માત્ર શોખ માટે નહીં પણ લોકો અને જંગલોની સુરક્ષા માટે પણ કરવામાં આવતો.

તેઓ કહે છે કે આઝાદી પહેલાં વન્યજીવ સંરક્ષણ કાયદાઓનું કોઈ અસ્તિત્વ નહોતું.

આઝાદી અગાઉની સમૃદ્ધ વન્યસંપત્તિ વિશે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું, "પહેલાંના વખતમાં રાજકારણીઓ અને દાણચોરો વચ્ચે જંગલ સંપત્તિને નુકસાન કરે એવી સાંઠગાંઠ પણ નહોતી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમણે બંદીપોર રાષ્ટ્રિય અભ્યારણ્યનું ઉદાહરણ આપતા જણાવ્યું કે, આજે જે અભ્યારણ્યો છે, તે અગાઉના વખતમાં રાજવી પરિવારોની શિકારની સીમામાં આવતા હતા.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, આઝાદી પહેલાં ભારતમાં લગભગ 20,000 વાઘ હતા, જ્યારે 1972 સુધીમાં માત્ર 1800 બચ્યા હતા.

આ મુદ્દે પોતાનો મત મૂકતા તેમણે કહયું કે, 1972માં જ્યાં સુધી દેશમાં વાઇલ્ડ લાઇફ પ્રોટેક્શનનો કાયદો આવ્યો ત્યાં સુધી માણસો અને પ્રાણીઓની સંખ્યાનો રેશિયો નોંધપાત્ર રીતે વધી ચૂકયો હતો અને વર્તમાન સમયમાં માનવ અને પ્રાણીઓ વચ્ચેનાં સંઘર્ષનું મુખ્ય કારણ એ જ છે.

ગ્રામજનોએ ટ્રેક્ટરથી કચડીને વાઘને માર્યો

અવની અવની અંગે તે કહે છે, "અવનીનું મોત એક ગોળીથી થયું. તે લાંબો સમય તડપી પણ નહોતી તે છતાં એના મોત પર લોકો સવાલ ઉઠાવે છે."

"ગત રવિવારે જે રીતે એક વાઘને દૂધવા અભ્યારણ્યમાં ગ્રામલોકોએ ટ્રેક્ટરથી કચડીને મારી નાંખ્યો તેનાં પર કોઈ સવાલ નથી ઉઠાવી...


તેઓ 'સોલર સહેલી' તરીકે ઓળખાય છે, તેમનું કામ પાડોશીઓને સૌર ઊર્જાથી ચાલતાં ઉપકરણો તરફ વાળવાનું છે.

જોકે, આ કામ સરળ નથી. દશકાઓથી ગ્રામીણ ભારતને નબળી ગુણવત્તાની સૌર પેદાશો જ પૂરી પાડવામાં આવી છે.

'સોલર સહેલી' માટે સૌથી પહેલો પડકાર લોકોમાં સૌર ઉપકરણો અંગેની ગેરમાન્યતા દૂર કરવાનો છે.  આ મામલે લોકોમાં અનેક ગેરમાન્યતાઓ પ્રવર્તે છે.

પૃથ્વી પર ઝડપથી વધી રહેલી વસતીને ધ્યાને રાખીને ભારતમાં વધી રહેલી ઊર્જાની માંગ મૂંઝવણ સર્જે એવી છે.

દેશમાં આશરે ચોથા ભાગના લોકો વીજ સેવાથી વંચિત છે અને ઘણા લોકો માટે તે અવિશ્વસનીય બાબત છે.

યુવા આંત્રપ્રિન્યોર અજૈતા શાહે આ સ્થિતિને તક તરીકે ઉપાડી લીધી.

2011માં તેમણે રિન્યૂયેબલ પ્રોડક્ટ્સના વેચાણ માટે ફ્રન્ટીયર માર્કેટ્સ નામના ફર્મની સ્થાપના કરી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હું અજૈતા શાહને જયપુરથી થોડા અંતરે આવેલા એક ગામમાં મળી હતી.

'સૂર્ય પ્રકાશના રાજ્ય' તરીકે આ પ્રદેશ જાણીતો છે. કારણકે, વર્ષમાં આશરે 300 થી 330 દિવસો દરમિયાન સૂર્ય પ્રકાશ હોય છે.

ફ્રન્ટીયર માર્કેટ્સનું પણ એ જ સૂત્ર છે - વીજ પૂરવઠો અનિયમિત હોઈ શકે છે પણ સૂર્ય પ્રકાશ નિયમિત અને વિશ્વસનીય છે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

.

અજૈતા શાહ કહે છે કે, શરૂઆતના પાંચ વર્ષ ઘણાં મુશ્કેલ હતાં કારણ કે બિઝનેસને આગળ વધારવામાં અનેક પડકારો હતા.

આ પ્રક્રિયામાં તેમને બે બાબતોને ખ્યાલ આવ્યો, લોકોને જે પ્રોડક્ટ જોઈએ છે તે એકાદ માઇલના અંતરમાં ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ.

 તે પ્રોડક્ટને લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે વિશ્વાસપાત્ર મૅસેન્જર જરૂરી છે.

અજૈતાએ સ્થાનિક મહિલાઓને સોલર આંત્રપ્રિન્યોર તરીકેની તાલીમ આપવાનું શરૂ કર્યું.

બે વર્ષમાં રાજસ્થાનમાં 1,000 સોલર સહેલીઓ તૈયાર થઈ ગઈ.

હું એક સોલર સહેલી સંતોષ કંવરને મળી.

તેમના ઘરે બે ગ્રાહક આવ્યા, જેમને તેમણે પડદા બંધ કરીને અંધારામાં એક પછી એક સૌર ઊર્જાથી ચાલતાં ઉપકરણો ચલાવી બતાવ્યાં.

તેઓ કહે છે કે, આ કામ સરળ નથી. અમારે વારંવાર ગ્રામજનો પાસે જવું પડે છે.

લોકોને સૌર ઊર્જાથી ચાલતાં ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરવા માટે મનાવવા પડે છે.

તેઓ કહે છે, "મારે લોકોને સમજાવવું પડે છે કે, રીચાર્જેબલ બૅટરી પાવરથી ચાલતી ટૉર્ચની જેમ સોલર ટૉર્ચને ચાર્જ કરવા માટે વીજળીની જરૂર પડતી નથી."

" દુકાનોમાં વેચાતી બૅટરીની દુકાનદાર ગેરેંટી આપતા નથી, જ્યારે અમે આપીએ છીએ."

સોલર સહેલીની વાતોની લોકો પર કેટલી અસર?

સ્થાનિક બજારમાં હું ખેડૂતોને મળી. અમારી વાતચીતનો વિષય બદલાઈ ગયો, વીજ પૂરવઠામાં નબળા રાજસ્થાન રાજ્યમાં પાવરકટની સમસ્યા પર ચર્ચા થવા લાગી.

લોકોને સોલર ઉપકરણો અંગે ખ્યાલ છે કે નહીં એ પૂછ્યું.

હકીમ સિંઘે જવાબ આપ્યો, "અમે તો રીચાર્જેબલ બૅટરી પાવરથી ચાલતી ટૉર્ચનો ઉપયોગ કરીએ છીએ પણ તેને ચાર્જ કરવા માટે વીજળી હોવી જરૂરી છે. સોલર ટૉર્ચ વિશે સાંભળ્યું નથી.

અશોક શર્મા કહે છે, "એ વિશે મેં સાંભળ્યુ છે પણ અમારા બજારમાં એ પ્રકારની ટૉર્ચ ઉપલબ્ધ નથી."

સૌર ઉપકરણો વિશે ગ્રામજનો સાથે લાતચીત કરતા અજૈતા શાહ.

લોકો સુધી આ ઉપકરણો પહોંચાડવાનું કામ બહુ કઠિન છે.

જોકે, અજૈતાને વિશ્વાસ છે કે આ સોલર સહેલીની મદદથી તેઓ પોતાના બિઝનેસને આગળ વધારી શકશે અને લોકોને આ સમસ્યામાંથી બહાર કાઢી શકશે.

તેઓ કહે છે, "આ મહિલાઓના કામનું મૂલ્ય અમે સમજીએ છીએ. કમ્યુનિકેશન, માર્કેટિંગ, ડેટા કલેક્શન અને વસ્તુના વેચાણ બાદ અપાતી સેવાઓ પર તેઓ કામ કરે છે."

"આ પ્રોડક્ટ્સને વેચવાની વાત કરીએ તો આ મહિલાઓએ ઘરમાં કામ કરે છે અને તેમના ઘરના પુરુષો ખેતરમાં કામ કરે છે.

"એટલે ઘરથી માંડીને ખેતર સુધીમાં જરૂર પડતી તમામ પ્રોડક્ટ વિશે મહિલાઓને ખ્યાલ આવ્યો છે"

અજૈતા કહે છે કે, "ગ્રામ્ય વિસ્તારના લોકો સાથે...


તેઓ 1966-67માં ભારતીય જનસંઘના અધ્યક્ષ બન્યા હતા, પણ અટલ બિહારી વાજપેયી અને લાલકૃષ્ણ અડવાણી પક્ષમાં આગળ આવી જતાં તેઓ ધીમેધીમે પક્ષમાં પાછળ ધકેલાઈ ગયા હતા.

1920ની 25 ફેબ્રુઆરીએ જન્મેલા બલરાજ 2016ની બીજી મેએ મૃત્યુ પામ્યા હતા.

1961ની વાત છે. નવી દિલ્હીથી લોકસભાની પેટાચૂંટણી જીત્યા બાદ સંસદના સૅન્ટ્રલ હૉલમાં બેસીને બલરાજ મધોક જવાહરલાલ નહેરુની ચીન નીતિની ઝાટકણી કાઢી રહ્યા હતા.

એ સમયે અટલ બિહારી વાજપેયી તેમના પક્ષ જનસંઘની યુવા નેતા હતા. વાજપેયીને નહેરુની નજીક હોવાનું માનવામાં આવતું હતું અને નહેરુને વાજપેયીમાં અપાર સંભાવના દેખાતી હતી.

મધોક નેહરુની ચીન નીતિની ઝાટકણી કાઢી રહ્યા હતા ત્યારે વાજપેયીએ તેમની પાસે જઈને જણાવ્યું હતું કે તમે આ રીતે નહેરુની ટીકા કર્યા કરશો તો ક્યારેય એકેય ચૂંટણી જીતી નહીં શકો.

એ સમયે આચાર્ય કૃપલાની (જેઓ એક જમાનામાં નહેરુની બહુ નજીક હતી, પણ પછી તેમનાથી દૂર થઈ ગયેલા)એ કહ્યું હતું, "અટલની વાતોને ધ્યાનમાં લેશો નહીં, કારણ કે તેઓ નહેરુના ચમચા છે અને તેમની કૃપા પર આશ્રિત છે. તમે તમારી વાત કહેવાનું ચાલુ રાખો."

બલરાજ મધોક અને અટલ બિહારી વાજપેયી વચ્ચેની પ્રતિસ્પર્ધાની ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

શરૂઆત કદાચ ત્યારથી થઈ હતી.

તેમણે વાજપેયી વિશે એકથી વધુ વાર કહ્યું હતું, "વાજપેયી વાસ્તવમાં કૉંગ્રેસી છે."

સૌથી પહેલાં કરેલી બાબરી મસ્જિદ હિંદુઓને હવાલે કરવાની માગ

બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે બલરાજ મધોક દલિત નેતા ભીમરાવ આંબેડકરની બહુ નજીક હતા અને તેમના અંતિમ દિવસોમાં તેમના 26, અલીપુર રોડ ખાતેના નિવાસસ્થાને તેમને મળવા જતા હતા.

ભારતમાં ગૌહત્યા પર પ્રતિબંધની માગણી કરનાર પહેલી વ્યક્તિ પણ બલરાજ મધોક હતી. તેમણે સમગ્ર ભારતમાં પ્રવાસ કરીને ગૌહત્યાવિરોધી વાતાવરણ સર્જવાના પ્રયાસ કર્યા હતા.

તેઓ પહેલા નેતા હતા, જેમણે અયોધ્યાસ્થિત બાબરી મસ્જિદ હિંદુઓને હવાલે કરવાની માગ 1968માં કરી હતી.

બાબરી મસ્જિદના બદલામાં હિંદુઓ મુસ્લિમોને તેનાથી પણ ભવ્ય મસ્જિદ બનાવી આપે તેવી દરખાસ્ત તેમણે મૂકી હતી.

જનસંઘનો પહેલો ચૂંટણીઢંઢેરો લખ્યો હતો મધોકે

નવી પેઢીના લોકોએ બલરાજ મધોકનું નામ ભાગ્યે જ સાંભળ્યું હશે, પણ એ વર્ષોમાં તેઓ ભારતના જમણેરી રાજકારણના ટોચના નેતાઓ પૈકીના એક હતા.

તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટીના જૂના સ્થાપકો પૈકીના એક હતા.

બલરાજ મધોક રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ)ના પ્રચારક હતા અને ભારતીય જનસંઘનો પહેલો ચૂંટણીઢંઢેરો તેમણે જાતે લખ્યો હતો.

બલરાજ મધોકને નજીકથી ઓળખતા અને 'સન્ડે ગાર્ડિયન' અખબારના કાર્યકારી તંત્રી પંકજ વોહરા કહે છે, "બલરાજ મધોક હિંદુત્વના રાજકારણના અસલી સ્થાપક હતા.

"તેમણે ઑક્ટોબર-1951માં શ્યામાપ્રસાદ મુખરજી સાથે મળીને ભારતીય જનસંઘની સ્થાપના કરી હતી, પણ શ્યામાપ્રસાદનું ટૂંક સમયમાં અવસાન થયું હતું."

પંકજ વોહરાના જણાવ્યા મુજબ, "બલરાજ મધોકે દેશના વિભાજન પહેલાં હિંદુત્વના રાજકારણની ઘણી બાબતો લખી નાખી હતી."

"હિંદુત્વ વિશેનો તેમનો આગવો વૈશ્વિક દૃષ્ટિકોણ હતો અને તેમણે અડવાણી, સુબ્રમણ્યમ સ્વામી અને નરેન્દ્ર મોદી સહિતના નેતાઓ જેમાં સામેલ છે એવી ઘણી પેઢીઓ પર આગવી છાપ છોડી હતી. આ લોકો ભલે એ હકીકતને સ્વીકારે કે અસ્વીકાર કરે."

મધોકના નેતૃત્વમાં 35 બેઠકો જીત્યો હતો જનસંઘ

'સન્ડે ગાર્ડિયન' અખબારના મૅનેજિંગ એડિટર પંકજ વોહરા સાથે રેહાન ફઝલ

1967માં બલરાજ મધોકના અધ્યક્ષપદ હેઠળ ભારતીય જનસંઘે તેનું સર્વશ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરતાં લોકસભામાં 35 બેઠકો જીતી હતી.

એટલું જ નહીં, પંજાબમાં જનસંઘની સંયુક્ત સરકાર બની હતી અને ઉત્તર પ્રદેશ તથા રાજસ્થાન સહિતનાં આઠ મોખરાનાં રાજ્યોમાં મુખ્ય વિરોધપક્ષ બનવામાં જનસંઘ સફળ થયો હતો.

પંકજ વોહરા કહે છે,...


તેઓ આ આરોપોને ખારિજ કરતા કહે છે કે હવે તેમને જામીન મળી ગયા છે પરંતુ આ કેસને લીધે તેમની ધ્રુવીકરણવાળી શખ્સિયતને મજબૂતી મળી છે.

એપ્રિલમાં 'રિપબ્લિક ભારત' પર પોતાના પ્રાઇમ ટાઇમ શોમાં અર્ણવે કહ્યું હતું, "એક એવા દેશમાં જ્યાં 80 ટકા હિંદુઓ રહે છે, ત્યાં હિંદુ થવું ગુનો થઈ ગયો છે."

"હું આજે પૂછું છું કે જો કોઈ મૌલવી અથવા પાદરીની હત્યા થઈ જશે તો શું તેઓ ચૂપ બેસશે?"

અર્ણવ એ વાત વિશે વાત કરી રહ્યા હતા જેમાં બે હિંદુ સાધુ અને તેમના ડ્રાઇવરને ભીડે માર મારીને મોતને ઘાટ ઉતારી દીધા હતા.

પોલીસ અનુસાર આ લોકોને બાળકચોરીની શંકાના કારણે ભીડે માર માર્યો હતો. હુમલો કરનારા અને પીડિત હિંદુ જ હતા. પરંતુ એક સપ્તાહ પછી પણ 'રિપબ્લિક નેટવર્ક' એવા કાર્યક્રમ કરતું રહ્યું જેમાં દાવો કરવામાં આવતો રહ્યો કે મૃતકોની હિંદુ ઓળખ જ મોતનું કારણ હતી.

ટીકાકારોનું કહેવું છે કે આ અર્ણવના બેબાક, શોરબકોરવાળા અને પક્ષપાતી કવરેજનું અસલી જોખમ છે.

તેઓ કહે છે સત્તારૂઢ ભાજપને ફાયદો પહોંચાડવા માટે આ ચેનલના દર્શકોને ખોટા જાણકારી, દુષ્પ્રચાર, વિભાજનકારી અને ભડકાઉ વિચાર સિંચવામાં આવે છે.

અર્ણવ અને 'રિપબ્લિક ટીવી'એ બીબીસીના ઇન્ટર્વ્ય... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ૂના અનુરોધનો કોઈ જવાબ નથી આપ્યો.

સંસ્થાએ ભડકાઉ અને ફૅક ન્યૂઝના સવાલ પર ન કોઈ જવાબ આપ્યા ન તો ભાજપ પ્રત્યે તેમના વલણ મામલે કોઈ ઉત્તર આપ્યો.

વિવાદાસ્પદ શૈલી

અર્ણવ પહેલી એવી વ્યક્તિ નથી જેમણે કવરેજની આવી સ્ટાઇલ અપનાવી છે પરંતુ તેમણે આ શૈલીને પહેલાં કરતા વધારે ઘોંઘાટયુક્ત અને આક્રમક બનાવી દીધી છે.

તેમની શૈલી પણ ધ્રુવીકરણવાળી હોય છે અને ભારતમાં ધાર્મિક મતભેદોનો ફાયદો ઉઠાવવાનું કામ કરે છે.

એપ્રિલમાં તેમણે એક મુસલમાન સમૂહ 'તબલિગી જમાત' પર લૉકડાઉનના આદેશોના ઉલ્લંઘન કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો અને વડા પ્રધાન મોદીને અપીલ કરી કે તેઓ આ જૂથના નેતાઓને જેલમાં બંધ કરી દે.

મહામારીના શરૂઆતી દિવસોમાં દિલ્હીમાં આ જૂથના લોકો ભેગા થયા હતા અને પછી તેમને દેશભરમાં કોવિડના સંખ્યાબંધ કેસો માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યા હતા.

આ કાર્યક્રમના આયોજકે ભારપૂર્વક કહ્યું કે આ મરકઝ લૉકડાઉન પહેલાથી ચાલી રહ્યું હતું. વળી આ દાવાની પુષ્ટિ દેશની અદાલતોએ પણ કરી દીધી હતી.

પરંતુ રિપબ્લિક અને અન્ય ચેનલોના ખોટા કવરેજના કારણે સોશિયલ મીડિયા પર ઇસ્લામોફોબિયા સંબંધિત પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી હતી.

અર્ણવે પોતાના કાર્યક્રમમાં કહ્યું હતું,"આ સમયે જે ખરાબ સ્થિતિમાંથી દેશ પસાર થઈ રહ્યો છે, તમને પસંદ નહીં આવે પરંતુ તે માટે દોષિત તબલિગી જમાત છે."

જુલાઈમાં ચેનલનું કવરેજ બોલીવુડ અભિનેતા સુશાંતસિંહ રાજપૂતના મૃત્યુ પર રહ્યું.

પોલીસનું કહેવું હતું કે તેમનું મૃત્યુ આત્મહત્યાથી થયું છે પરંતુ સુશાંતના પરિવારે તેમનાં મિત્ર રિયા ચક્રવર્તી સામે આત્મહત્યા માટે ઉશ્કેરવાના આરોપની એફઆઈઆર દાખલ કરાવી દીધી હતી.

રિયાએ આરોપોને નકાર્યાં હતાં પરંતુ આ આરોપોને કારણે સ્ત્રીદ્વેષ અને કડવાશથી ભરેલા કવરેજ શરૂ થઈ ગયા અને ચેનલે રિયાની ધરપકડ માટે અભિયાન પણ ચલાવ્યું હતું.

'ન્યૂઝલૉન્ડ્રી'નાં એક્ઝિક્યૂટિવ એડિટર મનીષા પાંડે કહે છે, "ભારતમાં લોકો રિપબ્લિકની સરખામણી અમેરિકાના ફૉક્સ ન્યૂઝ સાથે કરે છે પરંતુ મને લાગે છે કે આ યોગ્ય નથી. "

"ફૉક્સ ન્યૂઝ પક્ષપાતી અને ટ્રમ્પ સમર્થક લાગે છે પરંતુ રિપબ્લિક ટીવી એકદમ દુષ્પ્રચાર ફેલાવે છે અને કેન્દ્ર સરકારના ફાયદા માટે ઘણી વાર ખોટા સમચાર ચલાવે છે."

"રિપબ્લિક એક રીતે લોકોને રાક્ષસની જેમ રજૂ કરે છે અને ખાસ કરીને એવા લોકોને જેમની પાસે લડવાની તાકત નથી. તે પછી ભલે એક્ટિવિસ્ટ હોય, કે યુવા છાત્ર હોય કે પછી લઘુમતી અથવા પ્રદર્શનકારી હોય."

પ્રશંસક પણ અને ટીકાકાર...


તેઓ આગળ કહે છે કે, “સરકારે પાકવીમાનો હક છીનવી લઈ, ખેડૂતોના હાથમાં પાકનુકસાનીના વળતર પેટ સાવ ક્ષુલ્લક રકમ આવે એવી વ્યવસ્થા ગોઠવી હોય એવું લાગે છે.”

“આટલા પૈસા તો પ્રતિ હેક્ટર બિયારણ અને ખાતરની ખરીદી માટે પણ ઓછા પડે. સહાયના નામે અમારી મજાક કરાઈ રહી હોય એવું લાગે છે.”

ખેડૂત જયસુખભાઈએ ખૂબ આશા સાથે પોતાના 20 વીઘાના ખેતરમાં મગફળી અને કપાસ વાવ્યાં હતાં.

જે અતિશય વરસાદને પગલે ધોવાઈ જતાં તેઓ મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં ફસાઈ ગયા હોવાનું જણાવે છે, ઉપરાંત સમગ્ર પંથકના ખેડૂતોની પણ કંઈક આવી જ હાલત હોવાની વાત જણાવે છે.

નોંધનીય છે કે ખેતી અને ખેડૂતો માટે વરદાન સ્વરૂપ ગણાતા વરસાદને આજકાલ ખેતી નિષ્ણાતો રાજ્યના ખેડૂતો માટે એક મહામુશ્કેલી ગણાવી રહ્યા છે.

ગુજરાતમાં પાછલા અમુક દિવસોમાં અનારાધાર વરસાદનો સિલસિલો ચાલુ હતો.

જે કારણે ગુજરાતના મોટા ભાગના જિલ્લાઓમાં અતિવૃષ્ટિને કારણે ઊભા પાકને નુકસાન થયું છે.

તેમાં પણ મોટા ભાગે સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં સતત ભારે વરસાદને પગલે ખેતરોમાંથી પાણી હજુ ઓસર્યાં નથી.

કેટલાક ખેડૂત આગેવાનો દ્વારા તો અતિવૃષ્ટિને કારણે ખેતરોમાં ભરાયેલાં પાણી અંગે સરકારનું ધ્યાન દોરવા માટે ખેત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

રોમાં જ તરણસ્પર્ધા યોજી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

હવે જ્યારે સમગ્ર રાજ્યમાં વરસાદે વિરામ લીધો છે ત્યારે ખેડૂતોને થયેલા નુકસાન અંગે વળતરની ચૂકવણી બાબતે ગુજરાત સરકારે જાહેરાત કરી છે.

જેમાં ખેડૂતોને રાજ્ય ડિઝાસ્ટર રિસ્પૉન્સ ફંડના નિયમોને આધારે ચૂકવણી કરવાની જાહેરાત કરાઈ છે.

ત્યારે આ ફંડમાંથી નુકસાની માટેની સહાય ચૂકવવા માટે કઈ પ્રક્રિયા અનુસરાય છે? કેવી રીતે આ નુકસાનીનાં નાણાં ચૂકવાશે? એ પ્રશ્ન સામાન્ય જનતા અને ખેડૂતોનાં મનમાં ઊઠી રહ્યા હોવાનું નિષ્ણાતો જણાવે છે.

વીમાકંપનીઓનહીંસરકારઆપશેવળતર

નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં જ ગુજરાતની રૂપાણી સરકાર દ્વારા ઊંચા પ્રિમિયમના દરનું કારણ આગળ ધરી પાકવીમાની રાષ્ટ્રીય યોજના એવી વડા પ્રધાન પાકવીમા યોજનામાંથી અલગ થઈને ખરીફ પાક માટેની ખાસ મુખ્ય મંત્રી કિસાન સહાય યોજના જાહેર કરી હતી.

પરંતુ કેટલાક ખેડૂત આગેવાનોને મતે મુખ્ય મંત્રી કિસાન સહાય યોજનામાં નક્કી કરાયેલ સહાયનાં ધોરણો ઘણાં અવાસ્તાવિક હતાં. જેથી અતિવૃષ્ટિને કારણે 100 ટકા નુકસાની ભોગવનાર ખેડૂતોને પણ આ યોજનાનો લાભ મળી શકે એમ નહોતો.

ખેડૂત આગેવાનોના મતે નવી યોજના અંતર્ગત ખેડૂતોને લાભ ન મળતો હોઈ ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્ય ડિઝાસ્ટર રિસ્પૉન્સ ફંડમાંથી ખેડૂતોને સહાય કરવાનું નક્કી કર્યું છે.

જે માટે આગામી 15 દિવસમાં નુકસાનગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં સર્વેની કામગીરી હાથ ધરાશે.

જે ખેતરોમાં પાણી ઓસરી ગયાં છે ત્યાં નુકસાનીના સર્વેનું કામ શરૂ થઈ ગયું હોવાનું પણ તંત્રનું કહેવું છે.

ખેડૂતોને નુકસાની માટેની ચૂકવણી માટે રાજ્ય ડિઝાસ્ટર રિસ્પૉન્સ ફંડનો ઉપયોગ કરવાની વાત કરાઈ છે. ત્યારે આ ફંડ શું છે તે જાણી લઈએ.

આ ફંડની સાદી ભાષામાં સમજ આપતાં કોડિનારના તાલુકા વિકાસ અધિકારી આર. વી. ઓડેદરા જણાવે છે કે, સરકાર દ્વારા આપત્તિ સમયે સામાન્ય જનને સહાય કરવા માટે ઊભા કરાયેલ ફંડને ડિઝાસ્ટર રિસ્પૉન્સ ફંડ કહે છે.

રાજ્ય સરકારના મહેસૂલ વિભાગના ઠરાવ પ્રમાણે જારી કરાયેલી માર્ગદર્શિક અનુસાર રાજ્યમાં કુદરતી આપત્તિઓ જેમ કે ભારે વરસાદ-પૂર,  વાદળ ફાટવું, વાવાઝોડું, દુષ્કાળ, ભૂકંપ, સુનામી, હિમપ્રપાત, કરાવૃષ્ટિ, ઠાર અને શીત લહેર તેમજ જીવાતના આક્રમણ સહિતની કુદરતી આપત્તિઓના કારણે થતાં નુકસાન માટે રાજ્ય ડિઝાસ્ટર રિસ્પૉન્સ ફંડ ઊભું કરવામાં આવે છે.

કયાખેડૂતોનેવળતરમળશે?

ગુજરાતના લગભગ તમામ જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદ જોવા મળ્યો છે. શહેરોમાં રસ્તા અને ગામડાંમાં ખેતરોમાં ઘૂંટણસમાં...


તેઓ ઉમેરે છે, "ક્યારેક હું ઓછું પાણી પીવું છું, કારણ કે અમે જ્યાં ખુલ્લામાં જાજરૂ માટે જઈએ છીએ, ત્યાં પુરુષો હોય છે. મને ત્યાં જવાનો ડર લાગે છે."

તે પોતાની 13 વર્ષની દીકરીને પણ ઓછું ખવડાવે છે, જેથી દિવસમાં એક વખત જ તે જગ્યાએ જવું પડે.

તેઓ અહીં કાં તો વહેલી સવારે અથવા તો બપોરે જ જાય છીએ અને એ પણ બીજી મહિલાઓની સાથે.

મહિલાઓ સાથે જાતીય હિંસા

સવિતા અનુસાર મહિલાઓએ બીભત્સ ટિપ્પણીઓનો સામનો કરવો પડે છે

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના આંકડા પ્રમાણે, લગભગ પાંચ કરોડ ભારતીય લોકોના ઘરે શૌચાલયની વ્યવસ્થા નથી અને તેમને ખુલ્લામાં જાજરૂ જવું પડે છે.

પરંતુ મહિલાઓના કિસ્સામાં આ પરિસ્થિતિને કારણે દુષ્કર્મ અને જાતીય હિંસાની શક્યતા વધી જાય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે હાલમાં જ થોમસન રૉઇટર્સ ફાઉન્ડેશનના રિપોર્ટ મુજબ ભારત મહિલાઓ માટે 'સૌથી ખતરનાક દેશ' હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અનેક અભ્યાસના તારણમાં એવું બહાર આવ્યું છે કે જ્યારે મહિલાઓએ ખુલ્લામાં શૌચાલય માટે જવું પડે છે, ત્યારે તેઓ જાતીય હિંસાનો ભોગ બને છે.

દિલ્હીની એક ચાલીમાં રહેતા સવિતાને પણ દરરોજ આવી પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થવાનો વારો આવે છે.

સવિત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ા કહે છે, "જ્યારે મહિલાઓ આવી ખુલ્લી જગ્યામાં જાજરૂ માટે જાય છે, ત્યારે પુરુષો તેમની પર ખરાબ નજર અને બીભત્સ ટિપ્પણીઓ કરે છે.

"એટલા માટે અમે એકલા જતાં ડરીએ છીએ. અમે જ્યારે પણ જાજરૂ જઈએ, ત્યારે બીજી મહિલાઓ સાથે જ જઈએ છીએ."

ઓછું પાણી

જ્યારે આ મહિલાઓને સ્વાસ્થ્ય અને સુરક્ષા બન્નેમાંથી કોઈ એક બાબત પસંદ કરી પડે છે ત્યારે શું થાય?

અમેરિકા સ્થિત રાન્ડ કૉર્પોરેશન (RAND)માં રિસર્ચ કરતા ગુલરેઝ શાહ અઝહર જણાવે છે, "હિટ વેવ હોવા છતાં તેઓ જાણી જોઈને ઓછું પાણી પીવે છે જે સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ ખતરનાક છે."

વર્ષ 2010માં જ્યારે અમદાવાદની હિટવેવ પર સંશોધન કરતી વખતે ગુલરેઝને જાણવા મળ્યું કે આ સમયગાળામાં પુરુષોની સરખામણીએ મહિલાઓના મૃત્યુ વધારે થાય છે.

આગ ઝરતી ગરમી

મહારાષ્ટ્રના વિદર્ભ પ્રાંતના માખલા ગામમાં ઉનાળામાં તાપમાનનો પારો 47 ડિગ્રી સુધી પહોંચી જાય છે.

અહીં રહેતાં ભૂની સેલુકરેને બીજી મહિલાઓ સાથે માથા પર પાણીના ઘડાં લઈને દૂર સુધી પાણી ભરવા જવું પડે છે.

ભૂની કહે છે, "પાણી માટે અમારે બેથી ત્રણ કિલોમીટર દૂર જવું પડે છે. અમારે એક વાસણ ભરવા માટે આવું ઘણીવાર કરવું પડે છે.

"જ્યારે અમે પાણી ભરીને ઘરે પહોંચીએ છીએ, ત્યારે ખૂબ જ થાકી જઈએ છીએ."

અમદાવાદમાં માટાભાગે મહિલાઓ ઘરકામમાં વ્યસ્ત હોય છે અને એવામાં તેઓ પોતાના સ્વાસ્થ્યને મહત્ત્વ ઓછું આપે છે.

દામિની રમેશભાઈ મારવાડી પણ આવાં મહિલાઓમાંથી જ એક છે.

તેઓ કહે છે, "શૌચાલયનો ઉપયોગ કરવો થોડો મુશ્કેલ છે. પુરુષોની દૈનિક ક્રિયા પત્યા બાદ અમારો વારો આવે છે."

ઘરકામને પ્રાથમિકતા

દામિનીનાં કહેવા અનુસાર, મહિલાઓએ પોતાની જરૂરિયાત પૂરી કરતાં પહેલાં ઘરેલું કામ પતાવવાનુ હોય છે.

ગુલરેઝ કહે છે સમાજમાં મહિલાઓના સ્વાસ્થ્ય સંબંધે મૌન જાળવી રાખવાની સ્થિતિ પ્રવર્તે છે, જે ગંભીર પરિણામો નોતરે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની જળવાયુ પરિવર્તન બાબત પર કામ કરતી સમિતિનું કહેવું છે કે દક્ષિણ એશિયાના દેશ જેવા કે અફઘાનિસ્તાન, પાકિસ્તાન, ભારત, ભૂટાન, નેપાલ, શ્રીલંકા અને બાંગ્લાદેશમાં હિટવેવનું જોર વધી રહ્યું છે.

ગુલરેઝ અનુસાર હિટવેવ સંદર્ભે સ્થાનિક વાતાવરણમાં રહીને પણ અનુકૂળ ઉકેલ લાવવો મહત્ત્વપૂર્ણ છે, સાથે જ ઘરમાં જ શૌચાલય અને સાફ પાણીની વ્યવસ્થા પણ ખૂબ જરૂરી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


તેઓ એક ગુપ્ત વ્હૉટ્સઍપ ગ્રૂપ ચલાવે છે, જે બ્રાઝિલની અનેક મહિલાઓને અનિચ્છનીય ગર્ભથી છુટકારો અપાવવામાં મદદ કરે છે.

બ્રાઝિલમાં ગર્ભપાત અંગે કડક કાયદા છે. અહીં બળાત્કારનો ભોગ બનતી મહિલાઓ માટે પણ ગર્ભપાત કરાવવો આસાન નથી.

એવામાં આ વ્હૉટ્સઍપ ગ્રૂપની મદદથી મહિલાઓ ગેરકાયદે ગર્ભપાત માટેની ગોળીઓ ખરીદી શકે છે અને ઘરે જ ગર્ભપાત કરી શકે છે.

એબિગેલ અને અન્ય ત્રણ મહિલાઓ ગર્ભપાતની પ્રક્રિયામાં મહિલાઓની મદદ કરે છે. જોકે, એબિગેલ કે તેમની સાથી મહિલાઓ ડૉક્ટર કે નર્સ નથી.

ગર્ભપાત દરમિયાન થતી પીડા સમયે પણ ટેક્સ્ટ કે ઑડિયો દ્વારા મદદ કરવામાં આવે છે.

ગ્રૂપ ચલાવતા એબિગેન અને તેમના મહિલા સાથીઓને ખબર છે કે તેઓ કાયદો તોડે છે અને એ માટે તેમને સજા પણ થઈ શકે છે.

જોકે, તેઓ માને છે કે જો ગર્ભપાત કરાવવા ઇચ્છુક મહિલાઓને યોગ્ય મદદ નહીં મળે તો તેઓ ગેરકાયદે ક્લિનિકમાં જશે, જે તેમના માટે વધારે ખતરનાક છે.

આરોગ્ય વિભાગ મુજબ અસુરક્ષિત ગર્ભપાતના કારણે સર્જાતી જટિલતાઓના કારણે બ્રાઝીલમાં દરરોજ ચાર જેટલી મહિલાઓનાં મૃત્યુ થાય છે.

એક અંદાજ પ્રમાણે બ્રાઝિલમાં દર વર્ષે આશરે પાંચ લાખ ગેરકાયદે ગર્ભપાત થાય છે.

જેમાંથી અડધી મહિલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાઓ માટે જીવનું જોખમ સર્જાય છે અને હૉસ્પિટલમાં દાખલ થવાનો વારો આવે છે.

કેવી રીતે મહિલાઓ સુધી પહોચે છે ગ્રૂપ?

આ ગ્રૂપ સાથે સંકળાયેલી એક મહિલા કહે છે, "હું પોતાની ઓળખ છુપાવીને આ વ્હૉટ્સઍપ ગ્રૂપની મેમ્બર બની ગઈ. મેં તેમને કહ્યું કે હું ગર્ભવતી છું અને ગર્ભપાત કરાવવા માંગુ છું."

"પાંચ મહિના સુધી વ્હૉટ્સઍપ પર થઈ રહેલી વાતચીત મેં જોઈ. ત્યારબાદ મેં ગ્રૂપના ઍડમિનનો સંપર્ક કર્યો."

હાલમાં આ ગ્રૂપમાં 80થી વધારે મહિલાઓ છે, દર મહિને 20 નવી મહિલાઓ આ ગ્રૂપમાં જોડાય છે. મહિલાનો ગર્ભપાત થઈ જાય એટલે તે આ ગ્રૂપ છોડી દે છે.

એમાંથી એકાદ મહિલા બાળક રાખવાનો નિર્ણય કરી લેતી હોય છે અને ગર્ભપાત કરાવતી નથી.

આ ગ્રૂપમાં જોડાયેલી ઘણી યુવતીઓ સગીર છે. આ ગ્રૂપ એક સુરક્ષિત જગ્યા છે કે જ્યાં મહિલાઓને મદદ મળે છે.

ગ્રૂપ ચલાવતી એક મહિલાનું માનવું છે કે, ત્રણ વર્ષમાં તેમણે ત્રણસો મહિલાઓને ગર્ભપાત કરાવવામાં મદદ કરી છે.

ગ્રૂપ ચલાવનાર એબિગેલે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "ક્યારેક-ક્યારેક હું એવું વિચારું છું કે, આ બધું જ બંધ કરી દઉં, પણ પછી લાગે છે કે આ ગ્રૂપના કારણે ઘણી મહિલાઓને એ તક મળી રહી છે જે મને નહોંતી મળી. આ બધું વિચારીને મને લાગે છે કે હું જે કરું છું તે સારું કરું છું."

તેઓ કહે છે, "કોઈ મહિલાને જીવનમાં આગળ વધતા જોઉં છું તો મને સારું લાગે છે."

બળાત્કાર બાદ ગર્ભપાત ન કરાવી શકી

એબિગેલ કહે છે કે 19 વર્ષની વયે એક પોલીસકર્મીએ તેમના પર બળાત્કાર કર્યો હતો.

શારીરિક અને માનસિક રીતે ડરી ગયેલાં એબિગેલ બે દિવસ સુધી તેમના મિત્રને ત્યાં રહ્યાં હતાં. ત્યારબાદ તેમને પોલીસ ફરિયાદ કરવાની હિંમત દાખવી.

જોકે, મહિલાઓ વિરુદ્ધ ગુનાઓની તપાસ કરનારા એક પોલીસ સ્ટેશનના તપાસ અધિકારીએ આ આરોપ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, "મારા આરોપને રદ કરી દેવાયા હતા. જ્યારે હું મહિલા પોલીસ સ્ટેશન ગઈ ત્યારે ઘાયલ હતી. આમ છતાં અપમાન સહન કરવું પડ્યું."

"જ્યારે મેં પોલીસ પ્રમુખને બળાત્કાર કરનારનું નામ કહ્યું તો તેમણે મને મદદ કરવાની ના પાડી દીધી."

ત્રણ મહિના બાદ એબિગેલને ખબર પડી હતી કે તેઓ ગર્ભવતી છે.

"બળાત્કાર થયા બાદ હું ડિપ્રેશનમાં હતી, ઘણી વખત મેં આત્મહત્યા કરવાનું વિચાર્યું."

"ત્યારે મને વિચાર આવતા કે હું જીવિત તો છું અને પછી પોતાને સમજાવતી કે બધું જ બરાબર થઈ જશે."

"ત્યારે મને ખબર પડી કે હું ગર્ભવતી થઈ ગઈ છું. મને થયું કે હવે મારી જિંદગીમાં કંઈ જ બચ્યું...


તેઓ ઓસવાળ વણિક તરીકે ખ્યાતિ પામ્યા જેમાં 'ઓસ'નો અર્થ થાય રણનો ટાપુ અને 'વાળ'નો અર્થ થાય રખેવાળ.

ઐતિહાસિક રીતે જોઈએ તો પ્રાચીન સમયમાં ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છમાં જૈનોની ખૂબ જાહોજલાલી હતી.

આમ મૂળ ક્ષત્રિય પણ પછી જૈન ધર્મ અંગીકાર કરી ઓસવાળ વણિક બનેલા શેઠ શાંતિલાલના પૂર્વજ સહસ્ત્રકિરણ ગુજરાતમાં સ્થાયી થયા. તેમનાં સંતાનોમાં શાંતિલાલ પોતાની કાબેલિયતને લીધે છેક મુઘલ દરબારમાં જાણીતા હતા. જહાંગીર તો તેમને 'શાંતિદાસ મામા' કહીને બોલાવતા.

મુઘલ દરબારમાં તેમની ઘણી લોકપ્રિયતા હતી. તેઓ બાદમાં નગરશેઠ થયા. આવા શાંતિલાલ શેઠના પૌત્ર એટલે ખુશાલચંદ શેઠ.

શાંતિલાલ શેઠની જેમ જ અમદાવાદના મહાજન અને નગરશેઠ એવા ખુશાલચંદ શેઠનો છેક દિલ્હીદરબાર સુધી રણકો વાગતો હતો.

ખુશાલચંદ શેઠની કામગીરીની પ્રસંશા સ્વરૂપે તેમણે એક "ઓસવાલ-ભૂપાળ" તરીકેનું કામ કર્યું છે.

એમ કહેવાતું એ સમય એવો હતો કે પોતાની હોશિયારી અને વ્યવહાર કુશળતાને પરિણામે મુઘલ અને ત્યાર બાદ ગાયકવાડ અને પેશવા સરકારમાં પણ તેઓ સારાં માનપાન પામ્યાં હતાં.

ખુશાલચંદ શેઠનો સમય એક રીતે જોઈએ તો કપરો સમય કહી શકાય. કારણ કે એક બાજુ ઔરંગઝેબના અંત પછી મુઘલ સામ્રાજ્યનો સૂ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ર્ય ડૂબવાને આરે હતો અને બાદશાહો માત્ર નામ પૂરતાં રાજ કરતા હતા, સુબાઓ મનસ્વી બન્યા હતા.

ગુજરાતમાં તો સુબાઓ વચ્ચેના સંઘર્ષને કારણે મરાઠા સાથે ભળી જઈ પોતાના હરીફ સુબાને પરાસ્ત કરી તેનો ખાતમો બોલાવવા માટે જંગ ખેલાયો હતો.

તેની બદલીમાં સુબાઓ તરફથી મરાઠાઓને ચોથ ઉઘરાવવાની મંજૂરી મળી એટલે તેઓ પ્રજાને લૂંટતા.

આ બાજુ મુઘલ સામ્રાજ્ય લગભગ નિષ્ક્રિય થઈ ચૂક્યું હતુ. ત્યાર બાદ મરાઠાઓ અને પેશવાઓનું વર્ચસ્વ સ્થપાતું ગયું.

આમ મૂળ સલ્તનતના અંત સમયે મરાઠાઓ અને દક્ષિણમાં નિઝામોનું વર્ચસ્વ વધ્યું.

રાજશાસનમાં તે સમયે ઊભાં થયેલ વમળ અને સત્તા સંઘર્ષને કારણે આ સમય નગરશેઠ ખુશાલચંદની અગ્નિપરીક્ષાનો સમય હતો.

પરંતુ પોતાની મુસદ્દીગીરીને લીધે ખુશાલચંદ શેઠ આવા રાજકીય માહોલમાં પણ લડત આપી નગરશેઠ તરીકે ટકી રહ્યા.

ખુશાલચંદ શેઠની મુસદ્દીગીરીને ટાંકતા કેટલાક પ્રસંગો જોઈએ.

મુઘલ સલ્તનતના બાદશાહ મુહમ્મદશાહ (ઈસ 1719 થી 1748) દિલ્હીની ગાદી પર હતા. ઈ.સ 1722માં બાદશાહે પોતાના વિશ્વાસુ વઝીર નિઝામ-ઉલ-મુલ્કને ગુજરાતના સુબા બનાવ્યા.

આ નિઝામ-ઉલ-મુલ્કે છેક માળવા સુધી કામગીરી સંભાળી તેથી તેમણે ગુજરાતની જવાબદારી તેમના કાકા હમીદખાનને સોંપી. ઈ.સ.1723માં નિઝામ-ઉલ-મુલ્કે રાજધાની દિલ્હીની કચેરીમાંથી અને ગુજરાતની સૂબેદારીમાંથી રાજીનામું આપ્યું. જેથી બાદશાહે ગુજરાતનાં સુબા તરીકે સરબુલંદખાનને નિમ્યા અને સુજાતખાન નાયબ સુબા તરીકે નિમાયા.

પરંતુ વઝીર નિઝામ-ઉલ-મુલ્કના કાકા હમીદખાન સહેલાઈથી પોતાનું પદ સોંપવા તૈયાર નહોતા. તેમણે મરાઠા નેતા કંથાજી સાથે હાથ મિલાવી સુજાતખાનને હરાવી એમનું મોત નિપજાવ્યું.

સુજાતખાનના બે ભાઈઓ, ઇબ્રાહિમ કુલીખાન અને રૂસ્તમખાન હતા. ઇબ્રાહિમ કુલીખાન હમીદખાનને મળવા જતા હતા પણ તેમને રસ્તામાં જ મારી નાખવામાં આવ્યા.

આ બાજુ રૂસ્તમખાને પિલાજી ગાયકવાડ સાથે હાથ મિલાવી હમીદખાનને વસો પાસે લડત આપી. પણ પીલાજીએ દગો કર્યો તેથી રૂસ્તમખાન પણ માર્યા ગયા.

જ્યારે ઈ.સ. 1725માં હમીદખાન વિજયી બની પાછા ફર્યા ત્યારે હમીદખાનના સાથીઓ કંથાજી અને પીલાજી વિજયના ઉન્માદમાં આવી ગયા અને કિલ્લેબંધ શહેર અમદાવાદને લૂંટવાનો ઇરાદો વ્યક્ત કર્યો.

આ વાતની ખુશાલચંદ શેઠને જાણ થતાં પોતાની જાનની પરવા કર્યા વગર હમીદખાનની સેના વચ્ચે જઈ મરાઠાઓને માગે તેટલું ધન આપ્યું. આમ ખુશાલચંદશેઠે નગરને લૂંટાતું બચાવ્યું.

આ કામથી ખુશ થઈ નગરના મહાજનોએ તેમના કામની કદર સ્વરૂપે નગરમાં આવતા જતા...


તેઓ કહે છે કે સેક્સવર્કર્સ માટે કામ કરનારી સંસ્થા 'ઑર્ગેનાઇઝેશન ઑફ નાઇટ વર્કર્સ ઑફ બોલિવિયા' (ઓટીએન-બી)ના સૂચન પર તેઓ આવું કરી રહ્યાં છે અને તેનાથી તેમને સુરક્ષિત રહેવામાં મદદ મળશે.

બોલિવિયામાં દેહવેપાર કાયદેસર છે પરંતુ ત્યાં માત્ર લાઇસન્સ ધરાવતાં વેશ્યાલયોમાં જ કેટલાક નિયમોની સાથે તેની અનુમતિ છે.

કોરોના મહામારીને કારણે માર્ચમાં અહીં પણ લૉકડાઉન લાગુ કરી દેવાયું હતું પરંતુ હવે તેમાં છૂટ આપી દેવામાં આવી છે.

પરંતુ અત્યારે સેક્સવર્કરો પર દિવસ દરમિયાન કેટલાંક નિયંત્રણો લદાયેલા છે અને રાત્રે કર્ફ્યુનો અમલ કરવો પડે છે.

વૅનેસા એક સેક્સવર્કર છે, તેમને બે બાળકો છે. તેઓ કહે છે કે બાળકોના શિક્ષણ માટે કામ કરવું જરૂરી છે.

તેઓ કહે છે, "અમારા ગ્રાહક સુરક્ષાની બાબતમાં સાવચેતી રાખે છે. તેઓ સમજે છે કે અમે જે સાવચેતી વર્તી રહ્યાં છીએ એ અમારી અને તેમની સુરક્ષા માટે છે."

એક અન્ય યૌનકર્મી ઍન્ટોનિએટા કહે છે કે તેઓ પેપર ફેસ માસ્ક, પ્લાસ્ટિકનો પડદો, ગ્લવ્ઝ અને રેઇનકોટ વાપરી રહ્યાં છે.  તેઓ વેશ્યાલયમાં પોતાના ગ્રાહકો સામે ડાન્સ કરતાં સૅનિટાઇઝેશન માટે તેમના ખભા ઉપર બ્લિચ પણ છાંટે છે.

તેઓ કહે છે, "બા... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

યૉ-સૅફટી સૂટથી અમે પોતાનું કામ પણ કરી શકીશું અને સુરક્ષિત પણ રહીશું."

ઓટીએન-બીના લોકોએ ગત મહિને સ્વાસ્થ્યમંત્રાલયના અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી અને તેમને યૌનકર્મીઓને સુરક્ષિત રહેવા સંબંધી 30 પાનાનું એક મૅન્યુઅલ પણ આપ્યું હતું.

બોલિવિયામાં ઓછાં પરીક્ષણોને લીધે ચિંતા

બોલિવિયામાં અત્યાર સુધી 50 હજાર કોરોના વાઇરસના ચેપગ્રસ્તોની પુષ્ટિ થઈ છે અને મરણાંક 1900 નોંધાયો છે.

છેલ્લા અઠવાડિયે બોલિવિયાનાં કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ જીનિન આનેઝ શાવેઝે ટ્વીટ કરીને કહ્યું હતું કે તેઓ પણ કોરોનાથી ચેપગ્રસ્ત થયા છે.

પરંતુ બોલિવિયામાં કોરોના વાઇરસનાં પરીક્ષણો મર્યાદિત પ્રમાણમાં કરાઈ રહ્યાં હોવાનો આરોપ છે. બોલિવિયા લૅટિન અમેરિકાના સૌથી ગરીબ દેશોમાંથી એક છે.  આંકડા પ્રમાણે અહીં દર દસ લાખની વસતી સૌથી ઓછાં પરીક્ષણો કરાયાં છે.

પરંતુ પાડોશી દેશ બ્રાઝિલથી બોલિવિયાની સરખામણી ન થઈ શકે, જે કોરોના મહામારીની સૌથી વધારે અસરગ્રસ્ત દેશોમાં સામેલ છે.

અત્યાર સુધી બ્રાઝિલમાં 20 લાખ લોકો ચેપગ્રસ્ત થયા છે અને મરણાંક 75 હજારથી વધારે છે.

બોલિવિયામાં સેકસવર્કરોના સંઘનાં એક સભ્ય લિલી કૉર્ટ્સ કહે છે કે બધા માટે આ મુશ્કેલ સમય છે પરંતુ મહિલાઓ માટે પ્રતિબંધોને લીધે મુશ્કેલી બહુ વધી ગઈ છે.

તેઓ કહે છે, "અમે લોકો બોલિવિયાના સમાજનો ભાગ છીએ. અમે લોકો સેક્સવર્કર છીએ, મહિલા છીએ, માતા-કાકી અને દાદી-નાની છીએ. અમને પણ અમારા કામના સમયને લઈને ચિંતા છે પરંતુ બદનસીબે સેક્સકર્મીને કામ માટે બહાર નીકળવું જ પડશે અને તેનું પરિણામ ખરાબ હશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


તેઓ કેટલાક દિવસો દક્ષિણ ફ્રાન્સ, બહામાસ અને ઇટાલીના ટસ્કનીમાં રહ્યાં. હાલમાં તેઓ લક્સમબર્ગનાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કામ કરી રહ્યાં છે જ્યાં એમની  વાર્ષિક આવક છ આંકડાઓમાં છે.

36 વર્ષનાં ઑક્સફોર્ડ સ્નાતક લૅહાન એક યોગ્ય શિક્ષક છે.

તેઓ બાળકને ઘરે જ ભણાવે છે અને એ પણ શાળામાં ભણાવાય એવું જ. લૅહાન છેલ્લાં દસ વર્ષથી આ કામ કરે છે.

લૅહાનના ગ્રાહક એવાં લોકો છે કે જે વિવિધ કારણોસર સ્થાનિક શાળાઓથી સંતુષ્ટ નથી હોતાં અને પોતાના બાળકોને સારું શિક્ષણ આપવા માંગે છે.

લૅહાન પોતાના કામને પસંદ કરે છે. એમને રહેવા માટે ઘર અને યાત્રા માટે ખર્ચ પણ મળે છે.

પણ તેઓ શાનદાર જગ્યાઓ અને ખાનગી નૌકાઓમાં ભણાવવાને મહત્ત્વ આપતા નથી.

લૅહાન પોતાના વિદ્યાર્થી સાથેના સંબંધો અંગેની વાત કરે છે .

તેઓ બધા જ વિષયોને એક જ તાંતણે ગૂંથી બાળકોને સૌથી ઉત્તમ રીતે ભણાવવામાં માને છે.

તેઓ જણાવે છે, ''કોઈ વિદ્યાર્થીને શું ભણાવવાનું છે અને એની મદદ કેવી રીતે કરી શકાય એને યોગ્ય રીતે સમજી તેની સહાય કરવી એ જ મારું કામ છે.''

ખાનગી ટ્યૂશનનો વ્યવસાય

દુનિયાભરમાં ખાનગી ટ્યૂશનનો વ્યવસાય ઝડપથી વિકસી રહ્યો છે. એક અનુમાનના આધારે 2022 સુધી આ 227 ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી જશે.

એશિયાની પ્રગતિ અને ઑનલાઈન ટ્યૂશને આ વ્યવસાયને આગળ વધાર્યો છે.

કંપનીઓ ઇન્ટરનેટ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષકો સાથે જોડી રહી છે.

આ વ્યવસાય મોટા ભાગે અનિયમિત છે અને તેમા ફ્રીલાન્સર, ક્રૅમ સ્કૂલ, મોટી કંપનીઓ, ઑનલાઇન સેવાઓ, બીસ્પોક એજન્સીઓ જેવી તમામ પ્રકારની સર્વિસના પ્રૉવાઇડર સામેલ છે.

આ વ્યવસાયમાં સૌથી ઉપરના ક્રમ પર એવાં લોકો છે જે 'સુપર ટ્યૂટર' તરીકે ઓળખાય છે અને સારી એવી કમાણી કરી લે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેઓ લેહાનની જેમ પૂર્ણ સમય માટેનાં ખાનગી ટ્યૂટર છે.

કેટલાક કિસ્સામાં વિદેશમાં કામ કરી રહેલાં એવા અમીર લોકો એમની સેવાનો લાભ લેતા હોય છે કે જેઓ પોતાનાં બાળકોને અમેરિકા અને બ્રિટનની ટોચની શાળા-મહાશાળાઓમાં પ્રવેશ અપાવવાં માંગતા હોય છે.

પૂર્વ એશિયામાં 'સુપર ટ્યૂટર' એ નિષ્ણાતોને કહેવામાં આવે છે જે વિદ્યાર્થીઓનાં જૂથને કોઈ એક વિષય જ ભણાવતા હોય છે.

એક હાઈ-પ્રોફાઇલ ઉદાહરણ હોંગકોંગના લામ યત-યનનું છે. ચીની ભાષા ભણાવનારા આ ટ્યૂટરે 2015માં હરિફ ટ્યૂટર ગ્રુપ દ્વારા મળેલી 1.1 કરોડ ડૉલરની ઑફર ઠુકરાવી દીધી હતી.

અમેરિકામાં 2017માં 37 લાખ કરતાં વધારે વિદ્યાર્થીઓએ પ્રવેશ માટે માટે એસએટી અથવા સીએટીની પરીક્ષા આપી હતી.

ત્યાં આ પરીક્ષાઓની તૈયારી કરાવનારાં નિષ્ણાતોને 'સુપર ટ્યૂટર' કહેવાય છે. તેઓને કલાકના હિસાબે મહેનતાણું મળે છે.

ભારેખમ ફી ઉપરાંત એવી કઈ વસ્તુઓ છે કે જે  સુપર ટ્યૂટર ને મળતી હોય છે?

તેઓ કઈ બાબતમાં પ્રવીણ હોય છે? આ લક્ષ્ય પર પહોંચવા માટે તેઓ કેટલું કામ કરે છે?

તૈયારી અને ત્યાગ

લૅહાનને સુપર ટ્યૂટર તરીકે ઓળખ મેળવવામાં ઝાઝો રસ નથી.

તેઓ જણાવે છે કે આનાથી શિક્ષકની ભૂમિકાને ગ્લૅમર મળે છે, એને યોગ્ય રીતે જાળવી શકાતી નથી. "હું એક શિક્ષક છું અને આકરી મહેનત કરું છું. ''

સેકન્ડરી સ્કૂલના મોટા ભાગના શિક્ષકો એક-કે બે વિષયોમાં પારંગત હોય છે પણ લૅહાન બાળકોને જીસીએસઈના બધા જ વિષયો ભણાવે છે.

બ્રિટનમાં 16 વર્ષના બાળકોને આ પરીક્ષા આપવાની હોય છે.

લૅહાન ભાષામાં સ્નાતક છે, જેમને ગણિત ખૂબ ગમે છે.

શરૂઆતમાં વિજ્ઞાનના વિષયોમાં પારંગત હોવું, એમના માટે મોટો પડકાર હતો.

પહેલી નોકરીમાં એમને રાત-દિવસ મહેનત કરી, જેથી તેઓ અભ્યાસક્રમના બધા જ વિષયો બાળકોને ભણાવી શકે.

તેઓ જણાવે છે , ''મારે રસાયણશાસ્ત્રમાં આકરી મહેનત કરવી પડી. તમારે પહેલાંના તમામ પ્રશ્નપત્રો પર ધ્યાન આપવું પડે છે.''''માર્ક આપવાની રીત...


તેઓ કૉમ્પ્યુટેશનલ બાયોલોજિમાં ડૉક્ટોરેટ કરી રહ્યાં હતાં. તેઓ લોકોનાં આરોગ્ય માટે કામ કરવા માંગતા હતાં.

તેમના સુપરવાઇઝરે કહ્યું હતું કે તેઓ હવે પરિણીત છે તો PhDની શું જરૂર છે? તેમણે પરિવારની સંભાળ લેવી જોઈએ.

તેમને કોલકત્તાની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થામાંથી ભણીને ડ્રગ્સ અંગે સંશોધન કરવું હતું. નવી દવાઓ વિક્સાવવી હતી.

પરંતુ તેમનાં લગ્ન થઈ ગયાં અને પતિની નોકરીને કારણે હૈદરાબાદ જવું પડ્યું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેઓ કહે છે કે પરિણીત મહિલાઓ પાસે પરિવારની સંભાળ લેવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે અને પરિવાર વિના તો અમે જાણે કંઈ જ નથી.

"અમને વિચારવાનો અને સંશોધન કરવાનો અધિકાર નથી."

તેથી જ્યારે તેમને સંશોધકોને ઘરેથી કામ કરવા આપતી એક ઓનલાઇન "વર્ચ્યુઅલ લૅબોરેટરિ"ની ખબર પડી ત્યારે તેઓ ખુશ થઈ ગયા કે ફરી તેમને તક મળશે.

ઓપન સૉર્સ ડ્રગ ડિસ્કવરી (OSDD) મંચ ભારત સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવ્યું હતું અને દવાઓને બનાવવા માટે અણુઓની શોધખોળ માટે વૈજ્ઞાનિકોને દૂરથી સહયોગ કરી શક્તું હતું.

ડૉ. ચૌધરી પોતાના બાળક સાથે ઘરે રહીને કામ કરી શક્તાં હતાં.

"હું કેટલાય લોકોને મળી હતી. મને એક છોકરી યાદ છે જે ક્યાંક દૂર રહેતી હ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તી."

"તેની સાથે કામ કરી શકાય એમ હતું કારણ કે મેં તેની સાથે ઘણી વખત સ્કાયપ દ્વારા વાત કરી હતી. અમે ક્યારેય મળ્યાં નહોતાં."

વૈજ્ઞાનિક સમુદાયમાં કેટલાંય બીજા ઓપન સૉર્સ પ્લેટફોર્મ છે, જે દરેકની પોતાની વિશેષતા છે.

ભારતની અને કેટલાક વિકાસશીલ દેશોની કેટલીય મહિલાઓ તેને ઘણું રાહતજનક માને છે.

2016માં સરકાર દ્વારા ચાલતા પ્લેટફોર્મ બંધ થઈ ગયા બાદ, ડૉ. ચૌધરી અને તેમની સહકાર્યકરે બીજા સંગઠન માટે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું.

આ સંગઠન, ઓપન સૉર્સ ફાર્મા ફાઉન્ડેશન (OSPF) ફાર્માશ્યુટિકલ ઇન્ડસ્ટ્રી પ્રોફેશ્નલ્સ અને શૈક્ષણિક વિદ્વાનોનું સંયુક્ત સાહસ છે.

તે વિશ્વભરમાં પોસાય એવી દવાઓની શોધ માટે દૂરના લોકોને સમર્પિત સંગઠન છે.

કેરળના કુટ્ટિચિરાનાં આયેશા સફીદા દૂરનાં વિસ્તારમાં રહેતા પારંપરાગત મુસ્લિમ પરિવારમાંથી આવે છે. ઓપન સૉર્સ પ્લેટફોર્મને કારણે તેમણે અનુસ્નાતકની પદવી મેળવી છે.

તેઓ જણાવે છે કે મારા બાળકને ખવડાવતાં પણ હું સંશોધન પેપર વાંચી શકું છું, લેપટોપ પર કામ કરી શકું છું.

એટલે જ જે મહિલાઓમાં ઘણી ક્ષમતા છે પરંતુ પરિવારના દબાણમાં હોય છે તેમણે આગળ આવવું જોઈએ.

આ મહિલાઓ વર્ચ્યુઅલ લેબમાં ટી.બી. જેવા રોગ સામે લડવાની દવા બનાવી શક્તા ડ્રગ માટેના અણુઓની પસંદગી કરે છે.

ડૉ. ચૌધરી OSPF માટે સોફ્ટવૅર બનાવે છે. જેનાથી જીવશાસ્ત્ર કે ભૌતિકશાસ્ત્ર જેવા વિવિધ શાખાના વૈજ્ઞાનિકોને મદદ મળે.

તમિલનાડુના અન્ય એક વર્ચુઅલ સંશોધક, રખિલા પ્રદીપ કહે છે કે તેમને હંમેશાથી સંશોધન ગમતુ આવ્યું છે પરંતુ સંશોધન કેન્દ્રો મેળવવાનું તેમને અશક્ય લાગ્યું હતું.

"અમારા ગામડાંમાંથી દૂરનાં વિશ્વવિદ્યાલયો સુધીની દૈનિક સફર એક બોજારૂપ પ્રવાસ બની જાય છે અને જે વ્યવહારુ પણ નથી."

તેઓ કહે છે "અમે દિવસો સુધી અમારા બાળકો અને વૃદ્ધોથી દૂર ન જઈ શકીએ."

કેમિન્ફોર્મેટિક્સઅને કૉમ્પ્યુટેશનલ બાયોલોજિના નિષ્ણાંત ડૉ. યુ.સી. જાલીલની દેખરેખ નીચે આવા કેટલાય પ્રોજેક્ટ થયા છે.

તેઓ માને છે કે આ મહિલાઓ નિપુણતાનો એક મોટો સ્રોત છે.

તેમના કોલેજના દિવસો યાદ કરતા તેઓ કહે છે કે મહિલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ધીમેધીમે ઓછી થઈ જતી હતી.

તેઓ કહે છે કે તેમણે કેરળના એક જીલ્લામાં આંકડાઓનું વિશ્લેષણ કર્યું હતું અને પરિણામો "આશ્ચર્યજનક" હતાં.

"આ બધી મહિલાઓ અત્યંત શિક્ષિત હતી, પરંતુ તેમાંની મોટાભાગની લગ્ન પછી ગૃહિણીઓ તરીકે રહેતી હોય છે."

ડૉ. જાલીલે OSPFના મૉડલમાં ભરોસો રાખે છે, ખાસ કરીને જ્યારે તે...


તેઓ ખૂબ નાની ઉંમરે પોતાના પિતાની છત્રછાયા ગુમાવી ચૂક્યા હતા. લગ્ન બાદ તેમના મોટા ભાઈઓ પણ પરિવારથી અલગ થઈ ગયા હતા. તેમનાં માતાએ તેમને ભાવનાત્મક ટેકો તો આપ્યો છતાં તેઓ નાણાકીય દૃષ્ટિએ તો સંતોષ પર જ આધાર રાખતાં હતાં.

તેમની પાસે ગુજરાન ચલાવવા માટે કામ કરવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ નહોતો. તેઓ બ્રેડ અને પોલિથિનના વેચાણ થકી આશરે દિવસના 14 રૂપિયા (આજના USD ભાવ પ્રમાણે) રળવા લાગ્યા.

તે સમયે તેઓ શાળામાં અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા. તેમણે સ્કૂલ લીવિંગ સર્ટિફિકેટ પરીક્ષા આપી તો ખરી, પરંતુ તેઓ ત્રણ વિષયોમાં નાપાસ થયા. તેમને લાગ્યું ભાગ્યે ફરીવાર તેમની સાથે દગો કર્યો છે, કારણ કે તેઓ પોતાના પિતાને તો પહેલાંથી જ ગુમાવી ચૂક્યા હતા.

ગુજરાતની એક હોટલમાં વાસણ ધોનાર

સંતોષ દ્વારા બનાવાયેલ વાનગી

15 વર્ષની ઉંમરે ઘરની જવાબદારી સંતોષના માથે આવતાં તેઓ પણ ગામના અન્ય લોકોની જેમ કમાવા માટે ગુજરાત જતા રહ્યા. પરંતુ તેમની પાસે કોઈ કૌશલ્ય કે શૈક્ષણિક લાયકાતના પુરાવા નહોતા.

તેઓ પોતાની સફરને યાદ કરતાં કહે છે કે, "મને કહેવામાં આવ્યું કે મારી પાસે કોઈ કૌશલ્ય ન હોવાની સ્થિતિમાં મને વાસણ ધોવાનું અને સાફસફાઈનું કામ મળી શકશે. આ ક... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ામમાં રોજિંદી કમાણી સાથે ભોજન પણ સામેલ હતું. મને આનાથી સારી કોઈ રોજગારી મળવાની નહોતી તેથી હું ત્યાં જવા માટે તૈયાર થઈ ગયો."

ગુજરાતમાં તેમને વાસણ ધોવાની નોકરી મળી. તેમને પ્રતિ માસ તે કામના 900 રૂપિયા મળતા હતા. પોતાના ગામડે બ્રેડ અને પોલિથિન વેચીને માસિક લગભગ 370 રૂપિયાની આવક કરતાં તો આવક સારી હતી.

100 રૂપિયા પ્રતિમાસ ભાડા તરીકે ચૂકવી 800 રૂપિયા બચાવીને તેઓ ખુશ હતા. એક સાથે 30-40 શૅફને, માથે લાંબી ટોપી અને વ્હાઇટ ડ્રેસ સાથે કામ કરતાં જોવું તેમના માટે તે સમયે ખૂબ આશ્ચર્યજનક વાત હતી. જ્યારે તેમને ખબર પડી કે શૅફને પ્રતિમાસ 16 હજાર રૂપિયા મળે છે, ત્યારે તેમના મગજમાં એક શૅફ બનાવાનો ખ્યાલ આવ્યો. આમ, અભાવના વાતાવરણમાં ઉછરેલા સંતોષે એક સ્વપ્ન જોયું.

એક દિવસ તેઓ હિંમત કરીને ઍક્ઝિક્યુટિવ શૅફ સરોજ દાસની ઑફિસમાં ગયા. એ દિવસને યાદ કરતાં તેઓ કહે છે કે, "હું શૅફ તરીકે કામ કરવા માગું છું, મહેરબાની કરીને મને એક તક આપો."

આ સાથે જ તેમણે શૅફ બનવા માટે કોઈ પણ કામ પાર પાડવાની પોતાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી. સરોજ દાસે તેમને બીજા જ દિવસથી પોતાના મદદનીશ શૅફ તરીકે જોડાવા કહ્યું. તેમણે બૅકિંગ અને લોટ બાંધવાના કામથી શરૂઆત કરી.

કામની સાથે રસોઈકામમાં ડિગ્રી

પાંચ મહિના બાદ તેઓ ગુજરાતમાં જ અન્ય એક હોટલમાં જોડાયા. આ હોટલમાં જ કૅટરિંગનું કામ શીખવવાની સંસ્થા પણ હતી. તેમણે આવી હોટલમાં શૅફ બનવા માટેની પ્રક્રિયા અંગે વરિષ્ઠોને પૂછ્યું. જ્યારે તેમણે આવી હોટલમાં શૅફ બનવા માટે શિક્ષણ આવશ્યક હોવાની વાત કરી ત્યારે સંતોષના મનમાં ભણવાની ઇચ્છા જાગૃત થઈ.

તેઓ એ સમયને યાદ કરતાં કહે છે, "મેં મારા મૅનેજરને મારા કામના કલાકો ઘટાડી મારા ભણવા માટે વ્યવસ્થા કરવા અંગે વાત કરી. આ માટે હું મારા પગારમાંથી અમુક કપાત કરાવવા પણ તૈયાર હતો."

હોટલના મૅનેજર સંતોષની વિનંતીનો અસ્વીકાર ન કરી શક્યા કારણ કે તેઓ તેમની કામ પ્રત્યેની નિષ્ઠાથી વાકેફ હતા. તેમણે સંતોષને મંજૂરી આપી દીધી. સંતોષે કામની સાથોસાથ દોઢ વર્ષનો ડિપ્લોમા પૂર્ણ કર્યો. શિક્ષણ અને અનુભવ મેળવીને સંતોષે ફાઇવ સ્ટોર હોટલમાં ઉચ્ચ પદ માટે અરજી કરી અને તેમને પસંદ કરી લેવાયા.

કામ કરતાં કરતાં તેમને ખબર પડી કે રસોઈકામની આવડત સાથે સારું અંગ્રેજી બોલતા આવડવું ઉચ્ચ પદ મેળવવા માટે ખૂબ જરૂરી છે.

એ સમયે તેમની આવક સારી હતી અને તેઓ ગામડે તેમનાં માતાને પૂરતાં નાણાં મોકલાવી રહ્યા હતા. અંગ્રેજી શીખવા માટે નાણાકીય અવરોધો હવે તેમના...


તેઓ ગૂગલની માતૃસંસ્થા આલ્ફાબૅટના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી (ચીફ ઍક્ઝિક્યુટિવ ઑફિસર, સી.ઈ.ઓ.)ના પદેથી રાજીનામું ધરી દેશે.

કંપનીએ એક નિવેદન બહાર પાડીને જણાવ્યું છે કે સુંદર પિચાઈ બંને કંપનીઓના સી.ઈ.ઓ. બનશે.

પિચાઈ ભારતીય મૂળના છે અને તામિલનાડુના મદુરાઈમાં તેમનો જન્મ થયો છે અને હાલમાં તેઓ ગૂગલના સી.ઈ.ઓ છે.

પેજ તથા સર્ગેઈનું કહેવું છે કે પારિવારિક જવાબદારીઓ નિભાવવાનો સમય આવી ગયો છે, જોકે બંને કંપનીના બોર્ડમાં રહેશે.

ગૅરેજમાં ગૂગલ

21 વર્ષ પહેલાં વર્ષ 1998માં સિલિકન વેલી (કૅલિફૉર્નિયા)ના એક ગૅરેજમાં ગૂગલની સ્થાપના થઈ હતી.

વર્ષ 2015માં કંપનીમાં ધરમૂળથી ફેરફાર હાથ ધરવામાં આવ્યા હતા અને આલ્ફાબૅટને ગૂગલની પૅરન્ટ કંપની બનાવવામાં આવી હતી.

આલ્ફાબૅટ દ્વારા કંપનીને 'માત્ર એન્જિન' સુધી મર્યાદિત ન રાખતા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ તરફ આગળ વધતી ગૂગલની કામગીરીને 'વધુ પારદર્શક અને વધુ જવાબદાર' બનાવવા આ ફેરફાર કરાયા હતા.

આ સિવાય આલ્ફાબૅટ મારફત તેઓ નવા પ્રોજેક્ટ ઉપર ધ્યાન આપવા માગતા હતા અને એટલે જ ગૂગલને અલગ સીઈઓ હેઠળ મૂકવામાં આવી હતી.

સ્થાપના બાદ પેજ અને સર્ગેઈએ તેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો હતો. જોકે, મ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ંગળવારે એક બ્લૉગમાં લખ્યું કે હવે સર્ગેઈ (ઉંમર વર્ષ 46) અને લેરી પેજ (ઉંમર વર્ષ 46) આલ્ફાબૅટથી પણ દૂર રહેશે.

નિવેદન મુજબ 'તેઓ કંપનીના શૅરહૉલ્ડર તથા બોર્ડના સભ્ય તરીકે કંપનીની કામગીરી સાથે સંકળાયેલા રહેશે.'

સાથે જ ઉમેર્યું છે કે 'કંપનીના મૅનેજમૅન્ટમાં ફેરફાર કરવાનો સમય આવી ગયો છે.'

'અમે ક્યારેય કંપનીની સંચાલનવ્યવસ્થામાં ન હતા અને અમને લાગે છે કે કંપનીને ચલાવવા માટે વધુ સારી વૈકલ્પિક વ્યવસ્થા હોઈ શકે છે.'

'આલ્ફાબૅટ તથા ગૂગલને બે અલગ-અલગ સી.ઈ.ઓ.  અને અધ્યક્ષની જરૂર નથી.'

બંનેનું કહેવું છે કે કંપનીને ચલાવવા માટે સુંદર પિચાઈ જ સર્વશ્રેષ્ઠ ઉપયુક્ત વ્યક્તિ છે.

વર્ષ 2004માં પિચાઈએ ગૂગલ કંપની જોઇન કરી હતી. તેમણે સ્ટૅનફૉર્ડ અને બાદમાં પૅન્સિલવેનિયા યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કર્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


તેઓ છેલ્લાં કેટલાંક સમયથી હૃદય સંબંધી રોગના પગલે બીમાર હતાં.

2019ની લોકસભા ચૂંટણી સમયે શીલા દીક્ષિત દિલ્હીનાં પ્રદેશ અધ્યક્ષ રહ્યાં હતાં. તેમણે ઉત્તર પૂર્વ દિલ્હીથી લોકસભા ચૂંટણી પણ લડી, પરંતુ મનોજ તિવારીની સામે હારનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

શીલા દીક્ષિતના જીવન પર બીબીસી સંવાદદાતા રેહાન ફઝલે ખાસ અહેવાલ તૈયાર કર્યો હતો જે પહેલી વખત 9 ફેબ્રુઆરી 2018ના રોજ બીબીસી હિંદી પર છપાયો હતો.

આ રિપોર્ટથી શીલા દીક્ષિતના જીવનના રસપ્રદ પ્રસંગો વિશે તમને જાણવા મળશે.

શીલા દીક્ષિત (ઘેરા રંગની સાડીમાં) પોતાનાં બહેનો સાથે

વાત એ સમયની છે જ્યારે દેવાનંદ ભારતીય કિશોરીઓનાં મન પર રાજ કરી રહ્યા હતા.

પહેલું ફિઝ્ઝી ડ્રિંક 'ગોલ્ડ સ્પૉટ' ભારતીય બજારોમાં પ્રવેશ કરી ચૂક્યું હતું. ટેલિવિઝનની શરૂઆત થઈ ન હતી.

રેડિયોમાં પણ થોડા કલાકો માટે જ કાર્યક્રમ આવતા હતા. એક દિવસ 15 વર્ષીય કિશોરી શીલા કપૂરે નક્કી કર્યું કે તેઓ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુને મળવા તેમના 'તીનમૂર્તિ' સ્થિત નિવાસસ્થાને જશે.

તેઓ 'ડુપ્લે લેન' સ્થિત પોતાના ઘરમાંથી બહાર નીકળ્યાં અને ચાલતાં-ચાલતાં જ 'તીનમૂર્તિ ભવન' પહોંચી ગયાં.

ગેટ પર ઊભેલા એકમાત્ર દરવાને... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

તેમને પૂછ્યું, તમે કોને મળવા માટે અંદર જઈ રહ્યાં છો? શીલાએ જવાબ આપ્યો, 'પંડિતજી ને'. તેમને અંદર જવા દેવામાં આવ્યાં.

તે જ સમયે જવાહરલાલ નહેરુ પોતાની સફેદ 'ઍમ્બૅસૅડર' કારમાં સવાર થઈને પોતાના નિવાસના ગેટની બહાર નીકળી રહ્યા હતા.

શીલાએ તેમને 'વેવ' કર્યું. તેમણે પણ હાથ હલાવીને તેનો જવાબ આપ્યો.

શું તમે આજના યુગમાં વડા પ્રધાન તો દૂર કોઈ સામાન્ય ધારાસભ્યના ઘરે આ રીતે ઘૂસવાની હિંમત કરી શકો?

શીલા કપૂર ક્યારેય સપનામાં પણ વિચારી શકતાં નહોતાં કે જે વ્યક્તિએ તેમના અભિવાદનનો જવાબ આપ્યો છે, 32 વર્ષ બાદ તેઓ તેમના જ પૌત્રના મંત્રીમંડળમાં મહત્ત્વપૂર્ણ સભ્ય બનશે.

ઝઘડાનું સમાધાન લાવવામાં મળ્યા જીવનસાથી

દિલ્હી વિશ્વવિદ્યાલયમાં પ્રાચીન ઇતિહાસનું શિક્ષણ પ્રાપ્ત કર્યું એ દરમિયાન શીલાની મુલાકાત વિનોદ દીક્ષિત સાથે થઈ. તેઓ તે સમયના કૉંગ્રેસના મોટા નેતા ઉમાશંકર દીક્ષિતની એકમાત્ર સંતાન હતા.

શીલાએ જણાવ્યું હતું, "અમે ઇતિહાસ 'M.A.'ના ક્લાસમાં સાથે ભણતાં હતાં. મને તેઓ વધારે પસંદ આવ્યા નહોતા. મને લાગ્યું કે 'શું ખબર તેઓ પોતાને શું સમજે છે.' તેમના સ્વભાવમાં થોડું ઉદ્ધતપણું હતું."

શીલાએ કહ્યું હતું, "એક વખત અમારા કૉમન મિત્રો વચ્ચે થોડી ગેરસમજ ઊભી થઈ ગઈ હતી અને તે ગેરસમજને દૂર કરતી વખતે અમે એકબીજાની નજીક આવી ગયાં હતાં."

બસમાં કર્યું લગ્ન માટે પ્રપોઝ

પતિ વિનોદ દીક્ષિત સાથે શીલા દીક્ષિત

વિનોદ મોટાભાગે શીલા સાથે બસમાં બેસીને ફિરોઝશાહ રોડ જતા હતા, જેથી તેઓ તેમની સાથે વધારે સમય વિતાવી શકે.

શીલાએ કહ્યું હતું, "અમે બન્ને ડીટીસીની 10 નંબરની બસમાં બેઠાં હતાં. અચાનક ચાંદની ચોકની સામે વિનોદે મને કહ્યું કે હું મારી માને કહેવા જઈ રહ્યો છું કે મને એ છોકરી મળી ગઈ છે જેની સાથે મારે લગ્ન કરવાં છે. મેં તેમને પૂછ્યું કે શું તમે એ છોકરી સાથે આ અંગે વાત કરી છે? વિનોદે જવાબ આપ્યો કે ના, પણ એ છોકરી હાલમાં મારી બાજુમાં બેઠી છે."

"હું એ સાંભળીને ચોંકી ગઈ. એ સમયે તો હું કંઈ જ ન બોલી, પરંતુ ઘરે આવીને ખુશીથી નાચી ઊઠી. તે સમયે આ અંગે મેં મારાં માતાપિતા સાથે કોઈ વાત ન કરી, કેમ કે તેઓ ચોક્કસ પૂછતા કે છોકરો શું કરે છે? હું તેમને શું કહેતી કે વિનોદ તો હજુ ભણી રહ્યા છે."

એક લડકી ભીગી-ભાગી સી......

જ્યારે શીલા દીક્ષિતનાં લગ્ન થયાં

બે વર્ષ બાદ શીલા અને વિનોદનાં લગ્ન થયાં. શરૂઆતમાં વિનોદના પરિવારમાં તેનો ખૂબ વિરોધ થયો, કેમ કે શીલા બ્રાહ્મણ નહોતાં.

વિનોદે 'IAS'ની...


તેઓ જણાવે છે કે બગલમાંથી નીકળતા દુર્ગંધ રહિત પરસેવામાંથી ઉદ્ભવતા બૅક્ટેરિયા કઈ રીતે દુર્ગંધ પેદા કરે છે.

યોર્ક અને ઑક્સફર્ડ યૂનિવર્સિટીની બે ટીમે જણાવ્યું છે કે તેમણે હવે આ અણુ પ્રક્રિયા અંગેનો પહેલો તબક્કો ઊકેલી કાઢ્યો છે.

જર્નલ 'ઈ-લાઇફ'ના એક અહેવાલમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે આને કારણે દુર્ગંધ પેદા કરનારી પ્રક્રિયાને જ અટકાવી દેતો નવી પેઢીનો ડિઑડ્રન્ટ તૈયાર કરવામાં મદદ મળશે.

પરસેવો

પરસેવો ત્વચાની બે પ્રકારની ગ્રંથિઓમાંથી વહે છે.

કસરતને કારણે સમગ્ર શરીરમાં પરસેવો થાય છે, જે એકેરિન ગ્રંથિને કારણે ઉત્પન્ન થાય છે.

જેમાં દુર્ગંધ નથી હોતી અને તે શરીરને ઠંડુ રાખવામાં મદદરૂપ થાય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એપોકેરિન ગ્રંથિ જે વાળ ધરાવતી બગલ અને જનનેન્દ્રિઓ પાસે પરસેવો પેદા કરવા માટે જવાબદાર છે.

આ પરસેવો શરૂઆતમાં દુર્ગંધ રહિત જ હોય છે પણ બાદમાં તે બૅક્ટેરિયાને લીધે દુર્ગંધમાં પરિવર્તિત થઈ જાય છે.

જોકે, શરીરમાં તીવ્ર, ચિઝી, મસ્કિ અને ડુંગળી જેવી વાસ પેદા કરવા માટે જવાબદાર આ બૅક્ટેરિયાનું પૂરતું પગેરું હજી સુધી શોધી કઢાયું નથી.

દુર્ગંધનાશક (ડિઑડ્રન્ટ) કે પ્રસ્વેદરોધક(એન્ટી પર્સેપિરન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

્ટ)

ડિઑડ્રન્ટમાં પરફ્યુમનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જેનાથી દુર્ગંધને ટાળી શકાય છે સાથે જ એમાં બૅક્ટેરિયાને મારવા માટે ઇથેનોલ કે એન્ટી બૅક્ટેરિયલ એજન્ટનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

સ્વેદરોધકમાં એલ્યુમિનીયમ ક્લોરાઈડ વાપરવામાં આવે છે જે રોમછિદ્રોને કામચલાઉ રીતે ઢાંકી સ્વેદગ્રંથિમાંથી પેદા થતા અને રોમછિદ્રો મારફતે વહેતા પરસેવાની માત્રા ઘટાડી દે છે.

સહ લેખક અને યોર્ક યુનિવર્સિટીની બાયોલૉજી વિભાગનાં ડૉ. ગેવીન થોમસ જણાવે છે, "આધુનિક ડિઑડ્રન્ટ આપણી બગલ માટે એક ન્યૂકિલિઅર બૉમ્બની જેમ વર્તે છે અને તે શરીરની દુર્ગંધ સામે રક્ષણ આપતા કેટલાંક બૅક્ટેરિયાને પણ મારી નાખે છે."

''વાસ્તવમાં આપણી બગલમાં રહેલાં ઘણાં ઓછાં બૅક્ટેરિયા શરીરની દુર્ગંધ માટે જવાબદાર હોય છે.''

આ સ્ટેફિલોકોકસ હોમીની બૅક્ટેરિયા 'ટ્રાન્સપોર્ટ' પ્રોટીનનો ઉપયોગ કરે છે અને પરસેવામાં રહેલા દુર્ગંધ રહિત સંયોજન સાથે જોડાઈ તેને શરીરની દુર્ગંધમાં ફેરવી નાંખે છે.

ડૉ. ગેવીન થોમસ અને તેમના સહયોગી જણાવે છે કે આનો ઉપયોગ વધુ સક્ષમ અને અસરકારક દુર્ગંધ નાશક વિકસાવવા માટે બ્લ્યૂ પ્રિન્ટ તરીકે કરી શકાશે.

જેમાં એવા ઘટક દ્રવ્યનો સમાવેશ કરવામાં આવશે કે જે ટ્રાન્સપોર્ટ પ્રોટીનના ઉત્પાદનને જ અટકાવી દેશે.

આ કામ માટે યુનીલિવર તરફથી ઉદ્યોગ ભંડોળ અને બાયોટેકનૉલૉજી અને બાયોલૉજીકલ સાયન્સિસ રિસર્ચ કાઉન્સિલ દ્વારા ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવશે.

પરસેવો થતો રોકવા માટે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


તેઓ જાપાન સરકાર સામે પ્રતીકાત્મક નુકસાનનો માટે દાવો માંડી રહ્યાં છે, તેમની દલીલ છે કે સમલૈંગિક યુગલોનાં લગ્ન પર પ્રતિબંધના લીધે તેમના બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન થાય છે.

આ દાવા સામે જો અદાલતો સંમત થાશે તો એનો અર્થ એ થશે કે ભવિષ્યમાં સમલૈંગિક લગ્નોને જાપાનીઝ સરકારે માન્યતા આપવી પડશે.

જાપાન એ એક માત્ર G7 દેશ છે જે ગે લગ્નોને પરવાનગી નથી આપતો, પરંતુ સર્વે સૂચવે છે કે આ કેસને મજબૂત સમર્થન છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'એક અત્યંત રૂઢિચુસ્ત સમાજ'

આ 13 યુગલોએ વૅલેન્ટાઇન્સ ડેના રોજ જાપાનના અલગઅલગ શહેરોમાં કેસ ફાઈલ કર્યા છે.

જાપાનના 40 વર્ષીય એઈ નાકાજીમા અને 31 વર્ષીય જર્મન ટીના બૌમન્ન તેમાંના એક છે.

આ બંને 2011માં જ્યારે બર્લિનમાં મળ્યા ત્યારથી સાથે છે.

જર્મનીમાં થોડાં વર્ષ રહ્યા બાદ, તેઓ જાપાનમાં સ્થાયી થયા.

પરંતુ બંને દેશોમાં સમલૈંગિક યુગલ તરીકે જીવવું સાવ જુદું હતું.

નાકાજીમાએ બીબીસીને જણાવ્યું, "જાપાનનો સમાજ સ્વભાવે ખૂબ રૂઢિચુસ્ત છે."

તેમના ઘણા મિત્રો તેમની જાતને સમલૈંગિક તરીકે જાહેર કરવાની હિંમત નથી કરતા અને તેમના સાથીને પરિવારથી અને મિત્રો સુદ્ધાંથી છુપાવે છે.

આપને આ પણ વાંચવુ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ં ગમશે

જાપાન ઘણો સાંસ્કૃતિક દેશ હોવા છતાં, સર્વે સૂચવે છે કે યુવા જાપાનીઓની બહોળી બહુમતિ સમલૈંગિક લગ્નોને સપોર્ટ કરે છે.

2015થી, કેટલાંક શહેરોએ સમલૈંગિક યુગલોને પ્રમાણપત્રો આપ્યાં છે, પરંતુ તેઓ કાયદેસર બંધાતા નથી અને ફક્ત કહેવાતી સમાન વર્તણુકની વાત કરે છે.

નાકાજીમા કહે છે, "એટલે જ્યાં યુવા લોકોમાં એક તરફ ગે લગ્નોની બાબતે બહોળો પ્રતિસાદ છે, રાજકીય નેતાઓ જુનવાણી રહેવાનું પસંદ કરે છે અને તેઓ વસ્તુઓમાં બદલાવની વાત આવે ત્યારે ઘણાં ખચકાય છે."

13 યુગલો જાણે છે કે તેમના કોર્ટ કેસો તેમના સંઘર્ષ તરફ લોકોનું ધ્યાન આકર્ષિત કરશે, અને તેમને ખરેખર આશા છે-એ તેઓ સફળ થાય.

નાકાજીમા કહે છે, "અમે આ મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી લઈ જવા તૈયાર છીએ."

"જો અમારે એ રસ્તો લેવો પડશે તો, તેમાં પાંચ વર્ષથી વધુ સમય લાગી શકે તેમ છે.

જર્મન લગ્નનો અસ્વીકાર

નાકાજીમા અને બૌમન્ન જર્મનીમાં લગ્નથી જોડાયા હતાં, અને એ પછી તરત જ તેઓએ અત્યારે જ્યાં રહે છે ત્યાં યોકોહોમામાં તેમના લગ્નને માન્યતા આપવા માટે અરજી કરી હતી.

ધારણા મુજબ જ જર્મન લગ્નને માન્યતા પ્રાપ્ત ના થઈ.

તેઓ બંને માટે, આને લીધે સમસ્યાઓ સર્જાય છે- બૌમન્ન હાલ અભ્યાસ કરે છે, પરંતુ એક વાર જ્યારે તે સ્નાતક થઈ જશે પછી તેણે દેશમાં રહેવાની પરવાનગી માટે નવા વિઝાની જરૂર પડશે.

વિજાતીય પરિણીત યુગલોના કેસમાં માટે આવા વિઝા બહુ આસાનીથી તેમના સાથીને આપી દેવાય છે- પરંતુ તેવું જ સમલૈંગિક યુગલો માટે નથી.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

અને આ સમસ્યા આટલે જ અટકી નથી જતી, બંને મહિલાઓ સમજાવે છે.

"જર્મનીમાં એ સહેલું નથી કે તમને જે રીતે જીવવાનું પસંદ પડે એ મુજબ તમે જાહેર કરો અને જીવી શકો," બૌમન્ન કહે છે.

"જાપાનમાં આમ તો, જેન્ડરની ભૂમિકાઓ ખુબ પરંપરાગત છે અને મહિલાઓ માટે લગ્ન કરીને બાળકો પેદા કરવા અપેક્ષિત છે. ઘણાં કિસ્સાઓમાં, એ તો હજુ અપેક્ષા રખાય છે કે મહિલાઓ માતા બની જાય પછી કામ કરવાનું બંધ કરી દે."

બીક

તેમનાં ઘણાં મિત્રો નાત બહાર થઈ જવાના ડરથી, તેમના પરિવાર સાથે ખુલીને વાત કરવાની હિંમત નથી કરતા.

"આ લગભગ એના જેવું છે કે તમે પ્રતિબંધિત છો," નાકાજીમા કહે છે. "અને આને લીધે તમારા જીવનના ઘણાં પાસાઓ ઉપર અસર પડે છે. દાખલા તરીકે જો તમે સમલૈંગિક યુગલ તરીકે ઘર ભાડે લેવા જાઓ, તો તમારો એ કારણસર અસ્વીકાર થઈ શકે છે. અથવા તમે એક યુગલ તરીકે સાથે મિલકત ખરીદવા લોન લેવા ઇચ્છો તો ના લઈ શકો."

"ખરેખર તમામ...


તેઓ નવનિયુક્ત ભાજપ પ્રદેશ પ્રમુખ સી. આર. પાટીલની હાજરીમાં ગાંધીનગરમાં ભાજપમાં જોડાયા હતા.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ખેડૂત સમાજ ગુજરાત (દક્ષિણ ગુજરાત)ના પ્રમુખ જયેશ પટેલ 'દેલાદ' તરીકે પણ જાણીતા છે.

જયેશ પટેલે કહ્યું કે "ખેડૂતોને ન્યાય મળે એ માટે અમે હથિયાર ઉપાડ્યાં હતાં. હું છેલ્લાં 20-25 વર્ષથી ખેડૂતો માટે કામ કરી રહ્યો છું. છેલ્લા બે છેલ્લા બે મહિનામાં કૅબિનેટમંત્રી ગણપત વસાવા અને ઈશ્વરભાઇ પટેલ સાથે ખેડૂતોના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા દરમિયાન મને સમજાયું કે ચર્ચાથી આ સમસ્યાને ઉકેલ આવી શકે છે, આંદોલનથી નહીં. મારા ભાજપમાં આવવાથી ખેડૂતોને ફાયદો થશે અને સહકારી મંડળીઓને મજબૂત બનાવવામાં આવશે."

દક્ષિણ કોરિયામાં અમેરિકાના રાજદૂતની મૂછથી બબાલ

દક્ષિણ કોરિયામાં અમેરિકન રાજદૂત હૈરી હૈરિસ

કોઈની મૂછ પર શું વિવાદ થઈ શકે? અને વિવાદ ખતમ કરવા માટે કોઈ પોતાની મૂછની કુરબાની આપે તો તમે શું કહેશો?

દક્ષિણ કોરિયામાં અમેરિકન રાજદૂત હૈરી હૈરિસે ક્લિનશેવ કરાવી લીધા બાદ એ આશા રખાઈ રહી છે કે મૂછનો વિવાદ ખતમ થઈ જશે.

અમેરિકાની નૌસેનામાં એડમિરલ રહી ચૂકેલા હૈરિસ પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો કે એમણે મૂછો વધારી યજમાનોનું અપમાન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

કર્યું છે.

અનેક કોરિયન લોકોએ એમ પણ કહ્યું કે હૈરિસની મૂછો દક્ષિણ કોરિયા પર જાપાનના આધિપત્યના સમયની યાદ અપાવે છે. આનું કારણ એ છે કે તે હૈરિસની પૃષ્ઠભૂમિ છે. હૈરિસ જાપાનીઝ માતા અને અમેરિકન પિતાનું સંતાન છે. તેમના પિતા અમેરિકાની નૌસેનામાં અધિકારી હતા.

દક્ષિણ કોરિયા અને અમેરિકા વચ્ચે સૈન્યસંબંધ છે.

દક્ષિણ કોરિયામાં અમેરિકાના 28,500 સૈનિક તહેનાત છે, પરંતુ ગત વર્ષોમાં બંને દેશ વચ્ચે મતભેદ સામે આવ્યા છે.

વિવાદનું કારણ ઉત્તર કોરિયાને લઈને બંને દેશોનું અલગઅલગ વલણ અને સુરક્ષાખર્ચમાં ભાગીદારીનો મુદ્દો છે.

આ પરિસ્થિતિમાં હૈરી દક્ષિણ કોરિયામાં વિવાદોના કેન્દ્રમાં રહ્યા છે.

તેમના પર મનમાની કરવાનો આરોપ લાગતો રહ્યો છે અને એટલે સુધી કે તેમની મૂછો પણ ચર્ચામાં કેન્દ્રમાં આવી ગઈ હતી.

અઠવાડિયાના અંતમાં હૈરીએ સોશિયલ મીડિયામાં એક વીડિયો અપલોડ કર્યો હતો, જેમાં તેમને એક પારંપરિક કોરિયન સલૂનમાં ક્લિનશેવ કરાવતા જોઈ શકાય છે.

પાંચ રફાલ વિમાને ભારતની ઉડાન ભરી

રફાલની પ્રતીકાત્મક તસવીર

ચીન સાથે ભારતના સીમાવિવાદની વચ્ચે પાંચ રફાલ વિમાનોએ ફ્રાન્સથી ભારતની ઉડાન ભરી છે.

એનડીટીવી ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર, રફાલ વિમાન બુધવારે એટલે કે 29 જુલાઈના રોજ હરિયાણાના અંબાલાસ્થિત ઍરફોર્સ સ્ટેશન પર લૅન્ડ કરશે.

રફાલ 10 કલાકનું અંતર કાપ્યા પછી સંયુક્ત આરબ અમિરાતમાં ફ્રાન્સના ઍરબેઝ અલ ધફરા પર લૅન્ડ કરશે. અને પછીના દિવસે રફાલ વિમાન અંબાલા માટે ઉડાન ભરશે.

ફ્રાન્સથી યુએઈ યાત્રા દરમિયાન રફાલ વિમાન સાથે હવામાં ઈંધણ ભરનારા બે રિફ્યૂલર પણ આવશે.

જે ભારતીય પાઇલટોએ રફાલને ઉડાવવાની ટ્રેનિંગ લીધી છે, તેઓ વિમાન ઉડાવીને ભારત લાવશે.

આ રફાલને ઔપચારિક રીતે આગામી મહિને ભારતીય વાયુસેનામાં સામેલ કરાશે.

કુલભૂષણ જાધવ કેસ, પાકિસ્તાનની સંસદમાં અધ્યાદેશ

કુલભૂષણ જાધવ

લાઇવ હિન્દુસ્તાનડોટકોમના અહેવાલ અનુસાર, પાકિસ્તાન સરકારે ભારતીય કેદી કુલભૂષણ જાધવ મામલે આંતરરાષ્ટ્રીય કોર્ટના નિર્ણય પર સોમવારે વિપક્ષી દળોના વિરોધ વચ્ચે નેશનલ ઍસેમ્બલીમાં એક અધ્યાદેશ રજૂ કર્યો છે.

જિયો ટીવીના હવાલાથી લખવામાં આવ્યું કે કાયદાનુસાર સંસદમાં અધ્યાદેશ રજૂ થવો જોઈએ. સંસદીય મામલો પર વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનના સલાહકાર બાબર અવાને અધ્યાદેશને નીચલા સદનમાં રજૂ કર્યો હતો.

ભારતીય નૌસેનાના સેવાનિવૃત્તિ અધિકારી કુલભૂષણ જાધવને એપ્રિલ 2017માં એક પાકિસ્તાની સૈન્ય કોર્ટે જાસૂસી અને આતંકવાદના આરોપમાં મોતની સજા...


તેઓ ન્યૂઝીલેન્ડમાં રમાઈ રહેલા અંડર-19 વર્લ્ડ કપ ક્રિકેટ ફાઇનલમાં ભારત સામે ઓસ્ટ્રેલિયાનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે જેસન જસકીરત સાંગા ભારતીય મૂળના છે અને તેમના પિતા પંજાબના છે.

બીબીસી સાથે થયેલી ખાસ વાતચીતમાં તેઓએ પોતાના જીવનની ઘણી રસપ્રદ વાતો કરી હતી.

ક્રિકેટની સફર કઈ રીતે શરૂ થઈ?

જસકીરત જણાવે છે કે તેઓએ ક્રિકેટની શરૂઆત એડમ ગિલક્રિસ્ટને જોઈને કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું, ''ગિલક્રિસ્ટને જોઈને થોડાં જ મહિનાઓમાં મેં ક્રિકેટ કિટ ખરીદી હતી અને ટેનિસ બોલ સાથે ઘરમાં જ રમવાનું શરૂ કર્યું હતું. દીવાલોને વિકેટ બનાવી બોલિંગ કરવાનો પણ પ્રયત્ન કર્યો હતો.''

સાંગાના ઘરમાં પણ સ્પોર્ટ્સનો માહોલ છે. તેઓના માતાપિતા પણ ઍથ્લીટ રહી ચૂક્યા છે અને તેઓ પણ તેમનાં પગલે જવા માગે છે.

પરંતુ શરૂઆતના દિવસોમાં જેસને ક્રિકેટને ક્યારેય પણ પોતાનું મુખ્ય લક્ષ્ય માન્યું નહોતું. તેઓએ વધુમાં એમ પણ કહ્યું હતું કે તેમને એ પણ ખ્યાલ નહોતો કે ક્રિકેટ કઈ રીતે રમાય છે.

તેમણે જણાવ્યું કે તેમના માતા અને બહેન બંને તેમની રમતનું ખૂબ જ ધ્યાન રાખે છે. જેસનની માતાએ જ તેમના માટે ક્રિકેટ ક્લબન... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી શોધ કરી અને પછી જ તેઓએ રમવાનું શરૂ કર્યું હતું.

જેસન જણાવે છે, ''મને એવી રમત વધારે પસંદ છે જેમાં કોઈ એક વ્યક્તિ સિવાય સંપૂર્ણ ટીમ સાથે હરીફાઈ હોય. ક્રિકેટની પસંદગી પાછળ એ પણ કારણ છે.''

ઓસ્ટ્રેલિયાની અંડર-19 ટીમમાં જેસને પાકિસ્તાન સામે સદી ફટકારી અને તેનાથી તેમને ખૂબ જ જુસ્સો મળ્યો.

તેઓ જણાવે છે, ''શરૂઆતના દિવસોમાં જ્યારે હું ક્રિકેટને સમજી રહ્યો હતો ત્યારે જ મને ટીમમાં પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો. જેથી મને લાગ્યું કે મને ભૂલથી તો પસંદ કરવામાં આવ્યો નથી ને.''

ગત બે વર્ષથી તેઓ ન્યૂ સાઉથ વેલ્સ ક્લબ સાથે જોડાયેલા છે અને તેઓ હવે ખૂબ જ સ્થિર છે.

જેસન માને છે કે પહેલા વર્ષે તેઓ માનસિક દબાણમાં હતા અને રમવું સહેલું નહોતું કેમ કે તેઓ ત્યારે માત્ર 17 વર્ષના હતા અને મેદાનમાં સિનિયર ખેલાડીઓ સાથે રમી રહ્યા હતા.

પરંતુ હવે તેઓએ સ્વીકારી લીધું છે કે તેઓ પ્રોફેશનલ ક્રિકેટર બની ચૂક્યા છે. માનસિક દબાણ તેમના કાર્યનો એક ભાગ છે.

અંડર-19 વર્લ્ડ કપ અંગે તેમણે કહ્યું, ''અમારી ટીમે ખૂબ જ સારી તૈયારીઓ કરી છે.''

જેસન ધોનીના ટીમ નેતૃત્વથી ખૂબ જ પ્રભાવિત છે અને તેમના અન્ય મનપસંદ ખેલાડીઓમાં વિરાટ કોહલી અને સ્ટીવ સ્મિથનો સમાવેશ થાય છે કેમ કે તેઓ બંને પણ પોતાના દેશ માટે અંડર-19 રમી ચૂક્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


તેઓ પોતાના એ નિર્ણય પર અડગ છે, જેમાં તેમણે અમેરિકામાં આયાત થતી વસ્તુઓ પર ટૅક્સમાં વધારો કર્યો હતો.

સોમવારે વ્હાઇટ હાઉસમાં તેમણે સંવાદદાતાઓને કહ્યુ, "અમે બૅન્ક છીએ, જેમાંથી બધાં જ ચોરી કરવા અને લૂંટ કરવા માગે છે."

જાતે સર્જેલા ટ્રેડ વૉરમાં તેમણે ચીન, યુરોપિયન સંઘ અને દક્ષિણ અમેરિકન દેશોને પણ નિશાન પર લીધા છે.

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે સારા સંબંધ રહ્યા છે, પણ આર્થિક બાબતોમાં હવે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ કદાચ ભારતને કોઈ વિશેષ મહત્ત્વ આપવા માગતા નથી.

ટ્રેડ વૉરની ટાટા પર અસર

સોમવારે તેમણે ભારતીય ઉત્પાદનો પર કરમાં વધારો કરવાના નિર્ણયને સાચો ઠેરવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે ભારતે અમેરિકન વસ્તુઓ અને ઉત્પાદનો પર 100 ટકા સુધીનો કર લાદી દીધો છે.

તેમનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું કે જ્યારે અમેરિકાનું પ્રતિનિધિઓ મંડળ ભારતની બે દિવસીય મુલાકાત પર હતું.

વેપારી સંબંધોમાં સર્જાયેલી ગૂંચ ઉકેલવા માટે આ પ્રતિનિધિ મંડળ ભારતીય પ્રતિનિધિઓની મુલાકાત કરવા માટે આવ્યું હતું.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતથી આયાત કરાતા સ્ટીલ અને ઍલ્યુમિનિયમ પર ટૅક્સ વધારો કરી દીધો હતો, જેની સામે ભારતે બદામ, અખરોટ જેવા અમેરિકન ઉત્પાદનો પર ઇ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

મ્પૉર્ટ ડ્યૂટી વધારી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બીજા દેશોની તુલનામાં અમેરિકામાં ભારતના સ્ટીલ અને ઍલ્યુમિનિયમની માગ ઓછી છે, પણ યુરોપિયન સંઘમાં રહીને વેપાર કરતી ટાટા સ્ટીલ જેવી કંપનીઓ ઘણાં અંશે આ નિર્ણયથી પ્રભાવિત થઈ છે.

ટાટાની કારનો વેપાર પણ ટ્રેડ વૉરમાંથી બાકાત નથી. ટ્રમ્પે યુરોપિયન સંઘથી આયાત થતી એસેમ્બલ્ડ કાર પર 20 ટકા ટૅરિફ લગાવવાની ધમકી આપી હતી, ત્યારબાદ એક દિવસમાં જ તેના શૅર 3.9 ટકા ઘટ્યા હતા.

ટાટા પોતાની જૅગ્યુઆર લૅંડ રોવર કારનું નિર્માણ બ્રિટનમાં અને વેંચાણ અમેરિકામાં કરે છે, ત્યારે ટ્રમ્પની ધમકી બાદ કારની નિકાસ પર અસર થશે.

જૅગ્યુઆર લૅંડ રોવર બ્રિટનની સૌથી મોટી ઑટો નિર્માતા કંપની છે, જે ટાટા મોટર્સનો સૌથી મોટો કારોબાર છે. તેની કુલ કમાણીમાં કંપનીનું યોગદાન 77 ટકા છે.

અમેરિકાને વાંધો

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે ફક્ત ટૅરિફના દરોમાં વધારો કરવો એ એકમાત્ર મુદ્દો નથી.

માર્ચમાં અમેરિકાએ ભારતીય નિકાસકારોને આપવામાં આવેલી છૂટનો પણ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો.

અમેરિકાએ તેની વિરુદ્ધ વિશ્વ વેપાર સંગઠનમાં વાંધો નોંધાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે ભારતના સસ્તા સામાનથી અમેરિકન કંપનીઓને નુકસાન થઈ રહ્યું છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એચ1બી વીઝાના નિયમોમાં પણ બદલાવ કર્યો છે, એટલે ભારતને ટ્રેડ વૉરની અસર નથી થતી એવું નથી.

ભારત માટે અમેરિકા મોટો વેપારી ભાગીદાર છે, બંને વચ્ચે 2017માં 126 અબજ ડૉલરનો વેપાર થયો હતો.

આવતાં વર્ષે ભારતમાં ચૂંટણી યોજાનાર છે ,એટલે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને અમેરિકા સાથે પોતાના સંબંધો મજબૂત જાળવી રાખવા પડશે.

નિકી હેલીની ભારત મુલાકાત

જીડીપીના આંકડા દર્શાવે છે કે, ભારતની અર્થવ્યવસ્થા ઝડપથી વધી રહી છે. ગયા ત્રણ મહિનામાં ચીનને પણ ટક્કર આપી છે.

સમસ્યા એ સર્જાઈ રહી છે કે ટ્રમ્પ અને મોદીએ ઉગ્રવાદીઓને ખતમ કરવાના લક્ષ્ય પર એક સાથે કામ કરવાની વાત કરી હતી.

ગત મહિને અમેરિકન સેનાએ પ્રશાંત કમાનનું નામ બદલીને હિંદ-પ્રશાંત કમાન કર્યું હતું.

અમેરિકાના અધિકારીઓ પ્રમાણે, આ ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે મજબૂત સંબંધોનું પ્રતીક છે. બુધવારે સંયુક્ત રાષ્ટ્રના અમેરિકન દૂત નિકી હેલી ભારત આવ્યાં હતાં.

તેમણે કહ્યું, "અમે આ સમયે ભારત અને અમેરિકાને સંબંધો સુધરે એ માટેના કારણો જોઈ શકીએ છીએ. હું અહીં ભારત સાથે સંબંધો મજબૂત કરવા માટે આવી છું. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે ભારત સાથેનો અમારો સંબંધ વધારે મજબૂત થાય."

નિકી હેલી ભારતીય મૂળના અમેરિકન નાગરિક...


તેઓ ફ્રેંચ શહેરોમાં મહિલાઓની હત્યા તેમજ અન્ય જાતીય હિંસાનો વિરોધ કરી રહી છે. તેમનો આરોપ છે કે અધિકારીઓ આંખે પાટા બાંધીને આ સમસ્યાને જોઈ રહ્યા છે.

સમગ્ર પશ્ચિમ યુરોપમાં ફ્રાન્સમાં ઘરેલુ હિંસાના કેસમાં સૌથી વધુ મહિલાઓની હત્યા થાય છે. સ્થાનિક મીડિયાનું કહેવું છે કે માત્ર એક વર્ષમાં આશરે 115 મહિલાઓની ઘરેલુ હિંસામાં હત્યા થઈ છે.

તેનો જ વિરોધ કરવા સમગ્ર ફ્રાન્સનાં જુદાં-જુદાં શહેરોમાં આશરે 30 જેટલી માર્ચનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

એવી આશા છે કે સોમવાર સુધી ઘરેલુ હિંસા પર નિયંત્રણ મેળવવાનાં પગલાં અંગે કંઈક નિર્ણય લેવામાં આવશે.

રેલીમાં ભાગ લેવા આવેલા કેરોલિના ડે હાસનું કહેવું છે, "મને લાગે છે કે આ એક ઐતિહાસિક પ્રદર્શન હશે. જે સમસ્યા છે તેના વિશે આ માર્ચના કારણે લોકો ઝડપથી જાણવા લાગ્યા છે."

AFPના રિપોર્ટ પ્રમાણે ફ્રાન્સમાં દર ત્રીજા દિવસે એક મહિલાની તેના પતિ અથવા તો પૂર્વ પતિ દ્વારા હત્યા થાય છે.

યુરોપિયન યુનિયનના આંકડા કહે છે કે વર્ષ 2017માં ફ્રાન્સમાં પાર્ટનર દ્વારા 123 મહિલાઓની હત્યા થઈ હતી.

મહત્ત્વનું છે કે સમસ્યાના સમાધાન માટે સરકારે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં કેટલાંક પગલાં લીધાં હતાં જે... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

માં મહિલાઓ માટે 1000 આશ્રયસ્થળો બનાવવાની વાત હતી.

આ સાથે જ 400 નવાં પોલીસ સ્ટેશનની પણ વાત હતી કે જેમાં એ જોવામાં આવશે કે મહિલાઓની ફરિયાદ પર કેવી રીતે પગલાં ભરવામાં આવે છે.

ફ્રાન્સના વડા પ્રધાને જાતીય હિંસા પર રોક લગાવવા માટે 45 લાખ પાઉન્ડના ફંડની પણ જાહેરાત કરી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


તેઓ બોલે છે ત્યારે શબ્દ એવી રીતે છૂટે છે જાણે ધડાધડ ગોળીઓ છુટી રહી હોય અને તે અટકવાનું નામ જ ન લેતી હોય.

તેઓ સતત ગુસ્સામાં નથી બોલતા પણ વચ્ચે વચ્ચે મજેદાર વાત કહીને હસે પણ છે.

વરુણ કિશોર આઈઆઈટી દિલ્હીના વિદ્યાર્થી છે અને ભારતમાં ચાલી રહેલી એક ખાસ ચર્ચાનો ભાગ બની ચૂક્યા છે. આ ચર્ચા છે આઈપીસીની કલમ 377 વિશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આઈપીસીની આ કલમ હેઠળ વયસ્કો વચ્ચે પરસ્પર સંમતિથી બનાવવામાં આવતા સમલૈંગિક સંબંધોને અપરાધ માનવામાં આવે છે.

આ માટે સજાની જોગવાઈ પણ છે અને આજીવન કેદની સજા પણ થઈ શકે છે.

આજે ભારતમાં એલજીબીટી (લેસ્બિયન, ગે, બાયસેક્સ્યુઅલ અને ટ્રાન્સજેન્ડર) સમુદાય અને તેમના સમર્થકોએ કલમ 377 વિરુદ્ધ મોરચો ખોલ્યો છે.

સૌથી યુવા નામ વરુણ કિશોર

આ મોરચો સંભાળનારા લોકોમાં આઈઆઈટીના 20 વિદ્યાર્થીઓ પણ જોડાયા છે.

તેમાં સૌથી યુવા નામ વરુણ કિશોર છે. આ વીસ વિદ્યાર્થીઓમાં વરુણ સૌથી નાની વયના છે.

અરજી કરનારા વિદ્યાર્થીઓમાં કોઈ દિલ્હીની આઈઆઈટી, તો કોઈ મુંબઈ, તો કોઈ ખડગપુર આઈઆઈટીના વિદ્યાર્થીઓ છે.

કોઈ વિદ્યાર્થીઓ આઈઆઈટીમાં ભણી રહ્યા છે, તો કોઈ અગાઉ અહીં ભણતા હતા. તેમાં એક મહિલા અને ટ્રાન્સવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ુમન પણ છે.

આ તમામે તાજેતરમાં જ સુપ્રીમ કોર્ટમાં કલમ-377 વિરુદ્ધ એક અરજી દાખલ કરી છે.

રોજ રોજ અપમાન અને ભેદભાવ

તેમની અરજીમાં તેમણે કહ્યું છે કે કઈ રીતે સમલૈંગિકતાને અપરાધ ગણવામાં આવતા તેમને રોજ અપમાન અને ભેદભાવનો સામનો કરવો પડે છે.

તેમણે અદાલતને અંગત જીવનના કિસ્સા લખીને મોકલ્યા છે. તેમણે કલમ 377 રદ કરવાની અપીલ કરી છે.

વળી સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકારે નોટિસ મોકલીને આ મામલે જવાબ પણ માગ્યો છે.

વરુણે પણ અદાલતને એ તમામ વાત કહી છે જે તેમણે બીબીસીને જણાવી.

તેઓ તમિલનાડુના એક શિક્ષિત મિડલ ક્લાસ પરિવારમાંથી આવે છે. ખુદને કુશાગ્ર કહેનારા વરુણે સાતમા ધોરણથી જ આઈઆઈટીની તૈયારી કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

11મા ધોરણમાં ખબર પડી...

તેમણે કહ્યું, "તમિલનાડુમાં અભ્યાસ પર ઘણો ભાર મૂકવામાં આવે છે. ખાસ કરીને એન્જિનિયરીંગ અમે મેડિકલના અભ્યાસ પર વધુ."

"મારું બાળપણ અને તરુણાવસ્થા કોચિંગ ક્લાસ અને સ્કૂલની ભાગદોડમાં વીત્યાં."

તેમણે વધુમાં કહ્યું,"આ પહેલા હું માત્ર અભ્યાસમાં જ વ્યસ્ત રહેતો હતો. વળી ભારતમાં સેક્સ એજ્યુકેશન નથી આપવામાં આવતું. મને પણ આ મામલે કંઈ સમજ ન હતી."

જોકે, ધીરે ધીરે વરુણને લાગવા લાગ્યું કે તેઓ તેમના ક્લાસના અન્ય વિદ્યાર્થીઓ કરતાં અલગ છે.

તેમના મિત્રોને યુવતીઓ(મહિલા) સારી લાગતી પણ તેઓ માધવનના ચાહક હતા.

વરુણે આગળ વધુ જણાવ્યું, "મને છોકરીઓ કે તેમની વાતો આકર્ષિત નહોતી કરતી. જ્યારે બીજી તરફ મારા મિત્રોને તે આકર્ષિત કરતી હતી."

"હું ઘણી મૂંઝવણમાં હતો. ધીમે ધીમે મેં ઇન્ટરનેટ પર વાંચવાનું શરૂ કર્યું અને મને બધુ સમજાવા લાગ્યું. કંઈક આવી રીતે મને ખબર પડી કે હું ગે છું."

વરુણને સૌથી ખરાબ સમયે તેઓ પોતે ગે છે તેવી ખબર પડી. આ એ સમય હતો જ્યારે ડિસેમ્બરમાં ભારતમાં સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી હાઇકોર્ટનો નિર્ણય બદલીને સમલૈંગિકતાને ફરીથી અપરાધ જાહેર કર્યો હતો.

વરુણને આ ચુકાદાના એક મહિના પહેલાં પોતે ગે હોવાની ખબર પડી હતી.

'હું ગુનેગાર છું'

તેઓ પોતે પરેશાન હતા તેવા સમયે અખબાર અને ટીવી ચેનલોની ખબરોમાં ભારતમાં સમલૈંગિકતાને અપરાધ ઠેરવતા ચુકાદાના સમાચાર અને ચર્ચા છવાયેલાં હતાં.

આ મામલે તેમણે કહ્યું,"આ તમામ બાબતે મને ડરાવી દીધો હતો. હે ભગવાન હું ગુનેગાર છું. કોઈને ખબર પડી જશે તો મને જેલમાં નાખી દેશે."

"મારો પરિવાર મને છોડી દેશે, મારા મનમાં આવા કેટલાય વિચારો આવવા લાગ્યા."

રાહતની વાત એ રહી કે જ્યારે વરુણે તેમના પિતાને આ વિશે...


તેઓ મલેશિયાની વર્લ્ડ હિન્દુ કાઉન્સિલના નેતા પણ છે અને એક પ્રાચીન મંદિરના અધ્યક્ષ પણ છે.

આ મંદિર પર 2018માં હુમલો થયો હતો. રેગુ વિવાદાસ્પદ ઇસ્લામી પ્રચારક ઝાકિર નાઇકને ભારત પરત મોકલવા માટે મલેશિયાની સરકાર સામે ઝુંબેશ પણ ચલાવી રહ્યા છે.

રેગુ ભારતીય મૂળના વેપારીઓમાં સૌથી વધુ સફળ વેપારી માનવામાં આવે છે. તેઓ ઉત્તર પ્રદેશ અને હિમાચલ પ્રદેશ સુધી પોતાની વસ્તુઓની નિકાસ કરે છે.

ગયા અઠવાડિયે જ વીકે રેગુની કંપનીને ભારતમાંથી બે અબજ રિંગિટ (મલેશિયાના એક રિંગિટ બરાબર 17 રૂપિયા થાય) મૂલ્યના પામ ઑઇલનો ઑર્ડર મળ્યો હતો. રેગુ આ મોટી વરદીથી ખૂબ ખુશ હતા.

તેમણે કહ્યું કે, "ભારતીય મૂળની વ્યક્તિને આટલો મોટો ઑર્ડર મળે તે મોટી વાત કહેવાય, કેમ કે આ વેપારમાં ચીની અને મલેશિયન લોકોનું પ્રભુત્વ છે."

રેગુને લાગ્યું કે પોતાનું ભવિષ્ય પામ તેલના ઉદ્યોગમાં બદલાઈ જશે, પણ તેમને અચાનક ઝટકો લાગ્યો. ભારતમાંથી અચાનક મલેશિયામાંથી પામ તેલની આયાત ઘટાડી દેવામાં આવી. રેગુને મળેલો ઑર્ડર પણ રદ થઈ ગયો.

તેઓ કહે છે, "પામ ઑઇલની આયાત પર ભારત સરકારે પ્રતિબંધ નથી મૂક્યો, પરંતુ ખાનગી કંપનીઓએ મલેશિયામાંથી પામ તેલ મગાવવાનું બંધ કરી ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

દીધું છે. તેના બદલે ઇન્ડોનેશિયાથી પામ તેલ મગાવવામાં આવી રહ્યું છે."

તેલના ખેલમાં નુકસાન કોનું?

ભારતમાં થતી પામ તેલની નિકાસના કારણે ભારતીય મૂળના ઘણા લોકોને સારી એવી કમાણી થઈ રહી છે.

ગયા વર્ષે મલેશિયાએ 44 લાખ ટન પામ તેલ ભારત મોકલ્યું હતું. મલેશિયામાંથી થતી પામ તેલની નિકાસમાંથી ત્રીજા ભાગનો હિસ્સો ભારતમાં જાય છે.

તે રીતે ભારત મલેશિયાના પામ તેલનો સૌથી મોટો ગ્રાહક છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે ભારતે બિનસત્તાવાર રીતે મલેશિયામાંથી પામ તેલની આયાત અટકાવી દીધી તે મલેશિયાના પૂર્વ વડા પ્રધાન મહાતીર મોહમ્મદને સંદેશ આપવામાં માટે છે.

જોકે તેની અસર મલેશિયામાં રહેતા ભારતીય મૂળના લોકોને થઈ રહી છે.

આવા ભારતીય મૂળના લોકોમાં એક છે જીવા, જેઓ તેલના એસ્ટેટમાં મજૂરી કામ કરે છે.

જીવા કહે છે, "મલેશિયામાંથી પામ તેલની આયાત પર ભારતે પ્રતિબંધ મૂક્યો તેની અમારી પર ખરાબ અસર થઈ રહી છે."

"અમે મુશ્કેલીમાં મુકાઈ ગયા છે. આ મજૂરી છોડી દેવા માગું છું પણ બીજું શું કામ કરવું."

"બીજે ક્યાંય જઈ શકીએ તેમ નથી. અમારું ભવિષ્ય અનિશ્ચિત લાગી રહ્યું છે."

શા માટે થઈ આવી સ્થિતિ?

94 વર્ષના મહાતીર મોહમ્મદ મલેશિયાના વડા પ્રધાન હતા, તેમણે હવે રાજીનામું આપી દીધું છે.

તેમને આધુનિક મલેશિયાના નિર્માતા તરીકે જોવામાં આવે છે. તેઓ આખાબોલા નેતા તરીકે જાણીતા છે.

ગયા વર્ષે મોદી સરકારે કલમ 370 નાબૂદ કરવાનો નિર્ણય કર્યો ત્યારે તેમણે નિર્ણયની ટીકા કરી હતી. તેમણે આ નિર્ણયને કાશ્મીર પર ભારતના હુમલા સમાન ગણાવીને ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને નારાજ કરી દીધા હતા.

ત્યારબાદ તેમણે નાગરિકતા સુધારા કાયદાની પણ ટીકા કરી હતી. તેના કારણે ભારતના વડા પ્રધાન વધારે નારાજ થયા હતા.

મહાતીર મોહમ્મદના નિવેદનો તરફ ભારત સરકારે નારાજી દર્શાવી હતી, પણ તે પછીય તેમણે કાશ્મીર અને નાગરિકતા સુધારા કાયદાની બાબતમાં પોતાના વિચારો ફરીથી વ્યક્ત કર્યા હતા.

ભારતીય મૂળના રાજકીય નેતા કન્નન રામાસામીની મીરા પાર્ટી છે, જે મહાતીર સરકારને ટેકો આપે છે. જોકે તેમણે મહાતીરના નિવેદનોને બિનજરૂરી ગણાવ્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર આવાં નિવેદનોને કારણે જ પામ તેલઉદ્યોગમાં મુશ્કેલી સર્જાઈ છે.

રેગુ પણ મોદી સરકારના વલણને ખોટું નથી ગણતા, પણ તેમને લાગે છે કે ભારતે પામ તેલની આયાત ઘટાડવા સિવાયના બીજા કોઈ પગલાં લેવાની જરૂર હતી.

તેઓ કહે છે, "ભારતે પામ તેલની આયાત બિનસત્તાવાર રીતે અટકાવી દીધી, તેના કારણે મજૂરથી...


તેઓ માત્ર દેશના રાષ્ટ્રપતિ નહીં, પણ સૌથી પૉપ્યુલર નેતા પણ છે.

3 વર્ષથી તેમણે રાષ્ટ્રપતિ પદ સંભાળ્યું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તેમણે લોકોની ખુશીમાં ભાગ લીધો છે, ક્રિસમસ દરમિયાન લોકો સાથે ખુશીઓ વહેંચી છે તો સાથે જ ભીષણ આગની ઝપેટમાં આવેલા પીડિતો સાથે તેમના ઘરમાં ઊંઘ્યા પણ છે.

મીડિયામાં લોકો તેમને માત્ર મર્સેલો કહીને જ સંબોધે છે. ઘણી વખત તેમની એવી તસવીરો પણ સામે આવી છે કે જેમાં તેઓ પરિવાર સાથે બીચ પર મસ્તી કરી રહ્યા હોય.

આ રાષ્ટ્રપતિ સાથે સેલ્ફી લેવી પણ પોર્ટુગલના લોકો માટે ખૂબ સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. રાષ્ટ્રપતિ સાથેની સેલ્ફીને લોકોએ 'મર્સેલફિઝ' નામ આપી દીધું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સેલેબ્રિટી રાષ્ટ્રપતિ

સેન્ડ્રા નામનાં એક મહિલાએ રાષ્ટ્રપતિની લોકપ્રિયતા પર PhDની થીસીસ લખી છે. તેમનું કહેવું છે કે થીસિસ લખતાં સમયે તેમની સામે સૌથી મોટો પડકાર એ જાણવાનો હતો કરે મર્સેલો 'સેલેબ્રિટી રાજનેતા' છે કે 'રાજકીય સેલેબ્રિટી' છે.

મર્સેલોએ રાજકીય કારકિર્દીમાં ઘણો સમય વિતાવ્યો છે, છતાં લોકો તેમને વધારે ટીવી કૉમેન્ટેટર તરીકે વઘારે ઓળખે છે.

ઑબ્ઝર્વેડર નામની વેબસાઇટની માહિતી પ્રમાણે વર્ષ 2016માં ત... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ેમણે રાષ્ટ્રપતિ પદની દાવેદારી સાથે પ્રચાર શરૂ કર્યો. તેઓ કોઈ રાજકીય પાર્ટી સાથે જોડાયા ન હતા.

તેમણે કોઈ રેલી સંબોધી ન હતી. કોઈ ઝંડા ફરક્યા ન હતા. સાદી ભાષામાં કહીએ તો કોઈ પ્રકારનું રાજકારણ જ જોવા મળ્યું ન હતું.

તેમની પોતાની સ્ટાઇલ

સાપ્તાહિક મૅગૅઝિન 'સબાડો' જણાવે છે કે રાષ્ટ્રપતિની સ્ટાઇલ એક સામાન્ય રાષ્ટ્રપતિ કરતાં એકદમ અલગ છે.

"તેઓ શિષ્ટતા નથી જાળવતા, કોઈ મિત્ર રસ્તા પર મળી જાય તો તેમની સાથે વાત કરે છે, વાત કરવા માટે હંમેશાં તત્પર રહે છે, રોજિંદા જીવનની વસ્તુઓની ખરીદી કરવા સુપરમાર્કેટ જાય છે અને ફૂડ પાર્સલ લેવા માટે લાંબી લાઇનમાં પણ ઊભા રહે છે."

રાષ્ટ્રપતિ પદ સંભાળતાં-સંભાળતાં મર્સેલો એ પણ જાણે છે કે એક સામાન્ય માણસ બનીને કેવી રીતે રહેવું.

શપથવિધિના દિવસે પણ ઑફિસની કાર લેવાને બદલે તેઓ પોતાના ઘરેથી જાતે લિસ્બન પહોંચ્યા અને શપથ ગ્રહણ કર્યા.

પોતાની સ્પીચમાં મર્સેલોએ વચન આપ્યું હતું કે તેઓ એવા રાષ્ટ્રપતિ બનશે કે જેઓ કોઈના વિરોધી નહીં હોય.

3 વર્ષ બાદ આજે તેમની સરખામણી જર્મન ચાન્સેલર એંજેલા મર્કેલ સાથે થઈ રહી છે. એંજેલા મર્કેલ છેલ્લાં 13 વર્ષથી રાજકારણમાં છે.

ફોર્સા ઇન્સ્ટિટ્યૂટે જ્યારે લોકોનો મત જાણવા પ્રયાસ કર્યો તો ખબર પડી કે 67% જર્મન એવા છે કે જેઓ એંજેલા મર્કેલને 2021 સુધી તેમનાં પદ પર જોવા માગે છે. વર્ષ 2018માં આ આંકડો 55% પર હતો.

આ તરફ પોર્ટુગલના 80% લોકો મર્સેલોને જ પસંદ કરે છે.

પોર્ટુગલની સિસ્ટમ મુજબ દેશના કામ વડા પ્રધાને કરવાના હોય છે. રાષ્ટ્રપતિ પાસે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મામલે અને વિદેશ નીતિ મામલે અધિકારો હોય છે.

સર્વવ્યાપકતા

જોકે, આ સ્ટાઇલ બધા લોકોને પસંદ આવે છે એવું નથી.

ઑબ્ઝર્વેટરના એક લેખક ટિયાગો ડોરેસ જણાવે છે કે પોર્ટુગલના રાષ્ટ્રપતિ બાળકોનાં એક પુસ્તક 'વેર ઇઝ ધ વેલ્લી' સીરિઝના એક પાત્ર સમાન છે.

વેલ્લીને શોધવા માટે લોકોએ ભારે મહેનત કરવી પડી છે કારણ કે તેઓ હંમેશાં લોકોની વચ્ચે ઘેરાયેલા હોય છે. એ જ રીતે મર્સેલો પણ લોકો વચ્ચે ઘેરાયેલા રહે છે.

જ્યારે પણ કૅમેરાનો અવાજ આવે છે, એ વાતની ખબર પડી જાય છે કે તસવીરમાં એ તો હશે જ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


તેઓ રાજકારણના આ બારીક ગૂંથણકામ વાળી જાળ તરફ એવી રીતે આગળ વધી રહ્યા છે જાણે કે ઊંઘમાં ચાલી રહ્યા હોય.

લોકસભામાં વડા પ્રધાનને ગળે મળી રાહુલ ગાંધીએ એ દર્શાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે તેઓ પ્રેમ અને સહિષ્ણુતાનાં રાજકારણમાં માને છે.

જ્યારે મોદી નફરત અને ભેદભાવનું રાજકારણ કરે છે.

એમણે બિલકુલ વડા પ્રધાનની સામે ઊભા રહી કહ્યું કે- તમારી અંદર મારા માટે નફરત છે, ગુસ્સો છે, તમારા માટે હું પપ્પુ છું.

તમે મને જુદીજુદી ગાળ બોલી શકો છો પણ મારી અંદર તમારા માટે બિલકુલ પણ ગુસ્સો, ક્રોધ કે નફરત નથી.

હવે રાહુલ ગાંધી એવું ઇચ્છે છે કે નરેન્દ્ર મોદી એમની મજાક ઉડાવે, એમને યુવરાજ અને નામદાર જેવા નામોથી સંબોધન કરે જેથી એ વાત સાબિત થાય કે મોદી ખરેખર નફરતનું રાજકારણ રમે છે.

આવનારી લોકસભાની ચૂંટણીઓ સુધી રાહુલ ગાંધી દર વખતે મોદીને આકરા સવાલો પૂછશે પણ એમના માટે કોઈ ભારે શબ્દનો ઉપયોગ બિલકુલ નહીં કરે.

વારંવાર તેમણે જણાવ્યું હતું કે મોદીની અંદર છુપાયેલી માનવતાને મારા પ્રેમની તાકાત વડે બહાર લાવીશ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મોદી રાજકારણની જે માટીથી ઘડાયેલા છે એમને તો પ્રેમ અને નફરતની આ ચાલ અંગે તરત જ ખ્યાલ આવી જવો જો... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ઈએ.

તેમણે સમજી જવું જોઈએ કે પોતાને પ્રેમનું પ્રતીક ગણાવી રાહુલ ગાંધી મોદીને ઘૃણાના આસન પર બેસાડી રહ્યા છે.

જો મોદીને આનો અણસાર આવી ગયો હોત તો તેઓ રાહુલનાં ગળે મળવાને ''ગળે પડવું'' ના કહેતા.

શનિવારે શાહજહાંપુરની રેલીમાં એમણે પોતાની આકરા પ્રહાર કરવાની પ્રથાને ચાલુ રાખતા કહ્યું હતું કે રાહુલ ગાંધી સવાલોના જવાબ આપી ના શક્યા એટલે "ગળે પડી ગયા".

જોકે, એક ફર્ક પડ્યો ખરો આ વાત જણાવતા મોદીએ ના તો રાહુલ ગાંધીનું નામ લીધું કે ના તો પછી યુવરાજ કે નામદાર કહીને ટોણો માર્યો.

રાહુલના પ્રેમબંધનનું રાજકારણ

રાહુલ ગાંધીએ લોકસભામાં મોદીની આજુબાજુ જે હાથ વિંટાળ્યા હતા એનાં નિશાન દૂર કરવા માટે મોદીને હવે 2019ની ચૂંટણીઓમાં ઘણી મહેનત કરવી પડશે.

એમને વારંવાર બોલતા રહેવું પડશે કે રાહુલ ગાંધીને ના તો રાજકારણની સમજણ છે, ના તો સંસદની ગરિમાની. તેમણે ચાલુ સંસદે વડા પ્રધાનને ભેટવા જેવી છોકરમત કરી અને ત્યાર બાદ આંખ પણ મારી.

એ કહેવું બિલકુલ ભૂલભરેલું રહેશે કે મોદી, રાહુલ ગાંધીનાં પ્રેમપ્રદર્શન પાછળના રાજકારણનો ગૂઢાર્થ સમજી શક્યા નથી પણ એ સ્પષ્ટ છે કે હજુ આની પાછળ રહેલી રાહુલ ગાંધીની મહેચ્છાથી તેઓ અજાણ છે.

તેમને લાગે છે કે રાજકારણમાં જબરદસ્તી આવી ચઢેલા કાચા ખેલાડીએ  ભારે જોશમાં આવીને 'છોકરમત' કરી નાંખી અને તેને ટીવી રેટિંગ મળી ગયું પણ ચૂંટણી જંગમાં તો તેઓ પપ્પૂને 'પપ્પૂ' સાબિત કરીને જ જંપશે.

એમનો અતિશય આત્મવિશ્વાસ અને વિરોધીઓને ભોંય ભેગા કરવાનો ટ્રેક રેકર્ડ એમને હવે બીજું કઈ પણ જોતા અટકાવે છે.

જો તેઓ રાહુલ ગાંધીની રાજનીતિ સમજી શક્યા હોત તો તેઓ એમની જાળમાં આવવાથી બચી જાત અને શાહજહાંપુરની જનસભામાં તેઓ રાહુલના ગળે મળવાને 'ગળે પડવું' એવું ના બોલત.

છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી રાહુલ ગાંધીને ભાજપ સમર્થકોએ સોશિયલ મીડિયા પરના ટ્રોલ્સમાં જોક્સનું મુખ્ય પાત્ર બનાવી દીધું છે.

વળી વડા પ્રધાન મોદીનાં પ્રવચનોને કારણે ટ્રોલ્સના આ પ્રવાહને ગતિ મળી છે.

જ્યારે વડા પ્રધાન મોદી સંસદમાં એમ બોલે છે - 'કેટલાક લોકોની ઉંમર તો વધી જાય છે પણ બુદ્ધિનો વિકાસ થતો નથી'. હવે એ પૂછવાની જરૂર રહે ખરી કે મોદી કોના વિશે વાત કરી રહ્યા હતા.

હવે એ જ 'પપ્પુ' સંસદમાં વડા પ્રધાનની સામે ઊભા રહી એવું બોલવાની હિંમત કરી શકે છે કે 'તમે ભલે મને પપ્પુ કહો પણ મારા મનમાં તમારા વિશે બિલકુલ નફરત નથી.'

એમના આ નિવેદન પર મોદી પોતાના શરીરને હલાવતા સતત એ રીતે હસતા હતા જાણે કે કોઈ તેમને...


તેઓ લંડનમાં જન્મ્યા હતા અને હાલમાં ઑસ્ટ્રેલિયામાં રહેતા હતા. તેમણે આત્મહત્યા માટે સ્વિત્ઝર્લેન્ડને પસંદ કર્યું. પરંતુ શા માટે?

સામાન્ય રીતે દુનિયાના ઘણા દેશ એવા છે, જ્યાં ઇચ્છામૃત્યુ કાયદેસર છે. પરંતુ આ માટે શરત એવી છે કે મૃત્યુની ઈચ્છા ધરાવનાર વ્યક્તિને કોઈ ગંભીર બીમારી હોવી જોઈએ.

સમગ્ર દુનિયામાં માત્ર સ્વિત્ઝર્લેન્ડ એવી જગ્યા છે જ્યાં કોઈ સ્વસ્થ વ્યક્તિ પણ પોતાની ઇચ્છા મુજબ પોતાનો જીવ આપી શકે છે. અહીં 'અસિસ્ટેડ સુસાઇડ' કાયદેસર છે.

104 વર્ષના વિજ્ઞાનિક ડેવિડ ગુડઑલે પણ 'અસિસ્ટેડ સુસાઇડ' કર્યું છે.

શું છે અસિસ્ટેડ સુસાઇડ?

ડેવિડ ગુડઑલ

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાની મરજીથી આત્મહત્યા કરવા માગતી હોય અને આ માટે જો તેઓ કોઈની મદદ લે તો તેને 'અસિસ્ટેડ સુસાઈડ' કહે છે.

આ પ્રક્રિયામાં મૃત્યુની ઇચ્છા ધરાવનાર વ્યક્તિને કોઈ બીજી વ્યક્તિ આત્મહત્યાના સાધનો આપે છે.

સામાન્ય રીતે ઝેરીલી દવાઓ આપીને તેમને મરવામાં મદદ કરવામાં આવે છે.

સ્વિત્ઝર્લેન્ડમાં અસિસ્ટેડ સુસાઇડ માટે એક બીજી શરત એવી પણ છે કે મરનાર વ્યક્તિને મદદ કરતી વ્યક્તિએ એવું લેખિતમાં આપવું પડે છે કે આમાં તેમનું કોઈ હિત જોડાયેલું નથી.

વિદેશ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ીઓને પણ ઇચ્છામૃત્યુની પરવાનગી

'ધ ઈકોનોમિસ્ટ મેગેઝિન' મુજબ સ્વિત્ઝર્લેન્ડ એક એવી જગ્યા છે, જ્યાં કોઈપણ પુખ્ત વ્યક્તિને મરવામાં મદદ કરવામાં આવે છે.

અહીં અસિસ્ટેડ સુસાઇડનું કારણ કોઈ ગંભીર બીમારી હોવું જરૂરી નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અહીં એ લોકોને પણ મરવામાં મદદ કરવામાં આવે છે, જેઓ દેશના નાગરિક નથી. એટલે કે, અહીં વિદેશી નાગરિકોને પણ અસિસ્ટેડ સુસાઇડની મંજૂરી મળે છે.

સ્વિત્ઝર્લેન્ડના સરકારી આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો વર્ષ 2014માં 742 લોકોએ અસિસ્ટેડ સુસાઇડ કર્યું હતું.

જ્યારે, કોઈની પણ મદદ વિના પોતાની જિંદગી ખતમ કરનારની સંખ્યા 1029 છે.

અસિસ્ટેડ સુસાઇડ કરનારી વ્યક્તિઓમાં મોટાભાગે ઘરડાઓ હતા, જેઓ ગંભીર બીમારીઓથી પીડાતા હતા.

મરતા પહેલાં ગુડઑલે શું કહ્યું?

મરવા માટે મદદ કરનારી સંસ્થાના અધિકારીઓ સાથે ડેવિડ ગુડઑલ

મરતા પહેલાં ગુડઑલે મીડિયાને કહ્યું કે અસિસ્ટેડ સુસાઈડની વધુમાં વધુ મંજૂરી આપવી જોઈએ.

તેમણે કહ્યું, "મારી ઉંમરના અને મારી ઉંમરથી નાની વ્યક્તિઓને પણ પોતાનું મૃત્યુ પસંદ કરવાનો સ્વતંત્ર અધિકાર હોવો જોઈએ."

એબીસી ન્યુઝ મુજબ, મૃત્યુમાં મદદ કરનાર સંસ્થા એક્ઝિટ ઇન્ટરનેશનલે જણાવ્યું કે ડેવિડ ગુડઑલની નસોમાં એક પાઇપ લગાવવામાં આવી જેમાંથી ઝેરને શરીર અંદર મોકલવાનું હતું. ડૉક્ટરે આવું કર્યા બાદ ડેવિડે જાતે જ મશીન ચાલુ કર્યું જેથી ઝેર તેમના શરીરમાં પ્રવેશી શકે.

મોટાભાગના દેશોમાં જ્યાં અસિસ્ટેડ સુસાઇડની મંજૂરી છે, ત્યાં ડૉક્ટર મરનાર વ્યક્તિને ઝેર આપે છે. પરંતુ, સ્વિત્ઝર્લેન્ડમાં મરનાર વ્યક્તિ જાતે જ પોતાના શરીરમાં ઝેર આપે છે.

સ્વિત્ઝર્લેન્ડમાં એવી સંસ્થાઓ છે, જ્યાં અસિસ્ટેડ સુસાઇડ માટે મદદ કરવામાં આવે છે.

આ સંસ્થાઓનો ઉપયોગ મોટાભાગે વિદેશી નાગરિકો કરી રહ્યાં છે. આ જ કારણ છે કે સ્વિત્ઝર્લેન્ડને 'સુસાઇડ ટુરિઝમ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

ભારતમાં ઇચ્છામૃત્યુ

ભારતમાં સુપ્રીમ કોર્ટે 9 માર્ચ, 2018માં 'ઇચ્છામૃત્યુ'ની મંજૂરી આપી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે કોઇપણ વ્યક્તિને ગરિમા સાથે મરવાનો અધિકાર છે.

કોર્ટે આ માટે 'પેસિવ યૂથેનેશિયા' શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો છે. આનો મતલબ એવો થાય છે કે કોઈ બીમાર વ્યક્તિની મેડિકલ સારવાર રોકી દેવી જેથી તેમનું મૃત્યુ થાય.

કોર્ટે આ આદેશ અસહ્ય બીમારીથી પીડાતા દર્દીઓ મદદ માટે આપ્યો હતો.

અરજીકર્તાઓએ કોર્ટના આ આદેશનું સ્વાગત કર્યું હતું. તેમનું કહેવું હતું કે, કૃત્રિમ સાધનોની મદદથી...


તેઓ વેનેઝુએલાની રાજધાની કારાકસમાં રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ મદુરો અને તેમના કથિત વચગાળાના અનુગામી જુઆન ગ્યુએડોના સમર્થનમાં તેમના સમર્થકો વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.

ગ્યુએડોનું કહેવું છે કે દેશમાં વિપક્ષનું વિરોધ પ્રદર્શન ચાલુ જ રહેશે. જ્યારે બીજી તરફ મદુરોનું સમર્થકોને કહેવું છે કે તેઓ વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ છે.

ગ્યુએડોએ ગત મહિને પોતાને વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ જાહેર કરી દીધા હતા અને અમેરિકા તથા કેટલાક લેટિન એમિરકન દેશોનું તેમને સમર્થન છે.

જ્યારે બીજી તરફ રશિયા અને ચીન મદુરોના સમર્થનમાં છે.

મદુરોએ બીજા કાર્યકાળ માટેના શપથ લીધા બાદ સમગ્ર મામલોનો વિવાદનો વિષય બન્યો છે.

વિવાદિંત ચૂંટણી બાદ તેમણે શપથ લીધા હતા. ચૂંટણી વિવાદીત રહી હતી, કેમ કે ઘણા વિપક્ષી નેતાઓએ ચૂંટણીમાં ભાગ નહોતો લીધો.

આ નેતાઓ જેલમાં હતા અથવા ઘણાંએ ચૂંટણીનો બહિષ્કાર કર્યો હતો.

જ્યારે બીજી તરફ વેનેઝુએલાના સામાજિક નેતા હ્યુગો શેવેઝના સત્તારોહણની વીસમી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે એકઠા થયેલા લોકોને સંબોધન કરતા મદુરોએ કહ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા સરકારના સમર્થન થતાં પ્રદર્શનને નથી બતાવી રહ્યું.

અમેરિકા બાદ રશિયા પણ INFમાંથી ખસ્યું
... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

અમેરિકા બાદ રસિયાએ પણ ઇન્ટરમીડિયેટ રૅન્જ ન્યુક્લિયર ફોર્સ એટલે કે આઈએનએફમાંથી ખસી જવાની જાહેરાત કરી છે. એટલું જ નહીં રશિયાએ નવેસરથી મિસાઇલ્સ વિક્સાવવાની જાહેરાત પણ કરી છે.

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને કહ્યું, "અમેરિકાએ આ સંધિને સસ્પેન્ડ કરવાની જાહેરાત કરી છે, ત્યારે અમે પણ આ સંધિને સસ્પેન્ડ કરવાની જાહેરાત કરીએ છે."

પુતિને ઉમેર્યું હતું કે આમ છતાંય વાતચીત માટે દરવાજા ખુલ્લા છે.

આ પહેલાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ સંધિને છ મહિના માટે મોકૂફ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

ટ્રમ્પે આરોપ મૂક્યો હતો કે રશિયા દ્વારા અનેક વખત આ સંધિનો ભંગ કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે અમેરિકા તથા યુરોપની સુરક્ષા ઉપર જોખમ ઊભું થયું છે.

ટ્રમ્પ સરકારનું કહેવું છે કે જો આગામી સમયમાં પણ ઉલ્લંઘન ચાલુ રાખવામાં આવશે તો અમેરિકા આ સંધિમાંથી ખસી જશે.

કૉલ્ડવૉરના સમયથી પરમાણુ હથિયાર માટે અમેરિકા અને રશિયાની દોટને અટકાવવા આ સંધિ 1987માં અમલમાં આવી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઇજિપ્તમાં પચાસ 'મમી' મળી આવ્યાં

ઇજિપ્તમાં પ્ટોલેમૅઇક કાળ(ઈ. પૂ- 305-30)નાં પચાસ મમી મળી આવ્યા છે. તેઓ એક કબરમાં મળી આવ્યા હતા. ઇજિપ્તના પુરાતત્ત્વવિભાગને તે મળી આવ્યા છે.

50 મમીમાં 12 બાળકોનાં 'મમી' છે. ઇજિપ્તની રાજધાની કૈરોના મિન્યા શહેરમાં ટુના અલ-ગેબેલની સાઇટ પર એક કબર મળી આવી હતી.

જેમાં 30 ફૂટ સુધી ખોદકામ બાદ મમી મળી આવ્યા હતા.

કેટલાક લિનનના કાપડમાં લપેટીને રાખવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે અન્ય પથ્થર અથવા લાકડાના કૉફિનમાં હતા.

તેમની ઓળખ નથી થઈ શકી. પરંતુ પુરાતત્ત્વ વિભાગના અધિકારીઓ અનુસાર તેઓ ઉચ્ચ પરિવારની વ્યક્તિઓ હોવાની શક્યતા છે.

ઍર પેસેન્જરના બેગમાંથી દીપડાનું બચ્ચું મળ્યું

થાઇલૅન્ડથી ભારત પહોંચેલા મુસાફરની ચેન્નાઈ ઍરપૉર્ટ પર અટકાયત કરી છે.

45 વર્ષીય મુસાફરની બેગમાંથી કસ્ટમ વિભાગને ચાર માસનું દીપડાનું બચ્ચું મળી આવ્યું હતું.

કસ્ટમ વિભાગને આશંકા છે કે આ શખ્સ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્મગલિંગ રૅકેટના ભાગરૂપ છે. કસ્ટમ વિભાગે બચ્ચા અંગે સવાલ પૂછ્યા હતા, જે અંગે તે સંતોષકારક જવાબ આપવામાં નિષ્ફળ નીવડ્યા હતા.

ઍરપૉર્ટ અધિકારીઓનાં જણાવ્યા પ્રમાણે, બચ્ચું નબળું જણાતું હતું અને વિચિત્ર અવાજ કરી રહ્યું હતું.

દીપડાના બચ્ચાને નજીકના ઝુમાં સંભાળ અર્થે લઈ જવાયું હતું.

સીરિયામાં ઇમારાત તૂડી પડતાં 11 લોકોનાં મોત

સીરિયાના એલેપો શહેરના સ્થાનિક મીડિયા અનુસાર અહીં એખ...


તેઓ સમાજના એક મોટા વર્ગના ફાયદા અંગે વિચારી રહ્યા હતા. તેમણે એ બધું જ કર્યું, જે તેઓ કરી શકતા હતા.

ઝીણામાં પ્રમાણિકતા જોઈ શકાય છે. કારણ કે અંગ્રેજો તેમને ખરીદી શક્યા નહોતા. હું તેમનામાં ના તો કોઈ ખલનાયકને જોઉં છું કે ના કોઈ નાયકને.

ઝીણા એક પ્રકારે રાષ્ટ્રવાદી પણ હતા. હું કોઈ ઇતિહાસવિદ્ નથી અને જ્યારે મેં તેમના પર કંઈક લખવાનું વિચાર્યું ત્યારે હું તેમના અંગે કંઈ જ નહોતી જાણતી.

તેમને લઈને મારું મગજ એક કોરી પાટી જેવું હતું પણ ઇતિહાસનાં પુસ્તકોમાં જે કંઈ લખ્યું હતું એના પરથી તો લાગતું હતું કે તેઓ શાંતિ માટે એક ખલનાયક જ હતા.

ઝીણાએ અંગ્રેજો સાથે જુગાર રમ્યો હતો

કેટલાંક પુસ્તકો વાંચ્યાં બાદ મને આશ્ચર્ય થયું કે 1930 સુધી તો તેઓ બિલકુલ એવા નહોતા. 1929માં તેમનાં પત્ની રતિ ઝીણાનું નિધન થયું.

1930 સુધી તેમના રાજકારણનો મેં ઊંડો અભ્યાસ કર્યો. મને જણાયું કે એ દરમિયાન તેઓ કૉંગ્રેસ સાથે વાત કરવા સતત તક શોધતા હતા.

1930 બાદ તેમને લઈને જે કંઈ પણ થયું તે બહુ જ ભ્રામક હતું. મને લાગે છે કે તેમણે કદાચ અંગ્રેજો સાથે જુગાર રમ્યો હતો.

એવું પણ કહેવાય છે કે અંગ્રેજોએ દેશના ભાગલા પાડવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ી. જોકે, આ ભૂમિકાથી પોતાના કોઈ નિસ્બત નથી એવું દર્શાવી દોષનું ઠીકરું તેઓ ઝીણા પર ફોડવા માગતા હતા.

દેશના ભાગલા માટે ઝીણાને ખલનાયક ગણવામાં આવે છે. જોકે, તેમાં ભારતીય નેતાઓની ભૂમિકાની કેમ ચર્ચા નથી થતી? વિભાજનની સમજૂતિમાં તો તેઓ પણ સામેલ હતા.

બાદનાં વર્ષોમાં ઝીણાએ પોતાના ભાષણમાં કહ્યું હતું કે તેમણે કૉંગ્રેસ પાસે મુસલમાનો માટે દયાની 'ભીખ' માગી હતી. તેમણે કૉંગ્રેસ સાથે જોડાવાનો પ્રસ્તાવ પણ આપ્યો હતો પણ તેમની માગો નહોતી સ્વીકારાઈ.

કદાચ એ યોગ્ય પણ હોઈ શકે. હું કોઈ દાવો નથી કરતી. હું કોઈ ઇતિહાસકાર નથી.

ઝીણા ધનવાન હતા

ઝીણાને લઈને એક મોટો ભ્રમ એ પણ સેવાયો છે કે તેઓ કુલીન વર્ગમાંથી આવતા હતા. તેમણે પોતાની જાતે પૈસા કમાયા હતા. તેમના પિતા એક નિષ્ફળ વેપારી હતા.

ઝીણાએ પ્રારંભિક જીવનમાં જ દેવાળું ફૂંકી દીધું હતું. એ વખતે પરિવારની જવાબદારી પણ તેમના પર જ હતી.

લંડનમાં તેમણે પોતાના પૈસે અભ્યાસ કર્યો અને પોતાનો ખર્ચ પણ ઉઠાવ્યો. એ પછી બોમ્બે આવીને તેમણે વકીલાત શરૂ કરી અને પ્રથમ સફળ મુસ્લિમ બેરિસ્ટર પણ બન્યા.

મહાત્મા ગાંધીથી અલગ નેતાના રૂપમાં તેમણે પોતાની છાપ ઊભી કરી. તેઓ મુસલમાનોને બતાવવા માગતા હતા કે પોતાની જાતે સફળ થવું અશક્ય નથી.

તેમણે જાણીજોઈને પોતાની એવી છાપ બનાવી કે જેમની પાસે મોટું ઘર અને કેટલીય ગાડીઓ હોય. એટલે જ તેમના અને ગાંધીના રાજકારણમાં અંતર છે.

પોતાને મુસલમાન માત્ર ગણતા

ઝીણાએ સ્પષ્ટ કહી દીધું હતું કે તેમની ભૂમિકા એક રાજકારણીની છે, નહીં કે કોઈ સમાજસેવકની. આ જ કારણે તેઓ કેટલીય બાબતોને લઈને સ્પષ્ટ હતા.

પંજાબના મુસલમાનો સાથેની બેઠકમાં જ્યારે અન્ય નેતાઓ લીંબુ-પાણી પીતાં ત્યારે ઝીણા હંમેશાં વિસ્કીનો જ આગ્રહ રાખતા હતા.

અલબત્ત, તેઓ મુસલમાનોના એક માત્ર નેતા હતા.

ઝીણા જન્મે ખોજા ઇસ્માઇલી મુસલમાન હતા. જેમને મોટાભાગના મુસલમાનો મુસ્લિમ જ નથી ગણતા.

તેમના પિતા જ્યારે કચ્છથી કરાચી ગયા ત્યારે મુસલમાનોના સંપર્કમાં આવ્યા અને પોતાનાં બાળકોને તેમણે ઇસ્લામિક શિક્ષણ અપાવ્યું.

ઝીણાના પિતા જે ગામમાંથી આવ્યા હતા એ ગામમાં ઇસ્લામિક શિક્ષણનું કંઈ ખાસ પ્રમાણ નહોતું પણ કરાચી આવ્યા બાદ તેમણે ઘરમાં કુરાનનો અભ્યાસ શરૂ કરાવી દીધો હતો.

લંડનથી આવ્યા બાદ ઝીણાએ શિયા સમુદાયમાં સુધારાવાદી આંદોલન શરૂ કર્યું. પોતાના પિતાને પણ ઝીણાએ આમાં સામેલ કરી લીધા. એક રીતે આ તેમના રાજકારણની શરૂઆત હતી.

આ જ સમય દરમિયાન તેમણે પોતાનાં બહેનનાં લગ્ન એક...


તેઓ સૌરાષ્ટ્રના એક ગામમાં રહેતાં રાજપૂત પરિવાર સાથે સંબંધ ધરાવે છે, જ્યારે ફેસબુકની મદદથી રવીન્દ્ર સાથે મુલાકાત અને પછી પ્રેમ થયો તો તેમના દલિત હોવાનો મતલબ સારી રીતે સમજી શક્યાં ન હતાં.

શિલ્પાએ જણાવ્યું, "બધા જ પરિવારોમાં છોકરીઓ પર વધારે નિયંત્રણો હોય છે. મારા પર પણ હતી. કૉલેજ જવા સિવાય હું ઘરની બહાર નીકળતી ન હતી."

"મારામાં ન સમજ હતી, ન સપનાં, બસ પ્રેમ થઈ ગયો હતો."

પણ ટૂંક સમયમાં ખબર પડી ગઈ કે તેઓ જે કરવા માગતાં હતાં તે અશક્ય જેવું છે.

રવીન્દ્ર કહે છે, "શિલ્પાને સમજાવવું પડ્યું કે હકીકત શું છે. ચૂંટણીનો સમય હતો અને એક દલિતની હત્યા કરી દેવાઈ હતી."

"અમે તો તેમની ગલીમાં પણ જઈ શકતા ન હતા, અને હું તેમના ઘરમાં લગ્ન કરવા માગતો હતો."

શિલ્પાને ઘૂટનનો અનુભવ થવા લાગ્યો. એવું લાગ્યું કે જાણે આ આરપારની લડાઈ છે. રવીન્દ્ર સાથે લગ્ન ન થયાં તો જીવનનો કોઈ મતલબ નથી.

રવીન્દ્રના આધારે આંતરજાતીય લગ્ન કરવાવાળાને બીજી દુનિયાના પ્રાણી માનવામાં આવે છે.

તેઓ કહે છે, "બીજી જ્ઞાતિમાં લગ્ન કરવાવાળા લોકોને આતંકવાદી સમજવામાં આવે છે. 21મી સદી છે પણ કોઈ પરિવર્તન ઇચ્છતું નથી."

સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી ડર ફેલ... બીજા 4000 અક્ષરો માટે લેખ ચાલુ રાખો:

ાવવામાં આવે છે, પણ આ માહોલથી રવીન્દ્ર ડર્યા નહીં અને નિરાશામાં ડૂબતાં શિલ્પાને પણ બચાવ્યાં.

એક દિવસ શિલ્પાએ ફોન કર્યો અને બાઇક લઈને રવીન્દ્ર દોડી આવ્યા. કહ્યું આત્મહત્યા કોઈ રસ્તો નથી, હવે દુનિયાને સાથે રહીને બતાવીશું.

બન્નેએ ભાગીને લગ્ન કરી લીધાં. જોકે, આ લડાઈનો અંત નહીં, પણ શરુઆત હતી.

ઘર છૂટી ગયું અને એન્જિનિયર તરીકે નોકરી પણ. તેઓ મજૂરી કરવા માટે મજબૂર થઈ ગયાં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આબરુના નામે હત્યા

આબરુના નામે હત્યાના મુદ્દે ભારતમાં કોઈ કાયદો નથી.

દેશમાં થઈ રહેલા અપરાધોની જાણકારી પ્રાપ્ત કરતી સંસ્થા નેશનલ ક્રાઇમ રેકૉર્ડ્સ બ્યૂરો હત્યાના આંકડાને ઉદ્દેશના આધારે શ્રેણીબદ્ધ કરે છે.

2016માં આબરુના નામે હત્યા એટલે કે ઑનર કિલિંગના 71 કેસ, 2015માં 251 અને 2014માં 28 કેસ દાખલ થયા હતા.

ઑનર કિલિંગના કેસ મોટાભાગે દાખલ થતા નથી, જેના કારણે આંકડાના આધારે આકલન કરવું મુશ્કેલ છે.

ભાડે ઘર લેતા તો તેમની અલગ અલગ જાતિનું ખબર પડતા જ ઘર ખાલી કરવા કહી દેવામાં આવતું.

આશરે 15 વખત તેમણે ઘર બદલ્યાં. દરેક ક્ષણ હુમલાનો ડર રહેતો. રસ્તા પર નીકળતા સમયે. કામ કરતા સમયે.

ક્યારેક ક્યારેક ખૂબ ગુસ્સો અને ઘણી વખત એકબીજા ઉપર આરોપ લગાવવાની પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ જતી.

ઘર પરિવારથી અંતર અને મનમાં તેમને દુઃખી કરવાનો બોજ, તેમને તણાવ તરફ લઈ જવા લાગ્યો.

શિલ્પા જણાવે છે, "પછી એક દિવસ અમે બેસીને લાંબી વાતચીત કરી. નક્કી કર્યું કે એકબીજાની વિરુદ્ધ નહીં પણ સાથે મળીને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરીશું."

સાથે રહીને જે શક્તિ મળે છે તે ખુશી આપે છે. શિલ્પા કહે છે કે હવે રોવાનું બંધ કરી દીધું છે, રોવાથી નકારાત્મક ભાવનાઓ ઉત્પન્ન થાય છે. એ માટે હસીને જીવવાનું નક્કી કર્યું છે.

સેફ હાઉસ

સુપ્રીમ કોર્ટે માર્ચ 2018માં બે વયસ્કોની મરજીથી થતાં લગ્નમાં ખાપ પંચાયતની દખલગીરીને ગેરકાયદેસર ગણાવી હતી.

કોર્ટે કહ્યું કે પરિવાર, સમાજ અને સમાજની મરજી કરતાં વધારે જરુરી યુવક અને યુવતીની મરજી જરુરી છે.

ખાપ પંચાયતો અને પરિવારોથી સુરક્ષા માટે કોર્ટે રાજ્ય સરકારોને સેફ હાઉસ બનાવવાની સલાહ પણ આપી હતી.

આશરે છ મહિના બાદ ગૃહ મંત્રાલયે બધી જ રાજ્ય સરકારોને નોટિસ જાહેર કરી કોર્ટના દિશા નિર્દેશને લાગુ કરવા પણ કહ્યું હતું, પણ થોડાં જ રાજ્યોએ હજુ સુધી સેફ હાઉસ બનાવ્યાં છે.

શિલ્પા અને રવીન્દ્ર હવે પોતાના જીવન અને તેમના નિર્ણયો વિશે ખુલીને વાત કરે છે.

આંતરજાતીય લગ્ન કરવાની ઇચ્છા...