રાજસ્થાન- પશ્ચિમ બંગાળની પેટા ચૂંટણીમાં ભાજપ પરાજય તરફ\nઉપરાંત તૃણમુલ કોંગ્રેસે ઉલુબેરિયા લોકસભા બેઠક જાળવી રાખી છે. પાર્ટીના સાંસદ સુલતાન અહેમદના નિધન બાદ આ બેઠક ખાલી પડી હતી.

મુસ્લિમોની બહુમતીવાળી આ બેઠક પર તૃણમુલ કોંગ્રેસના ઉમેદવાર સાજીદા અહમદે ભાજપના અનુપમ મલિકને સાડા ચાર લાખ મતે પરાજય આપ્યો હતો.

બંને બેઠકો પર ભાજપ બીજા ક્રમે રહ્યો હતો, જ્યારે સીપીએમ (કમ્યૂનિસ્ટ પાર્ટી માર્કસિસ્ટ) ત્રીજા ક્રમે ધકેલાઈ ગયો હતો.

રાજસ્થાનના પરિણામો

રાજસ્થાનની અલવર તથા અજમેર લોકસભા બેઠકો પર યોજાયેલી પેટા ચૂંટણીઓમાં કોંગ્રેસ પાર્ટી વિજય તરફ અગ્રેસર છે.

વર્ષ 2014ની ચૂંટણીઓ દરમિયાન ભાજપે આ બંને બેઠકો જીતી હતી.

બીજી બાજુ, રાજસ્થાનની માંડલગઢ વિધાનસભા બેઠક પર કોંગ્રેસ પાર્ટીના વિવેક ધાકડનો વિજય થયો છે.

તેમણે ભાજપના શક્તિસિંહ હાદાને 12 હજારથી વધુ મતે પરાજય આપ્યો હતો.

સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા

પેટા ચૂંટણીમાં ભાજપના પ્રદર્શન અંગે સોશિયલ મીડિયા પર પણ ચર્ચા થઈ. લોકોએ પરાજય તરફ અગ્રેસર ભાજપને ટોન્ટ માર્યા.

કોંગ્રેસના નેતા અભિષેક મનુ સિંઘવીએ લખ્યું, "રાજસ્થાનની પેટા ચૂંટણીમાં પરાજીત ઉમેદવારોએ મોદીના ભજીયાવાળા રોજગાર પર જ આધાર રાખવો પડશે."

અર્ચનાએ લખ્યું, "કોંગ્રેસ ત્રણેય બેઠકો પર આગળ છે. ભાજપની કરણી સેનાની નૌટંકીનો કોઈ લાભ ન થયો. રાહુલ ગાંધી માટે સુપર કમબેક કરવાનો સમય છે."

જિતેન્દ્ર નારાયણે ફેસબુક પર લખ્યું, "કરણી સેનાની કરણીથી રાજસ્થાનની ચૂંટણીઓમાં ભાજપને કોઈ લાભ ન થયો?"

કોંગ્રેસે તેના સત્તાવાર હેન્ડલ પર લખ્યું, "દેશના અર્થતંત્રને ખાડે ધકેલનાર સરકારનું છેલ્લું પૂર્ણ બજેટ, હવે દેશની જનતા આમને હાંકી કાઢશે; રાજસ્થાનમાં તેની શરૂઆત થઈ ગઈ છે."

વિવેકાનંદે ફેસબુક પર લખ્યું, "હારશે તો વસુંધરાથી લોકો નારાજ હતા. અને જીતે તો 'મોદી લહેર નહીં સુનામી' યથાવત છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

પશ્ચિમ બંગાળની નોઆપાડા વિધાનસભા બેઠક પર સત્તારૂઢ તૃણમુલ કોંગ્રેસ પાર્ટીનો વિજય થયો છે. અગાઉ આ બેઠક કોંગ્રેસ પાર્ટી પાસે હતી.


રાજસ્થાન: અશોક ગેહલોતની કૉંગ્રેસ સરકારે વિધાનસભામાં વિશ્વાસ મત જીત્યો\nઅશોક ગેહલોત અને સચીન પાઇલટ

સમાચારા એજન્સી એએનઆઈના અહેવાલ અનુસાર રાજસ્થાન વિધાનસભામાં મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોતની કૉંગ્રેસ સરકારે વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ જીત્યો છે.

અશોક ગેહલોતની સરકારને 107 ધારાસભ્યોનું સમર્થન મળ્યું છે.

આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

રાજસ્થાનમાં ભારે રાજકીય ઉથલપાથલ પછી શુક્રવારે વિધાનસભાનું સત્ર મળ્યું હતું. રાજસ્થાનના મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોત અને સચિન પાઇલટ વચ્ચે ચાલેલાં રાજકીય ખટરાગ પછી આ સત્ર મળ્યું હતું.

અગાઉ સત્ર ત્વરિત યોજવાની કૉંગ્રેસની માગણી રાજ્યપાલે ફગાવી દીધી હતી અને એ પછી સત્ર મળ્યું હતું.

આ જ અરસામાં અશોક ગેહલોતથી નારાજ સચીન પાઇલટે કૉંગ્રેસ પક્ષ સાથે સમાધાન કરી લીધું છે. ગુરૂવારે તેઓ મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોતને મુખ્યમંત્રી નિવાસસ્થાને મળ્યા હતા.

સચીન પાઇલટને મનાવી લેવા માટે રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધીએ દરમિયાનગીરી કરી હોવાનું કહેવાય છે.

રાજસ્થાનના મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોતે કહ્યું હતું કે "અમે ખુદ વિધાનસભામાં વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવીશું."

રાજસ્થાન, મધ્યપ્રદેશ બાદ પંજાબમાં પણ કૉંગ્રેસમાં ફૂટ?

પંજાબના મુખ્ય મંત્રી અમરિન્દર સિંહ

'જનસત્તા'ના  અહેવાલ અનુસાર મધ્યપ્રદેશ અને રાજસ્થાન બાદ હવે પંજાબમાં પણ કૉંગ્રેસ પાર્ટીમાં આંતરિક ખેંચતાણના સમાચાર સામે આવ્યા છે.

કૉંગ્રેસના સાંસદ પ્રતાપસિંહ બાજવાએ પંજાબના મુખ્ય મંત્રી કૅપ્ટન અમરિન્દર સિંહ પર નિશાન સાધ્યું છે.

બાજવાએ મુખ્ય મંત્રી અમરિન્દર સિંહ પર પટિયાલાના મહારાજની જેમ વર્તવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

બાજવાએ કહ્યું કે "હું કૅપ્ટન અમરિન્દર સિંહને પૂછવા માગું છું કે શું તેઓ લોકતંત્રમાં વિશ્વાસ રાખે છે. તમે લોકતાંત્રિક રીતે સીએ તરીકે પસંદ થયા છો અને પટિયાલાના મહારાજા નથી."

ચંદીગઢના ડીજીપીને લખેલા પત્રમાં બાજવાએ કહ્યું કે કૉંગ્રેસ સરકારે તેમની પોલીસસુરક્ષા પરત લઈ લીધી છે.

ઇઝરાયલ અને સંયુક્ત આરબ અમિરાત વચ્ચે ઐતિહાસિક શાંતિકરાર

નેતન્યાહુ અને અબુ ધાબીના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ અલ નાહયાન

ઇઝરાયલ અને સંયુક્ત આરબ અમિરાતના સંબંધોને સામાન્ય કરવાને લઈને સહમતી સધાઈ ગઈ છે, જેની ઘોષણા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કરી છે.

એક સંયુક્ત નિવેદનમાં રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ, ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન નેતન્યાહુ અને અબુ ધાબીના ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ અલ નાહયાને કહ્યું કે આશા છે કે "આ ઐતિહાસિક સફળતાથી મધ્ય પૂર્વમાં શાંતિ વધશે."

તેઓએ કહ્યું કે તેના...\n\ntl;dr:

લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા રાજસ્થાનના રાજકીય સંકટનો આજે અંત આવ્યો છે.


રાજસ્થાનના કુટુંબમાં 35 વર્ષ પછી દીકરી જન્મી, હેલિકૉપ્ટર દ્વારા ઘરે લાવવામાં આવી\nચૂકી દેવીના ગામ હરસોલમાં રહેતા શિવેન્દ્ર આ પગલાને પ્રેરણાદાયી ગણાવે છે.

ખેડૂત મદન પ્રજાપત ખૂબ જ ગર્વ અને ખુશી સાથે બીબીસીને આ વાત જણાવે છે.

તેઓ ખુશ છે કે તેમના પરિવારમાં 35 વર્ષ બાદ દીકરી જન્મી છે. ગર્વ એ વાતનો છે કે દીકરીના જન્મની એક ઉત્સવની જેમ ઉજવણી કરી છે. આજે તેમના ગામથી લઈને સમગ્ર રાજસ્થાનમાં તેમના આ કાર્યની ચર્ચા થઈ રહી છે.

મદન પ્રજાપતે શું કર્યું?

અહીંથી જ મદન પ્રજાપતે નક્કી કર્યું હતું કે પૌત્રી અને સાડા ત્રણ દાયકા બાદ પરિવારમાં જન્મેલી બાળકીનો ગૃહ પ્રવેશ એક ઉત્સવની જેમ ઉજવશે.

રાજસ્થાનના નાગૌર જિલ્લાના નિમ્બડી ચાંદવાતા ગામના 55 વર્ષીય ખેડૂત મદન પ્રજાપતના પરિવારમાં 35 વર્ષ પછી પુત્રીનો જન્મ થયો છે. તેઓ કહે છે કે તેમને એક પુત્રી અને એક પુત્ર છે.

મોટી પુત્રી આશરે 35 વર્ષની છે અને 21 વર્ષના પુત્ર હનુમાન પ્રજાપતનાં લગ્ન ગયા વર્ષે જ થયાં હતાં. પુત્રની પત્ની ચૂકી દેવીએ 2જી એપ્રિલે પુત્રીને જન્મ આપ્યો હતો.

પરિવારે દીકરીનું નામ સિદ્ધિ રાખ્યું છે. નાગૌરની ડિસ્ટ્રિકટ હૉસ્પિટલમાં જન્મેલી બાળકી સ્થાનિક રીતરિવાજ મુજબ ચૂકી દેવીના ગામ હેરસોલ લઈ જવામાં આવી હતી.

અહીંથી જ મદન પ્રજાપતે નક્કી કર્યું હતું કે સાડા ત્રણ દાયકા બાદ પરિવારમાં જન્મેલી બાળકીનો ગૃહપ્રવેશ એક ઉત્સવની જેમ ઊજવશે.

અઠવાડિયા પહેલાંથી તૈયારીઓ શરૂ કરી દેવામાં આવી હતી. ખેડૂત મદન પ્રજાપતે તેને અવિસ્મરણીય બનાવવા માટે નક્કી કર્યું કે તેઓ પૌત્રીને હરસોલથી નિમ્બોડા એટલે કે પોતાના ઘરે હેલીકૉપ્ટરમાં લાવશે.

હેલિકૉપ્ટર માટે વિવિધ પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા હતા. તેઓ પરવાનગી લેવા માટે જિલ્લા કલેક્ટર પાસે પણ ગયા હતા.

નાગૌર જિલ્લા કલેક્ટર ડૉ. જિતેન્દ્રકુમાર સોનીએ બીબીસીને ફોન પર જણાવ્યું, "મદન પ્રજાપત અમારી પાસે આવ્યા અને હેલિકૉપ્ટર માટેની પરવાનગી માગી હતી. અમે તેમને કોવિડ માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરવાની સૂચના આપી અને મંજૂરી આપી દીધી."

રામનવમીના દિવસે હરસોલથી નિમ્બડી ચાંદાવતા સુધીની હેલિકૉપ્ટર યાત્રા 10 મિનિટમાં પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી. અહીં ગામલોકો અને પરિવારના સભ્યો બાળકીની કાગાડોળે રાહ જોઈ રહ્યા હતા.

બાળકી પહોંચતાંની સાથે જ તેનું ફૂલોથી સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું. સંપૂર્ણ રીતિ-રિવાજ સાથે ગૃહ પ્રવેશ કરાવવામાં આવ્યું. મહિલાઓએ પરંપરાગત ગીતોથી બાળકીનું સ્વાગત કર્યું. કાર્યક્રમમાં હાજર તમામ મહેમાનોને અહીં પુત્ર-પુત્રી સમાન પાઠ શીખવા મળ્યો.

લોકોને સારો સંદેશ...\n\ntl;dr:

"છોકરીઓને કોઈ પ્રેમ કરતું નથી. જ્યારે ઘરે છોકરાનો જન્મ થાય છે, ત્યારે ઉજવણી કરવામાં આવે છે. બાળકીના જન્મ પર કોઈ કંઈ કરતું નથી અને ઊલટાનું આખું ઘર નારાજ થઈ જાય છે. કેટલીક વખત તો લોકો ડૉક્ટર પાસે તપાસ કરાવીને ગર્ભમાં બાળકીની હત્યા કરી નાખે છે."


રાજસ્થાનનાં 'વોટર મધર' જે બનાવે છે ચેકડેમ\nવરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવા, જગ્યા બનાવી ઢાળ બનાવવામાં આવે છે અને સૂકો ડુંગરાળ પ્રદેશ, અર્ધ-કુદરતી જળાશયમાં ફેરવાઈ જાય છે.

આ 'ચેકડેમ' ઊનાળામાં બાંધવામાં આવે છે અને જ્યારે ચોમાસું આવે છે, ત્યારે આ વિસ્તારની કાયાપલટ થઈ જાય છે.

એક ચેકડેમથી 150 જેટલા કૂવાનાં પાણીનાં સ્તર ઊંચા આવી શકે છે.

ખેડૂતો આ પાણીથી પશુપાલન અને ખેતી કરી શકે છે. બાળકો પાણી ભરવામાં વ્યસ્ત રહેવાને બદલે શાળાએ જઈ શકે છે

ટ્રસ્ટે અત્યાર સુધીમાં અઢીસો જેટલા ચેકડેમ બાંધ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

રાજસ્થાનમાં અમલા રુઈયાએ લોકોનું જળસંકટ નિવાર્યું છે.  આકાર ચૅરિટેબલ ટ્રસ્ટ 'ચેકડેમ' બનાવવા માટે લોકોને મદદ કરે છે.


રાજસ્થાનમાં અશોક ગેહલોતનું શક્તિપ્રદર્શન, સચીન પાઇલટ પર સવાલ\nસોમવારે જયપુરમાં અશોક ગેહલોતના નિવાસે કૉંગ્રેસના વિધાયકદળની બેઠક યોજાઈ. સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ અનુસાર 107 ધારાસભ્ય આ બેઠકમાં સામેલ થયા.

સરકારમાં બની રહેવા માટે અશોક ગેહલોતને 101 ધારાસભ્યોનું સમર્થન જોઈએ. ગેહલોત સરકારનો દાવો છે કે તેમની પાસે 115 ધારાસભ્યોનું સમર્થન છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ પહેલાં રવિવારે સચીન પાઇલટના કાર્યાલયથી એક નિવેદન જાહેર કરાયું હતું કે 'તેમની સાથે 30 ધારાસભ્યો છે અને અશોક ગેહલોત સરકાર અલ્પમતમાં આવી ગઈ છે. '

જોકે, વિધાયકદળની બેઠકમાં મોટી સંખ્યામાં ધારાસભ્યોને જોતાં સવાલ ઉઠી રહ્યા છે કે સચીન પાઇલટના દાવા સાચા નથી ઠર્યા.

ધારાસભ્યો સાથે અશોક ગેહલોતે 'વિક્ટરી સાઇન' પણ બતાવ્યું. આ સમગ્ર મામલામાં સચિન પાઇલટ ક્યાંય દેખાયા નથી અને તેઓ હજુ સુધી મીડિયામાં પણ આવ્યા નથી.

જોકે, ભારતીય મીડિયાના અહેવાલો જણાવે છે કે અશોક ગેહલોત અને સચીન પાઇલટ વચ્ચે સમાધાન કરાવવામાં પ્રિયંકા ગાંધીએ બન્ને નેતાઓ સાથે વાત કરી છે અને તેઓ જ સમાધાનના રસ્તો શોધી રહ્યાં છે.

બેઠક પહેલાં સુરજેવાલાનો પ્રહાર

આ બેઠક અગાઉ કૉંગ્રેસ પ્રવક્તાએ બળવો કરનાર સચીન પાઇલટનું નામ લીધા વિના એમને નિશાને લીધા હતા.

રણદીપસિંહ સુરજેવાલાએ કહ્યું કે વ્યક્તિગત હરીફાઈમાં ચૂંટાયેલી સરકારને અસ્થિર કરવી યોગ્ય નથી.

સુરજેવાલાએ કહ્યું કે, વ્યક્તિગત હરીફાઈ હોઈ શકે છે પરંતુ રાજસ્થાનનાં લોકોની ભલાઈ મોટી વાત છે. હું તમામ ધારાસભ્યો, મુખ્ય મંત્રી અને ઉપ મુખ્ય મંત્રીને અપીલ કરું છું કે આ ધારાસભ્ય દળની બેઠકમાં સામેલ થાય. આપણે બધા તમામ બાબતો પર એક સાથે છીએ.

તેમણે કહ્યું કે, ક્યારેક વૈચારિક મતભેદ ઊભો થાય પરંતુ વૈચારિક મતભેદને લીધે ચૂંટાયેલી સરકારને અસ્થિર કરવાની કોશિશ અને ભાજપને તોડ-ફોડમાં મદદ કરવી ઠીક નથી. જો કોઈ સમસ્યા છે તો એના પર મળીને વાત કરો. વ્યક્તિગત હરીફાઈમાં ચૂંટાયેલી સરકારને અસ્થિર કરવી યોગ્ય નથી. અમે દરેક બાબતોનો ઉકેલ લાવવા મોકળે મને તૈયાર છીએ.

સુરજેવાલાએ કહ્યું સચીન અમારા પોતાના છે. તેઓ પરિવારના સભ્ય છે અને પરિવારમાં સભ્યને કોઈ વાતે અસંતોષ હોય તો તે ઘરમાં એની વાત કરે છે અને એ રીતે સમસ્યાનો ઉકેલ આવે છે. અમે સચીનની તમામ વાત સાંભળવા તૈયાર છીએ.

કૉંગ્રેસનો વ્હિપ

સચીન પાઇલટ અને અશોક ગેહલોત

સચીન પાઇલટની નારાજગી અને બળવાને પગલે કૉંગ્રેસે તમામ ધારાસભ્યો માટે વ્હિપ જારી કર્યો છે. પાર્ટીએ કહ્યું છે કે મુખ્ય મત્રી અશોક ગેહલોતના નિવાસસ્થાને...\n\ntl;dr:

રાજસ્થાનની કૉંગ્રેસ સરકારમાં અશોક ગેહલોત વિરુદ્ધ સચીન પાઇલટની લડાઈમાં ગેહલોત ભારે પડતા જણાઈ રહ્યા છે.


રાજસ્થાનમાં અશોક ગેહલોતે શું કર્યું કે કમલનાથની જેમ તેમની સરકાર પડતાં બચી ગઈ?\nતો પણ ભોપાલમાં કમલનાથ સત્તાસંઘર્ષમાં કમળના હાથે હારી ગયા જ્યારે રાજસ્થાનમાં મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોત વિરોધીઓ પર ભારે પડ્યા.

વિશ્લેષકો માને છે કે મધ્ય પ્રદેશમાં કૉંગ્રેસનું સંખ્યાબળ નબળું હતું પરંતુ રાજસ્થાનમાં પરિસ્થિતિ થોડી સારી હતી.

રાજકીય વિશ્લેષકો એવું પણ કહે છે કે કમલનાથ પણ રાજકારણના પાકા ખેલાડી છે પરંતુ ગેહલોતની રાજકીય સમજણ અને ગોઠવણ તેમના કરતાં ઘણી વધુ છે એટલે જ્યારે પડકાર સામે આવ્યો તેઓ તૈયાર દેખાયા.

પાંચ વર્ષના વનવાસ પછી રાજસ્થાનમાં દોઢ વર્ષ પહેલાં જ્યારે કૉંગ્રેસ સત્તામાં આવી ત્યારથી પાર્ટીની અંદર વિભાજન સ્પષ્ટ દેખાતું હતું.

આમાંથી એક જૂથ મુખ્ય મંત્રી ગેહલોતનું હતું તો બીજું જૂથ ઉપમુખ્ય મંત્રી સચીન પાઇટલની સાથે હતું.

રાજ્યમાં ત્રીજી વખત મુખ્ય મંત્રી બનેલા ગેહલોતને અંદાજ આવી ગયો હતો કે તેમને પક્ષમાં એક જૂથ પડકારી શકે છે. કારણ કે કૉંગ્રેસને 200 સભ્યો ધરાવતી વિધાનસભામાં 99 બેઠકો પર વિજય મળ્યો હતો.

ગેહલોતે કેવી રીતે પોતાની પરિસ્થિતિ મજબૂત કરી

જોકે, ગેહલોતને લાગ્યું કે આટલું પૂરતું નથી અને તેઓ પોતાની સ્થિતિને મજબૂત કરવાના પ્રયત્ન કરતા રહ્યા. તેમને આ સફળતા ત્યારે મળી જ્યારે બહુજન સમાજપક્ષના છ વિજયી ધારાસભ્યોએ ગત વર્ષે કૉંગ્રેસનો હાથ પકડી લીધો.

આ સહેલું નહોતું. કારણ કે પક્ષમાં ત્યારે પ્રદેશ કૉંગ્રેસના પ્રમુખ સચીન પાઇલટને આ પસંદ નહોતું આવ્યું અને તેમણે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

આ ધારાસભ્યો કૉંગ્રેસમાં સામેલ થયા ત્યારે વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસના સભ્યોની સંખ્યા 107 થઈ ગઈ હતી.

આ દરમિયાન ગેહલોતે લગભગ એક ડઝન ( 12 જેટલા) અપક્ષ ધારાસભ્યોને પણ પક્ષ સાથે જોડી લીધા. આમાંથી મોટા ભાગના નેતા કૉંગ્રેસની પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવે છે.

મધ્ય પ્રદેશ અને રાજસ્થાનની પરિસ્થિતિમાં અંતર

રાજસ્થાનના રાજકારણ પર નજર રાખનાર વરિષ્ઠ પત્રકાર અવધેશ અકોદિયાએ બીબીસીને કહ્યું, "રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશની સ્થિતિમાં ફેર છે. ત્યાં કૉંગ્રેસ પાસે બહુમતી પાંખી હતી. રાજસ્થાનમાં પરિસ્થિતિ સારી છે."

અકોદિયા પ્રમાણે, "ગેહલોત શરૂથી સતર્ક હતા કારણ કે ગેહલોત ભાજપના નિશાના પર છે. તેનાં કારણો પણ છે. તેમણે ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પક્ષપ્રભારી તરીકે કૉંગ્રેસને મુકાબલામાં ઊભી કરી હતી. પછી અહમદ પટેલ અને કર્ણાટકમાં તેમની સક્રિયતાને કારણે પણ ભાજપ નેતૃત્વ તેમના પર નજર રાખી રહ્યું હતું. એટલે જ્યારે તેમને પડકારનો સામનો કરવો પડ્યો, તેઓ સાવધાનની મુદ્રામાં જોવા મળ્યા....\n\ntl;dr:

રાજસ્થાન અને મધ્ય પ્રદેશના ભૂગોળમાં ફેર હોઈ શકે છે પરંતુ બંને રાજ્યોમાં રાજકારણના રંગ તો એક જેવા જ છે.


રાજસ્થાનમાં કેમ અશોક ગહેલોતને મુખ્ય મંત્રી અને સચિન પાઇલટને ઉપમુખ્ય મંત્રી બનાવાયા?\nબે દિવસથી સતત ચાલી રહેલી પ્રક્રિયા વચ્ચે અશોક ગહેલોતનું નામ મુખ્ય મંત્રી પદ અને સચિન પાઇલટનું નામ ઉપમુખ્ય મંત્રી પદ માટે જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

આ મામલે અશોક ગહેલોત અને સચિન પાઇલટ બંનેએ પત્રકાર પરિષદ કરી હતી.

આ પહેલાં કૉંગ્રેસે અનેક બેઠકો બાદ મધ્ય પ્રદેશની કમાન કમલનાથના હાથમાં આપી હતી.

રાહુલ ગાંધીને ધન્યવાદ આપતા સચિન પાઇલટે પત્રકાર પરિષદમાં કહ્યું કે મારો અને અશોક ગહેલોતનો જાદુ રાજસ્થાનમાં ચાલ્યો છે.

તેમણે કહ્યું, "અમારી સરકાર લોકોની આશા પર ખરી ઊતરશે. તેમણે કહ્યું કે લોકોએ અમને જે જવાબદારી આપી છે તેને પૂરી કરવાનો અમે પ્રયત્ન કરીશું."

સચિન પાઇલટે હળવા અંદાજમાં કહ્યું કે કોને ખબર કે અમે બંને કરોડપતિ બની જઈશું.

મુખ્ય મંત્રીના નામ માટે મથામણ

રાજસ્થાનમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીનું 11 ડિસેમ્બરે પરિણામ આવ્યું હતું. જેમાં કૉંગ્રેસે સૌથી વધારે બેઠકો મેળવી હતી.

ત્યારથી જ કૉંગ્રેસમાં કોને મુખ્ય મંત્રી બનાવવા તેની મથામણ ચાલતી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષના હોવાને નાતે રાહુલ ગાંધી પર એ જવાબદારી હતી કે મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને છત્તીસગઢમાં જીત્યા બાદ રાજ્યોની કમાન કોના હાથમાં આપે.

મધ્ય પ્રદેશમાં કમલનાથની સાથે-સાથે સિંધિયા ઘરાના સાથે સંબંધ રાખનારા જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા મુખ્ય મંત્રી પદના દાવેદાર માનવામાં આવતા હતા.

જોકે, તેમાં રાહુલ ગાંધીએ મધ્ય પ્રદેશની કમાન અનુભવી નેતા કમલનાથના હાથમાં આપી હતી.

દિગ્ગજોને ખુશ રાખવાની ફૉર્મ્યૂલા

જોકે, રાજસ્થાનમાં પરિસ્થિતિ જુદી હતી, મીડિયા અહેવાલો અનુસાર અહીં પાઇલટ કે ગહેલોત બંને પોતાના હાથમાંથી પ્રભુત્વ જવા દેવા માગતા ન હતા.

અંતે આ બધામાં રાહુલ ગાંધીએ પાઇલટ અને અશોક ગહેલોત બંનેને ખુશ રાખવાની ફૉર્મ્યૂલા અપનાવી હોય તેવું લાગે છે.

જોકે, રાજસ્થાનમાં રાહુલ ગાંધી માટે મુખ્ય મંત્રી પદ કોને આપવું તે ખૂબ જટિલ પ્રક્રિયા હતી.

સચિન પાઇલટને લાંબા સમયથી મુખ્ય મંત્રી પદના દાવેદાર તરીકે જોવામાં આવતા હતા.

રાજસ્થાનમાં અશોક ગહેલોતની સરકાર વસુંધરા રાજે સામે હાર્યા બાદ સચિન પાઇલટના હાથમાં પ્રદેશ કૉંગ્રેસની કમાન આપવામાં આવી હતી.

જે બાદ એવું માનવામાં આવે છે કે સચિન પાઇલટે ખૂબ જ જમીની સ્તરે કામ કર્યું હતું.

બીજી વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં અશોક ગહેલોત અને સચિન પાઇલટે બંનેએ સાથે મળીને મહેનત કરી હતી

 તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

રાજસ્થાનમાં ચૂંટણી જીત્યા બાદ કૉંગ્રેસ માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ હતો કે કોને મુખ્ય મંત્રી બનાવવા.


રાજસ્થાનમાં ખેડૂતો કેમ ભૂ-સમાધિ સત્યાગ્રહ કરી રહ્યા છે?\nજયપુર પાસે નીંદડ ગામમાં ખેડૂતોએ ભૂ-સમાધિ સત્યાગ્રહ શરૂ કર્યો છે. સરકારના જમીન સંપાદનના વિરોધમાં ખેડૂતો અને તેમના પરિવારની મહિલાઓ આ આંદોલન કરી રહી છે.

ખેડૂતો છેલ્લા ત્રણ દિવસથી આ રીતે જમીનમાં ખાડા કરીને બેઠા છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ખાડામાં બેઠેલા એક ખેડૂતે ગુસ્સામાં કહ્યું, ''એક ઇંચ જમીન પણ નહી આપું. ભલે પછી મારો જીવ જ કેમ ના નીકળી જાય. સરકાર વિકાસ નહીં જમીનનો વ્યવસાય કરવા માંગે છે.''

આ આંદોલનમાં મહિલાઓ પણ જોડાઈ છે.  છેલ્લા બે દિવસથી પુરુષોની સાથે મહિલાઓ પણ આ રીતે ખાડામાં બેઠી છે. આંદોલનમાં જોડાયેલી એક મહિલા કહે છે, '' અમારી પાસે એક વિઘા જમીન છે અને પાંચ દિકરાઓનો પરિવાર છે. એમની રોજીરોટીનું બીજું કોઈ સાધન નથી. શું હું મારા બાળકોને રસ્તા પર છોડી દઉં? ''

ખેડૂતોના જણાવ્યા મુજબ સરકાર 1300 વિઘા જમીન સંપાદન કરવા માંગે છે.  જ્યાં આ ખેડૂતો આંદોલન કરી રહ્યા છે તે જગ્યાનું તાપમાન દિવસે 38 ડીગ્રી સેલ્સિયસ પહોંચી જાય છે. આ આંદોલન દરમિયાન ઘણીવાર ખેડૂતો બેભાન પણ થઈ ગયા હતા.

આંદોલનમાં નીંદડ ગામ સિવાય બાજુનાં ગામનાં લોકો પણ જોડાઈ રહ્યાં છે. નીંદડ ગામના ખેડૂત બીરબલ ચૌધરી કહે છે કે સરકારના આ પગલાંથી વીસ હજાર લોકો પર અસર થશે. સરકાર અમારા મૂળ કાપી રહી છે.

આંદોલનમાં જોડાયેલી ન્યાતિ બાઈની ઉંમર 80 વર્ષ છે.  છેલ્લા બે દિવસથી ધરતીનો આ ખાડો જ એમનું ઘર છે. ન્યાતિ બાઈ ખુબ જ ગુસ્સામાં કહે છે , ''આ વિકાસ છે કે વિનાશ''

જમીન સંપાદનની આ યોજના જયપુર વિકાસ પ્રાધિકરણે બનાવી છે. પ્રાધિકરણને એનાથી એક હજાર કરોડ રૂપિયા મળવાનો અંદાજ છે.

વિવાદ વધ્યો તો સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે વાતચીત થઈ પરંતુ તેમાંથી કોઈ સમાધાન નીકળ્યું નહીં.

આ પહેલા હમણા જ શેખાવટી વિસ્તાર અને ઉત્તરી રાજસ્થાનમાં ખેડૂતોએ મોટું આંદોલન કર્યુ હતું.  એ ખેડૂતો તેમનુ ઋણ માફ કરવાની માંગ કરી રહ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

જમીનમાં અડધા દટાઈને બેઠેલા આ ખેડૂતો પોતાની જમીન બચાવવા આંદોલન કરી રહ્યા છે.


રાજસ્થાનમાં ઘમસાણ સર્જનારા સચીન પાઇલટની સમગ્ર કહાણી\n43 વર્ષનાં સચીન પાઇલટ 2002માં કૉંગ્રેસમાં સામેલ થયા હતા ત્યાર બાદ તેઓ રાજકારણનાં પગથિયાં ચડતા ગયા.

માત્ર 23 વર્ષની ઉંમરમાં પોતાના પિતાને ગુમાવી દેનાર સચીન પાઇલટ કૉર્પોરેટ સૅક્ટરમાં નોકરી કરવા માગતા હતા. એમને ભારતીય વાયુસેનામાં પાઇલટ પણ બનવું હતું.

પરંતુ 11 જૂન, 2000ના રોજ એક દુર્ઘટનામાં તેમના પિતા રાજેશ પાઇલટનું મૃત્યુ થયું, જેનાથી સચીન પાઇલટના જીવનની દિશા બદલાઈ ગઈ. માત્ર 20 વર્ષની રાજકીય કારકિર્દીમાં તેઓ રાજસ્થાનના ઉપમુખ્ય મંત્રીપદ સુધી પહોંચી ગયા.

જૂના કૉંગ્રેસી નેતા રાજેશ પાઇલટના પુત્ર સચીન પાઇલટના ગણના રાહુલ ગાંધીના નજીકના નેતાઓમાં થાય છે પરંતુ પોતાની જ સરકાર સામે કથિત પણે તેમણે બળવો કર્યો છે. જોકે, કૉંગ્રેસમાં આવી પરિસ્થિતિ પહેલી વખત નથી આવી.

આ અગાઉ મધ્યપ્રદેશમાં જૂના કૉંગ્રેસી નેતા માધવરાવ સિંધિયાના પુત્ર અને કૉંગ્રેસના નેતા રહેલા જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ પણ કૉંગ્રેસની સરકાર સામે બળવો કર્યો હતો.

સિંધિયાએ 22 ધારાસભ્યો સાથે રાજીનામું આપ્યું હતું જેને કારણે મુખ્ય મંત્રી કમલનાથની સરકારે બહુમત ગુમાવી દીધો હતો અને સરકાર પડી ગઈ હતી.

હવે આવો જ ખતરો રાજસ્થાનના મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોતની સરકાર સામે છે.

મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોત સાથે મતભેદ વધતાં ઉપમુખ્ય મંત્રી સચીન પાઇલટ પોતાના નજીકના ધારાસભ્યો સાથે દિલ્હી પહોંચ્યા છે.

રાજકારણ સોનાની વાટકી નથી

અશોક ગહલોત અને સચીન પાઇલટ

પાઇલટ માટે રાજકારણનું ક્ષેત્ર કોઈ અજાણી જગ્યા નથી. ભારતીય રાજકારણમાં રાજેશ પાઇલટ એક મોટું નામ હતું, સચીનનાં માતા રમા પાઇલટ પણ ધારાસભ્ય અને સાંસદ રહી ચૂક્યાં છે.

વર્ષ 1977માં યુપીના સહારનપુરમાં જન્મેલા પાઇલટનું પ્રારંભિક શિક્ષણ નવી દિલ્હીમાં ઍરફોર્સ બાલ ભારતી સ્કૂલમાં શરૂ થયું. પછી તેમણે દિલ્હીની સેન્ટ સ્ટિફન્સ કૉલેજમાં ગ્રૅજ્યુએશ કર્યું. ત્યાર પછી પાઇલટે અમેરિકા જઈ મૅનેજમૅન્ટમાં સ્નાતકોત્તર ડિગ્રી મેળવી.

કૉંગ્રેસ પાર્ટીમાં સામેલ થતાં પહેલાં સચીન પાઇલટ બીબીસીના દિલ્હીસ્થિત કાર્યાલયમાં ઇન્ટર્ન તરીકે અને અમેરિકન કંપની જનરલ મોટર્સમાં કામ કરી ચૂક્યા છે.

પરંતુ બાળપણથી જ તેઓ ભારતીય વાયુસેનાનાં વિમાન ઉડાવવાનાં સ્વપ્ન જોતા હતા.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાને આપેલી એક મુલાકાતમાં તેમણે કહ્યું હતું કે, "જ્યારે મને ખબર પડી કે મારે દૃષ્ટિ નબળી છે તો મારૂં દિલ તૂટી ગયું કારણકે હું મારા પિતાની જેમ ઍરફોર્સમાં જવા માગતો હતો. સ્કૂલમાં બાળકો પાઇલટના નામથી મારી...\n\ntl;dr:

રાજસ્થાનના રાજકારણ પર નજર રાખનારાઓ કહે છે કે તેમનામાં જોશ છે, ઝનૂન છે અને રાજકારણમાં કંઈક કરવાનો જુસ્સો પણ.


રાજસ્થાનમાં પતિ સામે પત્ની પર ગૅંગ રેપ, ગેહલોત સરકારે એસપીને હઠાવ્યા\nઆ ઘટનાનો વીડિયો પણ વાઇરલ કરવામાં આવ્યો છે. તેને લઈને દલિત સંગઠનોએ અલવરના થાણાગાઝીમાં પ્રદર્શન કર્યુ.

પોલીસે આ મામલે એક વ્યકિતની ધરપકડ કરી છે અને ચાર લોકોની શોધખોળ ચાલી રહી છે. બેદરકારીના આરોપસર એસએચઓ સરદારસિંહને બરતરફ કરવામાં આવ્યા છે.

દલિત સંગઠનોનો દાવો છે કે લોકસભાની ચૂંટણી હોવાને લીધે પોલીસે અનેક દિવસો સુધી કેસ દબાવી રાખ્યો.

આ ઘટના 26 એપ્રિલના રોજ બની હોવાનું કહેવાય છે.

દલિત સંગઠનોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે પીડિત દંપતી પહેલાં મો ખોલવાની હિંમત નહોતું કરી શક્યું કેમ કે, ઘટનામાં સામેલ લોકોએ વીડિયો વાઇરલ કરવાની ધમકી આપી હતી.

જોકે, પાછળથી પૈસાની પણ માગણી કરવામાં આવી અને વીડિયો વાઇરલ કરવામાં આવ્યો.

ઘટનાથી આક્રોશમાં આવેલા લોકોએ થાનાગાઝી કસબામાં મંગળવારે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યુ અને નેશનલ હાઇવે જામ કરી દીધો. ત્યારબાદ પોલીસ હરકતમાં આવી અને એક આરોપીની ધરપકડ કરી.

રાજ્યના પોલીસ મહાનિદેશક કપિલ ગર્ગે પત્રકાર પરિષદમાં કહ્યું કે ઘટનામાં પાંચ લોકોની સામેલગીરી છે અને આરોપીઓને ઝડપી લેવા માટે 14 ટીમો બનાવવામાં આવી છે.

ગર્ગે એમ પણ કહ્યું કે જો પોલીસના સ્તરે ઘટનામાં કોઈ બેદરકારી દાખવવામાં આવી હશે, તો તેની તપાસ કરવામાં આવશે અને કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

પોલીસે ઘટનાને ગંભીરતાપૂવર્ક લીધી હોવાનો દાવો કરતા ગર્ગે કહ્યું કે પીડિત મહિલાની મેડિકલ અને ફૉરેન્સિક તપાસ કરાવવામાં આવી રહી છે.

પ્રદર્શનમાં સામેલ અલવર જિલ્લાના દલિત કાર્યકર્તા ચરણ સિંહે બીબીસીને કહ્યું કે ઘટના 26 એપ્રિલની છે. પીડિત મહિલા તેમના પતિ સાથે મોટરસાઇકલ પર જઈ રહ્યાં હતાં. એ વખતે પાંચ લોકોએ એમને ઘેરી લીધા અને નિર્જન સ્થળે લઈ જઈને પતિની સામે જ મહિલા પર સામૂહિક દુષ્કર્મ આચરવામાં આવ્યું.

દલિત સંગઠનો કહે છે આરોપી ઘટનાનો વીડિયો ઉતારતા રહ્યા અને પતિને બરહેમીથી ફટકારતા રહ્યા.

આ સંગઠનોના કહેવા પ્રમાણે પીડિતાએ દયા માટે આજીજી કરી પરંતુ આરોપીઓએ તેની એક ન સાંભળી.

વિરોધ પ્રદર્શનના આયોજકો પૈકી એક એવા સમ્યક સમાજ સંઘના રામસ્વરૂપ બૌદ્ધ પીડિત પરિવારને મળીને આવ્યા છે.

તેઓ કહે છે કે આ ઘટનાએ આખા પરિવારને વીંખી નાંખ્યો છે. પરિવાર કહે છે હવે તેમનું જીવન જ વ્યર્થ છે.

બૌદ્ધ કહે છે કે એ દંપતની વેદના અને પીડાનું અનુમાન તમે નહીં લગાવી શકો. તેઓ ખૂબ આઘાતમાં છે.

બિનસરકારી સંગઠન ડેમૉક્રેટિક ઇંડિયાના મહેશ વર્મા પણ આ વિરોધમાં સામેલ છે.

વર્માએ કહ્યું કે પીડિત દંપતી જ્યારે આરોપીઓની ધમકી અને...\n\ntl;dr:

રાજસ્થાન સરકારે અલવરના ગૅંગ રેપ મામલે એસપી રાજીવ પચરને હઠાવી દીધા છે. રાજ્ય સરકારે મંગળવારે રાત્રે એસપીને હટાવવાનો આદેશ જાહેર કર્યો હતો. આરોપ છે કે 26 એપ્રિલે પાંચ લોકોએ એક મહિલા સાથે એનાં પતિની હાજરીમાં જ ગૅંગ રેપ કર્યો હતો.


રાજસ્થાનમાં પરિવર્તનનો ‘પ્રકાશ’ ફેલાવતી સોલર સહેલીઓ\nતેઓ 'સોલર સહેલી' તરીકે ઓળખાય છે, તેમનું કામ પાડોશીઓને સૌર ઊર્જાથી ચાલતાં ઉપકરણો તરફ વાળવાનું છે.

જોકે, આ કામ સરળ નથી. દશકાઓથી ગ્રામીણ ભારતને નબળી ગુણવત્તાની સૌર પેદાશો જ પૂરી પાડવામાં આવી છે.

'સોલર સહેલી' માટે સૌથી પહેલો પડકાર લોકોમાં સૌર ઉપકરણો અંગેની ગેરમાન્યતા દૂર કરવાનો છે.  આ મામલે લોકોમાં અનેક ગેરમાન્યતાઓ પ્રવર્તે છે.

પૃથ્વી પર ઝડપથી વધી રહેલી વસતીને ધ્યાને રાખીને ભારતમાં વધી રહેલી ઊર્જાની માંગ મૂંઝવણ સર્જે એવી છે.

દેશમાં આશરે ચોથા ભાગના લોકો વીજ સેવાથી વંચિત છે અને ઘણા લોકો માટે તે અવિશ્વસનીય બાબત છે.

યુવા આંત્રપ્રિન્યોર અજૈતા શાહે આ સ્થિતિને તક તરીકે ઉપાડી લીધી.

2011માં તેમણે રિન્યૂયેબલ પ્રોડક્ટ્સના વેચાણ માટે ફ્રન્ટીયર માર્કેટ્સ નામના ફર્મની સ્થાપના કરી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હું અજૈતા શાહને જયપુરથી થોડા અંતરે આવેલા એક ગામમાં મળી હતી.

'સૂર્ય પ્રકાશના રાજ્ય' તરીકે આ પ્રદેશ જાણીતો છે. કારણકે, વર્ષમાં આશરે 300 થી 330 દિવસો દરમિયાન સૂર્ય પ્રકાશ હોય છે.

ફ્રન્ટીયર માર્કેટ્સનું પણ એ જ સૂત્ર છે - વીજ પૂરવઠો અનિયમિત હોઈ શકે છે પણ સૂર્ય પ્રકાશ નિયમિત અને વિશ્વસનીય છે.

અજૈતા શાહ કહે છે કે, શરૂઆતના પાંચ વર્ષ ઘણાં મુશ્કેલ હતાં કારણ કે બિઝનેસને આગળ વધારવામાં અનેક પડકારો હતા.

આ પ્રક્રિયામાં તેમને બે બાબતોને ખ્યાલ આવ્યો, લોકોને જે પ્રોડક્ટ જોઈએ છે તે એકાદ માઇલના અંતરમાં ઉપલબ્ધ હોવી જોઈએ.

 તે પ્રોડક્ટને લોકો સુધી પહોંચાડવા માટે વિશ્વાસપાત્ર મૅસેન્જર જરૂરી છે.

અજૈતાએ સ્થાનિક મહિલાઓને સોલર આંત્રપ્રિન્યોર તરીકેની તાલીમ આપવાનું શરૂ કર્યું.

બે વર્ષમાં રાજસ્થાનમાં 1,000 સોલર સહેલીઓ તૈયાર થઈ ગઈ.

હું એક સોલર સહેલી સંતોષ કંવરને મળી.

તેમના ઘરે બે ગ્રાહક આવ્યા, જેમને તેમણે પડદા બંધ કરીને અંધારામાં એક પછી એક સૌર ઊર્જાથી ચાલતાં ઉપકરણો ચલાવી બતાવ્યાં.

તેઓ કહે છે કે, આ કામ સરળ નથી. અમારે વારંવાર ગ્રામજનો પાસે જવું પડે છે.

લોકોને સૌર ઊર્જાથી ચાલતાં ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરવા માટે મનાવવા પડે છે.

તેઓ કહે છે, "મારે લોકોને સમજાવવું પડે છે કે, રીચાર્જેબલ બૅટરી પાવરથી ચાલતી ટૉર્ચની જેમ સોલર ટૉર્ચને ચાર્જ કરવા માટે વીજળીની જરૂર પડતી નથી."

" દુકાનોમાં વેચાતી બૅટરીની દુકાનદાર ગેરેંટી આપતા નથી, જ્યારે અમે આપીએ છીએ."

સોલર સહેલીની વાતોની લોકો પર કેટલી અસર?

સ્થાનિક બજારમાં હું ખેડૂતોને મળી. અમારી વાતચીતનો વિષય બદલાઈ...\n\ntl;dr:

રણનો મોટો હિસ્સો ધરાવતા રાજસ્થાનના ગ્રામ્ય વિસ્તારની મહિલાઓએ પરિવર્તન માટેની પહેલ કરી છે. આ મહિલાઓ કોલસા પર નિર્ભર પ્રજાને સૌરઊર્જા તરફ વાળી રહી છે.


રાજા દાહિર : એ કાશ્મીરી પંડિત જેમણે સિંધ પર રાજ કર્યું\nરણજિત સિંહની પ્રતિમાની સ્થાપના બાદ સોશિયલ મીડિયામાં પંજાબને અભિનંદન અપાયાં કે તેણે પોતાના અસલી રાજાને સન્માન આપ્યું છે.

રાજા દાહિર કોણ હતા?

રાજા દાહિર આઠમી સદીમાં સિંધના શાસક હતા. તેઓ રાજા ચચના સૌથી નાના પુત્ર અને બ્રાહ્મણ વંશના આખરી શાસક હતા.

સિંધયાના ઇન્સાઇક્લોપીડિયા અનુસાર હજારો વર્ષ પહેલાં કેટલાય કાશ્મીરી બ્રાહ્મણ વંશ સિંધ આવીને વસ્યા. તેઓ ભણેલા-ગણેલા હતા.

રાજકીય અસર અને રસૂખ.... મેળવ્યા બાદ તેમણે રાજઘરાનાની 184 વર્ષની સત્તાનો અંત આણ્યો અને ચચ પહેલા બ્રાહ્મણ બાદશાહ બન્યા.

ઇતિહાસકારો પ્રમાણે રાજા દાહિરની સત્તા પશ્ચિમમાં મરકાન સુધી, દક્ષિણમાં અરબસાગર અને ગુજરાત સુધી, પૂર્વમાં વર્તમાન માલવાના કેન્દ્ર અને રાજપૂતના સુધી અને ઉત્તરમાં મુલતાનથી લઈને દક્ષિણ પંજાબ સુધી વિસ્તરેલી હતી. સિંધથી જમીન અને જળમાર્ગે વેપાર પણ થતો હતો.

મુમતાઝ પઠાણ 'તારીખ-એ-સિંધ'માં લખે છે કે રાજા દાહિર ન્યાયપ્રિય હતા. ત્રણ પ્રકારની અદાલતો હતી, જેમને કોલાસ, સરપનાસ અને ગનાસ કહેવાતી હતી. મોટા કેસ રાજા પાસે જતા હતા જે સુપ્રીમ કોર્ટનો દરજ્જો ધરાવતા હતા.

સિંધ પર હુમલો

આઠમી સદીમાં બગદાદના ગર્વનર હુજ્જાજ બિન યુસૂફના આદેશ પ્રમાણે તેમના ભત્રીજા અને નવયુવાન સિપહસાલાર મોહમ્મદ બિન કાસિમે સિંધ પર હુમલો કરીને રાજા દાહિરને હરાવ્યા અને અહીં પોતાની કાયમી સત્તા સ્થાપી.

સિંધમાં અરબ ઇતિહાસનું પહેલું પુસ્તક 'ચચનામા' અથવા 'ફતેહનામા'ના અનુવાદક અલી કોફી લખે છે કે શ્રીલંકાના રાજાએ બગદાદના ગર્વનર હુજ્જાજ બિન યુસૂફ માટે કેટલીક ભેટ મોકલી હતી, જે દીબલ બંદરગાહ પાસે લૂંટી લેવાઈ."

"આ જહાજમાં મહિલાઓ પણ હતી. કેટલાક લોકો ભાગીને હુજ્જાજ પાસે પહોંચી ગયા અને તેમને કહ્યું કે મહિલાઓ મદદ માટે તમને પોકારી રહી છે.

ઇતિહાસકારો પ્રમાણે હુજ્જાજ બિન યુસૂફે રાજા દાહિરને પત્ર લખ્યો અને આદેશ કર્યો કે મહિલાઓ અને લૂંટેલા માલ-સામાન પરત કરવામાં આવે. જોકે, રાજા દાહિર ઇન્કાર કર્યો અને કહ્યું કે આ લૂંટફાટ તેમના વિસ્તારમાં થઈ નથી.

સિંધના સામાજિક અગ્રણી અને માર્ગદર્શક જીએમ સૈયદ હુમલાના ઔચિત્યનો અસ્વીકાર કરે છે.

તેમણે 'સિંધ કે સૂરમા' નામના પુસ્તકમાં લખ્યું છે કે બની શકે કે સમૃદ્રી લુટારાએ લૂંટ ચલાવી હોય, નહીં તો રાજા દાહિરને તેનાથી શું ફાયદો થાય?

"આ આરોપ લગાવવું જેવું છે, નહીં તો પહેલાં અરબોએ જે સિંધ પર ચૌદ વાર હુમલા કર્યા એનું ઔચિત્ય શું હતું."

અલાફીઓની બગાવત

ચંદ્રસેને બૌદ્ધધર્મનો...\n\ntl;dr:

એક સમયે પાકિસ્તાનના લાહોરમાં પંજાબ પ્રાંતના પહેલા પંજાબી શાસક મહારાજા રણજિત સિંહની પ્રતિમા મૂકવા અને તેમને શેર-એ-પંજાબનો ખિતાબ આપ્યા બાદ સિંધ પ્રાંતમાં રાજા દાહિરને પણ સરકારી રીતે હીરો જાહેર કરવાની માગ વધી હતી.


રાજીવ ગાંધી 'INS વિરાટ'માં ફરવા નહોતા ગયા, મોદીનો દાવો ખોટો : પૂર્વ કમાન્ડિંગ ઓફિસર\nરિટાયર્ડ વાઇસ એડમિરલ વિનોદ પસરિચા ડિસેમ્બર 1987માં વિરાટના કમાન્ડિંગ ઓફિસર હતા, એ જ વખતે રાજીવ ગાંધીએ આ યુદ્ધજહાજની સવારી કરી હતી.

વાઇસ એડમિરલ પસરિચાએ એ વાતને નકારી કરી દીધી છે કે રાજીવ ગાંધીએ તેમના મિત્રો અને ઇટાલિયન સાસુ માટે આઈએનએસ વિરાટનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

વિનોદ પસરિચાનું કહેવું છે, "રાજીવ ગાંધી ત્યારે સરકારી કામથી લક્ષદ્વીપ ગયા હતા. આઇલેન્ડ ડેવલપમૅન્ટ ઑથૉરિટીની એક બેઠક હતી અને રાજીવ ગાંધી એમાં જ ભાગ લેવા પહોંચ્યા હતા."

"રાજીવ ગાંધી કોઈ ફૅમિલી ટ્રિપ પર નહોતા ગયા. રાજીવ ગાંધી સાથે તેમનાં પત્ની સોનિયા ગાંધી. પુત્ર રાહુલ ગાંધી અને આઈએએસ અધિકારીઓ હતા."

પસરિચાએ આ વાત ભારતીય ન્યૂઝ ચૅનલોને કહી છે.

રાજીવ ગાંધી સાથે અમિતાભ બચ્ચન અને સોનિયા ગાંધીનાં માતાપિતા યુદ્ધજહાજમાં હોવાની વાતને પસરિચાએ નકારી કાઢી છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધી પર આ યુદ્ધજહાજનો અંગત ટૅક્સી તરીકે ઉપયોગ કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મોદીએ દિલ્હીના રામલીલા મેદાનમાં એક ચૂંટણીલક્ષી સભામાં દાવો કર્યો હતો કે રાજીવ ગાંધીની સાથે તેમનાં સાસુ અને અમિતાભ બચ્ચન પણ હતાં.

પસરિચાનું કહેવું છે કે રાજીવ ગાંધી સિવાય સોનિયા, રાહુલ અને બે આઈએએસ અધિકારી હતાં. તેઓ સેનાના રાજકીયકરણને દુર્ભાગ્યપૂર્ણ અને અસ્વીકાર્ય ગણાવે છે.

પસરિચાનું કહેવું છે, "અમે ત્રિવેન્દ્રમથી નીકળ્યા હતા. ત્યારે ઘણા દ્વીપો પર રાજીવ ગાંધી બેઠકો માટે ગયા હતા. રાજીવ ગાંધીએ ત્રણ દ્વીપોનું નિરીક્ષણ હેલિકૉપ્ટરથી કર્યું હતું."

એડમિરલ એલ રામદાસ વેસ્ટર્ન ફ્લિટના કમાન્ડર ઇન ચીફ હતા અને ત્યારે તેઓ રાજીવ ગાંધી સાથે હતા.

એડમિરલ રામદાસનું પણ કહેવું છે કે રાજીવ ગાંધીએ વિરાટનો ઉપયોગ સરકારી મુલાકાત માટે કર્યો હતો, નહીં કે ફૅમિલી ટ્રિપ માટે.

એડમિરલ રામદાસે સમગ્ર વિવાદ અંગે એનડીટીવીને કહ્યું, "નૌસેના સેર કરવા માટે નથી, ન તો અમે એવું કરીએ છીએ. અમારી આદત છે કે જે પણ મહેમાન આવે તેમનું ધ્યાન રાખીએ છીએ."

"આપણા વડા પ્રધાન લક્ષદ્વીપમાં આઇલેન્ડ ડેવલપમૅન્ટ ઑથૉરિટીની બેઠક માટે આવ્યા હતા. અમારા વેસ્ટર્ન ફ્લિટ પહેલાંથી જ એ વિસ્તારમાં હતાં."

"જ્યારે વિક્રમદિત્ય આવ્યું તો વર્તમાન વડા પ્રધાન ગયા હતા. તેમની સાથે અનેક લોકો હતા. રાજીવ ગાંધીની મુલાકાત પણ સરકારી હતી. અમે લોકો લાડુ-પેંડા વહેંચવા નહોતા ગયા. આ તો સેનાને બદનામ કરી રહ્યા છે."

"તેઓ યુદ્ધજહાજનો ટૅક્સી તરીકે ઉપયોગ...\n\ntl;dr:

'પૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીએ યુદ્ધજહાજનો અંગત ટૅક્સી તરીકે ઉપયોગ કર્યો' વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આ આક્ષેપનો છેદ આઈએનએસ વિરાટના પૂર્વ કમાન્ડિંગ ઓફિસરે ઉડાવી દીધો છે.


રાજીવ ગાંધીના રાજકારણ પ્રવેશ પાછળ ઓશો હતા?\nરાજીવ ગાંધીને રાજકારણમાં લાવવા ઓશોનાં સચિવ લક્ષ્મીની મદદ લેવાઈ હતી

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ અનુસાર કવિ અને કલાકાર રાશિદ મૅક્સવેલના પુસ્તક 'ધ ઑન્લી લાઇફ : ઓશો, લક્ષ્મી ઍન્ડ ધ વર્લ્ડ ઇન ક્રાઇસિસ'માં આ સંદર્ભે દાવો કરાયો છે.

તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ઇંદિરા ગાંધી ઓશોથી પ્રભાવિત હતાં અને તેમણે તેમના દીકરા રાજીવ ગાંધીને રાજકારણમાં લાવવા માટે ઓશોનાં સચિવ લક્ષ્મીની મદદ લીધી હતી.

રાજકારણમાં આવ્યા પહેલા રાજીવ ગાંધી વ્યવસાયી પાઇલટ હતા અને રાજકારણમાં તેમને કોઈ રસ ન હતો.

વિમાન અકસ્માતમાં સંજય ગાંધીનું અવસાન થયા બાદ ઇંદિરા ગાંધી ઇચ્છતાં હતાં કે રાજીવ ગાંધી રાજકારણમાં પ્રવેશ કરે.

ઓશોના સચિવે સમજાવ્યા હતા રાજીવને

ઇંદિરા ગાંધી ઓશોના શબ્દોથી પ્રભાવિત હતાં

પુસ્તકમાં દાવો કરાયો છે કે ઇંદિરા ગાંધી અધ્યાત્મમાં રસ ધરાવતાં હતાં.

તેઓ ઓશોના શબ્દોથી પ્રભાવિત હતાં. પરંતુ ઓશો તે સમયે એક વિવાદાસ્પદ વ્યક્તિ હતા.

એટલે જ ઇંદિરા ગાંધીએ ક્યારેય આશ્રમ જઈને તેમની મુલાકાત કરી ન હતી.

'ધ ઑન્લી લાઇફ : ઓશો, લક્ષ્મી ઍન્ડ ધ વર્લ્ડ ઇન ક્રાઇસિસ'ના આધારે જ્યારે 1977માં જ્યારે ઇંદિરા ગાંધીના હાથમાંથી સત્તા નીકળી તો ઓશોનાં સચિવ લક્ષ્મીને તેમના ઘર કે ઑફિસમાં ગમે ત્યારે પ્રવેશવાની મંજૂરી મળી ગઈ.

ઓશોના સચિવ લક્ષ્મીએ સમજાવ્યા બાદ રાજીવ ગાંધીએ રાજકારણમાં પગ મૂક્યો હતો

વર્ષ 1980માં ઇંદિરા ગાંધીના સત્તામાં પરત ફર્યાં બાદ સંજય ગાંધીનું એક વિમાનદુર્ઘટનામાં મૃત્યુ થયું.

રાશિદ મૅક્સવેલે લખ્યું છે કે તે સમયે જ્યારે ઇંદિરાને મળવાં માટે લક્ષ્મી આવ્યાં ત્યારે તેમણે લક્ષ્મીને આગ્રહ કર્યો કે તેઓ રાજીવ ગાંધીને પાઇલટની નોકરી છોડી રાજકારણમાં આવવા માટે સમજાવે.

ઓશોનાં સચિવ

બ્રિટીશ ઇન્ડિયામાં મોટા થયેલાં લક્ષ્મી ઓશોનાં પહેલાં સચિવ હતાં

રાશિદ મૅક્સવેલના જણાવ્યા અનુસાર, "ત્યારબાદ લક્ષ્મીએ તેમના રૂમમાં જઈને લાંબા સમય સુધી વાત કરી હતી. તેમણે રાજીવ ગાંધીને સમજાવ્યા હતા કે કેવી રીતે તેઓ 20મી સદીમાં દેશના વિકાસમાં પોતાનું યોગદાન આપી શકે."

"ત્યારબાદ રાજીવ ગાંધીએ રાજકારણમાં પ્રવેશવાનો નિર્ણય કર્યો હતો."

વર્ષ 1984માં ઇંદિરા ગાંધીની હત્યા બાદ તેઓ દેશના છઠ્ઠા વડાપ્રધાન બન્યા હતા.

'ધ ઑન્લી લાઇફ : ઓશો, લક્ષ્મી ઍન્ડ ધ વર્લ્ડ ઇન ક્રાઇસિસ' પુસ્તક ઓશોના સચિવ લક્ષ્મીનું જીવનચરિત્ર છે.

બ્રિટીશ ઇન્ડિયામાં મોટાં થયેલાં લક્ષ્મી ઓશોનાં પ્રથમ અંગત સચિવ હતાં.

લક્ષ્મીએ...\n\ntl;dr:

શું તમે વિચારી શકો કે ભારતના છઠ્ઠા વડાપ્રધાન રાજીવ ગાંધી અને આધ્યાત્મિક ગુરુ ઓશો વચ્ચે કોઈ સંબંધ હોઈ શકે? એક નવા પુસ્તકમાં કંઈક આવો જ દાવો કરવામાં આવ્યો છે.


રાજીવ ગાંધીની વારંવાર ટીકા પાછળ નરેન્દ્ર મોદીની આ છે ગણતરી\nઅત્યાર સુધીમાં મોદીએ કરેલી રાજીવ ગાંધીની ટીકા પર નજર નાખીએ તો -

1."આપના(રાહુલ ગાંધી) પિતાને દરબારી લોકો મિસ્ટર ક્લીન કહેતા, પરંતુ તેમના જીવનનો અંત ભ્રષ્ટાચારી નં.1 તરીકે આવ્યો."

2."જ્યારે રાજીવ ગાંધી વડા પ્રધાન હતા ત્યારે ગાંધી પરિવાર યુદ્ધ જહાજ આઈએનએસ વિરાટનો ઉપયોગ ટેક્સીની જેમ કરતો હતો."

મોદીના નિવેદન પર કૉંગ્રેસના નેતા પવન ખેડાએ પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરીને જવાબ આપ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, "બોફોર્સ, આઈએનએસ વિરાટ અંગે સવાલ ઊઠી રહ્યા છે અને અમે જવાબ આપવા માટે તૈયાર છીએ. મોદી કહે છે કે રાજીવ ગાંધી 30 વર્ષ પહેલાં અંદમાન ગયા હતાં. પણ તેઓ 'સીરિયલ લાયર' છે. વાઇસ એડમિરલ વિનોદ પસરિચાએ મીડિયાને કહ્યું છે કે રાજીવ ગાંધી એક સત્તાવાર મુલાકાત પર ગયા હતા પણ મોદી સચ્ચાઈથી વાત કરવા ઇચ્છતા નથી. તેમની પાસે કહેવા માટે કશું રહ્યું નથી."

લોકસભા ચૂંટણીના પાંચ ચરણ પૂરા થઈ ચૂક્યા છે હજુ બે ચરણનું મતદાન થવાનું બાકી છે. આ સ્થિતિમાં વડા પ્રધાન મોદી ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીની સતત ટીકા કરી રહ્યા છે.

વારંવાર રાજીવ ગાંધીનું નામ કેમ લઈ રહ્યા છે? શું તેની પાછળ કોઈ રાજકીય મતલબ છૂપાયેલો છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજીવ ગાંધીનો વારંવાર ઉલ્લેખ?

વરિષ્ઠ પત્રકાર રાશીદ કિદવઈના મતે "વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીની સતત ટીકા કરી રહ્યા છે. તેની પાછળ બે વાત હોઈ શકે. એક તો લોકસભા ચૂંટણીમાં જીત પર તેમને બહુ વધારે વિશ્વાસ હોય, તેમને લાગતું હોય કે તેઓ 300થી વધુ બેઠકો જીતવા જઈ રહ્યા છે, અથવા તો તેમના મનમાં મૂંઝવણ હોય કે તેમની પાર્ટી માટે યોગ્ય માહોલ છે કે નહીં."

કિદવઈ કહે છે, "બોફોર્સ, 1984ના રમખાણો માટે મોદી રાજીવ ગાંધીની ટીકા કરે છે. પરંતુ આ મુદ્દામાં કોઈ નવી વાત નથી, આ બધું તો પહેલાંથી જ જાહેર છે."

વરિષ્ઠ પત્રકાર સુજાતા આનંદને કહ્યું, "મોદી લોકો સામે એવી વાતો લઈને આવી રહ્યા છે, જે તેઓ પહેલાંથી જ જાણે છે. તેના કારણે રાજીવ ગાંધી 1989માં ચૂંટણી હારી ગયા હતાં, તેથી જ મોદી 30 વર્ષ પછી એ જ મુદ્દા ફરી ઊઠાવી રહ્યા છે."

તેમના મતે, 'મોદી સરકારની પાંચ વર્ષની સિદ્ધિઓ પર ચૂંટણી લડાવી જોઈએ. પરંતુ તેમની પાસે કોઈ નવો મુદ્દો નથી.'

તેઓ આગળ કહે છે, "ભાજપની આંતરિક સમિતિના એક રિપોર્ટ મુજબ કદાચ તેમને ઉત્તર પ્રદેશમાં વધારે બેઠકો મળવાની શક્યતા ઓછી છે. તેથી રાજીવ ગાંધીનું નામ લોકોની ભાવના જગાડવા માટે લઈ શકે."

શીખ મતદાતાઓની અસર?

બીબીસી...\n\ntl;dr:

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતાની સભાઓમાં ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીની વારંવાર ટીકા કરે છે. કૉંગ્રેસે તેમની ટીકાનો જવાબ આપતાં કહ્યું છે કે છેલ્લા પાંચ વર્ષની નિષ્ફળતાઓ માટે શું રાજીવ ગાંધી જવાબદાર છે?


રાજીવ ગાંધીની હત્યા થઈ અને ચૂંટણીપંચે મતદાન અટકાવી સેનાને ઍલર્ટનો આદેશ આપ્યો\nએ 21 મે 1991ની સાંજ હતી અને લંડનમાં કદાચ પોણા સાત વાગી રહ્યા હતા. હું દસ મિનિટ પહેલાં જ મારા ડેસ્ક પર પહોંચી હતી. મેં મારી જાતને કહ્યું, "આવું કેવી રીતે બની શકે છે?"

મેં મારા એક સહયોગીને કહ્યું, "રાજીવ તો મદ્રાસમાં ક્યાંક ચૂંટણી પ્રચાર કરી રહ્યા છે."

જવાબ આપ્યો, "સમાચાર સાચા છે, કેટલીક એજન્સીઓએ સમાચાર ફ્લેશ કરી દીધા છે. પ્રચાર દરમિયાન એક બૉમ્બ બ્લાસ્ટમાં રાજીવ ગાંધીનું મૃત્યુ થયું છે."

ત્યારે જ વધુ એક સહયોગીએ જણાવ્યું કે ન્યૂઝરૂમ સમાચારની પુષ્ટિ કરવા પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.

રાજીવ ગાંધીની ઘણી તસવીરો એક કોલાજની જેમ મારી આંખોની સામે આવવા લાગી.

રાષ્ટ્રને નામ પહેલો સંદેશ

પહેલી તસવીર હતી 31 ઓક્ટોબર 1984ની રાતની જ્યારે શ્રીમતી ગાંધીની હત્યા બાદ રાજીવ ગાંધીએ રાષ્ટ્રજોગ પહેલો સંદેશ આપ્યો હતો.

તે દિવસો દરમિયાન હું દિલ્હીમાં ઑલ ઇન્ડિયા રેડિયોમાં પ્રોગ્રામ ઍક્ઝિક્યુટિવ હતી અને એ રાત્રે શ્રીમતી ગાંધીની ઑફિસ 1 અકબર રોડ પર નવા વડા પ્રધાનનો પહેલો રાષ્ટ્રજોગ સંદેશ રેકર્ડ કરવા માટે અન્ય સહયોગીઓ સાથે હાજર હતી.

મોડી રાત હતી અને ઘણાં શહેરોમાંથી આવી રહેલા શીખ વિરોધી રમખાણોના સમાચાર વચ્ચે બધું જ ખૂબ ઉતાવળમાં થઈ રહ્યું હતું.

મને યાદ છે, રાજીવ ગાંધીને કેટલાક હિંદી શબ્દોનાં ઉચ્ચારમાં તકલીફ પડી રહી હતી. સાચી વાત તો એ છે કે તેઓ મારું લખાણ વાચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા.

થયું એવું કે જે સમયે અમારી ટીમ ત્યાં પહોંચી, ત્યારે રાજીવ ગાંધીના મિત્ર અને ફિલ્મ અભિનેતા અમિતાભ બચ્ચન રાજીવ ગાંધીના ભાષણને હિંદીમાં તૈયાર કરવામાં મદદ કરી રહ્યા હતા.

રાજીવ ગાંધીની અમેરિકા યાત્રા

આસપાસ કોઈ ટાઇપરાઇટર ન હતું. અમિતાભ બચ્ચને પૂછ્યું, "હિંદીમાં કોઈનું લખાણ સારું છે?" મેં લખવાની જવાબદારી સંભાળી.

મને રાજીવ ગાંધીની પહેલી અમેરિકાયાત્રા પણ યાદ આવી જે દરમિયાન તેમણે અમેરિકી કૉંગ્રેસના સંયુક્ત અધિવેશનને સંબોધિત કર્યું હતું અને તેમના આ શબ્દોએ દરેકને પ્રભાવિત કર્યા હતા:

"ભારત એક પ્રાચીન દેશ છે, પરંતુ એક યુવા રાષ્ટ્ર પણ છે અને યુવાનની જેમ અમારી અંદર અધીરતા છે. હું પણ યુવા છું અને મારી અંદર પણ ધીરજની ખામી છે."

હું ઑલ ઇન્ડિયા રેડિયો માટે રાજીવ ગાંધીની અમેરિકી યાત્રાનો દૈનિક રિપોર્ટ મોકલવા વૉશિંગ્ટનમાં હાજર હતી.

રાજીવ ગાંધીનું મૃત્યુ થઈ ગયું છે. મેં મારી જાતને આ ભયાનક સત્યની યાદ અપાવી. 21 મે 1991ની રાત્રે બીબીસી હિંદીના રાતના પ્રસારણના સંપાદનની જવાબદારી...\n\ntl;dr:

રાજીવ ગાંધીનું મૃત્યુ થયું છે! બુશ હાઉસના પાંચમા માળે સ્થિત અમારી ઑફિસમાં એક અવાજ ગૂંજ્યો.


રાજેન્દ્ર પટેલ: 'આવા શબ્દો ગુજરાતી કવિતામાં પહેલી વખત નિરંજન ભગતે પ્રયોજ્યા'\nગુજરાતી ભાષાની કાવ્યસૃષ્ટિમાં એમનાં કાવ્યો દ્વારા એક મોટો વળાંક ઊભો થયેલો અને આધુનિક યુગનો આરંભ થયેલો.

નગરચેતનાનો, નગરસંસ્કૃતિનો મહિમા કરતાં એમનાં કાવ્યોમાં કાવ્ય-સૌદર્ય સાથે સાથે નરી માનવતા પણ સહઉપસ્થિત છે.

એમના પ્રિય કવિ વર્જિલના રોમન સંસ્કૃતિના મહાકાવ્ય 'ઈનીડ'ની જેમ તેમના સાહિત્ય અને વિચારોમાં પણ વિશ્વનાગરિકત્વનો અનેરો ઉઘાડ થયેલો જોવા મળે છે.

આવા શબ્દો પહેલી વખત પ્રયોજ્યા

આપણાં સાહિત્યમાં આધુનિકતાનો આરંભ આ કવિનાં કાવ્યો દ્વારા રચાતો જોવા મળે છે. મહાનગર મુંબઈના સંદર્ભે એક ગીત રચના પ્રથમ કાવ્યસંગ્રહ છંદોલય (1947)માં આમ છે:

'ચલ મન મુંબઈનગરી,

જોવા પુચ્છ વિનાની મગરી!

જ્યાં માનવ સૌ ચિત્રો જેવાં,

.....

સિમેન્ટ, ક્રોંકરેટ, કાચ, શિલા

તાર, બોલ્ટ, રિવેટ, સ્ક્રૂ, ખીલાં;

ઇન્દ્રજાલની ભૂલવે લીલા

એવી આ શું હોય સ્વર્ગની સામગ્રી!'

ગુજરાતી કવિતામાં પહેલી વાર આવા શબ્દો પ્રયોજાયેલા જોવા મળ્યા. બદલાતા યુગને નિર્દેશતી આ છંદોબદ્ધ રચનાઓ, પરંપરા સાથેસાથે નવી ચેતનાને પણ જોડે છે.

એક રીતે ગુજરાતી કાવ્યસૃષ્ટિમાં કવિએ આગવો અવાજ રચી, નવી ચેતનાને સ્પંદિત કરી છે. એ ચેતના, શબ્દોએ સમાજજીવનને પણ પ્રભાવિત કરેલું.

આજીવન અધ્યયન અને અધ્યાપન કરતા આ અંગ્રેજીના આ અધ્યાપકને સાંભળવા એક અહોભાગ્ય લેખાતું.

એમનાં વિદ્વતાપૂર્ણ વ્યાખ્યાનોએ સાહિત્ય-સમાજને જાણે એક મોંઘેરી વિરાસત આપી.

તેમાં એક તરફ મીરાં અને મધ્યકાલીન કવિઓનો સઘન પરિચય પ્રાપ્ત થયો અને બીજી તરફ ફ્રેંચ કવિ બોદલેર અને અંગ્રેજ કવિ ટી.એસ. એલિયેટ જેવા કવિઓનો જીવન અને કવનનો આસ્વાદ્ય મળતો રહ્યો.

તેથી ગુજરાતી સાહિત્ય ન્યાલ થતું રહ્યું. વિશ્વનાં મહાકાવ્યોનો અભ્યાસપૂર્ણ પ્રવેશ પણ સાહિત્યરસિકોને તેમણે જ કરાવેલો.

ગુજરાતી સાહિત્યમાં યુરોપિયન અને પશ્ચિમના સાહિત્યનો ઉત્કટ પરિચય પણ તેમના જીવનનું મોટું કાર્ય લેખાય છે.

સ્વાધ્યાયલોક (1997) ગ્રંથશ્રેણીના આઠ ભાગ સાહિત્યપ્રેમીઓ માટે અણમોલ મૂડી લેખાય છે. પણ રવીન્દ્રનાથ ટાગોર તેમના હ્રદયમાં હંમેશાં રમમાણ રહેતા.

ટાગોરનો પ્રભાવ

ગીતાંજલિ વાંચવા બંગાળી શીખેલા, તેમણે 'રવીન્દ્ર ભવન' નામે અનૌપચારિક સંસ્થામાં આજ સુધી રવીન્દ્ર સાહિત્ય નિરંતર ગૂંજતુ રાખ્યું છે.

ગુજરાતી સહિત્યનો આખો એક કાળખંડ 'રાજેન્દ્ર અને નિરંજન' યુગથી ઓળખાય છે. તેમનાં કાવ્યોમાં સામાજિક સંદર્ભ એક વ્યાપક યુગચેતના રૂપે વ્યક્ત થાય છે.

નગરકવિતાનું સંવેદનસભર વિશ્વ તેમના અન્ય...\n\ntl;dr:

ગુજરાતી ભાષા-સાહિત્ય અને સમાજની એક વિશિષ્ટ ઓળખ એટલે નિરંજન ભગત. એમના મૌખિક કે લેખિત શબ્દો અને વિચારો દરેક સાહિત્યસેવીઓ માટે એક મૂડી રૂપ છે.


રાજેશ ખન્ના : તેમને પોતાનો જ ચહેરો જોવો ગમતો નહોતો?\nરાજેશ ખન્નાએ જ વર્ષ 1960 અને 1970ના દાયકામાં પડદા પર રોમાન્સને નવી ઓળખ આપી હતી.

બીબીસીએ રાજેશ ખન્નાના કેટલાક નજીકના મિત્રો અને સહ-અભિનેતાઓ સાથે વાત કરી હતી. જેમણે રાજેશ ખન્ના સાથે જોડાયેલી કેટલીક રસપ્રદ વાતો શૅર કરી હતી.

અનીતા અડવાણી, નજીકનાં મિત્ર (તેમના જ શબ્દોમાં)

હું તેમને પહેલી વખત મળી ત્યારે મારી ઉંમર ખૂબ નાની હતી. મારા એક પરિચિત મને ફિલ્મનું શૂટિંગ જોવા લઈ ગયા હતા.

તેઓ સેટ પર એક ખુરશી પર ટુવાલ લપેટીને બેઠા હતા. હું તેમને જોતી જ રહી ગઈ.

ત્યારથી માંડીને અત્યાર સુધી મને તેમના સિવાય બીજું કોઈ સારું લાગ્યું નથી.

હું તેમને ફરી વખત મહેબૂબ સ્ટુડિયોમાં મળી હતી. ત્યારે મારી ઉંમર 13 વર્ષ હશે.

ત્યારબાદ આઠ-દસ મહિના સુધી સતત તેમને મળતી રહી હતી.

તેઓ મને જોઈને ખુશ થઈ જતા હતા. હું સમજી શકતી નહોતી કે આટલા મોટા સુપરસ્ટાર મને કેમ આટલી પસંદ કરે છે.

હું મારા વતન જયપુર જતી રહી અને અમારી વચ્ચે સંપર્ક તૂટી ગયો.

ફરી મુલાકાત

પછી ઘણાં વર્ષો બાદ 1990-91માં ફરી હું તેમને એક પાર્ટીમાં મળી હતી.

તેઓ મારી નજીક આવ્યા અને મળવાનો સિલસિલો ફરી શરૂ થઈ ગયો.

વર્ષ 2000 બાદ હું મુંબઈ સ્થિત તેમના ઘર 'આશીર્વાદ' પણ આવવા લાગી.

કાકાજી એકલતાથી ખૂબ ડરતા હતા. તેઓ રાત્રે ટીવીનો અવાજ ઊંચો રાખીને તેમજ ઘરની લાઇટ ચાલુ રાખીને ઊંઘતા હતા.

મને એક વાત આશ્ચર્યજનક લાગતી હતી કે તેઓ પોતાની જ ફિલ્મો જોતા નહોતા.

ટીવી પર જ્યારે તેમની કોઈ ફિલ્મ આવતી તો હું કહેતી કે કાકાજી, ચાલો આ ફિલ્મ જોઈએ.

તો તેઓ મને કહેતા કે મારે નથી જોવી, તમે જ જુઓ. કદાચ પોતાને સ્ક્રીન પર જોવું તેમને પસંદ નહોતું.

ખૂબ ગુસ્સો કરતા

તેઓ દરેક કામ વ્યવસ્થિત રીતે થયેલું જ પસંદ કરતા હતા.

કોઈ વાત તેમને પસંદ ન આવી હોય અથવા તો કોઈ સામાન તેની જગ્યાએ ન હોય તો તેઓ ખૂબ ગુસ્સો કરતા હતા.

તેમનો સ્ટાફ તેમનાથી ખૂબ ડરતો હતો. ઘણી વખત તેઓ ગુસ્સામાં જમવાની થાળી પણ ફેંકી દેતા હતા.

પરંતુ સાંજ થતાં સુધી તેઓ એક બાળક જેવા બની જતા હતા. જીદ કરવા લાગતા કે મારે આઇસક્રીમ ખાવો છે. મને છોલે ભટૂરે ખવડાવો, વગેરે વગેરે.

તેઓ ખૂબ રોમૅન્ટિક હતા. ઘણી વખત પોતાના ગીત 'મેરે સપનોં કી રાની' સાંભળતા સાંભળતા નાચવા લાગતા હતા.

તેઓ ધાર્મિક પણ હતા. ઘરમાં પૂજા-પાઠ પણ કરતા હતા.

અંતિમ સમય

દારૂ તેમના માટે ખૂબ નુકસાનકારક સાબિત થયો.

અંતિમ દિવસોમાં તેઓ ખૂબ નબળા પડી ગયા હતા. વારંવાર જમીન પર પડી જતા હતા.

જેના કારણે તેમને ઘણી જગ્યાએ...\n\ntl;dr:

રાજેશ ખન્ના પોતાના પ્રશંસકોમાં  'કાકા'ના નામની જાણીતા હતા. રાજેશ ખન્નાનો જન્મ 29 ડિસેમ્બર (1942) અને મૃત્યુ 18 જુલાઈ (2012)ના રોજ થયું હતું.


રાજ્યસભા ચૂંટણી : અલ્પેશ ઠાકોરનું ક્રૉસ વોટિંગ, ભાજપના બંને ઉમેદવારોનો વિજય\nરાજ્યસભાની ખાલી પડેલી બે બેઠકો માટે ગુજરાત વિધાનસભા ખાતે શુક્રવારે મતદાન થયું હતું. કૉંગ્રેસના કહેવા પ્રમાણે, અલ્પેશ ઠાકોર સહિતના બે ધારાસભ્યોએ ક્રૉસ-વોટિંગ કર્યું હતું.

વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસના નેતા પરેશ ધાનાણીએ આ ચૂંટણીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારી હતી, પરંતુ સર્વોચ્ચ અદાલતે આ મુદ્દે દખલ દેવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો.

ધારાસભ્યો બળવો કે ક્રૉસ વોટિંગ ન કરે તે માટે તેમને પાલનપુર નજીક એક રિસૉર્ટમાં મોકલી દેવાયા હતા.

જયશંકરે કહ્યું હતું કે આજે ગુજરાત સાથે વિશેષ સંબંધ બંધાયો છે. બંનેના સભ્યપદનો કાર્યકાળ ઔપચારિક રીતે તા. 18 ઑગસ્ટ 2023 સુધીનો રહેશે.

કૉંગ્રેસ અને ક્રૉસ વોટિંગ

કૉંગ્રેસે ધારાસભ્યોને પાલનપુરમાં એક રિસૉર્ટ ખાતે રવાના કર્યા તે સમયની તસવીર

કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યો બળવો ન કરે કે તેમનું હોર્સ ટ્રેડિંગ ન થાય, તે માટે પાર્ટીએ તેમને રાજસ્થાનના હિલસ્ટેશન માઉન્ટ-આબુ મોકલવાની યોજના બનાવી હતી, પરંતુ છેલ્લી ઘડીએ યોજના બદલવામાં આવી હતી અને તેમને પાલનપુર લઈ જવાયા હતા.

વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસના મુખ્ય દંડક અશ્વિન કોટવાલે બીબીસી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું હતું :

"રાજ્યસભામાં કેવી રીતે મતદાન કરી શકાય તે માટે તમામ 71 ધારાસભ્યોને વ્હિપ આપી દેવાયા હતા. આ મામલે કોઈના ઉપર દબાણ નથી."

કોટવાલના જણાવ્યા મુજબ અલ્પેશ ઠાકોર તથા ધવલસિંહ ઝાલાને પણ ફોન ઉપર સૂચના આપી દેવામાં આવી હતી.

કૉંગ્રેસે ગૌરવ પંડ્યા તથા ચંદ્રિકા ચુડાસમાને ચૂંટણીજંગમાં ઉતાર્યાં હતાં.

રાજકીય વિશ્લેષક હરિ દેસાઈનું કહેવું છે, "કૉંગ્રેસને પોતાના જ સંગઠન પર ભરોસો નથી. ઉપરાંત કૉંગ્રેસના નેતાઓની સત્તા સાથે જોડાવાની જે હોડ છે તેના કારણે કૉંગ્રેસ તૂટી રહી છે."

દેસાઈ માને છે કે ગુજરાતના પ્રયોગમાં સફળતા મળી એટલે તેઓ અન્ય રાજ્યોમાં પણ 'ગુજરાત મૉડલ'ના આધારે વધુમાં વધુ બેઠકો જીતવા માટે પ્રયાસ કરશે.

'ગુજરાત સાથે સંબંધ બંધાયો'

ગુજરાત ભાજપના અધ્યક્ષ જીતુભાઈ વાઘાણીના કહેવા પ્રમાણે, ભાજપના ઉમેદવારોને પાર્ટી ઉપરાંત કૉંગ્રેસ તથા તેના સાથી પક્ષના ધારાસભ્યોના મત પણ મળ્યા હતા.

પરિણામો બાદ ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રુપાણીએ કૉંગ્રેસ ઉપર ચૂંટણીપ્રક્રિયાને અટકાવવા માટે ધમપછાડાં કરવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

ચૂંટણીપંચ દ્વારા 'ઔપચારિક જાહેરાત' થાય તે પહેલાં જ ઊજવણી કરી દીધી હતી.

ચૂંટણી બાદ વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકરે પત્રકારો સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું કે 'આ પરિણામો સાથે ગુજરાત સાથે મારો વિશેષ...\n\ntl;dr:

ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભાની ખાલી પડેલી બે બેઠકોનું ચૂંટણી પરિણામ આવી ગયું છે. ભાજપના ઉમેદવાર એસ. જયશંકર અને જુગલજી ઠાકોરનો બહુમતી સાથે વિજય થયો છે.


રાજ્યસભા ચૂંટણી : કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાંની પૂરી કહાણી\nનરહરિ અમીન

ત્રીજી જૂને એટલે કે બુધવારે સાંજે કરજણ બેઠકના કૉંગ્રેસી ધારાસભ્ય અક્ષય પટેલ અને કપરાડાના કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય જીતુભાઈ ચૌધરીએ તેમના પદ પરથી રાજીનામાં આપ્યાં હતાં.

 હજુ આ બંને કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાં અંગે ગુજરાત કૉંગ્રેસનું મોવડીમંડળ આત્મમંથન કરી રહ્યું હતું ત્યાં જ મોરબીના કૉંગ્રેસી ધારાસભ્ય બ્રિજેશ મેરજાના રાજીનામાથી ગુજરાત કૉંગ્રેસના કિલ્લામાં વધુ એક ગાબડું પડી ગયું છે.

નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં પડેલાં ત્રણ રાજીનામાં સહિત માર્ચ મહિનાથી અત્યાર સુધીમાં ગુજરાત કૉંગ્રેસના કુલ આઠ ધારાસભ્યો રાજીનામાં આપી ચૂક્યા છે.

રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં રાજીનામું આપનાર મોરબીના કૉંગ્રેસી ધારાસભ્ય બ્રિજેશ મેરજા.

તાજેતરમાં કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યોનાં આ રાજીનામાંને પગલે ગુજરાત કૉંગ્રેસ દ્વારા રાજ્યસભાની બેઠકો પર ઉતારેલા બે વરિષ્ઠ કૉંગ્રેસી નેતાઓની જીતની સંભાવનામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે.

નોંધનીય છે કે કૉંગ્રેસે રાજ્યસભાની બેઠકો માટે ભરતસિંહ સોલંકી અને શક્તિસિંહ ગોહિલને પોતાના ઉમેદવાર જાહેર કર્યા છે.

ગુજરાત કૉંગ્રેસનું ધોવાણ

કૉંગ્રેસનાં ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાંનો સિલસિલો લૉકડાઉન પહેલાં શરૂ થઈ ગયો હતો.

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણની મહામારીને પગલે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા દેશવ્યાપી લૉકડાઉનની જાહેરાત કરાઈ એ પહેલાં ગુજરાત સહિત અન્ય રાજ્યોની ખાલી પડેલી બેઠકો માટે 26 માર્ચના રોજ ચૂંટણી યોજાવાનું નક્કી મનાતું હતું.

જે લૉકડાઉનને પગલે સ્થગિત રાખવામાં આવી હતી.એ સમયે પણ ગુજરાત કૉંગ્રેસમાંથી પાંચ ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં આપ્યાં હતાં.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક અહેવાલ અનુસાર તાજેતરમાં આ ત્રણેય ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાં બાદ ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યોની સંખ્યા ઘટીને 65 થઈ ચૂકી છે.

જ્યારે સત્તાધારી પક્ષ ભાજપ પાસે રાજ્યની વિધાનસભામાં 103 ધારાસભ્યો સાથે બહુમતી છે.

નરહરિ અમીનની ઉમેદવારીથી શરૂ થયો ગૂંચવાડો

ભાજપે અભય ભારદ્વાજ અને રમિલાબહેન બારા ઉપરાંત પાટીદાર નેતા નરહરિ અમીનને ત્રીજા ઉમેદવાર તરીકે ઊભા રાખ્યા છે.

જો કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં ન આપ્યાં હોત તો ભાજપ અને કૉંગ્રેસને રાજ્યસભાની ચાર બેઠકોમાંથી બબ્બે બેઠકો મળી શકી હોત.

જોકે નવા સર્જાયેલા સંજોગોને કારણે ગુજરાત કૉંગ્રેસના બે દિગ્ગજ નેતાઓ શક્તિસિંહ ગોહિલ અને ભરતસિંહ સોલંકી પૈકી કોઈ એકે હારનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

આ ગૂંચવાડો નરહરિ અમીનને ભાજપ દ્વારા ત્રીજા ઉમેદવાર જાહેર...\n\ntl;dr:

કોરોના વાઇરસની મહામારીના આ કપરા સમયમાં ગુજરાતમાં 19 જૂનના રોજ રાજ્યસભાની ચાર બેઠકો માટે ચૂંટણી યોજાશે, આ અંગે જાહેરાત થઈ કે થોડા જ કલાકો બાદ ગુજરાત કૉંગ્રેસનો આંતરવિગ્રહ ફરી સપાટી પર આવી ગયો.


રાજ્યસભા ચૂંટણી : ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાં ભાજપને કેટલો લાભ કરાવશે?\nશુક્રવારે મોરબીના ધારાસભ્ય બ્રિજેશ મેરજાએ રાજીનામું આપી દીધું. આ વાતની ધોરાજીના કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય લલિત વસોયાએ બીબીસીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખ સાથેની વાતચીતમાં પુષ્ટિ કરી હતી.

અગાઉ ગુરૂવારે વડોદરા જિલ્લાની કરજણ (નંબર 147) બેઠક ઉપરથી ધારાસભ્ય અક્ષય પટેલ તથા વલસાડ જિલ્લાના કપરાડાની (નંબર 181) બેઠક ઉપરથી ધારાસભ્ય જીતુભાઈ ચૌધરીએ તેમના પદ પરથી રાજીનામાં આપ્યાં હતા.

ઉલ્લેખનીય છે બ્રિજેસ મેરજા સાથે અત્યાર સુધી કૉંગ્રેસના 8 ધારાસભ્યો રાજીનામાં આપી ચૂક્યા છે.

ભાજપે અભય ભારદ્વાજ અને રમિલાબહેન બારા ઉપરાંત ત્રીજા ઉમેદવાર તરીકે પાટીદાર નેતા નરહરિ અમીનનું નામ જાહેર કરતા જ 'નવાજૂની' થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવતી હતી.

કૉંગ્રેસમાંથી ગુજરાત પ્રદેશ કૉંગ્રેસના પૂર્વ પ્રમુખ ભરતસિંહ સોલંકી અને શક્તિસિંહ ગોહિલને પક્ષના ઉમેદવાર તરીકે ઉતાર્યા છે.

કૉંગ્રેસમાંથી રાજ્યસભાના સાંસદ મધુસૂદન મિસ્ત્રી, જ્યારે ભાજપમાંથી શંભુપ્રસાદ ટુંડિયા, લાલસિંહ વડોદિયા અને ચુનીભાઈ ગોહેલ નિવૃત્ત થનાર છે.

ગુજરાતમાંથી રાજ્યસભાના ચાર સભ્યો ચૂંટણી માટે તા. 19મી જૂને મતદાન યોજાશે અને એજ દિવસે સાંજે પાંચ કલાકે મતગણતરી હાથ ધરાશે. ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની 11 સીટ છે.

કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચની જાહેરાત મુજબ, ગુજરાત ઉપરાંત છ રાજ્યમાં ઉપલાગૃહની 18 બેઠક માટે જૂન મહિનાના ત્રીજા સપ્તાહમાં ચૂંટણી યોજાશે.

ખરીદ-વેચાણ વિરુદ્ધ જૂથબંધી

પટેલે રાજીનામું આપવા પાછળ પક્ષમાં પ્રવર્તમાન આંતરિક જૂથબંધીને જવાબદાર ઠેરવી હતી. કૉંગ્રેસ ભાજપની ઉપર ધારાસભ્યોનું ખરીદ-વેચાણ કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે.

બંનેએ ગુજરાત વિધાનસભાના અધ્યક્ષ રાજેન્દ્ર ત્રિવેદીને રાજીનામાં આપ્યાં છે. ત્રિવેદીએ બી. બી. સી. ગુજરાતીના પ્રતિનિધિ ભાર્ગવ પરીખ સાથે વાત કરતા જણાવ્યું :

"મેં બંને (અક્ષય પેટલ તથા જીતુ ચૌધરી) ધારાસભ્યના માસ્ક ઉતરાવી ખરાઈ કરીને તેમના રાજીનામાંનો સ્વીકાર કર્યો છે."

પેટલ તથા ચૌધરીએ તેમના રાજકીય પગલાં વિશે કોઈ ઔપચારિક જાહેરાત નથી કરી.

ગુજરાત વિધાનસભામાં પૂર્વ વિપક્ષના નેતા અર્જુનભાઈ મોઢવાડિયાએ કહ્યું કે ભાજપ દ્વારા ધારાસભ્યોનો ખરીદ-વેચાણ સંઘ ચલાવવામાં આવે છે અને ભાજપ દ્વારા ધારાસભ્યોની ખરીદી કરવામાં આવી છે.

નિષ્ણાતોના કહેવા વિધાનસભામાં ઘટેલી સભ્યસંખ્યા રાજ્યસભાની ચૂંટણી દરમિયાન ભાજપને લાભ કરાવશે.

ગુજરાત ભાજપના અધ્યક્ષ જીતુભાઈ વાઘાણીએ આ આરોપોને 'પાયાવિહોણાં' ગણાવી નકારી કાઢ્યા છે....\n\ntl;dr:

ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણી પૂર્વે મોટો રાજકીય વળાંક આવ્યો છે. કૉંગ્રેસના ત્રણ ધારાસભ્યોએ તેમના પદ પરથી રાજીનામાં ધરી દીધાં છે.


રાજ્યસભા ચૂંટણી : જ્યારે ભાજપની કારમાં આવેલા છોટુ વસાવાએ કૉંગ્રેસને જિતાડી\nઆ સિલસિલાની શરૂઆત આજથી સાડા ત્રણ દાયકા પહેલાં થઈ હતી. કૉંગ્રેસના ગુજરાતમાં તપતાં સૂરજ સામે ગુજરાતના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી શંકરસિંહ વાઘેલા પહેલું ક્રૉસ વોટિંગ કરાવીને રાજ્યસભામાં ગયા હતા.

ગુજરાતમાં રાજ્યસભાટાણે ધારાસભ્યોની હેરફેર થવાની સિલસિલો એ વખતથી શરૂ થયો હતો.

એ પહેલાં ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણી સમયે કોઈ ક્રૉસ વોટિંગ થતું નહોતું.

પણ ગુજરાતમાં પહેલી વાર 1984માં રાજ્યસભાની ચૂંટણી હતી ત્યારે કૉંગ્રેસને શંકરસિંહ વાઘેલાએ ક્રૉસ વોટિંગનો પરચો બતાવ્યો હતો.

ગુજરાતમાં ક્રૉસ વોટિંગનાં મંડાણ

શંકરસિંહ વાઘેલાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે "એ સમયે કૉંગ્રેસનો તપતો સૂરજ હતો. એ પહેલાં એક વાર ગુજરાતમાં બિનકૉંગ્રેસની સરકાર આવી હતી અને એ પડી ગઈ પછી માધવસિંહ સોલંકીની સરકાર આવી હતી."

માંડીને વાત કરતાં શંકરસિંહ કહે છે, "1984ની ચૂંટણી હતી. રાજ્યસભાની આ ચૂંટણીમાં વિપક્ષના 40 વોટ હતા. જીત માટે 45 વોટની જરૂર હતી. મેં રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં ઝંપલાવ્યું. એ સમયે ઘણા કૉંગ્રેસી ધારાસભ્યો મારા સંપર્કમાં હતા. 1981ના આંદોલન પછી કેટલાક નારાજ ધારાસભ્યો પણ મારા સંપર્કમાં હતા અને હું ભાજપમાં હતો."

"કૉંગ્રેસ એ સમયે ભાજપને કંઈ ગણતી નહોતી. મેં રાજ્યસભાની ચૂંટણી લડવાનો નિર્ણય કર્યો ત્યારે બધા મને અણઘડ રાજકારણી ગણતા હતા. અમારી પાસે 40 વોટ હતા."

"કૉંગ્રેસના જે નારાજ ધારાસભ્યો મારા સંપર્કમાં હતા એમણે મને ખાનગીમાં વોટ આપવાની ખાતરી આપી હતી. એ સમયે ખરીદીની વાત નહોતી સંબંધોની વાત હતી. મને 9 વોટ ક્રૉસ વોટિંગથી મળ્યા અને હું રાજ્યસભાની ચૂંટણી જીતી ગયો."

ગુજરાતમાં આ ઘટના પછી ધારાસભ્યોના રાજ્યસભામાં વોટનું મહત્ત્વ તમામ લોકોને સમજાયું હતું.

પરંતુ એ જમાનામાં સિક્રેટ વોટિંગ થતું હતું એટલે કયા ધારાસભ્યે કોને વોટ આપ્યો એની કોઈને ખબર પડતી નહોતી.

'કૂટનીતિના ચાણક્ય' તરીકે શંકરસિંહ ઊપસી આવ્યા

શંકરસિંહ એ વખતે રાજકીય કૂટનીતિમાં 'ચાણક્ય' તરીકે ઊપસી આવ્યા હતા.

એ પછી થયેલી રાજ્યસભાની કોઈ ચૂંટણીમાં ક્રૉસ વોટિંગ થયું નહોતું, પણ બરાબર 10 વર્ષ પછી ફરી એક વાર રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં ક્રૉસ વોટિંગની રમત રમાઈ.

એ સમયે શંકરસિંહ વાઘેલાએ પોતાનાં પત્તાં રાષ્ટ્રીય ફલક પર કાઠું કાઢી રહેલા ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી ચીમનભાઈ પટેલ સામે નાખ્યાં હતાં.

1990માં ભાજપ અને જનતાદળે સાથે મળીને ચૂંટણી લડી કૉંગ્રેસને હરાવી હતી. ચીમનભાઈ પટેલ મુખ્ય મંત્રી બન્યા અને કેશુભાઈ પટેલ નંબર ટુ પર હતા.

એ...\n\ntl;dr:

ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચૂંટણીમાં ક્રૉસ વોટિંગ થવું અને અને ચૂંટણી અગાઉ ધારાસભ્યોની ઊથલપાથલ એ કોઈ પહેલી ઘટના નથી.


રાજ્યસભાની ચૂંટણી : ભાજપના ત્રણ ઉમેદવાર વિજયી, કૉંગ્રેસના શક્તિસિંહનો વિજય\nનરહરિ અમીન

ભાજપનાં અભય ભારદ્વાજ, રમિલા બારા અને નરહરિ અમીન વિજયી થયાં છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

જ્યારે કૉંગ્રેસના શક્તિસિંહ ગોહિલ વિજયી થયા છે પણ ભરતસિંહ સોલંકીની હાર થઈ છે.

ગુજરાત કૉંગ્રેસના પ્રભારી રાજીવ સાતવે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું, "ભાજપ દ્વારા ધારાસભ્યોની લે-વેચ, સત્તાનો ડર, ધન-બળનું જોર અને તમામ ગેરકાયદેસર રીતો અપનાવવા છતાં ગુજરાત કૉંગ્રેસના તમામ ધારાસભ્યો એક રહ્યા અને કૉંગ્રેસે ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની એક બેઠક મેળવી છે"

ભરતસિંહ સોલંકીએ બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખ સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું, "કૉંગ્રેસના તમામેતમામ ધારાસભ્યોએ એક થઈને મતદાન કર્યું હતું એ બદલ હું એમનો આભાર વ્યક્ત કરું છું."

તો આ વિજયને વધાવતાં ગુજરાત ભાજપના પ્રવક્તા ભરત પંડ્યાએ ભાર્ગવ પરીખને જણાવ્યું, "ચીન સરહદે જવાનો શહીદ થતાં અને કોરોના મહામારીને કારણે ભાજપ દ્વારા કોઈ પણ પ્રકારની ઉજવણી નહીં કરવામાં આવે."

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ ભાજપના આ વિજય પર ખુશી વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું, "અનેક પ્રયાસો કરવા, અમારા ધારાસભ્યોનો સંપર્ક કરવાની મહેનત કરવા, મતગણતણીમાં વાંધાવચકા કાઢવા છતાં કૉંગ્રેસના હાથ હેઠા પડ્યા છે અને ભારતીય જનતા પાર્ટીનો વિજય થયો છે."

દિવસભરનો ઘટનાક્રમ

ગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચાર બેઠકો માટેનું મતદાન પૂર્ણ થઈ ગયું છે. કૉંગ્રેસે કેન્દ્રીય ચૂંટણીપક્ષ સમક્ષ બે મતોને લઈને વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

કૉંગ્રેસે ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમા અને કેસરી સોલંકીના મતને લઈને વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

ગુજરાત હાઈકોર્ટે ધોળકા બેઠકની ચૂંટણી રદ કરતાં ભૂપેન્દ્રસિંહ ચુડાસમાએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી. જે બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટના આ નિર્ણય પર સ્ટે આપ્યો હતો. જેને પગલે કૉંગ્રેસ આ બાબતને સબ-જ્યુડિશિયરી ગણાવી છે.

બીજી તરફ કૉંગ્રેસના દાવા અનુસાર માતરના ધારાસભ્ય કેસરીસિંહ સોલંકી સ્વસ્થ હોવા છતાં ભાજપે પ્રૉક્સી વોટનો વિકલ્પ પંસદ કર્યો છે.

આ  બન્ને બાબતોને ધ્યાને લેતા કૉંગ્રેસે ચૂંટણીપંચ સમક્ષ વાંધો ઉઠાવ્યો છે.

બીબીસીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખના જણાવ્યા અનુસાર કૉંગ્રેસને કરેલી વાંધાઅરજીને પગલે પરિણામ આવવામાં વાર લાગે એવી શક્યતા છે.

 છોટુ વસાવાએ મતદાનનો બહિષ્કાર કર્યો

ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટીએ મતદાનનો બહિષ્કાર કર્યો છે.  આદિવાસીઓની સમસ્યાનું નિરાકારણ નહીં આવ્યું હોવાને લીધે છોટુ વસાવાએ આ નિર્ણય લીધો હોવાનું જણાવ્યું છે.

બીબીસી ગુજરાતીના સહયોગી ભાર્ગવ પરીખને...\n\ntl;dr:

ગુજરાતની ચાર રાજ્યસભાની બેઠકની મતગણતરી પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને ભાજપના ત્રણ ઉમેદવાર જીતી ગયા છે. જ્યારે કૉંગ્રેસના ફાળે એક બેઠક આવી છે.


રાજ્યસભામાં CAB : નાગરિકતા બિલમાં અમિત શાહે ઉલ્લેખ કર્યો તે નહેરુ-લિયાકત કરાર શું છે?\nપાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન લિયાકત અલી ખાન અને ભારતના વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ

બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન શાહે કહ્યું કે આઝાદી બાદ ભારત અને પાકિસ્તાનમાં શરણાર્થીઓને ભારે હાલાકી ભોગવવી પડી હતી, એટલે વર્ષ 1950માં નવી દિલ્હી ખાતે નહેરુ-લિયાકત કરાર થયા હતા.

શું છે કરાર?

8 એપ્રિલે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા આ દ્વીપક્ષીય કરારને 'દિલ્હી સમજૂતી' નામે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

આ કરાર બંને દેશ વચ્ચેની છ દિવસની લાંબી ચર્ચા બાદ થયો હતો અને તેનું લક્ષ્ય હતું કે પોતાના સીમાઓમાં રહેલા લઘુમતીઓને સંપૂર્ણ સુરક્ષા અને તેમના અધિકાર આપવા.

આ કરાર માટે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન લિયાકત અલી ખાન દિલ્હી આવ્યા હતા. એ સમયે જવાહરલાલ નહેરુ ભારતના વડા પ્રધાન હતા.

આ કરારની જરૂર કેમ પડી?

વર્ષ 1947માં થયેલા વિભાજન બાદ લાખો શરણાર્થીઓ એક તરફથી બીજી તરફ આવનજાવન કરી રહ્યા હતા.

પૂર્વ પાકિસ્તાન (હાલનું બાંગ્લાદેશ), પંજાબ, સિંધ અને કેટલાય વિસ્તારોમાંથી હિંદુ અને શીખ મોટી સંખ્યામાં ભારત આવી રહ્યા હતા.

પશ્ચિમ બંગાળ, બિહાર, પંજાબનો એ ભાગ જે ભારતમાં આવી ગયો હતો, ત્યાં ભારતના અન્ય ભાગમાંથી મુસલમાનો પાકિસ્તાન જઈ રહ્યા હતા.

કેટલાય ઇતિહાસકારો આને વિશ્વ ઇતિહાસનું સૌથી મોટું વિસ્થાપન માને છે.

વિભાજન બાદ ઘણા વિસ્તારોમાં મોટા પાયે રમખાણો થઈ રહ્યાં હતાં અને મોટી સંખ્યામાં હિંદુ-મુસલમાન મરી રહ્યા હતા.

પાકિસ્તાનમાં મહિલાઓનાં જબરજસ્તી ધર્મપરિવર્તન અને લગ્નનાં સમાચારો આવતા રહે છે

આ સમયે એવા પણ કિસ્સા બન્યા હતા કે પોતાનો દેશ છોડી રહેલા શરણાર્થીઓની જમીન-સંપત્તિ પર કબજો થઈ ગયો કે પછી તેને લૂંટી લેવાઈ હતી.

બાળકીઓ-મહિલાઓનાં અપહરણ કરી લેવાયાં હતાં, લોકોને જબરજસ્તી ધર્મપરિવર્તન કરાવાતું હતું.

આવી ઘટનાઓ જે લઘુમતીઓ વિસ્થાપન માટે તૈયાર નહોતા એમની સાથે પણ ઘટી હતી.

એટલે કે પાકિસ્તાનના એ હિંદુઓ જે ભારત આવવા તૈયાર નહોતા કે પછી એ મુસ્લિમો જે ભારતમાં જ રહી ગયા હતા.

બંને દેશના લઘુમતીઓ ડરના માહોલમાં જીવી રહ્યા હતા.

1948માં પાકિસ્તાન તરફથી કાશ્મીર પર હુમલા થયા અને બાદમાં ભારતના હસ્તક્ષેપ બાદ ભારત-પાકિસ્તાનના સંબંધો બગડી ગયા હતા. ડિસેમ્બર 1949માં બંને દેશ વચ્ચેનો વેપાર પણ બંધ થઈ ગયો.

બંને દેશ વચ્ચે યુદ્ધની સ્થિતિ સર્જાતી દેખાઈ રહી હતી.

નહેરુ-લિયાકત કરારનું લક્ષ્ય

ગૃહમંત્રી અમિત શાહનું નિવેદન

લોકસભામાં અમિત શાહે કહ્યું કે પાકિસ્તાનમાં અને બાદમાં બાંગ્લાદેશ બન્યું ત્યારે...\n\ntl;dr:

લોકસભામાં નાગરિકતા સંશોધન અધિનિયમ (CAB) 2019 પર ચર્ચા દરમિયાન કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે નિવેદન આપ્યું હતું કે 'નહેરુ-લિયાકત કરાર કોઈ કામ ન આવ્યો' અને લઘુમતીઓને સુરક્ષા આપવામાં પાકિસ્તાન (જ્યારે કરાર થયા ત્યારે બાંગ્લાદેશનું અસ્તિત્વ નહોતું.) નિષ્ફળ રહ્યું છે એટલે આ બિલ લાવવાની જરૂર ઊભી થઈ.


રાણી લક્ષ્મીબાઈ માત્ર ઝાંસી માટે લડ્યાં કે ભારતની સ્વતંત્રતા માટે?\nભારતની આઝાદીની લડાઈમાં લક્ષ્મીબાઈએ ભાગ લીધો હતો. પરંતુ કેટલાંક એવા લોકો  છે, જેમના મતે લક્ષ્મીબાઈ ભારત નહીં, માત્ર ઝાંસીને બચાવવા જ લડ્યાં હતાં.

લક્ષ્મીબાઈ ઝાંસી માટે લડ્યાં હતાં કે દેશ માટે એ સવાલ વારંવાર ઉઠાવવામાં આવે છે. વિનાયક દામોદર સાવરકરે આ યુદ્ધને 1857ના સ્વતંત્રા સંગ્રામનો દરજ્જો આપ્યો હતો.

પરંતુ બ્રિટીશ ઇતિહાસકારોએ આને સ્વતંત્રતાની લડાઈ તરીકે નકારી દે છે અને તેને વિદ્રોહ માત્ર ગણે છે.

ત્યારે લક્ષ્મીબાઈની ભૂમિકાને સમજવા માટે ઇતિહાસની તરફ જવું પડશે.

લક્ષ્મીબાઈની એ છબી...

ઝાંસીનો શંકર કિલ્લો. આગની જવાળાઓમાં ઘેરાયેલું ઝાંસી.

કિલ્લામાંથી અંગ્રેજો ઉપર થતો હુમલો અને અંગ્રેજો દ્વારા કરાતો વળતો હુમલો.

દત્તક લીધેલા દીકરાને પીઠ ઉપર બાંધીને, ઘોડા પર સવાર થતાં રાણી લક્ષ્મીબાઈ.

ઝાંસીની રાણીનું નામ લેતાં જ આપણી આંખો સામે આ દૃશ્ય ખડું થઈ જાય છે. આ જ લડાઈમાં રાણીએ અંતિમ શ્વાસ લીધો હતો.

પરંતુ કથા ફક્ત આ તસવીર પુરતી જ નથી. રાણી લક્ષ્મીબાઈ ઉપર શું વીતી હતી, એને સમજવા માટે આપણે 1857-58ના સમયને જોવો પડશે.

મોરોપંત તાંબે પેશ્વાઓને ત્યાં નોકરી કરતા હતાં. મોરોપંતના ઘરે દીકરીનો જન્મ થયો. નામ રાખવામાં આવ્યું- મણિકર્ણિકા.

મણિકર્ણિકાના લગ્ન ઝાંસીના રાજા ગંગાધર નેવાલકર સાથે થયા. લગ્ન બાદ મણિકર્ણિકાને લક્ષ્મીબાઈના નામથી ઓળખવામાં આવ્યાં.

1851માં લક્ષ્મીબાઈ અને ગંગાધરને ત્યાં બાળકનો જન્મ થયો પરંતુ ફક્ત ત્રણ મહિનામાં એ નવજાત શિશુનું મૃત્ય નીપજ્યું. કેટલાંક સમય બાદ ગંગાધર રાવની પણ તબિયત લથડી.

20 નવેમ્બર 1853માં ગંગાધર રાવે એક પુત્રને દત્તક લીધો. દત્તક લીધાના બીજા દિવસે ગંગાધર રાવનું પણ મોત નીપજ્યું.

અંગ્રેજી શાસકોએ નાગપુર, તંજાવર, સતારા જેવા મરાઠાઓના રજવાડાઓને સમાપ્ત કરી દીધાં અને બ્રિટીશ કંપનીનો ભાગ બનાવી દીધાં.

ડૅલહાઉઝીનું એ ષડયંત્ર

ગંગાધર રાવના મૃત્યુ પછી ઝાંસીને પણ સમાપ્ત કરવાનું લૉર્ડ ડેલહાઉઝીનું કાવતરું હતું.

તેમણે ગંગાધર રાવના પુત્ર દામોદર રાવને ઝાંસીના વારસ તરીકે સ્વીકારવાનો ઇન્કાર કરી દીધો.  ઝાંસીના વિલયનો આદેશ આપી દીધો.

13 માર્ચ 1854ના રોજ રાણી લક્ષ્મીબાઈને આ આદેશ મળ્યો.

ત્યારે લક્ષ્મીબાઈએ કહ્યું, "મારી ઝાંસી નહીં આપું." આ વાક્યને કારણે લક્ષ્મીબાઈનું નામ ઇતિહાસમાં અમર થઈ ગયું.

આ સ્થિતિમાં શું કરવામાં આવે એ પૂછવા માટે લક્ષ્મીબાઈએ બૅરિસ્ટર જૉન લૅઁગ પાસે સલાહ માગી.

જૉન લૅગે તેમને આ...\n\ntl;dr:

આજે રાણી લક્ષ્મીબાઈનો જન્મદિવસ છે.


રાધા વ્યાસ : ડેટ દરમિયાન આઇડિયા આવ્યો અને આ યુવતી બની ગઈ કરોડપતિ\nરાધા વ્યાસ અને થોમસન લી

આ વાત થોડી જૂની છે. વર્ષ 2012માં જયારે રાધાની મુલાકાત લી સાથે થઈ, ત્યારે રાધા 32 વર્ષનાં સિંગલ મહિલા હતાં અને લીની ઉંમર 31 વર્ષની હશે.

રૂબરૂ મુલાકાત પહેલાં બંને ઈન્ટરનેટ પર મળ્યાં હતાં.

રાધા અને લીની પહેલી મુલાકાત એક ડિનર ડેટ પર થઈ, જ્યાં એમને ખ્યાલ પડ્યો કે એ બંને હરવા-ફરવાનાં શોખીન છે.

ત્યારબાદ એમનું મળવાનું ચાલુ રહ્યું અને એક દિવસ લંડનના એક બારમાં લી સાથે વાત કરતા-કરતા રાધા એ કહ્યું કે એવી કોઈ પણ કંપની નથી, જે એ લોકોની ઉંમરના લોકોને ધ્યાનમાં રાખીને ટ્રાવેલ પૅકેજ બનાવતી હોય.

રાધાનો મતલબ હતો કે 18 થી 30 વર્ષનાં લોકો માટે બજારમાં અલગ-અલગ સ્કીમો આવતી રહેતી હોય છે, જે એ વયજૂથનાં લોકોને અજાણ્યા લોકો સાથે હરવા-ફરવાનો મોકો આપે.

એટલે સુધી કે વૃદ્ધો માટે પણ આવી સ્કીમો ઉપલબ્ધ હોય છે, પરંતુ એમની ઉંમરના લોકો માટે આવી કોઈ સ્કીમ નથી.

આ પછી રાધા અને લી ખાસ્સી વાર સુધી આ વિષય પર વાતો કરતાં રહ્યાં.

રાધા કહે છે, ''બિઝનેસ વિષય પર વાત કરતાં-કરતાં અમને સમયની ખબર જ ના પડી, અમે ખાસ્સા ઉત્સાહિત થઈને વાત કરી રહ્યાં હતાં અને અમુક અઠવાડિયાઓની અંદર જ અમે એક પ્રેમી યુગલમાંથી બિઝનેસ પાર્ટનર બની ગયાં.''

હવે રાધા અને લીએ લગ્ન કરી લીધાં છે. એટલું જ નહીં, બંને સાથે મળીને 'ફ્લેશ પેક' નામની કંપની પણ સ્થાપિત કરી છે.

આ કંપની 30 થી 40 વર્ષની વયજૂથમાં આવતાં લોકોને વિયેતનામ, શ્રીલંકા અને જૉર્ડન જેવાં દેશોની યાત્રા પર લઈ જાય છે.

આ કંપની અત્યાર સુધી દસ હજાર લોકોને વિદેશપ્રવાસ કરાવી ચૂકી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ક્યાંથી આવ્યો કંપનીનો વિચાર?

રાધાના મનમાં આ પ્રકારની કંપની બનાવવાનો વિચાર 2012માં આવેલો.

એ રજાઓ ગાળવા વૅકેશન પર જવા માંગતાં હતાં, પરંતુ મોટાભાગના મિત્રોનાં લગ્ન થઈ ગયાં હોવાથી એ લોકો પાસે સમય નહોતો.

એવામાં એમણે એકલાં જ એક ગ્રૂપ ટ્રીપ પર કંબોડિયા જવાનું નક્કી કર્યું, પરંતુ આ ગ્રૂપમાં યુવાનોની સંખ્યા વધારે હતી.

રાધા કહે છે, ''આ ટ્રીપ પર મારાં સહપ્રવાસીઓ ખૂબ સારાં હતાં, પરંતુ એ બધા જ ઉંમરમાં ખૂબ નાનાં હતાં, એથી મારી અને એમની વિચારસરણીમાં ઘણો તફાવત હતો.''

''આ પછી મને વિચાર આવ્યો કે કોઈ કંપની મારી ઉંમરના લોકો માટે આ પ્રકારની કોઈ સ્કીમ કેમ નથી લઈને આવતી?''

શરુ થયું કંપની માટે રિસર્ચ

પહેલી મુલાકાત બાદ રાધા અને લી તેમના બિઝનેસ આઇડિયાને લઈને રિસર્ચ શરુ કરી ચૂક્યાં હતાં, જેથી આ રીતની કંપની બનાવવાનું...\n\ntl;dr:

દુનિયા ફરવાના શોખીન રાધા વ્યાસની મુલાકાત જયારે થૉમસન લી સાથે થઈ તો એ બંનેને ખ્યાલ નહોતો કે એક દિવસ એ લોકો લગભગ એક અબજ રૂપિયાની કંપનીનાં માલિક બની જશે.


રાધા-કૃષ્ણના પ્રેમની ભૂમિ પર જ આ રીતે દમ તોડી રહી છે પ્રેમકહાણીઓ\n24 જૂન, ગણેશપુર, મૈનપુરી : અમન યાદવ અને રેખા યાદવનાં શબ તેજાબથી બાળી દેવાયેલી સ્થિતિમાં ઝાડીમાંથી મળી આવ્યાં.

27 જૂન, ખૈરાગઢ, આગ્રા : શ્યામવીર તોમર અને તેમની પ્રેમિકા નેહા કુશવાહાનો મૃતદેહ ખેતરમાંથી મળી આવ્યો.

1 જુલાઈ, સોરોં, કાસગંજ : કુંવરપાલ લોધી અને તેમની પ્રેમિકાનાં લોહીથી લથપથ શબ મળી આવ્યાં.

પ્રેમીઓના લોહીથી રંગાઈ રહેલી આ એ વ્રજભૂમિ છે, જ્યાં દુનિયાભરના પ્રેમીઓ માટે તીર્થસમો તાજમહલ બનેલો છે.

વ્રજ ક્ષેત્રમાં ઘરે-ઘરે રાધા-કૃષ્ણની પ્રેમકથા ગીતોમાં ગવાતી રહી છે. પરંતુ આ પ્રદેશના પ્રેમીઓના નસીબમાં મૃત્યુકથાઓ જ લખેલી છે.

એવું લાગે છે કે પરિવારોમાં જ અદૃશ્ય યુદ્ધ ચાલી રહ્યું છે, જેમાં ઉંબરાની એક તરફ પ્રેમી છે તથા પ્રેમિકા અને બીજી તરફ છે તેમના સ્વજનો.

છેલ્લા થોડા વખતમાં આગ્રા અને તેની આસપાસના જિલ્લામાં કુટુંબની આબરૂના નામે પ્રેમીઓની હત્યાના એકથી વધુ કિસ્સાઓ બહાર આવ્યા છે.

મૈનપુરીના વરિષ્ઠ પત્રકાર મનોજ ચતુર્વેદી કહે છે, "જુવાનીને ઉંબરે આવેલા યુવાનોની જીદ સામે કુટુંબની આબરૂનો પ્રશ્ન આવીને ટકરાય છે ત્યારે માસૂમ સંતાનોનો જીવ જાય છે."

શ્યામવીર અને તેમનાં સગીર પ્રેમિકાને મારીને ખેતરમાં ફેંકી દેવાયાં હતાં

27 જૂનની સવારે આગ્રાના ખૈરાગઢ પોલીસ સ્ટેશનની હદમાં આવતા નગલા ગોરઉ ગામના એક ખેતરમાં યુવક અને સગીર યુવતીની લાશ મળી આવી જેના કારણે તંગદિલી ઊભી થઈ હતી.

મરનાર યુવક હતા શ્યામવીર તોમર અને તેમની પાસે જ પડી હતી તેમની પ્રેમિકા નેહા કુશવાહાની લાશ.

સવારે ચાર વાગ્યે ગામના સરપંચે શ્યામવીરના ઘરે આવીને કુટુંબીજનોને જાણ કરી કે, 'તમારો છોકરો મરેલો પડ્યો છે.'

શ્યામવીરનાં માતા કહે છે, "હું તડપી તડપીને મારું માથું ફોડતી રહી, પણ કોઈ મને મારા દીકરા પાસે લઈ ન ગયું."

શ્યામવીર ઠાકુર જ્ઞાતિના હતા, જ્યારે તેમની પ્રેમિકા બાજુના ગામની કુશવાહા જ્ઞાતિની કિશોરી હતી.

ઠાકુરનો છોકરો અને કુશવાહાની છોકરીના પ્રેમની ચર્ચા ગામમાં થવા લાગી હતી.

એકવાર પંચ પણ મળ્યું હતું અને શ્યામવીરને બીજી જ્ઞાતિની છોકરીને ન મળવા માટે સમજાવ્યો હતો.

જોકે, તેમનો પરિવાર એ વાત માનવા તૈયાર નહોતો કે જે છોકરી તેમની સાથે મૃત હાલતમાં મળી આવી તેને શ્યામવીર પ્રેમ કરતા હતા.

લગ્ન વિશેના સવાલ પર તેમનાં માતા કહે છે, "એમ કેવી રીતે લગ્ન કરી આપીએ, તેઓ કાછી છે, અમે ઠાકુર છીએ."

વાત કરતાં-કરતાં અચાનક શ્યામવીરનાં માતા ફરી વિલાપ કરવા લાગે છે અને ધ્રૂજતા અવાજે કહે છે,...\n\ntl;dr:

11 જૂન, નયાગાંવ, એટા : સત્યપ્રકાશ યાદવ અને સપના યાદવ   આંબાની ડાળે લટકતાં મળ્યાં .


રાની : સાધારણ પરિવારમાંથી ભારતીય મહિલા હોકી ટીમનાં કપ્તાન બનવાની કહાણી\nજોકે, હોકીમાં તેમણે નાની ઉંમરથી જ કુશળતા મેળવી લીધી હતી.

પ્રતિભા અને સખત મહેનતના બળે તેઓ ભારતીય મહિલા હોકી ટીમના કૅપ્ટનપદે પહોંચી શક્યાં છે.

ઘણા લોકો તેમને હાલમાં વિશ્વમાં સૌથી શ્રેષ્ઠ મહિલા હોકી ખેલાડીઓ પૈકી એક ગણે છે. ભારતીય હોકીનાં રાની બીબીસી ઇન્ડિયન સ્પોર્ટ્સવુમેન ઑફ ધ યર 2020 ઍવૉર્ડનાં એક નૉમિની છે.

રિપોર્ટરઃ ઇમરાન કુરૈશી

એડિટિંગઃ સુમિત વૈદ

પ્રોડ્યુસરઃ સૂર્યાંશી પાંડે

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

તેમનાં માતાપિતા તેમને રાની કહીને બોલાવે છે, પરંતુ તેઓ બહુ સાધારણ પરિવારમાંથી આવે છે.


રામ જન્મભૂમિ વિવાદ : કેન્દ્રએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં કહ્યું 'જેના પર વિવાદ નથી તે જમીન પરત આપો'\n સરકારે અદાલતમાં અરજી આપતા કહ્યું છે કે તે જમીનના વિવાદિત ભાગ સિવાયની બાકી જમીન રામ જન્મભૂમિ ન્યાસ (મંદિર ટ્રસ્ટ)ને આપી દે, જેથી મંદિરની યોજના ઉપર કામ કરી શકાય.

વિવાદિત જમીનની આસપાસની 67 એકર જમીન સરકારની છે, જેમાંથી 2.7 એકર જમીન ઉપર અલાહાબાદ હાઈકોર્ટે વર્ષ 2010માં ચુકાદાની સુનાવણી કરી હતી અને ફક્ત 0.313 એકર જમીન ઉપર વિવાદ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે આ આખી જમીન યથાવત રાખવાનું કહ્યું છે, પરંતુ હવે સરકારે કોર્ટમાં અરજી આપી છે કે જે જમીન ઉપર વિવાદ નથી એ જમીન યથાસ્થિતિ જાળવી રાખવાનો આદેશ હટાવી લેવામાં આવે.

આજે (મંગળવારે) સુપ્રીમ કોર્ટમાં રામ મંદિર-બાબરી વિવાદ ઉપર સુનાવણી થવાની હતી.

જોકે, નવી બંધારણીય બૅન્ચના જસ્ટિસ એસ. એ. બોબડે હાજર નહીં હોવાને કારણે આજની સુનાવણી ટાળી દેવામાં આવી છે.

રામ મંદિરના મુદ્દે શિવસેના અને વિશ્વ હિંદુ પરિષદ મોદી સરકારને સતત ઘેરતી રહી છે આ સ્થિતિમાં ચૂંટણીના વર્ષમાં સરકારનું આ પગલું અગત્યનું સાબિત થઈ શકે છે.

2010નો ચુકાદો શું છે

વર્ષ 2010ના અલાહાબાદ હાઈકોર્ટના ચુકાદા વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવામાં આવી છે.

અલાહાબાદ હાઈકોર્ટે પોતાના 2010ના ચુકાદામાં અયોધ્યાની 2.77 એકર જમીન સુન્ની વક્ફ બોર્ડ, નિર્મોહી અખાડા અને રામ લલાની વચ્ચે એક સરખી વહેંચવાનો ચુકાદો આપ્યો હતો.

અયોધ્યામાં શું થયું હતું?

અયોધ્યા વિવાદ ભારતમાં એક રાજકીય મુદ્દો બની ગયો છે. ઘણાં હિંદુ સંગઠનોના કાર્યકર્તાઓએ છ ડિસેમ્બર, 1992ના રોજ અયોધ્યામાં બાબરી મસ્જિદ તોડી પાડી હતી.

ભારતીય જનતા પાર્ટી અને વિશ્વ હિંદુ પરિષદ સહીત ઘણાં હિંદુ સંગઠનોનો દાવો છે કે હિંદુઓના આરાધ્યદેવ રામનો જન્મ બરાબર અહીં જ થયો હતો, જ્યાં બાબરી મસ્જિદ હતી.

તેમનો દાવો છે કે બાબરી મસ્જિદ હકીકતમાં, એક મંદિરને તોડીને બનાવવામાં આવી હતી.

બાબરી મસ્જિદ તોડી પાડ્યા બાદ દેશમાં કોમી રમખાણો ફાટી નીકળ્યાં હતાં અને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં મંદિર નિર્માણ માટે વિવાદિત ભૂમિના હસ્તાંતરણની જોરશોરથી માંગણી કરવામાં આવી.

વિવાદિત જમીનના માલિકી હક્કનો આ કેસ દેશની અદાલતોમાં 1949થી જ ચાલી રહ્યો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

રામ મંદિર-બાબરી મસ્જિદ વિવાદમાં સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો છે.


રામ મંદિર પર વિહિપ કે શિવેસેનામાંથી કોનો ‘કબ્જો’\nના તો વિહિપ આ કાર્યક્રમમાં દાવા પ્રમાણે બે લાખ લોકોને ભેગા કરી શકી ના તો ભાજપ વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં નવો સંદેશ આપી શક્યો.

ભાજપ-વિહિપ માટે સૌથી ખરાબ બાબત એ રહી કે તેમના હરીફ શિવસેનાના પ્રમુખ ઉદ્ધવ ઠાકરે આ કાર્યક્રમના એક દિવસ અગાઉ અયોધ્યા પહોંચી ગયા.

ઉદ્ધવ સાથે વિહિપના સમર્થનમાં આવેલા કાર્યકર્તાઓનો દસમો ભાગ પણ નહોતો તેમ છતાં લોકોનું ધ્યાન ખેંચવામાં ઉદ્ધવ સફળ થયા.

વિહિપના નારા "રામ લલ્લા હમ આયેંગે મંદિર વહીં બનાયેંગે" કરતાં ઉદદ્ધવે આપેલો નારો "હર હિંદુ કી યહી પુકાર, પહેલે મંદિર ફિર સરકાર" વધારે લોકપ્રિય થયો હતો.

અયોધ્યામાં ઉદ્ધવ ઠાકરેએ રામ મંદિરના નિર્માણની તારીખ જાહેર કરવાની ચીમકી ઉચ્ચારી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજ્યના ખૂણે ખૂણેથી વિહિપના કાર્યક્રમ માટે આવેલી ભીડને આ વાત વધારે પસંદ પડી કારણ કે લોકો એ અપેક્ષા લઈને આવ્યા હતા કે વિહિપ મંદિર નિર્માણ અંગે કંઈક નક્કર વાત કરશે.

ઉદ્ધવે વડા પ્રધાન પર આડકતરો હુમલો કરતા કહ્યું, "ખાલી 56 ઈંચની છાતી હોવાથી કંઈ નહીં થાય. 65 ઈંચની છાતી સાથે મરદનું કાળજું પણ હોવું જોઈએ"

વિહિપ અને શિવસેના વચ્ચે એક જ કૉમન વાત છે. આ વાત એ છે કે બનેં મંદિર માટે કાયદો ઘડવાની તરફેણમાં છે.

આ બંને સંગઠનોને કોર્ટમાં આઠ વર્ષથી પડતર રહેલા કેસથી કોઈ ફરક પડતો નથી.

કંઈ નક્કર પરિણામ ન આવ્યું

વર્ષ 2010માં અલાહબાદ હાઈકોર્ટે વિવાદિત જમીનને ત્રણ સરખા ભાગમાં વહેંચવાનો ચુકાદો આપ્યો હતો.

કોર્ટે ચુકાદો આપતાં જણાવ્યું હતું કે જમીનના બે ભાગ મંદિરના ફાળે જશે અને એક ભાગ મસ્જીદના ફાળે જશે.

આ ચુકાદાની વિરુદ્ધમાં બંને પક્ષકારોએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી.

વિહિપે અયોધ્યાની ધર્મસભા માટે અનેક જગ્યાએથી સાધુ સંતોને બોલાવ્યા હતા. આ સભામાં લાખો લોકો ઊમટી પડે તેવી અપેક્ષા હતી.

જોકે, લોકો સભા છોડીને પરત જઈ રહ્યા હોવાના કારણે નિયત સમયના એક કલાક પહેલાં જ કાર્યક્રમ સમાપ્ત કરવાની ફરજ પડી હતી.

કાર્યક્રમ પરથી સ્પષ્ટ જણાતું હતું કે સાધુ-સંતો, સંઘ કે વિહિપ પાસે કહેવા માટે કંઈ નવું નહોતું.

તમામ લોકોએ મંદિરના નિર્માણ માટે કાયદો અથવા સંસદમાં ખરડો પસાર કરવાની ફરી માગ કરી હતી.

ધર્મસભાના આયોજક વિહિપે એક ઔપચારિક પ્રસ્તાવ પાસ થવાની પણ દરકાર કરી નહીં.

જ્યારે સંઘના મોટા નેતાઓએ તો ચેતવણી આપી હતી કે જ્યાં સુધી મંદિર નિર્માણ નહીં થાય ત્યાં સુધી જંપીશુ નહીં.

જોકે, સંઘે ક્યારેય સ્પષ્ટતા નહોતી કરી તેમણે આ પડકાર કોને...\n\ntl;dr:

અયોધ્યામાં રામ મંદિરના નિર્માણની માગ સાથે રવિવારે યોજાયેલું વિશ્વ હિંદુ પરિષદનું સંમેલન હવાઈ ગયેલા ફટાકડા જેવું સાબિત થયું હતું.


રામ મંદિર બનાવ્યા વિના ભાજપ આગામી ચૂંટણી લડશે તો શું થશે?\nઆ સવાલના જવાબમાં ભાજપના આખાબોલા નેતા સુબ્રમણ્યમ સ્વામી કહે છે, "રામ મંદિર બનાવ્યા વિના ચૂંટણી લડશે તો નિશ્ચિત રીતે જ નુકસાન થશે."

રામ જન્મભૂમિ-બાબરી મસ્જિદ કેસમાં અલાહાબાદ હાઈ કોર્ટે આપેલા ચૂકાદાથી અસંતુષ્ટ પક્ષોએ 2010માં સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખખડાવ્યો હતો.

અલાહાબાદ હાઈ કોર્ટની ત્રણ ન્યાયમૂર્તિઓની એક ખંડપીઠે બે વિરુદ્ધ એકની બહુમતિથી એવો ચૂકાદો આપ્યો હતો કે અયોધ્યાની જમીનને ત્રણ પક્ષકારો - સુન્ની વક્ફ બોર્ડ, નિર્મોહી અખાડા અને રામ લલા વચ્ચે સમાનરૂપે વિભાજિત કરવામાં આવશે.

લાગણી સાથે જોડાયેલી છે માગણી

સુબ્રમણ્યમ સ્વામી

રામ મંદિરના નિર્માણને હકીકત બનાવવાના હેતુસર સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં આ સંબંધે ચાલી રહેલા કેસમાં એક પક્ષકાર બનવાની અરજી થોડા સમય પહેલાં દાખલ કરી હતી.

રામ જન્મભૂમિ-બાબરી મસ્જિદ વિવાદમાં હસ્તક્ષેપની તમામ અરજીઓને સુપ્રીમ કોર્ટે ફગાવી દીધી હતી.

તેમાં ફિલ્મ દિગ્દર્શકો શ્યામ બેનેગલ, અપર્ણા સેન અને માનવાધિકાર કાર્યકર્તા તીસ્તા સેતલવડની અરજીઓ સામેલ હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટે માત્ર સુબ્રમણ્યમ સ્વામીની અરજી સંબંધે જણાવ્યું હતું કે તેને હવે એક અલગ અરજીના સ્વરૂપમાં સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવશે.

અદાલતના જણાવ્યા અનુસાર, એ અરજીને બાદમાં દાખલ કરી શકાશે.

બીબીસીએ સુબ્રમણ્યમ સ્વામી સાથે વાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમની માગણી લાગણી સાથે જોડાયેલી છે.

સુબ્રમણ્યમ સ્વામીના જણાવ્યા અનુસાર, અદાલતમાં ચાલી રહેલો કેસ પ્રોપર્ટીની માલિકી સાથે જોડાયેલો છે, પણ તેમની અરજીને આસ્થા સાથે સંબંધ છે.

રામ જન્મસ્થાનમાં પ્રાર્થના કરવાનો મૌલિક અધિકાર તેમને મળવો જોઈએ.

સુબ્રમણ્યમ સ્વામીની અરજીની સુનાવણી ક્યારે શરૂ થશે એ હાલ નક્કી નથી, પણ તેમને ખાતરી છે કે આ મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલતા કેસ પહેલાં તેમની અરજી બાબતે ફેંસલો જરૂર થઈ જશે.

રામ મંદિર નિર્માણ ચૂંટણી ઢંઢેરાનો હિસ્સો

રામ મંદિરનું નિર્માણ ભાજપના ચૂંટણી ઢંઢેરાનો હિસ્સો હંમેશા બની રહ્યું છે પણ તેનો ગંભીરતાથી અમલ નહીં કરવાનો આક્ષેપ ભાજપ પર થતો રહ્યો છે.

ભાજપ પર એવો આરોપ છે કે તેણે રામ મંદિર મુદ્દાનો ઉપયોગ માત્ર ચૂંટણી જીતવા માટે કર્યો છે. આ મુદ્દાને જીવંત રાખવો તેના માટે લાભકારક છે.

સુબ્રમણ્યમ સ્વામી રામ મંદિરને આસ્થાનો મુદ્દો માને છે ત્યારે માનવાધિકાર કાર્યકર તીસ્તા સેતલવાડ જણાવે છે કે 'હિન્દુત્વ પરિવારે' આ મુદ્દાને રાજકીય બનાવી દીધો છે.

સત્તાધારી...\n\ntl;dr:

ઉત્તર પ્રદેશનાં ગોરખપુર અને ફૂલપુરની સંસદીય પેટાચૂંટણીમાં ભારતીય જનતા પક્ષ(ભાજપ)ની આશ્ચર્યજનક હાર પછી સત્તાની પરસાળોમાં એક સવાલ વારંવાર પૂછવામાં આવી રહ્યો છે કે આગામી વર્ષે યોજાનારી સામાન્ય ચૂંટણીમાં ભાજપ રામ મંદિરને ફરી એકવાર મુદ્દો બનાવશે?


રામ મંદિર મુદ્દાની લોકસભાની ચૂંટણીના પરિણામ પર કેટલી અસર થશે?\nલોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં રામ મંદિરનો મુદ્દો આગામી ચાર મહિનાઓ માટે ટળી ગયો છે.

આ નિર્ણય ચૂંટણી પર પ્રભાવક રહેશે કે કેમ? આ પ્રશ્ન અંગે ચોફેર ચર્ચા થઈ રહી છે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં લોકસભાની 80 બેઠકો છે, જેના કારણે ઉત્તર પ્રદેશમાં ચૂંટણી વખતે રાજકીય પક્ષો વિશેષ જોર લગાવે છે.

રામ મંદિરનો મુદ્દો ઉત્તર પ્રદેશની 80 બેઠકો પર કેટલો અસરકારક રહેશે?

વાંચો વરિષ્ઠ પત્રકાર સુનિતા એરોનનો દૃષ્ટિકોણ

ભાજપના સમર્થકોમાંથી એક વર્ગ એવો છે કે જે રામ મંદિરના કારણે ભાજપનું સમર્થન કરે છે. છેલ્લાં એકાદ-બે વર્ષમાં રામ મંદિરનો મુદ્દો પૂરજોશ સાથે ઉઠાવવામાં આવ્યો.

સતત એવું કહેવામાં આવ્યું કે બસ હવે રામ મંદિરનું નિર્માણ થવાનું જ છે.

અમિત શાહ અને નરેન્દ્ર મોદી પણ આ મુદ્દા પર બોલ્યા. જય શ્રી રામના નારા ફરી સંભળાવા લાગ્યા, પછી અચાનક જ તેમણે આ નિર્ણય લીધો.

ચાર મહિનાનો અર્થ એવો છે કે ત્યાં સુધીમાં બીજી સરકારનું ગઠન થઈ જશે. એટલે ત્યાં સુધી આ નિર્ણયને ટાળી શકાશે.

એની પાછળનું કારણ એ છે કે જો ચૂંટણી બાદ ભાજપના ખાતે ગઠબંધનની સરકાર બનાવવાની આવે, તો તેમણે ઓરિસ્સા અને તેલંગણા તરફ જોવું પડશે.

ગઠબંધનની જરૂરિયાત સર્જાય તો અહીંથી તેમને સમર્થન મળવાની શક્યતા છે.

પણ રામ મંદિર મુદ્દે તેઓ ધર્મ નિરપેક્ષ ચહેરો રાખવાનું પસંદ કરશે, એટલે જ ભાજપને લાગ્યું કે આ મુદ્દો ટાળી દેવો જોઈએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આમાં કોને ફાયદો?

ચૂંટણી દરમિયાન જ્યારે હિંદુત્વની વાત થશે, તો કૉંગ્રેસ અને સપા-બસપાની વાત થશે પણ તેની જનતા પર કોઈ અસર નહીં થાય.

જો કૉંગ્રેસ રામ મંદિરનો મુદ્દો ઉઠાવશે, તો તેમને પણ આનો ફાયદો નહીં થાય.

મંદિરનો મુદ્દો ખતમ થઈ જાય, તો ઉત્તર પ્રદેશમાં જ્ઞાતિના આધારે  જ ચૂંટણીમાં ઝંપલાવવું પડશે.

કૉંગ્રેસનું પ્રદર્શન સુધરશે?

ગત દિવસોમાં ઉત્તર પ્રદેશમાં સપા અને બસપા વચ્ચે ચૂંટણીલક્ષી ગઠબંધન થયું અને કૉંગ્રેસ માટે રાયબરેલી અને અમેઠીની બેઠકો છોડવામાં આવી.

વિશ્લેષણ એવું પણ કરવામાં આવ્યું કે કૉંગ્રેસને પોતાના રાજ્યમાં પગ મૂકવાનાં ફાંફાં પડશે, પરંતુ એવું નથી.

2014ની ચૂંટણીમાં મોદી લહેર હતી. ઇંદિરા ગાંધી પણ હારી ગયાં હતાં, એ વખતે પણ આવી જ લહેરી હતી. જ્યારે આવી લહેરી હોય ત્યારે પરિણામો અલગ જ હોય છે.

પણ 2019માં કૉંગ્રેસને ઉત્તર પ્રદેશમાં 20 બેઠકો મળશે એવું વિચારવું પણ ખોટું છે. પણ  તેમનું પ્રદર્શન 2014 કરતાં સારું રહેશે.

ભાજપને કોનાથી ખતરો?

ઉત્તર પ્રદેશમાં જો ભાજપને કોઈ...\n\ntl;dr:

2014ની ચૂંટણીમાં બહુમત મેળવીને ભાજપે કેન્દ્ર સરકારમાં સત્તા સંભાળી. ભાજપ સત્તામાં આવ્યો અને ફરી એકવખત રામ મંદિરનો મુદ્દો ગરમાયો. હિંદુત્વવાદી સંગઠનોએ ભરપૂર જોર લગાવ્યું.


રામચંદ્ર ગુહા વિવાદ : 'જાણો,ઓળખો પછી અસહમતી દર્શાવો'\nરામચંદ્ર ગુહા

પરંતુ સોમવારે તેમણે ટવીટ કરી કહ્યું, ''તેમના નિયંત્રણમાં નથી એવા સંજોગોના કારણે તે અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં નહીં જોડાય.''

ગુહાએ ટવીટમાં લખ્યું,''મારા નિયંત્રણમાં ન હોય એવી કેટલીક પરિસ્થિતિને કારણે હવે હું અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં નહીં જોડાઉં."

"હું અમદાવાદ યુનિવર્સિટીને શુભેચ્છા પાઠવું છું, તેની પાસે સારા અધ્યાપકો છે અને ઉત્તમ કક્ષાના વાઇસ ચાન્સેલર છે. હું ઇચ્છું કે ગાંધીની ઊર્જા ફરી એક વખત પોતાના વતન ગુજરાતમાં જીવંત થાય.''

બે અઠવાડિયા પહેલાં આરએસએસની વિદ્યાર્થી પાંખ 'અખિલ ભારતીય વિદ્યાર્થી પરિષદ'(એબીવીપી)એ અમદાવાદ યુનિવર્સિટમાં રામચંદ્ર ગુહાની નિમણૂક સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

16 ઑક્ટોબરે અમદાવાદ યુનિવર્સિટીએ 'ગાંધી વિન્ટર સ્કૂલ''ના ડાયરેક્ટર શ્રેણીક લાલભાઈએ ડૉ. ગુહાના નામની જાહેરાત કરી હતી.

19 ઑક્ટોબરે એબીવીપીએ આ નિર્ણય સામે  વિરોધ નોંધાવ્યો હતો.

એબીવીપીએ રામચંદ્ર ગુહાને 'રાષ્ટ્રદ્રોહી' ગણાવી અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં જેએનયુ જેવો માહોલ સર્જાવાનો ભય વ્યક્ત કર્યો હતો.

એબીવીપીએ ગુહાને 'અર્બન નક્સલ' પણ ગણાવ્યા હતા.

આ વિવાદ અંગે બીબીસીએ અમદાવાદ યુનિવર્સિટીના હોદ્દેદારોનો સંપર્ક સાધ્યો ત્યારે તેમણે કોઈપણ પ્રકારનું નિવેદન આપવાનું ટાળ્યું હતું.

ડૉ. ગુહાના અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં નહીં જોડાવાના નિર્ણય વિશે બીબીસીએ શિક્ષણવિદોનો મત જાણ્યો.

'જાણો,ઓળખો પછી અસહમતી દર્શાવો'

જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી અને પૂર્વ કેન્દ્રીય મંત્રી યોગેન્દ્ર અલઘે આ ઘટનાને કમનસીબ ગણાવી.

તેમણે કહ્યું, ''આપણે વૈકલ્પિક વિચારધારાઓ પણ જાણવી અને સમજવી જોઈએ. તમે પહેલાં કોઈ વિશે જાણો, ઓળખો અને પછી અસમહત થાઓ.''

અલઘે જણાવે છે, ''ઘણા એવું માને છે કે યુનિવર્સિટીઝ માત્ર 'સ્કિલ ઍજ્યુકેશન' આપે છે પણ એ ખોટું છે. અહીં વિવિધ નિષ્ણાતો વિદ્યાર્થીઓની ક્ષિતિજો વિસ્તારવાનું કામ થતું હોય છે.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

''પુસ્તકોનો જવાબ પુસ્તકથી આપો''

સૅપ્ટ યુનિવર્સિટીના ઍસોસિએટ પ્રૉફેસર ઋતુલ જોશી આ મુદ્દે વાત કરતાં કહે છે, ''આ મુદ્દો જ આખો ખોટો છે. તમે કોઈ ઇતિહાસકારના કોઈ પુસ્તક સાથે સહમત નથી તો તમે પુસ્તકથી જવાબ આપો, લખીને વિરોધ કરો."

ઋતુલ કહે છે, "રાષ્ટ્રીય કક્ષાના નિષ્ણાત અમદાવાદના વિદ્યાર્થીઓના વર્ગો લેવાના હોય એ વાત જ ઉત્સાહપ્રેરક હતી."

તેઓ ઉમેરે છે, ''જો તમે કોઈ વ્યક્તિના વિચાર સાથે સહમત નથી, તો તમે તેમની કક્ષાના અન્ય વિચારક અને...\n\ntl;dr:

ઇતિહાસકાર અને લેખક રામચંદ્ર ગુહાએ અમદાવાદ યુનિવર્સિટીમાં ન જોડાવવાનો નિર્ણય લીધો છે.  તેઓ 1 ફેબ્રુઆરી, 2019થી યુનિવર્સિટીમાં જોડાવાના હતા.


રામચંદ્ર ગુહા વિવાદ : ફિલિપ સ્પ્રાટ, એ અંગ્રેજ જેના ગુજરાતસંદર્ભથી ટ્વીટયુદ્ધ છેડાઈ ગયું\nરામચંદ્ર ગુહા

ગુહાએ મૂળ અંગ્રેજ બૌદ્ધિક ફિલિપ સ્પ્રાટને ટાંકતા ગુજરાતને સાંસ્કૃતિક દૃષ્ટિ'એ પછાત ગણાવ્યું.

ભાજપે ગુહાના તથ્ય તથા સ્પ્રાટના અભ્યાસ ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યા, તો ગુજરાત કૉંગ્રેસે પણ લગભગ સમાન પ્રકારનો સૂર વ્યકત કર્યો.

સમગ્ર વિવાદે અંગ્રેજમાંથી ભારતીય બનેલા ફિલિપ સ્પ્રાટને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધા.

વિવાદનો ઉદ્દભવ

ગુરુવારે ઇતિહાસકાર રામચંદ્ર ગુહાએ ટ્વીટ કર્યું, "ગુજરાત આર્થિક દૃષ્ટિએ સંપન્ન છે, પણ સાંસ્કૃતિક રીતે પછાત છે. આનાથી ઉલટું બંગાળ આર્થિક રીતે પછાત છે પણ સાંસ્કૃતિક રીતે સમૃદ્ધ છે."

આમ કહેવા માટે તેમણે વર્ષ 1939ના ફિલિપ સ્પ્રાટના લખાણને ટાંક્યું.

ફિલિપ સ્પ્રાટ અને બેન્જામિન ફ્રાન્સિસ બ્રાડલે કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી ઑફ ગ્રૅટ બ્રિટનના પૉલીટ બ્યૂરોના સભ્ય હતા. Bengal Politics in Britain પુસ્તકમાં (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 57) ફારુક અહેમદ નોંધે છે :

"1920 તથા 1930ના દાયકા દરમિયાન જ્યોતિ બસુ, ઇન્દ્રજીત ગુપ્ત, પી. સી. નંદી, હાઝરા બેગમ જેવા અનેક નેતાઓ CPGBને કારણે સામ્યવાદી બન્યા."

આગળ જતાં જ્યોતિ બસુ પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય પ્રધાન બન્યા અને અઢી દાયકા કરતાં વધુ સમય સુધી શાસન કર્યું અને પશ્ચિમ બંગાળ સામ્યવાદનું ગઢ બની રહ્યું.

બ્રિટનના સામ્યવાદીઓ તેમની સરકારની સંસ્થાનવાદી નીતિઓનો વિરોધ કરતા હતા, સામ્યવાદના પ્રસાર માટે ફિલિપ સ્પ્રાટ ભારત આવ્યા અને અહીં રહ્યા. ગયા અને બહુચર્ચિત 'મેરઠ કૉન્સપિરસી'માં જેલવાસ પણ ભોગવ્યો.

ટ્વીટમાં તથ્યદોષનો આરોપ

ગુહાએ પોતાના ટ્વીટમાં લખ્યું કે ગુજરાત સંદર્ભે આ વાત 1939માં કહી હતી. તેના ઉપર તથ્યાત્મક સવાલ ઉઠાવતા મૂળ ગુજરાતી અને અભિનેત્રી સ્વરૂપ રાવલે લખ્યું :

'ગુજરાતનું સર્જન 1960માં થયું અને જો તમને ગુજરાતીઓની વાત કરતા હો તો આપણે સોમનાથ, દ્વારકા, રાણકી વાવ, મોઢેરા વિશે વાત કરીએ. મેઘાણી અને નર્મદ જેવા કવિઓની વાત કરીએ.'

અંગ્રજોમાંથી આઝાદી મળી તે પછી ભાષાના આધારે રાજ્યોનું પુનર્ગઠન થયું, ત્યારે પહેલી મે 1960ના દિવસે તત્કાલીન બૉમ્બે સ્ટેટમાંથી ગુજરાતનું સર્જન થયું. એ પહેલાં ગુજરાત બૉમ્બે પ્રેસિડન્સી હેઠળ આવતું.

સમગ્ર દેશમાં બૉમ્બે, કલક્તા અને મદ્રાસ એમ ત્રણ પ્રેસિડન્સી દ્વારા અંગ્રેજો ભારતમાં (એ સમયે પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશ સહિત) શાસન ચલાવતા.

ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણીએ ટ્વીટ કરીને લખ્યું :

"પહેલાં અંગ્રેજો કે 'ભાગલા પાડો અને રાજ કરો' અજમાવ્યું. હવે કેટલાક...\n\ntl;dr:

ગુરુવારે ઇતિહાસકાર રામચંદ્ર ગુહાએ ગુજરાતની સંસ્કૃતિ વિશે ટ્વીટ કર્યું, જેનો મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણીએ જવાબ આપ્યો.


રામજન્મભૂમિ : અયોધ્યાનો મુદ્દો હવે રાજકારણમાંથી વનવાસ લેશે?\nઅહેવાલ અનુસાર ભાજપે 1996થી પોતાના ચૂંટણીઢંઢેરામાં રામમંદિર બાંધવાની વાત કરી હતી. માત્ર 1999માં એનડીએના ચૂંટણીઢંઢેરામાં આ વાત ન હતી. 2019ના ચૂંટણીઢંઢેરામાં પણ આ વાત કરવામાં આવી હતી.

રામમંદિર બનાવવાના અનેક વાયદાઓ જાહેરસભાઓમાં કરાતા હતા.

રામમંદિરનો ચુકાદો ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે આપ્યો અને બુધવારે રામમંદિરના ભૂમિપૂજનનો કાર્યક્રમ યોજાયો અને સત્તામાં રહેલાં ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતા અને દેશના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હાથે શિલાન્યાસ પણ કરવામાં આવ્યો.

ત્યારે એક પ્રશ્ન થાય કે આગામી ચૂંટણીમાં ભાજપને તેનો કેટલો લાભ મળશે? અને શું ભારતના રાજકારણમાંથી રામમંદિરનો મુદ્દો રહેશે કે ગાયબ થઈ જશે?

વર્ષોથી રામજન્મભૂમિ આંદોલનને કવર કરતા વરિષ્ઠ પત્રકાર રામદત્ત ત્રિપાઠી કહે છે, “ભારતીય જનતા પાર્ટી(ભાજપ) આની ક્રૅડિટ લેશે અને જોરશોરથી પ્રચાર કરશે. આ મુદ્દો લોકોનાં મનમાં રહેશે. ભાજપને ફાયદો પણ થશે.”

રાજકીય વિશ્લેષક અને પત્રકાર જતીન દેસાઈ કહે છે, “રામજન્મભૂમિ રાજકીય મુદ્દો છે. જ્યારે ભાજપને થયું કે આ મુદ્દાથી તેમને જનાધાર મળશે ત્યારે તેમણે આ મુદ્દાને પોતાનો મુદ્દો બનાવ્યો. ભાજપ આનો ફાયદો મેળવવાનો પ્રયાસ કરશે પરંતુ તે લાંબા સમય સુધી ચાલશે નહીં તેઓ માત્ર આગામી એક-દોઢ વર્ષ સુધી ઉપયોગ કરી શકશે.”

આ ઉપરાંત વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય નાયક પણ માને છે કે ભાજપને આનો ફાયદો થશે.

2024ની લોકસભાની ચૂંટણીમાં કેટલો લાભ થશે?

નરેન્દ્ર મોદી ભૂમિપૂજન પ્રસંગે

2024માં યોજાનારી લોકસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપને રામમંદિરના મુદ્દાનો કેટલો લાભ મળશે તે અંગે વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય નાયક કહે છે, “ભાજપને મોટાં પ્રમાણમાં ફાયદો છે. ભાજપના એજન્ડામાં આ વાત હતી. સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાને કારણે મંદિર બની રહ્યું છે પરંતુ ભાજપ શ્રેય લેવાનો પ્રયત્ન કરે છે. બિહારની ચૂંટણીમાં ભાજપને ઘણો લાભ મળશે”

તેઓ કહે છે,“2024 પહેલાં મંદિરને કોઈને કોઈ રીતે રીતે ન્યૂઝમાં રાખી લોકોના મગજમાં એ રીતે મુદ્દાને રાખશે અને ભાજપ સંપૂર્ણ લાભ લેશે.”

વરિષ્ઠ પત્રકાર અને હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સના પૉલિટિકલ ઍડિટર વિનોદ શર્મા કહે છે, “ભાજપને ફાયદો કે નુકસાનની વાત તો ભવિષ્યમાં જ થઈ શકે છે પરંતુ ભાજપે 5 ઑગસ્ટે પહેલાં કલમ 370ને હઠાવી અને હવે રામમંદિર ભૂમિપૂજનના કાર્યક્રમનું આયોજન કર્યું. આમ ભાજપે 5 ઑગસ્ટને ભારતીયોની જિંદગીનો મહત્ત્વનો ભાગ બનાવ્યો છે. માટે આવનારા સમયમાં 15મી ઑગસ્ટ જેવી ઉજવણી કરે તો કોઈ શંકા નથી.”

વરિષ્ઠ...\n\ntl;dr:

1990 પછી ભારતમાં યોજાયેલી તમામ ચૂંટણીઓમાં રામમંદિરનો મુદ્દાને ખૂબ જ મોટા પ્રમાણમાં સ્થાન મળ્યું છે.


રામજન્મભૂમિ : રામ પર ભરોસો પણ રામમંદિર ટ્રસ્ટ પર કોને કેટલો વિશ્વાસ?\nટ્રસ્ટના સભ્યોની તસવીર

શિલાન્યાસ કાર્યક્રમમાં બાબરી મસ્જિદના કેસના એક પક્ષકાર ઇકબાલ અન્સારી અને અયોધ્યાવાસી પદ્મશ્રી મોહમ્મદ શરીફને પણ આમંત્રણ મોકલવાની વાત કહેવામાં આવી છે અને કહ્યું છે કે નેપાળના જાનકીમંદિરમાંથી લોકો કાર્યક્રમમાં સામેલ થવા આવી રહ્યા છે, કારણ કે સીતાના જનકપુરનો અયોધ્યા સાથે જૂનો સંબંધ છે.

બીજી તરફ, રામમંદિર આંદોલન સાથે લાંબો સમય સુધી જોડાયેલા એવા અનેક લોકો છે જેમને શિલાન્યાસ કાર્યક્રમનું આમંત્રણ મળ્યું નથી.

સ્પષ્ટ છે કોરોના વાઇરસની મહામારીને કારણે સીમિત સંખ્યામાં લોકોને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. પણ અતિથિઓની યાદીને લઈને વિવિધ પ્રકારની ચર્ચાઓ થઈ રહી છે.

શિલાન્યાસ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી કરશે, જ્યારે મુખ્ય મહેમાન રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવકના સરસંઘચાલક મોહન ભાગવત હશે.

બુધવારે કાર્યક્રમની જાહેરાતના સમયે ચંપત રાય સિવાય અન્ય અનેક લોકો સ્ટેજ પર જોવા મળ્યા, પરંતુ નજરમાં ન આવ્યા તીર્થક્ષેત્રના અધ્યક્ષ મહંત નૃત્યગોપાલદાસ.

અયોધ્યાના સૌથી મોટા અખાડામાંથી એક, મની રામદાસજી છાવણીના પીઠાધીશ્વર, મહંત નૃત્યગોપાલદાસ દાયકાઓથી રામજન્મભૂમિ આંદોલન સાથે જોડાયેલા રહ્યા.

આ ઉપરાંત વર્ષોથી રામજન્મભૂમિ ન્યાસના પ્રમુખ રહ્યા છે, પરંતુ હાલના દિવસોમાં ટ્રસ્ટના કામને લઈને તેમનાં નિવેદનો ખૂબ ઓછાં સાંભળવાં મળે છે.

નૃત્યગોપાલદાસ વીએચપી સાથે જોડાયેલા છે, પરંતુ તેઓ આરએસએસ અથવા વીએચપીના કાર્યકર્તા અથવા નેતા નથી રહ્યા.

સરકારે રામમંદિરના નિર્માણ માટે જે ટ્રસ્ટનું ગઠન કર્યું છે તેનું નામ શ્રી રામજન્મભૂમિ તીર્થક્ષેત્ર ટ્રસ્ટ છે. એના એક સભ્ય ડૉક્ટર અનિલ મિશ્રે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં મહંત નૃત્યગોપાલદાસની ગેરહાજરીને લઈને ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ પર કહ્યું કે મીડિયાવાળા અનેક પ્રકારની વાતો બનાવતા રહે છે.

તેમનું કહેવાનું હતું, "નૃત્યગોપાલદાસજી પોતાના આશ્રમમાં છે, કારણ કે તેમને હરવા-ફરવામાં તકલીફ થાય છે."

અયોધ્યા અને હિંદુત્વ પર અનેક પુસ્તકો લખી ચૂકેલા ધીરેન્દ્ર ઝા કહે છે, "રામમંદિર આંદોલનના સમયની ડર્ટી જોબ હવે પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, હવે વસ્તુઓ કાયદાકીય રીતે થઈ રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશને આધારે તો રાષ્ટ્રીય સ્વંયસેવક સંઘ (આરએસએસ) વસ્તુઓ પોતાના કંટ્રોલમાં લઈ રહ્યું છે. ચંપત રાય તેમનો જ ચહેરો છે."

વિશ્વ હિંદુ પરિષદ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘનો જ એક ભાગ છે, જેને સંઘની શબ્દાવલીમાં આનુષંગિક સંગઠન કહે છે. વિશ્વ હિંદુ પરિષદના ઉપાધ્યક્ષ ચંપત રાય...\n\ntl;dr:

સોમવારે બપોર પછી શ્રી રામજન્મભૂમિ તીર્થક્ષેત્રના મહામંત્રી ચંપત રાયે જાહેરાત કરી કે તેઓ આ કાર્યક્રમને ખૂબ ભવ્ય બનાવવા માગતા હતા, પરંતુ કોરોના વાઇરસની મહામારીના કારણે 5 ઑગસ્ટે શિલાન્યાસ કાર્યક્રમમાં "ભારતની માટીમાં જન્મેલી 36 મુખ્ય પરંપરાઓના 135 પૂજ્ય સંતો-મહાત્માઓ અને અન્ય વિશેષવ્યક્તિઓ સહિત અંદાજે પોણા બસો લોકોને આમંત્રણ મોકલવામાં આવ્યું છે."


રામજન્મભૂમિ અને બાબરી મસ્જિદ વિવાદ : ક્યારે શું થયું?\nઆ પહેલાં વર્ષ 2010માં અલાહાબાદ હાઈકોર્ટે વિવાદાસ્પદ જમીનને રામજન્મભૂમિ તરીકે સ્વીકારતાં વિવાદાસ્પદ બાબરી મસ્જિદના ત્રણ ગુંબદને દીર્ઘકાળના કબજાના આધારે ત્રણ પક્ષોમાં વહેંચી દીધા હતા.

આમાંનો એક સનાતની હિંદુઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરનારા નિર્મોહી અખાડાને, બીજો ભાગ સત્તાધારી ભાજપની સહયોગી અને હિંદુત્વવાદી સંસ્થા વિશ્વ હિંદુ પરિષદને અને ત્રીજો ભાગ મુસ્લિમ સમુદાયનું પ્રતિબંધ કરનારા સુન્ની વકફ બોર્ડને સોંપવામાં આવ્યો.

જોકે, ત્રણે પક્ષ આ નિર્ણયથી સંતુષ્ટ ન થયા અને સુપ્રીમમાં કુલ 14 અરજીઓ દાખલ કરવામાં આવી.

અત્યાર સુધી સુપ્રીમમાં સુનાવણી કેમ  ન થઈ?

સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેટલાંય વર્ષો સુધી સુનાવણી ન થવા પાછળનું કારણ અલાહાબાદ હાઈકોર્ટમાં રજૂ કરાયેલા દસ્તાવેજો હતા.

લાખો પાનાંના આ દસ્તાવેજ અંગ્રેજી ઉપરાંત, ઉર્દૂ, ફારસી અને સંસ્કૃતમાં હતા. સુપ્રીમ કોર્ટે પહેલાં દસ્તાવેજોનો અનુવાદ કરવા જણાવ્યું.

આ દરમિયાન ગત લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં ભાજપ અને તેનાં સહયોગી દળોએ સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે રોજ સુનાવણી કરી પોતાનો નિર્ણય જણાવે એવી માગ કરી.

જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે વિવાદને વાતચીત થકી ઉકેલવા ત્રણ સભ્યોની એક કમિટી રચી પણ એનાથી વિવાદનો ઉકેલ ન લાવી શકાયો અને તેના રિપોર્ટના આધારે સુપ્રીમ કોર્ટે 6 ઑગસ્ટથી રોજ સુનાવણી શરૂ કરી.

હવે જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટ આ મામલે ટૂંક સમયમાં નિર્ણય આપી શકે એમ છે ત્યારે આ નિર્ણય સંબંધિત પક્ષોને માનવો રહેશે.

જોકે, સૌથી મોટો પડકાર નિર્ણયને લાગુ કરાવવો રહેશે, કારણ કે જો નિર્ણય કોઈ એક પક્ષની તરફેણમાં આવ્યો તો તેનું અમલીકરણ બહુ જ મુશ્કેલ બની રહેશે.

મૂળ વિવાદ શો હતો?

અયોધ્યામાં મૂળ વિવાદ 1500 વર્ગગજ જમીન પર છે, જેના પર મસ્જિદના ત્રણ ગુંબદ ઊભા હતા.

જ્યારે ઉત્તર પ્રદેશમાં કલ્યાણસિંહની સરકાર બની ત્યારે તેણે આસપાસની 2.77 એકર જમીન સંપાદિત કરી લીધી.

બાબરી મસ્જિદ તૂટી એ વખતે કેન્દ્રની નરસિમ્હા રાવની સરકારે પણ આસપાસની 67 એકર જમીન સંપાદિત કરી લીધી હતી.

આ માટે કાયદો પણ બનાવાયો હતો અને તેના સંરક્ષણ માટે કેન્દ્ર સરકારના પ્રતિનિધિ તરીકે ફૈઝાબાદના કમિશનરને નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.

અહીં એ પણ નોંધવું ઘટે કે જમીનવિવાદમાં રાજ્યની સરકારની કોઈ ખાસ ભૂમિકા નથી. આ વિવાદિત જમીનમાં એ 40 એકર પણ સામેલ છે, જેને જે-તે સમયે કૉંગ્રેસની સરકારે રામકથા પાર્ક માટે સંપાદિત કરી હતી.

બાદમાં કલ્યાણસિંહે આ જમીન વિશ્વ હિંદુ પરિષદને સોંપી દીધી...\n\ntl;dr:

અયોધ્યામાં 1500 વર્ગગજ જમીન માટે બે ધાર્મિક સમુદાયોની આસ્થા લગભગ દોઢ સો વર્ષથી કોર્ટકચેરીના ચક્કર લગાવી રહી છે અને બન્નેમાંથી કોના પ્રયાસો ફળશે એ મામલે હાલમાં સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી છે.


રામજન્મભૂમિ અયોધ્યા : એ અફવાઓ જે રામને નામે સોશિયલ મીડિયાના મહાસાગરમાં વાઇરલ થઈ\nમંદિર નિર્માણ માટે ભૂમિપૂજનનો કાર્યક્રમ પર વિવાદ પણ થયો. પાછલા વર્ષે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય પછી રામમંદિર નિર્માણનો રસ્તો સરળ થઈ શક્યો હતો.

ક્યારેક આ જગ્યા પર મસ્જિદ હતી, જેને વર્ષ 1992માં અમુક હિંદુવાદી સંગઠનોનીએક ભીડે તોડી નાંખી હતી.

બાબરી મસ્જિદ વિધ્વંસ પછી દેશમાં રમખાણો પણ થયાં જેમાં લગભગ બે હજાર લોકો માર્યા ગયા હતા.

ભારતમાં સોશિયલ મીડિયા પર મંદિરની ડિઝાઇન, પ્રિન્ટ અને ભૂમિપૂજન સમારોહને લઈને અનેક પ્રકારની વાતો ચાલી રહી છે, જેમાં કેટલીક તો ઘણી જ ભ્રામક છે.

અમે એવા જ કેટલાક સોશિયલ મીડિયા સંદેશાઓ પર નજર કરી જેને ઘણા બધા લોકો શૅર કરી રહ્યા છે.

આ નવા મંદિરની બ્લ્યૂ પ્રિન્ટ નથી

પ્રસ્તાવિત રામમંદિરની ડિઝાઇન સરકારે આ જ અઠવાડિયે જાહેર કરી છે, પરંતુ એના ઘણા સમય પહેલાંથી ઇન્ટરનેટ પર 'મંદિર કેવું દેખાશે' એને લઈને ચર્ચાઓનું બજાર ગરમ હતું.

વર્ષ 2014માં બનેલા એક ગ્રાફિક ઍનિમેશનને અયોધ્યાનું રામમંદિર બતાવી શૅર કરવામાં આવી રહ્યું હતું જે હકીકતમાં એક જૈન મંદિર હતું.

ફેસબુક અને ટ્વિટર પર એમ કહી પોસ્ટ શૅર કરવામાં આવી રહી હતી કે "ભગવાન શ્રીરામનું વિશાળ મંદિર આવું હશે. મારા ઈશ્વરની જન્મભૂમિ પરથી વિઘ્ન હઠાવી દેવાયું છે. ભારત એક નવી દિશા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

રિવર્સ ઇમેજ સર્ચની સામાન્ય ટેકનિકથી એ માહિતી સામે આવી કે અસલી વીડિયો મહારાષ્ટ્રના આર્કિટૅક્ચર ડિઝાઇન સ્ટુડિયોએ તૈયાર કર્યો હતો.

ના, આ રામમંદિરના ભૂમિપૂજનની જગ્યા નથી

સોશિયલ મીડિયા પર એક વાઇરલ વીડિયોમાં નવા રામમંદિરના ભૂમિપૂજનની તૈયારીઓના ઘટનાક્રમમાં મોટા સ્તર પર સજાવટ બતાવાઈ રહી હતી.

વીડિયોમાં એક મોટો ભવ્ય હૉલ દીવા અને ફૂલોથી સજાવેલો દેખાઈ રહ્યો હતો.

પરંતુ રિવર્સ ઇમેજ સર્ચથી ફરી એકવાર એ વાત પરથી પડદો ઉઠી ગયો કે આ વીડિયોનો રામમંદિર અથવા તેના ભૂમિપૂજન સાથે કોઈ સંબંધ ન હતો.

હકીકતમાં આ તેલંગણામાં થઈ રહેલા એક સમારોહનો વીડિયો છે. વીડિયોમાં દેખાઈ રહેલા દેવતા ભગવાન વિષ્ણુ છે અને ભગવાન રામ નથી.

ભારતીય મીડિયામાં એવા અહેવાલો આવી રહ્યા છે કે અયોધ્યામાં ભૂમિપૂજન સમારોહ પહેલા શહેર આખાને સજાવી દેવાયું છે. પરંતુ આ વીડિયોનો બુધવારના કાર્યક્રમ સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

આ તીર્થયાત્રી અયોધ્યા તરફ જઈ રહ્યા હતા, પરંતુ એ ગત વર્ષની વાત છે.

એક વાઇરલ વીડિયો જેમાં ભગવા લંગોટ પહેરીને કેટલાક લોકો માથા ઉપર ઈંટ મૂકી વરસાદમાં પગપાળા જઈ રહ્યા હતા. વીડિયોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે તેઓ રામમંદિરના...\n\ntl;dr:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ અયોધ્યામાં રામમંદિરનાં નિર્માણની બુધવારે આધારશિલા મૂકી.


રામજન્મભૂમિ અયોધ્યા : એ કરસેવક જેઓ રામમંદિરના વિરોધી બની ગયા\nઆ વાતચીતમાં રામમંદિરનિર્માણના આંદોલન સાથે જોડાવા પાછળના કારણ વિશે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે કે, “તે ખૂબ જ મોટું આંદોલન હતું, આ આંદોલનના વિરોધી અમને રામ, ભારત અને હિંદુઓના વિરોધી લાગતા હતા.”

રામમંદિર આંદોલન સાથે જોડાવાની પોતાની પ્રેરણા વિશે વાત કરતાં તેઓ કહે છે કે, “અમને તો એવું લાગતું હતું કે અમે તો રામનું કામ કરી રહ્યા છીએ.”

“પરંતુ હવે મારા મનમાં આ વાતને લઈને કોઈ લાગણી નથી આવી રહી. કારણ કે મને લાગવા માંડ્યું છે કે મંદિરનિર્માણથી કોઈને શું મળશે?”

મંદિરનિર્માણ માટે વર્ષ 1990માં થયેલી પ્રથમ ‘કારસેવા’ વિશે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે કે, “એ સમયે મારા માટે મંદિરનિર્માણના કાર્યમાં ભાગ લેવો એ ખૂબ મોટી વાત હતી, એના માટે અમે મરવા-મારવા સુધી તૈયાર હતા. અમને લાગતું હતું કે આ મંદિરનિર્માણથી બધા હિંદુઓની તમામ સમસ્યાઓ સમાપ્ત થઈ જશે.”

“પરંતુ હવે મારા મનમાં પ્રશ્ન ઊઠે છે કે શું ખરેખર આવું થશે? હવે લાગે છે કે આ મંદિરનિર્માણ માટે વધુ સમસ્યાઓ પેદા થઈ રહી છે.”

તેઓ આગળ જણાવે છે કે, “હવે હું એ વાતને લઈને ચિંતિત છું કે આ મંદિરનિર્માણ થકી નવા હિંદુ રાષ્ટ્રનો પાયો નાખવામાં આવી રહ્યો છે.”

તેઓ માને છે કે આ મંદિરનિર્માણથી દલિતો અને આદિવાસીઓને કોઈ લાભ નહીં થાય, જ્યારે તે લોકોએ પણ આ કામ માટે સર્વાધિક બલિદાન આપ્યું છે.

તેઓ કહે છે કે, “આજે પણ દલિતોને પોતાનાં ગામના મંદિરમાં નથી પ્રવેશવા દેવાતા, તેથી મને નથી લાગતું કે આ દેશના સામાન્ય દલિતના મનમાં મંદિરનિર્માણને લઈને કોઈ ઉત્સાહની લાગણી હશે.”

આ સિવાય તેમણે પોતાની પુસ્તક  ‘I could not be Hindu’માં RSSની કાર્યપ્રણાલી અને  વિશે લખાયેલી કેટલીક અજાણી વાતો વિશે માહિતી આપી હતી.

એક સમયે મંદિરનિર્માણ માટે ‘કરસેવા’માં ભાગ લેનાર શખ્સ આજે કેમ આ મંદિરનિર્માણ બાબતે ચિંતા અનુભવી રહ્યા છે, કેમ તેને નિરર્થક ગણાવી રહ્યા છે? આ તમામ વાતો વિગતવાર જાણવા માટે જુઓ બીબીસી ગુજરાતીની આ વિશેષ રજૂઆત.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ભંવર મેઘવંશી, જેઓ રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના ભૂતપૂર્વ કાર્યકર્તા છે, તેઓ માત્ર 13 વર્ષની ઉંમરે RSS સાથે જોડાઈ ગયા હતા અને બાદમાં રામમંદિરનિર્માણની ચળવળ સાથે પણ જોડાઈ ગયા, પરંતુ બાદમાં તેઓ આ આંદોલન અને RSSથી અલગ પણ થઈ ગયા હતા. એટલું જ નહીં હવે તો તેઓ રામમંદિરનો વિરોધ પણ કરે છે. પહેલાં રામમંદિરના સમર્થક તરીકે કામ કર્યા બાદ હવે તેઓ કેમ રામમંદિરનો વિરોધ કરે છે, એ વિશે જાણવા માટે બીબીસી ગુજરાતીના સંવાદદાતા રોક્સી ગાગડેકર છારાએ તેમની સાથે વાત કરી હતી.


રામજન્મભૂમિ અયોધ્યા : કૉંગ્રેસની એ ભૂલો જેણે નોતર્યો પક્ષનો રાજકીય વનવાસ\nઆઝાદી પછી કૉંગ્રેસ પક્ષ બે અભિગમ સાથે પોતાનું વલણ નક્કી કરતો આવ્યો છે.

એક હતા રૂઢિવાદી/પરંપરાવાદી કૉંગ્રેસીઓનો, જેઓ ભલે બહુમતીમાં નહોતા, પણ તેમની સંખ્યા સારી એવી હતી. બીજું કે તેમનું રૂઢિચૂસ્તપણું સાંપ્રદાયિક પ્રકારનું નહોતું કે મુસ્લિમો તરફ તેઓને દ્વેષ નહોતો.

આ પરંપરાવાદી કૉંગ્રેસીઓ એવું માનવા પ્રેરાયા હતા કે મુસ્લિમોને ખોટું લગાડ્યા વગર, હિન્દુઓની ભાવનાઓનો આદર થઈ શકે છે. ગોવિંદવલ્લભ પંતની આગેવાની હેઠળના આ કૉંગ્રેસી નેતાઓ પોતાના આવા અભિગમમાં વિશ્વાસ ધરાવતા હતા.

બીજો વિચારપ્રવાહ કૉંગ્રેસમાં હતો તે સરદાર પટેલની આગેવાની હેઠળનો હતો, જેઓ માનતા હતા કે સ્વતંત્ર ભારત આધુનિક પ્રકારનું જ હોવું જોઈએ, જ્યાં કાયદાનું શાસન જ હંમેશાં ચાલે અને તેના માટે લઘુમતી કે બહુમતીની લાગણીઓની બહુ પરવા કરવાની ના હોય.

ડિસેમ્બર 22-23, 1949ની રાત્રે રામલલાની મૂર્તિ છુપી રીતે ફૈઝાબાદની બાબરી મસ્જિદમાં રાખી દેવામાં આવી, ત્યારે ગોવિંદવલ્લભ પંતની આગેવાની હેઠળની સંયુક્ત પ્રાંતની સરકારે હિન્દુ સમાજનાં ગરબડ કરનારાં તત્ત્વોને ચલાવી લેવાનું વલણ રાખ્યું હતું.

આવું વલણ સરદાર પટેલને યોગ્ય લાગ્યું નહોતું.

તેથી તેમણે 9 જાન્યુઆરી 1950ના રોજ પંતને શાસનનો પ્રથમ સિદ્ધાંત સમજાવતો પત્ર લખ્યો હતો, "આ પ્રકારના વિવાદોનો ઉકેલ બળપ્રયોગથી લાવી શકાય નહીં. એવા સંજોગોમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની તાકાતનો ઉપયોગ કરીને કોઈ પણ ભોગે શાંતિ જાળવવી જોઈએ. તેથી શાંતિમય અને સમાધાનકારી પદ્ધતિઓ અપનાવવી હોય તો આક્રમકતા પર આધારિત કે દાદાગીરી સાથેના કોઈ પણ અભિગમને ચલાવી લઈ શકાય નહીં."

જોકે ભારત હજુ આઝાદ જ થયું હતું અને રાષ્ટ્રીય નેતાઓ સામે બીજી વિકરાળ સમસ્યાઓ ઊભી હતી.

તેથી તેઓ આવા નાના સ્થાનિક વિખવાદો તરફ વધુ ધ્યાન આપી શકે તેમ નહોતા. આમ પણ તેઓ ભારતનું નવું બંધારણ તૈયાર કરી રહ્યા હતા અને તેમને વિશ્વાસ હતો કે નવી બિનસાંપ્રદાયિક વ્યવસ્થા આગામી વર્ષો અને દાયકામાં દેશમાં મજબૂત રીતે સ્થાપિત થઈ શકશે.

અપેક્ષા પ્રમાણે જ અયોધ્યાના મામલે કાનૂની લડાઈ શરૂ થઈ ગઈ હતી અને યથાસ્થિતિ જાળવવાના હુકમ સાથે 'વિવાદિત સ્થળ'ને તાળાં મારી દેવાયાં હતાં. નહેરુની કલ્પનાનું ભારત આકાર લઈ રહ્યું હતું અને ઉદારવાદ, સમાજવાદ,  બિનસાંપ્રદાયિકતાની વિચારસરણી અને આદર્શ બૌદ્ધિક રીતે મજબૂત બની રહ્યાં હતાં.

હિન્દુ મહાસભા જેવા 'ધાર્મિક/કોમવાદી' પરિબળો અને નવો રચાયેલો ભારતીય જન સંઘ હિન્દુ બહુમતીનાં અધિકૃત્ત પ્રવક્તા...\n\ntl;dr:

એ એક નોંધપાત્ર યોગાનુયોગ છે કે 'અયોધ્યાનો વિવાદ' કૉંગ્રેસ પક્ષ જેટલો જ જૂનો છે, કેમ કે 'જન્મસ્થાન' પર મંદિર બાંધવા માટે સૌપ્રથમ કાનૂની દાવો જાન્યુઆરી 1885માં કરાયો હતો અને તે જ વર્ષના ડિસેમ્બરમાં ઇન્ડિયન નેશનલ કૉંગ્રેસ (ભારતીય રાષ્ટ્રીય કૉંગ્રેસ)ની સ્થાપના માટેનું અધિવેશન મળ્યું હતું.


રામજન્મભૂમિ અયોધ્યા : નરેન્દ્ર મોદીનું જય સીયારામ હિંદુત્ત્વવાદી છબીનો અલગ સંદેશ છે?\nસોશિયલ મીડિયા પર મોદીની 30 વર્ષ પહેલાંની તસવીર અને આજની તસવીર પણ ખૂબ જ શૅર કરાઈ રહી છે. પરંતુ 30 વર્ષ પહેલાં આ કાર્ય કરતાં મોદી અને આજના ભારતના વડા પ્રધાન મોદીમા કેટલો તફાવત છે એની ચર્ચા આજના દિવસે ચોક્કસ થઈ.

પહેરવેશ

આમ પણ નરેન્દ્ર મોદીની છબી હંમેશા કંઈક નવું કરવાની રહી છે. બ્રાન્ડ ગુરુ હરીશ બિજૂર કહે છે કે મોદી પ્રસંગની નજાકતને જોઈ કપડાં પહેરે છે. એટલા માટે તેમને 'અપ્રોપ્રિઍટ ડ્રેસર'ની સંજ્ઞા આપવામાં આવે છે 'ફૅશનેબલ ડ્રેસર'ની નહીં.

હરીશ અનુસાર વડા પ્રધાન મોદીના આજના પહેરવેશની ચર્ચા દેશમાં જ નહીં વિદેશમાં પણ થશે, એ વાતને તેઓ સારી રીતે સમજે છે. એટલા માટે જ જાણી જોઈને એમણે એક 'ન્યૂટ્રલ' રંગ પસંદ કર્યો.

હરીશ કહે છે આ રંગ ભગવાથી મળતો આવે છે. એનો જ એક શેડ છે. પરંતુ એટલો ભડકાવનારો નથી. જે સમારોહમાં તેઓ હિસ્સો લઈ રહ્યા છે એમાં 'પરસ્પર સૌહાર્દ'નો સંદેશ પણ આપવા માગતા હતા. એક રાષ્ટ્રના વડા પ્રધાન તરીકે તેઓ આ વાતને સમજે છે કે 'હું ભારતીય છું', 'હું એક હિંદુ છું', સાથે જ હું 'ન્યૂટ્રલ' પણ છું.

હરીશને લાગે છે કે એક જ પહેરવેશમાં વડા પ્રધાન આ ત્રણેય સંદેશા એક સાથે આપી રહ્યા છે.

શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થક્ષેત્ર ટ્રસ્ટે ભૂમિપૂજન કાર્યક્રમનું આયોજન કર્યું. આ ટ્રસ્ટ અયોધ્યા જમીન વિવાદમાં સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય પછી કેન્દ્ર સરકારે બનાવ્યું હતું.

ટ્રસ્ટનાં નિમંત્રણ પર જ વડા પ્રધાન ત્યાં ગયા છે. વડા પ્રધાને પોતાના સંબોધનની શરૂઆત અને અંત 'જય સીયારામ' અને 'સિયાપતિ રામચંદ્ર કી જય' કહીને કરી.

સીપીઆઈ અને અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ વડા પ્રધાન તરીકે ભૂમિપૂજામાં સામેલ થવા માટે મોદીની ટીકા કરી છે. અયોધ્યામાં રામમંદિર પર વિવાદ ભલે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ ખતમ થઈ ગયો હોય પરંતુ વડા પ્રધાન મોદીના રાજનૈતિક જીવનમાં તેનો ઉલ્લેખ હંમેશા રહેશે. એનો પ્રભાવ તેમનાં રાજનૈતિક ભવિષ્ય પર કેટલો પડશે એના પર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે.

ભારતમાં કેટલાક રાજનીતિના જાણકારો માને છે કે આજના આ ઐતિહાસિક સમારોહ પછી ભારતના ઇતિહાસના સૌથી લાંબા અધ્યાયનું સમાપન થવા જઈ રહ્યું છે અને કેટલાક જાણકારો પ્રમાણે આ અધ્યાયના સમાપન સાથે નવા ભારતની શરૂઆત થશે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શિલાન્યાસ પછી આપેલા પોતાના ભાષણમાં કહ્યું, "ભગવાન રામ પણ માને છે કે ભય બિનુ હોઈ ન પ્રીતિ એટલે કે ડર વિના પ્રેમ નથી થતો. એટલા માટે આપણો દેશ જેટલો વધુ શક્તિશાળી હશે આપણે એટલા જ સુરક્ષિત અને ભયમુક્ત...\n\ntl;dr:

ધોતી, કુર્તો અને ગળામાં ખેસ. સાથે કોરોનાથી બચાવ માટે માસ્ક પણ. અયોધ્યામાં રામજન્મભૂમિ મંદિરનાં શિલાન્યાસ માટે નીકળેલા ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની પહેલી ઝલક જેવી ટીવી ચેનલ ઉપર દેખાઈ તે સાથે બધાએ એક વાત ધ્યાનમાં લીધી, એમની ધોતી અને કુર્તાનો રંગ. ધારણાથી વિપરીત આજે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ભગવા રંગનો કુર્તો ન પહેર્યો.


રામજન્મભૂમિ અયોધ્યા: નહેરુથી મોદી સુધી, ભારતના વડા પ્રધાનોનો ધર્મ સાથેનો નાતો\nપ્રથમ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ

1933માં જવાહરલાલ નહેરુએ મહાત્મા ગાંધીને લખેલા એક પત્રમાં લખ્યું હતું, "જેમજેમ મારી ઉંમર વધતી ગઈ તેમતેમ ધર્મ પ્રત્યે મારી નિકટતા ઓછી થતી ગઈ."

1936માં નહેરુએ પોતાની આત્મકથામાં લખ્યું, "સંગઠિત ધર્મ પ્રત્યે હંમેશાં મેં દહેશતનો જ અહેસાસ કર્યો છે. મારા માટે હંમેશાં આનો અર્થ અંધવિશ્વાસ, પુરાતનપંથ, રૂઢિવાદ અને શોષણનો રહ્યો છે, જ્યાં તર્ક અને ઔચિત્ય માટે કોઈ જગ્યા નથી."

લોકતંત્રમાં ધર્મ પ્રત્યે નહેરુના વિચારની પહેલી અગ્નિપરીક્ષા 1950માં થઈ જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદે તેમની ઇચ્છાની વિરુદ્ધમાં ગુજરાતમાં સોમનાથ મંદિરના જીર્ણોદ્ધારસમારોહમાં જવાનો નિર્ણય કર્યો. તે એ જ મંદિર હતું જેને 10મી સદીમાં મહમૂદ ગઝનવીએ તોડીને લૂંટ્યું હતું.

નહેરુએ રાજેન્દ્ર પ્રસાદના સોમનાથ જવાનો એ આધાર પર વિરોધ કર્યો હતો કે એક બિનસાંપ્રદાયિક રાષ્ટ્રના રાષ્ટ્રપતિએ આ પ્રકારે ધાર્મિક પુનરુત્થાનવાદની સાથે પોતાને જોડવા ન જોઈએ. પ્રસાદ નહેરુની આ સલાહ સાથે સહમત થયા નહોતા.

જાણીતા પત્રકાર દુર્ગા દાસ પોતાના પુસ્તક 'ઇન્ડિયા ફ્રૉમ કર્ઝન ટૂ નહેરુ ઍન્ડ આફ્ટર'માં લખે છે, 'રાજેન્દ્ર પ્રસાદે નહેરુની નારાજગીનો જવાબ આપતા લખ્યું છે, "હું પોતાના ધર્મમાં વિશ્વાસ કરું છું અને પોતાની જાતને આનાથી અલગ કરી શકું નહીં. મેં સોમનાથ મંદિરના સમારોહને સરદાર પટેલ અને નવાનગરના જામસાહેબની ઉપસ્થિતિમાં જોયો છે."

નહેરુનો કુંભના સ્નાનથી ઇનકાર

ધર્મ પ્રત્યે નહેરુ અને રાજેન્દ્ર પ્રસાદના પરસ્પર વિરોધી વિચારોની ઝલક એ વખત ફરી મળી જ્યારે 1952માં પ્રસાદે કાશી જઈને કેટલાક પંડિતોના પગ ધોયા હતા.

નહેરુએ પ્રસાદને આ કૃત્ય પર નારાજગી દર્શાવતો પત્ર લખીને પોતાનો વિરોધ વ્યક્ત કર્યો હતો. આ અંગે પ્રસાદે જવાબ આપતા કહ્યું કે, 'દેશના સૌથી મોટા પદ પર બેઠેલી વ્યક્તિ પણ અધ્યેતાની ઉપસ્થિતિમાં ખૂબ નીચે આવે છે.'

આ વિવાદ પછી નહેરુનો ઝુકાવ તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ સર્વપલ્લી રાધાકૃષ્ણનની તરફ વધ્યો હતો.

લાલ બહાદુર શાસ્ત્રીના સચિવ રહેલા સી.પી. શ્રીવાસ્તવ પોતાની આત્મકથામાં લખે છે 'એક વખત શાસ્ત્રીજીએ નહેરુને વિનંતી કરી કે તેઓ કુંભના મેળામાં સ્નાન કરે. નહેરુએ શાસ્ત્રીની આ વિનંતીનો એવું કહીને અસ્વીકાર કર્યો હતો કે તેમને ગંગા પ્રત્યે ખૂબ પ્રેમ છે અને તેમણે તેમાં અનેક વખત ડૂબકી પણ લગાવી છે પરંતુ કુંભના સમયે તેઓ આવું નહીં કરી શકે.'

શાસ્ત્રીની ગુરુ ગોલવલકર સાથે મંત્રણા

નહેરુથી ઊલટું...\n\ntl;dr:

અયોધ્યામાં રામમંદિરના ભૂમિપૂજન બાદ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે રામ સૌના છે અને સૌ રામના છે. આ ધાર્મિક કાર્યક્રમમાં મોદી ઉપરાંત રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના પ્રમુખ મોહન ભાગવત, ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને રાજ્યપાલ આનંદીબહેન પટેલ પણ હાજર રહ્યાં.


રામજન્મભૂમિ ચુકાદો : અયોધ્યામાં નવી મસ્જિદ કઈ રીતે બનશે\nકોર્ટે કહ્યું કે બાબરી મસ્જિદના ગુંબજની જગ્યા હિંદુઓને મળે જ્યારે સુન્ની વકફ બોર્ડને મસ્જિદ માટે અયોધ્યામાં અન્ય સ્થળે 5 એકર અનુકૂળ જમીન આપવામાં આવે.

ત્યારે એક સવાલ એ પણ થાય કે કોર્ટે મુસ્લિમ પક્ષને મસ્જિદ બાંધવા માટે જમીન આપવાનું કહ્યું એ ક્યારે શક્ય બનશે?

ચુકાદા સામે રિવ્યૂ પિટિશન?

મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડના સેક્રેટરી ઝફરયાબ ઝિલાનીએ ચુકાદા બાદ મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડના બૅનર હેઠળ પત્રકારપરિષદ યોજી હતી.

જેમાં ચુકાદાથી તેઓ અંસતુષ્ટ હોવાનું કહી ચુકાદા સામે રિવ્યૂ પિટિશનનો વિકલ્પ ઉપલબ્ધ હોવાની વાત કહી હતી.

જોકે તેમણે એમ પણ કહ્યું કે તમામ નિર્ણયો સંપૂર્ણ ચુકાદો વાંચ્યા બાદ, તેનું વિશ્લેષણ કર્યા પછી જ લેવામાં આવશે.

બાદમાં યુપીના સુન્ની વકફ બોર્ડના અધ્યક્ષ ઝફર ફારુકીએ સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ ચુકાદાને આવકારે છે અને તેઓ રિવ્યૂ પિટિશન કરવા અંગે વિચારી રહ્યા નથી.

તેમણે એવું પણ જણાવ્યું હતું કે 'રિવ્યૂ પિટિશન કરવામાં આવશે એવું કહેનારા વકીલ કે સંસ્થાની વાત એ તેમની વ્યક્તિગત છે અને તેમાં સુન્ની વકફ બોર્ડનું વલણ સામેલ નથી.'

જોકે, બાદમાં ઝિલાનીએ એવી પણ સ્પષ્ટતા કરી કે તેઓ મુસ્લિમ બોર્ડના સેક્રેટરી તરીકે પત્રકારપરિષદ સંબોધી રહ્યા હતા નહીં કે વકફ બોર્ડના પ્રતિનિધિ તરીકે.

મસ્જિદ બાંધવાના પૈસા ક્યાંથી આવશે?

આ મામલે વરિષ્ઠ પત્રકાર રામદત્ત ત્રિપાઠી કહે છે કે હાલની વિવાદીત જમીન હિંદુ પક્ષને આપવામાં આવી છે, જેમાં વાત 2.77 એકરની છે, તે ખરેખર લગભગ 1500 સ્ક્વૅરયાર્ડ છે.

તેમણે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "જ્યાં સુધી મસ્જિદની વાત છે તો એ માટે સરકારે અયોધ્યામાં 5 એકર જગ્યા ફાળવવા માટે કહ્યું છે તથા તે માટે રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકાર બન્નેને નિર્દેશ આપ્યા છે."

"જેમ મંદિર બાંધવા માટે ટ્રસ્ટ બનાવી તેની કમિટી નક્કી કરવા કહેવાયું છે, તેવી જ રીતે આ મામલે પણ કામગીરી કરી શકાય."

"સરકાર 1993ની અયોધ્યા જમીન 'સંપાદન પ્રક્રિયા' હેઠળ જમીનની વ્યવસ્થા કરી શકે છે અને આગળની પ્રક્રિયા માટે ઍક્વિઝિશન ઑફ સર્ટન એરિયા ઍટ અયોધ્યા ઍક્ટનાં સૅક્શન 6 અને 7નો ઉપયોગ થઈ શકે."

મંદિર કે મસ્જિદ બાંધવા માટેના ફંડની વાત કરતાં તેમણે કહ્યું,"ભારત ધર્મનિરપેક્ષ દેશ છે. આથી સરકાર મંદિર, મસ્જિદ બાંધવા માટે સીધું ફંડ આપી શકે નહીં. ટ્રસ્ટ તેની રીતે વ્યવસ્થા કરી શકે અથવા પક્ષકાર ભંડોળ ભેગુ કરી શકે."

આ ટ્રસ્ટનું ગઠન ઍક્વિઝિશન ઑફ સર્ટન એરિયા ઍટ અયોધ્યા ઍક્ટ,...\n\ntl;dr:

અયોધ્યા કેસ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપી દીધો છે. જેમાં કોર્ટની પાંચ જજોની બંધારણીય પીઠે બાબરી મસ્જિદના ગુંબજની જગ્યા હિંદુપક્ષને આપવાનો જ્યારે મુસ્લિમ પક્ષને મસ્જિદ બાંધવા અયોધ્યામાં અન્ય સ્થળે 5 એકર જમીન આપવાનો આદેશ આપ્યો છે.


રામજન્મભૂમિ વિવાદ : ચુકાદા બાદ મંદિર ક્યારે બનશે કોણ બનાવશે?\nનોંધનીય છે કે શનિવારે સવારે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈના વડપણવાળી 5 જજોની બંધારણીય બૅન્ચે દાયકાઓ જૂના રામજન્મભૂમિ કેસનો નિર્ણય હિંદુ પક્ષકાર રામલલ્લાના પક્ષમાં આપ્યો હતો.

કોર્ટે પોતાના નિર્ણયમાં વિવાદિત જમીન રામલલ્લાને સોંપવા અને તેની પર મંદિરના નિર્માણ માટે 3 કે 4 મહિનાની અંદર સરકારને એક ટ્રસ્ટ બનાવવાનું સૂચવ્યું છે.

તેમજ મસ્જિદ બનાવવા માટે અન્યત્રે 5 એકર જમીન મુસ્લિમ પક્ષકારોને આપવા કોર્ટે હુકમ કર્યો હતો.

હવે જ્યારે ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે રામમંદિરના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો છે, ત્યારે અયોધ્યામાં ભવ્ય રામમંદિર બનશે એવી આશા સેવીને બેઠેલા દરેકનાં મનમાં માત્ર એક જ વાત ચાલી રહી છે, રામમંદિર નિર્માણમાં સરકાર હજુ કેટલી વાર કરશે?

ક્યારે બનશે રામમંદિર?

વિશ્વ હિંદુ પરિષદ (વીએચપી)ના કેન્દ્રીય પરિષદ સમિતિના સભ્ય દિનેશચંદ્રજીને જ્યારે રામમંદિર નિર્માણમાં હજુ કેટલી વાર લાગશે?  એવો પશ્ન પૂછાયો ત્યારે તેમણે આ પ્રશ્નનો જવાબ આપતાં કહ્યું કે, "જો સરકાર મંદિર બનાવવા માટે જે ટ્રસ્ટનું નિર્માણ કરવાની છે તેમાં વિશ્વ હિંદુ પરિષદને સામેલ કરશે તો અત્યારે અયોધ્યાના કારસેવાપુરમ ખાતે તૈયાર કરાયેલી સામગ્રીનો ઉપયોગ કરીને 3 વર્ષમાં મંદિરનિર્માણનું કામ પૂરું કરી શકાય છે."

"અત્યારે મંદિરના સ્થપતિ સોમપુરા બ્રધર્સ દ્વારા તૈયાર કરાયેલ મંદિરના મૉડલ પ્રમાણે 60% જેટલું કામ થઈ ચૂક્યું છે. વિવાદિત જમીન પર બે માળનું ભવ્ય મંદિર બનાવવાની યોજના છે."

"જે પૈકી આટલાં વર્ષોમાં શિલ્પકારો દ્વારા એટલું કામ કરી લેવાયું છે કે 1 માળ કરતાં વધારે બાંધકામ માટે શિલ્પકામ કરાયેલા પથ્થરોનો પુરવઠો પ્રાપ્ય છે."

શું કહે છે મંદિરના શિલ્પકાર?

મંદિરના શિલ્પકારો પૈકી એક આશિષ સોમપુરા જણાવે છે કે, "અત્યારે આ મંદિરનો નિર્ણય સરકારના હાથમાં જતો રહ્યો છે."

"જો તેઓ અત્યારે જે કામ ચાલુ છે ત્યાંથી જ શરૂઆત કરવાનું સ્વીકારશે તો પણ મંદિર બનાવવા માટે લગભગ 2.5 થી 3 વર્ષ લાગી જશે."

"અત્યારે પણ કાર્યશાળામાં 7-8 કામદારો પથ્થર કાપવાના કામમાં જોડાયેલા છે. "

મંદિરનિર્માણમાં આટલો સમય કેમ લાગશે એવો પ્રશ્ન પૂછાતાં તેઓ જણાવે છે કે, "અત્યારે તો માત્ર પથ્થરો કાપીને તૈયાર કરાયા છે. જે કામ પણ 40% થી 60% સુધી જ પૂરું થઈ શક્યું છે."

"હજુ તો મંદિરના પાયા અને જમીન સપાટ કરવાનું કામ પણ બાકી છે. તેમજ જમીનના સોઇલ ટેસ્ટિંગ બાદ આ સમયગાળાનો ખરો અંદાજ લગાવી શકાશે."

કોણ કરશે નાણાંની...\n\ntl;dr:

આજ સવારથી જ કદાચ દરેક ભારતીયનાં મનમાં 'હવે રામમંદિરનું નિર્માણ ક્યારે થશે?' એ પ્રશ્ન ઊથલપાથલ મચાવી રહ્યો હશે.


રામદેવ 'ઍલૉપથીને મૂર્ખ વિજ્ઞાન' કહી ફસાયા, આરોગ્યમંત્રીએ નિવેદન પરત લેવા કહ્યું- TOP NEWS\nડૉક્ટર હર્ષવર્ધન મુજબ રામદેવનું નિવેદન ડૉક્ટરનું મનોબળ તોડનારું અને કોરોના મહામારીની સામેની લડાઈને નબળું પાડનારું સાબિત થઈ શકે છે.

તેમણે કહ્યું કે તેમણે તેમના નિવેદનથી "કોરોના યુદ્ધાઓનો અનાદર કરીને દેશભરની ભાવનાઓને ઠેસ પહોંચાડી છે", આથી તેમણે વિવાદાસ્પદ નિવેદન પાછું લેવું જોઈએ.

તેમણે લખ્યું, "તમારું એ કહેવું બહુ દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે કે લાખો કોરોના દર્દીઓનાં મોત ઍલોપથી દવા લેવાથી થયાં છે. જો આજે દેશમાં કોરોનાથી મૃત્યુદર માત્ર 1.13 ટકા અને રિકવરી રેટ 88 ટકાથી વધુ છે, તેના માટે ઍલોપથી અને તેના ડૉક્ટરોનું મોટું યોગદાન છે."

તેમણે લખ્યું કે રામદેવનું નિવેદન ડૉક્ટરનું મનોબળ તોડનારું અને કોરોના મહામારીની સામેની લડાઈને નબળું પાડનારું સાબિત થઈ શકે છે.

તેમણે લખ્યું કે "હું સમજું છે કે તમારે કોઈ પણ મુદ્દા પર કોઈ પણ નિવેદન સમયકાળ અને પરિસ્થિતિ જોઈને આપવું જોઈએ. આવા સમયે ઇલાજની રીતોને તમાશો બનાવીને ન માત્ર ઍલોપથી બલકે એ ડૉક્ટરોની ક્ષમતા, યોગ્યતા અને તેમના ઇરાદાઓ પર પણ સવાલ કરે છે, જે અયોગ્ય છે."

ઍલૉપથીને મુર્ખ વિજ્ઞાન ગણાવવા બદલ રામદેવને IMAની નોટિસ

ઇન્ડિયન મેડિકલ ઍસોસિયેશન (આઈએમએ)એ યોગગુરુ રામદેવના એ નિવેદન પર કાનૂની નોટિસ ફટકારી છે, જેમાં તેમણે કહ્યું હતું કે વર્તમાન સમયમાં કોવિડ-19ની સરખામણીએ ઍલૉપથીની સારવારને લીધે વધારે લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

તાજેતરમાં જ સોશિયલ મીડિયા પર રામદેવનો એક વીડિયો વાઇરલ થયો, જેમાં તેમણે પ્લાઝમા થૅરપીને કોવિડ-19ની સારવારની યાદીમાંથી હઠાવી લેવાના નિર્ણય પર કટાક્ષ કર્યો હતો.

આ વીડિયોમાં રામદેવ કહી રહ્યા હતા, "ઍલૉપથી એક એવું મૂર્ખ અને દેવાળિયું વિજ્ઞાન છે કે પહેલાં ક્લૉરોક્વીન ફેલ થઈ, પછી રેમડેસિવિર ફેલ થઈ, પછી ઍન્ટી બાયૉટિક ફેલ થઈ, પછી સ્ટૅરોઇડ ફેલ થઈ અને કાલે પ્લાઝમા થૅરેપી પણ ફેલ થઈ ગઈ."

ઇન્ડિયન મેડિકલ ઍસોસિયએશન કહ્યું છે કે રામદેવનાં નિવેદનોથી સંસ્થાનાં ગૌરવ અને વિશ્વાસ આહત થયાં છે.

હવે વિવાદ વધી જતાં પતંજલિ યોગપીઠે આ આરોપો અંગે સ્પષ્ટતા કરી છે.

'પતંજલિ આયર્વેદ લિમિટેડ'ના મેનૅજિંગ ડાયરેક્ટર બાલાકૃષ્ણે ટ્વિટર પર પતંજલિનું નિવેદન પોસ્ટ કર્યું છે.

તેમણે લખ્યું છે, "આવો, આપણ સૌ મળીને પથીઓનાં નામે ભ્રમ, અફવા અને કારણ વગરના વિવાદથી હઠી પ્રાચીન તેમજ આધુનિક વિજ્ઞાનના સમન્વયથી રોગોથી પીડિત માનવતાને લાભ પહોંચાડવામાં મદદ કરીએ. "

પતંજલિએ પોતાના બચાવામાં કહ્યું છે કે જે રીતે રામદેવનો...\n\ntl;dr:

કેન્દ્રીય આરોગ્યમંત્રી ડૉક્ટર હર્ષવર્ધને યોગગુરુ રામદેવને પત્ર લખીને તેમને નિવેદન પરત લેવાની વાત કરી છે.