શું ન્યાયાધીશ પ્રજ્ઞાચક્ષુ હોય? મળો પાક.ના પ્રથમ પ્રજ્ઞાચક્ષુ ન્યાયમૂર્તિને\nયુસુફ સલીમ

કોઈ ન્યાયાધીશ પ્રજ્ઞાચક્ષુ હોય એવું ક્યારેય સાંભળ્યું છે? લાહોર શહેરના યુસુફ સલીમ પાકિસ્તાનના પ્રથમ પ્રજ્ઞાચક્ષુ ન્યાયમૂર્તિ બનવા જઈ રહ્યા છે. તેમની જજ બનવાની આ સફર પણ તેમની આ સિદ્ધિ જેટલી રસપ્રદ છે.

પંજાબ યુનિવર્સિટીમાંથી કાયદામાં સ્નાતકની ડિગ્રી મેળવનારા યુસુફ સલીમને ગોલ્ડ મેડલ મળ્યો હતો. ત્યાર બાદ તેમણે બે વર્ષ સુધી વકીલ તરીકે પણ પ્રૅક્ટિસ કરી. ન્યાયમૂર્તિ બનવાના તમામ માપદંડ પૂરા કર્યા.

વળી જજ બનવા માટેની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષામાં મોખરે રહ્યા. પણ ઇન્ટરવ્યૂમાં તે નિષ્ફળ રહ્યા કેમ કે તેમને એવું કહેવાયું કે તેઓ જજ નહીં બની શકે.

આ માટે તેમને એવું કારણ આપવામાં આવ્યું કે તેઓ અંધ છે એટલે માટે તેઓ જજ ન બની શકે. આમ જજ બનવા સામે મોટો અવરોધ ઊભો થયો.

25 વર્ષીય યુસુફ એક ભાગ્યે જ જોવા મળતી જનીન સંબંધી ક્ષતિ છે જેને 'રેટિનિટિસ પિગમેન્ટોસા' (પીઆર) કહેવાય છે.

આ બીમારીના કારણે બાળપણમાં જ તેમની દૃષ્ટિ 30-40 ટકા જ હતી. સમય જતાં તે વધુ ઘટવા લાગી અને હવે તેમનામાં માત્ર પ્રકાશ અનુભવી શકે તેટલી જ દૃષ્ટિ ક્ષમતા છે.

પાકિસ્તાનની સુપ્રીમ કોર્ટનો હસ્તક્ષેપ

પાકિસ્તાન સુપ્રીમ કોર્ટ

દરમિયાન પાકિસ્તાનની સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિએ 'સૂઓ મોટો' નોંધ લીધી. આથી તેમનો કેસ જજના ઉમેદવાર પસંદ કરતી સિલેક્શન કમિટીએ મંજૂર કર્યો અને યુસુફ સલીમની જજ માટે પસંદગી થઈ.

આમ હવે તેઓ પાકિસ્તાનના પહેલા પ્રજ્ઞાચક્ષુ જજ બનવા જઈ રહ્યા છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

હું તેમને તેમના લાહોર સ્થિત ઘરે મળ્યો. રૂમમાં તેઓ દાખલ થતાં જ હું તેમને રસ્તો શોધવા અને બેસવા માટે મદદ કરવાની કોશિશ કરી.

પરંતુ હું મદદ કરું તે પહેલાં તો તેમણે જાતે જ રસ્તો શોધીને મારી બાજુમાં આવીને બેસી ગયા.

તેમણે જજ બનવા માટે કેટલો સંઘર્ષ કર્યો તેની અને જજ બનવાની પ્રેરણા વિશે વાતચીત કરી.

યુસુફ સલીમે કહ્યું, "સ્કૂલકક્ષાના ભણતર બાદ કાયદાના અભ્યાસમાં મારી રુચિ વધવા લાગી. એ સમયે પાકિસ્તાનમાં ન્યાયતંત્રને પુનઃસ્થાપિત કરવા મામલે વકીલોનું આંદોલન ચાલી રહ્યું હતું."

"સમગ્ર ઝુંબેશમાં મને વકીલોની ભૂમિકા ઘણી આકર્ષિત કરી ગઈ."

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે પાકિસ્તાનમાં ચાલેલી ઝુંબેશોમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ધરાવતા નામી વ્યક્તિઓ વિશે વાંચીને તેમને ઘણી પ્રેરણા મળી.

તેમણે આ વ્યક્તિઓમાં મોહમ્મદ અલી ઝીણા અને ડૉ. મુહમ્મદ ઇકબાલના નામનો ઉલ્લેખ કર્યો. આ બન્ને પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓએ કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો...\n\ntl;dr:

ન્યાયની દેવીની આંખ પર પટ્ટી બાંધેલી હોય છે, જેથી કોઈની પણ પક્ષ સાથે ભેદભાવ ન થાય. પરંતુ તમે કોઈ ન્યાયાધીશ વિશે જાણ્યું છે કે જે ખરેખર જોયા વિના જ ન્યાય કરતા હોય.


શું પદ્માવત રોકાણકારોને કરાવશે વ્યવસાયિક નુકસાન?\nકરણી સેના દ્વારા પદ્માવતનો થઈ રહેલો વિરોધ રોકાણકારો માટે વ્યાવસાયિક નુકસાન સાબિત થઈ શકે છે.

ગુરુવારે જ્યારે કરણી સેનાએ પદ્માવત ફિલ્મના પ્રદર્શનના મુદ્દે ભારત-બંધનું એલાન આપ્યું છે.

ત્યારે ભારતીય મૂડીબજારમાં લિસ્ટ થયેલી મલ્ટિપ્લૅક્સ સ્ક્રીન્સની માલિકી અને સિનેમા વિતરણ ક્ષેત્રે કાર્યરત કંપનીઓના શેરના ભાવ, બજાર ખુલતાં જ  ગણતરીની મિનિટોમાં ગગડયા હતા.

બોમ્બે સ્ટૉક એક્સચેન્જ પર આજે આ કંપનીઓના ભાવ તેમના આગલા દિવસે બંધ થયેલા ભાવ કરતા પણ નીચે ખુલ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

બીજી બાજુ, અમદાવાદમાં ફિલ્મ પદ્માવતનો હિંસક વિરોધ કરનારા 10 આરોપીઓને જામીન મળ્યા છે.

વસ્ત્રાપુર પોલીસ સ્ટેશનના ઇન્સ્પેક્ટર એમ.એમ. જાડેજાના કહેવા પ્રમાણે, આ મુદ્દે 10 શખ્સોની આઈપીસીની કલમ 308 હેઠળ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. જેમને જામીન મળી ગયા છે.

જ્યારે છ આરોપીઓની ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 307 (હત્યાના પ્રયાસ) હેઠળ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે.  આ છ શખ્સોને જ્યુડિશિયલ કસ્ટડીમાં મોકલી દેવાયા છે.

મૂડીબજાર શું કહે છે?

ગુરુવારે ઍન્ટર્ટેઇનમેન્ટ સેક્ટરની ભારતમાં મલ્ટીપ્લેક્સની માલિકી ધરાવતી કંપનીઓના શેરના ભાવ નીચે ખુલ્યા હતા

શેરના ભાવ નીચે મુજબ ખુલ્યા અને બંધ રહ્યા.

પીવીઆર લિમિટેડ

આઇનોક્સ લીઝર લિમિટેડ

યુએફઓ મુવીઝ ઇન્ડિયા લિમિટેડ

અંદાજે 200 કરોડ રૂપિયાના બજેટમાં બનેલી પદ્માવત બૉલીવુડની સૌથી મોંઘી ફિલ્મોમાંની એક ફિલ્મ છે.

શું આ ફિલ્મ તેની કિંમત વસૂલી શકશે?

ટ્રેડ એનાલિસ્ટ શું માને છે?

અંદાજે 200 કરોડ રૂપિયાના બજેટમાં બનેલી પદ્માવત બૉલીવુડની સૌથી મોંઘી ફિલ્મોમાંની એક ફિલ્મ છે

ભારતીય સિનેમાના ટ્રેડ એનાલિસ્ટ અને બોક્સ ઓફિસના આંકડા પર નજર રાખે તેવા કૉમલ નહાટા કહે છે, "હું ચોક્કસપણે કહી શકું છું કે આ ફિલ્મ સારી કમાણી કરશે."

નાહટાએ જણાવ્યું હતું કે લોકો ફિલ્મ જેશે તેઓ પોતે જ  અનુભવશે કે તેમાં વાંધાજનક કંઈ નથી. આ પછી વિરોધીઓના મોં બંધ થઈ જશે.

કોમલ નાહાટાના જણાવ્યા અનુસાર, "આ ફિલ્મ વિશ્વના અન્ય રાષ્ટ્રોમાં રિલીઝ થતા જો ફિલ્મ ભારતમાં કેટલીક જગ્યાએ રિલીઝ ન થઈ શકે તો તેની આવકમાં કોઈ મોટો ફેર પડશે નહીં."

નાહટાએ ઉમેર્યું કે આ ઉપરાંત આજકાલ ફિલ્મો પાસે કમાણીના બીજા ઘણા માર્ગો જેવા કે - સેટેલાઇટ રાઇટ્સ, મ્યુઝિક રાઇટ્સ અને બ્રાન્ડ પ્લેસમેન્ટ દ્વારા પદ્માવત પણ નુકસાની ભરપાઈ કરી લેશે.

માર્કેટ એનાલિસ્ટ શું માને છે?

મૂડીબજારના નિષ્ણાંતો ઍન્ટર્ટેઇનમેન્ટ...\n\ntl;dr:

પદ્માવત ફિલ્મને ભલે સુપ્રીમ કોર્ટે લીલી ઝંડી આપી દીધી હોય પણ ગુજરાત સહિત અનેક જગ્યાએ આ ફિલ્મ રિલીઝ થઈ શકી નથી.


શું પરફ્યૂમ મહારાષ્ટ્રની માનવભક્ષી વાઘણને પકડી શકશે?\nવન્યજીવ અધિકારીઓ કહે છે કે તેઓને આ વાતની ખાતરી નથી, પરંતુ તેમણે કેલ્વિન ક્લેઇન દ્વારા ઉત્પાદિત 'ઑબ્સૅશન ફૉર મૅન' પરફ્યૂમની બોટલ્સ ખરીદી છે. જેનો ઉપયોગ એક છ વર્ષની વાઘણને પકડવા માટે કરવામાં આવશે.

આ વાઘણે પંઢહરકાવડા શહેરની આસપાસ 13 લોકોનો જીવ લીધો હોવાનું મનાય છે. તે છેલ્લા બે વર્ષથી પકડમાં નથી આવી રહી.

વન્યજીવ અધિકારી સુનિલ લિમયે કહે છે, "અમને જણાવવામાં આવ્યું છે કે ક્લોન (એક પ્રકારનું પરફ્યૂમ) એ વાઘણ માટે સારી 'સુગંધ જાળ' તરીકે કામ કરી શકે છે. આથી અમે આ અત્તરને વૃક્ષો અને જમીન પર છાંટીશું અને જોઈશું કે શું થાય છે."

આ સુગંધમાં ફેરોમૉન (એક પ્રકારનો કૅમિકલ પદાર્થ)નો સમાવેશ થાય છે, જેનો ઉપયોગ અત્તર બનાવવામાં થાય છે. સામાન્ય રીતે આ પદાર્થ બિલાડી જેવા સસ્તન પ્રાણીઓની સુગંધ ગ્રંથીઓમાંથી તારવવામાં આવે છે, જે 'સિવિટ' તરીકે ઓળખાય છે.

આ પદાર્થનો ક્લોનમાં વારંવાર ઉપયોગ થાય છે. ન્યૂ યોર્કના બ્રૉંક્સ ઝૂ ખાતે એક પ્રયોગ દરમિયાન દીપડાઓને આ અત્તરની સુગંધ પસંદ પડી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જીવવિજ્ઞાની મિગ્યુએલ ઓર્ડેનાનાએ એક અમેરિકન વૈજ્ઞાનિક સામયિકને જણાવ્યું હતું કે, તેઓ એવું માનતા હતા કે ઝાડની ડાળીઓ પર પરફ્યૂમનો છંટકાવ કરીને ત્યાં લગાવેલા કૅમેરા સુધી દીપડાઓને આકર્ષી શકાય છે.

ત્રણ વર્ષ પહેલાં દક્ષિણ કર્ણાટકમાં એક દીપડાને પકડવા માટે પાંજરામાં આ અત્તર છાંટી ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

વાઘને આકર્ષવા માટે ખૂબ જ ખર્ચાળ અત્તરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ વાઘણને T-1 નામ આપવામાં આવ્યું છે.

ભારતમાં વાઘને પકડવા માટે આ અત્યારસુધીનું સૌથી મોટું અભિયાન છે.

વન્ય અધિકારીઓ અને શાર્પશૂટર શોધખોળ કરીને હતાશ થઈ ગયા છે, કારણ કે વાઘણ-તેના નવ મહિનાના બે બચ્ચાઓ સાથે જંગલો, ખેતરો અને ગામોને આવરી લેતા 150 કિલોમીટર (57 ચોરસ માઈલ) જેટલા વિશાળ વિસ્તારમાં છૂપાતી ફરે છે.

ઑગષ્ટમાં ત્રણ વ્યક્તિઓના મારણ બાદ આ વિસ્તારના 20 ગામોમાં વસતા 5000 લોકોના જીવ ભયના ઓથાર હેઠળ છે.

વાઘના હુમલાથી બચવા ખેડૂતો અને ગોવાળોને ખેતરો અને જંગલમાંથી વહેલાં પાછા ફરવા, જૂથમાં બહાર નીકળવા અને ખુલ્લામાં હાજતે નહીં જવાની સામાન્ય કાળજી રાખવાની સૂચના અપાઈ છે.

'વાઘણ બચાવો ઝુંબેશ'

પશુપાલકો જંગલમાં લોખંડનું શીલ્ડ પહેરીને જઈ રહ્યા છે

શહેરોમાં ઍનિમલ ઍક્ટિવિસ્ટોએ સોશિયલ મીડિયા અને ઑનલાઇન શિકારીઓની બંદૂકથી વાઘણ 'બચાવો' ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. તેમનો તર્ક છે કે વન્ય અધિકારીઓ આ વાઘણને...\n\ntl;dr:

'ઑ ડૅ ટૉઇલેટ ફૉર મૅન' તેની સ્મૉકી અને સ્પાઇસી સુગંધ માટે વિશ્વ પ્રસિદ્ધ છે. શું આ અત્તરની સુગંધ ભારતના પશ્ચિમી રાજ્ય મહારાષ્ટ્રના જંગલોમાં ફરતી ખૂંખાર 'માનવભક્ષી' વાઘણને પકડવામાં મદદ કરી શકશે?


શું પાકિસ્તાન અહેમદ પટેલને ગુજરાતના CM બનાવવા માગે છે?\nપાલનપુર ખાતે જનમેદની અને સભાનું સંબોધન કરી રહેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનો અવાજ બેસી ગયો હતો

રાજ્યમાં સતત પ્રચાર સભાઓ કરી રહેલા વડાપ્રધાનનો અવાજ બેસી ગયો હતો.

પાલનપુર ખાતે જનમેદનીને સંબોધી રહેલા મોદીએ તેમના વક્તવ્યમાં બે વખત કહ્યું, "આજે તો મારો અવાજ બેસી ગયો છે."

સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈના અહેવાલ અનુસાર મોદીએ તેમના વક્તવ્યમાં કહ્યું કે પાકિસ્તાની સૈન્યના ભૂતપૂર્વ ડિરેક્ટર જનરલ સરદાર અર્શદ રફિક કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અહેમદ પટેલને ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી પદે જોવા માંગે છે.

મોદીએ મણિશંકર ઐયરના તેમને 'નીચ'ના સંબોધનનો ઉલ્લેખ કરતા મોદીએ કોંગ્રેસ અને પાકિસ્તાન પર પ્રહારો કર્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

મોદીએ આક્ષેપ કર્યા કે પાકિસ્તાનના એક અધિકારી એવા રાજદ્વારી, ભૂતપૂર્વ ઉપ રાષ્ટ્રપતિ, અને ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાનની દિલ્હીમાં મણિશંકર ઐયરના બંગલે એક મિટિંગ થઈ હતી.

તેમણે કહ્યું “એક બાજુ પાકિસ્તાનના સૈન્યના ભૂતપૂર્વ ડીજી ગુજરાતની ચૂંટણીમાં દખલ કરી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ પાકિસ્તાનનાં લોકો મણિશંકર ઐયરનાં ઘરે મિટિંગ કરે છે. એના બીજા જ દિવસે કોંગ્રેસી નેતાએ ગુજરાતની, ગુજરાતનાં ગરીબોની અને મોદીનું અપમાન કરે છે. શું તમને નથી લાગતું કે એ લોકો પર શંકા કરવી જોઈએ?”

એ લોકોએ ગુજરાતની ચૂંટણીમાં શું રણનીતિ અપનાવી જોઈએ એ વિષે ચર્ચાઓ કરી હતી.

કોંગ્રેસને જવાબ

જનમેદનીને સંબોધી રહેલા મોદીએ પોતાના વક્તવ્યમાં બે વખત કહ્યું, "આજે તો મારો અવાજ બેસી ગયો છે."

મોદીએ કોંગ્રેસના તેમની સરકાર પર ઉદ્યોગપતિઓની સરકાર હોવાના પ્રહારોનો જવાબ આપ્યો.

તેમણે કહ્યું કે એ લોકોએ કોને કોને પદ્મવિભૂષણ, પદ્મભૂષણ, પદ્મશ્રીના ખિતાબોથી સન્માનિત કર્યા છે, અને અમે કયા લોકોને આ ખિતાબોથી સન્માનિત કર્યા છે, એની એક સૂચિ તૈયાર કરાવો એટલે આપોઆપ ખબર પડી જશે કે નાણાંવાળાની તરફદારી કોણ કરી રહ્યું છે અને ગરીબોની તરફદારી કોણ કરી રહ્યું છે.

મોદીએ કહ્યું, “અમારી સરકારે ગેનાભાઇ જેવા ખેડૂતને આવા ખિતાબોથી સન્માનિત કર્યા છે નહીં કે કોઈ ઉદ્યોગપતિ કે સાહુકારને.”

અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે ગેનાભાઇ દર્ગાભાઈ પટેલ બનાસકાંઠા સ્થિત સરકારી ગોલિયા ગામના એક દિવ્યાંગ ખેડૂત છે.

ગેનાભાઇએ તે વિસ્તારમાં દાડમની ખેતી કરીને આખા વિસ્તારમાં એક પ્રકારે કૃષિક્રાંતિ સર્જી છે.

ગેનાભાઇ દિવ્યઅંગ ખેડૂતે દાડમની ખેતી કરીને એક પ્રકારે કૃષિક્રાંતિ સર્જી છે

જાન્યુઆરી 2017માં સરકારે ગેનાભાઇને પદ્મશ્રીના ખિતાબથી...\n\ntl;dr:

પહેલા તબક્કાની સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં સમાપ્ત થયેલી ગુજરાત વિધાનસભા 2017ની ચૂંટણી પ્રક્રિયાના બીજા દિવસે જનમેદની અને સભાનું સંબોધન કરી રહેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કોંગ્રેસના નેતા અહેમદ પટેલનો ઉલ્લેખ કરીને સવાલ કર્યો કે શું પાકિસ્તાન તેમને ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી બનાવવા માગે છે?


શું પાકિસ્તાનમાં ઇશ્વર નિંદાના કાયદાનો દુરુપયોગ થઈ રહ્યો છે?\nપાકિસ્તાનમાં ઇશ્વર નિંદાના આરોપ હેઠળ મૃત્યુદંડની સજાની જોગવાઈ છે.

એક યુનિવર્સિટી સ્ટુડન્ટની આ વર્ષના આરંભમાં હત્યા કરવામાં આવી પછી સત્તાવાળાઓ કાયદાકીય પ્રક્રિયા શરૂ કરશે તેવી આશા બંધાઈ હતી, પણ છ મહિના બાદ તેમાં ખાસ કોઇ પ્રગતિ થઈ નથી.

બીબીસીનાં શુમૈલા જાફરી પાકિસ્તાનના ધર્મનિંદાના બે બહુ ગાજેલા કેસની વાત જણાવે છે.

ઈસ્લામાબાદની ઉત્તર-પશ્ચિમ દિશામાં આવેલા નાનકડા હરિપુર ગામે હું તાજેતરમાં ઈકબાલ ખાનને મળવા ગઈ હતી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે

તેમના દીકરા મશાલ પર ધર્મનિંદાનો આરોપ મૂકીને એક ટોળાએ એપ્રિલમાં તેના યુનિવર્સિટી કેમ્પસમાં મશાલની હત્યા કરી હતી.

મશાલના પિતા સાથે મારી એ પહેલી મુલાકાત હતી.

ભયાનક અને પીડાદાયક અનુભવમાંથી પસાર થયેલા એક પિતાને મળવા માટે હું ભારોભાર સહાનુભૂતિ અને માનવતા સાથે ગઇ હતી.

દીકરા પર મૂકાયેલા આરોપ સામે પિતાની લડત

પાકિસ્તાનમાં એક યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થી મશાલ ખાનની ઇશ્વર નિંદાના આરોપસર હત્યા કરી નાખવામાં આવી હતી

હું એ પણ જાણતી હતી કે ઈકબાલ ખાન અસાધારણ હિંમત ધરાવતી વ્યક્તિ છે.

તેમના તેજસ્વી પુત્રની હત્યા થઈ એ દિવસે એક સેકન્ડ માટે પણ તેમણે હિંમત છોડી ન હતી કે ગુસ્સે થયા ન હતા.

એ દિવસે મીડિયા સાથે વાત કરતી વખતે તેમણે એક પણ આંસુ પાડ્યા વિના જે સ્વસ્થતા જાળવી હતી તેનાથી હું કેટલી પ્રભાવિત થઈ હતી એ મને આજે પણ યાદ છે.

હું ઈકબાલ ખાનને હરિપુર જેલની બહાર મળી હતી.

મશાલ ખાનની હત્યાના કેસમાં કાયદાકિય લડાઈ લડી રહેલા તેના પિતા ઇકબાલ ખાન

તેઓ ત્યાં તેમના પુત્રની હત્યાના કેસની છ મહિના પછી પહેલી વખત થઇ રહેલી સુનાવણીમાં હાજરી આપવા આવ્યા હતા.

આ કેસમાં 57 લોકોને આરોપી ગણાવવામાં આવ્યા છે, પણ કેસનો ચૂકાદો આવવામાં વર્ષો લાગી જશે. ઈકબાલ ખાન તેમના પુત્રને કોઇ પણ ભોગે ન્યાય અપાવવા પ્રતિબદ્ધ છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે ''આ દેશના ઈતિહાસમાં કોઈને ક્યારેય ન્યાય મળ્યો નથી. ન્યાયની મશાલની માફક હત્યા થવી ન જોઇએ એ હવે હું સુનિશ્ચિત કરવા ઈચ્છું છું. સરકાર અને કોર્ટ માટે આ એક ટેસ્ટ કેસ છે.''

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે ''આ વખતે ન્યાય તોળવામાં આવશે તો એનાથી નવો દાખલો બેસશે. તેનાથી દેશની છાપ નિશ્ચિત રીતે સુધરશે.''

આઘાતજનક આંકડાઓ

પાકિસ્તાનના સિંધના સંખ્યાબંધ સમાજસેવી સંગઠનોએ મશાલ ખાનની હત્યાના વિરોધમાં પ્રદર્શનો કર્યા હતા

1991માં મૃત્યુદંડની સજાની જોગવાઇ કરવામાં આવી ત્યારથી પાકિસ્તાનમાં ધર્મનિંદા સંબંધી હિંસામાં...\n\ntl;dr:

પાકિસ્તાનમાં ધર્મનિંદા સંબંધી કાયદાનો ઉપયોગ અંગત વેર વાળવા માટે થતો હોવાનું તેની ટીકા કરતા લોકો કહે છે ત્યારે આ કાયદામાં ક્યારેય સુધારા થશે ખરા?


શું પાકિસ્તાની કર્નલે માન્યું કે બાલાકોટમાં 200 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં?- ફૅક્ટ ચેક\nવાઇરલ વીડિયોની 20મી સેકેન્ડ પર કર્નલ ફૈસલ એક બાળકી સાથે વાતચીત કરતા જોવા મળે છે

ટીવી ચેનલ પર આવતા પહેલાં આ વીડિયો અમને સોશિયલ મીડિયા પર શૅર થતો જોવા મળ્યો હતો.

ફેસબુકનાં કેટલાંક ક્લોઝ ગ્રૂપ્સમાં આ વીડિયોને 'ભારતીય વાયુસેનાના બાલાકોટ હુમલાના પુરાવા' તરીકે રજૂ કરી શૅર કરવામાં આવ્યો છે.

કેન્દ્રીય મંત્રી ગિરીરાજ સિંહે આ વીડિયો ટ્વીટ કરતા લખ્યું છે, "ભારતની સેનાના શૌર્ય પર પાકિસ્તાન રડી રહ્યું છે. જેનો વીડિયો વાઇરલ થઈ રહ્યો છે અને દેશના ગદ્દાર આપણી સેનાને અપમાનિત કરી રહ્યા છે અને પુરાવા માગી રહ્યા છે."

કેટલીક યૂટ્યુબ ચેનલ સિવાય 'મોદીનામા' અને 'અચ્છે દિન' જેવાં ઘણાં ફેસબુક પેજ છે જ્યાં આ વીડિયોને શૅર કરવામાં આવ્યો છે અને લાખો વખત આ વીડિયોને જોવામાં આવ્યો છે.

ટીવી ચેનલ પર બતાવવામાં આવ્યા બાદ આ વીડિયો ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે અને તેને વૉટ્સએપ પર પણ 'બાલાકોટના પુરાવા' તરીકે શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

બીબીસીને પોતાના ઘણા વાચકો પાસેથી આ વીડિયો મળ્યો છે અને તેમણે તેની સત્યતા જાણવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે.

વીડિયોની તપાસ કરતા અમને ખબર પડી કે તેમાં જોવા મળી રહેલા પાકિસ્તાની આર્મી ઑફિસરે ક્યાંય પણ બાલાકોટ હુમલામાં 200 લોકોનાં મૃત્યુની વાતને સ્વીકારી નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

200 નહીં, એક વ્યક્તિનું મૃત્યુ

પીડિત પરિવાર સાથે ઊભેલા પાકિસ્તાની સેનાના કર્નલ ફૈસલ કુરેશી

પાકિસ્તાનમાં હાજર એક વરિષ્ઠ પત્રકાર રહીમુલ્લા યુસુફઝઈ સાથે જ્યારે અમે આ વીડિયો અંગે વાત કરી તો તેમણે બે બાબતો જણાવી.

પહેલી એ કે વીડિયોમાં જે લોકો આર્મી ઑફિસર સાથે વાત કરી રહ્યા છે, ખાસ કરીને પાકિસ્તાની ઑફિસરની પાસે ખાટલા પર બેઠેલા વૃદ્ધ પશ્તો ભાષા બોલી રહ્યા છે અને ખૈબર પખ્તૂનખ્વાના માનસેરા- બાલાકોટ વિસ્તારમાં હિંડકો ભાષા બોલવામાં આવે છે.

બીજી વાત એ છે કે જે પાકિસ્તાની અધિકારી લોકો સાથે વાત કરી રહ્યા છે તેઓ 200 લોકોનાં મૃત્યુની નહીં, પણ 200 લોકોમાંથી કોઈ એક વ્યક્તિના મૃત્યુની વાત કરી રહ્યા હતા.

વીડિયોને ધ્યાનથી સાંભળવા પર વાસ્તવિકતા સામે આવે છે.

વીડિયોમાં તેઓ કહી રહ્યા છે, "...એ માટે અમે આવ્યા છીએ કેમ કે અમે માનીએ છીએ કે જે સરકાર સાથે ઊભા રહીને લડે છે, તે જેહાદ છે. આ પ્રતિષ્ઠા થોડા લોકોને જ નસીબ થાય છે. દરેક વ્યક્તિને નહીં."

"તમને ખબર છે કે કાલે બસો લોકો ઉપર ગયા હતા. આ વ્યક્તિના નસીબમાં શહાદત લખેલી હતી. આપણા નસીબમાં ન હતી. અમે દરરોજ ત્યાં ચઢીએ છીએ. જઈએ...\n\ntl;dr:

ભારતની ઘણી મોટી ન્યૂઝ ચેનલોએ બુધવારના રોજ પાકિસ્તાનનો એક વીડિયો એ દાવા સાથે બતાવ્યો કે પાકિસ્તાની આર્મીના એક અધિકારીએ બાલાકોટમાં હુમલામાં 200 લોકોનાં મૃત્યુની વાતનો સ્વીકાર કર્યો છે.


શું પુરૂષો કરતાં મહિલાઓ વધુ સારી ડ્રાઇવર હોય છે?\nએક સાથી પુરુષ કર્મચારીએ કહ્યું હતું, "આવું તે કંઈ હોય? યુવતીઓ તો ઇન્ડિકેટર મારફત સંકેત આપ્યા વિના ઘણીવાર ફટાક કરતાં લેન બદલી નાખતી હોય છે."

બીજા સાથી પુરુષ કર્મચારીએ એમ કહ્યું હતું, "મહિલાઓને પાર્કિંગ માટે કહેવામાં ન આવે ત્યાં સુધી જ આ વાત સાચી ગણાય."

એ બન્ને સાથે સહમત થતાં ત્રીજા સાથીએ કહ્યું, "ડ્રાઇવિંગ કરતી વખતે મારે જ્યારે અચાનક બ્રેક લગાવવી પડી છે ત્યારે 100માંથી 95 કિસ્સામાં મારી આગળ કાર ચલાવતી મહિલાની ભૂલ જવાબદાર હોય છે."

મહિલાઓના ડ્રાઇવિંગ બાબતે ચર્ચા થતી હોય ત્યારે આ પ્રકારની કમેન્ટ્સ સામાન્ય બાબત છે.

મહિલાઓ વધુ સાવધ

જોકે, દિલ્હી ટ્રાફિક પોલીસ દ્વારા 2017માં ટ્રાફિકના નિયમોના ભંગ બદલ કરવામાં આવેલા દંડના આંકડા અલગ કથા કહે છે.

દિલ્હી ટ્રાફિક પોલીસના આંકડા અનુસાર પુરુષો માને છે એટલી ખરાબ રીતે મહિલાઓ કાર ચલાવતી નથી.

એ આંકડાઓ અનુસાર મહિલાઓ કાર ચલાવતી વખતે પુરુષોની સરખામણીએ ઓછી ભૂલો કરે છે.

દિલ્હી પોલીસના ટ્રાફિક વિભાગનાં જોઇન્ટ કમિશનર ગરિમા ભટનાગરના જણાવ્યા અનુસાર મહિલાઓ ડ્રાઇવિંગના નિયમોનું વધુ સારી રીતે પાલન કરતી હોય છે. વળાંક અને ક્રોસિંગ પર વધુ સાવધ રહેતી હોય છે.

શું કહે છે દિલ્હી પોલીસના આંકડા?

દિલ્હી ટ્રાફિક પોલીસના કેટલાક આંકડા પર નજર કરોઃ

• ટ્રાફિકના નિયમના ભંગ બદલ 2017માં 26 લાખ લોકોને દંડ ફટકાર્યો હતો. તેમાં માત્ર 600 મહિલાઓ હતી.

• એ 600 પૈકીની 517 મહિલાઓને ઝડપભેર કાર ચલાવવા બદલ દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.

• 44 મહિલાઓને ટ્રાફિક સિગ્નલ તોડવા બદલ દંડવામાં આવી હતી.

• જોકે, નશો કરેલી હાલતમાં કાર ચલાવવા બદલ એક પણ મહિલાને દંડ કરવામાં આવ્યો નથી.

મહિલાઓ દ્વારા કાર ચલાવતી વખતે મોબાઈલ પર વાત કરવાનું, કાર ચલાવતી વખતે થયેલા અકસ્માતો અને ઓવરટેકિંગ સંબંધી કિસ્સાઓનો આ આંકડાઓમાં સમાવેશ નથી.

અલબત, ગરિમા ભટનાગરના જણાવ્યા અનુસાર, આ આંકડાઓ સાબિત કરે છે કે મહિલાઓ વધુ સાવધાનીપૂર્વક કાર ચલાવતી હોય છે.

મહિલાઓ બહેતર ડ્રાઇવર?

સવાલ એ છે કે પુરુષોની સરખામણીએ મહિલો બહેતર ડ્રાઇવર હોય છે?

આ સવાલના જવાબમાં ગરિમા ભટનાગર કહે છે, "આંકડાઓ પરથી એવો અર્થ કાઢી શકાય નહીં. આ આંકડાઓ દિલ્હીના એ વિસ્તારોના છે, જ્યાં ટ્રાફિક પોલીસના જવાનો ફરજરત હોય છે."

"ઘણી જગ્યાએ કાર ચલાવતી વખતે ભૂલ કરવા છતાં મહિલાઓ પકડાતી નથી. તેથી આ આંકડાઓ સંપૂર્ણ ચિત્ર રજૂ કરતા નથી."

કેટલી મહિલાઓ કાર ચલાવે છે?

મહિલાઓ કેવું ડ્રાઇવિંગ કરે...\n\ntl;dr:

આ સ્ટોરીનું શિર્ષક મેં અમારા ન્યૂઝ રૂમમાં કહ્યું ત્યારે મને સંખ્યાબંધ સવાલો પૂછવામાં આવ્યા હતા.


શું પેટ્રોલ પમ્પ ઉપર કોરોનાનો ચેપ ફેલાવાની શક્યતા વધુ રહે?\nમહિનાઓથી બંધ વાહનોમાં ઇંધણ પુરાવા માટે નાગરિકો પેટ્રોલપમ્પ પર લાઇન લગાવી રહ્યાં છે.

ત્યારે એક સવાલ ઉઠે કે શું પેટ્રોલ પમ્પ મારફત કોરોનાનો ચેપ વધુ ફેલાવાની શક્યતા રહે? કારણ કે, નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ધાતુની સપાટી ઉપર કોરોના વાઇરસ વધુ સમય સુધી જીવિત રહે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ગુજરાત સહિત દેશભરમાં ચોથા તબક્કાનું લૉકડાઉન ખુલી ગયું છે, વાહનવ્યવહારની અવરજવર ઉપરના નિયંત્રણ હળવા કરવામાં આવ્યાં છે.


શું પૈસાદાર માણસ વધુ જીવે છે ?\nબ્રિટનમાં બહુ જૂના સમયથી લોકોના જન્મ અને મરણની નોંધ રાખવાનું શરૂ થયું હતું

1960માં જન્મેલા લોકોનું સરેરાશ આયુષ્ય માત્ર 52.5 વર્ષનું ગણાતું હતું, જ્યારે આજે તેમાં વધારો થઈને સરેરાશ આયુષ્ય 72 વર્ષનું થયું છે.

બ્રિટનમાં બહુ જૂના સમયથી લોકોના જન્મ અને મરણની નોંધ રાખવાનું શરૂ થયું હતું.

1841માં જન્મેલી છોકરી ફક્ત 42 વર્ષ જીવશે તેવી શક્યતા ત્યારે વ્યક્ત થતી હતી. છોકરાનું સરેરાશ આયુષ્ય ત્યારે 40નું ગણવામાં આવતું હતું.

2016માં જન્મેલી છોકરીનું સરેરાશ જીવન 83 વર્ષનું રહેશે, જ્યારે છોકરાનું 79 વર્ષનું એવી આશા રાખવામાં આવી રહી છે.

મેડિકલ સાયન્સમાં સતત પ્રગતિ અને આરોગ્યની વધારે સુવિધાઓને કારણે મનુષ્યના સરેરાશ આયુષ્યમાં વધારો થયો છે તેમ માનવામાં આવે છે.

જોકે, હવે એવું લાગે છે કે પ્રગતિની ટોચમર્યાદા સુધી આપણે પહોંચી ગયા છીએ.

હવે સાયન્સ અને આરોગ્ય સુવિધાઓમાં પ્રગતિ થાય તો પણ સરેરાશ આયુષ્યમાં વધારે નહીં થઈ શકે તેમ લાગે છે.

2018માં બ્રિટનમાં જાહેર થયેલા આંકડામાંથી તો આવું જ કંઈક ચિત્ર ઊપસે છે.

આ આંકડા મુજબ બ્રિટનમાં લોકોના સરેરાશ આયુષ્યમાં વધારો થવાની ગતિ અટકી ગઈ છે.

તે જ રીતે દુનિયામાં પણ સરેરાશ આયુષ્યમાં વધારો થવાની ગતિ મંદ પડવા લાગી છે.

આરોગ્ય સુવિધાઓથી ઉંમર વધી નહીં

રોમન સમ્રાટ ઑગસ્ટસનું મૃત્યુ 75 વર્ષની વયે થયું હતું.

એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે મનુષ્ય ઉંમરના મામલામાં હવે સૌથી ઉપરના સ્તર સુધી પહોંચી ગયો છે.

જોકે, આ માન્યતામાં રહેલી કેટલીક ભૂલ પણ ધ્યાન ખેંચી રહી છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે પ્રાચીન ગ્રીક કે રોમનના લોકો આજે મનુષ્યને 50-60 વર્ષ સુધી જીવતા જુએ તો નવાઈ પામી જાય.

આરોગ્યની સુવિધાઓને કારણે લોકોનું આયુષ્ય વધે છે એવી આપણી માન્યતા ખોટી છે.

મનુષ્યની સરેરાશ ઉંમર આજે એટલા માટે વધી છે કે જીવન વિકાસના માર્ગ પર મનુષ્ય સતત આગળ વધતા અહીં સુધી પહોંચ્યો છે.

સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસકાર વૉલ્ટર શીડેલ કહે છે, "ઉંમર વધે અને સરેરાશ આયુષ્ય વધે તે બંનેમાં ઘણો ફરક છે."

"લોકોની ઉંમરની વાત કરીએ તો તેમાં બહુ મોટો ફરક પડ્યો નથી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સરેરાશ આયુષ્ય આખરે એક પ્રકારની સરેરાશ છે. કોઈનાં બે બાળક હોય, તેમાંથી એકનું મોત થઈ જાય અને બીજો 70 વર્ષ જીવે તો સરેરાશ આયુષ્ય 35 વર્ષનું થઈ જાય.

ગણિતની રીતે તે બરાબર છે. બાળ ઉછેરની બાબતમાં પણ સરેરાશ આંકડાંને કારણે કેટલાક અંદાજ આવે છે પણ...\n\ntl;dr:

છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં દુનિયાભરમાં લોકોના સરેરાશ આયુષ્યમાં ઝડપથી વધારો થયો છે.


શું પોર્ન વેબસાઇટ્સ ઉપર સરકાર લગામ કસશે?\nતમે, સપ્તાહમાં કેટલી વાર પોર્ન વેબસાઇટ ઉપર જાઓ છો?

આ થોડા એવા સવાલો છે જેના જવાબ કદાચ જ કોઈ ખૂલીને આપવાનું પસંદ કરે.

બની શકે કોઈ પોતાની નીડરતા બતાવવા માટે શરૂઆતના બે સવાલોના જવાબ આપી પણ દે, પરંતુ વધુ શક્ય છે કે ત્રીજા સવાલના જવાબમાં તેઓ ફક્ત સ્મિત જ આપે.

આ સવાલોના જવાબ ભલે આપણને કોઈના મોઢે સંભાળવા ન મળે, પરંતુ જ્યારે કોઈપણ પોર્ન વેબસાઈટ્સ ઉપર પ્રતિબંધ લાદવાની વાત આવે ત્યારે ઘણા ચહેરાઓ ઉપર નિરાશા અને પરેશાનીના ભાવ સ્વયંભૂ પ્રગટ થઈ જાય છે.

હકીકતમાં ભારતના દૂરસંચાર વિભાગે દેશમાં ઇન્ટરનેટ સેવા ઉપલબ્ધ કરાવતા તમામ સર્વિસ પ્રોવાઇડર્સને આદેશ આપ્યો છે કે તેઓ 827 પોર્ન વેબસાઇટ્સને બ્લૉક કરી દે.

આ આદેશ ઉત્તરાખંડ હાઈ કોર્ટના એ ચુકાદા બાદ આપવામાં આવ્યો જેમાં તેમણે દેશમાં પોર્ન વેબસાઇટ્સ બંધ કરવાની વાત કહી હતી.

હાઈ કોર્ટમાં બળાત્કારના એક કેસની સુનાવણી દરમિયાન આરોપીએ કહ્યું હતું કે તેણે પીડિતાનો બળાત્કાર કરતા પહેલાં પોર્ન વીડિયો જોયો હતો.

દૂરસંચાર વિભાગના આ આદેશ બાદ પોર્નહબ સહિત ઘણી જાણીતી પોર્ન વેબસસાઇટ્સ ભારતમાં ખૂલવાની બંધ પણ થઈ ગઈ છે.

આ પછી સોશિયલ મીડિયા ઉપર લોકોએ #PORNBANની સાથે પોતપોતાની પ્રતિક્રિયાઓ આપવાનું શરૂ કરી દીધું.

કેટલું જોવાય છે પોર્ન?

ઉપર આપવામાં આવેલી સોશિયલ મીડિયાની ટિપ્પણીઓ દ્વારા તમે અંદાજ તો લગાવી જ લીધો હશે કે પોર્ન વેબસાઇટ્સ ઉપર લગામ કસાવાને લીધે તેનો ઉપયોગ કરનારા લોકોને કેટલી અસર થાય છે.

આ સ્થિતિમાં સવાલ એ ઊઠે છે કે શું સરકાર પોર્ન વેબસાઈટ્સ ઉપર ખરેખર અંકુશ લાદી શકે છે?

આ સવાલનો જવાબ વાંચતા પહેલાં એ પણ જાણી લો કે વર્ષ 2015માં પણ સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ લગભગ 850 પોર્ન વેબસાઇટ્સને બ્લૉક કરી દીધી હતી.

પરંતુ એના થોડા સમય બાદ જ તમામ પ્રકારની નવી વેબસાઇટ્સ આપણા ઇન્ટરનેટની માયાજાળમાં ઉપલબ્ધ થઈ ગઈ.

દુનિયાભરમાં પોર્ન સામગ્રી ઉપલબ્ધ કરાવનારી વેબસાઇટ પોર્નહબના એક સર્વેમાં એ વાત સામે આવી હતી કે વર્ષ 2017માં ભારતમાં પોર્ન વીડિયો જોવામાં 75 ટકા પ્રમાણ વધ્યું છે.

આનું સૌથી મોટું કારણ બહુ જ સસ્તા થયેલા મોબાઈલ ડેટાને ગણવામાં આવ્યું હતું.

દુનિયાભરમાં તુલના કરીએ તો ભારત પોર્ન જોવાની બાબતે ત્રીજો સૌથી મોટો દેશ છે. વર્ષ 2014 સુધી ભારત પાંચમાં સ્થાને હતું.

પોર્ન બાબતે શું કાયદો છે?

જયારે કોઈપણ ક્ષેત્રમાં કોઈ વસ્તુની માગ વધે તો તેના ઉપર પ્રતિબંધ લાદવો પણ એટલો જ મુશ્કેલ બની જાય છે. કંઈક આ જ...\n\ntl;dr:

શું તમે ક્યારેય કોઈ પોર્ન વીડિયો જોયો છે? અથવા તો શું તમને યાદ છે કે પહેલીવાર પોર્ન જોતી વખતે તમારી ઉંમર કેટલી હતી?


શું પ્રાચીન ભારતના હિંદુ ખરેખર સહિષ્ણુ હતા?\nડી એન ઝાના હાલમાં પ્રકાશિત પુસ્તક 'અગેઇન્સ્ટ ધ ગ્રેન : નોટ્સ ઑન આઇડેન્ટિટી, ઇન્ટોલરન્સ ઍન્ડ હિસ્ટ્રી'માં પ્રાચીન ભારતમાં અસહિષ્ણુતા સહિતના એ વિવિધ મુદ્દાઓ પર પ્રકાશ ફેંકવામાં આવ્યો છે, જેનો સામનો આજનું ભારત રાજકીય, સામાજિક અને સાંસ્કૃતિક સ્તરે કરી રહ્યું છે.

બીબીસીનાં ભારતીય ભાષાઓનાં તંત્રી રૂપા ઝાએ આ પુસ્તક અને દેશની વર્તમાન સ્થિતિ સાથે જોડાયેલા અનેક સવાલ પ્રોફેસર ડી એન ઝાને પૂછ્યા હતા. પ્રોફેસર ઝાએ તેના જવાબ ઈ-મેઇલ મારફત મોકલ્યા હતા.

ભારતનો સુવર્ણ યુગ

સવાલઃ હિંદુત્વના વિચારકો પ્રાચીન ભારતને સુવર્ણ યુગ ગણાવે છે, જેમાં સામાજિક સદભાવ હતો. બીજી તરફ મધ્યકાલીન ભારતને તેઓ આતંકનો દોર ગણાવે છે, જેમાં મુસ્લિમ શાસકોએ હિંદુઓ પર બહુ જુલમ કર્યા હતા. ઐતિહાસિક પુરાવા આ વિશે શું કહે છે?

પ્રોફેસર ડી એન ઝા: ઐતિહાસિક પુરાવાઓ જણાવે છે કે ભારતીય ઇતિહાસમાં કોઈ સુવર્ણ યુગ ન હતો. પ્રાચીન કાળને આપણે સામાજિક સદભાવ અને સંપન્નતાનો દૌર ગણી ન શકીએ. પ્રાચીન ભારતમાં જ્ઞાતિ વ્યવસ્થા બહુ ચુસ્ત હોવાના પૂરતા પુરાવા છે.

બિન-બ્રાહ્મણો પર તેમને સામાજિક, કાયદાકીય તથા આર્થિક રીતે પંગુ બનાવતા અનેક નિયંત્રણો લાદવામાં આવતાં હતાં.

ખાસ કરીને શુદ્ર કે અછૂત લોકો તેના શિકાર હતા. એ કારણે પ્રાચીન ભારતીય સમાજમાં ઘણી તંગદિલી રહેતી હતી.

આજે અંબાણી અને અદાણી છે તેમ એ સમયમાં પણ ઊંચી જ્ઞાતિના લોકો, સામંતો અને જમીનદારો સંપન્ન તથા ખુશ હતા, પણ જોતા આવ્યા છીએ કે આવા લોકો માટે તો હંમેશા સુવર્ણ યુગ હોય છે.

પ્રાચીન ભારતમાં સુવર્ણ યુગ હોવાનો વિચાર ઓગણીસમી સદીના અંતિમ ભાગમાં ઉપજ્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વીસમી સદીની શરૂઆતમાં ઇતિહાસકારો એવું કહેવા લાગ્યા હતા કે ગુપ્ત રાજવંશે રાષ્ટ્રવાદને પુનર્જીવિત કર્યો હતો. ગુપ્ત શાસકોના કાળને સુવર્ણ યુગ કહેવામાં આવે છે.

અલબત, ડી ડી કોસાંબીના શબ્દોમાં કહીએ તો ગુપ્ત રાજવંશે રાષ્ટ્રવાદને પુનર્જીવિત કર્યો ન હતો પરંતુ રાષ્ટ્રવાદે ગુપ્ત રાજવંશને ફરી શક્તિ આપી હતી.

હકીકત એ છે કે સામાજિક સદભાવ અને સંપન્નતાવાળા સુવર્ણ યુગની કલ્પનાનો ઇતિહાસકારોએ માત્ર ભારતમાં જ નહીં, દુનિયાભરમાં દુરુપયોગ કર્યો છે.

મધ્યકાલીન મુસ્લિમ શાસકોના આતંક અને જુલમી શાસનની વાત કરીએ તો મુસ્લિમ શાસકોને દાનવોના સ્વરૂપમાં પ્રસ્તુત કરવાનો દોર પણ ઓગણીસમી સદીની આખરથી જ શરૂ થયો હતો.

એ સમયના કેટલાક સામાજિક સુધારકો અને બીજા મહત્ત્વના લોકોએ મુસલમાનોની ઇમેજને...\n\ntl;dr:

પ્રાચીન અને મધ્યકાલીન ભારતીય ઇતિહાસના નિષ્ણાત દ્વિજેન્દ્ર નારાયણ ઝા, એ ભારતીય ઇતિહાસકાર છે જેમણે 'મિથ ઑફ હૉલી કાઉ' જેવું પુસ્તક લખ્યું છે. તે પુસ્તકમાં તેઓ સાબિત કરે છે કે પ્રાચીન ભારતમાં ગૌમાંસ ખાવામાં આવતું હતું. આવા વિષય પર વિવાદ થશે એ તો દેખીતું જ છે.


શું પ્રિયંકા ગાંધીને પડદા પાછળ રાખવા એ કૉંગ્રેસની વ્યૂહરચના છે? : દૃષ્ટિકોણ\nઆ ચહેરો એટલે રાહુલનાં બહેન પ્રિયંકા ગાંધી.

એ પ્રિયંકા ગાંધી જેમણે પોતાની પ્રથમ ચૂંટણીની રેલીમાં ભાઈ રાહુલને આગળ રાખ્યા હતા.

બંનેની તસવીરો પર નજર કરીએ ત્યારે રાહુલ ગાંધી બહેન પ્રિયંકાના ખભ્ભે હાથ મૂકીને બેસેલા છે એ તસવીર સૌથી વધુ ઉભરી આવે છે.

તો પછી સવાલ એ ઉદ્ભવે છે કે પ્રિયંકા ગાંધી ક્યાં હતાં? શું પ્રિયંકા રાજકારણમાંથી ગાયબ થઈ ગયાં છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ક્યાં ગયાં પ્રિયંકા ગાંધી ?

ચૂંટણીની આ મોસમમાં રાહુલ ગાંધીની સભાઓ અને નિવેદનો ખૂબ જ ચર્ચામાં રહ્યાં હતાં.

વડા પ્રધાન મોદી પર રાહુલે મૂકેલા આક્ષેપો ખૂબ જ ચર્ચામાં રહ્યાં હતા. આ બધાની વચ્ચે રાહુલ ગાંધીને આગળ ધપાવતા બહેન પ્રિયંકા ન તો કોઈ સભામાં જોવા મળ્યાં ન તો સમાચારોમાં તેમની ચર્ચા થઈ.

આ પહેલી એવી ચૂંટણી હતી જેમાં પ્રિયંકા ગાંધીની ચર્ચા ન થઈ.

ગુજરાતની ચૂંટણી દરમિયાન રાહુલ ગાંધીનો નવો અવતાર વારંવાર જોવા મળ્યો હતો એ વખતે પણ પ્રિયંકા સક્રિય હતાં.

કૉંગ્રેસના અધિવેશનમાં મંચ પરથી ભલે રાહુલ ગાંધી અને સોનિયા ગાંધીએ કમાન સંભાળી હોય પરંતુ તેની તૈયારીઓમાં પડદા પાછળ તો પ્રિયંકા જ હતાં.

કૉંગ્રેસના નેતાઓના જણાવ્યા મુજબ પ્રિયંકાએ ઉત્તમ સંચાલકની જેમ નાની નાની બાબતોને ધ્યાને રાખી હતી.

એક બાજુ તેઓ મચ્છરોથી છુટકારો મેળવવા માટે સ્પ્રેનો છંટકાવ કરતા જોવા મળ્યાં હતાં તો બીજી બાજુ પડદાની પાછળ વૉકી-ટૉકી મારફતે કાર્યક્રમની વ્યવસ્થાઓ પણ સંભાળી રહ્યાં હતાં.

એટલું જ નહીં પરંતુ મંચ પરથી ભાષણ આપનારા યુવાન વક્તાઓની યાદી પણ પ્રિયંકાએ તૈયાર કરી હતી. તેમણે આ યાદીમાં યુવાન અને અનુભવી વક્તાઓનો સમન્વય સાધવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

આ કાર્યક્રમમાં પ્રિયંકાએ રાહુલ-સોનિયા સહિતના નેતાઓનાં ભાષણનાં તથ્યોની ચકાસણીની જવાબદારી પણ ઉપાડી હતી.

એ વખતે પણ લોકોનું ધ્યાન કૉંગ્રેસ અધિવેશન અને અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી પર જ રહે અને તેમની તસવીર બહાર ન આવે તેની તકેદારી પ્રિયંકાએ રાખી હતી.

પ્રિયંકા હજુ પણ સક્રિય છે

પ્રિયંકા આજે પણ સક્રિય છે. ચૂંટણીઓમાં વિજય મેળવ્યા બાદ કૉંગ્રેસ સામે સૌથી મોટો પડકાર મુખ્ય મંત્રીઓની પસંદગીનો હતો.

એ વખતે પણ માતા અને ભાઈ રાહુલ ગાંધી સાથે પસંદગીની પ્રક્રિયામાં પ્રિયંકા  જોડાયાં હતાં.

એવી ચર્ચા છે કે નવા મુખ્ય મંત્રીઓનાં નામ પ્રિયંકાની સંમતિ બાદ જ જાહેર કરાયા હતા.

કૉંગ્રેસના સુત્રોના મતે રાજસ્થાનમાં અશોક ગહેલોત પ્રિયંકા ગાંધીની પ્રથમ પસંદગી હતી.

આ કારણોસર જ સચિન...\n\ntl;dr:

11મી ડિસેમ્બરે જેમ જેમ ચૂંટણીનાં પરિણામો જાહેર થવા લાગ્યાં તેમ તેમ કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીની જયજયકારના નારાઓથી વાતાવરણ ગૂંજી રહ્યું હતું. જોકે, દરેક ચૂંટણીમાં રાહુલની આસપાસ દેખાતો એક ચહેરો આ ચૂંટણીમાં જોવા મળ્યો નહોતો.


શું પ્રિયંકા ગાંધીમાં આગામી ઇંદિરા ગાંધી બની શકવાની ક્ષમતા છે?\nતે સમયે 27 વર્ષીય એક યુવાન મહિલા કૉંગ્રેસનો પ્રચાર કરી રહ્યાં હતાં. તેમને જોવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો એકઠાં થતાં હતાં. અરુણ નહેરુ રાયબરેલીથી અગાઉ પણ ચૂંટણી જીતી ચૂક્યા હતા.

અરુણ નહેરુના કારણે રાયબરેલીમાં ભાજપ માટે માહોલ બનેલો જોવા મળી રહ્યો હતો.

તેવામાં એ 27 વર્ષીય યુવતીએ એક ચૂંટણી રેલીની વચ્ચે સવાલ પૂછ્યો, "મારા પિતાજી સાથે દગાખોરી કરતા લોકોને તમે અહીં ઘૂસવા કેવી રીતે દીધા?"

આ નિવેદનની ઘણી ચર્ચા થઈ અને તેની ગૂંજ દિલ્હી સુધી સાંભળવા મળી.

બીજા દિવસે અરુણ નહેરુના પ્રચાર માટે અટલ બિહારી વાજપેયી રાયબરેલી પહોંચ્યા. તેમણે પોતાના ભાષણમાં તે યુવતીના નિવેદન પર હલકા ફુલકા અંદાજમાં પ્રતિક્રિયા આપી.

"અમે સાંભળ્યું છે કે આ કોઈનો વિસ્તાર છે. તમે એ વ્યક્તિને અહીં ઘૂસવા કેવી રીતે દીધા?"

ત્યારબાદ ચૂંટણી પ્રચાર ખૂબ જોરથી ચાલી નીકળ્યો અને 'કાંટે કી ટક્કર' પણ જોવા મળી, જ્યારે પરિણામ જાહેર થયા તો લોકો ચકિત થઈ ગયા.

અરુણ નહેરુ ચોથા નંબર પર હતા. કૅપ્ટન સતીશ શર્મા માટે જે યુવતીએ પ્રચાર કર્યો હતો તે યુવતી એટલે પ્રિયંકા ગાંધી.

સામાન્ય રીતે અમેઠી અને રાય બરેલીની બેઠક સુધી મર્યાદિત રહેતા પ્રિયંકા ગાંધી  આ વખતે ઔપચારિક રી પક્ષના સક્રિય રાજકારણમાં આવ્યાં છે.

નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપનો ગઢ મનાતા પૂર્વાંચલની (પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશ)ની જવાબદારી પ્રિયંકાને સોંપવામાં આવી છે.

મીડિયામાં ઇંદિરા ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વચ્ચે સમાનતાઓ પર વાત થતી રહે છે.

બન્નેનાં પહેરવેશ, ચાલ, આચરણ, આક્રમકતા, વાત કરવાની કળા જેવા મુદ્દાઓ પર લોકો વાતો કરતા રહ્યા.

અને સવાલ ઊઠ્યો કે કેમ પ્રિયંકા ગાંધી ઇંદિરાની જેમ પ્રિયદર્શીની છે? શું તેઓ ઇંદિરાની જેમ રાજકારણમાં પોતાની અસર છોડવામાં સફળ થઈ શકશે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઇંદિરા અને પ્રિયંકાની સરખામણી કેટલી યોગ્ય?

રાજકીય વિશ્લેષક રાશીદ કિદવઈ કહે છે :

"ઇંદિરા ગાંધીનાં જમાનામાં અલગ રીતે રાજકારણ થતું હતું. પડકાર પણ અલગ હતા. જવાહરલાલ નહેરુ અને ઇંદિરા ગાંધીના કામ કરવાની રીત અલગ હતી."

"તેમની રાજકીય ઢબ પણ અલગ હતી. સાથે જ લોકોની વચ્ચે જઈને તેમને સમજવાની રીત પણ તેમની અલગ હતી."

"ઇંદિરા ગાંધી અને રાજીવ ગાંધી વચ્ચે પણ આ જ પ્રકારનો ફેર હતો."

"એ જ તફાવત રાજીવ ગાંધી અને સોનિયા ગાંધીની કાર્યશૈલીમાં પણ છે. તેવામાં ઇંદિરા ગાંધી અને પ્રિયંકાના રાજકારણની પ્રકૃતિ અને શૈલીમાં પણ અંતર છે."

કિદવઈ આગળ કહે છે, "ઇંદિરા અને...\n\ntl;dr:

વર્ષ 1999, રાયબરેલી. ચૂંટણી પ્રચાર જોરશોરથી ચાલી રહ્યો હતો. કૉંગ્રેસના ઉમેદવાર કેપ્ટન સતીશ શર્મા મેદાનમાં હતા, તો ભાજપ તરફથી રાજીવ ગાંધીના પિતરાઈ ભાઈ અરુણ નહેરુ.


શું ફેસબુક ભારતીય મતદારોને પ્રભાવિત કરી શકે?\nભવિષ્યમાં અમેરિકા કે વિશ્વના અન્ય કોઈ દેશમાં મતદારોને ફેસબુક થકી પ્રભાવિત ના કરી શકાય એ માટે કેવાં પગલાં લેવાઈ રહ્યાં છે એ અંગે પણ ઝકરબર્ગે સંસદને માહિતી આપી.

ઝકરબર્ગે જણાવ્યું કે 'ભારત, બ્રાઝિલ, પાકિસ્તાન અને હંગેરીમાં દેશ માટે મહત્ત્વની કહી શકાય તેવી ચૂંટણીઓ યોજાવા જઈ રહી છે. આ ચૂંટણીઓની નિષ્પક્ષતા જળવાઈ રહે એ માટે અમે બનતું કરી છૂટવા માગીએ છીએ.' તેમણે એમ પણ ઉમેર્યું કે વર્ષ 2018માં તેમની પ્રાથમિકતામાં આ બાબત ટોચ પર રહેશે.

અમેરિકામાં વર્ષ 2016માં રાષ્ટ્રપ્રમુખની ચૂંટણી દરમિયાન રશિયનો દ્વારા અપાયેલી જાહેરાતોએ લાખો મતદારોને પ્રભાવિત કર્યા હતા. પણ, આવું ભારતની ચૂંટણીમાં ના થાય એ માટે ફેસબુક શું કરશે?

2019ની ચૂંટણી અને ફેસબુકનો ઉપયોગ

આ સપ્તાહે, ફેસબુકે એવા સાડા પાંચ લાખ ભારતીય યુઝર્સને નોટિફિકેશન્સ મોકલવાનું શરૂ કર્યું હતું કે જેમના ડેટાનો બ્રિટિશ પૉલિટિકલ કન્સલ્ટિંગ ફર્મ 'કૅમ્બ્રિજ ઍનાલિટિકા' દ્વારા દુરુપયોગ કરાયો હોવાની શંકા છે.

આ એ જ કંપની છે કે જેણે વર્ષ 2016 દરમિયાન ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના ચૂંટણી પ્રચારમાં 'મહત્ત્વનો ભાગ' ભજવ્યો હતો.

એવા અહેવાલો પણ છે કે આ કંપનીએ ભૂતકાળમાં ભાજપ અને કોંગ્રેસ, બન્ને માટે કામ કર્યું છે. જોકે, કોઈ ભારતીય યુઝરની અંગત માહિતીનો દુરુપયોગ કોઈ રાજકીય પક્ષના ફાયદા માટે કરાયો હોય એવા કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી.

ભારતમાં 2019માં લોકસભાની ચૂંટણી યોજાશે. એ સમયે 50 કરોડ કરતાં વધુ ભારતીયો ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરતા હશે. તેઓ વેબસાઇટનો ઉપયોગ રાજકીય સંદેશા મોકલવા અને મતદારોને પ્રભાવિત કરવા કરી શકે છે.

અહીં એ વાત પણ મહત્ત્વની બને છે કે અમેરિકા કે વિશ્વના કોઈ અન્ય દેશ કરતાં ભારતમાં ફેસબુક યુઝર્સની સંખ્યા વધુ છે. એટલે જ, કંપની પર ભારે દબાણ છે કે અમેરિકામાં વર્ષ 2016માં ફેક એકાઉન્ટ્સ કે વિદેશી સંસ્થાઓ દ્વારા જે રીતે ફેસબુકનો દુરુપયોગ કરાયો હતો, એવું ભારતમાં ના થાય.

ભારતમાં ચૂંટણી પ્રચાર અને ફેસબુકનો ઉપયોગ

ફેસબુક દ્વારા લેવાઈ રહેલા અન્ય પગલાં અંગે ઝકરબર્ગે યુએસ સંસદમાં માહિતી આપતાં જણાવ્યું કે,

તો શું આનો એવો અર્થ કરી શકાય કે ભારતમાં ચૂંટણી દરમિયાન રાજકીય પક્ષો ફેસબુક પર પોતાનો પ્રચાર નહીં કરી શકે? આ પ્રશ્નનો જવાબ 'ના'માં જ આવે છે.

ફેસબુકના પ્લેટફોર્મ પર જોવા મળી રહેલા વાઇરલ વીડિયોઝ અને મીમ સ્પષ્ટ રીતે સૂચવે છે કે તે એક કે બીજા રાજકીય પક્ષ દ્વારા બનાવાયા છે. દરેક પક્ષો પ્રચાર માટે ફેસબુકનો ઉપયોગ કરી...\n\ntl;dr:

ફેસબુક પર યૂઝર્સની અંગત માહિતીનો દુરુપયોગ થયો હોવાના વિવાદ વચ્ચે સૌથી મોટી સોશિયલ મીડિયા કંપનીના સ્થાપક માર્ક ઝકરબર્ગે અમેરિકાની સંસદમાં પોતાનો પક્ષ રજૂ કર્યો.


શું બંધ ઓરડાઓમાં સેક્સ વર્કર્સને પ્રેમ થાય?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

મેં જરાક ખચકાઈને અને ડરતા ડરતા એક પાતળી મહિલાને આ પ્રશ્ન કર્યો.

પથ્થર પર બેઠેલી થાકેલી આ મહિલાના ઉજાગરા તેની આંખોમાં સ્પષ્ટ દેખાતા હતા.

તેની આંખો નીચે કાળાં કૂંડાળા થઈ ગયા હતા અને આંખો અંદર ઊંડી ઊતરતી જતી હતી.

તે કદાચ કંઈક ચાવી રહી હતી, પણ પ્રશ્ન સાંભળીને એક ખૂણામાં થૂંક્યા પછી બોલી, "હા મને ખબર છે, વૅલન્ટાઇન ડે છે. તો?"

શું તમને કોઈ સાથે પ્રેમ છે? તમારા જીવનમાં કોઈ છે જે તમને પ્રેમ કરતું હોય?

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

મારા સવાલ પૂરા નહોતા થયા પણ તેમણે મને વચ્ચે ટોકતા કહ્યું, "વેશ્યાગૃહમાં રહેતી વ્યક્તિને કોણ પ્રેમ કરે મેડમ? કોઈ પ્રેમ કરે, તો અમે શું અહીં બેસી રહીશું."

આટલું કહીને તેમણે મને બેસવા માટે ઇશારો કર્યો. આથી હું તેમની પાસે નીચે જમીન પર જ બેસી ગઈ અને વાતચીત કરવા લાગી.

રસ્તાની નજીક એક સાંકડી જગ્યામાં એક ગલી છે. જેમાં ઘણી મહિલાઓ થોડે-થોડે અંતરે બેઠેલી જોવા મળતી હોય છે.

ગલી અને મુખ્ય માર્ગ વચ્ચે જેટલી જગ્યા વધી હતી, ત્યાં પગપાળા જતાં લોકોની અવર-જવર હતી.

હું દિલ્હીમાં આવેલા જીબી રોડમાં એક એવા વિસ્તારમાં હતી, જ્યાં મહિલાઓ સેક્સ વેચીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.

અહીં આવતા પૂર્વે મને સાવધાન અને સતર્ક રહેલા માટે સલાહ આપવામાં આવી હતી.

વળી, હું આ તમામ બાબતનું ધ્યાન રાખી રહી હતી અને તેનું પાલન પણ કરી રહી હતી.

'આ મહિલાઓ પાસે લોકો માત્ર સેક્સ માટે જાય છે'

હું જાણવા માંગતી હતી કે, જે મહિલાઓ પાસે લોકો માત્ર સેક્સ માટે જાય છે, તેમના જીવનમાં પ્રેમ જેવી કોઈ અનુભૂતિ છે કે નહીં?

શું વૅલન્ટાઇન ડેનો ઉલ્લેખ તેમની આંખોમાં કોઈ ચમક લાવે છે કે નહીં?

આ જ સવાલ મને આ જગ્યાએ ખેંચી લાવ્યો. મેં વિચાર્યું હતું કે, કોઈ એવી જગ્યા પર જઈ રહી છું, જ્યાં રંગબેરંગી તોરણો અને લાઇટ્સ લગાવેલી હશે.

ફિલ્મોમાં આવી જગ્યાને આ જ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે, પણ ત્યાં મને આવું કંઈ જ જોવા ન મળ્યું.

તે એક ભીડભાડવાળો વિસ્તાર હતો જ્યાં એક તરફ નાનું પોલીસ સ્ટેશન, હનુમાનજીનું મંદિર અને કેટલીક દુકાનો હતી.

પૂછપરછ કરતા એક વ્યક્તિએ આ જગ્યાનો રસ્તો બતાવ્યો. અહીં એક મહિલા કમર પર હાથ રાખીને ઊભી હતી.

હું સ્મિત સાથે તેમને મળી. મારાથી આપી શકાયું તેટલું સ્મિત મેં આપ્યું.

મેં આવી રીતે વર્તાવ કર્યો જાણે હું તેમને પહેલાથી જ ઓળખું છું.

થોડીક વાર વાતચીત કર્યા પછી તે મને અન્ય મહિલાઓને મળાવવા સંમત થઈ ગઈ અને આ રીતે મારી મુલાકાત એ પાતળી...\n\ntl;dr:

"શું તમને ખબર છે આજે વૅલન્ટાઇન ડે છે? પ્રેમનો દિવસ...મારો અર્થ છે કે, પ્રેમની ઉજવણી કરવાનો દિવસ...?"


શું બબેસિયોસિસ વાઇરસને લીધે ગીરના સિંહોનાં મૃત્યુ થઈ રહ્યાં છે?\nઆ અગાઉ વર્ષ 2018માં પણ CDV વાઇરસને લીધે સિંહોનાં મૃત્યુના મુદ્દે ચર્ચા છેડાઈ હતી.

માત્ર બે મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં ગીરની ત્રણ રેન્જ તુલસીશ્યામ, જસધારા અને હડાળામાં 21 સિંહના મોત થયાં એટલે વન્યસંરક્ષકો અને પ્રાણીપ્રેમીઓ માટે તે ચિંતાનો વિષય બન્યો છે.

ગીરમાં દર પાંચ વર્ષે સિંહની ગણતરી કરવામાં આવે છે. 2015માં થયેલી ગણતરી પ્રમાણે સિંહની સંખ્યા 523 હતી. ત્યારબાદ વર્ષ 2018 સુધીમાં કુલ 184 સિંહનાં મૃત્યુ થયાં હતાં અને હવે ફરીથી મોત થયાં છે.

સિંહના મોતનું શું કારણ?

ગીર પૂર્વના વન વિભાગનું કહેવું છે કે સિંહમાં કોઈ પણ પ્રકારના રોગચાળાનાં લક્ષણો નથી જોવા મળ્યાં.

જૂનાગઢ વાઇલ્ડલાઇફ સર્કલના મુખ્ય વનસંરક્ષક ડી. ટી. વસાવડાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે 2018માં સિંહમાં જોવા મળેલા કેનાઇન ડિસ્ટેમપર વાઇરસ (CDV)નાં લક્ષણ હાલ મૃત્યુ પામેલા 21માંથી એકેય સિંહમાં નથી જોવા મળ્યાં અને જુદાં-જુદાં કારણસર આ સિંહોનાં મોત થાય છે.

મોતનાં કારણો વિશે વાત કરતાં તેઓ કહે છે કે કેટલાકનાં સાપ કરડવાને લીધે તો કેટલાકનાં મોત કૂવામાં પડી જવાથી થયાં છે.

તેઓ કહે છે કે મૃત્યુ પામનાર સિંહોમાં બાળ, મધ્યમ વય અને વૃધ્ધનો પણ સમાવેશ થાય છે.

મૃત્યુ પામેલા સિંહ સિવાય હાલ ઘણા સિંહ અને સિંહબાળ સારવાર હેઠળ છે એવા પણ અહેવાલો આવ્યા હતા.

તે મુદ્દે વસાવડા તેમની પ્રતિક્રિયા જણાવતાં કહે છે કે એકાએક મૃતકાંક વધવાથી વનવિભાગ પણ ચિંતામાં છે એટલે હાલ વધુ તપાસ ચાલી રહી છે.

દસેક જેટલા સિંહની સારવાર જસધારા અને અન્ય રેસ્ક્યુ સેન્ટર ખાતે કરવામાં આવી રહી છે.

વસાવડા કહે છે કે એકાદ સપ્તાહમાં સારવાર પૂરી થઈ જશે અને જો તેમનું સ્વાસ્થ્ય સારું હશે તો તેમને પરત જંગલમાં ખુલ્લા મૂકી દેવામાં આવશે.

છેલ્લા ત્રણ માસ દરમિયાન બબેસિયોસિસ (બબેશિયા)ને લીધે આ સિંહોનાં મૃત્યુ થયાં છે તેવા અહેવાલને રદિયો આપતા વસાવડા કહે છે, "સાતથી આઠ સિંહમાં જ બબેશિયાનાં લક્ષણ જોવાં મળ્યાં હતાં. એટલે એમ ન કહી શકાય કે બબેશિયાના લીધે બધા સિંહ મૃત્યુને ભેટ્યા કે પછી બબેશિયા જ તેનું મુખ્ય કારણ છે."

બબેસિયોસિસ (બબેશિયા) શું છે?

બબેસિયોસિસ એટલે ઝીણી જીવાત કે જેને 'ટીક્સ' અથવા 'લોહી પીતી જીવાત'ના નામે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

તેના દ્વારા થતો રોગ જે લાલ રક્તકોશિકાઓને સંક્રમિત કરે છે અને ચોક્કસ બગાઈઓ દ્વારા ફેલાય છે.

પ્રાણીઓ સિવાય માનવીને પણ આ રોગ થઈ શકે છે. ફ્લુ કે તાવ આવવો આ રોગનાં સામાન્ય લક્ષણ છે.

ઘણી વખત...\n\ntl;dr:

બે મહિનામાં ગીર જંગલની ત્રણ રેન્જમાં 21 સિંહના મૃત્યુ થયાં છે. જે હાલ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.


શું બીએસ-6ના કારણે ભારતના ઑટો સૅક્ટરમાં મંદી આવી છે?\nમંગળવારે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે ઑટો સૅક્ટરમાં ચાલી રહેલી મંદી માટે બીએસ-6ને પણ એક કારણ દર્શાવ્યું હતું.

વાસ્તવમાં સરકારે વર્તમાન બીએસ-4 માનક બાદ બીએસ-5ની જગ્યાએ સીધું જ 31 માર્ચ 2020 બાદ બીએસ-6 માનક લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

એટલે કે આ તારીખ બાદ નવા માનક અંતર્ગત બનેલી ગાડીઓ કંપનીઓ વેચી શકશે.

સરકારે 2000માં યુરોપની જેમ ઉત્સર્જક માનકની નીતિ બનાવી અને 2002માં બીએસ-1(ભારત સ્ટેજ-1) લાગુ હતું.

નવા માનકોમાં ખૂબ જ સારી વાતોને સામલે કરવામાં આવી છે. જેમાં નવી ગાડીઓનાં એન્જિન નવા માનક અનુસાર બનાવવામાં આવશે.

તેમાં એવા ઇંધણનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે જે તેના માનકને અનુરૂપ હોય.

જોકે, નવા માનકોને લાગુ કરવા માટે જે સમય આપાવમાં આવ્યો છે તેને લઈને ઑટો ઉદ્યોગના દિગ્ગજો શરૂઆતથી જ ચિંતામાં જ છે.

શું છે ઇન્વેન્ટ્રી કરેક્શન?

ગયા જૂન મહિનામાં સુઝુકીના મૅનેજિંગ ડાયરેક્ટર અને સીઈઓ કેનિચી આયુકાવાએ કહ્યું હતું, "આ સમય દરમિયાન ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળશે. એવું પણ થઈ શકે કે માંગમાં ઘટાડો આવે."

"જ્યાં સુધી બીએસ-6 ગ્રાહકો માટે એક સામાન્ય વાત ના બને ત્યાં સુધી સમય લાગશે."

તેમણે કહ્યું કે આટલી ઝડપથી અને સાહસિક રીતે કોઈ પણ દેશે પ્રદૂષણ માનક લાગુ કર્યાં નથી, ત્યાં સુધી કે જાપાને પણ નહીં.

તેમનું કહેવું હતું કે આ પ્રકારની ટેકનિક લાવવા માટે ઘણું વધારે રોકાણ કરવું પડશે અને તેમાં કારના ભાવ પણ વધી શકે છે.

વાહન નિર્માતાના સંગઠન સિયામનું કહેવું છે કે ઑગસ્ટ મહિનામાં પેસેન્જર વાહનો, કૉમર્સિયલ વાહનો અને કારના વેચાણમાં ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

નિવેદન પ્રમાણે ઑટો સૅક્ટરમાં સતત 9મા મહિને પણ ઘટાડો જોવા મળ્યો છે.

નામ જાહેર ન કરવાની શરત પર સિયામના એક અધિકારીએ બીબીસીને કહ્યું, "આ સૅક્ટરમાં વર્તમાન ઘટાડા માટે ઘણાં કારણો જવાબદાર છે, જેમાંથી બીએસ-6 પણ સામેલ છે. કારણ કે તેમાં કંપનીઓએ તેમનાં ઉત્પાદનને નવી ટૅક્નૉલૉજી તરફ લઈ જવાં પડી રહ્યાં છે."

તેમના જણાવ્યા પ્રમાણે, "આ કારણે જ કંપનીઓ જૂનાં પ્રદૂષણ માનકોના આધારે થનારાં ઉત્પાદનોમાં ઘટાડો કરી રહી છે. જેને ઇન્વેન્ટ્રી કરેક્શન કહે છે."

"જ્યારે પણ પ્રદૂષણ માનક બદલાય છે ત્યારે આવું થાય છે. કંપનીઓની એ કોશિશ છે કે 31 માર્ચ સુધી સમયસીમા સુધી પહોંચતા પહોંચતા થોડું ઇન્વેન્ટ્રી કરેક્શન થઈ જાય."

તેમનું કહેવું છે કે ડીઝલ કાર પર સંપૂર્ણ રીતે પ્રતિબંધ મૂકી દેવાના સમાચારે પણ બજારમાં ગભરાટ પેદા કરી દીધો હતો અને તેના પર...\n\ntl;dr:

ઑટો સૅક્ટરમાં હાલ ચાલી રહેલી મંદીમાં વાહનોની માંગમાં ઘટાડાની સાથે પ્રદૂષણ નિયંત્રણ કરનારા માનક બીએસ-6ને પણ જવાબદાર માનવામાં આવી રહ્યું છે.


શું બે જાસૂસોના પુસ્તકથી ભારત-પાક.નાં રહસ્યો જાહેર થાય છે?\nજેએચક્યૂ પિંડીમાં પૂર્વ 'સ્પાઈ માસ્ટર' લેફ્ટેનન્ટ જનરલ અસદ દુર્રાની હાય કમાન્ડને કહે છે કે તેમણે ભારતીય જાસૂસી સંસ્થા 'રૉ'ના પૂર્વ બોસ અમરજીતસિંહ દુલત સાથ વાતચીત કરી(એ વાતચીત હાલમાં 'સ્પાઈ ક્રૉનિકલ' નામના પુસ્તકમાં પ્રકાશિત થઈ છે.) હતી.

તેનાથી સેનાની આચારસંહિતાનું ઉલ્લંઘન તો નથી થયું ને. એમાં ઘણી બાબતો એવી કેમ છે, જે વાસ્તવિક નથી.

મને યાદ આવે છે કે 'સ્પાઈ ક્રૉનિકલ'માં એક જગ્યાએ જનરલ અસદ દુર્રાનીએ હસતાં-હસતાં કહ્યું છે કે જો અમે બન્ને નવલકથા પણ લખીએ તો લોકો વિશ્વાસ નહીં કરે.

નવાઝ શરીફનું નિવેદન

પાકિસ્તાની સેનાના પૂર્વ અધ્યક્ષ રઝા રબ્બાનીએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે આવી કોઈ વાત નાગરિકે કરી હોત તો અત્યાર સુધી તેમને દેશદ્રોહી ગણી લેવાયા હોત.

મુંબઈ હુમલા અંગે નિવેદન આપનાર નવાઝ શરીફનું કહેવું છે કે જે રીતે મારા એક વાક્યને પકડીને નેશનલ સિક્યુરિટી કમિટીની બેઠક યોજવામાં આવી, એ જ રીતે જનરલ અસદ દુર્રાની માટે પણ બેઠકનું આયોજન કરો.

'સ્પાઈ ક્રૉનિકલ' પુસ્તક હાલમાં પાકિસ્તામાં ઉલબ્ધ નથી, એક મિત્રએ મને પીડીએફ કૉપી ઈ-મેલ કરી.

જેમાં એક રસપ્રદ વાક્ય છે, અસદ દુર્રાની કહે છે જ્યારે જર્મનીમાં મિલિટ્રી અટૈચી તરીકે મારું પૉસ્ટિંગ થવાનું હતું ત્યારે એક એજન્ટના બે લોકો મારા ચરિત્ર અંગે તપાસ કરવા માટે લાહોર સ્થિત મારા સાસરામાં ગયા હતા.

દુર્રાનીના પુત્રનો કિસ્સો

પરિવારજનો બહાર ગયાં હતાં. એજન્સીના લોકોએ ગલીના ચોકીદારને પૂછ્યું કે આ ઘરમાં જે લોકો રહે છે એ કેવા છે.

ચોકીદારે કહ્યું શરીફ લોકો છે સાહેબ. ચોકીદારના આ નિવેદનથી મારું જર્મનીનું પૉસ્ટિંગ નિશ્ચિત થઈ ગયું.

એક વખત જનરલ અસદ દુર્રાનીના પુત્ર પાકિસ્તાની પાસપોર્ટ પર કોઈ જર્મન કંપનીના કન્સલ્ટન્ટ તરીકે કોચીન (કેરળ,ભારત) ગયા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમને એવું કોઈએ નહોતું કહ્યું કે પાકિસ્તાની પાસપોર્ટ હોય તો પોલીસ રિપોર્ટીંગ કરાવવું પડે અને જે પોર્ટથી તેઓ ભારત આવ્યા છે, એ જ પોર્ટથી પરત જવું પડશે.

તેઓ કોચીનથી મુંબઈ એરપોર્ટ પહોંચી ગયા અને ત્યાં તેમને રોકી લેવાયા. જનરલ સાહેબે અમરજીતસિંહ દુલતને ફોન કર્યો.

મુશર્રફ પર હુમલાની ટિપ

દુલત સાહેબે મુંબઈમાં પોતાના કનેક્શનનો ઉપયોગ કર્યો અને જનરલ સાહેબના પુત્રને બીજા જ દિવસની ફ્લાઇટથી રવાના કરાવ્યા.

હવે દુલત સાહેબે મદદ કરનાર 'રૉ'ના કર્મચારીનો આભાર માન્યો તો તેમણે કહ્યું કે આભાર શેનો, જનરલ સાહેબ પણ જાસૂસ જ છે. એટલે જાસૂસ જાસૂસ ભાઈ-ભાઈ.

કદાચ...\n\ntl;dr:

દુર્રાની અને દુલતના પુસ્તકનો વિવાદ અટકે એવું લાગતુ નથી.


શું બોફોર્સ સોદા સાથે જોડાયેલા હતા સ્વિડનના વડા પ્રધાનની હત્યાના તાર?\nસ્વિડનના વડા પ્રધાન ઓલેફ પામ

આજ સુધી તેમની હત્યાની ગૂંચ ઉકેલાઈ નથી. જ્યારે રાજીવ ગાંધી ભારતના વડા પ્રધાન હતા ત્યારે સ્વિડનની હથિયાર કંપની બોફોર્સ સાથે તોપ આપવા મામલે સોદો થયો હતો. ઘણા લોકોનું માનવું છે કે તેમની હત્યા બોફોર્સના આ હથિયાર સોદા સાથે જોડાયેલી છે.

ઓલેફ પામ બીજી વાર સ્વિડનના વડા પ્રધાન તરીકે પસંદ થયા હતા. તેમની સૌથી મોટી ખાસિયત એ હતી કે તેઓ એક સામાન્ય જિંદગી જીવતા હતા.

તેઓ મોટા ભાગે પોલીસસુરક્ષા લેવાથી ઇન્કાર કરતા હતા. હત્યાની રાતે પણ તેઓ કોઈ પણ પોલીસસુરક્ષા વિના સામાન્ય નાગરિકની જેમ ફિલ્મ જોવા ગયા હતા. ઓલેફ તેમની નીડરતા માટે જાણીતા હતા.

સ્વિડનના ભીડભાડવાળા વિસ્તારમાં જાહેરમાં ગોળી માર્યા પછી પણ આજસુધી તેમના હત્યારાનો પત્તો લાગ્યો નથી. અનેક લોકો આ ઘટનાના સાક્ષી પણ હતા, જેઓએ પોતાની સામે આ હત્યાને થતા જોઈ હતી.

34 વર્ષ પછી સ્વિડનના સંબંધિત અધિકારીઓએ જાહેરાત કરી કે તેઓ આ ઘટનાની તપાસનાં પરિણામ અંગે તેઓ બુધવારે પ્રેસ-કૉન્ફરન્સ કરીને માહિતી આપશે.

મુખ્ય પ્રૉસિક્યૂટર ક્રિસ્ટન પીટરસને સ્વિડનની સરકારી ટીવી ચેનલ પર કહ્યું હતું "મને આશા છે કે મર્ડર અને તેના માટે કોણ જવાબદાર છે એ સામે લાવી શકાશે."

એવી કંઈ ખબર નથી કે કોના પર કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે કે કયા સંદિગ્ધનું નામ સામે આવ્યું છે, પરંતુ આશા રખાય છે કે પોલીસ દશકોથી વણઉકેલ્યા આ કોયડાને ઉકેલી નાખશે અને ઘણાં કાવતરાંઓની કહાણીઓ પર પૂર્ણવિરામ લાગી જશે.

'બ્લડ ઑન ધ સ્નો : ધ કિલિંગ ઑફ ઓલેફ પામ' નામના પુસ્તકના લેખક ડૉક્ટર જેન બૉનડેસન બીબીસીને કહે છે, "આ એવું છે જે રીતે કોઈ માર્ગરેટ થૈચરને પિકાડિલી સર્કસમાં ગોળી મારીને ગાયબ થઈ જાય અને પછી ક્યારેય પકડાય નહીં."

ઓલેફના પુત્ર માર્ટિન પામ એ લોકોમાં સામેલ છે જેણે તેમને અંતિમ સમયે જોયા હતા. તેઓએ આ વર્ષની શરૂઆતમાં કહ્યું હતું, "પોલીસ પાસે પુરાવા છે, પણ તેને સામે લાવતી નથી."

તેઓએ સ્વિડનના આફટબ્લેટ અખબાર સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "જો કોઈ પાસે ઠોસ પુરાવો છે અને અત્યાર સુધી સામે આવ્યો નથી તો આ તેને સામે લાવવાનો યોગ્ય સમય છે

કોણ હતા ઓલેફ પામ?

ઓલેફ પામનો જન્મ એક ઊંચા ખાનદાનમાં 1927માં થયો હતો. તેઓએ 1949માં સોશિયલ ડૅમોક્રૅટિક પાર્ટી જોઇન કરી હતી.

1969માં તેઓ પોતાના મેન્ટર ટૈગ ઍરલેન્ડરની જગ્યાએ પાર્ટીપ્રમુખ બન્યા. તેઓ બે વાર સ્વિડનના વડા પ્રધાન બન્યા હતા.

તેઓએ પોતાના કાર્યકાળમાં મજૂર સંગઠનોને મજબૂત કર્યાં....\n\ntl;dr:

સ્વિડનના વડા પ્રધાન ઓલેફ પામની આજથી ત્રીસ વર્ષ પહેલાં હત્યા કરાઈ હતી. શુક્રવારની એ રાતે તેઓ પોતાનાં પત્ની લિસબેટ સાથે ફિલ્મ જોઈને પરત ફરતા હતા. એ સમયે હત્યારાઓએ તેમને ગોળી મારી હતી અને તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.


શું બોલિવુડની ફિલ્મો રાજકીય અખાડો બની રહી છે?\nબસ તફાવત માત્ર એટલો છે કે પહેલાં અભિનેતા અભિનય કરી નામ કમાવ્યા બાદ રાજકારણ સાથે જોડાતા હતા અને હવે અભિનેતા નેતાઓની બાયૉપિક ફિલ્મો થકી મોટા પડદા પર રાજકારણ કરતા જોવા મળે છે.

2018માં એવી ઘણી ફિલ્મો આવી કે જે કોઈ મોટા રાજનેતાની બાયૉપિકનો ભાગ રહી.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની છબી ચમકાવતી એક બાદ એક ફિલ્મો રિલીઝ થઈ, પછી તે 2018માં આવેલી 'ઉરી : ધ સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક' હોય કે પછી હાલ રિલીઝ થયેલી રાકેશ ઓમપ્રકાશ મેહરાની ફિલ્મ 'મેરે પ્યારે પ્રાઇમ મિનિસ્ટર' હોય.

હવે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના જીવન પર ફિલ્મ રિલીઝ થઈ રહી છે, ફિલ્મનું નામ છે 'પીએમ નરેન્દ્ર મોદી'.

આ ફિલ્મમાં નરેન્દ્ર મોદીની ભૂમિકા અભિનેતા વિવેક ઓબેરૉય નિભાવી રહ્યા છે.

ફિલ્મની રિલીઝ ડેટ પહેલાં 12 એપ્રિલ રાખવામાં આવી હતી, પરંતુ હવે ફિલ્મને 5 એપ્રિલના રોજ રિલીઝ કરવામાં આવશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એક અઠવાડિયા પહેલાં રિલીઝ કેમ?

આ રીતે ચૂંટણીના માહોલ વચ્ચે ફિલ્મને પહેલાં રિલીઝ કરવાના ઘણા મતલબ કાઢવામાં આવે છે.

જોકે, ફિલ્મના નિર્માતાઓનું કહેવું છે કે આવું તેમણે પબ્લિક ડિમાન્ડ પર કર્યું છે.

સંદીપ સિંહ ફિલ્મના નિર્માતા અને ક્રિએટિવ ડાયરેક્ટર છે અને તેમણે જ ફિલ્મની કહાણી પણ લખી છે.

તેમણે હાલ જ ફિલ્મના ટ્રેલર લૉન્ચના દિવસે કહ્યું હતું, "અમે આ ફિલ્મની સાર્વજનિક માગને ધ્યાનમાં રાખીને તેને એક અઠવાડિયા પહેલાં રિલીઝ કરી રહ્યા છીએ. લોકો વચ્ચે તેને લઈને ખૂબ પ્રેમ અને આશા છે અને અમે ઇચ્છતા નથી કે તેઓ લાંબા સમય સુધી રાહ જુએ."

'પીએમ નરેન્દ્ર મોદી'માં શરુઆતથી લઈને ભારતના વડા પ્રધાન બનવા સુધીના નરેન્દ્ર મોદીના પ્રવાસને બતાવવામાં આવ્યો છે.

શું આ ફિલ્મ પ્રૉપેગૅન્ડા ફિલ્મ છે? આ સવાલ પર નિર્માતા સંદીપ સિંહ કહે છે, "અમે ફિલ્મમેકર છીએ અને તમે ટ્રેલર જોઈ ચૂક્યા છો અને જ્યારે ફિલ્મ જોશો ત્યારે તમે નક્કી કરશો કે આ પ્રૉપેગૅન્ડા ફિલ્મ નથી."

તેમણે કહ્યું, "અમે અમારું કામ કરી રહ્યા છીએ. અમારે જાણવું નથી કે કોણ શું બોલી રહ્યું છે. કોને શું ફરિયાદ છે. આ એક સત્યકથા છે જે અમે દર્શકો સુધી પહોંચાડવા માગીએ છીએ. અમે અમારું કામ કરી રહ્યા છીએ અને તેનો વિરોધ કરીને બીજી પાર્ટીના નેતાઓ પોતાનું કામ કરી રહ્યા છે."

'પ્રૉપેગૅન્ડા ફિલ્મ તો છે જ'

પરંતુ જાણીતા વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય બ્રહ્માત્મજ કહે છે, "આ પ્રૉપેગૅન્ડા ફિલ્મોને જાણવા માટે આપણે થોડું પાછળ જવું પડશે. અત્યારે જે લોકો સત્તામાં છે તે સત્તારુઢ...\n\ntl;dr:

છેલ્લાં પાંચ વર્ષોમાં તમે ભારતના રાજકારણમાં ઘણા ફેરફાર થતા જોયા હશે. અભિનેતા અને નેતા વચ્ચેનો સંબંધ છે વર્ષો જૂનો છે.


શું ભાજપ અધ્યક્ષની ચૂંટણી વધુ લોકતાંત્રિક હોય છે?\nભાજપ-કોંગ્રેસમાંથી કઈ પાર્ટીમાં અધ્યક્ષ પદની પસંદગી વધુ લોકતાંત્રિક રીતે થાય છે?

ગત દિવસોમાં મહારાષ્ટ્ર કોંગ્રેસના સચિવ શહેઝાદ પૂનાવાલાએ પાર્ટીનાં શીર્ષ પદની ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર સવાલ ઉઠાવતા કહ્યું હતું કે એક વ્યક્તિની પસંદગી માટે 'ચૂંટણીનું નાટક' કરવામાં આવી રહ્યું છે.

રાહુલ ગાંધી નેહરુ-ગાંધી પરિવારની પાંચમી પેઢીના સભ્ય અને છઠ્ઠા વ્યક્તિ છે, જેઓ અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ સમિતિના અધ્યક્ષ બનવા જઈ રહ્યા છે.

સોનિયા ગાંધી 1998થી કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ છે જ્યારે આ દરમિયાન ભાજપમાં આઠ અધ્યક્ષ બની ચૂક્યા છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેમાં કુશાભાઊ ઠાકરે, બંગારુ લક્ષ્મણ, જના કૃષ્ણમૂર્તિ, વૈંકેયા નાયડૂ, લાલ કૃષ્ણ અડવાણી, રાજનાથ સિંહ, નીતિન ગડકરી અને અમિત શાહનો સમાવેશ થાય છે.

તેવામાં સવાલ ઊઠે છે કે આખરે ભાજપ અને કોંગ્રેસમાંથી કઈ પાર્ટીમાંથી અધ્યક્ષ પદની પસંદગી વધુ લોકતાંત્રિક રીતે કરાય છે?

કોંગ્રેસમાં કેવી રીતે થાય છે અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી

રાહુલ ગાંધી નેહરુ-ગાંધી પરિવારના છઠ્ઠા વ્યક્તિ છે કે જેઓ પાર્ટીના અધ્યક્ષનું પદ સંભાળશે

કોંગ્રેસના સભ્ય શહેઝાદ પૂનાવાલા આરોપ લગાવી ચૂક્યા છે કે કોંગ્રેસનાં બંધારણ અનુસાર અધ્યક્ષ પદ માટે પસંદગી નહીં, ચૂંટણી થાય છે.

કોંગ્રેસનાં બંધારણ અનુસાર અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી માટે સૌથી પહેલા એક રિટર્નિંગ અધિકારીની નિમણૂક થાય છે.

પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના સભ્ય અધ્યક્ષ પદના ઉમેદવાર માટે પ્રસ્તાવક બની શકે છે.

કોઈ પણ દસ સભ્યો અધ્યક્ષ પદ માટે કોઈ પણ ઉમેદવારનું નામ આગળ કરી શકે છે.

કોંગ્રેસનાં અધ્યક્ષ પદની ચૂંટણી એ બધા જ લોકો માટે ખુલ્લી હોય છે જેમની પાસે પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના 10 સભ્યોનું સમર્થન હોય.

પસંદગીની પ્રક્રિયા

કોંગ્રેસમાં કોઈ પણ દસ સભ્ય અધ્યક્ષ પદ માટે કોઈ પણ ઉમેદવારનું નામ આગળ કરી શકે છે

તેમાંથી કોઈ પણ વ્યક્તિ સાત દિવસની અંદર પોતાનું નામ પરત ખેંચી શકે છે.

ત્યારબાદ રિટર્નિંગ અધિકારી એ નામોને પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટી પાસે મોકલે છે.

જો નામ પરત લીધા બાદ અધ્યક્ષ પદ માટે માત્ર એક જ ઉમેદવાર રહે તો તેને અધ્યક્ષ માનવામાં આવે.

પરંતુ જો બે કરતાં વધારે લોકો હોય છે તો કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી અને પ્રદેશ કોંગ્રેસ કમિટીના બધા સભ્યો ભાગ લે છે.

તેની પ્રક્રિયા ખૂબ જટિલ છે અને આજ દિન સુધી કોંગ્રેસના ઇતિહાસમાં આ પ્રકારની પરિસ્થિતિ ક્યારેય ઊભી નથી થઈ.

વરિષ્ઠ પત્રકાર રાશીદ કિદવઈના જણાવ્યા અનુસાર એક વખત...\n\ntl;dr:

અખિલ ભારતીય કોંગ્રેસ કમિટીના અધ્યક્ષ પદ માટે પાર્ટી ઉપાધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ પોતાની ઉમેદવાદી નોંધાવી દીધી છે.


શું ભાજપ મહારાષ્ટ્રમાં ચૂંટણી પહેલાં ગુજરાતની થિયરી અપનાવી રહ્યો છે?\nઆ ઘટના 2019ની લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાંની ગુજરાતની રાજકીય પરિસ્થિતિની યાદ અપાવે છે, જ્યારે કૉંગ્રેસ પાસે આંગળીના વેઢે ગણી શકાય એટલા જ મોટા નેતા બચ્યા હતા.

ગુજરાતમાં છેલ્લાં થોડાં વર્ષોથી એવી સ્થિતિ છે કે ચૂંટણી પહેલાં વિરોધ પક્ષ કૉંગ્રેસના નેતાઓ સત્તા પક્ષ ભાજપમાં જોડાઈ જાય છે.

રાજીનામાં આપીને એનસીપીમાંથી ભાજપમાં જોડાઈ ગયેલા મહારાષ્ટ્રના નેતાઓની મોટી સંખ્યા જોતાં એવું લાગે છે કે ભાજપ ગુજરાતમાં અપનાવેલી થિયરી મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણીમાં અપનાવી રહ્યો છે.

ગુજરાતમાં પક્ષપલટાનું રાજકારણ

ગુજરાતમાં ભાજપની સત્તાને બે દાયકા પૂરા થવામાં માંડ એકાદ વર્ષ બાકી છે.

છેલ્લાં થોડાં વર્ષોમાં વિરોધ પક્ષ કૉંગ્રેસના ઘણા બધા નેતાઓ ભાજપમાં જોડાઈ ગયા છે.

એવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે કે ગુજરાત પ્રદેશ કક્ષાએ કૉંગ્રેસ પાસે હવે એકાદ-બેને બાદ કરીએ તો કોઈ મોટા ચહેરા નથી.

2017ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં કૉંગ્રેસના 17 ધારાસભ્યોએ પક્ષમાંથી રાજીનામાં આપ્યાં હતાં.

2019ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં પણ કૉંગ્રેસના 7થી વધારે ધારાસભ્યોએ રાજીનામાં ધરી દીધાં હતાં, જે પૈકી મોટાભાગના ભાજપમાં જોડાયા હતા.

2017ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં ભાજપ સામે પડેલા ઓબીસી નેતા અલ્પેશ ઠાકોરે પણ તેમના સાથી ધવલસિંહ ઝાલા સાથે કૉંગ્રેસનો સાથ છોડ્યો હતો અને ભાજપમાં સામેલ થઈ ગયા હતા.

આ ઉપરાંત કુંવરજી બાવળીયા, જવાહર ચાવડા, પુરુષોત્તમ સાબરિયા સહિતના ધારાસભ્યોએ પણ રાજીનામાં આપીને પક્ષપલટો કર્યો હતો.

મહારાષ્ટ્રમાં કોણે-કોણે આપ્યાં રાજીનામાં?

મહારાષ્ટ્રમાં તાજેતરમાં કૉંગ્રેસ-એનસીપીના 20થી વધારે નેતાઓ ભાજપ કે શિવસેનામાં જોડાઈ ગયા છે.

આ યાદીમાં હર્ષવર્ધન પાટીલ, ઉદયનરાજે ભોંસલે, રણજીતસિંહ મોહિતે પાટીલ, શિવેન્દ્રરાજે ભોસલે, રાધાકૃષ્ણ વિખે પાટીલ, વૈભવ પિચડ, મધુકર પિચડ, રાણા જગજિતસિંહ પાટીલ, સુજય વિખે પાટીલ, કાલિદાસ કોળંબકર, જયકુમાર ગોરે, ધનંજય મહાડીક, ચિત્રા વાઘ, સાગર નાઇક સહિતના નેતાઓનાં નામ છે.

બીબીસી મરાઠી સેવાના એડિટર આશિષ દીક્ષિત કહે છે, "મહારાષ્ટ્ર માટે પક્ષપલટાનું રાજકારણ નવું નથી પણ વખતે જે પ્રમાણમાં કૉંગ્રેસ અને એનસીપી છોડીને નેતાઓ ભાજપ અને શિવસેનામાં જોડાઈ રહ્યા છે, તે નવું છે."

"1999માં શરદ પવારે એનસીપીની રચના કરી, એ વખતે તેઓ કૉંગ્રેસમાંથી ઘણા બધા નેતાઓને પોતાની સાથે લઈ આવ્યા હતા."

મહારાષ્ટ્રમાં ગુજરાતનું જ પોલિટિકલ મૉડલ?

મહારાષ્ટ્રની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં અને આ અગાઉ અન્ય રાજ્યોમાં પણ...\n\ntl;dr:

મહારાષ્ટ્રમાં આગામી મહિને વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાનાર છે, એ પહેલાં કૉંગ્રેસ અને રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પાર્ટી(NCP)ના લગભગ 20થી વધારે નેતા શિવસેના અને ભાજપમાં જોડાઈ ગયા છે.


શું ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત 'શાહ'ની અટક ખરેખર ઈરાની છે?\nભાજપના નેતાઓ અયોધ્યા અને પ્રયાગરાજ જેવા હિંદી નામોને હિંદુ સંસ્કૃતિનું પ્રતીક માને છે, જ્યારે ઈરાની નામો પરથી મુગલકાળમાં લોકોને વટલાવીને કે દબાણપૂર્વક આપવામાં આવેલા નામોને વિદેશી પ્રતીકો માને છે.

જ્યારે અલાહાબાદનું નામ બદલવા પર સવાલો ઊઠ્યા તો તર્ક અપાયો કે, 'તમારા નામ રાવણ કે દુર્યોધન કેમ નથી?'

આ જ વાતનો જવાબ આપતાં તાજેતરમાં અક ઇતિહાસવિદ્દ ઇરફાન હબીબે કહ્યું હતું કે, જો ભાજપને ઈરાની નામો સામે વાંધો હોય તો સૌથી પહેલાં પાર્ટી અધ્યક્ષ અમિત શાહનું નામ બદલવા પર વિચારણા કરવી જોઈએ, કારણ કે શાહ પણ મૂળ ઈરાની શબ્દ જ છે.

ઇતિહાસમાં 'શાહ' શબ્દના સંદર્ભ

મુગલસરાઈનું નામ બદલીને પંડિત દીન દયાળ સ્ટેશન કરી દેવામાં આવ્યું

ભારતમાં સામાજિક, જાતીય અને ધાર્મિક મુદ્દાઓ હંમેશા ચર્ચાનો વિષય રહ્યા છે. એમાં પણ જ્યારે તે હિંદુઓ સાથે સંકળાયેલા હોય, ત્યારે ખાસ બની જતા હોય છે. હિંદુ ધર્મની સર્વસ્વીકાર્ય જીવનશૈલીના કારણે તેમાં વિવિધ ધર્મો અને જીવનશૈલીનું મિશ્રણ જોઈ શકાય છે.

હિંદુ ધર્મના ઇતિહાસમાં જઈએ તો એ પણ જાણવું જોઈએ કોણ સિન્ધ તરફથી આવ્યું, કોણ કાબુલ તરફથી, કોણ ઉત્તરથી આવ્યું અને કોણ દક્ષિણ તરફથી.

વિવિધ પાણી એક થઈને તેમનો રંગ પણ એક થઈ જાય, ત્યારે હિંદુસ્તાન બન્યું અને એ જ હિંદુ હોવાની વિશેષતા છે. તમે કેવી રીતે સમજો છો એ મહત્ત્વનું છે.

'શાહ' અટક પણ એક એવો જ વિષય છે. આ મૂળ ઈરાની શબ્દ છે, જેનો અર્થ 'સત્તા કે પ્રમુખ' એવો થાય છે. સૂફી સંતોની આધ્યાત્મિક પરંપરામાં પણ તેમના પીરોના નામ પાછળ 'શાહ' શબ્દ લગાવાતો.

ત્યારબાદ આ શબ્દ ઉપાધિ તરીકે એનાયત થવા લાગ્યો.

પાછળથી આ ઉપાધિઓને અટક તરીકે અપનાવી લેવામાં આવી. 'શાહ' અંગે બે માન્યતાઓ છે. સંસ્કૃતમાં 'શાસ્' શબ્દ છે, જેનો અર્થ નિયંત્રણ, આયોજક, નિયંત્રણ, શાસન, દમન, વિધાન, સત્તા વગેરે થાય છે. 'સ'માંથી 'હ'ના અપભ્રંશને કારણે 'શાહ' શબ્દ અસ્તિત્વમાં આવ્યો હોવાનું અનુમાન છે.

દરેક શાહ ઈરાની શાહ નથી

સામાન્ય રીતે હિંદીમાં 'શાહ'ને ઈરાની 'શાહ' સાથે જોડવામાં આવે છે. એ ખોટું પણ નથી, પરંતુ દરેક શાહ ઈરાની શાહ નથી. વણિકોમાં 'સાહ' અટક હોય છે, જે 'સાધુ'માંથી આવ્યો છે, તેને 'સાહૂ' પણ કહે છે.

શિવાજીના પૌત્રનું હુલામણું નામ 'શાહુ' હતું. હકીકતમાં તે સાધુ શબ્દનો જ મરાઠી અર્થ છે, ઈરાની શાહનો નહીં. મરાઠીમાં ઉકારીકરણ નથી થતું.

રાહુલ સાંકૃત્યાયન અને ચતુરસેન શાસ્ત્રી જેવા કેટલાક લેખકોએ શહેનશાહની સાથે મળતા આવતા...\n\ntl;dr:

ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે તાજેતરમાં જ બે જાણીતા શહેરોના નામ બદલ્યા છે, અલાહાબાદનું 'પ્રયાગરાજ' અને ફૈઝાબાદનું નામ 'અયોધ્યા' કર્યું છે.


શું ભાજપના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી 36 હજાર કરોડના કથિત કૌભાંડમાં ફસાશે?\nએસઆઈટી ટીમની રચના આઈજી સ્તરના અધિકારીના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવશે.

36 હજાર કરોડના કથિત કૌભાંડમાં તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી રમન સિંહ અને તેમના પરિવારજનો સામેલ હોવાનો આક્ષેપ વિપક્ષમાં રહીને કૉંગ્રેસ પાર્ટી લગાવતી રહી છે.

આ ઉપરાંત રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી ભૂપેશ બધેલે પણ સરકાર બનાવ્યા બાદ નાન કૌભાંડ માટે નવેસરથી તપાસ કરાવવાના સંકેત આપ્યા હતા.

રાજ્યના વરિષ્ઠ મંત્રી રવીન્દ્ર ચૌબેએ કહ્યું,"માનનીય ડૉ. રમન સિંહને એ વાતનો ભય ન હોવો જોઈએ કે તપાસ ક્યાં સુધી પહોંચશે. પહેલાં પણ અમારો જે આરોપ હતો, એ આરોપ ઉપર હજુ પણ અમે સ્થિર છીએ."

"અમારી કોઈ કાર્યવાહી બદલાની ભાવનાથી નહીં થાય પરંતુ ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ જે રીતે તપાસ થવી જોઈએ, અપેક્ષિત તપાસ અને કાયદેસરની કાર્યવાહી ચોક્કસ થશે."

જો કે વિપક્ષી દળ ભારતીય જનતા પક્ષના અધ્યક્ષ અને ધારાસભ્ય ધરમલાલ કૌશિકે  આ બાબતને બદલાની રાજનીતિ ગણાવતા એક નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે આ બાબત પહેલાંથી જ ન્યાયાલયને આધીન છે અને જો કોઈ પુરાવા હો તો પ્રદેશ સરકારે કોર્ટમાં રજૂ કરવા જોઈએ.

સરકાર બન્યા પછી આ બીજો કિસ્સો છે, જેની એસઆઈટી તપાસ કરાવવામાં આવી રહી છે.

આ પહેલાં 2013માં ઝીરમમાં થયેલા માઓવાદી હુમલાની એસઆઈટી તપાસ કરાવવાની સરકારે જાહેરાત કરી છે.

ઝીરમ તળેટીમાં થયેલા માઓવાદી હુમલામાં કૉંગ્રેસના ટોચના નેતાઓ સહીત 29 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. આ કિસ્સામાં એનઆઈએ તપાસ પહેલાં જ થઈ ચૂકી છે.

આ જ નાન કૌભાંડની તપાસ પણ આર્થિક અપરાધ અન્વેષણ બ્યૂરો કરી ચૂક્યું છે અને મહિના પહેલાં જ આ કિસ્સામાં પૂરક આરોપ પત્ર અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

શું છે કથિત કૌભાંડ

છત્તીસગઢ ઍન્ટિ-કરપ્શન બ્યૂરો અને આર્થિક અપરાધ શાખાએ 12 ફેબ્રુઆરી 2015એ રાજ્યમાં નાગરિક પુરવઠા નિગમના અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓના 28 ઠેકાણાઓ ઉપર એક સાથે દરોડા પાડીને કરોડો રૂપિયા જપ્ત કર્યા છે.

આ ઉપરાંત આ કિસ્સામાં ભ્રષ્ટાચાર સંબંધિત ઘણાં દસ્તાવેજ, હાર્ડ ડિસ્ક અને ડાયરી પણ ઍન્ટિ-કરપ્શન બ્યૂરોએ જપ્ત કર્યાં હતાં.

આરોપ છે કે ધાનનો કટોરો કહેવાતા છત્તીસગઢમાં રાઇસ મિલો પાસેથી લાખો ક્વિન્ટલ ખરાબ ચોખા લેવામાં આવ્યા અને એના બદલે કરોડો રૂપિયાની લાંચખોરી કરવામાં આવી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ જ રીતે નાગરિક પુરવઠા નિગમના ટ્રાન્સપૉર્ટેશનમાં પણ મોટું કૌભાંડ કરવામાં આવ્યું.

આ કિસ્સામાં 27 લોકો વિરુદ્ધ કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. જેમાંથી 16 વિરુદ્ધ 15 જૂન 2015ના રોજ આરોપપત્ર રજૂ કરવામાં...\n\ntl;dr:

છત્તીસગઢ સરકારે 36 હજાર કરોડ રૂપિયાના નાગરિક પુરવઠા નિગમ એટલેકે નાન કૌભાંડની તપાસ માટે એસઆઈટીની રચના કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે.


શું ભારત ખરેખર મહિલા માટે વિશ્વનો સૌથી ખતરનાક દેશ છે?\nઆ સર્વેક્ષણ માટે આરોગ્ય સંભાળ, ભેદભાવ, સાંસ્કૃતિક પરંપરા, જાતીય તથા બિન-જાતીય હિંસા અને માનવ તસ્કરી એમ છ બાબતો વિશે 548 નિષ્ણાતોના અભિપ્રાય લેવામાં આવ્યા હતા.

તેમને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના 193 સભ્ય દેશોમાંથી પાંચ સૌથી ખતરનાક દેશના નામ સૌપ્રથમ પૂછવામાં આવ્યાં હતાં.

એ પછી દરેક કેટેગરીમાં સૌથી ખતરનાક દેશનું નામ તેમને પૂછવામાં આવ્યું હતું. તેમાં સાંસ્કૃતિક પરંપરા, જાતીય હિંસા અને માનવ તસ્કરીની બાબતમાં ભારત ટોચ પર રહ્યું હતું.

સાત વર્ષ પહેલાં આવાં જ એક સર્વેક્ષણમાં ભારત ચોથા ક્રમે રહ્યું હતું, જ્યારે અફઘાનિસ્તાન ટોચ પર રહ્યું હતું. તાજા સર્વેક્ષણની ભારતમાં ઝાટકણી કાઢવામાં આવી રહી છે.

મહિલાઓને ઓછા અધિકાર આપતા સાઉદી અરેબિયા અને અફઘાનિસ્તાન જેવા દેશોની સ્થિતિ બહેતર કેવી રીતે હોઈ શકે એવો સવાલ ઘણા લોકો કરી રહ્યા છે.

આ સર્વેક્ષણનાં તારણને દેશનાં રાષ્ટ્રીય મહિલા પંચનાં અધ્યક્ષે ફગાવી દીધાં હતાં અને જણાવ્યું હતું કે જે દેશોમાં મહિલાઓ બોલી શકતી નથી એમને બહેતર દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

તેમણે એવું પણ જણાવ્યું હતું કે બળાત્કાર, સતામણી તથા મહિલાઓ વિરુદ્ધની અન્ય સ્વરૂપની હિંસાના મુદ્દે જાગૃતિ વધી હોવાથી આવા કિસ્સાની ફરિયાદો અગાઉની સરખામણીએ હવે વધુ નોંધાય છે.

મહિલા અને બાળવિકાસ મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું, "જનમત સર્વેક્ષણનાં તારણોનો ઉપયોગ ભારતને મહિલાઓ માટે સૌથી ખતરનાક દેશ જાહેર કરવાનું કૃત્ય દેશને બદનામ કરવાનો અને તાજેતરનાં વર્ષોમાં થયેલા વાસ્તવિક સુધારા તરફથી લોકોનું ધ્યાન અન્યત્ર દોરવાનો પ્રયાસ છે."

કઈ રીતે કાઢ્યું આવું તારણ?

માત્ર અને માત્ર 548 નિષ્ણાતોના અભિપ્રાયને આધારે જ આ તારણ કાઢવામાં આવ્યું છે. નિષ્ણાતોમાં શિક્ષણશાસ્ત્રીઓ, નીતિ ઘડવૈયાઓ, પત્રકારો અને આરોગ્યસંભાળ કે વિકાસનાં અન્ય ક્ષેત્રોમાં કામ કરતા લોકોનો સમાવેશ થાય છે.

ફાઉન્ડેશનનાં વડાં મોનિક વિલ્લાએ બીબીસી વર્લ્ડ સર્વિસને જણાવ્યું હતું કે નિષ્ણાતો પૈકીના 41 ભારતના છે.

જોકે, અન્ય નિષ્ણાતોની રાષ્ટ્રીયતા બાબતે અને અન્ય દેશોના પ્રતિનિધિત્વની વ્યાપકતા બાબતે કોઈ સ્પષ્ટતા થતી નથી.

એ ઉપરાંત અહેવાલમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે તેમણે 759 નિષ્ણાતોનો સંપર્ક સાધ્યો હતો, પણ માત્ર 548 નિષ્ણાતોએ જ પ્રત્યુત્તર આપ્યો હતો. આ સંબંધે બીજી કોઈ માહિતી પણ ઉપલબ્ધ નથી.

સેન્ટર ફોર ધ સ્ટડી ઑફ ડેવલોપિંગ સોસાયટીઝ (સીએસડીએસ) ભારતનું અગ્રણી...\n\ntl;dr:

થોમસન રોયટર્સ ફાઉન્ડેશને હાથ ધરેલા સર્વેક્ષણમાં ભારતને મહિલાઓ માટે વિશ્વનો સૌથી ખતરનાક દેશ ગણાવવામાં આવ્યો છે. તેમાં યુદ્ધગ્રસ્ત સીરિયા અને આપખુદ સાઉદી અરેબિયાને ઓછા ખતરનાક ગણાવવામાં આવ્યાં છે, પણ આ તારણ ખરેખર સાચું છે?


શું ભારતની આરોગ્ય સુવિધાનો અભાવ 'મોદીકૅર'થી દૂર થશે?\nહરિયાણા રાજ્યમાં પાઇલટ પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ થયેલી યોજનામાં નોંધણી કરાવનારા પરિવારોમાં પુષ્પાના પરિવારનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

પુષ્પાએ બીબીસીને જણાવ્યું, "મારા પ્રથમ બાળકનો જન્મ ખાનગી હૉસ્પિટલ થયો હતો. તે વખતે નિદાન, દવાઓ અને ડૉક્ટરની ફી પાછળ અમારે દોઢ લાખનો ખર્ચ કરવો પડ્યો હતો."

પણ આ વખતે બાળકના જન્મ પહેલાં મેં વીમા યોજના માટેનું ફોર્મ ભરી દીધું હતું. મારી પ્રસૂતિ દરમિયાન સરકારી હૉસ્પિટલમાં અમારે કશી ચૂકવણી કરવી પડી નહોતી,

સરકારી હોસ્પિટલમાં પ્રસૂતિ માટે કોઈ ફી લેવામાં આવતી નથી, પણ પરિવારે દવા, આવવા-જવાનો ખર્ચ તથા બાદમાં શિશુની સંભાળનો ખર્ચ ભોગવવો પડતો હોય છે.

પણ આ પોલીસી હેઠળ પુષ્પાએ કોઈ જ ખર્ચ કરવાનો નહોતો. તેની જગ્યાએ સરકારના મોદીકૅર ભંડોળમાંથી 9000 રૂપિયા હૉસ્પિટલને ચૂકવી દેવાયા હતા.

પુષ્પા

"અમે સિસ્ટમમાં અમારી વિગતો અપલૉડ કરી એ સાથે જ અમારા એકાઉન્ટમાં પૈસા આવી ગયા હતા.''

''આયુષ્યમાન ભારત ટીમ સતત અમારું ફૉલૉઅપ લઈ રહી હતી. સરકાર અમને વાર્ષિક ફંડ આપતી હતી, તેનાથી આ અલગ જ રીત હતી."

"જો અમને સર્જરી માટેનો ખર્ચ પણ સાથે આપી દેવાય તો એનાથી અમે દર્દીઓને વધારે સારી સારવાર આપી શકીશું,' એમ ડૉ. સુરેન્દ્ર કશ્યપ કહે છે.

તેઓ કલ્પના ચાવલા ગવર્નમેન્ટ મેડિકલ કૉલેજ ઍન્ડ હૉસ્પિટલના ડિરેક્ટર છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

1995ને યાદ કરો. ભારતીય સુપ્રીમ કોર્ટે એક સીમાચિહ્નરૂપ ચુકાદો આપ્યો હતો.

અબરખના કારખાનામાં કામ કરતાં કામદારોને વ્યવસાય લક્ષી આરોગ્યની સમસ્યા થતી હતી તે વિશે આ ચુકાદો હતો.

કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આરોગ્ય અને તબીબી સુવિધા મેળવવી એ બંધારણીય અધિકાર છે.

હવે 23 વર્ષ આગળ વધીને 2018ની વાત કરો. ભારત સૌથી મોટી મહત્ત્વાકાંક્ષી આરોગ્ય યોજના શરૂ કરી રહ્યું છે. બે છેડા ભેગા કરવા મુશ્કેલ હોય તેવા લોકોને પણ સારામાં સારી સારવાર મળે તેવા હેતુ સાથેની આ યોજના છે.

નવા જાહેર થયેલા આયુષ્યમાન ભારત મિશન - નેશનલ હેલ્થ પ્રોટેક્શન મિશન - હેઠળ ભારત સરકારે 'પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના' શરૂ કરી છે.

'મોદીકૅર' તરીકે પ્રચારિત કરાઈ  રહેલી આ યોજના હેઠળ દેશની 40 ટકા વસતિને આવરી લેવાની યોજના છે.

અગાઉથી ચાલતી કેન્દ્રની રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય બીમા યોજના અને જુદાજુદા રાજ્યોમાં ચાલતી આરોગ્યલક્ષી યોજનાઓને આમાં સમાવી લેવામાં આવશે.

શું છે આ વીમા યોજના?

દેશના 50 કરોડ ગરીબ લોકોને આ યોજના હેઠળ વર્ષે પાંચ લાખ રૂપિયાનો આરોગ્ય વીમો મળશે....\n\ntl;dr:

આ વર્ષની 15મી ઑગસ્ટે હરિયાણાની કલ્પના ચાવલા ગર્વનમેન્ટ મેડિકલ કૉલેજમાં કરિશ્મા નામની બાળકીનો જન્મ થયો હતો. કરિશ્માનાં મમ્મી પુષ્પા ભારતની નવી આરોગ્ય વીમા યોજનાનો લાભ લેનારી પ્રથમ પ્રસૂતા બન્યાં હતાં.


શું ભારતમાં કોવિડ-19ની રસીની અછત ઊભી થઈ છે?\nદેશમાં કોરોના કેસ વધી રહ્યા છે અને રસીના ડોઝની તંગી હોવાના સમાચાર પણ મળી રહ્યા છે

દિલ્હીના સીમાડે આવેલા ગાઝિયાબાદમાં રહેતા સમાજશાસ્ત્રી ડૉ. કુમાર કહે છે, "મેં આસપાસની ત્રણ ખાનગી હૉસ્પિટલમાં તપાસ કરી. બધેથી મને જવાબ મળ્યો કે રસીના ડોઝ ખલાસ થઈ ગયા છે."

આમાંની એક હૉસ્પિટલમાં 50 બેડ છે.

"અમારી પાસે વૅક્સિનનો ઝીરો ડોઝ છે અને તેથી અમે રસી લેવા માગતા લોકોની નોંધણી કરતાં નથી. લોકો અહીં આવીને પછી ઝઘડા કરે છે," એમ હૉસ્પિટલના એક કર્મચારીએ જણાવ્યું.

બીજી એક હૉસ્પિટલમાં ડૉ. કુમારે બુકિંગ કરાવવાની કોશિશ કરી, પરંતુ ત્યાંથીય જવાબ મળ્યો કે બુધવારથી ડોઝ ખલાસ થઈ ગયા છે. ત્યાંના એક કર્મચારીએ કહ્યું, "લોકોને પરત મોકલવા સિવાય અમારી પાસે કોઈ વિકલ્પ નથી."

ભારતમાં વધારે ઘાતક એવી કોરોના વાઇરસની બીજી લહેર આવી છે અને રોજના ચેપની સંખ્યા એપ્રિલના બીજા અઠવાડિયાના અંતે દોઢ લાખના આંકડાને પાર કરી ગઈ છે. તેની સામે વૅક્સિનેશનનું કામ ગતિ પકડી રહ્યું નથી.

અડધો ડઝન જેટલાં રાજ્યોએ કહ્યું કે તેમને ત્યાં રસીની અછત છે. જોકે કેન્દ્ર સરકાર કહી રહી છે કે પૂરતા પ્રમાણમાં ડૉઝનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.

વધતા કેસ વચ્ચે રસીની અછતની ફરિયાદ

દેશમાં કોરોના વાઇરસની રસીની અછતને લઈને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે સ્પષ્ટતા કરી કે વૅક્સિનની કમીની વાત સાચી નથી

દેશમાં નવા આવતા કેસમાં અડધાથી વધારે ધરાવતા રાજ્ય મહારાષ્ટ્રમાં રસીકરણનું કાર્ય અટકી પડે તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ છે.

મહારાષ્ટ્ર સરકારનો દાવો છે કે આ અઠવાડિયામાં મહારાષ્ટ્રને આપેલા ડોઝની સંખ્યા બહુ ઓછી છે.

તો મુંબઈમાં ઘણા રસીકરણ કેન્દ્રોને બંધ કરી દેવા પડ્યા છે, જ્યારે કોલ્હાપુર, સાંગલી અને સતારા જિલ્લાઓમાં પણ રસીકરણ અટકી પડ્યું છે.

તો પંજાબના મુખ્ય મંત્રીએ શનિવારે કહ્યું કે પંજાબમાં કોવિડ-19ની રસીનો જથ્થો પાંચ દિવસ સુધી ચાલશે.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ અનુસાર, તેઓએ કહ્યું કે રાજ્યમાં એક દિવસમાં 85 હજારથી 90 હજાર લોકોનું રસીકરણ કરી રહ્યા છીએ. અને એ રીતે પંજાબમાં 5.7 લાખ રસીનો ડોઝનો હાલનો જથ્થો પાંચ દિવસમાં ખતમ થઈ જશે.

તો દેશમાં કોરોના વાઇરસની રસીની અછતને લઈને કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે સ્પષ્ટતા કરી કે વૅક્સિનની કમીની વાત સાચી નથી.

દરમિયાન કેન્દ્રીય સ્વાસ્થ્યમંત્રી ડૉ. હર્ષવર્ધને કોરોનાની સ્થિતિને લઈને ગ્રૂપ ઑફ મિનિસ્ટર્સ સાથે હાઈલેવલની મિટિંગ કરી હતી.

ચીન : ‘વન ચાઇલ્ડ’ પૉલિસીએ દેશમાં હવે કેવી સમસ્યા સર્જી...\n\ntl;dr:

ઉત્તર પ્રદેશમાં રહેતા સંજયકુમાર છેલ્લા બે દિવસથી પોતાને અને પોતાની મોટી ઉંમરનાં માતાને કોરોનાની રસી મળી જાય તે માટે કોશિશ કરી રહ્યા છે.


શું ભારતમાં ધર્મ પણ ડિજિટલ યુગમાં પ્રવેશી ચૂક્યો છે?\nમુંબઈના મુમ્બા દેવી મંદિરમાં શ્રદ્ધાળુઓ

સવાર હોય કે સાંજ, મુમ્બા દેવીનાં દર્શન કરવા માટે સેંકડો શ્રદ્ધાળુઓ અહીં આવે છે.

દિવસમાં અનેક વખત આરતી થતી હોય છે, જેમાં યુવાનો, વડીલો, પુરુષો અને  સ્ત્રીઓ તમામ સામેલ હોય છે.

તેઓ ત્યાં આદ્યાત્મિક સંતોષ મેળવવા માટે જતા હોય છે. ફક્ત પૂજાપાઠ જ નહીં, શ્રદ્ધાળુઓ વાતાવરણની પણ મજા માણે છે.

જો તમે ઇચ્છો તો આ મંદિરમાં થતી પૂજા અને આરતીનાં દર્શન ઘરે બેઠાં મોબાઇલ ફોનની સ્ક્રીન પર પણ કરી શકો છો.

શેમારુ ઍન્ટર્ટેઇનમેન્ટ કંપનીના સીઈઓ હિરેન ગડા

મુમ્બા દેવી મંદિરના સંચાલક હેમંત યાદવ કહે છે, "આજે દુનિયા એટલી ઝડપથી આગળ વધે છે કે લોકોને દરેક ચીજ ઝટપટ જોઈએ છે. તો ઍપ દ્વારા લોકોને જો માતાજીનાં દર્શન કરવા હોય તો એ પણ તેમને મળવું જોઈએ."

જો તમે ધાર્મિક છો તો મંદિર, મસ્જિદ, ગુરુદ્વારા અને દેવળમાં ગયા વગર પોતાના મોબાઇલ, ડેસ્કટૉપ કે પછી ટીવી સ્ક્રીન પર ધાર્મિક બાબતો જોઈ શકો છો. કેટલાંક લાઇવ ટેલિકાસ્ટ પણ જોઈ શકો છો.

તમારા મોબાઇલ ફોનની સ્ક્રીન પર તમે ભગવદ્ ગીતાના પાઠ જોઈ શકો છો. ગુરુ ગ્રંથસાહેબ, બાઇબલ અને કુરાનના પાઠ પણ સાંભળી શકો છો.

દેશમાં પૂજા, વિદેશમાં દર્શન

ભારતીય સમાજ ધાર્મિક ગણાય છે, અહીં તમામ ધર્મના હજારો ધાર્મિક સ્થળો છે. મંદિરો અને મસ્જિદોમાં ભીડ થવી એ સામાન્ય બાબત છે. પણ હવે આ સમાજ બદલાઈ રહ્યો છે. ધાર્મિક રીતિ-રિવાજો પણ બદલાયા છે.

કેટલાંક મંદિરોમાં લાઇવ પૂજાના પ્રસારણનો સમય એ રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે કે અમેરિકા અને યૂરોપમાં રહેતા હિંદુ લોકો લાઇવ જોઈ શકે.

શેમારુ ઍન્ટર્ટેઇનમેન્ટ કંપનીના સીઈઓ હિરેન ગડા કહે છે કે નવી મોબાઇલ ઍપ લોકોને ધર્મથી જોડવાનું અથવા દૂર કરવાનું કામ પણ કરી રહી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સ્માર્ટફોન અને ડિજિટલ પ્લૅટફૉર્મ બદલાતી રુચિ માટે જવાબદાર છે. ભારતમાં મોબાઇલ ફોનના ગ્રાહકોની સંખ્યા આશરે 100 કરોડ છે.

જેમાંથી 35 કરોડ લોકો સ્માર્ટફોનનો ઉપયોગ કરે છે. મોબાઇલ પર ફિલ્મ અને સીરિયલ જોવાનું ચલણ પણ વધ્યું છે.

મુંબઈના યુવાન અમય પ્રભુને પૂજાપાઠમાં વિશ્વાસ છે પણ આખો દિવસ ઓફિસમાં જ રહેતા હોવાથી સવારે મંદિર જવાનું શક્ય બનતું નથી.

મોબાઇલના યુગમાં તેમની આ સમસ્યાનું નિરાકરણ આવી ગયું છે.

અનેક ઍપ

અમય પ્રભુ

તેમણે થોડા સમય પહેલાં શેમારુ ઍન્ટર્ટેઇનમેન્ટ કંપનીની ઍપ 'હરી ઓમ' પોતાના મોબાઇલ ફોનમાં ડાઉનલોડ કરી અને પછી પૂજા-પાઠ જોવાનું શરૂ કરી દીધું.

તેઓ કહે છે, "ઑફિસના...\n\ntl;dr:

દક્ષિણ મુંબઈના ભીડભાડ ધરાવતા ઝવેરી બજાર વચ્ચે શહેરનાં સૌથી પ્રાચીન ધાર્મિક સ્થળો પૈકી એક મુમ્બા દેવી મંદિર આવેલું છે, જ્યાં હંમેશાં ભક્તોની ભીડ જોવા જેવી હોય છે.


શું ભારતમાં બાળકો સાથે જાતીય શોષણના ગુનાઓ વધી રહ્યા છે?\nજૂનમાં સેંકડો લોકો મધ્ય ભારતની શેરીઓમાં 7 વર્ષની બાળકી પર થયેલા બળાત્કારના વિરોધમાં રસ્તા પર ઊતરી આવ્યા હતા.

શું બાળકોના જાતીય શોષણમાં વધારો થઈ રહ્યો છે કે પછી આ પ્રકારની ઘટનાઓ વધુ પ્રકાશમાં આવી રહી છે?

ભારતમાં ઝડપી વિકસી રહેલા મીડિયા સેક્ટરના કારણે આવા કિસ્સાઓ વધુ પ્રકાશમાં આવી રહ્યા છે. આ સમાચાર સંસ્થાઓ ટેલિવિઝન અને મોબાઇલ પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે.

બળાત્કારની કાયદાકીય વ્યાખ્યામાં પણ બદલાવો આવ્યા છે. જે મુજબ જાતીય હુમલાઓનો ભોગ બનનાર વ્યક્તિની ફરિયાદ દાખલ કરવી અનિવાર્ય બને છે.

વર્તમાનમાં થઈ રહેલી ચર્ચા આ વર્ષમાં થોડાક સમય પહેલાં ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં 8 વર્ષની બાળકી પર થયેલા બળાત્કાર અને હત્યા બાદ ઉદ્ભવી હતી.

આ કિસ્સામાં સંડોવાયેલા આરોપીઓ સામે કાયદાકીય પ્રક્રિયા એપ્રિલમાં શરૂ થઈ.

જેના કારણે બાળકોના જાતીય શોષણ અંગેની બહોળી ચર્ચાઓ પ્રચલિત થવા લાગી.

ભારતના મહિલા અને બાળકલ્યાણ મંત્રી મેનકા ગાંધીએ કહ્યું કે કાશ્મીર બળાત્કાર કેસ અને પ્રકાશમાં આવેલી અન્ય ઘટનાઓને કારણે તેઓ 'ખુબ દુ:ખી' થયાં હતાં.

લોકોની વધતી જતી ચિંતાને ધ્યાનમાં રાખતાં ભારત સરકારે 12 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળક પર બળાત્કાર કરનાર ગુનેગારને મૃત્યુદંડની સજાનો કાયદો બનાવ્યો છે.

કાયદાકીય વ્યાખ્યામાં ફેરફાર

ભારત સરકાર દ્વારા જાહેર કરાયેલા તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ પાછલા પાંચ વર્ષમાં 2012-2016 દરમિયાન બાળકો પરના બળાત્કારની સંખ્યા બમણી થઈ છે.

2012 પહેલાં જાતીય શોષણનો ભોગ બનનાર બાળકો અંગેનો કોઈ અલગ કાયદો ન હતો.

કેટલાક પ્રકારના જાતીય હુમલાઓ જે બાળપીડિતો સાથે વધુ સામાન્ય હોઈ શકે છે, તેનો સમાવેશ કરાયો ન હતો.

જ્યારે ભોગ બનેલાઓની ફરીયાદ દાખલ કરવાનો ઇન્કાર કરવા બદલ પોલીસ સામે પણ કોઈ પગલાં લેવામાં આવતાં ન હતાં.

જાતીય અપરાધ સામે બાળસંરક્ષણ અધિનિયમન કાયદો નવેમ્બર 2012, બાળકોના જાતીય શોષણ અંગેનો પ્રથમ વ્યાપક સિમાચિહ્ન રૂપ કાયદો હતો.

જેના બીજા વર્ષે બાળકો સાથે બળાત્કારના નોંધાયેલા કેસની સંખ્યામાં 45 ટકાનો વધારો થયો હતો.

નવો કાયદામાં લિંગનો ભેદભાવ નથી અને તેમાં જાતીય શોષણનાં વિવિધ સ્વરૂપોનો સમાવેશ કરાયો છે.

જેના અંતર્ગત બાળકોના જાતીય શોષણના કેસને નોંધી ન શકનાર અથવા તેનો અહેવાલ નોંધી ન શકનાર સામે દંડ સાથે જેલની સજાની જોગવાઈ કરાઈ છે.

જાતીય શોષણનો ભોગ બનનારાને મદદ કરતા મુંબઈના મજલીસ લિગલ સેન્ટરના ઓડ્રી ડી' મેલોએ જણાવ્યું હતું, "હવે જેલની સજા થઈ શકવાના લીધે...\n\ntl;dr:

ભારત બાળકોના જાતીય શોષણની વધતી જતી સમસ્યામાંથી પસાર થઈ રહ્યું હોય તેવુ જણાઈ રહ્યું છે. સપ્તાહ દર સપ્તાહ સમાચારોમાં વધી રહેલા બનાવોને કારણે લોકોનો ગુસ્સો વધતો જણાઈ રહ્યો છે.


શું ભારતમાં મૃત્યુદંડની સજાથી દુષ્કર્મો ઘટશે?\nભારતમાં લગાતાર દુષ્કર્મની ઘટનાઓ ઘટતા આ વર્ષની શરૂઆતમાં દુષ્કર્મના ગુનેગારોને મહત્તમ સજા સ્વરૂપે મૃત્યુદંડ આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

આ સુધારાની માંગણી મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રી મેનકા ગાંધીએ એવું કહીને કરી હતી કે આ સુધારા બાદ સમાજમાં બાળકો વિરુદ્ધ આવી ગુનાખોરી ઘટશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 2013માં દિલ્હી ખાતે કોલેજની વિદ્યાર્થિની ‘નિર્ભયા’ સાથે ચાલતી બસમાં દુષ્કર્મ આચરી તેની હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

એ સમયે સરકારે દુષ્કર્મના ગુનેગારને મૃત્યદંડ સજા આપવાની જાહેરાત કરી હતી.

દક્ષિણ એશિયાની વાત કરવામાં આવે તો પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને અફઘાનિસ્તાન બાદ મૃત્યુદંડની સજા આપનાર ભારત ચોથો દેશ છે.

બીબીસી દક્ષિણ એશિયાના ભારત સિવાયના એ ત્રણ દેશોમાં તરફ નજર કરી રહ્યું છે જ્યાં આ કાયદો લાગુ કરવામાં આવેલો છે.

અફઘાનિસ્તાન

પાકિસ્તાની ઉત્તર સરહદ સાથે જોડાયેલા આ દેશમાં વર્ષ 2009 સુધી દુષ્કર્મના ગુનેગાર માટે મૃત્યની સજાની જોગવાઈ નહોતી.

પરંતુ મહિલાઓ સાથે દુષ્કર્મ, મારપીટ, બાળલગ્ન, લગ્ન માટે દબાણ અને આત્મહત્યા માટે પ્રેરવા જેવી ઘટનાઓ વધ્યા બાદ 'ધી એલિમિનેશન ઑફ વાયૉલન્સ અગેઇન્સ્ટ વુમન' નામનો કાયદો લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો.

જોકે, આ સુધારા બાદ થોડો બદલાવ પણ આવ્યો હતો. દુષ્કર્મની ઘટના બાદ જે મહિલાઓ કે બાળકોનાં મૃત્યુ થાય તેમને મૃત્યુદંડની સજા આપવામાં આવતી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શું આ કાયદાથી દુષ્કર્મના ગુના ઘટ્યા?

આ કાયદો લાગુ થયા બાદ પણ અફઘાનિસ્તાન દુષ્કર્મના કિસ્સાનો સાક્ષી બન્યો છે. ઉલ્લેખનીય છે કે તાલિબાનના પ્રભાવ હેઠળ ગુનેગારોને જાહેરમાં ફાંસી આપવામાં આવતી હતી.

પરંતુ વર્ષ 2001માં તાલિબાનનો પ્રભાવ હટ્યો, ત્યારથી સરકારે અમૂક વર્ષોમાં જ ગુનેગારોને મૃત્યની સજા આપી છે.

એમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલ રિપોર્ટના આંકડા દર્શાવે છે કે વર્ષ 2009 સુધી માત્ર 36 લોકોને જ ફાંસીની સજા આપવામાં આવી છે. પરંતુ કોઈને એ જાણ નથી કે તેમાંથી દુષ્કર્મના આરોપીઓ કેટલા હતા.

વર્ષ 2014માં મહિલાઓના ગ્રૂપ સાથે સામૂહિક દુષ્કર્મ આચરનાર પાંચ ગુનેગારોને ફાંસીની સજા આપવામાં આવી હતી.

પાકિસ્તાન

દક્ષિણ એશિયામાં પાકિસ્તાન પહેલો એવો દેશ છે જેમણે જાતીય ગુનાઓ માટે મૃત્યુદંડની સજા અમલી બનાવી હતી.

વર્ષ 1979માં સૈન્ય સત્તા હેઠળ જનરલ જિયા ઉલ હક દ્વારા 'હૂડૂડ ઑર્ડિનન્સ' વટહૂકમ બહાર પાડવામાં આવ્યો હતો.

જેમાં દુષ્કર્મ અને વ્યભિચારને સમાન ગણી મોતની સજાની...\n\ntl;dr:

સોમવારે લોક સભામાં ગુનાઈત કાયદામાં સુધારાનો ખરડો ચર્ચા બાદ પસાર કરી દેવામાં આવ્યો. આ સુધારા અનુસાર 12 વર્ષથી ઓછી ઉંમરની બાળકીઓ સાથે બળાત્કારની ઘટનામાં દોષિતોને મૃત્યુદંડની સજા પણ સંભળાવી શકાશે.


શું ભારતીય અર્થતંત્ર મંદીથી તેજી તરફ આગળ વધી રહ્યું છે?\nભારતીય અર્થતંત્રમાં સુધારાની શક્યતા કેટલી?

વિશ્વના છઠ્ઠા સૌથી મોટા અર્થતંત્રમાં એપ્રિલ-જૂન 2020ના ત્રિમાસિક ગાળામાં -23.9  ટકાની પડતી નોંધાઈ હતી.

હવે અનુમાને છે કે આ વર્ષે જાન્યુઆરી-માર્ચના ત્રિમાસિકગાળામાં 0.7 ટકાના હિસાબે હકારાત્મક વિકાસ નોંધાઈ શકે છે જ્યારે પાછલા ત્રિમાસિક ગાળામાં વિકાસનો દર 0.1 ટકા રહ્યો હતો.

કયા ક્ષેત્રોમાં વિકાસના સંકેત?

દુનિયાના છઠ્ઠા ક્રમનું મોટું અર્થતંત્ર છે ભારત

એપ્રિલ 2020ના મહિનાથી અર્થતંત્ર પર લૉકડાઉનની ખરાબ અસર અત્યંત ઊંડી મહેસૂસ થવા લાગી. પરંતુ સપ્ટેમ્બર માસમાં તેમાં થોડો સુધારો થવાનું શરૂ થયું. જરા નાણામંત્રાલયના આ આંકડા પર નજર કરો :

ઉપરના આંકડા અર્થતંત્રની રિકવરી તરફ ઇશારો કરે છે અને સરકાર આ જ આંકડા શૅર કરીને કહી રહી છે કે અર્થતંત્ર રિકવર થયું છે અને હવે તે આગળ વધી રહ્યું છે, પરંતુ કદાચ આ વાત અર્ધસત્ય છે.

જો 2020-21ના સમગ્ર નાણાકીય વર્ષના વિકાસદરને જોવામાં આવે તો ક્રેડિટ રેટિંગ એજન્સી મૂડીજ અનુસાર તે -11.5 ટકા હશે. એજન્સીએ 2021-22 નાણાકીય વર્ષમાં ભારતના અર્થતંત્રમાં હકારાત્મક 10.6 ટકાનું અનુમાન કરવામાં આવ્યું છે.

લૉકડાઉન બાદના બે-ત્રણ મહિનામાં 12 કરોડ કરતાં વધુ લોકો બેરોજગાર થઈ ગયા હતા.

ભારતીય અર્થતંત્ર પર નજર રાખનારી પ્રસિદ્ધ સંસ્થા ‘સેન્ટર ફૉર મૉનિટરિંગ ઇન્ડિયન ઇકૉનૉમી’એ બીબીસી સાથે પોતાનો એક રિપોર્ટ શૅર કર્યો છે જે અનુસાર આ નાણાકીય વર્ષમાં વિકાસ નકારાત્મક રહેશે.

રાષ્ટ્રીય સાંખ્યિકી કાર્યાલય (NSO)ના એક અનુમાન અનુસાર, ભારતીય અર્થતંત્રને આ વર્ષે આઝાદી બાદ સૌથી ખરાબ પ્રદર્શનનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

આ વખત તે 7.7 ટકા હિસાબે સંકોચાશે. આ રિઝર્વ બૅંક ઑફ ઇંડિયાના અનુમાન કરતાં વધુ છે જેણે 7.5 ટકાના હિસાબે સંકોચાશે એવું અનુમાન કર્યું હતું.

તેમણે નિકાસમાં 8.3 ટકાની પડતી અને આયાતમાં 20.5 ટકાની કમીનું અનુમાન કર્યું છે.  તે સિવાય ડિમાંડમાં ખૂબ વધુ વધારો જોવા મળ્યો નથી. બૅંકો પાસેથી દેવાંની માગમાં ઘણી સુસ્તી જોવા મળી છે કારણ કે આ નાણાકીય વર્ષમાં મોટા ભાગના કૉર્પોરેટ્સે પોતાની યોજનાઓ રોકી દીધી છે.

પરંતુ નવેમ્બર, 2020થી ક્રૅડિટ ડિમાંડમાં તેજી આવી છે. સેન્ટર ફૉર મૉનિટરિંગ ઇન્ડિયન ઇકૉનૉમીના રિપોર્ટ પ્રમાણે, 15 જાન્યુઆરી સુધી બૅંકોને ક્રૅડિટ ડિમાન્ડમાં 6.1 ટકાનો વધારો જણાવ્યો છે.

સરકારના V શૅપ રિકવરીના દાવોનો સત્ય

અર્થતંત્રમાં સુધારા માટેના સરકારના પ્રયત્નો લેખે...\n\ntl;dr:

શું ભારતીય અર્થતંત્ર હવે રિકવરીના રસ્તે ચાલી પડ્યું છે? આનો સીધોસટ અને સરળ જવાબ છે, હા, કારણકે મહામારીના ભયંકર મારથી નકારાત્મક વિકાસદરના પાતાળથી પસાર થઈને દેશનું અર્થતંત્ર પાછલા ત્રિમાસિક ગાળામાં હકારાત્મક વિકાસદર સુધી પહોંચ્યું અને હાલ અંતિમ ત્રિમાસિક ગાળામાં હકારાત્મક વિકાસ જારી છે.


શું ભારતીય સેનાએ કૈલાસ પર્વત અને માનસરોવર પર કબ્જો કરી લીધો? - ફૅક્ટ ચેક\nઆ જ ક્રમમાં દરરોજ લદ્દાખમાં અલગ-અલગ જગ્યાઓને લઈને ખબરો સામે આવતી રહે છે.

સોશિયલ મીડિયા પર ગયા અઠવાડિયાથી દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ભારતીય સેનાએ કૈલાસ પર્વત અને માનસરોવર પર કબજો કરી લીધો છે.

આ વાતને દરરોજ સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાવવામાં આવી રહી છે.

આ સમાચાર સાથે એક તસવીરને પણ શૅર કરવામાં આવી રહી છે, જેમાં કહેવામાં આવે છે કે ભારતીય જવાન કૈલાસ પર્વત પર તિરંગો લહેરાવી રહ્યા છે.

દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે કૈલાસ પર્વતને ભારતમાં ભેળવ્યા બાદની આ તસવીરો છે.

બીબીસીએ આ દાવાઓની હકીકત શોધતાં શું મળ્યું, જુઓ વીડિયો

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

લદ્દાખમાં વાસ્તવિક નિયંત્રણ રેખા (એલએસી) પર ભારત અને ચીન વચ્ચે સતત તણાવ છે.


શું ભારે વરસાદ અને દુષ્કાળ ભારતનું હવામાન ભયાનક હોવાનું સૂચવે છે?\nછેલ્લાં કેટલાક અઠવાડિયાઓથી ભારતની આર્થિક રાજધાની ગણાતા મુંબઈમાં ભારે વરસાદ પડ્યો છે. જ્યારે દેશનાં અન્ય રાજ્યોમાં અનેક સ્થળે દુષ્કાળની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.

આવી પરિસ્થિતિમાં સવાલ એ ઊભો થઈ રહ્યો છે કે એક દેશમાં આ રીતે ભયાનક વાતાવરણની અલગ અલગ સ્થિતિ કેમ સામાન્ય બનતી જઈ રહી છે?

આ મામલે રિયાલિટી ચેકની ટીમે કેટલાક સમયગાળા દરમિયાનનાં પૂર અને દુષ્કાળના આંકડા એકત્રિત કર્યા અને એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે આ પૅટર્ન કેવી રીતે ઉદ્ભવી રહી છે.

વરસાદ

ભારતની પાણીની જરૂરિયાત સંપૂર્ણપણે વાર્ષિક વરસાદ પર આધારિત છે.

દેશમાં અલગ અલગ જગ્યાએ વરસાદ અલગ અલગ સમયે પડે છે. જો તે વહેલો કે મોડો પડે, તો ખેડૂતો માટે તકલીફ ઊભી થાય છે.

જો તે સામાન્ય કરતાં વધારે વરસે છે તો વિનાશ લઈને આવે છે. હાલના દિવસોમાં જ મુંબઈ વરસાદથી ખૂબ જ ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયું છે.

મુંબઈમાં ભારે વરસાદ બાદ આવેલા પૂરના કારણે 30 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. શહેરના અધિકારીઓ કહે છે કે શહેરનું બાંધકામ એવું નથી કે જેનાથી તે અતિભારે વરસાદનો સામનો કરી શકે.

પણ શું આ પૅટર્ન લાંબા ગાળાની છે? 36 સ્થળોના વાતાવરણના વાર્ષિક આંકડા પર નજર કરીએ કે જે ચોમાસામાં પડતા વરસાદ પર નજર રાખે છે તો તેનાથી કોઈ સ્પષ્ટ પૅટર્ન જોવા મળતી નથી.

હા, વરસાદના સ્તરની કોઈ આગાહી થઈ શકતી નથી, પરંતુ વર્ષ 2002થી ચોમાસામાં પડતા વરસાદમાં કોઈ ખાસ વધારો નોંધાયો નથી.

યૂએન રિપોર્ટમાં અનુમાન લગાવવામાં આવ્યો છે કે વર્ષ 2006થી 2015ની વચ્ચે 90 વખત પૂર આવ્યું હતું.

આ પૂરમાં 16 હજાર લોકોના જીવ લેવાયા હતા. આ પહેલાંના દાયકામાં 67 વખત પૂર નોંધાયું હતું કે જેમાં 13,600 લોકોનો ભોગ લેવાયો હતો.

એક દાયકામાં પૂર વધ્યા બાદ એ કહી શકાતું નથી કે બે દાયકામાં પણ પૂરની તિવ્રતા કે સંખ્યા વધશે જ.

દુષ્કાળની શું છે સ્થિતિ?

એક તરફ જ્યાં મુંબઈએ ભારે વરસાદ અને પૂરનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, ત્યારે દેશના બીજા ઘણા વિસ્તાર છે કે જે શુષ્ક તાપમાનનો સામનો કરી રહ્યા છે.

તામિલનાડુની રાજધાની ચેન્નાઈ મોડા વરસાદના કારણે જળસંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. આખા ભારતમાં હિટવેવની સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે.

કેટલીક જગ્યાએ જૂન મહિનામાં પણ તાપમાન 45 ડિગ્રીને પાર કરી ગયું હતું. એવું અનુમાન છે કે ભારતનો 44% ભાગ દુષ્કાળની ઝપેટમાં છે. આ આંકડો ગત વર્ષ કરતા 10% વધારે છે.

હિટવેવ ત્યારે કહેવાય છે કે જ્યારે કોઈ વિસ્તારમાં બે દિવસ સુધી તાપમાન સામાન્ય કરતાં 4.5 ડિગ્રી...\n\ntl;dr:

શું ભારતનું હવામાન ભયાનક બની રહ્યું છે? મુંબઈમાં દાયકાનો સૌથી ભારે વરસાદ પડ્યો છે. ત્યારે રિયાલિટી ચેકની ટીમે એક નજર કરી ભારતના ભયાનક બની રહેલા વાતાવરણ પર.


શું ભૂતાનની નવી સરકાર ભારતને બદલે ચીન તરફ ઢળશે?\nઆઠ લાખની વસ્તી ધરાવતા ભૂતાનમાં અત્યાર સુધી ત્રણ સંસદીય ચૂંટણીઓ થઈ છે, જેમાં ત્રણેય વાર અલગ-અલગ પાર્ટીઓ સત્તામાં આવી છે.

છેલ્લી બે સંસદીય ચૂંટણીઓની જેમ જ આ વખતે પણ નવી પાર્ટીને સત્તામાં આવવાની તક મળી, જેમાં નવી પાર્ટી ડીએનટીએ 47માંથી 30 બેઠક જીતી.

સૅન્ટર લૅફ્ટ પાર્ટી ડીએનટી ગઈ ચૂંટણીમાં પહેલા તબક્કામાં જ બહાર નીકળી ગઈ હતી, પણ આ વખતે તેણે ચોંકાવનારું પ્રદર્શન કર્યું હતું.

આ પાર્ટીની લોકપ્રિયતા એટલી બધી વધી ગઈ કે સત્તાધારી પક્ષ પીપલ્સ ડૅમોક્રેટિક પાર્ટી પહેલા તબક્કામાં ઠેઠ ત્રીજા નંબરે રહી અને બીજા તબક્કામાં પ્રવેશી પણ ન શકી.

આ સત્તા પરિવર્તનનું ભૂતાનની આંતરિક રાજનીતિ અને તેના પડોશી દેશોના સંબંધો પર શી અસર પડશે, તેનું વિશ્લેષણ

ભૂતાનની ચૂંટણી પદ્ધતિ

સ્થાનિક ભાષામાં લોકો ભૂતાનને 'દ્રુક યુલ' એટલે કે 'ઉડતા અને આગ ફેંકતા ડ્રૅગન'નો દેશ કહે છે.

ખાસ વાત એ છે કે અનેક સદીઓ સુધી ભૂતાન બાકીની દુનિયાથી અલિપ્ત રહ્યો છે.

આ દેશ કદી કોઈની કૉલોની રહ્યું નથી. બાહ્ય દુનિયાની બહુ જ ઓછી ચીજ અને વાતો તેણે અપનાવી છે અને પોતાની સંસ્કૃતિ અને પરંપરાઓનું રક્ષણ કર્યું છે.

19મી સદીના આરંભે ગૃહયુદ્ધની સ્થિતિ પેદા થયા પછી 1907માં અહીં વાંગચૂક વંશ સત્તામાં આવ્યો.

આ રાજવંશે ભૂતાનને સંગઠિત કર્યું અને બ્રિટિશ રાજ સાથે સંબંધો વિકસાવ્યા.

એ પછી ભૂતાનમાં લગભગ 99 વર્ષ સુધી પૂર્ણ રાજાશાહી રહી અને ભારત સાથે પણ તેના સંબંધો સારા રહ્યા.

વર્ષ 2006માં જિગ્મે ખેસર નામગ્યાલ વાંગચૂકે ભૂતાનની રાજગાદી સંભાળી અને વર્ષ 2008માં જેમાં બે પક્ષ ધરાવતાં સંસદીય લોકતંત્રની સ્થાપના કરી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

દર વખતે અલગ પક્ષ કેમ જીતે છે ?

ભૂતાનના રાજવી જિગ્મે ખેસર નામગ્યાલ વાંગચૂકે દેશમાં દ્વિપક્ષીય લોકશાહીની સ્થાપના કરી

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર બૉર્ડના પૂર્વ સભ્ય અને સિક્કિમ યુનિવર્સિટીના સ્થાપક કુલપતિ પ્રૉફેસર મહેન્દ્ર પી લામા કહે છે કે, ભારત અને ભૂતાનની લોકતાંત્રિક પ્રણાલીમાં ઘણી સામ્યતા છે અને કંઈક અલગ પણ છે.

પ્રૉફેસર મહેન્દ્ર પી લામા કહે છે, "વર્ષ 2008માં ભૂતાનમાં પહેલીવાર બંધારણ બન્યું અને સંસદની ચૂંટણી થઈ. ત્યાં ચૂંટણી પંચ છે અને તેણે નિયમ બનાવ્યા કે ત્યાં બે તબક્કામાં ચૂંટણી થશે.

"જે પક્ષો ચૂંટણી લડવા ઈચ્છતા હોય તે પહેલા તબક્કામાં લડશે અને સૌથી વધુ મત મેળવવાવાળા બે ટોચના પક્ષોને બીજા તબક્કા માટે ઉમેદવાર ઉતારવા દેવાશે. બીજા...\n\ntl;dr:

ભૂતાન - ભારત અને ચીન જેવા બે મોટા અને શક્તિશાળી પડોશીઓ વચ્ચે આવેલો દેશ છે. હિમાલયના ખોળે વસેલાં આ નાનકડાં દેશમાં હમણાં જ સંસદીય ચૂંટણીઓ પૂરી થઈ.


શું મગ અને મસુરની દાળમાંથી મળી આવતા કૅમિકલથી કૅન્સર થઈ શકે છે?\nહાલમાં જ ફૂડ સૅફ્ટી નિયામક, ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ ઑથૉરિટી ઑફ ઇન્ડિયા (FSSAI)એ આ અંગે રાજ્યોને નિર્દેશ આપ્યો છે.

જે  મુજબ વિદેશથી આયાત થનારી મગ અને મસૂરની દાળમાં મોટા પ્રમાણમાં ગ્લાઇફોસેટ હોવાની સંભાવના છે જે સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે.

એફએસએસઆઈએ રાજ્ય સ્તરે કામ કરતા નિયામક અધિકારીઓને કહેવાયું છે કે આ દાળના નમૂનાની તપાસ કરી  દર 15 દિવસે દિલ્હી મોકલવામાં આવે.

બીબીસી સાથે વાતચીત કરતા એફએસએસઆઈના એડવાઇઝર સુનીલ બખ્શીએ જણાવ્યું, "કોઈપણ ખાદ્ય પદાર્થમાં જંતુનાશકનું પ્રમાણ કેટલું હોવું જોઈએ તે અમે નક્કી કરીએ છીએ."

"અમારા નવા નિર્દેશ મુજબ આયાત થનારી આ દાળમાં અમે ગ્લાઇફોસાઇટ હોવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે."

"જોકે, ભોજનમાં ગ્લાઇફોસાઇટનું પ્રમાણ  કેટલું હોવું જોઈએ તે અંગેનો માપદંડ અમારી પાસે નથી. તેથી માટે અમે કોડેક્સના પ્રમાણના આધારે રાજ્યોને આ દાળની તપાસ કરવાનું કહ્યું છે."

"જો દાળમાં કિલોએ પાંચ મિલિગ્રામથી વધુ પ્રમાણમાં કૅમિકલ મળે તો આવી દાળને રિજેક્ટ કરવી. "

 ગ્લાઇફોસેટ શું છે  ? તે કેટલું નુકશાન કરે ?

 ભોજનમાં લેવાતી દાળમાં મળી આવતું ગ્લાઇફોસેટ શું છે અને તેનાથી શું નુકસાન થાય છે તે અંગે જાણવું જોઈએ.

આ અંગે જાણવા માટે બીબીસીએ ન્યુટ્રિશન અને  અન્ય  નિષ્ણાંતો સાથે વાત કરી.

ગ્લાઇફોસેટ એક હર્બીસાઇડ (એક પ્રકારનું જંતુનાશક) છે. દુનિયાભરમાં ખેતીમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે. ખાસ કરીને અમેરિકા, કૅનેડા, ઑસ્ટ્રેલિયા અને યુકેમાં લેવાતા પાકમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે અને તે કાયદેસર પણ છે.

ગ્લાઇફોસેટ દુનિયામાં સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતું જંતુનાશક  માનવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વર્લ્ડ હેલ્થ ઑર્ગેનાઇઝેશનના અભ્યાસ મુજબ ગ્લાઈફોસેટનો ઉપયોગ હૅક્ટરે 5.8 કિલોગ્રામ ગ્લાઇફોસેટનો થઈ શકે.

ન્યુટ્રિશનિસ્ટ હર્ષિતા દિલાવરીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "મોટાભાગે લોકોના શરીરમાં ગ્લાઇફોસેટ પાકના અવશેષરુપે પહોંચે છે. જેથી રોગ પ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડે છે. આનાથી ઘણી ગંભીર બીમારીઓની શક્યતા છે."

ગ્લાઇફોસેટ એક 'પ્લાન્ટ કીલર' છે. તે છોડમાં પ્રોટીન બનવાની પ્રક્રિયાને અવરોધી છોડનો વિકાસ અટકાવે છે.

જો તે શરીરમાં જાય, તો શરીરમાં પ્રોટીનની કામગીરીને અસર કરે છે. અને તેનાથી ટ્યૂમર, કિડની અને  પ્રજનનને લગતા રોગ થઈ શકે છે.

કૅન્સરની શક્યતા કેટલી ?

નેશનલ પેસ્ટીસાઇડ ઇન્ફર્મેશન સેન્ટરના મતે, ગ્લાઇફોસેટના વધુ પ્રમાણને કારણે કૅન્સરનો ભય વધી જાય છે. જોકે,...\n\ntl;dr:

મોટાભાગના ભારતીય ભોજનમાં દાળનો સમાવેશ થાય છે. પરંતુ જો તમને ખબર પડે કે  તમારી દાળમાં પ્રોટીન નહીં અને ઝેર છે તો?


શું મમતા બેનરજી ધર્મના રાજકારણને ઉશ્કેરી રહ્યાં છે?\nમમતા બેનરજી વડા પ્રધાનના શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં હાજર રહ્યાં ન હતાં

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં આ બેઠક યોજાવાની છે કે જેમાં દેશના દરેક રાજ્યોનાં મુખ્ય મંત્રી, કેન્દ્ર શાસિત રાજ્યોના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર સહિત કૅબિનેટ મંત્રી અને વરિષ્ઠ અધિકારીઓ હાજર રહેશે.

નવી મોદી સરકારની આ પહેલી નીતિ પંચની બેઠક છે જેમાં જળ સંકટ અને કૃષિ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થાય તેવી શક્યતા છે.

પરંતુ મમતા બેનરજીએ એમ કહીને આ બેઠકમાં હાજરી આપવાથી ઇન્કાર કરી દીધો છે કે આ બેઠક તેમનાં માટે 'નિરર્થક' છે.

બેનરજીએ કહ્યું, "નીતિ પંચ પાસે ન તો કોઈ નાણાંકીય શક્તિઓ છે અને ન રાજ્યની યોજનાઓમાં મદદ માટે તેમની પાસે શક્તિ છે."

"તેવામાં કોઈ પણ પ્રકારની નાણાંકીય શક્તિઓથી વંચિત સંસ્થાની બેઠકમાં સામેલ થવું મારા માટે ફાલતુ છે."

મમતા બેનરજી 30 મેના રોજ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને તેમની કૅબિનેટના શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં પણ હાજર રહ્યાં ન હતાં.

મમતા બેનરજીનો ઉદ્દેશ શું?

મમતા બેનરજીએ કહ્યું છે કે તેઓ 15 જૂનના રોજ યોજાનારી નીતિ પંચની બેઠકમાં ભાગ નહીં લે

આ સવાલ પર બંગાળના વરિષ્ઠ પત્રકાર નિર્મલ્યા મુખરજી કહે છે, "એક વાત એકદમ સ્પષ્ટ છે કે મમતા બેનરજી એક રાજનેતા એવા રાજનેતા છે, કે જેઓ ક્યારેય આર્થિક ઍજન્ડાને સામે રાખતાં નથી."

"તેનું સૌથી મોટું પ્રમાણ એ છે કે તેઓ જ્યારથી રાજ્યનાં મુખ્ય મંત્રી બન્યાં છે, ત્યારથી અત્યાર સુધી ક્યારેય ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સની એક પણ બેઠકમાં સામેલ થયાં નથી."

"ઇન્ડસ્ટ્રિયલ અને આર્થિક મામલા સાથે જોડાયેલા ઍજન્ડાવાળી બેઠક યોજાય છે તેની સાથે પણ મમતા બેનરજીનાં કોઈ લેવા-દેવા હોતા નથી."

"બંગાળમાં કેન્દ્રની 67 યોજનાઓ હતી અને તેને ઘટાડીને ચાર કે પાંચ કરી દેવામાં આવી છે. તેના માટે તેઓ કહી રહ્યાં છે કે નીતિ પંચ તેમનાં કામનું નથી. પરંતુ નીતિ પંચ જે કરશે કે નહીં કરે તેની પહેલાં તેમણે પોતે તો રાજ્ય માટે આ બેઠકમાં સામેલ થવું જ જોઈએ."

તેઓ કહે છે, મમતા બેનરજી પોતનો રાજકીય ઍજન્ડા લઈને ચાલે છે. તેઓ એ જોતાં નથી કે તેનાથી રાજ્યનું ભલું થાય છે કે નહીં. તેઓ એ જ કરે છે, જે તેમનાં રાજકીય ઍજન્ડાને અનુકૂળ હોય.

"મોદીએ પોતાની રેલીમાં કહ્યું કે દીદી અમારી સ્કીમમાં પણ પોતાનો થપ્પો લગાવી લે છે, એ વાત જરા પણ યોગ્ય નથી."

"ટીએમસી કાર્યકર્તા કેન્દ્ર સરકારની યોજનાઓને પણ મમતા બેનરજી સરકારની યોજના ગણાવે છે અને ગામડાંમાં રહેતા લોકો જેમને સાચી વાત ખબર હોતી નથી, તેઓ તેને...\n\ntl;dr:

પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનરજીએ કહ્યું છે કે તેઓ 15 જૂનના રોજ યોજાનારી નીતિ પંચની બેઠકમાં ભાગ નહીં લે.


શું મહિલા શરીર પર ટેટૂ ન બનાવે તો તે અપવિત્ર છે?\nગત 2000 વર્ષોથી બૈગા જાતિની મહિલાઓ પોતાના શરીર પર ટેટૂ બનાવે છે

ઘણા યુવાનો એવા છે કે જેઓ પોતાની ઓળખ જાળવી રાખવા માટે શરીર પર ટેટૂ બનાવડાવે છે.

પણ મારા માટે શરીર પર ટેટૂ ન બનાવવાનો નિર્ણય લેવો એ વિદ્રોહ છે.

હું ટેટૂ, નાક અને કાન વિંધવવાના વિચારો સાથે મોટી થઈ. આ ટેટૂ મહિલા પર હકનો સંકેત આપે છે.

મારી મમ્મીના શરીર પર કેટલાંક ટેટૂ હતા, અને મારી દાદીમાના શરીર પર મારી મમ્મી કરતા વધારે ટેટૂ હતા.

તેઓએ મને કહ્યું કે તેમની પાસે બીજો કોઈ વિકલ્પ ન હતો.

મારો પરિવાર ઉત્તર ભારતના રાજ્ય ઉત્તર પ્રદેશ સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

અહીં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આજે પણ પ્રથા છે કે એક વિવાહીત મહિલાએ શરીર પર ટેટૂ બનાવવા ફરજિયાત છે.

ત્યાંના લોકો ટેટૂને ગોદનાના નામે ઓળખે છે.

ટેટૂ બનાવ્યા બાદ મહિલાના ઘા એક મહિના સુધી નથી રૂઝાતા

મારી મમ્મી મને કહે છે, "મારા પરિવારમાં મને કહેવામાં આવ્યું હતું કે જો હું શરીર પર ટેટૂ નહીં બનાવું તો મારી સાસરીમાં કોઈ મારા હાથનું પાણી પણ નહીં પીવે."

સાથે જ ઉમેરે છે કે, "ઉપરાંત મારા હાથે બનાવેલું ભોજન પણ નહીં જમે. મને લોકો અપવિત્ર અને અસ્પૃશ્ય માનશે."

મારા પિતાએ આ બધું કરવાની જરૂર નથી. કેમ કે મારી મમ્મી કહે છે કે તેઓ એક પુરુષ છે.

મારી મમ્મીના બાળ વિવાહ થયા હતા. વર્ષ 1940માં જ્યારે તેમનાં લગ્ન થયાં હતાં, ત્યારે તેઓ માત્ર 11 વર્ષનાં હતાં.

 લગ્નના થોડા અઠવાડિયા બાદ ઘરની પાસે રહેતાં એક મહિલાને બોલાવવામાં આવ્યાં અને તેમણે મમ્મીના શરીર પર ટેટૂ બનાવ્યાં હતાં.

ટેટૂઃ વારસો કે બોજ ?

જે મહિલા મારી મમ્મીના શરીર પર ટેટૂ બનાવવા આવી હતી તેની પાસે ટેટૂ બનાવવાની નાની મોટી સામગ્રી જ હતી.

તેની પાસે એક અણીવાળું તીક્ષ્ણ ઓજાર હતું જેને તેણે આગથી ગરમ કર્યું હતું.

ટેટૂ બનાવવાની રીત હતી કે પહેલા ઉપરની ચામડીને દઝાડવવામાં આવે અને પછી કાળા રંગના દ્રવ્યોથી ટેટૂ બનાવવામાં આવતું.

એ જમાનામાં કોઈ એનેસ્થેસિયાની ટેકનૉલૉજી ન હતી. તેના કારણે જે મહિલાના શરીર પર ટેટૂ બનાવવામાં આવતું તેણે અસહ્ય દુઃખાવો સહન કરવો પડતો.

દુઃખાવો ઓછો થતા અને ઘા રૂઝાતા પણ લાંબો સમય લાગતો હતો.

ટેટૂના કારણે આવેલા ઘાને રૂઝાતા લગભગ એક મહિનાનો સમય લાગતો હતો.

ટેટૂમાં મુખ્યત્વે ગામનું ચિત્ર, પોતાની કૂળજાતિનું ચિત્ર અથવા તો ભગવાન કે દેવી- દેવતાના ચિત્ર હોય છે.

લગભગ સાત દાયકા કરતા પણ વધારે સમય વીતી ગયો છે અને મારી મમ્મીના ટેટૂ ધીરેધીરે આછા પડવા લાગ્યા છે....\n\ntl;dr:

શરીર પર ટેટૂ બનાવવા એ દેશમાં આજકાલની નવી ફૅશન છે. આ ટેટૂને યુવાનો સ્વતંત્રતાના ચિહ્ન તરીકે જુએ છે.


શું મહિલાઓ પુરુષો કરતાં વધારે પૈસા ખર્ચે છે?\nસંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે પર્સનલ કૅરની વસ્તુઓ અને કેટલીક સર્વિસ લેતી વખતે મહિલાઓ પુરુષો કરતાં વધારે પૈસા ચૂકવે છે.

જો તમને લાગતું હોય કે આવું એ માટે છે કેમ કે મહિલાઓ વધારે ખરીદી કરે છે, તો તમે ખોટા છો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

એક મહિલા હોવું પુરુષ કરતાં વધારે મોંઘુ હોઈ શકે છે. ઘણાં સંશોધનોમાં આ વાત સામે આવી છે.


શું મહિલાઓ પુરુષોનું શારીરિક શોષણ કરી શકે?\nદિલ્હી હાઇકોર્ટે આ વાત એક મહિલા પર સ્ટૉકિંગનો કેસ દાખલ કરી ધરપકડ કરવાના મામલે પોલીસને કહી હતી.

મહિલા વકીલ દીપા આર્યાનો આરોપ છે કે દિલ્હી પોલીસે તેમના ઘરનો દરવાજો તોડીને ઘરમાંથી ઘસડીને બહાર કાઢ્યાં હતાં.

પોલીસે આ કાર્યવાહી એક પ્રૉપર્ટીના કેસ સાથે જોડાયેલી ફરિયાદ પર કરી હતી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

સમાચાર એજન્સી PTIના આધારે હાઈ કોર્ટે દિલ્હી સરકાર અને ગૃહ મંત્રાલય પાસે આ મામલે તુરંત કાર્યવાહી કરતા પાંચ જાન્યુઆરીના રોજ થનારી સુનાવણી પહેલા રિપોર્ટ જમા કરાવવા આદેશ આપ્યા છે.

શું મહિલાઓ સ્ટૉકિંગ નથી કરી શકતી, કાયદો શું છે?

આ સવાલનો જવાબ શોધવા માટે એ સમજવું જરૂરી છે કે સ્ટૉકિંગ શું છે.

ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ 354-Dના આધારે, જો કોઈ મહિલા સ્પષ્ટ રીતે પોતાની અસંમતિ વ્યક્ત કરી ચૂક્યાં હોય, તે છતાં પુરુષ તે મહિલા સાથે સંબંધ બનાવવા, તેનો પીછો કરવા પ્રયાસ કરે અથવા તો તેમને એવી નજરે જુએ જેનાંથી મહિલાને અસહજતા અને માનસિક શોષણનો અનુભવ થાય તો તેવા પુરૂષને સ્ટૉકિંગના અપરાધી માનવામાં આવશે.

આ બધા જ કામ કોઈ પુરુષ ઇન્ટરનેટ, ઈ-મેઇલ કે ફોનનાં માધ્યમથી કરી રહ્યો છે તો તે પણ સ્ટૉકિંગ જ માનવામાં આવશે.

દોષિત પુરુષને પાંચ વર્ષની સજા અને દંડ, બન્નેનું પ્રાવધાન છે.

વર્ષ 2012માં દિલ્હીમાં નિર્ભયા ગેંગરેપ કેસ બાદ 'ક્રિમિનલ ઍમેન્ડમૅન્ટ ઍક્ટ' અંતર્ગત 'સ્ટૉકિંગ' એટલે કે બદઇરાદાપૂર્વક મહિલાનો પીછો કરવાને દંડનીય અપરાધ માનવામાં આવ્યો હતો.

આ કાયદા પર ધ્યાનપૂર્વક જોવામાં આવે તો માની લેવામાં આવ્યું છે કે સ્ટૉકિંગ પુરુષ જ કરી શકે છે.

પુરુષો માટે નથી કાયદો?

કદાચ તમને એ સાંભળીને આશ્ચર્ય થશે કે જો કોઈ પુરુષ સાથે સ્ટૉકિંગની ઘટના બને છે અથવા તો એક મહિલા પુરુષનો બળાત્કાર કરે છે તો તેને માટે કોઈ જ કાયદો નથી.

સુપ્રીમ કોર્ટનાં વરિષ્ઠ વકીલ રેખા અગ્રવાલ જણાવે છે, "IPC 354- D માત્ર પુરુષો પર લાગુ જ થઈ શકે છે, મહિલાઓ પર નહીં. IPCમાં મહિલાઓ દ્વારા થતા સ્ટૉકિંગ મામલે કોઈ સ્પેશિયલ કાયદો નથી."

"આજે 21મી સદીમાં જ્યારે આપણે મૉડર્ન ઇન્ડિયાની વાત કરીએ છીએ તો જે કામ છોકરાઓ કરી શકે છે, તે છોકરીઓ પણ કરી શકે છે. તેમાં સ્ટૉકિંગ પણ સામેલ છે. છોકરીઓની સ્ટૉકિંગ મામલે કોઈ કાયદો નથી."

રાષ્ટ્રીય મહિલા પંચનાં પૂર્વ અધ્યક્ષા લલિતા કુમાર મંગલમ છોકરીઓ દ્વારા સ્ટૉકિંગ કરવા મામલે કોઈ કાયદો ન હોવા પર હેરાની વ્યક્ત કરે છે.

તેઓ કહે છે, "જો મહિલાઓ કહે છે કે બરાબરી હોય તો...\n\ntl;dr:

'પોલીસ એક મહિલા વિરૂદ્ધ છેડતીનો કેસ કેવી રીતે દાખલ કરી શકે છે? એ બની જ ના શકે. આ વાતને કોઈ માને નહીં.'


શું મારા બાળકોનાં મૃત્યુ પિતરાઈ ભાઈ સાથે લગ્ન કરવાથી થયાં?\nરુબા બીબી નાની ઉંમરે લગ્ન કરવા જ માગતાં નહોતાં.

તેમણે યુનિવર્સિટીમાંથી એ- લેવલ કરવાની તૈયારી કરી હતી. પરંતુ માધ્યમિક શિક્ષણ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જ તેમનાં માતાપિતાએ પાકિસ્તાનમાં તેમના પિતરાઈ ભાઈ સાકિબ મહેબૂબ સાથે તેમનાં લગ્ન કરાવી દીધા.

રુબાનો જન્મ બ્રૅડફૉર્ડમાં થયો હતો અને તેમણે ત્યાંથી જ શિક્ષણ મેળવ્યું હતું.

લગ્ન પહેલાં રુબા માત્ર બે વખત જ પાકિસ્તાન ગયાં હતાં.

એક વખત જ્યારે તેમની ઉંમર ચાર વર્ષની હતી અને બીજી વખત જ્યારે તેઓ 12 વર્ષનાં હતાં.

રુબાને યાદ પણ ન હતું કે જેમની સાથે તેમની સગાઈ થઈ, તે વ્યક્તિ કેવી દેખાય છે અને રુબાએ ક્યારેય તેમની સાથે એકલતામાં સમય પણ  વિતાવ્યો ન હતો.

રુબાની ઉંમર 17 વર્ષની હતી અને સાકિબ 27 વર્ષના હતા. સાકિબ વ્યવસાયે એક ડ્રાઇવર હતા.

તેઓ તે સમયને યાદ કરે છે, "હું ખૂબ જ ડરેલી હતી કેમ કે હું તેમને ઓળખતી ન હતી."

"હું ખૂબ જ શરમાળ હતી. હું કોઈ સાથે વધારે વાત કરતી ન હતી અને આ પહેલા મને ક્યારેય છોકરાઓ સાથે વાત કરવામાં રસ પણ રહ્યો નહતો."

"હું ખૂબ જ ડરેલી હતી. મેં મારા માતા પિતાને આજીજી કરી કે મને પહેલાં મારું શિક્ષણ પૂર્ણ કરી લેવા દો પછી મારા લગ્ન કરાવી દેજો, પરંતુ તેમણે મારી એક વાત ન સાંભળી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પાકિસ્તાન ગયા બાદ ત્રણ મહિનામાં તેઓ ગર્ભવતી થઈ ગયાં હતાં. બે મહિના બાદ તેઓ બ્રૅડફૉર્ડ પરત ફર્યાં.

આટલી જલદી બાળક હોવાના સમાચારથી તેમને આશ્ચર્ય પણ થયો અને ખુશી પણ થઈ હતી.

2007માં તેમના દીકરા હસનનો જન્મ થયો. પહેલાં તો તેમને લાગ્યું કે જાણે બાળકને ખૂબ ઊંઘ આવે છે અને તેને દૂધ પીવામાં થોડી મુશ્કેલી થાય છે.

રુબા કહે છે, "મને લાગ્યું કે જાણે આ બધી વસ્તુ સામાન્ય બાબત છે."

થોડાં અઠવાડિયા બાદ તેઓ બાળકના ચેક-અપ માટે ડૉક્ટર પાસે ગયાં. ડૉક્ટરે હસનની તપાસ કરી. તેમણે જોયું કે તેના નિતંબ કડક લાગી રહ્યા હતા.

જ્યારે બીમારી વિશે ખબર પડી

રુબા જણાવે છે, "મને લાગ્યું કે કોઈ સામાન્ય બીમારી હશે. તેમણે કેટલાક ટેસ્ટ કર્યા અને મને બોલાવવામાં આવી. મને કહ્યું કે ટેસ્ટના પરિણામ જાણવા માટે વૉર્ડમાં જવું પડશે."

"જ્યારે હું અંદર ગઈ તો ડૉક્ટરે જણાવ્યું કે ખૂબ ખરાબ સમાચાર છે. તેમણે મને એક કાગળ હાથમાં આપ્યો અને કહ્યું કે બાળક ખૂબ જ દુર્લભ સ્થિતિમાં છે."

"મને કંઈ સમજાયું નહીં અને હું રડવા લાગી. ઘરે પહોંચતાં જ મેં પાકિસ્તાન મારા પતિને ફોન લગાવ્યો, જેમણે મને ચૂપ કરી."

"તેમણે કહ્યું કે દરેક...\n\ntl;dr:

રુબા અને સાકિબ એવા જીન્સ સાથે જીવી રહ્યાં છે કે જેના કારણે તેમનાં બાળકનું નાનપણમાં જ મૃત્યુ થઈ શકે છે. તેઓ પહેલાંથી જ પોતાનાં ત્રણ બાળકોને ગુમાવી ચૂક્યાં છે. હવે રુબા એક સ્વસ્થ ગર્ભ માટે આઈવીએફની મદદ લેવા માગે છે. સાકિબને અલ્લાહ પર પુરો ભરોસો છે અને કેટલાક સંબંધીઓ ઇચ્છે છે કે તેમણે બીજા લગ્ન કરી લેવા જોઈએ.


શું મીડિયાના માધ્યમથી રાજકીય કાવતરાં ઘડી શકાય છે?\nસ્ટિંગની ઑપરેશનની સૌથી ગંભીર અને સૌથી ચિંતાજનક વાત એ છે કે પૈસા માટે મીડિયા કંપનીઓ ગંદામાં ગંદા ષડ્યંત્રમાં પણ સામેલ થતાં અચકાતી નથી.

પછી ભલે એ ષડ્યંત્ર દેશ અને લોકશાહી વિરુદ્ધ જ કેમ ના હોય.

સ્ટિંગ કરનાર રિપોર્ટર વાસ્તવિકતા જાણવા માટે પહેલાં ખૂલીને વાત સામે રાખે છે કે તેઓ દેશમાં ચૂંટણી પહેલાં કેવી રીતે સાંપ્રદાયિક ધ્રુવીકરણ કરવા માગે છે, સાથે જ કેવી રીતે વિપક્ષના નેતાઓની છબી ખરાબ કરવા માગે છે.

આ વાત તેઓ મીડિયા કંપનીઓનાં માલિકો અને મોટાં પદ પર બેસેલા લોકો સાથે કરે છે અને આ બધા જવાબદાર વ્યક્તિઓ તેમને મજાથી સાંભળે છે.

આ બધામાંથી કોઈને એવું કેમ ન લાગ્યું કે આવું કરવું દેશ વિરુદ્ધ, લોકશાહી વિરુદ્ધ અને જનતા વિરુદ્ધ ષડ્યંત્ર છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જોકે, સ્ટિંગ ઑપરેશનના જે વીડિયો સામે આવ્યા છે તે એવું સાબિત નથી કરતા કે હકીકતમાં મીડિયા કંપનીઓએ આવા કથિત ષડ્યંત્રને અંજામ આપ્યો છે અથવા તો પૈસા લઈને ખરેખર કોઈ પાયાવિહોણા સમચાર છાપ્યા હોય.

પરંતુ આ બધામાંથી કોઈને એવું કેમ ના લાગ્યું કે આવા ષડ્યંત્રનો ભાંડો ફૂટવો જોઈએ અને દેશને આ અંગે સાવચેત કરવો જોઈએ. કારણ કે આ તેમનું પ્રથમ કર્તવ્ય છે.

ગોદી મીડિયા

મૂળ પ્રશ્ન જ આ છે. અત્યારસુધી આપણે ગોદી મીડિયાની વાત કરતા હતા, ભોંપું મીડિયાની વાત કરતા હતા, વિચારધારાના મીડિયાની વાત કરતા હતા.

સાંપ્રદાયિક મામલા, જાતિગત સંઘર્ષો, દલિતો સાથે જોડાયેલા બનાવો અથવા અનામત જેવા મુદ્દા પર મીડિયાના રિપોર્ટિંગ પર પણ ક્યારેક-ક્યારેક સવાલો ઉઠાવતા હતા.

કોર્પોરેટ મીડિયા, 'પ્રાઇવેટ ટ્રીટી' અને 'પેઇડ ન્યૂઝ'ની વાતો થતી હતી. મીડિયા આ બધી સમસ્યાઓમાંથી પસાર થઈ રહ્યું હતું અને થઈ રહ્યું છે. આ અંગે વિવાદ અને ચર્ચાઓ ચાલું છે.

પરંતુ કોબ્રાપોસ્ટનું તાજેતરનું સ્ટિંગ સાબિત કરે છે કે પાણી ભલે માથા સુધી ન પહોંચ્યું હોય, પણ નાક સુધી તો પહોંચી જ ગયું છે. જો હવે પણ ના ચેત્યા તો ગટરમાં ડૂબતાં વાર નહીં લાગે.

આ ગટર નથી તો શું છે કે 'પેઇડ ન્યૂઝ' અને 'જાહેરાત'ના નામે પૈસા લઈને તમે એટલી હદે નીચે ઊતરી જાઓ અને લોકશાહી વિરુદ્ધ પણ કામ કરવા લાગો.

ચૂંટણી પહેલાં કોઈ વ્યક્તિ કોઈ એક પક્ષને જીતાડવાનું ષડ્યંત્ર રચવાની યોજના બનાવી પૈસાના જોરે તમારી ટીવી ચેનલ અથવા વેબસાઇટ વાપરવા માગે અને તમે પણ એનો સાથ આપો એ શરમજનક બાબત છે.

સરકારનું ભોંપું

આ પરથી તો એક વાત સાબિત થાય છે કે મીડિયાનો એક મોટો ભાગ સરકારનું ભોંપું બનીને બેઠો...\n\ntl;dr:

કોબ્રા પોસ્ટે તાજેતરમાં કરેલું સ્ટિંગ ઑપરેશન મીડિયાનું એવું શરમજનક પતન છે, જે દેશના લોકતંત્ર માટે ખૂબ જ મોટા સંકટની ચેતવણી સમાન છે.


શું મુસલમાનો વર્ષમાં ત્રણ ઈદ મનાવે છે? શું છે હકીકત?\nઈદ મિલાદ-ઉન-નબી નામ સાંભળતા જ મનમાં પ્રશ્ન ઊભો થાય કે આ કઈ ઈદ છે અને મુસલમાનો વર્ષમાં કેટલી ઈદ મનાવે છે?

તો એનો જવાબ છે કે ઈદનો મતલબ થાય, ખુશી. એટલે ઈદ મિલાદ-ઉન-નબીનો મતલબ છે નબીના જન્મની ખુશી.

કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે મુસલમાન ફક્ત બે જ ઈદ મનાવે છે. ઈદ-ઉલ-ફિતર અને ઈદ-ઉલ-અઝહા.

એ લોકોનો તર્ક પણ સાચો છે કે નબી એટલે કે પયગંબર હજરત મોહમ્મદના જન્મથી ખુશી તો થાય છે પરંતુ તેમના જન્મદિવસની ઈદ સાથે તુલના કરી શકાય નહીં.

સઉદી અરબમાં આવેલું મક્કા શરીફ

એક ત્રીજો પક્ષ પણ છે જે કહે છે કે એને જશ્ન-એ-મિલાદ-ઉન-નબી કહેવું જોઈએ.

એટલે કે હજરત મોહમ્મદના જન્મનો જશ્ન તો મનાવવો જોઈએ પરંતુ તેને ઈદ ના કહેવી જોઈએ.

પયગંબર હજરત મોહમ્મદનો (570-632) જન્મ સાઉદી અરેબિયાના મક્કા શહેરમાં વર્ષ 570 ઈસ્વી ઇસ્લામિક વાર્ષિક કેલેન્ડરના ત્રીજા મહિના રબી-ઉલ-અવ્વલની 12મી તારીખે થયો હતો.

ઇસ્લામિક કેલેન્ડર ચંદ્ર પર આધારિત છે એટલે ઇસ્લામિક તારીખો અને અંગ્રેજી તારીખો અલગ-અલગ હોય છે.

આ વખતે 12 રબી-ઉલ-અવ્વલ 21મી નવેમ્બરના છે, એટલે બુધવારે ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી મનાવવામાં આવી રહી છે.

મુસલમાનોનો વિશ્વાસ છે કે અલ્લાહે અલગ-અલગ સમયે દુનિયાના દરેક ભાગોમાં પોતાના સંદેશાઓ દેવા માટે પોતાના દૂત મોકલ્યા છે.

જેમને નબી અથવા પયગંબર (પયગામ કે સંદેશ આપવાવાળો) કહેવામાં આવે છે. હજરત મોહમ્મદ અલ્લાહના મોકલેલા છેલ્લા દૂત છે.

ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી

દિલ્લી સ્થિત જામા મસ્જિદ

દુનિયાભરના મુસલમાન હજરત મોહમ્મદના જન્મને પવિત્ર માને છે પરંતુ આ દિવસની ઉજવણીનાં અલગ-અલગ રૂપ છે.

સુન્ની અને શિયા મુસલમાનો વચ્ચે હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસની ઉજવણીને લઈને કંઈ ખાસ મતભેદો નથી.

ઈરાનમાં ઇસ્લામિક ક્રાંતિ બાદ ઇમામ ખુમૈનીએ કહ્યું હતું કે હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને દુનિયાભરમાં એમના સંદેશા પહોંચાડવા માટે મનાવવો જોઈએ. એટલા માટે શિયા મુસલમાન આ દિવસેને યાદ તો કરે છે પરંતુ કોઈ ખાસ આયોજન કરતા નથી.

જોકે, સુન્ની મુસલમાનોમાં આ અંગે મતભેદો છે. સાઉદી અરેબિયામાં આ દિવસને ઈદના રૂપમાં મનાવવામાં આવતો નથી.

જોકે, તુર્કી અને બીજા ઇસ્લામિક દેશોમાં હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને ખૂબ ધૂમધામથી ઊજવવામાં આવે છે.

ભારતમાં સુન્ની મુસલમાન બે ભાગોમાં વહેંચાયેલા છે. એક ભાગ પોતાને બરેલવી મુસલમાન કહે છે અને બીજો ભાગ પોતાને દેવબંદી મુસલમાન ઓળખાવે છે.

બરેલવી મુસલમાન હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને ખૂબ ધામધૂમથી ઊજવે છે.

આ દિવસે બરેલવી...\n\ntl;dr:

ભારત સહિત દુનિયાના ઘણા બધા દેશોના મુસલમાન બુધવાર એટલે 21મી નવેમ્બરે ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી મનાવી હતી.


શું મુસ્લિમ દેશોનું સંગઠન OIC ભારતની વિરુદ્ધ જશે?\nઓઆઈસી ઇસ્લામિક દેશોનું સંગઠન છે અને તેના પર સાઉદી અરેબિયા તથા તેના સહયોગી દેશોનું પ્રભુત્વ છે.

પાકિસ્તાનના મુલતાન પ્રાંતમાં એક પત્રકારપરિષદને સંબોધન કરતાં કુરેશીએ કહ્યું કે ઓઆઈસીએ કાશ્મીરમાં માનવાધિકારના ઉલ્લંઘન અને નાગરિકતા સંશોધન કાયદાનો અસરકારક વિરોધ કરવો જોઈએ.

કુરેશીએ કહ્યું કે આ તેમણે અન્ય ઇસ્લામિક રાષ્ટ્રના વિદેશપ્રધાનો સાથે વાત કરી છે અને ઓઆઈસીના સભ્યદેશોના વિદેશપ્રધાનોની બેઠક અંગે પ્રસ્તાવ આપ્યો હતો, જેના ઉપર સકારાત્મક પ્રતિસાદ સાપડ્યો છે.

રવિવારે 'રેડિયો પાકિસ્તાન' ઉપરથી પ્રસારિત રિપોર્ટ પ્રમાણે, CAA તથા ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં માનવાધિકાર ભંગ મુદ્દે એપ્રિલ-2020માં ઇસ્લામાબાદ ખાતે એક બેઠક મળશે.

મોદી સરકાર પર નિશાન

અમદાવાદમાં CAAનો વિરોધ કરી રહેલા જિગ્નેશ મેવાણી

કુરેશીએ દાવો કર્યો હતો હતો કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કાર્યકાળ દરમિયાન ભારત બિનસાંપ્રદાયિક તથા હિંદુત્વ એમ બે વિચારધારામાં વહેંચાઈ ગયું છે.

કુરેશીએ કહ્યું, "ભારતનો લઘુમતી સમુદાય તથા ભણેલ-ગણેલ હિંદુઓ મુસ્લિમવિરોધી CAAનો વિરોધ કરે છે."

"11મી ડિસેમ્બરે આ કાયદો બન્યો, તે પછી ભારતભરમાં વિરોધપ્રદર્શન થયાં, જેમાં અત્યારસુધીમાં 25 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે."

"આ કાયદાની ટીકા કરનારાઓનું કહેવું છે કે તે મુસ્લિમો સાથે ભેદભાવ કરે છે. દુનિયાભરના અખબારોએ આ કાયદાની ટીકા કરી છે."

કુરેશીએ ઉમેર્યું, "ભારતના પાંચ રાજ્યના મુખ્ય મંત્રીઓએ આ કાયદાને લાગુ કરવાનો ઇન્કાર કરી દીધો છે. મેં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષાપરિષદને કાશ્મીર અંગે અનેક પત્ર લખ્યા છે."

પાકિસ્તાની અખબાર 'ધ એક્સપ્રેસ ટ્રિબ્યૂન'ના અહેવાલ પ્રમાણે, સાઉદી અરેબિયાના વિદેશપ્રધાન ફૈસલ બિન ફરહાન અલ સાઉદ ગત અઠવાડિયે પાકિસ્તાન ગયા હતા, ત્યારે આ બેઠક અંગે સહમતી સધાઈ હતી.

તા. 19-20 ડિસેમ્બરના મલેશિયાના કુઆલાલલ્મપુર ખાતે શિખર મંત્રણા યોજાઈ હતી, પરંતુ સાઉદીએ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનને ત્યા જતા અટકાવ્યા હતા. ત્યારબાદ જ સાઉદીના વિદેશમંત્રી પાકિસ્તાન ગયા હતા.

પાકિસ્તાનની OIC ઉપર આશ

પાકિસ્તાને મલેશિયામાં આયોજિત શિખર મંત્રણામાં ભાગ ન લેવા અંગે કારણ આપતાં જણાવ્યું હતું કે તે ઇસ્લામિક રાષ્ટ્રો વચ્ચે સેતુ બનવા માગે છે અને કોઈપણ પ્રકારનો ટકરાવ નથી ઇચ્છતું.

બાબરી મસ્જિદ ચુકાદા, CAA અને કાશ્મીર અંગે એક નિવેદન બહાર પાડીને જણાવ્યું :

"ભારતમાં જે કંઈ ઘટી રહ્યું છે, તેની ઉપર અમે ચાંપતી નજર રાખી રહ્યા...\n\ntl;dr:

પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી શાહ મહમૂદ કુરેશીએ રવિવારે કહ્યું કે ભારતનો નવો નાગરિકતા કાયદો મુસલમાન વિરોધી છે અને તેના પર ઑર્ગેનાઇઝેશન ઑફ ઇસ્લામિક કૉઑપરેશન યાને કે ઓઆઈસીએ અવાજ ઉઠાવવો જોઈએ.


શું મૅડિટરેનિઅન ડાયેટ લેવાથી ડિપ્રેશન અટકી શકે?\nજોકે, મૅટાબૉલિક મેડિસિન એટલે કે ચયાપચયની પ્રક્રિયા સંબંધી દવાઓના એક નિષ્ણાત જણાવે છે કે આ સંભવિત કડીના સમર્થન માટે વધુ આકરાં, લક્ષ્યાંકિત પરીક્ષણો કરવાં જરૂરી છે.

છેલ્લાં આઠ વર્ષમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવેલા 41 અભ્યાસોની સમીક્ષાનાં તારણ 'મોલૅક્યુલર સાઇકિયાટ્રી' પર પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યાં હતાં.

છોડ આધારિત ફળો, શાકભાજી, ધાન્ય, માછલી, સૂકોમેવો અને ઑલિવ ઑઇલ તથા અત્યંત ઓછા પ્રમાણમાં માંસ કે ડેરી પ્રોડક્ટ્સનો આહાર મિજાજ જાળવવાના સંદર્ભમાં મદદરૂપ થતો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, આ થિયરીનાં પરીક્ષણ માટે અને આહાર વડે ડિપ્રેશનનો ઇલાજ શક્ય છે કે કેમ તે જાણવા વધારે પરીક્ષણો જરૂરી છે.

મેડિટરેનિઅન ડાયેટ આટલું આરોગ્યપ્રદ કેમ?

ડૉ. કેમિલી લસલ્લેએ લંડનની યુનિવર્સિટી કોલેજમાંના તેમના સાથીઓ જોડે આ વિશ્લેષણ કર્યું હતું.

ડૉ. કેમિલી લસસ્સેએ જણાવ્યું હતું કે આપણે જે આહાર લઈએ છીએ તે ડિપ્રેશનનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદરૂપ બની શકે એ વિચારને સમર્થન આપતા પુરાવા મળ્યા છે, પણ તેના સજ્જડ ક્લિનિકલ પુરાવા મળવા બાકી છે.

મૂડ અને ફૂડ વચ્ચેનો સંબંધ

આહાર અને મિજાજ વચ્ચેનો સંબંધ સ્થાપિત કરવાનું થોડું મુશ્કેલીભર્યું છે. તેમાં અન્ય અનેક બાબતો સંકળાયેલી હોઈ શકે છે.

અત્યંત ચુસ્ત રીતે પરીક્ષણ ન થયાં હોવાથી મૅડિટરેનિઅન ડાયેટની અસર કેટલી મોટી હોઈ શકે એ સ્પષ્ટ થયું નથી.

'વધુ પરીક્ષણ જરૂરી'

યુનિવર્સિટી ઓફ ગ્લાસગો ખાતેના મૅટાબૉલિક મેડિસિનના પ્રોફેસર નાવીદ સત્તારે "ભારે સાવચેતી"ની ભલામણ કરી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું, "આરોગ્યપ્રદ આહાર ઘણા કારણોસર સારો હોય છે તે સાચું, પણ વનસ્પતિથી સમૃદ્ધ આહારથી માનસિક આરોગ્ય સુધરે છે એવું કહેતાં પહેલાં વધારે પુરાવા મેળવવા જરૂરી છે."

"આ કડી ખરી પુરવાર કરવાનો એકમાત્ર વિકલ્પ ડિપ્રેશનનું જોખમ હોય તેવા લોકો પર વ્યાપક પરીક્ષણ કરવાનો છે. તેમાં મહેનત બહુ કરવી પડશે, પણ તેવું પરીક્ષણ કરવું જરૂરી છે."

મેન્ટલ-હેલ્થ ચૅરિટી માઇન્ડના સ્ટીફન બક્લીએ જણાવ્યું હતું કે સ્વસ્થ આહાર, નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને ખાંડ, કેફીન તથા આલ્કોહોલ લેવાના પ્રમાણમાં ઘટાડાની ભલામણ સારી છે.

સ્ટીફન બક્લીએ કહ્યું હતું, "વ્યક્તિ ડિપ્રેશનમાં હોય કે ચિંતાતુર હોય ત્યારે ખુદની તબિયત પર ફોકસ કરવાનું તેના માટે મુશ્કેલ હોય છે અથવા તે ડ્રગ્ઝ અથવા આલ્કોહોલનો આશરો લેતી હોય છે."

"એ સ્થિતિમાં ધ્યાન કરવાથી કે સારવાર લેવાથી...\n\ntl;dr:

મૅડિટરેનિઅન ડાયેટ એટલે કે ભૂમધ્ય સમુદ્રના પ્રદેશના લોકોનો જે આહાર છે તે ડિપ્રેશન અટકાવવામાં મદદરૂપ બની શકે છે, એવું એક સંશોધન સૂચવે છે.


શું મોદી કૉંગ્રેસ પાસેથી મહાત્મા ગાંધીનો વારસો ખૂંચવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે?\nપ્રધાન મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ 75 અઠવાડિયાં સુધી ચાલનારા આઝાદીના દેશવ્યાપી અમૃત મહોત્સવની શરૂઆત કરાવવા માટે અમદાવાદમાં સાબરમતી આશ્રમની મુલાકાત લીધી, ત્યારે વિઝિટર્સ બૂકમાં આ વાત લખી.

મોદીના ગાંધીપ્રેમની ઉપર સવાલ ઉઠાવતા કૉંગ્રેસનું કહેવું છે કે ભાજપ સ્વતંત્રતા ચળવળના નેતાઓના વારસાને ખૂંચવવા માગે છે; ભાજપ આ દાવા ઉપર સવાલ ઉઠાવે છે.

આ પહેલાં સરદાર પટેલની વિશ્વની સૌથી ઊંચી 'સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી', સંવિધાનનિર્માતા બાબાસાહેબ આંબેડકર તથા આઝાદ હિંદ ફોજના સ્થાપક સુભાષચંદ્ર બોઝ મુદ્દે પણ આ પ્રકારના આરોપ લાગ્યા હતા.

સાબરમતી આશ્રમમાં ગાંધીજીના વારસાને 'પુનઃસ્થાપિત' કરવા તથા તેને વૈશ્વિકકક્ષાનું સ્થળ બનાવવા માટે 'રિડેવલમેન્ટ'ની યોજના તૈયાર કરવામાં આવી છે, પરંતુ તેની જરૂરિયાત ઉપર પ્રશ્નાર્થ છે.

 પદયાત્રા વિ. કાર્યક્રમ વિ. રાજકારણ

આઝાદીના અમૃત મહોત્સવ કાર્યક્રમની શરૂઆતના ભાગરૂપે પ્રધાન મંત્રી મોદીએ શુક્રવારે સાબરમતી આશ્રમ ખાતેથી પદયાત્રાને પ્રસ્થાન કરાવ્યું હતું.

આજથી શરૂ થયેલા કાર્યક્રમ દેશની આઝાદીના 75મા વર્ષે તા. 15મી ઑગસ્ટ 2023 સુધી ચાલશે. આ ગાળા દરમિયાન ગુજરાત સહિત દેશભરમાં અલગ-અલગ રાજ્ય તથા કેન્દ્ર સરકારો દ્વારા અલગ-અલગ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવશે.

જોકે ગુજરાત કૉંગ્રેસના મુખ્યકાર્યક્રમને મંજૂરી આપવામાં આવી નથી. પાર્ટીના  પ્રવક્તા જયરાજસિંહ પરમારના કહેવા પ્રમાણે :

"કૉંગ્રેસ દ્વારા દર વર્ષે દાંડીયાત્રા નિમિતે કોઈ અને કોઈ નિમિતે કાર્યક્રમો આપવામાં આવે છે. કૉંગ્રેસ પક્ષને તેના વડાવાઓનાં સંઘર્ષને વાગોળવાનો અધિકાર છે. માત્ર કૉંગ્રેસ જ નહીં, દેશના કોઈ પણ નાગરિકને આ વિરાસતને વાગોળવાનો અધિકાર છે."

"જો દાંડીકૂચ અટકી ગઈ હોય તો દેશ તથા દુનિયાને ગાંધીજી જેવા નેતા ન મળ્યા હોત."

તેમણે ઉમેર્યું કે અંગ્રેજોએ પણ દાંડીયાત્રાને અટકાવી ન હતી, ત્યારે વર્તમાન સરકાર કેવી રીતે અટકાવી શકે? પરમારે કહ્યું હતું કે જરૂર પડ્યે નિષેધાત્મક આદેશોનો ભંગ કરીને પણ કૉંગ્રેસ દ્વારા દાંડીયાત્રા નિમિતે ખેડૂતોના સત્યાગ્રહનો કાર્યક્રમ આયોજિત કરવામાં આવશે.

જોકે પ્રધાન મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની પાર્ટી આ આરોપોને નકારે છે. ગુજરાત ભાજપના પ્રવક્તા યમલ વ્યાસના કહેવા પ્રમાણે :

"ગાંધીજી પર કૉંગ્રેસના કોપીરાઇટ નથી. તે કૉંગ્રેસના નહીં, પરંતુ દેશના આઇકન છે, વિશ્વના આઇકન છે. દેશના પ્રધાન મંત્રી આ પ્રકારના કાર્યક્રમનું આયોજન કરી રહ્યા હોય, ત્યારે નારાજ ન થવાનું હોય,...\n\ntl;dr:

"સાબરમતી આશ્રમેથી ગાંધીજીએ આત્મનિર્ભરતા અને આત્મસન્માનનો સંદેશ આપ્યો હતો. આઝાદીના અમૃત મહોત્સવના પ્રારંભ માટે, પ્રેરણા માટે, આ પુણ્યસ્થળી ઉપર ફરી આવીને હું ધન્યતા અનુભવું છું."


શું મોદી સરકાર નાગરિકોના કૉમ્પ્યૂટર્સ પર બાજ નજર રાખશે?\nસરકારના આદેશ બાદ સામાન્ય લોકોનાં મનમાં આ પ્રશ્ન ઊઠી રહ્યો છે, જેમાં સરકારે દેશની સુરક્ષા અને ખુફિયા એજન્સીઓને સૌના કૉમ્પ્યૂટરના ડેટા પર નજર રાખવા, તેને સિંક્રોનાઇઝ કરવાના અને તપાસ કરવાના અધિકાર આપ્યા છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે શુક્રવારે એક જાહેરનામું બહાર પાડીને દસ એજન્સીઓને આ અધિકાર આપ્યા છે. પહેલાં મોટા ગુનાઓમાં જ કૉમ્પ્યૂટર કે ઑનલાઇન ગતિવિધિઓ પર નજર રાખવામાં આવતી હતી, તપાસ કરાતી હતી અને કૉમ્પ્યૂટર જપ્ત કરાતું હતું.

પણ શું નવા આદેશ બાદ પણ સામાન્ય લોકોને પણ એની અસર થશે?

સોશિયલ મીડિયા પર સરકારના આ નિર્ણયનો વિરોધ થઈ રહ્યો છે. લોકોનું કહેવું છે કે તેમના અંગતતાના અધિકારનું હનન થઈ રહ્યું છે.

શું અઘોષિત કટોકટી લાગુ થઈ ગઈ?

વિપક્ષ આ અંગે સવાલ ઉઠાવ્યો છે. કૉંગ્રેસના રાજ્યસભાના નેતા ગુલામ નબી આઝાદે કહ્યું કે સરકારના આ નિર્ણય સાથે દેશમાં અઘોષિત કટોકટી લાગુ થઈ ગઈ છે.

જ્યારે સરકારનું કહેવું છે કે એજન્સીઓ પાસે આ અધિકાર પહેલેથી જ છે, સરકારે તો બીજી વખત જાહેરાત કરી છે.

રાજ્યસભામાં આ આરોપો પર નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ સરકાર વતી પક્ષ રજૂ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે વિપક્ષ સામાન્ય લોકોને ભ્રમમાં નાંખે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમણે કહ્યું કે આઈટી એક્ટના સેક્શન 69 અંતર્ગત જો કોઈ પણ અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો દુરુપયોગ કરે અને રાષ્ટ્રની સુરક્ષા માટે પડકાર હોય તો અધિકાર ધરાવતી એજન્સીઓ કાર્યવાહી કરી શકે છે.

જેટલીએ કહ્યું, "વર્ષ 2009માં યૂપીએ સરકારે નક્કી કર્યું હતું કે કઈ એજન્સીઓને કૉમ્પ્યૂટર પર નજર રાખવાનો અધિકાર રહેશે. સમયાંતરે આ એજન્સીઓની એક યાદી પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે અને દર વખતે લગભગ એ જ એજન્સીઓ હોય છે."

"માત્ર એ લોકોનાં કૉમ્પ્યૂટર પર જ નજર રાખવામાં આવે છે, જે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા, અખંડતા માટે પડકાર હોય અને આતંકવાદી ગતિવિધિઓમાં સામેલ હોય છે. સામાન્ય લોકોનાં કૉમ્પ્યૂટર અને ડેટા પર નજર રાખવામાં આવતી નથી."

નવા આદેશની જરૂર કેમ?

કૉંગ્રેસે પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરીને આ મુદ્દે મોદી સરકારને કઠેડામાં ઊભી કરી દીધી.

કૉંગ્રેસ પ્રવક્તા જયવીર શેરગિલે આરોપ લગાવ્યો છે કે ત્રણ રાજ્યોમાં કૉંગ્રેસની જીત પછી હવે ભાજપ રાજકીય હતાશામાં ઘર-ઘરની અંગત વાતચીત સાંભળવા ઇચ્છે છે.

તેમણે કહ્યું, "આઈટી એક્ટની સેક્શન 69 અંતર્ગત કઈ એજન્સીઓ તપાસ કરશે, તેના આદેશ ક્યારે આપી શકાય એ તમામ બાબતો કેસના આધારે નક્કી થાય છે. સરકાર આ અધિકાર સામાન્ય રીતે ન આપી...\n\ntl;dr:

તમારાં અને મારાં કૉમ્પ્યૂટર પર શું ખરેખર હવે સરકારની નજર રહેશે? એમાં આપણો શું ડેટા છે, આપણી ઑનલાઇન ગતિવિધિ શું છે, આપણે કોની સાથે સંપર્ક રાખી રહ્યાં છીએ, આ તમામ ચીજો પર સરકારની નજર રહેશે?