શાહ ફૈઝલ : વિદેશ જવા માગતા કાશ્મીરના નેતા અને પૂર્વ IASની દિલ્હી ઍરપૉર્ટ પર અટકાયત\nસમાચાર સંસ્થા 'પ્રેસ ટ્રસ્ટ ઑફ ઇન્ડિયા'ના જણાવ્યા અનુસાર, દિલ્હીમાંથી અટકાયાત કરાયા બાદ તેમને કાશ્મીરના શ્રીનગર મોકલી દેવાયા, જ્યાં 'P.S.A.' અંતર્ગત તેમની અટકાયત કરવામાં આવી છે.

સમાચાર સંસ્થા પ્રમાણે શાહ ફૈઝલ તુર્કીના ઇસ્તંબૂલ જવા માગતા હતા.

પૂર્વ અધિકારી શાહ ફૈઝલે ઇન્ડિયન ઍડમિનિસ્ટ્રેટિવ સર્વિસમાંથી રાજીનામું આપ્યા બાદ 'જમ્મુ અને કાશ્મીર પીપલ્સ મૂવમૅન્ટ પાર્ટી'ના નામે રાજકીય પક્ષની સ્થાપના કરી હતી.

આશંકા વ્યક્ત કરી હતી

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાથી અનુચ્છેદ-370 હટાવાયા બાદ શાહ ફૈઝલે બીબીસીને આશંકા વ્યકત કરી હતી કે અન્ય રાજનેતાઓની જેમ ટૂંક સમયમાં તેમની પણ અટકાયત કરવામાં આવશે. તેમણે કાશ્મીરમાં ભયનો માહોલ હોવાનું પણ જણાવ્યું હતું.

બીબીસીના કાર્યક્રમ 'હાર્ડ ટૉક'ના પ્રસ્તુતકર્તા સ્ટિફન સૅકરે શાહ ફૈઝલનો ઇન્ટરવ્યૂ કર્યો હતો.

જેમાં વર્ષ 2009ના યૂપીએસસીના ટૉપર શાહ ફૈઝલે કહ્યું હતું, 'કાશ્મીરના 80 લાખ લોકો છેલ્લા કેટલાય દિવસથી કેદ જેવી સ્થિતિમાં છે.'

તેમણે જણાવ્યું હતું, "જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં છેલ્લા કેટલાય દિવસોથી કર્ફ્યુ લગાવાયો છે.""કાશ્મીરના 80 લાખ લોકો આટલા દિવસોથી કેદની સ્થિતિમાં છે. રસ્તાઓ સૂમસામ છે. બજાર બંધ છે. એક જગ્યાથી બીજી જગ્યાએ પહોંચવું ભારે મુશ્કેલ છે."

"સંચારસુવિધા સંપૂર્ણ રીતે ઠપ છે. ટેલિફોન, મોબાઇલ કામ નથી કરી રહ્યા. બહાર રહેતા કાશ્મીરીઓ પોતાના પ્રિયજનો સાથે વાત નથી કરી શકતા."

"ખોરાકની અછત છે અને લોકોને ખબર નથી પડી રહી કે શું ઘટી રહ્યું છે. સુરક્ષાદળોની અભૂતપૂર્વ તહેનાતી કરાઈ છે."

"ત્યાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ છે. લોકો પોતાના સંબંધીઓને મળવામાં અસમર્થ છે. અલગતાવાદી હોય કે ભારતસમર્થક નેતા હોય, બધાની અટકાયત કરી લેવાઈ છે."

ફૈઝલે ઉમેર્યું હતું, "4 ઑગસ્ટે બોલાવાયેલી સર્વદળીય બેઠકમાં સામેલ નેતાઓમાંથી મારા એકલાની જ અટકાયત નથી કરાઈ."

"ઘરેથી બહાર નીકળી ગયા બાદ પોલીસ એક કરતાં વધુ વખત મારી ઘરે આવી હતી."

"પણ હું ઍરપૉર્ટ અને ત્યાંથી દિલ્હી કઈ રીતે પહોંચ્યો એ જાતે જ એક કહાણી છે."

"બની શકે કે સંચારસુવિધાઓ ઠપ હોવાને લીધે તેઓ પોતાના વરિષ્ઠોને મારા બહાર જતા રહેવા અંગે જાણ ન કરી શક્યા હોય."

"મને આશંકા છે કે જ્યારે હું જઈશ, અન્ય લોકોની જેમ મારી પણ અટકાયત કરી લેવાશે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

કાશ્મીરના પૂર્વ આઈએએસ અધિકારી શાહ ફૈઝલની પબ્લિક સેફ્ટી ઍક્ટ હેઠળ અટકાયત કરવામાં આવી છે.


શાહ ફૈઝલ કહ્યું 'અમારો પક્ષ કાશ્મીરી પંડિતોને ઇજ્જત સાથે ઘરે પરત લાવવાનું કામ કરશે'\nબીબીસી સાથે વાત કરતા શાહ ફૈઝલે કહે છે કે પરિસ્થિતિ એવી બની ગઈ હતી કે જેના કારણે કાશ્મીર પંડિતોએ પોતાનું ઘર છોડીને જવું પડ્યું.

તેઓ કહે છે, "કાશ્મીરી પંડિતોની ઘર વાપસી અમારા માટે એક મોટો મુદ્દો છે અને અમે એ દિશામાં કામ કરીશું."

"તેમનું ઘરે આવવું ખૂબ જરૂરી છે. અમારો પક્ષ તેમને ઇજ્જત સાથે ઘરે પરત લાવવાનું કામ કરશે."

રવિવારે શાહ ફૈઝલે શ્રીનગરના ગિંદુન પાર્કમાં આયોજિત કાર્યક્રમમાં ઔપચારિક રીતે પોતાના નવા પક્ષની ઘોષણા કરી હતી.

તેઓ કહે છે કે વર્તમાન રાજકીય પરિસ્થિતિમાં તેમના પક્ષની રચનાના દિવસે મળેલું સમર્થન ખૂબ જ ઉત્સાહવર્ધક છે.

ફૈઝલ કહે છે કે લેહ અને લદ્દાખથી પણ લોકો શ્રીનગર પહોંચ્યા હતા અને તેમને સમર્થન આપવાની ઘોષણા કરી હતી.

શું તેઓ એક વહીવટી અધિકારી રહીને લોકોનું કામ ના કરી શકત? આ સવાલના જવામાં ફૈઝલ કહે છે કે વર્ષોથી કાશ્મીર વહીવટી નહીં પરંતુ રાજકીય સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે.

તેમનું કહેવું હતું, "કાશ્મીરમાં નોકરશાહીનું કોઈ સંકટ નથી. આ રાજ્ય રાજકીય સંકટ વેઠતું આવ્યું છે."

"રાજકીય દળોના કુશાસનને કારણે આજ કાશ્મીરમાં એવી સ્થિતિ બની ગઈ છે કે જેમાં સામાન્ય લોકો ખાસ કરીને યુવાનો પરેશાનીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે."

લોકસેવામાં ટૉપર રહેલા શાહ ફૈઝલનું કહેવું છે કે છેલ્લાં 70 વર્ષોમાં રાજકીય દળોએ કાશ્મીરના લોકો સાથે ગુલામ જેવો વ્યવહાર કર્યો છે.

તેમણે ઉદાહરણ આપતા કહ્યું કે કેટલાક રાજકીય પક્ષોએ વારાફરતી કાશ્મીર પર શાસન કર્યું છે.

તેઓ કહે છે કે લોકો રાજકીય પક્ષોના ગુલામ એટલે છે કારણ કે તેમની મામલાઓનો ઉકેલ નથી આવતો પરંતુ તેઓ નેતાઓ બદલી પણ શકતાં નથી. તેમના પાસે વિકલ્પ નથી.

શાહ ફૈઝલે કહ્યું, "મારી પાસે રસ્તો કે વર્તમાન કોઈ રાજકીય પક્ષમાં સામેલ થઈ જાવ અને ચૂંટણી લડીને સંસદ સુધી જતો રહું."

"જોકે, જ્યારે હું નોકરી છોડીને લોકોની વચ્ચે ગયો તો મેં વિચાર્યું કે સંસદ સુધી જવાનો રસ્તો હું ખુદ જ બનાવીશ. પોતાનો પક્ષ બનાવીને."

નવો રાજકીય પક્ષ બનાવ્યા બાદ ફૈઝલ પર રાજકીય દળોએ નિશાન સાધવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

નેશનલ કૉંગ્રેસના નેતા તનવીર સાદિકે ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે કે રાજ્યના લોકોએ શાહ ફૈઝલથી સાવધ રહેવું જોઈએ.

આવા લોકો વિશે શાહ ફૈઝલ કહે છે કે હું જમ્મુ-કાશ્મીરના કોઈ રાજકીય પક્ષનો એજન્ટ નથી એટલે લોકો દિલ્હી અથવા આરએસસનો એજન્ટ કહે છે.

તેઓ કહે છે, "અલ્લાહે મોકો આપ્યો છે કે હું તેમનો એજન્ટ બનીને અહીંની સ્થિતિ સારી કરી...\n\ntl;dr:

નવો પક્ષ 'જમ્મુ કાશ્મીર પીપલ્સ મૂવમૅન્ટ' બનાવ્યા બાદ 2010ની બૅન્ચના આઈએએસ અધિકારી રહેલા શાહ ફૈઝલનું કહેવું છે કે કાશ્મીર પંડિતો સાથે બળજબરી કરવામાં આવી હતી અને તેમને ન્યાય મળવો જોઈએ.


શાહ: ગુજરાત કરતાં ત્રિપુરામાં પૂર્ણ બહુમતીની સરકારનો આનંદ વિશેષ\nત્રિપુરામાં ભાજપ યુતિને 43 જ્યારે સીપીઆઈએમને 16 બેઠકો મળી છે. નાગાલૅન્ડમાં યુતિ સાથે એનડીએનો વિજય થયો છે.

મેઘાલયમાં ત્રિશંકુ વિધાનસભાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે, અહીં સરકારના ગઠન માટે કોંગ્રેસ તથા ભાજપે નેતાઓને મોકલ્યા છે.

ત્રિપુરામાં 18 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન થયું હતું. જ્યારે મેઘાલય અને નાગાલૅન્ડમાં 27 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન થયું હતું.

દરમિયાન ભાજપ પ્રમુખ અમિત શાહે ત્રિપુરાના કાર્યકર્તાઓને જીત બદલ અભિનંદન પાઠવ્યા હતા.

ગુજરાત કરતા વધુ આનંદદાયક વિજય

'ગુજરાતમાં 25 વર્ષ જૂનું શાસન ટકાવી રાખવું અને ત્રિપુરામાં 25 વર્ષ જૂના શાસનને દૂર કરવું, તેમાંથી વધુ આનંદદાયક વિજય કયો?'

એવા મતલબના એક સવાલના જવાબમાં અમિત શાહે કહ્યું,"દરેક વિજયના આગવા પરિમાણ હોય છે.

"છતાંય ત્રિપુરાનો વિજય એ તેમના તથા ભાજપના તમામ કાર્યકરો માટે અત્યંત આનંદનો વિષય છે.

"વિશેષ કરીને કેરળ તથા પશ્ચિમ બંગાળના ભાજપના કાર્યકરો માટે. તેમના આનંદની કોઈ સીમા નથી."

આ વિજય સાથે ભાજપ ખરા અર્થમાં 'અખિલ ભારતીય' પાર્ટી બની છે.

શાહે કહ્યું હતું કે આ વિજય 2019માં ભાજપના વિજયનું ટ્રેલર છે અને પૂર્વોત્તરનો વિકાસ એ ભાજપ સરકારની પ્રાથમિક્તા છે.

શાહે કહ્યું હતું કે કર્ણાટકમાં ભાજપનો વિજય થશે અને જ્યારે પશ્ચિમ બંગાળ, ઓડિશા તથા કેરળમાં ભાજપની સરકાર રચાશે ત્યારે ખરા અર્થમાં પાર્ટીનો 'સુવર્ણયુગ' હશે.

શાહે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે, ત્રણેય રાજ્યોમાં નિશ્ચિતપણે ભાજપનો વિજય થશે.

ભાજપના નવનિર્મિત કાર્યાલયમાં આ પ્રથમ વિજયોત્સવ હતો, જેમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ સંબોધન કર્યું હતું.

મોદીના ભાષણના મુખ્ય મુદ્દા:

- ભાષણ સમયે અઝાન શરૂ થતાં મોદીએ બે મિનિટ મૌન રાખ્યું.

- ભાષણ દરમિયાન કથિત હિંસામાં મૃત્યુ પામેલા કાર્યકરોની સ્મૃતિમાં મૌન રખાવ્યું હતું.

- મોદીએ કહ્યું હતું કે ગરીબ અને નિરક્ષર લોકોએ મતદાન કરીને ભાજપના કાર્યકરોની શહીદીનો જવાબ આપ્યો હતો.

- આ 'વેન્ડેટા' (બદલો) નથી, 'મેન્ડેટા' (જનાદેશ) છે.

ત્રિપુરા

ત્રિપુરામાં 60 બેઠકો પર 292 ઉમેદવારો મેદાનમાં હતા, જેમાં 23 મહિલા ઉમેદવારો હતાં.

કુલ 60માંથી 59 બેઠકો પર મતદાન થયું હતું.

નાગાલૅન્ડ

Please wait while we fetch the data

નાગાલૅન્ડમાં 59 બેઠકો પર 193 ઉમેદવારો મેદાનમાં હતા.

મેઘાલય

Please wait while we fetch the data

મેઘાલયમાં 59 બેઠકો માટે 372 ઉમેદવારોએ ચૂંટણી લડી હતી.

બીબીસી સંવાદદાતા સલમાન રાવીએ આ ત્રણેય...\n\ntl;dr:

પૂર્વોત્તર ભારતના ત્રણ રાજ્યો ત્રિપુરા, મેઘાલય અને નાગાલૅન્ડમાં ફેબ્રુઆરીમાં યોજાયેલી વિધાનસભાની ચૂંટણીના શનિવારે પરિણામો જાહેર થયા.


શાહનાં આયોજન સામે યુવા નેતા હાર્દિક, જિગ્નેશ અને અલ્પેશ વામણા?\n'2019ની સામાન્ય ચૂંટણી સંબંધે લોકમિજાજનું ભવ્ય પરીક્ષણ છે'

તેણે દાવો કર્યો હતો કે ''આ માત્ર વિધાનસભાની ચૂંટણી નથી. એ 2019ની સામાન્ય ચૂંટણી સંબંધે લોકમિજાજનું ભવ્ય પરીક્ષણ છે.''

''કોઈ પણ પ્રકારની શંકાના તથા અન્ય અડચણોનાં નિવારણનો અભ્યાસ અમિત શાહ આ ચૂંટણી મારફત કરી રહ્યા છે.''

મારા દોસ્તના દાવા મુજબ, ચૂંટણી શંકા, ચડસાચડસી અને અનિશ્ચિતતા સાથેનો જંગ હોય છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જોકે, આજકાલની ચૂંટણીમાં એ બધું થોડાઘણા અંશે જોવા મળી રહ્યું છે.

ભારતીય જનતા પાર્ટી ભવ્ય કથા રજૂ કરી રહી છે અને આપણને જે થોડોક સંઘર્ષ જોવા મળે છે એ મનોરંજન, મસ્તી છે.

'ટાઈમ-પાસ' ચૂંટણી

આ 'ટાઈમ-પાસ' ચૂંટણી છે

લોકશાહીને ધમધમતી રાખવા માટે બધો ખેલ ચાલી રહ્યો છે.

ફોકસ 2019ની ચૂંટણી પર છે. આજનો સંઘર્ષ તો માત્ર વચગાળાનો કાર્યક્રમ છે.

મારા દોસ્તે આ સમયગાળા માટે વાસ્તવમાં રોજિંદી વાતચીતમાં વપરાતા શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

તેણે જણાવ્યું હતું કે આ 'ટાઈમ-પાસ' ચૂંટણી છે.

કામઢા નરેન્દ્ર મોદી અને બેકાર વિરોધ પક્ષ

નરેન્દ્ર મોદી એક પ્રકારની ગતિશીલતા અને નિષ્ઠાપૂર્ણ દ્રઢનિશ્ચયનો આભાર જરૂર સર્જે છે

દેશભરમાંની પરિસ્થિતિ પર નજર નાખતાં લાગે છે કે નરેન્દ્ર મોદી લોકોની નાડ પારખી ગયા છે.

તેમની દલીલોમાં સત્વ ભલે ન હોય, પણ તેઓ એક પ્રકારની ગતિશીલતાનો, નિષ્ઠાપૂર્ણ દ્રઢનિશ્ચયનો આભાસ જરૂર સર્જે છે.

તેઓ આકરી મહેનત કરી રહ્યાનું જણાય છે ત્યારે વિરોધપક્ષ બેકાર થઈ ગયો હોય એવું લાગે છે.

નરેન્દ્ર મોદી સામર્થવાન નેતા હોવાનું પ્રમાણપત્ર આપી ચૂકેલા સંખ્યાબંધ આધ્યાત્મિક નેતાની વાત મારા દોસ્તે કરી હતી.

એ આધ્યાત્મિક નેતાઓમાં મોરારી બાપુથી માંડીને સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના સંતો અને જગ્ગી વાસુદેવનો સમાવેશ થાય છે.

બીજી તરફ રાહુલ ગાંધીને તેમના માર્શલ આર્ટ્સના ગુરૂ તરફથી જ સર્ટિફિકેટ મળ્યું છે.

જાપાનીઝ માર્શલ આર્ટ આઈકિડો ચૂંટણીની રમત તો નથી જ.

અહીં વિધિની વક્રતા એ છે કે લોકો બધો ખેલ નિહાળી રહ્યા છે.

ક્યાં છે વિરોધ પક્ષની પ્રતિષ્ઠા?

વિરોધ પક્ષ લગભગ વેરવિખેર છે

નરેન્દ્ર મોદી ઉપરાંત અમિત શાહ અને રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ(આરએસએસ)ની હાજરી પણ લોકોના ધ્યાનમાં છે.

લોકો જાણી ગયા છે કે એ ચૂંટણી માટે તૈયાર કરવામાં આવેલી સુસજ્જ વ્યવસ્થા છે.

બીજી તરફ વિરોધ પક્ષ લગભગ વેરવિખેર છે.

રાજસ્થાનમાં સચિન પાઈલટ અને બંગાળમાં મમતા બેનરજી વિપક્ષી એકતા માટે કેટલાક પ્રયાસ કરી...\n\ntl;dr:

મારો એક મિત્ર ચૂંટણીનો નિષ્ણાત છે. મેં તેને ગુજરાત વિધાનસભાની આગામી ચૂંટણી વિશે પૂછ્યું ત્યારે એ હસી પડ્યો હતો.


શાહબાનો : ટ્રિપલ તલાક સામે કાનૂની જંગ લડનારાં પ્રથમ મહિલા\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

મીડિયા અહેવાલ અનુસાર બિલ અંગે  સંસદમાં મતદાન પણ થઈ શકે છે અને અહેવાલો અનુસાર ભાજપે તેના તમામ સંસદસભ્યોને લોકસભામાં હાજર રહેવા વ્હિપ જારી કરી છે.

બિલનું લક્ષ્ય મુસ્લિમ સમુદાયમાં ચાલતી તત્કાળ ટ્રિપલ તલાક પ્રથાને નાબૂદ કરી તેને ઇન્ડિયન પીનલ કોડ હેઠળ ગુનાઈત કૃત્ય ગણવાનું છે.

અત્રે નોંધવું રહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટ વર્ષ 2017ના ઑગસ્ટ મહિનામાં આપેલા એક ચુકાદામાં ટ્રિપલ તલાક પ્રથાને ગેરબંધારણીય ગણાવી ચૂકી છે.

ઉપરાંત મોદી સરકાર આ સમગ્ર મુદ્દાને મહિલાઓના અધિકાર સાથે જોડી રહી છે.

જ્યારે બીજી તરફ ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડ તેને કુરાનના ધાર્મિક કાયદામાં સરકારના હસ્તક્ષેપ સમાન ગણી રહ્યું છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં ટ્રિપલ તલાક પ્રથાને પડકારનારી મુસ્લિમ મહિલાઓ (પિટિશનકર્તા) આ પ્રથાને પિતૃસત્તાક સમાજની ઉપજ અને મહિલાઓના મૂળભૂત અધિકારનું હનન ગણાવે છે.

દેશમાં જ્યારે સંવેદનશીલ ટ્રિપલ તલાક મુદ્દે આટલી ચર્ચા ચાલી રહી છે, ત્યારે આ લડાઈની પૃષ્ઠભૂમિમાં એક બહુચર્ચિત કેસ વિશે જાણવું પણ અગત્યનું છે.

આ કેસમાં મુસ્લિમ મહિલા અદાલતમાં કેસ જીતી ગયાં હતાં પણ તેમને ન્યાય ન મળી શક્યો.

આ એ જ મહિલા છે જેમણે સૌપ્રથમ તલાક પ્રથા સામે કાનૂની જંગ છેડ્યો હતો.

શાહબાનો કેસ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ શાહબાનો કેસ તરીકે ઓળખાય છે. શાહબાનો નામનાં મુસ્લિમ મહિલાએ તલાક પ્રથા સામે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો.

શાહબાનો કેસ રાજનીતિ પર ધર્મની અસરનું એક મોટું ઉદાહરણ છે.

મધ્ય પ્રદેશના ઇન્દોરમાં રહેતાં પાંચ બાળકોનાં માતા શાહબાનોને સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેસ જીતવા છતાં પતિ તરફથી ભરણપોષણનો નિભાવ ખર્ચ નહોતો મળ્યો. તેનું કારણ એ હતું કે મુસ્લિમ મુદ્દા પર થયેલી રાજનીતિ.

વર્ષ 1978ના આ કેસને પગલે દેશનો રાજકીય માહોલ પણ ગરમાઈ ગયો હતો.

શાહબાનોનાં પતિએ તેમને તલાક આપી દીધા હતા આથી 62 વર્ષીય શાહબાનોએ ભરણપોષણના નિભાવ ખર્ચનાં ભથ્થાં માટે કોર્ટનું શરણું લીધું હતું.

આ કાનૂની લડાઈ સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચી હતી. અને સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી પહોંચતા આ કેસને સાત વર્ષ લાગ્યાં હતાં.

જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે શાહબાનોના તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો અને તેમને નિભાવ ખર્ચનો અધિકાર આપ્યો હતો.

પરંતુ ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લો બોર્ડ દ્વારા સુપ્રીમ કોર્ટના આ ચુકાદાનો ખૂબ જ વિરોધ કરવામાં આવ્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ધર્મની રાજનીતિ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

શાહબાનોના કાનૂની તલાક ભથ્થાં મામલે દેશભરમાં...\n\ntl;dr:

સંસદમાં મુસ્લિમ મહિલા (લગ્ન અધિકાર સંરક્ષણ) બિલ, 2018 પસાર કરવાના હેતુસર તેના પર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. આ બિલને 'ટ્રિપલ તલાક બિલ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.


શાહરુખ ખાન : બોલીવૂડના બાદશાહની આ વાતો તમને ખબર છે?\nઆજે બોલીવૂડના બાદશાહ કહેવાતા શાહરૂખ ખાનનો જન્મદિવસ છે.

બીબીસી ગુજરાતી તમારી સમક્ષ રજૂ કરે છે, બોલીવૂડના ‘બાદશાહ’ અને અદાકારીના ‘રઈસ’ શાહરુખ ખાનના જીવનની રસપ્રદ વાતો જે તમને જાણવી ગમશે.

1) શાહરુખ ખાન બાળપણમાં સૈન્યમાં જોડાવા ઈચ્છતા હતા.

તેમણે કોલકાતાની આર્મી સ્કૂલમાં એડમિશન પણ લીધું હતું, પરંતુ શાહરુખનાં માતા તેમને આર્મીમાં મોકલવા સહમત ન હતાં.

2) શાહરુખ અને તેમના સ્કૂલના ચાર ફ્રેન્ડ્ઝની એક વિખ્યાત ટોળકી હતી. તેમણે એ ગૅંગને 'સી ગૅંગ' નામ આપ્યું હતું.

પીએલઓ ગૅંગ, સરદાર ગૅંગ વગેરે જેવી સ્કૂલની પ્રતિસ્પર્ધી ટોળકીઓને ટક્કર આપવા માટે શાહરુખની સી ગૅંગે પોતાનો લોગો પણ બનાવ્યો હતો.

બાદમાં શાહરુખે 'જોશ' ફિલ્મમાં એવું પાત્ર ભજવ્યું હતું. એ ફિલ્મમાં શાહરુખ એક ગૅંગના લીડર હતા.

3) સૈન્ય કર્મચારીના દીકરી ગૌરી ચિબ્બર સ્કૂલમાં ભણતાં હતાં ત્યારે શાહરુખ તેમને મળ્યા હતા.

પછી બન્ને એક ડાન્સ પાર્ટીમાં મળ્યાં હતાં અને ત્યાંથી તેમની વચ્ચેનો સંબંધ વિકસ્યો હતો.

4) એક વખત ગૌરી તેમના દોસ્તો સાથે રજાઓ ગાળવા મુંબઈ ગયાં, ત્યારે શાહરુખ તેમને શોધવા મુંબઈ પહોંચી ગયા હતા.

મુંબઈમાં ગૌરી ક્યાં હશે તેની શાહરુખને ખબર ન હતી, પણ ગૌરીને સ્વિમિંગ બહુ ગમે છે એ શાહરુખ જાણતા હતા.

તેથી શાહરુખ મુંબઈના તમામ બીચ પર ફરી વળ્યા હતા અને આખરે એક બીચ પર ગૌરીને શોધી કાઢ્યાં.

જોકે, શાહરુખે એક આખી રાત રેલવે સ્ટેશન પર ગાળવી પડી હતી.

5) 25 ઑક્ટોબર 1991એ શાહરુખે ગૌરી સાથે લગ્ન કર્યું.

6) પોતે ગૌરીને પહેલીવાર મળ્યા હતા તે તારીખ શાહરુખને યાદ છે.

એ તારીખ હતી નવમી સપ્ટેમ્બર 1984. એ દિવસે શાહરુખને ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ પણ મળ્યું હતું.

7) 'વાગલે કી દુનિયા' અને 'દુસરા કેવલ' જેવી ટીવી સિરિયલોમાં કામ કર્યાં બાદ શાહરુખને 'સર્કસ' ટીવી સિરિયલમાં રેણુકા શહાણે સાથે બ્રેક મળ્યો હતો.

એ  1989-90ની વાત છે. એ વખતે શાહરુખનાં મમ્મી બીમાર પડ્યાં એટલે તેમને દિલ્હીની બત્રા હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

8) 'સર્કસ'નો એક એપિસોડ શાહરુખનાં મમ્મી હૉસ્પિટલમાં નિહાળી શકે એ માટે ખાસ પરવાનગી લેવામાં આવી હતી.

જોકે, શાહરુખનાં મમ્મી એટલાં બીમાર હતાં કે તે શાહરુખને ઓળખી શક્યાં ન હતાં. તેમનું એપ્રિલ, 1991માં અવસાન થયું હતું.

9) મમ્મીનાં મૃત્યુનાં આઘાતમાંથી બહાર નિકળવા અને કામ કરવા શાહરુખ એક વર્ષ માટે મુંબઈ આવ્યા હતા, પણ પછી તે કાયમ માટે મુંબઈમાં રહી ગયા.

10) શાહરુખે મણિ...\n\ntl;dr:

એમની બાળપણની ઇચ્છા હતી કે સૈન્યમાં જોડાય, પણ એ ઇચ્છા પૂરી થઈ જરા અલગ રીતે એમણે ભારતીય મનોરંજન જગતમાં પ્રવેશ કર્યો ત્યારે ભજવેલી પહેલું પાત્ર “ફૌજી”નું જ હતું.


શાહીન બાગ : CAA-NRC મુદ્દે સરકારને હંફાવી રહેલા આ વિસ્તાર વિશે તમે શું જાણો છો?\nતેની બાજુમાં ઊભેલા યુવાન કહે છે કે, આ જગ્યાનું નામ એક ડૉક્ટરની દીકરી પરથી પડ્યું છે.

શાહીન એ સફેદ રંગના શાહી ગરૂડનું ફારસી નામ છે. તે એક જગ્યાએ રહેનારું પક્ષી છે અને તેનો એક અર્થ મક્કમ મનોમળ એવો પણ થાય છે.

"અમારા માટે ઊડવાનો સમય આવ્યો છે. અમે શાહીન છીએ," 75 વર્ષનાં નૂરુનિસ્સા કહે છે.

દિલ્હીમાં આવેલા શાહીન બાગ વિશે તેઓ સમજાવી રહ્યા છે.

નરેન્દ્ર મોદી સરકારના નાગરિકતાના નવા કાયદા તથા એનઆરસીના વિરોધમાં પ્રદર્શન કરી રહેલી મહિલાઓના કારણે દિલ્હીના શાહીન બાગ તરફ સૌનું ધ્યાન ખેંચાયું છે.

નકશો દોરનારા માટે દિલ્હીના મૅપમાં આ વિસ્તારને એક નાનકડા ટપકા તરીકે જ દર્શાવી શકાય.

દિલ્હીના દક્ષિણ છેડે શાહીન બાગ વસેલો છે.  યમુના નદીના કિનારે દિલ્હી અને ઉત્તર પ્રદેશના નોઇડાની વચ્ચે વસેલો નાનકડો વિસ્તાર ભાગ્યે જ કોઈનું ધ્યાન ખેંચે તેવો છે.

ત્યાં હાઇવે આવેલો છે, જેને અત્યારે બ્લૉક કરી દેવાયો છે. આ બધું નકશામાં બતાવી શકાય તેવું નથી.

પરંતુ નકશો માત્ર ભૌગોલિક સ્થાન દેખાડનાર નથી હોતો. નકશો ઘણી વાર કલ્પના, સપનાં અને યાદગીરીનો વિસ્તાર હોય છે.

કોઈએ એવું લખ્યું હતું કે આપણે જે વિસ્તારને નકશા વિશે જાણતા ના હોઈએ, સમજતા ના હોઈએ તેને નકશાકારની ભાષામાં 'સ્લિપિંગ બ્યૂટીઝ' કહેવાતી હોય છે.

શાહીન બાગની મહિલાઓની હિંમત

શાહીન બાગ એવો જ વિસ્તાર છે. છેલ્લાં ત્રણ અઠવાડિયાંથી તે વિરોધનું સ્થાન બની ગયું છે, વ્યાખ્યાથી પર અને સૌને આશ્ચર્ય પમાડી દેનારો વિસ્તાર.

"આ વિરોધ પ્રદર્શનો ક્યાં થઈ રહ્યાં છે?" એક મિત્રે પૂછ્યું હતું.

"શાહીન બાગ," મેં જવાબ લખ્યો હતો.

સામેથી કોઈ પ્રતિસાદ મળ્યો નહીં.

મૅપમાં તમે શાહીન બાગ ટાઇપ કરશો તો તમને જામિયા થઈને જતો રૂટ દેખાશે. બહુ ઓછા લોકો તે રસ્તે જવા માગે છે.

શાહીન બાગ ધમધમતો વિસ્તાર છે, અનંત ગલીઓ છે, ચારે બાજુ ગૂંચવાયેલા વાયરો માથે લટકે છે, શ્વાસ લેવો મુશ્કેલ બને તેટલા ખીચોખીચ મકાનો છે, ટૅમ્પટેશન નામનો કાફે છે, ચહેરો ચમકાવવા માગનારા માટે સલૂન છે, ચાની પુષ્કળ લારીઓ છે, કબાબની દુકાનો છે અને બહુ બધી હિંમત છે.

નકશામાં તે આખરે દેખાયો, કેમ કે અમારામાંથી કેટલાકને સંકોચ પણ થયો કે ખાલી જગ્યાઓ ભરી દેવા માટે, કડકડતી ઠંડીમાં મહિલા અને બાળકો શાંત વિરોધપ્રદર્શનો કરી રહ્યાં છે.

તેમને લાગે છે કે બંધારણનો ભંગ થઈ રહ્યો છે. તેમાં દિવસ રાત બેસી રહેતાં 90 વર્ષનાં વૃદ્ધાનો પણ સમાવેશ થાય છે, અને 82 વર્ષનાં વૃદ્ધા પણ છે....\n\ntl;dr:

"શાહીન આકાશમાં ઊંચે ઊડતા પક્ષીનું નામ છે, ઊડતાં ઊડતાં જ શિકાર કરીને ખાનારું પક્ષી છે," ગ્રે રંગનો હિજાબ પહેરેલાં મહિલા કહે છે.


શાહીનબાગથી ખેડૂત આંદોલન સુધી : નારા પોકારી મહિલાઓ સરકારની ઊંઘ કેવી રીતે ઉડાડે છે?\nઆંદોલનકારી મહિલાઓ

એ સમય આવ્યો અને મહિલાઓ ન માત્ર પોતાના સમુદાય માટે પણ બધાના અધિકારો માટે રસ્તા પર આવીને લડાઈ લડી રહ્યાં છે.

પછી તે શાહીનબાગનાં દાદીઓ હોય કે પોલીસ સાથે ઘર્ષણ કરતી કૉલેજની છોકરીઓ કે પછી કૃષિબિલ સામે ગામેગામથી રાષ્ટ્રીય રાજધાનીની સફર કરનારાં મહિલાઓ.

મહિલાઓ હવે ચુપચાપ બધું જોતાં નથી, તેઓ બદલાવનો હિસ્સો બને છે. તે ક્યારેક પ્રદર્શનકારી હોય છે, તો ક્યારેક સરકાર સાથે બાથ ભીડે છે, મજબૂત મહિલાઓ પોલીસની લાઠીઓનો મુકાબલો કરે છે.

મહિલાઓની આ તાકાતને હવે મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા પણ ઓળખી ગયું છે. તેઓ બહાર આવી રહ્યાં છે, ખૂલીને વાત કરે છે અને તેમને કોઈ નજરઅંદાજ કરતું નથી.

નાગરિકતા કાયદો અને કૃષિકાયદા સામે થઈ રહેલાં પ્રદર્શનોમાં મહિલાઓએ પણ ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો છે.

આ મુદ્દાઓ પર વિરોધ થવો જોઈએ કે નહીં તેના પર અલગઅલગ મત હોઈ શકે છે, પણ આ વિરોધપ્રદર્શનોને મહિલાઓના આવવાથી એક તાકાત મળી છે તેનો કોઈ ઇન્કાર ન કરી શકે.

પરંતુ વિરોધપ્રદર્શન સિવાય આ તાકાતનો સંચાર ક્યાં સુધી થયો છે? મહિલાઓની આ દૃઢતા અને સાહસ સમાજમાં આવેલા કોઈ પરિવર્તનનો સંકેત છે અને આ પરિવર્તન કેટલું દૂર જઈ શકે છે?

સ્ત્રીઓની એક શિક્ષિત પેઢી

પ્રતીકાત્મક તસવીર

વિરોધમાં મહિલાઓની ભાગીદારી અંગે વરિષ્ઠ પત્રકાર ગીતા શ્રી કહે છે, "મહિલાઓ પોતાના આસપાસના સમાજને લઈને વધુ જાગરૂક અને મુખર થઈ છે અને હવે તેમને લાગે છે કે તેમનું કામ માત્ર ઘર સુધી સીમિત નથી, તેમનો સંસાર વધ્યો છે. હવે તે સચેતન વિકાસશીલ સ્ત્રી છે, જે આખા સમાજ અંગે પોતાનો મત ધરાવે છે."

ગીતા શ્રી કહે છે કે સ્ત્રીઓની એક આખી પેઢી શિક્ષિત થઈને તૈયાર થઈ ગઈ છે અને આ પેઢીને નજરઅંદાજ ન કરી શકાય. તે એ ફેરફારો સાથે પેદા થઈ છે, જે ચુપચાપ બધું માની લેતી નથી. આ શિક્ષિત મહિલાઓની સંગતમાં જૂની પેઢી પણ બદલાઈ રહી છે.

આ અંગે અખિલ ભારતીય પ્રગતિશીલ મહિલા ઍસોસિયેશનનાં સચિવ કવિતા કૃષ્ણનનું કહેવું છે કે મહિલાઓની વિરોધપ્રદર્શનમાં હંમેશાં ભાગીદારી રહી છે, પણ આ દોરમાં તે વધુ જોવા મળે છે. હવે તેમને મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા વધુ મહત્ત્વ આપે છે અને તેમનું નેતૃત્વ પણ વધુ સ્પષ્ટ જોવા મળે છે.

તેઓ કહે છે, "મહિલાઓ આજે એક મુશ્કેલ સમયમાં લડી રહી છે. તેમને ધમકીઓ મળે છે, ધરપકડનો પણ ડર હોય છે, તેમ છતાં તે બહુ બહાદુરીથી આગળ આવી રહી છે."

નિર્ભયા મામલાથી ખેડૂત-માર્ચ સુધી

પ્રતીકાત્મક તસવીર

મહિલાઓમાં આ સાહસ અને સજાગતા પહેલાં પણ જોવા મળી...\n\ntl;dr:

આધુનિક સમાજમાં જ્યારે પહેલી વાર મહિલાઓએ પોતાના અધિકારો માટે ઘરની બહાર પગ મૂક્યો હશે ત્યારે ભાગ્યે જ કોઈએ આશા રાખી હશે કે મહિલાઓ એક દિવસ મોટી સંખ્યામાં રસ્તા પર ઊતરશે.


શાહીનબાગના પ્રદર્શનની દિલ્હીની ચૂંટણીનાં પરિણામો પર કેટલી અસર થશે?\nઅમિત શાહે પાર્ટીના સમર્થકોને 8 ફેબ્રુઆરીએ દિલ્હી ચૂંટણીમાં જોશથી વોટ આપવાની અપીલ કરતાં કહ્યું, "તમારો વોટ દિલ્હી અને દેશની સુરક્ષા પણ નક્કી કરશે અને હજારો શાહીનબાગોની ઘટનાઓને રોકવાનું કામ પણ કરશે."

શાહે કહ્યું, "મિત્રો બટન દબાવો એટલા ગુસ્સા સાથે દબાવો કે બટન અહીં બાબરપુરમાં દબાય અને કરંટ શાહીનબાગમાં લાગે."

બીજી તરફ સોશિયલ મીડિયામાં ભાજપના સાંસદ અને કેન્દ્રીય નાણારાજ્યમંત્રી અનુરાગ ઠાકુરનો એક વીડિયો વાઇરલ થયો, જેમાં તેઓ નારા પોકારી રહ્યા છે- 'દેશ કે ગદ્દારો કો...' અને ત્યાં હાજર લોકો કહી રહ્યા છે- 'ગોળી મારો ** કો...'

કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચે વિવાદાસ્પદ નિવેદન કરવા બદલ ઠાકુર પાસેથી ખુલાસો માગ્યો છે.

અમિત શાહના આ નિવેદન પર આમ આદમી પાર્ટીની મદદ કરી રહેલા રણનીતિકાર અને બિહારમાં ભાજપના સહયોગી જદયુના નેતા પ્રશાંત કિશોરે ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે '8 ફેબ્રુઆરીએ ઇવીએમનું બટન તો પ્રેમથી જ દબાશે.'

ગૃહમંત્રી અમિત શાહના આ નિવેદનથી સ્પષ્ટ છે કે શાહીનબાગમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદા વિરુદ્ધ ચાલી રહેલું પ્રદર્શન હવે ભાજપ માટે દિલ્હી ચૂંટણીનો મોટો મુદ્દો છે.

સોમવારે કેન્દ્રીય કાયદામંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે શાહીનબાગના પ્રદર્શન પર નિશાન સાધતાં કહ્યું, "શાહીનબાગ એક વિચાર બની ગયો છે, અહીં ટુકડે-ટુકડે ગૅંગના લોકો છે."

પ્રસાદે કહ્યું, "કેજરીવાલ અને સિસોદિયા શાહીનબાગ સાથે ઊભા છે, પરંતુ એ લાખો લોકોનો શાંત અવાજ કેજરીવાલ સુધી કેમ નથી પહોંચતો કે તેમનાં બાળકો સ્કૂલે જઈ શકતા નથી, જેઓ ઓફિસ નથી જતાં, જેમની દુકાનો બંધ છે."

તેમણે કહ્યું, "શું આવી દિલ્હી જોઈએ છે, જેને કેટલાક લોકો પોતાના વોટ માટે ઠપ કરી દે છે?"

રવિશંકર પ્રસાદની પત્રકારપરિષદ બાદ દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલે કહ્યું કે ભાજપ શાહીનબાગના રસ્તા ખૂલવા દેતો નથી અને 8 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન બાદ આ રસ્તો ખૂલી જશે.

તેઓએ કહ્યું, "શાહીનબાગમાં રસ્તા બંધ છે, જેને કારણે ઘણા લોકોને અગવડ પડી રહી છે, સ્કૂલનાં બાળકોને તકલીફ થઈ રહી છે, ઍમ્બુલન્સને જવામાં અડચણ થઈ રહી છે."

"અડધા કલાકના રસ્તામાં લોકોને અઢી-અઢી ત્રણ-ત્રણ કલાક લાગી જાય છે. હું આ અંગે ઘણી વાર કહી ચૂક્યો છું કે આ દેશમાં બંધારણીય રીતે દરેક વ્યક્તિને વિરોધનો અધિકાર છે, પરંતુ તેને કારણે કોઈને તકલીફ ન થવી જોઈએ."

કેજરીવાલે કહ્યું, "જેના હેઠળ દિલ્હીનો કાયદો-વ્યવસ્થા આવે છે એ ભાજપની કેન્દ્ર સરકાર આનું સમાધાન કેમ નથી કરતી."

"હમણાં રવિશંકર...\n\ntl;dr:

દિલ્હીના બાબરપુરમાં ભાજપની રેલી સંબોધતાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહે બંને હાથ ઊંચા કરીને મુઠ્ઠી વાળીને જોરથી 'ભારત માતા કી જય'ના નારા પોકાર્યા અને કહ્યું, 'આ શાહીનબાગના જેટલા સમર્થકો છે, જ્યાં સુધી અવાજ પહોંચવો જોઈએ.'


શાહીનબાગમાં કલમ 144 લાગુ, વિરોધપ્રદર્શન યથાવત્ : TOP NEWS\nહિંદુ સેનાએ એક માર્ચ કરીને શાહીનબાગ પહોંચીને પ્રદર્શન ખતમ કરવાનું એલાન કર્યું હતું.

જોકે કાલે જ હિંદુ સેનાએ પોતાનું એલાન પરત ખેંચી લીધું હતું.

આથી દિલ્હી પોલીસે શાહીનબાગ અને તેની આસપાસના વિસ્તારમાં ચુસ્ત સુરક્ષા ગોઠવી છે.

જોકે નાગરિકતા સંશોધન કાયદા સામેનું વિરોધપ્રદર્શન હજુ પણ યથાવત્ છે.

આ અઠવાડિયે જ ઉત્તર-પૂર્વીય દિલ્હીના ઘણા વિસ્તારોમાં થયેલાં તોફાનમાં 42 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં અને 250થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા.

દિલ્હી હિંસા મામલે ઇમરાન ખાનનું ફરી નિવેદન

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને દિલ્હીમાં થયેલાં સાંપ્રદાયિક તોફાનોને રાજ્યથી પ્રેરિત ગણાવ્યાં છે.

ઇમરાન ખાને કહ્યું કે મુસ્લિમોની સામે થયેલી હિંસાથી ભારતમાં 20 કરોડ મુસ્લિમોની વચ્ચે અંતિમવાદને પ્રોત્સાહન મળશે.

ઇમરાન ખાને ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે ભારતમાં મુસ્લિમોની વચ્ચે અંતિમવાદ એ જ રીતે વધશે જે રીતે કાશ્મીરના યુવાઓની વચ્ચે છે.

ઇમરાન ખાને પોતાના ટ્વીટમાં કહ્યું, "મને શંકા છે કે જો વિશ્વ સમુદાય ભારતમાં જે ચાલી રહ્યું છે તેમાં હસ્તક્ષેપ નહીં કરે તો પરિણામ ન માત્ર આ વિસ્તાર માટે પણ આખી દુનિયા માટે વિનાશકારી સાબિત થશે."

આ અઠવાડિયામાં બીજી વખત ઇમરાન ખાને દિલ્હીમાં થયેલી હિંસા પર નિવેદન આપ્યું છે.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈ પ્રમાણે દિલ્હીમાં થયેલી હિંસામાં હાલ સુધી 42 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે.

બાંગ્લાદેશમાં તો દિલ્હીમાં થયેલી હિંસાને લઈને વિરોધપ્રદર્શન પણ થઈ રહ્યું છે.

બાંગ્લાદેશના ગૃહમંત્રી અસદ-ઉઝ-ઝમાં ખાને કહ્યું કે દેશમાં સાંપ્રદાયિકને કોઈ સ્થાન નથી.

શનિવારે બાંગ્લાદેશના પશ્વિમી જિલ્લા ચૌદંગામાં દર્શના પોલીસ સ્ટેશનના ઉદઘાટન પ્રસંગે ખાને કહ્યું, "ભારતની રાજધાની દિલ્હીમાં થયેલી સાંપ્રદાયિક હિંસાની અસર બાંગ્લાદેશમાં બિલકુલ નહીં થાય. કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિની દેખરેખ રાખતી એજન્સી સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે."

ઢાકામાં આ પ્રદર્શન દરમિયાન ઇસ્લામિક પાર્ટીઓએ ભારતીય વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને શેખ મુજીબર રહેમાનની 100મી જન્મજયંતી પર આપવામાં આવેલા આમંત્રણને રદ્દ કરવાની માગ કરી છે.

શેખ મુજીબર રહેમાનની 100મી જયંતી પર અનેક મોટાં આયોજન માર્ચના બીજા અઠવાડિયામાં શરૂ થઈ રહ્યાં છે.

'સરકારનું ધ્યાન અર્થવ્યવસ્થા પર નહીં'

ધ વાયરના અહેવાલ અનુસાર રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયાના પૂર્વ ગર્વનર રઘુરામ રાજને કહ્યું, "આર્થિક વિકાસમાં મંદીનું કારણ એ છે કે હાલની સરકાર અર્થવ્યવસ્થા પર ધ્યાન...\n\ntl;dr:

દિલ્હી પોલીસે શાહીનબાગમાં કલમ 144 લાગુ કરી દીધી છે. અહીં હવે પાંચથી વધુ લોકોને ભેગા થવા પર મનાઈ છે.


શાહે 'મન કી બાત' દરિયાપુરમાં કેમ સાંભળી?\nફાઇલ

કેબિનેટ મંત્રીઓ સાથે ભાજપના અનેક નેતાઓએ વિવિધ બૂથ પર જઈને લોકોની સાથે 'મન કી બાત' સાંભળી હતી અને લોકો સાથે ચર્ચા કરી હતી.

અમદાવાદમાં ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહે દરિયાપુરમાં જઈને મન કી બાત કાર્યક્રમ સાંભળવાનું પસંદ કર્યું હતું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

શહેરમાં અમિત શાહે દરિયાપુરને જ કેમ પસંદ કર્યું? આ સંદર્ભે બીબીસીએ રાજકીય વિશ્લેષકો, વરિષ્ઠ પત્રકારો અને પક્ષના પ્રવક્તાઓ સાથે વાત કરીને જાણવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

ફાઇલ તસવીર

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં મૌલાના આઝાદ નેશનલ ઉર્દૂ યુનિવર્સિટીના ચાન્સેલર ઝફર સરેશવાલા કહે છે, "2012ની ચૂંટણીઓમાં અમદાવાદમાં 80 ટકા મુસ્લિમ મતદારોને આવરી લેતા વિસ્તારોમાં ભાજપ અને નરેન્દ્ર મોદીએ આઠ સભાઓ યોજી હતી."

સરેશવાલા ઉમેરે છે, "એક તરફ રાહુલ ગાંધી છે જેમણે તેમના ગુજરાત પ્રવાસ દરમ્યાન મંદિરોમાં મુલાકાત લીધી પણ એક પણ મસ્જિદની મુલાકાત નથી લીધી.

એટલે ક્યાંક ને ક્યાંક એ વાત ફલિત થાય છે કે, કોંગ્રેસ તેની મુસ્લિમ વોટબેંક ખોઈ રહી છે. મુસ્લિમોનો ભાજપ પ્રત્યેનો અભિગમ બદલાયો છે."

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં વરિષ્ઠ પત્રકાર ભાર્ગવ પરીખે કહ્યું, "જેમ સદભાવના યાત્રાથી મોદીએ મુસ્લિમ મતદારોને રીઝવવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, તે રીતે પક્ષે એ દિશામાં સક્રિય રહેવાનું પસંદ કર્યું છે."

"એક તરફ જ્યાં કોંગ્રેસ સોફ્ટ-હિંદુત્વ અપનાવી રહ્યું છે અને મુસ્લિમો એક પ્રકારે અસલામતીની ભાવનાથી પીડાઈ રહયા હોય, તેવા સંજોગોમાં ભાજપ આ પરિસ્થિતિનો લાભ લઈને મુસ્લિમ મતદારોને તેની તરફ રિઝવવા માગતું હોય તેવું લાગે છે."

પરીખ કહે છે, "મોટાભાગના શહેરી મતક્ષેત્રોમાં જ્યાં મુસ્લિમ મતદારોના મતો નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે તેમ છે."

"તેવા વિસ્તારોમાં ભાજપ એટલે સક્રિય છે, કારણ કે એક કે બે ટકા વોટ-સ્વિંગ તેમની તરફેણમાં આવે, તો હાલની પરિસ્થિતિમાં એ ભાજપ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે."

પરીખ ઉમેરે છે કે, હાલની રાજકીય પરિસ્થિતિમાં જ્યા ગુજરાતમાં શાસક પક્ષ ભાજપની સામે પાટીદાર, દલિતો અને અન્ય જ્ઞાતિઓના સરકાર વિરુદ્ધના આંદોલનો સક્રિય રીતે ચલાવી રહી છે.

આવા સંજોગોમાં મુસ્લિમ મતોને પણ ભાજપ એટલે મહત્વ આપી રહ્યું છે, કારણ કે આ મતો નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

મોદીની 'મન કી બાત' કાર્યક્રમ સાથે ભાજપે ચાય પે ચર્ચાનું આયોજન કર્યું હતું.


શિંજો એબેએ જાપાનના વડા પ્રધાન પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું\nરાજીનામું આપતી વખતે તેમણે કહ્યું કે તેઓ પોતાની બીમારીને નિર્ણયો લેવામાં આડે આવવા દેવા માગતા નથી. સાથે જ તેઓ પોતાનો કાર્યકાળ પૂરો ન કરી શકાવાને કારણે જાપાનના લોકોનો આભાર માન્યો હતો.

65 વર્ષના શિંજો એબે ઘણા સમયથી બીમાર હતા પરંતુ તેમનું કહેવું છે કે તેમની સ્વાસ્થ્ય હાલના સમયમાં વધારે ખરાબ થયું છે.

તેઓ જાપાનમાં સૌથી લાંબો સમય વડા પ્રધાન પદ પર રહેનારા નેતા છે. 2012માં તેઓ સૌથી પહેલાં વડા પ્રધાન બન્યા હતા.

વર્ષ 2007માં પણ તેમણે વડા પ્રધાનના શરૂઆતના કાર્યકાળ દરમિયાન બીમારીને કારણે રાજીનામું આપી દીધું.

તેમને કિશોરાવસ્થાથી આંતરાડા સંબંધી બીમારી છે. જેની સારવાર ચાલી રહી છે.

તેમનો કાર્યકાળ સપ્ટેમ્બર 2021માં પૂર્ણ થવાનો હતો.

કોરોના વાઇરસની મહામારીમાં કામગીરી મામલે વડા પ્રધાન શિંજો આબેની ટીકા થઈ રહી હતી. તે સિવાય તેમના પક્ષના સભ્યો પર લાગેલા સ્કૅન્ડલના આરોપોને કારણે પણ તેમના પર સતત આરોપો થતા હતા.

કોરોના વાઇરસ મહામારીને કારણે જાપાનની અર્થવ્યવસ્થા ઐતિહાસિક રીતે સૌથી નીચલા સ્તર પર છે. વડા પ્રધાન એબેએ વચન આપ્યું હતું કે તેઓ અર્થવ્યવસ્થાને ફરીથી પાટા પર લાવશે.

શિંજો એબે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેની મિત્રતા અને ગુજરાતના પ્રવાસને લઈને પણ ભારતમાં ચર્ચામાં રહ્યા છે.

'જો પાર્ટીમાં ચૂંટણી ન થઈ તો કૉંગ્રેસ 50 વર્ષ સુધી વિપક્ષમાં બેઠી રહેશે'

કૉંગ્રેસ પાર્ટીમાં મોટા સ્તરે ફેરફારની માગ પછી શરૂ થયેલું ઘમસાણ રોકાવાનું નામ નથી લેતું.

કૉંગ્રેસમાં વ્યાપક સ્તરે ફેરફારોની માગ ઉઠાવનાર નેતાઓમાં સામેલ પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા ગુલામનબી આઝાદે કહ્યું છે કે જો પાર્ટીમાં ચૂંટણી ન થઈ તો આવનારાં 50 વર્ષ સુધી કૉંગ્રેસ વિપક્ષમાં જ બેઠી રહેશે.

હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ મુજબ કૉંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટીને તેમણે કહ્યું કે નિમાયેલા અધ્યક્ષને પાર્ટીમાં એક ટકો સમર્થન પણ ન હોય, એવું બની શકે છે.

તેમણે રાજ્ય કૉંગ્રેસ પ્રમુખ, જિલ્લા અને બ્લૉક પ્રમુખ પદો પર પણ ચૂંટણી કરાવવાની માગ કરી.

તેમણે કહ્યું કે જે લોકો ચૂંટણીનો વિરોધ કરી રહ્યા છે તેઓ પોતાના પદ ગુમાવવાથી ડરી રહ્યા છે.

આની પહેલાં 20થી વધારે નેતાઓએ કૉંગ્રેસમાં ભારે ફેરફાર કરવાની માગ સાથે કૉંગ્રેસ પ્રમુખ સોનિયા ગાંધીને પત્ર લખ્યો હતો.

પછી સોનિયા ગાંધીએ પદ છોડવાની તૈયારી બતાવી હતી. જોકે હાલ તેઓ કાર્યકારી અધ્યક્ષ છે.

ભારતને મજબૂત વિપક્ષની જરૂર, 'કૉંગ્રેસે બેઠા થવું જોઈએ'

શિવસેનાના નેતા સંજય રાઉત...\n\ntl;dr:

જાપાનના વડા પ્રધાન શિંજો એબેએ સ્વાસ્થ્ય કારણોસર પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી છે.


શિક્ષકદિન : ગુજરાતમાં શિક્ષકો પાસે આટલાં કામ તો ભણાવશે ક્યારે?\nશાળા, વિદ્યાર્થી અને શિક્ષક એ ત્રણેય શિક્ષણ વ્યવસ્થાના મહત્ત્વપૂર્ણ પાયા જેવા છે. શિક્ષકદિવસની ઉજવણી ગુજરાતની અનેક શાળાઓમાં થઈ હશે પરંતુ પાયાનો પ્રશ્નોનું શું?

નિષ્ણાતોના મત મુજબ ગુજરાતની મોટા ભાગની પ્રાથમિક શાળાઓમાં તમામ પ્રકારની ભૌતિક સુવિધાઓ છે. શિક્ષકોને ઑનલાઇન તાલીમ પણ આપવામાં આવે છે પરંતુ વ્યવસ્થામાં કંઈક ખામી છે જેનાથી શિક્ષક અને બાળકો બંને મૂંઝાય છે.

ભૌતિક સુવિધાઓની વાત બરાબર છે પરંતુ શિક્ષણની ઘટતી જતી ગુણવતાનો પ્રશ્ન ગુજરાત સામે ઊભો છે.

ગુજરાત : શિક્ષણની કથળતી ગુણવત્તા અને પડકારો

શિક્ષકોને ભણાવવા સિવાયનાં કામો કેમ?

ગુજરાતની સરકારી અનુદાન મેળવતી અને ખાનગી સહિત કેટલીક સ્કૂલોમાં પૂરતી સંખ્યામાં શિક્ષકો જ નથી.

એ સિવાય શિક્ષકોની તાલીમ, નીતિ, ભણાવવાની સિવાયની જવાબદારી, પગાર ધોરણ અને વિદ્યાસહાયક જેવા કેટલાય પ્રશ્નો છે.

અર્થશાસ્ત્રી ડૉ. નેહા શાહ કહે છે, "પ્રથમનો જે રિપોર્ટ દસ વર્ષથી આવે છે તેમાં રાજ્યમાં પ્રાથમિક શિક્ષણમાં મોટી ખામીઓ દેખાઈ આવે છે."

"જેમાંથી એવાં તારણો નીકળે છે કે સાતમા ધોરણમાં ભણતાં બાળકોને વાંચતા-લખતા કે ગણતાં ન આવડે તો એવું સમજવું પડે કે પ્રાથમિક શાળામાં શિક્ષકો બાળકો સુધી પહોંચતા નથી કાં તો શિક્ષકો ધ્યાન આપી રહ્યા નથી અથવા શિક્ષકોને બાળકોને ભણાવતાં આવડતું નથી."

તેઓ કહે છે, "એ હકીકત છે કે પ્રાથમિક શાળાઓએ જે લક્ષ્ય હાંસલ કરવાનું છે તે ગુજરાતની સરકારી શાળાઓ કરી શકતી નથી."

શિક્ષણની ગુણવત્તા જાળવી રાખવામાં તાલીમ પામેલા શિક્ષકોની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા હોય છે.

ગુજરાત રાજ્ય પ્રાથમિક શિક્ષક સંઘના કાર્યાધ્યક્ષ રણજીત પરમાર કહે છે, "રાજ્ય સરકાર ગુણવત્તાલક્ષી શિક્ષણની વાત કરે છે અને શિક્ષકો પણ એ દિશામાં ચાલવા માગે છે પણ વર્ગખંડ સિવાયનાં કામોમાં શિક્ષકો વ્યસ્ત રહે છે."

તેઓ કહે છે, "અમારી માગ છે કે શિક્ષકોને વર્ગખંડમાં રહેવા દે, એ સિવાયનાં કામ જે શિક્ષકોને આપવામાં ન આવે. 10-15 પ્રકારની કામગીરી શિક્ષકોએ ઑનલાઇન કરવાની હોય છે."

"એકમ કસોટી, વીકલી કસોટી અને બાળકોની હાજરી જેવી કેટલીક કામગીરી ઑનલાઇન કરવાની હોય છે. જેમકે આધાર કાર્ડ, ચૂંટણી કાર્ડમાં ફેરફાર જેવાં કામ ગુજરાતના 60 ટકા શિક્ષકોને સોપવામાં આવે છે."

ખાનગી શાળાઓની વાત કરીએ તો એક મીડિયા અહેવાલ પ્રમાણે ગુજરાત સરકારે માન્યું હતું કે ગુજરાતમાં સરકારી સહાય ન મેળવતી સ્કૂલોમાં 8,000 જેટલા શિક્ષકો પોતાના કામ માટે યોગ્ય લાયકાત ધરાવતા નથી....\n\ntl;dr:

ગુજરાતનો આર્થિક વૃદ્ધિદર અને વિકાસ તો ખૂબ ઊંચો છે પણ રાજ્યમાં શિક્ષણની અને શિક્ષકોની સ્થિતિ કેવી છે તે એક ચર્ચાનો વિષય છે.


શિક્ષણ : IIMsમાં અનામતની નીતિનો અમલ કેમ નથી થતો?\nજેમાં ખાસ કરીને શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં જરૂરિયાતમંદ લોકો માટે અનામતનો મુદ્દો મોખરે છે.

આ અંગેનું ઉદાહરણ પ્રકાશમાં આવ્યું છે. વળી તે દેશની સૌથી ઉચ્ચ કક્ષાની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં જોવા મળ્યું છે.

ઉચ્ચ શિક્ષણ આપતી ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેનેજમેન્ટ (IIMs)માં આ બાબત સપાટી પર આવી છે.

સમગ્ર બાબતને કારણે સર્જાયેલા માહોલને કારણે સંસ્થાના પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ દ્વારા હાઈકોર્ટના હસ્તક્ષેપથી આ અંગે કાનૂની સુધારની માંગણી કરવામાં આવી છે.

વર્ણભેદનું પરિબળ

IIM-બેંગલુરુના સેન્ટર ફોર પબ્લીક પોલીસીના દીપક મલ્ઘાને બીબીસીને જણાવ્યું, "તમામ IIMમાં ફેકલ્ટીના સામાજિક રચનામાં લોકતાંત્રિક માળખું નથી જણાતું."

"ખરેખર તે એક વર્ણભેદના શાસનનું ચિત્ર છે."

દેશની તમામ IIMsમાં મોટા ભાગે આરટીઆઈ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા અભ્યાસ પરથી દીપક મલ્ઘાન અને તેમના સહકર્મી સિધ્ધાર્થ એક તારણ રજૂ કર્યું.

આ તારણમાં મળેલા આંકડાથી તમામ પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં રહેલા અન્યોને ઘણું આશ્ચર્ય થયું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

દીપક મલ્ઘાને ઉમેર્યું, "97 ટકા કાયમી ફેકલ્ટી સમાજના એવા વર્ગમાંથી આવે છે, જેમનું ભારતીય સમાજમાં પાંચ કે છ ટકાથી પણ ઓછું પ્રતિનિધિત્વ છે."

"આપણે ગેરવાજબી બાબતનો બચાવ કરવા માટે સ્વેચ્છાએ સંસ્થાની સ્વાયત્તતાનો વિચાર વાપરીને બંધારણના ઉદ્દેશ્યનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે."

ફેકલ્ટીમાં અનુસૂચિત જાતિનું ઓછું પ્રમાણ

તેમના અભ્યાસ મુજબ દેશની તમામ 13 આઈઆઈએમમાં કુલ 642 ફેકલ્ટીમાં માત્ર ચાર જ સભ્ય અનુસૂચિત જાતિના છે.

તેમાં અનુસૂચિત જાતિમાંથી એક જ સભ્ય છે, જ્યારે 17 ઓબીસી સભ્ય છે.

હાઈકોર્ટમાં IIM-અમદાવાદમાં ચાલતા ડૉક્ટરેટ પ્રોગ્રામ્સમાં આરક્ષણ નહીં હોવાની બાબત સામે સવાલ કરતી પિટિશનના અરજીકર્તા અનિલ વાગડેએ કહ્યું, "જાતિ અને વર્ગની દૃષ્ટિએ IIM માત્ર ધનવાન લોકોનું ક્લબ બની ગઈ છે."

અનિલ વાગડે અલમ્ની (ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થીઓનું જૂથ) એસોસિયેશનના સભ્ય પણ છે.

આરક્ષણ નહીં

IIM-અમદાવાદે આરક્ષણની નીતિની સૂચના પ્રકાશિત કર્યા વગર જ ડૉક્ટરેટ પ્રોગ્રામ માટે અરજીઓ મંગાવી હતી.

જેને લીધે સમગ્ર મામલે હાઈકોર્ટમાં પહોંચ્યો હતો. આ કાર્યક્રમ હેઠળ મેનેજમેન્ટમાં ફેલોશીપ ઓફર કરવામાં આવે છે.

તેમાં આરક્ષણની નીતિનું પાલન નહોતું કરવામાં આવ્યું. ફેકલ્ટી તરીકે જોડાવા માટે ડૉક્ટરેટ જરૂરી માપદંડ છે.

પણ IIM મેનેજમેન્ટના અભ્યાસક્રમ માટે અનામતની નીતિનું પાલન કરે છે.

જો કે આ...\n\ntl;dr:

ભારતમાં તાજેતરમાં જ પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણી થઈ. પરંતુ તેમ છતાં કેટલીક સંસ્થાઓમાં હજી પણ બંધારણના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો અમલમાં મૂકવા બાબતે અવગણના કરવામાં આવી રહી છે.


શિક્ષણ, નોકરી કે નાણાકીય સ્વતંત્રતા સાથે મને પણ સહવાસ ગમે છે\nતેનાથી તેમને શિક્ષા, નોકરી કે નાણાકીય સ્વતંત્રતા નથી મળતી.

પણ જ્યારે BBCના દિવ્યા આર્યએ એક દૃષ્ટિહીન મહિલા સાથે મુલાકાત કરી તો તેણે પોતાની ઓળખ છતી ન કરવાની શર્તે કહ્યું કે તેની ઈચ્છાઓને તેના શરીરની ખામી સાથે કંઈ લેવા દેવા નથી. આ તેની સાચી પ્રેમકહાણી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

એવી સામાન્યપણે ધારણા બાંધી લેવામાં આવે છે કે જે લોકો દિવ્યાંગ છે તેમને કોઈ શારીરિક ઈચ્છા નથી થતી. તેમને કોઈના સાથ કે પ્રેમની જરૂર નથી હોતી.


શિક્ષણનીતિ 2020 : ગુજરાતીઓ સંતાનોને ગુજરાતી ભાષામાં ભણાવવા તૈયાર છે?\nજો, ગુજરાતી માધ્યમની વાત કરવામાં આવે તો ગુજરાતમાં એક સમયે લગભગ દરેક વાલી પોતાના બાળકને ગુજરાતી માધ્યમમાં ભણાવવા ઇચ્છતા હતા, જે માહોલ હવે બદલાઈ ગયો છે. મધ્યમ વર્ગના ઘણા વાલીઓ હવે સંતાનોને અંગ્રેજી માધ્યમમાં ભણાવવા ઇચ્છે છે.

વર્ષ 2017-18ના ગુજરાત સરકારના શિક્ષણવિભાગના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે રાજયભરમાં 11958 શાળાઓ છે, જેમાં પ્રાથમિક, માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શાળાઓનો સમાવેશ થાય છે.

આ શાળાઓમાં ગુજરાતી માધ્યમની શાળાની સંખ્યા ખૂબ વધારે છે. આ રિપોર્ટ પ્રમાણે રાજ્યમાં 91,462 શિક્ષકો છે.

જો વર્ષ 2020ના ધોરણ 10ના બોર્ડની પરીક્ષાનાં પરિણામોની વાત કરવામાં આવે તો 'અમદાવાદ મિરર'ના એક અહેવાલ પ્રમાણે અંગ્રેજી અને હિંદીની સરખામણીએ ગુજરાતીમાં પાસ થયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા સૌથી ઓછી હતી.

આશરે એક લાખ કરતાં વધુ વિદ્યાર્થીઓ ગુજરાતી વિષયમાં નાપાસ થયા હતા. આવી જ રીતે 'ધ ટાઇમ્સ ઑફ  ઇન્ડિયા'ના એક અહેવાલ પ્રમાણે એક તરફ જ્યારે અંગ્રેજી (HL)માં લગભગ 99 ટકા લોકો પાસ થયા હતા, ત્યારે બીજી બાજું ગુજરાતી (HL)માં આશરે 82 ટકા વિદ્યાર્થીઓ પાસ થયા હતા. એટલે કે અંગ્રેજી વિષયમાં પાસ થનારા વિદ્યાર્થીઓ ગુજરાતી વિષયમાં પાસ થનારા વિદ્યાર્થીઓ કરતાં વધુ હતા.

જોકે હવે પ્રશ્ન એ આવે છે કે જો આ નવી શિક્ષણનીતી હાલમાં જે સ્વરૂપમાં છે, તે જ સ્વરૂપમાં અમલ થાય તો શું ગુજરાત રાજ્ય પાસે એવી માળખાકીય સુવિધાઓ કે શિક્ષકો છે, જે સ્થાનિક એટલે કે ગુજરાતી ભાષામાં સારી ગુણવત્તાવાળું શિક્ષણ પૂરું પાડી શકે. આ વિશે બીબીસી ગુજરાતીએ અમુક નિષ્ણાતો અને શિક્ષકો સાથે વાત કરી.

'આવકારદાયક છે, પણ સારા શિક્ષકોની જરૂરિયાત'

ઘણા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ગુજરાતમાં ઘણા શિક્ષકોની મજબૂરીમાં અંગ્રેજી માધ્યમમાં ભણાવવા જવું પડતું હોય છે, કારણ કે અંગ્રેજી માધ્યમની માગ વધુ છે, ત્યાં પગાર પણ સારો મળે છે.

આ વિશે બીબીસી ગુજરાતીએ જ્યારે શિક્ષણવિદ્ સુખદેવ પટેલ સાથે વાત કરી તો તેમણે કહ્યું, "આજે પણ રાજ્યની કુલ શાળામાંથી 75 ટકા શાળાઓ ગુજરાતી માધ્યમની છે."

"ગુજરાતના શિક્ષકો હાલમાં જે અંગ્રેજી માધ્યમમાં ભણાવે છે તેઓ જો ગુજરાતી માધ્યમમાં ભણાવશે તો વધુ સારું અને સારું ભણાવી શકશે. તેમણે કહ્યું કે NEP જો અમલમાં આવે તો ગુજરાતી માધ્યમની શાળાઓને વધુ પ્રોત્સાહન મળે અને સારી ગુણવત્તાવાળી ગુજરાતી માધ્યમની હજુ વધુ શાળાઓ આવે."

આવી જ રીતે બીબીસી ગુજરાતીએ જ્યારે શીક્ષણવિદ્ સુદર્શન આયંગર સાથે વાત કરી તો...\n\ntl;dr:

નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિ મારફતે કેન્દ્ર સરકારે અભ્યાસના ક્ષેત્રમાં અનેક ફેરફારો કર્યા છે. જેમાં સ્થાનિક ભાષામાં જ શિક્ષણ પર જોર આપવાની વાત પણ કરાઈ છે.


શિક્ષણનીતિ : ગુજરાતમાં બદલાશે શિક્ષણની તસવીર કે એ જ રહેશે તાસીર?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

નોંધનીય છે કે ઇસરોના પૂર્વ પ્રમુખ કે. કસ્તૂરીરંગનની અધ્યક્ષતામાં વિશેષજ્ઞોની એક સમિતિએ આ શિક્ષણનીતિનો મુસદ્દો તૈયાર કર્યો હતો.

નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિમાં સૂચિત કરાયેલા આ સુધારાઓની શિક્ષણ ક્ષેત્રે પડનારી દૂરગામી અસરો વિશે જાણવા બીબીસી ગુજરાતીએ નિષ્ણાતો અને પક્ષકારો સાથે વાત કરી હતી.

નિષ્ણાતોનો અભિપ્રાય જાણીએ એ પહેલાં નવી શિક્ષણનીતિની મુખ્ય જાહેરાતો પર એક નજર કરી લઈએ.

નવી શિક્ષણની નીતિની મુખ્ય જાહેરાતો

'અમલીકરણ માટે ઝીણવટપૂર્વકના આયોજનની જરૂર'

અમદાવાદમાં સી. એન. વિદ્યાવિહારના ડિરેક્ટર ડૉ. કિરિટ જોષી નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિ અંગે વાત કરતાં જણાવે છે કે, "હાલમાં ભારતની પ્રવર્તમાન શિક્ષણપદ્ધતિઓમાં રહેલી તમામ સમસ્યાઓનો ઉકેલ આ નવી શિક્ષણનીતિમાં જોવા મળે છે."

"પરંતુ જો આ સમસ્યાઓના ઉકેલ માટે કરાયેલા આ પ્રયત્નને યોગ્ય ન્યાય આપવો હશે તો તેના માટે આ નીતિના અમલીકરણ હેતુ ઝીણવટપૂર્વકના આયોજનની દરકાર રહેશે. આ આયોજન એ ખૂબ જ અગત્યનો મુદ્દો રહેશે. જો આ દિશામાં યોગ્ય પગલાં લઈ શકાય તો જ આ શિક્ષણનીતિના તમામ ઉદ્દેશો સિદ્ધ થઈ શકશે."

નવી શિક્ષણનીતિમાં કૉલેજોની સ્વાયત્તતાને લઈને ભવિષ્યમાં ઊભા થનારા પડકારો વિશે વાત કરતાં ગુજરાત યુનિવર્સિટીના ભૂતપૂર્વ કુલપતિ એમ. એન. પટેલ જણાવે છે, "નવી શિક્ષણનીતિમાં કૉલેજોની સ્વાયત્તતા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, હું માનું છું કે આવું થવું પણ જોઈએ. પરંતુ જે સંસ્થાને સ્વાયત્તતા આપવામાં આવે તેમનો ચોક્કસ વિઝન હોય અને તેઓ ચોક્કસ ધોરણો જાળવે એ પણ એટલું જ જરૂરી છે, જો એવું નહીં થાય તો મુશ્કેલી પેદા થઈ શકે છે અને એ કૉલેજોના પ્રદર્શન અંગે શંકા જન્માવી શકે છે."

જોકે, તેઓ આ નીતિને કારણે યુનિવર્સિટીઓનું મહત્ત્વ ઘટશે એવું તેઓ નથી માનતા. તેઓ જણાવે છે, "આવનારા દિવસોમાં યુનિવર્સિટીઓના સ્થાને કૉલેજોનાં ગ્રૂપ હશે, જોકે, આ નીતિને કારણે આ ચલણની શરૂઆત નથી થઈ, એ અગાઉ પણ કેટલીક શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ તરફથી યુનિવર્સિટીના દરજ્જાની માગણીઓની શરૂઆત થઈ જ ચૂકી હતી."

કૉલેજોની સ્વાયત્તતા સાથે સંબંધિત ભયસ્થાનો વિશે વાત કરતાં તેઓ જણાવે છે કે, "કૉલેજોની સ્વાયત્તતાને કારણે ઘણી કૉલેજોને નાણાકીય મુશ્કેલીઓનો પણ સામનો કરવો પડી શકે છે. જોકે, એ પરિસ્થિતિમાં બધી રીતે સધ્ધર હોય એ કૉલેજો ચાલશે. તેમજ સ્વાયત્તતા મળતાં કૉલેજોએ જરૂરી વ્યવસ્થાઓ પણ ઊભી કરવી પડશે જેના માટે કૉલેજોએ જરૂરી આર્થિક સંસાધનો ભેગાં કરવાં પડશે."

"તેમજ...\n\ntl;dr:

બુધવારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં મળેલી કૅબિનેટની બેઠકમાં નવી રાષ્ટ્રીય શિક્ષણનીતિને મંજૂરી આપી દેવાઈ હતી. નવી શિક્ષણનીતિ અનુસાર પ્રવર્તમાન શૈક્ષણિક માળખામાં અસંખ્ય પરિવર્તનો સૂચવવામાં આવ્યાં છે. આ નીતિ અંતર્ગત શાળાશિક્ષણની સાથે ઉચ્ચશિક્ષણ ક્ષેત્રે પણ ઘણા ફેરફારો સૂચવવામાં આવ્યા છે.


શિક્ષણનીતિ: 'સા વિદ્યા યા વિમુક્તયે' સૂત્ર તો છે પણ વિદ્યા પોતે મુક્ત છે ખરી?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

રાજા માત્ર પોતાના રાજ્યમાં જ માનપાન પામે છે અથવા પૂજાય છે પણ વિદ્વાન તો સર્વત્ર પૂજાય છે. વિદ્યાથી માણસ શોભે છે, અધિકાર ભોગવે છે અને એના આત્મવિશ્વાસમાં વધારો થાય છે.

દરેક પ્રકારનાં બંધનમાંથી જે મુક્તિ અપાવે તે વિદ્યા. એટલે જ કહેવાયું છે "સા વિદ્યા યા વિમુક્તયે" વિદ્યા એટલે જ્ઞાન.

આજના જમાનામાં એક "ઇન્ટેલેકચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી"ના નામે ઓળખાતી સંપત્તિ ગણાય છે.  જેની પાસે જ્ઞાન છે તે જ હવે પછી આવનાર સમયમાં દુનિયા પર રાજ કરશે. વિદ્યા માટે કહેવાયું છે –

न चोराहार्यम् न च राजहार्यम्, न भ्रातृभाज्यं न च भारकारि ।

व्यये कृते वर्धत एव नित्यं, विद्याधनं सर्वधनप्रधानम् ॥

આમ, વિદ્યા એક એવું સાધન છે કે જેને ચોર ચોરી જઈ શકતો નથી, ભાઈએ ભાગ પડતા નથી કે રાજા (સરકાર) હરી શકતો નથી.

શ્રેષ્ઠ યુનિવર્સિટીઓમાં આપણે ક્યાં છીએ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રાચીન સમયમાં ઋષિ મુનિઓના આશ્રમ ગુરુકુલ અથવા તક્ષશિલા અને નાલંદા જેવી વિદ્યાપીઠો થકી જ્ઞાન અપાતું. આજે વિદ્યાપીઠોના નામ બદલાયા છે.

ક્યાંક એ સ્ટેનફર્ડ ક્યાંક ઑક્સફોર્ડ ને ક્યાંક લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકૉનૉમિક્સના નામે પોતાના ક્ષેત્રમાં શ્રેષ્ઠત્તમ કેળવણી આ સંસ્થાઓ આપી રહી છે.  એમનો અને એમના વિદ્યાર્થીઓનો દુનિયામાં દબદબો છે.

ભારતની વાત કરીએ તો વિશ્વની ટોચની 200 યુનિવર્સિટીના લિસ્ટમાં 150માં તો આપણે ખાતું જ નથી ખોલાવ્યું. ત્યારબાદની છેલ્લી 50માં આપણી 3 યુનિવર્સિટીઓ, જેમાં બે આઈ.આઈ. ટી. અને એક ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સાયન્સ આવે છે.

આપણા દેશમાં ખાડે ગયેલી શિક્ષણ વ્યવસ્થાનો આથી મોટો પુરાવો ભાગ્યે જ હોઈ શકે.

આ સંદર્ભમાં ખાસ્સાં 38 વરસ બાદ ભારત સરકારે આ દેશની શિક્ષણનીતિ જાહેર કરી. કમસે કમ આ દેશ શિક્ષણક્ષેત્રે શું કરવા માગે છે અને કઈ દિશામાં જવા માગે છે એની વાત તો મુકાઈ છે.

શિક્ષણનીતિ એ "ડૉક્યુમેન્ટ ઑફ ઇન્ટેન્ટ" એટલે કે સરકારનો ઇરાદો દર્શાવતું એક જાહેરનામું છે. આ શિક્ષણનીતિ કોઈ એક્ઝિક્યુટિવ ઑર્ડર એટલે કે ચોક્કસ આયોજન સાથેની અમલવારીની બ્લુ પ્રિન્ટ પણ તૈયાર હોય એવું નથી.

સાદા દાખલાથી સમજાવવું હોય તો આ એક કાચું સીધું છે, તેમાં ચોખા ઘઉં, કઠોળ, મસાલા, તેલ, ઘી, ગોળ બધું જ છે પણ એમાંથી વાનગી કેવી તૈયાર થશે એનો આધાર તો રસોઈયા કેવા છે તેના પર જ રહેને?

એટલે આ શિક્ષણનીતિમાંથી કંસાર નીપજશે કે થૂલી એનો આધાર આ અને આવતી સરકારોની શિક્ષણ વિશેની સમજ દુનિયાના બદલાતા જતા પ્રવાહોનો અંદાજ તેમજ...\n\ntl;dr:

આપણે જ્ઞાનના યુગમાં જીવીએ છીએ. જ્ઞાનની મહત્તા તો પહેલાં પણ એટલી જ પ્રબર હતી જેટલી આજે છે. ભણેલગણેલ માણસોનું સમાજમાં વજન પડતું અને એટલે જ કહેવત પડી હશે "ભણ્યો ગણ્યો તે નામું લખે અને વગર ભણ્યો તે દીવો ધરે."


શિખર ધવન ઈજાને કારણે બહાર, રોહિત શર્મા સાથે ઑપનિંગ કોણ કરશે?\nભારત માટે આ એક મોટા ઝટકા સમાન છે કારણ કે ઑસ્ટ્રેલિયા સામે ધવને 109 બૉલમાં 117 રનની શાનદાર ઇનિંગ્સ રમી હતી.

ધવનને આ જ મૅચમાં ઑસ્ટ્રેલિયાના નાથન કલ્ટરના બૉલ પર ડાબા હાથના અંગૂઠામાં ઈજા પહોંચી હતી.

આ ઈજાના લીધે શિખર ધવન ફિલ્ડિંગ કરવા પણ મેદાનમાં આવ્યા ન હતા.

ધવનના બદલે રવિન્દ્ર જાડેજા ફિલ્ડિંગ માટે આવ્યા હતા અને સમગ્ર મૅચ દરમિયાન તેમણે ફિલ્ડિંગ કરી હતી.

ધવનની ઈજાની સારવાર દરમિયાન અંગૂઠાના સ્કેનમાં જાણવા મળ્યું કે તેમને ફેક્ચર થયું છે.

ભારત વર્લ્ડ કપમાં માત્ર બે મૅચ જ રમ્યું છે અને હવે કૅપ્ટન વિરાટ કોહલીએ રોહિત શર્મા સાથે ઑપનિંગમાં કોણ ઊતરશે તેની શોધ કરવી પડશે.

શિખર ધવનના બદલે ભારતીય ટીમમાં કોણ?

શિખર ધવન બહાર થઈ જવાને કારણે હવે ભારતની વર્લ્ડ કપની ટીમમાં એક ખેલાડી ઓછો થયો છે. જેના કારણે આ સ્થાન પર નવા ખેલાડીને સમાવવામાં આવશે.

વર્લ્ડ કપમાં રિષભ પંત અને અંબાતી રાયડુને વધારાના ખેલાડી તરીકે રાખવામાં આવ્યા છે.

ગુજરાતના યુવા ખેલ પત્રકાર ચિંતન બૂચે બીબીસી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું કે શિખરની જગ્યાએ પંત કે રાયડુને સ્થાન મળે તેવી શક્યતા વધારે છે.

તેમણે કહ્યું, "આ બંનેના બદલે કદાચ અજિંક્ય રહાણેને લાવવામાં આવે તો તે હિતાવહ રહેશે. જેનું કારણ એ છે કે ઑપનિંગ અથવા ચોથા નંબરે જરૂર પ્રમાણે રમી શકે એવા ખેલાડીની જરૂર છે. જેની માટે રહાણે ફિટ બેસે છે."

"રહાણેએ રોહિત સાથે અગાઉ ઑપનિંગમાં પાર્ટનરશિપ પણ કરી છે જેથી એને લાવવાની જરૂર છે."

ઓપનિંગમાં રોહિત શર્મા સાથે કોણ?

ભારત પાસે ચાર ખેલાડીઓ સ્ટેન્ડ બાય છે એટલે કે કોઈને ઈજા થાય તો આ ખેલાડીઓ તુરંત ટીમમાં સામેલ થઈ શકે છે.

આ સ્ટેન્ડ બાય ખેલાડીઓમાં રિષભ પંત, અંબાતી રાયડુ, ઇશાંત શર્મા અને અક્ષર પટેલ છે. આ ચારેયમાંથી એક પણ ખેલાડીઓ ઑપનર બૅટ્સમૅન નથી.

આ ઉપરાંત લોકેશ રાહુલ ભારતની વર્લ્ડ કપ ટીમના બેક અપ ઑપનર છે હાલ તેઓ ટીમમાં ચોથા સ્થાન પર રમી રહ્યા છે.

બીબીસી મરાઠીના ખેલ પત્રકાર પરાગ ફાટકના જણાવ્યા પ્રમાણે લોકેશ રાહુલ રોહિત શર્મા સાથે ઑપનિંગમાં જોવા મળે તેવી પૂરી શક્યતાઓ છે.

તેમના કહેવા પ્રમાણે, "હાલ રહાણેનું નામ પણ ચાલી રહ્યું છે પરંતુ રહાણેની શક્યતાઓ બહુ ઓછી છે, તે સ્ટેન્ડ બાય ખેલાડીઓમાં પણ નથી."

"લોકેશ રાહુલને ચોથા નંબરેથી પ્રમોશન આપીને ઑપનિંગમાં લાવવામાં આવશે."

 "ચોથા નંબરના ખાલી પડેલા સ્થાન પર વિજય શંકર કે દિનેશ કાર્તિકને ઉતારવામાં આવે તેવું હાલ લાગે છે. દિનેશ...\n\ntl;dr:

રવિવારે ઑસ્ટ્રેલિયા સામે રમાયેલા મૅચમાં જીતના નાયક રહેલા શિખર ધવન વર્લ્ડ કપમાંથી આગામી ત્રણ અઠવાડિયાં માટે બહાર થઈ ગયા છે એવા અહેવાલો આવી રહ્યા છે.


શિયાળબેટ : 'મત માગે છે, પણ રેશનિંગની દુકાન નથી આપતા'\nઆ ગામના લોકોને સસ્તા અનાજ માટે 40 કિમોમીટર દૂર જવું પડે છે

શિયાળબેટના રહેવાસીઓએ સસ્તાની અનાજની દુકાનથી રેશન લેવા ૪૦ કિમી દૂર જાફરાબાદ જવું પડે છે.

જાફરાબાદ જઈને પાછા આવવાનું ભાડું જ ૨૦૦ રૂપિયા થઈ જાય અને એક દિવસની મજૂરી પણ ગુમાવવી પડે છે.

શિયાળબેટ ટાપુ પર રહેતા ૬૦ વર્ષીય ઘેલાભાઈ શિયાળે ઘણા સમયથી રેશનકાર્ડ પર મળતું રેશન લેવાનું બંધ કરી દીધું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તે એકલા રહે છે અને અશક્ત છે અને રેશનની દુકાન (સરકાર માન્ય સસ્તાં અનાજની દુકાન) ૪૦ કિલોમીટર દૂર જાફરાબાદમાં આવેલી છે. આટલે દૂર તેઓ જઈ શકે તેમ નથી.

કુલ ૧૨ હજારની વસતિમાંથી શિયાળબેટમાં હાલ અંદાજિત ત્રણ હજાર જેટલા લોકો રહે છે

ઘેલાભાઈએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું, "થોડાં વર્ષો પહેલાં શિયાળબેટમાં જ સસ્તા અનાજની દુકાન બને એ માટે મેં લડત ચલાવી હતી.

"જો સરકાર સસ્તા અનાજની દુકાન શિયાળબેટમાં કરે, તો લોકોને સગવડ રહે અને ગરીબ માણસોને ઘઉં, ચોખા, કેરોસીન વગેરે સસ્તા ભાવે તેમનાં ઘર આંગણે મળી રહે.

"જોકે, હજુ સુધી અમારી આ માંગણી સંતોષાઈ નથી. હું થાકી ગયો છું.''

શિયાળબેટ અમરેલી જિલ્લાના દરિયાકાંઠે આવેલું છે

પીપાવાવ પોર્ટની સામે આવેલા શિયાળબેટની બીબીસી ગુજરાતીની ટીમે મુલાકાત લીધી હતી.

સ્થાનિક રહેવાસીઓ સાથે વાતચીત કરી, તેમને મૂંઝવતા પ્રશ્નોની જાણકારી મેળવી.

શિયાળબેટની કુલ વસતિ ૧૨ હજારની આસપાસ છે. તમામ વસતિ કોળી સમાજની છે. મોટાભાગના લોકો માછીમારી કરે છે.

'શિયાળબેટમાં જ સસ્તા અનાજની દુકાન બને એ માટે મેં લડત ચલાવી હતી'

કુલ ૧૨ હજારની વસતિમાંથી શિયાળબેટમાં હાલ અંદાજિત ત્રણ હજાર જેટલા લોકો રહે છે.

બાકીના લોકો જાફરાબાદમાં રહે છે અને માછીમારીના ધંધા સાથે જોડાયેલા છે.

ચોમાસામાં જ્યારે માછીમારીની સિઝન બંધ થાય એટલે આ બધા લોકો શિયાળબેટ પાછા આવે છે.

શિયાળબેટ જવા માટે પીપાવાવ પોર્ટની અંદરથી પસાર થવું પડે છે અને દરિયાકાંઠેથી બોટમાં બેસીને સામે આવેલા શિયાળબેટ પર જવાય છે.

શિયાળબેટના રહેવાસીઓને જો શિયાળબેટથી માત્ર સામેકાંઠે જઈને પાછાં આવવું હોય તો પણ જવા-આવવાના વીસ રૂપિયા ખર્ચવા પડે છે.

'એ લોકો મત લેવા આવે છે, પણ રેશનિંગની દુકાન નથી આપતા'

પાણીબહેન શિયાળ કહે છે, "અમે ગરીબ છીએ એટલે સરકારી રેશનની દુકાનનું અનાજ લેવું પડે છે.

"એ લેવા માટે, જો અમે જાફરાબાદ જઈને પાછાં આવીએ તો, બસો રૂપિયા તો માત્ર જવા-આવવાનું ભાડું જાય અને ત્રણસો રૂપિયાની રોજી ગુમાવવી પડે એ તો...\n\ntl;dr:

સૌરાષ્ટ્રમાં અમરેલી જિલ્લાના દરિયાકાંઠે આવેલા શિયાળબેટ નામના ટાપુમાં રહેતા લોકોને રાહત દરનું અનાજ મેળવવા માટે લાંબી સફર ખેડવી પડે છે.


શિયાળાની હાડ થિજવતી ઠંડીમાં દિલ્હીના ગરીબો કેવી રીતે પસાર કરે છે રાત?\nકડકડતી ઠંડીમાં પોતાનાં સંતાન સાથે સડક પર રાત પસાર કરતી મહિલા.

આ વાત કોઈ બીજાએ નહીં, પણ અંદાજે બે મહિના પહેલાં જન્મેલા એક બાળકની દાદીએ કરી હતી.

સામાન્ય રીતે પરિવારમાં પૌત્રનો જન્મ થાય તો સૌથી વધારે ખુશ દાદી થતાં હોય છે, પણ પોતાનાં પૌત્ર માટે આવું કોઈ કહે?

પાસે બેઠેલી એક અન્ય સ્ત્રી કહે છે કે "અમારાં અને કૂતરાઓમાં કોઈ ફરક થોડો છે. જ્યાં અમે ઊંઘીએ છીએ ત્યાં કૂતરાઓ પણ ઊંઘે છે.

"કૂતરાઓ અમારી થાળીમાંથી ખાવાના પ્રયાસ કરે છે. અમે કૂતરાઓને લાત મારીને ભગાડીએ છીએ અને મોટા માણસો અમને એ રીતે ભગાડે છે."

આ બધું સાંભળીને સવાલ થાય છે કે આપણે કેવા દિલ્હીમાં રહીએ છીએ?

દિલ્હીમાં લોકોનો એક વર્ગ એવો છે જેઓ યમુનાનાં કિનારે ઊંઘે છે. જ્યાંથી પસાર થતી વખતે કેટલાક લોકો નાકને રૂમાલ વડે ઢાંકી દે છે એ યમુના નદીને કિનારે.

સૂરજ ઢળતાંની સાથે યમુનાનાં કિનારે ચહલપહલ શરૂ થઈ જાય છે.

લોકો આવે-જાય છે અને ખાલી જગ્યા ભરાતી રહે છે. ભીના રેતાળ પટમાં ઊંઘવા માટે જમીનનો હિસાબ થવા લાગે છે.

લોકો આવે છે અને સવારે જે પથ્થર નીચે બિસ્તરો છૂપાવીને ગયાં હતાં એ હટાવીને ઊંઘવા લાગે છે.

જેઓ પગરખાં સદા પહેરી રાખે છે

યમુના નદીનાં પટમાં કૂતરાઓ વચ્ચે રાત પસાર કરતાં લોકો.

કોઈ અજાણ્યા પગલાંના હળવા અવાજથી સંખ્યાબંધ કૂતરાઓ ભસવા લાગે છે.

જોણે કે કૂતરાઓ ભસીને કહેતા હોય આ લોકોને અહીં ઊંઘવા દો.

બેઘર લોકો માટે કામ કરતા શૈલેન્દ્રએ અમને જણાવ્યું હતું કે અહીં ઊંઘતા લોકો તેમના પગરખાં ક્યારેય ઉતારતા નથી.

દિવસ દરમ્યાન કામ કરવા માટે તેમણે પગરખાં પહેરવાં પડે છે, જ્યારે રાતે ઠંડીથી બચવા માટે.

શૈલેન્દ્ર કહે છે કે "એ લોકોનું પાલન યમુના માતા કરી રહી છે. જે પાણીથી સફાઈ કરે છે એ જ પાણીથી કોગળા કરે છે. બિસ્તરને પથ્થર નીચે દબાવીને કામ પર ચાલ્યાં જાય છે."

નદીનાં કિનારાથી થોડા ઉપર ચડીએ એટલે એક તરફ પીડબલ્યુડીની શાનદાર ઇમારત છે.

બીજી તરફ ગાય, કૂતરાં, કચરા અને પેશાબની વચ્ચે શણના કોથળા પર ઊંઘતા લોકો.

ઉપર ડાબી બાજુએ વળવાથી દૃશ્ય બદલાઈ જાય છે. કેટલાક લોકો ગૂંબજ પર બેસીને ટીવી નિહાળતા જોવા મળે છે.

તપાસ કરતાં માલૂમ પડ્યું કે તેઓ રૈનબસેરા (રાત્રિ રોકાણ માટે કરવામાં આવેલી વ્યવસ્થા)માં રહે છે.

ચાંદની ચોક અને આઈએસબીટી વિસ્તારમાં 30થી 33 રૈનબસેરા છે, જેમાં સ્થાયી, અસ્થાયી અને ટેન્ટ ત્રણેય પ્રકારનાં શેલ્ટરનો સમાવેશ થાય છે.

મહિલાઓ માટે અલગ, પુરુષો માટે અલગ અને વૃદ્ધો માટે...\n\ntl;dr:

"જે રીતે કૂતરાનું બચ્ચું જન્મે છે એવી જ રીતે આ જન્મ્યો હતો. અહીં ફ્લાયઓવર નીચે. તેની ગર્ભનાળ બ્લેડથી કાપી હતી."


શિવસેના શા માટે મહારાષ્ટ્રમાં ગુજરાતીઓનો વિરોધ કરે છે?\nઠાકરેએ કહ્યું, "નાણાર પ્રોજેક્ટને ગુજરાત લઈ જવો હોય તો લઈ જાવ."

રત્નાગિરિમાં રૂ. ત્રણ લાખ કરોડના ખર્ચે દેશનો સૌથી મોટો પેટ્રો-કેમિકલ પ્રોજેક્ટ પ્રસ્તાવિત છે.

જેનો વિરોધ કરવા નાણાર ખાતે યોજાયેલી જાહેરસભામાં ઠાકરેએ ઉપરોક્ત વાત કહી.

મહારાષ્ટ્રમાં લગભગ અઢી દાયકાથી ભાજપ અને શિવસેના વચ્ચે ગઠબંધન છે, પરંતુ ભાજપમાં 'મોદી-શાહ યુગ' દરમિયાન બંને પક્ષો વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે.

તાજેતરના ગજગ્રાહથી કોને લાભ થશે અને કોને નુકસાન થશે?

 આ વિશે બીબીસીએ વિશ્લેષકો તથા રાજકીય પક્ષોના પ્રતિનિધિઓ સાથે વાત કરી હતી.

શિવસેના અને મનસે માટે ગુજરાતી 'ભૈયા'

વરિષ્ઠ પત્રકાર સુજાતા આનંદનના કહેવા પ્રમાણે, "સ્થાપના સમયથી જ શિવસેનાનું વલણ ગુજરાતીઓ અને ગુજરાત વિરોધી રહ્યું છે.

"પરંતુ 'મોદી-શાહના યુગ'માં શિવેસનાની ગુજરાતીઓ અને ભાજપ પ્રત્યે નફરત વધી છે.

"બંનેને કારણે શિવસેનાને મન ભાજપ એ 'ગુજરાતીઓની પાર્ટી' બની ગઈ છે."

પત્રકાર જતીન દેસાઈના કહેવા પ્રમાણે, "ગુજરાતીઓ મહદઅંશે ભાજપ તરફ ઢળેલા છે અને મરાઠીઓ શિવસેના તરફી વલણ ધરાવે છે.

"લોકસભાની ચૂંટણીમાં ગુજરાતીઓએ ભાજપ કે શિવસેનાના ઉમેદવાર તરફી મતદાન કર્યું હતું.

"જોકે, મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભા ચૂંટણી તથા મહાનગર પાલિકાની ચૂંટણીઓ દરમિયાન ગુજરાતીઓના પ્રભુત્વવાળા વિસ્તારોમાં ભાજપના ઉમેદવારોનો વિજય થયો હતો."

દેસાઈ ઉમેરે છે,"નોટબંધી અને જીએસટી જેવા પગલાઓને કારણે મુંબઈમાં વસતા નાના ગુજરાતી વેપારીઓમાં વ્યાપક અસંતોષ ફેલાયો છે.

ઉપરાંત આ વખતે 'મોદીનો કરિશ્મા' પણ નથી. તેથી ભાજપ લોકસભા અને વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ જેવું પ્રદર્શન કરી શકશે કે કેમ તે એક સવાલ છે."

બાળ ઠાકરે અને પ્રમોદ મહાજન

આનંદન ઉમેરે છે કે, શિવસેનાએ પહેલા દક્ષિણ ભારતીયોનો વિરોધ કર્યો, બાદમાં ગુજરાતીઓનો વિરોધ કર્યો હતો.

1990ના દાયકામાં શિવસેનાએ યુપી બિહારના લોકો (જેને શિવસેના અને મહારાષ્ટ્ર નવ નિર્માણ સેના (મનસે) દ્વારા 'ભૈયાઓ' કહેવામાં આવે છે.)નો વિરોધ શરૂ કર્યો.

પ્રમોદ મહાજનના સમયમાં આ વિરોધ બાજુએ મૂકી દેવાયો હતો.

પરંતુ છેલ્લા ચારેક વર્ષથી આ વિરોધ ફરી બહાર આવ્યો છે અને શિવસેના માટે ગુજરાતીઓ 'નવા ભૈયા' બની ગયા છે.

કોને લાભ થશે?

શિવસેનાએ ફરી એક વખત ગુજરાત તથા ગુજરાતીઓ પર નિશાન સાધ્યું છે, ત્યારે શું શિવસેનાને લાભ થશે કે ભાજપને નુકસાન થશે?

વરિષ્ઠ પત્રકાર સુજાતા આનંદનના કહેવા પ્રમાણે, "ચૂંટણીઓ પૂર્વે શિવસેનાને વિરોધ માટે કોઈકની જરૂર હોય...\n\ntl;dr:

શિવસેનાના સુપ્રીમો ઉદ્ધવ ઠાકરેએ મહારાષ્ટ્રના રત્નાગિરિ જિલ્લાના નાણારમાં ફરી એક વખત ગુજરાત અને ગુજરાતીઓ પર નિશાન સાધ્યું છે.


શિવસેના-ભાજપ મહારાષ્ટ્રમાં પ્યાદાંને જોરે લડાઈ લડે છે?\nઆ ખેલમાં સસ્પેન્સ, ડ્રામા, ઇમોશન, ઍક્શન, નેતા, પોલીસ, મીડિયા, ડ્રગ્ઝ અને ફિલ્મ કલાકારો સુધ્ધાં સામેલ છે.

રાજકારણની આ લડાઈના બે મુખ્ય પાત્ર ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) અને શિવસેના છે.

2019ના અંતે શરૂ થયેલી આ લડાઈની વર્તમાન કડીમાં શિવસેનાના વડપણ હેઠળની મહારાષ્ટ્રની ગઠબંધન સરકારનો એ નિર્ણય છે, જેમાં રાજ્ય સરકારે સીબીઆઈ તપાસની મંજૂરીને પાછી ખેંચી લીધી છે.

હવે મહારાષ્ટ્રમાં કોઈ પણ મામલાની તપાસ કરતાં પહેલાં સીબીઆઈએ રાજ્ય સરકારની પરવાનગી લેવી પડશે.

જોકે અગાઉથી ચાલી રહેલી અનેક કેસની તપાસ પર આ નિર્ણયની કોઈ અસર નહીં પડે.

ઉદ્ધવ ઠાકરેના નેતૃત્વ હેઠળની શિવસેના, રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પાર્ટી (એનસીપી) અને કૉંગ્રેસની ગઠબંધન સરકારે ગયા બુધવારે ઉપરોક્ત નિર્ણયની જાહેરાત કરી હતી.

ટીઆરપી ગોટાળા બાબતે ધમાલ

જાહેરાતના એક દિવસ પહેલાં જ ટીઆરપી ગોટાળા તપાસ સીબીઆઈ મારફત કરાવવાની ઉત્તરપ્રદેશ સરકારની માગને કેન્દ્ર સરકારે સ્વીકારી હતી. એ પછી કેસની તપાસ સીબીઆઈને સોંપી દેવામાં આવી હતી.

વાસ્તવમાં ટીઆરપીમાં ઘાલમેલની એક એફઆઈઆર લખનૌમાં 17 ઑક્ટોબરે નોંધવામાં આવી હતી. એ પછી ઉત્તરપ્રદેશ પોલીસે તે કેસની તપાસ સીબીઆઈને સોંપવાની માગણી કરી હતી.

તેમાં ભેદી વાત એ છે કે 'ટીઆરપી ગોટાળા'ની તપાસ મુંબઈ પોલીસ એ પહેલાંથી કરી રહી છે.

મુંબઈના પોલીસ કમિશનર પરમવીર સિંહે આઠ ઑક્ટોબરે એક પ્રેસ-કૉન્ફરન્સ યોજી હતી અને અર્ણવ ગોસ્વામીના રિપબ્લિક ટીવી તથા બે અન્ય ચેનલો પર ટીઆરપીમાં ઘાલમેલનો આરોપ મૂક્યો હતો.

એ પછી રાજકારણમાં ગરમાટો આવ્યો હતો. આમ તો ટીઆરપી કૌભાંડથી શિવસેના કે ભાજપ કોઈને લેવાદેવા હોવી જોઈએ નહીં, પણ જે દિવસે સીબીઆઈએ ઉત્તરપ્રદેશ પોલીસ પાસેથી આ ગોટાળાનો કેસ પોતાના હાથમાં લીધો એ જ રાતે ભાજપના પ્રવક્તા સંબિત પાત્રા રાતના નવ વાગ્યાની ટીવી ડિબેટમાં સામેલ થયા હતા. એ ડિબેટ ટીઆરપી મામલે જ હતી.

સવાલ એ છે કે સીબીઆઈ તપાસની મંજૂરીનો આ મામલો કાયદાકીય છે કે રાજકીય લડાઈ છે?

મહારાષ્ટ્ર ટાઇમ્સના સિનિયર આસિસ્ટંટ એડિટર વિજય ચોરમારેએ જણાવ્યું હતું કે આ રાજકીય ખેલ જ ચાલી રહ્યો છે.

વિજય ચોરમારેએ કહ્યું હતું કે "સુશાંતસિંહ રાજપૂતના મૃત્યુનો કેસ સીબીઆઈને સોંપવાનો કોઈ અર્થ ન હતો, પણ રાજકીય કારણસર એ સીબીઆઈને સોંપાયો હતો. હવે ટીઆરપી કૌભાંડમાં પણ આ કેસ મહારાષ્ટ્ર પોલીસના કામમાં અંતરાય સર્જવા માટે તથા પોતાના લોકોને બચાવવા માટે સીબીઆઈને સોંપવામાં આવ્યો છે."

વરિષ્ઠ...\n\ntl;dr:

મુંબઈને માયાનગરી કહેવામાં આવે છે અને આખો દેશ દાયકાઓથી તેની માયાજાળમાં લપેટાયેલો છે, પરંતુ છેલ્લા કેટલાક વખતથી મુંબઈમાં ચાલી રહેલી રાજકીય લડાઈને સમગ્ર રાષ્ટ્ર આશ્ચર્યથી નિહાળી રહ્યું છે.


શિવસેનાના ઉદ્ધવ ઠાકરેના નિશાના પર રામમંદિર છે કે બીજું જ કંઈ?\nપાર્ટી પ્રવક્તા સંજય રાઉતે ટ્વીટ કર્યું હતું, "ભાજપ પાસે 303 સાંસદ, શિવસેનાના 18 સાંસદ. રામ મંદિર નિર્માણ માટે બીજું શું જોઈએ?"

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ લોકસભા ચૂંટણીમાં ભાજપને પહેલાં કરતાં પણ વધુ બહુમત મળ્યો છે તેમજ શિવસેનાના પણ 18 સાંસદો જીતીને આવ્યા છે.સામાન્ય રીતે ચૂંટણી પરિણામો બાદ ઉદ્ધવ ઠાકરે એકવીરા દેવીના દર્શન માટે જાય છે, પણ આ વખતે તેઓ અયોધ્યા જઈ રહ્યા છે. કહેવાય છે કે આ મારફતે ઉદ્ધવ રાજકીય સંદેશ આપવા માગે છે.

બીજી તરફ ભાજપના નેતા સુબ્રમણિયમ સ્વામીએ ગુરુવારે રામ મંદિર નિર્માણ શરૂ કરવાની અપીલ કરી.

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું, "નમો સરકારે રામજન્મભૂમિ ન્યાસ સમિતિ કે વિશ્વ હિંદુ પરુષદની મદદથી રામ મંદિર નિર્માણ શરૂ કરી દેવા માટે આ યોગ્ય સમય છે. 67.703 એકરની સમગ્ર જમીન સરકારની છે. જ્યારે સુપ્રીમ કોર્ટ પોતાનો નિર્ણય સંભળાવશે તો જીતનારને રકમ મળી શકશે પણ જમીન નહીં. તેથી નિર્માણ શરૂ કરી શકાય છે."

તેમણે અન્ય એક ટ્વીટને રિટ્વીટ કર્યું, જેમાં લખ્યું, "વડા પ્રધાન પાસે રામ મંદિર નિર્માણને વધુ ટાળવાની કોઈ કાયદાકીય અનુમતિ નથી, આભાર ડૉક્ટર સ્વામી."

લોકસભા ચૂંટણીઓ માટે ભાજપ સાથે સંગઠનની જાહેરાત કરતાં પહેલાં શિવસેનાએ ભાજપ પર પણ હુમલો કરતી હતી, ત્યારે પાર્ટીના નેતા પોતાના ભાષણોમાં સતત રામમંદિરનો મુદ્દો ઉઠાવતા હતા. પાર્ટી તરફથી 'હર હિંદુ કી યહી પુકાર, પહલે મંદિર ફિર સરકાર' એવા નારા પણ આપ્યા હતા.

એ વખતે ખુદ ઉદ્ધવ ઠાકરેએ કહ્યું હતું, "મંદિર બનાવીશું પણ તારીખ નહીં કહીએ. રામમંદિર એક જુમલો હતો અને જો આ વાત સાચી હોય તો ભારત સરકારના ડીએનએમાં દોષ છે."

25 નવેમ્બર 2018ના રોજ ઉદ્ધવ ઠાકરે અયોધ્યા પણ ગયા હતા. જો કે, શિવસેના તેને બિનરાજકીય મુલાકાત ગણાવી હતી. પરંતુ વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે શિવસેના પોતાને હિંદુત્વના મુદ્દે ભાજપથી પણ ગંભીર દર્શાવવા માગે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જો કે, શિવસેનાના પ્રવક્તા સંજય રાઉતે સમાચાર એજન્સી એએનઆઈને કહ્યું કે ઉદ્ધવ ઠાકરેની યાત્રામાં કોઈ રાજનીતિ નહોતી.

તેમણે કહ્યું, "ચૂંટણી પહેલાં અમે બધા ઉદ્ધવ ઠાકરે સાથે અયોધ્યા ગયા. ચૂંટણી પછી પણ અમે કહ્યું કે અમે ફરી આવીશું. ચૂંટણી પૂરી થઈ, અમને બહુમતી મળી ગઈ તો શું હવે અમે રામલલાને ભૂલી જઈએ? અમારી પ્રતિબદ્ધતા એવી છે?"

લોકમતના વરિષ્ઠ સહાયક સંપાદક સંદીપ પ્રધાન માને છે કે શિવસેના રામમંદિર મુદ્દે આક્રમક વલણ જાળવી રાખશે. તેઓ માને છે કે ઠાકરેની બીજી...\n\ntl;dr:

મોદી સરકારનો બીજો કાર્યકાળ શરૂ થયો એવું તરત જ એનડીએ સંગઠનના સહયોગી પક્ષ શિવસેનાએ અયોધ્યામાં રામમંદિર મુદ્દે નિવેદનો આપવાનું શરૂ કરી દીધું છે.


શિવસેનાના કાર્યકરોએ EDની ઑફિસ પર લગાવ્યું 'ભાજપ કાર્યાલય'નું બેનર- TOP NEWS\n'એનડીટીવી'ના અહેવાલ અનુસાર શિવસેનાના નેતા સંજય રાઉતનાં પત્નીને પીએમસી બૅન્કમાં છેતરપીંડી કરવાની આરોપસર કેન્દ્રીય એજન્સી દ્વારા નોટિસ અપાઈ હતી. આ નોટિસ પર રાઉતે આક્રમક રીતે ભાજપને ઘેરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

તેમણે ભાજપ પર પ્રહાર કરતાં કહ્યું હતું કે તેઓ આ રિપોર્ટનો યોગ્ય જવાબ આપશે.

અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર જ્યારે ઈડીના કાર્યાલય પર શિવસૈનિકો સંબંધિત બેનર લગાવી રહ્યા હતા, એ જ વખતે સેનાભવનમમાં રાઉત ઈડી અને ભાજપની ટીકા કરી રહ્યા હતા.

મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે ઈડી દ્વારા રાઉતનાં પત્ની વર્ષા રાઉતને જે મામલે સમન્સ મોકલાયો છે, એ મામલો 12 વર્ષ જૂનો છે.

એ વખતે સંજય રાઉતે 50 લાખ રૂપિયાનું કરજ લીધું હતું અને આ કરજ દેનારી વ્યક્તિનું નામ પ્રવીણ રાઉત હતું.

પ્રવીણ રાઉત પીએમસી બૅન્ક કૌભાંડમાં આરોપી છે અને તેમની ધરપકડ કરી લેવાઈ છે.

વિરાટ કોહલીની ICC દ્વારા દાયકાના સર્વશ્રેષ્ઠ ખેલાડી તરીકે પસંદગી

ઇન્ટરનેશનલ ક્રિકેટ કાઉન્સિલ (આઈસીસી)એ દાયકાના સર્વશ્રેષ્ઠ ખેલાડી તરીકે વિરાટ કોહલીની પસંદગી કરી છે.

આઈસીસીએ ટ્વિટર પર આ અંગેની જાહેરાત કરી છે. આ ઉપરાંત મહેન્દ્રસિંહ ધોનીને સ્પિરિટ ઑફ ધ ક્રિકેટ ઍવૉર્ડ ઑફ ધ ડિકેડ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે.

આ બન્ને ઉપરાંત આઈસીસીએ સ્ટિવ સ્મિથને દાયકાના સર્વશ્રેષ્ઠ ટેસ્ટ પુરુષ ક્રિકેટર અને અફઘાનિસ્તાનના સ્પિનર રાશિદ ખાનને દાયકાના સર્વશ્રેષ્ઠ ટી20 ક્રિકેટર તરીકે પસંદ કર્યા છે.

કોહલીનું પ્રદર્શન આ દાયકામાં ઉત્તમ રહ્યું છે. તેમણે આ દાયકામાં સૌથી વધુ સદી, સૌથી વધુ અડધી સદી અને સૌથી વધુ રન કર્યા છે.

કોહલીએ દાયકા દરમિયાન 39 સદી, 48 અડધી સદી કરી છે. તો આ દરમિયાન તેઓ 122 કૅચ ઝડપવામાં પણ સફળ રહ્યા છે.

કોહલીને દાયકાના સર્વશ્રેષ્ઠ વનડે ક્રિકેટર તરીકે પણ પસંદ કરવામાં આવ્યા છે.

વધુ એક આંદોલનકારી ખેડૂતની આત્મહત્યા, PM માટે છોડ્યો અંતિમ પત્ર

કૃષિકાયદાઓને લઈને મોદી સરકારનો વિરોધ

રવિવારે સવારે દિલ્હીની સરહદ પર પ્રદર્શન કરી રહેલા ખેડૂત સંગઠનો પૈકી એકના ખેડૂત પ્રદર્શનકારી દ્વારા કથિત આત્મહત્યા કરી લેવાઈ હતી.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ ડોટ કૉમના એક અહેવાલ પ્રમાણે ટીકરી બૉર્ડર ખાતે BKU ઉગ્રહણના પ્રદર્શન સ્થળે આ આત્મહત્યાનો બનાવ બન્યો હતો. આત્મહત્યા કરનાર ખેડૂતનું નામ અમરજીત સિંઘ રાય હતું. તેમણે પાકને ઉંદરથી બચાવવા માટેની સલ્ફાસ ટૅબ્લેટ ગળીને આત્મહત્યા કરી હતી.

16 ડિસેમ્બરથી મૃતક ખેડૂત સાથે પ્રદર્શન સ્થળે પ્રદર્શન...\n\ntl;dr:

શિવસેનાના કાર્યકરો દ્વારા મુંબઈમાં ઍન્ફોર્સમૅન્ટ ડિરેક્ટોરેટની મુંબઈ શાખાની બહાર હિંદીમાં 'ભાજપા પ્રદેશ કાર્યાલય' લખેલું બેનર લગાવી દેવાયું.


શિવાજીનું આક્રમણ અને સુરતની લૂંટનું સત્ય: એ વખતે ખરેખર શું બન્યું હતું?\nઆ બધા વચ્ચે સોશિયલ મીડિયા પર છત્રપતિ શિવાજીની 'સૂરત લૂંટ' ચર્ચા શરૂ થઈ છે.

અમિત શાહનાં પુસ્તક લખવાનાં કારણ પર વાત કરતા ભાજપના રાષ્ટ્રીય ઉપાધ્યક્ષ વિનય સહસ્ત્રાબુદ્ધેએ અગાઉ જણાવ્યું હતું,''શાહનું માનવું છે કે ગુજરાતીઓમાં છત્રપતિ શિવાજી અને મરાઠા વિશેનું જ્ઞાન 'સુરતની લૂંટ' સુધી જ મર્યાદિત છે.''

ત્યારે શિવાજીએ જ્યારે સુરત પર આક્રમણ કર્યું હતું ત્યારે ખરેખર શું થયું હતું?

સુરત પર આક્રમણ

સુરત પર 5 જાન્યુઆરી, 1664ના રોજ શિવાજીએ આક્રમણ કર્યું હતું. શિવાજી અને મુઘલ સરદાર ઇનાયત ખાન વચ્ચે લડાયેલી આ લડાઈમાં મરાઠાઓનો વિજય થયો હતો અને એ બાદ સુરત લૂંટાયું હતું.

ત્રણ દિવસ સુધી ચાલેલા આ આક્રમણમાં સુરતના મુઘલ અને પૉર્ટુગીઝ વેપારીની સંપત્તિ લૂંટવામાં આવી હતી.

જોકે, આ દરમિયાન સામાન્ય લોકોને કોઇ નુકસાન ના પહોંચ્યું હોવાના દાવાઓ કેટલાય ઇતિહાસકાર કરે છે.

શિવાજી અને સુરતની લૂંટ

મરાઠા અને મુઘલો વચ્ચે અણબનાવ હતો એ વાત કોઈથી અજાણી નથી.  આ અણબનાવના ભાગરૂપે જ શિવાજીએ સુરત પર 17મી સદીમાં આક્રમણ કર્યું હતું.

એમ.એસ. યુનિવર્સિટીના પ્રૉ. મૈત્રી વૈદ્ય આ અંગે વાત કરતા જણાવે છે, ''સુરત એ મુઘલ સલ્તનતનું બહુ મોટું શહેર અને બંદર હતું.

સુરતની સંપત્તિ એ આક્રમણનુ સૌથી મોટું કારણ હતું.''

પ્રૉ. વૈદ્યના મતે ઇતિહાસમાં કોઈ પણ યુદ્ધ કે આક્રમણ પાછળ મુખ્ય ચાર કારણ હોય છે, આર્થિક, રાજકીય, ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક.

પ્રો.વૈદ્ય ઉમેરે છે, ''શિવાજીના આક્રમણનો ઉદ્દેશ પણ આર્થિક જ હતો.''

'શિવાજીને ઔરંગઝેબ સાથે વેર, ગુજરાતીઓ સાથે નહીં'

આ જ મુદ્દે વાત કરતા મહારાષ્ટ્રના જાણીતા ઇતિહાસકાર અને લેખક વિશ્વાસ પાટીલ જણાવે છે,

''શિવાજીને ગુજરાતીઓ સાથે નહીં પણ ઔરંગઝેબ સાથે વેર હતું અને એ જ વેર સુરતની લૂંટનું કારણ બન્યું હતું."

પાટીલ એવું પણ ઉમેરે છે કે, ''સુરતની લૂંટ વખતે શિવાજીએ સામાન્ય લોકોને લૂંટ્યા હોય કે રંજાડ્યાં હોય એવો કોઈ જ બનાવ ઇતિહાસમાં નોંધાયો નથી."

જાણિતા ઇતિહાસકાર હરબંસ મુખીયા આ અંગે વાત કરતા જણાવે છે, ''કોઈ રાજા કે બાદશાહનું વર્તન ક્યારેય કોઈના વિરુદ્ધ નથી હોતું કે ક્યારેય કોઈના તરફ નથી હોતું. એમણે લીધેલા તમામ પગલાં સંપૂર્ણ રીતે રાજકીય હોય છે."

"સુરતની વાત કરીએ શિવાજીના આક્રમણનો ઉદ્દેશ સુરતના લોકોને નુકસાન પહોંચાડવાનો નહોતો પણ સુરતમાં મુઘલોની સંપત્તિ લૂંટવાનો હતો. ''

શિવાજીના આક્રમણ પાછળ હિંદુ-મુસ્લિમની થિયરીને પણ ફગાવી દેતા મુખીયા કહે છે,...\n\ntl;dr:

એક બાજુ મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેનાના અધ્યક્ષ રાજ ઠાકરે ગુજરાતીઓ વિરુદ્ધ આક્રોશ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. બીજી બાજુ ભાજપના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહ ગુજરાતીઓની ગેરસમજ દૂર કરવા મરાઠાઓના ઇતિહાસ પર પુસ્તક લખી રહ્યા છે.


શિવાની કટારિયા : સ્વિમિંગ સમર કૅમ્પથી સમર ઑલિમ્પિક સુધી\nહાલમાં થાઇલૅન્ડના ફુકેત ખાતે તેમની તાલીમ ચાલી રહી છે. તેઓ ટોકિયો ઑલિમ્પિક માટે પોતાની દાવેદારી જાળવી રાખવા માગે છે.

મહિલાઓની 200 મીટર ફ્રિ-સ્ટાઇલ ઇવૅન્ટમાં રાષ્ટ્રીય કીર્તિમાન સ્થાપિત કર્યો અને 2016ની દક્ષિણ એશિયન ગેમ્સમાં પણ સુવર્ણપદક જીત્યો છે. જોકે સ્વિમિંગ પ્રત્યેનું તેમનું આકર્ષણ અસામાન્ય રીતે થયું હતું.

શિવાનીનો ઉછેર હરિયાણાના ગુડગાંવ ખાતે થયો છે. તેઓ માત્ર છ વર્ષનાં હતાં ત્યારે તેમના પિતા તેમને સમર કૅમ્પમાં સ્વિમિંગ ક્લાસમાં લઈ ગયાં. શિવાની કહે છે કે શરૂઆતના દિવસોમાં તેઓ સ્વિમિંગ કરવાં જતાં, ત્યારે સ્વપ્નેય ઑલિમ્પિક રમતોત્સવમાં જવાનું નહોતું વિચાર્યું.

જળક્રીડાથી કૅરિયરની કથા

શિવાની ગુડગાંવમાં પોતાનાં ઘરની પાસે બાબા ગંગનાથ સ્વિમિંગ સૅન્ટર ખાતે અમસ્તાં જ મનોરંજન માટે તરવા માટે જતાં. અહીંથી જ કટારિયાને યોગ્ય દિશા મળી અને તેમણે સ્થાનિક તરણસ્પર્ધામાં ભાગ લીધો.

જોકે જિલ્લાસ્તરે સ્પર્ધામાં વિજયે શિવાનીમાં આત્મવિશ્વાસનો સંચાર થયો. એ પછી તેમણે સ્વિમિંગને સિરિયસલી લેવાનું શરૂ કર્યું અને રાજ્ય તથા રાષ્ટ્રીયસ્તરની સ્પર્ધાઓ માટે દિવસમાં બે વખત ટ્રેનિંગ લેવાં લાગ્યાં.

શિવાનીનું કહેવું છે કે વ્યવસાયિકસ્તરે આગળ વધવામાં પરિવારે તેમને પૂરતો સહયોગ આપ્યો. માતા-પિતાએ આર્થિક બોજ ઉઠાવ્યો, તો તાલીમમાં બહેનને સાથ આપવા માટે ભાઈએ પણ સ્વિમિંગ પુલમાં ઝંપલાવ્યું.

પુલમાં ભાઈએ સજ્જડ સ્પર્ધા આપી, જેના કારણે શિવાનીના પર્ફૉર્મન્સમાં ઉત્તરોત્તર સુધાર થયો. સખત પરિશ્રમને કારણે અપેક્ષિત પરિણામ મળવાં લાગ્યાં અને તેમને રાષ્ટ્રીયસ્તરીય સ્પર્ધાઓમાં વિજય મળ્યો. અને પોતાના વયજૂથની સ્પર્ધાઓમાં અનેક રૅકૉર્ડ બનાવ્યા.

શિવાની કહે છે કે જુનિયરસ્તરની સ્પર્ધાઓમાં સફળતાએ તેમને સિનિયર લૅવલની સ્પર્ધા માટે તૈયાર કર્યાં.

ગુડગાંવથી ફુકેત વાયા બેંગ્લોર

સફળ સ્પૉર્ટ્સ કૅરિયર આસાનીથી નથી બનતી. તેના માટે ખૂબ જ ભોગ આપવો પડે છે તથા અનેક પડકારોને પાર કરવા પડે છે. ગુડગાંવ ખાતે તાલીમ સંબંધિત અનેક સમસ્યાઓનો સામનો કર્યા બાદ શિવાનીને પણ આ વાત સમજાઈ.

એ સમયે હરિયાણામાં પાણીને ગરમ કરી શકાય તેવા સ્વિમિંગ-પુલ ન હતા, જેનાં કારણે શિયાળા દરમિયાન પૂરતી પ્રૅક્ટિસ થઈ શકતી ન હતી. આ બ્રૅકને કારણે જે કોઈ ક્ષમતા કેળવી હોય તે વેડફાઈ જતી હતી.

ગુડગાંવમાં તાલીમ સંબંધિત અનેક મર્યાદાઓ પ્રત્યે શિવાની સભાન બન્યાં. આથી 2013માં તેમણે ગુડગાંવથી બેંગ્લુરુ સ્થળાંતર કરવું પડ્યું, જેથી...\n\ntl;dr:

2016માં ભારતનાં મહિલા તરવૈયા શિવાની કટારિયાએ નોંધપાત્ર સિદ્ધિ મેળવી. તેમણે ઑલિમ્પિક રમતોત્સવમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું. 12 વર્ષ બાદ કોઈ મહિલા આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી શક્યાં હતાં.


શી જિનપિંગ: ચીન પોતાની એક ઇંચ જમીન પણ નહીં છોડે\nઅમેરિકાના સંરક્ષણ પ્રધાન જેમ્સ મેટિસ અને ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ

ટ્રેડ વોર અને દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં પ્રદેશની માલિકી બાબતે ચીનના દાવાને કારણે અમેરિકા તથા ચીન વચ્ચે તંગદિલી વધી રહી છે.

જેમ્સ મેટિસ 2014 પછી ચીનની મુલાકાત લેનારા અમેરિકાના પહેલા સંરક્ષણ પ્રધાન છે.

તેઓ હાલ એશિયાના ઘણા દેશોની મુલાકાત લઈ રહ્યા છે અને અમેરિકાના તમામ સહયોગીઓ સાથે બેઠકો યોજી રહ્યા છે.

જેમ્સ મેટિસે જણાવ્યું હતું કે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ સાથેની તેમની બુધવારની મુલાકાત 'ઘણી જ સારી' રહી હતી. ચીન સાથેના લશ્કરી સંબંધને ખાસ સ્વરૂપે વિકસાવવાની દિશામાં અમેરિકા કાર્યરત છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

'ઈરાદા શાંતિપૂર્ણ છે પણ..'

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ

બીજી તરફ શી જિનપિંગે જણાવ્યું હતું કે ચીનના ઇરાદા શાંતિપૂર્ણ છે, પણ ચીન તેની જમીન તથા ક્ષેત્ર બાબતે કોઈ બાંધછોડ નહીં કરે.

ચીનના સરકારી મીડિયામાં પ્રકાશિત નિવેદન અનુસાર, શી જિનપિંગે કહ્યું હતું, "અમારા પૂર્વજોએ આપેલી જમીનનો એક ઇંચ હિસ્સો પણ અમે છોડી શકીએ નહીં."

આ અગાઉ અમેરિકા દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં ચીનની ગતિવિધિઓની સતત ટીકા કરતું રહ્યું છે.

સમુદ્રી વિસ્તારમાં પોતાનું સૈન્ય તહેનાત કરવાની સાથે કૃત્રિમ ટાપુનું નિર્માણ કરીને ચીન તેના પાડોશી દેશોને ધમકાવતું હોવાનો આક્ષેપ પણ અમેરિકાએ કર્યો છે.

અમેરિકા ઉપરાંત બીજા દેશોએ પણ દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાં ચીનની ગતિવિધિની ટીકા કરી છે, પણ ચીન હંમેશા એવો દાવો કરતું રહ્યું છે કે સમુદ્રના સૌથી મોટા હિસ્સા પર તેનો અધિકાર છે.

ચીનનું કહેવું છે કે દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર પરનો તેનો અધિકાર સદીઓ પુરાણો છે.

શા માટે મહત્વનો છે દક્ષિણ ચીન સમુદ્ર?

દક્ષિણ ચીન સમુદ્રમાંનો ચીનનો કૃત્રિમ ટાપુ

દક્ષિણ ચીન સાગરમાંથી એક મહત્વનો સમુદ્રી માર્ગ પસાર થાય છે અને માછલીઓના જથ્થાના સંદર્ભમાં એ ઘણો સમૃદ્ધ છે.

એ ઉપરાંત દક્ષિણ ચીન મહાસાગરમાં ગેસ અને ક્રૂડ ઑઇલના ભંડાર હોવાની સંભાવના પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઉત્તર કોરિયાના શાસક કિમ જોંગ-ઉનની સિંગાપુરમાં ઐતિહાસિક મુલાકાત બાદ જેમ્સ મેટિસ એશિયન દેશોના પ્રવાસે નીકળ્યા છે.

ગુરુવારે તેઓ દક્ષિણ કોરિયામાં હતા, જ્યાં તેમણે દક્ષિણ કોરિયાના સંરક્ષણ પ્રધાન સોંગ યંગ-મૂની મુલાકાત લીધી હતી.

જેમ્સ મેટિસે દક્ષિણ કોરિયાને ખાતરી આપી હતી કે તેની સલામતી સંબંધે અમેરિકાની પ્રતિબદ્ધતા અગાઉની માફક...\n\ntl;dr:

ચીની રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગનું કહેવું છે કે ચીન શાંતિ માટે કટિબદ્ધ છે, પણ 'પોતાની એક ઇંચ જમીન પણ' નહીં આપે. તેમણે અમેરિકાના સંરક્ષણ પ્રધાન જેમ્સ મેટિસ સાથે વાતચીત બાદ આ વાત કહી હતી.


શી જિનપિંગે ચીનની સેનાને યુદ્ધ માટે તૈયાર રહેવા કહ્યું - અહેવાલો\nસીએનએને સ્થાનિક ન્યૂઝ એજન્સી કિહુઆને ટાંકીને લખ્યું કે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિંગપિંગે પોતાના સૈનિકોને કહ્યું કે તમે તમારા મગજ અને ઊર્જાનો ઉપયોગ યુદ્ધની તૈયારી માટે કરો.

ચાઝૌ સિટીમાં પીપલ્સ લિબરેશન આર્મીના મરીન કૉર્પ્સની પરેડના નિરીક્ષણ દરમિયાન, જિનપિંગે સૈનિકોને કહ્યું કે, "હાઈઍલર્ટ માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ."

તેમણે સૈનિકોને "સંપૂર્ણ નિષ્ઠાવાન, સંપૂર્ણ શુદ્ધ અને સંપૂર્ણ વિશ્વસનીય" રહેવા માટે જણાવ્યું હતું.

જિનપિંગ હાલ દક્ષિણ ચીનના ગ્વાંગડોંગની મુલાકાતે છે. તેમણે ત્યાં શેન્ઝેન ઇકૉનૉમિક ઝોનની 40 વર્ષની ઉજવણીમાં ભાગ લીધો હતો.

ચીનના સરકારી મીડિયા ગ્લૉબલ ટાઇમ્સના અહેવાલ અનુસાર ચીનના સૈન્ય વિશ્લેષક માને છે કે આ નિરીક્ષણે એવું સિગનલ આપ્યું હતું કે ચીન દરિયાઈ વિસ્તારો અને ટાપુ પર કોઈપણ પ્રકારના મિલિટરી સંઘર્ષને પહોંચી વળવા તૈયાર છે.

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "તાઇવાનની સામુદ્રધુની, દક્ષિણ અને પૂર્વ ચીન, તથા જે વિસ્તારોમાં વિવાદ ચાલી રહ્યા છે ત્યાં ચીન પર વિદેશ દ્વારા દબાણ વધુ ઊભું કરવા માટે આ કરવામાં આવી રહ્યું છે."

ચીન અને અમેરિકા વચ્ચે છેલ્લા કેટલાંય સમયથી આર્થિક બાબતોને લઈને સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે. ઉપરાંત કોરોના વાઇરસની સમસ્યાના કારણે પણ બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો વચ્ચેની તિરાડ મોટી બની છે.

હાલમાં જ તાઇવાનને અમેરિકાએ શસ્ત્રો આપવાનું નક્કી કરતા બંને દેશો વચ્ચે વિવાદ વધ્યો છે. આ ઉપરાંત ગલવાનની ઘટના બાદ ભારત અને ચીન વચ્ચે પણ લાઇન ઑફ ઍક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ પર તણાવની સ્થિતિ છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે તાજેતરમાં અમેરિકા એકથી વધારે વખત ચીન સામે ભારતને મદદ કરવાની ઓફર મૂકી ચૂક્યું છે.

ગુજરાત ટ્રેડર્સ ફેડરેશને કહ્યું, સરકાર ખોટા વહીવટી ચાર્જ ઉઘરાવે છે

ગુજરાત ટ્રેડર્સ ફેડરેશને વહીવટીતંત્ર પર આરોપ મૂક્યો છે કે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમ ભંગના આરોપ હેઠળ સરકાર ખોટા વહીવટી ચાર્જ ઉઘરાવી રહી છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાત ટ્રેડર્સ ફેડરેશનના પ્રમુખ જયેન્દ્ર તન્નાએ કહ્યું, "મહામારીને કારણે પહેલાંથી જ વેપારીઓ નાણાંકીય મુશ્કેલીમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. માગ પર મોટી અસર પડી છે અને કમાણી પણ નીચી ગઈ છે. વેપારીઓ અને કોમર્શિયલ મિલકતો સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમનું પાલન થાય તે માટે મોટા પ્રમાણમાં કામ કરી રહી છે પરંતુ જો લોકો ન માને તો તેમને દંડ થવો જોઈએ. જે દંડની રકમ છે તે વહીવટી ચાર્જ તરીકે લેવામાં આવે છે અને ખૂબ જ મોટા પ્રમાણમાં લેવાતા...\n\ntl;dr:

ભારત-ચીન અને ચીન-અમેરિકા વચ્ચે અનુક્રમે તણાવ અને વેપારયુદ્ધની સ્થિતિ છે ત્યારે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે ચીનની સેનાને યુદ્ધ માટે તૈયાર રહેવાનું આહ્વાન કર્યું હોવાના અહેવાલો છે.


શીખ ફૉર જસ્ટિસની 40 વેબસાઇટ ભારત સરકારે પ્રતિબંધિત કરી એ શું છે?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

સમાચાર સંસ્થા પીટીઆઈ મુજબ આ વેબસાઇટોને અનલૉફૂલ ઍક્ટિવિટિ પ્રિવેન્શન અધિનિયમ, 1967 હેઠળ ગેરકાયદે જાહેર કરવામાં આવી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ વેબસાઇટ્સને બંધ કરવાની ભલામણ ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

તેને આધારે ઇલેકટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફર્મેશન ટેકનૉલૉજી મંત્રાલયે આઈટી ઍક્ટ 2000 હેઠળ આ સાઇટ્સને પ્રતિબંધિત જાહેર કરી છે.

આ સંગઠનનું માનવું છે કે પંજાબ ભારતનો ભાગ નથી અને એ અલગ છે. આ સંગઠન લાંબા સમયથી પંજાબમાં જનમત લેવાની માગણી કરતું રહ્યું છે.

સંગઠને 2020માં જનમતની લેવાની વાત કરી હતી અને 4 જુલાઈથી ઇન્ટરનેટ પર મતદાન પણ શરૂ થયું હતું.

ભારત સરકાર આ અગાઉ સંગઠન સાથે સંબંધિત કાયદાકીય સલાહકાર ગુરૂપતવંત સિંઘને ચરમપંથી જાહેર કરી ચૂકી છે.

જેમને ચરમપંથી ઘોષિત કરાયા તે કાયદાકીય સલાહકાર

શીખ ફૉર જસ્ટિસની શરૂઆત ક્યારે થઈ તે અંગે ચોક્કસ માહિતીઓ મળતી નથી પરંતુ તે છેલ્લા 3-4 વર્ષથી સક્રિય છે.

સંગઠન સંયુક્ત રાષ્ટ્રના નિયમો મુજબ જનમતની માગ કરી રહ્યું છે.

જોકે, પંજાબમાં જે જનમતની વાત થઈ રહી છે તે ફક્ત ભારતના પંજાબ સુધી સીમિત છે કે પાકિસ્તાનના પંજાબની પણ એમાં વાત એવી કોઈ સ્પષ્ટતા હજી સુધી સામે આવી નથી.

શું છે જસ્ટિસ ફૉર શીખ?

આ સંગઠન ખાલિસ્તાનની માગ કરે છે

જસ્ટિસ ફૉર શીખ એ એક શીખ સમુદાય સાથે સંબંધિત એક ચળવળ છે જે 2020માં ભારતીય પંજાબમાં જનમતની માગ કરે છે. તે પોતાને માનવઅધિકાર સંસ્થા ગણાવે છે. જોકે, ભારત તેને ચરમપંથી સંગઠન ગણાવે છે.

પંજાબના મુખ્ય મંત્રી કૅપ્ટન અમરિન્દર સિંઘ તેને ચરમપંથી સંગઠન કહી ચૂક્યા છે અને તેને ભારતની એકતા તથા અખંડિતતા સામે ખતરો ગણાવે છે.

લાંબા સમયથી જેની વાત કરવામાં આવી રહી હતી તે પંજાબ રૅફરન્ડમ 2020 સાથે જોડાયેલું આ સંગઠન ભારત ઉપરાંત અમેરિકામાં પણ સક્રિય છે.

નરેન્દ્ર મોદીની અમેરિકાની મુલાકાત વખતે આ સંગઠને મોટા પાયે દેખાવો પણ કર્યા હતા અને ભારત સરકાર શીખોના અધિકારો બાબતે સંવેદનશીલ નથી એવો આરોપ મૂક્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ભારત સરકાર શિખ ફૉર જસ્ટિસ સંબંધિત 40 જેટલી વેબસાઇટ્સ પર પ્રતિબંધ ફરમાવ્યો છે.


શીલા દીક્ષિતનું નિધન, 'તેઓ કૉંગ્રેસ માટે દીકરી સમાન હતાં' - રાહુલ ગાંધી\nશીલા દીક્ષિત કૉંગ્રેસનાં વરિષ્ઠ નેતા હતાં અને તેઓ વર્ષ 1998થી 2013 સુધી દિલ્હીનાં મુખ્ય મંત્રી રહ્યાં હતાં. 2014માં તેમણે રાજીનામું આપ્યું.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ પ્રમાણે દિલ્હીમાં તેમનું નિધન થયું છે.

તેઓ લાંબા સમયથી બીમાર હતાં અને હૃદયરોગની સારવાર ચાલી રહી હતી.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ટ્વીટ કરીને શીલા દીક્ષિતને અંજલિ આપી હતી, તેમણે દિલ્હીના વિકાસમાં શીલા દીક્ષિતના યોગદાનને નોંધનીય ગણાવ્યું હતું.

કૉંગ્રેસના પૂર્વ રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ ટ્વીટ કર્યું હતું કે શીલા દીક્ષિત કૉંગ્રેસનાં દીકરી સમાન હતાં, જેમની સાથે મારું ભાવનાત્મક જોડાણ હતું.

તેમણે એવું પણ લખ્યું હતું, "તેમના પરિવારજનો અને દિલ્હીના નાગરિકો માટે હું સહાનુભૂતિ ધરાવું છું. તેમણે ત્રણ ટર્મ સુધી મુખ્ય મંત્રી તરીકે સેવા આપી છે."

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા અને કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ ટ્વીટ કરીને શીલા દીક્ષિતને અંજલિ આપી હતી.

તેમણે ટ્વીટમાં લખ્યું હતું કે શીલા દીક્ષિતના નિધનના સમાચારથી હું વ્યથિત છું અને દિલ્હીના વિકાસના યોગદાનમાં તેમનું યોગદાન હંમેશાં યાદ રાખવામાં આવશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

દિલ્હીનાં પૂર્વમુખ્ય મંત્રી શીલા દીક્ષિતનું 81 વર્ષની વયે નિધન થયું છે.


શું 'નરેન્દ્ર મોદીના જયાપુર' સિવાય અન્ય ગામોમાં વિકાસ નથી પહોચ્યો?\nકચહરિયા ગામનાં બિમલા દેવી

બાજુમાં ખાટલા પર બેઠેલા બે યુવાનો ચર્ચા કરી રહ્યા છે કે આ શનિવારે બાજુના ગામમાં બૅન્ક ખુલશે કે બંધ રહેશે?

સાંકળા પણ પાક્કા રસ્તાના કિનારે આવેલી આ ચાની દુકાન 79 વર્ષનાં જૂના દેવીની છે.

તેમણે પૂછ્યું, "વિધવાઓને પેન્શન મળશે? ઘડપણમાં હવે ચા-પાનની દુકાન ચલાવવાનું મુશ્કેલ થઈ રહ્યું છે અને પરિવારમાં બીજો કોઈ સહારો પણ નથી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ચાની દુકાન ચલાવતાં જૂના દેવી

આ વારાણસી મતવિસ્તારમાં આવતું કચહરિયા ગામ છે.

અમે અહીં એવા માટે પહોંચ્યા કે આ ગામને અડીને જ જયાપુર આવેલું છે. જયાપુર એ જ ગામ છે જેને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સાંસદ આદર્શ ગ્રામ યોજના અંતર્ગત દત્તક લીધું છે.

એમ તો સાંસદ તરીકે નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના વારાણસી મતવિસ્તારમાં ચાર ગામ જયાપુર, નાગેપુર, કકહરીયા અને ડોમરીને દત્તક લીધાં છે. પરંતુ તેમાં સૌથી પહેલો નંબર જયાપુરનો આવ્યો હતો.

વારાણસી શહેરથી લગભગ એક કલાકના અંતરે આવેલા જયાપુર જતાં પહેલાં રસ્તામાં બે ગામ પડે છે. જેમાં કચહરિયા પહેલાં આવે છે.

અમે કચહરિયા ગામની સ્થિતિ પર વાત કરતા આગળ વધતા હતા, ત્યાં જ બે મહિલાઓએ અમને આવીને અટકાવ્યા, "મીડિયામાંથી આવ્યા છો?"

જવાબ આપતાં જ બોલી, "છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં ઘણા મીડિયાવાળા આવ્યા. ટીવી પર જયાપુર જ બતાવે છે, બસ. અમારા ઘરે આવો બે મિનિટ માટે."

તેમાંથી એક આધેડ વયની મહિલા અમને તેના ઘરે લઈ ગઈ.

બે ઓરડી, પાંચ ફૂટ ઊંચી છત વાળી એક ઝૂંપડીની અંદર થોડાં વાસણ રાખ્યાં છે, એક ટેબલ છે અને બે બલ્બ લગાવેલા છે.

મેં પૂછ્યું, "તમારે ત્યાં વીજળી છે?" તો જવાબ મળ્યો, "વીજળી તો પહેલાં કરતાં ઘણી સારી થઈ ગઈ છે. એક વર્ષ પહેલાં ગામના લગભગ દરેક ઘરમાં મીટર લાગી ગયાં છે. પણ તકલીફ એ છે કે મીટર બંધ પડ્યાં છે અને અમે તાર લગાવીને વીજળી વાપરીએ છીએ."

આ રીતે વીજળી વાપરવી ગેરકાયદેસર છે અને તેને વીજળીની ચોરી કહેવાય, એવો પ્રશ્ન કરતા બિમલા મારા પર વિફર્યાં.

"અમે લોકોએ આટલું બધું માગ્યું, કમ સે કમ એક હૅન્ડપંપ મળી જાત, કારણ કે કૂવા પર પાણી ભરવાં જવું પડે છે પણ કંઈ મળ્યું નહીં. તો હવે શું આમ વીજળી ન લઈએ અને ગરમીમાં મરી જઈએ?"

કચહરિયા ગામના લોકો હૅન્ડપંપની માગ કરી રહ્યા છે

કચહરિયા ગામના લગભગ સો પરિવારને પીવાના પાણી માટે કૂવા પર આધાર રાખવો પડે છે.

ગામમાં ન કોઈ પાણીની ટાંકી છે ન પાણીનો કોઈ સપ્લાય. કેટલીક વસાહતોમાં તો પાણીની ડંકી પણ નથી.

છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં સરકારે...\n\ntl;dr:

માટી લીપેલી એક ખુલ્લી ઝૂંપડીની અંદર ચૂલા પર ચા ઊકળી રહી છે.


શું 'માતાનું ધાવણ' ગુજરાતમાંથી કુપોષણની સમસ્યા દૂર કરી શકે?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

નવજાત બાળકના પોષણ અને જીવન માટે માતાનું દૂધ ખૂબ જ જરૂરી હોય છે, પરંતુ દેશમાં મહિલાઓ અને બાળકોના આરોગ્ય મામલે કેટલીક સમસ્યાઓ હજુ પણ જોવા મળી રહી છે.

સ્તનપાન મામલે ભારતની સ્થિતિ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

યુનિસેફ (યુનાઇટેડ નેશન્સ ચિલ્ડ્રન્સ ફંડ) અને વર્લ્ડ હેલ્થ ઑર્ગેનાઇઝેશન (ડબલ્યૂએચઓ) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા તાજેતરના આંકડાઓ મુજબ, બાળકને જન્મના એક કલાકની અંદર જરૂરી માતાનું પહેલું ધાવણ મળવા મામલેની ભારતની સ્થિતિ જોઈએ એટલી સારી નથી.

વિશ્વભરમાં આ મામલે ભારતનો 56મો ક્રમ છે. આ વૈશ્વિક સંસ્થાઓના આંકડા અનુસાર, વર્ષ 2015માં દેશમાં માતાનું પહેલું ધાવણ મેળવી શકેલા બાળકોનું પ્રમાણ 41.5 ટકા હતું.

બાળકને વિવિધ ઇન્ફેક્શનથી બચાવવા માટે પહેલા એક કલાકમાં માતાનું દૂધ મળી રહી તે ઘણું જરૂરી હોય છે. ત્યાર પછી પણ છ મહિના સુધી બાળકને માત્ર માતાનું દૂધ જ આપવાનું હોય છે.

માતાના દૂધમાં બાળકના વિકાસ માટેના જરૂરી પોષકતત્વો હોય છે અને તેમના માટે તે ખૂબ જ આવશ્યક હોવાથી સ્તનપાનનું ઘણું મહત્ત્વ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ગુજરાતમાં સ્તનપાન અને કુપોષણની સ્થિતિ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

બીબીસીએ માતાનાં પોષણ સાથે બાળકનું પોષણ  કઈ રીતે જોડાયેલું છે અને કુપોષણ માટે સ્તનપાનની સમસ્યાનો શું સંબંધ છે તે જાણવાની કોશિશ કરી.

ગુજરાતે ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રે અને માથાદીઠ આવકના ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિ કરી છે, પણ માનવ વિકાસ બાબતે હજુ ઘણું કરવાનું બાકી છે.

સરકારી આંકડાઓ મુજબ, ગુજરાતમાં દાહોદ (7419) અને પંચમહાલ (5790) જિલ્લામાં કુપોષિત બાળકોનું પ્રમાણ વધુ છે.

વર્ષ 2007માં સીએજી (કમ્પ્ટ્રોલર ઍન્ડ ઑડિટર જનરલ)એ રિપોર્ટ જાહેર કર્યો હતો, જેમાં દેશમાં ગુજરાતમાં કુપોષિત બાળકોનું પ્રમાણ સર્વાધિક 70 ટકા હતું.

ઉપરાંત નેશનલ ફૅમિલી હેલ્થ સરવે - 4 (2015-16) અનુસાર, ગુજરાતમાં આ પ્રમાણ 41 ટકા નોંધાયું હતું.

છેલ્લા દસ વર્ષમાં આ બાબતે સુધારો જોવા મળ્યો છે, પરંતુ તેમ છતાં ગુજરાત આ મામલે અન્ય રાજ્યો કરતા ઘણું પાછળ છે.

જો કે, ગુજરાતના બાળ અને મહિલા વિકાસ વિભાગની વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ આંકડાઓ અનુસાર, આ પ્રમાણ 16 ટકા છે.

સૅમ્પલ રજિસ્ટ્રેશન સીસ્ટમ સ્ટેટેસ્ટિકલ રિપોર્ટ - 2015 અનુસાર ભારત આ મામલે કેરળ, પંજાબ, તામિલનાડુ અને મહારાષ્ટ્ર કરતાં પણ પાછળ છે.

ક્યા વિસ્તારોમાં બાળકોમાં કુપોષણનું પ્રમાણ વધુ છે?

ગુજરાતમાં કુપોષિત બાળકોનું સૌથી વધુ પ્રમાણ ટ્રાઇબલ વિસ્તાર ગણાતા દાહોદ અને...\n\ntl;dr:

'માતાનું દૂધ અમૃત સમાન છે. આ અમૃતનું  દાન  મહાદાન છે.' સુરતમાં માતાનું ધાવણ એકત્ર કરતી 'મિલ્ક બૅન્ક'ના અભિયાનનું આ સૂત્ર છે.

દેશમાં 1થી 7 ઑગસ્ટ સુધી નેશનલ બ્રેસ્ટફિડિંગ વીક (રાષ્ટ્રીય સ્તનપાન સપ્તાહ) તરીકે ઊજવાય છે.


શું 2019ની ચૂંટણીમાં સોનિયા ગાંધીના હાથમાં હશે એનડીએનું ભવિષ્ય?\nજાણકારો માને છે કે ઍર સ્ટ્રાઇક પછી પણ શક્ય છે કે એનડીએ બહુમત મેળવવામાં નિષ્ફળ જાય.

હાલની સ્થિતીમાં કૉંગ્રેસની સ્થિતી બહુ સારી તો નથી જ પરંતુ તમામ સ્થાનિક પક્ષો તૃણમૂલ કૉંગ્રેસ, જનતા દળ, ટીડીપી, આરજેડી જેવા પક્ષો ભાજપની વિરુદ્ધ એક ઝુંબેશ ચલાવી રહ્યા છે.

પરંતુ વિપક્ષી ગઠબંધનનો સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે તેમની પાસે નેતૃત્વનો મુખ્ય ચહેરો નથી.

કૉંગ્રેસની સૌથી મોટી નિષ્ફળતા એ રહી કે તે આમ આદમી પાર્ટીને પોતાની સાથે સામેલ કરી શક્યું નહીં.

કૉંગ્રેસ નરેન્દ્ર મોદીની સરકારને સત્તા પરથી દૂર કરવા ઇચ્છે છે પરંતુ બેઠકોની વહેંચણી મુદ્દે હજૂ પણ અસમંજસમાં છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સોનિયા ગાંધી એક માત્ર એવી વ્યક્તિ છે જે રાહુલ ગાંધી અને અહેમદ પટેલને બલિદાન આપવા માટે કહેવાનો હક ધરાવે છે.

બીજી તરફ ઍર સ્ટ્રાઇક બાદ નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહે પોતાના સમર્થકોને જોડી રાખ્યા છે. તેમણે અનુપ્રિયા પટેલની નારાજગી દૂર કરી.

સામે કૉંગ્રેસ દિલ્હી અને યૂપીમાં સપા-બસપા સાથે જોડાણ કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યો.

હજુ પણ સપા-બસપા રાહ જુએ છે કે પ્રિયંકા ગાંધી કે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયામાથી કોઈ બેઠકોની વહેંચણી બાબતે વાતચીતની પહેલ કરે.

'હું કાંટાના ખેલ જાણું છું.'

એવા સંકેત મળી રહ્યા છે કે સોનિયા ગાંધી ફરી એક વખત મોટી ભૂમિકા નીભાવી શકે છે.

રાહુલ ગાંધી અને તેમની ટીમ હાલ પોતાના સમર્થકો એકઠા કરવામાં નિષ્ફળ સાબિત થઈ રહી છે. એક માતા તરીકે તેઓ જાણે છે કે રાહુલની મર્યાદાઓ અને તકલીફો શું છે.

પરંતુ તેઓ હાલ પોતાના રાજકીય અનુભવનો ઉપયોગ કરતા ખચકાય છે.

થોડા વખત પહેલાં માનવામાં આવતું હતું કે સોનિયા ગાંધી આ વખતની ચૂંટણી લડશે નહીં, પરંતુ ગાંધી પરિવાર માટે રાજકારણ છોડવાનું ક્યારેય સરળ રહ્યું નથી.

1950માં ઇંદિરા ગાંધી પોતાના પતિ ફિરોઝ ગાંધીના અવસાન બાદ પિતા જવાહર લાલ નહેરૂનું ઘર છોડીને વિદેશમાં સ્થાઈ થવા ઇચ્છતાં હતાં.

પરંતુ પરિસ્થિતિઓના કારણે તેઓ 1959માં રાજકારણમાં સક્રીય થવા મજબૂર બન્યાં. પિતાનાં મૃત્યુ પછી અને પોતાનાં મૃત્યુ સુધી તેઓ રાજકારણમાં સક્રીય રહ્યાં.

ત્યારબાદ રાજીવ ગાંધી રાજકારણમાં આવ્યા. સોનિયા ક્યારેય ઇચ્છતા નહોતાં કે રાજીવ રાજકારણમાં પ્રવેશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજીવ ગાંધીનાં મૃત્યુ બાદ 1998માં નરસિમ્હા રાવ અને સીતારામ કેસરીએ કૉંગ્રેસને એક પક્ષ તરીકે નબળો કરી નાખ્યો.

ત્યારબાદ સોનિયા ગાંધીએ કૉંગ્રેસ પક્ષ સંભાળ્યો. સોનિયા ગાંધીએ ભારતમાં એક...\n\ntl;dr:

શું સોનિયા ગાંધી લોકસભાની ચૂંટણીમાં મજબૂતીથી સામે આવી શકશે, જેવી રીતે વર્ષ 2004માં તેમણે એનડીએને સત્તામાંથી બહારનો રસ્તા બતાવી દીધો તે રીતે ફરી કમાલ બતાવી શકશે?


શું 2019ની લોકસભા ચૂંટણી મંડલ-કમંડલ મહામુકાબલો પાર્ટ-2 થશે?\nતે વ્યક્તિ લગભગ 24 વર્ષ બાદ વર્ષ 2014માં ભારતના વડા પ્રધાન બને છે.

હાલમાં નરેન્દ્ર મોદી સત્તાના શિખર પર બેઠા છે, એટલા માટે તે રથની જવાબદારી રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ)ના સંતો-મહંતોને સોંપવામાં આવી છે.

આમ પણ અયોધ્યા આંદોલન વિશ્વ હિંદુ પરિષદ ચલાવે છે. માત્ર ઑગસ્ટ 1990થી 6 ડિસેમ્બર 1992 સુધી તેની કમાન અડવાણીએ સંભાળી હતી.

સપ્ટેમ્બર 1990માં અડવાણીની રથ યાત્રાના પ્રારંભના એક મહિના પહેલાં દેશમાં અન્ય એક મોટી ઘટના બની હતી. ઑગસ્ટ મહિનામાં ત્યારના વડા પ્રધાન વી. પી. સિંહે અન્ય પછાત વર્ગોને અનામત આપવાની મંડલ કમિશનની ભલામણોને લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

આ સાથે જ દસ વર્ષ સુધી ધૂળ ખાઈ રહેલા બી. પી. મંડલના રિપોર્ટે રાજનીતિમાં ભૂકંપ લાવી દીધો.

બી. પી. મંડલ

વી. પી. સિંહની રાષ્ટ્રીય મોરચા સરકાર બે સહારા મારફતે ઊભી હતી, જેમાંથી એક હતો વામપંથી અને બીજો ભારતીય જનતા પક્ષ હતો. આ બન્ને બહારથી તેમને સમર્થન આપી રહ્યા હતા.

મંડલ આયોગની ભલામણોને લાગુ કરવાની વી. પી. સિંહની જાહેરાતથી ભાજપને આઘાત લાગ્યો પરંતુ ભાજપે રાજીવ ગાંધીની જેમ તાત્કાલિક પ્રતિક્રિયા ન આપી.

ભાજપના નેતાઓ દેશની રાજનીતિમાં જ્ઞાતિની જટિલતાને ત્યારે પણ સમજતા અને અત્યારે પણ સમજે છે.

રાજીવ ગાંધીએ વી. પી. સિંહની તુલના ઝીણા સાથે કરી મંડલ પંચની ભલામણોનો વિરોધ કર્યો.

પરંતુ મંડલ પંચની ભલામણોની લાંબાગાળાની અસરને પહોંચી વળવા ભાજપે 'હિંદુ એકતા'નું સૂત્ર આપીને રામ મંદિર આંદોલન વધુ સક્રિય કર્યું.

વર્ષ 1990ના અંતિમ ચાર મહિનામાં મંડલ પંચનો વિરોધ અને મંદિર આંદોલનના કારણે સમગ્ર દેશનું રાજનૈતિક વાતાવરણ ખૂબ જ ગરમાયું.

પાંચ અઠવાડિયા સુધી 'બાબરોના વંશજો'ને ધમકાવતા અને દરરોજ અલગઅલગ જગ્યાએ છ જનસભાઓ કરતા-કરતા સાંપ્રદાયિક વાતાવરણમાં અડવાણીનો રથ બિહાર પહોંચ્યો.

અહીં આંઠ મહિના પહેલાં જ મુખ્ય મંત્રી બનેલા લાલુ પ્રસાદ યાદવે તેમને સિંચાઈ વિભાગના મસાનજોર ગેસ્ટ હાઉસમાં બંધક બનાવી લીધા.

જનતા દળના નેતા લાલુના આ પગલાની અસર એવી થઈ કે ભાજપે વી. પી. સિંહની સરકારને આપેલો ટેકો પરત ખેંચી લીધો.

ત્યારબાદ બહુમતી ગુમાવવાને કારણે તેમણે રાજીનામું આપવું પડ્યું.

9 નવેમ્બર 1990ના રોજ વી. પી. સિંહે કહ્યું કે તેઓ સામાજિક ન્યાયના પક્ષમાં અને સાંપ્રદાયિકતા વિરુદ્ધની લડાઈમાં તેમની ગાદીનું બલિદાન આપી રહ્યા છે.

મુદ્દાની વાત તો એ છે કે ભાજપે મંડલ કમિશનની ભલામણોના વિરોધમાં વી. પી. સિંહ સરકારને આપેલું સમર્થન...\n\ntl;dr:

25 સપ્ટેમ્બર 1990ના રોજ ગુજરાતના સોમનાથ મંદિરથી પૂજા કર્યા બાદ વિપક્ષના નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણી જે 'રામ રથ'ને લઈને દેશભરની યાત્રાએ નીકળ્યા હતા, તેના પર કાળી દાઢી ધરાવતી એક વ્યક્તિ પણ નજરે પડી રહી હતી.


શું 370 હઠાવાયા બાદ લાલ ચોક હવે સામાન્ય ચાર રસ્તા સમાન બની ગયો છે?\nજમ્મુ-કાશ્મીરનો લાલ ચોક

જનમતના એ ઉલ્લેખને ઘણા રાજકીય વિશ્લેષકો અને પક્ષો કૂટનીતિની રીતે ભારતની એક ભૂલ ગણે છે.

શેખ અબ્દુલ્લાએ ખુશીના અવસર પર ફારસી ભાષામાં એક કવિતા વાંચી હતી જેનો અર્થ હતો,

"હું તમારા જેવો બની ગયો અને તમે મારા જેવા. હું તમારું શરીર બની ગયો અને તમે મારી આત્મા બની ગયા. હવે કોઈ કહી શકતું નથી કે આપણે અલગ-અલગ છીએ."

વર્ષ 1947 બાદ કાશ્મીરમાં સ્થિતિ સતત બગડતી ગઈ. ઉગ્રવાદ અને સામ્યવાદનો અડ્ડો બનતા કાશ્મીરના લાલ ચોકને રશિયાના 'રેડ સ્ક્વૅર'ની જેમ જોવામાં આવ્યો.

લાલ ચોક ધીમે-ધીમે ભારત વિરુદ્ધ થતી દરેક હલચલનું કેન્દ્ર બની ગયો. લાલ ચોક પર લોહીથી ઘણી ઇબારતો પણ લખવામાં આવી.

ભારત સામે વિદ્રોહ અને પાકિસ્તાનનું સમર્થન, આ બન્નેની કવાયત કરતા નેતાઓએ લાલ ચોક પર ખૂબ ઝંડા ફરકાવ્યા.

આજે આપણે એ વિચારવાનું છે કે કાશ્મીરનું લાલ ચોક શું ખરેખર કોઈ પ્રતીકાત્મક વિજયઘોષનું કેન્દ્ર છે?

લાલ ચોક હવે એક સામાન્ય ચોક?

અનુચ્છેદ 370ના નિષ્પ્રભાવી થવા પર લાલ ચોકનું સામ્યવાદી મિથક હવે રહ્યું નથી.

એક સુદૂર, અપ્રાપ્ય અને બૌદ્ધિક રોમાંચના દીવાસ્વપ્નનું પ્રતીક એવો લાલ ચોક શું આજે ભારત અને કાશ્મીરનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે?

1990માં કાશ્મીરિયતને મળેલી સાંપ્રદાયિક દગાખોરી અને પંડિતોના બળજબરી પલાયનો મૂકદર્શક લાલ ચોક નહેરુ અને શેખ અબ્દુલ્લાના મૌખિક સંકલ્પ પર ક્યારેય ખૂલે નહીં તેવી સાંકળ સમાન છે.

કાશ્મીરિયતના નામે થતા રાજકારણનું કેન્દ્ર બનેલો લાલ ચોક આજના સંદર્ભે નકારાત્મકતાનું કેન્દ્ર છે.

પછી તે 2008, 2009 કે 2010નો ભારતવિરોધી પ્રચાર હોય કે પછી કર્ફ્યુ લાગેલા કાશ્મીરમાં પૈસા લઈને પથ્થર ફેંકતા યુવાનોનો જથ્થો હોય, લાલ ચોક કાશ્મીરની બરબાદીનું પ્રતીક છે.

છેલ્લા ઘણા દાયકાઓની ભારતવિરોધી અને કાશ્મીરીવિરોધી રાજકીય સ્ટ્રેટેજી અને તેના પ્રયોગોનું કેન્દ્ર છે લાલ ચોક.

પરંતુ અનુચ્છેદ 370ના નિષ્પ્રભાવી થયા બાદ કાશ્મીર સાથે ભારતના બંધારણીય એકીકરણ બાદ લાલ ચોક આ દેશના અન્ય કોઈ ચોક સમાન બની ગયો છે.

જોકે, એક સમયે કાશ્મીરમાં થયેલા સાંપ્રદાયિક ઇસ્લામિક ઉગ્રવાદે નહેરુના સંકલ્પની અવગણના કરતાં લાલ ચોકની સ્મૃતિઓને દૂષિત કરી હતી.

પરંતુ કલમ 370નું નિષ્પ્રભાવી થવું, લાલ ચોકના પ્રતીકાત્મક રાજકારણને સંપૂર્ણપણે ધ્વસ્ત કરે છે.

જેમ કે ત્રિપુરામાં લેનિનની મૂર્તિને તોડી પાડી ત્રિપુરાવાસીઓએ જર્જરીત થઈ ચૂકેલી એક વૈચારિક પરંપરાનો બહિષ્કાર કર્યો, એ જ રીતે...\n\ntl;dr:

જવાહરલાલ નહેરુ અને શેખ અબ્દુલ્લાહ વચ્ચે કાશ્મીર મામલે સમજૂતી થઈ હતી. જવાહરલાલ નહેરુએ કાશ્મીરીઓ સામે સંકલ્પ લીધો હતો કે કાશ્મીરી જ કાશ્મીરનું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.


શું AC વાપરવામાં કોરોના વાઇરસનું જોખમ છે?\nપરંતુ સોશિયલ મીડિયા અને વૉટ્સઍપમાં એવા મૅસેજ ફરે છે કે ACમાં કોરોનાના ચેપનું જોખમ વધી જાય છે. તેના કારણે લોકોના મનમાં AC ચલાવવું કે કેમ તેની અવઢવ ઊભી થઈ છે.

સાચી વાત શું છે? ઍઇમ્સના ડિરેક્ટર ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયાએ એક ટીવી ચેનલને જણાવ્યું હતું કે AC ચલાવવા અંગે મુશ્કેલી નથી, સમસ્યા ક્રૉસ વૅન્ટિલેશન (એટલે કે હવાની અવરજવર)ને કારણે થઈ શકે.

ઘર અને કારનું AC

ડૉ. ગુલેરિયાના જણાવ્યા અનુસાર, જો તમારા ઘરમાં વિન્ડો AC લગાવેલું હશે, તો હવા રૂમમાં જ ફર્યા કરશે. આ હવા બીજા ઓરડામાં કે બહાર જશે નહીં.

તેથી વિન્ડો AC હોય ત્યાં કે કારમાં AC ચલાવવામાં કોઈ મુશ્કેલી નથી.

પરંતુ એ યાદ રાખવું પડે કે વિન્ડો ACનો ઍક્ઝૉસ્ટ બહારની તરફ હવા સારી રીતે નીકળી જાય તે રીતનો હોવો જોઈએ. ઍક્ઝૉસ્ટ એવી જગ્યાએ ના નીકળવો જોઈએ, જ્યાં લોકો એકઠા થતા હોય.

ડૉ. ગુલેરિયાના જણાવ્યા અનુસાર, કચેરી અને જાહેરસ્થળોએ સેન્ટ્રલ AC લાગેલું હોય છે. તેનો અર્થ એ કે બધા કક્ષમાં તે હવા સર્ક્યુલેટ થતી હોય છે. તેથી એવો ડર રહે ખરો કે કોઈ એક જગ્યાએ કોઈને છીંક કે ખાંસી આવે ત્યારે તેના જંતુઓ ડક્ટમાં (હવાની અવરજવર માટેની વ્યવસ્થા) થઈને બાજુની જગ્યામાં જઈ શકે.

હૉસ્પિટલોમાં સેન્ટ્રલ AC બંધ

જે હૉસ્પિટલોમાં કોરોના દર્દીઓને રાખવામાં આવ્યા છે, ત્યાં સેન્ટ્રલ AC બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં છે. તેની જગ્યાએ વિન્ડો AC લગાવવામાં આવ્યાં છે.

ડૉ. ગુલેરિયાના જણાવ્યા અનુસાર હૉસ્પિટલોમાં AC જરૂરી છે, કેમ કે વધતી ગરમી સાથે ડૉક્ટરો અને આરોગ્યકર્મચારીઓ માટે પણ કામ કરવું મુશ્કેલ બનશે.

હાલમાં તે સૌ પી.પી.ઈ. (પર્સનલ પ્રોટેક્શન ઇક્વિપમૅન્ટ) પહેરીને કામ કરતા હોય છે. તેથી ગરમીને કારણે તેમને ભારે પરસેવો વળે. આવી ગરમીમાં દર્દીની સંભાળ લેવી મુશ્કેલ બની જાય.

કોરોના એ.સી. અને સંશોધન

અમેરિકાના સેન્ટર ફૉર ડિસીઝ કન્ટ્રોલ ઍન્ડ પ્રિવેન્શને ચીનના એક AC રેસ્ટોરાંમાંથી કોવીડ-19 ફેલાયો હતો કે કેમ તેની તપાસ માટે સંશોધન કર્યું છે. ગ્વાંગ્ઝૂ સેન્ટર ફૉર ડિસીઝ કન્ટ્રોલ ઍન્ડ પ્રિવેન્શનની ઍથિક્સ કમિટીએ પણ આ સંશોધનને માન્ય કર્યું હતું.

સંશોધન અનુસાર 26 જાન્યુઆરીથી 10 ફેબ્રુઆરી 2020 સુધી નોવેલ કોરોના વાઇરસના કારણે ત્રણ પરિવારના 10 સભ્યોને ચેપ લાગ્યો હતો. આ બધા જ ચીનના ગ્વાંગ્ઝૂ શહેરના હતા અને તે બધા કુટુંબોએ આ રેસ્ટોરાંમાં ભોજન લીધું હતું. તેઓ એક બીજાથી એક મીટર દૂરના ટેબલો પર બેઠા હતા.

તેમાંથી એક પરિવાર વૂહાનની...\n\ntl;dr:

છેલ્લા અઠવાડિયાથી ગુજરાતમાં અચાનક વાતાવરણ પલટાયું છે, છતાં ગુજરાતમાં અત્યારે ગરમી અને વરસાદની બેવડી ઋતુ જેવો અનુભવ થઈ રહ્યો છે.


શું ACના કારણે વાઇરસ હવામાં ફેલાઈ શકે?\nસોશિયલ મીડિયા અને વૉટ્સઍપમાં એવા મૅસેજ ફરે છે કે ACમાં કોરોનાના ચેપનું જોખમ વધી જાય છે.

તેના કારણે લોકોના મનમાં AC ચલાવવું કે કેમ તેની અવઢવ ઊભી થઈ છે.

સાચી વાત શું છે?

જો તમારા ઘરમાં વિન્ડો AC લગાવેલું હશે, તો હવા રૂમમાં જ ફર્યા કરશે. આ હવા બીજા ઓરડામાં કે બહાર જશે નહીં.

તેથી વિન્ડો AC હોય ત્યાં કે કારમાં AC ચલાવવામાં કોઈ મુશ્કેલી નથી.

એ યાદ રાખવું પડે કે વિન્ડો ACનો ઍક્ઝૉસ્ટ બહારની તરફ હવા સારી રીતે નીકળી જાય તે રીતનો હોવો જોઈએ. ઍક્ઝૉસ્ટ એવી જગ્યાએ ના નીકળવો જોઈએ, જ્યાં લોકો એકઠા થતા હોય.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

છેલ્લાં કેટલાંક અઠવાડિયાંથી ગુજરાતમાં વાતાવરણ પલટાયું છે, છતાં ગુજરાતમાં અત્યારે ગરમી અને વરસાદની બેવડી ઋતુ જેવો અનુભવ થઈ રહ્યો છે.


શું CEO તરીકેની નોકરી માત્ર પુરુષો કરી શકે?\nકતાર ઍરવેઝના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ અકબર અલ બકેર.

કતાર ઍરવેઝના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ અને ઇન્ટરનૅશનલ ઍર ટ્રાન્સપોર્ટ અસોસિએશનના (આઈ.એ.ટી.એ.) અધ્યક્ષ અકબર અલ બકરનું કહેવું હતું કે તેમની નોકરી માત્ર એક અન્ય પુરૂષ જ કરી શકે છે.

તેમણે કહ્યું, "અલબત્ત આ નોકરીની આગેવાની એક પુરૂષે જ લેવી પડશે, કારણ કે આ પદ ખૂબ જ પડકારજનક છે."

તેમણે આઈ.એ.ટી.એ.ની વાર્ષિક બેઠકમાં આ ટિપ્પણી કરી હતી.

આ વર્ષે યોજાયેલી બેઠકમાં ઍરલાઇન કંપનીઓમાં વિવિધતા સુધારવા માટે થઈ રહેલાં પ્રયાસો અને તેના સંબંધિત પડકારો મહત્ત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ હતા.

બાદમાં તેમણે તેમનું નિવેદન અંગે ઘણી બાબતો સ્પષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

બ્લૂમબર્ગ સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું, "જો એક મહિલા સી.ઈ.ઓ.ના પદ પર આવે, તો મને ઘણો આનંદ મળશે. હું તેમને એક પરિપક્વ સી.ઈ.ઓ. બનવા માટે ઘણી મદદ કરી શકું છું."

બુધવારના એક નિવેદનમાં, તેમણે કહ્યું, "મીડિયાએ મારી ટિપ્પણીઓને વિકૃત રીતે રજૂ કરી છે. કતાર ઍરવેઝ તેના મહિલા કર્મચારીઓને કારણે વધુ મજબૂત છે. હું આ બાબતે તેમનો આભારી છું."

તેમણે ઉમેર્યું, "હું મારી ટિપ્પણીઓ માટે હૃદયથી માફી માંગુ છું."

નિવેદનમાં ખરેખર કેટલી સચ્ચાઈ?

પ્રતિકાત્મક તસવીર.

સમગ્ર વિશ્વમાં તમને ઘણી મહિલાઓની કહાણી જાણવા મળશે, જેમણે ઘણો સંઘર્ષ કર્યો છે અને અંતે તેઓ સફળ થયાં છે. જો વાત માત્ર CEO તરીકે જવાબદારી લેવાની હોય તો એમાં પણ મહિલાઓ માત્ર સફળ નથી થઈ પરંતુ કંપનીઓને નુકસાનીમાંથી નફો કરતી બનાવીને પોતાની આગવી છાપ પણ ઊભી કરી છે.

અનિતા રૉડિક- સ્થાપન કરનાર, 'ધ બૉડી શૉપ'

અનિતા રૉડિક (ડાબી બાજુ) તેમનાં મિત્ર સાથે.

આ કંપનીની શરૂઆત વર્ષ 1976માં યૂ.કે.ના બ્રાઇટનમાં થઈ હતી.

કંપનીની શરૂઆત બે બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને થઈ હતી: અનિતા તેમની બે દીકરીઓ માટે કમાણી કરવા માંગતાં હતાં, કારણ કે તેમનાં પતિ દક્ષિણ અમેરિકામાં કામ કરતા હતા.

વધુમાં તેઓ ફરી ભરવામાં આવતી બાટલીઓમાં ગુણવત્તાવાળી ત્વચાની સંભાળ લેનારાં ઉત્પાદનો ઉપલબ્ધ કરાવવાનો વિચાર કરી રહ્યા હતા, જે કુદરતી હોવાના સાથે ખેડૂતો અને વિક્રેતાઓને માટે લાભકારક હશે.

'ધ બૉડી શૉપ' દુકાન

પરંતુ કંપની સ્થપાયાં પહેલાં જ, એક વિઘ્ન હતું. તેમની દુકાન બે અંતિમ વિધિ માટેની સેવાઓ પૂરી પાડનારી દુકાનોની વચ્ચે હતી, જેના કારણે લોકોએ ઘણા વાંધા ઉઠાવ્યા હતા. જોકે વાંધા હોવા છતાં, કંપનીને ઘણી સફળતા મળી.

હાલ તારીખમાં 'ધ બૉડી શૉપ' 66 દેશોમાં હાજરી ધરાવે છે અને...\n\ntl;dr:

શું માત્ર CEOના પદ પર નોકરી કરવાની ક્ષમતા પુરૂષોમાં છે?


શું અંગ્રેજી ન આવડવાને કારણે થાય છે પ્લેન ક્રેશ?\nજોકે, ત્રિભુવન એરપોર્ટ પર યુએસ-બાંગ્લા એરલાઈન્સની ફ્લાઈટ BS211 તૂટી પડવાનું એક કારણ, પાયલટ અને એર ટ્રાફિક કન્ટ્રૉલર (એટીસી) વચ્ચે સૂચનાઓનું યોગ્ય રીતે આદાનપ્રદાન ન થયું એ ગણાવવામાં આવે છે.

યુએસ-બાંગ્લાના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર આસિફ ઇમરાને દાવો કર્યો હતો કે પાયલટને ખોટી દિશામાંથી રનવે પર ઊતરવાનું જણાવવામાં આવ્યું હતું.

જોકે, દૂર્ઘટનાગ્રસ્ત પ્લેનના બ્લેક બોક્સમાંથી આવી માહિતી બહાર આવી નથી.

આવા અનેક કિસ્સા

એટીસી અને પાયલટ વચ્ચે સૂચનાના આદાનપ્રદાનમાં ખામીને કારણે વિમાન દૂર્ઘટના સર્જાઈ હોય તેવો ઉડ્ડયન ક્ષેત્રનો આ પહેલો કિસ્સો નથી.

આવી જ એક ઘટનાના સાક્ષી બનેલા એર ઈન્ડિયાના કેપ્ટન મહેશ ગુલબાની સાથે બીબીસીએ વાત કરી હતી.

મહેશ ગુલબાનીએ કહ્યું હતું, "એક વખત અમે ચીની એરસ્પેસમાં 38થી 40 હજાર ફૂટની ઉંચાઈ પર પ્લેન ચલાવતા હતા. વિમાન ટર્બ્યુલન્સમાં ચાલતું એટલે અમારે નીચે જવું હતું."

"અમે એટીસીને વિનંતી કરી હતી કે અમને બહુ ઝટકા લાગી રહ્યા છે. તેથી પ્લેનને થોડું નીચે લાવવાની પરવાનગી આપવામાં આવે."

"એટીસીએ જણાવ્યું હતું કે અત્યારનું સ્તર જાળવી રાખો. તેમણે અમને નીચે આવવાની છૂટ આપી નહીં."

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

"પ્લેન નીચે લાવવામાં ન આવે એવું તેઓ અમને અંગ્રેજી ભાષામાં જણાવી શક્યા ન હતા."

"અમે તેમને તેનું કારણ પૂછ્યું એ પછી પણ તેઓ એવું કહેતા રહ્યા હતા કે પ્લીઝ મેન્ટેન લેવલ."

"અમે એટલી ઊંચાઈ પર પ્લેન ઉડાડી શકતા ન હતા. તેથી અમે તેમને ઇમરજન્સી કોલ કર્યો હતો. એ પછી અમારી વાત તેઓ સમજ્યા હતા."

ભાષાનું મર્યાદિત જ્ઞાન

મહેશ ગુલબાનીએ ઉમેર્યું હતું,"અમે આ ‘સ્પીડ પર છીએ’, ‘હાઇટ પર છીએ’ અંગ્રેજીના એવા ચાર-છ શબ્દપ્રયોગ આવા એટીસી જાણતા હોય છે. તેનાથી અલગ કંઈક બોલો તો એ તેમને સમજાતું નથી."

"આવું ઘણીવાર થતું હોય છે. દાખલા તરીકે, બેંગકોકમાં અંગ્રેજી બોલતી વખતે આર શબ્દનો ઉચ્ચાર થતો નથી. તેઓ કતાર એરલાઈન્સને ‘કતાલ એરલાઈન્સ’ કહેતા હોય છે."

જ્યારે ભારતમાં થઈ હતી દૂર્ઘટના

1996માં દિલ્હીમાં આવા જ કારણસર થયેલી દૂર્ઘટનામાં 312 પ્રવાસીઓ મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

નવી દિલ્હી એરપોર્ટ પર ઉતરાણ કરતાં પહેલાં સોવિયત એરલાઈન્સ અને સાઉદી અરેબિયાના વિમાનો વચ્ચે આકાશમાં જ અકસ્માત થયો હતો.

તેની તપાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે સોવિયત વિમાનના ચાલકો દિલ્હી એરપોર્ટના એટીસીની વાત સમજી ન શક્યા હોવાને કારણે દૂર્ઘટના સર્જાઈ હતી.

તપાસ સમિતિએ તેના અહેવાલમાં સલાહ આપી...\n\ntl;dr:

નેપાળની રાજધાની કાઠમંડુમાં સોમવારે થયેલી વિમાન દૂર્ઘટનાનું સાચું કારણ હજુ સુધી બહાર આવ્યું નથી.


શું અટલ બિહારી વાજપેયીએ ઇંદિરા ગાંધીને 'દુર્ગા' કહ્યાં હતાં? - ફૅક્ટ ચેક\nભાજપના સ્થાપનાના દિવસે કૉંગ્રેસમાં સામેલ થનારા શત્રુઘ્ન સિન્હાએ  પત્રકાર પરિષદમાં કૉંગ્રેસી નેતાઓની હાજરીમાં આ નિવેદન આપ્યું હતું.

તેમણે કહ્યું, "આપણા ભૂતપૂર્વ અને અભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ સંસદમાં ભારત જ નહીં પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરનાં સૌથી મોટાં વડાં પ્રધાન ઇંદિરા ગાંધીને દુર્ગા સાથે સરખાવ્યાં હતાં."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

સિન્હાએ આ પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં ભાજપ દ્વારા વિપક્ષને અગણવાના વર્તનની ટીકા પણ કરી હતી.

તેમણે કહ્યું કે જો તમારો વિરોધી સારી વાત કરે તો તેનાં વખાણ કરવા જોઈએ. જો સારું ન લાગે તો ભૂલી જાઓ અને સારું લાગે તો સલામ કરો.

વાજપેયી અને ઇંદિરા ગાંધીનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે કહ્યું, "આજે નવરાત્રિ છે એટલા માટે મને એ વાત યાદ આવી રહી છે. હું તેમને નમન કરું છું, પ્રણામ કરું છું અને વંદન કરું છું. તેમની (ઇંદિરા ગાંધી) તુલના તેમણે (વાજપેયી) દુર્ગા સાથે કરી હતી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

દાવાની તપાસ

અટલ બિહારી વાજપેયી દ્વારા ઇંદિરા ગાંધીને 'દુર્ગાનું રૂપ' કહેવાનો મુદ્દો અગાઉ પણ ચર્ચામાં આવ્યો હતો.

ભાજપના વિરોધી પક્ષો અને એમાં પણ ખાસ કરીને કૉંગ્રેસના નેતા ઘણી વખત આ વાતનું ઉદાહરણ આપે છે.

ઑનલાઇન રિસર્ચ દ્વારા જાણવા મડે છે કે ભાજપના નેતાઓ કેટલીય વાર આ નિવેદનનું ખંડન કરી ચૂક્યા છે.

અમારા રિસર્ચમાં વાજપેયીનું જૂનું ઇન્ટરવ્યૂ મળ્યું.

આ વીડિયોમાં વાજપેયી પોતે આ વાતનું ખંડન કરતા જોઈ શકાય છે કે તેમણે ક્યારેય ઇંદિરા ગાંધી માટે આવા શબ્દો પ્રયોજ્યા નથી.

'હજુ પણ દુર્ગા મારી પાછળ છે'

આ ઇન્ટરવ્યૂમાં જ્યારે વાજપેયીને 'ઇંદિરા-દુર્ગા' અંગે સવાલ કરવામાં આવ્યો ત્યારે તેમણે જે કહ્યું તેનો શબ્દશ: ઉલ્લેખ આ મુજબ છે :

"મેં દુર્ગા કહ્યું નથી. આ અખબારવાળાઓએ છાપી દીધું અને હું ખંડન કરતો રહ્યો કે મેં તેમને દુર્ગા નથી કહ્યાં. ત્યારબાદ તે અંગે તપાસ થઈ."

"શ્રીમતી પુપુલ જયકરે ઇંદિરાજી પર એક પુસ્તક લખ્યું છે અને તેઓ તેમાં ઉલ્લેખ કરવાં માગતાં હતાં કે વાજપેયીએ ઇંદિરા ગાંધીને દુર્ગા કહ્યાં હતાં."

"તેઓ મારી પાસે આવ્યાં. મેં જણાવ્યું કે મેં એવું કહ્યું નથી. મારા નામ સાથે છપાઈ જરૂર ગયું હતું."

"ત્યારબાદ તેમણે લાઇબ્રેરીમાં જઈને પુસ્તકો તપાસ્યાં. બધી કાર્યવાહી જોઈ પરંતુ તેમાં ક્યાંય દુર્ગા ન મળ્યું પરંતુ હજુ પણ દુર્ગા મારી પાછળ છે, જે તમારા સવાલ પરથી લાગી રહ્યું છે."

આરએસએસ અને દુર્ગા

2019ની લોકસભા ચૂંટણી માટે ગઠબંધન...\n\ntl;dr:

ભાજપ સાથે છેડો ફાડ્યા બાદ કૉંગ્રેસમાં સામેલ થનારા શત્રુઘ્ન સિન્હાએ પૂર્વ વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીના હવાલાથી ઇંદિરા ગાંધીને લઈને એક નિવેદન આપ્યું જે સોશિયલ મીડિયામાં ખૂબ જ શૅર થઈ રહ્યું છે.


શું અણુશસ્ત્રના ઉપયોગ કરવા અંગેની ભારતની નીતિ બદલાઈ રહી છે?\nઅનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત જમ્મુ-કાશ્મીરને મળેલા વિશેષ દરજ્જાને સમાપ્ત કર્યા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે.

ત્યારે અણુશસ્ત્રોના ઉપયોગ અંગે સંરક્ષણમંત્રીએ આપેલું તાજેતરનું નિવેદન એક મહત્ત્વપૂર્ણ બાબત છે.

બે પરમાણુશસ્ત્રોથી સજ્જ ભારત અને પાકિસ્તાનના સંબંધો અને તેમની નીતિઓ પર આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્વ સતત નજર રાખે છે.

તેવામં ભારત જો કોઈ નીતિગત નિર્ણય લે તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રત્યાઘાત પડવા સ્વાભાવિક છે.

સંરક્ષણ સંબંધિત બાબતોના જાણકાર રાહુલ બેદીનું માનવું છે કે આવા નિર્ણયો બહુ સમજી-વિચારીને લેવાય છે કારણ કે તેનાં પરિણામો લાંબા ગાળાનાં હોય છે. જાણો, રાહુલ બેદીનો દૃષ્ટિકોણ.

પાર્રિકર પણ કહી ચૂક્યા છે

એનડીએ સરકારમાં સંરક્ષણમંત્રી દ્વારા પ્રથમ વખત આવી કોઈ વાત કરવામાં હોય એવું નથી.

આ પહેલાં જ્યારે મનોહન પાર્રિકર સંરક્ષણમંત્રી હતા ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ 'પહેલા ઉપયોગ નહીં કરવાની' નીતિ સાથે સહમત નથી અને તેઓ તેને બદલવા માગે છે.

જોકે, તેમણે આને પોતાનો અંગત મત ગણાવ્યો હતો.

રાજનાથ સિંહ દેશ આવા બીજા સંરક્ષણમંત્રી છે જેમણે 'પહેલા ઉપયોગ નહીં કરવાની' નીતિ અંગે કહ્યું છે.

આ વાત ભારતના સંરક્ષણમંત્રી દ્વારા કહેવાઈ છે અને જો તેને ગંભીરતાથી લેવામાં આવે તો કહી શકાય છે કે ભારત સરકારમાં આ આમલે વિચાર-વિમર્ષ ચાલી રહ્યાં છે.

જ્યારે 1998માં ભારતે પોખરણમાં પરમાણુપરિક્ષણ કર્યું ત્યારે એ વખતના વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ ક્લિન્ટનને પત્ર લખીને કહ્યું હતું કે તે ચીન વિરુદ્ધ પ્રતિકારની નીતિ સંદર્ભે કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પત્ર લીક થઈ ગયો હતો અને 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'માં છપાયો હતો. જેને પગલે ભારે હોબાળો પણ થયો હતો.

ચીનનું શું વલણ રહેશે?

જો ભારત પોતાની નીતિ બદલે છે તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેના પ્રત્યાઘાતો પડી શકે છે.

સૌથી પહેલાં ચીન અને પાકિસ્તાન જ પ્રતિક્રિયા આપશે, આ ત્રણે દેશોની સરહદ એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. ત્રણે દેશો પરમાણુશસ્ત્રોથી પણ સજ્જ છે.

પાકિસ્તાન સાથે ભારતનો સરહદ મુદ્દે વિવાદ છે અને ચીન સાથે પણ એવું જ છે.  હાલ ભારત 'પહેલા ઉપયોગ નહીં કરવાની' રિટૅલિએટરી ડૉક્ટ્રિન તરીકે ઓળખતાતી નીતિ અનુસરી રહ્યું છે.

એનો અર્થ એવો થાય કે ભારત પર હુમલો થાય એ બાદ જ તે પરમાણુશસ્ત્રનો ઉપયોગ કરી શકે.

આવા ગંભીર મુદ્દા પર બહુ વિચાર-વિમર્ષ કરાયા બાદ નિર્ણયો લેવાતા હોય છે અને એવું પણ શક્ય છે કે અટલ બિહારી વાજપેયીને...\n\ntl;dr:

સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહે શુક્રવારે કહ્યું કે 'અણુશસ્ત્રોનો પહેલો ઉપયોગ ન કરવાની પોતાની નીતિને ભારત વળગી રહ્યું છે પણ ભવિષ્યમાં શું થશે એ એવખતની પરિસ્થિતિ પર આધાર રાખે છે.'


શું અનામત સવર્ણો સાથે અન્યાય કરે છે?\nઆ પરિવર્તન બાદ દેશભરના દલિતો ગુસ્સે ભરાયા અને ભારત બંધનું એલાન આપ્યું હતું,

અનામતના વિરોધમાં એવી દલીલ કરાઈ રહી છે કે અનામતને કારણે સામાન્ય વર્ગના વિદ્યાર્થીઓને અન્યાય થાય છે.

અનેક લોકોએ સરકારી નોકરીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં મળતાં એડમિશનમાં અનામતને કારણે સવર્ણોને ગેર લાભ થતો હોવાની વાત કહી.

અનેક લોકો એ અનામતના કારણે એડમિશન ન મળ્યા હોવાની વાતો સોશિયલ મીડિયા પર કહી.

પરંતુ આ વાતમાં હકીકત શું છે અને ખરેખર સવર્ણોને અનામતને કારણે અન્યાય થાય છે? થોડા આંકડાઓ દ્વારા આ તપાસીએ.

અનામતથી અન્યાયનું સત્ય શું છે?

વર્ષ 2017-18ના અમદાવાદની એલડી એન્જિનિયરિંગ કોલેજમાં મિકૅનિકલ એન્જિનિયરિંગનું કટ ઑફ લિસ્ટ જોઈએ તો સમજાશે કે સામાન્ય વર્ગના વિદ્યાર્થીઓનો પ્રવેશ 97.77% એ અટક્યો હતો.

જ્યારે એસસી કેટેગરીના વિદ્યાર્થીઓનો પ્રવેશ 95.39% પર અટક્યો હતો.

વડોદરાની એમ.એસ. યુનિવર્સિટીમાં 2017-18 મિકૅનિકલ એન્જિનિયરિંગમાં સામાન્ય વર્ગના વિદ્યાર્થીનો પ્રવેશ 98.64%એ અટક્યો હતો.

જ્યારે એસ.સી. કેટેગરીના (અનુસૂચિત જાતી - શિડ્યૂલ કાસ્ટ) વિદ્યાર્થીનો પ્રવેશ 95.86%એ અટક્યો હતો.

આજ રીતે જો મેડિકલની વાત કરવામાં આવે તો દેશની પ્રતિષ્ઠીત 'ઑલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સિસ'માં 2017માં MBBSમાં સામાન્ય વર્ગના વિદ્યાર્થીઓનો પ્રવેશ 99%એ અટક્યો હતો.

જ્યારે એસ.સી વર્ગના વિદ્યાર્થીનો પ્રવેશ 97.42%એ અટક્યો હતો.

જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટીના નિવૃત્ત પ્રોફેસર ઘનશ્યામ શાહ કહે છે, ''અનામત અને બિન અનામત વર્ગના વિદ્યાર્થીઓના પ્રવેશના માર્ક્સમાં 2% થી વધુમાં વધુ 10%  જેટલો તફાવત માંડ હોય છે.”

''પણ, આ મામલે હોબાળો કરીને અનામતના વિરોધીઓ ખોટો પ્રચાર ચલાવતા હોય છે.''

જાણીતા દલિત ચિંતક ચંદ્રભાન પ્રસાદનું કહેવું છે, ''અનામત મેળવનારા વિદ્યાર્થીઓ અને સામાન્ય વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ વચ્ચેના કટ ઑફ મેરિટમાં મામૂલી તફાવત હોય છે.

''છતાં એ સૌને દેખાય છે. પણ, એક દલિત વિદ્યાર્થી કેવી પરિસ્થિતિમાંથી આગળ આવે છે એ કોઈને દેખાતું નથી.''

અનામતની જરૂર શા માટે પડી?

આંબેડકરનું જીવન ચરિત્ર લખનારા ડૉ. ધનંજય કિર 'ડૉ. આંબેડકર: જીવન અને કાર્ય' પુસ્તકમાં અનામતની જરૂર શા માટે પડી એ અંગે પ્રકાશ પાડે છે.

લેખકના મતે, ''દલિત વર્ગો માટે સરકારી નોકરીમાં વિશિષ્ટ જગ્યાઓ અનામત રાખવા આંબડેકર આગ્રહી કેમ હતા તેનાં કારણો ધ્યાન રાખવા જેવાં છે.”

''સવર્ણ હિંદુઓની સરકારી નોકરીમાં બહુમતી ન હોત તો...\n\ntl;dr:

ભારતમાં અનામતનો હંમેશાંથી ચર્ચામાં રહ્યો છે. થોડા સમય પહેલાં SC/ST એટ્રૉસિટી ઍક્ટના દૂરુપયોગની વાત કરીને સુપ્રીમ કોર્ટે કાયદામાં ફેરબદલ કર્યો હતો.


શું અનામતની ઝાળ રૂપાણી સરકારને દઝાડશે?\nમહિલાઓનાં ધરણાં

રાજ્યના પાટનગર ગાંધીનગરની કડકડતી ઠંડીમાં પચાસેક દિવસથી ધરણાં કરી રહેલાં મહિલાઓએ હવે આમરણ અનશન આદર્યાં છે.

તેમની ફરિયાદ છે કે અનામત વર્ગનાં મહિલા ઉમેદવારોને મેરિટનો લાભ આપવામાં આવ્યો નથી.

તો સામે પાટીદાર અનામત આંદોલન સમિતિ, બ્રહ્મસમાજ અને કરણીસેનાએ પણ દલિત, આદિવાસી, ઓ.બી.સી. (અધર બૅકવર્ડ ક્લાસ, અન્ય પછાત જ્ઞાતિ) વર્ગનાં મહિલાઓને મેરિટનો લાભ આપવામાં આવશે, તો બિનઅનામત વર્ગનાં મહિલાઓને અન્યાય થશે તેમ કહી બાંયો ચડાવી છે.

અનુસૂચિત જાતિ, જનજાતિ અને ઓબીસીના સત્તાપક્ષના સાંસદો અને ધારાસભ્યોએ જ નહીં અનામત વર્ગના કેટલાક મંત્રીઓએ પણ અનામત વર્ગનાં મહિલાઓને એલઆરડીની ભરતીમાં અન્યાય અંગે મુખ્ય મંત્રીને પત્ર લખ્યા છે.

ત્યારે ઉપમુખ્ય મંત્રી નીતિન પટેલે તેમને ટોણો મારી આ બધું કૉંગ્રેસનું કારસ્તાન હોવાનું જણાવ્યું હતું.

જૂનાગઢની સરકારી કચેરીમાં પટાવાળા તરીકે ફરજ બજાવતા મ્યાંજરભાઈ હૂંણે પોતાનાં બે દીકરાને એલઆરડીની ભરતીમાં અન્યાય થયો છે તેવી સ્યૂસાઈડ નોટ સાથે કચેરીમાં જ આત્મહત્યા કરી લીધી હતી.

તેને કારણે ભારતીય જનતા પક્ષના માલધારી-રબારી સમાજના ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓને સરકારે તાબડતોબ જૂનાગઢ દોડાવવા પડ્યા હતા.

ગીર, બરડા વિસ્તારના માલધારીઓને આદિવાસી ગણી તેમને અનામતનો લાભ મળે છે.

હવે આદિવાસીઓએ પણ ગીર-બરડાના આદિવાસીઓને અપાયેલા આદિવાસી તરીકેના કથિત ખોટાં સર્ટિફિકેટ રદ કરવાની માગણી સાથે પાટનગરમાં અચોક્કસ મુદતનાં ધરણાં શરૂ કર્યાં છે.

હાલ તો સરકાર અનામતના મુદ્દે કોર્ટનું કે સબજ્યુડિસ મેટર હોવાનું બહાનું કાઢીને બેસી રહી છે, પરંતુ તેને અનામત તરફીઓ અને વિરોધીઓની ઝાળ બચાવી શકવાની નથી.

અનામતનો ઉદ્ભવ

ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 14થી 16માં દેશના પ્રત્યેક નાગરિકને સમાનતાનો અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે.

પરંતુ અનુચ્છેદ 16(4)માં અનુસૂચિત જાતિ અને જનજાતિ માટે અનામતની જોગવાઈ કરવાથી સમાનતાના હકનો ભંગ થશે નહીં તેમ જણાવ્યું છે.

1950માં બંધારણ અમલમાં આવ્યું ત્યારથી જ અનુસૂચિત જાતિ (દલિત) અને અનુસૂચિત જનજાતિ (આદિવાસી)ને રાજકીય, શૈક્ષણિક અને વહીવટમાં અનામત બેઠકો આપવામાં આવી છે.

જાતિભેદ, અસ્પૃશ્યતા અને અત્યાચારને કારણે દલિતોને કે જંગલોમાં વસવાટ તથા અન્ય વિષમ પરિસ્થિતિને કારણે આદિવાસીઓને અનામત આપવામાં આવી છે.

પરંતુ વાસ્તવમાં બંધારણમાં અનામતની જોગવાઈ સાથે પ્રતિનિધિત્વનો ખ્યાલ જોડાયેલો છે.

વિધાનગૃહોમાં, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં અને...\n\ntl;dr:

ગુજરાતમાં અનામતના મુદ્દે ફરી ઘમસાણ મચ્યું છે. લોકરક્ષકદળની ભરતીમાં અનામત વર્ગનાં મહિલા ઉમેદવારો પોતાને થયેલા અન્યાય વિરુદ્ધ આંદોલન કરી રહ્યાં છે.


શું અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સામે અમેરિકા ઝૂકી ગયું છે?\nપરંતુ અફઘાનિસ્તાનમાં સતર્કતા સાથે એ આશા સેવાઈ રહી છે કે સમજૂતીના અસ્તિત્વથી 'હિંસા ઓછી થશે' અથવા તો એક આંશિક યુદ્ધવિરામ લાગુ થશે.

આ સ્થિતિ આટલે સુધી કેવી રીતે પહોંચી? અને તેના થવા માટે આટલો સમય કેમ લાગ્યો?

બે દશકથી જારી અફઘાન યુદ્ધમાં ઘણું લોહી વહી ગયું છે. તાલિબાન હજુ પણ અફઘાનિસ્તાનના ઘણા વિસ્તારો પર નિયંત્રણ રાખે છે, પરંતુ તે મુખ્ય શહેરીકેન્દ્રોને નિયંત્રિત કરવામાં અસમર્થ છે.

જોકે આ દરમિયાન તાલિબાન અને અમેરિકા બંનેના નેતૃત્વને એ અહેસાસ થઈ ગયો છે કે બંને સૈન્યતાકાતથી જીત મેળવવામાં અસમર્થ છે.

દરમિયાન અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે એ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે તેઓ આ દેશમાંથી પોતાના સૈનિકોને પરત બોલાવશે.

અમેરિકાની છૂટ બાદ વાર્તા

તાલિબાની રાજદ્વારી પ્રમુખ મુલ્લા અબ્દુલ ગની બરાદરે (વચ્ચે) સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યા

છેવટે અમેરિકાએ મુખ્ય છૂટ આપી અને બાદમાં બંને વચ્ચે વાર્તા થઈ શકી.

2018માં અમેરિકાએ તાલિબાનને એ શરતમાં છૂટ આપી હતી જે અંતર્ગત તેણે સૌથી પહેલા અફઘાન સરકાર સાથે વાત કરવાની હતી. અફઘાન સરકાર તાલિબાનને હંમેશાં ફગાવતી રહી છે.

અમેરિકાએ તાલિબાનની સાથે સીધી વાતચીત કરી અને અફઘાનિસ્તાનમાં વિદેશ સૈનિકોની મોજૂદગીની મુખ્ય માગ સાંભળી.

આ વાતચીત બાદ શનિવારે થયેલી સમજૂતી અસ્તિત્વમાં આવી જેમાં એ પણ નક્કી થયું કે તાલિબાન 2001ના અમેરિકન હુમલાનાં કારણોમાંથી એક અલ-કાયદા સાથે પણ પોતાના સંબંધો અંગે ધ્યાન આપશે.

આ સમજૂતી બાદ હવે ચરમપંથી અને અન્ય અફઘાન રાજનીતિજ્ઞો વચ્ચે વાતચીત થશે, જેમાં સરકારના નેતાઓ પણ સામેલ છે.

અફઘાન સરકાર સાથેની વાતચીત પડકારજનક?

શાંતિવાર્તા નિષ્ફળ જતાં કેટલા સૈનિકો રહેશે એ નક્કી નથી

આ વાતચીત બહુ પડકારજનક રહેવાની છે, કેમ કે અહીં કોઈ પણ રીતે તાલિબાનના 'ઇસ્લામિક અમિરાત'નાં સપનાં અને 2001 બાદ બનેલા આધુનિક લોકતાંત્રિક અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે એક સુલેહ કરવી પડશે.

મહિલાઓનું શું અધિકાર હશે? લોકતંત્ર પર તાલિબાનનું શું વલણ છે? આવા સવાલના જવાબ ત્યારે જ મળી શકશે જ્યારે 'અફઘાનવાર્તા' શરૂ થશે.

ત્યાં સુધી તાલિબાન કદાય જાણીજોઈને અસ્પષ્ટ રહેશે. આ વાતચીત શરૂ થતાં પહેલાં ઘણી અડચણો રહેશે. તાલિબાન ઇચ્છે છે કે આ વાતચીત શરૂ થાય એ પહેલાં તેમના 5,000 લડાકુને છોડવામાં આવે.

અફઘાન સરકાર પોતાના તાબામાં મોજૂદ આ લડાકુઓના માધ્યમથી તાલિબાન સાથે ભાવતાલ કરવા માગે છે, જેથી તાલિબાન યુદ્ધવિરામ માટે રાજી થઈ જાય.

તો, રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીનાં પરિણામને...\n\ntl;dr:

અમેરિકા, અફઘાન અને તાલિબાનના અધિકારીઓ ગત શનિવારે કતાર દોહામાં થયેલી સમજૂતીને 'શાંતિસમજૂતી' કહેવાથી બચતા હતા.


શું અમિત શાહ ભાજપના સૌથી શક્તિશાળી અધ્યક્ષ છે?\nજોકે, શાહની કામ કરવાની રીત ભાજપના પહેલાંના 10 અધ્યક્ષ કરતાં અલગ છે. 1980માં બનેલી ભારતીય જનતા પાર્ટીના પ્રથમ અધ્યક્ષ અટલ બિહારી વાજપેયી સહિત તમામ નેતાઓ સાથે મારી મુલાકાત થઈ છે.

પક્ષની રચના થઈ ત્યારથી માંડી 18 વર્ષ સુધી એટલે કે 1998 સુધી વાજપેયી, લાલ કૃષ્ણ અડવાણી અને મુરલી મનોહર જોષીએ વારાફરતી પક્ષના અધ્યક્ષ પદને સંભાળ્યું.

જ્યારે પ્રથમ વખત એનડીએ સરકાર સત્તામાં આવી ત્યારે આરએસએસના ફુલટાઇમર જેવા કે કુશાભાઉ ઠાકરે, જન કૃષ્ણમૂર્તિ, બંગારુ લક્ષ્મણ આરએસએસના આશીર્વાદથી પક્ષના અધ્યક્ષ બન્યા.

આની પાછળનો હેતુ એ હતો કે અગ્રણી લોકો સરકાર અને રાજકારણ સંભાળશે અને આ લોકો પાર્ટી અને સંગઠન વચ્ચે એક કડીરૂપ બનશે.

આરએસએસના આશીર્વાદ

નીતિન ગડકરી અને રાજનાથ સિંહ એવા બે અધ્યક્ષ રહ્યા જેમણે રાજકારણ અને સંગઠન બન્નેને સંભાળ્યાં. રાજનાથ સિંહ ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી પણ બન્યા.

જોકે, આ બન્નેને આરએસએસનું પીઠબળ હતું અને તેઓ નાગપુરની વાત માનતા પણ હતા.

જોકે, અમિત શાહ અલગ જ છે. તેઓ વડા પ્રધાનના આદેશને માન આપે છે અને તેમના પોતાના નિર્ણયોનું પણ ભારે વજન પડે છે.

સંઘ પણ એમની વાત માને છે કારણ કે શાહ-મોદીની સત્તાનો સૌથી મોટો લાભ સંઘને જ મળ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભાજપના ઐતિહાસિક દ્રષ્ટિએ બે સૌથી મહત્ત્વના નેતા, વાજપેયી અને અડવાણીને પણ શાસનકાળ દરમિયાન સંઘ સાથે ઘણી વખત તણાવ અને મતભેદનો સામનો કરવો પડ્યો છે.

અત્યારે જો કોઈ અસંતોષ કે મતભેદ છે તો તે જાહેરમાં નથી. લોકો અમિત શાહથી ડરે છે અને આખાબોલી મનાતી ભાજપ પાર્ટી આજે સંગઠિત છે અને પોતાના અધ્યક્ષના ચીંધેલા માર્ગે જ ચાલે છે.

વાજપેયી અને અડવાણીનું કાર્યકર્તાઓએ અલગ રીતે સન્માન કર્યું પણ કોઈને ક્યારેય પણ એમનાથી બીક રહી નથી.

નંબર બેનું મહત્ત્વ

ભાજપની હાલની રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણીએ એ વાતની સ્પષ્ટતા કરી દીધી છે કે શાહ ભાજપના સૌથી શક્તિશાળી અધ્યક્ષ છે.

તેઓ વ્યૂહરચના ઘડવાની સાથે-સાથે રાજ્યમાં પ્રચાર પણ કરે છે. તેમને હોદ્દાની દ્રષ્ટિએ વડા પ્રધાન બાદ બીજા નંબરે મૂકી શકાય.

જોકે, જે રીતે તેઓ જાહેર રેલીઓ કરે છે તે પરથી તો એવું લાગે છે કે તેઓ પોતાની જાતને એક વ્યૂહરચના ઘડનાર કરતાં કંઈક વધારે માને છે.

તેઓ જનનેતા હોવાની મહત્વાકાંક્ષા તો ધરાવે છે પણ એમની તાકાત છે નરેન્દ્ર મોદીની એમના પરની નિર્ભરતા.

આ બન્નેનું ભાગ્ય એકબીજા સાથે સંકળાયેલું છે. એકબીજા વગર તેઓ અધૂરા છે.

આવું પ્રથમ વખત છે કે...\n\ntl;dr:

આવું સાહસ અને ઝનૂન જ અમિત શાહની ઓળખ છે જેની ધાક માત્ર વિપક્ષમાં જ નહીં પણ પક્ષના જૂના નેતાઓમાં પણ છે.