કાશ્મીરમાં ઈદ : 'જ્યારે કોઈને ઈદ મુબારક જ કહી શકાય એમ નથી તો ઈદ શેની?'\nપરંતુ જો વિમાનની અંદર જોઈએ તો બેચેન ચહેરા દેખાય છે, જેમને જમીન પર હાલત શું છે એની ખબર નથી.

દિલ્હીથી ઊડેલું વિમાન હવે શ્રીનગરની જમીનને સ્પર્શવાનું છે. સ્વજનોને મળવા માટે બેચેન લોકો માટે આ સવા કલાકનો સફર પણ લાંબો થઈ ગયો છે.

''મારી હૅન્ડબૅગમાં દાળ છે, ખાવાની વસ્તુઓ છે, દવાઓ છે. કોઈ ગિફ્ટ નથી. હું મારી સાથે ફક્ત ખાવા-પીવાનો સામાન લઈને જઈ રહ્યો છું.''

''હું મારી પત્ની, બાળકો, માતા-પિતા, કાકા કે કાશ્મીર ઘાટીમાં કોઈની સાથે વાત નથી કરી શક્યો.''

''સાચું કહું હું ઈદ મનાવવા નથી જઈ રહ્યો. હું તો એ જોવા જઈ રહ્યો છું કે મારા પરિવારજનો ઠીક છે કે નહીં.''

''હું એટલા માટે પણ જઈ રહ્યો છું કે એમને કહી શકું કે હું ઠીક છું કેમ કે અહીં તમામ કૉમ્યુનિકેશન ઠપ થઈ ચૂક્યું છે.''

''એવું લાગે છે કે અમે આજની દુનિયામાં નહીં પણ કોઈ અંધકારયુગમાં છીએ.''

''મનમાં સતત એ ફિકર રહે છે કે ત્યાં બધું ઠીક છે કે નહીં. આને કારણે સારી રીતે કામ નથી કરી શકાતું.''

''મગજમાં બહુ ટૅન્શન છે. જ્યારે ટૅન્શન હોય ત્યારે મગજમાં ખૂબ ખરાબ વિચારો આવે છે.''

''શક્ય છે કે બધું ઠીક હોય પરંતુ અમને કંઈ ખબર નથી કે ત્યાંનો હાલ શું છે. અમે અમારા ઘરવાળાઓ વિશે જાણવા બેચેન છીએ.''

''હું હજારો ફોન લગાવી ચૂક્યો છું. જે નંબર લગાવું છું બંધ આવે છે. તમામના નંબર તો બંધ ન હોઈ શકેને. કંઈક તો ખોટું થઈ રહ્યું હશે, બસ મગજમાં આ જ ચાલ્યા કરે છે.''

આસિફ દિલ્હી ઍરપૉર્ટથી શ્રીનગર જવા માટે નીકળ્યા છે. દિલ્હીમાં એક પ્રાઇવેટ બૅન્કમાં કામ કરતા આસિફ છેલ્લા ઘણા દિવસોથી ન તો સરખું ખાઈ શક્યા છે ન તો ઊંઘી શક્યા છે.

થાક અને બેચેની એમના ચહેરા પર સ્પષ્ટ દેખાય છે. દિલ્હીથી શ્રીનગર જઈ રહેલા વિમાનમાં લોકોના ચહેરાઓને જો ધ્યાનથી જોઈએ તો બધામાં એક બેચેની અને ડર દેખાય છે.

ભારત સરકારે ગત સોમવારે બંધારણની કલમ 370ને નાબૂદ કરી ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરનો વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો ખતમ કરી દીધો.

સરકારે તેનું વિભાજન કરી જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ એમ બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવી દીધા છે.

પરંતુ આની જાહેરાત અગાઉ કાશ્મીર ખીણ વિસ્તારનો બહારની દુનિયા સાથેનો સંપર્ક કાપી નાખવામાં આવ્યો.

ઇન્ટરનેટ બંધ કરવા ઉપરાંત મોબાઇલ અને લૅન્ડલાઇન ફોન સેવા પણ બંધ કરી દેવામાં આવી.

હરિયાણાની મેડિકલ કૉલેજમાં અભ્યાસ કરી રહેલા ચાર વિદ્યાર્થી આવતા મહિને લેવાનાર પરીક્ષાની તૈયારી કરવાની હતી, પરંતુ હવે તેઓ તૈયારી પડતી મૂકીને ઘરે જઈ રહ્યા છે....\n\ntl;dr:

સફેદ વાદળોમાંથી પસાર થઈને વિમાન નીચે ઊતરે છે,બારીમાંથી નજર પહોંચે ત્યાં સુધી ફક્ત હરિયાળી દેખાય છે. વૃક્ષોથી આચ્છાદિત પહાડી ઘરો, ખેતરોની લીલોતરી, ખાલી સડકો દેખાય છે. આકાશમાંથી બધુ શાંત લાગે છે, એકદમ શાંત લાગે છે. ''


કાશ્મીરમાં ઉગ્રવાદીઓ સાથે ઝડપાયેલા પોલીસ અધિકારી કોણ?\nડીસીપી દેવિન્દર સિંહ

જમ્મુ-કાશ્મીર હાઈવે પર એક મોટરકારમાંથી તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

ધરપકડ કરાયેલા લોકોમાંથી બે શખ્સ કથિત રીતે ઉગ્રવાદી સંગઠન સાથે સંકળાયેલા છે. જેમાંથી એક પર તાજેતરમાં જ દક્ષિણ કાશ્મીરમાં પ્રવાસી મજૂરોની હત્યા કરવાનો આરોપ છે. જ્યારે ત્રીજી વ્યક્તિ 'ઓવરગ્રાઉન્ડ વર્કર' હોવાનો આરોપ લગાવાયો છે.

ઓવરગ્રાઉન્ડ વર્કર એટલે એવી વ્યક્તિ જે કોઈ લડાઈમાં ભાગ નથી લેતી, પણ સંબંધિત પ્રવૃતિઓનું સંચાલન કરે છે.

ધરપકડ કરાયેલા ચાર શખ્સોમાં ચોથી વ્યક્તિ જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસના ડેપ્યુટી સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ દેવિન્દર સિંહ છે.

કાશ્મીરનો વિશેષ દરજ્જો હઠાવી લેવાયા બાદ વિદેશી રાજદૂતનું એક પ્રતિનિધિ મંડળ પ્રદેશની મુલાકાતે આવ્યું હતું.

પ્રતિનિધિમંડળને આવકારનારી અધિકૃત ટીમમાં સિંહ પણ સામેલ હતા.

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર આરોપીઓ જમ્મુ જઈ રહ્યા હતા.

તેમની ધરપકડ બાદ પોલીસ દ્વારા પત્રકારપરિષદનું આયોજન કરાયું હતું.

જેમાં કાશ્મીરના ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ વિજય કુમારે જણાવ્યું, "સોપિયાંના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઑફ પોલીસને ચોક્કસ બાતમી મળી હતી કે 'આઈ10' કારમાં બે ઉગ્રવાદીઓ જમ્મુ તરફ જઈ રહ્યા છે. જોકે, વાહન પૂરપાટ ઝડપે જઈ રહ્યું હોવાથી મેં દક્ષિણ કાશ્મીરના ડીઆઈજીને સંબંધિત વિસ્તારમાં ચેકપૉઇન્ટ બનાવવા કહ્યું."

અફઝલ ગુરુનો આરોપ

દક્ષિણ કાશ્મીરના કુલગામ જિલ્લામાંથી ચેકપૉઇન્ટ ખાતેથી અટકાયતમાં લેવાયેલા ડીજીપી દેવિન્દર સિંહ સાથે 'ઉગ્રવાદીઓ સાથે કરવામાં આવતું વર્તન' જ કરવામાં આવશે એવું પોલીસ જણાવી રહી છે.

આરોપીઓ વિરુદ્ધ ઇન્ડિયન આર્મ્સ ઍક્ટ, ઍક્સ્પ્લોઝિવ સબસ્ટાન્સ ઍક્ટ અને ગેરકાયદે પ્રવૃતિ વિરુદ્ધના કાયદા અંતર્ગત આરોપ લગાડવામાં આવ્યા છે.

સિંહ આ પહેલાં પણ વિવાદમાં આવી ચૂક્યા છે. સંસદ પર કરાયેલા હુમલાના દોષિત અફઝલ ગુરુએ તિહાર જેલમાંથી વકીલને લખેલા પત્રમાં સિંહના નામનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

અફઝલે આરોપ લગાવ્યો હતો કે સિંહે તેમને એક વ્યક્તિને દિલ્હી લઈ જવા અને દિલ્હીમાં તેના માટે રહેવાની વ્યવસ્થા કરવા જણાવ્યું હતું.

ઉલ્લેખનીય છે કે 13 ડિસેમ્બર, 2001ના રોજ સંસદ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો અને માર્યા ગયેલા હુમલામાં એ વ્યક્તિ પણ સામેલ હતી, જેના માટે અફઝલે વ્યવસ્થા કરી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

જમ્મુ પોલીસે ઉગ્રવાદી સંગઠન હિઝબુલ મુજાહિદીનના ઉગ્રવાદીઓ સાથે ડીસીપી દેવિન્દર હની ધરપકડ કરી છે. સિંહને પોલીસસેવા બદલ રાષ્ટ્રપતિ પુરસ્કાર એનાયત થઈ ચૂક્યો એવી ચર્ચા મીડિયામાં હતી પરંતુ જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસે એ સમાચારનું ખંડન કર્યું છે.


કાશ્મીરમાં એક સમયે હતા ફોટોજર્નલિસ્ટ, આજે ઈંટો ઊંચકવા મજબૂર\nઇન્ટરનેટ પ્રતિબંધથી કુલગામથી લઈ અનંતનાગ સુઘી પત્રકારોના રોજગાર પર અસર થઈ છે.

કાશ્મીરી ફિરનના પરંપરાગત પોશાકથી અલગ નેવી બ્લ્યૂ કાર્ગો પૅન્ટ અને મોટા પહાડી બૂટમાં સજ્જ મુનીબ ઍલર્ટ જણાતા હતા.

છેલ્લાં સાત વર્ષથી તેઓ કાશ્મીર ખીણમાં ફોટોજર્નલિસ્ટ તરીકે કામ કરે છે તેથી તેને અનુરૂપ વેશભૂષા તેઓ ભૂલી શક્યા નથી.

જોકે, કલમ 370ની નાબૂદી પછી ફોટોજર્નલિસ્ટ તરીકેની તેમની કામગીરી દક્ષિણ કાશ્મીરમાં લગભગ ઠપ થઈ ગઈ છે.

5 ઑગસ્ટ, 2019ના રોજ ઇન્ટરનેટ સેવા બંધ કરી દેવાઈ હતી તેનું હજી પણ ઠેકાણું પડ્યું નથી.

રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા માટે ફ્રિલાન્સિંગ કામ કરતા મુનીબ જેવા તસવીરકારો અને પત્રકારો પર ઇન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધની સીધી અસર પડી છે.

અહેવાલો અને તસવીરો મોકલવા માટે તેમનો મુખ્ય આધાર જ ઇન્ટરનેટ હતું.

અનંતનાગની બરફથી છવાયેલી સાંકડી શેરીમાંથી મુનીબ મને એક સ્થાનિક અખબારની દુકાન જેવી ઑફિસ સુધી દોરી ગયા.

એક ઉર્દૂ દૈનિક માટે કામ કરતાં તેમના મિત્ર અને સાથી પત્રકાર પણ દુકાનમાં બેઠાબેઠા લેપટૉપ પર કંઈક લખી રહ્યા હતા.

અમને આવકાર આપતા તેમણે કહ્યું કે, "લખવાનો પણ શું ફાયદો? આમ પણ મોકલી શકવાનો તો છું નહીં. ઇન્ટરનેટ વિના આ લેપટૉપ ફક્ત બંધ મશીનો જેવાં લાગે છે."

વાતચીત શરૂ થતાં પહેલાં જ મને દુકાનમાં એક પ્રકારની ગમગીની ફેલાયેલી દેખાઈ અને પત્રકારોની સ્થિતિ પર આગળ વાત કરતાં ગમગીની અને તણાવ વધતો જ ગયો.

કાશ્મીર ખીણમાં ઇન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધને કારણે સ્થાનિક પત્રકારોનું કામ મુશ્કેલ બની ગયું છે.

મુનીબ જેવા બીજા અનેક કાશ્મીરી પત્રકારો છે, જેમણે ગુજરાન ચલાવવા માટે બીજું કામ શોધી લેવું પડ્યું છે.

300 પત્રકારોની હાલત લગભગ એકસરખી

ઇન્ટરનેટ બંધ થવાથી મુનીબ જેમ અનેક પત્રકારોની હાલત ખરાબ થઈ છે.

પ્રોફેશનલ ફોટોગ્રાફરની જગ્યાએ દહાડિયા બની જવું પડ્યું તેની વાત કરતાં મુનીબ દુખી થઈ જાય છે.

"હું પત્રકારત્વમાં આવ્યો હતો, કેમ કે મારામાં તેના માટે ધગશ હતી અને મારા લોકો માટે હું કશુંક કરવા માગતો હતો. 2012માં મેં ફ્રિલાન્સ તરીકે કામ શરૂ કર્યું હતું. 2013માં ડેઇલી રોશની અને કાશ્મીર ઇમેજિસ જેવાં સ્થાનિક દૈનિકો માટે કામ શરૂ કર્યું હતું."

"2015થી ફરી ફ્રિલાન્સિંગ કામ શરૂ કર્યું હતું અને ધ ક્વિન્ટ, ટેલિગ્રાફ, થોમસન રોઇટર, કાશ્મીર રીડર અને વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ માટે પણ તસવીરો મોકલવાનું શરૂ કર્યું હતું."

"2012થી લઈને ઑગસ્ટ 2019 સુધી મેં અનંતનાગ અને આસપાસના...\n\ntl;dr:

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં ભારે બરફવર્ષા વચ્ચે મારી મુલાકાત રાજધાની શ્રીનગરથી 60 કિલોમિટર દૂર અનંતનાગ શહેરના લાલચોકમાં હું 29 વર્ષના મુનીબ ઉલ ઇસ્લામ સાથે થઈ.


કાશ્મીરમાં કલમ 370 રદ કરાયા બાદ દોઢ વર્ષથી જેલોમાં બંધ લોકોની કહાણી\nઆશિક અહમદ રાઠેરનાં માતા પૂછે છે કે પોતાના બાળકને ન જોવું કેટલું તકલીફદાયક હોય છે

આ વાતને હવે દોઢ વર્ષ વીતી ચૂક્યાં છે. જે લોકોની ધરપકડ કરાઈ હતી તેમાંથી ઘણા પર ગંભીર આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે અને તેઓ હજુ પણ જેલમાં બંધ છે.

હાલમાં ભારત સરકારે દેશની સંસદને જણાવ્યું છે કે પબ્લિક સેફ્ટી ઍક્ટ એટલે કે સાર્વજનિક સુરક્ષા અધિનિયમ અંતર્ગત હાલ 189 લોકો જેલોમાં બંધ છે.

સરકારે એવું પણ કહ્યું છે કે એક ઑગસ્ટ 2019 બાદથી જમ્મુ કાશ્મીરમાં પબ્લિક સેફ્ટી ઍક્ટ હેઠળ 613 લોકોની ધરપકડ કરાઈ હતી.

કહાણી આશિક અહમદ રાઠેરની

આશિક અહમદ રાઠેરનાં માતાપિતા, આશિક પર પબ્લિક સેફ્ટી ઍક્ટ હેઠળ આરોપ લગાવાયો છે

30 વર્ષના ધર્મગુરુ આશિક અહમદ રાઠેર પુલવામા જિલ્લાના કુંજપુરા ગામમાં રહે છે. જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 હઠાવવાનો નિર્ણય લેવાયાના બે દિવસ પહેલાં સુરક્ષાદળના જવાનો દ્વારા તેમની ધરપકડ કરી લેવાઈ હતી.

ધરપકડના અમુક દિવસો બાદ આશિક અહમદ પર પબ્લિક સેફ્ટી ઍક્ટ હેઠળ આરોપ લગાવવામાં આવ્યા અને તેમને આગ્રા સૅન્ટ્રલ જેલ શિફ્ટ કરી દેવાયા. હાલ તેઓ આગ્રાની જેલમાં જ બંધ છે.

આશિક અહમદના પિતા ગુલામ નબી રાઠેર જણાવે છે કે જ્યારે રાત્રિના સમયે સુરક્ષાદળના જવાનો તેમના દીકરાની ધરપકડ કરવા માટે પહોંચ્યા હતા, ત્યારે પરિવારના તમામ સભ્યો સૂતા હતા.

તેઓ કહે છે, "તેઓ ઘરની બાઉન્ડ્રી વૉલની અંદર હતા અને જોર-જોરથી વાતો કરી રહ્યા હતા. અમારી ઊંઘ તૂટી ગઈ. અમે દરવાજો ખોલ્યો. મારો દીકરો આશિક પણ પોતાના રૂમમાંથી બહાર આવી ગયો. સુરક્ષાદળના જવાનોએ તેને જોતાં જ પકડી લીધો. અમે આ વાતનો વિરોધ પણ કર્યો પરંતુ તેમણે અમારી વાત ન સાંભળી. તેમણે ટિયરગૅસ શેલ છોડ્યા અને અમને વેરવિખેર કરવાની કોશિશ કરી."

બીજા દિવસે પરિવારના સભ્યો સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા અને તેમણે આશિક અહમદ સાથે મુલાકાત કરી.

ગુલામ નબી જણાવે છે, "બે દિવસ બાદ અમને ખબર પડી કે આશિકને આગ્રા સૅન્ટ્રલ જેલમાં લઈ જવાયો છે. એક મહિના બાદ અમે આગ્રા જેલ ગયા પરંતુ ત્યાં અધિકારીઓએ અમને અમારા દીકરા સાથે મુલાકાત ન કરવા દીધી."

"જેલના અધિકારીઓએ કહ્યું કે અમે સ્થાનિક પોલીસના અધિકારીઓ પાસેથી લેખિતમાં મંજૂરી લેવી પડશે. અમે ચાર દિવસ આગ્રામાં રહ્યા અને એક મુલાકાત માટે અધિકારીઓને વિનંતી કરતા રહ્યા પરંતુ અમારી વાત કોઈએ ન સાંભળી."

ગુલામ નબી રાઠેર પોતાના દીકરાની મુલાકાત લીધા વગર જ કાશ્મીર પાછા ફર્યા.

એ બાદ પોતાના પુત્રને જોવાની આશામાં તેઓ ફરી એક...\n\ntl;dr:

પાંચ ઑગસ્ટ 2019માં જ્યારે જમ્મુ અને કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપતા બંધારણના અનુચ્છેદ 370ને સરકારે ખતમ કર્યો હતો, ત્યારે હજારો લોકોની ધરપકડ કરાઈ હતી.


કાશ્મીરમાં જે 'ઇઝરાયલી મૉડલ' લાગુ કરવાની વાત થઈ રહી છે, એ શું છે?\nન્યૂયૉર્કમાં ભારતીય રાજદ્વારી સંદીપ ચક્રવર્તીએ એક ખાનગી કાર્યક્રમમાં કહ્યું કે ભારત સરકારે ઇઝરાયલની નીતિ અનુસાર કાશ્મીરી પંડિતોને નવેસરથી કાશ્મીરમાં વસાવવા જોઈએ.

આ કાર્યક્રમમાં ભારતીય ફિલ્મજગતની કેટલીક જાણીતી વ્યક્તિઓ પણ હાજર હતી. સાથે જ અમેરિકામાં રહેતા કાશ્મીરી પંડિતો પણ કાર્યક્રમમાં હાજર હતા. કાર્યક્રમ દરમિયાનનો સંદીપ ચક્રવર્તીનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયો છે.

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને પણ તેની સામે ટિપ્પણી કરી છે.

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું છે, ''ભારતમાં આરએસએસની વિચારધારા સાથેની સરકારની ફાસીવાદી માનસિકતા દેખાઈ રહી છે. ભારતના કબજામાં રહેલા કાશ્મીરનો ઘેરો નખાયો,  તેને 100 દિવસથી વધુ સમય થઈ ગયો છે."

"કાશ્મીરીઓના માનવાધિકારને કચડવામાં આવી રહ્યા છે પરંતુ દુનિયાના શક્તિશાળી દેશો પોતાનાં વેપારી હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને ચૂપ બેઠા છે."

સવાલ એ છે કે સંદીપ ચક્રવર્તીએ કાશ્મીરી પંડિતોના પુનર્વસન માટે ઇઝરાયલની જે નીતિની વાત કરી છે તે નીતિ શી છે અને ઇઝરાયલમાં તે કેટલી સફળ રહી છે?

યુદ્ધ પછી ઇઝરાયલની પુનર્વસવાટની નીતિ?

વર્ષ 1967માં મધ્ય-પૂર્વમાં લડાયેલા યુદ્ધમાં ઇઝરાયલે જેટલી પણ ભૂમિ કબજે કરી તેના પર યહૂદીઓને વસાવવાની નીતિ નક્કી કરી. કબજે કરાયેલા આ વિસ્તારો એટલે વેસ્ટ બૅન્ક, પૂર્વ જેરુસલેમ અને ગોલન પર્વતમાળા.

યુદ્ધ પહેલાં વેસ્ટ બૅન્ક અને પૂર્વ જેરુસલેમ પર જૉર્ડનનો કબજો હતો. વર્ષ 1948-49ના આરબ-ઇઝરાયલ યુદ્ધ વખતે જૉર્ડને આ વિસ્તારો કબજે કર્યા હતા.

ઇઝરાયલી વસાહતોની બાબત પર નજર રાખતી સંસ્થા 'પીસ નાઉ'ના જણાવ્યા અનુસાર આ વિસ્તારોમાં અત્યારે 132 વસાહતો અને 113 આઉટપોસ્ટ (ગેરકાયદે વસાહતો) છે.

સંસ્થાના અહેવાલ અનુસાર આ વસાહતોમાં ચાર લાખથી વધારે લોકો રહે છે અને તેની સંખ્યા સતત વધી રહી છે.

આ ઉપરાંત ગાઝા પટ્ટીમાં પણ ઘણી બધી વસાહતો તૈયાર કરાઈ છે. 1967ના યુદ્ધમાં ઇજિપ્તના એ વખતના આ વિસ્તાર પર ઇઝરાયેલે કબજો જમાવી દીધો હતો.

સર્વસંમતિથી થયો હતો નિર્ણય

ઇઝરાયલના તેલ અવીવ શહેરમાં રહેતા વરિષ્ઠ પત્રકાર હરેન્દ્ર મિશ્ર કહે છે કે ઇઝરાયલ આરબ દેશો સામે છ દિવસનું યુદ્ધ લડ્યું હતું. તે યુદ્ધ પછી ઇઝરાયલે વિશાળ વિસ્તારને પોતાના કબજામાં લઈ લીધો હતો. આ બધો વિસ્તાર ઉજ્જડ હતો અને ત્યાં ભાગ્યે જ કોઈ વસતિ હતી. અહીં રહેતા હતા તે લોકો પણ યુદ્ધને કારણે નાસી ગયા હતા.

હરેન્દ્ર મિશ્ર કહે છે, ''આ યુદ્ધ પછી ઇઝરાયલે ગ્રીન લાઇનની બહારના વિસ્તારો...\n\ntl;dr:

અમેરિકામાં ભારતના ટોચના રાજદ્વારીએ એક એવું નિવેદન આપ્યું, જેના પછી પાકિસ્તાનને ફરીથી ભારત સરકાર પર પ્રહારો કરવાની તક મળી ગઈ.


કાશ્મીરમાં ઠપ થયેલી ઇન્ટરનેટસેવા કેવી રીતે વેપાર-ધંધાને ભારે નુકસાન\nફોન પર પોતાની તકલીફને વર્ણવતા શારિક અહેમદ કઈંક આ પ્રકારે પોતાની વાતની શરૂઆત કરે છે.

શારિક કહે છે, "કામને કારણે મારે સાત હજાર રૂપિયાનો એક રૂમ ભાડે રાખવો પડ્યો છે."

"નવા બ્રૉડબેન્ડ કનેક્શનને બે હજાર રૂપિયા પ્રતિ મહિના આપવા પડશે. ઘરથી દૂર રહેવાથી બાકીનો ખર્ચ પણ ઘણો વધી ગયો છે."

ગત 25 દિવસથી શારિક અહમદ જમ્મુમાં છે. તેઓ શ્રીનગરમાં ટૂર અને ટ્રાવેલ્સની દુકાન ચલાવતા હતા.

નવા શહેરમાં નવી રીતે કામ શરૂ કરવામાં ખર્ચ વધશે, આનાથી વધારે ચિંતા તેમને પોતાનાં બાળક અને પત્નીની થાય છે, જેમને શારિક શ્રીનગરમાં જ છોડીને આવ્યા હતા.

5 ઑગસ્ટે અનુચ્છેદ-370 જવાની સાથે જ ભારત પ્રશાસિત જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ઇન્ટરનેટ સેવા બંધ કરવામાં આવી હતી.

ઇન્ટરનેટ બંધ હોવાના કારણે કાશ્મીર ઘાટીના સામાન્ય કામધંધાને ભારે અસર પહોંચી છે.

સરકારે SMS સેવા શરૂ કરી છે, પરંતુ તેનાથી લાભ નથી થયો.

ઇન્ટરનેટની રાહ

શ્રીનગરના સાની હુસૈન એક બુક-સ્ટોર ચલાવે છે. ઇન્ટરનેટ બંધ હોવાને કારણે નવાં પુસ્તકોના ઑર્ડર માટે તેમણે હાલમાં જ દિલ્હી જવું પડ્યું.

સાની કહે છે, "શ્રીનગરથી એક વખત દિલ્હી જવાનો અર્થ છે કે ત્રીસ હજાર રૂપિયા ખર્ચવા પડે. પુસ્તકના ધંધામાં એટલું માર્જિન હોતું નથી."

"5 ઑગસ્ટ પહેલાં પુસ્તકો લેવા માટે મને ક્યારેય દિલ્હી જવાની જરૂર પડી નથી. મેં હંમેશાં ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી પુસ્તકોનો ઑર્ડર આપ્યો છે."

હુસૈન પોતાનાં પુસ્તકો વિશે લોકોને જાણ કરવા માટે ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એક પેજ ચલાવતા હતા અને પુસ્તકોના ઑનલાઇન ઑર્ડર માટે ઍમેઝોન એકાઉન્ટનો ઉપયોગ કરતા હતા. પરંતુ ઇન્ટરનેટ બંધ હોવાના કારણે બંને બંધ થઈ ગયા છે.

હુસૈન કહે છે, "વૉટ્સઍપ પર વાત નથી થઈ રહી. બિલ વગેરે ક્લિયર કરવાનું કામ વૉટ્સઍપ પર સરળતાથી થઈ જતું હતું."

"સ્થાનિક દુકાનદાર પણ પોતાની ડિમાન્ડ અમને ઇન્ટરનેટ દ્વારા મૅસેજ મોકલતા હતા."

5 ઑગસ્ટે જ્યારે અનુચ્છેદ-370ને નિષ્પ્રભાવી કરવાની જાહેરાત થઈ ત્યારે ઇન્ટરનેટ અને દૂરસંચાર સેવા પર સૌપ્રથમ અસર થઈ હતી.

આ સિવાય કસબા અને ગામમાં કર્ફ્યુ લગાડવામાં આવ્યો હતો. સ્કૂલ-કૉલેજને બંધ કરી દેવામાં આવી હતી. સાથે જ બધા નાના વ્યાપાર બંધ થઈ ગયા હતા.

જોકે, શ્રીનગરમાં સ્થાનિક બજાર હવે સામાન્ય સ્થિતિમાં પરત ફરી ચૂક્યા છે. પોસ્ટ-પેઇડ મોબાઇલ અને લૅન્ડલાઇન ફોનની સેવા ફરી શરૂ થઈ ગઈ છે.

સરકારે નવા વર્ષથી એસ.એમ.એસ. (શોર્ટ મૅસેજ સર્વિસ) સેવા શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી હતી, પરંતુ હજુ સુધી તેની...\n\ntl;dr:

"ગત ચાર મહિનામાં મારું અંદાજિત 10 લાખ રૂપિયાનું નુકસાન થઈ ગયું છે. પોતાના કામને ફરી જીવતું કરવા માટે મારે શ્રીનગર છોડીને જમ્મુ આવવું પડ્યું."


કાશ્મીરમાં ડરનો માહોલ : 200 ભાગલાવાદીઓની અટકાયત, 20 હજારો જવાનોનું લૅન્ડિંગ\nજમ્મુ કાશ્મીરમાં 200 જેટલા ઉગ્રવાદીઓ અને કર્મશીલોની પોલીસ દ્વારા અટકાયત કરાઈ છે.

જમાત-એ-ઇસ્લામીના ચીફ હામીદ ફયાઝ અને જમ્મુ કાશ્મીર લિબરેશન ફ્રન્ટ (જેકેએલએફ)ના ચૅરમૅન યાસીન મલિકની પણ અટકાયત કરાઈ છે.

20 હજાર જેટલા અર્ધ લશ્કરી જવાનોના ઇમર્જન્સી લૅન્ડિંગ બાદ આ અટકાયતનો ઘટનાક્રમ શરૂ થઈ ગયો હતો.

પુલવામા ઘટના બાદ થઈ રહેલી તપાસ વચ્ચે આ પગલાં લેવામાં આવ્યાં છે અને એ પિટિશનની પણ સુનાવણી થવાની છે જેમાં આર્ટિકલ 35એને ચૅલેન્જ કરવામાં આવી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર અફવાઓ ચર્ચામાં છે કે બંધારણીય જોગવાઈ ખતમ કરાઈ રહી છે, જેના કારણે હિમાલયની ખીણમાં ચિંતાનો માહોલ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જોકે, પોલીસે આ અફવાઓને ખાળી કાઢતાં જણાવ્યું હતું કે આ કાર્યવાહી ચૂંટણીને અનુલક્ષીને કરાઈ રહી છે.

વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "ઉગ્રવાદીઓએ ચૂંટણી-વિરોધી પ્રચાર કરવાનું એલાન કર્યું હતું, જે અમે ચલાવી ન શકીએ."

"મોટાભાગનાં મતદાન મથકો સંવેદનશીલ ગણવામાં આવે છે અને દુર્ઘટના વગર ચૂંટણી સંપન્ન થાય એ માટે અમારે વધારે સૈન્યની જરૂર હતી."

"અમરનાત યાત્રા અને પંચાયતની ચૂંટણી પછી જે ટુકડીઓને પરત બોલાવી લેવાઈ હતી, તેને ફરીથી તહેનાત કરાઈ રહી છે."

"અફવા ફેલાવનાર સામે કડકાઈ દાખવવામાં આવશે."

પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી મેહબુબા મુફ્તિ અને ભાજપના અલી સજાદ લોને ઉગ્રવાદીઓ પરનાં પગલાં અંગે પ્રશ્નો ઉઠવ્યા છે, આ પગલાંને તેઓ 'નિષ્ફળ મૉડલ' ગણાવે છે.

રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ સમર્થિત કેટલાક લોકોએ ગયા વર્ષે સુપ્રીમ કોર્ટમાં આર્ટિકલ 370 અને 35-એને પડકાર્યા હતા.

બંધારણના આ આર્ટિકલના કારણે જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યને 'વિશેષ રાજ્ય'નો દરજ્જો મળે છે. જે અંતર્ગત તેઓ પોતાના કાયદા બનાવી શકે છે અને જરૂર પડ્યે કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓને નકારી પણ શકે છે.

ઉગ્રવાદી અને ભારત તરફી રાજકીય જૂથોને ભય છે કે જો આ ભલામણોનો ભંગ થશે તો 'દારુણ પરિણામો' આવશે.

મહેબુબા મુફ્તી કહી ચૂક્યા છે કે જો રાજ્યનો બંધારણીય દરજ્જો જતો રહેશે તો ત્રિરંગો પકડનાર અહીં કોઈ નહીં રહે.

કેન્દ્ર સરકારમાં શાસિત પક્ષ ભાજપે લોકસભાની 2014ની ચૂંટણીમાં મતદારોને વાયદો કર્યો હતો કે જો તેઓ ચૂંટણી જીતશે તો અયોધ્યામાં રામ મંદિર બનાવશે એટલું જ નહીં, આર્ટિકલ 35-એ અને 370 હટાવીને કાશ્મીરને સંપૂર્ણપણે ભારતમાં ભેળવી દેવામા આવશે.

નરેન્દ્ર મોદીએ વડા પ્રધાનનું કાર્યાલય સંભાળ્યું ત્યારબાદ આ બન્ને આર્ટિકલને ચૅલેન્જ કરતી પિટિશન સુપ્રીમ...\n\ntl;dr:

શનિવારે ભારત પ્રાશાસિત કાશ્મીરમાં પોલીસે 200 જેટલા ભાગલાવાદીઓ અને કર્મશીલોની અટકાયત કરી છે, જેના કારણે ડરનો માહોલ છે.


કાશ્મીરમાં નેતાઓ વગર કેવી રાજનીતિ અને કેવું લોકતંત્ર?\nમાર્ચ 2015માં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં જ્યારે વિરોધી વિચારધારાવાળી ભાજપ અને પીડીપીએ મળીને સરકાર બનાવી તો એને લોકતંત્રમાં એક નવા પ્રયોગ તરીકે જોવાઈ.

જૂન 2018માં આ ગઠબંધન તૂટ્યું અને રાજ્ય ફરી એક વાર રાજ્યપાલના શાસનમાં જતું રહ્યું. ડિસેમ્બર 2018માં અહીં રાષ્ટ્રપતિશાસન લાગુ પાડી દેવાયું હતું.

એક તરફ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં ચૂંટણી કરાવવા અને નવી સરકારની રચનાની માગ ઊઠી રહી હતી અને બીજી તરફ દિલ્હીમાં કોઈ અલગ જ પટકથા લખવામાં આવી રહી હતી.

પછી અચાનક 5 ઑગસ્ટ, 2019ના દિવસે કેન્દ્ર સરકારે જમ્મુ-કાશ્મીરના બંધારણીય વિશેષાધિકારને સમાપ્ત કરી એને બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં વહેંચી દીધું.

રાજનીતિમાં સક્રિય નેતાઓની ધરપકડ કરી તેમને નજર બંધ કરી સખત લૉકડાઉન લાગુ કરી દેવાયું.

પાંચ ઑગસ્ટ પછી જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્ય ન રહ્યું પણ બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બની ગયા. જેનું શાસન દિલ્હીથી નિયુક્ત પ્રતિનિધિ ચલાવી રહ્યા છે. વિધાનસભાનું અસ્તિત્વ નથી એટલા માટે રાજનીતિનું કોઈ કેન્દ્ર જ બચ્યું નથી.

એક વર્ષ પછી એ સવાલ ઊઠી રહ્યો છે કે કાશ્મીરમાં લોકતંત્ર બચ્ચું પણ છે કે નહીં? લોકતંત્રનો અર્થ હોય છે જનતાનું શાસન એટલે કે જનતા પોતાના વિશે નિર્ણય લે છે, જનપ્રતિનિધિને ચૂંટે છે, જેઓ કાયદા બનાવે છે અને સરકાર ચલાવે છે.

કાશ્મીરનાં વરિષ્ઠ પત્રકાર અને કાશ્મીર ટાઇમ્સ અખબારના કાર્યકારી સંપાદક અનુરાધા ભસીન માને છે કે કાશ્મીરમાં લોકતંત્ર હવે અંતિમ શ્વાસ લઈ રહ્યું છે અને રાજકીય પ્રક્રિયા સંપૂર્ણ રીતે અટકી ગઈ છે.

નેતા કેદ, રાજકારણમાં સન્નાટો

અનુરાધા ભસીનનું માનવું છે કે પાછલા એક વર્ષમાં કાશ્મીરમાં બિલકુલ સન્નાટો રહ્યો.

એ પછી કેટલાક લોકોએ ધીમે-ધીમે બોલવાનું શરૂ કર્યું છે, પરંતુ મુખ્ય ધારાના રાજકારણમાંથી હિન્દુસ્તાનના લોકતંત્રમાં વિશ્વાસ રાખવાવાળા રાજકીય લોકો અત્યાર સુધી અટકાયતમાં છે અથવા તેમને નજરબંધ રાખવામાં આવ્યા છે.

તેઓ કહે છે, "કેટલાકને બોલવાની મંજૂરી છે, કેટલાકને બોલવાની મંજૂરી નથી. જેમને બોલવાની મંજૂરી છે તે પણ મર્યાદિત છે. જે મુખ્ય મુદ્દો છે કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 હઠાવવાનો, એના ઉપર કોઈ વાત થઈ નથી રહી."

"જ્યાં સુધી રાજકીય અભિવ્યક્તિ પર રોક રહેશે એનો વિસ્તાર સીમિત રહેશે. કેટલાક લોકોને અમુક જ મુદ્દાઓ પર બોલવાની છૂટ રહેશે, તો લોકતંત્ર કેવી રીતે જીવિત રહેશે? જો આવી જ સ્થિતિ રહે છે, તો ક્યાંયથી રાજનૈતિક પ્રક્રિયાના શરૂ થવાની આશા નજર નથી આવતી."

શ્રીનગરમાં બીબીસી સંવાદદાતા...\n\ntl;dr:

પાછલા વર્ષે 5 ઑગસ્ટે જમ્મુ-કાશ્મીરના વિશેષાધિકાર સમાપ્ત કર્યા પછીથી રાજકીય ગતિવિધિઓ બંધ છે.


કાશ્મીરમાં પથ્થરમારો કરનારાઓ પર આર્મીએ શ્વાન છોડ્યા? - ફૅક્ટ ચેક\nઆ વીડિયો સાથે કૅપ્શન લખવામાં આવ્યું છે : "એક મુસ્લિમ કાશ્મીરીએ પથ્થરમારો કરી શ્વાનને ઈજા પહોંચાડી. જોકે, શ્વાને સરકાર પાસેથી સૂચન મળવાની રાહ ન જોઈ અને તેમણે એ જ કર્યું, જે તેને યોગ્ય લાગ્યું."

સોશિયલ મીડિયા પર આ વીડિયોને 70,000 કરતાં વધારે વખત જોવામાં આવ્યો છે.

વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે એક વ્યક્તિ શ્વાન પર કંઈક વસ્તુ ફેંકે છે અને શ્વાન ક્રુરતાપૂર્વક તે વ્યક્તિ પર હુમલો કરી દે છે.

આ વીડિયો સાચો છે પણ તેને જે દાવા સાથે શૅર કરવામાં આવ્યો છે તે ભ્રામક છે. અમારી તપાસમાં આ દાવો ખોટો સાબિત થયો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વીડિયોની વાસ્તવિકતા

અમારી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ વીડિયો વર્ષ 2013નો છે અને તે ઉત્તર આફ્રિકન દેશ મોરક્કોનો છે.

રિવર્સ ઇમેજ સર્ચથી જાણવા મળ્યું કે આ વીડિયો યૂટ્યૂબ અને ડૅઇલીમોશન પર 2013માં અપલૉડ થયો હતો.

વીડિયોમાં પ્રાપ્ત માહિતીના આધારે મોરક્કોના એક ગામમાં શ્વાને એક વ્યક્તિ પર હુમલો કર્યો હતો.

ગૂગલ સર્ચના માધ્યમથી આ ઘટના સંબંધિત કેટલાક રિપોર્ટ પણ અમને મળી આવ્યા કે જે વર્ષ 2013ના એપ્રિલ મહિનાના છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સના આધારે, મોરક્કોની એક વ્યક્તિએ ઉશ્કેરણી બાદ શ્વાન અને તેમના માલિક પર પથ્થર ફેંક્યા હતા, જોકે તેમને એવી ખબર ન હતી કે પછી શ્વાન આટલી ક્રૂરતાપૂર્વક કરડશે.

જ્યારે તે વ્યક્તિએ જોરથી પથ્થરનો ઘા કર્યો, તો શ્વાન માલિકની પકડમાંથી છૂટી ગયા તે વ્યક્તિને કરડ્યા.

સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો વાઇરલ થયા બાદ IPS ડી રૂપાએ ટ્વીટ કર્યું, "ભારતમાં પોલીસ કે મિલિટરી લોકો પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે શ્વાનનો ઉપયોગ કરતી નથી. જોકે, તેમનો ઉપયોગ કેટલાક દેશોમાં થાય છે."

"ભારતમાં તેમનો ઉપયોગ માત્ર બે ઉદ્દેશથી થાય છે - 1. ડાકુ/લૂંટારૂઓ/ચોરને શોધવા માટે ટ્રૅકર ડૉગનો ઉપયોગ થાય છે. 2. સ્નાઇફર ડૉગનો ઉપયોગ બૉમ્બ જેવી વસ્તુઓને ઓળખવા માટે થાય છે. એટલે આ વીડિયો ભારતનો નથી."

બીબીસીએ નિવૃત્ત IPS અધિકારી ડૉ. વિક્રમ સિંહ સાથે વાત કરી એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે શું મિલિટ્રી કે પોલીસ શ્વાનને છૂટ્ટા મૂકી શકે છે.

ડૉ. વિક્રમ સિંહ કહે છે, "ભારતમાં શ્વાનનો ઉપયોગ માત્ર સુરક્ષાના હેતુથી થાય છે અને બૉમ્બ જેવા વિસ્ફોટકોને સુંઘવા માટે કરવામાં આવે છે. ગમે તેવી પરિસ્થિતિ હોય, લોકો પર શ્વાનને છોડવામાં આવતા નથી. પૂર્વ સોવિયેત યૂનિયન અને દક્ષિણ આફ્રિકામાં આવું થતું હતું. પણ ભારતમાં આ રીતે શ્વાનના ઉપયોગનો સવાલ જ નથી."

આ વાતથી એ...\n\ntl;dr:

સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયેલા એક વીડિયોમાં ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં સૈન્યના બે શ્વાન પથ્થરમારો કરનારા લોકોને કરડી રહ્યા છે.


કાશ્મીરમાં પાકિસ્તાન પાસે ભારતીયો કેવી રીતે રહે છે?\nભારત અને પાકિસ્તાનની સેના વચ્ચે છાશવારે થતા ગોળીબારનાં પરિણામો આ ગામના લોકોને ભોગવવા પડે છે. આના કારણે બંને તરફ ઘણા લોકોના જીવ ગયા છે.

સરહદ પર વ્યાપેલા આ તણાવપૂર્ણ માહોલના 63 વર્ષીય ઝહૂર અહમદ તાજેતરના શિકાર બન્યા છે.

ગત મહિને તેમણે તેમનાં પત્નીને એક મૉર્ટાર હુમલામાં ગુમાવી દીધાં. મૉર્ટાર તેમના દરવાજા પાસે જ આવીને પડ્યો હતો.

ઝહૂર પોતાના દરવાજા પાસે ઊભા રહીને ગાઢ જંગલની પહાડીઓ તરફ ઈશારો કરતા કહે છે, "તે કાશ્મીરનો પાકિસ્તાની ભાગ છે. ગામનું નામ ખ્વાજા બંદી છે. અમે હંમેશાં આગની નદી પાસે રહીએ છીએ."

તેઓ કહે છે કે તેમનાં પત્ની દરવાજા પાસે મરઘીને દાણા નાખી રહ્યાં હતાં ત્યારે પહાડો પાછળથી એક મૉર્ટાર આવીને પડ્યો.

"અમે તેમને હૉસ્પિટલ લઈ જવાનું વિચારીએ એટલામાં તો તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું."

ઘાયલોને હૉસ્પિટલ લઈ જવાની પરેશાનીઓ વિશે તેઓ જણાવે છે કે 20 માઈલ પહાડ નીચે ખરાબ રસ્તા છે, તેના પર ગાડી નથી ચાલી શકતી. ત્યાંથી કોઈ ઘાયલને લઈ જવું લગભગ અશક્ય છે.

તેઓ કહે છે,"અહીં ક્યારેક કોઈ માર્ગ નથી બન્યો. પહાડમાંથી નીકળેલો આ એક માત્ર કેડી જેવો માર્ગ છે. અમારે ઘાયલને ખાટલા પર મૂકીને જંગલોમાંથી નીકળી દૂર ઉરીની હૉસ્પિટલમાં લઈ જવા પડે છે."

બંકર બનાવવાનો આદેશ

ચુરાંદા ગામના લોકો અને બાજુના ભટ્ટ ગ્રેન વિસ્તારના લોકોએ જણાવ્યું કે વર્ષોથી અહીં લશ્કરની એક મોટી હતી.

ગામના સજ્જાદ હુસ્સેન જણાવે છે, "પાકિસ્તાની લશ્કર કેટલાય સમયથી તેને નિશાન બનાવતી આવી છે. તેઓ હજુ પણ એવું વિચારી હુમલો કરે છે કે અહીં કૅમ્પ છે પરંતુ ભારતીય લશ્કરે આ જગ્યા પહેલાં જ છોડી દીધી છે. બીજી તરફથી થતા હુમલાનો શિકાર અમારે બનવું પડે છે."

તાજેતરમાં થયેલા મહિલાનાં મૃત્યુએ સરહદપાર બંને તરફે ચિંતાની એક રેખા ખેંચી નાખી છે.

ગામના વડીલોએ અધિકારીઓને સુરક્ષા મામલે કેટલીક વધુ સાવધાની વર્તવા માટે વિનંતી પણ કરી છે.

જેથી સરકારે ત્વરિત પગલાં લઈ ગામમાં બંકર બનાવવાના આદેશ આપ્યા છે.

મંઝૂર અહમદ એક સ્થાનિક કાર્યકર્તા છે અને તેઓ ડ્યૂટી મૅજિસ્ટ્રેટ તરીકે પણ કામ કરે છે.

તેઓ જણાવે છે,"ગામના લોકોએ જાણીને ખુશ હતા કે અહીં બંકર બનાવવામાં આવશે પરંતુ આ યોજના મામલે કેટલીક સમસ્યાઓ છે. કામની ગતિ ઘણી ધીમી છે અને ગોળીબાર પણ થતો રહે છે."

કેટલીક જગ્યાઓ પર બંકર બનાવવામાં આવી રહ્યાં છે પરંતુ ત્યાં કામ હજુ પણ પ્રારંભિક તબક્કામાં જ છે.

બંકર બનાવવામાં વિલંબ કેમ?

ઝહૂરના પુત્ર જાવેદ અહમદ લશ્કરમાં સામાન...\n\ntl;dr:

ભારતપ્રશાસિત કાશ્મીરના ઉરી સેક્ટર પાસે એક ગામ ચુરાંદામાં ઉદાસી છવાયેલી છે. આ ગામ નિયંત્રણરેખા એટલે કે એલઓસી પર આવેલી એક પહાડીની ટોચ પર વસેલું છે.


કાશ્મીરમાં ભાજપના ત્રણ સ્થાનિક નેતાઓને મારી નાખવામાં આવ્યા એ કોણ હતા?\nફિદા હુસૈનના માતા

દક્ષિણ કાશ્મીરના કુલગામ જિલ્લાના યારી ખોશપુરા ગામમાં પોતાના ઘરની બહાર બેસેલાં શકીલા પોતાના દીકરા ફિદા હુસૈનનાં મૃત્યુનો માતમ મનાવી રહ્યાં હતાં.

તેમની આસપાસ અનેક મહિલાઓ બેસેલાં હતાં જે તેમને સાંત્વના આપી રહ્યાં હતાં પરંતુ શકીલાનાં આંસુ રોકાતાં નહોતાં.

શુક્રવારે ફિદા હુસૈન, ઉમર રહમાન અને હારૂન રશીદ બેગના ઘરની સામે કંઈક આવો જ નજારો જોવા મળ્યો.

ત્રણેના પરિવારોના ચહેરા પર ગુસ્સો સ્પષ્ટ જોઈ શકાતો હતો. તેમની હત્યા પછી ગામ યારી ખોશપુરામાં સુરક્ષાકર્મીઓની સંખ્યા વધારી દેવામાં આવી છે.

દક્ષિણ કાશ્મીરને ઉગ્રવાદીઓના દબદબાવાળો વિસ્તાર માનવામાં આવે છે.

ફિદા હુસૈનના જનાજાની તસવીર

યારી ખોશપુરા શ્રીનગર-જમ્મુ રાષ્ટ્રીય રાજમાર્ગથી ત્રણ કિલોમીટરના અંતરે છે અને અહીં અનેક સુરક્ષાકૅમ્પ છે.

ગુરુવારે મોડી રાત્રે ફિદા હુસૈન (30) અને તેમના બે સાથીઓ ઉમર રહમાન (19) અને હારૂન રશીદ બેગને કુલગામ જિલ્લાના યારી ખોશપુરા ગામમાં મારી નાખવામાં આવ્યા.

ત્રણેય ભાજપના કાર્યકરો હતા અને તેમની હત્યાના આરોપ પોલીસે ઉગ્રવાદી સંગઠન લશ્કર-એ-તૈયબા પર લગાવ્યા છે.

દીકરાના જન્મદિવસની કેક લાવવા માટે ગયા હતા

ફિદા હુસૈનના પિતા

શુક્રવારે પૈતૃક ગામ યારી ખોશપુરામાં ફિદા હુસૈન અને ઉમર રહેમાનના જનાજામાં સેકડો લોકો સામેલ થયા. ત્રીજી વ્યક્તિનું ઘર પડોશી ગામ સુપતમાં છે જ્યાં તેમને દફનાવવામાં આવી છે.

ફિદા હુસૈનના પિતા ગુલામ મહંમદ ઇટૂ એક સરકારી સ્કૂલમાં શિક્ષક છે. તેઓ કહે છે કે તેમના દીકરા કાઝીગુંડમાં પોતાની દીકરીના જન્મદિને કેક લેવા માટે ગયા હતા.

તેમણે કહ્યુ, "હંમેશાંની જેમ તે પોતાના કામ માટે સવારે નીકળી ગયો હતો. મને ખબર નહોતી કે તે ક્યાં ગયો છે. રાત્રે 8 વાગ્યાની આસપાસ અમે ગોળીઓનો અવાજ સાંભળ્યો. એક ઘાયલ વ્યક્તિએ અમને ફોન કર્યો અને ઘટના વિશે કહ્યું."

"અમે 20 મિનિટમાં ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને અમે જોયું તો ત્રણ લોકો ગાડીની અંદર હતા અને તે મૃત્યુ પામ્યાં હતાં. અમે તેમને હૉસ્પિટલ લઈને ગયા પરંતુ જીવ બચાવી ન શક્યા. જન્મદિવસની કેક ગાડીમાં હતી. તેની પુત્રીનો આજે જન્મદિન હતો. તે માત્ર એક વર્ષની થઈ છે."

ફિદાના ઘરેથી અડધો કિલોમીટર દૂર ત્રણ લોકોને ગોળી મારવામાં આવી હતી.

ફિદાના પિતાએ કહ્યું, "ત્રણની પાસે કોઈ હથિયાર નહોતાં. નિર્દોષ માણસને મારવા કેવું સાહસ? આ કાયરની હરકત છે. તે નરકમાં જશે. મારો દીકરો ખરાબ માણસ નહોતો."

"તેની પાસે કોઈ સુરક્ષા ન હતી....\n\ntl;dr:

"મારા દીકરા તને કોણે મારી નાખ્યો? તું છોડીને ક્યાં ચાલ્યો ગયો? તારી દીકરી તારો માર્ગ નીહાળી રહી છે, તારા વિના અમે કેવી રીતે જીવીશું?" ભાજપના કાર્યકર ફિદા હુસૈનનાં માતા શકીલાબાનો પોતાના દીકરાને યાદ કરીને છાતી પીટીને રોઈ રહ્યાં હતાં.


કાશ્મીરમાં માત્ર રૂ. 6000ના પગારે જિંદગી દાવ પર લગાવતા પોલીસ ઓફિસર\nઆ કહેતી વખતે 22 વર્ષોથી જમ્મુ કાશ્મીર પોલીસમાં ફરજ બજાવતા અલી મોહમ્મદ સોફીના ચહેરા પર થાક દેખાય છે.

''છ હજાર પગારવાળી આ નોકરીથી હું મારા પરિવારનું ગુજરાન ચલાવી શકતો નથી.''

આ સાંભળીને દરેકનાં મનમાં એ સવાલ આવી શકે છે કે પોલીસની એવી કઈ નોકરી છે જેમાં માત્ર છ હજાર પગાર મળે છે.

અલી મોહમ્મદ સોફી જમ્મુ કાશ્મીર પોલીસના 'સ્પેશિયલ પોલીસ ઓફિસર' છે.

સાંભળવામાં આ પદ સારું લાગશે પરંતુ જમ્મુ કાશ્મીરની પોલીસ માટે કામ કરનારા આ લોકોની મુશ્કેલી, ફરિયાદ અને તેમની કહાણી એટલી સારી નથી.

'સ્પેશિયલ પોલીસ ઓફિસર્સ' એટલે કે SPOs

જ્મ્મુ કાશ્મીરની પોલીસે વર્ષ 1994-95માં એક નવી ટુકડીની રચના કરી હતી. આ ટુકડીનું નામ SPOs એટલે કે સ્પેશિયલ પોલીસ ઓફિસર્સ રાખવામાં આવ્યું હતું.

જ્યારે આ ટુકડીની રચના થઈ ત્યારે તેનો પગાર 1500 રૂપિયા નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો. પછી તેમાં વધારો કરી ક્રમશ 3,000થી 6,000 સુધી પહોંચાડવામાં આવ્યો.

જમ્મુ કાશ્મીરમાં આ સમયે 35 હજાર એસપીઓ પોલીસ વિભાગમાં કામ કરી રહ્યાં છે. આ એસપીઓને ઉગ્રવાદીઓ સામે ચલાવનારા અભિયાનમાં પણ સામેલ કરવામાં આવે છે.

આ ટુકડીની રચનાથી લઈને આજ સુધી આશરે પાંચસો જેટલા એસપીઓ ઉગ્રવાદી હુમલા કે ઉગ્રવાદીઓ સામે ચલાવવામાં ઑપરેશન દરમિયાન મૃત્યુ પામ્યાં છે.

ઉગ્રવાદી વિરુદ્ધનાં અભિયાનોમાં ભાગ લેવા સિવાય આ એસપીઓને વિભાગના અન્ય કામોમાં પણ ભાગ લેવો પડે છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસના ડીજી એસપી વૈદ કહે છે, ''એસપીઓની ભરતી વર્ષ 1994-95માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ ટુકડીનો ઉદ્દેશ્ય પોલીસને મદદનીશ તરીકે કરવામાં આવે છે.''

અલી મોહમ્મદ સોફીની કહાણી

અલી મોહમ્મદ સોફી કહે છે, ''હું 1996માં આ ટુકડીમાં ભરતી થયો હતો. મારા પાંચ બાળકો છે. અમે સરકારને ઘણી વખત કીધું છે કે અમારી નોકરી કાયમી કરવામાં આવે, પરંતુ આવું ન થયું.''

''જે લોકોને સિવિલ વિભાગમાં ગોઠવવામાં આવે છે તેમને સાત વર્ષ બાદ કાયમી કરી દેવામાં આવે છે. થોડાં સમય પહેલાં મારા પિતા બીમાર પડ્યા અને તેમની સારવાર માટે મારે મારે જમીન વેચવી પડી.''

''અમને જે કામ કહેવામાં આવ્યું તે દરેક કામ કર્યુ. વર્ષ 2005માં જે ભૂકંપ આવ્યો હતો ત્યારે પણ અમે કામ કર્યું. પોલીસ સ્ટેશનથી લઈને બજારમાં પણ ફરજ બજાવી છે.''

''અમને ઉગ્રવાદી હુમલામાં ભાગ લેવા માટે ટ્રેનિંગ આપવામાં આવે છે. તેમ છતાં પણ અમને કાયમી ન કરવા એ અમારી સામે અન્યાય ગણાશે.''

''આજે નહીં તો કાલે અમને કાયમી નોકરી મળશે તેવી આશા સાથે મેં...\n\ntl;dr:

'અમે આજ સુધી એ દરેક કામ કર્યાં જે અમને પોલીસ અધિકારીઓ દ્વારા કરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.'


કાશ્મીરમાં યુરોપીય સાંસદોના જવા પર મોદી સરકાર પર સવાલો\n5 ઑગસ્ટના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હઠાવ્યા બાદ કોઈ વિદેશી રાજકારણીઓ પહેલીવાર ખીણની મુલાકાત લઈ રહ્યા છે.

યુરોપિયન સંઘના સાંસદોએ સોમવારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી, જે દરમિયાન તેમણે સાંસદોને કહ્યું કે, "આતંકવાદીઓનું સમર્થન, પ્રોત્સાહન આપનાર, આવી ગતિવિધિઓ અને સંગઠનોનું સમર્થન કરનાર કે સ્ટેટ પૉલિસી સ્વરૂપે આતંકવાદનો ઉપયોગ કરનાર લોકો વિરુદ્ધ તાત્કાલિક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. આતંકવાદ વિરુદ્ધ ઝીરો ટૉલરેન્સ હોવું જોઈએ."

પ્રતિનિધિમંડળના એક સાંસદ બી.એન. ડન પ્રમાણે તેઓ ખીણમાં સામાન્ય કાશ્મીરી લોકો સાથે મુલાકાત કરવા અને ત્યાંની પરિસ્થિતિનો તાગ મેળવવા જઈ રહ્યા છે.

તેમણે કહ્યું કે, "અમે જમ્મુ-કાશ્મીર જઈ રહ્યા છીએ. વડા પ્રધાન મોદીએ અમને કલમ 370ને હઠાવવાની જોગવાઈઓ વિશેની માહિતી આપી છે."

"જોકે, અમે સ્થળ પર જઈને જોવા માગીએ છીએ કે આખરે આ બધું કેવી રીતે થયું સાથે જ અમે કેટલાક સ્થાનિકો સાથે પણ વાતચીત કરીશું."

આ પ્રતિનિધિમંડળ ભારત સરકારના આમંત્રણ પર આવ્યું છે, પરંતુ યુરોપિયન સંઘના હવાલા દ્વારા કહેવાઈ રહ્યું છે કે આ કોઈ સરકારી મુલાકાત નથી.

મુલાકાત મામલે મોદી સરકાર પર સવાલો

આ મુલાકાતમાં ભારતના એનએસએના કાર્યાલયે મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આ પહેલાં ભારતે અમેરિકાના સેનેટર ક્રિસ વાન હૉલેનની કાશ્મીર જવાની માગ ફગાવી દીધી હતી.

હવે આ મુલાકાત પર ભારતના વિપક્ષો મોદી સરકાર પર સવાલો ઊભા કરી રહ્યા છે.

કૉંગ્રેસ અને સીપીએમે કહ્યું છે કે ભારતીય નેતાઓ અને સાંસદોને કાશ્મીર જવા પર સરકારે પ્રતિબંધ લગાવી રાખ્યો છે અને વિદેશી સાંસદોને જવા દેવામાં આવે છે.

કૉંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ ટ્વીટ કરીને પૂછ્યું છે, "યુરોપના સાંસદોની જમ્મુ-કાશ્મીરની પ્રેરિત મુલાકાતનું સ્વાગત કરવામાં આવે છે જ્યારે ભારતીય સાંસદોના જવા પર પ્રતિબંધ લાગેલો છે."

રાજ્યસભાના સાંસદ સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ આ મુલાકાતને તાત્કાલિક રદ કરવાની માગ કરી છે.

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું, "મને આશ્ચર્ય છે કે વિદેશવિભાગે યુરોપીય સંઘ સાથે જોડાયેલા નેતાઓને જમ્મુ-કાશ્મીરમાં મુલાકાતની વ્યવસ્થા તેમની વ્યક્તિગત હેસિયતથી કરી છે."

"આ આપણી રાષ્ટ્રીય નીતિની વિરુદ્ધ છે. હું સરકારને અપીલ કરું છું કે આ અનૈતિક છે અને આ મુલાકાતને તાત્કાલિક રદ કરી દેવી જોઈએ."

મહેબૂબા મુફ્તીના સવાલો

જમ્મુ-કાશ્મીરનાં પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અને પીપલ્સ ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીનાં નેતા મહેબૂબા...\n\ntl;dr:

યુરોપિયન સંઘના સાંસદોનું એક 27 સભ્યોનું પ્રતિનિધિમંડળ મંગળવારે કાશ્મીર ખીણની મુલાકાત લેશે. આ સાંસદો બ્રિટન, ફાન્સ, જર્મની અને પૉલેન્ડના છે.


કાશ્મીરમાં સામાજિક બંધનો તોડી મહિલાઓ ક્રિકેટ રમી રહી છે\nબીબીસીનાં શાલુ યાદવ અને વરુણ નાયરે કાશ્મીરની મહિલા ક્રિકેટર્સનાં સંઘર્ષને વીડિયોમાં ઊતાર્યો છે, જેમાં એણે સામાજિક બંધનો, માનસિક્તા અને લોકોની ટીકાટિપ્પણનો જવાબ શબ્દોમાં આપવાને બદલે બૅટથી આપ્યો.

તેમનો રમત માટે એટલો રોમાંચ છે કે, ભારતની મહિલા ક્રિકેટ ટીમમાં રમવા માટે તરત જ તૈયાર છે.

ટીકાઓના સામનો કરવા છતાં પણ તેઓ તેમના લક્ષ્ય પ્રત્યે અડગ અને મક્કમ છે. પોતાની તમામ ક્ષમતાઓ તે આ રમત પાછળી ખર્ચી રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

સામાજિક બંધનો તોડી કાશ્મીરની આ મહિલાઓ ક્રિકેટ ક્ષેત્રે આગળ વધી રહી છે.


કાશ્મીરમાં સેનાના ઍન્કાઉન્ટર પર સવાલ, પરિવારજનો કહે છે 'નિર્દોષોને મારી નાખ્યા'\nસૈન્યે દાવો કર્યો હતો કે આ વ્યક્તિઓ સુરક્ષાદળો પર હુમલા કરવાની યોજના બનાવી રહી હતી. પરંતુ મૃતક યુવાનોના પરિવારજનો આ ઍન્કાઉન્ટરને બનાવટી ગણાવી રહ્યા છે.

પરિવારના સભ્યો કહે છે કે તેમનાં બાળકોને આંતકવાદ સાથે કોઈ લેવાદેવા નહોતી અને તેઓ સાધારણ નાગિરક હતા. જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસના DIG દિલબાગ સિંહે સૈન્યના દાવાને ફગાવી દીધો નથી પરંતુ તેમને યુવાનોના પરિવારજનોની માગ પર તપાસ કરવાનો ભરોસો આપ્યો છે.

આ તરફ સૈન્યના જનરલ ઑફિસર કમાન્ડિંગ મેજર જનરલ એચ. એસ. સાહીએ બુધવારે એક પ્રેસ-કૉન્ફરન્સમાં જણાવ્યું કે શ્રીનગરના હોકરસર વિસ્તારમાં આવેલ એક મકાનની અંદર થયેલા ઍન્કાઉન્ટરમાં ત્રણ આંતકવાદીઓ માર્યા ગયા છે.

જનરલ એચ. એસ. સાહીએ જણાવ્યું કે માર્યા ગયેલા ઉગ્રવાદીઓને શરણાગતિ સ્વીકારવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તેઓ આ માટે તૈયાર ન થયા અને ઓચિંતા સુરક્ષાદળો પર ગોળી ચલાવવા લાગ્યા, જે બાદ ઍન્કાઉન્ટર શરૂ થઈ ગયું.

પરિવારના સભ્યો કહે છે કે સેના જે દાવા કરી રહી છે, તે ખોટા છે અને તેમને તેમનાં બાળકોના મૃતદેહ પણ સોંપવામાં આવ્યા નથી અને ઘરથી દૂર દફનાવી દેવામાં આવ્યા છે. ગયા વર્ષે જુલાઈ મહિનામાં શોપિંયામાં સૈન્યે એક ઍન્કાઉન્ટરમાં ત્રણ ઉગ્રવાદીઓને ઠાર મારવાનો દાવો કર્યો હતો. પાછળથી ખબર પડી કે ત્રણેય રાજોરીના મજૂર હતા.

થોડા દિવસ પહેલાં જ પોલીસે સેનાના એક કૅપ્ટન સામે આ મામલામાં એક ચાર્જશીટ પણ દાખલ કરી છે.

ગમગીન માહોલ

શોપિયાં જિલ્લાના તુરકાવંગમમાં ઝુબૈર અહેમદના ઘરમાં પ્રવેશતાં જ ત્યાં મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ એકત્રિત થયેલી જોવા મળે છે અને એક ખૂણામાં, ઝુબૈરનાં માતા ચોધાર આસુંએ રડી રહ્યાં છે.

રડતાં-રડતાં ઝુબૈરનાં માતા સારા બેગમ કહે છે, "તે દિવસે સવારે મેં તેના માટે ભોજન પીરસ્યું હતું. તે બાદ મને ખબર નથી કે કોણ તેને લઈ ગયું? તે ન તો ઉગ્રવાદીઓ સાથે હતો અને ના તો તેમની સાથે કોઈ સંબંધ હતો."

"બીજા દિવસે ખબર પડી કે તે શહીદ થઈ ગયો છે. તે એક સામાન્ય નાગરિક હતો. તેની બહેનો ખૂબ પરેશાન છે. તેઓ ભાઈનો ચહેરો જોવા માગે છે. તેને જ્યાં દફનાવવામાં આવ્યો છે ત્યાં પણ ચહેરો બતાવવામાં આવ્યો નહોતો."

ગયા બુધવારે સેનાએ શ્રીનગરના હોકરસર વિસ્તારમાં થયેલા એક ઍન્કાઉન્ટરમાં ત્રણ આંતકવાદીઓને ઠાર મારવાનો દાવો કર્યો હતો. સારા બેગમના પુત્ર ઝુબૈર અહેમદ લોન પણ આ વિવાદાસ્પદ ઍન્કાઉન્ટરમાં માર્યા ગયા હતા.

ઍન્કાઉન્ટર બાદ મૃતક યુવકોના પરિવારના સભ્યોએ શ્રીનગરમાં દેખાવો કર્યા હતા અને...\n\ntl;dr:

ભારતપ્રશાસિત કાશ્મીરના શ્રીનગરમાં થોડા દિવસ પહેલાં સૈન્યે દાવો કર્યો હતો કે એક ઍન્કાઉન્ટરમાં તેમના હાથે ત્રણ ઉગ્રવાદીઓ માર્યા ગયા છે.


કાશ્મીરમાં હિંસાના વિરોધમાં યુપીએસસી ટૉપર આઇએએસ શાહ ફૈસલનું રાજીનામું\nપોતાના ટ્ટિટર એકાઉન્ટ દ્વારા તેમણે આ અંગેની જાહેરાત કરી હતી.

એમણે લખ્યું કે "કાશ્મીરમાં બેરોકટોક થઈ રહેલી હત્યાઓ અને કેન્દ્ર સરકાર  દ્વારા કોઇપણ વિશ્વસનીય પહેલને અભાવે તેમણે રાજીનામું આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે. કાશ્મીરીઓની જિંદગી અગત્યની છે."

અગાઉ હિજબુલ મુજાહિદ્દીન કમાન્ડર બુરહાન વાણીની સુરક્ષા દળો સાથે થયેલી અથડામણ મામલે પણ તેમણે ફેસબુક પર વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણી કરી હતી.

એ વખતે શાહ ફૈસલે સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટ લખી હતી કે કાશ્મીરની હાલત પર તેઓ દુઃખી છે.

એ વખતે તેઓ કાશ્મીરમાં શિક્ષણ વિભાગમાં પ્રમુખ હતા અને કાશ્મીર હિંસામાં મીડિયાના વલણથી નારાજ હતા.

એમણે બુરહાન વાની સાથે એમની તસવીર દેખાડવા પર નારાજગી વ્યકત કરી હતી.

એમણે કહ્યુ હતુ કે મીડિયાની એક જમાત ફરીથી કાશ્મીરમાં હિંસાની એક ખોટી તસવીરો રજુ કરી રહી છે, લોકો વચ્ચે ફૂટ પડાવી રહી છે અને નફરત ફેલાવી રહી છે.

એમણે ફેસબુક પોસ્ટમાં  લખ્યું હતું, 'કાશ્મીર હાલમાં થયેલાં મૃત્યુઓ પર રડી રહ્યું છે અને ન્યૂઝરુમથી ફેલાવાઈ રહેલા પ્રૉપેગૅન્ડાથી કાશ્મીરમાં નફરત અને ગુસ્સો વધી રહ્યો છે.'

શાહ ફૈસલના રાજીનામા પર પ્રતિક્રિયા આપતા ઓમર અબ્દુલ્લાહે ટ્વીટ કર્યું, 'આ બ્યૂરોક્રસી માટે નુકસાનકારક છે પણ રાજનીતિ માટે નફાકાર છે. સ્વાગત છે.'

ઓમરે રાજકારણમાં પ્રવેશવા માટે ફૈસલને આમંત્રણ આપ્યું અને કહ્યું કે પોતાના ભવિષ્યનાં આયોજનો એમણે જાહેર કરવા જોઈએ.

શાહ ફૈસલ 2019ની લોકસભા ચૂંટણી લડશે એવું ટ્ટીટ પણ જોવા મળ્યું છે.

તેઓ પોતાના આગામી આયોજન અંગે શુક્રવારે પત્રકાર પરિષદ કરશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

જમ્મુ-કાશ્મીરથી 2009માં સિવિલ સર્વિસની પરીક્ષામાં ટૉપ કરનારા આઇએએસ અધિકારી શાહ ફૈસલે કાશ્મીરમાં હિંસા અને થઈ રહેલી હત્યાઓના વિરોધમાં પોતાના પદેથી રાજીનામુ આપી દીધું છે.


કાશ્મીરમાં હુમલો : પ્રિયંકા ગાંધીના પુલવામા હુમલા મામલે હસતાં વીડિયોનું સત્ય\nઆ વીડિયોને શેર કરી રહેલા લોકોએ એવું બતાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે આવા મુદ્દાઓને લઈને પ્રિયંકા ગાંધી ગંભીર અને સંવેદનશીલ નથી.

અમને જાણવા મળ્યું કે ગુરુવારે સાંજે ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌ સ્થિત કૉંગ્રેસ કાર્યાલય ખાતે થયેલી પ્રેસ કૉન્ફરન્સના આ વીડિયોને ધીમો કરી તેને ખોટા સંદર્ભ સાથે શેર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

પ્રિયંકા ગાંધીની પ્રેસ કૉન્ફરન્સનો ઑરિજનલ વીડિયો જોઈને એ સાબિત થઈ જશે કે સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થઈ રહેલો આ દાવો ખોટો છે.

ટ્વિટર પર @iAnkurSingh નામના એક યૂઝરે આ વીડિયો પોસ્ટ કર્યો છે.

તેમના આ ટ્વીટને વૉટ્સઍપ પર શેર કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમનો આ વીડિયો લગભગ 50 હજાર વખત જોવાઈ ચૂક્યો છે.

વાસ્તવિકતા શું છે?

ગુરુવારના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં સીઆરપીએફ જવાનો પર થયેલા ઉગ્રવાદી હુમલાના સમાચાર આવ્યાના લગભગ ચાર કલાક બાદ પ્રિયંકા ગાંધીએ પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરી હતી જેમાં તેમણે કહ્યું હતું:

"જેવી તમને જાણ છે કે આ કૉન્ફરન્સ રાજકીય ચર્ચા માટે રાખવામાં આવી હતી. પરંતુ પુલવામામાં જે આતંકી હુમલો થયો છે, તેમાં આપણા સૈનિકો શહીદ થયા છે. એટલા માટે આ સમયે રાજકીય ચર્ચા કરવી યોગ્ય નથી."

પ્રિયંકા ગાંધીએ ઉમેર્યું, "અમને બધાને ખૂબ જ દુખ થયું છે. શહીદોના પરિવારજનો હિંમત જાળવી રાખે, અમે તેમની સાથે ખભેથી ખભા મળાવીને ઊભા છીએ."

ત્યારબાદ કૉંગ્રેસ નેતા જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને રાજ બબ્બર સાથે પ્રિયંકા ગાંધીએ થોડીવાર મૌન રાખ્યું અને ચાર મિનિટમાં જ તેઓ પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાંથી નીકળી ગયાં.

ઘણાં મીડિયા હાઉસે લખ્યું કે પ્રિયંકા ગાંધીએ પુલવામા હુમલા બાદ પોતાની પ્રેસ કૉન્ફરન્સ રદ કરી નાખી.

પરંતુ પુલવામા હુમલાને લઈને જ્યારે સમગ્ર દેશ શોકમાં ડૂબેલો છે ત્યાર અમુક સોશિયલ મીડિયા યૂઝર તેમાં રાજનીતિ શોધી રહ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

કૉંગ્રેસનાં મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાનો એક સ્લો-મોશન વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શેર થઈ રહ્યો છે જેમાં લખ્યું છે 'પુલવામા હુમલા બાદ પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં હસી રહેલાં પ્રિયંકા વાડ્રા.'


કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 હઠાવ્યા પછીની આ તસવીર છે? – ફૅક્ટ ચેક\nઆ તસવીરો સાથે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 હઠાવ્યા બાદ 42 લોકો પૅલેટ ગનનો શિકાર બની બન્યા છે.

તેમાંથી મોટા ભાગનાઓ પોતાની આંખો ગુમાવી ચૂક્યા છે.

આ સૂચના અને બન્ને તસવીરો, સોશિયલ મીડિયા પર બીબીસી ન્યૂઝ હિંદીને સ્રોત તરીકે દર્શાવીને શૅર કરવામાં આવી રહી છે કે જે ખોટી છે.

બીબીસી ઔપચારિક રૂપે તેનું ખંડન કરે છે.

5 ઑગસ્ટ 2019ના રોજ અનુચ્છેદ 370 નાબૂદ  થયા બાદ ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીર હોય કે પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીર, બન્ને તરફથી બીબીસીનું ન્યૂઝ રિપોર્ટિંગ સતત ચાલુ છે.

આ કવરેજમાં ક્યાંય પણ સોશિયલ મીડિયા પર શૅર થઈ રહેલી બાળકોની તસવીરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી.

તસવીરોની તપાસ

રિવર્સ ઇમેજ સર્ચથી જાણવા મળે છે કે આ બન્ને તસવીરે ફેબ્રુઆરી 2019થી ઇન્ટરનેટ પર હાજર છે.

19 ફેબ્રુઆપી 2019ના રોજ 'ધ જય હિંદ' નામની વેબસાઇટે આ તસવીરનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

સોશિયલ મીડિયા પર પણ 18 ફેબ્રુઆરી 2019ની કેટલીક પોસ્ટ અમને મળી જેમાં બે તસવીરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

એટલે કે જમ્મુ- કાશ્મીરની વર્તમાન તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સાથે આ તસવીરોનો કોઈ સંબંધ નથી.

એ વાત અલગ છે કે કેટલાંક ભારતીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર સંગઠન સમયાંતરે ભારતીય સેના દ્વારા ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના લોકો પર પૅલેટ ગનના ઉપયોગની ટીકા કરતા રહ્યા છે.

વર્ષ 2016માં ગૃહમંત્રાલયની એક પેનલે ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં પૅલેટ ગનના વિકલ્પ તરીકે ઓછા ઘાતક મનાતા મરચાના પાઉડરના બૉમ્બ વાપરવાની સલાહ આપી હતી.

તત્કાલીન ગૃહમંત્રી રાજનાથસિંહે એ સમિતિના ગઠનને મંજૂરી આપી હતી જેને પૅલેટ ગનના વિકલ્પ શોધવા માટે બનાવવામાં આવી હતી.

બંધારણીય સ્વાયત્તતા ખતમ કરવાના સરકારના નિર્ણય બાદ ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં તહેનાત સુરક્ષાબળો પર મારપીટ કરવાનો અને યાતના આપવાના આરોપ લાગી રહ્યા છે.

પરંતુ ભારતીય સેનાએ આ આરોપોને આધારહીન અને અપ્રમાણિત ગણાવ્યા છે.

બીબીસીએ ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના દક્ષિણી જિલ્લાનાં કેટલાંક ગામોનો પ્રવાસ કર્યા બાદ શુક્રવારના રોજ એક રિપોર્ટ પબ્લિશ કર્યો હતો.

આ પહેલાં પણ શ્રીનગર નજીક આવેલા સૌરામાં જુમ્માની નમાઝ બાદ થયેલી હિંસા પર બીબીસીએ એક રિપોર્ટ પ્રકાશિત કર્યો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

હાથ અને માથા પર પાટા બાંધીને ઊભેલાં કેટલાંક બાળકોની તસવીર બીબીસી ન્યૂઝ હિંદીનો હવાલો આપી સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કરવામાં આવી રહી છે.


કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 નાબૂદીને 50 દિવસ, આવતીકાલે શું થશે તેની રાહ કેમ જોવાય છે?\nભલે દુકાનદાર હોય, સ્થાનિક પત્રકાર હોય, અમારી હોટલમાં કામ કરતી ગોરખપુરની એક મહિલા હોય કે દુર્ગમ વિસ્તારો અને ગામડાંમાંથી આવેલા લોકો હોય - ગમે તેને પ્રશ્ન કરાય ત્યારે એકસરખો જ જવાબ મળશે, જોઈએ 27 સપ્ટેમ્બર બાદ શું થાય છે?

27 સપ્ટેમ્બરના રોજ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર જનરલ ઍસેમ્બલી (યુએનજીએ)માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનનાં ભાષણો થવાનાં છે.

અફવાગ્રસ્ત કાશ્મીરમાં એક વર્ગને લાગે છે કે કદાચ ભારત સરકાર 27 સપ્ટેમ્બર બાદ અનુચ્છેદ 370 ફરીથી લાગુ કરી દેશે. કેટલાકને આશંકા છે કે આ દિવસ પછી પાકિસ્તાન તરફથી હુમલા થવાની શરૂઆત થઈ જશે.

કેટલાકને લાગે છે કે 27 સપ્ટેમ્બર બાદ કટ્ટરપંથીઓના હુમલા શરૂ થશે. કેટલાકને એવું પણ લાગે છે કે 27 સપ્ટેમ્બર બાદ કાશ્મીર 'સ્વતંત્ર' થઈ જશે.

આ અફવાઓના આધાર વિશે જાણકારી નથી, આ અફવાઓ અંગે કોઈ પણ સ્પષ્ટતા નથી થઈ શકી, કારણ કે અમારી કોઈ અધિકારીઓ સાથે વાત થઈ શકી નથી.

પાંચ ઑગસ્ટના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીર પાસેથી તેનો વિશેષ દરજ્જો ઝૂંટવી લેવાયો હતો. રાજ્યના બે ટુકડા પણ કરી દેવાયા, રાજ્યમાં ઇન્ટરનેટ અને મોબાઈલ સેવા બંધ કરી દેવાઈ.

આ વાતને 50 દિવસ થઈ ચૂક્યા છે, પરંતુ લોકોનાં મનમાં આ નિર્ણયને અંગે ઉદાસી, ગુસ્સો, દુવિધા, અનિશ્ચિતતા અને ભયનું વાતાવરણ છે.

'બધું જ ઠીક છે' એવો દાવો કરનાર ભારતીય મીડિયાને લોકો 'જૂઠાણાંનો અંબાર' ગણાવે છે 'જેઓ સાચા સમાચાર નથી આપતા'.

કાશ્મીર હોટલ ઍસોસિયેશનના પ્રમુખ મુશ્તાક ચાય પ્રમાણે આવું પહેલી વાર બન્યું છે કે ખીણવિસ્તારની અર્થવ્યવસ્થા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાતા મુસાફરોને વિસ્તાર છોડીને ચાલ્યા જવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.

એક દુકાનદારે મને કહ્યું કે, 'લોકો શાંત છે, કશું જ નથી થઈ રહ્યું. એ જ ચિંતાની વાત છે.'

કાશ્મીરમાં પાછલા 50 દિવસો કઈ રીતે પસાર થયા, એ સમજવા માટે મેં શ્રીનગર સિવાય ઉત્તર અને દક્ષિણ કાશ્મીરનાં દુર્ગમ વિસ્તારો અને ગામોની મુસાફરી કરી.

શિક્ષા, વેપાર, ન્યાયવ્યવસ્થા, નાના ઉદ્યોગો, ખાદ્ય સામાનની કિંમતો, ટ્રાન્સપૉર્ટની અવરજવર, ઍક્સપૉર્ટ ઇન્ડસ્ટ્રી, કાશ્મીરમાં સરકારના નિર્ણયના કારણે સર્જાયેલી 'હડતાળ'ને કારણે જીવનના દરેક પાસાને અસર કરી છે.

દુકાનો બંધ છે, બિઝનેસ ઠપ છે, હજારો હોટલો ખાલી પડી છે, શિકારા અને હાઉસબોટ પણ ખાલી છે અને ડલ ઝીલ અને સડકો મુસાફરો વિનાની બની ગઈ છે.

સડકો પર ભારે સંખ્યામાં સુરક્ષાકર્મીઓ તહેનાત છે અને મોટાભાગના લોકો પોતાનાં ઘરોમાં પુરાયેલા...\n\ntl;dr:

ઇન્ટરનેટ અને મોબાઈલ ફોનથી વંચિત કાશ્મીર ખીણવિસ્તારના લોકો 27 સપ્ટેમ્બરની રાહ જોઈ રહ્યા છે.


કાશ્મીરી કલાકારો સંઘર્ષને દુનિયા સામે કઈ રીતે રજૂ કરી રહ્યા છે અને શું બદલાયું છે?\nમલિક સજ્જાદ કાશ્મીરની ગ્રાફિક નવલકથાના લેખક છે. તેઓ 'ગ્રેટર કાશ્મીર' અખબારમાં કાર્ટૂન પણ બનાવે છે. સજ્જાદ 15 વર્ષના હતા ત્યારથી આ કામ કરતા આવ્યા છે.

પાંચ ઑગસ્ટ 2019ના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરને લગતી બંધારણની કલમ 370 રદ કરી દીધા બાદ કાશ્મીરમાં તમામ પ્રકારે પ્રતિબંધ લગાવાયા છે.

આથી નવરાશનો સમય પસાર કરવા માટે મલિક સજ્જાદે ચાવી લટકાવવા માટેનું હેંગર બનાવ્યું. પોતાની ભત્રીજીઓ માટે કાગળમાંથી રમકડાં બનાવ્યાં.

એક દિવસ મલિક સજ્જાદના ભત્રીજાએ બટમાલૂમાં ઘરની ઉપર ડ્રોન ઊડતું જોયું. તેણે કાકાને કહ્યું કે આવું કોઈ ઊડતું રમકડું બનાવી આપો.

સાડા ત્રણ વર્ષના ભત્રીજાની માગણી પછી સજ્જાદે કાર્ડબોર્ડમાંથી એક હેલિકૉપ્ટર બનાવી આપ્યું. ત્રણ દિવસ તેમને રમકડાનું હેલિકૉપ્ટર બનાવતા થયા હતા.

સજ્જાદ કહે છે કે છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં તેમણે બસ આ પ્રકારના કામ જ કર્યા છે.

કાશ્મીરમાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષની રાજકીય ચર્ચાથી દૂર આવા કલાકારો પોતાની રીતે દુનિયા સામે આ સંઘર્ષને રજૂ કરી રહ્યા છે.

હજી તો ઘણી તકલીફો ભોગવવાની છે...

મલિક સજ્જાદ કહે છે તેમની આ પ્રવૃત્તિઓ કાશ્મીરની સ્થિતિ અને કલાકારોનું રોજિંદું જીવન વ્યક્ત કરી રહી છે.

જોકે સજ્જાદે પોતે બનાવેલી ચાવીની ખૂંટીની તસવીર મોકલી નહીં. તેઓ મોકલી જ ના શક્યા, કેમ કે પાંચ ઑગસ્ટથી કાશ્મીરમાં ઇન્ટરનેટ બંધ છે.

સજ્જાને જૂન 2015માં મુન્નૂ એવા નામે ગ્રાફિક નવલકથા લખી હતી. ફોર્થ એસ્ટેટ નામના પ્રકાશકે તે છાપી હતી. મુન્નૂની કહાની કાશ્મીરીના એક કિશોરની છે, જે પોતાના નસીબનો માર્ગ જાતે કંડારવા માગે છે.

કાશ્મીરી હરણ હાંગુલ નામશેષ થવાને આરે છે, તેની વાત કહીને, તેને મનુષ્યના રૂપમાં પરિવર્તિત થતા બતાવીને તેમણે કાશ્મીરની સ્થિતિની વાત અભિવ્યક્ત કરી છે.

આ કથામાં હાંગુલ કાશ્મીરના આમજનતાના પ્રતીક તરીકે આવે છે. નવલકથામાં સજ્જાદે હાંગુલની સ્થિતિનો પ્રતીકાત્મક ઉપયોગ કરીને લોકોની માનસિક સ્થિતિ કેવી છે તે દર્શાવ્યું છે.

ત્યારપછી સજ્જાદ કાશ્મીરની બદલાયેલી સ્થિતિનું વિશ્લેષણ પૂર્ણ રીતે કરી શક્યા નથી.

કાશ્મીરની વર્તમાન સ્થિતિને કારણે તેઓ જે અનુભવોમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે, તે એક કલાકાર તરીકે તેમને સ્પર્શ્યા વિના રહી શકે તેમ નથી.

સજ્જાદ કહે છે કે હજી પણ વધારે તકલીફો ભોગવવી પડશે એમ લાગે છે. કદાચ હજીય વધારે ખરાબ સમય આવવાનો છે.

આ પ્રતિબંધો વચ્ચે એક શાદીનો પ્રસંગ યોજાયો હતો તેના વિશે પણ સજ્જાદે એક પ્રકાશક માટે...\n\ntl;dr:

"મેં ચાવી લટકાવવાનું એક હેંગર બનાવ્યું છે, તેની તસવીર તમને મોકલીશ."


કાશ્મીરી પંડિતોને રાતોરાત વતન કેમ છોડી દેવું પડ્યું?\nકાશ્મીરી પંડિતોની હિજરત પર વિધુ વિનોધ ચોપડાએ બનાવેલી ફિલ્મનું પોસ્ટર

ઝબકીને હું જાગી ગયો. જોયું તો મારા પિતા મને જગાડતાં કહી રહ્યા હતા કે 'કંઈક ઘટ્યું છે.' શેરીઓમાં એકઠા થયેલા લોકો બૂમો પાડી રહ્યા હતા. એમના પગ તળે એ કંઈક ઘટી રહ્યું હતું.

મેં જે જોયું એ સપનું નહોતું? તેઓ અંદર કૂદવાના છે? ક્યાંક તેઓ અમારા મહોલ્લાને આગ તો નથી લગાડવાનાને?

ત્યાં જ સીટી વાગી. મસ્જિદના લાઉડસ્પીકરમાંથી એ અવાજ આવતો હતો. વહેલી સવારે મસ્જિદમાંથી બાંગ પોકારાય એ પહેલાં આવતો આ અવાજ અમે કાયમ સાંભળતા. આમ તો ઘડીકમાં જ એ અવાજ બંધ થઈ જતો, પણ એ રાતે સીટી બંધ થવાનું નામ જ નહોતી લઈ રહી. એ રાતે અમંગળના એંધાણ વર્તાઈ રહ્યા હતા.

થોડી વાર બાદ અમારા ઘરની બહારથી સંભળાઈ રહેલો અવાજ શાંત પડ્યો અને મસ્જિદમાં થઈ રહેલી ગણગણ સંભળાવા લાગી. કોઈ વાતે ચર્ચા ચાલી રહી હતી.

મારા કાકાએ પૂછ્યું 'શું થઈ રહ્યુ છે?'

'તેઓ કંઈક કરશે'

ગણગણાટ થોડી વાર સુધી ચાલુ રહ્યો અને એ બાદ અવાજ ગુંજી ઊઠ્યો.

'નારા-એ-તકબીર, અલ્લાહ હો અકબર!'

મેં જોયું કે મારા પિતાનો ચહેરો મરડાઈ ગયો. એ સૂરનો અર્થ તેઓ બરાબર જાણતા હતા. મેં પણ એ નારો સાંભળ્યો હતો. થોડા વર્ષ પહેલાં દૂરદર્શન પર 1947ના ભારત અને પાકિસ્તાનના વિભાજન પર આધારિત ભિષ્મ સહાનીની નવકથા પરથી બનેલી શ્રેણી 'તમસ' જોતી વખતે મેં એ નારો સાંભળ્યો હતો.

થોડી જ વારમાં અમારી ચોતરફથી રણહાક સંભળાઈ અને અમારી તરફ ઝેર પાયેલા ભાલાની માફક એ ધસી આવી.

હમ ક્યાં ચાહતે : આઝાદી!

એ ઝાલિમો, એ કાફિરો, કાશ્મીર હમારા છોડ દો

આ નારા અટક્યા એટલે અફઘાનિસ્તાન પર સોવિયેટ સંઘના કબજા વિરુદ્ધ મુજાહિદોના પ્રતિકારનાં સ્તુતિગાન સંભળાવાં લાગ્યાં.

કાકાએ કહ્યું, 'બીએસએફ કંઈક કરશે,' પણ કોઈએ કંઈ જ ન કર્યું અને વહેલી સવાર સુધી નારાઓ અટક્યા નહીં. અમે આખી રાત ઊંઘી શક્યા નહીં.

આવું માત્ર અમારા મહોલ્લામાં જ ઘટ્યું હતું એવું નહોતું.  કાશ્મીરની આખી ખીણમાં લગભગ એક સાથે, એક સરખા સમયે આ ઘટના ઘટી હતી. વતનવટા માટે અમને ડરાવવા એ રાતે પૂર્વાનિયોજિત રીતે એ બધુ ઘડી કઢાયું હતું.

... અને બીજા દિવસે સવારે હિજરત શરૂ થઈ ગઈ. જે કંઈ પણ હાથમાં લાગ્યું એ લઈને કેટલાંય કુટુંબો જમ્મુ નીકળી ગયાં.

'અવર મૂન હૅઝ બ્લડ ક્લૉટ્સ' નામે સંસ્મરણો આલેખતાં પુસ્તકમાં રાહુલ પંડિતાએ 19 જાન્યુઆરી, 1990ની એ રાતનું એ વર્ણન કર્યું છે, જે બાદ કાશ્મીરમાંથી પંડિતોની હિજરત શરૂ થઈ હતી.

19 જાન્યુઆરી પહેલાં શું...\n\ntl;dr:

ગાઢ નિંદ્રામાં પણ મને વિચિત્ર અવાજો સંભળાઈ રહ્યા હતા અને હું ડરી રહ્યો હતો. કંઈક અઘટિત ઘટી રહ્યું હતું, બધું જ બદલાઈ રહ્યું હતું. એવામાં ભીંતની લગોલગ સરકી રહેલા પડછાયા અમારા ઘરમાં કૂદી પડ્યા, એક બાદ એક.


કાશ્મીરી પત્રકારો વિરુદ્ધ શા માટે થઈ રહી છે કાર્યવાહી?\n26 વર્ષનાં મસરત ઝહરા સામે ફેસબુક પર રાષ્ટ્રવિરોધી પોસ્ટ લખવાનો આરોપ છે. એ બાબતે સોશિયલ મીડિયામાં જોરદાર આક્રોશ જોવા મળ્યો હતો.

ઝહરા છેલ્લાં ચાર વર્ષથી ધ વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ તથા ગેટી ઇમેજિસ માટે કાશ્મીર કવર કરી રહ્યાં હતાં.

રાષ્ટ્રીય અખબાર ધ હિન્દુના સંવાદદાતા આશિક પીરઝાદાને ફૅક ન્યૂઝ લખવાના આરોપસર પોલીસ થાણે બોલાવવામાં આવ્યા હોવાનું પોલીસની અખબારી યાદીમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું.

આશિક પીરઝાદાએ લોકડાઉન વચ્ચે શ્રીનગરથી લગભગ 100 કિલોમીટર દૂર તેમના ગામ સુધીનો લાંબો પ્રવાસ કરવો પડ્યો હતો.

આશિકે માર્યા ગયેલા એક ઉગ્રવાદીના પરિવારજનોને એવું કહેતા ટાંક્યા હતા કે વહીવટી તંત્રે તેમને બારામુલામાંના એમના ઘરેથી લગભગ 160 કિલોમીટર દૂર દફનાવાયેલી ઉગ્રવાદીની લાશને કબરમાંથી બહાર કાઢવાની મંજૂરી આપી છે.

આશિક પીરઝાદાએ બીબીસીને કહ્યું હતું, "તપાસકર્તાઓએ સરકારી આદેશની નકલ નહીં હોવાને કારણે વાંધો લીધો ત્યારે મેં તેમને ડેપ્યુટી કમિશનરને કરેલા ફોનકોલ્સ તથા ટેક્સ્ટ રેકર્ડ દેખાડ્યા હતા. તેઓ એવું કહેતા રહ્યા હતા કે તેઓ મને ફોન કરશે, પણ તેમણે ફોન કર્યો ન હતો. આખરે સમાધાન થયું હતું અને હું અડધી રાત પછી ઘરે પાછો ફરી શક્યો હતો."

મસરત વિરુદ્ધ એફઆઈઆર તથા આશિકને સમન્સ મોકલવાના પગલાનો સોશિયલ મીડિયા પર વિરોધ થઈ રહ્યો હતો અને એડિટર્સ ગિલ્ડ ઑફ ઇન્ડિયા તેને અધિકારોનો દુરુપયોગ ગણાવી રહી હતી ત્યારે જ એક જાણીતા પત્રકાર, લેખક તેમજ ટીવી ડિબેટમાં જોવા મળતા ગૌહર ગિલાની સામે પણ યુએપીએ હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી.

પોલીસની અખબારી યાદીમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે ઉશ્કેરણીજનક અને કાયદો તથા વ્યવસ્થા માટે જોખમી હોય તેવી પોસ્ટ સોશિયલ મીડિયા પર લખવા બદલ ગિલાની સામે ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર વિરોધ

પત્રકારોને પૂછપરછ માટે બોલાવનાર કાશ્મીર સાઇબર પોલીસ વિભાગના વડા તાહિર અશરફને સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રૉલ કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમને 'તકવાદી' ગણાવવામાં આવ્યા હતા.

તેમના જૂનાં ટ્વીટ્સ બહાર લાવવામાં આવ્યાં હતાં, જેમાં તેમણે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ગુજરાતનાં 2002નાં હુલ્લડના પીડિતોની સરખામણી ગલુડિયાં સાથે કરવા બદલ  નિષ્ઠુર ગણાવવામાં આવ્યા હતા. સરકારી સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે એ ઘટના પછી સત્તાવાળાઓએ તેમની પાસેથી જવાબ માગ્યો હતો.

મસરત ઝહરાએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી અને તેમના પરના આરોપ પાછા ખેંચવામાં આવશે એવી વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ ખાતરી પછી તેમણે એ...\n\ntl;dr:

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં સરકારે અનલોફૂલ ઍક્ટિવિટીઝ (પ્રિવેન્શન) ઍક્ટ (યુએપીએ) નામના આકરા કાયદા હેઠળ એક મહિલા ફોટો જર્નલિસ્ટ સહિત ત્રણ પત્રકારો સામે કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. સરકારના આ પગલાની સમગ્ર વિશ્વના પત્રકાર સંગઠને ઝાટકણી કાઢી છે.


કાશ્મીરી રેશમનું 'કામણ' ફરી બેઠું થશે કે નહીં\nફરી એક વખત કારખાનામાં રેશમનાં તાણા વણતા અને રેશમી ગુચ્છા બનાવતા કારીગરો નજરે પડવા લાગ્યા છે.

આજથી ત્રીસ વર્ષ પહેલાં આ સરકારી કારખાનાને બંધ કરી દેવાયું હતું પણ છેલ્લા પચીસ દિવસથી કારીગરો અહીં રેશમના તાણાવાણા ગૂંથવામાં મગ્ન છે.

અલબત્ત, કારખાનું ભલે ફરી એક વખત ચાલુ કરી દેવાયું હોય પણ હજુ પહેલાં જેવો દબદબો નજરે નથી પડતો.

વીતી ગયેલા વખતને ફરી જીવંત કરવાનો પ્રયાસ

ગુલામ નબી બટ છેલ્લાં 38 વર્ષોથી કાશ્મીરના રેશમના ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા છે.

1975માં બટે રેશમ રીલિંગ ફેકટરીમાં કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું. ત્યારથી લઈને 1989 સુધી તેમણે કારખાનામાં મિકૅનિક તરીકે કામ કર્યું હતું.

વીતેલા વખતને યાદ કરતા બટ જણાવે છે રેશમના દોરા બનાવવાનો એ સોનેરી કાળ હતો.

તેઓ કહે છે, ''એ વખતે અહીં બે શિફ્ટમાં કામ ચાલતું. કારખાનું સરકારને પણ ભારે ફાયદો રળી આપતું હતું.''

''મને એ સમય પણ યાદ છે કે જ્યારે અહીં કેટલાય કારીગરો કામ કરતા હતા. કારખાનું ફરી શરૂ થયું એ વાતનો મને આનંદ છે. પણ, આજે હું અહીં એકમાત્ર મિકૅનિક છું.''

''1989 પહેલાં કારખાનામાં મારા સહિત ચાર મેકૅનિક હતા. પણ, અત્યારે હું એકલો જ છું. ક્યારેક ક્યારેક હું સાડા દસ વાગ્યા સુધી અહીં કામ કરતો હોઉં છું.''

''કારણ કે હું ઇચ્છું છું કે કારખાનાનો દબદબો પહેલાંની માફક જ કાયમ થાય. અહીંનો માહોલ ફરી એક વખત એવો જ જીવંત થઈ જાય જેવો આજથી ત્રીસ વર્ષ પહેલાં હતો.''

કારખાનું કેમ બંધ થયું?

વર્ષ 1989માં રેશમના આ કારાખાનાને ભારે ખોટ ગઈ અને સરકારે તેને બંધ કરી દેવાનું નક્કી કર્યું.

શ્રીનગરના સુલીના વિસ્તારમાં આવેલું આ કારખાનું અહીંના પ્રસિદ્ધ લાલચોકથી માત્ર બે કિલોમીટરના અંતરે જ આવેલું છે.

અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર કારખાનું 120 વર્ષ જૂનું છે અને તેને 1897માં શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

કારખાનાના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર જાવેદ ઇકબાલ અનુસાર કારખાનાનો પાયો સર વૉલટને મૂક્યો હતો. તેમના મતે કારખાનું બંધ પડ્યું એ પાછળ કેટલાંય કારણો જવાબદાર હતા.

તેઓ કહે છે, ''ત્રીસ વર્ષ પહેલાં જ્યારે કારાખાનું બંધ થયું ત્યારે એ કેટલાય લોકોને રોજગારી આપતું હતું. પણ, રેશમની ગુણવત્તામાં ઘટાડો નોંધાયો.''

કાશ્મીરની કથળતી સ્થિતિ અને કારખાના પર અસર

વળી, અહીં ટૅકનિકલ સ્ટાફની પણ ઘટ પડી. આવી નાની-નાની બાબતો કારણે કારખાનું બંધ કરી દેવું પડ્યું.''

''જ્યારે ફરીથી શરૂ કરાયું ત્યારે એવો નિર્ણય લેવાયો હતો કે એ ભૂલો ફરીથી ના થાય જે...\n\ntl;dr:

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં 120 વર્ષ જૂનું રેશમ રીલિંગનું કારખાનું ત્રણ દાયકા બાદ ફરીથી ધમધમવા લાગ્યું છે.


કાસગંજ ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ : 'મારા પતિનો ગુનો છે કે તેઓ મુસ્લિમ છે'\nઆ તસવીરમાં સુરભિ પોતાના પતિ રાહત સાથે જોવા મળી રહ્યાં છે

માર્ચ 2017માં 20 વર્ષીય સુરભિ ચૌહાણ અને 27 વર્ષના રાહતે પ્રેમ લગ્ન કર્યા હતા.

26 જાન્યુઆરીના રોજ ત્રિરંગા યાત્રામાં ચંદન ગુપ્તા નામના યુવકની હત્યા બાદ આ પ્રેમ લગ્ન ફરી એક વખત સંકટમાં છે.

સુરભિ ચૌહાણનાં પતિ રાહતની પોલીસે ધરપકડ કરી છે.

સુરભિનું કહેવું છે કે રાહતની ભૂલ માત્ર એટલી છે કે તેમણે એક હિંદુ યુવતી સાથે પ્રેમ લગ્ન કર્યા છે.

તેમણે કહ્યું કે 26 જાન્યુઆરીના રોજ ત્રિરંગા યાત્રા દરમિયાન જે કંઈ થયું તેમાં તેમનાં પતિની કોઈ ભૂલ નથી.

કૉલેજના દિવસોમાં થયો પ્રેમ

કૉલેજમાં અભ્યાસ દરમિયાન સુરભિને રાહત સાથે પ્રેમ થઈ ગયો હતો

સુરભિ ચૌહાણ ઠાકુર જ્ઞાતિનાં પરિવાર સાથે સંબંધ ધરાવે છે. તેઓ જ્યારે કૉલેજમાં અભ્યાસ કરી રહ્યાં હતાં ત્યારે તેમને રાહત સાથે પ્રેમ થઈ ગયો હતો.

રાહત ત્યારે ડ્રાઇવર હતા. સુરભિનાં પિતા પણ ડ્રાઇવર જ હતા.

સુરભિનું કહેવું છે કે કૉલેજના દિવસો દરમિયાન રાહત સાથે તેમનો પ્રેમ સંબંધ ગાઢ બન્યો હતો.

પોતાના પતિની ધરપકડ બાદ સુરભિ મનથી તૂટી ગયાં છે.

તેઓ કહે છે, "26 જાન્યુઆરીના રોજ હું રાહત સાથે બેસીને સમાચાર જોઈ રહી હતી. મેં સમાચારમાં જ જોયું કે બલિરામ ગેટ ચોક પર હોબાળો થયો છે. આ દરમિયાન રાહતને ફોન આવ્યો કે અહીં લડાઈ થઈ ગઈ છે. રાહતને લોકોએ બોલાવ્યા પણ મેં તેમને ક્યાંય જવાની ના પાડી હતી."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સુરભિ આગળ જણાવે છે, "મેં મારા પતિને જવા ન દીધા. પછીના દિવસે એટલે કે 27 જાન્યુઆરીના રોજ અમે અલીગઢ જઈ રહ્યા હતા. અમને રસ્તામાં જ પોલીસે પકડી લીધા. મેં હાથ-પગ જોડ્યાં કે મારા પતિને છોડી દો."

"પોલીસે કહ્યું કે તારા માટે શું બધા ઠાકુર મરી ગયા હતા કે એક મુસ્લિમ સાથે ભાગી ગઈ. તને બીજું કોઈ ન મળ્યું? મેં કહ્યું કે મને રાહતે મુસ્લિમ બનાવી નથી."

આ બધી વાત કરતા સુરભિ ધ્રુસ્કે ને ધ્રુસ્કે રડવાં લાગ્યાં.

પોતાને સંભાળતા સુરભિ કહે છે, "મારા પતિ સાથે પોલીસે ગેરવર્તણૂંક કરી હતી. હું તેમને આજીજી કરતી રહી કે મારા પતિને છોડી દો. જે લોકો ખરેખર અપરાધી હતા તેમને પોલીસ પકડી શકી નથી."

"જે લોકો નિર્દોષ છે તેમને પોલીસ પકડી રહી છે. હું ઇચ્છું છું કે મારા પતિને નિર્દોષ જાહેર કરી છોડી દેવામાં આવે. તેમની હિંદુ યુવતી સાથે લગ્નના કારણે ધરપકડ કરવામાં આવી છે."

'મુસ્લિમ બનવા દબાણ કર્યું નથી'

સુરભિ અને રાહતને પ્રેમ થયો ત્યારે રાહત કાર ડ્રાઇવર હતા

શું રાહતની...\n\ntl;dr:

ઉત્તર પ્રદેશના કાસગંજ જિલ્લામાં સાંપ્રદાયિક તણાવ વચ્ચે, ગત વર્ષે થયેલા એક હિંદુ યુવતી અને મુસ્લિમ યુવકના પ્રેમ લગ્ન ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે.


કાસગંજ ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ: 'તિરંગાનું સન્માન કરવાનું ઇનામ મોત હોય તો મનેય ગોળી મારી દો'\nઆ શબ્દ છે, કાસગંજમાં તિરંગા યાત્રા કાઢતી વખતે મોતને ભેટેલા અભિષેક ઉર્ફે ચંદન ગુપ્તાના પિતા સુશીલ ગુપ્તાના.

અકાળે મૃત્યુ પામેલા જુવાનજોધ દીકરા વિશે વાત કરતા જ તેઓ રડી પડે છે.

આક્રોશમાં સુશીલ કહે છે, "જો તિરંગાનું સન્માન કરવાનું ઇનામ ગોળી અને મોત હોય તો મને પણ ગોળી મારી દો."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સુશીલ ગુપ્તાના 20 વર્ષીય પુત્ર ચંદન બી.કૉમનો અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા. તેઓ કહે છે, "મારો દીકરો ભણવામાં હોંશિયાર હતો, હંમેશા."

પ્રજાસત્તાક દિવસે કેટલાક યુવાનો તિરંગા યાત્રા કાઢી રહ્યા હતા, જેમાં ચંદન ગુપ્તા પણ સામેલ હતા.

અમે એ જૂથના અન્ય યુવાનો સાથે અમે વાત કરી હતી.

વારંવાર રક્તદાન કરતા

આ યુવકો તિરંગા યાત્રા દરમિયાન ચંદન સાથે શું થયું હતું, તેની માહિતી તો આપે છે, પણ કોઈ પોતાનું નામ આપવા નથી માંગતું.

ચંદનના પાડોશમાં રહેતા અન્ય એક યુવક ચંદન સાથેની તસવીર મોબાઇલ પર દેખાડી અને કહ્યું, "ચંદન અને હું અનેક વર્ષોથી એકબીજાને ઓળખતા હતા.

"ચંદન ભણવામાં સરેરાશ હતો, પરંતુ સામાજિક અને સેવા કાર્યોમાં ઉત્સાહભેર ભાગ લેતો. અમે વારંવાર રક્તદાન કરતા અને જો કોઈને લોહીની જરૂર પડે તો જરૂરી વ્યવસ્થા કરી આપતા."

એ યુવકે અમને તેમના સામાજિક કાર્યોની કેટલીક તસવીરો અને કાપલીઓ પણ દેખાડી હતી.

સામાજિક કાર્યોમાં રુચિ

જોકે, ચંદનના ઘરની બહાર બેઠેલા તેના પિતા સુશીલ તથા અન્યોના કહેવા પ્રમાણે, ચંદન ભણવામાં હોંશિયાર હતો. તે સેવાકાર્યોમાં પણ ઉત્સાહભેર ભાગ લેતો.

શું દર વર્ષે તિરંગા યાત્રા કાઢવામાં આવતી હતી કે માત્ર આ વર્ષે જ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું? આ અંગે પાડોશીઓમાં એકમત નથી.

કોઈનું કહેવું છે કે બે વર્ષથી, કોઈ કહે છે ગત વર્ષથી તો કોઈ કહે છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી તિરંગા યાત્રા કાઢવામાં આવતી હતી.

જોકે, બડ્ડૂનગરના જે વિસ્તારમાં તણાવ પેદા થયો, ત્યાં તિરંગા યાત્રા પહેલી વખત યોજાઈ હતી, એ વાત પર લગભગ બધાય એકમત છે.

સામાજિક સૌહાર્દની વાત

ચંદનની સાથે તિરંગામાં સામેલ થયેલા અન્ય એક યુવકે જણાવ્યું, "અમને લાગતું હતું કે આ વખતે અમારી સરકાર છે. હિંદુઓની સરકાર છે, એટલે સમર્થન મળશે."

"પરંતુ, પહેલા એ લોકોએ અને પછી પોલીસે અમારી ઉપર લાઠીચાર્જ કર્યો."

ચંદનના ખાસ મિત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ બાબત દેશપ્રેમ તથા સામાજિક સૌહાર્દ સંબંધિત હતી, એટલે જ ચંદન તેમાં જોડાયા હતા.

ચંદનના પાડોશી દેવી પ્રસાદના કહેવા પ્રમાણે, "પાડોશમાં ક્યારેય તેને આડુંઅવળું કામ કરતા...\n\ntl;dr:

"મારો દીકરો ગુંડાગીરી નહોતો કરી રહ્યો, તે તિરંગા યાત્રા કાઢી રહ્યો હતો."


કાસગંજ ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ: મારા ભાઈને મોદી-યોગી ખૂબ પસંદ હતા - ચંદન ગુપ્તાના બહેન કીર્તિ\nઆટલું બોલતાં ચંદનના મોટાં બહેન કીર્તિ ગુપ્તા ઉદાસ થઈ જાય છે અને ઉમેરે છે, "યોગીજી મુખ્યપ્રધાન બન્યા હતા, ત્યારે તેણે ફટાકડા ફોડીને ખુશી વ્યક્ત કરી હતી."

"યોગીજી ન આવ્યા. મારા ભાઈનું મૃત્યુ થઈ ગયું, પણ તેઓ ન આવ્યા. એમણે આવવું જોઈતું હતું."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

"તેઓ મંદિરે જાય છે, કોઈ સંમેલનના ઉદ્દઘાટનમાં જાય છે પણ મારા ઘરે શોક હતો, ત્યારે તેઓ ન આવ્યા."

26મી જાન્યુઆરીએ ઉત્તર પ્રદેશના કાસગંજ શહેરમાં કેટલાક યુવાનોએ તિરંગા યાત્રા કાઢી હતી અને ચંદન ગુપ્તા તેમાં સામેલ થયા હતા.

ચંદન ગુપ્તાના ઘરની સ્થિતિ

ચંદન ગુપ્તાના પિતા શિશિર ગુપ્તા

તિરંગા યાત્રા દરમિયાન વિવાદ થયો હતો. ત્યારે કથિત રીતે કોઈકે ચંદન ગુપ્તાને ગોળી મારી દીધી હતી.

ચંદન ગુપ્તાના મૃત્યુ સંદર્ભે અત્યાર સુધીમાં અનેક શખ્સોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

પોલીસનું કહેવું છે કે સલીમ નામનો શખ્સ મુખ્ય આરોપી છે અને તેની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

સાંજે છ વાગ્યાનો સમય થયો છે. ચંદન ગુપ્તાના ઘરની બહાર પોલીસનો ખડકલો છે.

ઘરમાં પ્રવેશ કર્યો તો સામે જ ફૂલહાર ચડાવેલી ચંદનની તસવીર નજરે પડી. તસવીરની પાછળ દિવાલ પર તિરંગો ચોંટાડેલો છે અને સામે દીવો ચાલુ હતો. પાસે સુશીલ ગુપ્તા બેઠા છે.

સુશીલ ગુપ્તા કહે છે કે તેમનો દીકરો તિરંગો લઈને ગયો હતો અને તિરંગામાં લપેટાઈને આવ્યો હતો. તેમની માગ છે કે સરકાર તેમના દીકરાને 'શહીદ' જાહેર કરે.

રાજકારણ અને દેશભક્તિ

ચંદન ગુપ્તાની બહેન કીર્તિ

શું ચંદનના પિતા સુશીલ ગુપ્તા સરકારથી નારાજ છે? તેઓ કહે છે, "ના, સરકાર સામે કોઈ નારાજગી નથી."

તેમણે સ્પષ્ટ રીતે પોલીસ સામે નારાજગી વ્યક્ત નહોતી કરી.

20 વર્ષના ચંદન શહેરની કોલેજમાં બીકૉમમાં ત્રીજા વર્ષમાં અભ્યાસ કરતા હતા.

મેં ચંદનની નોટબુક જોવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી એટલે સુશીલ તેમના પુત્રી કીર્તિ ગુપ્તાને બોલાવ્યાં.

કીર્તિના કહેવા પ્રમાણે, ચંદનનું લખાણ બરાબર ન હતું, તેઓ ભણવા પ્રત્યે ગંભીર ન હતા. જોકે, કીર્તિ ચંદનની નોટબુક લઈને આવ્યાં.

કીર્તિ ગ્રેજ્યુએશન બાદ દિલ્હીમાં બેન્ક જોબ માટે તૈયારી કરી રહ્યાં છે. કીર્તિ દિલ્હીથી કાસગંજ આવતાં, ત્યારે તેમના ભાઈને અંગ્રેજી શીખવતાં હતાં.

રાજકારણ, દેશભક્તિ અને રાષ્ટ્રવાદ વિશે ચંદન શું વિચારતા હતા?

યોગીના વિજયની ઉજવણી

કીર્તિ કહે છે, "એક વખત અમે બેઠા હતા, ત્યારે તેણે આર્મીમાં જવાનો વિચાર વ્યક્ત કર્યો, એટલે મેં કહ્યું કે તો આર્મી માટે તૈયારી...\n\ntl;dr:

"મારા ભાઈ માટે મોદી અને યોગી જ બધું હતા. એમના માટે જ મારો ભાઈ આ બધું કરી રહ્યો હતો, ચૂંટણીમાં યોગીજીને (આદિત્યનાથ) જીતાડવા માટે મારા ભાઈએ ખૂબ મહેનત કરી હતી."


કાસિમ સુલેમાની : અમેરિકાના હવાઈ હુમલામાં ઈરાની કમાન્ડર જનરલનું મૃત્યુ\nઆ હુમલાની જવાબદારી અમેરિકાએ લીધી છે.

હુમલામાં કતાઇબ હિઝબુલ્લાહના કમાન્ડર અબુ મહદી અલ-મુહાંદિસ પણ માર્યા ગયા છે.

અમેરિકાના સંરક્ષણ વિભાગ તરફથી કહેવાયું કે "અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિના નિર્દેશ પર વિદેશમાં રહેતા અમેરિકાના સૈન્યકર્મીઓની રક્ષા માટે કાસિમ સુલેમાનીને મારવાનું પગલું ભરવું પડ્યું છે. અમેરિકાએ તેમને આતંકવાદી જાહેર કર્યા હતા."

આ નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું કે "સુલેમાની ગત 27 ડિસેમ્બર સહિત ઘણા મહિનાઓથી ઇરાકસ્થિત અમેરિકાનાં સૈન્ય ઠેકાણાંઓ પર હુમલાને અંજામ આપવામાં સામેલ હતા. આ સિવાય ગત અઠવાડિયે અમેરિકાના દૂતાવાસ પર થયેલા હુમલામાં તેઓએ તેમની સ્વીકૃતિ આપી હતી."

નિવેદનમાં અંતે કહેવાયું કે "આ હવાઈ હુમલો ભવિષ્યમાં ઈરાની હુમલાની યોજનાઓને રોકવાના હેતુથી કરવામાં આવ્યો હતો. અમેરિકા ગમે ત્યાં હોય, તે પોતાના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે જરૂરી તમામ કાર્યવાહી ચાલુ રાખશે."

તેમનું મૃત્યુ મધ્ય-પૂર્વ સાથે જોડાયેલી બાબતોમાં એક મોટી ઘટના માનવામાં આવે છે અને એવી પણ આશંકા છે કે ઈરાન અને તેમની સમર્થિત મિડલ ઇસ્ટ તાકતો હવે ઇઝરાયલ અને અમેરિકા સામે જોરદાર જવાબી કાર્યવાહી કરશે.

ગત રવિવારે જ અમેરિકાએ પૂર્વી સીરિયા અને પશ્ચિમ ઇરાકમાં આવેલા કતાઇબ હિઝબુલ્લાહ સંગઠનનાં ઠેકાણાંઓને નિશાન બનાવ્યાં હતાં. આ હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 25 લડાકુઓ માર્યા ગયા હતા.

બાદમાં સોમવારે ઇરાકી વડા પ્રધાન આદિલ અબ્દુલ મહદીએ કહ્યું હતું કે અમેરિકાનો હવાઈ હુમલો તેમના દેશની સંપ્રભુતાનું ઉલ્લંઘન છે અને હવે તેઓ અમેરિકા સાથેના પોતાના સંબંધોની સમીક્ષા કરશે.

તો કતાઇબ હિઝબુલ્લાહના કમાન્ડર અબુ મહદી અલ-મુહાંદિસે પણ કહ્યું હતું કે તેઓ ઇરાકમાં સ્થિત અમેરિકનદળોને જડબાતોડ જવાબ આપશે.

આ બાદ મંગળવારે બગદાદસ્થિત અમેરિકન દૂતાવાસ પર પ્રદર્શનકારીઓએ હુમલો કર્યો અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેના માટે ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવ્યું.

સુલેમાનીને પશ્ચિમ એશિયામાં ઈરાની ગતિવિધિઓ ચલાવનારા મુખ્ય રણનીતિકાર માનવામાં આવે છે.

કુદ્સ સેના

કુદ્સ ફોર્સ ઈરાનની રિવૉલ્યુશનરી ગાર્ડ્સની એક શાખા છે, જે દેશની બહાર અભિયાનોને પાર પાડે છે. અને તેના પ્રમુખ તરીકે મેજર જનરલ કાસિમ સુલેમાની સીધી રીતે દેશના સર્વોચ્ચ નેતા આયતોલ્લાહ અલી ખામેનેઈ પરત્વે જવાબદાર હતા.

2003માં અમેરિકાના નેતૃત્વમાં થયેલા સૈન્ય હુમલાઓમાં ઇરાકમાં સદ્દામ હુસૈનની સત્તા ખતમ થઈ ગઈ. બાદમાં મધ્ય-પૂર્વમાં કુદ્સ સેનાએ પોતાનું અભિયાન તેજ કર્યું...\n\ntl;dr:

ઈરાનની કુદ્સ ફોર્સના પ્રમુખ જનરલ કાસિમ સુલેમાની બગદાદ ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટ પર હવાઈ હુમલામાં માર્યા ગયા છે.


કાસિમ સુલેમાની : ઈરાન અને અમેરિકા એકબીજાના દુશ્મન કેમ?\nસોમવારે તેની અસર ભારતીય શેરબજાર ઉપર પણ જોવા મળી, જ્યાં 700થી વધુ પૉઇન્ટનો કડાકો બોલી ગયો.

આ સિવાય સોનું પણ રૂ. 42 હજારની ઐતિહાસિક સપાટીને સ્પર્શી ગયું છે.

ઈરાનના સૌથી શક્તિશાળી લશ્કરી કમાન્ડર જનરલ કાસિમ સુલેમાનીનું અમેરિકાના હવાઈ હુમલામાં મોત થયા પછી બન્ને દેશો વચ્ચેની દુશ્મનાવટ હવે ચરમસીમા પર પહોંચી ગઈ છે.

અમેરિકાને આખરે કાણી આંખે પણ ઈરાન કેમ ગમતું નથી? તેની ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ શું છે?

1953 - સત્તા પરિવર્તનથી દુશ્મનીની શરૂઆત

ઈરાનના પૂર્વ વડા પ્રધાન મોહમ્મદ મોસદ્દિક

અમેરિકાની ઈરાન સાથેની દુશ્મનાવટના પહેલા બીજનું વાવેતર 1953માં થયું હતું. અમેરિકાની ગુપ્તચર એજન્સી સીઆઈએએ બ્રિટન સાથે મળીને ઈરાનમાં સત્તાપરિવર્તન કરાવ્યું હતું.

ચૂંટાયેલા વડાપ્રધાન મોહમ્મદ મોસદ્દિકને ગાદી પરથી હટાવીને અમેરિકાએ સત્તા ઈરાનના શાહ રઝા પહેલવીના હાથમાં સોંપી હતી.

તેનું મુખ્ય કારણ હતું ક્રૂડઑઈલ. બિનસાંપ્રદાયિક નીતિને અનુસરતા ઈરાનના વડાપ્રધાન ઓઈલ ઉદ્યોગનું રાષ્ટ્રીયકરણ કરવા ઇચ્છતા હતા. તેઓ ઈરાનના શાહની શક્તિ પર પણ લગામ તાણવા ઇચ્છતા હતા.

અમેરિકાએ શાંતિના દૌરમાં કોઈ વિદેશી નેતાને પદભ્રષ્ટ કરાવ્યા હોય તેવી એ પહેલી ઘટના હતી. એ ઘટના પછી આ પ્રકારનું સત્તાપરિવર્તન અમેરિકાની વિદેશનીતિનો હિસ્સો બની ગયું હતું.

1953માં અમેરિકાએ જે રીતે સત્તાપરિવર્તન કરાવ્યું હતું તેના પરિણામે 1979માં ઈરાની ક્રાંતિ થઈ હતી.

1979ની ઈરાની ક્રાંતિ

ઈરાનના સુંદર અને ઐતિહાસિક શહેર પર્સેપોલિસમાં 1971માં એક ભવ્ય પાર્ટી યોજવામાં આવી હતી.

ઈરાનના શાહે એ પાર્ટીમાં યુગોસ્લાવિયાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ટીટો, મોનાકોના પ્રિન્સ રેનીઅર તથા પ્રિન્સેસ ગ્રેસ, અમેરિકાના ઉપપ્રમુખ સિપ્રો અગ્નેયૂ અને સોવિયેટ સંઘના રાજપુરુષ નિકોલાઈ પોગર્ની આમંત્રણ આપ્યું હતું.

દેશનિકાલ પછી વિદેશમાં જિંદગી પસાર કરી રહેલા ઈરાનના એક નવા નેતાએ આઠ વર્ષ પછી એ પાર્ટીને શેતાનોની પાર્ટી ગણાવીને ઈરાનના શાહ વિરુદ્ધ આંદોલન શરૂ કર્યું હતું.

એ નેતાનું નામ હતું આયતોલ્લાહ રુહોલ્લાહ ખોમેનેઈ. 1979માં ઈરાનમાં ઈસ્લામિક ક્રાંતિ થઈ એ પહેલાં ખોમેનેઈ તુર્કી, ઈરાક અને પેરિસમાં નિર્વાસિતનું જીવન જીવતા હતા.

શાહ પહેલવીના નેતૃત્વમાં ઈરાનના પશ્ચિમીકરણ અને અમેરિકા પર ઈરાનની વધતી નિર્ભરતા માટે ખોમેનેઈ શાહને વારંવાર નિશાન બનાવતા હતા.

ઈરાનમાં શાહ વિરુદ્ધના અસંતોષની જ્વાળાએ ખોમેનેઈના નેતૃત્વમાં ક્રાંતિનું સ્વરૂપ લઈ લીધું...\n\ntl;dr:

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેની દુશ્મનાવટને બધા જાણે છે. બન્ને દેશો વચ્ચે તંગદિલીના વારંવાર આવતા સમાચારથી આખી દુનિયામાં ખળભળાટ થતો રહે છે.


કાસિમ સુલેમાની : તેહરાનમાં અંતિમસંસ્કાર સમયે ભારે ભીડ ઊમટી\nસોમવારે તેહરાનમાં અંતિમસંસ્કારની પૂર્વ સંધ્યાએ શહેરના રાજમાર્ગો અને રસ્તાઓ પર કાળો રંગ નજરે ચડતો હતો.

ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતોલ્લાહ ખામેનેઈના નેતૃત્વમાં સોમવારે તેહરાનમમાં જનાજાની નમાઝ અદા કરાઈ હતી. જેમાં રાષ્ટ્રપતિ હસન રૂહાની, મુખ્ય ન્યાયાધીશ, સંસદના સ્પીકર અલી લારીજાની સહિત વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ સામેલ થયા હતા.

આ અગાઉ કાસિમ સુલેમાની સહિત બધા મૃતકોના મૃતદેહો ઈરાનના ખોજિસ્તાન પ્રાંતના અહાજ ઍરપૉર્ટ પર લાવવામાં આવ્યા હતા. જ્યાં રવિવારે અંતિમસંસ્કારના જુલૂસમાં લાખો લોકો ઊમટી પડ્યા હતા.

સોમવારે તેહરાનમાં અંતિમસંસ્કારની પૂર્વ સંધ્યાએ શહેરના રાજમાર્ગો અને રસ્તાઓ પર કાળો રંગ નજરે ચડતો હતો.

ઊમટી પડેલી ભીડે ઈરાનના ઝંડા લહેરાવ્યા અને અમેરિકાવિરોધી નારા પોકાર્યા.

સુલેમાનીનાં પુત્રીએ રાષ્ટ્રપતિ રૂહાનીને પૂછ્યું- 'બદલો કોણ લેશે?'

શનિવારે એક તરફ ઇરાકમાં હજારોની સંખ્યામાં લોકો ઈરાની સૈન્ય કમાન્ડર જનરલ કાસિમ સુલેમાનીમાં જનાજામાં સામેલ થવા રસ્તા પર આવ્યા હતા.

એ જ સમયે ઈરાનમાં રાષ્ટ્રપતિ હસન રૂહાની કમાન્ડર જનરલ સુલેમાનીના ઘરે તેમના પરિવારને સાંત્વના આપી રહ્યા હતા.

જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ રૂહાની કમાન્ડર સુલેમાનીના ઘરે પહોંચ્યા તો સુલેમાનીનાં પુત્રી ઝૈનબ સુલેમાનીએ પૂછ્યું- "મારા પિતાનો હત્યાનો બદલો કોણે લેશે." તો રૂહાનીએ જવાબ આપ્યો "આપણે બધા."

કમાન્ડર સુલેમાનીનાં પુત્રી અને રાષ્ટ્રપતિ રૂહાનીની આ વાતચીત ઈરાનની સરકારી ટીવી ચેનલોમાં પ્રસારિત કરાઈ હતી.

રૂહાનીએ ઝૈનબ સુલેમાનીને સાંત્વના આપતાં કહ્યું, "ખુદા તમને ધીરજ આપે. આ દુઃખ અને દર્દના સમયે ખુદા તમારી સાથે છે અને તેનો ન્યાય મળશે. આપણે બધા બદલો લઈશું, તમે તેની ચિંતા ન કરો."

ઈરાનમાં શું થઈ રહ્યું છે?

કાસિમ સુલેમાનીના પરિવાર સાથે હસન રૂહાની

ઈરાનનાં મુખ્ય શહેરોમાંના અહવાઝમાં રવિવારે સવારે હજારોની સંખ્યામાં લોકો સુલેમાનીની શોકસભામાં સામેલ થતા જમા થયા હતા.

ઈરાનની સરકારી ન્યૂઝ એજન્સીના અનુસાર દક્ષિણ-પશ્ચિમમાં સ્થિતિ અહવાઝ શહેરમાં જ ઇરાકથી કમાન્ડર સુલેમાનીનો મૃતદેહ લાવવામાં આવ્યો.

ઈરાની ઝંડામાં લપેટેલા સુલેમાનીના મૃતદેહને પૂરા રાષ્ટ્રીય સન્માન સાથે વિમાનથી ઉતારાયો. તેની સાથે ઈરાનના અન્ય પાંચ સૈનિકોના મૃતદેહ પણ હતા.

જોવા મળ્યું હતું કે અહવાઝ શહેરના મૌલવી સ્કવાયર પર જમા થયેલા લોકો પોતાની છાતી કૂટતાં 'અમેરિકા મુર્દાબાદ'ના નારા પોકારી રહ્યા હતા.

ઈરાનની સત્તાવાર વેબસાઇટ પ્રમાણે દેશના...\n\ntl;dr:

ઈરાનની રાજધાની તેહરાનમાં જનરલ કાસિમ સુલેમાનીના અંતિમસંસ્કારમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો ઊમટી પડ્યા હતા. સુલેમાની બગદાદમાં અમેરિકાના હવાઈ હુમલામાં માર્યા ગયા હતા.


કાસીમ સુલેમાની : ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ થવાની શક્યતા કેટલી?\nઅલ-કાયદાના વડા ઓસામા બિન લાદેનની હત્યા પછી ઈરાની કુદ્સ દળના કમાન્ડર કાસિમ સુલેમાનીના મોતથી થયો તેવો વિવાદ જગતમાં ભાગ્યે જ બીજા કોઈના મોતથી થયો છે.

છેલ્લા ઘણા દાયકામાં અમેરિકાએ મધ્ય-પૂર્વમાં કરેલો આ સૌથી મોટો હુમલો છે.

વિવાદાસ્પદ ઈરાની કમાન્ડરનો કાફલો જઈ રહ્યો હતો તે વાહનો પર બૉમ્બમારો કરવાનો હુકમ અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આપ્યો તેનાથી ઘણા ચોંક્યા છે.

સુલેમાની મધ્ય પૂર્વમાં કાર્યવાહી સંભાળતા હતા અને તેમના મોતના કારણે વૉશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે તંગદિલી ખૂબ વધી ગઈ છે.

બીબીસીના સંરક્ષણ અને રાજદ્વારી બાબતોના સંવાદદાતા જોનાથન માર્કસે આ ઘટના સાથે સંબધિત સવાલોના જવાબો આપ્યા છે.

શું આના કારણે ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ થઈ શકે ખરું? - લેવીસ આલ્કોટ

કેટલાક લોકોએ સુલેમાનીની હત્યા થઈ તેને અમેરિકા તરફથી ઈરાન સામે 'યુદ્ધની જાહેરાત' તરીકે વર્ણવ્યું છે, પણ આ ઘટનાને નાની કે મોટી બેમાંથી એકેય રીતે ગણવાની જરૂર નથી.

આના કારણે ત્રીજું વિશ્વ યુદ્ધ શરૂ થશે નહીં. તેમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા જેમની હોઈ શકે તે રશિયા કે ચીન આ ઘટનામાં ક્યાંય નથી.

જોકે આ ઘટના મધ્ય પૂર્વ અને અમેરિકાની ત્યાં ભૂમિકા માટે બહુ મહત્ત્વની સાબિત થઈ શકે છે.

ઈરાનની વળતી મોટી કાર્યવાહી સાથે બંને દેશો વચ્ચે મોટા પાયે સંઘર્ષ થાય તેવી શક્યતા છે.

ઈરાન આ વિસ્તારમાં રહેલી અમેરિકી સેના પર હુમલો કરી શકે છે અને ઈરાનને લાગતું હોય કે કોઈ ટાર્ગેટ અમેરિકા સાથે સંકળાયેલો છે તેના પર પણ હુમલો કરી શકે છે.

શું આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદા પ્રમાણે આ રીતે કોઈની હત્યા યોગ્ય છે? - ઇમોન ડોનાઈ

અમેરિકા એવી દલીલ કરી શકે છે કે ઇરાકમાં અમેરિકાના દળો હતા તેના પર વિના ઉશ્કેરણીએ હુમલો કરવા માટે સુલેમાની જવાબદાર હતા. આ દળો ઇરાકમાં ત્યાંની સરકારની વિનંતીને કારણે છે.

અમેરિકા માને છે કે સુલેમાની ઘણાં બધા અમેરિકાના લોકોનાં મૃત્યુ માટે જવાબદાર છે. તેમની આગેવાની હેઠળનું કુદ્સ સંગઠન આતંકવાદી છે એવું અમેરિકા માને છે. તેથી અમેરિકા તેમની હત્યાને કાનૂની ગણાવશે.

નોત્રા ડેમ લૉ સ્કૂલના પ્રોફેસર અને કાનૂનવિદ મેરી એલન ઓકોનેલે કાનૂની મુદ્દા વિશે આ પ્રમાણે જણાવ્યું હતું:

"હત્યાના બનાવમાં સંરક્ષણ માટે પ્રિ-એમ્પટિવ હુમલો ક્યારેય બચાવ બની શકે નહીં. તેના માટે કોઈ આધાર નથી."

"અહીં લાગુ પડતો કાયદો સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ ચાર્ટર છે, જેમાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે ખરેખર હુમલો થયો હોય કે ઠીક ઠીક પ્રમાણમાં સશસ્ત્ર હુમલો થયો...\n\ntl;dr:

અમેરિકાએ શુક્રવારે હવાઈ હુમલો કરીને ઈરાનની સેનાના ટોચના કમાન્ડર કાસિમ સુલેમાનીને ઠાર કર્યા હતા.


કાસ્ટ મૅટર્સ : જ્ઞાતિપ્રથા અંગેના આ પુસ્તક પર આટલો વિવાદ શા માટે થઈ રહ્યો છે?\nસૂરજ યેંગડે

ટ્વિટર બાયોમાં સૂરજ યેંગડેએ પોતાનો પરિચય આંબેડકરવાદી અને આફ્રિકાવાદી તરીકેનો આપેલો છે. તેઓ મૂળ મહારાષ્ટ્રના નાંદેડ જિલ્લાના છે. હાલમાં અમેરિકાની હાર્વડ યુનિવર્સિટીમાં પોસ્ટ ડૉક્ટોરલ ફેલો તરીકે કામ કરી રહ્યા છે.

ગયા મહિને આવેલું તેમનું પુસ્તક 'કાસ્ટ મૅટર્સ' હાલ ચર્ચામાં ચડ્યું છે. ઘણા બધા લોકો સૂરજ યેંગડેની લેખક તરીકે પ્રસંશા કરી રહ્યા છે અને સાથે જ આ પુસ્તકની ખૂબ ટીકા પણ થઈ રહી છે.

આખરે એવું શું છે આ પુસ્તકમાં? તેના કારણે જાગેલા વિવાદ વિશે સૂરજ યેંગડેનું શું કહેવું છે?

સૂરજ યેંગડે સાથે તેમના પુસ્તક સહિત અન્ય મુદ્દાઓ પર મેં વાતચીત કરી. ગરીબીમાં વિતાવેલા બાળપણથી માંડીને અહીં સુધીની સફર વિશે પણ વાતચીત થઈ.

આ સમયગાળામાં તેમણે અનેકવાર ભેદભાવ અને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. વાતચીતમાં તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે કઈ રીતે અભ્યાસ માટે તેમને ચાર ખંડનો પ્રવાસ કરવો પડ્યો.

આ લેખ સૂરજ યેંગડ સાથેની વાતચીતના આધારે તૈયાર થયો છે. 'કાસ્ટ મૅટર્સ' સૂરજ યેંગડેનું બીજું પુસ્તક છે, જે પેન્ગ્વીને પ્રકાશિત કર્યું છે.

નાંદેડની ભીમનગર કૉલોનીમાં ગરીબ પરિવારમાં તેમનો જન્મ થયો હતો. બાળપણ ત્યાં જ વીત્યું. પ્રાથમિક અભ્યાસની સાથે ખેતરોમાં કામ કરવા પણ જવું પડતું હતું. થોડો સમય ટ્રકમાં ક્લિનર તરીકે પણ કામ કર્યું હતું.

કૉલેજનો અભ્યાસ પણ નાંદેડમાં જ પૂરો થયો. તે પછી થોડો સમય મુંબઈમાં રહ્યા અને પછી ભણવા માટે વિદેશ જતા રહ્યા.

સૂરજ યેંગડેએ આફ્રિકા, યુરોપ અને અમેરિકાની જુદી જુદી ઘણી સંસ્થાઓમાં અભ્યાસ કર્યો. કોઈ આફ્રિકન યુનિવર્સિટીમાંથી પીએચડી કરનારા તેઓ પ્રથમ દલિત વિદ્વાન બન્યા. તેમણે દક્ષિણ આફ્રિકાની જોહનિસબર્ગ યુનિવર્સિટીમાં પીએચડી કર્યું હતું.

તેમણએ દલિત ચિંતક આનંદ તેલતુમ્બડે સાથે મળીને 'ધ રેડિકલ ઇન આંબેડકર' નામના પુસ્તકનું સંપાદન પણ કર્યું છે.

'કાસ્ટ મૅટર્સ' વિશે સૂરજ યેંગડેના વિચારોઃ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સૂરજ યેંગડેએ પોતાના પુસ્તકમાં ભારતની જ્ઞાતિની વાસ્તવિકતા વિશે વિસ્તારથી ચર્ચા કરી છે.

પોતાની સાથે થયેલા ભેદભાવ ઉપરાંત આજના ભારતમાં દલિતોની શું સ્થિતિ છે તેના વિશે પણ લખ્યું છે. જ્ઞાતિવિરોધી આંદોલનો સામે કેવા પડકારો રહેલા છે તેની પણ ચર્ચા કરી છે.

આ પુસ્તક લખવા પાછળનો હેતુ જણાવતા સૂરજ યેંગડે કહે છે, ''મેં દુનિયાભરના સામાજિક અને રાજકીય આંદોલનોની સમીક્ષા કરી. તેના પર મેં ભારતીય દૃષ્ટિકોણથી વિચાર કર્યો, જેની પાછળનો...\n\ntl;dr:

આફ્રિકનો જેવા લાંબાવાળા, શાનદાર સૂટ પહેરલા અને આત્મવિશ્વાસથી છલકતા સૂરજ યેંગડે અલગ પ્રકારનું વ્યક્તિત્વ લાગે છે. તેમનું હાલમાં જ પ્રકાશિત થયેલું પુસ્તક 'કાસ્ટ મૅટર્સ' વિવાદાસ્પદ બન્યું છે.


કાસ્ત્રોને મારવા માટે એક લાખ ડોલરની 'સોપારી' અપાઈ હતી?\nજૉન એફ. કેનેડીની હત્યા સંબંધિત ફાઇલ સાર્વજનિક કરવા આદેશ અપાયા છે

આ ફાઇલોના સાર્વજનિક થયા બાદ એક તરફ જ્યાં કેનેડીની હત્યાની ગુથ્થી સુલજી શકે છે. બીજી તરફ અન્ય વાતો પણ સામે આવવા લાગી છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

તેમાં ખાસ વાત છે ક્યુબાના ક્રાંતિકારી નેતા અને પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ફિદેલ કાસ્ત્રોની હત્યા માટે અમેરિકા દ્વારા રચાયેલા ષડયંત્રનું સત્ય.

શું હતી કાસ્ત્રોના માથાની કિંમત?

ક્યુબા સરકારનો આક્ષેપ છે કે CIAએ કમ્યુનિસ્ટ નેતા ફિદેલ કાસ્ત્રોની હત્યાનું ષડયંત્ર રચ્યું હતું

ઘણા વર્ષોથી ક્યુબાની સરકાર આરોપ લગાવે છે કે અમેરિકી ગુપ્તચર એજન્સી CIAએ તેમના કમ્યુનિસ્ટ નેતા ફિદેલ કાસ્ત્રોની હત્યાનું ષડયંત્ર રચ્યું હતું.

કેનેડીની હત્યા પાછળ એક તરફ જ્યાં કાસ્ત્રોનો હાથ હોવાની વાત છે.

બીજી તરફ એવું પણ કહેવાય છે કે આ હત્યાને એ લોકોએ યોજનાબદ્ધ રીતે અંજામ આપ્યો છે જે હવાના અને વોશિંગટનના સંબંધોનો વિરોધ કરી રહ્યા હતા.

બૉસ્ટન કૉલેજમાં પ્રેસિડેન્સી ઇતિહાસના પ્રોફેસર પેટ્રીક મેની કહે છે, "મારા હિસાબે કાસ્ત્રોની હત્યા માટે CIAના પ્રયાસ અને કેનેડીની હત્યા વચ્ચે કંઈક સંબંધ નિશ્ચિતરૂપે છે."

વધુમાં તેમણે ઉમેર્યું કે, "લી હાર્વી ઓસવાલ્ડ CIAની યોજનાઓ વિશે જાણતા હતા અને કદાચ એ જ કારણોસર તેઓ કેનેડીની હત્યા માટે પ્રેરિત પણ થયા હતા."

અમેરિકી દસ્તાવેજમાં કાસ્ત્રોને મારવા 1 લાખ ડોલરની કિંમત જણાવાઈ છે

ગુરૂવારના રોજ જાહેર કરાયેલા દસ્તાવેજથી જાણવા મળ્યું છે કે અમેરિકી ગુપ્ત વિભાગ અને ફ્લોરિડાથી આવેલા ક્યૂબાના પ્રવાસીઓ વચ્ચે બેઠકોનું આયોજન થયું હતું.

એ બેઠકોમાં જ ફિદેલ કાસ્ત્રોની હત્યાનું ષડયંત્ર રચાયું હતું.

એક દસ્તાવેજમાં ક્યુબાના નેતા ફિદેલ કાસ્ત્રો સહિત ત્યાંના મોટા મોટા નેતાઓને મારવાની કિંમત બતાવવામાં આવી છે.

તેમાં ફિદેલ કાસ્ત્રોને મારવા માટે 1 લાખ ડોલર, તેમના ભાઈ રાઉલ કાસ્ત્રોને મારવા માટે 20 હજાર ડોલર અને ચે ગ્વેરાને મારવા માટે 20 હજાર ડોલરની રકમ અપાઈ હોવાની વાતનો ઉલ્લેખ છે.

કેનેડીની હત્યા અંગે ગૂંચ

જૉન એફ. કેનેડીની હત્યા અંગે અત્યાર સુધી અલગ અલગ ધારણાઓ રજૂ થઈ છે

અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જૉન એફ કેનેડીની હત્યાને લઈને અલગ અલગ ધારણાઓ રજૂ કરાઈ છે. આ ઘટના સાથે જોડાયેલા ગુપ્ત દસ્તાવેજ જાહેર થયા બાદ શું આ હત્યાને ભેદ ઉકેલાશે?

જો કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સુરક્ષા કારણોસર અન્ય ફાઇલોને જાહેર કરવાની ના કહી દીધી છે. આ દસ્તાવેજ 50 લાખ...\n\ntl;dr:

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જૉન એફ. કેનેડીની હત્યા સાથે સંબંધિત 2800 ગુપ્ત ફાઇલ સાર્વજનિક કરવા આદેશ આપ્યો છે.


કિંજલ દવેની અરજી હાઈકોર્ટે મંજૂર કરી, ગાઈ શકશે 'ચાર ચાર બંગડી'વાળું ગીત\nકાર્તિક પટેલનું ગીત યૂટ્યૂબ પર લગભગ 17 લાખ વખત જોવાયું છે

જેથી હવે કિંજલ દવે જ્યાં સુધી કૉમર્શિયલ કોર્ટનો ચુકાદો ના આવે ત્યાં સુધી તેઓ ટચાર ચાર બંગડી વાળી' ગીત ગાઈ શકશે.

આ મામલે હવે કૉમર્શિયલ કોર્ટમાં કેસ ચાલશે અને બંને પક્ષોને સાંભળીને કોમર્શિયલ કોર્ટ તેના પર ચુકાદો આપશે.

મૂળ ગુજરાતના અને હાલ ઑસ્ટ્રેલિયામાં સ્થાઈ થયેલા અને કાઠિયાવાડી કિંગ તરીકે કાર્તિક પટેલે આ મામલે કૉપીરાઈટના ભંગનો કેસ કર્યો હતો.

પટેલે કોર્ટમાં દાવો કર્યો હતો કે આ ગીત મૂળ તેમણે લખ્યું છે અને તેમાં 'બે-ચાર ફેરફાર' કરીને તેને ફરીથી બહાર પાડવામાં આવ્યું છે.

અમદાવાદની સ્થાનિક કોર્ટે કૉપીરાઇટ ભંગના કેસને ગ્રાહ્ય રાખી તેને યૂ-ટ્યૂબ સહિત સોશિયલ પ્લેટફૉર્મ્સ પરથી હટાવી લેવાનો તથા જાહેર કાર્યક્રમોમાં તેને પર્ફૉર્મ નહીં કરવાનો પણ આદેશ આપ્યો હતો.

જે બાદ કિંજલ દવે તરફથી આ મામલે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં અરજી કરવામાં આવી હતી.

પટેલે કોર્ટમાં દાવો કર્યો હતો કે આ ગીત મૂળ તેમણે લખ્યું છે અને 'બે-ચાર ફેરફાર' કરીને બહાર પાડવામાં આવ્યું છે.

અમદાવાદની સ્થાનિક કોર્ટે કૉપીરાઇટ ભંગના કેસને ગ્રાહ્ય રાખી તેને યૂ-ટ્યૂબ સહિત સોશિયલ પ્લેટફોર્મ્સ પરથી હટાવી લેવાનો તથા જાહેર કાર્યક્રમોમાં તેને પર્ફૉર્મ નહીં કરવાનો પણ આદેશ કર્યો છે.

એક સમયે ટેક્સીચાલક તરીકે કામ કરતા પટેલના કહેવા પ્રમાણે, આ લડાઈ 'આર્થિક વળતર કરતાં વધારે ઓળખ' માટેની હતી.

કિંજલે વર્ષ 2016માં આ ગીત ગાયું હતું, જેનાથી તેમને 'સ્ટારડમ' મળ્યું હતું.

કોણ છે કાઠિયાવાડી કિંગ?

કાર્તિક પટેલ (ડાબે)ના ગીતને રાસ માસ્ટર્સે લયબદ્ધ કર્યું હતું

'ચાર બંગડીવાળી ગાડી....' કાઠિયાવાડી કિંગના નામથી ઑસ્ટ્રેલિયાના વિક્ટોરિયાના મેલબૉર્ન કાર્તિક પટેલે લખ્યું અને ગાયું હતું.

પટેલ મૂળ ગુજરાતના જામનગર જિલ્લાના છે. તેમણે અહીંની એમ.પી. (મેઘજી પેથરાજ) શાહ કૉમર્સ કૉલેજમાંથી વાણિજ્ય વિભાગમાં સ્નાતક કર્યું.

ગુજરાતમાં બે-એક વર્ષ સ્થાનિક આઈટી (ઇન્ફર્મેશન ટેકનૉલૉજી) કંપનીમાં કામ કર્યું.

2000ના શરૂઆતના વર્ષોમાં આઈટી ક્ષેત્રે વધુ અભ્યાસ કરવા માટે કાર્તિક ઑસ્ટ્રેલિયા આવી ગયા.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

પટેલે સ્થાનિક વિસ્તારને વધુ સારી રીતે ઓળખવા અને પગભર થવા માટે તેમણે ટેક્સી ચલાવવા સહિત અનેક છૂટકકામો કર્યાં.

અહીં પટેલે મેલબર્નની સ્વિનબર્ન યુનિવર્સિટી ઑફ ટેકનૉલૉજીમાંથી આઈટીમાંથી માસ્ટર્સ કર્યું.

આ અરસામાં જ તેમનું સંગીત...\n\ntl;dr:

કિંજલ દવેને જાહેર કાર્યક્રમોમાં ગીત નહીં ગાવાના કૉમર્શિયલ કોર્ટના સ્ટેને ગુજરાત હાઈકોર્ટે હટાવી લીધો છે.


કિંમ જોંગ-ઉને કેમ અણુ પરીક્ષણો રોક્યા એના શું કારણો હોઈ શકે? જાણી લો 40 સેકન્ડમાં\nઆંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય માટે આ પગલું આશ્ચર્યજનક હતું.

ઉત્તર કોરિયાની આ જાહેરાતને દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ મૂન જે-ઇન સાથે મુલાકાત પૂર્વે મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

ત્યારે જાણો 'ધ ડિપ્લોમેટ'ના સિનિયર એડિટર તથા ફેડરેશન ઑફ અમેરિકન સાઇન્ટિસ્ટ્સના સિનિયર ફેલો અંકિત પાંડાનું વિશ્લેષણ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

શનિવારે ઉત્તર કોરિયાએ તેના અણુબૉમ્બ તથા મિસાઇલ પરીક્ષણો અટકાવવાની જાહેરાત કરી હતી.


કિટ્ટી મેરિયનઃ હીરોઇનમાંથી બની 'ત્રાસવાદી'\nનારી આંદોલનકારો સ્ત્રીઓને મતાધિકાર અપાવી શક્યા હતા, પણ તેમાંના કેટલાક ત્રાસવાદીઓ હતા તેવું આ આંદોલનકારી નારીએ તેના સંસ્મરણોમાં લખ્યું હતું.

ફર્ન રિડલ બોમ્બને તરત જ ઓળખી ગયા હતા. 15 સપ્ટેમ્બર 2017ના રોજ પશ્ચિમ લંડનના પાર્સન્સ ગ્રીન અંડરગ્રાઉન્ડ સ્ટેશને થયેલા વિસ્ફોટ પછી ડઝનથી વધુ તપાસ બેસાડાઈ હતી.

એક જ વર્ષમાં આ પાંચમો વિસ્ફોટ હતો અને રિડલ માહિતી મેળવવા આકળા બન્યા હતા.

તેમણે રિયલ ટાઇમ અપડેટ જાણવા માટે સોશિયલ મીડિયામાં ખાંખાખોળા શરૂ કર્યા. તેમને એક વ્હાઇટ પ્લાસ્ટિકની ડોલ સળગતી દેખાઈ.

ટ્રેનમાં જે બૉમ્બ ફાટ્યો હતો તેને પ્લાસ્ટિકની ગ્રોસરી બેગમાં ભરીને ડોલમાં છુપાવીને રખાયો હતો.

ફર્ન રિડલ

રિડલ આ તસવીર જોઈને વિચારે ચડી ગયા. તેમણે વિચાર્યું, "એ જ છે suffragette બૉમ્બ. કેમિસ્ટ અને હાર્ડવેર સ્ટોરમાંથી ખરીદેલી વસ્તુઓથી તમે ઘરે જ બનાવી શકો તેવો બૉમ્બ.

"આવા જ બૉમ્બનો ઉપયોગ કરીને નારી આંદોલનકારીઓએ દેશમાં આતંક ફેલાવીને પોતાના તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું."

રિડલને મતાધિકાર આંદોલનકારી નારીઓમાં રસ પડ્યો તેને પાંચેક વર્ષ થઈ ગયા હતા.

તેઓ ઇતિહાસ વિષયમાં પીએચ.ડી. કરી રહ્યાં હતાં ત્યારે તેમનું ધ્યાન તે તરફ દોરાયું હતું. જોકે પહેલાં તેમને એમ જ લાગ્યું હતું કે આની સાથે તેને કંઈ લેવાદેવા નથી.

તેઓ કહે છે, "મને લાગ્યું કે મારા માટે આ ટ્રેપ છે. હું એક યુવાન મહિલા ઇતિહાસકાર છું એટલે મારે મહિલાઓ વિશે લખવું જોઈએ, suffrage વિશે લખવું જોઈએ એવા ટ્રેપમાં જાણે મને લેવાઈ હતી.

"તેમને વધારે રસ વિક્ટોરિયન મ્યુઝિક હોલ્સમાં હતો. તેમાં બધા વર્ગના લોકો આવતા હતા અને તે મનોરંજનનું એક લોકતાંત્રિક અને પરવડે તેવું માધ્યમ હતું.

"તે જમાનાનું એ ઇન્ટરનેટ હતું."

રિડલ કહે છે, "આજે સોશિયલ મીડિયામાં મીમ્સ આવે છે, તે રીતે તે વખતે મ્યુઝિક હોલમાં જ ગીત લખાતું હતું અને ભજવાતું હતું.

"19મી અને 20મી સદીના ઇતિહાસકારોએ સંયમિત વર્ણન કર્યું છે, તેનાથી વિપરિત તે એક ધમાલીયું અને ઉત્સાહી વાતાવરણ હતું. ખાસ કરીને મહિલાઓ માટે.

"મને તેમાં રસ પડી ગયો અને તેનો અભ્યાસ કરવાનો ઉત્સાહ જાગ્યો હતો."

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

પરંતુ લંડન મ્યુઝિયમના આર્કવાઇવ્ઝમાં આર્કાઇવિસ્ટ બેવરલી કૂકની મદદથી અચાનક મળી આવેલી આ માહિતી સાથે શોધની દિશા તદ્દન બદલાઈ ગઈ.

રિડલ કહે છે, "બેવરલીએ મને જણાવ્યું કે આ કોઈ મ્યુઝિક હોલ આર્ટિસ્ટની અપ્રગટ આત્મકથા છે. કોઈએ ભાગ્યે જ તે વાંચી છે. તે પોતે નારી...\n\ntl;dr:

લંડન મ્યુઝિયમના આર્કાઇવ્ઝમાં સંશોધન કરી રહેલી એક સ્ટુડન્ટને એક મતાધિકારનું આંદોલન કરનારી મહિલા (suffragette) બોમ્બરના અપ્રગટ સંસ્મરણો વાંચવા મળ્યા ત્યારે તે વિચારે ચડી કે શું આંદોલનના ઇતિહાસને સેનિટાઇઝ કરી નખાયો છે.


કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ: એક વ્યક્તિની કિડની બીજાના શરીરમાં કેવી રીતે ફીટ થાય?\nમે મહિનામાં તેમની ટ્રાન્સપ્લાન્ટની આ સર્જરી થવાની હતી, પણ અરુણ જેટલીને ડાયાબિટિસ હોવાથી તેમાં વિલંબ થયો હતો.

છેલ્લા એકાદ મહિનાથી જેટલી ઘરેથી જ કામ કરી રહ્યા હતા. તેમને શનિવારે એમ્સમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

અરુણ જેટલીને કિડનીદાતાની ઓળખ ગુપ્ત રાખવામાં આવી છે.

સવાલ એ છે કે કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ છે શું? એક વ્યક્તિના શરીરમાંથી કાઢીને બીજી વ્યક્તિના શરીરમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવેલી કિડની બરાબર કામ કરતી હોય છે? ટ્રાન્સપ્લાન્ટ સફળ કે નિષ્ફળ થઈ શકે?

કિડનીની જવાબદારી કેટલી?

આપણે જાણીએ છીએ તેમ દરેક માણસના શરીરમાં બે કિડની હોય છે. એ બેમાંથી એક ખરાબ થઈ જાય કે તેને કાઢી નાખવામાં આવે તો પણ કામ ચાલતું રહી શકે છે.

કિડની 'બીન'નાં આકારનું એક અંગ છે અને માનવશરીરમાં એ કરોડરજ્જુની બન્ને બાજુ પર હોય છે.

કિડની પેટની પાસે હોવાનું માનવામાં આવે છે, પણ વાસ્તવમાં તે આંતરડાની પાછળ અને પેટની પાછળના ભાગમાં હોય છે.

કિડનીનું કદ ચાર કે પાંચ ઇંચનું હોય છે. તેનું મુખ્ય કામ રક્તની સફાઈનું હોય છે. કિડની ચાળણીની માફક સતત કામ કરતી રહે છે અને કચરો દૂર કરે છે.

શરીરનું પ્રવાહી સંબંધી સંતુલન જાળવી રાખવાની સાથે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સનું યોગ્ય સ્તર પણ કિડની જાળવી રાખતી હોય છે.

શરીરમાંનું લોહી દિવસમાં અનેકવાર કિડનીમાંથી પસાર થતું હોય છે.

લોહી કિડનીમાં પહોંચ્યા પછી તેમાંનો કચરો દૂર થાય છે અને જરૂર પડ્યે નમક, પાણી તથા મિનરલ્સનું સ્તર એડજસ્ટ થાય છે.

રક્તમાંનો કચરો પેશાબમાં પરિવર્તિત થાય છે અને શરીરની બહાર નીકળી જાય છે.

નેફ્રોન શું હોય છે?

 કિડની તેની કુલ ક્ષમતાનાં સરેરાશ દસ ટકાનાં સ્તરે જ કામ કરી રહી હોય અને શરીર તેનાં લક્ષણ ન દેખાડે એ શક્ય છે.

એ સંજોગોમાં ઘણી વાર કિડનીનાં ગંભીર ઇન્ફેક્શન તથા કિડની ફેઇલ થવા સંબંધી સમસ્યા વિશે બહુ મોડી ખબર પડે છે.

દરેક કિડનીમાં નાનાં-નાનાં લાખો ફિલ્ટર્સ હોય છે, જેને 'નેફ્રોન' કહેવામાં આવે છે.

લોહી કિડનીમાં જતું બંધ થઈ જાય તો તેનો એ હિસ્સો કામ કરતો બંધ થઈ શકે છે. તેને કારણે કિડની ફેઇલ થઈ શકે છે.

કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ એટલે શું?

એક વ્યક્તિના શરીરમાંથી સ્વસ્થ કિડની કાઢીને બીજી વ્યક્તિના શરીરમાં આરોપિત કરવાની પ્રક્રિયા એટલે કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ.

કોઈ વ્યક્તિની કિડની કામ કરતી બંધ થઈ ગઈ હોય અથવા ખરાબ થવાની હોય તેને બદલવી પડે છે.

સામાન્ય રીતે કિડનીનાં 'ક્રોનિક ડિસીઝ' અથવા કિડની ફેઇલ થઈ જાય ત્યારે...\n\ntl;dr:

સોમવારે કેન્દ્રીય નાણા પ્રધાન અરુણ જેટલીની કિડની દિલ્હીની ઑલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સ(એમ્સ) ખાતે કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવામાં આવી હતી.


કિમ જોંગ અને તેમના પત્ની કૉસ્મેટિક્સ વચ્ચે શું કરી રહ્યા છે?\nકિમ જોંગ ઉન પત્ની સાથે પ્યોંગયાંગની એક કૉસ્મેટિક ફેક્ટરી પહોંચ્યાં હતાં

મોટા ભાગના લોકો જવાબ આપશે સૈનિકોની વચ્ચે મિસાઇલ પરીક્ષણ કરતા કિમ જોંગ ઉન, મિસાઇલ પરીક્ષણ કે પછી પરમાણુ હુમલાની ધમકીઓ કરતા હશે.

પણ શું કિમ જોંગ ઉન જેવા સરમુખત્યારને તમે સૌંદર્ય પ્રસાધનો વચ્ચે ઉભેલા હોય તેવી કલ્પના પણ કરી શકો?

કિમ જોંગ ઉને અમેરિકા અને તેના સહયોગીઓ સાથે તણાવ વચ્ચે સમય કાઢી પ્યૉંગયાંગમાં એક કૉસ્મેટિક ફેક્ટરીની મુલાકાત લીધી હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

કિમ જોંગની સાથે સાર્વજનિક જગ્યાએ ખૂબ જ ઓછા દેખાતાં તેમના પત્ની રિ સોલ જુ પણ હાજર હતાં.

હાલ જ આ ફેક્ટરીના માળખામાં ફેરફાર કરાયા છે. ત્યારે કિમ પોતાના પત્ની રિ સોલ જુ અને પાર્ટીના વરિષ્ઠ સભ્યો સાથે આ ફેક્ટરીની મુલાકાત લીધી હતી.

હથિયારો નહીં, કૉસ્ટમેટિક્સની વચ્ચે

કિમ જોંગ ઉન પત્ની સાથે જ્વલ્લે જ સાર્વજનિક સ્થળો પર દેખાય છે

કિમ ખૂબ જ ઓછી જગ્યાએ પત્ની સાથે દેખાય છે. આ ફેક્ટરીમાં 14 વર્ષ પહેલા તેમના પિતા કિમ જોંગ ઇલ પણ આવ્યાં હતાં.

તેમની એ મુલાકાતને ઉત્તર કોરિયાના સરકારી મીડિયા પર પ્રસારિત કરાઈ હતી.

કિમ જોંગ ઉનની ફેક્ટરીની મુલાકાતના એક દિવસ પહેલા અમેરિકાના રક્ષા મંત્રી જિમ મેટિસે કહ્યું હતું કે તેમનો દેશ ક્યારે પણ ઉત્તર કોરિયાને પરમાણુ શક્તિ સંપન્ન દેશના રૂપમાં સ્વીકારશે નહીં.

મેટિસ 28મી ઓક્ટોબરના રોજ દક્ષિણ કોરિયા પહોંચ્યા હતા. તેમણે કહ્યું છે કે જો ઉત્તર કોરિયા ખતરનાક હથિયારોનો ઉપયોગ કરશે તો તેને જડબાતોડ જવાબ મળશે.

ઉત્તર કોરિયા દ્વારા સતત મિસાઇલ અને પરમાણુ પરીક્ષણનાં કારણે કોરિયાઇ પ્રાયદ્વીપમાં તણાવ ચરમસીમાએ છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

કિમ જોંગ ઉનની કૉસ્મેટિક ફેક્ટરીની આ મુલાકાત એકદમ અલગ છે. કેમ કે, તેઓ સામાન્યપણે મિસાઇલ્સ અને હથિયારોની સાથે જ જોવા મળે છે.

એવું પહેલી વખત થયું છે કે કિમ જોંગ ઉન તેમના પત્ની અને સૌંદર્ય ઉત્પાદનો સાથે જોવા મળ્યાં હોય.

કિમે આ દરમ્યાન કૉસ્મેટીક કંપનીની પ્રશંસા કરી હતી અને વિશ્વ સ્તરીય ઉત્પાદો બનાવવા કહ્યું હતું.

કોણ છે કિમ જોંગ ઉનના પત્ની?

કૉસ્મેટિક ફેક્ટરીની મુલાકાત દરમિયાન કિમે પ્રોડક્ટ્સના વખાણ કર્યા હતા

રી સોલ જૂ વિશે ખાસ માહિતી ઉપલબદ્ધ નથી.

પરંતુ એવા ઘણા સમાચાર આવ્યા હતા કે તેઓ એક ગાયિકા હતા અને એક કાર્યક્રમમાં પરફૉર્મ કરતા સમયે કિમની નજર તેમના પર પડી હતી.

આ જ નામ ધરાવતા ઉત્તર કોરિયાના એક કલાકાર પણ છે, પણ એ વાતની પુષ્ટિ...\n\ntl;dr:

ઉત્તર કોરિયાની જ્યારે પણ વાત થાય છે ત્યારે તમારા મગજમાં સૌથી પહેલા શું આવે?


કિમ જોંગ-ઉન : ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને 'વ્યાકુળ અમેરિકન વૃદ્ધ' કહેનાર ઉત્તર કોરિયાના સર્વોચ્ચ નેતાની કહાણી\nકિમ જોંગ-ઉને ઉત્તર કોરિયાની સર્વોચ્ચ નેતાગીરી સંભાળી ત્યારે તેઓ બહુ ઓછો રાજકીય અથવા લશ્કરી અનુભવ ધરાવતા હતા.

ઉત્તર કોરિયાના "પ્રિય નેતા" કિમ જોંગ-ઇલનું ડિસેમ્બર, 2011માં અવસાન થયું એ પહેલાં જ કિમ જોંગ-ઉનને તેમના અનુગામી તરીકે તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી હતી.

પિતા કિંગ જોંગ-ઇલના અવસાન પછી તરત જ યુવા કિમ જોંગ-ઉનને તેમના "મહાન વારસદાર" તરીકે વધાવવામાં આવ્યા હતા.

કિમ જોંગ-ઇલના અવસાનના એક જ પખવાડિયામાં કિમ જોંગ-ઉનને પક્ષના, દેશના અને સૈન્યના વડા જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.

એ પછી કિમ જોંગ-ઉને, અમેરિકા સાથેની ઐતિહાસિક મંત્રણા તથા દક્ષિણ કોરિયા સાથેના સંબંધ સુધારવાના પગલાં લેવાની સાથે ઉત્તર કોરિયાના શસ્ત્ર કાર્યક્રમને આગળ વધારવામાં પ્રતિબદ્ધતા દાખવી છે અને અણુશસ્ત્રો તથા મિસાઇલ પરીક્ષણના આદેશ આપતા રહ્યા છે.

શક્તિશાળી કાકા અને સાવકા ભાઈની હત્યાના આરોપમાંથી મુક્તિ મેળવીને તેમણે ખુદની નિર્દય નેતા તરીકેની છબી બનાવી છે. સાવકા ભાઈની હત્યાનો આદેશ તેમણે જ આપ્યો હોવાનું વ્યાપકપણે માનવામાં આવે છે.

'મોર્નિંગ સ્ટાર કિંગ'

કિમ જોંગ ઉન

કિમ જોંગ-ઇલ અને તેમનાં ત્રીજાં પત્ની કો યોંગ-હુઈના સૌથી નાના પુત્ર કિમ જોંગ-ઉનનો જન્મ 1983 કે 1984માં થયો હતો.

શરૂઆતમાં તેમને તેમના પિતાના વારસદાર તરીકે જોવામાં આવતા ન હતા. વિશ્લેષકો કિમ જોંગ-ઉનના સાવકા ભાઈ કિમ જોંગ-નામ અને સગા મોટાભાઈ કિમ જોંગ-ચોલને કિમ જોંગ-ઇલના વારસદાર માનતા હતા.

અલબત, કિમ જોંગ-નામને મે-2001માં જાપાનમાં નિષ્કાષિત કરવામાં આવ્યા અને વચલા ભાઈ કિમ જોંગ-ચોલના કથિત "ડરપોકપણા"ને કારણે કિમ જોંગ-ઉન માટે સત્તા સંભાળવાની શક્યતા બળવતર બની હતી.

તેમને સંખ્યાબંધ હાઈ-પ્રોફાઈલ પદવી આપવામાં આવી એ પછી વિશ્લેષકો તેમને ભાવિ નેતા માનવા લાગ્યા હતા.

પોતાના ભાઈઓની માફક સ્વિડનમાં ભણેલા કિમ જોંગ-ઉને પશ્ચિમી સંસ્કૃતિનો પ્રભાવ પોતાના પર પડવા દીધો ન હતો. તેઓ સ્કૂલમાં ન હોય ત્યારે ઘરે પાછા ફરતા અને ઉત્તર કોરિયાના રાજદૂત સાથે બહાર ભોજન કરવા જતા.

જુલાઈ-2017માં બેલેસ્ટિક મિસાઇલના લોન્ચિંગ બાદ મીડિયાએ કિમ જોંગ-ઉનને ખુશખુશાલ મૂડમાં દેખાડ્યા હતા.

પ્યોંગયાંગ પાછા ફર્યા પછી તેમણે કિમ ઇલ-સુંગ મિલિટરી યુનિવર્સિટીમાં અભ્યાસ કર્યો હતો.

કિમ જોંગ-ઉનના મમ્મી કો યોંગ-હુઇને તેમના પિતા કિમ જોંગ-ઇલના પ્રિય પત્ની હોવાનું માનવામાં આવે છે અને કિમ જોંગ-ઉનને કો યોંગ-હુઈ બહુ પ્રેમ કરતાં હતાં અને તેમને...\n\ntl;dr:

ઉત્તર કોરિયાના સર્વોચ્ચ નેતા કિમ જોંગ-ઉન અંગે અનેક અટકળો ફેલાઈ રહી છે.


કિમ જોંગ-ઉન અને શી જિનપિંગ વચ્ચે મુલાકાત\nચીનના ટીવીએ બન્ને નેતાઓની તેમની પત્નીઓ સાથેની તસવીરો દર્શાવી હતી

2011માં ઉત્તર કોરિયાની સત્તા સંભાળ્યા બાદ કિમ જોંગનો આ પ્રથમ વિદેશ પ્રવાસ છે.

નોંધપાત્ર બાબત એ છે કિમ જોંગ-ઉન ટ્રેનમાં બેસીને ચીન પહોંચ્યા હતા.

વિશ્વમાં સોમવારે ચીનના પાટનગર બેઇજિંગ પહોંચેલી એક રહસ્યમય ટ્રેન વિશેના સમચારોએ આ ચર્ચા જગાવી હતી.

હવે ચીનની સરકારી એજન્સી શિન્હુઆ અનુસાર ચીનની રાજધાની બીજિંગમાં ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે કિમ જોંગ સાથે મુલાકાત કરી હોવાનું જણાવ્યું છે.

તમને આ વાંચવુ પણ ગમશે:

ઉત્તર કોરિયા નેતૃત્વ સાથે સંબંધિત ટ્રેન ચીનમાં જોવા મળતા એ વાતની અટકળો ચાલી હતી કે ઉત્તર કોરિયાની સત્તા સંભાળ્યાના સાત વર્ષ બાદ કિમ જોંગ-ઉને પ્રથમ વિદેશ યાત્રા કરી છે.

કિમ જોંગે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમના વચ્ચેની પ્રસ્તાવિત મુલાકાત પૂર્વે આ પ્રવાસ કર્યો છે.

ઉત્તર કોરિયા તેની મિસાઇલ અને પરમાણુ કાર્યક્રમ મામલે અમેરિકા સાથે વાટાઘાટ કરવા જઈ રહ્યું છે.

ચીન પરંપરાગત રીતે ઉત્તર કોરિયા દ્વારા કરવામાં આવતી વાટાઘાટોમાં મધ્યસ્થી કરતું આવ્યું છે.

જોકે, અમેરિકા સાથેની પ્રસ્તાવિત વાટાઘાટમાં તેની ભૂમિકા શું હશે તે હજૂ સુધી સ્પષ્ટ નથી થઈ શક્યું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

કેટલાંક દિવસોથી ચાલતી અટકળો વચ્ચે ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ-ઉને ચીનની મુલાકાત લીધી હોવાની પુષ્ટિ થઈ ગઈ છે.


કિમ જોંગ-ઉન આ વિશિષ્ટ ટ્રેનમાં જ કેમ મુસાફરી કરે છે?\nતેમની તબિયત અંગે છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી અટકળો વહેતી થઈ હતી અને રિસોર્ટ ટાઉનમાં તેમના દેખાવાથી આ અટકળોને વેગ મળ્યો છે.

વર્ષ 2011માં શાસનની ધૂરા સંભાળ્યા બાદ વર્ષ 2018માં તેમણે પ્રથમ વિદેશપ્રવાસ ચીનનો ખેડ્યો હતો, ત્યારે તેમણે આ ટ્રેનનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

આ સિવાય તેઓ સિંગાપોરમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને પણ મળ્યા હતા.

જોંગ-ઉનની ટ્રેન લીલા રંગની છે.  જોકે, આ વાત પર આશ્ચર્ય થઈ શકે છે કે સમય બચાવવા માટે દુનિયાના મોટા ભાગના નેતા વિમાન તેમજ હેલિકૉપ્ટરમાં પ્રવાસ કરે છે, તો પછી ઉત્તર કોરિયાના નેતા ટ્રેન કેમ પસંદ કરે છે અને તેની ખાસિયતો શું છે?

વિમાનમાં મુસાફરી કરવાનો ડર કેમ?

કિમ જોંગના પિતા કિમ જોંગ ઇલ પણ હવાઈ મુસાફરીને નાપસંદ કરતા હતા.

જોંગ ઇલ વર્ષ 2002માં ત્રણ અઠવાડિયા માટે રશિયાના પ્રવાસ પર ગયા હતા, ત્યારે તેમની સાથે મુસાફરી કરનારા એક રશિયન અધિકારીએ તેમને આ ટ્રેન વિશે જણાવ્યું હતું.

આ ટ્રેનમાં દુનિયામાં સૌથી મોંઘી વાઇન મળતી હતી અને બારબેક્યૂની વ્યવસ્થા પણ હતી. ટ્રેનમાં ભવ્ય પાર્ટીઓ થતી.

કિમ જોંગ-ઇલે આ રેલગાડીમાં આશરે 10થી 12 વખત વિદેશ પ્રવાસ ખેડ્યો હતો. મોટાભાગે તેમણે ચીનનો પ્રવાસ કર્યો હતો.

સિનિયર કિમ લાંબી મુસાફરી માટે પણ ટ્રેનનો જ ઉપયોગ કરતા હતા. વર્ષ 1984માં તેઓ આ જ ટ્રેનમાં પૂર્વી યૂરોપ પણ ગયા હતા.

તેમનું મૃત્યુ પણ ટ્રેનમાં હૃદયરોગના હુમલાના કારણે થયું હતું.

પરંતુ જે ટ્રેનમાં કિમ જોંગ-ઉન મુસાફરી કરે છે, તે કોઈ સાધારણ ટ્રેન નથી.

કેમ ખાસ છે આ રેલગાડી?

'ન્યૂ યૉર્ક ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ પ્રમાણે, બીજિંગમાં દેખાયેલી આ રેલગાડીમાં 11 ડબ્બા હતા અને દરેક ડબ્બાનો રંગ લીલો હતો.

ટ્રેનની બારીઓ પર ટિન્ટેડ ગ્લાસ હતા, જેથી બહારથી કોઈ એ ન જોઈ શકે કે ટ્રેનમાં કોણ સવાર છે.

આ રેલગાડી વિશે જે કંઈ જાણકારી છે તે ગુપ્ત રિપોર્ટ, ટ્રેનમાં સવાર થઈ ચૂકેલા અધિકારીઓના નિવેદન અને મીડિયાના દુર્લભ કવરેજ પર આધારિત છે.

દક્ષિણ કોરિયાની વર્ષ 2009ના ન્યૂઝ રિપોર્ટ પ્રમાણે, જોંગ-ઉન માટે હાઈ સિક્યૉરિટી ધરાવતા આશરે 90 કોચ તૈયાર રહે છે.

રિપોર્ટના આધારે, કિમના પિતા કિમ જોંગ ઇલના જમાનામાં તેઓ ગમે ત્યારે મુસાફરી કરતા, તો ત્રણ ટ્રેન એક જ ટ્રેક પર દોડતી.

તેમાં એક એડવાન્સ્ડ સિક્યુરિટી ટ્રેન, કિમની ટ્રેન અને ત્રીજી ટ્રેનમાં અતિરિક્ત બૉડીગાર્ડ અને સપ્લાયની રહેતી.

સુરક્ષા માટે બુલેટપ્રૂફ કોચ

ટ્રેનમાં દરેક ડબ્બો બુલેટપ્રૂફ...\n\ntl;dr:

સેટેલાઇટ તસવીરોમાં ઉત્તર કોરિયાના વોનસન શહેરમાં વિશેષ ટ્રેન જોવા મળી રહી છે. જેના કારણે એવી અટકળો વહેતી થઈ છે કે દેશના શાસક કિમ જોંગ-ઉન હાલમાં ત્યાં છે.


કિમ જોંગ-ઉન, મારી પાસે વધારે મોટું પરમાણુ બટન છે: ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ\nઅમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ-ઉનને વધુ આક્રમક ભાષામાં જવાબ આપ્યો છે.

જ્યારે કિમ જોંગ-ઉને કહ્યું કે, તેમના ટેબલ પર જ પરમાણુ બોમ્બનું બટન છે, તો તેના જવાબમાં ટ્રમ્પે ટ્વિટર પર લખ્યું કે, "કિમ જોંગને કોઈ કહો કે એક પરમાણુ બટન મારી પાસે પણ છે અને મારું બટન કામ પણ કરે છે."

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

આ પહેલા નવા વર્ષની શરૂઆતમાં જ કિમ જોંગ-ઉને અમેરિકાને ચેતવણી આપતા કહ્યું હતું કે, પરમાણુ બોમ્બ લોન્ચ કરવાનું બટન હંમેશા તેમની ડેસ્ક પર જ રહે છે, એટલે કે 'અમેરિકા ક્યારેય યુદ્ધ શરૂ નહીં કરી શકે.'

આ ચેતવણીના બે દિવસ બાદ ટ્રમ્પે ટ્વીટ કર્યું, "ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ-ઉને કહ્યું છે કે, તેમની ડેસ્ક પર હંમેશા એક ન્યૂક્લિઅર બટન જ રહે છે. તેમના નબળા અને ભોજન માટે ટળવળી રહેલા સામ્રાજ્યમાંથી કોઈ તેમને કહો કે મારી પાસે પણ એક પરમાણુ બટન છે જે તેમના બટનથી ખૂબ મોટું અને શક્તિશાળી છે. અને મારું પરમાણુ બટન કામ પણ કરે છે."

શું કહ્યું હતું કિમ જોંગ-ઉને?

કિમ જોંગ-ઉને પોતાના ભાષણમાં કહ્યું હતું કે, સમગ્ર અમેરિકા ઉત્તર કોરાના પરમાણુ હથિયારોની પહોંચમાં છે અને "તે ધમકી નહીં, વાસ્તવિકતા છે."

ઉત્તર કોરિયા પર સંખ્યાબંધ મિસાઇલ પરીક્ષણો અને પરમાણુ કાર્યક્રમને કારણે વિવિધ પ્રકારના પ્રતિબંધો લાગેલા છે.

વિશ્વના ઘણા રાષ્ટ્રોએ ઉત્તર કોરિયાથી અંતર રાખ્યું છે, પરંતુ તેની દરકાર કર્યા વિના ઉત્તર કોરિયા છ ભૂમિગત પરમાણુ પરીક્ષણ કરી ચૂક્યો છે.

નવેમ્બર 2017માં ઉત્તર કોરિયાએ હવાસોંગ-15 મિસાઇલનું પરીક્ષણ કર્યું. આ મિસાઇલ 4 હજાર 475 કિલોમીટર સુધી પહોંચી જે આંતરરાષ્ટ્રીય અંતરિક્ષ સ્ટેશનથી પણ દસ ગણું વધુ ઊંચાઈ છે.

કિમ જોંગ-ઉને પોતાના ભાષણમાં તેમની શસ્ત્ર નીતિનો ઉલ્લેખ પણ કર્યો હતો.

તેમના જણાવ્યા અનુસાર, "ઉત્તર કોરિયાને મોટાં પ્રમાણમાં પરમાણુ શસ્ત્રો અને બેલિસ્ટિક મિસાઈલ બનાવવાં જોઈએ અને તેમને ગોઠવવાનું કામ ઝડપથી કરવું જોઈએ."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

'જો તું શેર છે, તો હું સવા શેર.' આવી સ્થિતિ થઈ રહી છે, ઉત્તર કોરિયા અને અમેરિકાના વડાઓ વચ્ચે. એકના હાકલા પડકારાની સામે બીજાની દમદાટી આવી રહી છે.


કિમ જોંગ-ઉનની એ વાતો જેની તમને ખબર નહીં હોય\nઉદાહરણ તરીકે દુનિયા હજી પણ એ નથી જાણતી કે કિમ જોંગ-ઉનની ઉંમર શું છે.

પરંતુ તેમના સહપાઠીઓ અને ઉત્તર કોરિયા છોડીને ભાગનારા લોકો તેમના અંગત જીવન વિશે અનેક પ્રકારની મહત્ત્વની જાણકારીઓ આપતા રહે છે.

એવી જાણકારીઓ સામે આવી છે કે કિમ જોંગ-ઉન અંગેની આ પાંચ મહત્ત્વની બાબતો કદાચ તમે નહીં જાણતા હોવ.

1- રાજકુમારો જેવી, પરંતુ એકલવાયી જિંદગી

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા પ્રમાણે, કિમ જોંગ-ઉનનો જન્મ 1982થી 1983ની વચ્ચે થયો હોવો જોઈએ. તેમનું બાળપણ રાજકુમારોની જેમ વીત્યું હતું.

'એન.કે. લીડરશિપ વૉચ' નામની વેબસાઇટના નિર્દેશક માઇકલ મેડને બી.બી.સી.ને જણાવ્યું, "તેઓ મોટા-મોટા બંગલામાં રહેતા હતા, એક વિલાસી જિંદગી જીવી છે, પરંતુ એકલવાયું જીવન પસાર કર્યું છે."

કિમ જોંગ-ઉનના પિતા કિમ જોંગ-ઉલના પૂર્વ સુરક્ષા જવાને અમેરિકાના ન્યૂઝ ગ્રૂપ 'એ.બી.સી.' સાથે વાત કરતા આવું જ કંઈક વર્ણન કર્યું છે.

વર્ષ 2017માં ટોરન્ટોમાં લીએ કહ્યું હતું, "તેમની સાથે રમવા માટે કોઈ તેમની ઉંમરના બાળકો ન હતા, ત્યાં બધા વડીલો હતા, જે તેમને શિક્ષણ આપતા હતા."

ઉત્તર કોરિયાની સરકારે જે તસવીરો બહાર પાડી છે, તેમાં તેઓ ખૂબ નાની ઉંમરમાં જ સૈનિકના પોશાકમાં જોવા મળે છે, જે તેમના પદની ઓળખાણ કરાવે છે.

મેડન કહે છે, "કિમના પરિવારમાં કોઈની રજા લીધા વિના કિમ જોંગ-ઉન સાથે સંપર્ક થઈ શકતો ન હતો."

"જો આવું કરવામાં આવે તો તેની સજા જેલ અથવા તો મોત હતી."

"તેમને બાળકોની સુરક્ષા કરવાની હતી કેમ કે, તેમનું અપહરણ થઈ શકતું હતું."

2. સ્વિટ્ઝરલૅન્ડમાં અભ્યાસ

કિમ જોંગ-ઉને પોતાનો અભ્યાસ સ્વિટ્ઝરલૅન્ડના બ્રર્ફિલા પ્રદેશમાં આવેલી એક જર્મન સ્કૂલમાંથી કર્યો છે.

વર્ષ 1966થી 2000 સુધી કિમ જોંગ-ઉનનો અભ્યાસ યુરોપમાં થયો.

શરૂઆતમાં તેઓ તેમના માસીના સાથે રહ્યા, બાદમાં તેમના માસી અમેરિકા જતાં રહ્યાં અને બીજું નામ ધારણ કરી લીધું.

જે દરમિયાન કિમે એક ગુપ્ત નામ સાથે જિંદગી જીવી હતી.

'ધી વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ'ને આપેલા ઇન્ટર્વ્યૂમાં તેમના માસીએ કહ્યું, "તે સમસ્યાઓ ઊભી કરનારો બાળક ન હતો, પરંતુ તે વારંવાર ચિડાઈ જતો અને તેનામાં સહનશીલતા ન હતી."

કિમની સાથે અભ્યાસ કરનારા લોકો કહે છે તેઓ તેમને દૂતાવાસમાં કામ કરનારા કોઈ કર્મચારીનું બાળક સમજતા હતા. તે શરમાળ હતો, પરંતુ તે એક સારો મિત્ર હતો.

3. બાસ્કેટબૉલના દીવાના

એક સમયે કિમ જોંગ-ઉન સાથે બાસ્કેટબૉલ રમનારા માર્કો ઇમહૉક કહે છે, "તેઓ મોટાભાગે એક શરમાળ બાળકની જેમ...\n\ntl;dr:

ઉત્તર કોરિયાના સર્વોચ્ચ નેતા કિમ જોંગ-ઉનની તસવીરો દુનિયાભરના અખબારોમાં હંમેશાં જોવા મળતી હોય છે, પરંતુ તેમનું અંગત જીવન વિશ્વ માટે હજી પણ એક રહસ્ય જેવું છે.


કિરકુકમાં ઘુસી ઇરાકી સેના, કુર્દોનું પલાયન\nસંઘર્ષની વચ્ચે હજારો લોકોનું સ્થળાંતર

આ સૈન્યદળોએ પહેલાં શહેરની બહારના મહત્વનાં સ્થાનો પર કબ્જો મેળવ્યો હતો. બાદમાં તે કુર્દીશોના નિયંત્રણમાં રહેલા કિરકુક શહેરમાં પ્રવેશ્યાં હતાં.

ઇરાકી સેનાના પ્રવેશ પહેલાં હજારો લોકો શહેર છોડીને ભાગી ગયા છે.

કુર્દિસ્તાનના વિવાદિત જનમત સંગ્રહના ત્રણ અઠવાડિયા બાદ ઇરાકી સૈન્યદળ કિરકુકમાં દાખલ થયું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઇરાકી સૈન્યદળ ઇસ્લામિક સ્ટેટના લડાકુના ભાગ્યા બાદ કુર્દીશોના નિયંત્રણ હેઠળના વિસ્તારને ફરી નિયંત્રણમાં લેવા આગળ વધી રહ્યું છે.

કેમ શરૂ થયું અભિયાન?

કુર્દીસ્તાનના જનમતસંગ્રહને કારણે તણાવમાં વધારો

25 સપ્ટેમ્બરના રોજ થયેલા જનમતસંગ્રહમાં કિરકુક સહિતના કુર્દ નિયંત્રણના વિસ્તારમાં લોકોએ ઇરાકથી અલગ થવા મતદાન કર્યું હતું.

કિરકુક કુર્દિસ્તાનથી બહાર છે. પરંતુ અહીં રહેતા કુર્દ લોકોને જનમત સંગ્રહમાં મતદાન કરવા દેવાયું હતું.

ઇરાકના વડાપ્રધાન હૈદર અલ અબાદીએ મતદાનને ગેરબંધારણીય ગણાવ્યું હતું. પરંતુ કુર્દિસ્તાનની ક્ષેત્રિય સરકારે(કેઆરજી) તેની કાયદેસરતા માટે જોર લગાવ્યું હતું.

બીજી તરફ અમેરિકાનું કહેવું છે કે તે તણાવ ઓછો કરવા માટે બન્ને પક્ષો સાથે વાતચીત કરી રહ્યું છે.

તણાવ ઓછો કરવા બન્ને પક્ષો સાથે અમેરિકા વાત કરી રહ્યું છે

સોમવારે વડાપ્રધાન અબાદીએ તેમના નિવેદનમાં કહ્યું કે જનમતસંગ્રહને પગલે તેમનો દેશ વિભાજનના ખતરાનો સામનો કરી રહ્યો છે.

તેથી દેશની એકતાને સુરક્ષિત રાખવા માટે કિરકુકનું અભિયાન જરૂરી છે.

ઈરાકી સેનાના અધિકારીઓએ સોમવારે જણાવ્યું હતું કે સૈન્ય ટુકડીઓએ કે-1 સૈન્ય છાવણી, બાબા ગુરુગુર તેલ અને ગેસ ક્ષેત્ર તથા એક સરકારી તેલ કંપનીની કચેરી પર નિયંત્રણ મેળવી લીધું છે.

જો કે ઈરાકની સરકારનું કહેવું છે કે પશમર્ગા દળે કોઈ જાતના ઘર્ષણ વગર જ પીછેહટ કરી છે પરંતુ શહેરના દક્ષિણ તરફ  ટકરાવ થયાના અહેવાલ નોંધાયા છે.

જેમાં એક સુરક્ષા ચોકી નજીક રિપોર્ટિંગ કરી રહેલા બીબીસીના કૅમેરામેને ગોળીબાળનો અવાજ રેકૉર્ડ કર્યો છે.

બન્ને પ્રમુખ કુર્દ દળોએ અકબીજા પર દગો કરવાનો આરોપ લગાવ્યો

બીજી તરફ જ્યારે ઈરાકી સૈન્યદળ કિરકુકમાં દાખલ થયું ત્યારે અનેક લોકો શહેર છોડીને ભાગ્યા હોવાના અહેવાલો છે.

સોશિઅલ મીડિયા પર શેર થયેલી એક તસવીરમાં ઈરાકી સૈન્યબળોને ગવર્નરની કચેરીમાં બેઠેલાં દર્શાવાયા છે.

સમાચાર એજન્સી રોયટર્સ અનુસાર સૈન્યએ ઈરાકના રાષ્ટ્રીય ધ્વજ સાથે ફરકાવવામાં આવેલા કુર્દના...\n\ntl;dr:

ઇરાકના સરકારી સૈન્યદળો વિવાદિત શહેર કિરકુકમાં પ્રવેશ્યાં છે.


કિરણ મજૂમદાર શોએ કહ્યું, 'સરકાર અર્થતંત્ર મુદ્દે ટીકા સાંભળવા નથી માગતી'\n'સરકારે અત્યારસુધી અમારાથી અંતર જાળવ્યું છે. સરકાર અર્થતંત્રના મુદ્દે કોઈ ટીકા સાંભળવા નથી માગતી.'

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ પહેલાં બજાજ જૂથના રાહુલ બજાજે એક જાહેર કાર્યક્રમમાં સરકારની આર્થિક ટીકા કરી હતી અને ઉદ્યોગજગતમાં 'ભયનો માહોલ'ની વાત કહી હતી.

રાહુલ બજાજે શું કહ્યું હતું?

એક કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવા પહોંચેલા ગૃહમંત્રી અમિત શાહને ઉદ્યોગપતિ રાહુલ બજાજે કેટલાક આકરા સવાલો કર્યા હતા.

બજાજ ગ્રૂપના ચૅરમૅને મૉબ લિન્ચિંગ અને સાંસદ સાધ્વી પ્રજ્ઞાના નાથુરામ ગોડસેને લઈને અપાયેલા નિવેદનમાં યોગ્ય કાર્યવાહી ન કરવાનો ઉલ્લેખ તો કર્યો જ સાથે એવું પણ કહ્યું કે લોકો 'તમારાથી' ડરે છે.

'ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ'ના અહેવાલ અનુસાર રાહુલ બજાજે કહ્યું:

"અમારા ઉદ્યોગપતિ મિત્રોમાંથી કોઈ નથી બોલતું."

"હું જાહેરમાં આ વાત કરું છું. એક માહોલ સર્જવો પડશે. જ્યારે યુપીએ-2ની સરકાર સત્તામાં હતી, ત્યારે અમે કોઈની પણ ટીકા કરી શકતા હતા."

"તમે સારું કામ કરી રહ્યા છો, તેમ છતાં, અમે જાહેરમાં તમારી ટીકા કરીએ, ત્યારે લાગતું નથી કે તમે એને પસંદ કરશો."

આ સાથે જ બજાજે આર્થિક સ્થિતિને લઈને પણ પોતાની અને પોતાના સાથી ઉદ્યોગપતીઓની ચિંતાનો ઉલ્લેખ કર્યો.

અમિત શાહે શું કહ્યું?

બજાજ જ્યારે આ વાત કરી રહ્યા હતા, ત્યારે મંચ પર ગૃહમંત્રી અમિત શાહ ઉપરાંત નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ અને વાણિજયમંત્રી પીયૂષ ગોયલ હાજર હતા.

ઉપરાંત રિલાયન્સના સીએમડી મુકેશ અંબાણી, આદિત્ય બિરલા ગ્રૂપના ચૅરમૅન મંગલમ બિરલા અને ભારતી ઍન્ટરપ્રાઇઝના ચૅરમૅન સુનિલ ભારતી મિત્તલ પણ હાજર હતાં.

પૂર્વ વડા પ્રધાન ડૉ. મનમોહન સિંઘે એક દિવસ પહેલાં 'નેશનલ ઇકૉનૉમી કૉન્ક્લેવ'માં 'ભયનું એક સ્પષ્ટ વાતાવરણ' હોવાની વાત કરી હતી, એના એક દિવસ બાદ બજાજનું સંબંધિત નિવેદન આવ્યું હતું.

સિંઘે કહ્યું હતું, "કેટલાય ઉદ્યોગપતિઓએ મને કહ્યું છે કે સરકારી તંત્ર દ્વારા તેમને હેરાન કરવામાં આવશે એવો તેમને ભય રહે છે.ઉદ્યોગસાહસિકો નવી યોજનાઓ લાગુ કરતા અચકાઈ રહ્યા છે. આ માહોલમાં તેમની અંદર અસફળતાનો ડર રહે છે."

બજાજની આ ટિપ્પણીનો જવાબ આપતાં અમિત શાહે કહ્યું કે 'કોઈએ કોઈનાથી ડરવાની જરૂર નથી.'

શાહે કહ્યું, "તમે કહ્યું એમ જો ભયનો માહોલ બન્યો હોય તો અમારે તે માહોલને બહેતર બનાવવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ.""હું એટલું સ્પષ્ટ રીતે કહેવા માગીશ કે કોઈને પણ ડરવાની જરૂર નથી અને કોઈ ડરાવવા પણ માગતું નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ,...\n\ntl;dr:

ઉદ્યોગપતિ રાહુલ બજાજ બાદ બાયૉકોનનાં મુખ્ય નિર્દેશક કિરણ મજૂમદાર શોએ અર્થતંત્ર મુદ્દે સરકારની ટીકા કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે સરકાર અર્થતંત્રની બાબતમાં કોઈ ટીકા સાંભળવા ઇચ્છુક નથી. કિરણે ટ્વિટર ઉપર લખ્યું કે 'વપરાશ તથા વૃદ્ધિદર વધારવા ઉદ્યોગજગતનો સંપર્ક કરશે તેવી આશા છે.'


કિલોગ્રામનો માપદંડ બદલાયો, હવે વૈજ્ઞાનિકો લાવશે નવું માપ\nહાલમાં કિલોગ્રામને માપવાનો આધાર 'લી ગ્રાન્ડ કે' (Le Grand K) તરીકે ઓળખાતી  પ્લૅટિનમની લગડી છે. તે પેરિસમાં સચવાયેલી છે.

શુક્રવારે ફ્રાંસના વર્સેઇલ્સમાં સંશોધકોની બેઠક થઈ. જેમાં કિલોગ્રામને વીજપ્રવાહને આધારે વ્યાખ્યાબદ્ધ કરવાનો નિર્ણય કરાયો.

વજન અને માપ અંગેની જનરલ કૉન્ફરન્સમાં આ નિર્ણય લેવાયો.

પણ આ અંગે યૂકેની 'નેશનલ ફિઝિકલ લૅબોરેટરી'નાં મહિલા વૈજ્ઞાનિક પૅરડી વિલિયમ્સે મિશ્ર પ્રતિક્રિયા આપી.

તેઓ કહે છે, "હું આ પ્રોજેક્સ સાથે લાંબા સમયથી જોડાઈ નથી પણ મને આ થોડું વિચિત્ર લાગે છે."

"મને લાગે છે કે આ રસપ્રદ વાત છે અને મહત્વની ક્ષણ છે. પણ હું આ પરિવર્તનથી થોડી નિરાશ છું. આ મહત્વનું પગલું છે અને નવી પદ્ધતિ વધુ સારી રીતે કામ કરશે."

કિલોગ્રામની કતલ કેમ ?

1889થી ''લી ગ્રાન્ડ કે'' માપ માટેનો આંતરરાષ્ટ્રીય માપદંડ છે અને વિશ્વમાં તેની પ્રતિકૃતિ વિતરણ કરાઈ હતી.

પણ માસ્ટર કિલોગ્રામ અને તેની પ્રતિકૃતિમાં થોડું પરિવર્તન આવેલું અને તેને થોડી ક્ષતિ પણ પહોંચેલી.

વિશ્વના દવાના ઉત્પાદન, નૅનોટૅકનોલૉજી અને પ્રિસીસન એંજિનિયરિંગ જેવા ઘણા ક્ષેત્રોમાં માપમાં ભારે ચોક્સાઈ રાખવી પડે એમ છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ પામમાં ફેરફાર કરવો પડે તેમ હતો. તેથી 'લી ગ્રાન્ડ કે' થી આગળ વધવું પડે એમ હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'લી ગ્રાન્ડ કે' કઈ રીતે ખોટું?

જનરલ કૉન્ફરન્સ ઑન વેઇટ ઍન્ડ મૅઝર્સનો કાર્યક્રમ

વજન માપવામાં સુક્ષ્મ પાસા ધ્યાનમાં લેવાય છે. તે આંખના પલકારામાં પરિવર્તન પામે એટલું સુક્ષ્મ હોય છે, પણ આટલા સુક્ષ્મ પરિવર્તનના પરિણામની ઘણી અસર હોય છે.

નેશનલ ફિઝિકલ લૅબોરેટરીના માસ મિટિરિઑલોજી વિભાગના વડા ડૉ. સ્ટુઅર્ટ ડૅવિસનના મતે ઇલેક્ટ્રિકલ મૅઝરમૅન્ટ વધુ ચોક્કસ, સ્થિર અને સમાનતા ધરાવે છે.

ઇલેક્ટ્રિકલ માપદંડની વિશ્વનિયતા પર વાત કરતા ડૉ. સ્ટુઅર્ટ ડૅવિડસન કહે છે કે તે વધુ સ્થિર, વધુ ચોક્કસ અને વધુ સમતાવાદી છે.

તેઓ કહે છે કે, " આપણે પેરિસ અને વિશ્વમાં બીજા ભાગોમાં કિલોગ્રામની પ્રતિકૃતિની તુલના કરીએ તો તેમાં તફાવત જણાય છે."

"વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણથી આ સ્વીકાર્ય નથી. મતલબ કે 'લી ગ્રાન્ડ' આજના સંજોગોમાં સ્વીકૃત હોય પણ આગામી સો વર્ષમાં તે ન પણ રહે. "

નવી પદ્ધતિ કેવી રીતે કામ કરશે?

વિદ્યુતચુંબક બળ સર્જે છે. સ્ક્રૅપયાર્ડમાં જુની કાર જેવા ધાતુ-પદાર્થને ઉચકીને ખસેડવામાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.

વિદ્યુતચુંબકીય ખેંચાણને કૉઈલમાંથી પસાર થતાં...\n\ntl;dr:

વૈજ્ઞાનિકો હવે કિલોગ્રામને જુદી રીતે વ્યાખ્યાબદ્ધ કરી રહ્યા છે.


કિશોર કુમાર : ‘હમ જબ ના હોંગે તો રો રો કે દુનિયા ઢુંઢેગી મેરે નિશાં’\nઉમદા સેન્સ ઑફ હ્યુમરના માલિક હતા કિશોર દા

કિશોર કુમારને ગાવાની તક કઈ રીતે મળી? આ વિશે વાત કરતા ખુદ કિશોર કુમારે કહ્યું હતું, "જ્યારે હું મારા ભાઈ અશોકકુમાર સાથે સંગીતકાર એસ.ડી. બર્મનને મળવા ગયો ત્યારે અશોકકુમારે જણાવ્યું હતું કે મારો ભાઈ પણ થોડું ગાઈ શકે છે."

તેમણે કહ્યું, "એસ.ડી. બર્મને મારું નામ પૂછ્યું અને કોઈ ગીત ગાવાનું કહ્યું. તેમણે જ ગાયેલું અને તે સમયે ખૂબ પ્રખ્યાત થયેલું એક બંગાળી ગીત મેં ત્યારે ગાયું હતું."

"મારું ગીત સાંભળી તેઓ બોલ્યા, 'અરે આ તો મારી નકલ કરી રહ્યો છે. હું નિશ્ચિતપણે આ વ્યક્તિને ગાવાની તક આપીશ'. હું તો ત્યારે વિચારી પણ નહોતો શકતો કે સચિન દા મારી પાસે ગીત ગવડાવશે."

સંગીતકાર જતીન-લલિતની જોડીના લલિત કહે છે, "ગીતોમાં મસ્તી રજૂ કરતું એક્સ્પ્રેશન બહુ મુશ્કેલીથી આવે છે, પરંતુ કિશોર દાના ગીતોમાં તે કુદરતીપણે આવી જતું હતું.”

"તેમના ગીતોમાં એટલું એક્સ્પ્રેશન હતું જે અમે નથી લાવી શકતા."

ગીતો અમર થઈ જતાં

કિશોરા કુમારની 89મી જયંતી છે

લલિત કહે છે કે તેમનામાં સંગીતની સમજણ એટલી વધારે હતી કે કોઈ સંગીતકાર થોડી ખરાબ ધૂન લઈને આવે તો પણ તેઓ તેમાં એટલો પ્રાણ ફૂંકતા કે તે ગીત અમર થઈ જતું.

તેમની સેન્સ ઑફ હ્યુમર એવી હતી કે તેમના વિશે કોઈ અનુમાન નહોતું લગાવી શકતું કે તેમનું આગામી પગલું શું હશે.

એકવાર કિશોર કુમાર કોઈ હાઈ-વે પર ફિલ્મનું શૂટિંગ કરી રહ્યા હતા. દિગ્દર્શકે સમજાવ્યું હતું કે તમારે ગાડીમાં બેસીને આગળ જવાનું છે અને બાદમાં શૉટ કટ થઈ જશે.

કિશોર કુમાર બાદમાં ગાડીમાં બેઠા અને નીકળી ગયા. દિગ્દર્શક કિશોર કુમારના પરત આવવાની રાહ જોતા રહ્યા.

કિશોર દા ક્યારે શું કરશે તે કહી શકતું ન હતું

થોડા સમય બાદ જાણ થઈ કે કિશોર કુમાર ગાડીમાં ખંડાલા પહોંચી ત્યાં સૂઈ ગયા હતા.

કિશોર કુમાર ઘણી વાર કહેતા કે આ ગીત તેઓ ગાશે તો તે નિશ્ચિતપણે હિટ સાબિત થશે.

કિશોર કુમારને ભગવાને એવો સ્વર આપ્યો હતો કે તેમનો ખરાબ અવાજ આજ સુધી સાંભળવા નથી મળ્યો.

તે એવું પણ કહે છે કે રાજેશ ખન્ના મોટા અભિનેતા અને સુપર સ્ટાર બન્યા તેમાં કિશોર કુમારનું મોટું યોગદાન હતું. કિશોર કુમારે જે હીરો માટે ગીત ગાયા, તેઓ અમર થઈ ગયા.

હવે તમે આ વાતથી અનુમાન લગાવી શકો છો કે કિશોર કુમારનું અસ્તિત્વ કેવું હતું.

તેમની ગેરહાજરીમાં પણ તેમનો અનુભવ થાય છે

કિશોર કુમારને હોલીવૂડની ફિલ્મોના જોવાનો ખૂબ શોખ હતો

ગીતકાર જાવેદ અખ્તરે કહ્યું હતું, "મહાન લોકો...\n\ntl;dr:

'કિશોર કુમાર' અને 'કિશોર દા'ના હુલામણા નામે જાણીતા ગાયક આભાસકુમાર ગાંગુલીનો આજે 90મો જન્મદિવસ છે.