અટલ બિહારીની સરકારની હારને ધ્યાનમાં રાખીને રજૂ કરાયું બજેટ?\nનાણાંપ્રધાને વચલો રસ્તો અપનાવીને 2018-19નું સામાન્ય બજેટ રજૂ કર્યું.

જોકે, તેમાં ગ્રામીણ વિસ્તારો અને ખેડૂતોને રાહત આપવા માટેનું વલણ જોવા મળ્યું. દેશના મતદાતાઓનો આ મોટો વર્ગ છે.

પડકારોનો સામનો કરી રહેલા કૃષિ ક્ષેત્રને ટેકો આપવો એ આર્થિક અને નૈતિક જરૂરિયાત હતી.

પણ સવાલ એ છે કે વિતેલા વર્ષોમાં તેમણે આ સ્થિતિને ગણકારી કેમ નહીં?

હવે જ્યારે ચૂંટણી નજીક છે, ત્યારે તેમને આની યાદ કેમ આવી?

2004ની ચૂંટણીના પરિણામોમાંથી બોધપાઠ

કદાચ મોદી સરકારે 2004ની લોકસભા ચૂંટણીમાંથી બોધપાઠ લીધો હતો.

કેમ કે આ ચૂંટણી પૂર્વે અટલ બિહારી વાજપયીની સરકાર ફરીથી સત્તામાં આવશે તેવું માનવામાં આવી રહ્યું હતું.

મને યાદ છે જ્યારે ચૂંટણી પૂર્વે અટલ બિહારી સરકારમાં સૂચના પ્રસારણ મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદ સાથે મુલાકાત થઈ હતી.

મેં તેમને પૂછ્યું કે એફએમ રેડિયો પર સમાચાર પ્રસારિત કરવા માટે સરકાર ખાનગી કંપંનીને મંજૂરી ક્યારે આપશે?

ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું, "અમને ચૂંટણી જીતી જવા દો. અમે તેની મંજૂરી આપી દઈશું. આ સંબંધનું એક બિલ પણ તૈયાર છે."

ઇંડિયા શાઇનિંગ' અને ગ્રામીણ વિસ્તાર

આ બજેટ મહદંશે કૃષિલક્ષી રહ્યું

આ સમયે પક્ષ 'ઇન્ડિયા શાઇનિંગ'ના વિચારમાં મગ્ન હતો. પણ ગ્રામીણ વિસ્તારો 'શાઇન' નહોતા કરી રહ્યા.

ખેડૂતો પરેશાન હતા. ખેડૂતો આત્મહત્યા કરી રહ્યા હતા. ભાજપ સરકારે તેમની સંપૂર્ણ અવગણના કરી હતી.

આથી પરિણામ એવું આવ્યું કે, 2004માં ખેડૂતો અને ગ્રામીણ વર્ગના યુવાઓએ ભાજપને સત્તામાંથી ઉખાડી ફેંક્યો.

આમ કોંગ્રેસની સરકાર બની. દસ વર્ષ સુધી કોંગ્રેસનું શાસન રહ્યું પણ તેમણે પણ ખેડૂતોની અવગણના કરી.

જોકે, કોંગ્રેસની સરકાર 2014માં મોદી લહેરનો શિકાર બની અને ખેડૂતોએ પણ કોંગ્રેસની વિરુદ્ધમાં મતદાન કર્યું.

આજે પણ ખેડૂતોની હાલત ખરાબ છે. નિષ્ણાતોએ મોદી સરકાર પર પણ ખેડૂતોની અવગણના કરવાનો આક્ષેપ લગાવ્યો છે.

આર્થિક નહીં પણ રાજકીય મહત્ત્વ

પણ આ વખતના બજેટમાં કરવામાં આવેલા પ્રસ્તાવથી લાગે છે કે મોદી સરકાર અગાઉની ત્રણ ચૂંટણીનાં પરિણામોને ધ્યાનમાં રાખી રહી છે.

સરકારે ખેડૂતોને ઘણી મદદ કરવાનો વાયદો કર્યો છે.

સરકારક હવે ખરીફ પાકની પડતર કિંમત માટે ટેકાના ભાવ હેઠળ તેનું મૂલ્ય દોઢ ગણું વધારવાનો વાયદો કરી રહી છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે આગામી લોકસભા ચૂંટણીઓ સંદર્ભે સંબંધિત લોકોને સંદેશો મળી જાય તે હેતુને લીધે અરુણ જેટલીએ આ જાહેરાતો હિંદીમાં કરી હતી.

મધ્યમ વર્ગ અને પગારદાર લોકોને...\n\ntl;dr:

આગામી લોકસભા ચૂંટણી પૂર્વેનું મોદી સરકારનું પૂર્ણ કક્ષાનું છેલ્લું બજેટ રાજકીય પણ છે અને આર્થિક પણ છે.


અટલ સુરંગ : ભારત-ચીન તણાવ બાદ લેહ-લદ્દાખના લોકો કેટલા ખુશ?\nહિમાચલ પ્રદેશના લાહૌલમાં રહેતા વિદ્વાન અને ઇતિહાસકાર દોરજે એ ત્રણ સદસ્યવાળા સમૂહનો ભાગ હતા જેઓ એક વિશેષ માગ લઈને પૂર્વ વડા પ્રધાનને મળવા ગયા હતા.

કુલ્લુમાં બેઠાબેઠા દોરજે એ દિવસોને યાદ કરતા ફોન પર જ જણાવે છે કે કઈ રીતે તેમણે વડા પ્રધાનને એક એવી સુરંગ બનાવવાની માગ કરી હતી જે દરેક મોસમમાં કાર્યરત રહી શકે.

તે દિવસોને યાદ કરતા તેઓ કહે છે, "અમારી મુખ્ય માગ આ સુરંગને લઈને હતી. અમે લદ્દાખ વિશે પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો જે આ સુરંગ સાથે જોડાશે અને બીજી માગ બેશક લાહૌલ સંબંધિત હતી જે વર્ષના છ મહિના માટે પૂરી રીતે સંપર્કવિહોણું થઈ જાય છે. અમે આ સુરંગ બની જવાથી આ સમસ્યાનું સમાધાન ઇચ્છતા હતા."

હિમાચલ પ્રદેશની મનમોહક લાહૌલ ખીણ લગભગ દર વર્ષે પાંચથી છ મહિના દેશ-દુનિયાથી એકદમ સંપર્કવિહોણી થઈ જાય છે. કેમ કે રોહતાંગ પાસ બરફવર્ષાના લીધે બંધ થઈ જાય છે.

એ વાત સૌ જાણે છે કે અટલ બિહારી વાડપેયીને મનાલીથી કેટલો પ્રેમ હતો. વર્ષ 2000માં તેમણે એક પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી હતી. એ પ્રોજેક્ટ મનાલી અને લેહને જોડવાનો હતો.

પછી વર્ષ 2019માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આ સુરંગનું નામ પણ તેમના જ નામે રાખ્યું. પહેલાં તેને રોહતાંગ સુરંગના નામથી ઓળખવામાં આવતી હતી.

જ્યારે  વાજપેયીએ સકારાત્મક પ્રતિક્રિયા આપી

દોરજે કહે છે કે તે ત્રણ વ્યક્તિ તત્કાલીન વડા પ્રધાનને મળવા ગયા હતા. તેમાં એક તાશી દાવા હતા. તેઓ આરએસએસની એક તાલીમ દરમિયાન વાજપેયીના મિત્ર બની ગયા હતા.

દોરજેએ બીબીસીને જણાવ્યું, "અમે તાશી દાદાને વડા પ્રધાનને મળવા જનારા દળનું નેતૃત્ત્વ કરવા રાજી કરી લીધા હતા. અમે એક સોસાયટી ' લાહૌલ સંઘી જનજાતિ સેવા કમિટિ'ના માધ્યમથી અટલજીને મળવા દિલ્હી પહોંચ્યા હતા. તેમની પ્રતિક્રિયા ઘણી સકારાત્મક હતી."

તેઓ કહે છે, " અમે તેમને પહેલી વાર 1998માં મળ્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે સુરંગ મહત્ત્વપૂર્ણ છે અને પહેલાં જ બની જવી જોઈતી હતી. વર્ષ 1999માં અમે જ્યારે બીજી વખત મળ્યા ત્યારે કારગીલ યુદ્ધ સમાપ્ત થઈ ચૂક્યું હતું. તેમને અહેસાસ થઈ ગયો હતો કે અમે કેમ પહેલી બેઠકમા લદ્દાખનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. તેઓ એ વાતથી ખુશ પણ હતા અને આશ્ચર્યમાં પણ કે અમને કારગીલ વિશે કેવી રીતે ખબર હતી. આના તુરંત બાદ તેમણે સુરંગ માટે હા કહી દીધું હતું."

 બરાલાચા પાસ મુખ્ય પડકાર

લેહના એક ડીલર સી. એસ રાઠોડ કહે છે, "મને વિશ્વાસ છે કે આ સુરંગ ખૂલી જવાથી લદ્દાખનું ભવિષ્ય ઉજ્જ્વળ થશે. બંને તરફથી 96...\n\ntl;dr:

શેરિંગ દોરજી હાલ 83 વર્ષના છે. તેમને આ ઉંમરે ભલે કંઈ યાદ ન હોય પણ વર્ષ 1998માં ભારતના તત્કાલિન વડા પ્રધાન સાથેની તેમની મુલાકાત સારી રીતે યાદ છે.


અટલ-આંબેડકર પર છે અમિત શાહની 2019ની ગણતરી\n2000ની સાલમાં નાગપુર ખાતે યોજાયેલી રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણીની બેઠકમાં ભાજપના તત્કાલીન અધ્યક્ષ બંગારૂ લક્ષ્મણે આ વાતનું આહ્વાન કર્યું હતું.

2003માં રાયપુર ખાતે ભાજપની રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણીની બેઠક યોજાઈ હતી, જેમાં અટલ બિહારી વાજપેયી, લાલકૃષ્ણ અડવાણી તથા જસવંતસિંહ સમક્ષ ભાજપના તત્કાલીન અધ્યક્ષ વેંકૈયા નાયડૂએ ગર્જના કરી હતી.

નાયડૂએ કહ્યું હતું, "ભાજપમાં એકતા છે અને ભાજપમાં સ્પષ્ટતા છે. લોકો ભાજપ તથા સાથી પક્ષોને વધુ એક મોટી તક આપવા ચાહે છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

2004માં લોકસભાની ચૂંટણીઓ યોજાઈ, જેમાં ભાજપના નેતૃત્વમાં સત્તાધીશ નેશનલ ડેમૉક્રેટિક અલાયન્સ (એનડીએ)નો કારમો પરાજય થયો અને ભાજપે ગાદી છોડવી પડી.

ગઈકાલે અને આજે

14 વર્ષ ફાસ્ટ ફોરવર્ડ બાદ નજર કરીએ શનિવાર (આઠમી સપ્ટેમ્બર)ના દિવસે નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી ભાજપની વધુ એક રાષ્ટ્રીય કાર્યકારિણીની બેઠક પર.

"આપણી પાસે દુનિયાના સૌથી લોકપ્રિય નેતા નરેન્દ્ર મોદી છે." ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહે રાષ્ટ્રિય કાર્યકારિણીમાં આ વાતનો હુંકાર કર્યો.

સ્વાભાવિક રીતે તેમનો ઇશારો આગામી લોકસભા ચૂંટણી તથા તે પૂર્વે યોજાનારી રાજસ્થાન, મધ્ય પ્રદેશ, સહિત પાંચ વિધાનસભા ચૂંટણીઓ તરફ હતો.

દિલ્હીમાં એક વિખ્યાત ફાઇવ-સ્ટાર હોટલની પાસે આંબેડકર ઇન્ટરનેશનલ સેન્ટર આવેલું છે, જેનું ઉદ્ઘાટન ગત વર્ષે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કર્યું હતું.

આજે આંબેડકર સેન્ટર ભાજપના ભગવા રંગના બેનરોથી સજાવેલું છે અને દરેક તરફ દિવંગત નેતા અટલ બિહારી વાજપેયીની તસવીર જોવા મળી રહી છે.

અંદર હોલમાં વાજપેયીની કવિતાઓ ઉપરાંત પરવેઝ મુશર્રફ સાથે થયેલી મુલાકાત, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘમાં તેમનું ભાષણ તથા ડઝનબંધ રેલીઓને સંબોધનની તસવીરો મૂકવામાં આવી છે.

અંદરથી લઈને બહાર રસ્તા સુધી લગભગ દરેક બેનર પર સૌથી મોટી તસવીર નરેન્દ્ર મોદીની છે. તેની પાસે ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહની તસવીર છે.

રાજનાથસિંહ, અરૂણ જેટલી, સુષમા સ્વરાજ તથા નીતિન ગડકરી જેવા નેતાઓની તસવીર પણ બેનર પર છે, પરંતુ તે ઉપરોક્ત બંને નેતાઓની સરખામણીએ અડધાં કદની છે.

થોડીક મહેનત કર્યાં બાદ એક બેનર પર લાલકૃષ્ણ અડવાણી તથા મુરલી મનોહર જોશીની તસવીરો એક બેનર પર જોવા મળી. એ તસવીર પર માત્ર આ બે 'માર્ગદર્શક' હતા અને બીજું કોઈ નહીં.

દલિતો પર ફોકસ

શનિવારે સવારે અમિત શાહ ત્યાં પહોંચ્યા એટલે ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકરની તસવીરને ફૂલ ચડાવીને પ્રણામ કર્યાં.

ગત તમામ વર્ષો દરમિયાન પાર્ટીની આ...\n\ntl;dr:

"આપણાં લોકલાડીલા વડા પ્રધાન અટલજીના ઘૂંટણનું ઓપરેશન તા. 10મી ઑક્ટોબરે થશે અને અમે તેમના સ્વસ્થ જીવનની કામના કરીએ છીએ. પાર્ટીએ દલિત તથા પછાત વર્ગના લોકોના ઉત્થાન માટે 10 સૂત્રીય એક્શન પ્લાન બનાવ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ, પંજાબ, કેરળ, આસામ તથા તામિલનાડુની વિધાનસભાની ચૂંટણીની તૈયારીમાં લાગી જવાનું છે."


અટલબિહારી વાજપેઇનો ગુજરાત સાથે નાતો કેવો હતો?\nતેમના એવા ઘણા જન્મદિવસો હતા કે જ્યારે તેમણે મનાલી કે કાશ્મીરમાં, દિલ્હીની એ.એમ હોસ્પિટલમાં કે કટોકટીના કારાવાસમાં "કેદી કવિરાય" તરીકે સરસ કાવ્યો રચ્યા હોય.

તેમનું જીવન એકલું રાજકારણ જ નહીં, સંવેદનાના અનેક મોરચે પણ આકાશી પંખી જેવું રહ્યું છે.

વ્યક્તિ અટલજી, રાજકીય નેતા અટલજી, સત્યાગ્રહી અટલજી, વિપક્ષના નેતા અટલજી, અને વડાપ્રધાન અટલજી.... આ  અને આવા બીજાં ઘણાં સ્વરૂપો છે તેમના.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

ગુજરાત સાથેના તેમના સંબંધમાં એક નવા ભારતના નિર્માણનું સપનું કાયમ જોડાયેલું રહ્યું તેની ભાગ્યે જ કોઈને જાણ હશે!

તેમના વિષે લખાયેલાં પુસ્તકો પણ આ મહત્ત્વનાં પ્રકરણને ભૂલી ગયાં છે.

ગુજરાતમાં એ પ્રથમ વાર આવ્યા ત્યારે જનસંઘનો હજુ ઉદય થઈ રહ્યો હતો. ટાંચા સાધનો અને થોડાક સમર્પિત કાર્યકર્તા..

આ સિવાય કોઈ સગવડ નહી. ચૂંટણી લડવાની તો ખરી પણ પરિણામ પછી એકઠા થવાનું અને કોણે કેટલી ટક્કર આપી અને અનામત જાળવી રાખી તેની ઉજવણી કરવાની!

ભાવનગરમાં અટલબિહારી

એ વખતે જીતવાની તો વાત જ ક્યાં હતી? છેક ૧૯૬૦માં સમગ્ર ગુજરાતની બે નગરપાલિકા બોટાદ અને માણાવદરમાં બહુમતી મેળવી.

તેની નોંધ અખિલ ભારતીય અધિવેશનમાં લેવાય એટલે ગુજરાત જનસંઘ એકમ રાજી રાજી!

ભાવનગરમાં કાર્યકર્તાઓની બેઠકમાં અટલ બિહારી આવ્યા ત્યારે તદ્દન યુવાન! કાર્યકર્તાઓ કહે, 'અરે, આ તો સાવ નાનકડા..!'

અટલજી આ વિધાન સાંભળી ગયા, ને ખડખડાટ હાસ્ય સાથે કહે, 'હાં, છોટા તો હું. અગલી બાર બડા હો જાઉંગા!'

વક્તૃત્વ અને વિચારના ઉત્તમ પ્રતિનિધિ તરીકે વાજપેઇએ પોતાની જિંદગી ખર્ચી નાખી.

સાજા સારા હતા ત્યાં સુધીમાં સમગ્ર દેશમાં સોએક વાર ભ્રમણ કર્યું હશે અને જનસભાઓ? ગણતરી ના કરી શકાય એટલી, હજારોની સંખ્યામાં.

તેમનો જે હેતુ હતો એ તેમના જ કાવ્યમાં,

"ન દૈન્યમ, ન પલાયનમ,/હ

મે ધ્યેય કે લિયે / જીને, જૂઝ્ને ઔર / આવશ્યકતા પડને પર / મરનેકે સંકલ્પ કો દોહરાના હૈ/ આગ્નેય પરીક્ષા કી / ઇસ ઘડી મેં/આઈયે, અર્જુન કી તરહ / ઉદ્દઘોષ કરે/ ન દૈન્યમ ન પલાયનમ/

અને કટોકટીના કારાવાસ દરમિયાન લખ્યું:

"દાવ પર સબ કુછ લગા હૈ, રુક નહીં સકતે. ટૂટ સકતે હૈ, મગર હમ ઝૂક નહીં સકતે."

જનસંઘમાં આવા પ્રચંડ પુરુષાર્થ અને સમર્પણના મિજાજે પક્ષને છેક સત્તા સુધી પહોંચાડ્યો એ રાજકીય ઇતિહાસની અનોખી ઘટના છે.

આમ કરવા માટે જે શક્તિ સર્જવાની હતી તે આસન નહોતી. તેના બીજ પંજાબ, દિલ્હી અને ગુજરાતમાં અંકુરિત થયાં.

કચ્છમાં...\n\ntl;dr:

આ પણ એક કરુણાંતિકા છે કે શતાયુના દશકમાં આયુષ્યને આગળ દોડતું અનુભવતા વાજપેઇ આજે કશું લખી શકતા હોત તો જરૂર પોતાના જન્મદિવસે એક કવિતા રચી હોત.


અડચણો વચ્ચે ઘેરાયેલા કતાર વર્લ્ડ કપ 2022ની હાલની પરિસ્થિતિ\nપરંતુ, વિવાદ બાદ કતારમાં વર્લ્ડ કપના આયોજન પર સંકટ છવાયું છે. પાડોશી દેશો સાથે વેપાર માર્ગો બંધ થતા બાંધકામના સાધનોની અછત ઊભી થઈ છે. શું છે હાલની સ્થિતિ?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

2022માં કતારમાં ફીફા ફૂટબોલ વર્લ્ડ કપ યોજાશે. પાડોશી દેશો સાથે ખટરાગ અગાઉ કતારમાં તૈયારીઓ પૂરજોશમાં હતી.


અડવાણીથી મોદી અને હવે અમિત શાહની સરદાર સાથે સરખામણી થઈ શકે ખરી?\nમોરારિબાપુ

તેમણે કહ્યું, "હિંમતપૂર્વક અને સાહસપૂર્વક બંધારણીય નિર્ણયો લેતા ગુજરાતના એવા, થોડીક સરદાર પટેલની યાદ અપાવે એવા ભારતના ગૃહમંત્રી અમિત શાહ."

મોરારિબાપુએ વિરોધ પક્ષના એક પણ નેતાનું નામ લીધા વિના કહ્યું, "દેશના પરમકલ્યાણ માટે બધાએ એકસાથે ભારતવર્ષનો મહિમા ન ગાવો જોઈએ? અમુક ગ્રૂપને ઉકસાવીને ભારતનું કલ્યાણ થતું હોય જેમાં વિશ્વકલ્યાણ સમાયેલું હોય, તેમાં અમુક લોકોને ઉકસાવીને દેશમાં અશાંતિ, તોફાન આદિ-આદિ જે કોઈ પણ કરાવતું હોય, માત્ર રાષ્ટ્રને નજરમાં રાખીને તેનું શુભ વિચારતા, આવી પ્રવૃત્તિ બંધ ન થવી જોઈએ?"

જોકે, ત્યાર બાદ મોરારિબાપુએ કહ્યું હતું કે તેમણે અમિત શાહ અને સરદાર પટેલની સરખામણી સંપૂર્ણતામાં નહોતી કરી.

દેશમાં અત્યારે નાગરિકતા કાયદાને લઈને વિરોધપ્રદર્શન થઈ રહ્યાં છે અને ત્યારે મોરારિબાપુએ કાયદાનો ઉલ્લેખ કર્યા વિના આ વાત કરી હતી.

નરેન્દ્ર મોદી સરકાર 2.0માં અમિત શાહ ગૃહમંત્રી બન્યા પછી કલમ 370ની નાબૂદીથી અને વિવાદાસ્પદ બનેલા નાગરિકતા કાયદાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે અને તેનો વિરોધ પણ થઈ રહ્યો છે અને સમર્થનમાં પણ પ્રદર્શનો થયાં છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે તાજેતરમાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહે એવું નિવેદન આપ્યું હતું કે જેને જેટલો વિરોધ કરવો હોય એ કરે પણ નાગરિકતા સંશોધન કાયદો પરત નહીં લેવાય.

મોરારિબાપુનું નિવેદન અમિત શાહના એ નિવેદન પછી આવ્યું છે.

જોકે, એ પછી બીબીસી ગુજરાતીએ નાગરિકતા કાયદા અંગે તેમને સવાલ કર્યો હતો, પરંતુ તેમણે કોઈ જવાબ આપ્યો નહોતો.

કૉંગ્રેસના પ્રદેશ અધ્યક્ષ અમિત ચાવડાએ ટીકા કરતા કહ્યું હતું કે, "આ સરદાર પટેલનું અપમાન છે."

જોકે, વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસના નેતા પરેશ ધાનાણીએ મોરારિબાપુનું નામ લીધા વિના આ અંગે કટાક્ષ કર્યો હતો.

વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસના નેતા પરેશ ધાનાણીએ ટ્વીટ કર્યું હતું, "કથાની રામાયણ" 'રાવણ' પણ શિવભક્ત, શૂરવીર અને ખૂબ વિદ્વાન હતો, પરંતુ એનાં કાળાં કરતૂતોથી 'કલંકિત રાજ'ને મુક્તિ અપાવવા માટે જ રામાયણ રચાઈ હતી.. 'રાવણ'ના પાત્રને નમ્રપણે ન્યાય આપવાના પ્રયાસમાં ક્યાંક 'વાનર' અને 'ખિસકોલી'ના યોગદાનની ઉપેક્ષા ન થાય ઈ 'રામ રાજ્ય'!"

ઉલ્લેખનીય છે કે હાલ અમિત શાહ સાથે સરદાર પટેલની સરખામણીનો વિવાદ થઈ રહ્યો છે પરંતુ આ પહેલાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે સરદાર પટેલની સરખામણી અનેક વખત કરવામાં આવી છે.

'સરદાર પટેલ અને અમિત શાહમાં સરખામણી ન થઈ શકે'

થોડા સમય પહેલાં રાજ્યસભા સાંસદ અમરસિંહે...\n\ntl;dr:

રાજકોટના વીરપુરમાં ગુજરાતના પ્રખ્યાત કથાકાર મોરારિબાપુએ એક નિવેદન આપ્યું, જેમાં તેમણે ગૃહમંત્રી અમિત શાહની સરખામણી દેશના પ્રથમ ગૃહમંત્રી અને નાયબ વડા પ્રધાન સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ સાથે કરી હતી.


અડવાણીનું નામ 'સ્ટાર પ્રચારક' યાદીમાં, પરંતુ પ્રચારમાંથી ગાયબ\nઅડવાણી તેમના ગૃહ રાજ્યમાં વિધાનસભા ચૂંટણીના પ્રચારમાં જોવા નથી મળતા

પરંતુ, જે વ્યક્તિએ દેશની રાજનીતિમાં હિંદુત્વ નિર્માણ કર્યું, તે એલ. કે. અડવાણી તેમના ગૃહ રાજ્યમાં વિધાનસભા ચૂંટણીના પ્રચારમાં જોવા નથી મળતા.

હાલની ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી માટે ભારતીય ચૂંટણી કમિશનર (ઇસીઆઈ)ને રજૂ કરાયેલી ભાજપના સ્ટાર પ્રચારકોની યાદીમાં એલ. કે. અડવાણીનું નામ પણ સામેલ છે.

જોકે, ગુજરાતમાં પ્રથમ તબક્કાની ચૂંટણીના પ્રચારનો અંત આવી ગયો છે, છતાંય ભૂતપૂર્વ નાયબ વડાપ્રધાન ગુજરાતમાં જાહેર રેલીમાં જોવા નથી મળ્યા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

વર્ષ 2012માં ગુજરાતમાં રેલી કરી હતી

અડવાણીએ ગુજરાતમાં 2012ની વિધાનસભાની ચૂંટણી દરમિયાન કેટલીક રેલીઓ કરી હતી

વર્ષ 2012ની વિધાનસભાની ચૂંટણીના અહેવાલો દર્શાવે છે કે પીઢ નેતા અડવાણીએ ગુજરાતમાં 2012ની વિધાનસભાની ચૂંટણી દરમિયાન કેટલીક રેલીઓ અથવા સભાઓને સંબોધી હતી.

જેમાં તેમણે કહ્યું હતું, "નરેન્દ્ર મોદીની આગેવાનીમાં ગુજરાતમાં શાસક પક્ષ આ ચૂંટણીમાં વિજયી થઈને 'જીતની હેટ્રિક' પૂર્ણ કરશે."

હવે, નરેન્દ્ર મોદી દેશના વડા પ્રધાન છે અને તે સતત જાહેર રેલીઓને સંબોધી રહ્યા છે.

90 વર્ષીય અડવાણી છેલ્લા બે દાયકાથી ગાંધીનગર લોકસભા મતવિસ્તારમાંથી સંસદસભ્ય છે.

મતવિસ્તારના લોકો શું કહે છે?

ગાંધીનગરના રહેવાસીઓ કહે છે કે તેઓએ લાંબા સમયથી અડવાણીને જાહેર સભામાં કે જાહેર જીવનમાં જોયા નથી

અડવાણીના મતવિસ્તાર- ગાંધીનગરના રહેવાસીઓ કહે છે કે તેઓએ લાંબા સમયથી અડવાણીને જાહેર સભામાં કે જાહેર જીવનમાં જોયા નથી.

ગાંધીનગરના એક નિવાસી, બાલકૃષ્ણ જોશી બીબીસીને કહે છે, "એવું લાગે છે કે અડવાણીજીની રાજનીતિ હાલની રાજકીય પરિસ્થિતિમાં વધુ સુસંગત નથી.

"તેઓ દેશભરમાં 'રામ મંદિર'નો મુદ્દો ઉઠાવી એનડીએને સત્તામાં લાવ્યા હતા, પરંતુ આ મુદ્દો આજે જનતાને આ મુદ્દો અપીલ નથી કરતો."

અડવાણી છેલ્લા બે દાયકાથી ગાંધીનગર લોકસભા મતવિસ્તારમાંથી સંસદસભ્ય છે

ગાંધીનગરના એક રહેવાસી 82 વર્ષીય અરુણ બુચ નિયમિતપણે ગાંધીનગરને લગતા વિવિધ મુદ્દાઓ વિશે અડવાણી સહિત કેન્દ્ર સરકાર અને અન્ય સંબંધિત વિભાગોને રજૂઆત કરતા રહે છે.

તેઓ કહે છે, "ગાંધીનગર રેલવે સ્ટેશન માટે અમે હજારો વાર ટ્રેનોની માગણી કરી છે.

"અમે અડવાણીજીને પણ રજૂઆત કરી છે, પરંતુ સરકાર તરફથી અમને કોઈ પ્રતિક્રિયા મળી નથી અને એવું લાગે છે કે અડવાણી નિષ્ક્રિય છે અથવા કોઈ તેમને સાંભળતું નથી.''

મોદી અને શાહ ભાજપના...\n\ntl;dr:

રાહુલ ગાંધીના ધર્મ અને 'હિંદુત્વ'ના દાવા, પ્રતિ-દાવાઓ ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી માટે ચાલી રહેલા પ્રચાર દરમિયાન સમાચારમાં છે.


અડવાણીને ગાંધીનગરથી ટિકિટ નહીં, શું અડવાણીનો યુગ આથમી ગયો?\nતેમાં ગાંધીનગર બેઠક પરથી લાલકૃષ્ણ અડવાણીની જગ્યાએ અમિત શાહનું નામ ઘોષિત કરવામાં આવ્યું છે.

અડવાણી આ બેઠક પર સૌપ્રથમ 1991માં ચૂંટાયા હતા જે બાદ 1998થી તેઓ સતત ચૂંટાતા આવ્યા છે.

જોકે, આ વખતે પક્ષે તેમને અહીંથી ચૂંટણી લડવાની તક આપી નથી.

આ એક પ્રકારનું નેચરલ ટ્રાન્ઝિશન છે. અડવાણી હવે એ સ્થિતિમાં નથી કે તેઓ સક્રિય રીતે પ્રચાર અભિયાન ચલાવી શકે.

ચૂંટણીમાં જેવી રીતે પરસેવો પાડવો પડે છે તેના માટે અડવાણીની ઉંમર ઘણી વધારે છે.

આને ભાજપ પક્ષને એક પેઢી પાસેથી બીજી પેઢીના હાથમાં જતો જોઈ શકાય છે બીજું કંઈ નહીં.

અમિત શાહ-અડવાણીની સરખામણી યોગ્ય?

અડવાણીની બેઠક પરથી અમિત શાહના લડવા પર કેટલાક લોકો ભલે કહે કે ભાજપના અધ્યક્ષનું કદ અડવાણીની સમકક્ષ થઈ ગયું છે, પરંતુ કોઈ બેઠક પરથી લડવાને કારણે કોઈનું કદ વધતું કે ઘટતું નથી.

જો આ જ માપદંડ હોય તો તમે વારાણસીથી કોઈ પણ એવા નેતા તમને યાદ નહીં હોય જેનું કદ વડા પ્રધાન જેટલું મોટું થઈ ગયું હોય.

વારાણસીથી મોદી જીત્યા એનો એ મતલબ નથી કે તેઓ બેઠકને કારણે મોટા થયા. એ નેતાની પોતાના વ્યક્તિત્વ પર આધાર રાખે છે.

બેઠકોનો નેતાના કદ સાથે કોઈ સંબંધ હોતો નથી. આમ પણ ગાંધીનગરથી અમિત શાહ લડી રહ્યા છે. એમાં કોઈ શંકા નથી કે તેઓ ભારતીય જનતા પક્ષના અધ્યક્ષ છે.

ગાંધીનગરથી ચૂંટણી લડવાને કારણે અમિત શાહની તુલના અડવાણીથી કરવી યોગ્ય નહીં ગણાય. તેનાં કેટલાંક કારણો છે.

એક કારણ તો એ કે હવે જમાનો બદલાઈ ગયો છે. નેતૃત્વની પદ્ધતિઓ બદલાઈ ગઈ છે.

અડવાણી અને અમિત શાહ બંને અલગ-અલગ છે. અડવાણીનું કદ ઘણું મોટું છે. અમિત શાહને ત્યાં સુધી પહોંચવામાં ઘણો સમય લાગશે.

જોકે, આ એક રીતે અડવાણી યુગના અંત જેવું છે. એમાં કોઈ શંકા પણ રહી નથી.

ગાંધીનગર બેઠક :  અડવાણીને બદલે અમિત શાહની પસંદગી કેમ કરાઈ

ભાજપનો અટલ-અડાવાણી યુગ કેવી રીતે મોદીનો યુગ બન્યો?

દરેક માટે આથમવાનો સમય આવે છે

2009ની ચૂંટણીઓ બાદ એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે એ જમાનાના નેતાઓનો સમય હવે પૂર્ણ થઈ ગયો છે.

કોઈની ઉંમર 90 વર્ષની થઈ ગઈ હોય અને એ વિચારવું કે તેમનો યુગ હજી પણ રહેશે, તો એ ખૂબ મોટી વાત બની જશે.

ક્રિકેટમાં ખેલાડીઓ પોતાની નિવૃતિના નિર્ણયો ખુદ લે છે પરંતુ રાજનેતાઓની વિદાયને જોવમાં આવે તો જે રીતે અડવાણી હાંસિયામાં ધકેલાતા ગયા હવે એમની કોઈ વાત પણ કરતું નથી.

દરેક વ્યક્તિના જીવનમાં એક ઉતારણનો સમય આવે છે. એવું ના કહી શકાય કે આ સમયમાં તેમને કોઈ...\n\ntl;dr:

ભાજપે ગુરુવારે 2019ની લોકસભા ચૂંટણી માટેના 184 ઉમેદવારોની પોતાની પ્રથમ યાદી બહાર પાડી દીધી છે.


અઢળક સંપત્તિ ભેગી કરનારા ચાઇનિઝ 'અલીબાબા' જૅક માની કહાણી\nડાન્સ પૂરો થાય છે. કંપનીન બૉસ ચહેરા પરથી નકાબ દૂર કરે છે અને સામે હાજર રહેલા હજારો કર્મચારીઓને ફ્લાઇંગ કિસ આપે છે. આ કલ્પના નથી પણ હકીકત છે.

આવરણમાંથી નિકળેલો વ્યક્તિ ચીનનો મેગાબ્રાન્ડ અલીબાબાનો માલિક જૅક મા છે. હિંદી ફિલ્મ 'દીવાર'નો ડાયલૉગ થોડોક એડિટ કરવામાં આવે તો 'આજે ચીન પાસે સંપત્તિ, બેંક બૅલેન્સ, પ્રૉપર્ટી, બિલ્ડિંગ્સ બધું જ છે અને એમની પાસે મા પણ છે.'

જૅક 10મી સપ્ટેમ્બરે 54 વર્ષના થયા, તેઓ 55 વર્ષની ઉંમરે ચેરમેનપદેથી હટી જશે અને બોર્ડ ઑફ ડાયરેક્ટરપદે રહેશે. જૅકે નિવૃત્તિ બાદ અંગ્રેજી શીખવાડવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે.

એશિયાના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ

વર્ષ 2017-2018માં ભારતનું જેટલું સુરક્ષા બજેટ છે, તેમાં લગભગ બે હજાર કરોડ રૂપિયા ઉમેરી દેવામાં આવે તો આ જૅક માની કુલ સંપત્તિ છે.

લગભગ 40 બિલિયન ડૉલર એટલે કે 2 લાખ 61 હજાર કરોડ રૂપિયા. ફોર્બ્સ ઑગસ્ટ 2017ની રિપોર્ટ અનુસાર, જૅક મા એશિયાના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ છે.

આજે સફળ જૅક માની ઈ-કોમર્સ કંપની અલીબાબાનાં દરવાજા ભલે હજારો લાખો લોકો માટે ખુલ્લા હોય, પણ એક સમય એવો હતો કે જ્યારે જૅક મા માટે ઘણી કંપની અને યુનિવર્સિટીએ પોતાના દરવાજા બંધ કરી દીધા હતા.

જ્યારે માએ 'હિમ્મતનો જૅક લગાડ્યો' અને આ બંધ દરવાજાને 'ખુલજા સિમ સિમ' કહીને ખોલ્યા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જૅકનું બાળપણ

જૅકના માતા-પિતા પરંપરાગત ચાઇનિઝ ડાન્સ કરીને આજીવિકા રળતા

વર્ષ 1964 માં ચીનના પ્રાંત શિંજિયાંગનાં હંગ્મોમાં યૂનનો જન્મ થયો હતો. જૅક માના માતા પિતા ચીની ડાન્સ ફૉર્મ પિંગચાન પરફૉર્મર હતા. આ એક પ્રકારનો ક્લાસિકલ ડાન્સ ફૉર્મ છે, જે દ્વારા વાર્તા રજૂ કરવામાં આવે છે.

બાળપણમાં જૅકનું મા યૂન નામ હતું. એમનું નામ જૅક કેમ પડ્યું એની પાછળ પણ રહસ્ય છે.

દૂબળા પાતળા જૅક શાળાનાં દિવસોમાં ભણવામાં હોંશિયાર નહોતા અને તે જીદ્દી પણ નહોતા. પરંતુ તેમના મનમાં અંગ્રેજી શીખવા માટે ભારે ધગશ હતી. અંગ્રેજી શીખવા માટે તેમણે ચીન આવતા વિદેશી પ્રવાસીઓની મદદ લીધી.

પ્રવાસીઓને જૅક ફેરવતા અને બદલામાં તેઓ એમને કહેતા કે તમે મને અંગ્રેજી શીખવાડો. એવા જ એક પ્રવાસીએ નાની ઉંમરમાં જ તેમને જૅક નામ આપ્યું.

જૅકનું સંપૂર્ણ ધ્યાન તો કડકડાટ અંગ્રેજી શીખવા તરફ હતું. પ્રવાસીઓ સાથે ફરવાનો જૅકને ફાયદો થયો. એમણે અંગ્રેજીમાં જ ગ્રૅજ્યુએશન કરવાનો નિર્ણય કર્યો.

ટ્રાન્સલેશન સેન્ટરથી ઇન્ટરનેટ સુધીની યાત્રા

જૅકની અંગ્રેજી એટલી સુધરી ગઈ કે તેમણે...\n\ntl;dr:

સામાન્ય રીતે કંપનીઓમાં કર્મચારીઓ બૉસની આંગળીનાં ઇશારે નાચતા નજરે ચડે છે, ત્યારે દુનિયામાં એક બૉસ એવા પણ છે જે પોતાની કંપનીના 40 હજાર કર્મચારીઓ સામે રંગીન કપડાંમાં માઇકલ જૅકસનનાં ગીતો પર નાચતા જોવા મળે છે.


અઢી હજાર વર્ષ જૂનું મમી ઇજિપ્તથી જયપુર કેવી રીતે પહોંચ્યું?\nમમી

આ મમી ઇજિપ્તના પ્રાચીન રાજ્ય પૅનોપોલીસમાં અખમીનથી સંબંધિત છે, જે 322થી 36 ઈ.સ. પૂર્વે એટલે કે અંદાજે અઢી હજાર વર્ષ પહેલાં ટૉલેમાઇલ યુગનું ગણાવાઈ રહ્યું છે.

આબ્લર્ટ હૉલના દસ્તાવેજ અનુસાર આ મમી ઇજિપ્તના અખમીન ખેમ નામના દેવના ઉપાસક પુરોહિતના પરિવારનાં તૂતુ નામની મહિલા સભ્ય છે.

જયપુરના ઇતિહાસકાર પ્રોફેસર આર.પી. ખંગારોતે જણાવ્યું કે વર્ષ 1883માં સવાઈ માધોસિંહ (દ્વિતીય)એ બ્રિટિશ સરકાર અને ભારતીય રાજ્યોના સહયોગથી ઇન્ડસ્ટ્રીયલ આર્ટ ઇકૉનૉમિક ઍન્ડ ઍજ્યુકેશનલ મ્યુઝિયમ ઍક્ઝિબિશનનું આયોજન કર્યું હતું. આ પ્રદર્શની માટે આ મમી ખાસ લાવવામાં આવ્યું હતું.

પ્રોફેસર ખંગારોતે આ દાવો કર્યો છે કે તેમના પુસ્તક 'અ ડ્રીમ ઇન ધ ડેઝર્ટ'માં પણ કર્યો છે. જોકે ખરીદાયેલી કિંમત અંગે કોઈ જાણકારી નથી.

મમી ખરીદવામાં આવ્યું, ભેટમાં મળ્યું કે કરાર હેઠળ જયપુર લવાયું- એ સવાલ પર આલ્બર્ટ હૉલના અધીક્ષક ડૉ. રાકેશ છોલક અનુસાર આ સ્થિતિને સ્પષ્ટ કરવા માટે કોઈ ચોક્કસ દસ્તાવેજ મોજૂદ નથી.

મમીને પાંચ વાર શો કેસ વિના રખાયું

આલ્બર્ટ હૉલમાં મમીને રાખવામાં આવી છે

14 ઑગસ્ટે જયપુરમાં એટલો વરસાદ થયો કે બૅઝમેન્ટમાં પાણી ભરાઈ જતાં મમીને નુકસાન થતું બચાવવા માટે શો કેસના કાચ તોડીને બહાર કઢાયું હતું. આ પહેલી વાર નથી થયું કે મમીને શો કેસમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યું હોય.

અધીક્ષક ડૉ. રાકેશ છોલક કહે છે, "આલ્બર્ટ હૉલના ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર મમીને શો કેસમાં રાખવામાં આવ્યું હતું. જોકે એપ્રિલ 2017માં તેને બૅઝમેન્ટમાં શિફ્ટ કરાયું હતું અને એ સમયે પણ મમીને શો કેસમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યું હતું."

તેઓ જણાવે છે, "2005, 2007માં પણ તેને શો કેસથી બહાર રાખવામાં આવ્યું હતું. જ્યારે સૌથી વધુ 2012માં ચાર દિવસ માટે મમીને બહાર કાઢવામાં આવ્યું હતું. "

"વર્ષ 2012માં મમીની સુરક્ષાતપાસ માટે ઇજિપ્તના ત્રણ વિશેષજ્ઞ સભ્યોને બોલાવાયા હતા. એ સમયે મમીની સુરક્ષાની તપાસ માટે સૌથી વધુ ચાર દિવસ માટે મમીને શો કેસમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યું હતું."

જયપુરમાં વરસેલા કેટલાક કલાકના વરસાદમાં આલ્બર્ટ હૉલને ઘણું નુકસાન થયું છે. અતિ મહત્ત્વના દસ્તાવેજ અને સરકારી ફાઇલો પાણીમાં પલળી ગઈ છે.

બૅઝમેન્ટમાં કમર સુધી પાણી ભરાઈ જતાં શો કેસની સપાટી સુધી પાણી પહોંચી ગયું હતું.

જોકે કર્મચારીઓની મનોબળ વધારતાં અધીક્ષકે શો કેસનો કાચ તોડીને મમીને સુરક્ષિત કાઢવામાં માટે ભારે મહેનત કરી હતી.

એટલે અંદાજે અઢી હજાર વર્ષ જૂનું...\n\ntl;dr:

જયપુરમાં 14 ઑગસ્ટે થયેલા ભારે વરસાદને કારણે આલ્બર્ટ હૉલમાં પાણી ભરાઈ જવાને કારણે અહીં રાખેલું 2400 વર્ષ જૂનું મમી (મૃતદેહ) બહુ મહેનત બાદ બચાવાયું.


અતિપછાત જ્ઞાતિઓને અનામતમાંથી અલગ અનામત આપવામાં આવે તો શું થઈ શકે?\nસર્વોચ્ચ અદાલતના નિરીક્ષણ અનુસાર SC, ST અને SEBC માટે કરાયેલ અનામતની વ્યવસ્થામાં અતિપછાત સમુદાયના લોકોને ન્યાય મળવાની આશા નિષ્ણાતો દ્વારા વ્યક્ત કરાઈ રહી છે.

સર્વોચ્ચ અદાલતના નિરીક્ષણ અનુસાર અનુસૂચિત જાતિ, અનુસૂચિત જનજાતિ અને સામાજિક-શૈક્ષણિક પછાત વર્ગ (SC, ST અને SEBC) માટે કરાયેલ અનામતની વ્યવસ્થામાં હવેથી અતિપછાત સમુદાયના લોકોને ન્યાય મળવાની આશા નિષ્ણાતો દ્વારા વ્યક્ત કરાઈ રહી છે.

નોંધનીય છે કે પાછલા ઘણા સમયથી અનામતની વ્યવસ્થાનો લાભ વંચિત સમાજમાં પણ કેટલાક નિશ્ચિત વર્ગના લોકોને જ મળી રહ્યો હોવાના કારણે વંચિત સમાજના અતિપછાત વર્ગ દ્વારા અવારનવાર અનામતના વર્ગોમાં પેટાવર્ગીકરણ કરવાની માગણી ઊઠી રહી હતી.

નોંધનીય છે કે અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્ય દ્વારા અનામતનો લાભ મેળવતા વર્ગોમાં અમુક ચોક્કસ સમુદાયને પ્રાથમિકતા આપવા માટે કરાયેલ પેટાવર્ગીકરણની વ્યવસ્થાને ગેરબંધારણીય જાહેર કરી હતી.

જોકે, હાલના નિરીક્ષણ પ્રમાણે સુપ્રીમ કોર્ટે આ પ્રકારના વર્ગીકરણ અંગે સંમતિયુક્ત નિરીક્ષણ કર્યું છે.

હવે જ્યારે સર્વોચ્ચ અદાલતે આ મુદ્દો પોતાના હાથમાં લીધો છે ત્યારે આખરે સરકારી નોકરીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાનોમાં અનામત મેળવતા વર્ગોમાં પણ કેમ અલાયદા વર્ગીકરણની વ્યવસ્થા ગોઠવવાની માગ ઊઠી રહી છે એ જાણવા માટે બીબીસી ગુજરાતીએ કેટલાક નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી હતી.

એ પહેલાં જાણી લઈએ કે સુપ્રીમ કોર્ટ બાદ ચર્ચાનો વિષય બની ગયેલો આ મામલો ખરેખર શું છે?

શું હતો મામલો?

સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદાથી અનામત મેળવતી જાતિઓમાં પેટાવર્ગીકરણ કરવાના સરકારના અધિકારને ગેરબંધારણીય ઠેરવી દીધો હતો.

વર્ષ 2004માં સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ જજોની બંધારણીય બૅન્ચે ઈ. વી. ચિનૈયા વિરુદ્ધ આંધ્રપ્રદેશ રાજ્ય મામલામાં ઠરાવ્યું હતું કે “અનામત સમાન લોકોના સમૂહને અપાઈ છે.”

આ નિર્ણય પ્રમાણે સુપ્રીમ કોર્ટે તે સમયે ઠરાવ્યું હતું કે, “અનુસૂચિત જાતિના લોકો એક ચોક્કસ જૂથનું નિર્માણ કરે છે. તેથી આ જાતિમાં આંતરિક વર્ગીકરણ એ બંધારણના અનુચ્છેદ 14નું ઉલ્લંઘન ગણાશે.”

સાદી ભાષામાં સુપ્રીમ કોર્ટે એ ચુકાદાથી અનામત મેળવતી જાતિઓમાં પેટાવર્ગીકરણ કરવાના સરકારના અધિકારને ગેરબંધારણીય ઠેરવી દીધો હતો.

જોકે ગુરુવારે જસ્ટિસ અરુણ મિશ્રાની અધ્યક્ષતાવાળી પાંચ જજોની બંધારણીય પીઠે આ ચુકાદા વિરુદ્ધનું નિરીક્ષણ રજૂ કર્યું છે.

આ નિરીક્ષણમાં નોંધાયું છે કે, સરકાર SC, ST અને OBC વર્ગોમાં પેટાવર્ગીકરણ કરી શકે છે. જેથી...\n\ntl;dr:

ગુરુવારે ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે અનામતના વર્ગોમાં પેટા-વર્ગીકરણ કરવાના રાજ્યના અધિકારને માન્યતા આપતું નિરીક્ષણ કર્યું છે.


અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી સાયબર ચોરી, 40 દેશોના કરોડો ઉડાવ્યા\nએક આંતરરાષ્ટ્રીય પોલીસ ઇન્વેસ્ટિગેશનમાં બ્રિટિશ અને અમેરિકા બન્નેની પોલીસ સામેલ હતી.

આ તપાસમાં મોટી સફળતા હાથ લાગી અને માનવામાં આવે છે કે સાયબર ચોરીનો આ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો પર્દાફાશ છે.

જેમાં બે રશિયાના નાગરિકો  પર આરોપ છે કે એક અજાણ્યા સૉફ્ટવૅરની મદદથી 40 દેશમાં કરોડો રૂપિયાના વિદેશી ચલણની ઉઠાંતરી કરી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સૌથી મોટી સાયબર ચોરીનું કૌભાંડ સામે આવ્યું છે.


અદાણી પર કેમ 'મહેરબાન' છે ઝારખંડની ભાજપ સરકાર\nજૂની નીતિની જોગવાઈઓમાં સામાન્ય ફેરફાર કરવામાં આવ્યા અને રઘુવર દાસની કૅબિનેટે તેની ઉપર મંજૂરીની મહોર મારી દીધી.

આ માટે ઝારખંડની ભાજપ સરકાર દ્વારા કોઈ સરવે કરાવાયો ન હતો કે કોઈ નિષ્ણાત પૅનલની સલાહ લેવામાં આવી ન હતી.

સુધારેલી નીતિના માત્ર પંદર દિવસ બાદ ઝારખંડની ભાજપ સરકાર તથા અદાણી જૂથ વચ્ચે સેકન્ડ લેવલના MoU (મેમૉરેન્ડમ ઑફ અંડરસ્ટેન્ડિંગ) થયા હતા.

આ કરાર હેઠળ અદાણી પાવર (ઝારખંડ) લિમિટેડને ગોડ્ડા ખાતે 800-800 મેગાવૉટ ક્ષમતાના બે સુપર ક્રિટિકલ પાવર પ્લાન્ટ્સ સ્થાપવાની મંજૂરી મળી ગઈ. જેથી ત્યાં ઉત્પાદિત 1600 મેગાવૉટ વીજળીને ખાસ ટ્રાન્સમિશન લાઇન મારફત સીધી બાંગ્લાદેશ મોકલી શકાય.

ઊર્જા નીતિમાં ફેરફાર

ઝારખંડ સરકારની 2012ની ઊર્જા નીતિમાં એક જોગવાઈ એવી હતી, જેના કારણે અદાણી જૂથ ત્યાં ઉત્પાદિત વીજળી વિદેશમાં વેચી શકે તેમ ન હતું.

એ જોગવાઈ મુજબ, ઝારખંડમાં સ્થાપિત કોઈપણ વીજ ઉત્પાદન એકમે તેના 'કુલ ઉત્પાદનની 25 ટકા વીજળી રાજ્ય સરકારને વેચવી' તેવી જોગવાઈ હતી.

પરંતુ ઝારખંડની સરકારે ઊર્જા નીતિમાં ફેરફાર કરીને તેમાં રાહત આપી હતી.

નવી જોગવાઈ મુજબ, ઝારખંડમાં ઉત્પાદિત વીજળીનો 25 ટકા ભાગ 'બીજા કોઈ પાવર પ્લાન્ટ'માંથી પણ આપી શકે.

નવી નીતિમાં 'ઝારખંડમાં જ ઉત્પાદિત વીજળી'ની અનિવાર્યતા રદ કરી દેવામાં આવી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અદાણી જૂથને લાભ

જો ઝારખંડ સરકારે તેની ઊર્જા નીતિમાં ફેરફાર ન કર્યા હોત, તો અદાણી જૂથે ગોડ્ડા પ્લાન્ટમાં ઉત્પાદિત 400 મેગાવૉટ (1600 મેગાવૉટના 25 ટકા) ઝારખંડ સરકારને આપવી પડી હોત.

જો આમ થયું હોત તો અદાણી જૂથ પાડોશી દેશ બાંગ્લાદેશના પાવર ડેવલપમૅન્ટ બોર્ડ સાથે થયેલા કરારની શરતોનું પાલન ન કરી શક્યું હોત.

એ કરાર મુજબ એકમમાં ઉત્પાદિત 'પૂરેપૂરી વીજળી' બાંગ્લાદેશને આપવાની હતી. સ્વાભાવિક રીતે ઝારખંડ સરકારની સુધારેલી ઊર્જા નીતિનો લાભ અદાણી જૂથને થયો છે.

પરિવર્તન પાછળ અદાણી જૂથ?

અદાણી જૂથના પ્રવક્તાએ બીબીસીને જણાવ્યું, "અદાણી જૂથે ઊર્જા નીતિમાં ફેરફાર કરવા ઝારખંડ સરકારને કોઈ વિનંતી કરી ન હતી. વીજળીની કિંમતો નક્કી કરવામાં પણ અમારી કોઈ ભૂમિકા નથી.

ભારત તથા બાંગ્લાદેશના વડા પ્રધાનોની વચ્ચે કરાર થયા હતા, જેમાં 1600 મેગાવૉટ વીજળી ઉત્પાદિત આપવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી હતી.

સંસદીય બાબતોના પ્રધાન સરયૂ રાયે આ અંગે ઝારખંડની વિધાનભામાં જણાવ્યું હતું કે બાંગ્લાદેશ સાથે ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય સંબંધોને...\n\ntl;dr:

સપ્ટેમ્બર 2012માં બનેલી ઊર્જા નીતિ ઝારખંડ સરકારે ઑક્ટોબર 2016માં બદલી નાખી હતી.


અદાણી-અંબાણી સહિત દેશની 70 મોટી કંપનીઓ દેવાળું ફૂંકશે?\nકંપનીઓને અપાયેલી 180 દિવસની મુદ્દત આજે એટલે કે 27 ઑગસ્ટે પૂર્ણ થઈ રહી છે, એટલે આ પ્રશ્ન ઊઠી રહ્યો છે.

રિઝર્વ બૅન્કે ફેબ્રુઆરી 2018માં એક સર્ક્યુલર બહાર પાડીને સ્પષ્ટતા કરી હતી કે જો કોઈ કૉર્પોરેટ હાઉસ લૉન ચૂકવવામાં એક દિવસ પણ મોડું કરશે તો તેમને ડિફૉલ્ટર માનીને ધિરાણ પર લીધેલી રકમને એનપીએ (નૉન પર્ફૉર્મિંગ ઍસેટ) જાહેર કરી દેવાશે.

તકનીકી રીતે તેને 'વન ડે ડિફૉલ્ટ નૉર્મ' કહેવાયું અને પહેલી માર્ચથી અમલ પણ કરી દેવાયો.

સર્ક્યુલર પ્રમાણે, બૅન્કોએ આ પ્રકારના તમામ મામલાઓની પતાવટ કરવા માટે પહેલી માર્ચ 2018થી 180 દિવસનો સમય આપ્યો હતો, જે આજે પૂર્ણ થશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ દરમિયાન કંપનીઓ અને બૅન્કો વચ્ચે જે બાબતોનું સમાધાન નથી થયું એ તમામ કંપનીઓને નાદારી જાહેર કરવાની પ્રક્રિયામાં સામેલ થવા મજબૂર કરાય એવી શક્યતા છે.

આ ઘટનાક્રમની ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા પર શું અસર થશે? આ અંગે બીબીસી સંવાદદાતા અભિજીત શ્રીવાસ્તવે આર્થિક મામલાઓના જાણકાર પરંજૉય ગુહા ઠાકુરતા સાથે વાત કરી.

કંપનીઓનું દેવાળું ફૂંકાશે?

પરંજૉયનું કહેવું છે કે જે મામલાઓની પતાવટ નિયત સમયમાં ન થાય તેને બૅન્ક નેશનલ કંપની લૉ ટ્રિબ્યૂનલ (એનસીએલટી)માં મોકલશે. એનસીએલટીને આ અંગે સમાધાન કરવા કહેવાશે.

તેઓ કહે છે, "એનસીએલટી એક ઇનસૉલ્વન્સી રિઝોલ્યૂશન પ્રૉફેશનલ એટલે કે આઈઆરપીની નિમણૂક કરશે.

"જે નક્કી કરશે કે કોનું કેટલું નુકસાન થશે, પણ બૅન્કો નથી ઇચ્છતી કે આ મામલો એનસીએલટી પાસે જાય કારણ કે એમાં બૅન્કને પણ નુકસાન થશે."

"એવા પણ અનેક ઉદાહરણો છે કે જેમાં પહેલું નુકસાન બૅન્કોનું થયું હોય."

એવી 70 કંપનીઓ છે કે, જેની નાદારી જાહેર કરવાની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. આ કંપનીઓનું દેવું 3.5 લાખ કરોડથી માંડીને ચાર લાખ કરોડ જેટલું છે.

જોકે આ સર્ક્યુલરમાં 200 કરોડથી વધારે દેવું ધરાવતી કંપનીઓ પાસેથી આ રકમનો 20 ટકા હિસ્સો લઈને બૅન્કોને રિસ્ટ્રક્ચરિંગની છૂટ અપાઈ હતી, પણ હજુ આ અંગે સંમતિ સાધી શકાય નથી.

આઈસીઆઈસીઆઈ બૅન્કના ચૅરમૅન જી. સી. ચતુર્વેદીએ પણ રિઝર્વ બૅન્કને 'વન ડે ડિફૉલ્ટ નૉર્મ'ની સમીક્ષા કરવાનો આગ્રહ કર્યો છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે છેલ્લાં 16 વર્ષમાં પહેલી વખત એવું થયું છે કે આઈસીઆઈસીઆઈ બૅન્કને એનપીએ વધવાના કારણે ચાલુ આર્થિક વર્ષના પહેલા ત્રણ મહિનામાં ઘટ થઈ છે.

પરંજૉય કહે છે, "જો બૅન્ક કાર્યવાહી કરશે તો પાવર સેક્ટરની કંપનીઓ સૌથી વધારે પ્રભાવિત થશે, કારણ કે 70 પૈકી ત્રીજા ભાગની કંપનીઓ...\n\ntl;dr:

શું દેશમાં વીજપુરવઠા અંગે સમસ્યા સર્જાવાની છે? શું અદાણી, આર કૉમ, પુંજ લૉઇડ જેવી દેશની મોટી કંપનીઓનું દેવાળું ફૂંકાઈ જવાનો ડર છે


અદાણીના આ પ્રોજેક્ટને લઈને ઝારખંડના લોકોમાં ગુસ્સો કેમ છે?\nહવે આઝાદ ભારતમાં પણ તે કથિત રીતે એ જ પ્રકારનાં દમનનો અનુભવ કરી રહ્યાં છે. આનું કારણ બન્યું છે અહીં બની રહેલો 'અલ્ટ્રા સુપર ક્રિટિકલ થર્મલ પાવર પ્લાન્ટ'.

આઠસો મેગાવૉટના આ પ્લાન્ટના નિર્માણ માટે ઝારખંડ સરકાર અને અદાણી પાવર(ઝારખંડ) વચ્ચે ફેબ્રુઆરી 2016માં એક કરાર કર્યો હતો.

આ કરાર હેઠળ અહીં ઉત્પન્ન થનારી 1600 મેગાવૉટ વીજળી ખાસ ટ્રાન્સમિશન લાઇન વડે સીધી જ બાંગલાદેશ મોકલી દેવાશે.

આ પ્લાન્ટ માટે અદાણી જૂથ રૂપિયા 15,000 કરોડનું રોકાણ કરવાનું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આની શરૂઆત વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની વર્ષ 2015માં બાંગ્લાદેશની મુલાકાત દરમિયાન થઈ હતી.

બાદમાં બાંગલાદેશનાં વડાં પ્રધાન શેખ હસીનાની દિલ્હીની મુલાકાત વખતે આ વાત આગળ વધારવા અંગે સહમતી સધાઈ હતી.

આ માટે અદાણી પાવર લિમિટેડ અને બાંગલાદેશ પાવર ડેવલપમૅન્ટ વચ્ચે ઔપચારિક કરાર થઈ ચૂક્યા છે.

લુખુમોયીની પીડા

લુખુમોયી (એકદમ ડાબે) કહે છે કે તેમણે પોતાની જમીન નથી આપી

લુખુમોયી મુર્મૂએ બીબીસી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું, ''અમે પાવર પ્લાન્ટ માટે અમારી જમીન આપી જ નથી. તો પછી કેવી રીતે મારી જમીન એમના તાબામાં આવી ગઈ."

"31 ઑગસ્ટના રોજ અદાણી કંપનીના લોકો સેંકડો પોલીસવાળા અને લાઠીધારી માણસો સાથે અમારા ગામમાં આવ્યા અને મારા ખેતર પર જબરદસ્તી કબ્જો જમાવવાનો પ્રયાસ કર્યો."

"તેમણે મારો ડાંગરનો  પાક પણ નષ્ટ કરી નાખ્યો અને બુલડોઝર ચલાવી તમામ છોડ-વૃક્ષ પણ ઉખેડી નાખ્યાં. હું તેમના પગે પડી, કાલાવાલા કર્યા કે તેઓ મારા પાકને બરબાદ ના કરે પણ તેમણે મારું સાંભળ્યું પણ નહીં."

"તેઓ અંગ્રેજોની જેમ દમન કરવા ઉતાવળા હતા. તેમણે અમારી જમીન પર વાડ લગાડી દીધી. અમારા પૂર્વજોના સ્મશાનને પણ તોડી નાખ્યું.''

''એ લોકોએ કહ્યું કે હવે આ જમીન અદાણી કંપનીની છે, મારી નથી. અમને કહેવામાં આવ્યું કે આ જમીનનું સંપાદન થઈ ચૂક્યું છે અને એની ભરપાઈ સરકારને કરી દેવામાં આવી છે."

"તમે જ કહો કે જ્યારે અમે જમીન આપી જ નથી તો એ એ લોકોની કેવી રીતે થઈ ગઈ? અમને આમારી જમીન પાછી જોઈએ છે, ભરપાઈ નથી જોઈતી.''

કોણ છે લુખુમોયી મુર્મૂ

અદાણી પાવર પ્લાન્ટની સાઇટ

માલી ગામમાં આદિવાસીઓના લગભગ દોઢ ડઝન ઘર છે.

લગભગ 100 લોકોની વસ્તીવાળા આ ગામમાં એક ઘર લુખુમોયી મુર્મૂનું પણ છે.

થોડા સમય પહેલાં જમીન પર કબજા ટાણે તેમની પગ પકડીને રોતી તસવીર અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયાં હતાં.

લુખુમોયી અને તેમના ગામના આદિવાસીઓ પાવર પ્લાન્ટ...\n\ntl;dr:

માલી ગામની લુખુમોયી મુર્મૂનો જન્મ ભારતની આઝાદી બાદ થયો છે. તેમણે ગુલામી તો જોઈ નથી પણ વાતો તો સાંભળી છે જ.


અદાણીને લઈને વિવાદમાં આવેલી મ્યાનમારની યંગૂન પૉર્ટ પરિયોજના શું છે અને કેમ મહત્ત્વપૂર્ણ છે?\nઅદાણી જૂથનું મુંદ્રા ખાતેનું ટર્મિનલ

આ કંપનીઓની યાદીમાં ગુજરાતમાં સ્થિત અદાણી પૉર્ટ ઍન્ડ સ્પેશિયલ ઇકૉનૉમિક ઝોનનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે બર્માની યંગૂન નદી ઉપર ટર્મિનલ પૉર્ટ વિકસાવી રહી છે.

માનવાધિકાર કાર્યકર્તાઓનો અદાણી જૂથ ઉપર આરોપ છે કે તેમણે યંગૂન પૉર્ટની 'લૅન્ડ લિઝ ફી' પેટે મ્યાનમાર ઇકૉનૉમિક કૉર્પોરેશનને ત્રણ કરોડ ડૉલર ચૂકવ્યા હતા.

આ કંપની ઉપર ત્યાંના સૈન્ય અધિકારીઓની સીધી પકડ છે અને તેમાંથી થતી આવકની મદદથી સેના દ્વારા માનવાધિકાર હનનને અંજામ આપવામાં આવતો હોવાના આરોપ લાગતા રહે છે.

અદાણી જૂથે આ આરોપોને નકાર્યા છે, કંપનીનું કહેવું છે કે મંજૂરી પહેલાં અને પછી કંપનીએ કોઈપણ રીતે સૈન્ય અધિકારીઓ સાથે સંબંધ નથી રાખ્યા.

અદાણી જૂથે પોતાના આધિકારિક નિવેદનમાં કહ્યું છે કે કંપની લોકોનાં મૂળભૂત અધિકારોના હનનની ટીકા કરે છે અને કંપની પાર્ટનર્સ, વેપારી આગેવાનો અને સરકારી તથા બિનસરકારી સંસ્થાઓ સાથે વેપાર માટે માનવાધિકારોનું સન્માન કરતું વાતાવરણ સર્જવાનો પ્રયાસ કરશે.

માનવાધિકાર કાર્યકર્તાઓ મુંદ્રા બંદર ખાતે જનરલ મિન આંગ લાઇંગની મુલાકાતની ઉપર પણ સવાલ ઉઠાવે છે.

જેના જવાબમાં કંપનીનું કહેવું છે કે જનરલ મિન આંગ લાઇંગની આ મુલાકાત ભારતમાં 'અનેક સ્થળોએ મુલાકાતમાંથી એક' હતી અને તેમને જે સ્મૃતિચિહ્ન આપવામાં આવ્યું હતું તે 'સાંસ્કૃતિક શિષ્ટાચાર'ના ભાગરૂપ હતું.

મ્યાનમારની સેના અને અધિકારીઓ ઉપર માનવાધિકાર ભંગના આરોપ લાગતા રહે છે. તાજેતરના તખતાપલટા બાદ સૈન્ય કાર્યવાહીમાં 500થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

મે-2019માં આ પ્રોજેક્ટને લીલીઝંડી મળી હતી, કંપનીનું કહેવું છે કે એપ્રિલ મહિનામાં પ્રોજેક્ટનો પ્રથમ તબક્કો કાર્યરત થઈ જશે. આ બંદર કંપની માટે વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

યંગૂન પૉર્ટ પરિયોજના

મ્યાનમારના સેનાધ્યક્ષ મિન આંગ લાઇંગની વર્ષ 2019માં મુંદ્રા બંદર ખાતેની મુલાકાત ઉપર માનવાધિકર કાર્યકર્તાઓ સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

મે-2019માં અદાણી જૂથની પેટા કંપની અદાણી પૉર્ટે મ્યાનમાર ખાતે યંગૂન નદી ઉપર પહેલું ટર્મિનલ વિકસાવવાના કરાર કર્યા હતા.

યંગૂન પૉર્ટ વિસ્તારમાં BOT (બિલ્ડ, ઑપરેટ ઍન્ડ ટ્રાન્સફર) માટે 50 વર્ષના કરાર કરવામાં આવ્યા હતા, જે 10-10 વર્ષ માટે બે વખત લંબાવી શકાય તેમ છે.

પ્રથમ તબક્કામાં વાર્ષિક પાંચ લાખ TEU (ટ્વેન્ટી-ફૂટ ઇક્વિવલન્ટ યુનિટ શિપિંગ કન્ટેઇનર)નું ટર્મિનલ કાર્યરત થશે. બીજા તબક્કામાં ત્રણ લાખ TEUની ક્ષમતા...\n\ntl;dr:

મ્યાનમારમાં પહેલી ફેબ્રુઆરીના સૈન્ય તખતાપલટા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ ઉપર દબાણ વધી રહ્યું છે કે તેઓ સેના સાથે સંબંધ ધરાવતી કંપનીઓ સાથે વેપારીસંબંધ ન રાખે.


અદાલતમાં બળાત્કાર પીડિતાના અંડરવૅર પર વિવાદ\nઆ કેસની સુનાવણી દરમિયાન બચાવ પક્ષના વકીલે કહ્યું હતું, "આ કિસ્સામાં યુવતીએ જે પોષાક પહેર્યો હતો તેને ચકાસવાની જરૂર હતી તેમણે થૉંગ(ટૂંકું વસ્ત્ર)પહેર્યું હતું."

આ કેસમાં જ્યૂરીએ 28 વર્ષના આરોપીને કસૂરવાર ઠેરવ્યા નથી.

આ ઘટના બાદ દેશમાં રેપ પીડિતાઓ પર આક્ષેપ મૂકાયા બાદ આયર્લૅન્ડનાં એક મહિલા સાંસદ સંસદમાં અંડરવૅર લઈને આવ્યાં હતાં.

સાંસદ રુથ કૅપરિંગે સંસદમાં બ્લૂ કલરનો અંડરવૅર દર્શાવતા કહ્યું, "અહીંયા થૉંગ દર્શાવવું શરમજનક છે, પરંતુ જરા વિચારો કે જ્યારે એક મહિલાના અંડરવૅરને કોર્ટમાં રજૂ કરાયો ત્યારે તેમના પર શું વિત્યું હશે? "

આઇરિશ અખબાર ઍક્ઝામિનરે 6 નવેમ્બરે આ રિપોર્ટ પ્રકાશિત કર્યો હતો.

આરોપીના મતે તેમની અને પીડિતા વચ્ચેનો સંબંધ સહમતીથી બંધાયો હતો.

વકીલના તર્ક બાદ વિવાદ

સોશિયલ મીડિયામાં આરોપીના વકીલ એલિઝાબેથ ઓ-કોનલે કરેલી દલીલથી વિવાદ સર્જાયો હતો.

ઍક્ઝામિનરના અહેવાલ મુજબ વકીલે પૂછ્યું, " પીડિતાને આરોપી  માટે આકર્ષણ હતું અને તે તેમની સાથે રહેવા અને મુલાકાત કરવા માટે સહમત હતાં એ બાબતના પુરાવાઓ છે?"

વકીલે જ્યૂરીને કહ્યું,  "પીડિતાએ કેવાં વસ્ત્રો પહેર્યાં હતાં તેની નોંધ લેવી જરૂરી છે. પીડિતાએ થૉંગ પહેર્યું હતું"

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અખબારમાં આ ઘટનાનો અહેવાલ પ્રકાશિત થયો તેના આગલા દિવસે જ ડબલિન રેપ ક્રાઈસિસ સેન્ટરના પ્રમુખે વકીલના નિવેદનની ટીકા કરી હતી.

જોકે, તેમણે ચુકાદાની ટીકા કરી નહીં પરંતુ કાયદાકીય પ્રક્રિયામાં સુધારાની માગ કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે મોટાભાગે આ પ્રકારની ટિપ્પણીઓ થાય છે.

આ બધાની વચ્ચે આયર્લૅન્ડની જનતાએ સોશિયલ મીડિયામાં આ ઘટનાની  ખૂબ જ આકરી ટીકા કરી છે.

 #ThisIsNotConsent  આ ટૅગ સાથે અનેક લોકોએ સોશિયલ મીડિયામાં ટ્વીટ કર્યું હતું. કેટલીક મહિલાઓએ પોતાનાં અંડરવૅરની તસવીર પણ પોસ્ટ કરી હતી.

મહિલાઓ આરોપીના વકીલના તર્કનો વિરોધ દર્શાવવા પોતાના અંડરવૅરના રંગ અને આકાર દર્શાવી રહી છે.

કેટલીક મહિલાઓએ એવા દેશ વિશેની ચર્ચા કરી છે જ્યાં રેપના કેસના નિયમો આકરા છે અને તેની સુનાવણી સમયે શું ચર્ચા થઈ શકે તેની માહિતી આપી છે.

સાંસદ કોપિંગરે અંડરવૅર દર્શાવતા કહ્યું હતું કે જજ અને જ્યૂરીને આ અંગે પ્રશિક્ષણ આપવાની જરૂરિયાત છે.

આયર્લૅન્ડમાં આ વર્ષે જ રેપ કેસમાં બે જાણીતા રગ્બી ખેલાડીઓને દોષમુક્ત કરાયા હતા.

અદાલતી પ્રક્રિયા જાહેર થયા બાદ આયર્લૅન્ડ અને ઉતર આયર્લૅન્ડમાં વિરોધ પ્રદર્શનો થયાં...\n\ntl;dr:

આયર્લૅન્ડમાં એક 17 વર્ષની યુવતી પર બળાત્કાર કરનાર આરોપીના છુટકારા બાદ સેક્સની સહમતીના મુદ્દે ઠેર ઠેર વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યાં છે.


અધધ 20 કરોડ રૂપિયા કપડાં સાથે ધોવાઈ જાય એવું બને?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

આવી જ એક ઘટનામાં આશરે વીસ કરોડની મોટી લોટરી જીતનાર હવે એનો દાવો કરી શકે એમ નથી કારણ કે ટિકિટ જ કપડાં સાથે ધોવાઈ ગઈ છે.

26 મિલિયન ડૉલર (અંદાજે 19 કરોડ 52 લાખ રૂપિયા)નું ઇનામ ધરાવતી કેલિફોર્નિયાની લૉટરી જીતવાનો દાવો કરનાર મહિલાનું કહેવું છે કે તેમનાંથી ટિકિટ નષ્ટ થઈ ગઈ છે.

મહિલાએ જણાવ્યું કે લૉટરી ટિકિટ તેમનાં પેન્ટનાં ખીસાંમાં હતી અને પેન્ટ ધોવામાં ટિકિટ ધોવાઈ ગઈ છે.

જે ટિકિટને સુપરલૉટો પ્લસ લૉટરીનું પ્રથમ ઇનામ મળ્યું છે તે નવેમ્બર મહિનામાં નોરવોક શહેરમાં આવેલા એક સુપર માર્કેટમાં વેચવામાં આવી હતી. આ શહેર લોસ એન્જલસની નજીક છે.

ગોધરા: 108ના ડ્રાઇવરના ઘરે કોરોનાને કારણે 5 મૃત્યુ, છતાં અન્યના જીવ બચાવવા કામ ન છોડ્‌યું

જે મહિલાનો પ્રથમ ઇનામ જીતવાનો દાવો છે તેમને સ્ટોરનાં સીસીટીવી ફૂટેજમાં ટિકિટની ખરીદી કરતાં જોઈ શકાય છે. આ મહિલાની ઓળખ જાહેર કરવામાં આવી નથી.

મહિલા પોતાનું પ્રથમ ઇનામ લઈ શકે એમ નથી અને ઇનામની રકમ પર દાવો કરવા માટેની સમયઅવધિ ગુરૂવારે પતી ગઈ છે.

લૉટરી આયોજકોએ જણાવ્યું કે, ઇનામની રકમ 180 દિવસમાં મેળવી લેવી જોઈએ. 14 નવેમ્બરે લૉટરીનો ડ્રો કરવામાં આવ્યો હતો.

નોરવોકમાં આવેલ સુપર માર્કેટના કર્મચારી એસ્પેરાન્ઝા હરનાનડેઝને ટાંકી કેલિફોર્નિયું વ્હિટીયર ડેલી ન્યૂઝ લખે છે કે, બુધવારે મહિલા સ્ટોરમાં આવ્યાં હતાં અને દાવો કર્યો હતો તે તેમણે પ્રથમ ઇનામ મેળવનાર ટિકિટની ખરીદી કરી હતી.

મહિલાએ જણાવ્યું કે તેમણે ટિકિટ ખોઈ નાખી છે અને સંભવતઃ જે કપડાં ધોવા માટે નાખ્યાં હતાં તેની સાથે ટિકિટ પણ ધોવાઈ ગઈ છે.

કેલિફોર્નિયામાં લૉટરીનાં પ્રવક્તા કેથી જોન્સટને અખબારને કહ્યું કે, મહિલા જે દાવો કરી રહી છે તેની ખરાઈ કરવા માટે સ્ટોરનું વીડિયો ફૂટેજ પર્યાપ્ત નથી. ઇનામની રકમ મેળવવા માટે હાથમાં ટિકિટ હોવી જોઈએ.

તેમણે જણાવ્યું કે લૉટરી આયોજકો સાથે વીડિયો શૅર કરવામાં આવ્યો છે અને તેઓ દાવાની તપાસ કરી રહ્યાં છે.

હવે ઇનામ રકમ શું થશે?

નોરવોકમાં આવેલ સુપર માર્કેટના કર્મચારી એસ્પેરાન્ઝા હરનાનડેઝને ટાંકી કેલિફોર્નિયું વ્હિટીયર ડેલી ન્યૂઝ લખે છે કે, બુધવારે મહિલા સ્ટોરમાં આવ્યાં હતાં અને દાવો કર્યો હતો તે તેમણે પ્રથમ ઇનામ મેળવનાર ટિકિટની ખરીદી કરી હતી.

આયોજકોએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું કે, જો કોઈ પણ વ્યક્તિ લૉટરીના પ્રથમ ઇનામ પર દાવો નહીં કરે તો સમગ્ર રકમ કેલિફોર્નિયામાં આવેલી જાહેર શાળાઓમાં વહેંચી દેવામાં...\n\ntl;dr:

સામાન્ય જિંદગીમાં કપડાં ધોવામાં સાથે અગત્યના કાગળ કે ખિસામાં રહેલી 100-500ની નોટ ધોવાઈ જાય એવું તો બનતું હોય છે પણ 20 કરોડ રૂપિયા ધોવાઈ જાય એમ બને? હા બને. દુનિયા ખૂબ મોટી છે અને જિંદગીમાં આવી ચિત્ર-વિચિત્ર ઘટનાઓ બનતી હોય છે.


અનંત હેગડે : કેન્દ્ર સરકારના રૂ. 40 હજાર કરોડ પરત લેવા ફડણવીસને CM બનાવાયા\nભાજપના સંસદસભ્યે દાવો કર્યો છે કે કેન્દ્ર સરકારને રૂ. 40 હજાર કરોડ પરત કરવા ફડણવીસ 80 કલાક માટે મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રી બન્યા હતા.

ભાજપના નેતા અનં હેગડેએ 80 કલાક માટે મુખ્ય મંત્રી બનેલાં ફડણવીસ અંગે કહ્યું:

"મુખ્ય મંત્રી સેન્ટ્રલમાંથી મળેલાં 40,000 કરોડ રૂપિયા વાપરી શકે તેમ હતા."

"તેમને ખ્યાલ હતો કે જો કૉંગ્રેસ-એનસીપી-શિવસેના સરકાર બનાવશે, તો વિકાસ માટેના ફંડનો દુરુપયોગ કરશે."

"જેથી આ નાટક કરવાનું નક્કી કરવામાં આવ્યું. ફડણવીસે મુખ્ય મંત્રી બનતાની સાથે જ 40000 કરોડ રૂપિયા કેન્દ્ર સરકારને પરત મોકલી દીધા."

મહારાષ્ટ્રના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય મંત્રી અને વિધાનસભામાં ભાજપના નેતા દેવેન્દ્ર ફડણવીસે જવાબ આપતાં કહ્યું:

"આ તમામ પ્રકારના આરોપ ખોટા છે. મેં મુખ્ય મંત્રી બનીને આવો કોઈ પણ પ્રકારનો મહત્ત્વનો નિર્ણય લીધો નથી."

શિવસેનાના નેતા સંજય રાઉતે કહ્યું કે જો 'ફડણવીસે આવું કશું કર્યું હોય તો તેમણે મહરાષ્ટ્ર સાથે ગદ્દારી કરી છે. આ અંગે તપાસ કરાશે.'

ગુજરાતમાં બાળકોની ચિંતાજનક સ્થિતિ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાત અન્ડરવેઇટ (નિર્ધારિત માનક કરતાં ઓછું વજન) બાળકોની બાબતમાં દેશમાં પાંચમા ક્રમે છે.

ઊંચાઈની સરખામણીએ 26.4 ટકા બાળકોનું વજન ઓછું છે, જેમાં ગુજરાત સમગ્ર દેશમાં ત્રીજા ક્રમે છે

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર, રાજ્યમાં 15 થી 49 વર્ષની દર ચોથી મહિલા અન્ડરવેઇટ છે.

અમદાવાદ જિલ્લાનાં 31 ટકા બાળકો અન્ડરવેઇટ છે. .

મહિલા અને બાળ વિકાસમંત્રાલયનાં સેક્રેટરી મનીષા ચંદ્રાએ કહ્યું હતું કે નેશનલ ફૅમિલી હેલ્થ સર્વે અને 2016-18ના નિતિ આયોગે જાહેર કરેલા કૉમ્પ્રિહેન્સિવ નેશનલ ન્યુટ્રિશન સર્વેમાં ગુજરાતમાં મહિલા અને બાળકોનાં સ્વાસ્થયના માપદંડોમાં ઘણો સુધારો જોવા મળ્યો હતો.

CBSE દ્વારા DPSની માન્યતા રદ

ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈ દ્વારા મળેલી માહિતી અનુસાર, સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઑફ સેકન્ડરી ઍજ્યુકેશન (CBSE) દ્વારા અમદાવાદમાં હિરાપુર ખાતે આવેલી દિલ્હી પબ્લિક સ્કૂલ (DPS)ની માન્યતા રદ કરી દેવાઈ છે.

DPS દ્વારા નિત્યાનંદના આશ્રમ માટે જમીન લીઝ પર આપવાની પ્રક્રિયામાં સરકારી ધારાધોરણો ન અનુસરવાના કારણસર શાળા સામે CBSE દ્વારા આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.

બાળકી સાથે દુષ્કર્મના આરોપીની ધરપકડ

પ્રતિકાત્મક તસવીર

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ પ્રમાણે રાજકોટ ગુનાશોધક શાખા દ્વારા આઠ વર્ષીય બાળકી સાથે દુષ્કર્મ આચરનાર આરોપીની રવિવારે ધરપકડ કરાઈ હતી....\n\ntl;dr:

"વિકાસના ફંડનો દુરુપયોગના થાય માટે ફડણવીસ 80 કલાક માટે સીએમ બન્યા" ભાજપ નેતા


અનલૉક 1 : ભારતમાં કોરોના વાઇરસનો ચેપ વધી રહ્યો છે ત્યારે લૉકડાઉન કેમ હઠાવાયું?\nશનિવારે ભારત સરકારે 25 માર્ચથી ચાલી રહેલા લૉકડાઉનને તબક્કા વાર ખોલવાની જાહેરાત કરી હતી.

છેલ્લા દસ દિવસથી માર્ગપરિવહન અને વિમાનસેવા શરૂ થઈ છે એટલે વધારે છૂટ મળશે એ દેખીતું હતું.

કેટલાંક કાર્યાલયો અને વેપાર-ધંધા, નિર્માણ ગતિવિધિઓ ચાલુ છે, ત્યારે બજારો અને પાર્કોમાં પણ ભીડ જોવા મળી રહી છે. હોટલ, રેસ્ટોરાં, મૉલ, ધાર્મિક સ્થળો, સ્કૂલ અને કૉલેજો પણ ખૂલી જશે.

જનજીવન તો પહેલાની ગતિએ ચાલુ કરવાની પૂરી તૈયારી છે, પરંતુ મહામારીની ગતિ પણ ઘટી નથી.

ભારતમાં જ્યારે લૉકડાઉનની શરૂઆત થઈ ત્યારે દેશમાં 519 કેસ હતા અને મૃતાંક 10. હવે જ્યારે લૉકડાઉન ખૂલવા જઈ રહ્યું છે ત્યારે 1,73,000 કેસ છે અને મૃતાંક 4,971 છે.

શનિવારે એક દિવસમાં અંદર આઠ હજાર કેસ આવ્યા હતા, ભારતમાં એક દિવસમાં આવનારા સૌથી વધુ કેસનો આ એક રેકર્ડ છે.

તો પછી અનલૉકની આટલી ઉતાવળ કેમ?

લૉકડાઉનનું આર્થિક નુકસાન

સંક્રામક રોગોના મૉડલના પ્રોફેસર અને સંશોધક ગૌતમ મેનનનું કહેવું છે, "આ લૉકડાઉન હઠાવવાનો સચોટ સમય છે."

"એક સીમા પછી, લાંબા સમયથી ચાલી રહેલું લૉકડાઉન આગળ ચલાવવું મુશ્કેલ છે, તેની સામાજિક, આર્થિક અને મનોવૈજ્ઞાનિક અસર હોય છે."

પ્રથમ દિવસથી ભારતે લૉકડાઉનની મોટી કિંમત ચૂકવવી પડી છે. દેશમાં કરોડો લોકો રોજની કમાણી પર પેટિયું રળે છે.

લૉકડાઉનથી કેટલીક જરૂરી ચીજવસ્તુઓની સપ્લાય ચેઇન પર અસર થતા લાખો લોકોની રોજીરોટી પર સંકટ ઊભું થયું હતું.

ઑટો મૅન્યુફૅક્ચરિંગ, મોટામોટા શો રૂમથી લઈને પાનના ગલ્લા પણ બંધ પડ્યા હતા. અર્થતંત્ર બંધ થતા બેરોજગારી વધી અને ભારતના વિકાસનો અંદાજ 30 વર્ષની નીચલી સપાટીએ આવી ગયો હતો.

'રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયા'ના ભૂતપૂર્વ ગવર્નર રઘુરામ રાજને એપ્રિલના અંતમાં કહ્યું હતું કે દેશને ખોલવાની જરૂર છે અને લૉકડાઉન લંબાવવું દેશમાં વિનાશકારી સાબિત થશે.

વૈશ્વિક કન્સલ્ટન્સી 'મૅકૅન્સી'ના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે સંક્રમણનો ખતરો છતાં ભારતના અર્થતંત્રને સંભાળવાની જરૂર છે.

જાહેર આરોગ્યની બાબતના નિષ્ણાત ડૉ. એન. દેવદાસન કહે છે, "લૉકડાઉનનો પ્રાથમિક હેતુ કોરોના સંક્રમણના ચરમને પાછો ઠેલવાનો હતો, જેથી ચરમ આવે તે પહેલાં આરોગ્યસેવા અને તંત્રને તૈયાર કરી શકાય. એ હેતુ પૂરો કરી લેવામાં આવ્યો છે."

છેલ્લા બે મહિનાથી ભારતે સ્ટેડિયમ, સ્કૂલ અને ટ્રેનોના કોચને ક્વોરૅન્ટીન સેન્ટર બનાવ્યાં છે. હૉસ્પિટલોમાં કોવિડ-19ના વૉર્ડનો વિસ્તાર કરવામાં આવ્યો છે.

ટેસ્ટિંગ વધારાયું છે અને પીપીઈ...\n\ntl;dr:

કોવિડ-19 સંક્રમણમાં જ્યારે ભારતમાં ભારે ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે ત્યારે જનજીવનને ધીમે-ધીમે થાળે પાડવાને બદલે ઝડપથી પાટા પર લાવવા માટે પગલાં લેવાઈ રહ્યાં છે.


અનલૉક 5 : નવરાત્રી અને દિવાળી પહેલાં શું-શું ખૂલી શકે?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

એવી આશા છે કે જલદી જ પાંચમા તબક્કા માટે સરકાર ગાઇડલાઇન્સ જાહેર કરશે.

અત્યાર સુધીમાં મૉલ, સલૂન, રેસ્ટોરાં, જિમ્નેસિયમ જેવી જાહેર જગ્યાઓને ગત તબક્કાઓમાં ખોલવામાં આવી હતી.

અત્યાર સુધીમાં સિનેમાહૉલ, સ્વિમિંગ પુલ, ઍન્ટર્ટેઇનમેન્ટ પાર્ક ખૂલ્યાં નથી. સાર્વજનિક કાર્યક્રમને લઈને પરવાનગી આપવામાં આવી નથી. કૉલેજ ખોલવામાં આવી છે અને શાળાઓ પણ આંશિક રીતે ખોલવાની પરવાનગી આપવામાં આવી છે.

તો એવામાં લોકોના મનમાં એ સવાલ છે કે પાંચમા તબક્કામાં શું ખોલવામાં આવી શકે છે?

સિનેમાહૉલ ખૂલશે?

થિયેટર અને સિનેમાગૃહ ખૂલશે કે નહીં?

મલ્ટિપ્લેક્સ ઍસોસિયેશન ઑફ ઇન્ડિયાએ પહેલાં પણ અનેક વખત સરકારને સિનેમાહૉલ ખોલવા માટે અપીલ કરી છે. અનલૉક-3માં પણ સિનેમાહૉલ ખોલવાની પરવાનગી આપવામાં આવી ન હતી.

ત્યારે 20 જુલાઈએ ઍસોસિયેશને એક નિવેદન જાહેર કર્યું હતું કે લાખો લોકોની રોજગારી પર લૉકડાઉનને કારણે અસર થઈ રહી છે.

ઍસોસિયેશને પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું હતું કે સાવચેતીનાં પગલાંને લઈને તેમણે આરોગ્યમંત્રાલય અને માહિતીપ્રસારણ મંત્રાલયને પણ પોતાનું પ્રેઝન્ટેશન આપ્યું હતું.

અનલૉક-4માં સિનેમાહૉલ ખોલવામાં ન આવતાં ઍસોસિયેશને અખબારોમાં જાહેરાત આપી કે કેવી રીતે સિનેમાહૉલ સુરક્ષિત છે. તેમણે કહ્યું કે 85 દેશે સિનેમાહૉલ ખોલી નાખ્યા છે.

મહારાષ્ટ્ર ઍસોસિયેશનના અધ્યક્ષ નીતિન દત્તારેને એક વખત ફરીથી આશા જાગી છે કે આ તબક્કામાં સિનેમાહૉલ લોકો માટે ખોલવામાં આવે. દેશ આખામાં સિનેમાહૉલ ગત 6 મહિનાથી બંધ પડ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, “હાલ સુધીમાં એક હજાર કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન અમારી ઇન્ડસ્ટ્રીને થયું છે. કેન્દ્ર સરકાર જો પરવાનગી આપે તો જોવું પડશે કે રાજ્ય સરકાર ખોલશે કે નહીં."

"અનેક રાજ્યોએ તો મંદિર, રેસ્ટોરાં ખોલી નાખ્યાં. પરંતુ અહીં મહારાષ્ટ્રમાં તો મંદિર, રેસ્ટોરાં અને મેટ્રો પણ શરૂ થયાં નથી. અમે સરકારને કીધું હતું કે અમને ઍડ્વાન્સમાં કહેજો કે ક્યારથી થિયેટર ખોલવામાં આવશે કારણ કે અમારે તમામ તૈયારીઓ પણ કરવી પડશે.”

કેન્દ્ર સરકારે તો નહીં પરંતુ પશ્ચિમ બંગાળની સરકારે એક ઑક્ટોબરે સિનેમાહૉલ ખોલવાની પરવાનગી આપી છે પરંતુ 50 લોકોથી વધારે લોકોના ભેગા થવા પર પ્રતિબંધ છે.

હાલ કોઈ બીજા રાજ્યે આવો નિર્ણય નથી કર્યો. જોકે મનોરંજન રાજ્યની યાદીનો વિષય છે અને સિનેમાહૉલ તેમની હેઠળ આવે છે.

જોકે કેન્દ્ર સરકારે 21 સપ્ટેમ્બરે ઑપન થિયેટર ખોલવાની પરવાનગી આપી હતી પરંતુ એ ગાઇડલાઇનમાં જ...\n\ntl;dr:

ભારતમાં કોરોના વાઇરસની મહામારીને ધ્યાનમાં રાખીને 24 માર્ચે જે લૉકડાઉન લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું, તેને હવે ધીમે-ધીમે અનેક તબક્કાઓમાં ખોલવામાં આવી રહ્યું છે. જેથી આર્થિક ગતિવિધિઓને પાટે ચડાવી શકાય. અત્યાર સુધીમાં કેન્દ્ર સરકારે ગાઇડલાઇન્સ જાહેર કરીને ચાર તબક્કામાં લૉકડાઉનને ખોલ્યું છે. જેને અનલૉક નામ આપવામાં આવ્યું છે.


અનલૉક-4 : શાળા, કૉલેજ અને સિનેમાઘર ખોલવા વિશે શું કહ્યું?\nજે અંતર્ગત 1 સપ્ટેમ્બર, 2020થી સમગ્ર દેશમાં કઈકઈ પ્રવૃત્તિઓ ફરીથી શરૂ કરી શકાશે અને કઈ પ્રવૃત્તિઓ પર પ્રતિબંધ ચાલુ રહેશે તેની સ્પષ્ટતા કરાઈ છે.

તમામ રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંબંધિત વિભાગો સાથે સલાહ મસલત બાદ આ નવી ગાઇડલાઇન દેશભરમાં લાગુ કરવા માટે તૈયાર કરાઈ હતી.

શું ફરી શરૂ થશે?

7 સપ્ટેમ્બર, 2020થી તબક્કાવાર મેટ્રો રેલસુવિધા ફરી શરૂ કરાશે. જોકે આ અંગે મિનિસ્ટ્રી ઑફ હાઉસિંગ ઍન્ડ અર્બન અફૅર્સ દ્વારા નક્કી કરાયેલાં ધોરણો અનુસરવાનાં રહેશે.

21 સપ્ટેમ્બરથી સામાજિક, શૈક્ષણિક, રમતગમત, મનોરંજન, સાંસ્કૃતિક, ધાર્મિક, રાજકીય અને અન્ય આયોજનોમાં 100 લોકોની મર્યાદામાં રહીને આયોજિત કરી શકાશે.

21 સપ્ટેમ્બરથી ઓપન ઍર થિયેટરોને પોતાની પ્રવૃત્તિઓ શરૂ કરવા માટેની મંજૂરી રહેશે.

કોને મંજૂરી?

રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથેની સલાહ મસલત બાદ સ્કૂલો, કૉલેજો, શૈક્ષણિક સંસ્થાનો અને કૉચિંગ સંસ્થાઓ 30 સપ્ટેમ્બર સુધી બંધ રખાશે.

જોકે, ઑનલાઇન અને ડિસ્ટન્સિંગ લર્નિગ પ્રોગ્રામ ચાલુ રખાશે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ભારત સરકારના ગૃહમંત્રાલય દ્વારા શનિવારે અનલૉક-4 માટેની ગાઇડલાઇન જાહેર કરાઈ છે.


અનલૉક-4 અને અનલૉક-5 વચ્ચે ગુજરાતમાં કોરોનાએ કેવો કેર મચાવ્યો?\nહવે વધુ નિયમો સાથે વધુ કેટલીક છૂટછાટ આપીને અનલૉક-5ની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. રાજ્યમાં એક સપ્ટેમ્બરથી અનલૉક-4ની અમલવારી થઈ હતી અને વધુ કેટલીક છૂટછાટ અપાઈ હતી.

રાજ્યમાં દિવસે ને દિવસે કોરોના માથું ઊંચકી રહ્યો છે. અમદાવાદ જેવા શહેરમાં હૉસ્પિટલો હાઉસફૂલ થઈ રહી છે.

જોવાનું એ રહે છે કે હવે અનલૉક-પાંચ અંતર્ગત વધુ છૂટછાટ આપવામાં આવી છે એને લીધે કેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.

હાલમાં કોરોના સંક્રમિતોનો આંકડો ગુજરાતમાં દોઢ લાખ પાસે પહોંચી ગયો છે. સપ્ટેમ્બર મહિનો કોરોનાની દૃષ્ટિએ ગુજરાત માટે ખૂબ આકરો રહ્યો હતો.

ઑક્ટોબરના છેલ્લા અઠવાડિયામાં રાજ્યમાં સરેરાશ 1350 કેસ રોજના નોંધાયા છે. અનલૉક-4 લાગુ થયું ત્યારે 3 સપ્ટેમ્બરે ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના સંક્રમિતોની કુલ સંખ્યા એક લાખને પાર કરી ગઈ હતી.

કોરોના વાઇરસ : શું ઉત્તર કોરિયાએ કોરોનાને કાબૂમાં લઈ લીધો?

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાનો અહેવાલ કહે છે કે રાજ્યના 29 ટકા કોરોના કેસ સપ્ટેમ્બરમાં નોંધાયા હતા. ઑગસ્ટ મહિનામાં ગુજરાતમાં 33,861 લોકો કોરોના સંક્રમિત થયા હતા, તો સપ્ટેમ્બરમાં 39,649 કેસ નોંધાયા હતા.

જુલાઈમાં રાજ્યમાં રોજિંદા નોંધાતા કોરોના કેસનો સરેરાશ આંકડો 929 હતો, જે ઑગસ્ટમાં 1129 થયો અને સપ્ટેમ્બરમાં 1365 થયો. ટૂંકમાં અનલૉક-4 લાગુ થયા પછી રાજ્યમાં કોરોના સંક્રમણ વધ્યું છે.

હવે અનલૉક-5માં વધુ કેટલીક છૂટછાટ આપવામાં આવી છે, જેમ કે એસટી (સ્ટેટ ટ્રાન્સપૉર્ટ) તેમજ ખાનગી બસમાં 75 ટકા મુસાફરોને બેસાડી શકાશે.

સિનેમાઘર તેમજ મલ્ટિપ્લેક્સ થિયેટર્સને પચાસ ટકા દર્શકોની મર્યાદા સાથે પંદર ઑક્ટોબરથી શરૂ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.

રેસ્ટોરાં અને હોટલ્સ રાત્રે 11 વાગ્યા સુધી ખુલ્લાં રહી શકશે. દ્વીચક્રી વાહનમાં બે વ્યક્તિ માસ્ક, ફેસકવર સાથે સવારી કરી શકશે વગેરે.

આ ઉપરાંત શૉપિંગ મૉલ્સ માટે 8 જૂને આપવામાં આવેલી મંજૂરી મુજબ નિયમો સાથે યથાવત્ રહેશે અને મંદિરો 7 જૂને આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા આપવામાં આવેલી નિયમાવલી મુજબ જ ચાલુ રહેશે.

આવનારા દિવસો આકરા રહેશે

અનલૉક-5માં વધુ છૂટછાટ અપાઈ છે ત્યારે કોરોનાની સ્થિતિ રાજ્યમાં કેવી રહેશે એ વિશે જણાવતાં અમદાવાદ મેડિકલ ઍસોસિયેશનનાં વડાં મોનાબહેન દેસાઈ બીબીસીને કહે છે કે "અનલૉક તો કરવું જ પડે એમ છે નહીંતર રોજગાર-ધંધાને અત્યંત માઠી અસર પડે એમ છે."

"મુદ્દાની વાત એ છે કે લોકો સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ ન જાળવે અને માસ્ક ન પહેરે તો કોરોનાનો ઉપદ્રવ વધવાનો જ છે. લોકો...\n\ntl;dr:

કોરોના મહામારીનો ચેપ વધુ ન ફેલાય એ માટે લૉકડાઉન લાગુ કરવામાં આવ્યું હતું અને જાહેરજીવનની કેટલીક બાબતો પર નિયંત્રણો મૂકવામાં આવ્યાં હતાં. એ પછી તબક્કા વાર અનલૉક- એક, બે, ત્રણ, ચાર એમ જાહેર કરીને એમાં છૂટછાટ આપવામાં આવી હતી.


અનસૂયા સારાભાઈ : પોતાના મિલમાલિક ભાઈ સામે મોરચો માંડનાર ગુજરાતણની કહાણી\nઅનુસૂયા સારાભાઈ

તેમનો જન્મ 1885માં અમદાવાદના ધનાઢ્ય સારાભાઈ પરિવારમાં થયો હતો. નાની ઉંમરે તેમણે માતાપિતાને ગુમાવ્યાં અને કાકાએ તેમને ઉછેર્યાં.

તે વખતની પરંપરા પ્રમાણે 13 વર્ષની કિશારોવસ્થામાં જ તેમનાં લગ્ન થઈ ગયાં હતાં. જોકે તેમનો ઘરસંસાર ઠીક ચાલ્યો નહીં અને થોડા જ વખતમાં તેઓ પિયરમાં પરત ફર્યાં. તેમના ભાઈ અંબાલાલે તેમને આગળ અભ્યાસ માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું અને ભણવા માટે લંડન મોકલ્યાં.

આ વિશેષ શ્રેણીની આ પહેલાંની કહાણીઓ વાંચવા માટે ક્લિક કરો:

લંડનમાં કેળવાયું સ્વતંત્ર માનસ

અનસૂયા અને અંબાલાલ ભાઈ-બહેન તરીકે એકબીજાની બહુ નજીક હતાં. જોકે તેમને ખબર નહોતી કે આગળ જતાં ભાઈ-બહેનના સંબંધમાં તણાવ ઊભો કરશે.

અભ્યાસ માટે લંડનમાં નિવાસ દરમિયાન અનસૂયાબહેનની જીવનદૃષ્ટિ ઘણી બદલાઈ ગઈ. તેઓ તે વખતના પ્રચલિત ફેબિયન સમાજવાદના વિચારોથી આકર્ષાયાં.

આ ઉપરાંત ઇંગ્લૅન્ડની નારીઓને મતાધિકાર અપાવવાના આંદોલનમાં પણ સક્રિય થયાં હતાં. આ બધા અનુભવોના આધારે તેમનું આગળનું જીવન ઘડાયું.

અનસૂયા સારાભાઈ : ગુજરાતમાં મજૂર આંદોલન શરૂ કરનારાં પ્રથમ નેતા

ભત્રીજી ગીતા સારાભાઈએ તેમની જીવનકથા લખી છે અને તેમાં જણાવ્યું છે કે કઈ રીતે ઇંગ્લૅન્ડમાં વિતાવેલા દિવસોએ અનસૂયામાં મુક્ત વિચારોને જન્મ આપ્યો.

તેઓ એકલાં જ ફરવા નીકળી પડતાં, બર્નાડ શૉ, સિડની અને બ્રિટાઇસ વૅબ જેવા સમાજવાદી વિચારકોનાં પ્રવચનો સાંભળવા જતાં, બૉલરૂમ ડાન્સિંગ શીખ્યાં અને ધૂમ્રપાન પણ કરતાં થઈ ગયાં હતાં.

જોકે આધુનિક ઢબછબ અપનાવનારાં અનસૂયા આગળ જતાં મહાત્મા ગાંધીથી પ્રભાવિત થયાં. તેમના અનુયાયી બન્યાં અને ફરી એક વાર તેમના જીવનનો પ્રવાહ પલટાયો.

એક બનાવે જીવનને આપી નવી દિશા

અનુસૂયા સારાભાઈ

પારિવારિક સમસ્યાને કારણે અનસૂયાને ઇંગ્લૅન્ડથી અધવચ્ચે ભારત પરત ફરવું પડ્યું હતું. ભારત પરત ફર્યા પછી તેઓ જુદાં-જુદાં કલ્યાણકાર્યોમાં જોડાયાં હતાં.

આ કાર્યક્રમો મોટા ભાગે પરિવારની કાપડમિલોના કામદારો માટે ચાલતા હતા. પરિવારની માલિકીની કેલિકો મિલના કમ્પાઉન્ડમાં જ મિલકામદારો પરિવારો અને તેમનાં બાળકો માટે વિવિધ પ્રોજેક્ટ ચાલતા હતા.

આ સમયગાળા દરમિયાન તેમણે 'સ્ત્રીઓ અને તેમના રાજકીય અધિકારો' એવી પત્રિકા પણ છપાવી હતી. તે પછી એક બનાવે તેમના જીવનને તદ્દન નવીન દિશા આપી.

પોતાના જ શબ્દોમાં તેમણે આની વાત કરી છે, "એક સવારે મેં જોયું તો 15 જેટલા કામદારો જાણે તંદ્રામાં હોય તેમ ચાલતાં-ચાલતાં જઈ રહ્યા હતા. મેં પૂછપરછ કરી કે...\n\ntl;dr:

તેમને પ્રેમથી સૌ મોટાં બહેન કહેતાં હતાં અને તેમણે સૌનાં મોટાં બહેન તરીકે જ આખી જિંદગી વીતાવી. અનસૂયા સારાભાઈ ભારતમાં શ્રમિકોના અધિકારોની લડાઈનાં મહિલા પ્રણેતા ગણાય છે.


અનામત : મહિલાઓની અવગણના કરવી ભારતીયોની ટેવ!- દૃષ્ટિકોણ\nઆ પંક્તિનાં લેખિકાએ રામ નામનો સહારો લઈને અનામતની વાતનું કેટલુંક અણગમતું સત્ય એવી રીતે સામે રાખ્યું છે કે જેને સાચી રીતે સમજવું મીડિયા અને તેના કરોડો દર્શકો-વાચકો માટે સારું રહેશે. અહીં ભૂલચૂક લેવીદેવી.

બિન અનામત વર્ગ માટે 10 ટકા અનામતના નવીન વ્યંગ્ય પર તમામ પક્ષના પુરુષો (તેમજ થોડી મહિલાઓ) વચ્ચે એક વિસ્મયકારી એકતાના દર્શન થયા.

બધાને ખબર છે કે ચૂંટણી પહેલાં નોટિસ વગર, અન્ય પક્ષો સાથે ચર્ચા કર્યા વગર અને ગેરબંધારણીય હોવા છતાં આ બ્રહ્માશસ્ત્રનો ઉપયોગ શા માટે કરવામાં આવ્યો?

પણ ચૂંટણી નજીક છે અને કોઈ પણ પક્ષ પોતાના અનામતનો વિરોધી ઠેરવીને બદનામી વહોરી લેવા નથી માગતો.

રાજકીય પક્ષો મહિલાઓને તેમની કુલ સંખ્યાની સરેરાશ કરતાં પણ ઓછી સંખ્યા એટલે કે માત્ર 33 ટકા અનામત આપતું બિલ વર્ષોથી સંસદમાં લટકેલું છે.

સંસદો ગૃહ બહાર તો આ બિલને લઈને સકારાત્મક વલણ અપનાવતા હોય પણ ગૃહની અંદર પગ મૂકતાં જ એક મૂક સહમતી સાથે એને આગળ વધારવાનું ટાળી દે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

દેશની 50 ટકા મહિલા વસતિ માટે 33 ટકા અનામતના આ 'વેતાલ'ને રાજકીય વૃક્ષ પરથી ઉતારીને લાવવાનું સાહસ 56 ઈંચની છાતી ધરાવતા વડા પ્રધાનજીએ પણ બતાવ્યું નથી.

કેમ ભાઈ? જ્યારે મહિલા સશક્તિકરણ પર સતત ચર્ચાઓ થાય છે ત્યારે તો શબ્દોના ધની વડા પ્રધાન સતત માતાઓ-બહેનોના સશક્તિકરણ માટે પોતાની સરકારના વાયદા- ઇરાદાની બાબતે કસીદા પઢતા રહે છે.

પણ આ વખતે જ્યારે અનામતની મર્યાદા વધારવાનો સમય આવ્યો તો રાજા દુષ્યંતની જેમ તેમને પોતાના વાયદા જ યાદ રહ્યા નથી, એ શું પરમ આશ્ચર્યનો વિષય નથી?

એ 10 ટકા અનામત પર સંસદમાં ચાલી રહેલી ચર્ચામાં બે વાતો દરેક સમજદાર મહિલાને  ખટકી છે.

પહેલી વાત એ એ આ આયોજન લગભગ સંપૂર્ણ રીતે પુરુષો દ્વારા જ યુવા પુરુષોને નોકરી અપાવવા, સવર્ણ ગરીબની આબરૂ સલામત રાખવાના પુરુષોની કોર્ટમાં અપાયેલા તર્કોનું પ્રસ્તુતીકરણ માત્ર હતું.

સરકારી નોકરીઓ કે કૉલેજ સુધી કુલ મહિલાઓની સાત આઠ ટકા કરતાં વધારે હાજરી નથી એટલે સ્પષ્ટ છે કે તેનાથી તેમને કોઈ ઉલ્લેખનીય ફાયદો મળવાનો નથી.

આશ્ચર્યની વાત તો એ છે કે પડછંદ, બહાદુર પુરુષો કરતા શારીરિક રીતે વધુ જોખમોનો સામનો કરી સત્તા સાથે બાથ ભીડનારી, જોખમી મોરચાના સમાચારો જનતા સુધી પહોંચાડનારી વરિષ્ઠ મહિલા પત્રકારો પણ ટીવી ચર્ચામાં આ મુદ્દો ભૂલી ગઈ. જાણે કે દેશમાં 10 ટકા અનામત કરતાં કોઈ વધુ મહત્ત્વનો મુદ્દો જ ના હોય એમ.

આ વિષય પર પોતાના વિચાર...\n\ntl;dr:

રહીમ કહી ગયા કે 'સચ બોલો તો જગ રૂઢતા હૈ ઔર જૂઠ કહો તો રામ.'


અનિલ અંબાણી : 45 અબજ ડૉલરથી 2.5 અબજ ડૉલર સુધીની સફર\nએ વર્ષની યાદી અનુસાર, અનિલ અંબાણી 45 અબજ ડૉલરના માલિક હતા, જ્યારે મૂકેશ પાસે 49 અબજ ડૉલરની સંપત્તિ હતી.

હકીકતમાં 2008માં કેટલાય લોકોનું માનવું હતું કે નાનો ભાઈ મોટા ભાઈ કરતાં આગળ નીકળી જશે, ખાસ કરીને 'રિલાયન્સ પાવર'નો પબ્લિશ ઇશ્યૂ આવ્યો એ પહેલાં.

માનવામાં આવી રહ્યું હતું કે તેમની મહત્ત્વાકાક્ષી પરિયોજનાના એક શૅરની કિંમત એક હજાર રૂપિયા સુધી પહોંચી શકે એમ હતી.

જો આવું થયું હોત તો ખરેખર અનિલ અંબાણી મૂકેશ અંબાણીથી આગળ નીકળી જાત, પણ આવું કંઈ થયું નહીં.

તો હવે આપણે પરત ફરીએ 2019માં. ફૉર્બ્સની પૈસાદારોની વર્ષ 2018ની યાદી અનુસાર મૂકેશ અંબાણીની સંપત્તિમાં મામૂલી ઘટાડો થયો છે. તેમની પાસે હવે 47 અબજ ડૉલરની સંપત્તિ છે.

જોકે, 12 વર્ષ પહેલાં 45 અબજ ડૉલરની સંપત્તિ ધરાવતા અનિલ અંબાણી હવે 2.5 અબજ ડૉલરના જ માલિક રહી ગયા છે.

'બ્લૂમબર્ગ ઇન્ડેક્સ'માં તેમની સંપત્તિ માત્ર 1.5 અબજ ડૉલર જ આંકવામાં આવી છે.

એક સમય હતો કે જ્યારે બન્ને ભાઈઓમાં દોટ હતી કે ધીરુભાઈનો સાચો વારસ કોણ છે?

આ હોડનો હવે અંત આવી ગયો છે અને અનિલ અંબાણી પોતાના ભાઈ કરતાં ક્યાંય પાછળ રહી ગયા છે.

આશા જે પૂરી ના થઈ શકી

વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમયે મૂકેશ અને અનિલ અંબાણી

એક દાયકા પહેલા અનિલ અંબાણી સૌથી વધુ પૈસાદાર ભારતીય બનવાની અણિ ઉપર હતા.

એ વખતે એમના વેપાર અને નવાં સાહસો અંગે કહેવાઈ રહ્યું હતું કે એ તમામ ધંધાઓ આગળ વધી રહ્યા છે અને અનિલ અંબાણી તેનો પૂરેપૂરો ફાયદો ઉઠાવવા તૈયાર છે.

આર્થિક બાબતોના વિશેષજ્ઞ માની રહ્યા હતા કે અનિલ પાસે વિઝન અને જોમ બન્ને છે. તેઓ 21 સદીના ઉદ્યોગસાહસિક છે અને તેમના નેતૃત્વમાં ભારતમાંથી એક બહુરાષ્ટ્રીય કંપની બહાર નીકળશે.

દુનિયા આખી જાણે તેમની મુઠ્ઠીમાં હતી. દુનિયા જીતી લેવા માટે તેમને થોડાં પગલાં ભરવાની જ વાર હતી. મોટાભાગના લોકોને તો આવું જ લાગતું હતું.

તેમને લાગતું હતું કે અનિલ પોતાના ટીકાકાર અને મોટાભાઈને ખોટા સાબિત કરવા જઈ રહ્યા છે, પણ આવું કશું ના થયું.

અનિલ અંબાણી જો ચમત્કારીક રીતે આમાંથી બહાર ના આવ્યા તો દુર્ભાગ્યવશ તેમની ગણના ભારતના વેપારી ઇતિહાસના સૌથી નિષ્ફળ લોકોમાં કરવામાં આવશે.

માત્ર એક જ દાયકામાં 45 અબજ ડૉલરની સંપત્તિ ડૂબી જવી કોઈ અમથી દુર્ઘટના નથી. એમની કંપનીના શૅરધારકોને ભારે ઝટકો લાગ્યો છે.

અનિલ અંબાણીનો કોઈ પણ ધંધો વિકસી રહ્યો નથી. તેમના પર ભારે દેવું છે અને હવે તેઓ કંઈ નવું કરવાની સ્થિતિમાં...\n\ntl;dr:

વાત 2007ની છે. અંબાણી બંધુઓ એટલે કે મૂકેશ અને અનિલ વચ્ચેના ભાગલાને બે વર્ષ થઈ ગયાં હતાં. એ વર્ષે ફૉર્બ્સના પૈસાદારોની યાદીમાં બન્ને ભાઈ મૂકેશ અને અનિલ ઘણાં ઉપર હતા. મોટા ભાઈ મૂકેશ અંબાણી થોડા વધુ પૈસાદાર હતા.


અનિલ અંબાણી RCom મામલે નાદારી નોંધાવવા કેમ મજબૂર થયા\nતેના એ હાલ તેમના હરીફોએ કર્યા જેમાં તેમના મોટા ભાઈ મુકેશ અંબાણીની કંપની જિયોનું પણ સારું એવું યોગદાન છે.

શેર બજારમાં ભારે નુકસાને આરકૉમની કમર ભાંગી નાખી. છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી પોતાના અસ્તિત્વની લડાઈ લડી રહેલી કંપનીએ હવે છેવટે કોર્ટમાં દેવાની સમસ્યાના સમાધાન માટે અરજી કરી છે.

સાત અબજ ડૉલરના દેવાના નવીનીકરણમાં નિષ્ફળ થયા બાદ રિલાયન્સે આ જાહેરાત કરી છે.

13 મહિના પહેલાં કરજ-દાતાઓએ આ મુદ્દે સહમતી વ્યક્ત કરી હતી પરંતુ વાત બની નહોતી.

ડિસેમ્બર 2017માં દેવાંના નવીનીકરણની પ્રક્રિયા ત્યારે ખોરંભે ત્યારે પડી જ્યારે અનિલ અંબાણીના વ્યવસાય વિરુદ્ધ કાયદેસરની લડાઈ અને વિવાદોનો દોર વધતો ગયો.

આરકૉમે ગત શુક્રવારની રાત્રે એક નિવેદન જાહેર કર્યું અને કહ્યું કે તેઓ નેશનલ કંપની લૉ ટ્રીબ્યુનલ, ઇન્ડિયા બૅન્કરપ્સી કોર્ટમાં દેવાળિયાપણાના(નાદારીના)નવા નિયમો અંતર્ગત દેવાની સમસ્યાનું સમાધાન કરવા ઇચ્છે છે.

આ નવો નિયમ 2016થી અમલમાં આવ્યો હતો. આ અંતર્ગત નવ મહિનામાં કેસનું સમાધાન લાવવાનું હોય છે.

દેવું ચૂકવવામાં નિષ્ફળ રહેનારી કંપની આ સમય અવધિમાં પોતાની સંપત્તિ વેચીને દેવું ચૂકતે કરે છે.

આ નવા નિયમ અંતર્ગત આરકૉમ સૌથી મોટી કંપનીરૂપે પોતાના દેવાઓનું ચૂકવણું કરશે.

આરકૉમનું કહેવું છે કે નાદારી કોર્ટમાં જવાનો નિર્ણય તમામ શેરધારકોના હિતમાં છે કારણ કે આનાથી નિશ્ચિતતા અને પારદર્શકતા નક્કી સમયમર્યાદામાં સામે આવી જશે.

ડિસેમ્બર 2017માં અંબાણીએ આરકૉમના લેણદારો સાથે સંપૂર્ણ સમાધાનની જાહેરાત કરી હતી.

અનિલ અંબાણીએ કહ્યું હતું કે તેમની કંપની 3.8 અબજ ડૉલરની પોતાની સંપત્તિ વેચીને દેવાઓની ચૂકવણી કરશે. આમાં જિયોને ઉપલબ્ધ કરાવી અપાયેલી સેવાઓ પણ સામેલ હતી.

પરંતુ શુક્રવારની બૉમ્બે સ્ટૉક એક્સચેંજને આરકૉમે કહ્યું કે દેવાદારોને રજૂ કરેલી સંપત્તિના વેચાણથી કંઈ મળ્યું નથી અને દેવાંની ચૂકવણીની પ્રક્રિયા હજુ પણ અટકેલી છે.

કંપનીએ પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું છે કે તે પોતાના 40 વિદેશી અને ભારતીય દેવાદારોમાં સહમતિ સાધવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે.

કંપનીએ કહ્યું કે આ માટે 40 બેઠકો થઈ પરંતુ ઉકેલ આવ્યો નહીં અને સાથે ભારતીય અદાલતી વ્યવસ્થામાં કાયદાની આંટીઘૂંટીઓ વધતી ગઈ.

આરકૉમે પોતાની મોબાઈલ સેવાની અગત્યની મિલકતો જિયોને વેચી છે અને એની મંજૂરી પણ મળી ગઈ છે.

સરકારી અધિકારી પણ સ્પેક્ટ્રમની ખરીદીમાં ઉઘરાણી કરવા માટે આ મામલે ઝડપથી નિરાકરણ લાવવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે....\n\ntl;dr:

અનિલ અંબાણીની કંપની રિલાયન્સ કૉમ્યુનિકેશન અથવા આરકૉમ - એક સમય હતો જ્યારે આ ભારતની બીજી મોટી ટેલિકૉમ્યુનિકેશન કંપની હતી. પરંતુ હવે આ કંપની દેવાળું ફૂંકી રહી છે.


અનિલ અંબાણી જ્યારે મુકેશ અંબાણીને જેલમાં મોકલવા માગતા હતા\nતેમણે એવું પણ કહ્યું કે વકીલોની ફી આપવા માટે તેમણે દાગીના વેચવા પડ્યા છે, જેના 9.9 કરોડ રૂપિયા મળ્યા છે. હવે તેમની પાસે એવું કંઈ બચ્યું નથી, જેની કોઈ કિંમત મળી શકે.

બ્રિટનની હાઈકોર્ટે 22મી મે 2020ના રોજ એક આદેશમાં અંબાણીને કહ્યું હતું કે તેઓ ચીનની બૅન્કોનું 5281 કરોડ રૂપિયાનું દેવું 12 જૂન સુધી ચૂકવી દે.

આ સાથે જ તેમને બૅન્કોની લીગલ ફી માટે 7 કરોડ રૂપિયા ચૂકવવાનો પણ આદેશ અપાયો છે.

10 વર્ષ પહેલાં અનિલ અંબાણીએ પોતાના ભાઈ મુકેશ અંબાણી પર 10 હજાર કરોડનો માનહાનિનો કેસ કર્યો હતો.

મુકેશ અંબાણીએ ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં અનિલ અંબાણી પર બન્ને અલગ થયા એ પહેલાં પોતાના વિરુદ્ધ લૉબીઇસ્ટ અને જાસૂસી કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

આ ઇન્ટરવ્યૂ બાદ અનિલ અંબાણીએ પોતાના ભાઈ મુકેશ અંબાણી વિરુદ્ધ માનહાનિનો કેસ દાખલ કર્યો હતો.

માર્ચ 2019માં અનિલ અંબાણીનું બિલકુલ અલગ નિવેદન આવ્યું. અનિલ અંબાણીએ કહ્યું, "મારા આદરણીય ભાઈ અને ભાભીનો દિલથી આભાર. મુશ્કેલ સમયમાં મારી સાથે ઊભાં રહ્યાં."

મુકેશ અંબાણીએ પોતાના ભાઈનું દેવું ચૂકતે કરીને પોતાના ભાઈને જેલ જતા બચાવ્યા છે.

પિતાના મોત બાદ ધીરુભાઈ અંબાણીનું વેપારીસામ્રાજ્ય રિલાયન્સ બે ભાગમાં વહેંચાઈ ગયું હતું.

સ્વીડનની કંપની એરિક્સનના 7.7 કરોડ ડૉલરના દેવાને અનિલ અંબાણીએ 20 માર્ચ સુધી ચૂકતે કરવાનું હતું.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે જો તેઓ નક્કી કરેલા સમયની અંદર દેવું ભરપાઈ નહીં કરે તો તેમને ત્રણ મહીના જેલામાં જવું પડશે.

અનિલે ગયા વર્ષે જ દેવું ચૂકવવાનો અદાલતને વાયદો કર્યો હતો. જોકે, વાયદો તોડવાને કારણે કોર્ટે તેમને અવગણનાના દોષી ગણાવ્યા હતા.

અનિલ અંબાણીની કંપની આરકૉમ આ રકમની વ્યવસ્થા કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી અને મુકેશ અંબાણી તારણહાર બન્યા.

સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી નક્કી કરવામાં આવેલી સમયસીમાથી બે દિવસ પહેલાં એરિક્સન કહ્યું કે તેમનું દેવું આરકૉમે વ્યાજ સહિત ભરપાઈ કરી દીધું છે. જે બાદ અટકળો શરૂ થઈ કે આરકૉમ પાસે આ પૈસા ક્યાંથી આવ્યા.

મોડી રાત્રે આ વાતનો જવાબ મળી ગયો જ્યારે અનિલ અંબાણી ખુદ સામે આવ્યા અને તેમણે કહ્યું કે ભૂતકાળની કડવાશ ભૂલવા માટે પોતાના ભાઈના આભારી છે.

બંને ભાઈઓનો ભૂતકાળ ખૂબ જ નાટકીય રહ્યો છે. એવું ત્યારે છે જ્યારે ભારતના વેપારી સામ્રાજ્યમાં બંને પરિવારોનો દબદબો છે.

ધીરુભાઈ અંબાણીના મોતનાં ત્રણ વર્ષ બાદ રિલાયન્સ ગ્રૂપ બંને ભાઈઓ વચ્ચે વહેંચાઈ ગયું હતું.

મુકેશના...\n\ntl;dr:

'દેવામાં ડૂબેલા' ભારતના બિઝનેસમૅન અનિલ અંબાણીએ લંડનની એક કોર્ટને કહ્યું છે કે હાલ તેઓ સામાન્ય જીવન જીવી રહ્યા છે અને તેમની પાસે માત્ર એક કાર છે.


અનિલ અંબાણીએ NDTV પર માનહાનિનો કેસ ગુજરાતમાં કેમ નોંધાવ્યો?\nરિલાયન્સે આ કેસ રફાલ ડીલ પર એનડીટીવીના કવરેજ પર કર્યો છે.

ખાસ કરીને આ કેસ 29 સપ્ટેમ્બરના રોજ ચેનલ પર દર અઠવાડિયે પ્રસારિત કરાતા શો 'ટ્રૂથ વર્સેસ હાઇપ'ના એપિસોડ સામે કરવામાં આવ્યો છે જેનું શીર્ષક હતું, 'રફાલ: ધ આઇડિયલ પાર્ટનર'.

26 ઑક્ટોબર-18ના રોજ આ મુદ્દે સુનાવણી કરવામાં આવશે.

આ મુદ્દે એનડીટીવી તરફથી એક નિવેદન પણ બહાર પાડવામાં આવ્યું છે.

તેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે, "એનડીટીવી એવો દાવો કરશે કે માનહાનિનો આ આરોપ બીજું કંઈ નહીં પણ અનિલ અંબાણી  જૂથ તરફથી વાતોને દબાવી દેવાનો અને મીડિયાને પોતાનું કામ કરતાં અટકાવવાનો બળજબરીપૂર્વકનો પ્રયાસ છે."

"આ સંરક્ષણ કરાર અંગે સવાલ પૂછવાની અને એનો જવાબ મેળવવાની વાત છે અને તેનો સંબંધ લોકોના હિત સાથે છે."

કેસ માટે અમદાવાદની કોર્ટ જ કેમ?

એવામાં સૌથી મોટો સવાલ એ ઊભો થાય છે કે અનિલ અંબાણીએ કેસ માટે અમદાવાદની કોર્ટ જ કેમ પસંદ કરી?

આ સવાલના જવાબમાં સુપ્રીમ કોર્ટના અગ્રણી વકીલ ગૌતમ અવસ્થી જણાવે છે, ''સૌથી મહત્ત્વની વાત તો એ છે કે બે આધાર પર કેસને કોઈ કોર્ટમાં લાવી શકાય છે."

"પહેલો કે જે સામગ્રી પર વિવાદ છે તે ક્યાં પ્રકાશિત કરવામાં આવી છે અને બીજો કે જ્યાં આ સામગ્રી પ્રકાશિત કરનારી વ્યકિત રહેતી હોય.''

''જો આ મુદ્દે વાત કરીએ તો ના તો કંપનીની ઑફિસ અમદાવાદમાં રજિસ્ટર છે કે ના તો પછી ચેનલ અમદાવાદની છે. અનિલ અંબાણીનો આ નિર્ણય એક રણનિતી હેઠળ લેવામાં આવ્યો છે."

"આવા કિસ્સામાં વળતર તરીકે એક મોટી રકમ માંગવામાં આવે છે. જો વળતરની માગણી સાથે કેસ કરવામાં આવે તો એમાં કોર્ટની ફી પણ ભરવી પડતી હોય છે અને આ ફી રાજ્ય સરકાર નક્કી કરે છે અને દરેક રાજ્યમાં આ અલગઅલગ હોય છે"

"એવામાં એ સ્પષ્ટ છે કે અમદાવાદની કોર્ટમાં મુદ્દો લઈ જવાનું કારણ છે એની ઓછી કોર્ટ ફી.''

''જોકે, અમદાવાદ એક એવું સ્થળ છે જ્યાં માનહાનિના બદલામાં માગવામાં આવતી રકમને કોર્ટની ફી સાથે કોઈ લેવા-દેવા નથી. અને બની શકે કે એ જ કારણે અમદાવાદ કોર્ટની પસંદગી કરવામાં આવી હોય."

"અહીંયા મહત્તમ રકમ 75,000 રૂપિયા છે. મારી જાણમાં આ એક માત્ર રાજ્ય છે જ્યાં આની જોગવાઈ છે. જો આ જ કેસ દિલ્હીમાં કરવામાં આવ્યો હોત તો 10 હજાર કરોડના દાવા પર કોર્ટ ફી પેટે 100 કરોડ રૂપિયા જમા કરાવા પડ્યા હોત.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વળતરની રકમ કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે?

આ સવાલના જવાબમાં દિલ્હી હાઈકોર્ટના વકીલ રમાકાંત જણાવે છે, ''દિલ્હીમાં તો કેટલી રકમનો...\n\ntl;dr:

અનિલ અંબાણીની કંપની રિલાયન્સ ગ્રૂપે અમદાવાદની એક અદાલતમાં ન્યૂઝ ચેનલ એનડીટીવી પર 10 હજાર કરોડનો માનહાનિનો કેસ નોંધાવ્યો છે.


અનિલ અંબાણીએ રિલાયન્સ કૉમ્યુનિકેશનમાંથી રાજીનામું આપ્યું\nએનડીટીવી પ્રોફિટના અહેવાલ અનુસાર શુક્રવારે જાહેર થયેલા બીજા ક્વાર્ટરના આંકડામાં આરકોમએ 30,142 કરોડ રૂપિયાની કોન્સોલિડેટ ખોટ કરી હતી.

અનિલ અંબાણી ઉપરાંત છાયા વિરાણી, રાયના કરણી, મંજરી કાક્કેર અને સુરેશ રંગાચરે પણ રાજીનામું આપ્યું છે.

બુલેટ ટ્રેન : જંત્રીના ભાવમાં 7 ગણા વધારાની દરખાસ્ત

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ પ્રમાણે વડા પ્રધાન મોદીના ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ એવા નેશનલ હાઈ સ્પીડ રેલ (બુલેટ ટ્રેન) પ્રોજેક્ટ માટે જમીન મેળવવામાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી તંત્રને મુશ્કેલીઓ અને વિરોધનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

આ પરિસ્થિતિને નિવારવા માટે સુરતના જિલ્લા કલેક્ટર ધવલ પટેલે સરકારને સુરત જિલ્લાના 8 ગામડાંની ખેતીલાયક જમીન સંપાદિત કરવા માટે જંત્રીની રકમમાં 7 ગણો વધારો કરવાની દરખાસ્ત કરી છે.

નોંધનીય છે કે માત્ર સુરત જિલ્લામાં જ મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે 28 ગામડાંની જમીન સંપાદિત કરવાની જરૂર છે.

તેથી આ ગામડાંના ખેડૂતો દ્વારા જંત્રના નીચા ભાવને કારણે ખેડૂત સમાજ, ગુજરાતના ઝંડા હેઠળ સરકારના આ પ્રોજેક્ટ માટેની જમીન સંપાદન પ્રક્રિયાનો વિરોધ કરાઈ રહ્યો છે.

આ ગામોના ખેડૂતો અનુસાર જંત્રીની રકમ છેલ્લે વર્ષ 2011માં વધારાઈ હતી. હાલ આ વિસ્તારોમાં જંત્રીની રકમ 100 રૂપિયા પ્રતિ મિટર છે.

તેમની જમીનના બદલામાં આ સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલી આ રકમ ખૂબ જ ઓછી હોવાની ફરિયાદો ઊઠી હતી.

તેથી હાલ નવી દરખાસ્તમાં જિલ્લા કલેક્ટરે સુરત જિલ્લાના 8 ગામોની જમીન માટે જંત્રીની રકમ રૂપિયા 708 પ્રતિ મિટર સુધી વધારવા માટે દરખાસ્ત કરાઈ છે.

બૅંક ડિપોઝિટ પર વીમાકવચની મર્યાદા વધારાશે : નાણામંત્રી

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ પ્રમાણે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે શુક્રવારે કો-ઑપરેટિવ બૅંકો પર RBIના નિયંત્રણમાં વધારો કરવા માટેના કાયદામાં સુધારાની સાથે સરકાર આગામી દિવસોમાં બૅંક ડિપોઝિટ પરના વીમાકવચની મર્યાદા વધારવાનો નિર્ણય લેવાની છે, એવા સંકેતો આપ્યા હતા.

હાલમાં PMC બૅંકમાં સર્જાયેલી પરિસ્થિતિઓને કારણે સરકારે આ નિર્ણયો લીધા હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે.

નાણામંત્રીએ આ વિશે જાણકારી આપતાં કહ્યું હતું કે, "સરકાર ટૂંક સમયમાં બૅંક ડિપોઝિટ પર વીમાકવચની મર્યાદા વધારવાનો નિર્ણય લેશે, કારણ કે બૅંક ડિપોઝિટ પર હાલ જે મર્યાદા છે તે વર્ષો પહેલાં નક્કી કરાઈ હતી."

નોંધનીય છે કે હાલ ભારતમાં બૅંક ડિપોઝિટ પર વીમાકવચની મર્યાદા 1 લાખ રૂપિયા છે.

શિયાળુ સત્રમાં સંસદમાં...\n\ntl;dr:

અનિલ અંબાણી અને બીજા ચાર લોકોએ રિલાયન્સ કૉમ્યુનિકેશનના ડિરેક્ટર પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું છે, કંપની દ્વારા આની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.


અનિલ અંબાણીના મિડલ મૅન તરીકે નરેન્દ્ર મોદી કામ કરી રહ્યા છે : રાહુલ ગાંધી\nજેમાં તેમણે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને અનિલ અંબાણીના મિડલ મૅન હોવાના આરોપો કર્યા છે.

તેમણે એક ઈ-મેઇલનો હવાલો આપતાં કહ્યું કે રફાલ ડીલ થયા પહેલાં ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણી ફ્રાંસ ગયા હતા અને કંપનીના અધિકારીઓ સાથે ડીલની વાત કરી હતી.

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ફ્રાંસમાં થયેલી મિટીંગમાં અનિલ અંબાણીએ ડસો કંપનીને સાફ કહ્યું હતું કે એક એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે જેમાં આપણું નામ હશે.

રાહુલે આ મામલે સવાલ ઉઠાવ્યો કે તત્કાલિન સંરક્ષણમંત્રી મનોહર પર્રિકરને આ વાતની જાણ ન હતી પરંતુ અનિલ અંબાણીને આ વાતની જાણ હતી.

રાહુલે કહ્યું, "અનિલ અંબાણીના મિડલ મૅન તરીકે નરેન્દ્ર મોદી કામ કરી રહ્યા છે. તેમના પર સિક્રેટ એક્ટના ભંગ બદલ કાર્યવાહી થવી જોઈએ."

કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ એક ઈ-મેઇલનો હવાલો આપતાં કહ્યું કે આ ડસોના એક અધિકારીએ લખ્યો છે.

રિલાયન્સ ડિફેન્સે આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે અને કહ્યું છે કે લિક થયેલો ઈ-મેલ એ ઍરબસ સંદર્ભે હતો અને તેને રાફેલ સોદા સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી.

જેમાં એ વાતનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે અનિલ અંબાણીએ ફ્રાંસના સંરક્ષણમંત્રી સાથે મુલાકાત કરી હતી.

તેમણે કહ્યું કે હવે ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના લોકોને સમજાવવું જોઈએ કે આવું કેમ થયું?

રાહુલ ગાંધીએ પત્રકાર પરિષદમાં શું કહ્યું?

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે ફ્રાંસમાં અનિલ અંબાણીએ ત્યાંના સંરક્ષણમંત્રીને સાફ કહ્યું કે જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ફ્રાંસ આવશે તો એક એમઓયુ પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે. જેમાં તેમનું નામ હશે.

રાહુલે કહ્યું કે તત્ત્કાલિન સંરક્ષણમંત્રીને આ વાતની જાણ ન હતી. મનોહર પર્રિકર કહે છે કે તેમને આ વાત અંગે ખબર ન હતી. વિદેશ સચિવને પણ આ વાતની કોઈ જાણ ન હતી. તેમનું કહેવું હતું કે કંપની, મંત્રાલ. અને સરકારી કંપની એચએએલ વચ્ચે વાત ચાલી રહી છે.

કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષે કહ્યું, એચએલને પણ જાણકારી ન હતી, પરંતુ અનિલ અંબાણીને સોદો થયાના દસ દિવસ પહેલાથી જ જાણ હતી.

રાહુલે કહ્યું કે તેનો મતલબ એ થયો કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના મિડલ મૅન તરીકે કામ કરી રહ્યા છે.

હવે વડા પ્રધાને જણાવવું જોઈએ કે અનિલ અંબાણીને આ સોદા મામલે દસ દિવસ પહેલાં કેવી રીતે જાણ થઈ? તેમને આ વાત કોણે કહી, જ્યારે સંરક્ષણ મંત્રાલયને પણ આ વાતની જાણ ન હતી.

આમાંથી એક નવી વસ્તુ સામે આવે છે કે આ વાત સંરક્ષણ મંત્રાલયને જાણ ન હતી પરતું નરેન્દ્ર મોદી અને અનિલ અંબાણી આ વાત...\n\ntl;dr:

રફાલ મામલાને લઈને કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ ફરી મંગળવારે એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરી હતી.


અનિલ અંબાણીની 45 અબજ ડૉલરના માલિકમાંથી 'દેવાળિયા' બનવાની કહાણી\nઅનિલ અંબાણી

અનિલ અંબાણી લંડનની કોર્ટમાં તેમણે આપેલા નિવેદનથી ફરી ચર્ચામાં છે.

કોર્ટમાં અનિલ અંબાણીએ કહ્યું કે તેઓ સામાન્ય જીવન જીવે છે અને આર્થિક બાબતોને પહોંચી વળવા ઘરેણાં વેચવા મજબૂર છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર, દેવામાં ડૂબેલા ભારતીય કારોબારી અનિલ અંબાણીએ લંડનની કોર્ટમાં કહ્યું કે તેઓ આ સમયે સામાન્ય જીવન જીવી રહ્યા છે, તેમની પાસે એક કાર છે અને વકીલોની ફી ભરવા માટે તેમને ઘરેણાં વેચવા પડી રહ્યાં છે.

તેમણે કોર્ટને કહ્યું કે જાન્યુઆરી અને જૂન 2020ની વચ્ચે તેઓને ઘરેણાંના બદલામાં 9.9 કરોડ મળ્યા હતા અને હવે તેમની પાસે એવી કોઈ ચીજ નથી જેની કિંમત હોય.

જ્યારે તેમને તેમની કાર અંગે પૂછવામાં આવ્યું તો તેમણે કહ્યું કે તેમની પાસે ક્યારેય પણ રૉલ્સ રૉયલ કાર નહોતી અને તેઓ હવે માત્ર એક કાર ચલાવી રહ્યા છે.

બ્રિટનની હાઈકોર્ટે 22 મે, 2020માં એક આદેશમાં અંબાણીને કહ્યું હતું કે તેઓ ચીનની બૅન્કોના 5281 કરોડ રૂપિયા દેવું 12 જૂન સુધી ચૂકવે.

તેમને બૅન્કોની લીગલ ફીના સાત કરોડ રૂપિયા પણ આપવા માટે કહેવાયું હતું.

શું છે ચીની બૅન્કોનો અંબાણી સામેનો કેસ?

ચીનની બૅન્કોએ લંડનની કોર્ટમાં અનિલ અંબાણી સામે કેસ કર્યો છે.

મીડિયા અહેવાલ અનુસાર, ત્રણ ચીની બૅન્ક 700 મિલિયન ડૉલર એટલે કે પાંચ હજાર કરોડ રૂપિયાથી પણ વધુની વસૂલી માટે અનિલ અંબાણીની કંપનીને બ્રિટનની હાઈકોર્ટમાં લઈ ગઈ. આ રકમમાં દેવા પર લાગેલું વ્યાજ પણ સામેલ છે.

અનિલ અંબાણીએ અગાઉ બ્રિટનની કોર્ટને કહ્યું હતું કે તેમની 'શુદ્ધ સંપત્તિ એટલે નેટ વર્થ શૂન્ય છે' અને તેઓ 'દેવાળિયા' છે.

ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ઍન્ડ કૉમર્શિયલ બૅન્ક ઑફ ચાઇના લિમિટેડ (આઈસીબીસી), ચાઇના ડેવલપમૅન્ટ બૅન્ક અને એક્સપૉર્ટ-ઇમ્પૉર્ટ બૅન્ક ઑફ ચાઇનાએ રિલાયન્સ કમ્યુનિકેશન (આરકૉમ)ને કરજ આપ્યું હતું, જે તેમને પરત મળ્યું નથી.

અનિલ અંબાણીનાં વળતાં પાણી

એક દાયકા પહેલાં અનિલ અંબાણી સૌથી ધનવાન ભારતીય બનવાની અણી પર હતા.

એ સમયે તેમના ઉદ્યોગો વિશે એવું કહેવાતું હતું કે 'તેમનો દરેક વેપાર વિસ્તરી રહ્યો છે અને અનિલ તેનો લાભ લેવા માટે તૈયાર છે.'

આર્થિક બાબતોના જાણકાર એવું માનતા હતા કે 'અનિલની પાસે દૂરંદેશી અને જોશ છે. તેઓ 21મી સદીના ઉદ્યમી છે અને તેમના નેતૃત્વમાં ભારતમાં એક મોટી બહુરાષ્ટ્રીય કંપની ઊભી થશે.'

અનેક લોકોને એવું લાગતું હતું કે અનિલ તેમના ટીકાકારો તથા મોટાભાઈને ખોટા સાબિત કરી દેશે, પરંતુ એવું ન થયું.

ભાઈઓ મુકેશ અંબાણી...\n\ntl;dr:

મૂળ ગુજરાતના એવા ધીરુભાઈ અંબાણીનો પરિવાર તેમની ભવ્યતા અને આર્થિક બાબતો માટે વિશ્વભરમાં જાણીતો છે. જોકે આ પરિવારમાં એક નામ એવું છે, જે આર્થિક રીતે સંકટમાં છે અને એ છે અનિલ અંબાણી.


અનિલ કુંબલે : તૂટેલા જડબાં સાથે પણ રમી શકે તેવા ખેલાડી\nકુંબલેએ તૂટેલા જડબા સાથે મેચ રમી બ્રાયન લારાની વિકેટ ઝડપી હતી

પરંતુ કેપ્ટન વિરાટ કોહલી સાથે તેમના અણબનાવના કારણે તેમણે જલદી જ આ પદ છોડી દીધું.

ક્રિકેટની દુનિયામાં મોટા ભાગની વાતો ઢંકાયેલી રહે છે. ત્યાં કુંબલે સામે આવ્યા અને હેડ કોચના પદ પરથી પોતે શા માટે હટી ગયા તેનું કારણ પણ જણાવ્યું.

થાક્યા વગર બૉલિંગ કરવા વાળા કુંબલેની આખી કારકિર્દી ઉપલબ્ધિઓથી ભરેલી રહી છે.

પરંતુ તેમના જીવનની કેટલીક ઘટનાઓ એવી છે કે જેનો ઉલ્લેખ કરવો જરૂરી છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

તૂટેલા જડબા સાથે ઝડપી હતી લારાની વિકેટ

કુંબલે જ્યારે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના કોચ હતા ત્યારે કોહલી સાથે અણબનાવના કિસ્સા સામે આવ્યા હતા

અનિલ કુંબલેને ઍન્ટિગામાં જડબા પર બૉલ વાગ્યો હતો. ઈજા હોવા છતાં તેઓ મેદાન પર બૉલિંગ કરવા ઉતર્યા હતા. તે સમયે તેમનું જડબું પણ તૂટેલું હતું.

એક ભારતીય ડૉક્ટર તે મેચ દરમિયાન સ્ટેડિયમમાં હાજર હતા અને મેચ જોઈ રહ્યા હતા.

તેમણે કુંબલેનું જડબું પટ્ટીથી બાંધી દીધું હતું. બધાને લાગતું હતું કે કુંબલે આરામ કરશે.

પણ કુંબલેની પ્રબળ ઇચ્છા હતી, જેથી કરીને તેઓ બૉલિંગ કરવા મેદાનમાં ઉતર્યા હતા, જેને જોઈને દુનિયા સ્તબ્ધ રહી ગઈ હતી.

તૂટેલા જડબાની સાથે તેમણે સાહસનો પરિચય આપ્યો અને બ્રાયન લારાની વિકેટ ઝડપી તેમને પેવેલિયન પરત મોકલી દીધા હતા.

મેચ ન રમ્યા, પણ જીતની તસવીર લીધી

પોર્ટ ઑફ સ્પેનમાં યોજાયેલી મેચમાં કુંબલેને મેચ રમવા દીધી ન હતી

ટ્રિનિદાદ એન્ડ ટોબૈગોની રાજધાની પૉર્ટ ઑફ સ્પેનમાં ભારતની મેચ યોજાઈ હતી.

તે દરમિયાન જૉન રાઈટ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના કોચ અને સૌરવ ગાંગુલી કૅપ્ટન હતા.

કુંબલેને પહેલા કહેવાયું હતું કે તેઓ મેચ રમશે, પછી કહેવામાં આવ્યું કે તેઓ નહીં રમે, ત્યારબાદ ફરી એક વખત કહેવાયું કે તેઓ મેચ રમી રહ્યા છે.

તેઓ ઝિંક પેન્ટમાં સતત મેદાનમાં ચક્કર લગાવી રહ્યા હતા. આખરે જ્યારે ટીમની જાહેરાત થઈ તો તેમાં કુંબલેનું નામ ન હતું.

એક સિનિયર ખેલાડી સાથે આ પ્રકારનું વર્તન થયું હતું, પણ જ્યારે ભારતે ટેસ્ટ મેચ જીતી તો સૌથી વધુ ખુશી જેમને થઈ તે અનિલ કુંબલે જ હતા.

તે સમયે તેમના ચહેરા પર ખુશી જોવા મળી રહી હતી અને તેઓ ખુશી મનાવતા પોતાની ટીમની તસવીરો લઈ રહ્યા હતા.

કુંબલેને ક્યારેય મેચ રેફરીએ બોલાવ્યા ન હતા

કોઈ પણ રેફરીએ ક્યારેય કુંબલેને બોલાવવાની જરૂર નથી પડી

એક સમયે કુંબલેની આગેવાનીમાં ભારતીય ટીમ ઑસ્ટ્રેલિયાના પ્રવાસ પર હતી. તે સમયે ભારે...\n\ntl;dr:

ભારતના પૂર્વ સ્પિન બૉલર અને ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના પૂર્વ કેપ્ટન અનિલ કુંબલે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના હેડ કોચ પણ રહ્યા છે.


અનિલ દેશમુખ : મહારાષ્ટ્રના ગૃહમંત્રીનું આખરે રાજીનામું, બૉમ્બે હાઈકોર્ટનો CBI તપાસનો આદેશ\nઅનિલ દેશમુખ પર પોલીસ અધિકારીને 'દર મહિને 100 કરોડ રૂપિયા વસૂલ કરવાનું' કહ્યું હોવાના ગંભીર આરોપ લગાવાય છે.

મુંબઈમાં મુકેશ અંબાણીના નિવાસસ્થાન એંટિલિયાની બહાર જિલેટિન સ્ટિક ધરાવતી ગાડી મળ્યા બાદના ઘટનાક્રમમાં તેમની વિરુદ્ધ અનેક આરોપ લગાવવામાં આવ્યા હતા.

એમણે રાજીનામું આપ્યું એ અગાઉ જ બૉમ્બે હાઈકોર્ટે ભ્રષ્ટાચારના કેસમાં સીબીઆઈ તપાસનો આદેશ આપ્યો હતો.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

એનસીપી નેતા અને મહારાષ્ટ્ર સરકારમાં મંત્રી નવાબ મલિકે કહ્યું કે બૉમ્બે હાઈકોર્ટના આદેશ બાદ અનિલ દેશમુખ એનસીપી અધ્યક્ષ શરદ પવાર અને પાર્ટીના અન્ય નેતાઓને મળ્યા હતા. પાર્ટીએ મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેને રાજીનામું સ્વીકાર કરવાની વિનંતી કરી છે.

રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પાર્ટીના નેતા નવાબ મલિકે જણાવ્યું કે તેમણે પોતાનું રાજીનામું મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેને સોંપી દીધું છે અને મુખ્ય મંત્રીએ હજુ રાજીનામું સ્વીકાર કર્યું નથી.

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ મુજબ બૉમ્બે હાઈકોર્ટે ડૉ જયશ્રી પાટીલની અરજી પર સુનાવણી કરતા સીબીઆઈને મહારાષ્ટ્રના ગૃહ મંત્રી અનિલ દેશમુખ સામે મુંબઈના પૂર્વ પોલીસ કમિશનર દ્વારા લગાવવામાં આવેલા ભ્રષ્ટાચારના આરોપની પ્રારંભિક તપાસ 15 દિવસમાં શરૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

પોતાના રાજીનામામાં મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રી અનિલ દેશમુખે કહ્યું કે બૉમ્બે હાઈકોર્ટેના નિરેદશ પછી તેમને ગૃહ મંત્રી પદ પર રહેવું નૈતિક રૂપે યોગ્ય નથી લાગતું.

તેમના પર મુંબઈ પોલીસના પૂર્વ કમિશ્નર પરમવીર સિંહે ગંભીર આરોપ લગાવ્યા હતા જેના પર હાઈકોર્ટે તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

એન્ટિલિયા મામલાને પગલે મહારાષ્ટ્રનું રાજકારણ ગરમાયેલું છે. મહારાષ્ટ્રમાં વિપક્ષના નેતા અને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સતત ગૃહમંત્રી પદ પરથી અનિલ દેશમુખના રાજીનામાંની માગ કરી રહ્યા હતા.

અનિલ દેશમુખ પર 'દર મહિને 100 કરોડ રૂપિયા એકઠા કરવાનું લક્ષ્ય આપવાનો' આરોપ

મુંબઈ પાલીસના પૂર્વ કમિશનર પરમવીર સિંહે પત્ર લખીને અનિલ દેશમુખ પર ગંભીર આરોપ મૂક્યા હતા જેમાં પોલીસ અધિકારીને 100 કરોડ વસૂલ કરવા માટે કહેવાનો આરોપ પણ સામેલ છે.

મુંબઈ પાલીસના પૂર્વ કમિશનર પરમવીર સિંહે પત્ર લખીને અનિલ દેશમુખ પર અનેક ગંભીર આરોપ મૂક્યા હતા.

એન્ટિલિયા મામલે મુંબઈ પોલીસના અધિકારી સચીન વાઝેની ધરપકડ બાદ પરમવીર સિંહ પર સવાલ ઉઠાવાઈ રહ્યા હતા.

એન્ટિલિયા કેસમાં મુંબઈ પોલીના પૂર્વ અધિકારી સચીન વાઝેનું નામ આવ્યા પછી મુંબઈના પૂર્વ...\n\ntl;dr:

મહારાષ્ટ્રના ગૃહમંત્રી અનિલ દેશમુખે રાજીનામું આપી દીધું છે.


અનિલ વિજ : ટ્રાયલમાં રસી લેનારા મંત્રીને થયો કોરોના, પરીક્ષણમાં ભાગ લેનારે શું ધ્યાન રાખવું જોઈએ?\nહરિયાણાના સ્વાસ્થ્યમંત્રી અનિલ વિજે 20 નવેમ્બરે રસીનો ડોઝ લીધો હતો

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું છે, "મારો કોરોના ટેસ્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો છે. હું અંબાલા કૅન્ટની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં દાખલ છું."

"ગત દિવસોમાં જે પણ લોકો મારા સંપર્કમાં આવ્યા છે, તેમને હું સલાહ આપું છું કે તેઓ પોતાની તપાસ કરાવી લે."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ પહેલાં 20 નવેમ્બરે તેમણે અંબાલાની એક હૉસ્પિટલમાં કોવૅક્સિન રસી લગાવીને રસીની ત્રીજી ટ્રાયલ શરૂ કરાવી હતી.

અનિલ વિજ એ વૉલન્ટિયરોમાં સામેલ હતા, જેમણે ભારત બાયૉટેકની કોવૅક્સિનની ત્રીજી ટ્રાયલ દરમિયાન ડોઝ લીધા હતા.

ત્રીજા રાઉન્ડ માટે અનિલ વિજે જાતે જ પોતાનું નામ આપ્યું હતું. કોવૅક્સિનની ત્રીજા તબક્કાની ટ્રાયલ હરિયાણામાં શરૂ કરાઈ હતી અને મંત્રી અનિલ વિજને રસીનો પહેલો ડોઝ અપાયો હતો. બીજો ડોઝ આપવાનો બાકી હતો.

શું ધ્યાન રાખવું જોઈએ?

કોવેક્સિન રસી આપ્યા પછી હરિયાણાનાં આરોગ્ય પ્રધાન અનિલ વીજને કોરોનાનો ચેપ લાગી શકતો હોય તો ગુજરાતમાં પણ કોવેક્સિનની ટ્રાયલ ચાલી રહી છે તો કઈ કઈ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જોઈએ?

આ વિશે અમદાવાદ મેડિકલ એસોસિએશનનાં ડૉ. કિરિટ ગઢવીએ બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું હતું કે, "એક તો રસીની ટ્રાયલ એટલે કે પરીક્ષણ માટે લોકો તરત સામે આવતા નથી. એવામાં એ રસી આપ્યા પછી કોઈને કોરોના થાય તો પરીક્ષણ માટે નવા આવનારા લોકોની સંખ્યા ઘટે છે."

"વાત જો પરીક્ષણની કરીએ તો કોવેક્સિન રસીનું જેમના પર પરીક્ષણ થતું હોય છે તેમના પર મેડિકલ ટીમ નિરીક્ષણ રાખી રહી હોય છે. પરીક્ષણ માટેનાં ધારાધોરણ અને અસર તેઓ સતત ચકાસતા રહે છે. રસીની આડઅસર થઈ હોય કે કોઈને કોરોના થઈ જાય તો એ રસી પરિક્ષણનાં ભાગરૂપે જ એ નિરીક્ષણ હોય છે."

"અત્યાર સુધી જે કોઈ રસીની ક્લિનિકલ ટ્રાયલ ચાલી રહી છે એમાં કોઈનું પરિણામ સો ટકા સધીનું નથી. કોવેક્સિન 75 ટકા સુધીનું જ પરિણામ આપી શકે છે."

"તમે રસીની ટ્રાયલમાં ભાગ લો છો તેનો મતલબ એ નથી કે એ ટ્રાયલ પછી તમને કોરોના ન થઈ શકે? ટ્રાયલમાં રસીકરણ કરાવ્યા પછી પણ માસ્ક તો પહેરવું જ પડે, સોશ્યલ ડિસ્ટન્સિંગ રાખવું જ પડે અને વારંવાર હાથ ધોવા જ જોઈએ. કોરોના નાબૂદ ન થાય ત્યાં સુધી તો એ છોડવાનું જ નથી."

પરંતુ રસી લીધા પછી કોરોના થાય તો એની પરીક્ષણ વિશ્વસનીયતા સામે તો સવાલ ઊભા થાય જ ને?

"એમાં સવાલ ઊભા થવાનું કારણ નથી. કારણકે, કોરોના વાઇરસની પેટર્ન સતત બદલાતી રહે છે. એ પેટર્ન હજી સુધી પૂરેપૂરી કોઈને સમજાતી નથી....\n\ntl;dr:

હરિયાણાના સ્વાસ્થ્યમંત્રી અનિલ વિજનો કોરોના ટેસ્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો છે. અનિલ વિજે ટ્વિટર પર સંબંધિત જાણકારી આપી છે.


અનીતાનો દિલ તોડનારો વીડિયો, જે પોતાના પરિવાર સાથે દરિયામાં સમાઈ ગઈ\nઅનીતા ઈરાનજાદ

આ વીડિયો ક્લિપમાં નવ વર્ષની બાળકી ક્યારેક હસે છે, ક્યારેક રોવે છે. એ કહે છે- 'મારું નામ અનીતા ઈરાનજાદ છે, હું સારદસ્તની છું.'

આ તેમના ગૃહનગરમાં જ શૂટ થનારી એક શોર્ટફિલ્મ માટે સ્ક્રીન ટેસ્ટ હતો. વીડિયોના બૅકગ્રાઉન્ડમાં તેમના પિતા રસૂલ ઈરાનઝાદ કહે છે, 'હું એક અભિનેત્રી બનવા માગું છું... એમ કહે.'

આ વીડિયોમાં માત્ર એક પિતાનો ગર્વ જ નથી, પણ આશાઓ પણ છે. રસૂલ ઇચ્છે છે કે તેમની પુત્રી પોતાનું સપનું સાકાર કરે. પણ આ એક રાજકીય રીતે શોષિત અને પછાત વિસ્તારની એક છોકરી માટે બહુ મોટું સપનું હતું.

આ પરિવાર પશ્ચિમ ઈરાનના એક કુર્દ બહુમતીવાળા કસબા સારદસ્તનો રહેવાસી છે.

આ વીડિયોના શૂટિંગ બાદ એક વર્ષ બાદ રસૂલ, તેમનાં પત્ની શિવા પનાહી અને ત્રણ બાળકો- અનીતા, છ વર્ષનો પુત્ર આર્મિન અને પંદર મહિનાની બાળકી આર્તિન યુરોપની ખતરનાક યાત્રાએ નીકળી ગયાં.

પરંતુ સારી જિંદગીની પરિવારની આશાનો 27 ઑક્ટોબરે ઇંગ્લિશ ચેનલમાં બહુ જ દુખદ અંત આવ્યો.

ખરાબ હવામાનમાં બ્રિટન તરફ આગળ વધતી તેમની નાની હોડી ડૂબવા લાગી. અનીતા અને ત્રણ બાળકો નાની કેબિનમાં ફસાયેલાં હતાં. તેમની પાસે લાઇફ જૅકેટ નહોતાં.

35 વર્ષીય રસૂલે ઑગસ્ટમાં પોતાના પરિવાર સાથે ઈરાન છોડી દીધું હતું. તેમનાં સગાંઓ તેનું કારણ જણાવતા ગુસ્સે થાય છે. જોકે ઘણા લોકો એવું માને છે કે રસૂલ અન્ય કોઈ જગ્યાએ પોતાની જિંદગી ફરીથી શરૂ કરવા માગતા હતા.

નવી જિંદગીની શરૂઆતની ઇચ્છા

આર્તિન

ઈરાનના પશ્ચિમ અઝરબૈજાન પ્રાંતમાં સારદસ્ત એક નાનો કસબો છે. આ ઈરાનની સીમા પાસે છે. અહીં લોકોનું જીવિત રહેવું જ એક સંઘર્ષ છે. સપનાંને પૂરાં કરવા માટે આ બહુ મુશ્કેલ જગ્યા છે.

અહીં કોઈ મહત્ત્વપૂર્ણ ઉદ્યોગ નથી. બેરોજગારી દેશમાં સૌથી વધુ છે. અહીંની કુર્દ મૂળની વસતી માટે આગળ વધવા માટેની તકો પણ સીમિત છે.

ઘણા લોકો ઇરાકના કુર્દિસ્તાનથી સામાનની તસ્કરીનું કામ કરે છે. આ બહુ ફાયદાનો કે સુરક્ષિત સોદો નથી. ઘણા લોકો એક ટ્રિપ પર માત્ર દસ ડૉલર જેટલું કમાય છે.

છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં સેંકડો તસ્કરોને ઈરાની બૉર્ડર ગાર્ડોએ ગોળી મારી દીધી છે. ઘણા લોકો દુર્ગમ પહાડો પરથી પડીને મરી ગયા છે કે શિયાળામાં બરફની નીચે દફન થઈ ગયા છે.

આ વિસ્તારમાં સૈન્યબળોની પણ ઉપસ્થિતિ છે. 1979ની ઈરાની ક્રાંતિ પછી ઈરાનનાં સુરક્ષાબળો અને હથિયારબંધ કુર્દ સમૂહ વચ્ચે ઘર્ષણ થતું રહે છે. ઈરાન પોતાના અધિકારો માટે લડતાં આ કુર્દ બળોને વિદેશીથી મદદ મેળવનારા અલગાવવાદી...\n\ntl;dr:

કુર્દ મૂળની ઈરાની બાળકીનો એક વીડિયો દર્શાવે છે કે ઇંગ્લિશ ચેનલ પાર કરવાની કોશિશમાં એક પરિવાર કેવી રીતે વિદેશમાં સારી જિંદગીનાં સપનાં સેવ્યાં હતાં.


અનુચ્છેદ 35-Aનું સમાપ્ત થવું ભારતમાંથી જમ્મુ-કાશ્મીર માટે તલાક છે?\nપૌત્રી અને પરિવારના અન્ય સભ્યો સાથે શેખ અબ્દુલ્લા

શું ખરેખર આર્ટિકલ સમાપ્ત થતાં જમ્મુ-કાશ્મીરનો ભારત સાથે સંબંધ સમાપ્ત થઈ જશે?

2010ના આઈએએસ ટોપર શાહ ફૈસલે ભારતીય બંધારણમાં કાશ્મીર અંગે કરાયેલી આર્ટિકલ 35-Aની જોગવાઈ વિશે કહ્યું છે કે જો તેને નાબૂદ કરવામાં આવશે તો જમ્મુ-કાશ્મીરના ભારત સાથેના સંબંધોનો અંત આવશે.

શાહ ફૈસલે કહ્યું છે કે આર્ટિકલ 35-Aની સરખામણી નિકાહનામા સાથે કરી શકાય છે.

શાહનું કહેવું છે કે જો કોઈ નિકાહનામાને તોડે તો તે લગ્ન તૂટવા બરાબર છે ત્યારબાદ સમાધાનની કોઈ આશા રહેતી નથી.

તેમણે લખ્યું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરનો ભારતમાં વિલય સગાઈ કર્યા બરાબર હતો.

ફૈસલએ પૂછ્યું છે કે શું લગ્નના દસ્તાવેજો નષ્ટ કરીને ફક્ત સગાઈના આધારે ફક્ત બે વ્યક્તિને સાથે રાખી શકાય?

જોકે, ફૈસલએ એવું પણ કહ્યું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર માટે વિશેષ બંધારણીય જોગવાઈ દેશની સંપ્રભુતા અને એકતા માટે જોખમી નથી.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઇ સાથેની વાતચીતમાં ફૈસલ એ કહ્યું હતું, "ભારતનું સાર્વભૌમત્વ અને એકતાને પડકારી શકાય નહીં.''

''બંધારણમાં જમ્મુ-કાશ્મીર માટે વિશેષ જોગવાઈ કરાઈ છે. આ પ્રદેશ માટેની વિશેષ વ્યવસ્થા છે.''

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સુપ્રીમ કોર્ટમાં 35-A અંગે ચાલી રહેલી સુનાવણીને લઈને કાશ્મીર ઘાટીમાં તણાવ છે.

પ્રદેશની તમામ રાજનૈતિક પાર્ટીઓ આ સુનાવણીનો વિરોધ કરી રહી છે.

સુપ્રીમ કૉર્ટમાં દિલ્લીના એનજીઓ 'વી સિટીઝન' આ અર્ટિકલની વિરુદ્ધ અપીલ કરી છે.

આ એનજીઓનો તર્ક છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરને સ્વાયતતાનો દરજ્જો આર્ટિકલ 35-A અને આર્ટિકલ 370 અંતર્ગત મળ્યો છે અને આ દેશના અન્ય નાગરીકો સાથે ભેદભાવ છે.

આર્ટિકલ 35-A શું છે?

સંવિધાનના આ આર્ટિકલ દ્વારા જમ્મુ-કાશ્મીરના મૂળ નિવાસીઓને વિશેષ અધિકાર આપવામાં આવ્યા છે.

જમ્મુ-કાશ્મીરની બહારના લોકો અહીંયા સંપત્તિ ખરીદી શકતા નથી અને તેમને રાજ્યની કોઈ પણ યોજનાનો ફાયદો મળી શકે નહીં.

એના સાથે પ્રદેશમાં બહારના લોકોને સરકારી નોકરી પણ મળી શકતી નથી.

1954માં ભારતના રાષ્ટ્રપતિના આદેશ પર આર્ટિકલ 370 સાથે 35-A જોડવામાં આવ્યું હતું.

આર્ટિકલ 370 જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપે છે.

જ્યારે આર્ટિકલ 35-A રાજ્ય સરકારને એ નક્કી કરવાની શક્તિ આપે છે કે અહીંયાના મૂળ અને સ્થાયી નાગરીકો કોણ છે અને તેમને ક્યા અધિકારો પ્રાપ્ત થયા છે.

આ આર્ટિકલ રાજ્ય વિષયક સૂચીના એ કાયદાઓને સંરક્ષિત કરે છે જેની વ્યાખ્યા મહારાજાના 1937 અને...\n\ntl;dr:

સુપ્રીમ કોર્ટમાં જેના પર આજે સુનાવણી થઈ અને હવે ફરીથી જાન્યુઆરીમાં જેના પર સુનાવણી થવાની છે એ આર્ટિકલ 35-A આખરે શું છે?


અનુચ્છેદ 370 : 'પહેલાં અમારા દાદા-પરદાદાને છેતરવામાં આવ્યા, આજે અમને ઠગવામાં આવી રહ્યા છે.' - શાહ ફૈઝલ\nજમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 370 નાબૂદ કરવામાં આવી ત્યાર બાદ કેટલાક નેતાઓની અટકાયત કરવામાં આવી નહોતી. તેમાં શાહ ફૈઝલનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

સમાચાર અનુસાર દિલ્હી ઍરપૉર્ટ પર જ તેમની અટકાયત કરાઈ હતી. તે પહેલાં જ શાહ ફૈઝલે શંકા વ્યક્ત કરી હતી કે 'બીજા નેતાઓની જેમ મારી પણ ગમે ત્યારે ધરપકડ થઈ શકે.' તેમનું કહેવું હતું કે કાશ્મીરમાં ભય ફેલાયેલો છે.

બીબીસી 'હાર્ડટૉક' કાર્યક્રમના સંચાલક સ્ટિફન સૅકરે જમ્મુ-કાશ્મીર પીપલ્સ મૂવમૅન્ટના નેતા શાહ ફૈઝલ સાથે લાંબી વાતચીત કરી હતી.

વર્ષ 2009માં કાશ્મીરમાથી યુપીએસસીની પરીક્ષા આપીને ટૉપર બનેલા ફૈઝલનું કહેવું છે કે કાશ્મીરના 80 લાખ લોકો છેલ્લા કેટલાક દિવસથી કેદી જેવી હાલતમાં છે.

યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ

શાહ ફૈઝલે કહ્યું, "જમ્મુ-કાશ્મીરમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી કર્ફ્યુ લાગેલો છે. કાશ્મીરના 80 લાખ લોકો કેદી જેવી સ્થિતિમાં છે."

"રસ્તા ખાલીખમ છે. બજારો બંધ છે. એક જગ્યાથી બીજી જગ્યાએ જવું મુશ્કેલ છે. ટેલિફોન, મોબાઇલ બંધ છે."

"બહાર વસેલા કાશ્મીરીઓ પોતાના પરિવારજનો સાથે વાત કરી શકે તેમ નથી. ખાદ્ય પદાર્થોની તંગી ઊભી થવા લાગી છે."

"લોકોને સમજાતું નથી કે શું થઈ રહ્યું છે. સુરક્ષા દળોને અભૂતપૂર્વ રીતે ગોઠવી દેવાયા છે. અહીં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ છે."

"લોકો સગાઓને પણ મળી શકતા નથી. અલગતાવાદી હોય કે ભારતના સમર્થક હોય બધા નેતાઓને પકડી લેવાયા છે."

ફૈઝલ કહે છે, "ચોથી ઑગસ્ટે થયેલી સર્વપક્ષીય બેઠકમાં હાજર નેતાઓમાંથી માત્ર હું બહાર છું."

"હું અહીંથી નીકળ્યો ત્યારબાદ પોલીસ એકથી વધુ વાર મારા ઘરે આવી છે."

"પણ હું એરપોર્ટ અને ત્યાંથી દિલ્હી કેવી રીતે પહોંચ્યો તેની પણ એક કહાની છે."

"એવું બને કે સંપર્ક સુવિધા બંધ હોવાથી હું ઘરેથી નીકળ્યો તે વાત તેઓ પોતાના ઉપરીઓને જણાવી શક્યા નહીં હોય."

"પણ હવે મને શંકા છે કે હું અહીંથી પરત જઈશ ત્યારે બીજાની જેમ મને પણ પકડી લેવામાં આવશે."

'કાશ્મીરના બધા નેતાઓ કેદમાં છે'

તમારા પક્ષના કાર્યકરો અને આમ જનતા માટે શું સંદેશ છે? તથા તમે ભારતે કબજો જમાવ્યો છે એવું કહી રહ્યા છો, ત્યારે લોકો રસ્તા પર ઊતરી આવે તેવું ઇચ્છો છો? એવો સવાલ તેમને પૂછવામાં આવ્યો હતો.

શાહ ફૈઝલે કહ્યું, "તમે જુઓ કે પાંચ ઑગસ્ટે શું થયું. મારી જેમ ચૂંટણીના રાજકારણમાં રસ ધરાવતા મુખ્યધારાના બધા નેતાઓને પકડી લેવામાં આવ્યા."

"તેમના પર કોઈ તર્ક વિના સંસદમાં પસાર થયેલો કાયદો થોપી દેવાયો. હજી સુધી બે ભૂતપૂર્વ મુખ્ય...\n\ntl;dr:

ભૂતપૂર્વ આઈએએસ અધિકારી અને પીપલ્સ મૂવમૅન્ટ (જેકેપીએમ)ના પ્રમુખ શાહ ફૈઝલની ધરપકડ કરીને તેમને પરત કાશ્મીર મોકલી દેવાયા હતા.


અનુચ્છેદ 370 : ઇમરાન ખાને કહ્યું, 'કાશ્મીર માટે ગમે તે હદે જઈશું'\nઇમરાન ખાને કાશ્મીરનો મુદ્દો સપ્ટેમ્બર મહિનામાં પૂર્વાયોજિત સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની બેઠકમાં ઉઠાવવાની વાત પણ કહી હતી.

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે વિશ્વભરના મુસ્લિમોની નજર યૂએન તરફ મંડાયેલી છે.

કાશ્મીર મુદ્દે મોદીએ 'ઐતિહાસિક ભૂલ' કરી છે અને કાશ્મીરને ભારતની આઝાદ થવાની તક મળી છે.

ગુજરાતનો ઉલ્લેખ

ઇમરાન ખાનના કહેવા પ્રમાણે સંઘની હિંદુવાદી વિચારધારાને કારણે બાબરી મસ્જિદનો ધ્વંસ થયો અને ગુજરાતમાં મુસ્લિમોની કત્લેઆમ થઈ.

આ પહેલાંની સરકારમાં કેન્દ્રીય ગૃહપ્રધાને કહ્યું હતું કે સંઘની વિચારધારા ઉગ્રપંથી છે અને ચર્ચોમાં થયેલા હુમલાઓ પાછળ પણ તેનો હાથ હતો.

હિટલર તથા નેપોલિયને રશિયા ઉપર ભૂલ કરી અને બરબાદ થઈ ગયા, મોદીએ પણ એવી જ ઐતિહાસિક ભૂલ કાશ્મીર અંગે પગલું લઈને કરી છે.

ગમે તે હદે જઇશું

ભાષણના અંતમાં ઇમરાન ખાને કહ્યું કે ભારત અને કાશ્મીર અણુ હથિયાર સંપન્ન રાષ્ટ્ર છે. જો, અણુશસ્ત્રોનો ઉપયોગ થશે તો કોઈ નહીં જીતે.

બન્ને દેશોને જ નહીં, અન્યોને પણ અસર થશે. કાશ્મીર માટે ગમે તે હદે જઈશું અને છેવટ સુધી લડીશું.

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે દુનિયાભરના મુસ્લિમો વેપાર કે અન્ય કારણસર કાશ્મીરીઓની સાથે રહે કે ન રહે, પાકિસ્તાનની સરકાર તથા પાકિસ્તાનીઓ તેમની સાથે રહેશે.

ખાને 27મી સપ્ટેમ્બરે યૂએનમાં પૂર્વાયોજિત સામાન્યસભા પહેલાં દરેક સ્કૂલ, યુનિવર્સિટી તથા કાર્યાલયોમાં અઠવાડિયામાં એક દિવસ અડધો કલાક સુધી વિશ્વને કાશ્મીરીઓ સાથે થઈ રહેલાં અત્યાચાર અંગે જાગૃત કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.

ખાને કહ્યું હતું કે ભારતના કોઈપણ પગલાંનો જવાબ આપવા સેના સજ્જ છે.

મુસલમાનોની નજર યૂએન પર

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે વિશ્વના સવા અબજ મુસલમાનોની નજર સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ તરફ મંડાયેલી છે.

યૂએનની જવાબદારી છે કે કાશ્મીરમાં જનતમ લે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદનો મુદ્દો ઉઠ્યો, જે સાબિત કરે છે કે કાશ્મીરના મુદ્દાનું 'આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ' કરવામાં સફળ રહ્યું છે.

ખાને કાશ્મીરનો મુદ્દો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉઠાવવા બદલ સ્થાનિક તથા આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાનો આભાર માન્યો હતો.

મોદીની બહુ મોટી ભૂલ

ઇમરાને કહ્યું કે સમય સાબિત કરશે કે કાશ્મીર મુદ્દે મોદીએ બહુ મોટી અને ઐતિહાસિક ભૂલ કરી છે. હવે કાશ્મીરીઓ આઝાદી માટે અવાજ ઉઠાવશે.

કાશ્મીરનો વિશેષાધિકાર નાબુદ કરીને ભારતની સરકાર ભારતના બંધારણ, યૂએનની સિક્યૉરિટી કાઉન્સિલ, ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટ તથા હાઈકોર્ટના ચુકાદા વિરુદ્ધ...\n\ntl;dr:

સોમવારે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને રાષ્ટ્રોજોગ સંબોધન કર્યું હતું અને કહ્યું કે પાકિસ્તાનની જનતા અને સરકાર કાશ્મીરીઓ સાથે છે અને રહેશે.


અનુચ્છેદ 370 : કાશ્મીર પર મોદી સરકારે લીધેલો નિર્ણય અન્ય રાજ્યો માટે પણ ચિંતાજનક?\nપરંતુ હાલ જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપતી કલમ 370ને રદ કરી દેવામાં આવી અને રાજ્યને બે કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશોમાં વહેંચી દેવામાં આવ્યું.

રાજ્યમાં કર્ફ્યુ લગાવી સંચારનાં દરેક માધ્યમ પર રોક લગાવી દેવાઈ.

સરકારના આ પગલાને ઘણા લોકો ભારતના સંઘીય માળખા પર પ્રહારના રૂપમાં જોઈ રહ્યા છે.

હવે નવા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ સીધા દિલ્હીથી શાસિત થશે. સંઘીય

સરકાર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પૂર્ણ રાજ્યોની સરખામણીએ ઓછી સ્વાયત્તતા આપે છે.

'લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકૉનૉમિક્સ'માં આંતરરાષ્ટ્રીય અને તુલનાત્મક રાજકારણના પ્રોફેસર સુમંત્રા બોઝ તેને એક પ્રકારની 'દિલ્હી (ભારતની કેન્દ્ર સરકાર)ની વિશેષ નગરપાલિકાઓ' ગણે છે.

એક ટિપ્પણીકારના શબ્દોમાં કહેવામાં આવે તો જમ્મુ-કાશ્મીરનો વિશેષ દરજ્જો ખતમ કરીને તેને દેશનાં અન્ય રાજ્યોની શ્રેણીમાં લાવીને મોદી સરકારે 'ભારતના નાજુક સંઘીય સંતુલનને બગાડવા'નો પ્રયાસ કર્યો છે.

વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપતી કલમ 370 ઘણી રીતે વધારે પ્રતીકાત્મક હતી કેમ કે છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોમાં રાષ્ટ્રપતિના નિર્ણયોએ જમ્મુ-કાશ્મીરની સ્વાયત્તતાને ખૂબ પ્રભાવિત કરી હતી.

સંઘવાદની પ્રામાણિકતા કેટલી?

ભારત ઘણા સંઘર્ષ અને પરિશ્રમ બાદ સંઘવાદના રસ્તે ચાલ્યું હતું.

આર્થિક રૂપે મજબૂત અને સમાન સંસ્કૃતિવાળા અમેરિકા અને કૅનેડાની સરકારની સંઘીય પ્રણાલી વિરુદ્ધ ધાર્મિક- સાંસ્કૃતિક વિભિન્નતા અને ગરીબી છતાં ભારત માટે સત્તામાં ભાગીદારી પર સહમતી બનાવવી સહેલી વાત નહોતી.

ચૂંટાયેલી સંઘીય સરકાર અને રાજ્યની વિધાનસભાઓની શક્તિઓ શું હશે? તેનો સ્પષ્ટ ઉલ્લેખ ભારતીય બંધારણમાં કરવામાં આવ્યો છે.

દિલ્હી સ્થિત સેન્ટર ફૉર પૉલિસી રિસર્ચનાં મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી યામિની અય્યર કહે છે :

"બંધારણ એકાત્મક શાસન એટલે કે રાજ્ય અને સંઘીય વ્યવસ્થા વચ્ચે એક સંતુલન જાળવવાનો પ્રયાસ કરે છે."

જોકે, કેટલાક ટિપ્પણીકાર 'ભારતીય સંઘવાદની પ્રામાણિકતા' પર હંમેશાં શંકા વ્યક્ત કરતા રહ્યા છે.

રાજ્યોમાં રાજ્યપાલોની નિયુક્તિઓનો નિર્ણય કેન્દ્રની સરકાર કરે છે, જે સામાન્યપણે રાજકારણથી પ્રેરિત હોય છે.

જ્યારે રાજ્યોની ચૂંટાયેલી સરકાર નિષ્ફળ જાય, ત્યારે તેમના ચૂંટાયેલા રાજ્યપાલ એ રાજ્યોમાં કેન્દ્રને પ્રત્યક્ષ રીતે શાસન કરવામાં મદદ કરે છે.

રાજ્ય સરકારો વિરુદ્ધ રાજ્યપાલનો એક પ્રતિકૂળ અહેવાલ રાષ્ટ્રપતિશાસનનો આધાર બની શકે છે, જ્યારબાદ દિલ્હીથી સીધું રાજ્યો પર શાસન કરી...\n\ntl;dr:

ભારતીય વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ હંમેશાં ફેડરલિઝમનું સમર્થન કરનારના રૂપમાં પોતાને રજૂ કર્યા છે. એક એવી વ્યક્તિ જેઓ રાજ્યોને વધારે સ્વતંત્રતા આપવામાં વિશ્વાસ ધરાવે છે.


અનુચ્છેદ 370 : કાશ્મીર મામલે ચીને પાકિસ્તાનનો પક્ષ લેતા ભારતે ઉઠાવ્યો ઇકોનોમિક કોરિડોરનો મુદ્દો\nવિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે કહ્યું કે ''અમે ચીનના વિદેશમંત્રીની પાકિસ્તાન મુલાકાત પર કાશ્મીર અંગે આપવામાં આવેલું સંયુક્ત નિવેદન નકારી કાઢીએ છીએ. જમ્મુ-કાશ્મીર ભારતનો અભિન્ન હિસ્સો છે.''

''બીજી તરફ પાકિસ્તાન અને ચીનના સંયુક્ત પ્રોજેક્ટ કથિત ચીન પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોર બાબતે અમે ચીન અને પાકિસ્તાન બેઉ સામે વાંધો રજૂ કરેલો છે, જે ભારતનો હિસ્સો છે અને પાકિસ્તાને ગેરકાયદે 1947થી કબજે કરેલો છે.''

''ભારત પાકિસ્તાનના કબજાવાળા જમ્મુ-કાશ્મીરમાં અન્ય કોઈ પણ દેશની દખલનો વિરોધ કરે છે.''

શું હતું સંયુક્ત નિવેદન?

ગઈ કાલે ચીને પાકિસ્તાન સાથે સંયુક્ત નિવેદન આપતા કહ્યું હતું કે તે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કોઈ પણ પ્રકારની એકતરફી કાર્યવાહીનો વિરોધ કર્યો છે.

ચીને કહ્યું છે, ''તે જમ્મુ-કાશ્મીરની પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યું છે અને ભારત તથા પાકિસ્તાન શાંતિપૂર્ણ રીતે કાશ્મીરના મુદ્દાનું સમાધાન શોધે.''

ચીનના વિદેશમંત્રી વાંગ યીની પાકિસ્તાનની બે દિવસની યાત્રાના સમાપન વખતે અપાયેલા એક સંયુક્ત નિવેદનમાં કહેવાયું કે 'આ બાબતનું સમાધાન સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ચાર્ટર, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના ઠરાવો અને દ્વિપક્ષી સમજૂતીને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવે.'

તેમની આ યાત્રા દરમિયાન પાકિસ્તાન અને ચીને જમ્મુ-કાશ્મીર બાબતે ચર્ચા કરી હતી.

પાકિસ્તાને ચીનના વિદેશમંત્રી ને જમ્મુ-કાશ્મીર અંગે પોતાની ચિંતા, વિચારો અને માનવીય મુદ્દાઓ વિશે માહિતી આપી.

આ પહેલાં, ચીને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની એક બેઠકમાં કાશ્મીરનો મુદ્દો ઉઠાવીને પાકિસ્તાન માટે સમર્થન હાંસલ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને પાકિસ્તાન તરફથી કાશ્મીર મુદ્દે આખરી શ્વાસ સુધી લડવાની વાત પણ કરવામાં આવી.

કાશ્મીર મુદ્દે ચીન અને પાકિસ્તાનનું વલણ

'સાઉથ ચાઇના મૉર્નિંગ પોસ્ટ' પ્રમાણે ચીનના વિદેશમંત્રી વાંગ યીએ કહ્યું કે પાકિસ્તાન અને ચીન બહુ ગાઢ મિત્રો છે જે સુખ-દુઃખમાં સાથે રહે છે.

ચીનના વિદેશમંત્રીએ પાકિસ્તાનના સેનાપ્રમુખ જનરલ કમર જાવેદ બાજવા સાથે ઇસ્લામાબાદમાં બેઠક કરી હતી.

સાઉથ ચાઇના મૉર્નિંગ પોસ્ટ મુજબ વાંગ યીએ કહ્યું હતું, ''ક્ષેત્રમાં ભલે કેટલા ફેરફારો થાય, ચીન પાકિસ્તાનના સાર્વભૌમત્વ, ગરિમા અને અખંડિતતાની સુરક્ષા માટે પાકિસ્તાનની પડખે ઊભું રહેશે.''

એ સિવાય તેમણે એમ પણ કહ્યું, ''ચીન પાકિસ્તાનની સરકારને રાષ્ટ્રીય સ્થિરતા, વિકાસ અને સમૃદ્ધિ મેળવવાની વાતને ટેકો આપશે તથા ક્ષેત્રીય...\n\ntl;dr:

કાશ્મીર મામલે ચીન અને પાકિસ્તાને આપેલું સંયુક્ત નિવેદન ભારત સરકારે ફગાવી દીધું છે અને ચીન પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કોરિડોરનો મુદ્દો ઉપસ્થિત કર્યો છે.


અનુચ્છેદ 370 : કાશ્મીરમાં પ્રતિબંધોના બે મહિના પર શું કહી રહ્યું છે જગતનું મીડિયા?\nઅખબારે 5 ઑક્ટોબરે 'એશિયા' સેક્શનમાં આ લેખ પ્રકાશિત કર્યો છે. 5 ઑક્ટોબરે ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં લોકો તેમજ સંચારમાધ્યમો પર લાદેલા પ્રતિબંધોને બે મહિના પૂર્ણ થાય છે.

ભારત સરકારે 5 ઑગસ્ટના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપતા અનુચ્છેદ 370ને નિષ્પ્રભાવી કર્યો હતો અને ત્યારથી રાજ્યમાં કડક પ્રતિબંધો લાગુ કરવામાં આવ્યા.

મોબાઇલ-ફોન-ઇન્ટરનેટ વગેરે પર નિયંત્રણ સાથે મોટી સંખ્યામાં સ્થાનિક નેતાઓ અને લોકોની અટકાયત અથવા ધરપકડો કરાઈ કે નજરબંધ રાખવામાં આવ્યાં.

સમયાંતરે કેટલાક પ્રતિબંધોમાં આંશિક રાહતો આપવામાં આવી છે પરંતુ હજી અનેક પ્રતિબંધો લાગુ છે.

પ્રતિબંધોને બે મહિના પછી પણ કાશ્મીર સાથે સંપર્ક સામાન્ય નથી થયો અને ત્યાંની સ્થિતિ અંગે અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ બરકરાર છે.

આ બે મહિનામાં કાશ્મીરમાં જે કંઈ પણ થયું તેના પર દુનિયાભરના મીડિયાની નજર સતત લાગેલી છે.

તંત્રી લેખો અને અહેવાલો

આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાએ શરૂઆતથી જ કાશ્મીર સાથે સંકળાયેલા સમાચારોને મહત્ત્વપૂર્ણ રીતે પ્રકાશિત કર્યા છે અને વિસ્તૃત તંત્રીલેખો પણ લખાયા છે.

'ઇકૉનૉમિસ્ટ'એ કાશ્મીરની સ્થિતિ પર ભારતની ન્યાયપાલિકાને કેન્દ્રમાં રાખીને લગભગ  940 શબ્દોનો એક લેખ પ્રકાશિત કર્યો.

જેમાં લખ્યું છે કે 'ભારતના ન્યાયાધીશો કાશ્મીરમાં થઈ રહેલા ઉત્પીડનને નજરઅંદાજ કરી રહ્યા છે.'

'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'એ The U.N. Can't Ignore Kashmir Anymore'  (સંયુક્ત રાષ્ટ્ર કાશ્મીરની વધારે અવગણના ન કરી શકે) એ શીર્ષક હેઠળ તંત્રીલેખ પ્રકાશિત કર્યો અને લખ્યું કે જ્યારથી (5 ઑગસ્ટ)થી ભારતના હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા રાજ્ય (જમ્મુ-કાશ્મીર)નો વિશેષ દરજ્જો રદ કર્યો છે ત્યારથી એમની સરકારે ત્યાં કર્ફ્યુ લાદ્યો છે અને લગભગ 4,000 લોકોને કેદ કરાયા છે.

કેદ કરાયેલા લોકોમાં વકીલ અને પત્રકાર પણ સામેલ છે. કાશ્મીરીના ઉત્પીડનની અને એમની સાથે મારપીટના ગંભીર આરોપો પણ સામે આવ્યા છે.

ભારતે રાજ્યમાં ફોન અને ઇન્ટરનેટ સેવા બંધ કરી દીધી છે જેનાંથી લાખો લોકો સંપર્કવિહોણા થયા છે.

'ન્યૂયૉક ટાઇમ્સ'એ લખ્યું કે "વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભામાં આપેલા ભાષણમાં કાશ્મીરનો ઉલ્લેખ ન કર્યો, પરંતુ તેના થોડા દિવસ અગાઉ હ્યુસ્ટનમાં યોજાયેલી એક રેલીમાં એમણે કહ્યું કે અનુચ્છેદ 370 હઠાવ્યા પછી કાશ્મીરીઓને અન્ય ભારતીયો જેટલા અધિકારો મળ્યા છે."

અમેરિકાના અખબાર 'ધ વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ'એ...\n\ntl;dr:

State of disgrace - શરમજનક સ્થિતિ

લંડનથી પ્રકાશિત થતા અખબાર 'ધ ઇકૉનૉમિસ્ટ'એ કાશ્મીરની હાલની સ્થિતિ અને ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટની નિષ્ક્રિયતાને  ઉપરના શબ્દો  સાથે વર્ણવી છે.


અનુચ્છેદ 370 : જમ્મુ-કાશ્મીર અંગે સરકારના દાવાઓમાં ખરેખર કેટલું સત્ય? - દૃષ્ટિકોણ\nજો કાશ્મીરમાં સુરક્ષાદળો તહેનાત રાખવા પડશે તો તેઓ મને મહિપાલપુરમાં પાર્ટી આપશે.

સામાન્ય ભારતીયોને એવું પુરાકલ્પન રજૂ કરવામાં આવે છે કે કાશ્મીરમાં જે કંઈ કરવામાં આવી રહ્યું છે, તેમાં કાશ્મીરી જનતાનું હિત છે.

અનુચ્છેદ 370ની નાબૂદી બાદ તા. આઠમી ઑગસ્ટે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રાષ્ટ્રજોગ સંબોધન કર્યું હતું.

ભાષણની શરૂઆત કરતા મોદીએ કહ્યું કે કાશ્મીરીઓને અધિકાર અપાવવાની દિશામાં તેમણે ઐતિહાસિક પગલું લીધું છે.

મોદીએ કહ્યું, "હવે ભારતના દરેક નાગરિકના અધિકાર અને ફરજો સમાન છે."

લોકસભામાં અમિત શાહે રાજ્યના વિકાસના કેટલાક આંકડા રજૂ કર્યા. મોદી-શાહનો દાવો છે કે 370ની નાબૂદીનો જમ્મુ-કાશ્મીરને લાભ થશે, પરંતુ તેમનો આ દાવોની ચકાસણી કરવામાં આવે તો તે ખરા નથી ઉતરતા.

કાશ્મીરની અલગથી ચિંતા કેમ?

આરટીઆઈ (રાઇટ ટુ ઇન્ફર્મેશન)ના કાયદામાં ફેરફાર કરીને આખા દેશમાં તેને નબળો કરવામાં આવ્યો છે, પરંતુ આપણને એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે કાશ્મીરીઓને આરટીઆઈનો લાભ મળશે.

અનુસૂચિત જાતિ તથા અનુસૂચિત જનજાતિને અનામત તથા વન અધિકારના કાયદામાં ગુજ્જરોને સામેલ કરવાની વાત સારી ત્યારે જ સાબિત થઈ શકે જ્યારે આર્થિક રીતે ગરીબ સવર્ણોને અનામત આપીને ભારતે દેશભરમાં એસસી-એસટીને મળતી અનામતને નબળી પાડી ન હોત.

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં માસૂમ ગુજ્જર બાળકીના બળાત્કારીઓને બચાવવા માટે ભાજપના નેતા આગળ ન આવ્યા હોત તો ગુજ્જરો માટે ભાજપની ચિંતા વ્યાજબી ગણાત.

બીજો દાવો થઈ રહ્યો છે કે તેનાથી ઉદ્યોગોમાં રોકાણ વધશે તથા કાશ્મીરના આર્થિક વિકાસમાં મદદ મળશે.

સમગ્ર દેશમાં સતત રોકાણ ઘટી રહ્યું છે, ત્યારે ખાનગી કંપનીઓ કાશ્મીરમાં રોકાણ શરૂ કરશે, તેવો ભરોસો કઈ રીતે બેસે?

હેરતની વાત તો એ છે કે જે કાશ્મીરમાં વારંવાર સંચારબંધી લાગુ થઈ જતી હોય, ત્યાં કઈ બીપીઓ કંપની રોકાણ કરશે?

જો કાશ્મીરમાં રોજગાર અને વિકાસના અભાવ માટે અનુચ્છેદ 370 જવાબદાર છે તો જે તથ્યોના આધારે અર્થશાસ્ત્રી જ્યાં દ્રેઝે સવાલ ઉઠાવ્યો છે કે માનવ વિકાસની બાબતમાં ગુજરાત કરતાં કાશ્મીર ખૂબ જ આગળ છે, તેનું શું?

સમસ્યા આર્થિક નહીં રાજકીય

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં પ્રતિ વ્યક્તિ આવક રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતાં ઓછી છે, પરંતુ જ્યાં 15 વર્ષ સુધી ભાજપનું રાજ હતું તે મધ્ય પ્રદેશ કરતાં વધુ છે.

અનુચ્છેદ 370 છતાં યૂપી, બિહારના હજારો મજૂર કાશ્મીરમાં મજૂરી મેળવવા માટે આવે છે.

શેખ અબ્દુલ્લાહ કાશ્મીરના વિશેષ દરજ્જાને કારણે...\n\ntl;dr:

અનુચ્છેદ 370ને અચાનક ખતમ થયાને બે દિવસ બાદ દિલ્હીના એક ટૅક્સી ડ્રાઇવર સાથે મારી શરત લાગી. તેમનું કહેવું હતું કે એક મહિનામાં કાશ્મીરમાં સ્થિતિ સામાન્ય થઈ જશે અને ત્યાં સુરક્ષાદળોને તહેનાત કરવાની જરૂર નહીં રહે.


અનુચ્છેદ 370 : ભારત કે પાકિસ્તાન, કાશ્મીર મુદ્દે UNમાં ચર્ચા કોના માટે આંચકાજનક?\nચીનની પાસે અક્સાઈ ચિન અને ટ્રાન્સ કારાકોરમ (શક્સગામ ખીણ) છે.

અક્સાઈ ચિન પર ચીને 1962માં ભારત વિરુદ્ધ યુદ્ધ દરમિયાન કબજો મેળવ્યો હતો.

ટ્રાન્સ કારાકોરમ પાકિસ્તાને ચીનને આપ્યું હતું. કાશ્મીર મામલે ભારતે લીધેલા નિર્ણયથી ચીન પણ સહમત નથી.

આ મામલાને પાકિસ્તાન સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદમાં લઈ ગયું, ત્યારે તેના સ્થાયી સભ્ય ચીનનું સમર્થન મળ્યું.

ચીન અને પાકિસ્તાનની મિત્રતા જગજાહેર છે અને તેને ભારત માટે પડકાર તરીકે પણ ગણી શકાય.

16 ઑગસ્ટના રોજ સુરક્ષા પરિષદના સભ્યો વચ્ચે કાશ્મીર મામલે અનૌપચારિક બેઠક મળી હતી.

કાશ્મીર મામલે સુરક્ષા પરિષદમાં 90 મિનિટ સુધી બેઠક ચાલી. આ બેઠકને પાકિસ્તાન પોતાની જીત ગણાવી રહ્યું છે.

પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે કોઈ સ્થાયી સભ્યએ આ બેઠકનો વિરોધ કર્યો નથી, જે તેની મોટી જીત છે.

ન્યૂ યૉર્કમાં CNNથી એક રાજકીય વિશ્લેષકે કહ્યું કે આ સુરક્ષા પરિષદની સૌથી નીચલા સ્તરની બેઠક હતી, જેણે કોઈ નિવેદન જાહેર નથી કર્યું.

કેટલાક લોકોનું માનવું હતું કે કોઈ પણ પ્રકારના નિવેદનથી તણાવ વધશે.

પરંતુ ચીનના રાજદૂત ઝાંગ જુને એક નિવેદન જાહેર કરતા કહ્યું છે કે સભ્ય દેશ કાશ્મીરમાં માનવાધિકારોની સ્થિતિ મામલે ચિંતિત છે.

CNNના રિપોર્ટ પ્રમાણે, બેઠકમાં એ વાત ઉપર ભાર આપવામાં આવ્યો કે મામલા અંગે દ્વિપક્ષીય સંવાદના માધ્યમથી સમાધાન લાવવામાં આવે.

ભારત પણ તેમાં દ્વિપક્ષીય સંવાદની જ વાત કરે છે, પરંતુ પાકિસ્તાન કોઈ ત્રીજા પક્ષની મધ્યસ્થતાની માગ કરી રહ્યું છે.

કાશ્મીરમાંથી કલમ 370ને હટાવ્યા બાદ પાકિસ્તાને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદને પત્ર લખ્યો હતો, જ્યારબાદ આ બેઠક થઈ હતી.

અમેરિકામાં પાકિસ્તાનના રાજદૂત રહી ચૂકેલા હુસૈન હક્કાનીએ ટ્વીટ કરીને લખ્યું:

"પાકિસ્તાનને માત્ર ચીને સમર્થન આપ્યું છે અને ચીન વર્ષોથી એમ કરી રહ્યું છે."

"સુરક્ષા પરિષદમાં કાશ્મીર પર પાકિસ્તાનના વલણને માત્ર ચીનનું સમર્થન મળી રહ્યું છે, અન્ય કોઈ સભ્યરાષ્ટ્ર ઔપચારિક બેઠક માટે તૈયાર ન થયું."

"તો પાકિસ્તાન કાશ્મીરને 'આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દો' બનાવવામાં કેવી રીતે સફળ રહ્યું?"

આ બેઠક બંધ બારણે થઈ. બેઠકમાં ભારત અને પાકિસ્તાન સામેલ થયા ન હતા, કેમ કે બન્ને દેશ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના (કાયમી કે હંગામી) સભ્ય નથી.

આ પહેલાં ડિસેમ્બર 1971માં ભારત- પાકિસ્તાનનો મુદ્દો સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં પહોંચ્યો હતો, જ્યારે બન્ને દેશો વચ્ચે...\n\ntl;dr:

જમ્મુ-કાશ્મીર મામલે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વિવાદ છે. બન્ને દેશો તેના પર પોતાનો દાવો કરે છે. તેમાં ત્રીજો દેશ ચીન છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના 45% ભાગ પર ભારતનું નિયંત્રણ છે, 35% પાકિસ્તાનનું અને 20% ચીનનું.


અનુચ્છેદ 370 નાબૂદી : 'ભારતીય લોકતંત્રના ઇતિહાસમાં કાળો દિવસ'\nરાજ્યસભામાં અમિત શાહ

હું શા માટે આવું કહી રહ્યો છું? દુનિયાના બધા લોકતંત્રની જેમ આપણા લોકતંત્રમાં પણ અને બંધારણમાં પણ લોકોની ઇચ્છા સર્વોપરી હોય છે.

અહીં જે નિર્ણય લેવાયો છે તેની સીધી અસર રાજ્યના નાગરિકોને થશે.

સલામતીથી માટેની સેવાની બાબતો સુધીની સર્વ બાબતમાં વ્યાપક અસર થશે. આમ છતાં તેમને પૂછવામાં જ આવ્યું નથી.

તાત્કાલિક હજારો દળોને વિમાન માર્ગે ખીણમાં ઉતારી દેવાયા તેનાથી જુદો જ સંદેશ અપાયો કે તમારે વિરોધ કરવાની હિંમત કરવાની નથી.

સામાન્ય પ્રણાલી પ્રમાણે આવી નાટકીય અસરો ધરાવતા બંધારણીય સુધારા માટે સ્થાપિત પ્રણાલી પ્રમાણેની પ્રક્રિયા અપનાવવી જોઈએ.

સંઘ સરકાર અને રાજ્ય સરકારો વચ્ચે વાટાઘાટો પછી ખરડાનો મુસદ્દો તૈયાર થવો જોઈએ; તે ખરડાને સંસદ અને રાજ્યના ધારાગૃહોમાં દાખલ કરવો જોઈએ; ત્યાં તેની લાંબા સમય સુધી તેની ચર્ચા થવી જોઈએ, સાંસદોને તે માટે જનમત કેળવવાનો સમય મળવો જોઈએ અને તેની જુદી-જુદી અસરો વિશે વિચારવા નાગરિકોને સમય મળવો જોઈએ. તે પછી જ તેને પસાર કરવા માટે મતદાન થવું જોઈએ.

આ કિસ્સામાં બધી જ પ્રણાલીઓને ઊંઘે માથે નાખી દેવામાં આવી છે. રાષ્ટ્રપતિનો આદેશ કલમ 370ની બધી જ જોગવાઈઓને ભંગ કરે છે.

તેમાં સલામતી કરવામાં આવેલી જોગવાઈ કે તેમાં રાજ્યની બંધારણસભાની મંજૂરીથી ફેરફાર થવો જોઈએ તેને પણ ફગાવી દેવામાં આવી છે.

આ બંધારણસભાને 56 વર્ષ પહેલાં જ વિખેરી નાખવામાં આવી છે. તેના બદલે રાષ્ટ્રપતિએ આદેશ કર્યો કે આ બાબતને રાજ્યની ધારાસભા સમક્ષ લાવવો જોઈએ. રાજ્યની ધારાસભા તો છે જ નહિ, કેમ કે ત્યાં રાષ્ટ્રપતિનું શાસન લાગેલું છે.

સરકારનું બિનલોકશાહી પગલું

શાસક પક્ષના પ્રવક્તાના જણાવ્યા અનુસાર રાષ્ટ્રપતિના આદેશ અનુસાર ગર્વનર ધારાસભાની જગ્યાએ કામગીરી કરી શકે છે, પરંતુ ધારાસભ્યો રાજ્યના લોકોએ ચૂંટેલા હોય છે, જ્યારે ગર્વનર ચૂંટાયેલા હોતા નથી.

તેમની નિમણૂક રાષ્ટ્રપતિએ કરી હોય છે અને તેઓ બિનકાશ્મીરી છે. તેઓ જમ્મુ અને કાશ્મીરના લોકોની ઇચ્છાનું પ્રતિનિધિત્વ ના કરી શકે અને તેમણે કરવું પણ ના જોઈએ.

બીજું, કેન્દ્ર સરકારે પણ જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યની પુનઃરચનાના ખરડા માટે પણ કોઈ નોટિસ આપી નહોતી. સંસદમાં ચર્ચા માટે યાદીમાં તેની નોંધ કરાઈ નહોતી.

રાજ્યસભામાં (ટૂંકી ચર્ચા બાદ) તેને પસાર કરી દેવાયો અને બાદમાં તેને નીચલા ગૃહ લોકસભામાં લાવવામાં આવ્યો.

ફરી એકવાર લોકતાંત્રિક સિદ્ધાંતોનો ભંગ થયો. પ્રથમ ચૂંટાયેલા સભ્યોએ ખરડો પસાર કરવો જોઈએ અને...\n\ntl;dr:

પાંચમી ઑગસ્ટ 2019ના રોજ રાષ્ટ્રપતિએ જાહેર કરેલો હુકમ અને જમ્મુ-કાશ્મીર પુનર્ગઠન ખરડો જે રીતે દાખલ કરી દેવાયો તે આપણા લોકતંત્રના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોની વિરુદ્ધમાં છે અને બંધારણની અનેક જોગવાઈઓનો તેનાથી ભંગ થયો છે.


અનુચ્છેદ 370 નાબૂદી પછી કાશ્મીરની સમસ્યા ઉકેલ તરફ કે વધુ ગૂંચવાડો વધ્યો?\nઆ ધારણા ભારત સરકારના એવા દાવા સાથે મેળ પણ ખાય છે કે 5 ઑગસ્ટે જાહેરાત પછી કાશ્મીર ખીણમાં મોટા પાયે હિંસા થઈ નથી.

તેનો એવો અર્થ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે અહીંની જનતાએ ભારત સરકારના નિર્ણયનો આકરો વિરોધ કર્યો નથી.

કાશ્મીર ભારતનો આંતરિક મામલો છે એવી ભારતની વાતનો પાકિસ્તાને હંમેશાં વિરોધ કરે છે.

કાશ્મીર ખીણના અલગતાવાદી તત્ત્વો આત્મનિર્ણયનો અધિકાર માગે છે. છેલ્લાં 30 વર્ષથી ખીણમાં ઉગ્રવાદીઓનું જોર રહ્યું છે.

કાશ્મીરમાં ભારતનું સમર્થન કરનારા લોકો પણ છે, પણ રાજ્યનો વિશેષ દરજ્જો હોવો જોઈએ એવું પણ તેઓ માને છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જમ્મુ અને કાશ્મીર એક વિવાદાસ્પદ મુદ્દો છે.

ભારતને સ્વતંત્રતા મળી ત્યારે વિભાજનની યોજના પ્રમાણે ભારત સાથે કે પાકિસ્તાન પૈકી કોની સાથે જોડાણ કરવું તેનો નિર્ણય કરવા માટે કાશ્મીર સ્વતંત્ર હતું.

370 અને કાશ્મીર

મહારાજા હરિસિંહની ઇચ્છા બંનેથી અલગ રહી સ્વતંત્ર કાશ્મીર બનાવવાની હતી.

જોકે ઑક્ટોબર 1947માં તેણે પાકિસ્તાનના કબીલાઓએ આક્રમણ કર્યું તે પછી તેમની સામે મદદના બદલામાં ભારતમાં સામેલ થઈ જવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

તે પછી યુદ્ધ થયું અને ભારતે સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘને હસ્તક્ષેપ કરવા માટે કહ્યું હતું. સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે ભારત કે પાકિસ્તાન કોની સાથે જોડાવું તેનો નિર્ણય કરવા માટે કાશ્મીરમાં જનમત સંગ્રહ કરવાનું સૂચન કર્યું હતું.

જુલાઈ 1949માં ભારત અને પાકિસ્તાને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની દરમિયાનગીરી પછી યુદ્ધવિરામ કરવાનું નક્કી કર્યું હતું.

એક કરાર કરવામાં આવ્યો અને તે પ્રમાણે વાસ્તવિક અંકુશ રેખા (એલઓસી - એક્યુઅલ લાઇન ઑફ કન્ટ્રોલ) સ્વીકારવામાં આવી.

ભારતે 1956માં કલમ 370ને અપનાવી, જે મુજબ હેઠળ જમ્મુ અને કાશ્મીરને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો.

ભારતે હવે આ કલમની જોગવાઈઓ હઠાવી દીધી છે. ભારતે હંમેશા ભારપૂર્વક કહ્યું છે કે જમ્મુ અને કાશ્મીર ભારતનો આંતરિક મામલો છે.

આ વિશે શાસક, વિપક્ષ અને જનતા બધાનો એકસમાન અભિપ્રાય છે. ભારતે સ્પષ્ટ કહ્યું છે કે કાશ્મીર અંગે ભારત શું નિર્ણય કરે છે તેની સાથે પાકિસ્તાનને કશું લાગેવળગતું નથી.

એ વાત પણ સાચી છે કે જમ્મુ વિસ્તારમાં મહદઅંશે ભારત સરકારના નિર્ણયનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું છે.

લદ્દાખના લેહમાં પણ આ નિર્ણયને વધાવી લેવામાં આવ્યો હતો.

કારગિલના લોકો હંમેશા ભારત સાથે જ રહેવા માગતા હતા, પણ તેઓ કલમ 370 હેઠળ મળેલા વિશેષ અધિકારો યથાવત રહે તમે ઇચ્છતા હતા.

શું આ સાથે...\n\ntl;dr:

ભારતના લોકોમાં એવી ધારણા છે કે કલમ 370 નાબૂદ થવાથી કાશ્મીરની સમસ્યા હલ થઈ ગઈ છે.