જગદીશ ત્રિવેદી : બે વખત નાપાસ થયા બાદ ત્રણ વખત પીએચ.ડી કર્યું\nજગદીશ ત્રિવેદી અગિયારમા અને બારમા ધોરણમાં નાપાસ થયા ત્યારે તેમણે આ નિષ્ફળતાને ઘણી ગંભીરતાથી લીધી અને ત્રણ-ત્રણ વખત પીએચ.ડીની ડિગ્રી મેળવી.

નાપાસ થયા બાદ તેમણે નક્કી કર્યું હતું કે હું સાબિત કરીશ કે ભલે હું નાપાસ થયો પણ હું ઠોઠ નિશાળીયો નથી.

 જગદીશ ત્રિવેદી મૂળ ગુજરાતના સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના થાનગઢ ગામના વતની છે.

તેમણે મનમાં દ્રઢ નિશ્ચય કર્યો કે તેઓ બે વખત પીએચ.ડીની ડિગ્રી મેળવીને સાબિત કરશે કે તેમને જે કોઈપણ વિષયમાં રસ છે તેમાં તેઓ પારંગત બનીને રહેશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

રસપ્રદ વાત એ છે કે જગદીશ ત્રિવેદીએ બે વખત નહીં પણ ત્રણ-ત્રણ વખત પીએચડીની ડિગ્રી મેળવીને તેમનો નિશ્ચય પૂરો કર્યો.

પત્ની નીતાબેન સાથે જગદીશ ત્રિવેદી

જગદીશ ત્રિવેદી અહોભાવ સાથે કહે છે કે "મારે તો એટલું જ કહેવું હતું કે તમને જે વિષયમાં રસ હોય તેને વળગી રહો અને નિરાશ ન થાવ.

મને વિજ્ઞાનના વિષયો ભણવામાં જરાય રસ ન હોવાથી હું નાપાસ થયો હતો. મને તો આર્ટસમાં રસ હતો.

મારા ગમતા ત્રણ વ્યક્તિઓ - શાહબુદ્દિન રાઠોડ, મારા નાના દેવશંકર મહેતા અને રામકથાકાર મોરારિબાપુ પર થીસિસ (મહાશોધનિંબધ) લખીને મેં પીએચડીની ત્રણ ડિગ્રી મેળવી છે."

"આ ત્રણેય મહાનુભાવોને મારા સંશોધનના વિષય તરીકે પસંદ કરી મેં તેમને મારી અંજલિ આપી છે".

જગદીશ ત્રિવેદીએ હરીવંશરાય બચ્ચનની દીર્ઘ કાવ્યરચના 'મધુશાલા'નો ગુજરાતીમાં અનુવાદ કર્યો છે.

જે જગદીશ ત્રિવેદી બે-વખત નાપાસ થયા હતા તેમનો લખેલો એક લેખ હવે મહારાષ્ટ્ર રાજ્યના નવમા ધોરણના ગુજરાતી વિષયમાં પાઠ તરીકે ભણાવવાનું આ વરસથી શરૂ થયું છે.

આ લેખનું શિર્ષક છે 'ચોરને માલુમ થાય કે'. આજ રીતે ગુજરાત રાજ્યના શાળા અભ્યાસક્રમમાં ગુજરાતી ભાષાના પાઠ્યપુસ્તકમાં તેમનો લખેલો લેખ 'ફાટેલી નોટ' એક પાઠ સ્વરૂપે છેલ્લા સાતેક વર્ષથી ભણાવાય છે.

નવલકથાકાર દેવશંકર મહેતા પર જગદીશ ત્રિવેદીનો શોધનિબંઘ

આ મહિને તેઓ પચાસમાં વર્ષમાં પ્રવેશ કરી રહ્યા છે. તેમણે પચાસથી વધુ પુસ્તકો લખ્યા છે.

જગદીશ ત્રિવેદીને તેમના હાસ્ય-સર્જન માટે ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના 'જ્યોતિન્દ્ર દવે' પારિતોષિકથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.

અનુભવના નિચોડ સાથે જગદીશ ત્રિવેદી જણાવે છે કે "પરીક્ષામાં નાપાસ થવાથી અને તેના ડરથી વિદ્યાર્થીઓ આત્મહત્યા કરે છે પણ હું તેમને કહેવા માગું છું કે નિરાશ ન થાવ. નક્કી કરો કે તમને કયા વિષયમાં રસ પડે છે. તે જાણો અને આગળ વધો. તમને સફળતા જરૂર મળશે જ'.

તેમણે...\n\ntl;dr:

હાસ્યકારો કોઈ વાતને ગંભીરતાથી નથી લેતા તે વાત ગુજરાતી હાસ્યકાર જગદીશ ત્રિવેદીએ ખોટી પુરવાર કરી છે.


જગન્નાથપુરી રથયાત્રા : સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક મુસ્લિમની અરજી પર બદલાયો રથયાત્રાનો નિર્ણય\nરથયાત્રાના એક દિવસ અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય આવ્યો છે.

સોમવારે કેન્દ્ર સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં રથયાત્રાના આયોજન બાબતે પોતાનો પક્ષ મૂક્યો હતો અને ઓડિશા સરકારે પણ તેનું સમર્થન કર્યું હતું.

ચીફ જસ્ટિસ એસ. એ. બોબડેના વડપણ હેઠળની ત્રણ જજોની બૅન્ચે કહ્યું કે રથયાત્રામાં કોરોના સંક્રમણ રોકવા માટે રાજ્ય સરકારે પગલાં લેવા પડશે. આ વખતે કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા સાથે ભક્તોના યોગદાન વગર રથયાત્રાની પરંપરા પૂરી કરવામાં આવે અને રથયાત્રા સાથે જોડાયેલા તમામ સેવકોનું કોવિડ-19નો ટેસ્ટ કરવામાં આવે.

ઉલ્લેખનીય છે કે 18 જૂને સુપ્રીમ કોર્ટે રથયાત્રાના આયોજન પર સ્ટે આપ્યો હતો અને તેને લઈને શ્રદ્ધાળુઓમાં નારાજગી હતી.

આફતાબ હુસૈનની સૌપ્રથમ અરજી

સુપ્રીમ કોર્ટે સ્ટે આપ્યા પછી આ મામલે ફેરવિચારણા કરવા માટે અનેક અરજીઓ થઈ હતી.

આ મામલે સૌપ્રથમ અરજી એક મુસ્લિમ આફતાબ હુસૈને કરી હતી અને સુપ્રીમ કોર્ટને નિર્ણય બદલી રથયાત્રા માટે પરવાનગી આપવા વિનંતી કરી હતી. ભાજપના પ્રવક્તા સંબિત પાત્રાએ પણ અરજી કરી હતી.

પુરીની ઐતિહાસિક રથયાત્રા

આફતાબ હુસૈને બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે, હું સૌપ્રથમ એક ઓડિશાવાસી છું અને એ પછી મુસલમાન. ભગવાન જગન્નાથ ઓડિશાની ઓળખ છે. રથયાત્રા બંધ થવાની મને ખબર પડી તો મને ખૂબ પીડા થઈ. મને લાગ્યું કે મારે સુપ્રીમ કોર્ટને ફેરવિચારણા કરવાની વિનંતી કરવી જોઈએ અને એટલે મે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી કરી. હું ખૂબ ખુશ છું કે આખરે સુપ્રીમ કોર્ટે રથયાત્રાની પરવાનગી આપી.

મંદિર પ્રબંધન સમિતિના અધ્યક્ષ પુરીના ગજપતિ મહારાજ દિવ્ય સિંહ દેવે શનિવારે મુખ્ય મંત્રી નવીન પટનાયકને પત્ર લખ્યો હતો. એમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે શ્રીમંદિરના દસ્તાવેજો મુજબ મંદિર પ્રબંધન સમિતિ નિર્ધારિત દિવસે વાર્ષિક રથયાત્રા યોજવા માટે બંધાયેલી છે. શંકરાચાર્ય નિશ્વલાનંદ સરસ્વતીએ પણ રથયાત્રાના આયોજન પર ભાર મૂકયો.

ઓડિશા સરકારે મત બદલ્યો

દરેક પક્ષે દબાણ બાદ ઓડિશા સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કહ્યું કે કોવિડ-19ની સ્થિતિને ધ્યાને લઈ તકેદારી સાથે અને ભક્તોની ભાગીદારી વિના ફક્ત પુરીમાં રથયાત્રાનું આયોજન થઈ શકે છે.

આ અગાઉ ઓડિશા સરકારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કહ્યું હતું કે રથયાત્રામાં અમુક લાખ લોકો ભેગા થવાની શક્યતા છે અને તેને લીધે કોરોનાનું સંક્રમણ વધી શકે છે.

રવિવારે ત્રણે રથ પૂરી રીતે તૈયાર છે અને સુરક્ષા વ્યવસ્થા મજબૂત કરવામાં આવી રહી છે.

મંદિરની પ્રબંધન સમિતિના અધ્યક્ષ ગજપતિ મહારાજ...\n\ntl;dr:

કોરોના વાઇરસની મહામારી વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટે જગન્નાથપુરીની ઐતિહાસિક રથયાત્રા યોજવા અંગે પોતાનો નિર્ણય બદલીને આયોજનની પરવાનગી આપી દીધી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આ નિર્ણય બદલવો પડ્યો એની પાછળ એક મુસલમાને કરેલી અરજી પણ કારણભૂત છે.


જજોની પત્રકાર પરિષદ મામલે પૂર્વ કાયદા મંત્રીએ શું કહ્યું?\nજેમાં તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલતી વ્યવસ્થા પર પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા.

તેમણે કહ્યું હતું કે ન્યાયતંત્રને બચાવવામાં નહીં આવે તો આ દેશમાં કે કોઈપણ દેશમાં લોકશાહી જીવતી નહીં રહી શકે.

સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ ન્યાયતંત્ર સારી લોકશાહીની નિશાની છે."

સાંજે  કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું,"હું માનું છું કે આ એક સંવેદનશીલ અને મહત્વપૂર્ણ બાબત છે. આવું અગાઉ ક્યારેય નથી બન્યું. જજોએ જે મુદ્દા ઉઠાવ્યા તે અત્યંત મહત્વૂપર્ણ છે.

"સુપ્રીમ કોર્ટના ચાર જજોએ સવાલ ઉઠાવ્યા છે. ગંભીર બાબત છે. તેને ધ્યાનપૂર્વક જોવી જોઈએ. જજોએ જજ લોયાની મોતનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. તેની ઉચ્ચ સ્તરીય તપાસ થવી જોઈએ."

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે જે નાગરિકોને સુપ્રીમ કોર્ટ પર વિશ્વાસ છે, તેઓ આ મુદ્દા પર મીટ માંડી બેઠા છે. અને ઇચ્છે છે કે આ મુદ્દે તત્કાળ કાર્યવાહી કરવામાં આવે.

ભાજપના પ્રવક્તા સંબિત પાત્રાએ પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું, "ન્યાયતંત્રની આંતરિક બાબતો હોય છે. તેની જાહેરમાં ચર્ચા ન થવી જોઈએ અને તેની પર રાજનીતિ ન થવી જોઈએ.

"અમને દુખ છે કે કોંગ્રેસ પાર્ટીને દેશની જનતાએ દરેક ચૂંટણીમાં નકારી છે. તે એવી જગ્યાએ તક શોધી રહી છે, જ્યાં શોધવી ન જોઈએ."

બીજી બાજુ, એટર્ની જનરલ કે. કે. વેણુગોપાલ કહ્યું હતું કે આવતીકાલે (શનિવાર) સુપ્રીમ કોર્ટના જજો તેમની વચ્ચેના મતભેદો ઉકેલી લેશે.

દિવસ દરમિયાન શું થયું?

પૂર્વ કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રી હંસરાજ ભારદ્વાજે જજોની પત્રકાર પરિષદ મામલે કહ્યું, 'સમગ્ર સંસ્થાની પ્રતિષ્ઠા ખોવા સમાન છે.

જો તમે પ્રજાનો વિશ્વાસ ગુમાવી દો તો બાકી શું રહ્યું? ન્યાયતંત્ર લોકશાહીનો મજબૂત પાયો હોવું જ જોઈએ.

એ કઈ રીતે કાર્ય કરે છે તે જોવાની કાયદા મંત્રીની જવાબદારી છે.'

16:05-રાહુલ ગાંધીને મળશે કપિલ સિબ્બલ

કોંગ્રેસના નેતા અને વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલ સાંજે 5 વાગ્યે જજોની પત્રકાર પરિષદ મામલે કોંગ્રેસના અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીને મળશે.

15:51-ડી રાજાની મુલાકાત

સીપીઆઈએમના સાંસદ ડી રાજાએ જસ્ટિસ ચેલમેશ્વર સાથે મુલાકાત કરી હતી.

આ મુલાકાત જસ્ટિસ ચેલમશ્વેરના દિલ્હી ખાતેના નિવાસ સ્થાને થઈ હતી.

15:28-કોણ છે જસ્ટિસ કુરિયન જોસેફ?

જસ્ટિસ કુરિયન જોસેફનો જન્મ 1953ની 30 નવેમ્બરે કેરળમાં થયો હતો.

તેમણે તિરુઅનંતપુરમની કેરળ લો એકેડમી કોલેજમાંથી કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો હતો.

1977-78માં તેઓ કેરળ યુનિવર્સિટીની એકેડેમિક કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ બન્યા હતા અને 1983થી 1985...\n\ntl;dr:

આ પહેલા ભારતના ઇતિહાસમાં સુપીમ કોર્ટના ચાર જજોએ પહેલીવાર પત્રકાર પરિષદ કરી હતી.


જનતા રાજભવનનો ઘેરાવ કરે તો અમારી જવાબદારી નહીં હોય : અશોક ગેહલોત - TOP NEWS\nરાજસ્થાન હાઈકોર્ટે સચીન પાઇલટ અને 19 ધારાસભ્યો સામે વિધાનસભાના અધ્યક્ષની નોટિસ પર રોક લગાવી છે.

રાજસ્થાનના મુખ્ય મંત્રી અશોક ગેહલોતે મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "અમે રાજ્યપાલને વિનંતી કરવા રાજભવન જઈ રહ્યા છીએ."

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ પ્રમાણે ગેહલોતે કહ્યું, "અમે રાજ્યપાલને વિનંતી કરીશું કે તેઓ કોઈના દબાણમાં ન આવે (અને વિધાનસભાનું સત્ર બોલાવે)."

તેમણે એવું પણ કહ્યું કે "...પછી કદાચ એવું થાય કે આખા રાજ્યની જનતા રાજભવનને ઘેરવા માટે આવી જાય તો અમારી જવાબદારી નથી."

આ દરમિયાન જયુપરમાં કૉંગ્રેસ વિધાનસભા દળની બેઠક પણ યોજાઈ, જેમાં મુખ્ય મંત્રી ગેહલોત પણ હાજર રહ્યા હતા.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ પ્રમાણે રાજસ્થાન હાઈકોર્ટે આ મામલામાં કેન્દ્ર સરકારને પક્ષકાર બનાવી છે.

રાજસ્થાન વિધાનસભાન અધ્યક્ષના વકીલ પ્રતીક કાસ્લીવાલે એએનઆઈને જણાવ્યું હતું કે ઍડિશનલ સૉલિસિટર જનરલ આ મામલામાં કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે.

આ મામલે કાયદાકીય પક્ષ કેન્દ્ર સરકારનું કાયદા મંત્રાલય રજૂ કરશે.

જોકે હાઈકોર્ટની સુનાવણી પૂર્વે વિધાનસભાના અધ્યક્ષ સુપ્રીમમાં ગયા હતા અને અપીલ કરી હતી કે બંધારણની 10મી અનુસૂચિ પ્રમાણે અધ્યક્ષાની અયોગ્યતાની કાર્યવાહીને હાઈકોર્ટ રોકી ન શકે.

જોકે સુપ્રીમે આ દલીલને ખારિજ કરી દીધી અને કહ્યું હતું કે હાઈકોર્ટ તેમનો નિર્ણય સંભળાવી શકે છે.

ભારત-ચીન સીમાવિવાદમાં નવો વળાંક

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ભારત-ચીન સીમાવિવાદનો મામલો ક્યાંક થાળે પડશે એના અણસાર હતા, ત્યારે એમાં નવો વળાંક આવ્યો છે.

'ધ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ' અખબારમાં પ્રકાશિત અહેવાલમાં લખ્યું છે કે લદ્દાખમાં LAC પર ચાર પૈકીની બે જગ્યા પેન્ગૉન્ગ લેક અને ગોગરામાં પેટ્રોલિંગ પૉઇન્ટ 17એ પર ચીની સેના હજી છે.

સેનાના સૂત્રોને ટાંકીને અહેવાલમાં લખ્યું છે કે ભારત-ચીન વચ્ચે ચાર સ્થળે ગતિરોધ હતો, જે પૈકી બે સ્થળોએથી ચીનની સેના પાછળ હઠવા માટે રાજી નથી.

આ પહેલાં ગુરુવારે વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું હતું કે ભારત-ચીન સીમાવિવાદ પર વિચારવિમર્શ  માટે WMCCની બેઠક જલદી જ યોજવામાં આવશે.

અહેવાલમાં સૂત્રોને ટાંકીને નોંધ્યું છે કે ડિસઍન્ગેજમૅન્ટ અમે ડી-ઍસ્કેલેશનની પ્રક્રિયા હાલમાં ઠપ થઈ ગઈ છે.

નરેન્દ્ર મોદી તેમની છબિ બનાવવામાં વ્યસ્ત: રાહુલ ગાંધી

ગુરુવારે કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર નિશાન સાધતાં કહ્યું કે 'તેઓ તેમની છબિ બનાવવામાં વ્યસ્ત' છે.

ગાંધીએ એવું પણ કહ્યું કે...\n\ntl;dr:

સચીન પાઇલટ સહિત 19 ધારાસભ્યો વિરુદ્ધ વિધાનસભાના અધ્યક્ષ દ્વારા આપવામાં આવેલી નોટિસ મામલે હાઈકોર્ટમાં આજે સુનાવણી હતી. અધ્યક્ષના નિર્ણયને હાઈકોર્ટમાં પડકારવામાં આવ્યો હતો.


જનતાસંસદ : કોરોનાને કારણે સંસદ બંધ, સરકાર મન ફાવે તેમ વર્તે છે - પૂર્વ ન્યાયાધીશ એ.પી. શાહ\nપૂર્વ ન્યાયાધીશ એ.પી. શાહ

કોરોના મહામારીને લીધે દેશમાં બજેટસત્રને ટૂંકાવવામાં આવ્યું હતું. સંસદીય સમિતિ બે મહિનાથી કાર્યરત નથી. સંસદનું ચોમાસુસત્ર જે જુલાઈના વચગાળાના દિવસોથી શરૂ થવું જોઈતું હતું એ થયું નથી. ત્યારે આયોજકોનું માનવું છે કે કોરોના મહામારીને લીધે સંસદ ચાલી નથી રહી તેથી સરકારની જવાબદારીઓ પર જવાબ માગવો કઠિન થઈ રહ્યો છે.

એને ધ્યાનમાં રાખીને વર્ચ્યુઅલ જનતાસંસદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.

જેમાં કોરોના સંબંધીત નીતિગત મુદ્દાઓની ચર્ચા થઈ રહી છે. એના ઉદ્ઘાટન સત્રમાં પૂર્વ ન્યાયાધીશ એ.પી.શાહ, ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણી,  યોજના આયોગનાં પૂર્વ સભ્ય અને સામાજિક કાર્યકર સઈદા હમીદ, આદિવાસી નેતા સોની સોરી વગેરેએ ભાગ લીધો હતો.

કેટલાય દેશમાં સંસદ ઑનલાઇન,  ભારતમાં કેમ નહીં?

જનતાસંસદના ઉદ્ઘાટન સત્રમાં વક્તવ્ય આપતાં પૂર્વ ન્યાયાધીશ એ.પી. શાહે કહ્યું "સંસદનું બજેટસત્ર જાન્યુઆરીમાં થયું હતું. એ પછી કોવિડ મહામારીને પગલે જગતભરમાં કટોકટી જેવી સ્થિતિ લાગુ પડી છે. એ પછી એવો નિર્ણય લેવાયો કે સંસદને અનિશ્ચિતકાળ સુધી સ્થગિત કરવામાં આવશે."

"જોકે આ સંકટની ઘડીમાં પણ અન્ય ઘણા એવા દેશ છે જ્યાંની સંસદ કાર્યરત છે. કૅનેડા અને બ્રિટનની સંસદે પોતાનાં કામકાજમાં બદલાવ કરીને વીડિયો કૉન્ફરન્સના માધ્યમથી સંસદનાં સત્ર યોજ્યાં."

"કેટલાક દેશમાં ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી વોટિંગ કરીને પણ એ નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યું કે સંસદનું કામકાજ ચાલુ રહે."

"ફ્રાન્સ, ઇટાલી, બ્રાઝિલ, ચીલી જેવા દેશમાં સંસદનું કામકાજ થયું છે. સ્પેન કે જ્યાં કોરોના મહામારીએ ભરડો લીધો હતો ત્યાં પણ સંસદની કાર્યવાહી ચાલુ રહી હતી."

"માલદીવની સંસદ એક સોફ્ટવેરના માધ્યમથી વીડિયો કૉન્ફરન્સિંગ કરીને કામકાજ ચલાવી રહી છે. માલદીવના સ્પીકરે કહ્યું હતું કે મહામારી કેમ ન હોય, સંસદ પોતાના નાગરિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાનું બંધ કરી શકે નહીં."

"આ પ્રકારની વિચારસરણી આપણા સાંસદોમાં જોવા નથી મળી રહી. માર્ચ પછી સંસદ બંધનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે જે હજી પણ યથાવત છે."

"આતંકવાદી હુમલો હોય કે યુદ્ધની સ્થિતિ હોય પરંતુ સંસદ બંધ નથી રહી. 2001માં આતંકવાદી હુમલો થયો એના બીજા દિવસથી સંસદ કાર્યરત હતી. "

"એવું નથી કે ભારતમાં ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી સંસદનું કામ ન ચલાવી શકાય. ભારતમાં પણ સાંસદો ઑનલાઇન મળીને સંસદનું કામ ચલાવી શકે છે."

"આ સમયે એ સમજવું જરૂરી છે કે રાજ્યોના અલગઅલગ વિભાગોની શું ભૂમિકા હોય...\n\ntl;dr:

નાગરિક સમાજ સંગઠન તેમજ વિવિધ સાક્ષરો દ્વારા 'જનતાસંસદ' નામનો એક કાર્યક્રમ આયોજિત કરવામાં આવ્યો છે. 16 ઑગષ્ટથી છ દિવસ સુધી ચાલનારા આ કાર્યક્રમમાં લોકો ઑનલાઇન ભાગ લઈ શકે છે.


જનરલ જેકબ : 93 હજાર પાક. સૈનિકોને આત્મસમર્પણ કરાવનાર ભારતીય જનરલ\nજનરલ જેકબની 2012ની તસવીર

'ઑબ્ઝર્વર' અખબારના સંવાદદાતા ગાવિન યંગ ભોજન લેવાઈ રહ્યું હતું તે સ્થળની બહાર ઊભા હતા.

તેમણે ત્યાં જ ઊભેલા જનરલ જેકબને પૂછ્યું, 'સર મને પણ ભૂખ લાગી છે, શું હું પણ અંદર જઈ શકું?' તમામ લોકો અંદર પહોંચ્યા.

જેકબ નજારો જોઈને દંગ રહી ગયા કેમ કે ત્યાં ભોજનથી ઘણાં ટેબલ સજાવવામાં આવ્યાં હતાં. કાંટા, ચાકુ અને નૅપ્કિન પણ ગોઠવેલાં હતાં.

જેકબને ભોજનનું આમંત્રણ હતું પણ તેમને ભોજન લેવાનું મન ન થયું.

તે એજ રૂમમાં ખૂણામાં ઊભા રહીને તેમના સહાયક કર્નલ ખાડા સાથે વાતચીત કરવા લાગ્યા.

પાકિસ્તાન અધિકારીઓ 'રોસ્ટેડ ચિકન'ની લિજ્જત માણી રહ્યા હતા.

બાદમાં ગાવિન યંગે પોતાના અખબારમાં એક લેખ લખ્યો હતો. તેનું ટાઇટલ હતું 'સરેન્ડર લંચ'.

એ જ દિવસની સવારે પૂર્વિય કમાનના સ્ટાફ ઑફિસર જનરલ જે. એફ. જેકબને ફોન આવ્યો હતો અને સામે ફોન પર ભારતીય સેનાધ્યક્ષ જનરલ સેમ માણેક શૉ હતા.

જ્યારે જનરલ જેકબ આત્મસમર્પણ કરાવવા ગયા...

જનરલ જેકબ સાથે રેહાન ફઝલ

કેટલાંક વર્ષો પહેલાં મારી સાથે વાતચીત કરતા જનરલ જેકબે જણાવ્યું હતું, "માણેક શૉએ મને ફોન કર્યો હતો અને કહ્યું કે જેક જાઓ અને આત્મસમર્પણ કરાવો."

"મેં કહ્યું કે તમને પહેલાં જ આત્મસમર્પણનો મુસદ્દો મોકલી ચૂક્યો છું. શું તેના આધારે પાકિસ્તાનીઓ સાથે વાતચીત કરી શકું છું?"

"તેમણે કહ્યું કે 'તમને ખબર છે તમારે શું કરવાનું છે. તમે ત્યાં પહોંચી જાઓ.'"

"હું એ જ દસ્તાવેજ લઈને ઢાકા પહોંચ્યો. ત્યાં સંયુક્ત રાષ્ટ્રના પ્રતિનિધિ માર્ક હેનરીએ મારું સ્વાગત કર્યું."

"તેમણે રજૂઆત કરી કે તેઓ સરકાર પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે મારી મદદ ઇચ્છે છે."

"મેં તેમનો આભાર માન્યો પણ તેમની માંગણીનો સ્વીકાર ન કર્યો."

"મને લેવા માટે પાકિસ્તાન તરફથી એક બ્રિગેડિયરને કાર લઈને મોકલવામાં આવ્યા હતા."

"અમે પાકિસ્તાનની કારમાં આગળ વઘ્યા કે તરત જ મુક્તવાહિનીના લડાકુઓએ અમારી પર ગોળીબાર કર્યો."

"હું કારનો દરવાજો ખોલીને મોટેથી બોલ્યો કે ઇન્ડિયન આર્મી."

"તેમણે ગોળીબાર બંધ કરી દીધો પણ તેઓ મારી સાથે રહેલા પાકિસ્તાનના બ્રિગેડિયરને મારી નાખવા માંગતા હતા."

"અમે તેમને ગમેતેમ સમજાવીને નિયાઝીની કચેરીએ પહોંચ્યા."

"મેં તેમને આત્મસમર્પણના દસ્તાવેજ હાથમાં આપતાની સાથે જ નિયાઝી બોલ્યા કે કોણ કહી રહ્યું છે કે અમે આત્મસમર્પણ કરી રહ્યા છીએ?"

"મેં તેમને એક ખૂણામાં બોલાવીને કહ્યું કે મેં તેમને ખૂબ જ સારી શરતો આપી છે."

"જો તેઓ...\n\ntl;dr:

16 ડિસેમ્બર 1971ની બપોર હતી. ઢાકામાં પાકિસ્તાનની સેનાના મુખ્યાલય પર આત્મસમર્પણ કરતા પહેલાં પાકિસ્તાનની સેનાના ઉચ્ચસ્તરીય અધિકારીઓ બપોરનું ભોજન લઈ રહ્યા હતા.


જનરલ યાહ્યા : આઝાદી સમયની ઉધારી 1971ના યુદ્ધ વેળા ચૂકવવી પડી\nજનરલ માણેક શૉ

બરાબર ચાર વાગ્યે જનરલ હમીદ ટોયોટા મિલિટરી જીપને જાતે ડ્રાઇવ કરીને પ્રૅસિડેન્ટ હાઉસ પહોંચ્યા.

તેમની બાજુમાં જ તેમના એડીસી બેઠા હતા. જીપ ઊભી રહી એટલે એડીસી (ઍઇડ દ કૅમ્પ) પાછળ જતા રહ્યા.

આગળની સીટ પર હવે જનરલ યાહ્યા અને જનરલ હમીદ બેઠા હતા. પાછળ બંનેના એડીસી બેઠા. જીપ આગળ વધી કે એક મોટું ગીધ સામે આવીને બેસી ગયું.

જનરલ હમીદે ધીમે-ધીમે જીપને આગળ વધારી, પણ ગીધ પોતાની જગ્યાએથી હલ્યું નહીં.

તેમણે હૉર્ન માર્યું તો ગીધ તેની સામે ઘૂરીને જોવા લાગ્યું. જનરલ યાહ્યાએ નીચે ઊતરીને પોતાની બૅટનથી તેને ભગાવવાની કોશિશ કરી, પણ ગીધ ટસનું મસ ના થયું.

આ જોઈને ત્યાં કામ કરી રહેલો માળી દોડીને આવ્યો અને પોતાના પાવડાથી ગીધને ભગાવવાની કોશિશ કરી. માંડ માંડ ગીધ રસ્તામાંથી હટ્યું અને જીપ આગળ વધી.

બહારથી ગોદામ જેવી દેખાતી એક ઇમારત પાસે આવીને જીપ ઊભી રહી.

હૉર્ન વગાડ્યું એટલે એક ગાર્ડ દોડીને આવ્યો. જનરલ યાહ્યાને ઓળખીને તેમને સલામ કરી અને દરવાજો ખોલી નાખ્યો.

પૉર્ચમાં ઊભેલા પાકિસ્તાન ઍરફોર્સના વડા એર માર્શલ રહીમ ખાને તેમનું સ્વાગત કર્યું.

તે હકીકતમાં ઍરફોર્સનું વડુંમથક હતું, જેના વિશે પબ્લિકમાં ભાગ્યે જ કોઈને જાણ હતી.

મહેમાનો અંદર પહોંચ્યા ત્યારે પાકિસ્તાનના એફ-86 બૉમ્બર વિમાનો ભારતના ઍરપૉર્ટ પર હુમલો કરવા માટે રવાના થઈ ગયા હતા.

જ્યારે હવાઈ હુમલાની સાયરન વાગી

એરફોર્સના વડામથકે અડધો કલાક વીતાવ્યા પછી યાહ્યા આઈવાન-એ-સદર પરત જવા નીકળ્યા, પરંતુ તેઓ રસ્તામાં હતા ત્યાં જ હવાઈ હુમલાની સાયરન વાગી.

સ્કવોડ્રન લીડર અરશદ ખાને બીબીસીને જણાવ્યું કે 'અમે જોયું કે અમારી ઉપરથી બહુ નીચે ઊડતાં યુદ્ધવિમાનો પસાર થયાં.

'યાહ્યાએ ડ્રાઇવરને ઊભા રહેવા અને જીપની લાઇટ બંધ કરી દેવા કહ્યું.

'એટલામાં બીજી તરફથી પણ તેજ ગતિથી આવતા વિમાન દેખાયા. યાહ્યાએ ગર્વ સાથે કહ્યું કે આ આપણા ઇન્ટરસેપ્ટર્સ છે.'

જોકે, આ લડાઈ યાહ્યાની ધારણા પ્રમાણે ચાલી નહીં અને દરેક મોરચેથી નિષ્ફળતાના સમાચારો આવવા લાગ્યા.

'ચીન મદદ કરશે તેવી આશા પર પણ પાણી ફરી વળ્યું'

ચીન મદદ કરશે તેવી આશા પર પણ પાણી ફરી વળ્યું હતું. મજબૂરીમાં હવે તેમણે અમેરિકાના પ્રમુખ રિચર્ડ નિક્સનને ફોન કર્યો.

અરશદ ખાન કહે છે, "નિક્સનને ફોન લગાવાયો, ત્યારે તેઓ કોઈ મિટિંગમાં હતા."

"13 ડિસેમ્બર, 1971ની રાત્રે બે વાગ્યે ટેલિફોન ઑપરેટરે મને ફોન કરીને જાણ કરી કે પ્રૅસિડેન્ટ નિક્સન હવે લાઇન પર છે."

"મેં...\n\ntl;dr:

3 ડિસેમ્બર, 1971ના રોજ જનરલ યાહ્યા ખાને પોતાના એડીસી સ્કોવડ્રન લીડર અરશદ સમી ખાનને કહ્યું કે ચાર વાગ્યે જનરલ હમીદ અહીં પ્રૅસિડેન્ટ હાઉસ (આઈવાન-એ-સદર) પર આવશે. ત્યારબાદ આપણે બધા એક જગ્યાએ જઈશું, પણ ક્યાં તે અત્યારે હું જણાવવા માગતો નથી.


જનસંઘના એ બલરાજ મધોક જેઓ વાજપેયીને કૉંગ્રેસી ગણાવતા\nતેઓ 1966-67માં ભારતીય જનસંઘના અધ્યક્ષ બન્યા હતા, પણ અટલ બિહારી વાજપેયી અને લાલકૃષ્ણ અડવાણી પક્ષમાં આગળ આવી જતાં તેઓ ધીમેધીમે પક્ષમાં પાછળ ધકેલાઈ ગયા હતા.

1920ની 25 ફેબ્રુઆરીએ જન્મેલા બલરાજ 2016ની બીજી મેએ મૃત્યુ પામ્યા હતા.

1961ની વાત છે. નવી દિલ્હીથી લોકસભાની પેટાચૂંટણી જીત્યા બાદ સંસદના સૅન્ટ્રલ હૉલમાં બેસીને બલરાજ મધોક જવાહરલાલ નહેરુની ચીન નીતિની ઝાટકણી કાઢી રહ્યા હતા.

એ સમયે અટલ બિહારી વાજપેયી તેમના પક્ષ જનસંઘની યુવા નેતા હતા. વાજપેયીને નહેરુની નજીક હોવાનું માનવામાં આવતું હતું અને નહેરુને વાજપેયીમાં અપાર સંભાવના દેખાતી હતી.

મધોક નેહરુની ચીન નીતિની ઝાટકણી કાઢી રહ્યા હતા ત્યારે વાજપેયીએ તેમની પાસે જઈને જણાવ્યું હતું કે તમે આ રીતે નહેરુની ટીકા કર્યા કરશો તો ક્યારેય એકેય ચૂંટણી જીતી નહીં શકો.

એ સમયે આચાર્ય કૃપલાની (જેઓ એક જમાનામાં નહેરુની બહુ નજીક હતી, પણ પછી તેમનાથી દૂર થઈ ગયેલા)એ કહ્યું હતું, "અટલની વાતોને ધ્યાનમાં લેશો નહીં, કારણ કે તેઓ નહેરુના ચમચા છે અને તેમની કૃપા પર આશ્રિત છે. તમે તમારી વાત કહેવાનું ચાલુ રાખો."

બલરાજ મધોક અને અટલ બિહારી વાજપેયી વચ્ચેની પ્રતિસ્પર્ધાની શરૂઆત કદાચ ત્યારથી થઈ હતી.

તેમણે વાજપેયી વિશે એકથી વધુ વાર કહ્યું હતું, "વાજપેયી વાસ્તવમાં કૉંગ્રેસી છે."

સૌથી પહેલાં કરેલી બાબરી મસ્જિદ હિંદુઓને હવાલે કરવાની માગ

બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે બલરાજ મધોક દલિત નેતા ભીમરાવ આંબેડકરની બહુ નજીક હતા અને તેમના અંતિમ દિવસોમાં તેમના 26, અલીપુર રોડ ખાતેના નિવાસસ્થાને તેમને મળવા જતા હતા.

ભારતમાં ગૌહત્યા પર પ્રતિબંધની માગણી કરનાર પહેલી વ્યક્તિ પણ બલરાજ મધોક હતી. તેમણે સમગ્ર ભારતમાં પ્રવાસ કરીને ગૌહત્યાવિરોધી વાતાવરણ સર્જવાના પ્રયાસ કર્યા હતા.

તેઓ પહેલા નેતા હતા, જેમણે અયોધ્યાસ્થિત બાબરી મસ્જિદ હિંદુઓને હવાલે કરવાની માગ 1968માં કરી હતી.

બાબરી મસ્જિદના બદલામાં હિંદુઓ મુસ્લિમોને તેનાથી પણ ભવ્ય મસ્જિદ બનાવી આપે તેવી દરખાસ્ત તેમણે મૂકી હતી.

જનસંઘનો પહેલો ચૂંટણીઢંઢેરો લખ્યો હતો મધોકે

નવી પેઢીના લોકોએ બલરાજ મધોકનું નામ ભાગ્યે જ સાંભળ્યું હશે, પણ એ વર્ષોમાં તેઓ ભારતના જમણેરી રાજકારણના ટોચના નેતાઓ પૈકીના એક હતા.

તેઓ ભારતીય જનતા પાર્ટીના જૂના સ્થાપકો પૈકીના એક હતા.

બલરાજ મધોક રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (આરએસએસ)ના પ્રચારક હતા અને ભારતીય જનસંઘનો પહેલો ચૂંટણીઢંઢેરો તેમણે જાતે લખ્યો હતો.

બલરાજ...\n\ntl;dr:

એક જમાનામાં બલરાજ મધોકની ગણતરી દેશના ટોચના જમણેરી નેતાઓમાં થતી હતી.


જન્મ 2018માં અમદાવાદમાં, પણ દાખલામાં લખાયું છે પાકિસ્તાન\nરાજસ્થાનથી અમદાવાદ મજૂરી કરવા આવેલા એક પરિવારનો દીકરો અમદાવાદમાં જન્મતાંની સાથે જ પાકિસ્તાની થઈ ગયો હતો, પરંતુ કોઈને ખબર ન હતી.

જ્યારે આ અભણ પરિવારને ખબર પડી કે, એમના દીકરા મોહમ્મદ ઉજૈરના જન્મના દાખલાના સરનામામાં પાકિસ્તાન લખાયું છે ત્યારે એમન પગ તળેથી જમીન સરકી ગઈ.

પરિવારે જન્મનો દાખલો સુધારવા માટે કવાયત શરૂ કરી હતી. જોકે, પરંતુ હજી પરિવાર કચેરીના ચક્કર કાપે છે.

આ મામલો પ્રકાશમાં આવતા અમદાવાદનાં મેયરે તાત્કાલિક તપાસ શરૂ કરી આવા બેજવાબદાર અધિકારી સામે ખાતાકીય કાર્યવાહી કરવાની ખાતરી બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં આપી છે.

શું છે સમગ્ર ઘટના?

અમદાવાદમાં સાબરમતી રિવરફ્રન્ટ નિર્માણ વખતે નદીકિનારે વસવાટ કરનારા ઝૂંપડપટ્ટીવાસીનું વિસ્થાપન થયું. આ અંગે અદાલતમાં કેસ થયો અને સરકારે તેમનું પુનર્વસન કર્યું.

સરકારે વટવામાં ચારમાળિયાં મકાનો બનાવ્યાં અને ઝૂપડપટ્ટીના લોકોને ફાળવવામાં આવ્યાં.

2015ના અંતમાં રાજસ્થાનથી અહીં મજૂરી કરવા માટે આવેલો અરબાઝ ખાન અને મહેકબાનુનો પરિવાર આ મકાનો પૈકી એકમાં ભાડે રહેતો હતો અને છૂટક મજૂરી કરતો હતો.

મહેકબાનુએ 1 ઑક્ટોબર, 2018ને દિવસે અમદાવાદની વી.એસ. હૉસ્પિટલમાં દીકરાને જન્મ આપ્યો હતો.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન દ્વારા અપાયેલા દાખલાની વેબસાઇટ પર વિગત

પરિવારે દીકરાનું નામ મોહમ્મદ ઉજૈર ખાન રાખ્યું હતું.

વટવા રેલવે ક્રૉસિંગ પાસે આવેલાં 4 માળિયાં મકાનમાં 22 નંબરના બ્લૉકમાં રહેતાં અરબાઝ ખાન અને મહેકબાનુએ પુત્રના જન્મ પછી મીઠાઈ પણ વહેંચી અને રાજસ્થાન પણ જઈ આવ્યાં.

આ દરમિયાન આયુષ્યમાન યોજના અને બીપીએલ કાર્ડમાં દીકરાનું નામ નોંધાવવા માટે જ્યારે એના પિતા અરબાઝ ખાન પઠાણ જરૂરી પુરાવા લઈને સરકારી કચેરીમાં ગયા ત્યારે એમને ખબર પડી કે, એમના દીકરાના જન્મપ્રમાણપત્રમાં 'પાકિસ્તાન રેલવે ક્રૉસિંગ વટવા અમદાવાદ' એવું લખેલું  છે.

આ ભયાનક ગરબડ જોઈને એમણે સુધારો કરવા માટે મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલરનો સંપર્ક સાધ્યો.

બાળકનાં માતા મહેકબાનુએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે, "અમે અભણ છીએ. મોહમ્મદનો જન્મ થયો ત્યારે મારાં ભાભીએ મને કહ્યું કે જન્મનો દાખલો કઢાવી લેવો જોઈએ, જેથી એને ભણાવવામાં કામ લાગે."

"મેં આ દાખલો કઢાવવાનું કામ ભાભીને સોંપ્યું હતું અને જન્મનો આ દાખલો કઢાવીને અમે મૂકી રાખ્યો હતો. એનો શું ઉપયોગ હોય એની અમને ખબર ન હતી."

"જ્યારે સરકારી યોજના માટે અલગ કાર્ડ કઢાવવાનું હતું ત્યારે...\n\ntl;dr:

દેશમાં નાગરિકતા સંશોધન કાયદો, એનઆરસી અને એનપીઆર પર મતભેદ અને વિરોધ-તરફેણનું વાતાવરણ જોવા મળે છે ત્યારે ગુજરાતમાં 2018માં જન્મેલા એક બાળકના પ્રમાણપત્રમાં સરનામું પાકિસ્તાન દર્શાવાયું હોવાની ઘટના બની છે.


જન્માષ્ટમી જ્યાં રંગેચંગે ઉજવાય છે તે દ્વારકાનગરી દરિયામાં સમાઈ ગઈ હતી?\nઅરબી સમુદ્રના કિનારે આવેલા દ્વારકા શહેરની મુલાકાત લો એટલે કોઈ સ્થાનિક કે ગાઇડના મોઢે આ વાત સાંભળવા મળી જશે.

ગુજરાતના દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલું દ્વારકા એ હિંદુઓનાં ચાર સૌથી પવિત્ર યાત્રાધામમાંથી એક છે. હિંદુ માન્યતા પ્રમાણે દ્વારકાનો સમાવેશ 'સપ્ત પુરી'માં થાય છે.

દર વર્ષે જન્માષ્ટીના તહેવાર દરમિયાન દેશ-વિદેશમાંથી લાખો શ્રદ્ધાળુઓ આ શહેરની મુલાકાત લે છે અને કૃષ્ણના જન્મોત્સવમાં ભાગ લે છે.

ભારતનાં કેટલાંક શહેરો માટે અને પૂર્વ અને પશ્ચિમની સંસ્કૃતિઓમાં 'સુવર્ણનગરી' જેવી માન્યતાઓ પ્રવર્તે છે.

જે મુજબ અચાનક જ કોઈ જળ હોનારત થઈ હોય આખું શહેર દરિયામાં સમાઈ ગયું હોય.

આવી માન્યતાઓને પગલે ભૂસ્તરશાસ્ત્રમાં 'જિયોમાયથૉલૉજી'ના નામે તરેહ વિકસી છે.

પશ્ચિમમાં માન્યતા

સોલોમન દ્વીપ સમૂહમાં પણ જલપ્રલયની માન્યતા પ્રવર્તે છે

"એક ભયાનક રાતે દેવોએ પૃથ્વી પર આગ અને ભૂકંપની વણજાર ઉતારી, જેમાં અટ્લાન્ટિસના યુટોપિયન સામ્રાજ્યનો નાશ થયો. આખું નગર દરિયામાં સમાઈ ગયું, જે ફરી ક્યારેય જોવા ન મળ્યું."

લગભગ 2,300 વર્ષ અગાઉ પ્લેટોએ વહેતી કરેલી પુરાણકથા આજે પણ સાંભળનારને જકડી રાખે છે.

કેટલાક માને છે કે આ શહેર ભૂમધ્ય સમુદ્રના કિનારે આવેલું હતું, અન્યોની માન્યતા છે કે પશ્ચિમ આફ્રિકા પાસે સ્પેનની નજીક આવેલું હતું, તો એક વર્ગ માને છે કે તે શહેર ઍન્ટાર્ટિકાની નીચે આવેલું હતું.

એક પ્રચલિત માન્યતા એવી છે કે આ કિંવદંતી ગ્રીક ટાપુ સૅન્ટોરિની સાથે જોડાયેલી છે, જે સેંકડો વર્ષ અગાઉ થેરાના નામથી ઓળખાતો. લગભગ 3,600 વર્ષ પહેલાં અહીં જ્વાળામુખી ફાટ્યો હતો, જેમાં અડધો ટાપુ નાશ પામ્યો હતો.

ગ્રીકના સૅન્ટોરિની ટાપુ માટે પણ આવી માન્યતા પ્રવર્તે છે

બધા નહીં તો મોટાભાગના વિજ્ઞાનીઓ માને છે કે અટ્લાન્ટિસનું સામ્રાજ્ય ક્યાં આવેલું છે તે વિશે આપણે ક્યારેય નહીં જાણી શકીએ.

વિશ્વભરમાં પ્રલય, જલપ્રલય, વિનાશ, જ્વાળામુખી જેવી ઘટનાઓમાં પૂર કે શહેર ડૂબી જવાની માન્યતાઓ કે ઘટનાઓની કોઈ કમી નથી.

જેને પગલે 1966માં વિજ્ઞાની ડૉરથી વિટાલિયાનોએ ભૂસ્તરશાસ્ત્રની ઉપશાખા જિયોમાયથૉલૉજીની સ્થાપના કરી, જેનો હેતુ કોઈ 'પૌરાણિક માન્યતા કે દંતકથા પાછળની ભૂસ્તરીય ઘટના' વિશે તપાસ કરવાનો હતો.

'નગર ડૂબી ગયું'ની આવી જ માન્યતાઓ ભારતમાં પણ પ્રવર્તે છે.

જેરુસલેમ : ભૂગર્ભમાં બનેલું એવું શહેર જે છે માત્ર મૃતકો માટે

સુવર્ણનગરી દ્વારકા

ઈ. સ. 1600ની આસપાસ હરિવામસા રચિત...\n\ntl;dr:

"આજે તમે જે શહેર જુઓ છો, તે 'મૉર્ડન દ્વારકા' નગરી છે. જે માંડ 2500 વર્ષ જૂની છે. કૃષ્ણની દ્વારકા 'સુવર્ણનગરી' હતી પરંતુ કૃષ્ણના સ્વર્ગારોહણ બાદ ભયંકર જલપ્રલય થયો અને આખી નગરી તેમાં ડૂબી ગઈ."


જમાલ ખાશોગીની હત્યાનો રિપોર્ટ જાહેર કરશે અમેરિકા, જો બાઇડને કિંગ સલમાન સાથે વાત કરી - Top News\nએવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ખાશોગીની નિર્મમ હત્યા માટે સાઉદી અરબના શક્તિશાળી યુવરાજ મોહમ્મદ બિન સલમાનને જવાબદાર ગણી શકાય છે.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડને આ અહેવાલને વાંચ્યો છે અને તેમણે સાઉદી અરબના બાદશાહ શાહ સલમાન સાથે વાતચીત કરી હતી.

બાઇડન સાઉદી અરબ સાથેના અમેરિકાના સંબંધોને નવા છેડેથી જોવા માગે છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના સમયમાં અમેરિકા અને સાઉદી ખૂબ જ નજીક હતા.

પત્રકાર ખાશોગીની હત્યા ઑક્ટોબર 2018માં તુર્કીમાં સાઉદીના વાણિજ્ય દૂતાવાસની અંદર કરી દેવામાં આવી હતી.

જોકે સાઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ આ કેસમાં સામેલ થવાને લઈને તમામ આરોપોને નકારે છે.

આમ આદમી પાર્ટીએ ભાજપ પર કૉર્પોરેટરોને 'લલચાવવા'નો આરોપ મૂક્યો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર આમ આદમી પાર્ટીના નેશનલ કન્વિનર અરવિંદ કેજરીવાલ સુરતની મુલાકાત લે તેના પહેલાં આપે ભાજપ પર આરોપ મૂક્યો હતો કે તેમની પાર્ટીના કૉર્પોરેરેટરોને ભાજપ લલચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

આમ આદમી પાર્ટીએ સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની ચૂંટણીમાં 27 સીટ જીતી છે.

આપના સેક્રેટરી અને દક્ષિણ ગુજરાતના ઇન્ચાર્જ મનોજ સોરઠિયાએ કહ્યું, "અમારા ચૂંટાયેલા કાઉન્સિલરને ભાજપના નેતા દ્વારા બોલાવવામાં આવ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે આવીને અમને મળો પરંતુ અમારા ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિ તેમની ટ્રેપમાં ન આવ્યા."

તેમણે વધુમાં કહ્યું કે અમારા ઉમેદવારો લોકો અને પાર્ટીને સમર્પિત છે. જો ભાજપ આવી તરકીબો અપનાવશે તો અમે તેમને સ્ટિંગ ઑપરેશન કરી તેને ખુલ્લો પાડીશું.

ભાજપના શહેર પ્રમુખ નિરંજન ઝાન્ઝમેરાએ કહ્યું, "સુરત મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન પર નિયંત્રણ રાખવા માટે ભાજપ પાસે 93 કૉર્પોરેટર છે. અમે શું કામ આપના કાઉન્સિલર તરફ જઈએ. આરોપો પાયાવિહોણા છે. આપના નેતાઓએ કેમ કોઈ પુરાવા મીડિયાને ન આપ્યા. આ દેખાડે છે કે તેઓ દિલ્હી જેવું ન્યૂસન્સ કરે છે."

આપના નેશનલ કન્વિનર અરવિંદ કેજરીવાલ આજે સુરત આવી રહ્યા છે તે સુરતના વરાછામાં રેલી પણ યોજવાના છે.

375 મિલિયન બાળકોનું આરોગ્ય ખરાબ, શિક્ષણનો અભાવ - સીએસઈનો અહેવાલ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ધ હિંદુના અહેવાલ અનુસાર દેશના 375 મિલિયન બાળકો પર કોરોના વાઇરસની મહામારીની લાંબાગાળાની અસર પડી છે.

સેન્ટર ફૉર સાયન્સ અને એન્વાયરમૅન્ટે હાલમાં જ સ્ટેટ ઑફ એન્વાયરમૅન્ટલ રિપોર્ટ, 2021 પ્રકાશિત કર્યો છે. જે પ્રમાણે નવજાતથી લઈને 14 વર્ષ સુધીનાં બાળકો ઓછા વજનના, ઠીંગણાં થયાં છે અને બાળ મૃત્યુદરમાં...\n\ntl;dr:

અમેરિકાએ નિર્ણય કર્યો છે કે તે સાઉદી પત્રકાર જમાલ ખાશોગીની હત્યાના તપાસ અહેવાલને સાર્વજનિક કરશે.


જમાલ ખાશોગ્જી મામલે તુર્કી આ રીતે સાઉદી અરેબિયાને ભારે પડ્યું\nસાઉદીએ કહ્યું કે આ હત્યા તુર્કીમાં ઇસ્તંબૂલ સ્થિત સાઉદી અરબિયાના વાણિજ્ય દૂતાવાસની અંદર થઈ હતી.

અત્રે નોંધવું કે તુર્કી પહેલાંથી જ દાવો કરતું આવ્યું હતું કે ખાશોગ્જીની હત્યા આ દૂતાવાસની અંદર જ થઈ છે, પરંતુ સાઉદી આ વાત માનવા તૈયાર નહોતું.

સાઉદીનું કહેવું હતું કે ખાશોગ્જી તેમનું અંગત કામ કર્યા બાદ દૂતાવાસમાંથી બહાર નીકળી ગયા હતા.

ખાશોગ્જી લાપતા થતા વિશ્વના તમામ મોટા દેશો દ્વારા સાઉદી પર આ મામલે તપાસનું દબાણ કરવામાં આવ્યું હતું, જોકે સાઉદી પર સૌથી વધુ દબાણ તુર્કીના રાષ્ટ્રપતિ રેચેપ તૈય્યપ અર્દોવાને કર્યું હતું.

તુર્કીએ કઈ રીતે દબાણ કર્યું?

તુર્કીના મીડિયામાં આ હત્યાકાંડના સમાચાર અને વિગતો પ્રકાશિત થવા લાગ્યા હતા. રાષ્ટ્રપતિ એર્દોવાને સાઉદીના નેતાઓની જાહેરમાં આ મામલે ટીકાઓ કરી હતી અને તેઓ તપાસમાં અવરોધ ઊભો કરી રહ્યા હોવાના આરોપ પણ લગાવ્યા હતા.

આથી સાઉદીએ આખરે સ્વીકારવું પડ્યું કે દૂતાવાસમાં જ ખાશોગીનું ઝપાઝપી બાદ મૃત્યુ થયું હતું.

સાઉદીએ આ મામલે 18 લોકોની ધરપકડ કરી છે અને કેટલાક લોકોને ઉચ્ચ પદો પરથી સસ્પેન્ડ પણ કર્યા છે.

તુર્કીના તપાસકર્તાઓએ કેટલાક દિવસ પહેલાં જ જણાવી દીધું હતું કે ખાશોગીની હત્યા દૂતાવાસમાં જ થઈ હતી અને તેમના મૃતદેહને કોઈ જગ્યાએ દાટી દેવામાં આવ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જમાલ ખાશોગી

ત્યાર બાદ અમેરિકાના અધિકારીએ પણ કહ્યું હતું કે તુર્કી પાસે તેમના દાવાને પુરવાર કરતા વીડિયો અને ઓડિયો પણ છે. જે પુરવાર કરી શકે છે કે દૂતાવાસમાં જ ખાશોગીની પૂછપરછ કરવામાં આવી હતી અને ત્યાર બાદ તેમની હત્યા કરી દેવાઈ હતી.

ખાશોગીના શરીરના ટુકડા કરવામાં આવ્યા હતા. વૉશિંગ્ટન પોસ્ટની ખબર અનુસાર સીઆઈએ (સેન્ટ્રલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી, અમેરિકાની ગુપ્તચર સંસ્થા)ના અધિકારીઓએ આ ઓડિયો ટેપ સાંભળી હતી અને ત્યાર બાદ અધિકારીઓને જણાવ્યું હતું કે જો આ પુરાવા સાચા હશે તો સાઉદીના પ્રિન્સની વાત પર વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ થઈ જશે.

આથી તમામ પુરાવા છતાં સાઉદી ખાશોગીની હત્યા વિશે ઇન્કાર કરતું રહ્યું ત્યારે તુર્કીના વિદેશ મંત્રી મેવતુલ કાવાસોગલુએ સાઉદીને ચેતવણી આપી કે તેઓ તેમની તપાસ સમગ્ર વિશ્વ સમક્ષ સાર્વજનિક કરે.

આર્દોવાન અને પ્રિન્સ સલમાન વચ્ચે તકરાર

સાઉદીએ ખાશોગીની હત્યા વિશે કબૂલાત કરી તે બાબતને સાઉદીની તુર્કી સામેની હાર તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

વિશ્ષેલકોના જણાવ્યા અનુસાર આર્દોવાને આનાથી ફાયદો થશે, કેમ કે બન્ને દેશ...\n\ntl;dr:

પત્રકાર જમાલ ખાશોગ્જીની મોત મામલે વૈશ્વિક રાજકારણ ગરમાયું છે. સતત બે અઠવાડિયા સુધી ઇન્કાર કર્યા બાદ આખરે સાઉદી અરેબિયાએ કબૂલ કર્યું છે કે પત્રકાર જમાલ ખાશોગ્જીની હત્યા થઈ છે.


જમીન વગર દસ વર્ષથી ખેતી કરતાં યુવતીની કહાણી\nજમીન નથી તો તેમણે છત પર ખેતી શરૂ કરૂ દીધી. ઘરમાં ઉપયોગમા લેવાતી બધી શાકભાજી તેઓ જાતે ઉગાડે છે. આ જમીન વગરની ઓર્ગેનિક ખેતી છે.

તેમણે તેમની અગાશીમાં 450 સ્ક્વૅર ફૂટ જેટલા વિસ્તારમાં છોડા વાવ્યા છે.

જુઓ બીબીસીનો વિશેષ અહેવાલ.

વીડિયો - નીતિન નાગરકર, અહેવાલ - પ્રાજકતા ધુલપ

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

છેલ્લાં 10 વર્ષથી આ યુવતી જમીન વગર ખેતી કરે છે. તમને થશે એવું કેવી રીતે શક્ય છે?


જમીનથી ત્રણ હજાર ફૂટ નીચે વસેલું આ અદ્ભૂત ગામ\nપરંતુ આજે અમે તમને દુનિયાના સૌથી શક્તિશાળી દેશ અમેરિકાના એક એવા ગામની મુલાકાતે લઈ જઈશું જે જમીનની સપાટીથી ત્રણ હજાર ફૂટ નીચે વસેલું છે.

અમેરિકાના પ્રખ્યાત ગ્રાન્ડ કેનયૉનને જોવા માટે દુનિયાભરમાંથી લગભગ 55 લાખ લોકો એરિઝોના આવે છે. પરંતુ તેમાંથી જ એક ઊંડી ખાડીમાં હવાસૂ કેનયૉન નજીક 'સુપાઈ' નામનું એક જૂનું ગામડું વસેલુ છે. અહીં કુલ 208 લોકોની વસતી વસેલી છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આખા અમેરિકામાં આ એકમાત્ર ગામ છે, જ્યાં આજે પણ પત્રવ્યવ્હારમાં ખૂબ લાંબો સમય લાગી જાય છે.

મિર્ઝા ગાલિબના જમાનાની જેમ આજે પણ અહીં પત્ર ખચ્ચરની મદદથી લાવવામાં તેમજ લઈ જવામાં આવે છે.

પત્ર લઈ જવા માટે ખચ્ચર ગાડીનો ઉપયોગ શરૂ ક્યારે થયો, તે કહેવું મુશ્કેલ છે. ખચ્ચર ગાડી પર યૂનાઇટેડ સ્ટેટ પોસ્ટલ સર્વિસની છાપ હોય છે.

ગામ સુધી પહોંચવા માટે ખચ્ચર કે હેલિકોપ્ટરનો ઉપયોગ

સુપાઈ ગામના તાર આજ દિન સુધી શહેરોના રસ્તા સાથે જોડાયા નથી. અહીં સુધી પહોંચવા માટે રસ્તો ખૂબ ખરાબ છે.

ગામડાંની સૌથી નજીકનો પાક્કો રસ્તો પણ અહીંથી 8 માઇલ એટલે કે આશરે 12 કિલોમીટર દૂર છે. અહીં સુધી પહોંચવા માટે હેલિકોપ્ટરની મદદ લેવામાં આવે છે, અથવા તો ખચ્ચરની.

હિમ્મત હોય તો પગપાળા કરીને પણ અહીં સુધી પહોંચી શકાય છે.

સુપાઈ ગામમાં ગ્રાન્ડ કેનયૉનના રાઝ છૂપાયેલા છે. આ ગામ ચારે તરફ મોટા અને ઊંચા પહાડોથી ઘેરાયેલું છે.

લગભગ પાંચ ઝરણાં ગામડાંની સુંદરતા પર ચાર ચાંદ લગાવી દે છે. ઊંડી ખાડીમાં છૂપાયેલું આ ગામ લગભગ એક હજાર વર્ષથી આબાદ છે. અહીં અમેરિકાના મૂળ નિવાસી રેડ ઇન્ડિયન વસે છે.

ગામડાંમાં વસતી જનજાતિનું નામકરણ પણ ગામની સુંદરતાને ધ્યાનમાં રાખીને થયું છે. હવાસુપાઈનો અર્થ છે વાદળી અને લીલા પાણી વાળા લોકો.

અહીંના લોકો ગામના પાણીને પવિત્ર માને છે. માન્યતા છે કે અહીંથી નીકળતા ફિરોઝી પાણીથી જ આ જનજાતિનો જન્મ થયો છે.

ગામ સુધી પહોંચવા માટે ઝાડીઓ વચ્ચેથી પસાર થવું પડે છે. આ રસ્તા પરથી પસાર થતા સમયે એ અહેસાસ પણ થતો નથી કે આગળ સ્વર્ગ જેવી જગ્યાના દીદાર થશે.

સામે જ તમને એક મોટું બોર્ડ દેખાશે જેના પર લખેલું હશે 'સુપાઈમાં તમારું સ્વાગત છે.'

20મી સદી સુધી બહારના લોકો પર હતો પ્રતિબંધ

ગામમાં જરા પણ ટ્રાફીકનો અવાજ સાંભળવા મળતો નથી. ખચ્ચર અને ઘોડા ગામડાંની ગલીઓમાં જોવા મળે છે.

આ ગામડાંમાં ભલે શહેર જેવી સુવિધાઓ નથી, પરંતુ જીવન જીવવા માટે જરૂરી તમામ સગવડ અહીં હાજર છે. અહીં પોસ્ટ ઑફિસ છે,...\n\ntl;dr:

ગામડાંની પોતાની અલગ સુંદરતા હોય છે. જો કે ગ્રામીણ વિસ્તારમાં રહેતા લોકોનું જીવન, શહેરી જીવન સામે ટકતું નથી. કેમ કે ત્યાં શહેર જેવી સુખ સુવિધાઓ હોતી નથી. એ જ કારણ છે કે લોકો ગામડાંની સુંદરતા છોડીને શહેર તરફ ભાગે છે.


જમ્મુ અને કાશ્મીર : કલમ 370ના એક અનુબંધમાં સંશોધનને મંજૂરી, આંતરરાષ્ટ્રીય સીમા પર રહેતા લોકોને અનામત\nબેઠકમાં એવો પણ નિર્ણય લેવાયો કે નિયંત્રણ રેખાની નજીક રહેતાં લોકોને પણ સરહદ પર રહેતાં લોકોની જેમ અનામતનો લાભ મળશે.

બેઠક બાદ કેન્દ્રિય નાણાં મંત્રી અરુણ જેટલી અને કાયદા મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે સરકાર તરફથી આ નિર્ણયોની જાણકારી કરી.

જેટલીએ કહ્યું કે કેન્દ્રિય મંત્રી મંડળે જમ્મુ-કાશ્મીર બાબતે બે અગત્યના નિર્ણય લીધા છે.

તેમણે જણાવ્યું, "2004ના જમ્મુ-કાશ્મીર રિઝર્વેશન ઍક્ટ અંતર્ગત નિયંત્રણ રેખા પર રહેતા લોકોને અનામત મળતી હતી પરંતુ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સીમા પર રહેતાં લોકોને પણ અમનામત આપવાનો નિર્ણય લેવામા આવ્યો છે."

જેટલીએ એવું પણ જણાવ્યું કે કેન્દ્રિય મંત્રી મંડળે જમ્મૂ કાશ્મીરમાં અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિને અનામત આપવા માટે એક આદેશની મદદથી કલમ 370ના એક અનુબંધમાં પણ સંશોધન કરવાની મંજુરી આપી છે.

ટ્રમ્પ -કિમ જોંગની મંત્રણાને અપેક્ષિત સફળતા ન મળી

ઉત્તર કોરિયાના વિદેશ મંત્રી રિ યોંગે કહ્યું છે કે જો અમેરિકા આગળના તબક્કાની વાતચીતનો પ્રસ્તાવ રજૂ કરે છે તો પણ તેમના વલણમાં કોઈ ફેરફાર નહીં થાય.

રિ યોંગ વિયેતનામમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડૉનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ ઉનની શિખર વાર્તા બાદ મીડિયા સાથે વાત કરી રહ્યા હતા.

નોંધનીય છે કે ટ્રમ્પ અને કિમની વાત ગુરુવારે કોઈ જ સમજૂતી વિના પૂરી થઈ ગઈ.

ટ્રમ્પના મતે અમેરિકાએ ઉત્તર કોરિયા તરફથી પ્રતિબંધ હટાવવાની દરેક વાતને નામંજૂર કરી દીધી છે.

જોકે, મોડી રાત્રે મીડિયા સાથે વાત કરતાં યોંગે કહ્યું કે ઉત્તર કોરિયાએ પ્રતિબંધોને સંપૂર્ણ રીતે હટાવવાની માગ નહોતી કરી. તેમાં માત્ર આંશિક ફેરફાર કરવાની વાત જ કરી હતી.

યોંગે કહ્યું, "અમે વાસ્તવિક પ્રસ્તાવ મુક્યા હતા. તેમાં યંગબિયંગ પરમાણુ અનુસંધાન કેન્દ્રને અમેરિકન પર્યવેક્ષકોની દેખરેખ હેઠળ સંપૂર્ણ રીતે બંધ કરવાનો પ્રસ્તાવ પણ હતો."

તેમના મતે ઉત્તર કોરિયા અને અમેરિકા વચ્ચેનું હાલમાં વિશ્વાસનું સ્તર જોતાં આ પ્રસ્તાવ પરમાણુ હથિયાર હટાવવા માટેનો શ્રેષ્ઠ ઉપાય હતો

ટ્રમ્પે જમાવ્યું છે કે મુલાકાત દરમિયાન તમામ વાતો માત્ર પ્રતિબંધને લઈને જ થઈ હતી અને ઉત્તર કોરિયા એને હટાવવા ઇચ્છતું હતું.

જોકે, ટ્રમ્પે જાપાન અને દક્ષિણ કોરિયાને વિશ્વાસ અપાવ્યો હતો કે ઉત્તર કોરિયા સાથે વાતચીત આગળ પણ ચાલુ રહેશે.

ભ્રષ્ટાચારના આરોપ વિરોધીઓનો દુષ્પ્રચાર : નેતન્યાહુ

ઇઝરાયલના ઍટૉર્ની જનરલે કહ્યું કે તેઓ વડા પ્રધાન બેન્જામીન નેતન્યાહુ પર...\n\ntl;dr:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વડપણ હેઠળ કેન્દ્રિય કૅબિનેટની ગુરુવારે રાત્રે યોજાયેલી બેઠકમાં નિર્ણય લેવાયો કે જમ્મૂ કાશ્મીરની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદ પર રહેતા લોકોને એસસી, એસટી અને ઓબીસી અનામત લાગુ પડશે.


જમ્મુ કાશ્મીરના રાજકીય ડ્રામા પાછળની સમગ્ર કહાણી શું છે?\nબુધવારે જમ્મુ કાશ્મીરમાં જે રાજકીય ડ્રામા થયો એ તેની સાબિતી આપે છે. ભાજપ અને પીડીપી ગઠબંધન તૂટ્યા બાદ ખૂબ જ સંવેદનશીલ એવા આ રાજ્યમાં રાજ્યપાલ શાસન લાદી દેવાયું.

વિધાનસભાને એ આશામાં મોકૂફ રખાઈ કે કદાચ નવી સરકાર બનવાની શક્યતા રહે.

બુધવારે પીડીપી, નેશનલ કૉન્ફરન્સ અને કૉંગ્રેસે સંકેતો આપ્યા કે આ પક્ષો સાથે મળીને સરકાર બનાવવા તૈયાર છે.

ફૉર્મ્યુલા એ હતી કે કૉંગ્રેસ અને નેશનલ કૉન્ફરન્સ મહેબુબા મુફ્તીને સરકાર રચવા સમર્થન આપશે.

જયારે મહેબુબાનો પત્ર જમ્મુ (ઠંડીમાં જમ્મુ રાજ્યની રાજધાની હોય છે) સ્થિત રાજભવન પહોંચ્યો ત્યારે રાજકીય ગતિવિધિમાં અચાનકથી વધારો થઈ ગયો.

એક કલાક બાદ જ રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિકે પોતાના બંધારણીય અધિકારોનો હવાલો આપતા વિધાનસભાને ભંગ કરી દીધી. હજી વિધાનસભાનો બેથી પણ વધુ વર્ષનો કાર્યકાળ બાકી છે.

હવે રાજ્યપાલની કાર્યવાહી પર પ્રશ્નો ઊભા કરાઈ રહ્યા છે.

મીડિયામાં એ ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે કે કેવી રીતે રાજ્યપાલના આ પગલાંથી જમ્મુ કાશ્મીરનું લોકતંત્ર નબળું પડ્યું.

પ્રશ્નો અને દલીલો એની જગ્યાએ યથાવત છે પરંતુ અહીંયા એ સમજવું વધારે જરૂરી છે કે વિધાનસભાને આટલી જલ્દી ભંગ કરવાનો નિર્ણય કેમ લેવામાં આવ્યો.

ત્યારે કેમ નહીં જયારે કૉંગ્રેસ, પીડીપી અને નેશનલ કૉન્ફરન્સ છેલ્લા ચાર મહિનાઓથી આ જ ચર્ચાઓ કરી રહ્યા હતા.

સંઘ પરિવાર માટે તો કાશ્મીર ત્યારથી એક મહત્ત્વનો મુદ્દો છે, જ્યારથી એ ભારતીય રાજકારણના હાંસિયામાં ધકેલાયું છે.

કાશ્મીરના ખાસ દરજ્જા અને એનાથી જોડાયેલી વાતો તો ખૂબ થાય છે, પરંતુ વાત જયારે કામ કરવાની આવે છે તો કશું જ થતું નથી.

જમ્મુ ક્ષેત્રમાં નરેન્દ્ર મોદી ખૂબ ઝડપથી ઊભર્યા અને એમને સંઘ પરિવારનો પણ પૂરતો સાથ મળ્યો.

2014ની રાજ્ય વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં ભાજપ રાજ્યનો બીજો સૌથી મોટા પક્ષના રૂપે બહાર આવ્યો.

ઘાટીમાં ભાજપનું ગણિત

વિધાનસભામાં કોઈ પણ દળને સ્પષ્ટ બહુમતી નહોતી. પીડીપી ચોક્કસપણે રાજ્ય વિધાનસભાની બીજી સૌથી મોટી પાર્ટી હતી, પરંતુ એ જમ્મુ ક્ષેત્રમાં ભાજપને મળેલી ભારે બહુમતીને અવગણી શકે તેમ પણ નહોતી.

મુફ્તી મોહમ્મદ સઈદે ભાજપ સાથે ગઠબંધન કર્યું. વાજપેયીના સિદ્ધાંતો બરકરાર રાખીને, ભાજપ રાજ્યને ખાસ બંધારણીય દરજ્જો જાળવી રાખવા, બધા જ પક્ષોથી વાતચીતનો સિલસિલો ચાલુ રાખવા, ઘણી વીજળીની યોજનાઓ અને કેન્દ્રીય જાહેર એકમોને રાજ્યમાં ફરી લાવવા માટે રાજી થઈ ગયો.

આ સંમતિએ કાશ્મીરના નામે ભાજપની ઐતિહાસિક સક્રિયતા...\n\ntl;dr:

કાશ્મીર અંગે આ વાત સાચી જ કહી છે કે અહીંયા મોસમ, પરિસ્થિતિ અને રાજકારણ વિશે ભવિષ્યવાણી કરવી મુશ્કેલ છે.


જમ્મુ કાશ્મીરમાં યુતિ તૂટવાથી કોને ફાયદો, કોને નુકસાન?\nવડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને પીડીપીનાં પ્રમુખ મહેબૂબા મુફતી

ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)ના જમ્મુ કાશ્મીરના પ્રભારી રામ માધવે આ ટૂંકા નિવેદનમાં વર્તમાન સમયના સૌથી દિલચસ્પ રાજકીય પ્રયોગ પર પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું હતું.

2014ના અંતિમ દિવસોમાં જમ્મુ-કાશ્મીરના મતદારોએ કોઈ એક પક્ષના હાથમાં સત્તાની ચાવી ન આપી ત્યારે આ પ્રયોગ શરૂ થયો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જમ્મુ એન્ડ કાશ્મીર પીપલ્સ ડેમોક્રેટિક પાર્ટી(પીડીપી)ને 28 બેઠકો મળી હતી, જ્યારે ભાજપને 25, નેશનલ કોન્ફરન્સને 15 અને કોંગ્રેસને 12 બેઠકો મળી હતી.

44ના જાદુઈ આંકડે પહોંચવા માટે બે પક્ષો માટે હાથ મિલાવવાનું જરૂરી બની ગયું હતું.

અનેક દિવસો સુધી ચાલેલી રાજકીય ગતિવિધિ બાદ આખરે એવી યુતિ આકાર પામી હતી, જેની લોકોએ કલ્પના પણ નહીં કરી હોય.

પીડીપી અને ભાજપે હાથ મિલાવીને સરકાર રચવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

વિરોધીઓએ તેને 'તકવાદી યુતિ' ગણાવી હતી, જ્યારે આ યુતિના તરફદારોએ જણાવ્યું હતું કે જમ્મુ કાશ્મીર માટે આ મોટો દિવસ છે.

મહેબૂબા મુફતીએ શું કહ્યું?

મહેબૂબા મુફતી

2015માં રચાયેલી સરકાર તૂટી પડી પછી પીડીપીનાં પ્રમુખ મહેબૂબા મુફતીના ચહેરા પર નિરાશા સ્પષ્ટ જોવા મળી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું, "લોકોની લાગણીથી વિપરીત આ યુતિ રચાઈ હતી.

"તેમ છતાં મુફતી સાહેબ યુતિ માટે તૈયાર થયા હતા, કારણ કે તેઓ કેન્દ્રમાં મજબૂત સરકાર બનાવી ચૂકેલા પક્ષ સાથે હાથ મિલાવતા હતા.

"આ યુતિ મોટા વિઝન સાથે રચવામાં આવી હતી."

સરકારમાંથી નીકળવાના ભાજપના નિર્ણયથી ઝટકો લાગ્યો હતો કે કેમ એવા સવાલના જવાબમાં તેમણે કહ્યું હતું, "નહીં. મને કોઈ આઘાત લાગ્યો ન હતો, કારણ કે આ યુતિ સત્તા માટે ન હતી. તેનો હેતુ મોટો હતો."

મહેબૂબા મુફતી ભલે ગમે તે કહે, પણ આંચકો લાગવાની વાત તો છે જ.

કોને નફો, કોને નુકસાન?

અત્યારે એ જાણવું રસપ્રદ થઈ પડશે કે યુતિ તોડવાનો નિર્ણય અત્યારે શા માટે લેવામાં આવ્યો અને તેનાથી કોને ફાયદો તથા કોને નુકસાન થશે?

જાણકારો માને છે કે આ નિર્ણયનો લાભ લેવાના પ્રયાસ ભાજપ કરશે.

જમ્મુ કાશ્મીર પર ઝીણવટભરી નજર રાખતાં વરિષ્ઠ પત્રકાર અનુરાધા ભસીન કહે છે, "ભાજપને ફાયદો થઈ શકે છે.

"ભાજપે યુતિ બનાવી, સરકારમાં સામેલ થયો, આકરું વલણ લીધું અને પીડીપીને નુકસાન કર્યું, કારણ કે એ યુતિમાં સીનિયર પાર્ટનર હતો.

"સલામતી સંબંધી નિર્ણયો દિલ્હીમાં લેવામાં આવતા હતા, પણ ચહેરો પીડીપીનો જ હતો."

ભાજપે આવું શા માટે કર્યું એવા સવાલના...\n\ntl;dr:

"અમે ત્રણ વર્ષ પહેલાં જે સરકાર રચી હતી, જે ઉદ્દેશ માટે બનાવી હતી, એ ઉદ્દેશ હાંસલ કરવામાં અમે કેટલાં સફળ થયાં છીએ એ બાબતે વિગતવાર ચર્ચા થઈ હતી. ગત દિવસોમાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં જે ઘટનાઓ બની છે તેની તમામ માહિતી મેળવ્યા બાદ અમે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને પક્ષના વડા અમિત શાહ સાથે ચર્ચા કરી હતી. એ પછી આજે અમે નિર્ણય કર્યો છે કે યુતિ સરકારમાં જોડાયેલા રહેવું શક્ય નથી."


જમ્મુ કાશ્મીરમાં સરકાર બનાવવાની શક્યતા વચ્ચે રાજ્યપાલે ભંગ કરી વિધાનસભા\nશ્રીનગરથી બીબીસી સંવાદદાતા રિયાઝ મસરૂરે જણાવ્યું કે બુધવારે પીડીપી-એનસી-કૉંગ્રેસ ગઠબંધન તેમજ પીપલ્સ પાર્ટીના પ્રમુખ સજ્જાદ લોને પોતપોતાની સરકાર બનાવવાનો દાવો રજૂ કર્યો હતો.

જોકે, સરકાર બનાવવાનો પ્રયાસ નિષ્ફળ રહ્યો અને રાજ્યપાલે વિધાનસભા ભંગ કરી દીધી.

રાજ્યપાલે આદેશ જારી કરતા કહ્યું, "હું કાયદાની અંદર પ્રાપ્ત અધિકારોનો ઉપયોગ કરીને વિધાનસભા ભંગ કરું છું."

આ વર્ષે જૂનમાં પીડીપી અને ભાજપના ગઠબંધનથી ચાલી રહેલી સરકાર પડી ગઈ હતી.

જે બાદ વિધાનસભાને કોઈ બીજી સરકાર બને તેની આશાએ ભંગ કરવામાં આવી ન હતી.

આ પહેલા બુધવારે દિવસભર રાજ્યમાં નવી સરકાર બનવાને લઈને અહેવાલો આવતા રહ્યા હતા.

જોકે, સરકાર બનાવવાની આ રેસમાં કૉંગ્રેસ, નેશનલ કૉન્ફરન્સ અને પીડીપીનું ગઠબંધન આગળ દેખાઈ રહ્યું હતું.

જોકે, સાંજ પડતાની સાથે જ રાજ્યપાલે તમામ અટકળો પર પૂર્ણવિરામ મૂકતાં વિધાનસભા ભંગ કરી દીધી હતી.

રામ માધવ અને ઓમર અબ્દુલ્લા વચ્ચે ટ્વીટર યુદ્ધ

રાજયપાલ સત્યપાલ મલિકે જમ્મુ-કાશ્મીર વિધાનસભા ભંગ કરી એને લઈને વિવાદ ચાલી રહ્યો છે ત્યારે ભાજપના નેતા રામ માધવના 'પાકિસ્તાનની સૂચના'વાળા નિવેદન પર તેમની અને નેશનલ કૉન્ફરન્સના નેતા ઓમર અબ્દુલ્લાની વચ્ચે જંગ છેડાયો હતો.

રામ માધવે સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈને આપેલી મુલાકાતમાં એમ કહ્યુ હતું કે, "ગત મહિને પીડીપી અને નેશનલ કૉન્ફરન્સે સ્થાનિક ચૂંટણીનો બહિષ્કાર કર્યો કેમકે એમને સરહદ પારથી એમ કરવાની સૂચના હતી. હવે કદાચ એમને સરહદ પારથી ભેગા મળીને સરકાર બનાવવાની નવી સૂચના મળી છે. એમની આ હરકતથી રાજયપાલને આ મુદ્દે પગલાં લેવાની ફરજ પડી. "

રામ માધવનાં આ નિવેદનને આકરી પ્રતિક્રિયા આપતા ઓમર અબ્દુલ્લાએ ટ્વીટ કર્યુ કે, "રામ માધવજી હું આપને આક્ષેપો સાબિત કરવાનો પડકાર ફેંકુ છું. તમારી પાસે રૉ, એનઆઈએ અને આઈબી છે ( સીબીઆઈ પણ આપનો પોપટ છે) તો હિંમત બતાવો અને પુરાવાઓ રજૂ કરો. કાં તો સાબિત કરો, કાં તો માફી માગો. તડાકા-ભડાકાની રાજનીતિ ન કરો."

રામ માધવે ટ્વીટનો જવાબ આપતા કહ્યું કે, ''હું તમારા દેશપ્રેમ પર સવાલ નથી કરી રહ્યો પરંતુ નેશનલ કૉન્ફરન્સ અને પીડીપી વચ્ચે અચાનક પ્રેમ ઊભરાઈ આવ્યો અને સરકાર રચવા ઉતાવળા થયાં એ રાજકારણમાં રહસ્ય પેદા કરે છે. તમારુ અપમાન કરવાનો ઈરાદો નહોતો.''

જોકે, ઓમર અબ્દુલ્લાએ એનો જવાબ વાળતા કહ્યું કે, "ના. આવા કોઈ ખોટા પ્રયાસો અને રમૂજ કામ નહીં લાગે. તમે દાવો કર્યો છે કે મારો પક્ષ પાકિસ્તાન વતી કામ કરે...\n\ntl;dr:

ઝડપથી બદલાઈ રહેલા ઘટનાક્રમ વચ્ચે જમ્મુ અને કાશ્મીરના રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિકે રાજ્યની વિધાનસભા ભંગ કરી દીધી છે.


જમ્મુ-કાશ્મીર : 370 હઠાવ્યાનાં એક વર્ષ પછી કઈ સ્થિતિમાં છે કાશ્મીરી પંડિત?\nએ જ દિવસથી અહીં રહેતા વિસ્થાપિત કાશ્મીરી પંડિત પરિવાર પોતાની 'ઘરવાપસી'નું સપનું જોવા લાગ્યા હતા.

એમને એવું લાગવા માંડ્યું હતું જાણે કે તેઓ કાશ્મીર ઘાટીના દરવાજા સુધી તો પહોંચી ગયા છે અને બારીમાંથી તેમને પોતાના સપનાનું કાશ્મીર પણ નજર આવવા લાગ્યું હતું.

પરંતુ હવે એક વર્ષનો લાંબો સમય વીત્યા પછી તેઓ પોતાને છેતરાયેલા અનુભવે છે. તેમને હવે એવું લાગવા માંડ્યું છે કે તેઓ એ જ બારી પાસે ઊભા રહી ફક્ત કદમતાલ મેળવી રહ્યા છે અને એમણે પોતાના મનમાં મંઝિલ તરફ ચાલવાનો માત્ર એક ભ્રમ પાળી રાખ્યો હતો.

કાશ્મીરી પંડિત સમુદાયની આગેવાની કરતી અગ્રણી સંસ્થા પનુન કાશ્મીરના વરિષ્ઠ નેતા ડૉક્ટર અગ્નિશેખરે  બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું, "કેન્દ્ર સરકારે જ્યાં 5 ઑગસ્ટ 2019ના દિવસે આટલો મોટો ઐતિહાસિક નિર્ણય લઈ લીધો ત્યાં જ બીજી તરફ વીતેલા એક વર્ષથી કાશ્મીરી પંડિતોનાં પુનર્વસનને લઈને એમણે હજી સુધી કોઈ પહેલ નથી કરી."

ડૉક્ટર અગ્નિશેખરના અનુસાર જમીન પર હજુ સુધી કંઈ નથી બદલાયું.  તેમણે સ્પષ્ટ કહ્યું કે જે બારી અમારે માટે એક વર્ષ પહેલા ખુલી હતી અમે આજે પણ એની પાસે ઊભા રહી ફક્ત સામે તાકી રહ્યા છીએ.

તેઓ કહે છે કે જો 5 ઑગસ્ટનો દિવસ ખુશીઓ મનાવવાનો દિવસ છે તો સાથે સાથે અમારે માટે ચિંતાઓનો દિવસ પણ છે. અમારે માટે સંભાવનાઓનો દિવસ છે, તો અનિશ્ચિતતાઓ દિવસ પણ છે.

ડૉક્ટર અગ્નિશેખર કહે છે, "પાછલા એક વર્ષમાં જે કંઈ પણ બદલાવ થયા છે તે ફક્ત સપાટી પર જ થયાં છે. પરંતુ હજી પણ અંદર માનસિકતા બિલકુલ નથી બદલાઈ. જે પાછલી સરકારો કરતી હતી, આજની સરકાર પણ એ જ કરી રહી છે."

બીબીસી ગુજરાતીને ડૉક્ટર અગ્નિશેખરે કહ્યું, "અમે પાછલા 30 વર્ષના લાંબા ગાળાથી પનુન કાશ્મીરના ઝંડા નીચે સંઘર્ષ કરી રહ્યા હતા, પરંતુ સરકારે અમને ક્યારેય વાતચીત માટે પણ નથી બોલાવ્યા અને ન તો અમને અમારા રોડ મૅપ વિશે પૂછ્યું."

તેમણે કહ્યું, "સરકારે આ વિશે ચિંતા કરવાની જરૂર છે. સરકારે સંસદમાં એ વાત માનવી પડશે કે ઘાટીમાં કાશ્મીરી પંડિતોનો નરસંહાર થયો હતો. એ પછી જ કાશ્મીર ઘાટીમાં અમારી ઘર વાપસીનો માર્ગ સરળ થઇ શકે છે."

"અમે ક્યારેય એવી નીતિનો ભાગ નહીં બનીએ જે ફક્ત એ વાત પર કેન્દ્રિત હશે કે સરકારે અમારા માટે બે ઓરડાના ચાર હજાર ફ્લૅટ બનાવી દીધા અને એની વહેચણી કરી દીધી. અમે અમારા ઘરે પરત ફરવા માગીએ છીએ.

અમારી જમીન પર ફરીથી વસવા ઈચ્છીએ છીએ. અમે અમારી આવનારી પેઢીના ભવિષ્ય માટે પણ ઘર વાપસી ઇચ્છીએ છીએ પરંતુ આ બધું હવે...\n\ntl;dr:

5 ઑગસ્ટ 2019ના દિવસે કેન્દ્ર સરકારે જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યને વિશેષ દરજ્જો આપતા આવેલા સંવિધાનના અનુચ્છેદ 370 અને 35-Aને નાબૂદ કરી દીધા હતા અને રાજ્યનું પુનર્ગઠન કરી એને બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો જમ્મૂ-કાશ્મીર અને લદ્દાખમાં વહેંચી દીધું હતું.


જમ્મુ-કાશ્મીર : ઉગ્રવાદીઓએ દાદાની હત્યા કરી, બાળક મૃતદેહ પર બેસી રહ્યું\nશ્રીનગરથી લગભગ ચાળીસેક કિલોમિટર દૂર બારામુલ્લા જિલ્લાના સોપોરમાં બુધવાર સવારે આ ઘટના ઘટી હતી.

દિલ્હીમાં સુરક્ષાદળે જણાવ્યું કે આ હુમલામાં સૅન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફૉર્સ (સીઆરપીએફ)ના એક જવાનનું મૃત્યુ થયું છે, જ્યારે અન્ય ત્રણને ઈજા પહોંચી છે.

આ ઘર્ષણ દરમિયાન સીઆરપીએફના હેડ કૉન્સ્ટેબલ દીપચંદ વર્મા માર્યા ગયા, જ્યારે કૉન્સ્ટેબલ ભોયા રાજેશ, દીપક પાટિલ અને નિલેશ ચાવડે ઘાયલ થયા છે અને હાલમાં તેમની સારવાર ચાલી રહી છે.

સીઆરપીએફની 179 બટાલિયનની G કંપનીના આ સૈનિકો છે.

બુધવારે વહેલી સવારે ઉગ્રવાદીઓએ સોપોરમાં સીઆરપીએફ પર પેટ્રોલિંગ દરમિયાન હુમલો કર્યો હતો.

આ ઘટનાની જે હૃદયદ્રાવક તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ છે, તેમાં પોતાના દાદાના મૃતદેહ પાસે બેઠેલો એક બાળક જોઈ શકાય છે.

પોલીસજવાને જ્યારે બાળકને તેડ્યો ત્યારે તે ડરના માર્યા અવાક થઈ ગયો હતો. પોલીસની વાનમાં રડી રહેલા આ બાળકનો વીડિયો પણ સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયો છે. પોલીસે આ બાળકને સુરક્ષિત લઈ જવાયો હોવાની તસવીર પણ ટ્વીટ કરી છે.

આ ઘટનામાં માર્યા ગયેલા 65 વર્ષીય બશીર અહમદના પરિવારજનોએ સુરક્ષાદળો પર ગભીર આરોપ લગાવ્યા છે.

મૃતકનાં પત્નીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "એમને અટકાવીને કારની બહાર નીકળવા કહેવાયું હતું અને એ બાદ સીઆરપીએફે તેમને ગોળી મારી દીધી હતી."

બશીરના કુટુંબીજનોએ કહ્યું, "જ્યાં આ શૂટઆઉટ થયું ત્યાંના સ્થાનિકોએ અમારો સંપર્ક સાધ્યો હતો અને ઘટના અંગે જણાવ્યું હતું. જો તેઓ ગાડી ચલાવી રહ્યા હતા તો એમને ગાડીની અંદર ગોળી વાગી હોત, ગાડીથી અમુક મીટર દૂર એમને ગોળી કેમ વાગી?"

જોકે, પોલીસે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું છે, "સોપોરમાં આતંકવાદી હુમલા દરમિયાન જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસે ત્રણ વર્ષના બાળકને ગોળી વાગવાથી બચાવી લીધો હતો."

સોપોરના એસએચઓ અઝીમ ખાને સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈને જણાવ્યું, "બાળકને બચાવવો એ અમારી પ્રાથમિકતા હતી. આતંકવાદીઓ અમારા પર ગોળીબાર કરી રહ્યા હતા એટલે એ ભારે પડકારજનક હતું."

ખાનને ટાંકીને એએનઆઈ જણાવે છે કે બાળક પોતાના દાદા સાથે હંદવારા જઈ રહ્યો હતો.

મૃતકનાં પત્નીએ આરોપ લગાવ્યો છે કે સુરક્ષાકર્મીઓએ અહમદની હત્યા કર્યા બાદ વાઇરલ થયેલી તસવીરો ખેંચવા માટે બાળકને એમના મૃતદેહ પર બેસાડ્યો હતો.

જોકે, સીઆરપીએફના ઍડિશનલ ડિરેક્ટ જનરલ ઝુલ્ફીકાર અલીએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં આ તમામ આરોપ ફગાવી દીધા છે.

તેમણે જણાવ્યું, "હું અને મારા આઈજી ઘટનાસ્થળ પર પરત જ ફરી રહ્યા છીએ....\n\ntl;dr:

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં એક ઉગ્રવાદી હુમલા દરમિયાન મૃત્યુ પામેલા દાદાના મૃતદેહ પાસે બેઠેલા એક ત્રણ વર્ષના બાળકની તસવીર અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ રહ્યાં છે.


જમ્મુ-કાશ્મીર : કલમ 370 નાબૂદી બાદ એ પાંચ બાબતો જે જાણવી જરૂરી છે\nઆ પહેલાં રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે તેમને મળેલા વિશેષાધિકારનો ઉપયોગ કરતા જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપતા 1954ના અનુચ્છેદ 370ને નાબૂદ કર્યો હતો.

આ સાથે જમ્મુ-કાશ્મીરને વિધાનસભા સાથેના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ તથા લદ્દાખને અંદમાન નિકોબાર દ્વીપસમુહની જેમ વિધાનસભા વગરના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.

પૂર્વ નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ આ અંગે પ્રતિક્રિયા આપતા ટ્વીટ કર્યુ કે 'ઐતિહાસિક ભૂલને સુધારવા બદલ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી તથા ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહને અભિનંદન.'

પીપલ્સ ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીના નેતા મહેબૂબા મુફ્તીએ આજના દિવસને ભારતીય 'લોકશાહીનો સૌથી કાળો દિવસ' ગણાવ્યો હતો.

એનડીએના સાથી પક્ષ જનતા દળ યુનાઇટેડના કહેવા પ્રમાણે, તેઓ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં અનુચ્છેદ 370નું સમર્થન કરે છે અને રાજ્યસભામાં આ પ્રકારના કોઈ પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરશે.

જાણો સોમવારે એવું તે શું થયું કે જેનાં કારણે દેશ સહિત સમગ્ર વિશ્વની નજર જમ્મુ-કાશ્મીર ઉપર મંડાયેલી છે.

અનુચ્છેદ 370 નાબૂદ, એટલે...

રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે બંધારણના અનુચ્છેદ 370ની કલમ એક હેઠળ મળેલી સત્તાનો ઉપયોગ કર્યો અને 1954થી જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપતા અનુચ્છેદને નાબૂદ કર્યો હતો.

બંધારણ (તથા તેમાં ભવિષ્યમાં થનારા દરેક સુધાર) જમ્મુ-કાશ્મીર ઉપર લાગુ થશે.

સંચાર, વિદેશ બાબત, સંરક્ષણ તથા અન્ય આનુષંગિક બાબતોમાં કાયદા ઘડવાના તથા વ્યવસ્થા સંભાળવાના અધિકાર કેન્દ્ર સરકારને આપવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે અન્ય બાબતો માટે રાજ્યનું અલગ બંધારણ હતું. રાજ્યનો પોતાનો અલગ ધ્વજ પણ છે.

વર્ષ 2014 તથા વર્ષ 2019ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન ભાજપે તેના ઢંઢેરામાં અનુચ્છેદ 370ને નાબુદ કરવાની નેમ વ્યક્ત કરી હતી.

જનતાદળ (યુનાઇટેડ)ના નેતા કે. સી. ત્યાગીના કહેવા પ્રમાણે, "નીતિશ કુમાર જયપ્રકાશ નારાયણ, રામમનોહર લોહિયા તથા જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસની પરંપરાને આગળ ધપાવી રહ્યા છે.

આથી અમે રાજ્યસભામાં સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલાં બિલનું સમર્થન નહીં કરીએ.

અનુચ્છેદ 35-અ નાબૂદ, એટલે...

રાજ્યને વિશેષ દરજ્જાને કારણે તથા અનુચ્છેદ 35-અની જોગવાઈઓને કારણે જમ્મુ-કાશ્મીરના નિવાસી અન્ય રાજ્યમાં સ્થાવર મિલ્કત ખરીદી શકતા, પરંતુ અન્ય રાજ્યના નિવાસી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સંપત્તિ ખરીદી શકતા ન હતા.

અનુચ્છેદ 35-અ હેઠળ જમ્મુ અને કાશ્મીરના નાગરિકોને નોકરી તથા જમીન ખરીદીની બાબતમાં વિશેષાધિકાર મળેલા હતા.

આ સિવાય...\n\ntl;dr:

સોમવારે ભારે હોબાળા વચ્ચે કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે એકસાથે ચાર બિલ રજૂ કર્યાં, જેમાં જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપતા અનુચ્છેદ 370ને નાબૂદ કરવાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.


જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં બ્લાસ્ટ, CRPFના 46 જવાનનાં મૃત્યુ\nસીઆરપીએફે 40 જવાનનાં મૃત્યુની પુષ્ટિ કરી છે. સીઆરપીએફના જવાનોની બસ આ રસ્તે જઈ રહી હતી ત્યારે જ ઉગ્રવાદીઓ દ્વારા બ્લાસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. આ બસમાં 40થી વધારે જવાન હતા.

300 કિલોમીટરના આ રાજમાર્ગ ઘણો મહત્ત્વનો છે અને હંમેશાં સુરક્ષા દળોની ચોકસાઈ રહે છે. ઇજાગ્રસ્ત જવાનોને શ્રીનગરની સેનાની હૉસ્પિટલમાં ભરતી કરવામાં આવ્યા છે.

આ રાજમાર્ગ પર ગાડીઓની અવરજવર રોકી દેવામાં આવી છે અને આ વિસ્તારમાં હુમલાખોરોને શોધવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે.

સીઆરપીએફના ડીજી આર. આર. ભટ્નાગરે પીટીઆઈને જણાવ્યું, "આ વિશાળ કૉન્વૉય હતો અને આશરે 2,500 લોકો અલગઅલગ વાહનોમાં હતા. કૉન્વૉય પર ફાયરિંગ પણ થયું હતું."

અધિકારીઓએ પીટીઆઈને એવું પણ જણાવ્યું કે આ હાઈ-વે પર છેલ્લા બે-ત્રણ કલાકથી ખરાબ વાતાવરણ અને ના કારણે કોઈ જ ગતિવિધિ નહોતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'સુરક્ષાની ત્રુટી'ના કારણે દુર્ઘટના ઘટી?

ઇન્ટેલિજન્સ ડિપાર્ટમેન્ટ માને છે કે આ હુમલાને ટાળી શકાયો હોત.

ટોચના સુરક્ષા અધિકારીઓએ બીબીસીને જણાવ્યું છે કે દેશભરની સુરક્ષા એજન્સીઓને 12 ફેબ્રુઆરીના રોજ એલર્ટ કરાઈ હતી, જેમાં જૈશ-એ-મોહમ્મદ(જેણે આ ઘટનાની જવાબદારી સ્વીકારી) દ્વારા આત્મઘાતી હુમલો થવાની માહિતી હતી.

હુમલા બાદ તરત જ ડાયરેક્ટર જનરલ ઑફ પોલીસ દિલબાઘ સિંઘે ન્યૂ દિલ્હી ખાતે નેશનલ સિક્યૉરિટી એડ્વાઇઝરને પણ આ જ બાબત કહી હતી એની માહિતી બીબીસીને સૂત્રો પાસેથી મળી છે.

સ્ટેટ ઇન્ટેલિજન્સે એક વીડિયોના આધારે એલર્ટ જાહેર કરી હતી. જૈશ-એ-મોહમ્મદ દ્વારા અફઘાનિસ્તાનમાં કરાયેલા હુમલાનો આ વીડિયો છે અને આવો જ હુમલો કાશ્મીરમાં લોકો પર થતા અત્યાચારના વિરુદ્ધમાં હોવાનું જણાવ્યું છે.

નામ ન આપવાની શરતે સુરક્ષા અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આ અંગેની માહિતી અગાઉથી અપાઈ હોવાથી આ મામલો 'સુરક્ષાની ગેરહાજરી'નો છે.

સરકારના સૂત્રોનું માનીએ તો ગૃહ મંત્રી રાજનાથ સિંહ શુક્રવારે સુરક્ષાની સ્થિતિ ચકાસવા માટે કાશ્મીરની મુલાકાત લઈ શકે છે, આગામી દિવસોમાં ચૂંટણી યોજાનાર છે ત્યારે તેઓ મુલાકાત લે એ શક્યતા વધી જાય છે.

જૈશ એ મોહમ્મદે લીધી જવાબદારી

પ્રતિબંધિત ઉગ્રવાદી સંગઠન જૈશ-એ-મોહમ્મદે આ હુમલો કર્યો હોવાનો દાવો કર્યો છે.

જૈશ-એ-મોહમ્મદના પ્રવક્તા મોહમ્મદ હસને એક નિવેદનમાં જાહેર કર્યું છે કે આદિલ અહેમદ ઉર્ફે વકાસ કમાંડોએ આ હુમલાને અંજામ આપ્યો છે. વકાસ કમાન્ડોને પુલવામા જિલ્લાના નાગરિક હોવાનું જાણવા મળે છે.

લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં...\n\ntl;dr:

પોલીસ સૂત્રો પ્રમાણે ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લાના અવંતીપુરામાં થયેલા એક બ્લાસ્ટમાં કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ બળ(સીઆરપીએફ)ના 46 જવાનનાં મૃત્યુ થયાં છે અને અનેક ઘાયલ થયા છે.


જમ્મુ-કાશ્મીરના વિશેષાધિકાર નાબૂદી : ઝિંદાબાદ-મુર્દાબાદથી આગળ... - દૃષ્ટિકોણ\nત્યારે આ જાહેરાતથી થનારી અસરોના વ્યાપવિસ્તારનો, તેના પરિણામનો અંદાજ ન હતો.

સાદી સમજ હતી કે નોટબંધી અમુક રીતે લાગુ પાડવામાં આવે તો આવકારદાયક હોઈ શકે.

પછીના દિવસોમાં જે રીતે નોટબંધી માટે જાહેર કરાયેલાં ધ્યેય સતત બદલાતાં રહ્યાં.

નાટ્યાત્મક-ક્રાંતિકારી લાગતા પગલા પાછળ રહેલું આપખુદ અવિચારીપણું જાહેર થતું રહ્યું.

તેમ સ્પષ્ટ થતું ગયું કે મૂળ આશય તો કશુંક ક્રાંતિકારી કર્યાનો છાકો પાડી દેવાનો હશે.

ત્યાર પછી જીએસટી જેવા લાંબા સમયથી ચાલતા અને જરૂરી ફેરફારના અમલ માટે જે નાટ્યાત્મક રીતે મધરાતે સંસદનું અધિવેશન ભરવામાં આવ્યું.

પૂરી તૈયારી વિના તેના અમલની જાહેરાતથી જે અરાજકતા ફેલાઈ, તેનાથી એક માન્યતા દૃઢ બનીઃ

ક્રાંતિકારી કે દૂરગામી હોઈ શકતાં પગલાં જાહેર કરીને લોકોને આશ્ચર્યચકિત કરવામા વડાપ્રધાન જેટલા માહેર છે, તેટલા માહેર એ અસરકારક અમલીકરણ અને તેના માટે જરૂરી ઝીણવટભર્યા-વિચારસજ્જ આયોજનમાં નથી.

એટલું જ નહીં, નોટબંધી જેવું પગલું સદંતર નિષ્ફળ ગયા પછી 'આટલું બધું થયું તો પણ કોણે શું બગાડી લીધું?'

એવા વિચારે વડાપ્રધાનનો આપખુદ થવા માટેનો આત્મવિશ્વાસ દૃઢ થતો લાગ્યો છે.

ક્રાંતિકારીઅને દૂરગામી અસરો ધરાવતો નિર્ણય?

આટલી લાંબી પૂર્વભૂમિકા આપવાનું કારણ એ કે કાશ્મીરનો વિશેષ દરજ્જો નાબૂદ કરવાનો અને તેનો રાજ્ય તરીકેનો દરજ્જો નાબૂદ કરવાનો સરકારનો નિર્ણય ઉપરનાં બન્ને પગલાંની યાદ અપાવે એવો જ ક્રાંતિકારી, નાટ્યાત્મક અને દૂરગામી અસરો ધરાવતો લાગે છે.

પરંતુ આગળના અનુભવ પરથી એટલો બોધ લેવો પડે કે આવા નિર્ણયનાં પરિણામો સુધી રાહ જોયા વિના, પહેલા જ પગલે ફટાકડા ફોડીને 'આજ મેરે યારકી શાદી હૈ...' ના મૂડમાં આવી જવાની જરૂર નથી.

પક્ષના લોકો કે વડાપ્રધાનના પ્રેમીઓ આવું કરે તે સ્વાભાવિક છે.

પણ આવું કરે તે જ દેશપ્રેમી અને પરિણામ વિશે સાવચેતીપૂર્વક વિચાર કરે તે દેશદ્રોહી- એવા પ્રચારમાં દોરવાઈ કે ભેરવાઈ જવું નહીં.

તેને બદલે આખી સ્થિતિને શાંતિથી સમજવા માટે કેટલાક મુદ્દા નોંધીએ.

કરારભંગની શરૂઆત ઇંદિરા ગાંધીએ કરી હતી!

સ્વતંત્રતાના આટલા વર્ષ પછી જમ્મુ-કાશ્મીરનો વિશેષ દરજ્જો શા માટે, એ સહેલાઈથી ગળે ઉતરે એવું નથી.

વિશિષ્ટ સંસ્કૃતિનો દાવો ફક્ત કાશ્મીરનો જ શા માટે? ભારતનો કોઈ પણ પ્રાંત આવો દાવો કરી શકે.

એ માટે ભારતથી અળગાપણું રાખવાની જરૂર ન હોય. આવું અળગાપણું દૂર કરતી જોગવાઈઓ રદ થાય તે આવકાર્ય ગણાય.

છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોમાં વારાફરતી કરીને...\n\ntl;dr:

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ એક રાત્રે નોટબંધીની જાહેરાત કરી ત્યારે મારી પહેલી સાહજિક (અને સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કરેલી) પ્રતિક્રિયા એ મતલબની હતી કે નિરાંત થઈ.


જમ્મુ-કાશ્મીરમાં 370 પછીનો સીમાંકન ફેરફાર ભાજપને ચૂંટણીમાં કેટલો ફળશે?\nતેની પ્રક્રિયા કેટલાંક અઠવાડિયાઓ બાદ શરૂ થશે અને તેના અંગે જલદી ઘોષણા થઈ શકે છે.

આ મામલે ગૃહમંત્રી અમિત શાહના નેતૃત્વમાં યોજાયેલી અત્યાર સુધીની બેઠકોમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલ, ગૃહસચિવ રાજીવ ગૌબા, અતિરિક્ત સચિવ (કાશ્મીર) જ્ઞાનેશ કુમાર, રો અને આઈબી પ્રમુખ, અર્ધસૈન્ય બળોના ડાયરેક્ટર જનરલ સહિત ઉચ્ચ અધિકારીઓ સામેલ થયા છે.

ચૂંટણીપંચે બીબીસીને જણાવ્યું છે કે તેમની તરફથી તૈયારીઓ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે અને તેમને હવે માત્ર કેન્દ્ર સરકારના આદેશની રાહ છે.

ગૃહ મંત્રાલયના જણાવ્યા પ્રમાણે જમ્મુ-કાશ્મીર પુનઃગઠન અધિનિયમ 2019ને 31 ઑક્ટોબરથી લાગુ કરવામાં આવશે.

હાલ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં રાષ્ટ્રપતિશાસન છે. નવી ચૂંટણી પહેલાં સીમાંકનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવી જરૂરી છે.

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં વિધાનસભા ચૂંટણીક્ષેત્રોનાં પુનઃગઠનની માગ વર્ષોથી કરવામાં આવી રહી છે.

ખાસ કરીને જમ્મુમાં ભારતીય જનતા પક્ષે હંમેશાં આ મામલે વકાલત કરી છે કે જ્યાં તેની લોકપ્રિયતા અન્ય પાર્ટીઓ કરતાં ઘણી વધારે છે.

આ માગ પાછળ એ ફરિયાદ છે, જેમાં ઘણી વખત કહેવામાં આવે છે કે રાજ્યની વિધાનસભામાં જમ્મુ ક્ષેત્રનું પ્રતિનિધિત્વ કાશ્મીર ખીણની સરખામણીએ ઓછું છે.

જમ્મુની બીજી ફરિયાદ એ છે કે કાશ્મીર ખીણની સરખામણીએ જમ્મુ ડિવિઝનમાં વિકાસકાર્યો ઓછાં થયાં છે.

બીજી તરફ કાશ્મીર ખીણની પાર્ટીઓને કલમ 370ની નાબૂદીથી પહેલો ઝટકો લાગ્યો છે. સીમાંકનનાં પરિણામો આ પાર્ટીઓ માટે બીજો મોટો ઝટકો સાબિત થઈ શકે છે.

કાશ્મીર ખીણના આશરે બધા જ મોટા નેતાઓને હાલ નજરકેદ રાખવામાં આવ્યા છે.

પરંતુ 5 ઑગસ્ટના રોજ કલમ 370 હઠાવવાની ઘોષણા થવાના એક દિવસ પહેલાં શ્રીનગરમાં થયેલી ઑલ પાર્ટી બેઠકમાં કાશ્મીરી નેતાઓએ કેન્દ્ર સરકારને અપીલ કરી હતી.

તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે જમ્મુ-કાશ્મીરને મળેલા વિશેષ દરજ્જા સાથે છેડતી ન થવી જોઈએ.

ભાજપનું સરકાર બનાવવાનું સપનું

ત્યારબાદ કેટલાક જિલ્લા સ્તરના નેતાઓએ બીબીસીને કહ્યું હતું કે ભાજપ જમ્મુ-કાશ્મીર વચ્ચે વિવાદ ઊભો કરવા પ્રયાસ કરે છે.

સામાન્યપણે એ સમજવામાં આવી રહ્યું છે કે સીમાંકન બાદ જમ્મુ ક્ષેત્રની સીટો વધશે અને તેની સંખ્યા કાશ્મીર ખીણની બેઠકો કરતાં વધારે થઈ જશે.

આ રીતે જમ્મુના સૌથી મોટા પક્ષ ભાજપ માટે સરકાર બનાવવું સહેલું થઈ જશે.

ગત વિધાનસભા ચૂંટણી (2014)માં જમ્મુ ક્ષેત્રની 37 વિધાનસભા સીટોમાંથી ભાજપે 25 પર જીત મેળવી હતી.

કૉંગ્રેસને પાંચ અને કાશ્મીર ખીણની બે મોટી...\n\ntl;dr:

જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 અને 35A હઠાવવા અને તેને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવ્યા બાદ હવે વિધાનસભાની સીટોના સીમાંકનની તૈયારી મોદી સરકાર કરી રહી છે.


જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 370 હઠ્યા બાદ શું-શું બદલાઈ જશે?\nઅનુચ્છેદ 370 અને 35A ભારતનાં અન્ય રાજ્યોથી જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપતા હતા.

આ કલમ દૂર થતાં જ રાજ્યને મળેલો વિશેષ દરજ્જો ખતમ થઈ ગયો છે.

સાથે જ રાજ્યને જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ એમ બે ભાગમાં વહેંચીને બંનેને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવી દીધા છે, જે વ્યવસ્થા આજથી લાગુ થઈ રહી છે.

65 વર્ષથી જમ્મુ અને કાશ્મીર ભારત અંતર્ગત એક સ્વાયત્ત રાજ્ય હતું. તેને કારણે તેનું અલગ પ્રશાસન, અલગ નાણાકીય અને અલગ કાયદાપ્રણાલિ હતી જે રાજ્યના બહારના લોકોને ત્યાંની જમીન કે સંપત્તિ ખરીદવાથી રોકતી હતી.

સાથે જ દરેક સરકારી સ્થળો અને ગાડીઓમાં રાજ્યનો એક લાલ ઝંડો (ત્રણ સફેદ પટ્ટી અને હળનું નિશાનવાળો) ભારતીય તિરંગા સાથે લહેરાતો હતો.

મોદી સરકારનું માનવું છે કે આ બંધારણીય જોગવાઈ ન માત્ર જમ્મુ-કાશ્મીરને એક પર્યટન અને રોકાણસ્થળ તરીકે વિકસિત થવામાં અવરોધ પેદા કરે છે, પરંતુ અલગાવવાદી ભાવના પણ ભડકાવે છે.

તેમજ પાકિસ્તાનને છદ્મયુદ્ધના માધ્યમથી આ ભાવનાઓનો ઉપયોગ કરવાનો મોકો આપતી હતી.

આ વર્ષે પાંચ ઑગસ્ટે સંસદમાં એક પ્રસ્તાવના માધ્યમથી આ જોગવાઈઓને ખતમ કરી દેવાઈ અને હવે રાજ્ય બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વહેંચાઈ ગયું છે.

હવે એ લાલ ઝંડો નહીં લાગે, માત્ર ભારતીય તિરંગો લહેરાશે. પરંતુ એ સવાલ છે કે શું આ નિર્ણય ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરની સમસ્યાને હંમેશાં માટે ઉકેલી નાખશે?

શું થશે ફેરફાર?

ભારતના કોઈ પણ રાજ્યને ક્યારેય કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ નથી બનાવ્યું, પરંતુ કેટલાંક ભારતીય રાજ્યોને વિભાજિત કરાયાં છે.

બિહારમાંથી ઝારખંડ બન્યું, ઉત્તરપ્રદેશમાંથી ઉત્તરાખંડ અને આંધ્રપ્રદેશમાંથી તેલંગણા બન્યું છે. આ બધા ક્ષેત્રીય બદલાવ લોકોની માગ અને સ્થાનિક વિધાનસભાની સહમતીથી લાગુ કરાયા હતા.

શ્રીનગર હાઈકોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ અને બંધારણીય વિશેષજ્ઞ રિયાઝ ખવાર કહે છે, "સંઘીય ભારતમાં જમ્મુ-કાશ્મીર પહેલું એવું રાજ્ય છે, જેને સ્થાનિક વિધાનસભાની સહમતી વિના બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વહેંચી દીધું છે."

"હવે લદ્દાખ વિધાનસભા વિનાનો અને જમ્મુ-કાશ્મીર પુડુચેરીની જેમ વિધાનસભાવાળો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ હશે. જે નવા ફેરફાર થશે તેને લોકો હજુ સંપૂર્ણ રીતે સમજી શક્યા નથી."

રિયાઝ ખવાર કહે છે કે નવી વ્યવસ્થામાં રાજ્યના 420 સ્થાનિક કાયદામાંથી માત્ર 136ને જ યથાવત્ રાખવામાં આવ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "દરેક જગ્યાએ એક જેવા કાયદા છે. આપણી પાસે વધુ સારા કાયદા હતા, જેમ કે વક્ફ અધિનિયમ, જે મુસ્લિમ ધર્મસ્થાનોની...\n\ntl;dr:

પાંચ ઑગસ્ટે જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 અને 35A હઠાવ્યા બાદ 31 ઑક્ટોબરથી જમ્મુ-કાશ્મીરની ઘણી બાબતો હવે ઇતિહાસ બની જશે.


જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લદાયેલા પ્રતિબંધોની સરકાર એક સપ્તાહમાં સમીક્ષા કરે : સુપ્રીમ કોર્ટ\nસુપ્રીમ કોર્ટે નિર્દેશ આપતાં જણાવ્યું કે સરકાર એક સપ્તાહમાં તમામ નિષેધાત્મક આદેશની સમીક્ષા કરે.

જસ્ટિસ એન. વી. રમણા, જસ્ટિસ સુભાષ રેડ્ડી અને જસ્ટિસ બી. આર. ગવઈની સંયુક્ત પીઠે આ મામલે ફેંસલો સંભળાવ્યો.

જસ્ટિસ રમણાએ કહ્યું કે ઇન્ટરનેટ વાણીસ્વાતંત્ર્યના અધિકાર અંતર્ગત આવે છે. તે વાણીસ્વાતંત્ર્યનું માધ્યમ પણ છે.

જસ્ટિસ રમણાએ કહ્યું, "જમ્મુ-કાશ્મીરના તંત્રે પ્રતિબંધ સંબંધિત તમામ આદેશ સીઆરપીસીની (ક્રિમિનલ પ્રોસિજર કોડ) ધારા 144 અંતર્ગત પ્રકાશિત કરવાના છે, જેથી પ્રભાવિત લોકો તેને પડકારી શકે."

સુપ્રીમ કોર્ટે એવું પણ કહ્યું કે વગર કોઈ નિર્ધારિત મુદ્દત કે અનિશ્ચિતકાળ માટે ઇન્ટરનેટ બંધ કરવું એ ટેલિકૉમના નિયમોનું ઉલ્લંઘન અને સત્તાનો દુરુપયોગ છે.

આ પહેલાં ખંડપીઠે સંબંધિત અરજીઓ અંગેનો ફેંસલો 27 નવેમ્બરે મોકૂફ રાખ્યો હતો.

ગત વર્ષે પાંચ ઑગસ્ટના રોજ કેન્દ્ર સરકારે જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યને બંધારણના અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત મળનારા વિશેષ દરજ્જાને ખતમ કરી નાખ્યો હતો. સાથે જ પ્રદેશમાં કેટલાય પ્રકારના પ્રતિબંધ પણ લાદી દીધા હતા.

કાશ્મીરનાં વરિષ્ઠ પત્રકાર અનુરાધા ભસીન, કૉંગ્રસના નેતા ગુલામ નબી આઝાદ અને કેટલાક લોકોએ આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટનો દરવાજો ખટખટાવો હતો.

'પ્રતિબંધ સંબંધિત આદેશ પ્રકાશિત કરવા જરૂરી'

અમુક અરજદારોનાં વકીલ વૃંદા ગ્રૉવરે આદેશ બાદ જણાવ્યું, "જ્યારે કોઈ રાજ્યમાં સુરક્ષા અને સ્વતંત્રતાનું સમતોલન સાધવાની જરૂરિયાત હોય, ત્યારે તમે બંધારણના કેટલાક સિદ્ધાંતો અનુસાર સ્વંતત્રતા પર રોક લગાવી શકો છો."

"કાશ્મીરમાં પણ જો તમે સુરક્ષા અને સ્વતંત્રતાનું સમતોલન સાધો, ત્યારે આ વાતને ધ્યાને રાખવી પડશે. પણ રાજ્યમાં ઇન્ટરનેટ અને સંચારમાધ્યમો પર પ્રતિબંધો લાદવા અને કલમ 144 લાદવા સંબંધિત આદેશ ન તો પ્રકાશિત કરાયા કે ન તો કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરાયા."

તેમણે ઉમેર્યું, "સુપ્રીમ કોર્ટે કલમ 144 અંતર્ગત પ્રતિબંધ લાદવાના આદેશોને પ્રકાશિત ન કરવાનું પગલું ખોટું ગણાવ્યું છે અને તેને પ્રકાશિત કરવા રાજ્યને નિર્દેશ આપ્યો છે.""આગળ પણ તમામ આદેશો હંમેશાં પ્રકાશિત કરવા જણાવાયું છે, જેથી નાગરિકો તેને પડકારી શકે. એ આદેશોમાં એ વાત હોવી જોઈએ કે કયા કારણથી સ્વતંત્રતા પર રોક લગાવાઈ રહી છે."

તેમણે જણાવ્યું, "કોર્ટે એવું પણ કહ્યું કે આજની તારીખે ઇન્ટરનેટ અનુચ્છેદ 19(1) અંતર્ગત વાણીસ્વાતંત્ર્યનો ભાગ છે. સુપ્રીમ કોર્ટે આજે બહુ જ મહત્ત્વપૂર્ણ વાત કરી છે....\n\ntl;dr:

જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યને વિશેષ દરજ્જો પ્રદાન કરતા અનુચ્છેદ 370ને કેન્દ્ર સરકારે 5 ઑગસ્ટ 2019ના રોજ હઠાવાયા બાદ પ્રદેશમાં સંચારમાધ્યમ, ઇન્ટરનેટ પર લદાયેલા તથા અન્ય પ્રતિબંધોને પડકારતી અરજી પર ફેંસલો સંભળાવતા સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ પ્રતિબંધોની સમીક્ષા કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.


જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સફરજનના વેપાર પર લૉકડાઉનની અસર\nપરિવહનના અભાવે ફળ ઉત્પાદકો તેમનો માલ હોલસેલ બજારો સુધી પહોંચાડી નથી શકતા જ્યારે કે હોલસેલ બજારો પણ બંધ છે.

આમ તો સરકારે ખેડૂતો પાસેથી સફરજન ખરીદવાની જાહેરાત કરી છે.

પણ સફરજનનો મોટા ભાગનો પાક બગીચાઓમાં સડી રહ્યો છે.

જુઓ, બીબીસી સંવાદદાતા આમિર પીરઝાદાનો અહેવાલ

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ઓગસ્ટ મહિનામાં કાશ્મીરનો ખાસ રાજ્યનો દરજ્જો હટાવાયા બાદથી જમ્મૂ-કાશ્મીરમાં સફરજનના ધંધા પર માઠી અસર પડી છે.


જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી નાબૂદ કરાયેલી કલમ 370 શું છે?\nજમ્મુ-કાશ્મીરને ત્રણ ભાગમાં વહેંચી દેવામાં આવ્યું છે. તેમાંથી લદાખને અલગ કરી દેવામાં આવ્યું છે અને જમ્મુ-કાશ્મીરને એકસાથે રાખવામાં આવ્યાં છે.

જ્યારે 1947 ભારતને સ્વતંત્રતા મળી ત્યારે ત્યાંના રાજા હરિસિંહ જમ્મુ કાશ્મીરને સ્વતંત્ર રાખવા માગતા હતા અને જનરલ લૉર્ડ માઉન્ટબેટને પણ ભારત અને પાકિસ્તાન બંનેના દાવાને જોતા લોકમત યોજીને નક્કી કરવાનો વિકલ્પ આપ્યો.

1949માં ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે આ મામલે સંઘર્ષ થયો અને છેવટે રાજ્યનો 2/3 (બે તૃતીયાંશ) હિસ્સો ભારત પાસે રહ્યો, જેમાં જમ્મુ, લદાખ અને કાશ્મીરના ખીણ પ્રદેશનો સમાવેશ થાય છે, અને 1/3 (ત્રીજો) ભાગ પાકિસ્તાનને મળ્યો.

અને ત્યારબાદ 26 જાન્યુઆરી 1957માં રાજ્યમાં ભારતના બંધારણીય આર્ટિકલ 370 અંતર્ગત જમ્મુ કાશ્મીરને વિશષ દરજ્જો મળ્યો.

શું છે કલમ 370?

370 અંતર્ગત સંસદને જમ્મુ કાશ્મીરની રક્ષા, વિદેશ મામલાઓ અને સંચાર વિષયક કાનૂન બનાવવાનો અધિકાર છે. પરંતુ અન્ય કોઈ વિષયક કાનૂન લાગુ કરાવવા માટે કેન્દ્રને રાજ્ય સરકારની પરવાનગી લેવી પડે છે.

આ જ વિશેષ દરજ્જાને કારણે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 356 લાગુ નથી થતી અને 1976નો શહેરી જમીન કાયદો પણ લાગુ નથી થઈ શકતો.

એટલા માટે જ તો કોઈ પણ ભારતીય નાગરિક દેશના અન્ય કોઈ પણ રાજ્યમાં જમીન ખરીદી વસવાટ કરી શકે છે પણ જમ્મુ કાશ્મીરમાં નહીં.

બીજું કે ભારત બંધારણીય કલમ 360 અંતર્ગત દેશમાં નાણાકીય કટોકટી જાહેર કરવાની સત્તા સરકાર પાસે છે, પરંતુ એ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લાગુ નથી પડતી.

આર્ટિકલ 35A કેવી રીતે ખાસ દરજ્જો આપે છે?

આર્ટિકલ 35A કલમ 370નો ભાગ છે જે કાશ્મીરને ખાસ દરજ્જો આપે છે.

જે રાજ્યને પોતાનું અલગ બંધારણ, અલગ ધ્વજ અને વિદેશી બાબતો, સુરક્ષા અને સંચાર સિવાયની બાબતોમાં સ્વતંત્રતા આપે છે.

જે કાશ્મીરમાં રહેતા લોકોને અલગ રીતે પરિભાષિત કરી શકે છે.

કાશ્મીર માટે અલગ જોગવાઈને કારણે રાજ્યમાં રહેતા સ્થાયી નિવાસીઓ જ સંપતિ ખરીદી શકે છે.

જમ્મુ-કાશ્મીરમાં બહારના લોકો સંપત્તિ ખરીદી શકતા નથી. બહારના લોકો કાશ્મીરમાં સરકારી નોકરી કરી શકતા નથી.

14 મે, 1954થી જે લોકો કાશ્મીરમાં રહે છે અથવા જે 10 વર્ષ કે તેનાથી વધારે સમયથી રહી રહ્યા છે તેમને સ્થાયી નિવાસી ગણી શકાય છે.

રાજ્યની વિધાનસભાને હક છે કે તે સ્થાયી નિવાસીઓ માટેની જોગવાઈમાં પોતાની રીતે ફેરફાર કરી શકે છે.

કેવી રીતે આર્ટિકલ 35A અસ્તિત્વમાં આવ્યો?

કાશ્મીરના મહારાજા હરિસિંહે સૌપ્રથમ 1927માં આ પ્રકારનો...\n\ntl;dr:

કલમ 370 અંતર્ગત જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો, જેને નાબૂદ કરવાની અમિત શાહે જાહેરાત કરી હતી.


જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી ભારત સુરક્ષાદળોની 100 કંપનીઓ હઠાવશે\nકેન્દ્રિય ગૃહ મંત્રાલયે સુરક્ષાની સ્થિતિનું આકલન કર્યા પછી આ નિર્ણય કર્યો છે.

ગૃહ મંત્રાલયે કહ્યું કે આમાં સીઆરપીએફની 40 અને બીએસએફ તથા સીઆઈએસએફની 20-20 કંપનીઓ છે.

આ 100 કંપનીઓને અઠવાડિયાના અંત સુધીમાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી પાછી ખસેડી લેવામાં આવશે.

ગત વર્ષે ઑગસ્ટમાં કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 નાબૂદ કર્યા પછી આ કંપનીઓને ત્યાં તહેનાત કરવામાં આવી હતી.

સામાન્યપણે સીઆરપીએફની એક કંપનીમાં 100 સુરક્ષાકર્મીઓ હોય છે. આ જ વર્ષે મે મહિનામાં ગૃહ મંત્રાલયે 10 કંપનીઓ પાછી હઠાવી લેવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.

સુશાંતસિંહ કેસની તપાસ સીબીઆઈને હવાલે

સુપ્રીમ કોર્ટે સીબીઆઈને સુશાંતસિંહ રાજપૂતના કેસમાં તપાસ કરવાના આદેશ આપ્યા છે.

સર્વોચ્ચ અદાલતે બુધવારે રિયા ચક્રવર્તીની અરજી પર સુનાવણી કરતાં કહ્યું હતું કે સીબીઆઈ પાસે તપાસ કરાવવાની  બિહાર સરકારની વિનંતી યોગ્ય હતી.

જસ્ટિસ ઋષિકેષ રૉયે કહ્યું કે પટણામાં એફઆઈઆર દાખલ થઈ એ પણ કાયદાકીય દૃષ્ટિએ યોગ્ય હતું.

રિયા ચક્રવર્તીએ પટણામાં દાખલ થયેલા મામલાને મુંબઈ ટ્રાન્સફર કરવાની અપીલ કરી હતી.

રિયાએ સુપ્રીમ કોર્ટને કહ્યું હતું કે સુશાંતસિંહ રાજપૂતના મૃત્યુની તપાસ મુંબઈ પોલીસ પહેલાંથી જ કરી રહી છે અને તેમણે તેમનું નિવેદન પણ પોલીસ સમક્ષ નોંધાવ્યું છે.

રિયા પોતાને સુશાંતનાં ગર્લફ્રૅન્ડ ગણાવે છે પણ સુશાંતના પિતાએ આરોપ લગાવ્યો છે કે તેમના દીકરાનું મૃત્યુ રિયાને કારણે થયું છે.

સુશાંતના પિતાએ 25 જુલાઈએ પટણામાં રિયા વિરુદ્ધ ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

સાયક્લૉનિક સર્ક્યુલેશનને લીધે હજી ભારે વરસાદની આગાહી

ગુજરાતમાં ભારે વરસાદને લીધે બે દિવસમાં સાત લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. ગુજરાતના મોટા ભાગના જિલ્લાઓમાં સતત વરસાદ વરસી રહ્યો છે.

આ સ્થિતિને જોતા એનડીઆરએફની 13 ટુકડીઓને કાર્યરત કરવામાં આવી છે એવું 'NDTV'ના અહેવાલમાં નોંધવામાં આવ્યું છે.

રાહતકમિશનર હર્ષદ પટેલના હવાલાથી અહેવાલમાં નોંધ્યું છે, "ગુજરાતમાં 15-16 ઑગસ્ટના રોજ અલગ-અલગ જગ્યાએ સાત લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. અમે રાહત કામગીરી માટે એનડીઆરએફની 13 ટુકડીઓને પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં તહેનાત કરી દીધી છે."

ભારતીય હવામાનવિભાગ અનુસાર ગુજરાતમાં આગામી 3થી 5 દિવસમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.

હવામાનવિભાગ અનુસાર દક્ષિણ ગુજરાત પર સાયક્લૉનિક સર્ક્યુલેશન સર્જાવાને લીધે ભારે વરસાદ વરસી શકે છે.

ગુજરાતના ઘણા જિલ્લાઓમાં હાલમાં વરસાદ વરસી રહ્યો છે. ખાસ કરીને...\n\ntl;dr:

ભારત સરકારે જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી સુરક્ષાદળોની 100 કંપનીઓ પાછી હઠાવી લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે.


જમ્મુની જેલમાંથી કંદહાર કેવી રીતે પહોંચ્યા હતા મૌલાના મસૂદ અઝહર?\nતેમની પાસે પોર્ટુગલનો પાસપોર્ટ હતો. ઇંદિરા ગાંધી ઍરપૉર્ટ પર હાજર ડ્યૂટી ઑફિસરે તેમને જોઈને કહ્યું, 'તમે પોર્ટુગીઝ તો લાગતા નથી.'

પરંતુ જ્યારે મસૂદે કહ્યું કે હું મૂળ ગુજરાતી છું, તો તેમણે તેમની તરફ જોયા વગર પાસપોર્ટ પર મહોર મારી દીધી હતી.

તેના થોડા દિવસોમાં જ મસૂદ અઝહર શ્રીનગરની ગલીઓમાં જોવા મળવા લાગ્યા હતા.

તેમની વિશેષતા હતી ઉશ્કેરણીજનક ભાષણ આપવા અને કાશ્મીરમાં ભાગલાવાદી ગતિવિધિઓમાં સામેલ સમૂહો વચ્ચે ઊભા થતા મતભેદોમાં મધ્યસ્થી કરવી.

તેમનું વધુ એક કામ હતું, કાશ્મીરી યુવાનોને ઉગ્રવાદી ગતિવિધિઓ તરફ આકૃષ્ટ અને પ્રેરિત કરવા.

તેમની અનંતનાગમાં તે સમયે ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જ્યારે તેઓ અનંતનાગમાં સજ્જાદ અફઘાની સાથે બેસીને રિક્ષામાં ક્યાંક જઈ રહ્યા હતા.

સેનાના જવાનોએ તેમને રોક્યા. રિક્ષામાં સવાર બન્ને લોકો ઊતરીને ભાગવા લાગ્યા પરંતુ જવાનોએ તેમને ઝડપી પાડ્યા.

જેલમાં મસૂદ અઝહર ઘણી વખત એવી વાતો કરતા કે ભારત સરકાર તેમને વધારે દિવસ સુધી પોતાની જેલમાં રાખી શકશે નહીં.

મસૂદની ધરપકડ થયા બાદ 10 મહિનાની અંદર ઉગ્રવાદીઓએ દિલ્હીમાં કેટલાક વિદેશીઓનું અપહરણ કરી તેમને છોડવાના બદલે મસૂદ અઝહરને છોડવાની માગ કરી હતી.

આ પ્રયાસ નિષ્ફળ નીવડ્યો, કેમ કે ઉત્તર પ્રદેશ અને દિલ્હી પોલીસ સહારનપુરથી બંધકોને મુક્ત કરવામાં સફળ થઈ હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વજન વધારે હોવાના કારણે સુરંગમાં ફસાયા

એક વર્ષ બાદ હરકત-ઉલ-અંસારે ફરી કેટલાક વિદેશીઓનું અપહરણ કરી મસૂદ અઝહરને છોડાવવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ એ પ્રયાસ પણ નિષ્ફળ થયો.

1999માં જમ્મુની કોટ ભલવાલ જેલથી તેમને કાઢવા માટે સુરંગ ખોદવામાં આવી, પરંતુ મસૂદ અઝહર પોતાના વધારે વજનના કારણે તેમાં ફસાઈ ગયા અને ઝડપાઈ ગયા.

થોડા મહિના બાદ ડિસેમ્બર 1999માં ઉગ્રવાદી એક ભારતીય વિમાનનું અપહરણ કરી તેને કંધાર લઈ ગયા.

વિમાનમાં યાત્રિકોને છોડવાના બદલે ભારત સરકાર ત્રણ ઉગ્રવાદીઓને છોડવા રાજી થઈ ગઈ હતી, જેમાં મસૂદ અઝહર પણ એક હતા.

એ સમયે ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સી રૉના પ્રમુખ અમરજીત સિંહ દુલતને ફારુખ અબ્દુલ્લાને મનાવવા શ્રીનગર મોકલવામાં આવ્યા હતા.

તેઓ અબ્દુલ્લા મુશ્તાક અહેમદ જરગર અને મસૂદ અઝહરને છોડવા માટે કોઈ પણ પરિસ્થિતિમાં તૈયાર ન હતા. દુલતે તેમને મનાવવા માટે ભારે મહેનત કરવી પડી હતી.

રૉના ગલ્ફસ્ટ્રીમ વિમાનથી દિલ્હી લવાયા

ભારતીય ગુપ્તચર એજન્સીના તત્કાલીન પ્રમુખ અમરજીત સિંહ દુલત સાથે રેહાન ફઝલ

જરગરને શ્રીનગર જેલ...\n\ntl;dr:

મસૂદ અઝહર પહેલી વખત 29 જાન્યુઆરી 1994ના રોજ બાંગ્લાદેશ વિમાનની ઉડાનથી ઢાકાથી દિલ્હી પહોંચ્યા હતા.


જમ્મુની બહાર થાય કઠુઆ રેપ કેસની સુનાવણી, પીડિત પરિવારના વકીલ\nપીડિતા રોશની(નામ બદલ્યું છે)નાં વકીલ દીપિકા રાજાવતે બીબીસી સાથે ફોન પર વાતચીતમાં કહ્યું હતું,  "અમે ઇચ્છીએ છીએ કે તમામ પક્ષકારોને ન્યાય મળે, પરંતુ જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં આવું થઈ શકે એમ નથી લાગતું.

"જે રીતે ચાર્જશીટ દાખલ કરવા પહોંચેલી ક્રાઇમ બ્રાન્ચની ટીમને ડરાવવા-ધમકાવામાં આવી અને 'ભારત માતાની જય'ના નારા લાગ્યા તેથી મને નથી લાગતું કે રાજ્યમાં આ કેસની સુનાવણી નિષ્પક્ષ રીતે થઈ શકશે."

જાન્યુઆરીમાં કઠુઆ જિલ્લાના રસાના ગામની આઠ વર્ષની બકરવાલ સમુદાયની છોકરી તેના ઘોડા ચરાવવા ગઈ હતી, પરંતુ પાછી ફરી ન હતી.

સાત દિવસ બાદ તેનો મૃતદેહ મળી આવ્યો હતો. તેના મૃતદેહ પર ઇજાનાં નિશાન હતા.

દીપિકા રાજાવત, પીડિત પરિવારના વકીલ

પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ પ્રમાણે, બાળકીને કેફી પદાર્થ આપીને તેના પર દુષ્કર્મ આચરવામાં આવ્યું હતું.

જમ્મુ અને કાશ્મીર પોલીસની ક્રાઇમ બ્રાન્ચ દ્વારા સમગ્ર કેસની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.

ક્રાઇમ બ્રાન્ચે આઠ શખ્સોની કાવતરું ઘડવાના, અપહરણ, બળાત્કાર તથા હત્યાના આરોપસર ધરપકડ કરી છે.

એપ્રિલ, 2018માં ક્રાઇમ બ્રાન્ચના અધિકારીઓ કઠુઆના ચીફ જ્યુડિશિયલ મેજિસ્ટ્રેટની કોર્ટમાં ચાર્જશીટ દાખલ કરવા ગયા ત્યારે પરિસ્થિતિ વકરી હતી.

આ દરમિયાન વકીલોના એક સમૂહે હોબાળો કર્યો હતો અને અધિકારીઓને ચાર્જશીટ દાખલ કરતા અટકાવ્યા હતા.

તેને આધાર બનાવીને પીડિતાનાં વકીલ દીપિકા રાજાવત સમગ્ર કેસની સુનાવણી રાજ્યની બહાર ખસેડવાની અરજી દાખલ કરવા ઇચ્છે છે.

કેસને ટ્રાન્સફર કરવો વ્યવહારિક કે ટેક્નિકલ રીતે શક્ય છે? પીડિતાનો પરિવાર રાજ્ય બહાર સુનાવણી થાય તો દરેક તારીખ વખતે આવ-જા કરી શકશે?

આ સવાલના જવાબમાં દીપિકાએ કહ્યું હતું, "આ કેસમાં સમગ્ર દેશ પીડિતાના પરિવારની સાથે છે એટલે તેમણે આ બાબતે ચિંતા કરવાની જરૂર નથી. "

દીપિકાએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે કઠુઆ રેપ કેસ હાથમાં લેવા બદલ તેમને ધમકીઓ આપવામાં આવી રહી છે.

તેમણે બાર એસોસિયેશનના અધ્યક્ષની સામે નામજોગ આક્ષેપ કર્યો હતો કે તેમને કોર્ટ પરિસરમાં જ ધમકી આપવામાં આવી હતી.

આ કારણે દીપિકાએ ખુદ માટે સુરક્ષાની માગણી પણ કરી છે.

2013માં એક મામલામાં જમ્મુ અને કાશ્મીર બાર એસોસિયેશને તેમની સામે કાર્યવાહી કરી હતી અને તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યાં હતાં.

બીજો પક્ષ શું કહે છે?

બાર એસોસિયેશનના અધ્યક્ષ ભૂપિંદર સિંહે દીપિકાના આરોપોને નિરાધાર ગણાવ્યા હતા.

ભૂપિંદરસિંહે બીબીસી સાથે વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે દીપિકા...\n\ntl;dr:

જમ્મુના કઠુઆ રેપ કેસમાં નવો વળાંક આવ્યો છે. પીડિત પરિવારે માગ કરી છે કે જમ્મુ અને કાશ્મીરની બહાર સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવે.


જમ્મુમાં કેમ ઊઠી રહી છે પૂર્વોત્તરની જેમ અનુચ્છેદ 371 લાગુ કરવાની માગ?\nઅનુચ્છેદ 370ને નિષ્પ્રભાવી કર્યા બાદ લાદેલા પ્રતિબંધોમાં જેમજેમ સરકાર છૂટ આપી રહી છે, તેમ અહીંના બજારમાં ચહલપહલ વધી રહી છે અને જનજીવન પાટે ચડતું દેખાઈ રહ્યું છે જોકે એની સાથે અનેક આશંકાઓ પણ છે.

રાજ્યમાં જે વિસ્તારમાં પ્રતિબંધ લાદેલા છે, તેની તુલનામાં જમ્મુની સ્થિતિ ઘણી સારી છે, ખાસ કરીને કાશ્મીરના મુકાબલે.

વિસ્તારમાં ચુસ્ત બંદોબસ્ત છે. જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપતી જોગવાઈઓ ખતમ કર્યા એને અંદાજે બે મહિના થઈ રહ્યા છે, પરંતુ હજુ પણ અહીં હાઇસ્પીડ ઇન્ટરનેટ લોકો માટે સપનાં સમાન છે.

અહીંના લોકોને લૅન્ડલાઇન અને મોબાઇલના માધ્યમથી ઇન્ટરનેટની સુવિધા તો મળી રહી છે, પરંતુ તેની સ્પીડ બહુ ઓછી છે.

એટલે લોકો સમયસર જીએસટી અને ઇન્કમટેક્સ રિટર્ન ભરી શક્યા નથી.

જમ્મુના લોકો ભવિષ્યને લઈને ચિંતિત

સ્થાનિક લોકોના મનમાં ઘણા સવાલ છે, જેનો જવાબ હજુ સુધી મળ્યો નથી. જેમ કે શું જમ્મુ અને કાશ્મીર એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ રહેશે કે પછી અંતે રાજ્યનો દરજ્જો મળશે?

આ સવાલ બધા માટે બહુ મહત્ત્વનો છે. પછી તે રાજ્યનો સરકારી કર્મચારી હોય કે વેપારી કે સામાન્ય માણસ.

અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત બહારના લોકો રાજ્યમાં જમીન નહોતી ખરીદી શકતા, પરંતુ હવે બધા ખરીદવેચાણ કરી શકે છે.

આ વાત જમ્મુના સ્થાનિક લોકો માટે ચિંતાનું કારણ બની છે અને તેઓ રાજ્યના રાજકીય ભવિષ્ય પર ઉમેદ લગાવી બેઠા છે.

વેપારીઓની મુશ્કેલીઓ

શ્યામલાલનું કહેવું છે કે સફરજનના ભાવ ગત વર્ષની તુલનામાં ઘણા ઓછા છે

જમ્મુના જથ્થાબંધ બજારમાં સફરજન ભરપૂર વેચાય છે. આ અહીંનું સૌથી મોટું બજાર છે.

માર્કેટ ઍસોસિયેશનના અધ્યક્ષ શ્યામલાલનું કહેવું છે કે સફરજનના ભાવ ગત વર્ષની તુલનામાં ઘણા ઓછા છે. મેદાની પ્રદેશોમાં સફરજન નથી ઊગતાં. સફરજન કાશ્મીરની ઘાટીમાંથી આવે છે.

શ્યામલાલનું કહેવું છે કે આ સિઝન માટે તેઓએ બાગમાલિકોને અગાઉથી ચુકવણી કરી હતી, પરંતુ કોઈએ તેમને સફરજનો મોકલ્યાં નથી.

તેઓ કહે છે, "કાશ્મીર ઘાટીના બાગમાલિકોએ આ સિઝનમાં અમારી પાસેથી અગાઉથી પૈસા લીધા હતા, પરંતુ અમારી પાસે ફળોની એક પણ ટ્રક આવી નથી."

"અમારા પૈસા ફસાયેલા છે. પહેલી સમસ્યા એ છે કે અમે તેમનો સંપર્ક કરી શકતા નથી. જો અમારી વાત થાય તો પણ તેઓ કહે છે કે ત્યાંની સ્થિતિ સારી નથી અને તેમની અવરજવર પર રોક છે."

આવી સ્થિતિમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ સફરજન 50થી 70 રૂપિયા સુધી વેચાઈ રહ્યાં છે. પરંતુ અહીંની બજારોને ઘાટીના ગુણવત્તાવાળાં સફરજનનો ઇંતેજાર...\n\ntl;dr:

કાશ્મીર ખીણ વિસ્તાર કરતા જમ્મુની સ્થિતિ અલગ છે. અહીંની જથ્થાબંધ બજારમાં વેપાર સામાન્ય રીતે ચાલો રહ્યો છે.


જય શાહના કેસ સામે 'ધ વાયર'ના સંપાદકે શું કહ્યું?\n'ધ વાયર' સંપાદક સિદ્ધાર્થ વરદરાજનનો સરકારના વલણ સામે સવાલ

આ અહેવાલને લઈને વધેલા વિવાદને પગલે જય શાહે 'ધ વાયર'ના સંપાદક અને રિપોર્ટર સામે 100 કરોડનો બદનક્ષીનો કેસ દાખલ કર્યો છે.

ન્યૂઝ વેબસાઈટ 'ધ વાયર'ના સંપાદક સિદ્ધાર્થ વરદરાજનનું કહેવું છે કે તે બદનક્ષી કેસનો સામનો કરશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

તેમણે કહ્યું કે તેમને આ અહેવાલ છાપવાના જોખમનો અંદાજ પહેલાંથી જ હતો.

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું કે ભાજપ પ્રમુખ અમિત શાહના પુત્ર જય શાહના વકીલે પહેલા જ કેસ કરવાની ધમકી આપી દીધી હતી.

આ સમગ્ર મામલે બીબીસી સંવાદદાતા કુલદીપ મિશ્રએ 'ધ વાયર'ના સંપાદક સાથે વાત કરી. વાંચો સમગ્ર મામલે તેમનું શું કહેવું છે.

સરકાર પરેશાન કરવા માંગે છે

જય શાહના વકીલે પહેલા જ કેસની ધમકી આપી દીધી હોવાનો સંપાદકનો દાવો

અમને બદનક્ષીના કેસ મામલે કોઈ ઔપચારિક નોટિસ કે કાગળ નથી મળ્યા. પરંતુ સોશિઅલ મીડિયાથી અમને આ અંગે જાણકારી મળી છે.

સરકારના વલણથી સ્પષ્ટ છે કે તે 'ધ વાયર'ને પરેશાન કરવા માંગે છે. જે પ્રેસની આઝાદી પર હુમલો છે. અમે સરકારના આ વલણ સામે લડીશું.

અમિત શાહના પુત્ર જય શાહ સામે સ્ટોરી છાપવાના જોખમને લઈને અમે સચેત જ હતા.

તેમના વકીલને મેં કેટલાક પ્રશ્નો મોકલ્યા હતા અને તેમણે તેના જવાબ પણ આપ્યા હતા.

પણ તેમના વકીલે અમને પહેલા જ કહી દીધું હતું  કે તમે આ જવાબો હોવા છતા જય શાહ વિરુદ્ધ સ્ટોરી છાપશો તો તમારી સામે કેસ કરવામાં આવશે.

આ ફક્ત જોખમ નહીં પણ એક ધમકી હતી. ધમકીને સારી રીતે સમજી અમે સ્ટોરી જનહિતમાં પ્રકાશિત કરી.

અમને લાગ્યું કે અમે સત્તાવાર આંકડા મેળવ્યા છે તે લોકો સુધી પહોંચવા જોઈએ.

સરકાર બચાવમાં કેમ ઉતરી?

જય શાહના વકીલે કહ્યું કે તેમનો અસીલ એક વ્યક્તિ છે સરકાર સાથે તેને કોઈ સંબંધ નથી. બીજી તરફ પિયૂષ ગોયલ આ એક વ્યક્તિના બચાવમાં કેમ ઉતરી પડ્યા?

ભારત સરકારના એક પ્રધાને પત્રકાર પરિષદ કરી અને જય શાહનો બચાવ કર્યો. આનાથી શું પુરવાર થાય છે.

એક પ્રધાને જાહેરમાં 100 કરોડના બદનક્ષીનો કેસ કરવાની ઘોષણા કરી.

હવે તો આ વાત સામાન્ય થઈ ગઈ છે કે જો કોઈ અવાજ ઉઠાવે તો તેની સામે બદનક્ષીનો કેસ કરી દેવો.

અમે તો રિપોર્ટમાં એવા કોઈ આરોપ પણ નથી લગાવ્યા કે જેના આધારે પિયૂષ ગોયલ કહી શકે કે જય શાહને બદનામ કરવાની કોશીશ કરવામાં આવી છે.

એવું કહેવાનો કોઈ અર્થ જ નથી કે અમે અમિત શાહની છબી ખરડવાની કોશીશ કરી રહ્યા છે.

તેમણે એ પણ સમજવું જોઈએ કે જે રિપોર્ટરે આ સ્ટોરી લખી છે...\n\ntl;dr:

ન્યૂઝ વેબસાઈટ 'ધ વાયર'એ શનિવારે એક અહેવાલમાં દાવો કર્યો હતો કે ભાજપના પ્રમુખ અમિત શાહના પુત્ર જય શાહની કંપનીના ટર્નઓવરમાં માત્ર એક જ વર્ષમાં 16 હજાર ગણો વધારો થયો છે.


જય શાહની સંપત્તિમાં ઉછાળાના અહેવાલ બાદ સોશિઅલ મીડિયા પર ચર્ચા\nએ સમાચાર સોશિઅલ મીડિયામાં ઝડપભેર ફેલાયા હતા અને ટ્વિટર તથા ફેસબુક પર ટોપ ટ્રેન્ડઝમાં સામેલ થયા હતા.

એ સમાચાર સંબંધે સોશિઅલ મીડિયામાં લોકો તમામ પ્રકારના પ્રતિભાવ આપી રહ્યા છે.

સીપીઆઇ(એમ)ના નેતા સિતારામ યેચુરીએ એક ટ્વીટ કરીને સવાલ કર્યો હતો કે વડાપ્રધાન ચૂપ કેમ છે?

તેમણે લખ્યું હતું કે ''આ ભ્રષ્ટાચાર વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કથિત રડાર પર કેમ નથી.''

યેચુરીએ રોજગારીના મુદ્દે પણ બીજેપી સરકારની ટીકા કરી હતી.

ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખરજીનાં પુત્રી અને કોંગ્રેસનાં નેતા શર્મિષ્ઠા મુખરજીએ લખ્યું હતું કે ''જયનો 'વિકાસ.' બીજેપી જેની લાંબા સમયથી વાત કરી રહી હતી કદાચ આ એ જ વિકાસ છે.''

મહારાષ્ટ્ર કોંગ્રેસના સચિવ શહઝાદ પૂનાવાલાએ લખ્યું હતું કે ''અમિત શાહના પુત્રની કંપનીની કમાણી એક વર્ષમાં 50,000 રૂપિયાથી વધીને 80 કરોડ રૂપિયા થઇ ગઇ છે.

આશ્ચર્યની વાત નથી. મોદીજી માને છે કે અર્થતંત્ર સારી રીતે ચાલી રહ્યું છે.''

ટ્વિટર હેન્ડલ @freespeechin દ્વારા સવાલ કરવામાં આવ્યો હતો કે આખરે 16,000ના આંકડાનો આધાર શું છે? તમે લોન વિશે કંઇ જાણો છો?

અસિત આર. પાણીગ્રહીએ લખ્યું હતું કે તમે કાર્તિ ચિદમ્બરમ અને રોબર્ટ વાડ્રાના વખતે ક્યાં હતા?

@AiyoSaar નામના ટ્વિટર હેન્ડલે લખ્યું હતું કે ''સ્ટોરી એક્સેસ અવરોધીને ભક્તો અમિત શાહની લૂંટને છૂપાવવાના પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેઓ શું માને છે? આ ઇન્ટરનેટ છે.''

@ishar_adv નામના ટ્વિટર હેન્ડલે લખ્યું હતું કે ''બીજેપીએ તેનું સૂત્ર 'વિકાસકી જય'ને બદલીને 'જયકા વિકાસ' કરી નાખ્યું છે. હવે કોઇ ફરક નથી. વિકાસ ક્યાં છૂપાયો હતો એ હવે આપણને ખબર પડી.''

ફેસબૂક પર એક યુઝરે લખ્યું હતું કે મંદી હતી તો અમિત શાહના પુત્રની સંપત્તિમાં આટલો વધારો કઇ રીતે થયો?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ભારતીય જનતા પાર્ટીના વડા અમિત શાહના પુત્ર જય શાહની કંપનીના ટર્નઓવરમાં અમિત શાહ પક્ષપ્રમુખ અને નરેન્દ્ર મોદી વડાપ્રધાન બન્યા પછી જોરદાર વધારો થયો છે. આવો દાવો ન્યૂઝ વેબસાઇટ 'ધ વાયર' પર પ્રકાશિત અહેવાલમાં કરવામાં આવ્યો છે.


જય શાહે 'ધ વાયર' સામે બદનક્ષીનો દાવો દાખલ કર્યો\nપુત્ર જય શાહ અને પુત્રવધૂ ઇશિતા સાથે અમિત શાહે મતદાન કર્યું તે સમયની તસવીર

‘ધ વાયર’માં તેમના વ્યવસાયમાં વર્ષ ૨૦૧૪ બાદ ૧૬,૦૦૦ ગણો વધ્યો તે સંદર્ભના પત્રકાર રોહિણી સીંગના લેખને પડકાર્યો છે.

માનહાનીના આ દાવામાં લેખ લખનારાં પત્રકાર રોહિણી સીંગ, ‘ધ વાયર’ના સ્થાપક તંત્રી સિદ્ધાર્થ વરદરાજન ઉપરાંત ચાર તંત્રીઓ, સંપાદકો અને ફાઉન્ડેશન ઑફ ઇન્ડીપેન્ડન્ટ જર્નાલિઝમનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે.

જય શાહ દ્વારા અદાલતમાં 'ધ વાયર' પર દાખલ કરાયેલ બદનક્ષીના દાવાની નકલ બીબીસી પાસે છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

એડિશનલ ચીફ મેટ્રોપોલિટન ન્યાયાધીશ એસ.કે.ગઢવીએ કેસના સંદર્ભે ન્યાયિક તપાસનો આદેશ આપ્યો છે અને કેસની હવે પછીની સુનાવણી માટે ૧૧ ઓક્ટોબરની તારીખ જાહેર કરી છે.

કેસની વિગતો

જય શાહના લગ્નમાં બહુ ઓછા લોકોને આમંત્રણ હતું

ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહના પુત્ર જય શાહની સંપત્તિમાં થયેલા ઉછાળા અંગે ન્યૂઝ પોર્ટલ 'The Wire'એ અહેવાલ પ્રસિદ્ધ કર્યો, જેના કારણે તેમનું નામ સોશિઅલ મીડિયાની ચર્ચામાં આવ્યું હતું.

'The Wire'એ તેમના અહેવાલમાં જય શાહની સંપત્તિમાં 16,000 ગણી વૃદ્ધિની વાત કરી છે.

લેખમાં અમિત શાહના પુત્રને સરકારી સંસ્થાઓમાંથી લોન મળવાની વાત પણ કરવામાં આવી છે.

'ધ વાયર'માં છપાયેલા અહેવાલ મુજબ આ સમગ્ર વિગતો રજિસ્ટ્રાર ઓફ કંપનીઝમાં જય શાહની કંપની દ્વારા પુરા પાડવામાં આવેલા વ્યાવસાયિક અને નાણાકીય દસ્તાવેજોના આધારે રજૂ કરવામાં આવી હતી.

રાજકીય ગરમાવો

કેન્દ્રિય મંત્રી પિયુષ ગોયલે જય શાહના બચાવમાં નિવેદન આપ્યું હતુ

જય શાહના વેપાર-વ્યવસાયને તેમના પિતાના રાજકીય હોદા અને સક્રિયતા સાથે જોડવામાં આવી રહ્યો છે.

કૉંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા અને ખુદ સર્વોચ્ચ અદાલતના વકીલ કપિલ સિબ્બલે વડાપ્રધાનને 'અમિત શાહ બિઝનેસ મૉડલ' અંગે ખુલાસો આપવાનું કહ્યું છે.

જોકે, આ લેખ પછી કેન્દ્રીય રેલ મંત્રી અને ભાજપના નેતા પિયુષ ગોયલે કહ્યું હતું કે, જે લોન લેવામાં આવી હતી તેના પર નિયમિત રીતે વ્યાજ ચૂકવવામાં આવ્યું હતું.

તેના પર ટીડીએસ (ટેક્સ ડીડક્ટેડ એટ સોર્સ) પણ કપાવવામાં આવ્યો હતો. મુદ્દલ તથા વ્યાજની સંપૂર્ણ ચૂકવણી કરી દેવામાં આવી છે.

આ બધાને લઈ સોશિઅલ મીડિયા પર ઘણી પ્રતિક્રિયા આવી રહી છે.

જય શાહે સત્તાવાર નિવેદનમાં ન્યૂઝ વેબસાઇટ પર ૧૦૦ કરોડ રૂપિયાનો ફોજદારી બદનક્ષી કેસ કરવાની વાત કરી હતી. સાથે જ તેમની સામેના આરોપો 'ખોટા' અને 'બદનક્ષીભર્યા'...\n\ntl;dr:

જય અમિત શાહે સોમવારે અમદાવાદ મેટ્રોપોલિટન કોર્ટમાં 'ધ વાયર' સામે રૂપિયા ૧૦૦ કરોડનો બદનક્ષીનો દાવો દાખલ કર્યો છે.


જય શ્રીરામના સૂત્રોચ્ચારથી ઉશ્કેરાયાં મમતા બેનરજી, સાતની અટકાયત\nઆમાંથી બે યુવકની મુખ્ય મંત્રીનો કાફલો અટકાવવાના આરોપસર ધરપકડ પણ કરાઈ છે અને તેમની પૂછપરછ કરાઈ રહી છે.

જગદ્દલ પોલીસ સ્ટેશન સ્ટેશનના એક અધિકારીએ જણાવ્યું, "બે યુવકોની ધરપકડ કરાઈ છે અને પૂછપરછ કરાઈ રહી છે, જ્યારે અન્યની પૂછપરછ કરાયા બાદ એમના અંગે નિર્ણય લેવાશે."

ગુરુવારે મમતા બેનરજી તૃણમૂલ કૉંગ્રેસનાં ધરણાંમાં સામેલ થવા માટે 24-પરગણા જિલ્લાના નોહાટી જઈ રહ્યાં હતાં ત્યારે આ ઘટના ઘટી હતી.

એ વખતે ભાટપાડા પાસે કાકીનાડા જૂટ મિલ સામે રસ્તા પર ભાજપના સમર્થકોએ 'જય શ્રીરામ'ના સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા. આથી મમતા ઉશ્કેરાઈ ગયાં હતાં. તેમણે પોતાની કાર રોકાવી અને બહાર નીકળ્યાં.

આ પહેલાં મેદિનીપુર જિલ્લામાં પણ મમતા બેનરજીના કાફલો પસાર થઈ રહ્યો હતો ત્યારે 'જય શ્રીરામ'ના સૂત્રોચ્ચાર કરવાના આરોપમાં ત્રણની ધરપકડ કરાઈ હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'બંગાળને ગુજરાત નહીં બનવા દઉ'

સોશિયલ મીડિયા પર જે વીડિયો ચાલી રહ્યા છે તેમાં તેમને ગુસ્સે થતાં જોઈ શકાય છે. મમતા કહે છે, "કોણ છે ક્રિમિનલ? સામે આવો."

એ વખતે તેમણે પોતાની સાથેના અધિકારીઓને એ તમામ લોકોનાં નામ-સરનામાં લખવાનાં આદેશ આપ્યા હતા.

મુખ્ય મંત્રીએ કહ્યું હતું, "તમે લોકો બીજાં રાજ્યોમાંથી અહીં આવીને રહો છો અને જય શ્રીરામના સૂત્રોચ્ચાર કરો છો. હું બધું જ બંધ કરી દઈશ."

ગુસ્સામાં મમતાએ પોલીસને સૂત્રોચ્ચાર કરનારા વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવા કહ્યું. એ વખતે મમતાનો ચહેરો લાલચોળ થઈ ગયો હતો.

તેમણે સૂત્રોચ્ચાર કરનારાઓની ચામડી ઊતરડી નાખવાની ધમકી આપતાં કહ્યું કે તેઓ બંગાળને ગુજરાત નહીં બનવા દે.

સૂત્રોચ્ચાર કરનારાઓને ઠપકો આપ્યા બાદ મમતા જેવાં જ પોતાની કારમાં બેઠાં કે કેટલાક લોકોએ ફરીથી 'જય શ્રીરામ'નો સૂત્રોચ્ચાર કર્યો.

એટલે વધુ ઉશ્કેરાયેલાં મમતા ફરીથી કારમાંથી બહાર નીકળ્યાં અને સૂત્રોચ્ચાર કરનારાઓને હિંમત હોય તો સામે આવવા પડકાર ફેંક્યો.

મમતા નારાજ થઈ રવાનાં થઈ ગયાં

થોડા સમય સુધી એ લોકોને ધમકાવાયા બાદ મમતાનો કાફલો રવાના થઈ ગયો.

જોકે, એ સમયે પણ વિસ્તારમાં 'જય શ્રીરામ'નો સૂત્રોચ્ચાર થતો રહ્યો. સાવચેતીના ભાગરૂપે પરત ફરતી વખતે અધિકારીઓએ બીજો રસ્તો પસંદ કર્યો હતો.

ત્યાં પણ યુવકોએ 'જય શ્રીરામ'ના સૂત્રોચ્ચાર કર્યા. આ વખતે તો મમતા નીચે ન ઊતર્યાં પણ એમણે યુવકોને પડકાર તો ચોક્કસથી ફેંક્યો જ.

જિલ્લાની ભાટપાડા બેઠક પરથી ચાર વખત ટીએમસીના ધારાસભ્ય રહેલા અર્જુનસિંહ લોકસભાની ચૂંટણી પહેલાં જ ભાજપ...\n\ntl;dr:

પશ્ચિમ બંગાળનાં મુખ્ય મંત્રી અને તૃણમૂલ કૉંગ્રેસનાં અધ્યક્ષા મમતા બેનરજીના કાફલાની સામે 'જય શ્રીરામ'ના સૂત્રોચ્ચાર કરવાના આરોપમાં ઓછામાં ઓછા સાત લોકોની અટકાયત કરવામાં આવી છે.


જયંત મેઘાણી : આજીવન 'પુણ્યનો વેપાર' કરી 'જ્ઞાનમાળી' બનનાર બુકમૅનનું જીવનકવન\n'જ્ઞાનમાળી' જયંત મેઘાણી

‘બંટુની કશી ચિંતા કરવી નહીં. ખૂબ રમે છે. એને તો બધું નવીન પણ દરેક નવીનનો ઝીણી નજરે અભ્યાસ કરે છે,જ્યાં જઈએ છીએ ત્યાં ઝીણું ઝીણું જોઈ લે છે... તે શીખે જ છે. એનું જ્ઞાન વધી રહ્યું છે.’

પછીનાં વર્ષોમાં બંટુ પોતાનું જ્ઞાન તો વધારતો ગયો, સાથે દુનિયાભરનું જ્ઞાન પુસ્તકો થકી ઘણા લોકો સુધી પહોંચે તેવાં કામ કરતો કરતો રહ્યો. એ ગ્રંથપાલ બન્યો. પછી પિતાને અભિપ્રેત એવો ‘શહેરના જ્ઞાનમાળી’ સમો ‘બુકસેલર’ બન્યો,  નામે જયંત.

જયંત મેઘાણીનાં રળિયામણાં પુસ્તક ભંડારનું નામ ‘પ્રસાર’, મુકામ ભાવનગર.

આ સંસ્કારનગરીમાં પુસ્તકવ્યવસાયનો ‘પુણ્યના વેપાર’ કરવાની સાથે જયંતભાઈએ પ્રકાશન,સંપાદન અને અનુવાદનાં મનભર કામ કર્યાં.

નરવાઈ અને નમ્રતા, આભિજાત્ય અને અભિરુચિ, હળવાશ અને હેતભરી જિંદગીમાં આબાલવૃદ્ધ  દોસ્તારો બનાવ્યા. એક ઉમદા સંસ્કારવ્યક્તિ તરીકે સ્થાન પામ્યા અને 4 ડિસેમ્બરે 83 વર્ષની વયે વિદાય લીધી.

જયંતભાઈએ ઝકઝોળી દે તેવાં પુસ્તકો દ્વારા પિતા ઝવેરચંદ મેઘાણીનાં સાહિત્યને વાચકો સમક્ષ મૂક્યું. આ રીતે પુસ્તકો તૈયાર કરવાનું, એટલે કે મેઘાણીસાહિત્યનાં સંપાદનનું, આગવી દૃષ્ટિથી કરેલું કામ તે જયંતભાઈનું ચિરંજીવી પ્રદાન. તેની ગુજરાતી વિવેચનમાં નહિવત્ કદર થઈ છે.

જોકે લખતા-વાંચતા જનોના એક વર્ગને પ્રિય જયંતભાઈ એટલે ‘પ્રસાર’ ચલાવનાર પુસ્તક વિક્રેતા.

આયાસ વિનાની સૌંદર્યદૃષ્ટિથી સજાવેલી આ પુસ્તકોની દુકાન બહુ મોટી ન હતી. પુસ્તકો અને ખરીદનાર બહોળી સંખ્યામાં હતા એવું ય ન હતું. છતાં અભ્યાસીઓ,વિદ્યાર્થીઓ,જિજ્ઞાસુ વાચકો,ગૃહિણીઓ અને બાળકો માટે ચૂંટેલાં પુસ્તકોનું નાનું ઝરણું અહીં નિરંતર વહેતું રહેતું.

ગામડાંગામનો કોઈ ગ્રંથપાલ અહીં આવીને પુસ્તકો વીણતો જોવા મળે. દેશ-વિદેશની કેટલીક શિક્ષણ-સંશોધન સંસ્થાઓ અને લાઇબ્રેરીઓ માટેનાં પાર્સલો પણ અહીંથી રવાનાં થતાં હોય, એક તબક્કે તો ઑક્સફર્ડ અને કેમ્બ્રિજ માટેનાં પણ !

પુસ્તકો ઉપરાંત લોકકલા-હસ્તકલાની વસ્તુઓ, કલાત્મક કાગળો, સુશોભિત સ્ટેશનરી, ગ્રીટિંગ કાર્ડ્સ, ડાયરીઓ, સુગમ  તેમ જ શાસ્ત્રીય સંગીતની કૅસેટો અને સી.ડી. જેવું વસ્તુવૈવિધ્ય પ્રસારના કલા-હાટમાં સુલભ હોય. માહોલમાં કલાસ્પર્શ અનુભવાય. પુસ્તકો-સંગીત-કલાના સહુ રસિકજનોનું અહીં નિત્ય સ્વાગત હોય.

આજીવન 'જ્ઞાનમાળી' જયંતભાઈ

જયંત મેઘાણી

મોટા ભાઈ મહેન્દ્રભાઈની ભાવેણાની પુસ્તકોની દુકાન ‘લોકમિલાપ’, તેમનાથી નાના ભાઈ દિવંગત નાનકભાઈની...\n\ntl;dr:

ઝવેરચંદ મેઘાણીએ તેમના અને ચિત્રાદેવીના દીકરા બંટુની આઠ વર્ષની ઉંમરે 27 માર્ચ 1946ના રોજ મુંબઈથી લખેલા એક પત્રમાં લખ્યું હતું :


જયંતી ભાનુશાળી સામે બળાત્કારની ફરિયાદ પાછી ખેંચવા પીડિતાની અરજી\nભાજપના નેતા જયંતિ ભાનુશાળી

આ બાબતે તેમણે ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પણ સોગંદનામું રજૂ કરીને જણાવ્યું છે કે તેમણે ભાજપના પૂર્વ ધારાસભ્ય અને પક્ષના પૂર્વ ઉપાધ્યક્ષ જયંતિ ભાનુશાળી વિરુદ્ધ દુષ્કર્મની જે ફરિયાદ કરી છે રદ થાય તો તેમને વાંધો કોઈ નથી.

શું હતો વિવાદ?

ઉલ્લેખનીય છે કે આ વર્ષના જુલાઈ મહિનામાં સુરતના વરાછા વિસ્તારની આ યુવતીએ એવી ફરિયાદ નોંધાવી હતી કે જયંતી ભાનુશાળી ફેશન ડિઝાઇનિંગના કોર્સમાં એડમિશન અપાવવાની લાલચે તેમની સાથે દુષ્કર્મ આચરવામાં આવ્યું છે.

એટલું જ નહીં તેની વીડિયો ક્લિપ બનાવીને તેમને બ્લેક મેલ કરવામાં આવી રહ્યાં છે. આ ઘટનાએ ભાજપને મુશ્કેલીમાં મૂકી દીધો હતો.

ભાજપે જયંતિ ભાનુશાળીનું રાજીનામું લઈ લીધું હતું પણ કોંગ્રેસ આ મામલાને ઉછાળતાં પોલીસે જયંતિ ભાનુશાળી સામે વૉરંટ કાઢ્યું છે.

બીજી તરફ પોલીસની પૂછપરછથી પરેશાન સુરતનાં પીડિતાએ તેમનું ઘર ખાલી કરીને અન્યત્ર રહેવાની વ્યવસ્થા કરવી પડી હતી.

જયંતિ ભાનુશાળી પર બળાત્કાર અને બ્લૅકમેઇલિંગનો આરોપ મૂકી ચૂકેલાં સુરતનાં પીડિતા સાથે બીબીસીએ વાત કરી હતી.

યુવતીએ મૂક્યા હતા બળાત્કાર, વીડિયો અને બ્લૅકમેઇલિંગના આરોપ

પીડિતાએ સમગ્ર ઘટનાક્રમની માહિતી આપતા બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે તેઓ ફૅશન ડિઝાઇનિંગનો કોર્સ કરવા ઇચ્છતાં હતાં. તેથી એડમિશન લેવા અમદાવાદ ગયાં હતાં.

તેમણે કહ્યું, "એ દરમિયાન 2017ના નવેમ્બરથી તેમના પર બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો હતો અને તેનો વીડિયો શૂટ કરવામાં આવ્યો હતો."

"એ વીડિયોને આધારે બ્લૅકમેઈલ કરીને તેમના પર વારંવાર બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો હતો."

પીડિતાના જણાવ્યા મુજબ, 2018ના માર્ચમાં તેમને અમદાવાદ ઍરપૉર્ટ નજીકની એક હોટેલમાં બોલાવવામાં આવ્યાં હતાં.

ત્યાં તેમના પર બળાત્કાર કરવામાં આવ્યો હતો. એટલું જ નહીં, અન્ય લોકો સાથે શારીરિક સંબંધ બાંધવા દબાણ પણ કરવામાં આવ્યું હતું.

પીડિતાએ ઉમેર્યું હતું કે અન્ય લોકો સાથે શારીરિક સંબંધનો ઇન્કાર કરતાં તેમને ધમકાવવામાં આવ્યાં હતાં અને તેઓ જયંતિ ભાનુશાળીને ઓળખતાં નથી એવું જણાવતા સ્ટૅમ્પ પેપર પર ધરાર સહી કરાવવામાં આવી હતી.

પીડિતાના જણાવ્યા મુજબ, તેઓ ગભરાયેલાં હતાં એટલે તેમણે જયંતિ ભાનુશાળી સામે અવાજ ઉઠાવ્યો ન હતો, પરંતુ વારંવાર ધમકી મળતાં જુલાઈ-2018ની 10 તારીખે જયંતિ ભાનુશાળી સામે ફરિયાદ નોંધાવી હતી.

પોલીસ પૂછપરછથી પરેશાન

એ પછી પૂછપરછના બહાને પોલીસ વારંવાર પીડિતાના ઘરે આવતી હોવાથી તેમણે સુરતના વરાછા...\n\ntl;dr:

ગુજરાત ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)ના ભૂતપૂર્વ ઉપપ્રમુખ જયંતિ ભાનુશાળીના કથિત સેક્સ કૌભાંડમાં હવે એક નવો વળાંક આવ્યો છે. આ વિવાદનાં પીડિતાએ જયંતી ભાનુશાળી સામે ગેરસમજને કારણે ફરિયાદ કરી હોવાનું બીબીસીને જણાવ્યું હતું. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું છે કે તે હવે આ ફરિયાદને આગળ વધારવા નથી ઇચ્છતા અને કેસ પાછો ખેંચવા તૈયાર છે.


જયંતી વિશેષ : 'એ દિલ હૈ મુશ્કિલ'ના રચનાકાર ઓ.પી. નૈય્યરનાં દિલની વાતો\nઆ નૈય્યરની એક એવી વિશેષતા રહી છે કે જેનાથી તેમણે કોઈ લોક ધૂનની જમીનને પોતાના ગીતની તર્જ બનાવતા તેમાં અજાણ્યા જ કોઈ રાગના કેટલાક કોમળ કે પછી શુદ્ધ કણ ઉમેરી દીધાં, જેનાથી ગીતોની સૌંદર્ય માધુરી પણ વધી ગઈ.

તેમના દ્વારા કમ્પોઝ કરવામાં આવેલી મોટાભાગની ધૂનોમાં શાસ્ત્રીયતા અને લોકધાર્મિકતાની પરસ્પર અવરજવરને જોઈ શકાય છે.

નૈય્યરની પ્રતિભાથી નિખરેલી એ ઉલ્લેખનીય ફિલ્મોનો નામોલ્લેખ પણ જરુરી લાગે છે જેણે એક અલગ પ્રકારનાં સંગીતમય જમાનાનું સર્જન કર્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમાં પ્રમુખ રૂપે યાદ કરવા યોગ્ય ફિલ્મો છે- આસમાન (1962), આર-પાર, મંગૂ (1954), મિસ્ટર એન્ડ મિસિસ 55 (1955), સીઆઈડી (1956), નયા દૌર, તુમસા નહી દેખા (1957), હાવડા બ્રિજ, ફાગુન, સોને કી ચિડીયા, રાગિની, ટ્વેલ્વ ઓ ક્લૉક (1958), એક મુસાફીર એક હસીના (1962), ફિર વહી દિલ લાયા હું (1963), કશ્મીર કી કલી (1964), મેરે સનમ (1965), બહારે ફિર ભી આએંગી, યહ રાત ફીર ન આએગી, સાવન કી ઘટા (1966), હમસાયા, કિસ્મત (1968), સંબંધ (1969), પ્રાણ જાયે પર વચન ન જાયે (1973).

50 અને 60ના દાયકામાં આ સુંદર સંગીતમય ફિલ્મોનાં બહાને ઓ.પી.નૈય્યરે એક એવા નવા સંગીતમય યુગની શરુઆત કરી જેમાં ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતની દમદાર ઉપસ્થિતિને તેમનાં દ્વારા મુખ્ય ધારામાં લાવવામાં આવેલા લોક સંગીતે સીધો પડકાર આપ્યો હતો.

એક હદ સુધી એમ કહી શકાય છે કે ઓ.પી.નૈય્યરના આગમનથી જ ભારતીય ફિલ્મ સંગીતમાં પંજાબી લોકસંગીત એક નવો જમાનો શરૂ થયો કે જેની શરૂઆત તેમના પહેલા માસ્ટર ગુલામ હૈદરે કરી દીધી હતી.

પાશ્ચાત્ય સંગીતનો ઉપયોગ

એ જોવું પણ રસપ્રદ હશે કે જે પંજાબી બીટ અને ફોક લોરને નૈય્યરે પોતાના સંગીતનું પ્રમુખ ઘટક બનાવ્યું હતું, તેને જ પહેલી વખત ગુલામ હૈદર, દલસુખ પંચોલીની ફિલ્મ ખજાંચીમાં લઈને આવ્યા હતા.

સ્વયં નૈય્યરને પહેલો મહત્ત્વપૂર્ણ બ્રેક પણ પંચોલીના બેનર હેઠળની ફિલ્મ આસમાન માટે મળ્યો હતો.

ઓ.પી. નૈય્યરના સંદર્ભમાં કેટલીક વસ્તુઓ વિશેષ રૂપે રેખાંકિત કરવા યોગ્ય લાગે છે. જેમ કે તેમણે પોતાના સંગીતમાં લોક તત્વોનો સમાવેશ કર્યો અને તેને વ્યાપક સ્તરે સ્વીકાર કરવા યોગ્ય બનાવ્યાં.

આ જ રીતે શાસ્ત્રીય રાગોની સુંદર સંરચનાઓમાંથી પણ કેટલાક તત્વો લઈને પોતાની ધુનોને શિલ્પની દૃષ્ટિએ સુંદર બનાવી.

લોક અને શાસ્ત્રની રાહ પર ચાલતા તેમણે એક ત્રીજો રસ્તો પણ પોતાની સંગીત યાત્રા માટે અપનાવ્યો જે પાશ્ચાત્ય સંગીતની દુનિયા તરફ જતો...\n\ntl;dr:

ઓંકાર પ્રસાદ નૈય્યર એવા સંગીતકાર છે કે જેમને ત્યાં સંગીત સંપૂર્ણપણે પંજાબની લોક-લય પર આધારિત થઈને સામે આવતું હતું. સાથે જ શાસ્ત્રીય રાગોના પારંપરિક સ્વરુપથી અલગ તેનાં કેટલાંક ટૂકડાં અનાયાસ ઉધાર લઈને પ્રયોગધર્મી ઢબે આકાર લેતાં જોવા મળતા હતા.


જયંતી વિશેષ : નોકરી માત્ર આઠ કલાકની અને શનિ - રવિવારની રજા કાર્લ માર્ક્સના કારણે મળે છે\n5મી મે 1818ના દિવસે કાર્લ માર્ક્સની જન્મજયંતી

અન્યાય, અસમાનતા અને શોષણનો અંત આવે તેવું ઇચ્છો છો ખરા?

જવાબ હા હોય તો કાર્લ માર્ક્સ વિશે તમારે જાણવું જોઈએ, કેમ કે આ બધી જ બાબતો શક્ય બને તે માટે તેઓ મથ્યા હતા.

વીસમી સદીના ઇતિહાસની થોડી જાણકારી ધરાવનારી વ્યક્તિ પણ સહમત થશે કે માર્ક્સની ક્રાંતિકારી રાજકીય વિચારધારા હલચલ મચાવતી રહી છે.

તેમના વિચારોને પ્રેરણારૂપ ગણીને આકરા સામાજિક પરિવર્તનો લાવવામાં આવ્યા, જેમાં મોટા ભાગે વિનાશક પરિણામો આવ્યા હતા.

માર્ક્સનું માનવીય પાસું

માર્ક્સના સિદ્ધાંતો એકહથ્થુ શાસન, સ્વતંત્રતાનો અભાવ અને સામુહિક હત્યાકાંડ સાથે જોડાઈ ગયા તેના કારણે માર્ક્સનું નામ ખરડાયું હતું.

જોકે માર્ક્સનું બીજું માનવીય પાસું પણ હતું અને તેમના વિચારોથી આવેલા પરિવર્તનોને કારણે દુનિયા વધુ રહેવાલાયક બની છે.

તમે જોશો તો ખ્યાલ આવશે કે માર્ક્સની કેટલીક વાતો ખરી ઊતરી છે: સુપર-રીચ લોકોનું એક નાનકડું જૂથ સમગ્ર દુનિયાના અર્થતંત્ર પર પકડ જમાવી દેશે; અસ્થિર મૂડીવાદી વ્યવસ્થામાં વારંવાર આવતી આર્થિક કટોકટીને કારણે માણસ સદાય ચિંતિત રહેશે અને ઔદ્યોગિકીકરણના કારણે માનવીય સંબંધો તદ્દન બદલાઈ જશે.

જો તમને હજી પણ ખાતરી ના હોય કે કાર્લ માર્ક્સ આપણી ભલાઈના કેટલાક કાર્યો કરતા ગયા છે, તો આગળ વાંચો અને જાણો કે શા માટે 21મી સદીમાં પણ તેઓ ભૂલાયા નથી.

1. માર્ક્સ ઇચ્છતા હતા કે બાળકો શાળાએ જાય, મજૂરીએ નહીં

ઇન્ટરનેશનલ લેબર ઑર્ગેનાઇઝેશન (2016)ના આંકડાં પ્રમાણે આજે પણ વિશ્વના દર 10માંથી એક બાળક મજૂરીએ જવાબ મજબૂર

એમ જ હોવું જોઈએ એમ આપણે કહીશું, બરાબર? પરંતુ 1848માં કાર્લ માર્ક્સ 'કૉમ્યુનિસ્ટ મૅનિફેસ્ટો' લખી રહ્યા હતા, ત્યારે બાળમજૂરી ચલણમાં હતી.

ઇન્ટરનેશનલ લેબર ઑર્ગેનાઇઝેશન (2016)ના આંકડા પ્રમાણે, આજે પણ વિશ્વના દર 10માંથી એક બાળક મજૂરીએ જાય છે.

આમ છતાં મોટા ભાગના બાળકો આજે ફેક્ટરીના બદલે શાળાએ જતા થયા છે, તેનું શ્રેય માર્ક્સને જાય છે.

'ધ ગ્રેટ ઇકનોમિસ્ટ્સઃ હાઉ ધેઅર આઇડિયાઝ કેન હેલ્પ અસ ટુડે' એ નામનું પુસ્તક લખનારા લિન્ડા યુએ કહે છેઃ

"માર્ક્સ અને એન્ગલ્સે 1848માં 'કૉમ્યુનિસ્ટ મૅનિફેસ્ટો'માં દસ મુસદ્દા આપ્યા, તેમાં એક હતો બધા જ બાળકો માટે સરકારી શાળામાં શિક્ષણ અને કારખાનાઓમાંથી બાળમજૂરીની નાબૂદી."

બાળકો માટે આ અધિકાર માગનારા માર્ક્સ અને એન્ગલ્સ પ્રથમ નહોતા.

લિન્ડા ઉમેરે છે, "માર્ક્સવાદે તે વખતે ઊઠેલી સામુહિક માગમાં પોતાનો સૂર...\n\ntl;dr:

તમને શનિ-રવિની રજાઓ ગમે છે? જાહેર રસ્તા પર ડ્રાઇવિંગ કરવું અને જાહેર પુસ્તકાલયોમાં વાંચવા જવું તમને ગમે છે?


જયંતી વિશેષ : ભગતસિંહની જિંદગીના અંતિમ 12 કલાક કેવા હતા?\nવર્ષ 1927માં પહેલી વાર ધરપકડ બાદ જેલમાં ખેંચાયેલો ભગતસિંહનો ફોટો (તસવીર ચમનલાલે ઉપલબ્ધ કરાવી હતી)

જોકે કેદીઓને થોડી નવાઈ લાગી, જ્યારે ચાર વાગ્યે વૉર્ડન ચરતસિંહે તેમને આવીને કહ્યું કે તેઓ પોતપોતાની ઓરડીમાં ચાલ્યા જાય. તેઓએ કારણ ન બતાવ્યું.

તેમના મોઢામાંથી માત્ર એટલું નીકળ્યું કે ઉપરથી આદેશ છે. હજુ કેદીઓ વિચારી રહ્યા હતા કે શું થઈ રહ્યું છે, જેલના વાળંદ બરકત દરેક ઓરડીની બહારથી ગણગણતા પસાર થયા કે આજે રાત ભગતસિંહ, રાજગુરુ અને સુખદેવને ફાંસી થવાની છે.

એ ક્ષણની નિશ્ચિંતતાએ તેમને વ્યથિત કરી મૂક્યા. કેદીઓએ બરકતને વિનંતી કરી કે તેઓ ફાંસી બાદ ભગતસિંહની કોઈ પણ ચીજ, જેમ કે પેન, કાંસકો કે ઘડિયાળ તેમને લાવીને આપે, જેથી તેઓ પોતાનાં પૌત્ર-પૌત્રીઓને કહી શકે કે તેઓ પણ ભગતસિંહ સાથે જેલમાં બંધ હતા.

બરકત ભગતસિંહના ઓરડીમાં ગયા અને ત્યાંથી તેમની પેન અને કાંસકો લાવ્યાં. બધા કેદીઓમાં હોડ લાગી કે કોનો તેના પર અધિકાર હોય. આખરે ડ્રો થયો.

લાહોર કૉન્સપિરેસી કેસ

સૉન્ડર્સ મર્ડર કેસમાં જજે આ કલમથી ભગતસિંહ, રાજગુરુ અને સુખદેવ માટે ફાંસીની સજા લખી હતી

હવે બધા કેદીઓ ચૂપ થઈ ગયા હતા. તેમની નજરો તેમની ઓરડીથી પસાર થતા રસ્તા પર લાગેલી હતી. ભગતસિંહ અને તેમના સાથીઓ ફાંસી પર લટકવા માટે એ જ રસ્તેથી પસાર થવાના હતા.

એક વાર જ્યારે ભગતસિંહને એ જ રસ્તેથી લઈ જવાતા હતા ત્યારે પંજાબ કૉંગ્રેસના નેતા ભીમસેમ સચ્ચરે ઊંચા અવાજે તેમને પૂછ્યું હતું, "તમે અને તમારા સાથીઓએ લાહોર કૉન્સપિરેસી કેસમાં પોતાનો બચાવ કેમ ન કર્યો."

ભગતસિંહનો જવાબ હતો, "ઇન્કલાબીઓએ મરવાનું જ હોય છે, કેમ કે તેમના મરવાથી જ તેમનું અભિયાન મજબૂત થાય છે, કોર્ટમાં અપીલથી નહીં."

વૉર્ડન ચરતસિંહ ભગતસિંહના હિતેચ્છુ હતા અને પોતાની તરફથી શક્ય એટલી મદદ કરતા હતા. તેમના માટે લાહોરની દ્વારકાદાસ લાઇબ્રેરીથી ભગતસિંહ માટે પુસ્તકો જેલમાં આવી શકતાં હતાં.

જેલની કઠિન જિંદગી

ભગતસિંહનું ખાખી રંગનું કમીઝ

ભગતસિંહને પુસ્તકો વાંચવાનો એટલો શોખ હતો કે એક વાર તેઓએ પોતાના સ્કૂલના સાથી જયદેવ કપૂરને લખ્યું હતું કે તેમના માટે કાર્લ લીબનેખ્તનું 'મિલિટ્રિઝમ', લેનીનનું 'લેફ્ટ વિંગ કૉમ્યુનિઝમ' અને આપ્ટન સિંક્લેયરની નવલકથા 'ધ સ્પાય' કુલબીર દ્વારા મોકલી આપે.

ભગતસિંહ જેલની કઠિન જિંદગીના આદી થઈ ગયા હતા. તેમની કોટડી નંબર 14ની ફર્શ પાક્કી નહોતી. તેના પર ઘાસ ઊગી ગયું હતું. કોટડીમાં એટલી જ જગ્યા હતી કે તેમનું પાંચ ફૂટ, દસ ઈંચનું...\n\ntl;dr:

લાહોર સેન્ટ્રલ જેલમાં 23 માર્ચ, 1931ની શરૂઆત એક સામાન્ય દિવસની જેમ જ થઈ હતી. ફરક માત્ર એટલો હતો કે સવારેસવારે જોરદાર વાવાઝોડું આવ્યું હતું.


જયંતી વિશેષ : લાલા લાજપત રાયે સ્થાપેલી બૅન્કના આરોપીઓ છેતરપિંડી કરી વિદેશમાં\nમેહુલ ચોકસી અને નીરવ મોદી એ પીએનબી કૌભાંડના મુખ્ય આરોપી છે. પંજાબ નેશનલ બૅન્ક સાથે 13,500 કરોડની છેતરપિંડી કરવાનો એમના પર આરોપ છે. બૅન્કનો દાવો છે કે નીરવ, તેમના ભાઈ નિશાલ, પત્ની અમી અને મેહુલ ચીનુભાઈ ચોકસીએ બૅન્કના અધિકારીઓ સાથે મળીને પંજાબ નેશનલ બૅન્ક સાથે આ છેતરપિંડી કરી છે.

આજે લગભગ 7 હજાર બ્રાન્ચ, આશરે દસેક હજાર એટીએમ અને 70 હજાર કર્મચારીઓ ધરાવતી પંજાબ નેશનલ બૅન્કની સ્થાપના 19 મે 1894માં 14 શૅરધારકો સાથે થઈ હતી.

સ્થાપના સ્વદેશી હેતુસર થઈ હતી અને આજે સ્થિતિ એ છે કે બૅન્કનું 13,500 કરોડનું ફૂલેકું ફેરવી દેનાર આરોપીઓ દેશની નાગરિકતા છોડીને વિદેશ જતાં રહ્યાં છે.

28 જાન્યુઆરી 1865 પંજાબમાં જન્મેલા લાલા લાજપત રાયે કેવી રીતે પંજાબ નેશનલ બૅન્કની સ્થાપનામાં ભૂમિકા ભજવી હતી આવો જાણીએ.

લાજપત રાયનો વિચાર

લાલ લાજપત રાય બ્રિટિશ બૅન્કો અને કંપનીઓને ચલાવવા માટે ભારતીય પૈસાનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો પણ એનો નફો અંગ્રેજોને રળી રહ્યા છે અને ભારતીયોને ફકત વ્યાજ મળે છે એ વાતથી ઘણા ચિંતિત હતા.

એમણે આર્ય સમાજના રાય બહાદુર મૂલ રાજ સાથે એક લેખમાં પોતાની આ ભાવનાને પ્રગટ કરી હતી.

મૂલ રાજ પોતે પણ લાંબા સમયથી ભારતીયોની પોતાની રાષ્ટ્રીય બૅન્ક હોવી જોઈએ એવો વિચાર ધરાવતા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

PNBની સ્થાપના

રાય મૂલ રાજના કહેવા પર લાલા લાજપત રાયે પોતાના કેટલાક ખાસ દોસ્તોને એક ચિઠ્ઠી લખી હતી, જે સ્વદેશી ભારતીય જોઇન્ટ સ્ટોક બૅન્કની સ્થાપનામાં પ્રથમ પગલું હતું. તેમની આ ચિઠ્ઠીને મિત્રોની સંતોષજનક  પ્રતિક્રિયા મળી.

ત્યારબાદ તરત જ કાગળકામ શરું કરવામાં આવ્યું અને ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની ઍક્ટ 1882ના અધિનિયમ 6 મુજબ 19 મે 1894ના રોજ પીએનબીની સ્થાપના થઈ. બૅન્ક પ્રોસ્પેક્ટસને 'ટ્રિબ્યૂન' અખબાર ઉપરાંત ઉર્દૂના 'અખબાર-એ-આમ' અને 'પૈસા અખબાર'માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.

23 મેના રોજ સંસ્થાપકોએ પીએનબીના પ્રથમ અધ્યક્ષ સરદાર દયાલ સિંહ મજીઠિયાના લાહોર સ્થિતિ નિવાસસ્થાને બેઠક કરી અને આ યોજનામાં આગળ વધવાનો નિર્ણય કર્યો. એમણે લાહોરમાં અનારકલી બજારમાં પોસ્ટ ઑફિસની સામે અને પ્રસિદ્ધ રામા સ્ટોર્સની પાસે એક ઘર ભાડે લેવાનું નક્કી કર્યુ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

લાલા લાજપત રાય મેનેજમેન્ટમાં સક્રિય

12 એપ્રિલ 1985માં પંજાબના વૈશાખીના તહેવારના એક દિવસ અગાઉ બૅન્કે એનું કામકાજ શરું કર્યુ હતું. પ્રથમ બેઠકમાં જ બૅન્કના મૂળ આશયો સ્પષ્ટ કરી દેવામાં આવ્યા...\n\ntl;dr:

એક તરફ દેશની નાગરિકતા છોડી દેનાર ભાગેડુ મેહુલ ચોકસીને પરત લાવવાની વાતો થઈ રહી છે ત્યારે આજે જે બૅન્ક સાથે છેતરપિંડી થઈ તે પંજાબ નેશનલ બૅન્કની સ્થાપનામાં પાયાનો વૈચારિક પત્થર મૂકનારા લાલ-બાલ-પાલ ત્રિપુટી પૈકી એક લાલા લાજપત રાયની જયંતી છે.


જયંતી વિશેષ : સાવિત્રીબાઈએ જ્યોતિરાવ ફુલેને લખેલા પત્રો\nગામની સારજા (જે એક શુદ્ર હતાં) નામની એક યુવતીને પ્રેમ કરે છે. સારજાને ગણેશ થકી છ મહિનાનો ગર્ભ રહ્યો છે.

ગામમાં આ વાત ફેલાઈ અને કેટલાક અસામાજિક તત્વોએ બન્નેને માર માર્યો. બન્નેને ગામમાં ફેરવ્યાં.

આ લોકો તેમને મારી નાખવાના હતા પણ હું તાત્કાલિક ત્યાં પહોંચી ગઈ. એ લોકોને અંગ્રેજ સરકારનો ભય દેખાડ્યો અને એ બન્નેને બદમાશોથી બચાવ્યા.

પણ ભીડની માગ હતી કે બન્ને ગામ છોડીને જતાં રહે. જે એમણે માન્યું નહીં...''

આ પત્ર 3 જાન્યુઆરી, 2017 કે 1979નો નહીં પણ છેક 29 ઓગસ્ટ, 1868નો છે, એટલે કે આજથી દોઢસો વર્ષ અગાઉનો છે.

શહેરમાં રહેતા અમુક લોકોને બાદ કરતાં ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આજે પણ આંતરજ્ઞાતીય લગ્ન સામાન્ય વાત નથી.

આવાં લગ્નનો વિરોધ કરનારી ખાપ-પંચાયત કે જાતિપંચાયતની વ્યવસ્થાઓ આજે પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. ઑનર કિલિંગના નામે આજે પણ યુવક- યુવતીની હત્યાઓ થાય છે.

લગ્ન વિના માતૃત્વ ધારણ કરવું કે લગ્ન પહેલાં ગર્ભવતી બનવું આજે પણ કલંક માનવામાં આવે છે.

સ્ત્રી-પુરૂષ વચ્ચેની પ્રેમભાવનાની સામે આજે પણ જાતિ, ધર્મ, લગ્ન જેવાં બંધનો અવરોધે છે.

ત્યારે 1868માં આંતરજ્ઞાતીય લગ્ન અને લગ્ન પહેલા ગર્ભધારણને તત્કાલીન સમાજ મૃત્યુદંડ લાયક ગુનો ગણે એમાં કોઈ અચરજની વાત નથી.

આમાં આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે એક 37 વર્ષની મહિલા આ ખબર સાંભળીને ઊભી થઈ અને તાત્કાલિક ઘટના સ્થળે પહોંચી ગઈ.

એટલું જ નહીં, તેણે ત્યાં ઊભેલી ભીડને અંગ્રેજ સરકારનો ડર બતાવ્યો અને આ યુગલનો જીવ બચાવ્યો.

ભીડ સામે બાથ ભીડીને એ યુગલનો જીવ બચાવનાર મહિલાનું નામ સાવિત્રીબાઈ ફુલે.

તેઓ આંતરજ્ઞાતીય લગ્ન અને લગ્ન પહેલાં ગર્ભધારણને અપરાધ નહોતાં ગણતાં. તે યુવતીને સાવિત્રીબાઈ કલંકિત નહોતાં માનતાં અને એટલે જ તેઓ આ યુગલ સાથે ઊભાં રહ્યાં, તેમના ટેકામાં રહ્યાં.

સાવિત્રીબાઈએ જ્યોતિરાવ ફુલેને લખેલા પત્રોથી આપણને એ સમય- કાલખંડની ઘટનાનો અંદાજ આવે છે.

સાવિત્રીબાઈએ જ્યોતિબાને જે પત્રો લખ્યા તેમાંથી ત્રણ પત્રો અત્યારે સાચવી રાખવામાં આવ્યા છે.

પહેલો પત્ર 1856નો, બીજો 1868નો અને ત્રીજો પત્ર 1877નો છે. આ ત્રણેય પત્રો સાવિત્રીબાઈના વ્યક્તિત્વનાં અલગ-અલગ પાસાંઓનો આપણને પરિચય કરાવે છે.

સાવિત્રીબાઈ ભારતનાં પ્રથમ મહિલા શિક્ષક જ નહીં પણ સ્વતંત્ર વ્યક્તિત્વ ધરાવતાં ક્રાંતિકારી પણ હતાં.

ઘરની બહાર નીકળીને સામાજિક સુધારણાના કામ કરનારાં આ મહાન મહિલાનો પરિચય આ પત્રોમાંથી મળે છે. સમયથી આગળ...\n\ntl;dr:

''અહીં એક અણછાજતી ઘટના બની છે. ગણેશ નામના એક બ્રાહ્મણને પોથી-પુરાણો સાથે ઘણો લગાવ છે. તે ગામે-ગામ ફરીને પંચાંગ બતાવીને પોતાનું ગુજરાન ચલાવે છે.


જયંતીવિશેષ : "ભારતમાં રાજ્યસત્તા એ સહુથી મોટી આતંકવાદી બની ગઈ છે"\nગિરીશ બી પટેલ

હું અને તમે આસિસ્ટંસ ટુ ટૅરરિઝમની જોગવાઈ હેઠળ અટકાયતમાં આવી જઈશું', કર્મશીલ ધારાશાસ્ત્રી ગિરીશ પટેલે 9 એપ્રિલ 2015ના રોજ આ ગંભીર વાત તેમની ખાસ હળવાશભરી ઢબે કહી હતી.

ગિરીશભાઈ ગુજરાતની રાજ્ય સરકાર દ્વારા પ્રસ્તાવિત આતંકવાદવિરોધી ગુજસીટોક વિધેયકનો વિરોધ કરવા માટેની જાહેરસભામાં બોલી રહ્યા હતા.

એ સભા વિવિધ નાગરિક સંગઠનોએ અમદાવાદના મહેંદી નવાઝ જંગ સભાગૃહમાં યોજી હતી. લોકશાહી માટેના લડવૈયા ગિરીશભાઈએ ગુજસીટોકના વિધેયકને 'દમનકારી, બિનજરૂરી, લૉ-લેસ' કાયદા માટેનું વિધેયક ગણાવીને તેની ગંભીર મર્યાદાઓ ખુલ્લી પાડી.

ગુજરાતમાં ગુજસીટોક કાયદો પહેલી ડિસેમ્બરથી અમલમાં આવ્યો છે. વડા પ્રધાન નરેદ્ર મોદી ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી હતા અને અમિત શાહ ગૃહમંત્રી હતા તે વખતે 2003માં આ કાયદો ઘડવા માટેનું વિધેયક વિધાનસભાએ પસાર કર્યું હતું.

ત્રણ રાષ્ટ્રપતિઓએ તેને સુધારા માટે પાછું મોકલ્યું હતું.

આખરે 2015ના માર્ચમાં વિરોધપક્ષ કૉંગ્રેસના સભાત્યાગ વચ્ચે વિધાનસભાએ પસાર કરેલા આ વિધેયકને અત્યારના રાષ્ટ્રપતિએ મંજૂરી આપી હતી.

આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ પર રોક લગાવવા ઉપરાંત આ કાયદો વિવિધ પ્રકારના ગુનાઓને નાથવા માટે પણ ઘડવામાં આવ્યો છે.

તેમાં આર્થિક છેતરપિંડી માટેની મલ્ટિલેવલ માર્કેટિંગ સ્કીમ્સ, પૉન્ઝી સ્કીમ્સ, ધાકધમકીથી પૈસા પડાવવા, હત્યા માટેની સોપારી આપવી-લેવી, સલામતી માટે પૈસા માગવા, કેફી દ્રવ્યોનો વેપાર કરવો જેવા ગુનાનો સમાવેશ થાય છે.

અભ્યાસીઓને મતે ગુજસીટોક કાયદાની સહુથી વિવાદાસ્પદ જોગવાઈ એ છે કે તે મૌખિક રીતે ટેલિફોન દ્વારા કે મોબાઇલ દ્વારા થયેલી વાતચીતને કે સંદેશાને ઇન્ટરસેપ્ટ કરીને એટલે કે આંતરીને તેને અદાલતમાં પુરાવા તરીકે રજૂ કરવાની પોલીસને સત્તા આપે છે.

વળી આ પ્રકારનાં ઇન્ટરસેપ્શન માટે પોલીસે કોઈ પ્રક્રિયા કે દસ્તાવેજીકરણ કરવાની ભાગ્યે જ કોઈ જરૂરિયાત આ કાયદામાં દર્શાવવામાં આવી છે.

નોંધવું જોઈએ કે પૂર્વરાષ્ટ્રપતિ અબ્દુલ કલામે આ વિધેયકને 'ઇન્ટરસેપ્શન ઑફ કૉમ્યુનિકેશન'ના મુદ્દે પાછું મોકલ્યું હતું.

પૂર્વરાષ્ટ્રપતિ પ્રતિભા પાટીલે આ વિધેયકમાં પોલીસ સામે કરેલ કબૂલાતને અદાલતમાં પુરાવા તરીકે માન્ય રાખવાની જોગવાઈના મુદ્દે તેને પાછું મોકલ્યું હતું અને રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખરજીએ તેમાં કેટલીક વિશેષ સ્પષ્ટતાઓ માગી હતી.

નિષ્ણાતોને મતે લોકશાહીની દૃષ્ટિએ ગુજસીટોક કાયદાની બીજી એક મર્યાદા એ છે કે તેમાં 'જાહેર કાયદો અને વ્યવસ્થાને ખલેલ પહોંચાડી...\n\ntl;dr:

'ગુજરાત કંટ્રોલ ઑફ ટૅરરિઝમ ઍન્ડ ઑર્ગેનાઇઝડ્ ક્રાઇમ (ગુજસીટોક) બિલની જોગવાઈઓ તમે જોશો તો આ મિટિંગ ગેરકાયદેસરની ગણાશે.


જયંતીવિશેષ : કાર્લ માર્ક્સની એ પાંચ વાતો જેણે આપણી જિંદગી બદલી\nશું તમે એવા લોકોમાં સામેલ છો જે દુનિયામાંથી શોષણ અને અસમાનતાનો ખાત્મો ઇચ્છે છે?

જો તમારો જવાબ હા હોય તો આજનો દિવસ યાને કે 5 મે આપના માટે ખાસ છે. આજને દિવસે કાર્લ માર્ક્સનો જન્મ થયો હતો.

જેમણે 20મી સદીનો ઇતિહાસ વાંચ્યો હશે એમને એ પણ ખબર હશે કે માર્ક્સની ક્રાંતિકારી રાજનીતિનો વારસો ખૂબ મુશ્કેલીભર્યો રહ્યો છે.

એક મજબુત સામાજિક એન્જિનિયરિંગ એમના વિચારોથી જ પ્રેરિત માનવામાં આવે છે. સામ્રાજ્યવાદ, આઝાદી અન સામૂહિક હત્યાઓ સાથે એમના સિદ્ધાં જોડાયાં પછી એમને એક વિભાજનકારી ચહેરાં તરીકે જોવામાં આવ્યા પરંતુ માકર્સનો એક બીજો પણ ચહેરો છે.

એ ચહેરો છે એક ભાવનાશાળી વ્યકિતનો જેમણે દુનિયાને બહેતર બનાવવામાં મહત્ત્વનું યોગદાન આપ્યું.

એમની આ પાંચ વાતો એવી છે જેમણે આપણી જિંદગી બદલી દીધી. વાંચો.

1. તેઓ બાળકોને શાળાએ મોકલવા માગતા હતા, કામે નહીં.

કેટલાંક લોકો આ વાક્યને ફક્ત એક નિવેદન તરીકે લઈ શકે છે પરંતુ 1848માં જ્યારે તેઓ કમ્યુનિસ્ટ ઘોષણાપત્ર લખી રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે બાળ મજૂરીનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

આંતરરાષ્ટ્રિય મજૂર સંઘના 2016ના જાહેર થયેલા આંકડાઓ પ્રમાણે આજે પણ દુનિયામાં દર 10માંથી 1 બાળક મજૂર છે.

બહુ બધા બાળકો કારખાનું છોડી શાળાએ જઈ રહ્યાં છે તો આ કાર્લ માર્ક્સનો ઉપકાર છે.

ધ ગ્રેટ ઇકોનોમિક્સના લેખિકા લિંડા યૂહ કહે છે કે 1848માં રજૂ કરવામાં આવેલા કાર્લ માર્ક્સના ઘોષણાપત્રના દસ મુદ્દાઓમાં બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં મફત શિક્ષણ આપવાની વાત પણ સામેલ હતી. કારખાનાઓમાં બાળમજૂરી પર પ્રતિબંધનો પણ એમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

2. તેઓ ઇચ્છે છે કે તમે પોતે જ તમારી જિંદગીના માલિક બનો.

શું તમે અત્યારે દિવસના 24 કલાક પૈકી નિશ્ચિત સમય માટે કામ કરો છો? નિશ્ચિત દિવસ કામ કરો છો? કામના સમયે લંચ બ્રેક લો છો? એક ચોક્કસ ઉંમર પછી નિવૃત થાવ છો અને પેન્શન પામો છો?

જો આનો જવાબ હા હોય તો તમારે કાર્લ માર્ક્સનો આભાર માનવો જોઇએ.

લંડન સ્કૂલ ઑફ ઇકોનોમિક્સના પ્રોફેસર માઇક સૈવેજ હે છે કે, પહેલા તમને વધારે લાંબા સમય સુધી કામ કરવાનું કહેવામા આવતું. તમારો સમય તમારો નહોતો અને તમે પોતે તમારી પોતાની જિંદગી વિશે વિચારી નહોતા શકતા.

મૂડીવાદી સમાજમાં જીવન જીવવા માટે શ્રમ વેચવો એની મજબૂરી બનાવી દેવામાં આવે છે એવું કાર્લ માર્ક્સે લખ્યું હતું.

કાર્લ માર્ક્સના કહેવા મુજબ મોટા ભાગે આપને આપની મહેનત મુજબ પૈસા નથી આપવામાં આવતા અને તમારું શોષણ કરવામાં આવે છે.

કાર્લ...\n\ntl;dr:

તમે રજાને દિવસે શું કરવા ધારો છો? લૉન્ગ ડ્રાઇવ પર જવા માગો છો કે પછી કોઈ પુસ્તકાલયમાં જઈને પુસ્તક વાંચવા ઇચ્છો છો?