બ્લૉગ : સેનાની વીરતા એ મોદી સરકારની રાજકીય મિલ્કત નથી\nએ કારણે જ સૈન્યની શાખ અને તેની સાથે જોડાયેલી લોકભાવનાનો રાજકીય લાભ લેવાના પ્રયાસ જોરશોરથી થઈ રહ્યા છે.

પોતાના 48માં માસિક સંબોધનમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેમના મનની એક દિલચસ્પ વાત કહી હતી.

મોદીએ કહ્યું હતું, "જેઓ રાષ્ટ્રની શાંતિ તથા ઉન્નતિના માહોલને નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરશે એ લોકોને આપણા સૈનિકો જડબાતોડ જવાબ આપશે એ હવે નક્કી થઈ ગયું છે."

શું પાકિસ્તાન તરફથી આવતી દરેક ગોળી અને ગોળાનો જવાબ ભારતીય સૈન્ય અત્યાર સુધી આપતું ન હતું?

સૈન્યને કોઈ નવા આદેશ આપવામાં આવ્યા છે? બિલ્કુલ નહીં.

આ યુદ્ધ જેવો રાજકીય માહોલ તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ છે, જેમાં સૈન્ય અને સરકારને સાથે-સાથે દેખાડી શકાય.

લોકો સુધી એવો સંદેશો પહોંચાડી શકાય કે મોદી સરકાર સૈન્ય સાથે છે અને સૈન્ય સરકારની સાથે છે.

તેનાથી એ સાબિત કરવું આસાન થઈ જશે કે જે સરકારની વિરુદ્ધ છે, તે સૈન્યની પણ વિરુદ્ધ છે, મતલબ કે દેશદ્રોહી છે.

જે રીતે હિંદુ, રાષ્ટ્ર, સરકાર, દેશ, મોદી, બીજેપી, સંઘ, દેશભક્તિ વગેરેને એકબીજાનાં પર્યાયવાચક બનાવી દેવાયાં છે તેમ તેમાં હવે સૈન્યને પણ જોડવામાં આવી રહ્યું છે,

જેથી આ પૈકીના કોઈ પણ એકની ટીકાને સમગ્ર રાષ્ટ્ર તથા તેના દેશભક્ત સૈન્યની ટીકા ગણાવી શકાય.

"રાજકારણનું હિંદુકરણ અને હિંદુઓનું સૈન્યકરણ"

વડા પ્રધાને ખરેખર નવી વાત નક્કી કરી છે, કારણ કે સૈન્યનું કામ વિદેશી હુમલા સામે દેશનું રક્ષણ કરવાનું છે, પરંતુ હવે "રાષ્ટ્રની શાંતિ અને ઉન્નતિના માહોલને નષ્ટ કરનારા" લોકો સામે સૈન્ય કામ પાર પાડશે?

આ વાત વિશે ગંભીરતાપૂર્વક વિચારવું જોઈએ. આ કોઈ મામૂલી વાત નથી.

તેમના કથનનો આશય એ છે કે તેમની સરકારે રાષ્ટ્રમાં શાંતિ અને ઉન્નતિનો માહોલ બનાવ્યો છે.

તેને નષ્ટ કરનાર કોણ છે તેની વ્યાખ્યાના તમામ વિકલ્પ ખુલ્લા રાખવામાં આવ્યા છે અને તે સમય તથા જરૂરિયાત અનુસાર નક્કી કરી શકાય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

"રાષ્ટ્રની શાંતિ તથા ઉન્નતિના માહોલને નષ્ટ કરનારાઓ" તરીકે વિરોધ પક્ષ, મીડિયા, લઘુમતીઓ અને માનવાધિકાર કાર્યકરોનો વારો પણ આવી શકે છે?

દુનિયાના બધા લોકશાહી દેશોમાં સૈન્ય તથા રાજકારણને અલગ રાખવાની પરંપરા રહી છે અને તેનાં નક્કર કારણો પણ છે.

અલબત, ભારતમાં સૈન્યને રાજકારણના કેન્દ્રમાં લાવવાની વ્યૂહરચનાના લક્ષણ ઘણા સમયથી જોવા મળી રહ્યાં છે.

શિક્ષણ સંસ્થાઓમાં ટેન્ક ગોઠવીને વિદ્યાર્થીઓમાં દેશભક્તિની ભાવનાનો સંચાર કરવાનો પ્રયાસ કે સેન્ટ્રલ યુનિવર્સિટીઓમાં...\n\ntl;dr:

સૈનિકોનાં મેડલો નેતાઓના કુરતાઓ પર શોભતાં નથી. દેશમાં કોઈ સંસ્થાની આબરુ હજુ સુધી બચેલી છે તો એ છે સૈન્ય.


બ્લૉગ: #MeToo અને 'તેરા પીછા ના છોડુંગા'\nદર મહિનાની પહેલી તારીખે કિશોર કુમારનું ગીત વાગતું, 'ખુશ હૈ જમાના આજ પહલી તારીખ હૈ...' પહેલી તારીખ પગારનો દિવસ હતો. આ ગીત સાંભળીને બધા ખુશ જણાતા.

રાતના પોણા નવ વાગ્યે તરાઈ ક્ષેત્રની અંધારી ગલીઓમાં લગભગ દરરોજ રેડિયો પર એક અવાજ સંભળાતો હતો- આ આકાશવાણી છે. હવે દેવકીનંદન પાંડે પાસેથી સમચાર સાંભળો.

આજના સમયમાં લગભગ દરેક સમાચાર બુલેટિનની શરૂઆત 'વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું...' વાક્યથી થાય છે તેવી જ રીતે ત્યારે દેવકીનંદન પાંડે કહેતાં, 'વડાં પ્રધાન શ્રીમતી ઇન્દિરા ગાંધીએ કહ્યું છે...'

પોણા નવના સમાચાર સાંભળતા-સાંભળતા અમે સૂઈ જતા હતા. એ દિવસોમાં કિશોર કુમારનું એક ગીત પ્રચલીત હતું- 'લડકી ચલે સડકો પે, આઈ કયામત લડકો પે'.

અમારામાં યુવક હોવાનો અહેસાસ તો હતો, પરંતુ એ સમજાતું નહોતું કે છોકરીઓના રસ્તા પર ચાલવાથી કયામત કેવી રીતે આવે?

તેઓ તેમના રસ્તે જાય અને અમે અમારા.

કયામતનો સાચો અર્થ તો ખબર નહોતો, પરંતુ એટલી ખબર હતી કે કયામત મતલબ કંઈક ગડબડ થવી. મતલબ કે હૉમવર્ક કર્યા વિના શાળાએ જઈએ તો કયામત આવી શકે છે.

ગુસ્સો ખૂબસૂરત છે તો પ્યાર...

અમને ફિલ્મો જોવાની કોઈ ના નહોતી, કારણ કે અમારા ગામ પાસે માઇલો સુધી કોઈ થિયેટર જ નહોતું.

પરંતુ રેડિયો મારફતે કિશોર કુમાર પાસેથી અમે શીખી રહ્યા હતા કે જ્યારે છોકરીઓ રસ્તા પર ચાલે છે, ત્યારે કયામત આવવાનું જોખમ રહે છે.

હવે વાત કરીએ વર્તમાન સ્થિતિની. રજાનો દિવસ છે અને બહાર ફેલાયેલો હળવો તડકો શિયાળાની પધરામણીના સંકેત આપી રહ્યો છે.

સવારના પહોરમાં ગામડેથી લાવેલા રેડિયો પર કિશોર કુમારના ગીતો ચાલી રહ્યાં છે.

ગ-ગ-ગ ગુસ્સા ઇતના હસીન હૈ, તો પ્યાર કૈસા હોગા...

ઐસા જબ ઇન્કાર હૈ, તો ઇકરાર કૈસા હોગા...

આ ગીત સાંભળી હું અંદાજ લગાવી રહ્યો છું કે અભિનેત્રી ગુસ્સામાં છે અને અભિનેતા આ ગીત ગાવીને તેને ખીજવી રહ્યો છે.

અભિનેત્રી આગળ જવા માગતી હશે, પરંતુ અભિનેતા તેનો રસ્તો રોકી રહ્યો છે.

અભિનેત્રી જેટલો ગુસ્સો કરે, જેટલો ઇન્કાર કરે અભિનેતાને લાગે છે કે તે ખૂબસૂરત લાગી રહી છે અને જો પ્રેમ કરશે તો એ કેવો હશે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ વચ્ચે એક વિજ્ઞાપન આવે છે અને બાદમાં અન્ય એક ગીત શરૂ થાય છે. ફરી એક વખત કિશોર કુમારના અવાજમાં 'તેરા પીછા ના છોડૂંગા સોણિયે, ભેજ દે ચાહે જેલ મે... દો દિલો કે મેલ મે.'

આ ગીતમાં પણ અભિનેત્રી ચૂપ છે. અંદાજ લગાવી શકાય છે કે અભિનેતા તેનો પીછો કરી રહ્યો છે અને અભિનેત્રી ખુશ...\n\ntl;dr:

થોડા સમય પહેલાં હું મારા ગામડેથી એક રેડિયો લઈ આવ્યો હતો. સવારે ઑફિસ જવા માટે તૈયાર થતી વખતે આ રેડિયો સાંભળું છું. આ દરમિયાન એ દિવસો યાદ આવે છે, જ્યારે શાળાએ જવા માટે અમે તૈયાર થતા અને ઘરના એક ખૂણામાં રેડિયો વાગ્યા કરતો.


બ્લૉગ: 'ગર્વથી કહો અમે હિંદુ છીએ અને અમને કોઈ ચિંતા નથી'\nવડાપ્રધાને 'ગુજરાતી ગૌરવ'નો શંખનાદ કરતા ચૂંટણી સભાઓમાં જણાવ્યું કે 'ગુજરાતના દીકરા'એ દુનિયાભરમાં ભારતનો ડંકો વગાડી દીધો છે.

તેના માટે દેશ પર, મોદી પર, સરકાર પર અને ભાજપ પર ગર્વ કરવો જોઈએ. ગર્વ કરવાની મત આપવાથી વધુ સુંદર કોઈ અભિવ્યક્તિ હોઈ શકે?

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જે લોકો સંમત છે તેમને એ જ કહેવામાં આવે છે- તમે શરમ કરો, કેમ કે હિંદુ વિરોધી, રાષ્ટ્રવિરોધી, કોંગ્રેસી, સેક્યુલર, લિબરલ, બુદ્ધિજીવી, પાકિસ્તાન સમર્થક, મુસ્લિમ, આતંકવાદી અને દેશદ્રોહી વગેરે એક જ તો છે.

કેટલાક લોકો તો એવા ઘીટ છે કે તેમને 'શરમ કરો' કહેવામાં આવે છે પરંતુ તેઓ ચિંતા કરવા લાગે છે, ક્યારેક બંધારણની, ક્યારેક લોકતંત્રની, ક્યારેક સંસદની, ક્યારેક સંસ્થાઓની, ક્યારેક દલિતોની, આદિવાસી, મહિલાઓ અને મુસ્લિમોની, ક્યારેક ખેડૂતોની અને મજૂરોની.

ચિંતા કરનારા લોકોની ચિંતા નથી

કેટલાક લોકો વારંવાર ચિંતા કરે છે, તો સરકારે પણ ક્યારેક ક્યારેક થોડી ઘણી ચિંતા કરવી પડે છે.

કેમ કે ચિંતા કરનારા લોકો ગર્વ કરતા લોકોને ભ્રમિત કરે છે, નકારાત્મકતા ફેલાવી દે છે. તેમને એવું કરવાથી રોકવામાં આવે જેથી આખો દેશ કોઈ અડચણ વગર ગર્વ કરી શકે.

આમ તો સરકારની પ્રાથમિકતા સ્પષ્ટ છે, તે ચિંતા કરતા લોકોની ચિંતા નથી કરતી.

પરંતુ ગર્વ કરતા લોકો જ્યારે ચિંતા કરે છે તો સરકારને તેમના કરતા વધારે ચિંતા થાય છે.

ઉદાહરણ તરીકે રાણી પદ્માવતીના સન્માનને બચાવવા માટે ચિંતિત થયેલા લોકોનું તલવાર કાઢવાનું કાર્ય.

સરકાર તુરંત હરકતમાં આવી. રાણી પદ્માવતીને ભારત માતા, ગોમાતા, ગંગા માતાની જેમ રાષ્ટ્રમાતાનો દરજ્જો આપ્યો.

ફિલ્મ રિલીઝ થાય તે પહેલાં જ પ્રતિબંધ લગાવી દેવાયો. જેનાથી ક્ષણિક ચિંતામાં ઘેરાયેલા લોકો ગર્વ કરવાની સ્થિતિમાં પરત ફરી શકે.

ચિંતામુક્ત અને ગર્વયુક્ત સમાજનાં સપનાં સહેલાં નથી.

લોકો ક્યારેક જમવાનું ન મળતા મૃત બાળકીની માનો વીડિયો શૅર કરવા લાગે છે તો ક્યારેક કોઈ નિર્દોષની હત્યાનો. આ કરવાથી ગર્વ કરવામાં અડચણ ઉત્પન્ન થાય છે.

સરકાર નિવેદન આપીને વાત વધારવાના બદલે, ચૂપ રહીને ધૈર્ય સાથે રાહ જુએ છે કે લોકો જલદી ગર્વવાળી સ્થિતિમાં પરત ફરી આવે.

ગર્વ કરવાની માત્રા નિર્ધારિત કરવામાં આવે

ઝારખંડમાં સંતોષીનું ભૂખના કારણે મૃત્યુ થયું હતું

ખરેખર ચિંતા કરતા લોકોનો દૃષ્ટિકોણ જ ખોટો છે.

જે ઝારખંડમાં બાળકીનું આધારકાર્ડ ન હોવાથી ભૂખના કારણે મૃત્યુ થયું તે જ રાજ્યમાં ગાય માટે એમ્બ્યુલન્સ સેવા તો...\n\ntl;dr:

સરકાર સતત કહી રહી છે કે જનતા દેશ પર ગર્વ કરે. આશા છે કે આ ફૉર્મ્યૂલાથી જનતા દેશ ચલાવનારા લોકો પર પણ ગર્વ કરશે. કેમ કે દેશ, સરકાર, ભાજપ, હિંદુ અને મોદી એક જ તો છે.


બ્લૉગ: એ જંગલી કૂતરાં કોણ છે જેનાથી હિંદુ સિંહને જોખમ છે?\n11ને બદલે 8મી સપ્ટેમ્બર એ માટે પસંદ કરાઈ કારણ કે જો આ સભા સપ્તાહના અંતમાં ના યોજાય, તો કામ છોડીને અમેરિકામાં ભાષણ સાંભળવા લોકો ના આવે.

એટલા માટે વિશ્વ ધર્મ સંસદની જગ્યાએ વિશ્વ હિંદુ સંમેલનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું.

તમે મોહન ભાગવતનું અંગ્રેજીમાં અપાયેલું 41 મીનીટનું ભાષણ સાંભળશો, તો તમને સમજાશે કે તેમણે સ્વામી વિવેકાનંદ પાસેથી કોઈ પ્રેરણા લીધી નથી.

સમગ્ર ભાષણ દરમિયાન અમેરિકાનો ઝંડો બૅકગ્રાઉન્ડમાં હતો, ત્યાં ના તો કોઈ ભગવો ધ્વજ હતો, ના તિરંગો.

જોકે, તેમણે ઘણી વાતો કહી જેની ઉપર ધ્યાન અપાવું જોઈએ કેમ કે તેઓ સામાન્ય વ્યક્તિ નથી. સંસારની સૌથી મોટી એનજીઓના પ્રમુખ છે જેને ભારતની હાલની સરકાર પોતાની પ્રગતિનો રિપોર્ટ રજૂ કરે છે. કેમ કે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ ભાજપની 'માતૃસંસ્થા' છે.

'ભારત જ્ઞાની હોવા છતાં કેમ આવી તકલીફો?

મોહન ભાગવતે કહ્યું કે ભારતમાં હંમેશાંથી સમગ્ર સંસારનું જ્ઞાન રહેલું છે. ભારતના સામાન્ય લોકો પણ આ વાતોને સમજે છે.

એ પછી તેમણે એક રસપ્રદ સવાલ પૂછ્યો, "તો પછી શું ખોટું થઈ ગયું, આપણે હજારો વર્ષોથી તકલીફો કેમ ભોગવી રહ્યાં છીએ?"

આ સવાલનો જવાબ આપતા કહ્યું કે આવું એટલા માટે થયું કારણકે 'આપણે આપણા આધ્યાત્મિક જ્ઞાન મુજબ જીવવાનું છોડી દીધું છે.'

વિચારો કે તેમણે હજારો વર્ષોની તકલીફ કેમ કહ્યું. સંઘનું માનવું છે કે ભારતના ખરાબ દિવસો અંગ્રેજી રાજથી નહીં બલ્કે મુસલમાનોના હુમલાઓથી શરૂ થયા, મુઘલકાળને પણ તેઓ મુસીબતનો સમય માને છે.

હકીકતમાં એવા પ્રસંગો યાદ નથી આવતા જયારે સંઘે અંગ્રેજી શાસનની ટીકા કરી હોય. ના ભૂતકાળમાં, ના વર્તમાનમાં. ટીકા કરવાને મામલે મુઘલો તેમના પ્રિય રહ્યા છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ પછી તેમણે એક વધુ રસપ્રદ વાત કહી, "આજની તારીખમાં હિંદુ સમાજ દુનિયાનો એવો સમાજ છે જેમાં દરેક ક્ષેત્રના મેઘાવી લોકો સૌથી વધુ સંખ્યામાં મોજૂદ છે."

કોણ જાણે આવું તારણ તેમણે કયા આધારે કાઢ્યું કે હિંદુ, પોતાના હિંદુ હોવાને લીધે યહૂદીઓ, ઈસાઈઓ અને મુસલમાનોથી વધુ પ્રતિભાશાળી છે?

આ હિંદુ ગૌરવને જાગૃત કરવાનો તેમનો પ્રયત્ન હતો, ત્યારબાદ તરત જ તેમણે કહ્યું કે હિંદુ એક થઈને કામ નથી કરતા, એ જ તેમની સૌથી મોટી સમસ્યા છે.

તેમણે એક કિસ્સો સંભળાવ્યો કે એક હોવાનાં આહ્વાન ઉપર હિંદુઓ કહેતા રહ્યાં છે કે "સિંહ ક્યારેય ઝુંડમાં નથી ચાલતો."

તેમણે કહ્યું, "જંગલનો રાજા, રૉયલ બંગાળ ટાઈગર પણ જો એકલો હોય તો જંગલી કૂતરાં તેને...\n\ntl;dr:

અગિયારમી સપ્ટેમ્બર ૧૮૯૩ના દિવસે શિકાગોમાં મળેલી વિશ્વ ધર્મ સંસદમાં સ્વામી વિવેકાનંદનાં ભાષણની યાદમાં રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના પ્રમુખ મોહન ભાગવતે પણ શિકાગોમાં જ આઠમી સપ્ટેમ્બરે એક ભાષણ આપ્યું છે.


બ્લૉગ: ખરું કહ્યું, દેશને તલાટી ચલાવે છે કે વડા પ્રધાન\nતલાટીને હંમેશાથી પોતાની તાકતનો ખ્યાલ હતો જ. તેને ખબર હતી કે જો તેની કૃપા ન થઈ તો તહસીલની ફાઇલ જામ કરી શકાય છે.

દાયકાઓમાં પહેલી વખત કોઈ વડા પ્રધાનને આ શક્તિનો અહેસાસ થયો છે, એટલું જ નહીં, તે મંચ પરથી જાહેર પણ કર્યું, "અમારી પાસે ઇરાદો છે અને તાકત પણ."

સરકારી હોદ્દાને કારણે તલાટીને જે વાતની જાણ હતી તે વાતનો અહેસાસ હવે પૂર્ણ બહુમતીવાળી સરકારના વડા પ્રધાનને પણ થઈ ગયો છે.

અન્યથા મોદીની પહેલાં ખીચડી સરકારો ચલાવનારાં વડા પ્રધાનોના ચહેરાઓ પર થાક સ્પષ્ટ રીતે વર્તાતો હતો.

સારું છે કે અત્યારસુધી કોઈ વડા પ્રધાન સાથે પનારો નથી પડ્યો. એક અંતર સાથે વી. પી. સિંહ, એચ.ડી. દેવેગૌડા અને પી. વી. નરસિંહ્મારાવ સાથે વાત થઈ છે, પરંતુ ક્યારે વડા પ્રધાનની નજીક પહોંચીને  તેમની પાસે બેસીને પૂછી શકીએ, 'કેમ છો?'

હા, તલાટીએ એક વખત એટલો હેરાન-પરેશાન કરી મૂક્યો હતો કે આજે પણ તે વાત યાદ આવે છે તો હાંફ ચડી જાય છે.

વડા પ્રધાનોનાં સ્નેહ-ઝોન સુધી પહોંચવા માટે ઘણાં વર્ષ અગાઉથી મહેનત કરવી પડે છે, જે નેતાઓમાં વડા પ્રધાન બનવાની શક્યતા જણાતી હોય, તેવાં નેતાઓની ઓસરીઓમાં બેસીને કલાકો સુધી રાહ જોવી પડે છે.

'દેશવાસીઓને શું સંદેશ આપવા માગશો' વગેરે જેવાં સવાલોથી ભરપૂર ઇન્ટર્વ્યૂ લેવા પડે છે, એવું સાબિત કરવું પડે છે કે તમારી સાથે જ છું, પારકો ન સમજશો.

અનેક વિખ્યાત પત્રકારો તમને પ્રભાવશાળી નેતાઓની ઓરીમાં રાહ જોતાં જોવા મળી રહેશે.

એક સમયે અટલ બિહારી વાજપેયીના ઘરે ફોન કરવો હોય તો તેઓ સહેલાઈથી ફોન પર આવતા હતા અને બેધડક રીતે વાત પણ કરતા હતા.

ક્યારેક કોઈ સભા-સમારંભમાં મળી જાય તો મુક્ત રીતે હસતા અને ક્યારેક સીધો સવાલ પૂછીએ તો નારાજ પણ થઈ જતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

1999ની લોકસભા ચૂંટણી વખતે તેઓ લખનૌની બેઠક પરથી સંસદની ચૂંટણી લડવાના હતા, એ સમયે ભાજપના કેટલાક નિવેદનબાજ નેતાઓએ મહાત્મા ગાંધીની ઉપર નિશાન સાધતા હતા.

કોઈ નેતાએ નિવેદન આપ્યું હતું કે ભારતના કોઈ રાષ્ટ્રપિતા ન હોય શકે.

ઉમેદવારી પત્રક દાખલ કરીને બહાર નીકળેલા વાજપેયીને ભીડની વચ્ચેથી અટકાવીને મેં પણ એ સવાલ જ પૂછ્યો હતો.

એક સમયગાળામાં વાજપેયીએ કહ્યું હતું કે ગાંધીવાદી સમાજવાદ એ ભાજપની વિચારધારા છે. એ સમયે હિંદુત્વ, સાંસ્કૃત્તિક રાષ્ટ્રવાદ જેવા શબ્દો ચલણમાં નહોતા આવ્યા.

આથી જ્યારે તેમની જ પાર્ટીના લોકો એવું કહેવા લાગ્યા કે ભારતના કોઈ રાષ્ટ્રપિતા ન હોય શકે, ત્યારે આ સવાલ તેમને પૂછાવો જ...\n\ntl;dr:

ખુદ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને પણ અંદાજો છે કે જો તલાટી આડો ચાલે તો  કીચડમાં ફસાયેલા વિકાસરથને કોઈ બહાર નહીં કાઢી શકે. આથી તેમણે લખનૌમાં કહ્યું કે દેશને કાં તો વડા પ્રધાન ચલાવે છે અથવા તો તલાટી.


બ્લૉગ: ગુજરાતમાં કોંગ્રેસ પર દાવ ખેલવા કોઈ તૈયાર નથી?\n'ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં જોરદાર ટક્કર થશે તેમાં કોઈ શંકા નથી'

એ સમયે વિધાનસભાની ચૂંટણી ઘણી દૂર લાગતી હતી, પણ એ ડિસેમ્બરમાં યોજાશે એ બધા જાણતા હતા.

તેમ છતાં ભારતીય જનતા પાર્ટી(બીજેપી)ના પ્રમુખ અમિત શાહે અમદાવાદમાં પક્ષના કાર્યકરોની રેલીઓ યોજીને ચૂંટણીનું બ્યૂગલ ફૂંક્યું હતું.

વાસ્તવિકતાને ધ્યાનમાં લઈને કાર્યકરોને ચૂંટણી માટે તૈયાર કરવાનો સ્પષ્ટ સંદેશો લઈને જિલ્લા તથા તાલુકા સ્તરના અનેક નેતાઓ તેમના ગામમાં પાછા ફર્યા હતા.

એ પૈકીના કેટલાકે મને જણાવ્યું હતું કે તેઓ ચૂંટણી માટે ખુદને તૈયાર કરી રહ્યા છે. બીજી તરફ બીજેપીના કટ્ટર પ્રતિસ્પર્ધી કોંગ્રેસની છાવણીમાં સુસ્તી જણાતી હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પ્રતિસ્પર્ધી છાવણીઓમાં જોવા મળેલા ઉત્સાહ અને અસ્વાભાવિક સ્તબ્ધતાના વિરોધાભાસી મૂડની નોંધ મેં લીધી હતી.

હું કોંગ્રેસના કેટલાક ધારાસભ્યોને મળ્યો હતો. તેઓ એવું સૂચવતા હતા કે ચૂંટણીની તૈયારી માટે ઘણો સમય બાકી છે.

જોકે, બીજેપીના વિધાનસભ્યોએ મને એવો સંકેત આપ્યો હતો કે ચૂંટણીનો સમય આવી પહોંચ્યો છે અને તેઓ તેમના મતવિસ્તારોમાં ટૂંક સમયમાં ચૂંટણીનું કામકાજ શરૂ કરી દેશે.

'ગુજરાતમાં સરકાર રચવા માટે કોઈ પણ પક્ષ માટે 92 વિધાનસભ્યો જરૂરી છે'

182 બેઠકો ધરાવતી ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીની જાહેરાત થઈ ગઈ છે એ હવે આપણે બધા જાણીએ છીએ.

ગુજરાતમાં સરકાર રચવા માટે કોઈ પણ પક્ષ માટે 92 ઘારાસભ્યો જરૂરી છે. ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં જોરદાર ટક્કર થશે તેમાં કોઈ શંકા નથી.

તેમ છતાં શાસક બીજેપી ગુજરાતમાં ફરી સરકાર રચશે એવી શક્યતા વધારે હોવાની લાગણી પ્રવર્તી રહી છે.

બીજેપીએ એપ્રિલ મહિનામાં જ ચૂંટણી પ્રચાર શરૂ કરી દીધો હતો. તેથી બીજેપી આગળ રહે એ શક્ય છે.

બીજેપીનો આત્મવિશ્વાસ મજબૂત હોવાનું કારણ છે. કારણ એ છે કે બીજેપીની ચૂંટણી વ્યવસ્થા રાજ્યમાં ઊંડે સુધી પ્રસરેલી છે, જ્યારે કોંગ્રેસ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં તેની ઑફિસો ગોઠવવામાં વ્યસ્ત છે.

ગુજરાતમાં 1990થી જનતા પાર્ટી સાથે બીજેપી સત્તામાં હતી અને 1995થી બીજેપી એકલાહાથે સત્તા પર છે.

'ગુજરાતમાં વર્ષ 1995થી બીજેપી એકલાહાથે સત્તા પર છે'

ગુજરાતમાંથી બીજેપીને ઉખેડી ફેંકવા માટે કોંગ્રેસ અને યુવાન દલિત નેતા જિગ્નેશ મેવાણી તથા ઓબીસી નેતા અલ્પેશ ઠાકોર જેવા તેના સાથીઓએ આકરી મહેનત કરવી પડશે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી હવે ગુજરાતના ચૂંટણી જંગમાં નહીં હોય, પણ તેઓ બીજેપી માટે હુકમનો એક્કો છે....\n\ntl;dr:

કેટલીક સ્પેશ્યલ સ્ટોરીઝ કરવા માટે મેં આ વર્ષના એપ્રિલમાં ગુજરાતના ઘણાં વિસ્તારોનો પ્રવાસ કર્યો હતો.


બ્લૉગ: ઝૈનબની હત્યાથી પાક.માં 'નિર્ભયા' જેવો આક્રોશ પેદા થશે?\nમને યાદ છે કે એ સમયે હું એટલી હદે ડરી ગઈ હતી કે, બીમાર પડી ગઈ હતી.

મારી અંદર અસુરક્ષાની ભાવના ઉત્પન્ન થઈ ગઈ હતી. આવી પરિસ્થિતિમાં બે દેશો વચ્ચે જે અંતર છે તે ગૌણ બની જાય છે.

આવી જ ઘટના હવે પાકિસ્તાનમાં ઘટી છે. એ ઘટનાને એક અઠવાડિયા કરતા વધારે સમય વીતી ગયો છે.

કસૂરની રહેવાસી સાત વર્ષની માસૂમ બાળકી ઝૈનબ પર પહેલાં બળાત્કાર થયો અને ત્યારબાદ તેની નિર્મમ હત્યા કરી દેવાઈ.

હું ફરી એક વખત દુઃખી છું, નિરાશ છું અને પરેશાન છું.

દરરોજ શારીરિક હિંસાના 11 કેસ નોંધાય છે

આ ઘટના બાદ સમગ્ર દેશમાં રોષની લાગણી ફેલાઈ ગઈ છે. છેલ્લા થોડા દિવસની અંદર જ શારીરિક શોષણ સંબંધિત અનેક કેસ દાખલ થયા છે.

એવું નથી કે આ પ્રકારની ઘટનાની પીડાથી પસાર થનારી ઝૈનબ એકમાત્ર બાળકી છે.

ઇસ્લામાબાદ સ્થિત બાળ અધિકાર સંગઠન 'સાહિલ' અનુસાર પાકિસ્તાનમાં રોજ બાળ યૌન શોષણના સરેરાશ 11 કેસ નોંધાય છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઘણાં લોકો માને છે કે ઝૈનબની ઘટના બાદ પાણી ગળાની ઉપર પહોંચી ગયું છે.

વર્ષ 2016માં પંજાબ (પાકિસ્તાન) પોલીસના પ્રમુખે કોર્ટમાં જે આંકડા રજૂ કર્યા હતા તેના આધારે પંજાબમાં 10 વર્ષથી ઓછી ઉંમર ધરાવતી બાળકીઓ સાથે બળાત્કારના 107 કેસ દાખલ કરાયા હતા.

ગત વર્ષે આ આંકડો વધીને 128 પર પહોંચી ગયો હતો.

આ મામલાઓમાં આરોપીઓને પકડવાના આંકડા પર નજર કરીએ તો આપણું માથું શરમથી ઝૂકી જશે.

વર્ષ 2017માં એક પણ વ્યક્તિની આવા મામલે ધરપકડ થઈ નથી.

આરોપીઓને સજા મળતી નથી

'સાહીલ' એનજીઓનાં કાર્યકારી નિર્દેશક મનીઝ બાનો માને છે, "ઘણી વખત પોલીસ પાસે પુરતા પુરાવા હોતા નથી. ઘણી વખતે કાયદાકીય મર્યાદાઓને કારણે બળાત્કારના મામલાઓ અનિર્ણિત રહી જાય છે."

"પરંતુ તે છતાં હું માનું છું કે આ સરકારની જવાબદારી છે કે તે આરોપીઓની ધરપકડ કરે અને પીડિતો સુધી ન્યાય પહોંચાડે. વહીવટીતંત્રની પણ જવાબદારી છે કે તે સમાજને સુરક્ષિત અનુભવ કરાવે."

દિલ્હીમાં નિર્ભયા કોઈ પહેલી યુવતી ન હતી કે જેની સાથે બળાત્કાર થયો હતો.

પરંતુ એ ઘટનાથી લોકોનો આત્મા ધ્રુજી ઉઠ્યો હતો.

સમગ્ર દેશ એ વિભત્સ ઘટનાથી પોતાને જ પીડિત માનવા લાગ્યો હતો. તેના ગુસ્સાએ રસ્તાઓ પર કબજો મેળવી લીધો હતો.

નિર્ભયાના આરોપીઓને સજા થઈ અને નિર્ભયાનું મૃત્યુ ભારત માટે એક ઐતિહાસિક ઘટનાના રૂપમાં દાખલ થઈ ગયું.

પાકિસ્તાનના રસ્તાઓ પર રોષ

કંઈક એવો જ ગુસ્સો પાકિસ્તાનના રસ્તાઓ પર જોવા મળી રહ્યો છે.

ઝૈનબ સાથે બળાત્કાર અને ત્યારબાદ તેમની...\n\ntl;dr:

મને આજે એવા જ ડરનો અનુભવ થાય છે, જેવો પાંચ વર્ષ પહેલા થયો હતો. દિલ્હીના રસ્તાઓ પર ચાલતી બસમાં 'નિર્ભયા'નો સામૂહિક બળાત્કાર થયો હતો.


બ્લૉગ: મહિલાઓની નજરે આ વર્ષની હિંદી ફિલ્મો પર એક નજર\n'કરીબ કરીબ સિંગલ' ફિલ્મના એક દૃશ્યમાં ઇરફાન ખાન સાથે પાર્વતી

આ ફિલ્મના એક દૃશ્યમાં પોલીસ અધિકારીની ભૂમિકા ભજવી રહેલા અભિનેતા મમૂટી પોતાના સાથી મહિલા પોલીસ અધિકારીનો બેલ્ટ ખેંચે છે અને કહે છે કે તેઓ ઇચ્છે તો એવું કરી શકે છે કે જેનાથી તેમનાં પીરિયડ્સ અટકી જાય.

'કરીબ કરીબ સિંગલ'માં કામ કરી ચૂકેલાં અભિનેત્રી પાર્વતીએ થોડાં દિવસ પહેલા જ આ વિશે ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને મમૂટીના પ્રશંસકોએ તેમને ટ્રોલ કર્યાં હતાં.

એ વાતનો ઉલ્લેખ થતાં જ મને યાદ આવ્યું કે આ વર્ષે રિલીઝ થનારી ફિલ્મો, તેનાં મહિલા પાત્રો, મહિલા નિર્દેશકો અને નિર્માતાઓને ધ્યાનમાં રાખીને જોતાં કેવી હશે?

શાહરૂખ, આમિર અને સલમાન જેવા હીરોને બાદ કરતા, એક નજર કરીએ વર્ષ 2018ની હિંદી ફિલ્મો પર મહિલાઓનાં દૃષ્ટિકોણથી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

વીરે દી વેડિંગ

વર્ષ 2018માં એવી ફિલ્મો જોવા મળશે કે જેમાં પુરુષ નહીં, પણ મહિલા મિત્રોની વાત હશે.

ફિલ્મ 'વીરે દી વેડિંગ'માં ચાર મિત્રો - કરીના કપૂર, સોનમ કપૂર, સ્વરા ભાસ્કર અને શિખા તલસણિયાની વાત છે.

મોટાભાગની ફિલ્મોમાં પુરુષોની મિત્રતાના કિસ્સા જ બતાવવામાં આવે છે.

ચાહે તે ફિલ્મ વર્ષ 1964માં આવેલી 'દોસ્તી' હોય, 'શોલે' હોય, 'દિલ ચાહતા હૈ' હોય કે પછી 'જિંદગી ના મિલેગી દોબારા' હોય.

મહિલાઓની મિત્રતાને પડદા પર જોવી ખૂબ રસપ્રદ સાબિત થઈ શકે છે.

મણિકર્ણિકા- ધ ક્વીન ઑફ ઝાંસી

ગત વર્ષે રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ 'સિમરન' બાદ કંગના રનૌત ફરી એક વખત મહિલા પ્રધાન ફિલ્મમાં કામ કરી રહ્યાં છે.

આ ફિલ્મથી પ્રખ્યાત ટીવી અભિનેત્રી અંકિતા લોખંડે પણ ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રિમાં ડેબ્યૂ કરી રહ્યાં છે.

કંગનાની ફિલ્મ 'સિમરન' બૉક્સ ઓફિસ પર ખાસ કલેક્શન મેળવી શકી ન હતી.

છેલ્લા કેટલાંક વર્ષો પર નજર ફેરવીએ તો કંગનાએ આ પ્રકારની ફિલ્મો કરવામાં મહારત મેળવી લીધી છે.

આવી ફિલ્મોમાં એક અભિનેત્રી તરીકે તેમને સારી અને રસપ્રદ ભૂમિકા ભજવવાની તક મળે છે.

હિચકી

જ્યારે કોઈ હીરો પિતા બન્યા બાદ કોઈ ફિલ્મ કરે છે, તો કદાચ જ એવી હેડલાઇન વાંચવા મળી હશે કે 'પિતા બન્યા બાદ સ્ક્રીન પર પરત ફર્યા.'

પરંતુ રાની મુખર્જીની નવી ફિલ્મ 'હિચકી' માટે આવી હેડલાઇન જોવા અને સાંભળવા મળી રહી છે.

ગત વર્ષે માતા બનેલાં રાની ફિલ્મ 'હિચકી'માં જોવા મળશે.

ફિલ્મમાં તેઓ બોલવા સાથે સંકળાયેલી બીમારી 'ટૂરેટ સિન્ડ્રોમ'થી પીડિત શિક્ષિકાની ભૂમિકા ભજવી છે.

હાર્દિકના દબાણથી ધાનાણીને મળ્યું નેતા પ્રતિપક્ષનું...\n\ntl;dr:

એ વાતને એક વર્ષ કરતા વધારે સમય વીતી ગયો છે, પરંતુ મલયાલમ ફિલ્મ 'કસાબા'નો એ ડાયલૉગ મારાં જેવાં સિનેમા પ્રેમીઓના મગજમાં હજુ પણ તાજો છે.


બ્લૉગ: મુસલમાનોમાં યહૂદીવિરોધી વલણનું કારણ શું?\nએ સવાલ સાંભળીને મને ખાસ આશ્ચર્ય ન થયું, કારણ કે સામાન્ય મુસ્લિમોમાં એવી ધારણા પ્રવર્તે છે કે મુસ્લિમો અને યહૂદીઓ કટ્ટર દુશ્મન છે.

કોઈ પણ મુસલમાન જે કોઈ દિવસ ઇઝરાયલ ગયો નથી કે ક્યારેય કોઈ યહૂદીને મળ્યો નથી, તેણે પણ મને આ જ સવાલ પૂછ્યો હોત.

અમને નાનપણથી જ શીખવવામાં આવે છે કે, યહૂદીઓ ભરોસાપાત્ર નથી. એટલે તેમની સાથે મિત્રતા ન કરવી જોઈએ.

હું દુનિયાભરમાં અનેક યહૂદીઓને મળ્યો છું. કેટલાક મારા મિત્ર પણ છે. જોકે, ક્યારેય ઇઝરાયલના યહૂદીને મળ્યો ન હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

યાત્રા પહેલા પણ મારા મનમાં પણ આ વિશે કેટલીક શંકાઓ હતી.

મને શંકા હતી કે જ્યારે સ્થાનિક યહૂદીઓને જાણ થશે કે હું મુસલમાન છું, તો તેઓ મારી સાથે કેવું વર્તન કરશે.

શંકાનું સમાધાન

ઇઝરાયલમાં દસ દિવસ રહ્યો અને ડઝનબંધ યહૂદીઓને મળ્યા પછી કહી શકું કે તેમણે મને સહજતાથી અપનાવ્યો.

હું મુસલમાન છું, એ બાબત તેમના માટે ગૌણ હતી. એટલે સુધી કે તેમના ધર્મગુરુઓ એટલે કે રબ્બીને પણ મળ્યો. તેમનું પણ મારા પ્રત્યેનું વલણ નરમ જ રહ્યું.

માત્ર એમને એટલું કહેવું પડતું કે હું ભારતથી આવ્યો છું. ઇઝરાયલમાં ભારતીયોને સરળતાથી સ્વીકારી લેવામાં આવે છે.

ઇઝરાયલના આરબ હજુ પણ ભારત પ્રત્યે અપાર પ્રેમ ધરાવે છે. તેમણે મારામાં એક મુસલમાનને નહીં પણ એક ભારતીયને જોયો.

મુસલમાનોમાં યહૂદી વિરોધી ધારણાનું કારણ?

વર્તમાન સમયમાં પેલેસ્ટાઇનવાસીઓ સામે ઇઝરાયલની સેના દ્વારા જે કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે, તેના કારણે મુસલમાનોમાં યહૂદીવિરોધી માનસિક્તા ઊભી થઈ છે.

1920ના દાયકામાં યહૂદીઓ અને મુસલમાનો વચ્ચે અનેક હિંસક અથડામણો થઈ હતી, જેમાં અનેક લોકો માર્યાં ગયાં હતાં.

પરંતુ, 1400 વર્ષના ઇતિહાસ દરમિયાન બંને સમુદાયો સાથે જ રહ્યા છે.

મુસ્લિમ સ્પેનમાં દસમી સદીથી 1492 સુધીનો સમય યહૂદી સંસ્કૃતિનો સુવર્ણકાળ માનવામાં આવે છે.

યહૂદી ધર્મના ઇતિહાસકારોના કહેવા પ્રમાણે, મહત્ત્વપૂર્ણ ધર્મગુરુઓ, વિદ્વાનો, કવિઓ, તત્વચિંતકો, ખગોળવિદો તથા તબીબી નિષ્ણાતો મુસ્લિમ શાસનકાળમાં જ થયા હતા.

તેઓ અરબી ભાષા બોલતા હતા એટલે આરબો સાથે પણ તેમના સંબંધ હતા.

ઇઝરાયલ-આરબ ઝગડો એ બે ભાઈઓ જેવો

અનેક યહૂદીઓ સાથે ચર્ચા દરમિયાન સ્વીકાર્યું કે ઇઝરાયલ અને આરબો વચ્ચેનો ઝગડો એ બે ભાઈઓ વચ્ચેના ઝગડા જેવો છે.

બંને પયગંબર ઇબ્રાહીમના વંશજો છે. તેમના એક પુત્ર ઇસ્માઇલના વંશજો આરબ તથા બીજા પુત્ર ઇસ્હાકના વંશજો યહૂદી કહેવાયા.

જો આ ઝગડો...\n\ntl;dr:

શુક્રવારે સવારે હું ઇઝરાયલથી પરત ફર્યો એટલે સૌ પ્રથમ મારા માતાએ મને ફોન કર્યો. તેમણે મને પૂછ્યું, 'યહૂદીઓએ મારી સાથે કેવું વર્તન કર્યું હતું?'


બ્લૉગ: વાજપેયીએ ‘હિંદુ હૃદય સમ્રાટ’ મોદી માટે આ રીતે તૈયાર કર્યો રસ્તો\nવાજપેયી માટે 'અજાતશત્રુ', 'સર્વપ્રિય' અને 'સર્વમાન્ય' આ વિશેષણોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

વાજપેયીની સૌથી મોટી ખાસિયત એ હતી કે તેઓ વ્યક્તિગત વ્યવહારમાં ખૂબ વિનમ્ર હતા. સાથે જ તેમનાથી વિપરીત વિચારવાળા લોકોને તેઓ શત્રુ નહોતા માનતા.

સાથે જ તેમની વાતમાં ચાતુર્ય પણ ગજબનું હતું. તેમની આવી છબી બની હતી કે બનાવવામાં આવી એ તો ઠીક પણ લોકોએ ભૂલી જ ગયા કે આખરે તેઓ એક રાજનેતા છે.

રાજનીતિમાં છાપથી મોટું કંઈ પણ નથી, પરંતુ આ છબીને જનસત્તાના પૂર્વ સંપાદક અને પ્રખ્યાત પત્રકાર પ્રભાષ જોશી 'સંઘનું મોહરું' લખે છે.

વાજપેયી આજીવન સંઘના પ્રચારક રહ્યા. રાજનૈતિક જીવનમાં તેઓ સતત સંઘના કાર્યકર તરીકે કામ કરતાં રહ્યાં.

વર્ષ 2001માં ન્યૂ યૉર્ક ખાતે પ્રવાસી ભારતીયોને સંબોધન કરતી વખતે વાજપેયીએ કહ્યું હતું, "હું આજે વડા પ્રધાન છું, કાલે નહીં હોઈશ, પરંતુ સંઘનો સ્વયંસેવક હતો અને રહીશ."

તેમની આ વાત તદ્દન સાચી હતી. વાજપેયી સંઘના સમર્પિત પ્રચારક હતા.

આરએસએસ દ્વારા તેમને જનસંઘમાં કામ કરવા માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા. તેઓ મોરારજી દેસાઈ સરકારમાં વિદેશ મંત્રી બન્યા અને અડવાણી સૂચના-પ્રસારણ મંત્રી.

વર્ષ 1977માં જનસંઘનું જનતા પાર્ટીમાં વિલીનીકરણ થઈ ગયું.

પરંતુ આગળ જતાં સમાજવાદી પક્ષના લોકોએ અને ખાસ કરીને જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિસે એ મુદ્દો ઉઠાવ્યો કે કોઈ પણ વ્યક્તિ બે સદસ્યતા ન ધરાવતો હોવો જોઈએ.

સંઘ પ્રત્યે વાજપેયી અને અડવાણીનું સમર્પણ એટલું હતું કે તેમણે સરકાર છોડી દીધી, પરંતુ સંઘ ના છોડ્યો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ત્યારબાદ વર્ષ 1980માં જનસંઘ નવા સ્વરૂપે સામે આવ્યું અને નામ રાખ્યું ભારતીય જનતા પક્ષ.

એ વાત સમજવા જેવી છે કે વાજપેયી અને અડવાણી ભાજપના જન્મ પહેલાંથી રાજનીતિ કરી રહ્યાં છે.

એ વાત મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે સંઘ એ સંગઠન છે કે જેનું ઘોષિત લક્ષ્ય ભારતને હિંદુ રાષ્ટ્ર બનાવવાનું છે.

સંઘ એવું સંગઠન છે જેનો વિશ્વાસ હિંદુ વર્ચસ્વવાદના મૉડલમાં છે. સંઘ કોઈ પ્રત્યે અને કોઈ પણ બાબતે ઉત્તરદાયી નથી, પરંતુ ભાજપમાંથી કોઈ લોકતાંત્રિક રીતે વડા પ્રધાન ચૂંટાઈ આવે, તો તેઓ સર સંઘચાલકના આદેશોનું પાલન કરે છે.

અટલ બિહારી વાજપેયીના નજીકના મિત્રોમાં જસવંત સિંહ સામેલ હતા. જ્યારે વર્ષ 1996માં વાજપેયી વડા પ્રધાન બન્યા, ત્યારે જસવંત સિંહને નાણા મંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા.

વર્ષ 1998માં જ્યારે વાજપેયી તેમના મંત્રીઓની યાદી તૈયાર કરી ચૂક્યા હતા અને એ યાદીને રાષ્ટ્રપતિ ભવન...\n\ntl;dr:

અટલ બિહારી વાજપેયીની ખાસિયત એ હતી કે તેમની આલોચના તેમના શત્રુઓ પણ નહોતા કરતા.


બ્લૉગ: શું મહિલાઓ ક્યારેય કહી શકશે કે, 'હાં હું સ્વતંત્ર છું'\nછતાં પણ બહાર પડી રહેલા વરસાદ વચ્ચે મારા મનમાં એક સવાલ ઊભો થયો- 72 વર્ષના આ આઝાદ દેશમાં આપણે સૌ મહિલાઓ કેટલી આઝાદ છીએ?

આઝાદ ભારતમાં ઊછરેલી એક ભારતીય છોકરી તરીકે આ સવાલનો જવાબ આમ તો હું જાણું જ છું અને દરરોજ રસ્તા પર ચાલતા આનો અનુભવ પણ કરું છું.

છતાં આ સવાલનો જવાબ મેળવવા અને હાલના આંકડા જાણવા માટે મેં ઇતિહાસનાં પાનાં પલટાવવાનાં શરૂ કર્યાં અને આ માટે મેં ઇન્ટરનેટ અને ચોપડીઓને ફેંદવાનું શરૂ કર્યું.

જાણવું એ હતું કે જે 'અડધી વસ્તી'નું આહ્વાન મહાત્મા ગાંધીજીએ આઝાદીની ચળવળ વખતે 'ભારતની વણવપરાયેલી શક્તિ' તરીકે કર્યું હતું.

શું આજે આ અડધી વસ્તીને  પોતાની પૂર્ણ ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કરવાની તક મળે છે ખરી?

ભારતનાં જે બંધારણમાં બાબા સાહેબ આંબેડકરે સમાજ અને ઘણી વખતે તો પોતાની જ બંધારણીય સભાના સભ્યો સામે લડીને આપણા આઝાદ અને સ્વાવલંબી ભવિષ્યના બીજ રોપ્યા હતા, આજે એ કાયદો આપણને ખુદના જીવન પર કેટલો અધિકાર આપી શકે છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

માત્ર બે ટકા મહિલાઓ સાથે આરંભ થયેલી ભારતની પહેલી સંસદ યાત્રા આજે કેટલી આગળ વધી છે?

આ સવાલના જવાબમાં મળી મને આંકડાની એક જાળ અને દેશમાં સ્ત્રી શક્તિકરણનાં નામે સમયાંતરે બનાવવામાં આવેલી કાયદાની એક લાંબી યાદી.

એમાંથી કેટલીક મહત્ત્વની જાણકારીઓ અંગે હું તમને આગળ જણાવીશ પણ ચાલો આ પહેલાં મળીએ સુગંધાને.

ઇચ્છાઓને મળે પાંખોં

સુગંધા મધ્ય પ્રદેશના બેતૂલ કે મહારાષ્ટ્રના બીડ જિલ્લામાં કે પછી બીજે ક્યાંક રહેનારી કોઈ પણ છોકરી હોઈ શકે છે.

એ જ રીતે તે મુંબઈ કે દિલ્હી જેવા ભારતના મહાનગરોમાં રહેનારી કોઈ છોકરી હોઈ શકે છે.

સુગંધા પોતાની આંખોમાં સપનાં લઈને દરરોજ પોતાનાં ગામ કે શહેરના રસ્તાઓ પર નીકળવા માંગે છે. તે ભણવા માંગે છે. તે કારખાનાં કે ખેતરોમાં કામ કરવા માંગે છે.

પોતાનાં કામ માટેના  એકસમાન પદ માટે તે સમાન વેતન મેળવવા માંગે છે.

તે શારીરિક પોષણ અને માનસિક વિકાસની સમાન તક ઇચ્છે છે. રસ્તાઓ પર મોડે સુધી ફરવા માંગે છે.

મન થાય ત્યારે ઊંડા ગળાનું બ્લાઉઝ પહેરવા માંગે છે. તે પ્રેમનું નિવેદન પહેલા કરવા માંગે છે.

સુગંધાની આત્મા જ્યારે એનાં મન અને મરજી પર એકસાથે તાલ છેડવા માગે છે ત્યારે તે નિર્ભય થઈ શારીરિક પ્રેમ કરવા માંગે છે.

એને 'દેવી' અને 'સ્ત્રીની ગરિમા'નાં નામ પર પોતાની પર લાદવામાં આવેલા સમાજના તમામ નિર્ણયો પર કોઈ વખતે હસવું આવે છે તે કોઈ વખતે ચીડ.

સ્ત્રીની ગરિમા કોઈ બીજા મનુષ્યની માનવીય...\n\ntl;dr:

ભારત અત્યારે આઝાદીની 72મી વર્ષગાંઠ મનાવી રહ્યું છે. આમ જોવા જઈએ તો સૃષ્ટિનાં વિશાળ ફલક પર 72 વર્ષનો સમયગાળો એ તો આંખમાંથી છલકેલા એક આંસુ જેટલો જ નાનકડો છે.


બ્લૉગઃ #HerChoice ‘ગાળો પણ મા-બહેનને જ આપવામાં આવે છે’\nદેશના અલગ-અલગ પ્રદેશોમાં તેનો અર્થ બદલાતો હશે, પણ ભાષા નથી બદલાતી.

ગાળોની ભાષામાં સ્ત્રી, તેના શરીર અથવા નારીના સંબંધનો જ ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. એ પણ હિંસામાં લપેટીને તથા સેક્સ્યુઅલ ટોણાં સાથે.

ગાળોનો ઉપયોગ એટલો સામાન્ય છે કે એ પુરુષ અને સ્ત્રી બન્નેની ભાષાનો હિસ્સો બની જાય છે.

ગાળ પણ સ્ત્રીઓને એક રીતે પુરુષો સામે ઊતરતો દરજ્જો આપે છે અને ઘણી સ્ત્રીઓને આ બાબત બહુ પરેશાન કરે છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

કદાચ આ કારણસર જ અમે સ્ત્રીઓની મરજી અને સ્વતંત્ર વિચારસરણીને ધ્યાનમાં રાખીને વિશેષ શ્રેણી શરૂ કરી છે.

આ શ્રેણીના પ્રારંભિક લેખોના પ્રકાશન સાથે સ્ત્રીઓના મનમાં દબાયેલો અણગમો બહાર આવ્યો છે.

'સ્ત્રીપાસે પણ દિલ અને દિમાગ હોય છે'

પોતાની મરજીથી જીવન જીવતી અને સંબંધો નિભાવતી સ્ત્રીઓની શ્રેણી #HerChoice વિશે એક વાચક સીમા રાયે અમારા ફેસબુક પેજ પર સ્ત્રીઓ સાથે જોડાયેલી ગાળો વિશે કૉમેન્ટ કરી હતી.

સીમા રાયે લખ્યું હતું, "સ્ત્રી દરેક મુદ્દા વિશે પોતાનો અભિપ્રાય રજૂ કરી શકે છે. સ્ત્રીઓ પાસે પણ દિલ અને દિમાગ હોય છે, પરંતુ સ્ત્રીઓ કંઈ જ ન બોલે એવી આશા રાખવામાં આવે છે."

સીમા રાયનો ઈશારો અમારી પહેલી સ્ટોરી તરફ હતો, જેમાં એક સ્ત્રીએ તેની 'જાતીય ઇચ્છા'ની વાત કરી હતી.

આવા મુદ્દે સ્ત્રીઓના વિચારને મહત્ત્વ આપવામાં આવતું નથી એ તો આપ જાણો જ છો.

મહત્ત્વ આપવાની વાત બાજુ પર મૂકો, આવી ઇચ્છા માત્ર મર્દોને જ થાય એવું માનવામાં આવે છે.

સંખ્યાબંધ મહિલાઓને એ સ્ટોરીમાં પોતાનું પ્રતિબિંબ દેખાયું હશે એ દેખીતું છે.

વીરાસની બઘેલ નામની એક મહિલાએ એવી કૉમેન્ટ કરી હતી, "આ ભલે ગમે તે મહિલાની કથા હોય, પણ એ સમાજને એક અલગ દર્પણ દેખાડે છે."

મહિલાઓની સત્યકથાઓ

વીરાસની બઘેલે એવું પણ જણાવ્યું હતું, "ખામી દરેક વખતે મહિલામાં જ નથી હોતી, પુરુષોમાં પણ હોય છે એ સાબિત થાય છે અને સમાજે તેના ખોટા દૃષ્ટિકોણના ચશ્મા ઉતારવાની જરૂર છે."

અમે સત્યકથાઓ રજૂ કરી રહ્યા છીએ, પણ તેની સાથે સંકળાયેલી સ્ત્રીઓની ઓળખ ગુપ્ત રાખવામાં આવી છે, કારણ કે સમાજ અને એ સ્ત્રીને જાણતા લોકોનો પ્રતિભાવ કેવો હશે તેનો ડર છે.

તેમ છતાં આ સ્ટોરીઓને વાંચતી મહિલાઓ બેધડક પ્રતિભાવ આપી રહી છે.

પૂનમ કુમારી ગુપ્તાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું, "લોકો કેટલા બદલાશે એ તો ખબર નથી, પણ સ્ત્રીઓની પોતાની કુંઠા કદાચ ઓછી થશે."

અમે જે રજૂ કરી રહ્યા છીએ એ કથાઓ દુઃખ અને ફરિયાદોની નથી.

એ કથાઓ સામાજિક...\n\ntl;dr:

એ ગાળો એટલી અભદ્ર ગણવામાં આવે છે કે તેના અહીં શું 'વખાણ' કરું. એ ગાળો તમે જાણો છો અને હું પણ જાણું છું.


બ્લૉગઃ એ યુદ્ધને 'વિયેતનામનું યુદ્ધ' તો ન કહો\nનાનપણથી સાંભળતા આવી રહ્યા છીએ કે વિયેતનામમાં 1955થી 1975 સુધી ચાલનારૂં ભયાનક યુદ્ધ 'વિયેતનામ વૉર' હતું.

સ્કૂલના પુસ્તકોમાં, મીડિયા અને ઇતિહાસમાં પણ આ યુદ્ધ વિયેતનામી યુદ્ધ તરીકે ઓળખાય છે.

પરંતુ વિયેતનામમાં તેને અમેરિકન વૉર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

વિયેતનામે નહીં, અમેરિકાએ ચડાઈ કરી હતી

ધ્યાનથી વિચારીએ અને પૂર્ણ માહિતી મેળવીએ તો વિયેતનામીઓના વિચારમાં કંઈક દમ જોવા મળશે.

સાચી વાત તો એ છે કે વિયેતનામે અમેરિકા પર હુમલો કર્યો ન હતો. પણ અમેરિકાએ વિયેતનામ પર ચડાઈ કરી હતી. તો આ યુદ્ધ અમેરિકાનું થયું ને?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હો ચી મિન્હ સિટીમાં 'વિયેતનામ વૉર' સાથે સંબંધિત એક વિશાળ યુદ્ધ અવશેષ સંગ્રહાલય છે, જ્યાં 99 ટકા પર્યટકો અમેરિકન જોવા મળશે. અડધા વૃદ્ધ, અડધા યુવાન.

વૃદ્ધો એ જોવા માટે આવે છે કે તે સમયે અમેરિકન સેનામાં કામ કરતા તેમના સંબંધીઓ વિશે કેટલીક જાણકારીઓ મળી જાય.

અમારા પૂર્વજ આટલા કઠોર હોઈ શકે છે?

યુવાનો કદાચ એ જોવા માટે આવે છે કે તેમના પૂર્વજો અને નેતાઓએ નિર્દોષ લોકો પર કેવી રીતે અત્યાચાર કર્યા હતા.

રિચર્ડ પેન્સ નામના એક યુવાને યુદ્ધની કેટલીક તસવીર જોઈને કહ્યું, "અમારા પૂર્વજો આટલા કઠોર હોઈ શકે છે, એ અહીં આવીને જાણવા મળ્યું."

બીજી તરફ અમારી સાથે એક વિયેતનામી યુવાન હતા કે જેઓ અમારા માટે અનુવાદકનું કામ કરી રહ્યા હતા. થોડો સમય અમારી સાથે સંગ્રહાલયમાં રહ્યા અને પછી અચાનક કહેવા લાગ્યા કે તેમની તબીયત ખરાબ થઈ રહી છે.

ત્યારબાદ તેમણે જણાવ્યું કે તેઓ અંદર જતા નથી. અંદર લગાવવામાં આવેલી તસવીરો અને હથિયારોને જોઈને અમેરિકનોની હેવાનિયતનો અનુભવ થવા લાગે છે.

સંગ્રહાલયમાં કામ કરવું મુશ્કેલ અનુભવ

થાઈ નામના 32 વર્ષીય આ વિયેતનામી યુવાનનો 1975માં સમાપ્ત થયેલા યુદ્ધના 10 વર્ષ બાદ જન્મ થયો હતો. તે છતાં એ યુદ્ધની તેમના પર ઊંડી અસર છે.

મેં ત્યાં હાજર ટૂરિસ્ટ ગાઇડ અને કર્મચારીઓને પૂછ્યું કે શું તેઓ સંગ્રહાલયમાં કામ કર્યા બાદ માનસિક રૂપે સ્વસ્થ રહી શકે છે? તો તેમાંથી કેટલાક લોકોએ કહ્યું કે તેઓ વ્યવસાયી વિચાર સાથે કામ કરે છે.

જોકે, તેમણે કેટલાક જૂના કર્મચારીઓ વિશે જણાવ્યું કે જેમના પર તેની ખરાબ અસર થઈ, તેમણે નોકરી છોડવી પડી.

યુદ્ધને પાછળ છોડી ચૂક્યા છે વિયેતનામના લોકો

જોકે, વિયેતનામીઓના મનમાં હવે અમેરીકન લોકો માટે નફરત નથી.

મ્યુઝીયમના પહેલા માળના દરવાજા બહાર રાખવામાં આવેલી પ્રતિમાના હાથમાં એક કબૂતર છે જે...\n\ntl;dr:

વિયેતનામ વૉર કે અમેરિકન વૉર? કે પછી માત્ર દૃષ્ટિકોણનો તફાવત?


બ્લૉગઃ કર્ણાટકમાં મત મેળવવા માટે કેન્દ્રની બ્લેક કૉમેડી\nકશ્મીરની સ્વતંત્રતાનો મુદ્દો ક્યાં સુધી ઉછળતો રહેશે?

હવે તે અલગતાવાદી હુર્રિયત કૉન્ફરન્સ સહિત ગમે તેની સાથે વાતચીત કરી શકે છે, જેથી કશ્મીરમાં શાંતિની કોઈ યોજના ઘડી શકાય.

70 વર્ષથી ચાલી રહેલા વિવાદાસ્પદ મુદ્દાનો કોઈ ઉકેલ આવી શકે. પરંતુ માત્ર એક અઠવાડિયા બાદ જ મોદીજીએ અમારી ખુશી છીનવી લીધી.

તેમણે કહ્યું કે કોંગ્રેસી નેતા અને પૂર્વ ગૃહમંત્રી પી. ચિદમ્બરમે એમ કહીને સ્વતંત્રતા પ્રેમીઓની તરફદારી કરી કે કશ્મીરમાં આઝાદીનું સૂત્ર એટલા માટે ગૂંજી રહ્યું છે કેમ કે, કશ્મીરના લોકો વધારે સ્વતંત્રતા ઇચ્છે છે.

વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું હતું કશ્મીરનો ઉકેલ ગોળીથી નહીં, ગળે મળવાથી નીકળશે

તેનો મતલબ છે કે દિનેશ્વર શર્મા કશ્મીરી અલગતાવાદીઓ સાથે અધિકાર ઓછા કે વધારે થવાના મુદ્દા પર નહીં, પણ ખીણ પ્રદેશમાં પોલ્ટ્રી ફાર્મિંગના વિસ્તાર, અખરોટના માપ, કશ્મીરી શાલની સબસિડી વધારવા જેવા મુદ્દા પર વાત કરશે.

આ સિવાય જંગલ કપાવાના મુદ્દા, કશ્મીરી જેલનું રિનોવેશન અને પરિસ્થિતિ સુધારવા, લાલને બદલે બ્લૂ રંગના જાફરાનની ઉપજ અને શ્રીનગરમાં નવા ટ્રાફિક સિગ્નલ સ્થાપિત કરવાની જરૂર જેવા મહત્વના મુદ્દા પર વાત કરશે.

અને તેનાથી કશ્મીરના સંકટનો કોઈ ઉકેલ આવી શકે. મોદીજી તમે જ તો 15 ઓગસ્ટે લાલ કિલ્લા પરથી કહ્યું હતું કે કશ્મીરનો ઉકેલ ગોળીથી નહીં, કશ્મીરીઓને ગળે મળવાથી નીકળશે.

શું ગળે એ માટે મળવામાં આવે છે કે મનમાં ભરેલી નફરત ઓછી થાય?

કે પછી એ માટે ગળે મળવામાં આવે છે કે કાનમાં કહી શકાય કે કશ્મીરીના બાળક, હવે જો તે બંધારણના આર્ટિકલ 370ને ઑરિજિનલ પરિસ્થિતિમાં મંજૂર કરવાની માગ કરી તો અહીં જ તને મારી નાખીશ.

દિનેશ્વર શર્માને મંત્રણાકાર બનાવાયા ત્યારે મીડિયાએ ભાજપની ટીકા કરેલી

વાતચીત ગમે તેની સાથે થાય, તે સફળ ત્યારે જ થાય છે, જ્યારે સામેવાળી વ્યક્તિને થોડું સન્માન મળે.

છતાં જ્યારે દિનેશ્વર શર્માને મંત્રણાકાર બનાવવાનું એલાન થયું, મીડિયાએ દોટ લગાવી કે ભાજપ ઝૂકી ગયું, પાકિસ્તાની દલાલો સાથે વાતચીતનું એલાન વગેરે વગેરે...

આવી પરિસ્થિતમાં મોદી સરકારે પોતાના પ્રયાસનો બચાવ કરવાને બદલે કોંગ્રેસની ઝાટકણી કાઢવાનું ચાલુ કર્યું.

એવું લાગ્યું જાણે ચિદમ્બરમે કશ્મીરને વધુ સ્વતંત્રતા આપવા નહીં પણ કશ્મીર પાકિસ્તાન બનશે એવું સૂત્ર આપી દીધું હોય.

ભાજપે પી ચિદમ્બરમને નિશાને લઇને કોંગ્રેસ પર વરસવાનું ચાલુ કર્યું હતું

આવા નાજૂક મામલાને કર્ણાટકના રાજકારણમાં મત મેળવવા માટે એક...\n\ntl;dr:

અમે તો ખુશ થઈ ગયા હતા કે હવે ઇન્ટેલિજન્સ બ્યૂરોના ભૂતપૂર્વ ચીફ દિનેશ્વર શર્માને ગૃહમંત્રી રાજનાથ સિંહે કશ્મીર માટે મંત્રણાકાર તરીકે નિયુક્ત કર્યા છે.


બ્લૉગઃ ધર્મની ઢાલ પાછળ ઊભેલા 'વિકાસ પુરુષ' મોદી\nગુજરાતના CM તરીકે મોદીએ કુદરતી આફત બાદ કેદારનાથના સમારકામમાં મદદ કરવાની તૈયારી દાખવેલી

તેમણે માઇક પર આવતાં જ કહ્યું, "પુરી તાકાત સાથે બોલો, જય-જય કેદાર, જય-જય બાબા ભોલે."

કેદારનાથ મંદિર બહાર તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેઓ બાબા ભોલેનાથના પુત્ર છે, બાબાએ તેમને બોલાવ્યા છે.

એવી જ રીતે, જે રીતે બનારસની ચૂંટણી પહેલા ગંગા મૈયાએ બોલાવ્યા હતા. નરેન્દ્ર મોદી કોઈ સંન્યાસી નથી, તેઓ એક મહત્વાકાંક્ષી રાજકીય નેતા છે.

મોદીએ પોતાના ભાષણમાં એ વાતની યાદ અપાવી હતી કે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકે તેમણે જૂન 2013માં કુદરતી આફત બાદ કેદારનાથ મંદિરનું સમારકામ કરાવવાની રજૂઆત કરી હતી.

પરંતુ ત્યારે કોંગ્રેસ સરકારે તેમને એવું કરતા અટકાવ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પરંતુ "ભોલે બાબા ઇચ્છે છે કે આ કામ તેમના આ જ દીકરાના હસ્તે થાય." એટલે કે, ગુજરાતના મુખ્યમંત્રીને ઉત્તરાખંડની સેવા કરતા અટકાવાયાં એટલે ભોલે બાબાએ તેમને વડાપ્રધાન બનાવી દીધા.

હિંદુ ધર્મના પ્રધાન રક્ષક

બેંગ્લુરુમાં શારદા પીઠના શંકર ભારતી સ્વામીજી પાસેથી આશીર્વાદ લેતા વડાપ્રધાન મોદી

પહેલા વિકાસના વાયદા અને હવે તે દાવાઓમાં ગૂંચવાયેલા વડાપ્રધાન, પોતાને હિંદુ ધર્મના મુખ્ય રક્ષક અને ટોચના સેવકના રુપમાં રજૂ કરવાનો કોઈ મોકો છોડતા નથી.

તેઓ એ વાતનું ભરપૂર ધ્યાન રાખે છે કે તેમના ભાવ, પહેરવેશ, અને ભાષણમાં હિંદુ પવિત્રતાની સુગંધ પ્રસરેલી હોય. તેમના કાર્યકાળના પહેલા બે વર્ષમાં 'મેક ઇન ઇન્ડિયા', 'સ્માર્ટ સિટી', 'ડિજિટલ ઇન્ડિયા', 'સ્કિલ ઇન્ડિયા'ની ધૂમ હતી.

હવે તેવો જ ઉત્સાહ હવે ચારધામ યાત્રા, શંકરાચાર્ય પ્રાગટ્ય ઉત્સવ, નર્મદા સેવા યાત્રા અને મંજૂનાથ સ્વામીના દર્શન કરવામાં જોવા મળી રહ્યો છે.

તેનું કારણ સમજવું સહેલું છે, વિકાસની વાર્તાએ આંકડાઓનો સામનો કરવો પડે છે, જ્યારે ધાર્મિક પ્રવચનમાં તર્ક-તથ્યો વિઘ્ન નથી બની શકતા.

ધર્મ અને રાજકારણની ઘાલમેલ

ઇંદિરા ગાંધી પણ રુદ્રાક્ષની માળા પહેરી તસવીર પડાવતાં હતાં

એવું નથી કે રાજકારણમાં ધર્મની ઘાલમેલની ફોર્મ્યુલા નરેન્દ્ર મોદીની શોધ છે. મહાત્મા ગાંધીએ તેમની અપીલ વધુ લોકો સુધી પહોંચે તે માટે ધાર્મિક કથાઓ અને પ્રેરક પ્રસંગોની મદદ લીધી હતી.

અંગ્રેજો વિરૂદ્ધ લડાઈમાં મુસ્લિમોને સાથે રાખવા માટે તેમણે ખિલાફત ચળવળને સમર્થન આપ્યું હતું, જેના માટે આજ સુધી તેમની ટીકા થાય છે.

નહેરુએ ધર્મ અને રાજકારણને અલગ રાખ્યા હતા, પરંતુ તેમના દીકરી ઇંદિરા ગાંધી...\n\ntl;dr:

કપાળ પર તિલક સજાવીને નરેન્દ્ર મોદીએ 40 મિનિટનું રાજકીય ભાષણ આપતા પહેલા જય જયકાર કરાવ્યો હતો.


બ્લૉગઃ બ્લડ કૅન્સરને કારણે હું વધારે સારો માણસ બન્યો\nજુગલ પુરોહિત તથા સપના નાયર પુરોહિત

સાંજ પડતા જ મને યાદ આવ્યું કે દિવસે એક ફોન આવ્યો હતો, જે હું ઉપાડી શક્યો નહોતો. સાથે મને એ પણ યાદ આવ્યું કે મારે એક મેડિકલ રિપોર્ટ પણ લેવાનો હતો.

મેં તે નંબર પર સામો ફોન કર્યો. તે એક હૉસ્પિટલનો નંબર હતો.

સામે એક મહિલાએ ફોન ઉપાડ્યો અને કહ્યું કે તે ફોન પર કંઈ કહી શકશે નહીં. બાદમાં મને ઈ-મેઇલ કરશે એમ કહ્યું.

મારી ગરદનની ડાબી બાજુ એક ગાંઠ થઈ હતી. તેના ઇલાજ માટે મેં ઘણી દવા કરાવી હતી, પણ તે ગાંઠ બેસતી જ નહોતી.

મને શંકા હતી તેથી મેં ડૉક્ટર પાસે જઈને તેની તપાસ કરવાની વાત કરી હતી. તેમણે મને કહ્યું હતું કે એવી કોઈ ચિંતા કરવાની જરૂર નથી.

જોકે, ઈ-મેઇલ પર મારો મેડિકલ રિપોર્ટ હવે મને મળ્યો હતો. મેં તેને વાંચ્યો અને હવે મારી શંકા સાચી ઠરી હતી.

નૉન હૉગકિન લિમ્ફોમા

રિપોર્ટ પ્રમાણે, મને નૉન હૉગકિન લિમ્ફોમા એટલે કે એક પ્રકારનું બ્લડ કૅન્સર હતું. મારી હાલત ખરાબ થઈ ગઈ હતી. મારું દિમાગ સુન્ન થઈ ગયું હતું.

મને ખ્યાલ આવ્યો કે આ એક વાસ્તવિકતા છે. આજથી મારી જિંદગી હવે પહેલાં જેવી રહેવાની નથી. તેથી મેં મારી ડાયરીમાં લખ્યુંઃ

"હું આનો સામનો કરીશ અને બહુ સારી રીતે કરીશ. હું એક પ્રતિજ્ઞા લઉં છું - મારો ઉત્સાહ, મારો પ્રેમ અને મારા અંદરની માનવતા આજથી વધારે મજબૂત બનશે. હું કસમ ખાઉં છું કે આનાથી મને કોઈ ફરક નહીં પડે અને હું આમાંથી બહાર આવી જઈશ. ચીયર્સ."

બ્લડ કૅન્સર વિશે મારા મગજમાં અસ્પષ્ટ ચિત્ર ઉપસવા લાગ્યું હતું. તેને સંપૂર્ણપણે સમજવા માટે હું આગામી થોડા દિવસો ડૉક્ટર સાથે વાતચીત કરતો રહ્યો.

મારી માતાને કેવી રીતે આ વાત જણાવવી તે વિશે હું મૂઝવણમાં હતો. તે મુંબઈમાં એકલી રહેતી હતી. હું તેમને ચિંતામાં મૂકવા માગતો નહોતો.

જોકે, મેં આખરે તેને વાત કરી, ત્યારે જે હિંમત તેણે દાખવી તેના કારણે મને બહુ બળ મળ્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ટેલિવિઝન પત્રકાર તરીકે અમારા પરિચિત વારંવાર અમને જોતા હોય છે, પરંતુ અમે તેમને જોઈ શકતા નથી.

મને ખબર નહોતી કે હું ક્યારે આ રોગમાંથી સાજો થઈશ. મારી પરવા કરનારા સ્વજનો અને મિત્રો મને પૂછવા લાગ્યા હતા કે 'શા માટે હું ઘણાં દિવસોથી ઘરની બહાર નીકળ્યો નથી?'

મારી તબિયત વિશે જેમણે પણ મને પૂછ્યું, ત્યારે મેં તેમને સાચી વાત જણાવી દીધી.

લોકોએ મને સલાહો આપી અને મદદ માટેની પણ તૈયારી દર્શાવી. કેટલાકે પોતાના અનુભવોની વાતો પણ કરી અને કેટલાકે શુભેચ્છાઓ પણ વ્યક્ત કરી.

લોકોએ ખરેખર...\n\ntl;dr:

તારીખ 15 માર્ચ 2017 - તે આખો દિવસ હું ઉત્તર પ્રદેશના બાગપતમાં આવેલા ભારતીય હવાઈ દળના મથક પર હાજર ગરુડ કમાન્ડોની ડૉક્યુમેન્ટરી બનાવવામાં વ્યસ્ત હતો.


બ્લૉગઃ ભગવાન પર ભરોસો કરવો કે ભગવાન ભરોસે ચાલતી સરકાર પર?\nએ યજ્ઞને કારણે એવી છાપ ઊભી થઈ હતી કે રાષ્ટ્રનું રક્ષણ કરવાનું કામ સરકારનું નથી કે એ કામ સરકાર કરી શકે તેમ નથી. રાષ્ટ્રના રક્ષણ માટે તો ઇશ્વરીય કૃપા જરૂરી છે.

ભારતીય જનતા પક્ષ (ભાજપ)ના નેતાઓએ સંકલ્પ કર્યો હતો કે દેશની સરહદેથી માટી લાવવામાં આવશે, દરેક ઘરમાંથી ઘી માગવામાં આવશે, જેઓ ઘી આપી શકે તેમ ન હોય તેઓ પેટીએમ મારફત 11 રૂપિયા દાનમાં આપી શકશે.

એ પછી, મોગલ શાસનકાળમાં નિર્મિત દિલ્હીના લાલ કિલ્લામાં હવન કુંડ બનાવીને તેમાં સમિધ હોમવાનાં હતાં. તેનાથી દેશના દુશ્મનોનો નાશ થવાનો હતો.

એ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનમાં સામેલ થવા માટે ચોક્કસ નંબર પર એક મિસ્ડ કોલ કરવાનો હતો. આટલી સુંદર જોગવાઈ ક્યા વેદ-પુરાણમાં છે?

એ રાષ્ટ્ર રક્ષા મહાયજ્ઞની પૂજન વિધિ અને મહાત્મ્ય જાણવા માટે આપ આ કરી શકો છો.

પૂર્વ દિલ્હીના ભાજપના સંસદસભ્ય મહેશ ગિરિએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે ડોકલામ તથા જમ્મુ-કાશ્મીરથી માટી લાવવા માટે રથ રવાના કરવામાં આવ્યા છે.

એ હવન માટે ભારત-ચીન સીમા પરથી ઇન્ડો-તિબેટન બોર્ડર પોલીસની મદદ વડે ડોકલામથી માટી લાવવાની હતી.

જો ભગવાનમાં આસ્થા હોય તો વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી એ હવનની જાહેરાત પછી ચીનના રાષ્ટ્રપતિને ઘણીવાર કોઈ એજન્ડા વિના શા માટે મળ્યા હશે એ સમજાતું નથી? તેઓ હવનની ભભૂત સાથે લઈ જતા હશે?

એ યજ્ઞની શરૂઆત ધામધૂમથી થઈ હતી, પણ પૂર્ણાહૂતિ એટલી જ જોરદાર રીતે નહીં થઈ હોય તો એ ઇશ્વર અને ભક્તો બન્ને સાથેનું છળ ગણાશે.

મિસ્ડ કોલ કરનારા લોકો જ જણાવી શકશે કે તેમને પ્રસાદ મળ્યો હતો કે નહીં? લોકતંત્ર સાથે જે છળ થઈ રહ્યું છે તેની વાત પછી કરીશું.

રાજસ્થાનમાં રુદ્રાભિષેક

રાજસ્થાનનાં મુખ્ય પ્રધાન વસુંધરા રાજે સિંધિયા

દેશમાં અનેક અનુષ્ઠાન ચાલી રહ્યાં છે. 2019ની ચૂંટણી સુધી આ પુણ્યકાર્યોનો સિલસિલો વધારે સઘન બનતો જશે.

સંસદીય ચૂંટણી પહેલાં રાજસ્થાનમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી યોજાવાની છે. તેથી રાજસ્થાનમાં રક્ષા માટે ઇશ્વરને પોકાર થોડા વધારે જોરથી પાડવામાં આવી રહ્યા છે.

રાજસ્થાનનાં મુખ્ય પ્રધાનને તેમના પક્ષના લોકો 'મહારાણી' કહે છે, પણ તેઓ તેનું ખોટું લગાડતાં નથી. કેટલાં મહાન છે તેઓ!

તેઓ ખુદને ક્યારેક રાજપૂત, ક્યારેક ગુર્જર તો ક્યારેક હિંદુત્વનાં સેનાની ગણાવતાં રહ્યાં છે. ખુદને ઇશ્વરની આરાધના કરતાં દેખાડીને તેઓ બહુમતી હિંદુઓને સંતોષવાના પ્રયાસ કરી રહ્યાં છે.

જોકે, તેને તુષ્ટીકરણ કેવી રીતે કહેવાય? તુષ્ટીકરણ તો માત્ર મુસલમાનોનું કરવામાં આવે...\n\ntl;dr:

આ વર્ષે ફેબ્રુઆરી-માર્ચમાં જોરશોરથી કરાયેલો 'રાષ્ટ્ર રક્ષા મહાયજ્ઞ' યાદ છે આપને?


બ્લૉગઃ મોદી સરકારનાં ચાર વર્ષની 54 સિદ્ધિની તલસ્પર્શી તપાસ\nવર્તમાન કેન્દ્ર સરકારે જાહેરાતના ખર્ચના બધા રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા છે.

મે, 2014માં સત્તા પર આવ્યા પછીથી ડિસેમ્બર, 2017 સુધીમાં મોદી સરકારે પ્રચાર પાછળ પોણા ચાર હજાર કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો છે.

આ પ્રમાણ સફળ 'મંગળ મિશન'ના કુલ ખર્ચ કરતાં સાત ગણું વધારે છે.

2019માં ફરી લોકસભાની ચૂંટણી થવાની છે. તેને ધ્યાનમાં રાખીને મોદી સરકારના પ્રચાર ખર્ચમાં જોરદાર વધારો થશે જ.

સરકાર કશું ખરાબ કે નવું નથી કરતી, પણ તે એ હદે પહોંચી રહી છે કે જ્યાં 'પહેલાં પ્રચાર, પછી કામ' જેવી સ્થિતિની અનુભૂતિ થવા લાગી છે.

નેતાને ચમકાવવાનું અભિયાન

લોકસભાની ગત ચૂંટણીમાં તત્કાલીન યુનાઇટેડ પ્રોગ્રેસિવ અલાયન્સ(યુપીએ) સરકારે પણ પ્રચાર માટે જોરદાર ખર્ચ કર્યો હતો.

2013-14માં દેશમાં પહેલીવાર સરકારી પ્રચાર ખર્ચનો આંકડો એક હજાર કરોડ રૂપિયાને પાર કરી ગયો હતો.

એ પછી હાલની મોદી સરકાર તેને વાર્ષિક દોઢ હજાર કરોડ રૂપિયા તરફ લઈ જતી જોવા મળી રહી છે.

દિલ્હીના મુખ્ય પ્રધાન અરવિંદ કેજરીવાલે પણ આ રસ્તો અપનાવ્યો છે. તેમણે પ્રચાર પાછળ, અગાઉની કોંગ્રેસ સરકાર કરતાં ચારગણો વધારે ખર્ચ કર્યો છે.

આ તમારા એટલે કે કરદાતાના પૈસાથી જ તમને આકર્ષવાના પ્રયાસ છે. કરદાતાના પૈસાથી નરેન્દ્ર મોદી કે સોનિયા ગાંધીને કોઈ શાનદાર પ્રોડક્ટની બ્રાન્ડની માફક ચમકાવવાનું અભિયાન છે.

પ્રચાર ખર્ચના આ આંકડા માત્ર કેન્દ્ર સરકારના છે. રાજ્યો કે રાજકીય પક્ષો દ્વારા પ્રચાર પાછળ કરવામાં આવતા ખર્ચનો તેમાં સમાવેશ નથી.

મૂળભૂત સુવિધાઓ માટે નાણાં ખર્ચવાને બદલે લોકોને ભરમાવવા માટે તેમના જ પૈસા પાણીની માફક ખર્ચવાનું રોકવા માટે સંસદની પબ્લિક અકાઉન્ટ્સ કમિટી છે.

અલબત, સંસદ અને તેના વિભાગો તેમનું કામ યોગ્ય રીતે કરતા હોત તો કંઈ કહેવાપણું જ ન હોત.

વિકસીત કહેવાતા દેશોમાં સરકારી પ્રચારનો ઘોંઘાટ સંભળાતો નથી, સરકારી યોજનાઓ સાથે નેતાઓના ફોટોગ્રાફ્સના ઉપયોગનો તો સવાલ જ નથી.

મોદી સરકારના ચાર વર્ષ પૂર્ણ થયાંની ઊજવણીમાં દેશનાં લગભગ તમામ અખબારોના પહેલા પેજ પર રંગબેરંગી જાહેરાતો પ્રકાશિત કરવામાં આવી હતી.

તેમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી(બીજેપી)ના ઝંડાના રંગો સાથે સૂત્ર લખ્યું છેઃ 'દેશ કા બઢતા જાતા વિશ્વાસ, સાફ નિયત, સહી વિકાસ.'

આ જાહેરાત કેટલી સરકારી છે અને કેટલી રાજકીય છે, એ વચ્ચેનો તફાવત સંપૂર્ણપણે ખતમ થઈ ગયો છે.

કેન્દ્ર સરકાર, દેશ, સત્તાધારી બીજેપી અને નરેન્દ્ર મોદી સંપૂર્ણપણે એકાકાર થઈ ચૂક્યાં છે....\n\ntl;dr:

સરકારે કેટલું કામ કરવું જોઈએ અને કેટલો પ્રચાર તેની ત્રિરાશી બાબતે બંધારણમાં કશું જણાવવામાં આવ્યું નથી. તેનો આધાર સરકારની વિવેકબુદ્ધિ પર હોય છે.


બ્લૉગઃ શું પહેલી વખત રાહુલ ગાંધીથી ભાજપને લાગ્યો ડર?\nલોકસભા ચૂંટણી પહેલા 11 રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ સેમિફાઇનલ સમાન

છ રાજ્યોમાંથી બે એટલે કે કર્ણાટક અને હિમાચલ પ્રદેશમાં કોંગ્રેસ સત્તામાં છે.

તો બાકી ચાર રાજ્યો - ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ, છત્તીસગઢ, અને રાજસ્થાનમાં ભાજપની સરકાર છે.

આ સિવાય નાગાલેન્ડ, મેઘાલય, ત્રિપુરા, મિઝોરમ અને સિક્કિમમાં પણ ચૂંટણીઓ યોજાશે.

પરંતુ ભાજપ અને કોંગ્રેસની નજર ઉપર જણાવવામાં આવેલા છ રાજ્યો પર ટકેલી રહેશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

કેમ કે રાજકીય દૃષ્ટીએ આ રાજ્યો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

આ રાજ્યોમાં લોકસભાની કુલ 123 અને વિધાનસભાની 994 બેઠકો છે.

લોકસભાની ચૂંટણી પહેલા જુદાજુદા રાજ્યોમાં યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણીઓ કોઈ મેચના સેમીફાઇનલ જેવી છે.

વર્ષના અંત પહેલા હિમાચલ પ્રદેશમાં નવમી નવેમ્બરના ચૂંટણીઓ યોજાશે.

આ તરફ ગુજરાતમાં હજુ ચૂંટણીની તારીખો અંગે કોઈ જાહેરાત નથી કરવામાં આવી. પરંતુ ચૂંટણી ડિસેમ્બરમાં યોજાય તેવી શક્યતા છે.

કોંગ્રેસ સામે પડકાર

કોંગ્રેસ માટે કર્ણાટક અને હિમાચલપ્રદેશમાં સત્તામાં પરત ફરવાનો પડકાર

નિષ્ણાતો માને છે કે આ છ રાજ્યોમાં યોજાનારી ચૂંટણીની લોકસભા ચૂંટણી પર ભારે અસર પડશે.

કોંગ્રેસ પાર્ટીની સામે કર્ણાટક અને હિમાચલ પ્રદેશમાં સત્તામાં પરત ફરવું, તે એક મોટો પડકાર હશે.

જો કોંગ્રેસ આ બે રાજ્યોમાં ચૂંટણી હારી જાય, તો પણ છમાંથી ત્રણ રાજ્યોમાં ચૂંટણી જીતી લે, તો લોકસભા ચૂંટણીમાં તેની અંદર વધુ આત્મવિશ્વાસ જોવા મળશે.

બીજી તરફ, આ રાજ્યો સિવાય રાજસ્થાનમાં કોંગ્રેસ જીત મેળવે, અને ગુજરાતમાં હાર છતાં ગત ચૂંટણીની સરખામણીએ પોતાની બેઠકો વધારવામાં સફળ રહે તો?

તો તે સામાન્ય ચૂંટણી પહેલા ભાજપ માટે ખરાબ સમાચાર સાબિત થઈ શકે છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહના ગૃહ રાજ્ય ગુજરાતમાં ભાજપ વર્ષ 1995થી સત્તામાં છે.

નરેન્દ્ર મોદી અને અમિત શાહના કેન્દ્રમાં આવ્યા બાદ ગુજરાત વિધાનસભાની આ પહેલી ચૂંટણી છે.

ગુજરાત પ્રતિષ્ઠાનો સવાલ

ગુજરાતમાં વર્ષ 1995થી ભાજપ સત્તામાં છે

ગત સાડા ત્રણ વર્ષ દરમિયાન આ બન્ને નેતાઓ તેમના ગૃહ રાજ્યને નથી ભૂલ્યા.

તેઓ ઘણી વખત ગુજરાતની મુલાકાત પણ લઈ ચૂક્યા છે.

ઑક્ટોબર મહિનામાં જ ગૌરવયાત્રા અંતર્ગત વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઘણી વખત ગુજરાતની મુલાકાત લીધી છે.

23 ઑક્ટોબરના રોજ પણ પીએમ મોદીએ ગુજરાતની મુલાકાત લીધી.

વારંવારના પ્રવાસ દરમિયાન તેઓ પાર્ટીના હજારો કાર્યકર્તાઓને મળ્યા અને ચૂંટણીની...\n\ntl;dr:

મે 2019ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલા 11 રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યોજાશે. આ 11 રાજ્યોમાંથી છ રાજ્યો મહત્વપૂર્ણ છે. અહીં BJP અને કોંગ્રેસની સીધી ટક્કર જોવા મળશે.


બ્લૉગઃ હવે દલિતો પાસેથી તેમની આ ઓળખ પણ છીનવી લેવાશે?\nભારતીય વર્ણવ્યવસ્થામાં સૌથી નીચલા સ્તરે ઉભેલી, દબાયેલી-કચડાયેલી સ્ત્રીનો અવાજ તેમના લેખમાં મને સંભળાય છે.

દબાયેલી-કચડાયેલી સ્ત્રી તેની ઉપરના સ્તરે રહેતા કુલીન લોકોને ચીસો પાડીને કહે છે, "મને હરિજન અને શિડ્યૂલ કાસ્ટ કહેવાનું બંધ કરો. હું દલિત છું."

એરી બાઇન્સ કુલીન લોકોને આવી જ રીતે ટોણો મારવાના અંદાજમાં કહે છે, "દોસ્તો અને સખીઓ, સાંભળો..લોકો જેવી રીતે ઇચ્છશે તેવી રીતે પોતાની ઓળખ નક્કી કરશે."

"હું ખુદને એક અશ્વેત તરીકે ઓળખી શકું છું અને તમારા માટે આટલું પૂરતું હોવું જોઈએ."

ભારતના દલિતો ખુદને દલિત કહેવડાવવામાં ગર્વ અનુભવતા હોય તો ભારતના 'જ્ઞાતિવાદી કુલીનો' માટે એટલું પૂરતું હોવું જોઈએ.

દલિત ખુદને દલિત કહી રહ્યા હોય તો કોઈ કાયદો, કોઈ સરકારી હુકમનામું, કોઈ અધિકારીની ધમકી કામ કરવાની નથી.

ક્યારેક ભીમા કોરેગાંવમાં, ક્યારેક ખૈરલાંજીમાં તો ક્યારેક મિર્ચપુરમાં દલિતો જોરથી ગર્જના કરીને કહેશેઃ હું દલિત છું.

જ્ઞાતિ વ્યવસ્થાના ભારેખમ પૈડાં તળે કચડાતી વ્યક્તિ કહેશે કે તેને કચડવામાં આવી રહ્યો છે અને આ જ તેની ઓળખ છે ત્યારે તેની ઓળખને નવું નામ આપવાના પ્રયાસ થતા રહેશે.

તેનું કારણ એ છે કે આ એક શબ્દ છે, જે દલિતો પર સદીઓથી થતા અત્યાચાર અને ભેદભાવને તેની સંપૂર્ણ વિકૃતિને એક ઝટકા સાથે નગ્ન કરી નાખે છે.

ક્યાંથી આવ્યો દલિત શબ્દ?

સત્યનું આવું નગ્ન સ્વરૂપ મહાત્મા ગાંધીને પણ પસંદ ન હતું, તેથી તેમણે દલિત જ્ઞાતિઓ માટે 'હરિજન' શબ્દ આપ્યો હતો.

હરિજન શબ્દ દલિતો સાથે વર્ષોથી થઈ રહેલા અન્યાય, છૂતઅછૂત, હત્યા, બળાત્કાર અને આગચંપીને શાલીનતાના રેશમી કપડામાં ઢાંકી દે છે, જ્યારે દલિત શબ્દ તેને ભેદભાવ, ક્રૂરતા અને અન્યાયની સામાજિકતા તથા રાજકારણને સ્પષ્ટ રીતે ઉજાગર કરી દે છે.

દલિત શબ્દ સંસ્કૃતના 'દલન'માંથી આવ્યો છે. બીજને પથ્થરનાં બે પડ વચ્ચે દળીને દાળ બનાવવામાં આવે છે.

વર્ણાશ્રમ વ્યવસ્થામાં કથિત 'શ્રેષ્ઠ જ્ઞાતિઓ'ના પગ તળે કચડવામાં આવતી જ્ઞાતિઓને પહેલાં 'પદદલિત' અને પછી દલિત કહેવામાં આવી હતી.

જ્યારે-જ્યારે કોઈને દલિત કહેવામાં આવશે, ત્યારે-ત્યારે તેનું દલન કરનારાની ઓળખ જરૂર પૂછવામાં આવશે.

તેનાથી બચવા માટે કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે દલિત જેવા શબ્દને બદલે અનુસૂચિત જાતિ જેવા શબ્દનો ઉપયોગ કરો, જેને સાંભળી-વાંચીને માનસપટમાં કોઈ તસ્વીર જ ઊભી ન થાય.

દલનની તસ્વીરો

ભીમા કોરેગાંવમાં હિંસક ઘટનાઓ બની હતી

દલિત શબ્દ સાંભળતાંની સાથે જ...\n\ntl;dr:

અમેરિકન બ્લૉગર એરી બાઇન્સ જબરાં આખાબોલાં છે અને તેમના નિડર લેખન માટે જાણીતાં છે. વેબ ડૉટ નેટ નામની વેબસાઇટ પર તેમણે લખ્યું છેઃ મને આફ્રિકન-અમેરિકન કહેવાનું બંધ કરો-હું બ્લેક (અશ્વેત) છું.


બ્લૉગઃ ‘નવાઝ શરીફના નિવેદન બાબતે ભારતીય મીડિયાનો ભાંગડા નિરર્થક કેમ?’\nપાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફ

બન્ને દેશોમાંનું સોશિયલ મીડિયા પણ પાગલ થઈ ગયું હતું અને એકથી બીજી ડાળ પર છલાંગ મારતો વાંદરો બની ગયું હતું.

નવાઝ શરીફે એ ઇન્ટર્વ્યૂમાં ઘણી વાતો કરી હતી. એ પૈકીની એક મુંબઈ પરના હુમલા સંબંધી હતી.

નવાઝ શરીફે કહ્યું હતું, "આપણે ત્યાં હથિયારધારી જૂથો અસ્તિત્વમાં છે. તમે તેમને બિનસત્તાવાર જૂથો કહી શકો છો. એ જૂથો સરહદ પાર કરીને મુંબઈ જાય અને દોઢસો લોકોની હત્યા કરીને આવે તેની છૂટ આપવી જોઈએ? મને સમજાવો."

"તમે કહો કે આતંકવાદીઓ સામેના અદાલતી ખટલાઓ આગળ કેમ નથી વધતા? આવું ન થવું જોઈએ. એવા પ્રયાસ અમે કરતા હતા. આપણે દુનિયાથી અલગ પડી ગયા છીએ. આપણી વાત કોઈ સાંભળતું નથી."

આમાં નવાઝ શરીફે એવું શું કહ્યું હતું કે મુંબઈ પરના હુમલામાં પાકિસ્તાનનો હાથ છે અને નવાઝ શરીફે ભાંડો ફોડી નાખ્યો છે એમ ભારતીય મીડિયા જોરશોરથી જણાવી રહ્યું છે?

પાકિસ્તાની મીડિયા અને સોશિયલ મીડિયા ગળું ફાડીને તેમને ગદ્દાર, દેશદ્રોહી, ટકલું વગેરે વગેરે શા માટે કહી રહ્યું છે?

ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રીય સલામતી સલાહકારે શું કહેલું?

પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પરવેઝ મુશર્રફ

પાકિસ્તાનના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ પરવેઝ મુશર્રફના રાષ્ટ્રીય સલામતી સલાહકાર જનરલ મહમૂદઅલી દુર્રાનીએ પણ મુંબઈ હુમલા પછી તરત જ આ વાત કરી હતી.

જનરલ દુર્રાનીએ જણાવ્યું હતું કે મુંબઈ પર હુમલો કરનારા બિનસત્તાવાર જૂથોના લોકોએ ભારતીય સીમા પાર કરી હતી.

આ મુદ્દે પરવેઝ મુશર્રફે જનરલ દુર્રાનીને બરતરફ કર્યા હતા અને તેના આઠ વર્ષ પછી એક પાકિસ્તાની ચેનલને આપેલા ઇન્ટર્વ્યૂમાં ખુદ પરવેઝ મુશર્રફે જણાવ્યું હતું કે તાલિબાન હોય કે અયમન અલ-જવાહિરીનું લશ્કરે તૈયબા, એક જમાનામાં એ બધા આપણા હીરો હતા. હવે જમાનો બદલાઈ ગયો છે.

ચૂંટણીની સીઝન

મુંબઈની તાજ હોટેલમાં ઉગ્રવાદીઓએ અનેક લોકોને બંધક બનાવ્યા હતા

હવે નવાઝ શરીફે એ જ જૂની વાતોનો પુનરોચ્ચાર કરીને એવો ક્યો નવો બોમ્બ ફોડ્યો છે કે દિલ્હીથી ઇસ્લામાબાદ સુધી હાહાકાર ફેલાયો છે, જાણે કે આ ઘટસ્ફોટ પહેલીવાર થયો હોય.

હું તો એટલું જ સમજું છું કે પાકિસ્તાનમાં ચૂંટણી યોજાવાની છે અને ભારતમાં પણ ચૂંટણીની ગરમાગરમી શરૂ થવાની છે.

આ એ સીઝન હોય છે, જ્યારે મીડિયા તૂટેલાં વાસણો, લંગડી ખુરશી, ચિરાયેલા વાંસ, ફાટેલી શેરવાની, ફૂગવાળાં શાકભાજી અને સડેલાં ફળો મફતના ભાવે ખરીદીને સમાચાર તથા ઘટસ્ફોટના નામે જનતા અને નેતાઓને નવા સમાચાર સ્વરૂપે વેચતું હોય...\n\ntl;dr:

પાકિસ્તાનના અખબાર 'ડોન'માં બે દિવસ પહેલાં ભૂતપૂર્વ વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફનો ઇન્ટર્વ્યૂ પ્રકાશિત થતાંની સાથે જ ભારતીય ટીવી ચેનલોએ એક પગે ભાંગડા કરવા લાગી હતી અને પાકિસ્તાની ચેનલોમાંથી આગના ભડકા નીકળવા લાગ્યા હતા.


બ્લોગ : ઇજ્જત બચાવવાના નામે હક છીનવી લેવાનું ષડ્યંત્ર\nસ્ત્રી રક્ષાના નામે પુરુષો હંમેશાથી યુદ્ધ લડી હિંસા ફેલાવતા આવ્યા છે

મુઝ્ઝફરનગર હિંસાથી માંડીને હાદિયા મામલે, સૈફ- કરીનાનાં લગ્ન અને પદ્માવતી ફિલ્મ સાથે જોડાયેલા વિવાદ સુધી સ્ત્રીઓની પ્રતિષ્ઠા બચાવવાના નામે ખૂની નફરત ફેલાવાઈ છે.

શંભૂલાલ રેગરે પણ 'લવ જેહાદ'ના નામે જ પશ્ચિમ બંગાળથી આવેલા 48 વર્ષીય મજૂર મોહમ્મદ અફરાઝુલની હત્યા કરી નાખી હતી.

સ્ત્રીઓને ધાર્મિક, જાતીય અને સાંસ્કૃતિક પ્રતિષ્ઠાનો પ્રશ્ન બનાવીને તેમની 'રક્ષા' કરવાના નામે પુરુષોના યુદ્ધ લડવા તેમજ હિંસા ફેલાવવાની પરંપરા નવી નથી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પહેલા કોઈ વસ્તુની જેમ સ્ત્રી પર દાવ લગાવવો. પછી તેમના નામે યુદ્ધ કરવું અને વિજયી થવા પર તેમને 'ટ્રોફી' તરીકે હાંસલ કરવાના ઉદાહરણોથી ઇતિહાસનો પટારો ભરેલો પડ્યો છે.

ચીરહરણનો પ્રતિશોધ

પદ્માવતી ફિલ્મનો વિરોધ કરી રહેલી કરણી સેના ફિલ્મના કાલ્પનિક દૃશ્યને લઇને નારાજ છે

પુરાતન ગ્રંથોના પાનાં પલટીને જોઈએ તો 'સ્ત્રી રક્ષા'ના નામે પ્રચારિત પિતૃસત્તાનો પાખંડ સ્પષ્ટપણે જોવા મળે છે.

જો પાંડવો દ્રૌપદીનાં ચીરહરણનો બદલો લેવા મહાભારત જેવું યુદ્ધ લડે છે. જેમને ધર્મરાજ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તે યુધિષ્ઠિરે જ દ્રૌપદીને જુગારમાં હારી તેમને ચીરહરણ સુધી પહોંચાડ્યાં હતાં.

'પદ્માવતી' ફિલ્મનો વિરોધ કરી રહેલી કરણી સે માત્ર રાણી પદ્માવતી અને ખિલજીના એક કાલ્પનિક દૃશ્યને લઇને જ નારાજ નથી, તેઓ આ ફિલ્મમાં રાણી પદ્માવતીના એક ગીત અને નૃત્યનો પણ વિરોધ કરે છે.

પદ્માવતી પોતે સંગીત અને નૃત્યનાં શોખીન હતાં કે નહીં, તેના પર ઇતિહાસકારોના અલગ અલગ મત હોઈ શકે છે.

પણ કરણી સેનાએ પોતાનો ફતવો જાહેર કરીને ઘોષણા કરી દીધી છે કે નૃત્ય 'રાજપૂત' મહિલાઓની પ્રતિષ્ઠાની વિરૂદ્ધ છે.

'લવ જેહાદ'

ભારતીય બંધારણ અંતર્ગત પુખ્ત વયની ભારતીય સ્ત્રી પોતાના નિર્ણય સ્વયં લઈ શકે છે

મુઝ્ઝફરનગરમાં વર્ષ 2013માં ફેલાયેલી હિંસાનું કારણ શોધતાં એ ખબર પડી કે એ હિંસા પાછળ પોતાના સમુદાયની મહિલા સાથે થયેલી છેડતીનો બદલો લેવાનો ઉદ્દેશ્ય હતો.

અફરાઝુલની હત્યા બાદ પોતાની 'હિંદુ બહેનો' માટે જાહેર કરાયેલો સંદેશ આ જ કડીમાં એક નવો અધ્યાય છે.

આ સંદેશમાં શંભૂલાલે હિંદુ બહેનોને 'લવ જેહાદ' કરતા લોકોથી સાવધાન રહેવા કહ્યું છે.

'લવ જેહાદ' વિરૂદ્ધ ઝંડો ઉઠાવીને સમગ્ર દેશમાં ઝેર ફેલાવી રહેલા સ્વઘોષિત વીર ખરેખર તો સ્ત્રીઓનાં નામે નિર્ણય લઈને તેમના અસ્તિત્વને જ નકારી રહ્યા છે.

ભારતીય...\n\ntl;dr:

સ્ત્રીઓનું શરીર યુદ્ધનું એવું મેદાન નથી કે જ્યાં તેમની 'રક્ષા'નાં નામે શંભૂલાલ જેવા લોકો પોતાનું 'ધર્મયુદ્ધ' લડે અને નિર્દોષ માસૂમ લોકોનું લોહી વહાવે.


બ્લોગ : તે સ્મિત સાથે બોલ્યો, "અમારો દેશ બદલાઈ રહ્યો છે"\nસાઉદી સરકાર તેના નાગરિકોને નોકરીઓમાં પ્રાથમિકતા આપી રહી છે

આગામી વર્ષે જૂનથી જ્યારે મહિલાઓ પોતાની કાર ડ્રાઇવ કરવા લાગશે તો ભારત, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશના લાખો ડ્રાઇવરની નોકરી જતી રહેશે.

બીજા ક્ષેત્રોમાં પણ ભારત અને અન્ય દેશોમાંથી આવીને કામ કરવા વાળા લોકોની નોકરીઓ છીનવાઈ રહી છે. સાઉદી સરકાર તેના નાગરિકોને નોકરીઓમાં પ્રથમ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

સાઉદી અરેબિયામાં પ્રશિક્ષિત અને કુશળ શ્રમિકોની એક મોટી સેના તૈયાર છે. એ લોકો જે પહેલા કામ કરવા માગતા ન હતા તેઓ હવે કરવા પર મજબૂર છે. પરિસ્થિતિ બદલાઈ રહી છે.

પરિવર્તનની ધીમી હવા

સાઉદી અરેબિયામાં વર્ષો બાદ પરિવર્તનની હવા પહોંચી છે

એક જમાનાથી પોતાની રૂઢીઓ અને સમાજ વ્યવસ્થાને વળગી રહેલા સાઉદી સમાજમાં પરિવર્તનની ધીમી હવા વહી રહી છે.

એ વાતનો અનુભવ મને હાલ જ એક સાઉદી યુવક સાથે મળીને થયો હતો. આ યુવાન સાથે મારી મુલાકાત લંડનના એક કેફેમાં થઈ હતી.

આ અજાણ્યો યુવક તેના રંગ રૂપ અને પહેરવેશથી પશ્ચિમી દેશનો એશિયાઈ લાગી રહ્યો હતો. મારી સાથે સારી અંગ્રેજી ભાષામાં વાત કરી રહ્યો હતો.

મેં વાતચિત દરમિયાન મનમાં જ તેની નાગરિકતા વિશે અંદાજો લગાવવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.  "આ વ્યક્તિ ભારતીય છે કે પાકિસ્તાની? લેબેનોનનો પણ હોઈ શકે છે."

આખરે મેં પૂછી જ લીધું કે તે ક્યાંથી આવ્યો છે અને જ્યારે તેણે સાઉદી અરેબિયા કહ્યું તો હું હેરાન થઈ ગયો.

એક સાઉદી નાગરિકની છબીથી અલગ તે ખુલ્લા મનનો માણસ લાગતો હતો. જાણે તે પશ્ચિમી સભ્યતાથી પ્રભાવિત હતો. મેં પૂછ્યું લંડનમાં શિક્ષા મેળવી રહ્યા છો તો તેણે કહ્યું કે તે લંડન શોપિંગ કરવા આવ્યો છે.

તેણે આગળ જણાવ્યું કે તે એક સિવિલ એન્જિનીયર છે અને સાઉદીમાં બિનલાદેન કન્સ્ટ્રક્શન કંપનીમાં કામ કરે છે. તેણે કહ્યું તેણે શિક્ષા પોતાના દેશમાંથી મેળવી છે.

લૈંગિક સમાનતાની તરફદારી કરી

મહિલાઓને ડ્રાઇવિંગ, સ્ટેડિયમમાં જવાની પરવાનગી સાઉદીમાં બદલાવનો મોટો પૂરાવો છે

મારી હેરાનીને જોતા તેમણે સ્મિત આપ્યું અને કહ્યું કે ભાઈ હેરાન ન થશો. "અમારો દેશ બદલાઈ રહ્યો છે. હવે અમારા જેવા યુવાનો મેકડૉનાલ્ડ્સ અને કેએફસી જેવી જગ્યાએ કામ કરી રહ્યા છે."

"થોડા વર્ષો સુધી આ વાત વિચારવી પણ અઘરી હતી." મેં પૂછ્યું કે ભાઈ આટલી સરસ અંગ્રેજી બોલવાનું ક્યાંથી શીખ્યો, તો તે કહેવા લાગ્યો પોતાના દેશમાં.

"અંગ્રેજી ભાષા શીખવા માટે અમારે લંડન કે ન્યૂયોર્ક જવાની જરૂર નથી....\n\ntl;dr:

સાઉદી અરેબિયામાં મહિલાઓને ડ્રાઇવિંગની પરવાનગીના એલાન સાથે જ મહિલાઓ માટે સારા સમાચાર આવ્યા, પરંતુ બીજી તરફ દક્ષિણ એશિયાના 10 લાખ ડ્રાઇવરો માટે ખરાબ સમાચાર પણ આવ્યા.


બ્લોગ : મોદી નહીં, રાહુલ બદલાયા અને બધું બદલાયું\n2014ની લોકસભાની ચૂંટણીઓનું સૂત્ર, "અબકી બાર, મોદી સરકાર" અને "હરહર મોદી, ઘરઘર મોદી" હતા અને નહિ કે "અબકી બાર, બીજેપી સરકાર".

2014ની લોકસભાની ચૂંટણીઓમાં મોદીએ પોતાની રાજકીય કારકિર્દી દાવ પર લગાડીને લડ્યા હતા.

તે ચૂંટણીમાં મોદીએ જે રીતે આક્રમક પ્રચાર કર્યો હતો, હાલની તારીખે તેમની પ્રચાર-પ્રસાર શૈલીમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પણ એક વાત ચોક્કસ છે કે તેમની આ પ્રચાર-પ્રસાર શૈલીમાં સી-પ્લેન જેવાં કારનામાં ઉમેરાઈ ગયા છે.

જો તમને બિહાર વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ યાદ હોય તો મોદી એવી રીતે લડયા હતા જાણે કે તેઓ પોતે બિહારના મુખ્યમંત્રી બનવા માંગતા હોય.

મોદીએ બિહારમાં સંખ્યાબંધ રેલીઓને સંબોધી હતી જેમાં એમણે 'ડીએનએ', 'ગાય' અને 'પાકિસ્તાનમાં દિવાળી' જેવા ચૂંટણીલક્ષી સૂત્રો પૂર્ણ આક્રમકતા સાથે ઉછાળ્યા હતા.

મોદીની કઠોરતા તેમની ગભરાટ નથી

આ પ્રચાર-પ્રસાર શૈલીમાં સી-પ્લેન જેવા કારનામાં ઉમેરાઈ ગયા છે

આ વખતની ગુજરાત ચૂંટણીઓમાં ફરી એકવાર એ વાત સાબિત અને સ્પષ્ટ થઇ ગઈ કે ભાજપ ક્યાંય નથી, બધે માત્ર મોદી જ મોદી છે.

નોટબંધી અને જીએસટીનો (ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સના) ડબલ માર સહન કરનારી પ્રજા જાણે ભાજપથી નારાજ છે એવું ફલિત થઇ રહ્યું હતું.

ક્યાંયે એવું નહોતું દેખાઈ રહ્યું કે ગુજરાતની પ્રજાએ મહાત્મા ગાંધી અને સરદાર પટેલ પછી સૌથી વધુ જાણીતા બનેલા તેમના નેતા સાથેનો સંબંધ તોડી નાખવાનો વિચાર કર્યો હોય.

પોતાની હારને ગુજરાત અને ગુજરાતીઓની હાર તરીકે ગુજરાતી પ્રજાના જનમાનસમાં સ્થાપિત કરવામાં મોદી સફળ થતા જોવા મળ્યા.

ગુજરાતની ચૂંટણીના પ્રચાર-પ્રસારમાં તેમની આદત મુજબ મોદીએ પોતાની પૂર્ણ તાકત લગાવી દીધી.

અમુક લોકો મોદીની રાગદ્વેષ વાળી શૈલીને તેમની ઘભરામણ સમજી લેવાની ભૂલ કરી બેસે છે.

મોદી કોઈ એક રોમન તલવારબાજ (ગ્લૅડિએટર) યોદ્ધાની જેમ લાડવાનો મિજાજ ધરાવે છે.

મોદીને કોઈ દિવસ એ હારી જશે તો આગળ શું થશે એવી ચિંતા નથી સતાવતી.

મોદી હંમેશા જીતવા માટે લડે છે અને એ જીત મેળવવા માટે તેઓ કઇંપણ કરવા તૈયાર રહે છે.

લોકસભાનું શિયાળુ સંસદ સત્ર ટાળી દીધા બાદ ત્રીસેક મંત્રીઓને ગુજરાત ચૂંટણીલક્ષી સંપૂર્ણ-સમયની સેવાઓ માટે કામે લગાવી દેવામાં આવ્યા.

ખુદ મોદીએ એટલી જગ્યાઓ પર એટલા જોર-શોરથી ભાષણ કર્યું કે તેમનું ગળું બેસી ગયું પરંતુ આમાં કાંઈ નવું નથી.

રાહુલ ગાંધીની શૈલી - આ વખતે નવું છે

ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં રાહુલ ગાંધીના રાજકીય...\n\ntl;dr:

રાજકીય રીતે કોઈ કસર ન છોડવાની નરેન્દ્ર મોદીની શૈલીએ જ્યારે યુનિવર્સિટીથી લઇને નગર નિગમોની ચૂંટણીઓને પણ મહત્ત્વપૂર્ણ બનાવી દીધી છે, ત્યારે આ વાત તો તેમના ગૃહ રાજ્ય ગુજરાતની ચૂંટણીઓ વિષેની છે.


બ્લોગ : મોદીની ટક્કર રાહુલ સાથે નહીં, મોદી સાથે જ\nભારતીય જનતા પાર્ટીના વ્યૂહરચનાકારોની ઈચ્છા છે કે રાહુલ ગાંધીની ટક્કર નરેન્દ્ર મોદી સાથે થાય તો મજા પડી જાય.

રાજકારણના અખાડામાં એ બન્ને અલગ-અલગ વર્ગના પહેલવાનો છે.

મોદી હેવી વેઈટ છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી, જ્યારે રાહુલનું વજન વારંવાર ઘટવા-વધવા છતાં તેઓ મોદીની કેટેગરીમાં પહોંચી શક્યા નથી.

રાહુલ ગાંધીમાં વારસામાં મળેલું પક્ષનું નેતૃત્વ સંભાળવાની હિંમત નથી કે તેમના માતા આટલા સમયમાં તેમને નેતૃત્વ સંભાળવા માટે સક્ષમ ગણતા નથી?

આ બધું જ લોકો જોઈ રહ્યા છે. એ નેતાને નરેન્દ્ર મોદી માટે પડકાર શા માટે ગણવા જોઈએ?

એક નરેન્દ્ર મોદી છે, જેમણે ધરતીથી આકાશ સુધીનો માર્ગ જાતે કંડાર્યો છે.

બાળક નરેન્દ્ર દ્વારા મગર પકડવા જેવા કિસ્સાઓને ધ્યાનમાં ન લઈએ તો પણ શિખર સુધી પહોંચવાની તેમની કથા કોઈ મહાકથાથી ઊતરતી નથી.

બીજી તરફ રાહુલ ગાંધી ઘણા વર્ષોથી મોદી સાથે નહીં ખુદની સાથે સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.

લોકો વાતો કરે અને તેમને ધરપત થાય કે આ માણસ દમદાર છે એવું કંઈ રાહુલ અત્યાર સુધી કરી શક્યા નથી.

'રાહુલ ગાંધી આવી ગયા, રાહુલ ગાંધી છવાઈ ગયા' એવા નારાઓ સોશિઅલ મીડિયા પર ઘણીવાર સાંભળવા મળ્યા હતા.

જોકે રાહુલ ગાંધી એકવાર રજાઓ માણીને આવ્યા હતા અને પછી રજાઓ માણવા ચાલ્યા ગયા હતા.

એકવાર તો તેમને લગભગ લાપતા જાહેર કરી દેવામાં આવ્યા હતા.

હવે વેકેશન પર ગયા વિના રાજકીય મોરચે તેઓ સમય સુધી ટકેલા રહેશે તેની ખાતરી એકેય કોંગ્રેસીને નથી.

વારસાગત રાજકારણની મુશ્કેલી

અંગ્રેજી ભાષામાં 'રિલક્ટન્ટ પોલિટિશ્યન' કહેવામાં આવે છે એવાં ઘણાં મોટાં નામ ભારતીય રાજકારણમાં છે.

દાખલા તરીકે, રાજીવ ગાંધી વિશે કહેવામાં આવતું હતું કે પરિસ્થિતિએ તેમને મજબૂર કર્યા હતા એટલે તેઓ અનિચ્છાએ રાજકારણમાં આવ્યા હતા.

પપ્પા અને બેટા વચ્ચે મોટો ફરક એ છે કે રાજીવ ગાંધીને વડાપ્રધાન બનતાં પહેલાં કોઈ ખાસ પડકારનો સામનો કરવો પડ્યો ન હતો.

જ્યારે રાહુલ ગાંધી પડકારો વચ્ચે એટલા મજબૂત ક્યારેય જોવા મળ્યા નથી કે તેમને ઉત્તરાધિકારી માની શકાય.

વંશવાદના આક્ષેપનું કારણ પણ છે. ઇંદિરા ગાંધી અને રાજીવ ગાંધી કોઈ ખાસ વ્યક્તિનાં સંતાન હોવાને કારણે જ સત્તાની ટોચે પહોંચ્યાં હતાં.

જોકે લોકોએ એ બાબતને ધ્યાનમાં લીધી ન હતી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

રાહુલ ગાંધીને વંશવાદનો આક્ષેપ વળગેલો છે તેનું કારણ એ છે કે પોતે રાજીવ ગાંધીના પુત્ર ન હોત તો શું હોત એ તેઓ દેખાડી શકતા નથી.

વંશવાદ ભારતમાં કોઈ ગંભીર આરોપ...\n\ntl;dr:

'નરેન્દ્ર મોદીનો કોઈ વિકલ્પ નથી.' આ વાક્યને પરમ સત્ય માનતા લોકોની સંખ્યા મોટી છે અને તેમને ખોટા સાબિત કરતી કોઈ નક્કર દલીલ હજુ સુધી રજૂ કરવામાં આવી નથી.


બ્લોગ : શું 'વીરે દી વેડિંગ' ફિલ્મ અને તેની વીરો નારીવાદી છે?\nસામાન્ય રીતે સમજ એવી હોય છે કે આ એવી મહિલાઓ છે જે ટૂંકા વસ્ત્રો પહેરે છે અને દારૂ-સિગારેટનું સેવન કરીને રાત્રે પાર્ટી કરે છે. જેઓ ઉપલબ્ધ હોય છે.

જેમની સાથે જવાબદારી વગરના શારીરિક સંબંધો બાંધવામાં કોઈ પરેશાની નહીં હોય અને જે પુરૂષોને તેમનાથી ઊતરતા સમજતી હોય.

જે બરાબરીના નામ પર એ બધું જ કરવાની જીદ કરતી હોય જે મર્દ કરે છે. એટલે કે ગાળો બોલવી અને અન્યોને 'સેક્સ' કરવાની વસ્તુ તરીકે જોવાં.

ફેમિનિસ્ટ મહિલાઓ વિશેની અસલ સમજણ કેવી હોય છે? તેનો જવાબ પછી.

સામાન્ય સમજ વધુ પ્રચલિત છે અને એટલા માટે મહિલાઓ અને પુરૂષો ફેમિનિસ્ટ તરીકે ઓળખવાથી અળગાં રહે છે.

'વીરે દી વેડિંગ'ની અભિનેત્રીઓ પણ મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં એવું જ કહી રહી હતી કે ફિલ્મ ચાર આઝાદ મહિલાઓની કહાણી છે. પણ તે ફેમિનિસ્ટ નથી.

એનું કારણ એ હોઈ શકે કે સામાન્ય સમજમાં ફેમિનિસ્ટ હોવું ખરાબ વાત છે, કંઈક અસહજ, આધુનિક અથવા પશ્ચિમનું એ સ્વરૂપ જે કદરૂપું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એ વાત અલગ છે કે ફિલ્મમાં અભિનેત્રીઓ ટૂંકા વસ્ત્રો પહેરે છે. દારૂ-સિગરેટનું સેવન કરે છે અને રાતે પાર્ટી કરે છે.

તેમાંથી એક અભિનેત્રીને એક મર્દ અવેલેબલ એટલે ઉપલબ્ધ માને છે. દારૂના નશામાં બન્ને શારીરિક સંબંધ પણ બાંધે છે.

ત્યાર પછી પણ તે અભિનેત્રી આ વ્યક્તિને તેનાથી ઊતરતો માને છે.

ફિલ્મમાં ગાળોનો પ્રયોગ

ફિલ્મમાં ગાળો તો દુઆ-સલામની જેમ વેરાયેલી છે. અને આ સંવાદ ચારેય અભિનેત્રીઓનાં જ છે.

એક અભિનેત્રી તેના પતિના વખાણ તેના સેક્સ કરવાની કુશળતા પર કરે છે.

આથી સામાન્ય સમજ મુજબ તો તેઓ ફેમિનિસ્ટ છે.

ફિલ્મ ચાર સખીઓની છે. બોલીવૂડમાં પહેલી વખત પુરૂષોની મિત્રતાથી હટીને મહિલાઓની મિત્રતાને કેન્દ્રમાં રાખીને તેમને મુખ્ય હીરો બનાવી ફિલ્મ બનાવવામાં આવી છે.

તેની આસપાસ જ ફિલ્મની કહાણી રચવામાં આવી છે.

જ્યારે હું ફિલ્મ જોવા ગઈ તો, વિચાર્યું કે બદલાતા વિશ્વની બદલાતી મહિલાઓની કહાણી હશે.

જે માત્ર પુરૂષોની આસપાસ નથી. જેને પ્રેમની સાથે સાથે પોતાના અસ્તિત્વ અને ઓળખ પણ જોઈએ છે.

જે કહાણીનું મકસદ માત્ર લગ્ન નથી. જેમાં લગ્ન તેની જગ્યાએ અને બાકી બધા સંબંધો તેની જગ્યાએ.

જેમાં સખીઓની ગાઢ સમજ છે જે મહિલાઓ પુરૂષોની જેમ જ બનાવી લે છે.

હસ્તમૈથુનની વાત

અલગઅલગ જીવનને ગૂંથતી એ ઓળખ જે આપણો સમાજ આપણી જાતિને આપે છે.

મહિલાઓમાં ઘણી વાર લગ્ન કરવાનું દબાણ, કારકિર્દી બનાવવાની ઇચ્છા અથવા બાળકો મોડેથી પેદા કરવાની લડાઈ જોવા મળે...\n\ntl;dr:

કેવી હોય છે ફેમિનિસ્ટ મહિલાઓ? તેના બે જવાબ હોય છે.


બ્લોગ : હિંદુ-મુસ્લિમ વિવાદોના આવિષ્કારનો રાજકીય ફૉર્મ્યુલા\nજો મંદિર બનશે તો હિંદુત્વનો વિજય થશે અને જો નહીં બને તો પરાજિત બહુમતી હિંદુઓ સમક્ષ ભાજપના સમર્થનમાં વધારે મજબૂતીથી એકઠા થવાનું આહ્વાન કરવામાં આવશે.

એટલે કે બન્ને સ્થિતિમાં ફાયદો એક જ પક્ષને. આ એક સફળ ફૉર્મ્યુલા છે.

જીતે તો જય જય અને હારી જાય તો હાય-હાય. એનો અર્થ કે હિંદુઓની ધાર્મિક ભાવના હંમેશાં સળગતી જ રહેશે.

આ જ ફૉર્મ્યુલા હેઠળ લખનૌમાં ભાજપના કેટલાક નેતાઓએ એક ઐતિહાસીક મસ્જિદ સામે લક્ષ્મણની મૂર્તિ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

પરંતુ આ મસ્જિદના ઇમામે તેનો વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે ઈદ-બકરી ઈદની નમાઝ થાય છે અહીં મુસ્લિમો કોઈ મૂર્તિની સામે નમાઝ ન પઢી શકે.

આમ આ રીતે એક શાનદાર અને ફાયદાકારક વિવાદનો જન્મ થઈ ગયો છે. આ વિવાદ જેટલો વધશે હિંદુત્વવાદી કથાનક દરેક સંજોગોમાં વધુ મજબૂત થશે.

સાથે જ આ સમગ્ર વિવાદમાં લઘુમતી મુસ્લિમોને વારંવાર એવું લાગતું રહેશે કે તેમને સમાન નાગરિકનો અધિકાર નથી મળી રહ્યો.

જોકે ટીલાની મસ્જિદના ઇમામનું કહેવું છે તેમને મૂર્તિથી કોઈ વાંધો નથી, પરંતુ તે મસ્જિદની બરાબર સામે ન મૂકવી જોઈએ.

શું તમે આ વાંચ્યું?

બીજી તરફ ભાજપ સાથે જોડાયેલા નેતાઓનું કહેવું છે કે મૂર્તિ ત્યાં જ લગાવવામાં આવશે. જો મૂર્તિ કોઈ અન્ય સ્થળે લગાવવામાં આવે તો વિવાદ કઈ રીતે થાય. અને જો વિવાદ ન થાય તો પછી આ બધું કરવાનો ફાયદો શું?

હિંદુ વિરોધી લેબલ મોટું રાજકીય જોખમ

આ તેમના રાજકીય માસ્ટર સ્ટ્રોકમાંનો એક છે કેમ કે કોંગ્રેસ, સપા અને બસપા પણ જો આ નવા વિવાદમાં ઝંપલાવે તો ભાજપ તેના પર હિંદુ વિરોધી હોવાનું લેબલ ચોંટાડી દે જે એક મોટું રાજકીય જોખમ છે.

આથી ભાજપના વિરોધીઓ ચૂપ જ રહેશે. એમ પણ હિંદુ ભાવનાની રાજનીતિ કોઈ વિપક્ષ પાસે નથી તેઓ ક્યાં તો ચૂપ રહે છે અથવા ભાજપના નેતાઓ સાથે મંદિરો-મઠોમાં માથું નમાવવાની સ્પર્ધા કરે છે.

વિપક્ષ માત્ર અંક-ગણિતના ભરોસે વિચારોનો સંઘર્ષ જીતી લેવા માગે છે તે શક્ય નથી. યુવા ભારત વિકાસની દરેક સીડી ભવિષ્ય તરફ નહીં પણ ગૌરવશાળી હિંદુ અતીત તરફ જઈ રહી છે.

દેશના યુવાઓનું કામ લક્ષ્મણની મૂર્તિથી ચાલી જશે. લખનૌ વિશ્વવિદ્યાલયની હાલત વિશે વાત વિવાદથી ફુરસદ મળતા પછી ક્યારે કરીશું.

હિંદુ આસ્થા સામે ઇતિહાસનો તર્ક

લખનૌ ખરેખર લખનપુરી છે એટલે ત્યાં લક્ષ્મણની ભવ્ય પ્રતિમા બનવી જોઈએ.

મસ્જિદ સામે એટલે બનવી જોઈએ કેમ કે ટેકરીની મસ્જિદ ખરેખર લક્ષ્મણ ટેકરી ઉપર બનાવવામાં આવી છે આથી મૂર્તિ ત્યાં જ બનશે વાત...\n\ntl;dr:

અયોધ્યામાં રામ મંદિર બને કે ના બને બન્ને પરિસ્થિતિમાં જો કોઈને ફાયદો થઈ શકે, તો તે ભાજપને જ થઈ શકે છે.


બ્લોગ: મુખ્યમથકમાં 'દાદા'એ સંઘને આ અણગમતી વાતો મોઢે સંભળાવી\nજાત-જાતની અટકળો બાદ એમણે એજ કહ્યું જે નહેરુનો વારસો છે, એમનું સમગ્ર ભાષણ એજ રાજનૈતિક દર્શનનો સાર હતો જેની સામે આરએસએસ અને ભાજપે ક્યારેક પટેલ તો ક્યારેક બોઝને ઊભા કરવાના પ્રયાસો  કર્યા હતા.

અંગ્રેજીમાં આપવામાં આવેલા જોરદાર ભાષણ બાદ પ્રણવ મુખર્જીએ જે દેશનાં ઇતિહાસ, સંસ્કૃતિ અને એની ઓળખ પર પ્રકાશ પાડ્યો એ નહેરુનાં જાણીતા પુસ્તક 'ડિસ્કવરી ઑફ ઇન્ડિયા'નું ભારત છે. એટલે સુધી કે એમના ભાષણનો પ્રવાહ પણ એવો જ હતો જેવો નહેરુનાં પુસ્તકમાં છે.

ભાષણની શરૂઆત એકદમ ચોટદાર હતી. તેમણે કહ્યું,''હું અહીંયા તમારી સાથે ત્રણ મુદ્દે મારી સમજણ વહેંચવા માંગું છું. રાષ્ટ્ર, રાષ્ટ્રવાદ અને દેશભક્તિ. આ ત્રણેય એકબીજા સાથે જોડાયેલાં છે તેમને અલગઅલગ કરી ન શકાય.''

ભાષણનો એજન્ડા અને ટોન

ત્યાર બાદ એમણે શબ્દકોષમાંથી રાષ્ટ્રની વ્યાખ્યા વાંચી સંભળાવી. અહીંથી જ એમના સમગ્ર ભાષણનો એજન્ડા અને ટોન નક્કી થઈ ગયો કે કેટલીક પ્રાથમિક બાબતો અંગે પાઠ ભણાવવાના મૂડમાં છે.

એમણે ભાષણની શરૂઆત મહાજનપદોના યુગ એટલે કે ઈસ્વીસન પૂર્વે છઠ્ઠી સદીથી કરી. આ ભારતનો નક્કર, તથ્યો પર આધારિત અને તાર્કિક ઇતિહાસ છે.

આ એ ઇતિહાસનો એન્ટી થીસિસ છે જે સંઘ ભણાવે છે- હિંદુ મિથકોથી ભરેલો કાલ્પનિક ઇતિહાસ જેમાં જ્યાં સુધી બધા હિંદુ છે ત્યાં સુધી બધું બરાબર છે, પણ જેવા 'બહાર'નાં લોકો આવે છે કે બધું ડહોળાઈ જાય છે.

એ ઇતિહાસમાં સંસારનું સમગ્ર જ્ઞાન, વૈભવ અને વિજ્ઞાન છે. એમાં પુષ્પક વિમાન ઊડે છે, પ્લાસ્ટિક સર્જરી થાય છે, મહાભારત કાળમાં ઇન્ટરનેટ પણ હોય છે.

પ્રણવ મુખર્જીએ જણાવ્યું કે ઈસુ ના 400 વર્ષ પહેલાં ગ્રીક પ્રવાસી મેગાસ્થનીજ આવ્યો ત્યારે તેમણે મહાજનપદોવાળું ભારત જોયું, ત્યારબાદ ચીની યાત્રી હવેંગ સાંગનો ઉલ્લેખ કરી જણાવ્યું કે સાતમી સદીનું ભારત કેવું હતું.

એમણે જણાવ્યું કે તક્ષશિલા અને નાલંદા જેવી વિશ્વ વિદ્યાલય સમગ્ર દુનિયામાંથી પ્રતિભાને આકર્ષિત કરી રહ્યી હતી.

આ બધાનો ઉલ્લેખ આ જ રીતે નહેરુએ પોતાના પુસ્તકમાં કર્યો છે.

જે લોકોમાં નહેરુનું પુસ્તક વાંચવાની ધીરજ નથી તે લોકોએ યૂ ટ્યૂબ પર ઉપલબ્ધ શ્યામ બેનેગલની ધારાવાહિક 'ભારત એક ખોજ' જોવી જોઈએ જે આ જ પુસ્તક પર આધારિત છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ત્યાર બાદ મુખર્જીએ જણાવ્યું કે કઈ રીતે ઉદારતાનાં વાતાવરણમાં રચનાત્મકતા પાંગરી, કળા-સંસ્કૃતિનો વિકાસ થયો અને એ પણ કહ્યું કે ભારતમાં રાષ્ટ્રની અવધારણા યૂરોપ કરતાં કેટલી જૂની અને કેટલી અલગ...\n\ntl;dr:

રાષ્ટ્રીય સ્વયં સેવક સંઘ(આરએસએસ)ના મુખ્યમથકમાં પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જીએ પોતાના ભાષણમાં નહેરુનું નામ માત્ર એક જ વાર લીધું, પણ આરએસએસ માટે આ કોઈ રાહતની વાત નથી.


બ્લોગઃ #MeToo મહિલાઓની જાતીય સતામણી બદલ શરમ અનુભવતા પુરુષો\nતમને અકળામણ થવા લાગે તો પણ આખો લેખ વાંચવાનો પ્રયાસ કરજો.

તમે કોલેજમાં કોઈ યુવતીની બ્રાની સ્ટ્રેપ ખેંચીને તેની સાથે મજાક કરી છે?

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

કોઈ યુવતીએ વારંવાર ના કહી છતાં ગંદી કોમેન્ટ્સ કરીને તેની સાથે બળજબરીથી દોસ્તીનો પ્રયાસ કર્યો છે?

પુરુષોનો અપરાધભાવ

પ્રતિકાત્મક તસવીર

તમને 'નફ્ફટ પુરુષ' તરીકે ઓળખાવાનું ગમે છે?

તમે કોઈ મહિલાને કારણ વિના સ્પર્શ કર્યો હતો? એ સ્પર્શ મહિલાને નહીં ગમે એ તમને ખબર હતી?

શારિક રફીકને આવું બધું થયું હતું. સ્ત્રીઓ સાથે ખરાબ વર્તન કરવા બદલ તેઓ શરમ અનુભવે છે. તેઓ કબૂલે છે કે તેમની અંદર ગંદકી ભરી હતી.

હું #MeToo હેશટેગ સ્ક્રોલ કરીને ટ્વિટર પર પુરુષોની પોસ્ટ્સ જોતી હતી ત્યારે તેમની ભાળ મળી હતી.

હોલીવૂડના નિર્માતા હાર્વે વેઈન્સ્ટેઈન સામેના આક્ષેપોને પગલે મહિલાઓએ તેમની જાતીય સતામણી અને તેમના પરના જાતીય હુમલાઓના અનુભવો વિશે લખવાનું શરૂ કર્યું ત્યારથી #MeToo હેશટેગ ટ્વિટર પર ટ્રેન્ડ થવા લાગ્યું છે.

મહિલાઓ શું વાત કરે છે?

મહિલાઓ છેલ્લા થોડા સમયથી તેની વાતો કરી રહી છે, પણ એ બધું બહેરા કાને અથડાઈ રહ્યું હોય એવું લાગે છે

જોકે, મને મહિલા શું કહી રહી છે તેમાં રસ ન હતો, કારણ કે હું બહુ કંટાળેલી, વ્યથિત અને ગુસ્સે થયેલી છું.

આમ છતાં એક વધુ હેશટેગ આવી પડ્યું હતું.

મહિલાઓને તેમની સતામણી સામે અવાજ ઉઠાવવાની વધુ એક હાકલ કરવામાં આવી હતી.

મહિલાઓ છેલ્લા થોડા સમયથી તેની વાતો કરી રહી છે, પણ એ બધું બહેરા કાને અથડાઈ રહ્યું હોય એવું લાગે છે.

પુરુષોનું વલણ

પુરુષો એ સમજશે કે તેઓ પણ ખરાબ વ્યક્તિ હોઈ શકે છે?

તેથી મને પુરુષોનું વલણ જાણવામાં રસ હતો.

પોતાની સતામણી કઈ રીતે કરવામાં આવી હતી એ જાહેર કરવાની હિંમત મહિલાઓ દેખાડતી હોય તો પોતે મહિલાઓની સતામણી કરી હતી એવું જણાવવાની બહાદુરી પુરુષો ન દેખાડી શકે?

તેમણે કરી હતી તેને સતામણી કહેવાય એવું પુરુષોને સમજશે? તેઓ પણ ખરાબ વ્યક્તિ હોઈ શકે છે એ સમજશે?

કે પછી ખરાબ લોકો ખરાબ કામ કરતા હતા ત્યારે તેમણે આંખો બંધ રાખી હતી?

પોતે અસ્વીકાર્ય વર્તન કર્યું હોવાની, મહિલાઓની વાત ન સાંભળી હોવાની અને મહિલાઓની છેડતી કરવામાં કંઈ ખોટું ન હોવાનું માનતા લોકો પૈકીના એક બની ગયાની કબૂલાત કરી ચૂકેલાઓમાં શારિક રફીક એકલા નથી.

ઓમર અહેમદ પણ ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું હતું કે તેમણે આંખમિંચામણા કરીને ઓફિસમાં મહિલાની જાતીય સતામણી સરળ બનાવી આપી હતી.

એક સાથી મહિલા...\n\ntl;dr:

સૌથી પહેલાં મારા પુરુષ વાચકો માટે એક ખાસ નોંધ. અહીં હું તમારા માટે કંઈ કહેવાની નથી. આ મુદ્દો પુરુષો વિશેનો છે અને પુરુષોએ જ ઉઠાવ્યો છે.


બ્લોગઃ અંકિત અને અખલાકની હત્યાનો સમાન પ્રતિભાવ કેમ નહીં?\nઅંકિત સક્સેના

દિલ્હીમાં અંકિત સક્સેનાની હત્યા બાદ સવાલ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે કે અખલાક, જુનૈદ, પહલૂ ખાન કે અફરાઝુલની હત્યા બાદ જેવી પ્રતિક્રિયા જોવા મળી હતી તેવું અંકિતની હત્યાના કિસ્સામાં કેમ નથી?

આ સવાલ પહેલી નજર તો ઠીક લાગે છે. પ્રશ્નકર્તાઓની ફરિયાદ છે કે કોઈ મુસલમાનની હત્યા થાય છે ત્યારે વધારે ધમાલ કરવામાં આવે છે, પણ કોઈ હિંદુની હત્યા થાય ત્યારે લોકો કંઈ નથી કહેતા.

તેમને સોશિઅલ મીડિયા પર 'સેક્યુલર', 'ડાબેરીઓ'  કે 'બુદ્ધુજીવી' કહેવામાં આવે છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

ટૂંકમાં માગણી એ છે કે પીડિત મુસલમાન વિશે ઓછી વાત કરવામાં આવે અને પીડિત વ્યક્તિ હિંદુ હોય તો અખલાકની હત્યા સંબંધે જે જોરદાર પ્રતિક્રિયા મળી હતી એ પ્રતિક્રિયા માપદંડ હોવી જોઈએ.

યુવતીના ઘરની આસપાસ સુરક્ષાકર્મીઓ

મુસલમાનો પર થયેલા અત્યાચારનો જાહેર વિરોધ કરતા લોકો નિશાન બની જાય છે. જેમના પર  'બેવડા માપદંડ અપનાવતા', 'પક્ષપાતી', 'હિંદુવિરોધી' અથવા 'રાષ્ટ્રવિરોધી' લેબલ ચોંટાડવાની કોશિશ થાય છે.

લેબલ ચોંટાડવાનો હેતુ તેમના દ્વારા કરવામાં આવતી ટીકા હવા કાઢી નાખવાનો હોય છે.

મુસલમાનોના અધિકારની વાતો કરતા બધા લોકો દૂધે ધોયેલા છે એવું નથી, પણ 'હિંદુ લોકભાવનાના સ્વયંભૂ સોશિઅલ પ્રવક્તા' ઝાઝું વિચારવામાં માનતા નથી.

દરેક બાબતમાં એકસમાન પ્રતિભાવની માગણી કરતા લોકો, તેમની સાથે જે સહમત હોય છે એમને નિષ્પક્ષ માને છે, પણ જે અસહમત હોય છે કે ચિંતા વ્યક્ત કરે છે તેમને પક્ષપાતી ગણે છે.

બીજી તરફ, 'સોશિઅલ જેદાહીઓ' પણ આવા જ છે. આ પ્રકારના લોકોની સંખ્યા હિંદુઓની સરખામણીએ ઓછી હોવાથી તેમની હરકતો બહુમતિ હિંદુ ધમાલખોરોની હરકતો જેવી દેખાતી નથી.

અલબત, બન્ને વર્ગના લોકોનો સ્વભાવ અને વર્તન લગભગ એકસમાન જ છે.

આ એક નાજુક મુદ્દો છે. તેથી સૌથી પહેલાં એ નોંધી લેવું જોઈએ કે કોઈ પણ માણસની હત્યા એ માણસાઈની હત્યા છે.

કોઈની પણ હત્યાને અન્ય હત્યાથી ઓછી કે વધારે ગંભીર સાબિત કરવાનો ઈરાદો નથી, પણ દરેક હત્યા બાબતે એકસમાન પ્રતિભાવ કેમ હોતો નથી એ સમજવા-સમજાવવાનો હેતુ આ લેખનો છે.

મોટા ભાગે ગુનાના હેતુ, તેની રીત અને એ પછી બનતી ઘટનાઓને કારણે અલગ-અલગ પ્રતિભાવ જોવા મળતો હોય છે.

ઓનર કિલિંગ અથવા હેટ ક્રાઈમ

અખલાકની હત્યા સંબંધે વિરોધ પ્રદર્શન.

અત્યાર સુધી મળેલી માહિતી મુજબ, અંકિતે હિંદુ હોવા છતાં એક મુસલમાન છોકરીને પ્રેમ કરવાની હિંમત કરી હતી એટલે તેની હત્યા કરવામાં આવી હતી.

સમાન...\n\ntl;dr:

વિભાજિત સમાજમાં દુઃખદ હત્યાઓ વિશે વ્યાપક ચર્ચાની ગુંજાઈશ હોય છે. હત્યા એ હત્યા છે અને હત્યારો એ હત્યારો છે એટલું કહી દેવું પૂરતું હોતું નથી.


બ્લોગઃ આ રાજકારણને સમજો નહીં તો ભગવત ભજન કરો\nદિલ્હીના સફદરગંજ એન્ક્લેવમાં તઘલગ કાળની એક કબરની ગુંબજ પર ભગવો રંગ લગાવીને તેને મંદિરમાં પરિવર્તિત કરી દીધી.

દિલ્હીની જ સેન્ટ સ્ટીફન્સ કૉલેજના ચર્ચની દિવાલો પર સૂત્ર લખેલુ મળ્યું - મંદિર અહીં જ બનશે.

અલગઅલગ સમયે અને અલગઅલગ સ્થળોએ ઘટેલી આ ઘટનાઓમાં જો આપણને કોઈ પરસ્પર સંબંધ દેખાતો નથી તો અમારા અને તમારા જેવા અસહાય મતદારોએ ભારતમાં લોકતંત્રના ભવિષ્યની ચિંતા છોડીને ભગવત ભજનમાં લીન થઈ જવું જોઈએ.

વધારે નહીં, થોડાં પાછળ ચાલો

ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા તમને કહેવામાં આવ્યું કે દબંગ અને અપરાધી મુસ્લિમોના ડરથી પશ્ચિમી ઉત્તર પ્રદેશના કૈરાના વિસ્તારના હિંદુઓએ પોતાના ઘર છોડીને ભાગવું પડી રહ્યું છે.

કેટલાક ટીવી રિપોર્ટરોએ અમને જણાવ્યું હતું કે કૈરાના બીજું કાશ્મીર બની ગયું છે જ્યાંથી હિંદુઓ ફરી એક વખત પલાયન કરવા મજબૂર થઈ ગયા છે.

પણ એવું લાગે છે કે આજકાલ ત્યાંના હિંદુઓને દબંગ મુસ્લિમોનો કોઈ ડર નથી. હાલ હિંદુઓના પલાયનની વાત કોઈ કરી રહ્યું નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ચાર વર્ષ પહેલા કેન્દ્રમાં નરેન્દ્ર મોદીની સરકાર આવતા જ આગ્રાથી લઇને ઘણા નાના- નાના વિસ્તારોમાં ખ્રિસ્તીઓ અને મુસ્લિમોની 'ઘર-વાપસી'ના નામે તેમની પાસે હવન-પૂજન કરાવવામાં આવ્યા.

પછી એવું લાગ્યું કે મુસ્લિમોએ હિંદુઓના વંશનો વિનાશ કરવા માટે 'લવ જેહાદ' નામનું સૌથી મોટું ષડ્યંત્ર રચી નાખ્યું છે.

આ વચ્ચે ક્યારેક ગૌમાંસ રાખવા, ક્યારેક ગૌવંશની તસ્કરી કરવી, ક્યારેક લવ-જેહાદની શંકા સાથે ઘણી જગ્યાએ મુસ્લિમો સાથે મારપીટ કરવામાં આવે છે અથવા તો તેમની હત્યા પણ કરી દેવામાં આવી છે.

આસનસોલથી માંડીને ઔરંગાબાદ સુધી

એ વીડિયો પણ તમે જોયો હશે જેમાં દાઢી અને ટોપીવાળા એક નિરિચ્છ, એકલા અને લાચાર દેખાતા પાતળા એવા ગરીબ વ્યક્તિને મોંઘી કારમાં બેઠેલા એક જાડા યુવાન ગાળો આપતા જબરદસ્તી જય શ્રી રામનો નારો બોલવા મજબૂર કરી રહ્યા છે.

આ બધા કામ છૂપાઈને નહીં પણ હાથમાં હિંદુત્વનો ભગવો ઝંડો- અને ક્યારેક ક્યારેક ત્રિરંગો પણ ઉઠાવીને કરવામાં આવે છે.

નવરાત્રી અને રામનવમીના તહેવાર ક્યારેક ભક્તિનો અવસર હતા, પરંતુ હવે તે તલવારો અને ત્રિશૂલોના ભયાનક પ્રદર્શનનું બહાનું બનીને રહી ગયા છે.

આ પ્રકારના તહેવારોમાં મોટરસાઇકલ સવાર 'રાષ્ટ્રભક્તો'ની ટોળકી મુસ્લિમ વિસ્તારમાં જઈને જય શ્રી રામ, પાકિસ્તાન મુર્દાબાદ, ભારત માતા કી જય જેવા સૂત્રોની સાથે સાથે 'ભારતમાં રહેવું હશે તો વંદે માતરમ્ કહેવું...\n\ntl;dr:

અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીમાં મોહમ્મદ અલી ઝીણાની તસવીર હટાવવા મુદ્દે હોબાળો થયો છે. ગુડ઼ગાંવમાં આશરે દસ જગ્યાઓ પર જુમ્માની નમાઝમાં ખલેલ પહોંચાડવામાં આવી.


બ્લોગઃ આજની સીતા પોતાના રામ પાસેથી શું ઇચ્છે છે?\nદૂધવાળો વિચારે છે કે જો સવારે સીતાનો ચહેરો જોઈ લેશે તો તેને પુણ્ય મળશે.

હું જ નહીં, લગભગ તેના બધા જ ઓળખીતા લોકો, તેને વારંવાર તેના ગુણોની યાદ અપાવે છે, જેના હિસાબે તેણે જીવવું જોઈએ.

દૂધવાળો વિચારે છે કે જો સવારે સીતાનો ચહેરો જોઈ લેશે તો તેને પુણ્ય મળશે.

તેનાં માતા- પિતા કે જે હંમેશા તે બહાર ગઈ હોય ત્યારે પરેશાન રહે છે. તેઓ તેની સાથે કામ કરતા દરેક પુરૂષ સાથે તેની વાતચીતને શંકાની નજરે જુએ છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે

ફેર બસ એટલો છે કે હું આ સરખામણી મજાકમાં કરૂં છું અને બાકી બધા લોકો ગંભીરતાથી તેને પોતાનું કર્તવ્ય સમજે છે. કેટલીક હદે તેઓ સાચા પણ છે.

પૌરાણિક કથાઓ ખૂબ મહત્વની છે કેમ કે તે આપણી ધરોહર છે અને ઇતિહાસનો રસ ઉમેરી તેમનો ભાગ બનવાનો આપણને મોકો આપે છે.

આપણે ક્યાંથી આવ્યા છીએ, આપણા આદર્શ શું છે અને આપણે શું હોવું જોઈએ, એ બધું જ સમજાવે છે.

'મારી સીતા, રામની સીતાને નાપસંદ કરે છે'

ઇમાનદારીથી કહું તો એવું નથી કે મારી સીતા, રામની સીતાને નાપસંદ કરે છે કે પછી તેમના નિર્ણયોનું આકલન કરી તેણે કોઈ વિપરિત અભિપ્રાય આપ્યો છે.

તે તો તેમની સાથે સંમત છે, બસ દૃષ્ટીકોણ જુદો છે.  તેણે પોતાની પેઢીના મોટા ભાગના લોકોની જેમ રામાયણ નથી વાંચી.

પરંતુ તેના પર આધારિત સીરિયલ ચોક્કસથી જોઈ છે. એ સીરિયલમાં તેણે જે મહિલાને જોઈ હતી તે મજબૂત સિદ્ધાંત ધરાવતી હતી.

તે મહિલા પોતાની વાત પર અડગ રહેનારી, દરેક પડકારનો સામનો કરીને પોતાના દીકરાઓને એકલી જ મોટા કરનારી સ્ત્રી હતી.

પણ લોકો મનમાં સીતાને બલિદાની, આજ્ઞાકારી અને પતિવ્રતા હોવા માટે આદર્શ માને છે. મારી સીતા આ બધા આદર્શોમાં જકડાવા નથી માગતી.

આજની સીતા અનાદર નથી કરવા માગતી, પણ પોતાના માટે આદર પણ ઇચ્છે છે

તે નથી ઇચ્છતી કે લોકો તેને પસંદ કરે, તેણે પાછળ ચાલવું પડે, એ માનવામાં આવે કે તેની સાથે સહેલાઈથી છેતરપીંડી કરી શકાય અને તેનું ધ્યાન રાખવામાં આવે.

અને સતી સાવિત્રી બનવા વિશે તેનું મન હાલ તો માની રહ્યું. જેમ કે જ્યારે તેને પ્રેમ થયો.

તે શાંત સ્વભાવનો શરમાળ વ્યક્તિ છે. એક કલાકાર જેના મનમાં દરેક ક્ષણે નવા વિચાર આવ છે અને ખિસ્સુ મોટાભાગે ખાલી રહે છે.

તે વ્યક્તિને સીતા એ માટે પસંદ કરે છે કેમ કે તે આદર્શ નથી.  તેના સ્વભાવમાં પુરૂષત્વનું ખોટું અભિમાન નથી. પોતાના પર તેને જરૂર કરતા વધારે ઘમંડ નથી.

એ તેના માટે દરવાજો ન ખોલતો.  રાત્રે જ્યારે સીતાને મોડું થાય તો ફોન કરી તેની ખબર નથી...\n\ntl;dr:

મારી બહેનપણીનું નામ સીતા છે અને આ નામ જ તેના માટે જેલ સમાન છે.


બ્લોગઃ જ્યાં લગ્ન બાદ પતિ પત્નીની અટક અપનાવે છે\nજ્યારે સોનમ કપૂરે પોતાના નામમાં પતિની અટક આહુજા જોડવાની ઘોષણા ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ટ્વિટર પર કરી તો લાગ્યું જાણે ખરેખર તે તમારા-મારા જીવન સાથે નજીકથી જોડાયેલી ઘટના છે.

તેમણે જે કર્યું તે યોગ્ય કર્યું? શું મહિલાએ પતિની અટક અપનાવવી જોઈએ કે પિતાની જ અટક રાખવી જોઈએ? હવે વિકલ્પ તો આ બે જ છે ને.

મહિલા પાસે પોતાની કે તેની માની અટક તો છે નહીં. તેની ઓળખ પિતા કે પતિની અટક સાથે જોડાયેલી હોય છે.

ભારતમાં હિંદુ પરિવારોમાં તો લગ્ન બાદ આ જ રિવાજ છે. ઘણી જગ્યાએ તો છોકરીનું નામ જ બદલી દેવામાં આવે છે, તો ઘણી જગ્યાએ રીત છે કે તેનું નામ ન બદલવામાં આવે, પણ પતિની અટક સાથે જોડી દેવામાં આવે.

ઉત્તર- પૂર્વ અને દક્ષિણ ભારતના રાજ્યોને છોડી દેવામાં આવે તો દેશના બાકી રાજ્યોમાં તો એ લાંબા સમયથી ચાલે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સ્પષ્ટ છે કે પોતાની અટક બદલવાની જગ્યાએ જ્યારે શિલ્પા શેટ્ટીએ કુંદ્રા, એશ્વર્યા રાયે બચ્ચન અને કરીના કપૂરે ખાન પોતાના જૂના નામમાં જોડ્યું તો ઘણું વિચાર્યું હશે.

શું એ બચ્ચન કે ખાન નામનું વજન પોતાની સાથે જોડવા માટે હતું, કે એ માટે કે તેઓ પોતાની ઓળખને સંપૂર્ણપણે ગુમાવવા માગતી ન હતી?

લગ્ન બાદ નામ બદલવું મહિલાને ઓછી આંકવા જેવું

છેલ્લા દાયકાઓમાં નવા વિચારે જન્મ લીધો છે કે લગ્ન બાદ નામ બદલવું મહિલાને ઓછી આંકવા જેવું છે, તેની ઓળખ મિટાવવા જેવું છે.

લગ્ન એક નવો સંબંધ છે જેમાં બન્ને લોકોનું પોતાનું વ્યક્તિત્વ એ જ રીતે જળવાઈ રહેવું જરૂરી છે. પતિનું નામ નથી બદલાતું તો પત્નીનું નામ પણ ન બદલાવું જોઈએ.

બોલીવૂડનાં ખ્યાતનામ- શબાના આઝમી, વિદ્યા બાલન અને કિરણ રાવે લગ્ન બાદ પોતાનાં નામ બદલ્યાં નથી.

લગ્ન બાદ મહિલાનું નામ બદલી નાખવાનો ઇતિહાસ ખૂબ જૂનો છે અને તે માત્ર મહિલાઓ સુધી મર્યાદિત પણ નથી.

ઇતિહાસકારો જણાવે છે કે આ વિચારે 14મી સદીમાં જન્મ લીધો હતો જ્યારે એ માનવામાં આવ્યું કે લગ્ન બાદ મહિલા પોતાનું નામ ગુમાવી દે છે.

તે માત્ર કોઈની પત્ની થઈ જાય છે, મહિલા- પુરુષ એક થઈ જાય છે અને પતિનું નામ આ એકતાનું પ્રતિક છે.

જેમ જેમ મહિલાઓના અધિકારો માટે અવાજ ઉઠ્યો, સમાજમાં પરિવર્તન આવ્યું. ઘણી મહિલાઓએ પોતાના પતિના નામને સ્વીકારવાની ના પાડી દીધી.

લગ્ન બાદ નામ બદલવા અંગે જુદા-જુદા દેશોમાં કાયદો

ઘણાં દેશોમાં તો તેના માટે કાયદા પણ ઘડવામાં આવ્યા છે.

1970 અને 80ના દાયકામાં ગ્રીસમાં લાવવામાં આવેલા સુધાર અંતર્ગત મહિલાઓ માટે એ અનિવાર્ય કરી...\n\ntl;dr:

પાંચ દિવસથી બોલીવૂડ અભિનેત્રી સોનમ કપૂરનાં લગ્નની તસવીરો અને વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર એવી રીતે વાઇરલ થઈ રહ્યાં છે જાણે આપણે બધા જાનૈયા હોઈએ.


બ્લોગઃ તેનો બળાત્કાર 'નિર્ભયા' બાદ થયો હતો, અને વારંવાર થતો રહ્યો\nકૉલેજથી ઘરે ફરતાં સમયે ફરહા પર સામૂહિક બળાત્કાર કરી તેના પર એસિડ ફેંકાયું હતું

નિર્ભયાને પાંચ વર્ષ થયા તો ફરહાને એક વર્ષ. એક વર્ષ વીતી ગયું એ ઘટનાને જ્યારે બપોરે કૉલેજથી સાઇકલ પર ઘરે પરત ફરતા સમયે ફરહા પર સામૂહિક બળાત્કાર ગુજારવામાં આવ્યો હતો.

તે બળાત્કારીઓ એ જ નાના શહેરમાં તેના પાડોશમાં રહે છે. તે એસિડ લઇને આવ્યા હતા જેથી તે લોકો તેને ખેંચીને ખેતરમાં લઈ જઈ શકે અને ફરહા ડરથી ચીસો ન પાડે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

પહેલા બળાત્કારીઓએ એક એક વખત પોતાનો વારો લીધો અને પછી શેરડીનો ઉપયોગ કર્યો. જ્યારે તકલીફ હદ પાર કરી ગઈ તો તેના મોઢામાંથી ચીસ નીકળી જ ગઈ. ત્યારે તેમણે એ એસિડ ફરહાનાં મોં પર ફેંકી દીધું.

તે બચી તો ગઈ પણ તે પોતાને 'નિર્ભયા' નથી બોલાવવા માગતી. તે ભયથી ભરપૂર છે.

કાયદો જે ક્યારેય લાગુ ન થયો

બળાત્કારીઓના પરિવારો અને પોલીસે ફરહા પર આંગળી ઉઠાવી અને વાતને જવા દેવા દબાણ બનાવ્યું હતું

તેને ન્યાય જોઇએ છે. પણ અત્યાર સુધીની તેની યાત્રા એવી રહી છે જાણે વારંવાર તેના પર બળાત્કાર થઈ રહ્યો હોય.

નિર્ભયાના સામૂહિક બળાત્કાર બાદ થયેલી ચર્ચાઓ અને સંસદના શારીરિક હિંસા વિરૂદ્ધ બનેલા કાયદાને કડક કરવાની કવાયત બાદ લાગ્યું કે હવે તો બદલાવ આવશે.

હવે શારીરિક હિંસાની ફરિયાદ પર પોલીસ અધિકારીઓએ ફરજિયાત FIR દાખલ કરવી પડે છે. એમ ન કરવા પર બે વર્ષની કેદ થઈ શકે છે.

પણ પોલીસે ન તો ફરહાની ફરિયાદ દાખલ કરી ન તો તેમને તેના માટે જેલની સજા થઈ.

બળાત્કાર બાદ પીડિતે વારંવાર બળાત્કાર જેવી પીડાથી પસાર થવું પડે છે

તે તો તેમની પાસે ગઈ હતી. અડધો દાઝી ગયેલો ચહેરો અને ગંદા કપડા જે તેણે તે સમયે પહેર્યા હતા તે જ કપડાં પહેરીને દરેક વાત તેણે બારીકી સાથે વારંવાર જણાવી હતી.

બળાત્કારીઓ કથિત ઊંચી જાતિના હતા. તેમના પરિવારો તેમજ પોલીસે ફરહા પર આંગળી ઉઠાવી અને વાતને જવા દેવા દબાણ બનાવ્યું.

તેને કારણ વગર શરમ અનુભવવી પડતી હતી. તેના માટે તે ફરી તે હિંસાથી પસાર થવા જેવું હતું.  ફરહા એક માત્ર એ પીડિતા નથી જેણે આ પ્રકારના અનુભવનો સામનો કર્યો હોય.

હ્યુમન રાઇટ્સ વૉચ નામની NGOએ શારીરિક હિંસાનો શિકાર બનેલી 21 મહિલાઓના અનુભવ પર એક રિપોર્ટ જાહેર કરી એ બધી મુશ્કેલીઓની જાણકારી આપી છે કે જે ન્યાયના રસ્તામાં આવે છે.

મેડિકલ ટેસ્ટ વધુ એક પીડા

'ટૂ ફિંગર ટેસ્ટ'ના આધારે ડોક્ટરે કહ્યું હતું કે ફરહા સેક્સથી ટેવાયેલી હશે

રિપોર્ટ કહે છે, "મહિલાઓએ ઘણી વખત પોલીસ સ્ટેશનમાં...\n\ntl;dr:

ફરી એક વખત એક ડિસેમ્બર આવશે. પાંચ વર્ષ થવાના છે, જ્યારે ચાલતી બસ પર 'નિર્ભયા' સાથે સામૂહિક બળાત્કાર થયો હતો અને પછી શારીરિક હિંસા વિરૂદ્ધ કડક કાયદા બનાવવામાં આવ્યા હતા.


બ્લોગઃ ન્યાયમૂર્તિઓ અને સરકાર વચ્ચેની દોસ્તીથી કેટલાં જોખમ?\nસર્વોચ્ચ અદાલતના વડા ન્યાયમૂર્તિ દીપક મિશ્રા

પટના હાઈ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ તરીકે તાજેતરમાં નિમાયેલા જસ્ટિસ મુકેશ રસિકભાઈ શાહે બીબીસી હિન્દીને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં વડા પ્રધાનના વખાણ કરતા કહ્યું હતું, "નરેન્દ્ર મોદી એક મૉડલ છે, તેઓ એક હીરો છે."

બીજી ઘટના છત્તીસગઢની છે. તેમાં રાજ્ય સરકારના જનસંપર્ક વિભાગે દેશના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ જસ્ટિસ દીપક મિશ્રાના ફોટોગ્રાફવાળા મોટાં હોર્ડિંગ્ઝ રાયપુર શહેરમાં લગાવ્યાં હતાં.

છત્તીસગઢ પહેલીવાર આવી રહેલા વડા ન્યાયમૂર્તિનું એ હોર્ડિંગ્સમાં સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.

જોકે, એ પૈકીનાં કેટલાંક હોર્ડિંગ્ઝ ઊતારી લેવામાં આવ્યાં હોવાનો અહેવાલ આવ્યા હતા.

મામૂલી ઘટના?

પટના હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધિશ મુકેશ રસિકભાઈ શાહ

પહેલી નજરે આ બન્ને ઘટનાઓ અત્યંત મામૂલી લાગશે.

ભારતના કોઈ પણ નાગરિકને, ભલે તે ન્યાયાધીશ હોય તો પણ કોઈનાં વખાણ કે ટીકા કરવાનો બંધારણીય અધિકાર છે.

દેશના નાગરિક કે મતદાતા સ્વરૂપે ન્યાયમૂર્તિઓ પણ કોઈને કોઈ રાજકીય પક્ષનાં કામ કે વિચારધારા સાથે સહમત થઈને તેને મત આપતા હોય છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

જજ હોવાને કારણે તેમના આ લોકશાહી અધિકારમાં ઘટાડો થતો નથી, પણ કોઈ જજ ન્યાય તોળવા બેઠા હોય ત્યારે તેમણે નાગરિક તરીકે તેમની પસંદના નેતા, રાજકીય પક્ષ કે સરકાર વિરુદ્ધ પણ નિર્ણય કરવો પડે છે.

તેથી આપણી શાસન વ્યવસ્થામાં ન્યાયપાલિકાને સરકારથી આઝાદ રાખવામાં આવી છે. સરકાર અને તેના વડા વિરુદ્ધના નિર્ણયો કરતી હોવાને કારણે પણ ન્યાયપાલિકાને સરકારનું અંગ ગણવામાં આવતી નથી.

ન્યાયકર્તા સત્તાથી ઉપર ભલે ન હોય પણ લોકોની નજરમાં આઝાદ જરૂર હોવો જોઈએ. ન્યાય વ્યવસ્થામાં લોકોનો વિશ્વાસ ત્યારે જ ટકેલો રહે.

એ ભરોસો જ્યાં સુધી ટકેલો રહે ત્યાં સુધી લોકો ન્યાયની શોધમાં પોલીસતંત્ર અને અમલદારશાહી મારફત અદાલતના દરવાજા ખખડાવતા રહે છે.

એ ભરોસો નબળો પડે ત્યારે લોકો પોતપોતાની રીતે કે દૃષ્ટિકોણથી જાતે જ 'ન્યાય' કરતા થઈ જાય છે.

વિશ્વના અનેક દેશોમાં આ પ્રકારની અરાજકતા ફેલાયેલી છે અને ત્યાં અદાલતો નહીં, પણ વિજિલન્સ સંગઠનો, મિલિશિયા અને ગુંડા ટોળકીઓ ફેંસલા કરે છે.

મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં દુશ્મનો વિરુદ્ધના આ ફેંસલા રસ્તાઓ પર જ કરવામાં આવે છે.

'હીરો અને મૉડલ'

આ વાત મુકેશ રસિકભાઈ શાહ વધારે સારી રીતે જાણે છે કે તેઓ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને 'હીરો અને મૉડલ' ગણાવી રહ્યા હતા ત્યારે તેમણે આ અભિપ્રાય એક સામાન્ય નાગરિક...\n\ntl;dr:

ગત સપ્તાહે બે અભૂતપૂર્વ ઘટના બની હતી. તેને તમે 'મામૂલી વાત' ગણાવીને ફગાવી શકો અથવા ઝીણવટભરી રીતે મૂલ્યાંકન કરો તો તે ઘટનાઓ તમને ચિંતિત કરી શકે છે.


બ્લોગઃ પકોડા, પીએનબી કૌભાંડ અને 2019ની ઉતાવળનું વિશ્લેષણ\nથોડા મહિના અગાઉ આ વાત પર મોદી વિરોધી સળવળતા હતા. તો મોદીના પ્રશંસક કહેતા હતા 'કુતરાના ભસવાથી હાથી રોકાતા નથી'. ટ્રોલ્સનું તો શું કહેવું.

'પકોડા રોજગાર', 'પીએનબી કૌભાંડ', 'કોઠારી કૌભાંડ', 'રાફેલ ડીલ' અને ખેડૂતોનો ગુસ્સો. હાલના દિવસોમાં કેટલીક એવી ઘટનાઓ છે કે જ્યારબાદ મોદી પર દાવ લગાવનારા લોકોએ જાણે ટેબલ પરથી પોતાનાં પત્તાં ઉઠાવી લીધા છે.

તેઓ જોઈ રહ્યા છે કે આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં શું થાય છે.

સોશિયલ મીડિયા પર થતા વ્યંગમાં રાહુલ ગાંધીની જગ્યા હવે 'પ્રધાન સેવક', 'ચોકીદાર', 'ઝોળો ઉઠાવીને પોતાના રસ્તે નીકળી જતા ફકીરે' લઈ લીધી છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સોશિયલ મીડિયા પર જો તમને કોઈ ટ્રેન્ડ દેખાય છે તો તેનો મતલબ છે કે લોકો તે કન્ટેન્ટને શૅયર કરવા લાયક માની રહ્યા છે. એ જ રીતે જ્યારે મોદીની જય જયકારની જોરદાર શૅરીંગ થઈ રહી હતી તો તેને મોદીની લોકપ્રિયતા માનવામાં આવી હતી.

આઇટી સેલ બન્ને તરફથી સક્રીય છે પરંતુ તેમની ભૂમિકા સીમિત છે. તેઓ કન્ટેન્ટ ક્રિએટ કરી રહ્યા છે અને પોતાના વિરોધીઓને ટ્રોલ કરી રહ્યા છે. પરંતુ હિટ એ જ થશે જેને લોકો પસંદ કરશે અને આગળ ધકેલશે.

આ જ રીતે 'પેઇડ ટ્રોલ્સ'ને છોડીને તમે તમારી ટાઇમ લાઇન પર મોદી સમર્થકોના ઉત્સાહ- આત્મવિશ્વાસ પર ધ્યાન આપશો તો તમને મૂડ અંગે અનુમાન આવી જશે.

રાજકીય વિશ્લેષક ઉતાવળમાં

આ રાજકીય મૂડને અંતિમ માનતા ઘણાં વિશ્લેષકો કહેવા લાગે છે કે મોદી 2019ની ચૂંટણીમાં બહુમતીથી દૂર કેમ રહી જશે.

ગુજરાતમાં ભાજપને 99 તો કોંગ્રેસને 77 મળી હતી. ત્યારબાદ 'વડાપ્રધાનનો જાદુ ઉતરી રહ્યો છે' આવા વિચાર ધરાવતા લોકોનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બન્યો.

મોદીના જાદુ પરથી NDAના ભાગીદારોનો ભરોસો પણ ઘટતો દેખાઈ રહ્યો છે.

ઉદાહરણ તરીકે ટીડીપીના ચંદ્રબાબુ નાયડૂએ બજેટમાં આંધ્ર પ્રદેશ પર ધ્યાન ન આપવાની વાત પર ખૂબ ટીકા કરી હતી.

શિવસેનાએ ન માત્ર આગામી ચૂંટણી એકલા હાથે લડવાનો નિર્ણય લીધો છે પણ આરોપ પણ લગાવી દીધો છે કે પીએનબીના પૈસા લઈને ભાગેલા નીરવ મોદીએ 2014ની ચૂંટણીમાં ભાજપને આર્થિક મદદ આપી હતી.

આ એ વાતનો સંકેત છે કે ભાગીદાર આગામી જીત માટે પહેલાં જેવા આશ્વસ્ત નથી.

2014માં યોજાયેલી લોકસભા ચૂંટણીમાં નરેન્દ્ર મોદીનો જાદુ ચરમસીમાએ હતો. ત્યારે પણ ભાજપને બહુમતીથી માત્ર 10 બેઠક વધારે મળી હતી.

વિશ્લેષકો કહેવા લાગ્યા છે કે મોદી તેમનું ભૂતકાળનું પ્રદર્શન ફરી બતાવી શકશે નહીં.

તેમનું કહેવું છે કે જે...\n\ntl;dr:

મોદી સામે વર્ષ 2019ની લોકસભા ચૂંટણીમાં કોઈ પડકાર હશે નહીં, તેમની જીત નક્કી છે. વિપક્ષે 2024ની તૈયારી કરવી જોઈએ.


બ્લોગઃ બાળકીને ખોળામાં બેસાડીને સમાચાર વાંચવાથી શું સિદ્ધ થાય છે?\nદેખાડો માત્ર ઘર, ગાડી, અને કીમતી સામાનનો જ નહીં, પણ ક્યારેક ક્યારેક પોતાના બાળકોનો પણ કરી નાખે છે.

જરૂરિયાતો સામે લડતા અને લક્ઝરી સાથે જીવન વિતાવવાના સપનાં જોતાં પરિવારો માટે તેમનાં બાળકો જ તેમની સૌથી મોટી સંપત્તિ હોય છે.

તેમની ભાવનાઓ તેમજ આશાઓનું સૌથી મોટું રોકાણ પણ તેમનાં બાળકો જ હોય છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આપણા લોકો વચ્ચે જ ઘણાં લોકો એવા હશે કે જેમને નાનપણમાં મહેમાનો સામે 'પરફોર્મ' કરવા માટે તૈયાર કરવામાં આવતા હતા.

પોતાનાં બાળકો જ્યારે તેમનાં મનપસંદ ગીત કે કવિતા સંભળાવતા અથવા તો ડાન્સ કરતા, તે સમયે માતા પિતાની અંદર છૂપાયેલો ગર્વ તમે પણ અનુભવ્યો હશે.

ટીઆરપીની હોડ

જોકે, ઘણી વખત આ ગર્વ અને આશા બાળકના મનમાં બંધનાવસ્થા જેવું સ્વરૂપ ધારણ કરી લે છે.

નાના શહેરો અને વિસ્તારોના બાળકોને આજે પણ તેમના કુદરતી ભોળા હૃદય સાથે જીવવાની સ્વતંત્રતા છે.

ત્યાં પરિવાર આજે પણ સરળ જીવન વિતાવે છે અને દરેક વખતે પ્રથમ ક્રમાંક મેળવવો, તે જીવન જીવવાની જરૂરી શરત નથી.

જોકે રિઆલિટી ટીવીના જમાનામાં વાસ્તવિકતા ઝડપથી બદલાઈ રહી છે.

દેશ અને સમાજના દૂર વિસ્તારમાંથી આવતા આંચલ ઠાકુર અને બુધિયાને ટીવી સ્ક્રીન પર ચમકતા જરા પણ સમય લાગતો નથી.

ઢગલાબંધ આંકડામાં ટીઆરપી મેળવનારા કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવા માટે ઊમટી પડતી ભીડ પર વર્ગ, જાતિ, રંગ જેવી મર્યાદાઓ અસર કરતી નથી.

મનોરંજનના કારોબારમાં અઢળક પ્રતિભા મળે છે. દર્શકોની હદ પણ દૂર દૂર સુધી ફેલાયેલી હોય છે.

તેના બદલે એ વિસ્તારના લોકોને પણ સ્વપ્ન જોવાનો હક મળે છે, જ્યાંથી દિલ્હી નક્શામાં પણ દૂર જ નજરે પડે છે.

દર્શકોને જોડવા માટે દબાવ

પાકિસ્તાનમાં આઠ વર્ષની બાળકી સાથે દુષ્કર્મ બાદ હત્યા

પરંતુ આદત બનાવીને દર્શકોની વફાદારી જીતવાની રણનીતિમાં બ્રેકીંગ ન્યૂઝ અને ભાવનાઓનો ડોઝ સતત વધારવો પડે છે.

સુંદર ચહેરા અને ભાવનાઓ પીરસવા સિવાય બાળકો પણ આ હિટ ફૉર્મ્યૂલાનો ભાગ છે.

તે જ કારણ છે કે ટેલેન્ટ કાર્યક્રમોમાં બાળકોનું હુનર અને વાતો તેમની ઉંમર સાથે દગાખોરી કરતી જોવા મળે છે.

તમને ઑનલાઇન શોપિંગના ફાયદા બતાવવા માટે તે બાળકોને તમારી ઉંમરનું રૂપ આપી રજૂ કરવામાં આવે છે.

દર્શકોની આંખો ટકાવી રાખવા માટે આટલું દબાણ ક્યાંય નથી હોતું, જેટલું 400 કરતા વધારે ન્યૂઝ ચેનલ ધરાવતા ભારતીય ટીવી માર્કેટમાં જોવા મળે છે.

ભાવનાઓ પીરસવા માસૂમિયતનો ઉપયોગ

આ મામલે પાકિસ્તાન પણ ભારત કરતાં કંઈ કમ નથી. ત્યાં પણ ઘણી...\n\ntl;dr:

મધ્યમ વર્ગ સાથે સંબંધ ધરાવતા લોકોને બાહ્ય પ્રદર્શન કરવામાં ખૂબ મજા પડે છે.


બ્લોગઃ શહેરી યુવા હોલીવૂડ સારી રીતે સમજે છે, ખેડૂતોને નહીં\nટેલિવિઝન પ્રસારણ શરૂ થયાના દિવસોમાં દૂરદર્શન પર 'કૃષિ દર્શન' કાર્યક્રમ નિહાળતા શહેરી લોકોની બહુ મજાક ઉડાવવામાં આવતી હતી એ તમને કદાચ યાદ હશે.

એ મજાકના મૂળમાં એવી ધારણા હતી કે ખેતી તો અભણ, પછાત લોકોનું કામ છે. એવા લોકોના જીવનમાં પ્રબુદ્ધ શહેરી લોકોએ રસ શા માટે લેવો જોઈએ?

'ભારત એક કૃષિપ્રધાન દેશ છે' એ વાક્યનું સ્કૂલમાં રટણ ભણેલા બધા લોકોએ કર્યું હશે, પણ ભારતને કૃષિપ્રધાન દેશ બનાવતા લોકો વિશે એ વાક્ય કંઈ જણાવતું નથી.

180 કિલોમીટર પગપાળા ચાલીને આવેલા ખેડૂતોના વિરોધ પ્રદર્શનની ચર્ચા ટીવી ચેનલો પર અંતિમ દિવસોમાં થયાના બીજાં ઘણાં મોટાં કારણ છે.

એક કારણ એ પણ છે કે ટીવીના દર્શકો ખેડૂતોને નહીં, સેલિબ્રિટીઝને જોવા ઈચ્છે છે, એવું ન્યૂઝરૂમમાં નિર્ણય લેતા લોકો લગભગ તમામ લોકો માને છે.

'ક્રિકેટર શમીનો ઘરકંકાસવધુ મહત્ત્વનો'

ખેડૂતોની આત્મહત્યા સંબંધે ખુદને જ્ઞાની ગણતા લોકોનું વલણ બધા જાણે છે.

દર વર્ષે અનેક ખેડૂતો આત્મહત્યા કરે છે, પણ ટીવી ચેનલો કે જેને 'મેઇનસ્ટ્રીમ મીડિયા' કહેવામાં આવે છે તેના માટે એ કોઈ મોટી વાત નથી.

તેનું કારણ એ છે કે ખેડૂતોના મરવાથી ટીવી નિહાળતા દર્શકો દુઃખી થતા નથી, એવું માની લેવામાં આવ્યું છે.

ખેડૂતો આપણા બધાના જીવનનો આધાર છે અને તેઓ બરબાદ થાય તેનાથી, તેમની બદહાલીથી આપણને કોઈ ફરક પડતો નથી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

પીવાનું શુદ્ધ પાણી મેળવવાનું આપણે માટે મુશ્કેલ બનતું જાય છે પણ આપણને કોઈ ફરક પડતો નથી.

શ્વાસ લેવાનું મુશ્કેલ છે, પણ મીડિયાએ તો આપણું મનોરંજન કરવું જોઈએ.

શહેરી મધ્યમ વર્ગ મૂર્ખ છે?

શું શહેરી મધ્યમ વર્ગ એટલો મૂર્ખ છે કે પોતાના માટે શું સારું - શું ખરાબ છે એ નથી સમજતો? કે પછી એ વર્ગને મૂર્ખ બનાવવામાં આવી રહ્યો છે?

ક્રિકેટર મહમ્મદ શમીનો ઘરકંકાસ લાખો ખેડૂતોના પગમાં પડેલાં ફોડલાથી વધારે મહત્ત્વનો કેમ બની ગયો એ ઊંડાણપૂર્વક સમજવાના પ્રયાસ થવા જોઈએ.

'ખેડૂતો નપુંસકતાને કારણે આપઘાત કરી રહ્યા છે' અથવા 'કિસાનમંત્ર બોલીને વાવેતર કરશો તો પાક સારો થશે', એવું બોલીને જવાબદાર પ્રધાનો છટકી જાય છે.

આ બાબતે શહેરી મીડિયાનો પ્રતિભાવ ખરેખર હોવો જોઈએ તેવો હોતો નથી.

તેનું કારણ એ છે કે શહેરોમાં રહેતા મધ્યમ વર્ગના 30 ટકા લોકોએ ખુદને 'મેઇનસ્ટ્રીમ' માની લીધા છે અને બાકીની વસતીને હાંસિયામાં ધકેલી દીધી છે.

ટીવી ચેનલો ધ્યાનપૂર્વક નિહાળશો તો તમને ભાગ્યે જ એવો કોઈ ચહેરો દેખાશે, જેને દેશની 70 ટકા વસતી સાથે કોઈ...\n\ntl;dr:

શહેરી મધ્યમ વર્ગ માટે ખેડૂતો 'પરાયા' છે. ભણેલા-ગણેલા નગરવાસીઓની વાતચીતમાં ખેડૂત શબ્દ કેટલીવાર સાંભળવા મળે છે?


ભગતસિંહ માટે જ્યારે ઝવેરચંદ મેઘાણીએ કવિતા લખી\nવર્ષ 1927માં ભગતસિંહની પહેલી વખત ધરપકડ થઈ ત્યારની તસવીર

ભગત સિંહનો જન્મ લયાલપુર જિલ્લાના બંગા ગામમાં થયો હતો. જે આજે પાકિસ્તાનમાં છે.

'શહીદ-એ-આઝમ'નું બિરુદ જેમને મળ્યું હતું એ ભગતસિંહને ફાંસી થઈ એના બીજા દિવસે 24 માર્ચે ઝવેરચંદ મેઘાણીએ અંજલિ આપતી કવિતા 'ફૂલમાળ' લખી હતી.

આ કવિતામાં મેઘાણી ભગતસિંહ માટે 'તરસ્યોયે નો'તો રક્તનો' લખે છે.

જે ભગતસિંહ અને તેમના સાથીઓએ સૅન્ડર્સનો વધ કર્યો હતો અને ઍસેમ્બલીમાં બૉમ્બ ફેંક્યો હતો, એ ભગતસિંહ માટે મેઘાણી કેમ આવું લખે છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફાંસી નહીં ફૂલની માળા

"વીરા ! એ તો ફાંસી રે નહિ, ફૂલમાળ;

પે'રીને પળ્યો પોંખણે હો…જી"

1931માં ફાંસી થઈ એ વખતે જ ઝવેરચંદ મેઘાણી આ પંક્તિઓ 'ફૂલમાળ' કવિતામાં લખી હતી. આ કવિતા થકી મેઘાણીએ ભગતસિંહને અંજલિ આપી છે.

એમ એસ યુનિવર્સિટીના ગુજરાતી વિભાગના પ્રોફેસર ભરત મહેતા કહે છે, "મેઘાણીએ આ કવિતા એ સમયે 'ફૂલછાબ'ના તંત્રીલેખ તરીકે લખી હતી. એ દિવસે મેઘાણીએ ગદ્યમાં તંત્રીલેખ ન લખ્યો, આ કવિતા લખી."

તેઓ કહે છે, "ભગતસિંહના ફાંસીને 'ફૂલમાળ' ફૂલની માળાનું પ્રતીક આપે છે. એના દ્વારા મેઘાણી સૂચવે છે કે આપણે આવા ક્રાંતિકારીઓની શહાદતે રડવાના બદલે શહાદતની ઉજવણી કરવી જોઈએ."

મેઘાણીએ ભગતસિંહના સાથી જતીન્દ્રનાથ દાસને પણ અંજલિ આપી હતી. ભગતસિંહ સાથે જેલમાં કરેલી ભૂખ હડતાલ બાદ તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.

તેમને અંજલિ આપતા મેઘાણીએ 'વીર જતીન્દ્રનાં સંભારણાં' કવિતા લખી હતી. અંજલિ આપતા લખે છે -

"વેગડી જાઓ રે અશ્રુની વાદળી!

વીરનાં તેજને નવ રહો આવરી

નીરખવા દો મુને લાખ નયનો કરી,

આહુતિ-જ્વાલ એ બાલની અણઠરી"

ઍસેમ્બલી બૉમ્બ કાંડ અને સૅન્ડર્સની હત્યા

ઍસેમ્બલી બૉમ્બકાંડમાં લાહોર સીઆઈડીએ આ બૉમ્બ જપ્ત કર્યો હતો.

ભગતસિંહ અને તેમના સાથીઓને સશસ્ત્ર ક્રાંતિકારી ગણવામાં આવતા હતા, તેઓ પોતાનો બિનસમાધાનકારી પરંપરાના ક્રાંતિકારી કહેતા હતા.

1928માં સાઇમન કમિશનના વિરોધમાં યોજાયેલા પ્રદર્શનમાં ભગતસિંહ પણ હતા. બ્રિટિશ પોલીસે તેમના પર લાઠીઓ વરસાવી હતી, જેમાં ઘાયલ થયેલા લાલા લજપતરાયનું 17 નવેમ્બર 1928 ના દિવસે મૃત્યુ થયું હતું.

લાલા લજપતરાયની હત્યાનો બદલો લેવા માટે 17 ડિસેમ્બરે સૅન્ડર્સની આયોજનપૂર્વક હત્યા કરાઈ હતી.

ભગતસિંહ અને તેમના સાથી બટુકેશ્વર દત્તે 8 એપ્રિલ 1929ના દિવસે ઍસેમ્બલીમાં બૉમ્બ ફેંક્યો હતો.

આ ઘટના વખતે પત્રિકામાં વૈલિયાનું વિધાન ટાંકે છે, "બહેરાઓને સંભળાવવા...\n\ntl;dr:

23 માર્ચ 1931ના દિવસે ભગતસિંહ, સુખદેવ અને રાજગુરુને લાહોર ષડ્યંત્ર કેસમાં ફાંસી અપાઈ હતી. આજે પણ 1931માં આ ત્રણ ક્રાંતિકારીઓને અંજલિ આપવા માટે હજારો લોકો હુસૈનીવાલા સ્થિત એમના સ્મારકે પહોંચે છે.


ભગતસિંહે કાઉન્સિલ હાઉસમાં બૉમ્બ ફેંકવા માટે કેવી કરી હતી તૈયારી?\nભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્તનો એક જૂનો ફોટોગ્રાફ

કાઉન્સિલ હાઉસમાં સેફટી બિલ રજૂ થવાનું હતું. તેના બે દિવસ પહેલાં એટલે કે છઠ્ઠી એપ્રિલ, 1929ના રોજ ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્ત કાઉન્સિલ હાઉસના ઍસેમ્બ્લી હૉલમાં ગયા હતા.

ઍસેમ્બ્લી હૉલમાં પબ્લિક ગૅલરી કઈ તરફ છે અને કઈ જગ્યાએથી બૉમ્બ ફેંકવાનું અનુકૂળ રહેશે એ ચકાસવા માટે તેઓ ઍસેમ્બ્લી હૉલ ગયા હતા.

પોતાના દ્વારા ફેંકવામાં આવેલા બૉમ્બથી કોઈને નુકસાન ન થાય એ તેઓ સુનિશ્ચિત કરવા ઇચ્છતા હતા.

અલબત, ટ્રૅડ ડિસ્પ્યૂટ્સ બિલને મંજૂરી આપી દેવામાં આવી હતી. તેમાં દરેક પ્રકારની મજૂરહડતાળ પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો.

પબ્લિક સેફટી બિલ વિશે અધ્યક્ષ વિઠ્ઠલભાઈ પટેલે પોતાનો નિર્ણય હજુ સુધી સંભળાવ્યો ન હતો.

શકમંદોને મુકદ્દમો ચલાવ્યા વિના અટકાયતમાં રાખવો અધિકાર સરકારને એ બિલમાં આપવામાં આવ્યો હતો.

કાઉન્સિલ હાઉસમાં પ્રવેશ

ભગતસિંહનું ખાખી રંગનું ખમીસ

આઠમી એપ્રિલે ગૃહની કાર્યવાહી શરૂ થવાની થોડી મિનિટો પહેલાં 11 વાગ્યે ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્ત કોઈનું ધ્યાન ન પડે તે રીતે, કાઉન્સિલ હાઉસમાં દાખલ થયા હતા.

એ સમયે તેમણે ખાખી રંગનું શર્ટ અને હાફ-પૅન્ટ પહેર્યાં હતાં. શર્ટની ઉપર ગ્રે રંગનો ચારખાના કોટ પહેર્યો હતો.

એ કોટમાં બહાર ત્રણ અને અંદર એક એમ ચાર ખિસ્સાં હતાં. બન્નેએ ઉનનાં મોજાં પણ પહેર્યાં હતાં.

ભગતસિંહે એક વિદેશી ફેલ્ટ હેટ પહેરી હતી. ભગતસિંહને તેમના ઉંચા કદ તથા સુંદર વ્યક્તિત્વને કારણે કોઈ પહેલેથી ઓળખી ન કાઢે એ હેતુસર તેમણે હેટ પહેરી હતી.

એ ફૅલ્ટ હૅટ લાહોરની એક દુકાનમાંથી ખરીદવામાં આવી હતી.

ગૃહનો એક ભારતીય સભ્ય તેમને ગેટ -પાસ આપીને ગૂમ થઈ ગયો હતો. તેઓ પ્રવેશ્યા ત્યારે મુલાકાતીઓની ગૅલરી ખીચોખીચ ભરાયેલી હતી.

ભગતસિંહની જીવનકથાના એક લેખક મલવિંદર સિંહ વરાઈચે તેમના પુસ્તક 'ભગતસિંહ - ધ ઍટર્નલ રૅબેલ'માં લખ્યું છે:

"રસપ્રદ વાત એ છે કે ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્તે, તેઓ જે કપડાં પહેરીને ઍસેમ્બ્લીમાં બૉમ્બ ફેંકવા જવાના હતા, એ જ વસ્ત્રોમાં કાશ્મીરી ગેટ પાસેની રામનાથ ફોટોગ્રાફરની દુકાને પોતાનો ફોટો પડાવ્યો હતો. તેઓ ફોટોગ્રાફ લેવા 6 એપ્રિલે ફરી એ દુકાને પણ ગયા હતા."

ઘડિયાળની કહાણી

ભગતસિંહે આ ઘડિયાળ જયદેવ કપૂરને આપી દીધેલી

ઍસેમ્બ્લી ભવન જતાં પહેલાં ભગતસિંહે તેમની એક ખિસ્સા ઘડિયાળ તેમના એક સાથી જયદેવને આપી દીધી હતી. એ ઘડિયાળનો પણ એક ઇતિહાસ છે.

એ ઘડિયાળ સૌપ્રથમ ગદર પાર્ટીના એક...\n\ntl;dr:

એ જમાનાનું કાઉન્સિલ હાઉસ આજનું સંસદ ભવન છે અને કાઉન્સિલ હાઉસની ગણતરી દિલ્હીની ઉત્તમ ઇમારતોમાં કરવામાં આવતી હતી.


ભગવાનનો પ્રદેશ ગણતા કેરળ પર ‘વૉટર બૉમ્બ’નો ખતરો\nજાણકારોનુ કહેવું છે કે આ તબાહી પાછળ ડેમનો મોટો હાથ છે જે રાજ્યમાં વહેતી 44 નદીઓ પર બનાવાયા છે.

જાણકારો માને છે કે આ ડેમ બૉમ્બ જેવા છે જે ફાટવાની તૈયારીમાં છે અને તબાહી ફેલાવી શકે છે.

તેવામાં અહીં હજુ પણ પૂર પ્રભાવિત લોકો સરકારી સહાયની રાહ જોઈ રહ્યા છે અને સરકારી કચેરીઓના ચક્કર કાપી રહ્યા છે.

જુઓ કેરળથી બીબીસી સંવાદદાતા સલમાન રાવીનો અહેવાલ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ગત વર્ષે પૂર પછી ભગવાનનો પ્રદેશ કહેવાતા કેરળનો ચહેરો જ બદલાઈ ગયો. આ પૂરમાં 350થી વધારે વ્યક્તિનાં મૃત્યુ થયા હતા અને જાનમાલનું ખૂબ મોટું નુકસાન થયું હતું.


ભણસાલીની દરેક ફિલ્મની રિલીઝ વખતે જ વિવાદ કેમ થાય છે?\n'પદ્માવત'ના એક દૃશ્યમાં દીપિકા પાદુકોણ

ઉત્તર ભારતનાં અનેક શહેરોમાં ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમક્રમાંક 144નો અમલ કરાવવામાં આવી રહ્યો છે.

જોકે, સંજય લીલા ભણસાલીની કોઈ ફિલ્મ બાબતે વિવાદ સર્જાયો હોય તેવી આ પહેલી ઘટના નથી. તેમની અગાઉની દરેક ફિલ્મે વિવાદનો સામનો કર્યો છે.

સંજય લીલા ભણસાલીની કઈ ફિલ્મો વિવાદમાં ફસાઈ હતી અને તેનું કારણ શું હતો એ જાણી લો.

• પદ્માવત

'પદ્માવત'નો દેશભરમાં વિરોધ થઈ રહ્યો છે.

'પદ્માવત'નું ટ્રેલર રિલીઝ થવાની સાથે જ વિવાદ શરૂ થઈ ગયો હતો.

ફિલ્મની રિલીઝ પહેલાં અમદાવાદ અને કાનપુરમાં થિયેટરોની બહાર હિંસક વિરોધની ઘટનાઓ બની હતી.

ભણસાલી પર એવો આક્ષેપ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે એક સમુદાયની લાગણી ભડકે તેવી ફિલ્મ તેમણે જાણીજોઈને બનાવી છે.

જોકે, વિવાદ શરૂ થયો પછી ફિલ્મનું મૂળ 'પદ્માવતી' નામ બદલીને 'પદ્માવત' કરવામાં આવ્યું હતું.

એ ઉપરાંત ફિલ્મમાંથી કેટલાંક દૃશ્યો કટ કરવામાં આવ્યાં હતાં, તેમ છતાં વિવાદ અટક્યો નથી.

• બાજીરાવ મસ્તાની

'બાજીરાવ મસ્તાની'ના એક દૃશ્યમાં દીપિકા પાદુકોણ

સતરમી સદીના શાસક પેશ્વા બાજીરાવ દ્વિતિય વિશેની આ ફિલ્મ બાબતે પણ ભણસાલીએ વિવાદનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

આ ફિલ્મનાં બે મુખ્ય પાત્રો કાશીબાઈ અને મસ્તાની નૃત્ય કરતાં હોય તેવું 'પિંગા' ગીત દર્શાવવામાં આવ્યું હતું.

પેશ્વાઓના શાસનકાળમાં રાજવી પરિવારની મહિલાઓ આ રીતે નાચતી ન હોવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું.

ઈંદોરના રાજવી પરિવારે પણ આ ફિલ્મ સામે વાંધો લીધો હતો.

એટલું જ નહીં, કાશીબાઈ એટલે કે પ્રિયંકા ચોપડા અને મસ્તાની એટલે કે દીપિકા પાદુકોણ ફિલ્મમાં અનેક દૃશ્યોમાં સાથે જોવા મળ્યાં હતાં.

પેશ્વા બાજીરાવના વંશજોએ આ સંબંધે જણાવ્યું હતું કે બાજીરાવ અને મસ્તાનીની મુલાકાત માત્ર એક વાર થઈ હતી.

જોરદાર વિવાદ છતાં 'બાજીરાવ મસ્તાની' રિલીઝ થઈ હતી અને બોક્સ ઓફિસ પર અત્યંત સફળ થઈ હતી.

• ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા

'ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા'ના એક દૃશ્યમાં દીપિકા પાદુકોણ

'બાજીરાવ મસ્તાની' પહેલાં ભણસાલીએ દીપિકા પાદુકોણ અને રણવીર સિંહ સાથે 'રામ-લીલા' ફિલ્મ બનાવી હતી.

ફિલ્મનું નામ જાહેર થવાની સાથે જ એ બાબતે એવો વિવાદ શરૂ થયો હતો કે ફિલ્મનું નામ બદલીને 'ગોલિયોં કી રાસલીલા રામ-લીલા' રાખવું પડ્યું હતું.

આ ફિલ્મનાં મુખ્ય પાત્રોની અટક 'જાડેજા' હોવાનો રાજપૂત સમાજે વિરોધ કર્યો હતો. એ પછી 'સનેડા' અને 'રાજાડી' સરનેમનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો...\n\ntl;dr:

દિગ્દર્શક સંજય લીલા ભણસાલીની ફિલ્મ 'પદ્માવત'નો દેશના અનેક વિસ્તારોમાં વિરોધ થઈ રહ્યો છે.


ભયના માહોલ વચ્ચે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કેવું છે લોકોનું જીવન?\nઅહીં દરેક વ્યક્તિના માથા પર ચિંતા સ્પષ્ટ જોવા મળી રહી છે. પર્યટન ઠપ્પ થઈ ચૂક્યું છે. સ્થાનિક લોકો પરિસ્થિતિ મામલે અસમંજસમાં છે.

આ બધું એ દિવસે શરૂ થયું જ્યારે કેન્દ્ર સરકારે કાશ્મીરમાં સુરક્ષાબળોની અતિરિક્ત 100 કંપનીઓ મોકલવાનો નિર્ણય લીધો.

આ આદેશ સાથે જોડાયેલી કૉપી સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ ગઈ અને સૌને ચિંતામાં મૂકી દીધા કે આખરે સરકારે આ પગલું શા માટે ઉઠાવ્યું છે.

કાશ્મીર ખીણની અંદર અને બહાર રહેતી સામાન્ય જનતા, રાજકીય પાર્ટીઓ, પત્રકારો અટકળો લગાવવા લાગ્યા.

મહેબૂબા મુફ્તીએ રાજ્યમાંથી 35A હટાવવા પર શંકા વ્યક્ત કરી.

શુક્રવારના રોજ સરકારે અમરનાથ યાત્રીઓ અને પર્યટકો માટે એડવાઇઝરી જાહેર કરી.

લોકોને જેમ બને તેમ જલદી ત્યાંથી પરત ફરવા કહ્યું.

ત્યારબાદ લોકોએ કાશ્મીર છોડવાનું શરૂ કરી દીધું. લોકો પોતાનો સામાન બાંધીને નીકળી પડ્યા છે.

જમ્મુ કાશ્મીરના રાજ્યપાલે નિવેદન જાહેર કરીને કહ્યું છે કે સુરક્ષાબળોની અતિરિક્ત તહેનાતી માત્ર સુરક્ષા કારણોસર થઈ રહી છે.

રાજ્યપાલે કહ્યું, "સુરક્ષા એજન્સીઓને એ વિશ્વસનીય જાણકારી હતી કે અમરનાથ યાત્રા પર ઉગ્રવાદી હુમલો થઈ શકે છે."

કાશ્મીરમાં હાજર પર્યટકો પોતાના ઘરે પરત ફરી રહ્યા છે. પરંતુ જે લોકોના ઘર કાશ્મીરમાં છે, તેમને કંઈ ખબર પડી રહી નથી.

સુરક્ષાબળોની અતિરિક્ત તહેનાતીથી તો તેઓ ચિંતામાં છે જ, પણ સાથે જ ભવિષ્યમાં શું થશે તે મામલે પણ તેઓને ચિંતા છે.

કૉંગ્રેસ નેતા ગુલામ નબી આઝાદે કહ્યું છે કે આજની પરિસ્થિતિ 1990ની યાદ અપાવી રહી છે.

પર્યટકોનાં મનપસંદ કાશ્મીરમાં જે તણાવગ્રસ્ત પરિસ્થિતિ સર્જાઈ છે, તેમાં સુધારો ક્યારે થશે તે અંગે કોઈને જાણકારી નથી.

મહેબૂબા મુફ્તીએ કહ્યું, "જે પ્રકારનો ડર આજે હું જોઈ રહી છું, તેવો મેં પહેલા ક્યારેય જોયો નથી."

મોટી સખ્યામાં સૈન્યબળની તહેનાતીથી સ્થાનિક લોકોમાં ગુસ્સો પણ છે અને તેમની અંદર અલગતાની ભાવના વધી રહી છે. કેમ કે તેઓ પહેલાંથી જ કેદી હોય તેવો અનુભવ કરી રહ્યા છે.

કેન્દ્ર સરકાર સતત રાજ્યમાં કોઈ અપ્રિય ઘટનાની શક્યતાનો ઇનકાર કરી રહી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ધરતીનું સ્વર્ગ ગણાતા જમ્મુ કાશ્મીરમાં હાલ તણાવ ફેલાયેલો જોવા મળી રહ્યો છે.


ભયાનક વાવાઝોડા સાથે બાથ ભીડતી આ ભારતીય મહિલાઓ\nજયાકોડી પ્રથમ એવાં મહિલા છે જેમને રાજ્યના ડિઝાસ્ટર મૅનેજમૅન્ટ દ્વારા રેસ્ક્યૂ ટીમમાં સામેલ કરવામાં આવ્યાં હોય.

સમગ્ર તામિલનાડુમાં 9400 મહિલાઓને ફર્સ્ટ રિસ્પોન્ડર્સ (મુસિબતમાં સમયમાં પ્રથમ પ્રતિક્રિયા આપનાર વ્યક્તિ) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવી છે.

એક મહિના પહેલાં તેમને રેસ્ક્યૂ કરવાની તાલીમ આપવામાં આવી હતી.

ચક્રવાત અંગે આગમચેતી તૈયારીઓ અને ફર્સ્ટ રિસ્પોન્ડર્સનું કામ શું હોય છે તે અંગે બીબીસી સાથે વાતચીત કરતા મહેસૂલ વિભાગના કમિશનર આર. સત્યગોપાલ કહે છે, "આ મહિલાઓ અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં સરકાર અને જનતા વચ્ચે પુલનું કામ કરશે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સત્યગોપાલ ઉમેરે છે,  "ચક્રવાતની ઝપેટમાં આવતાં ગામોમાંથી અમે ફર્સ્ટ રિસ્પોન્ડર્સની પસંદગી કરી ત્યારે આ મહિલાઓ આ વિસ્તારને સારી રીતે ઓળખતાં હતાં અને સાથે તેઓ લોકો સાથે સહેલાયથી વાતચીત પણ કરી શકતા હતાં."

"અમે આ મહિલાઓને તાલીમના ભાગરૂપે પ્રાથમિક સહાય, રેસ્ક્યૂ કૅમ્પ્સ અને મેડિકલ કૅમ્પ્સ અંગે માહિતી આપી."

તેમણે કહ્યું કે તામિલનાડુમાં કુલ 4399 વિસ્તારોને ભયજનક વિસ્તારોની યાદી હેઠળ સમાવ્યા છે.

આ સાથે જ ફર્સ્ટ રિસ્પોન્ડર્સને જિલ્લા વહિવટ વિભાગ તરફથી સીધા સાવધ કરવામાં આવશે. જેથી ફાયર સર્વિસ અને રેસ્ક્યૂ ટીમને પ્રભાવિત વિસ્તારમાં મદદ પહોંચાડી શકાય.

તેઓ જણાવે છે, "તેમની પાસે બાળકો, ગર્ભવતી મહિલાઓ, વિકલાંગ અને વૃદ્ધ વ્યક્તિઓની યાદી છે જેથી કરીને મુસીબતના સમયમાં તેમને મદદ પહોંચાડી શકાય."

'મને જોઈને લોકોમાં આત્મવિશ્વાસ વધશે'

જયાકોડી તેમના કામ અંગે વાત કરતા જણાવે છે, "મારું કામ લોકોને એ સમજાવવાનું છે કે માત્ર સરકારી માહિતીઓ પર વિશ્વાસ આપો, નહીં કે સોશિયલ મીડિયાના ફેક ન્યૂઝ પર."

"પેરેન્ગીપેટ્ટાઈ ગામના અમુક લોકોને મારા વિશે જાણ છે. મેં મારા વિસ્તારના લોકોને જણાવ્યું છે કે ચક્રવાત સમેય બિલકુલ ભાગદોડ ના કરતા અને સત્તાવાર માહિતી પર જ ધ્યાન આપજો."

"મને તરતા આવડે છે અને પૂરમાં લોકોને સુરક્ષિત રીતે રેસ્ક્યૂ કરતા પણ આવડે છે. મારા વિસ્તારના લોકો મને સારી રીતે ઓળખે છે એટલા માટે કપરા સમયમાં મને જોઈને તેમનામાં આત્મવિશ્વાસ અને હિંમત આવશે."

આવી જ રીતે નાગાપટ્ટીનમ સમુદ્ર કિનારે આવેલો વિસ્તાર છે જ્યાં 650 મહિલા ફર્સ્ટ રિસ્પોન્ડર્સ છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

36 વર્ષનાં જયાકોડી કુમાર તમિલનાડુના કુડ્ડાલોર જિલ્લામાં રહે છે. આ વિસ્તાર 'ગાજા' નામના ચ્રકવાતની ઝપેટમાં આવે તેવી શક્યતા છે. પરંતુ જયાકોડીને આ અંગે પોતાની બિલકુલ પરવા નથી. તેમને તો અન્ય લોકોની ચિંતા છે.


ભરતસિંહ સોલંકી : જ્યારે તબિયતે બદલી નાખી કૉંગ્રેસ નેતાની તસવીર\nભરતસિંહ સોલંકી

આ તસવીર ભરતસિંહ સોલંકીના કાર્યાલય દ્વારા બીબીસીને મોકલવામાં આવી છે અને તેમનાં પત્ની રેશમાબહેને આ તસવીર ભરતસિંહ સોલંકીની જ હોવા અંગે ખરાઈ કરી છે.

રિપોર્ટ કોરોના પૉઝિટિવ આવ્યા બાદ ભરતસિંહ સોલંકી છેલ્લા લગભગ 55 દિવસોથી સારવાર હેઠળ છે.

તેમના અંગત સચિવ અંકિત પઢિયારે બીબીસીને કહ્યું કે, હવે તેઓ જોખમથી સંપૂર્ણ રીતે બહાર છે. તેમની સ્થિતિ ઘણી સુધારા પર છે પણ સારવારને કારણે શરીર નબળું પડી ગયું છે અને હાલ તેમની ફિઝિયોથૅરાપી સારવાર ચાલી રહી છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં અંકિત પઢિયારે જણાવ્યું  "આ તસવીર મીડિયામાં જાહેર થયાં બાદ  અમારી ઉપર પણ અનેક ફોન આવ્યા એ પૂછવા માટે કે આ તસવીર ભરતસિંહભાઈની જ છે કે નહીં."

19 જૂને રાજ્યસભાની ચૂંટણી સમાપ્ત થયા બાદ તરત જ ભરતસિંહ સોલંકી કોરોના પૉઝિટિવ હોવાની ખબર આવી હતી.

રાજ્યસભાની એ ચૂંટણીમાં ભરતસિંહ સોલંકી પણ કૉંગ્રેસ પક્ષ તરફથી મેદાનમાં હતા, જો કે ચૂંટણીમાં તેમને સફળતા મળી ન હતી.

તબિયત સુધારા પર

ભરતસિંહ સોલંકી

21 જૂને તબિયતમાં અસ્વસ્થ જણાયા બાદ વડોદરાની બૅન્કર હૉસ્પિટલમાં ભરતસિંહ સોલંકી દાખલ થયા હતા જ્યાં તેમનો કોરોના રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો હતો.

બૅન્કર હૉસ્પિટલમાં એક અઠવાડિયાની સારવાર બાદ તેમને વધારે સારવાર માટે અમદાવાદની CIMS હૉસ્પિટલમાં રિફર કરવામાં આવ્યા અને 28 જૂનની મધરાતે તેમને અમદાવાદની CIMS હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા. ત્યારથી તેઓ CIMS હૉસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહ્યા છે.

ભરતભાઇ સોલંકીના પત્ની રેશમાબહેને બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે" તેમનો કોરોના રિપોર્ટ તો હવે નૅગેટિવ છે. ડૉકટરો તેમના હેલ્થ બુલેટિનમાં જણાવે છે એ પ્રમાણે કોરોનાની સારવાર દરમિયાન અપાતી દવાઓની પણ સાઇડ ઇફેક્ટ શરીર પર થતી હોય છે અને હાલ ફૂડ ઇન્ટેક તરીકે લિક્વિડ ફૂડ જ તેમને અપાય છે. દસેક દિવસમાં તેમને ડિસ્ચાર્જ આપી શકવાની સ્થિતિ હાલ ડૉકટરો જોઈ રહ્યા છે."

અંકિત પઢિયારે જણાવ્યું કે હવે તેમને દિવસ દરમિયાન વૅન્ટિલેટરની પણ ખૂબ ઓછી જરૂર પડે છે અને  ઓક્સિજનનું લેવલ પણ શરીરમાં યોગ્ય પ્રમાણમાં જળવાતું થયું છે. તેમને હવે ડૉક્ટરોની સલાહ અનુસાર દિવસ દરમિયાન 15થી 18 કલાક વૅન્ટિલેટરના સપોર્ટની પણ જરૂર નથી પડતી.

અંકિતે કહ્યું," કોરોના પૉઝિટિવ જણાયા બાદ તેમને ફેફસામાં ઇન્ફેક્શન થયું હતું જેની સારવાર કરવામાં આવી હતી. સતત દવાઓને કારણે કિડની પર પણ એની અસર થઈ હતી. શરીરમાં નબળાઈ આવી ગઈ છે. જોકે, હવે તેમની...\n\ntl;dr:

અમદાવાદની CIMS હૉસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહેલા પ્રદેશ કૉંગ્રેસના નેતા ભરતસિંહ સોલંકીની આ તસવીર મીડિયામાં આવતા જ તેમને ઓળખનાર સૌએ આશ્ચર્ય સાથે થોડો આંચકો જરૂર અનુભવ્યો હશે.