રતનલાલ, એ હૅડ કૉન્સ્ટેબલ જેમણે દિલ્હીની હિંસામાં જીવ ગુમાવ્યો\nપત્ની પૂનમ સાથે રતનલાલ

સોમવારે તેમણે ઉપવાસ રાખ્યો હતો, તેઓ વર્ષોથી સોમવારના દિવસે ઉપવાસ કરતા હતા.

તેઓ સવારે 11 વાગ્યે પોતાના કાર્યાલય ગોકુલપુરી એસીપી ઑફિસે જવા માટે નીકળ્યા હતા.

ઠીક 24 કલાક પછી મંગળવારે સવારે 11 વાગ્યે, બીબીસીની ટીમ રતનલાલના ઘરે પહોંચી હતી.

એક દિવસમાં તેમના પરિવારનું જીવન બદલાઈ ગયું હતું કારણકે નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના વિરોધીઓ અને સમર્થકો વચ્ચે હિંસામાં રતનલાલે જીવ ગુમાવી દીધો છે.

ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હીના ચાંદબાગ, ભજનપુરા, બ્રજપુરી, ગોકુલપુરી અને જાફરાબાદમાં થયેલી હિંસામાં અત્યાર સુધી રતનલાલ સહિત નવ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે અને હૉસ્પિટલમાં સંખ્યાબંધ લોકોની સારવાર ચાલી રહી છે.

અમે પહોંચ્યાં ત્યાર સુધી તેમનાં પત્નીને રતનલાલના નિધન વિશે કહેવામાં નહોતું આવ્યું.

રતનલાલના ઘરે બીબીસીની ટીમની મુલાકાત તેમના કાકાના દીકરા દિલીપ અને ભાણેજ મનીષ સાથે થઈ હતી. બંનેએ કહ્યું કે રતનલાલનાં પત્ની પૂનમને હજુ સુધી જાણ નથી કરી કે તેમના પતિ આ દુનિયામાં નથી રહ્યા.

પરંતુ ઘરની અંદરથી જે રીતે પૂનમના કરગરવાનો અવાજ આવી રહ્યો છે, એનાથી કહી શકાય કે તેમને જે થયું છે એ વાતનો આભાસ થઈ ગયો છે.

ક્યારેક રૉબર્ટ વાડ્રાની સુરક્ષામાં તહેનાત હતા

હજુ શનિવારે જ તેમણે પોતાનાં લગ્નની 16મી વર્ષગાંઠ ઊજવી હતી.

રતનલાલે 1998માં નોકરી શરૂ કરી હતી અને ત્યારે તેમને દિલ્હી પોલીસ તરફથી રૉબર્ટ વાડ્રાની સુરક્ષામાં તહેનાત કરવામાં આવ્યા હતા. બે વર્ષ પછી તેમને બઢતી મળી અને તેઓ હૅડ કૉન્સ્ટેબલ બન્યા હતા.

રતનલાલના ભાઈ દિલીપ સરાય રોહિલા પાસે રહે છે.

તેમણે કહ્યું, "કાલે જ્યારે બાળકો ટ્યુશન માટે જતાં રહ્યાં, ત્યારે પૂનમે ટીવી પર સમાચાર સાંભળ્યા કે રતનલાલને ગોળી વાગી ગઈ છે. ત્યારે ટીવી પર માત્ર સમાચાર આવી રહ્યા હતા, રતનલાલનો ફોટો નહીં."

"પછી કદાચ પાડોશીઓએ ટીવી બંધ કરી દીધું. ત્યારથી ટીવી બંધ છે."

રતનલાલનો ભાણો મનોજ જહાંગીરપુરીમાં રહે છે.

તેઓ કહે છે, "દિલ્હીમાં તોફાન થઈ રહ્યાં હતાં, એ વિશે અમને જાણ હતી. મામાની ડ્યૂટી ત્યાં છે, એ પણ અમને ખબર હતી."

"જ્યારે અમે સાંભળ્યું કે રતનલાલને ગોળી વાગી છે, ત્યારે અમે વિચાર્યું કે દિલ્હી પોલીસમાં એક જ રતનલાલ નથી."

"પરંતુ ફેસબુકમાં જોઈને અમને ખ્યાલ આવી ગયો કે મામાને જ ગોળી વાગી છે. અમે તરત અહીં આવી ગયા પણ મામીને અમે આ બધું કહ્યું નથી."

'પતિ આવશે ત્યારે જમીશ'

મૂળ રાજસ્થાનના સીકરના 44 વર્ષના રતનલાલ ત્રણ...\n\ntl;dr:

દિલ્હી પોલીસના હૅડ કૉન્સ્ટેબલ રતનલાલ માટે 24 ફેબ્રુઆરી, સોમવાર એક સામાન્ય દિવસ હતો.


રતિલાલ બોરીસાગરઃ શિષ્ટ હાસ્યના 'મરક મરક' ગંભીર સર્જક\nરતિલાલ બોરીસાગર

સમાચાર જાણ્યા પછી તેમની સાથે વાત થઈ, ત્યારે તેમણે કહ્યું કે 'કેન્દ્રીય અકાદમીનું ગુજરાતી ભાષાનું પારિતોષિક પહેલી વાર કોઈ હાસ્યપુસ્તકને મળે છે.'

આમ કહેતી વખતે તેમના અવાજમાં અત્યારના જમાનાને અનુરૂપ 'જોયું? બંદાએ કેવું તીર માર્યું' - એવો ભાવ ન હતો.

ઊલટું, તેમણે ફક્ત સિનિયર જ નહીં, ઉત્તમ સર્જનનો મોટો જથ્થો ને વધુ લાંબી કારકિર્દી ધરાવતા બકુલ ત્રિપાઠી-વિનોદ ભટ્ટને બહુ ભાવથી યાદ કર્યા.

આ સિવાય ગુજરાતી હાસ્યલેખનમાં ટોચના સ્થાને બિરાજતા જ્યોતીન્દ્ર દવે તો ખરા જ.

વિનોદભાઈની આત્મકથા 'એવા રે અમે એવા' આ સન્માનની સાવ નજીક પહોંચી ગઈ હોવા છતાં, કોઈ કારણસર તેને એ ન મળ્યું.

(ઘણી વાર ઍવૉર્ડ ન મળવાનાં કારણો જુદા હાસ્યલેખનો વિષય બની શકે છે.)

આ બધું યાદ કરતી વખતે બોરીસાગરસાહેબની લાગણી એવી હતી કે તેમના પુસ્તક નિમિત્તે ગુજરાતી હાસ્યસાહિત્યનો મહિમા થયો તેનો સંતોષ છે.

('આખરે ગુજરાતી હાસ્યલેખન ગંભીરતાથી લેવાયું'—એવું કોઈ મથાળું કલ્પી શકાય)

ગુજરાતી હાસ્ય સાહિત્યનો દરજ્જો રતિલાલ બોરીસાગરની કાયમી નિસબત અને કંઈક અંશે અસંતોષનો એક મુદ્દો રહ્યો છે.

આમ તો તેમની પ્રકૃતિ એવી છે કે તેમને કશાથી તીવ્ર અસંતોષ થાય નહીં ને કદાચ જૂજ પ્રસંગે થાય તો પણ તે એવી સૌમ્યતાથી વ્યક્ત કરે કે સામેવાળાને તે મીઠી ફરિયાદથી વિશેષ ન લાગે.

છતાં, સાહિત્યની જ્ઞાતિપ્રથામાં હાસ્યને શુદ્ર સ્થાને બેસાડવાની ગુજરાતી પરંપરા સામે તેમને પાકો અસંતોષ રહ્યો છે.

જ્યોતીન્દ્ર દવેથી માંડીને બીજા અનેક જાણીતા-ઓછા જાણીતા છતાં ઉત્તમ હાસ્યલેખકોના કામનું ગંભીરતાથી વિવેચન થયું નથી, એવી તેમની સાચી ફરિયાદ છે.

તેમણે અગાઉ ઘણી વાર કહ્યું છે કે હાસ્યલેખનમાં હાસ્યની, તેના પ્રકારો-પેટાપ્રકારોની ઘણી ચર્ચા થાય છે, પણ તેમાં આવતી સર્જકતાની વાત ભાગ્યે જ થઈ છે.

આપણે આશા રાખીએ કે કેન્દ્રીય અકાદમીના પુરસ્કાર પછી તેમની કૃતિઓને અને પછી બીજી હાસ્યકૃતિઓને અભ્યાસપૂર્ણ અને સહૃદય વિવેચનનો લાભ મળે.

રતિલાલ બોરીસાગર

બાકી,અત્યાર સુધી ઘણા વિવેચનપંડિતોનો અભિગમ એવો હોય એમ લાગે છે કે 'હાસ્ય લખવામાં શું ધાડ મારવાની?એ તો અમે પણ લખી કાઢીએ.'

અને પછી તેમણે કરેલાં હાસ્યલેખનનાં દુઃસાહસો વાંચતાં (તેમના સિવાયના લોકોને) વધુ એક વાર સમજાય છે કે સારું હાસ્ય લખવું સહેલું નથી.

ઘણા હાસ્યલેખકોનો પ્રશ્ન જુદો હોય છે. તે એવી ગેરસમજ પાળે-પોષે છે કે તેમનું કામ આખો વખત, કોઈ પણ ભોગે ને કોઈના પણ ભોગે...\n\ntl;dr:

કોઈ ઍવૉર્ડના સમાચાર સાંભળીને ખડખડાટ હસવું આવે, એવું તો ઘણી વાર બને છે, પણ રતિલાલ બોરીસાગરને કેન્દ્રીય સાહિત્ય અકાદમીનો વર્ષ 2013થી 2017નાં પાંચ વર્ષના શ્રેષ્ઠ ગુજરાતી પુસ્તક માટેનો ઍવૉર્ડ જાહેર થયો એ જાણીને મારી જેમ ઘણા લોકોએ સાત્ત્વિક પ્રસન્નતા અનુભવી હશે- રતિલાલ બોરીસાગરના લેખ વાંચીને અનુભવાય એવી.


રદેશ સિંઘ ટોની : ખૈબર પખ્તૂનખ્વાહના એકમાત્ર શીખ ઉમેદવાર\nરદેશ સિંઘ ટોની

રદેશ સિંઘ જનરલ સીટ પર અન્ય રાજકીય પક્ષોના કદાવર ઉમેદવારો સામે મેદાનમાં ટક્કર ઝીલી રહ્યા છે.

રદેશ સિંઘ ટોનીનું કહેવું છે કે આ હરીફાઈ મુશ્કેલ છે. એમને ભયની સાથે આશા પણ છે કે લોકો તેમને જરૂર મત આપશે.

તેઓ પેશાવરની ઍસેમ્બલી સીટ નંબર 75 પરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે અને તેઓ મતદારોના ઘરે-ઘરે જઈને વોટ માગી રહ્યા છે.

વાતચીત દરમ્યાન તેમને જણાવ્યું હતું કે અત્યારે તો તેઓ તેમના દીકરા સાથે ચૂંટણી પ્રચાર કરી રહ્યા છે, પણ એમનું કહેવું છે કે આ વિસ્તારના લોકો એમનું સમર્થન કરી રહ્યા છે.

સમગ્ર પાકિસ્તાનમાં ખૈબર પખ્તૂનવાની ગણતરી હિંસક વિસ્તાર તરીકે થાય છે.

શુક્રવારે અહીં ચૂંટણી રેલીઓમાં વિસ્ફોટ થયાં હતાં, જેમાં 128 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં, જ્યારે 150થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા.

જનરલ સીટ પર લઘુમતી કોમના ઉમેદવાર

થોડાંક ગભરાયેલા રદેશ સિંઘ જણાવે છે કે થોડાક સમય પહેલાં અહીં એક શીખની હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

તેમ છતાં એમનો વિશ્વાસ ઘટ્યો નથી અને તેમને ખાતરી છે કે તેઓ જીતશે.

રદેશ સિંઘનું કહેવું છે કે આ ક્ષેત્રના મુસલમાન અને બીજા ધર્મના મતદારો એમની સફળતા માટે મહેનત કરી રહ્યા છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રદેશ શિંઘ સંબંધ લઘુમતી સમુદાયના છે, છતાં તેઓ જનરલ સીટ પરથી ચૂંટણી લડે છે.

એમનું કહેવું છે કે વર્ષ 2003 બાદ લઘુમતી કોમ માટે અલગ ચૂંટણીની વ્યવસ્થા સમાપ્ત કરી દેવાયા બાદ જનરલ સીટ પર કોઈ લઘુમતી કોમનો ઉમેદવાર ઊભો રહ્યો નહોતો.

રદેશ પીટીઆઈમાં હતા

રદેશ સિંહ પહેલા નગર પાલિકાની ચૂંટણીમાં લઘુમતી માટેની અનામત સીટ પર કૉર્પોરેટર તરીકે ચૂંટાયા હતા, પણ આ ચૂંટણીમાં ભાગ લેવા માટે એમણે આ પદ પરથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

49 વર્ષનાં રદેશ સિંઘ ત્રણ દીકરાના પિતા છે અને વર્ષ 2011 સુધી ઇમરાન ખાનના પક્ષ 'પાકિસ્તાન તહરિક-એ-ઇન્સાફ' (પીટીઆઈ)ના લઘુમતી વિંગના નેતા હતા.

તેઓ જણાવે છે કે 2011 પછી પીટીઆઈમાં અમીર લોકોને પ્રાથમિકતા અપાવા લાગી અને એમના જેવા લોકોનું પક્ષમાં કોઈ સ્થાન રહ્યું નહીં.

એમણે પશ્તૂનોના આંદોલનનું સમર્થન પણ કર્યું હતું, પણ હવે તેઓ એ સંગઠનના સભ્ય નથી, કારણ કે ચૂંટણી લડવાના નિર્ણયથી તેમને પશ્તૂનોના આંદોલનમાંથી બહાર કાઢી મૂકાયા છે.

જ્યારે એમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું એમને રાજકીય પક્ષોનો કોઈ સંપર્ક કર્યો છે?

તો એમણે કહ્યું હતું કે 'મજૂર કિસાન પાર્ટી' અને બીજી એક-બે નાની મોટી કોમના લોકોએ સમર્થનની ઘોષણા કરી છે.

'મજૂર કિસાન...\n\ntl;dr:

પાકિસ્તાનમાં ખૈબર પખ્તૂનખ્વાહ પ્રાંતનાં પેશાવરમાં રદેશ સિંઘ ટોની એકમાત્ર શીખ ઉમેદવાર છે, જેની ગણના અહીં લઘુમતી સમુદાયમાં થાય છે.


રફાલ ચર્ચા : લોકસભામાં રાહુલના તીખા સવાલો અને જેટલીના જવાબો\nચર્ચામાં દરમિયાન કૉંગ્રેસ પ્રમુખ રાહુલ ગાંધીએ આ સોદાને લઈને અનેક સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

રાહુલના પ્રશ્નોના જવાબ આપવા માટે મોદી સરકારે નાણામંત્રી અરુણ જેટલીને આગળ કર્યા હતા.

જેટલીએ પણ ચર્ચા દરમિયાન ગાંધી-નહેરુ પરિવાર પર નિશાન સાધ્યું હતું.

ચર્ચા દરમિયાન કૉંગ્રેસના સાંસદો કાગળનાં વિમાનો ઉડાવતા પણ જોવા મળ્યા હતા.

જેના પર લોકસભાનાં સ્પિકર સુમિત્રા મહાજને નારજગી વ્યક્ત કરી હતી અને સંસદને અડધા કલાક માટે સ્થગિત કરવાની ફરજ પડી હતી.

રાહુલના મુખ્ય છ સવાલો

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

અનિલ અંબાણીનું નામ લેવા પર સુમિત્રા મહાજને રાહુલને રોક્યા

રાહુલ ગાંધી જ્યારે મોદી સરકારને સવાલ પૂછી રહ્યા હતા તો તેમણે અનિલ અંબાણીનું નામ લીધું હતું.

અનિલ અંબાણીનું નામ લેવા પર લોકસભાનાં અધ્યક્ષ સુમિત્રા મહાજને નારજગી વ્યક્ત કરી અને કહ્યું કે જે લોકો સદનમાં નથી તેમનાં નામ રાહુલ ગાંધી ના લે.

જે બાદ રાહુલ ગાંધીએ અનિલ અંબાણીને ડબલ એ કહેવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટેને જેપીસી બનાવવા પર વાંધો નથી. રાહુલે કહ્યું કે ગોવાના મુખ્ય મંત્રીએ કૅબિનેટની મિટિંગમાં કહ્યું હતું કે તેમના પાસે રફાલની ફાઈલો પડી છે અને સંપૂર્ણ સત્ય તેમની પાસે છે.

રાહુલ ગાંધી જ્યારે લોકસભામાં સવાલ પૂછી રહ્યા હતા તો તેમણે એક ટેપ ચલાવવાની પણ મંજૂરી માગી હતી.

આ કથિત ટેપ વિશે એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પૂર્વ સંરક્ષણ મંત્રી મનોપર પર્રિકરે કૅબિનેટ મિટિંગમાં કહ્યું હતું કે રફાલનું સત્ય તેમની પાસે છે.

આ માગ પર અરુણ જેટલીએ વાંધો લીધો અને કહ્યું કે ટેપમાં કોઈ સત્યતા નથી. લોકસભા અધ્યક્ષે તેની કોઈ મંજૂરી આપી નથી.

જેટલીએ કહ્યું કે રાહુલ ગાંધી ખોટું બોલી રહ્યા છે કારણ કે ફ્રાંસના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુલ મૅંક્રોએ આ વાતને નકારી દીધી છે કે કિંમત વિશે તેમણે મનમોહન સિંઘને કંઈ કહ્યું હોય.

દેશની સુરક્ષાની સમજણ નથી

જેટલીએ કહ્યું કે આ દેશમાં કેટલાક એવા પરિવાર છે જેમણે પેસાનું ગણિત સમજમાં આવે છે. પરંતુ દેશની સુરક્ષા સમજમાં આવતી નથી.

રાહુલ  ગાંધીના ડબલ એના જવાબમાં બૉફોર્સ તોપમાં થયેલા કથિત ભ્રષ્ટાચારમાં જેમનું નામ આવ્યું હતું તે ક્વોત્રોચીનું નામ લીધું હતું.

ડબલ એના જવાબમાં જેટલીએ કહ્યું કે રાહુલ બાળપણમાં ક્યૂ(ક્વોત્રોચી)ના ખોળામાં રમતા હતા.

રાહુલ ગાંધીના સવાલોમાં જેટલીએ ઑગસ્ટા, બૉફોર્સ અને નેશનલ હેરાલ્ડને લઈને સવાલ પૂછ્યા.

જેટલીએ કહ્યું કે...\n\ntl;dr:

ફ્રાન્સ સાથેના રફાલ યુદ્ધવિમાનોના સોદામાં વિપક્ષોએ ભ્રષ્ટાચારના આરોપને લઈને મંગળવારે લોકસભામાં ચર્ચા થઈ હતી.


રફાલ ડીલ અંગે ઘણી ચોંકાવનારી બાબતો હજી સામે આવશે : એન. રામ\nવરિષ્ઠ પત્રકાર એન.રામે આ રિપોર્ટમા દસ્તાવેજના હવાલાથી કહ્યું હતું કે રફાલ સોદા વખતે પીએમઓ અને ફ્રાંસ વચ્ચે સમાનાંતર વાતચીત અંગે રક્ષા મંત્રાલયે વાંધો નોંધાવ્યો હતો.

ત્યારબાદ ધ હિંદુએ આ ડીલ અંગે અન્ય એક રિપોર્ટ પ્રકાશિત કર્યો અને એમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે રફાલ સોદા સમયે ઘણા નિયમોનું પાલન કરાયું નથી.

બીબીસી તમિલ સંવાદદાતા મુરલીધરન કાસી વિશ્વનાથને હિંદુ ગ્રૂપના પ્રમુખ રહેનાર અને આ રિપોર્ટ લખનાર એન.રામ સાથે ખાસ વાતચીત કરી.

પ્રશ્ન : આ ડીલમાં શું વાંધા છે?

જવાબ : આ મુદ્દે ધ હિંદુએ ત્રણ લેખ પ્રકાશિત કર્યા છે. અમે કેટલાક દસ્તાવેજ રજૂ કર્યા છે. હું તમને એ બધું જ બતાવું છું જે અમારી તપાસમાં મળ્યું.

પહેલી વાત છે - આ વિમાનોની કિંમત. વર્ષ 2007માં આ વિમાનની ખરીદીની વાતચીત શરૂ થઈ હતી. વર્ષ 2012માં આ સોદાની વાતચીતમાં ગંભીરતા આવી. પણ વર્ષ 2016માં અચાનક આ ડીલ જ બદલાઈ ગઈ અને 126ના બદલે 36 વિમાન ખરીદવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો.

ત્યારબાદ આ સોદામાંથી એચએએલનું નામ બહાર નીકળી ગયું. પ્રતિ વિમાનની કિંમત ઘણી વધી ગઈ. હવે વાત કરીએ તેની કિંમત વધવાના કારણોની.

આ વિમાનોને ભારત માટે કસ્ટમાઇઝ કરવાનાં હતાં અને એમાં કુલ 13 સ્પેસિફિકેશન હોવા જોઈતાં હતાં. દસો એવિએશને કહ્યું કે આ વિમાનોને કસ્ટમાઇઝ કરવા માટે 1.4 બિલિયન યુરો આપવા પડશે.

આ કિંમતને વાતચીત બાદ ઓછી કરીને 1.3 બિલિયન યુરો કરી દેવામાં આવ્યા. જ્યારે 126ના બદલે 36 વિમાન ખરીદવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો ત્યારે પ્રતિ વિમાન પ્રમાણેની કિંમત ખૂબ વધી ગઈ.

એક વિમાનની કિંમતમાં 41 ટકાનો વધારો થયો. ઘણા લોકોએ સંસદમાં આ અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા પણ સરકારે જવાબ ન આપ્યો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સરકારે કહ્યું કે કિંમતની માહિતી આપવાથી આ અંગે અન્ય દેશોને પણ જાણ થઈ જશે. એ સિવાય અમને અમારી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે જે સમયે સંરક્ષણ મંત્રાલય અને ફ્રાંસ વચ્ચે સોદા અંગે વાતચીત ચાલી રહી હતી, એ જ વખતે વડા પ્રધાન કાર્યાલય અને ફ્રાંસ વચ્ચે વાતચીત ચાલી રહી હતી.

સેના માટે ગોળો-બારુદ અને અન્ય સામગ્રીઓની ખરીદી અંગે પહેલાંથી જ નિયમ છે. ખીરીદી પહેલાં તજજ્ઞોની એક ટીમ બનાવાય છે અને આ ટીમ નિર્માતા અને સરકાર બન્ને સાથે વાત કરે છે.

સંરક્ષણ મંત્રાલયના દસ્તાવેજમાં ખબર પડે છે કે કેન્દ્ર સરકાર પણ એ જ સમયે ફ્રાંસ સાથે વાત કરતી હતી, જ્યારે તજજ્ઞોની ટીમ રફાલ જેટ વિમાનોની ખરીદી અંગે દાસો અને એમબીડીએ સાથે વાતચીત કરતી હતી. એમબીડીએ કંપની...\n\ntl;dr:

અંગ્રેજી અખબાર ધ હિંદુમાં તાજેતરમાં છપાયેલા એક રિપોર્ટ અંગે રાજકીય ક્ષેત્રે ભૂકંપ જેવી સ્થિતિ છે.


રફાલ ડીલનો સમગ્ર વિવાદ શું છે : જાણો પાંચ મુદ્દામાં\nઅખબારે પોતાના અહેવાલમાં દાવો કર્યો છે કે સંરક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા રફાલ વિમાનના સોદાને લઈને વાતચીત ચાલી રહી હતી એ વખતે જ વડા પ્રધાન કાર્યાલય પણ પોતાના તરફથી ફ્રૅન્ચ પક્ષ સાથે 'સમાંતર વાતચીત'માં લાગ્યું હતું.

અહીં રફાલ વિવાદ શો છે એ અંગે માહિતી રજૂ કરાઈ રહી છે, એ પણ માત્ર પાંચ મુદ્દામાં જ.

વિમાન ખરીદવા માટેનો પ્રસ્તાવ

વર્ષ 2007માં ભારતીય વાયુ સેનાએ સરકાર સમક્ષ મીડિયમ મલ્ટી-રૉલ કૉમ્બેટ ઍરક્રાફ્ટ(એમએમઆરસીએ) ખરીદવા માટે પ્રસ્તાવ મૂક્યો. જેને પગલે એ જ વર્ષે ભારત સરકારે કુલ 123 એમએમઆરસીએ ફાઇટર્સ ખરીદવા ટૅન્ડર્સ બહાર પાડ્યાં.

ફ્રૅન્ચ કંપની દાસૉ દ્વારા રફાલ માટે બિડ ભરાયું. રશિયન MIG-35 અને સ્વીડિશ Saab JAS-39 ગ્રિપન, અમેરિકન લૉકહીડ માર્ટીન દ્વારા F-16, બૉઇંગ F/A-18 સુપર હૉર્નેટ અને યુરોફાઇટર ટાઇફુન પણ આ દોડમાં સામેલ થયાં.

આખરે વર્ષ 2011માં ભારતીય વાયુ સેનાએ રફાલ અને યુરોફાઇટર્સ અંતિમ પંસદગી માટે અલગ તારવ્યાં. જે બાદ જાન્યુઆરી 30, 2012ના રોજ દાસૉ ઍવિએશને સૌથી સસ્તા ભાવે વિમાન વેચવાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો.

શરત એવી રખાઈ કે 126 ફાઇટર જૅટ્સ લેવામાં આવશે. જેમાંથી 18 'ફ્લાય-અવૅ' સ્થિતિમાં મળશે. જ્યારે બાકીનાં 108 વિમાનોને હિંદુસ્તાન ઍરોનૉટિક્સ લિ.(એચએએલ) દાસૉની મદદથી મૅન્યુફૅક્ચર કરશે.

જોકે, એ વખતે ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચે આ સોદાને લઈને કરારને અંતિમ ઓપ ન આપી શકાયો અને પ્રક્રિયા આગળ વધી શકી નહીં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મોદી સરકારનો પ્રવેશ

વર્ષ 2014માં પૂર્વ બહુમતી સાથે મોદી સરકારની રચના થઈ અને એ સાથે જ આ કરારમાં પણ મોદી સરકાર સીધી જ પ્રવેશી.

આ દરમિયાન 13 માર્ચ 2014ના રોજ એચએએલ અને દાસૉ ઍવિએશન વચ્ચે 108 વિમાનો બનાવવા માટે કાર્યવહેંચણીના કરાર થયા. બન્ને વચ્ચે અનુક્રમે 70:30નો રેશિયો નક્કી કરાયો.

એ જ વર્ષે ઑગસ્ટ મહિનામાં એ વખતના સંરક્ષણ પ્રધાન અરુણ જેટલીએ સંસદમાં જણાવ્યું કે 'ફ્લાય-અવૅ' સ્થિતિમાં 18 વિમાનો કરાર પર સહી કરતાં જ ત્રણ-ચાર વર્ષમાં મળી જશે. જ્યારે બાકીના વિમાનો આગામી સાત વર્ષ દરમિયાન મળશે.

જોકે, વર્ષ 2015માં એ વખતના વિદેશ સચિવે જણાવ્યું કે દાસૉ અને એચએએલ વચ્ચે વિસ્તૃત ચર્ચા ચાલી રહી છે. જે બાદ 10મી એપ્રિલે નવો સોદો જાહેર કરવામાં આવ્યો.

જે અનુસાર ફ્રાન્સમાંથી 36 વિમાનો 'ફ્લાય-અવૅ' સ્થિતિમાં મળવાની જાહેરાત કરાઈ. આગામી વર્ષે એટલે વર્ષ 2016માં  26 જાન્યુઆરીએ ભારત અને ફ્રાન્સ વચ્ચે 36 રફાલ વિમાનો મામલે એમઓયૂ પર...\n\ntl;dr:

શુક્રવારે લોકસભામાં રફાલનો વિવાદ છવાયેલો રહ્યો. અંગ્રેજી અખબાર  'ધ હિંદુ'ના અહેવાલ ને ટાંકીને વિપક્ષે મામલાની તપાસ સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ(જેપીસી) પાસે કરાવવાની તથા વડા પ્રધાનના રાજીનામાની માગ કરી.


રફાલ દસ્તાવેજ મામલે કાર્યવાહી થશે તો અમે સામનો કરીશું : એન. રામ\n'ધ હિંદુ' મીડિયા સમૂહના ચેરમેન એન. રામ

એન. રામે રફાલ સોદા વિશે ઇન્વેસ્ટિગેશન આર્ટિકલની એક સિરીઝ ચલાવી હતી.

જેમાંના એક લેખમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે ફ્રાંસની ડસૉ ઍવિએશન કંપની સાથે રફાલ લડાકુ જેટનો જે સોદો થયો, તે 2007ની કિંમતથી ચાલીસ ટકા વધારે ભાવથી થયો હતો. ઉપરાંત આ સોદો 2012ની કિંમત કરતાં 14 ટકા વધારે છે.

અન્ય લેખોમાં તેમણે આરોપ લગાવ્યા છે કે જે સમયે સંરક્ષણ મંત્રાલય કંપની સાથે વાતચીત કરતું હતું ત્યારે વડા પ્રધાન કાર્યલય પણ તેના સંપર્કમાં હતું, જેથી ભારતનો પક્ષ કમજોર પડ્યો.

ત્યારબાદ 6 માર્ચના રોજ ભારતના એટર્ની જનરલ કે. કે. વેણુગોપાલે કોર્ટમાં કહ્યું હતું કે 'ધ હિંદુ' સામે ગોપનીયતાના કાયદાના આધારે કાર્યવાહી કરી શકાય છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે રફાલને લગતા દસ્તાવેજો સંરક્ષણ મંત્રાલયમાંથી ચોરી થઈ ગયા છે અને 'ધ હિંદુ'એ તેના આધારે જ આ સ્ટોરી પ્રકાશિત કરી છે.

વેણુગોપાલે કહ્યું હતું કે દસ્તાવેજોના પ્રકાશનના કારણે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને ખતરામાં મૂકી દીધી છે અને તેના કારણે મિત્ર રાષ્ટ્રો સાથેના સંબંધો પ્રભાવિત થયા છે.

જોકે, 8 માર્ચના રોજ ઍટર્ની જનરલે દાવો કર્યો કે જે દસ્તાવેજો પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા તે ચોરી થયા નથી. બાદમાં સંરક્ષણ મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પણ કહ્યું હતું કે આ દસ્તાવેજો ચોરી થયા નથી.

બીબીસી તમિલ સેવાના મુરલીધરન કાશી વિશ્વનાથે 'ધ હિંદુ' મીડિયા સમૂહના ચેરમેન એન. રામ સાથે વાતચીત કરી હતી. વાંચો તેમના સાથે થયેલી વાતચીતના અંશો.

સવાલ : એટર્ની જનરલનો દાવો હતો કે રફાલ સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજો ચોરી થઈ ગયા છે.

જવાબ : અમે કોઈ દસ્તાવેજો ચોરી કર્યા નથી. ના તો અમે તેને પૈસા દઈને મેળવ્યા છે. જોકે, અમેરિકા, બ્રિટનમાં કેટલીક મીડિયા સંસ્થાઓ આવા ગુપ્ત દસ્તાવેજો માટે પૈસા ખર્ચ કરે છે. ગુપ્ત સ્રોતના માધ્યમથી અમને આ દસ્તાવેજો ત્યાંથી જ મળ્યા છે.

આવા પ્રકારના દસ્તાવેજો પહેલાં પણ પ્રકાશિત કરી ચૂક્યા છીએ. બૉફોર્સ કૌભાંડ સમયે પણ.

વર્ષ 1981માં ભારતે ઍક્સટેન્ડેડ ફંડિગ ફૅસિલિટીના આધારે 6.5 બિલિયન ડૉલર પ્રાપ્ત કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્રા કોષ સાથે એક સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. ફંડ મેળવવા માટે શ્રમ અંગેના કાયદામાં સંશોધન સહિતની અનેક શરતો હતી.

અમને એ સંબંધિત 64 પાનાના દસ્તાવેજો મળ્યા હતા અને અમે તે પ્રકાશિત કર્યા હતા.

એ ખુલાસાઓમાં ભારત સરકારનાં અનેક રહસ્યો પણ હતાં. જોકે, એ સમયે કોઈએ એને ચોરીના દસ્તાવેજ...\n\ntl;dr:

'ધ હિંદુ' મીડિયા સમૂહના ચેરમેન એન. રામ હાલ ચર્ચામાં છે. રફાલ સોદાને લઈને હાલના દિવસોમાં 'ધ હિંદુ'એ કેટલાક લેખો પ્રકાશિત કર્યા હતા.


રફાલ માટે HAL કરતાં અનિલ અંબાણીની કંપની ચઢિયાતી?\nકેટલાકનો રોજગાર જશે તે અંગે જુદા જુદા આંકડા આપવામાં આવી રહ્યા છે. એક આંકડો કંપનીમાં હાલ કામ કરી રહેલા લોકો આપી રહ્યા છે, જ્યારે બીજો આંકડો ટ્રૅડ-યુનિયનના નેતા આપી રહ્યા છે.

આનંદ પદ્મનભા એચએએલ કંપનીમાં કામ કરતા હતા અને વર્કર યુનિયનના સચિવ પણ રહી ચૂક્યા છે.

ફ્રાંસના રક્ષા મંત્રી સાથે ભારતના રક્ષા મંત્રી મનોહર પર્રિકર

પદ્મનભાએ બીબીસીને જણાવ્યું, "કંપની બંધ નહીં થશે. કેમ કે આવું થશે તો ભારતીય વાયુ સેનાની કરોડરજ્જુ તૂટી જશે. જો કૉન્ટ્રેક્ટ કંપનીને મળ્યો હોત તો તેના ભવિષ્ય માટે તે સારું રહ્યું હોત."

જો કે, હાલ જે લોકો કંપનીમાં કામ કરી રહ્યા છે તેઓ કંપનીના સર્ક્યુલરના કારણે પરેશાન છે. આથી નામ નહીં પ્રકાશિત કરવાની શરત પર બોલી રહ્યા છે.

કેમ કે, કંપનીએ એક સર્ક્યુલર જારી કર્યો છે, જેમાં કર્મચારીઓને કંપની વિશે જાહેરમાં કંઈ પણ ન બોલવા કહેવાયું છે.

કંપની વિશેના કોઈ પણ નિવેદનને કર્મચારી આચારસંહિતાનું ઉલ્લંઘન માનવામાં આવશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી કંપનીના કર્મચારીઓ સાથે મુલાકાત કરવાના હતા તેના 48 કલાક પહેલાં જ આ સર્ક્યુલર પસાર કરવામાં આવ્યો હતો.

શનિવારે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ  ગાંધીએ કહ્યું કે સરકાર 'આધુનિક ભારતના મંદિરોને તોડી રહી છે' અને સમગ્ર દેશ 'HALનો ઋણી' છે.

કર્મચારીઓની દલીલ શું છે?

પૂર્વ ટ્રૅડ-યુનિયન નેતા મીનાક્ષી સુંદરમે કહ્યું,"એક ખાનગી કંપનીને રફાલનો કૉન્ટ્રેક્ટ આપવો જેને વિમાન બનાવવા વિશેનો કોઈ અનુભવ નથી એવું કરવાથી દાયકાઓ બાદ વિકસિત થયેલા સ્વદેશી કૌશલને નુકસાન પહોંચાડવાની વાત છે."

"આનાથી કંપનીના કારોબાર અને ક્ષમતાને અસર થશે."

ઓળખ છતી ન કરવાની શરત પર એક કર્મચારીએ કહ્યું,"જે પ્રતિભા આ ક્ષેત્રમાં ઉપલબ્ધ છે તેની પર ગ્રહણ લાગી જશે."

પૂર્વ અને વર્તમાન કર્મચારીઓની દલીલ પણ એવી જ છે જેવી કંપનીના પૂર્વ અધ્યક્ષ ટી. સુવર્ણા રાજૂએ કહ્યું હતું. તેમણે સપ્ટેમ્બરમાં નિવૃત્ત થતી વખતે આ વાત કરી હતી.

ત્રણ સપ્તાહ પહેલા હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સને આપેલા એકમાત્ર ઇન્ટર્વ્યૂમાં રાજૂએ કહ્યું હતું,"જ્યારે એચએએલ 25 ટન સુખોઈ-30નું નિર્માણ થઈ શકે જે એક ફૉર્થ જનરેશનનું યુદ્ધ વિમાન છે. જેની સંપૂર્ણ બનાવટ સ્વદેશી છે. તો પછી રફાલની શું વાત છે? અમે નિશ્ચિતરૂપે આ કામ કરી શક્યો હોત."

બીબીસી દ્વારા ઘણા પ્રયાસો છતાં ટી. સુવર્ણા રાજૂએ વાત ન કરી. અખબારને આપેલા એક ઇન્ટર્વ્યૂ બાદ તેઓ કોઈ સાથે આ મામલે વાતચીત નથી કરી રહ્યા....\n\ntl;dr:

'હિંદુસ્તાન ઍરોનૉટિક્સ લિમિડેટ' (એચએએલ - HAL)ના લગભગ 3000 કર્મચારીઓની નોકરી જવાનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. તેનું કારણ એ છે કે કેન્દ્ર સરકારે રફાલ વિમાનનો કૉન્ટ્રેક્ટ અનિલ અંબાણીની કંપની રિલાયન્સને આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે.


રફાલ મુદ્દે મોદી-અંબાણી અને બેતરફી નાટકમાં ગૂંચવાયેલા પાંચ સવાલ\nસરળ ભાષામાં એનો મતલબ એ થાય છે કે જવાબ આપવાનું કામ કોનું છે?

રફાલ સોદો અને એમાં અનિલ અંબાણીની નવી-નક્કોર કંપનીની ભૂમિકાને મુદ્દે ઘણાં સવાલો ઉપસ્થિત થઈ રહ્યા છે જેની સીધી 'જવાબદારી' નરેન્દ્ર મોદીની છે.

ફક્ત એટલા માટે જ નહીં કે તેઓ વડા પ્રધાન છે અને આ સોદાના કરાર ઉપર તેમણે હસ્તાક્ષર કર્યા છે. એટલું જ નહીં, આ સોદાને તેના પરિણામ સુધી પહોંચાડવામાં તે સમયના રક્ષા મંત્રી મનોહર પર્રિકર અથવા કેબીનેટની ભૂમિકાના કોઈ પુરાવા નથી.

આ જ કારણ છે કે સવાલ વડાપ્રધાન મોદીને પૂછવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ જવાબ તેમની ટીમના સભ્યો આપી રહ્યા છે, સવાલો રૂપે અથવા પછી ટોણાં મારીને.

વડા પ્રધાને મધ્ય પ્રદેશમાં રાહુલ ગાંધીના આરોપોને વિદેશી કાવતરા ગણાવ્યા, પરંતુ જવાબ તો દૂર, રફાલ શબ્દ સુદ્ધાં તેમના મોઢેથી નીકળ્યો નહીં. એક ટોણો ચોક્કસ નીકળ્યો, "જેટલો કીચડ ઉછાળશો એટલું કમળ ખીલશે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કોઈ કૌભાંડ થયું છે અથવા કોઈએ લાંચ લીધી છે, એવું કહેવાનો કોઈ આધાર અથવા પુરાવા તો નથી, પરંતુ આ આખો મુદ્દો રાજીવ ગાંધીના કાર્યકાળના બોફોર્સ કૌભાંડની જેમ જ આમાં એક પછી એક પડ ખુલી રહ્યાં છે.

બોફોર્સની બાબતમાં પણ એ સાબિત નથી થઈ શક્યું કે તે કૌભાંડ હતું કે રાહુલ ગાંધીના પિતાએ લાંચ લીધી હતી.

'ચોર' અને 'ખાનદાની ચોર'ના શોર-બકોર વચ્ચે ના તો સાચા સવાલ સંભળાય છે, ના કોઈ જવાબ મળી રહ્યાં છે.

બોફોર્સ અને રફાલ

રાજીવ ગાંધી અને નરેન્દ્ર મોદી.

સવાલ ભારતના રાષ્ટ્રીય હિતો, સુરક્ષા, વડા પ્રધાનની કચેરીની ગરિમા અને પારદર્શકતા સાથે જોડાયેલા છે.

મુદ્દાની ગંભીરતાનો અંદાજ એ વાતથી બાંધી શકાય છે કે ભારત રત્ન અટલ બિહારી વાજપેયીની કેબીનેટના બે મંત્રીઓ અને એક પ્રખ્યાત વકીલે તેને 'ઘોર અપરાધજનક અનિયમિતતા' જણાવતા, ઘણાં સવાલો પૂછ્યા છે.

આવા જ સવાલ 1980ના દશકામાં રાજીવ ગાંધીને પૂછવામાં આવી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમની જે પ્રતિક્રિયા હતી, તે ભાજપના આજના વલણ કરતાં બહુ જુદી નથી.

જે રીતે નરેન્દ્ર મોદી ઉપર વ્યક્તિગત રીતે ભ્રષ્ટ હોવાના આરોપ નથી મૂકાયા, તેમ એક જમાનામાં રાજીવ ગાંધીને 'મિસ્ટર ક્લીન' કહેવામાં આવતા હતા.

સૌથી પહેલી પ્રતિક્રિયા તો એ જ હતી કે ગંગા જેવી પવિત્ર છબી ધરાવતા નેતા ઉપર આવા આરોપ મૂકવાની હિંમત કેવી રીતે થઈ?

જે લોકોની ઉંમર 45થી વધુ છે, તેમને કદાચ યાદ હશે કે રાજીવ ગાંધીએ 1989ની ચૂંટણીમાં બોફોર્સ સોદા ઉપર સવાલો ઉઠાવનારાઓને 'વિદેશી શક્તિઓના મહોરાં' કહેવામાં...\n\ntl;dr:

હિન્દીમાં એક શબ્દ છે 'જવાબદેહી'. ગુજરાતના હોવાને લીધે મોદી વારંવાર જેને 'જવાબદારી' કહે છે. આ શબ્દનો એક સમાનાર્થી શબ્દ 'ઉત્તરદાયિત્વ' પણ છે.


રફાલ યુદ્ધવિમાનોનું અંબાલામાં લૅન્ડિંગ, જાણો શું છે ખાસિયતો\nભારતના વાયુક્ષેત્રમાં પ્રવેશેલાં રફાલ વિમાનોનું સ્વાગત કરતું ટ્વીટ ઇન્ડિયન ઍરફૉર્સે કર્યું

આ વિમાનો ફ્રાન્સથી 27 જૂલાઈએ ઊડ્યાં હતાં. જોકે, દુબઈમાં રોકાયા બાદ બુધવારે ભારત પહોંચ્યાં.

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથસિંહે જણાવ્યું કે વાયુસેનાની ક્ષમતા યોગ્ય વખતે વધારવામાં આવી છે અને અંગે તેમણે ખુશી પણ વ્યક્ત કરી. તેમણે ટ્વીટ કરીને 'રફાલ વિમાન અને હથિયારોની સમયસર ડિલિવરી કરવા બદલ ફ્રાન્સની સરકાર અને દસૉ ઍવિએશનનો આભાર વ્યક્ત કર્યો.'

એ બાદ તેમણે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું, "રફાલની ખરીદી એટલે થઈ શકી કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ સાચો નિર્ણય લીધો. રફાલના આવતાં ભારતીય વાયુસેના કોઈ પણ પડકારને પહોંચી વળવા તૈયાર રહેશે. જે આપણી ક્ષેત્રીય અખંડતાને પડકારવાની મંશા રાખે છે તેમણે ભારતીય વાયુસેનાની આ નવી ક્ષમતાને લઈને ચિંતિત થવું જોઈએ."

આ પહેલાં પાંચ રફાલ યુદ્ધવિમાનોની બેન્ચે ભારતીય વાયુક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કર્યો ત્યારે તેમને ઍસ્કૉર્ટ કરવા બે SU30 MKI વિમાનો આકાશમાં પહોંચી ગયાં.

સંરક્ષણમંત્રાલય દ્વારા અંગેનો વીડિયો જાહેર કરાયો છે.

અંબાલા ઍરબેઝ ખાતે રફાલ વિમાનોની તહેનાતગી કરવા પાછળ પણ તેનું ભૌગોલિક સ્થાન મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ઑક્ટોબર-2019માં સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહ ફ્રાન્સ ગયા હતા, ત્યારે તેમને ઔપચારિક રીતે પ્રથમ રફાલ વિમાનની ડિલિવરી આપવાનો કાર્યક્રમ યોજાયો હતો.

શું રફાલ વિમાનના સામેલ થવાથી ભારત સંભવિત મોરચે ચીન તથા પાકિસ્તાનને એકસાથે પહોંચી વળશે? એવી શું ખાસિયત છે, જે રફાલને અન્ય વિમાનોથી અલગ તથા વધુ ઘાતક બનાવે છે?

અંબાલાનું મહત્ત્વ

ઘરે જેમ કોઈ મહેમાન આવે અને તેના આગમનની ખુશીમાં શૅમ્પેઇન ખોલવામાં આવે, એવી જ રીતે જ્યારે કોઈ નવા વિમાનને ઍરફૉર્સમાં સામેલ કરવામાં આવે ત્યારે તેને વોટર કેનન સૅલ્યુટ આપવામાં આવે છે.

ઍરબેઝના ફાયરફાઇટર બંબા પ્લેન ઉપર પાણીનો ફુવારો છોડીને તેમના આગમનને આવકારે છે.

ઍરમાર્શલ (રિટાયર્ડ) પ્રણબ કુમાર બરબોરાના કહેવા પ્રમાણે, "અંબાલા ભારતનું એવું ઍરબૅઝ છે જે એ વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થાને આવેલું છે. અહીંથી પૂર્વ અને પશ્ચિમના મોરચા લગભગ સમાન અંતરે આવેલા છે."

"અંબાલા ઉપર હવાઈ હુમલો કરતાં પહેલાં દુશ્મનનાં વિમાનોએ ભારતના હવાઈ સંરક્ષણના અનેક ઘેરાને ભેદવા પડે. એટલા સમયમાં અંબાલા ઍરબૅઝ ખાતે ઘટતું કરવાની તક મળી રહે. હવાઈ તથા જમીની સુરક્ષાવ્યવસ્થાને મજબૂત કરી શકાય."

"ભારતે ઊંડાણ સુધી...\n\ntl;dr:

ફ્રાન્સથી ભારત માટે રવાના થયેલાં રફાલ યુદ્ધવિમાનોની પહેલી ખેપે બુધવારે બપોરે હરિયાણાના અંબાલા ઍરબેઝ ખાતે લૅન્ડિંગ કર્યું છે.


રફાલ વિશેના પ્રશ્નો સામે ભાજપ, કોંગ્રેસના પાપ કેમ ગણાવે છે?\nકેન્દ્રીય કાયદા મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે શનિવારે કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીને એ બધીજ વાતો યાદ દેવડાવાનો પ્રયાસ કર્યો કે જેના આધારે એ તારણ કાઢી શકાય કે રાહુલ ગાંધી રફાલ ડીલ મુદ્દે વડા પ્રધાન પર આંગળી ચીંધી શકે એટલા નિષ્પાપ નથી.

રાહુલ ગાંધીએ શનિવારે જ પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરી રફાલ ડીલ મુદ્દે વડા પ્રધાનને પોતાનું મૌન તોડવા જણાવ્યું હતું.

ગાંધી કુટુંબને કેમ કહ્યું ભ્રષ્ટાચારી?

કેન્દ્રીય કાયદા મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદ

સૌથી રસપ્રદ વાત તો એ છે કે જ્યારે રાહુલ ગાંધી રફાલ ડીલ મુદ્દે કેન્દ્ર સરકાર પાસે જવાબ માંગી રહ્યા છે ત્યારે પોતાની વાતની સ્પષ્ટતા કરવાને બદલે કોંગ્રેસને પોતાનો જ ઇતિહાસ યાદ અપાવવાનો પ્રયાસ કરાઈ રહ્યો છે. એનું કારણ અને અર્થ શું હોઈ શકે છે.

રવિશંકર પ્રસાદે જે રણનીતિ અપનાવી છે તેને તર્કશાસ્ત્રની ભાષામાં ‘વૉટઅબાઉટરી’ કહેવામાં આવે છે. એનો અર્થ થાય કે 'એ સમયે તમે શું કરતા હતા કે ક્યાં હતા?'

શું તમે આ વાંચ્યું?

આ એક ઘાતક શસ્ત્ર છે. આનો ઉપયોગ કરવાથી કોઈ પણ વાત વકરી શકે છે અને ચર્ચા ક્યાંયની ક્યાંય પહોંચી શકે છે. અને અગાઉ કરવામાં આવેલી દલીલો કે તર્કનો કોઈ જ અર્થ સરતો નથી.

આનો સૌથી મોટો લાભ એ છે કે જો તમને કોઈ અઘરો સવાલ પૂછવામાં આવે તો તમે પૂરઝડપે સવાલને જ રફેદફે કરી નાખીને અને પ્રશ્ન પૂછનારને જ આરોપીના પાંજરામાં લાવી દો છો.

ટીવી પર જોવા મળતી ચર્ચાઓ  કે વાટાઘાટોમાં ખાસ કરીને આવું જોવા મળે છે. આનું કારણ એ છે કે પ્રવક્તાઓ સામે દરરોજ એવા સવાલ ઊઠાવવામાં આવે છે કે એને સરળતાથી ટાળી દેવાથી જ પ્રવક્તાઓની પ્રગતિ થાય છે.

‘વૉટઅબાઉટરી’ શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો?

રાજકારણની ચર્ચાઓમાં સવાલોનો જવાબ આપવાની આ રીત હાલની સરકારની શોધ નથી.

જાણકારોનાં જણાવ્યા અનુસાર, વૉટઅબાઉટરી શીતયુધ્ધના સમયની ઊપજ છે.

જ્યારે અમેરિકા અને સોવિયત સંઘ વૈશ્વિક સ્તરે એકબીજાને નીચા દેખાડવાના પ્રયાસો કરતા હતા, ત્યારે આ હથિયારનો ઉપયોગ  ખૂબ જ અસરકારક રીતે કરવામાં આવ્યો હતો.

આ એ સમયગાળો હતો જ્યારે મૂડીવાદી અને સામ્યવાદી શક્તિઓ કોઈ પણ ભોગે પોતાની જાતને એકબીજા કરતાં ઉમદા સાબિત કરવાની હોડમાં હતી.

એવામાં જ્યારે અમેરિકા, સોવિયત સંઘ પર માનવ અધિકારના ઉલ્લંઘનનો આરોપ મૂકતું હતું.  ત્યારે સોવિયત સંઘ એના જવાબમાં કહેતો હતો - “એન્ડ યૂ આર લિંચિંગ નીગ્રોઝ” એનો અર્થ એ કે 'તમે તો આફ્રિકાના અમેરિકનોને સામૂહિક રીતે ઘેરીને મારો છો.'

અગ્રણી પત્રકાર મધૂસુદન આનંદ જણાવે છે,...\n\ntl;dr:

“એક એવો વ્યક્તિ કે જેના આખા કુટુંબે લાંચ લઈને બોફોર્સ મુદ્દે ભ્રષ્ટાચારની હદ વળોટી દીધી હતી. એમનું આખું કુટુંબ આ દેશમાં ભ્રષ્ટાચારની જનેતા છે અને રાહુલ ગાંધી આપણા વડા પ્રધાન વિશે આવી ઊતરતી કક્ષાની વાતો કરે છે.”


રફાલ સોદો: રાહુલે પૂછ્યું સરકાર જવાબ ક્યારે આપશે, કાયદા મંત્રીએ જવાબ આપ્યો\nફ્રાન્સના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ફ્રાંસ્વા ઓલાંદ (જમણે) અને તેમની પાછળ દેખાતા વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ ઇમૅન્યુઅલ મૅક્રોં જે એ સમયે નાણાં મંત્રી હતા

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ ફરી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર નિશાન સાધતા પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે કે ફ્રાન્સના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિના નિવેદન અંગે સરકાર ચૂપ કેમ છે?

રાહુલ ગાંધીના નિવેદનના જવાબમાં કેન્દ્રિય કાયદા મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે રાહુલ ગાંધી પર જુઠ્ઠું બોલવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.

ફ્રાન્સના તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ફ્રાંસ્વા ઓલાંદને ટાંકીને ફ્રેન્ચ મીડિયાએ લખ્યું છે કે રફાલ વિમાન બનાવવા માટેના આ 58 હજાર કરોડ રૂપિયાના કરાર માટે ભારત સરકારે જ રિલાયન્સ ડિફેંસનું નામ સૂચવ્યું હતું અને ફ્રાન્સ પાસે આ બાબતે અન્ય કોઈ વિકલ્પ નહોતો.

ફ્રાંસ્વા ઓલાંદને ટાંકીને કરવામાં આવેલો આ દાવો ભારત સરકારના નિવેદનથી બિલકુલ ઉલટો છે.

ભારત સરકારે કહ્યું હતું કે, ફ્રેન્ચ કંપની દસો એવિએશને પોતે જ અનિલ અંબાણીની કંપની રિલાયન્સ ડિફેંસની પસંદગી કરી હતી.

આ રિપોર્ટની તપાસ કરી રહ્યા છીએઃ રક્ષા મંત્રાલય

રક્ષા મંત્રી નિર્મલા સીતારામન

આ દાવા પર પ્રતિક્રિયા આપતા રક્ષા મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ કહ્યું, "ભૂતપૂર્વ ફ્રેન્ચ રાષ્ટ્રપતિ ફ્રાંસ્વા ઓલાંદના સંબંધે આ રિપોર્ટની તપાસ થઈ રહી છે, જેમાં તેમણે એમ કહ્યું કે ભારત સરકારે રફાલ કરાર એક ખાસ કંપની સાથે કરવાનું દબાણ કર્યું હતું. અમે ફરીથી કહીએ છીએ કે ભારત સરકાર કે ફ્રાન્સની સરકારનો આ વ્યાપારિક કરારમાં કોઈ જ ભૂમિકા નથી."

શું તમે આ વાંચ્યું?

રફાલ વિમાન બનાવનારી ફ્રાન્સની કંપની દસો એવિએશને આ કરારને પૂર્ણ કરવા માટે રિલાયન્સ ડિફેંસને પોતાના ભાગીદાર તરીકે પસંદ કરી હતી.

કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે કેંદ્ર સરકારે અનિલ અંબાણીની કંપનીને ફાયદો પહોંચાડવા માટે સરકારી કંપની હિંદુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડને બદલે અનિલ અંબાણીને આ કૉન્ટ્રેક્ટ અપાવ્યો હતો. સરકાર આ આરોપોને નકારતી રહી છે.

શું કહ્યું ફ્રાન્સની સરકારે?

ફ્રાન્સના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ફ્રાંસ્વા ઓલાંદ

ભારત અને ફ્રાંસ વચ્ચે રફાલ યુદ્ધ વિમાનના સોદા મામલે ફ્રાંસના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ફ્રાંસ્વા ઓલાંદના કથિત નિવેદનને પગલે હવે ફ્રાંસના વિદેશ મંત્રાલયે પણ નિવેદન જાહેર કર્યું છે.

આ નિવેદનમાં કહેવાયું છે કે, ફ્રાંસની સરકાર 'ભારતીય પાર્ટનરની પંસદગીમાં કોઈ પણ રીતે સામેલ નથી.'

નિવેદનમાં જણાવ્યા અનુસાર, "ફ્રાંસની સરકાર કોઈ પણ રીતે ભારતીય ઔદ્યોગિક...\n\ntl;dr:

ભારતમાં રાજકીય વિવાદનું કારણ બનેલા રફાલ વિમાનોના સોદાના સંદર્ભમાં ફ્રાન્સના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિના નિવેદન બાદ વિવાદ વધુ વકર્યો છે.


રફાલ: કહાણી એ બાર વર્ષની જેનો અંજામ પાંચ રફાલ છે\nઆ વર્ષ 2008ના ઑગસ્ટની વાત છે.

કારગિલ યુદ્ધ સમાપ્ત થયાને એક વર્ષ થઈ ચૂક્યું હતું. ભારતીય વાયુ સેના (આઈએએફ)એ રક્ષા મંત્રાલય (એમઓડી)ને જણાવ્યું કે એમને 126 મિરાજ-2000 II ફાઇટર જૅટ્સની જરૂરિયાત છે.

કારણ?

જેથી લડાકૂ વિમાનોની કમીને પૂરી કરી શકાય અને એનાથી પણ વધીને વાત એ પણ કે ભારતીય વાયુ સેનાને લાગતું હતું કે મિરાજ એક સફળ યુદ્ધ અને મલ્ટી-રોલ ફાઇટર જૅટ છે.

ત્રણ વર્ષ પછી જાન્યુઆરી 2004ની આસપાસ આ પ્રસ્તાવને મંત્રાલયે બાજુ પર મૂકી દીધો.

આપણે 2004ની કહાણી પર પાછળથી ફરી પાછા આવીશું.

હવે 29 જુલાઈ 2020ની વાત કરીએ. 29 જુલાઈએ ફ્રાન્સમાં નિર્મિત 36 રફાલ જૅટ્સ ખરીદવાના સોદામાંથી પહેલા પાંચ વિમાનો અંબાલા આવી ગયાં.

એ દિવસે પોતાના નિવેદનમાં રક્ષા મંત્રી રાજનાથ સિંહે કહ્યું, "આ વિમાનોનું આગમન આપણા સૈન્યમાં એક નવા યુગની શરૂઆત છે. આ મલ્ટી-રોલ ઍરક્રાફ્ટ ભારતીય વાયુ સેનાની ક્ષમતામાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવશે."

એમણે આગળ કહ્યું, "રફાલ જૅટ્સ માત્ર એ કારણે ખરીદી શકાયા કારણકે પીએમ નરેન્દ્ર મોદીએ ફ્રાન્સ સાથે બંને દેશોની સરકારો વચ્ચે સીધી સમજૂતી કરવાનો એક યોગ્ય નિર્ણય કર્યો હતો. આની પહેલા એની ખરીદી લાંબા સમયથી પડતર હતી."

પરંતુ રાજનાથસિંહના આ નિવેદનમાં અનેક પાસાઓના જવાબ મળતા નથી.

આખરે કેવી રીતે માત્ર 36 રફાલ જૅટ્સ બે દાયકા જૂની 136 ફાઇટર જૅટ્સની જરૂરિયાતને પૂરી કરી શકે છે? સરકાર ક્યારે આ કમીને પૂરી કરી શકશે?

સંખ્યા છે મહત્વની

ડિસેમ્બર 1998થી ડિસેમ્બર 2001 સુધી વાયુ સેના પ્રમુખ રહેલા ઍર ચીફ માર્શલ કે વાય ટિપનિસ જણાવે છે, "આપણને એમ લાગે છે કે બે સ્ક્વૉડ્રન એક મોટી વસ્તુ છે. પરંતુ આપણી લાંબી સરહદને જોતા એ કંઈ ખાસ નથી. મને લાગે છે કે આપણી પાસે રફાલના ઓછામાં ઓછા ચારથી પાંચ સ્ક્વૉડ્રન હોવા જોઈએ."

એવા લોકો જેમને લાગે છે કે રફાલ ચીનીઓ પાસે હાજર દરેક વસ્તુથી વધીને છે એમના માટે ટિપનિસ કહે છે, "ચીન પાસે કદાચ આટલા સારા પ્લેન ન હોય. પરંતુ એમની પાસે સંખ્યા છે અને આ બાબત મહત્વ રાખે છે. અંતે તો પ્લેન માત્ર એક પ્લેટફૉર્મ છે જેમાં હથિયાર હોય છે."

નામ ન જાહેર કરવાની શરતે એક અન્ય ભૂતપૂર્વ વાયુ સેના પ્રમુખે જણાવ્યું, "વાયુ સેનાનાં લડાકૂ વિમાનોની સંખ્યા ઝડપથી ઘટીને 40 સ્ક્વૉડ્રનથી 30 પર આવી ગઈ છે. દરેક સ્ક્વૉડ્રનમાં 18 ફાઇટર જૅટ્સ હોય છે. આપણે એવું કેવી રીતે થવા દઈ શકીએ જ્યારે આપણો દુશ્મન દેશ આક્રમક રીતે પોતાની ક્ષમતા વધારી રહ્યો છે.  મિગ-21...\n\ntl;dr:

પાંચ રફાલ જૅટ્સના 29 જુલાઈએ અંબાલા પહોંચવાની કહાણીને સમજવા ચાલો એનાથી પાછળની ઘટનાઓ પર નજર નાખી લઇએ.


રફાલના દસ્તાવેજ ક્યાંથી મળ્યા, બ્રહ્માંડની કોઈ તાકાત મારી પાસેથી ના જાણી શકે : એન.રામ\nકેન્દ્ર સરકારનું કહેવું છે કે ફ્રાંસમાંથી 36 યુદ્ધવિમાનોની ખરીદી સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજ સંરક્ષણ મંત્રાલયમાંથી ચોરી થઈ ગયા છે અને આના આધારે જ 'ધ હિંદુ'એ પોતાનો અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો છે.

વેણુગોપાલે કોર્ટમાં કહ્યું છે કે 'ધ હિંદુ'એ જે દસ્તાવેજોને પ્રકાશિત કર્યા છે એ આધાર પર રફાલના સોદાની તપાસ ના થવી જોઈએ કારણ કે એ સરકારની ગોપનીય ફાઇલ છે.

'ધ હિંદુ પબ્લિશિંગ ગ્રૂપ'ના અધ્યક્ષ એન.રામના નામથી રફાલ ડીલ અંગે કેટલાય અહેવાલો પ્રકાશિત થયા છે. એન.રામનું કહેવું છે કે તેમણે લોકહિતમાં આ અહેવાલો પ્રકાશિત કર્યા છે.

એન.રામે સમાચાર એજન્સી રૉયટર્સને કહ્યું, "આમાં કોઈ પણ મુશ્કેલીની વાત નથી. જે પ્રાંસગિક હતું એને અમે પ્રકાશિત કર્યું છે અને હું સંપૂર્ણ રીતે તેની સાથે ઊભો છું."

નોંધનીય છે કે પોતાની વાયુસેનાના આધુનિકરણ કાર્યક્રમ અંતર્ગત ભારતે ફ્રાન્સની દાસો કંપની પાસેથી 8.7 અબજ ડૉલરમાં 36 રફાલ વિમાનોનો સોદો કર્યો હતો.

એન. રામે શું કહ્યું?

એન.રામે કહ્યું છે, "અમે સંરક્ષણ મંત્રાલયના દસ્તાવેજ ચોર્યા નથી. ગોપનીય સૂત્ર પાસેથી અમને આ દસ્તાવેજ મળ્યા છે."

"બ્રહ્માંડની કોઈ એવી તાકાત નથી જે મને એ કહેવા પર મજબૂર કરી શકે કે દસ્તાવેજ કોણે આપ્યા."

"અમે જે દસ્તાવેજોના આધાર પર આ અહેવાલ પ્રકાશિત કર્યો છે તે લોકહીતમાં અમારા ઇન્વેસ્ટિગેશન જર્નલિઝમનો ભાગ છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

"સંસદથી લઈને સડક સુધી રફાલના સોદાની મહત્ત્વની સૂચનાને જાહેર કરવા માગ થતી રહી હોવા છતાં એને દબાવીને રાખવામાં આવી."

એન.રામનું કહેવું છે કે તેમણે જે પણ પ્રકાશિત કર્યું છે, તેનો અધિકાર 'બંધારણના અનુચ્છેદ 19(1) અંતર્ગત મળ્યો છે.'

રામે કહ્યું કે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા અને સૂચનાના અધિકારીનો આ ભાગ છે. એન.રામે કહ્યું કે રાષ્ટ્ર સુરક્ષા અને તેના હિતો સાથે સમાધાન કરવાનો કોઈ પ્રશ્ન ઊભો નથી થતો.

એન.રામે એ પણ કહ્યું કે લોકતાંત્રિક ભારતને 1923ના ઉપનિવેશક ગોપનીયતાના કાયદાથી અલગ થવાની જરૂર છે.

સરકારે સુપ્રીમમાં શું કહ્યું હતું?

સુપ્રીમ કોર્ટમાં રફાલ મામલે પુનર્વિચારની અરજી અંગેની સુનાવણીમાં બુધવારે એટૉર્ની જનરલ (એજી) કે. કે. વેણુગોપાલે કહ્યું કે આ ફાઇટર વિમાન સોદા સાથે સંકળાયેલા કેટલાક દસ્તાવેજની રક્ષા મંત્રાલયમાંથી ચોરી થઈ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં પ્રશાંત ભૂષણે જ્યારે એક નોટ વાંચવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે વેણુગોપાલે વાંધો ઉઠાવ્યો.

ભૂષણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં દલીલ કરી કે રફાલ સોદા...\n\ntl;dr:

ભારતના ઍટૉર્ની જનરલ કે.કે. વેણુગોપાલે બધુવારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં કહ્યું હતું, 'ધ હિંદુ' અખબાર વિરુદ્ધ ગોપનીયતાના કાયદા અંતર્ગત મામલો દાખલ કરી શકાય છે.


રફીનો એવો દીવાનો જેણે રફીને મળવા માટે ઘર છોડ્યું\nઆ અફરાતફરી વચ્ચે સાંજે ખબર પડી કે બિહારના આ દૂરના ગામથી એક છોકરાએ મુંબઈની ટ્રેન પકડી લીધી છે.

તેને પોતાના અંગત મિત્રને જતા પહેલાં કહ્યું હતું કે તે સદાબહાર ગાયક મોહમ્મદ રફીને મળવા માટે જઈ રહ્યો છે.

આ છોકરાનો અવાજ પણ સારો હતો, તે સ્કૂલમાં મોહમ્મદ રફીના નામથી જ ઓળખાતો હતો.

તે એટલા લોકપ્રિય હતા કે ક્યાંય પણ લોકો તેમને ઊભા રાખતા અને રફીનું ગીત ગાવા માટે ફરમાઇશ કરતા હતા અને તે પણ ક્યારેય ના નહોતા પાડતો.

મોહમ્મદ રફીના દીવાના ઝફર ઇમામ

મોહમ્મદ રફીના નામથી સ્કૂલમાં પ્રચલિત ઝફર ઇમામ ઉર્ફે ‘લડ્ડુ’ લગભગ 2 હજાર કિલોમીટરની સફર કરીને મોહમ્મદ રફીને મળવા માટે ગયા હતા.

તેઓ ટૂંક સમયમાં જ ગામ પાછા આવી ગયા.

પરત આવીને તેમણે કહ્યું કે તેઓ રફીને મળી આવ્યા, અમે એમની વાત પર વિશ્વાસ કર્યો. 2 મહિના પછી એટલે 31 જુલાઈ 1980ના રોજ સમાચાર આવ્યાકે મોહમ્મદ રફી નથી રહ્યા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ રેડિયોનો જમાનો હતો, જ્યારે ભારતના તમામ રેડિયો સ્ટેશનથી મોહમ્મદ રફી અને લતાના ગીતો વાગતા હતા.

‘તુમ મુજે યૂ ભુલા ન પાઓગે...’, ‘આજા તુજકો પુકાર મેરે ગીત રે...’, ‘આવાઝ મેં ન દૂંગા’, ‘રાહી મનવા દુઃખ કી ચિંતા ક્યૂ સતાતી હૈ’, ‘મૅં કહીં કવિ ન બન જાઉં તેરે પ્યાર મેં...’, ‘ચલો દિલદાર ચલો...’ જેવાં ગીતો લોકો રસપૂર્વક સાંભળતા હતા.

આ માત્ર એક ઝફર ઇમામની વાત નથી, આવાં તો કેટલાય ગામડાઓમાંથી કેટલાય ઝફર ઇમામ રફીને મળવા માટે આ જોખમ ઉઠાવીને ગયા હશે.

અન્ય એક સંબંધી મુખલીશ રહેમાન બેગ 1980ના દસકામાં મુંબઈથી નોકરી છોડીને ફાર્મ હાઉસ બનાવવાના સ્વપ્ન સાથે પોતાના ગામ પરત આવી ગયા હતા. તેમણે મુંબઈમાં ગાયકો વચ્ચે ઘણો સમય પસાર કર્યો હતો.

તેઓ તલત મહમૂદના નામથી ઓળખાતા હતા, તેમના કરતાં સારું નહીં તો ખરાબ પણ ન્હોતા ગાતા.

એક કલાકારની જેમ તેઓ પણ મિજાજી હતા પણ મારી ફરમાઇશ પર ક્યારેય ના ન પાડતા.

તેઓ રફી સાથે બેસી ચૂક્યા હતા અને ગીતો પણ ગાયા હતા. મેં તેમને પૂછ્યુ કે તમે રફીના ગીત ઓછા ગાવ છો અને તલતના ગીતો વધારે ગાવ છો. એવું કેમ?

તો કહ્યું કે, રફીની રેન્જ વ્યાપક છે. તેમની નકલ કરવામાં મારો અવાજ ફાટી જાય છે.

તેમણે કહ્યું રફી શરૂમાં ગાતા ત્યારે તલત જેવા અવાજની દુઆ કરતા હતા. પછી બન્નેના એક જેવા જ ગીત વિશે કહ્યું.

મોહમ્મદ રફી અને તેમના પત્ની

લતા આશા કિશોર રફી મુકેશ બધાના ગીતો મુખલિશભાઈ ગાઈ શકતા હતા. પણ 'લડ્ડુ' તો ખાલી રફીના જ ગીતો ગાતા હતા.

અને કેમ ન ગાય, રફીની નકલ કરનાર...\n\ntl;dr:

વર્ષ 1980ના પ્રારંભની આ વાત છે, સ્કૂલમાં બધે જ અફરાતફરી ફેલાઈ ગઈ હતી. કારણ એ હતું કે સ્કૂલનો સૌથી લોકપ્રિય વિદ્યાર્થી ગાયબ હતો.


રમઝાન અંગેની એ છ ખોટી માન્યતાઓ જે લોકોમાં પ્રવર્તે છે\nરમઝાનનો ઉદ્દેશ લાંબી પ્રાર્થનાઓ અને આત્મનિયંત્રણ દ્વારા આધ્યાત્મિકતામાં ઉમેરો કરવાનો છે. પ્રથમ નજરે જોઈએ તો આ એકદમ સરળ છે પણ આ અંગે કેટલીક ગેરસમજણો પ્રવર્તે છે.

કુરાનના હદિફ અને શરિયત અને ઇસ્લામી વિજ્ઞાનના વિદ્યાર્થી શબ્બીર હસનના જણાવ્યાં મુજબ આમાંની કેટલીક માન્યતાઓ આ મુજબ છે.

બ્રશ કરવાથી તમારા રોજા તૂટી શકે છે

નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ બ્રશ કરવાથી તમારા ઉપવાસ તૂટી જતા નથી.

હસન જણાવે છે કે કેટલાય લોકોનું માનવું છે કે ટૂથપેસ્ટનાં સહેજ મિન્ટ જેવા સ્વાદથી રોજા તૂટી શકે છે.

જોકે, ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે તમારા દાંતને બ્રશ કરવામાં કંઈ ખોટું નથી. વધુ પડતી સાવચેતી રાખનારાઓ માટે હસન પાસે કેટલીક ટિપ્સ છે.

ઉત્તમ સલાહ એ છે કે ઓછામાં ઓછી ટૂથપેસ્ટ વાપરો અને એ પણ એવી કે જેમાં વધુ મિન્ટ અને સ્ટ્રૉંગ ના હોય.

તેઓ કુદરતી બનાવટના દંતમંજન મેસ્વાક વાપરવાની સલાહ આપે છે. કારણ કે એ ખૂબ સૌમ્ય અને કુદરતી સ્વાદ ધરાવે છે.

તે સાલવાડોરા પેરસિકા વૃક્ષમાંથી બને છે. જેની વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન દ્વારા દાંતની સ્વચ્છતા માટે ભલામણ પણ કરવામાં આવી છે.

તમે તમારું થૂંક ગળી ના શકો

એવી પણ માન્યતા છે કે ખુદનું થૂંક ગળવાથી રોજા તૂટી જાય છે. પરંતુ આ ખરેખર ખોટી માન્યતા છે.

હસન જણાવે છે કે થૂંક ગળવું એ કુદરતી પ્રક્રિયા છે અને તેનાથી રોજો તૂટતો નથી.

હસનનાં જણાવે છે કે ,''અન્ય વ્યક્તિનું થૂંક સહેજ અલગ હોય છે તેથી ઉપવાસ દરમ્યાન એનાથી દૂર રહેવું જોઈએ.''

તમે તમારા સાથીને ચુંબન કરી ના શકો કે તેમની સાથે ઘરોબો ના કેળવી શકો.

ઉપવાસ કરવાનો વાસ્તવિક હેતુ તો તમારી ઇચ્છાઓ પર નિયંત્રણ કરવાનો છે, જેમાં ખોરાક,પાણી અને શારીરિક સંબંધોનો સમાવેશ થાય છે.

Coronavirus દૂધની થેલી, વાસણો, પ્લાસ્ટિક પર અને હવામાં કેટલું જીવે છે?

માત્ર અન્ન અને જળ વિશે જ છે

ઉપવાસ વખતે માત્ર અન્ન અને જળનો જ નિષેધ હોય છે.

હસન જણાવે છે," જીભ દ્વારા કરાતા પાપનો આમાં નિષેધ ફરમાવવામાં આવ્યો છે.

તેઓ જણાવે છે, "ઉપવાસ દરમિયાન નિંદા કે ટિકા-ટિપ્પણી કરવાથી દૂર રહેવું જોઈએ.''

"અચાનક ખાવા કે પીવાથી તમારો ઉપવાસ તૂટી શકે છે"

તમે રોજા રાખ્યા છે અને તમે ભૂલથી કશુંક ખાઈ લો છો, એવી સ્થિતિમાં તમારો ઉપવાસ તૂટી જતો નથી અને જ્યાં સુધી તમે ના ઇચ્છો ત્યાં સુધી તે તૂટી શકતો નથી.

ટાળી શકાય એવી સ્થિતિમાં કશુક ખાઈ જવાથી કે કશુક પી લેવાથી ઉપવાસને તૂટેલો માનવામાં આવે છે.

જેમ કે નહાતી વખતે પણ તમે કશુક પી લો છો...\n\ntl;dr:

ઇસ્લામનો પવિત્ર રમઝાન મહિનો શરૂ થઈ રહ્યો છે અને વિશ્વભરના મુસ્લિમો આ મહિના દરમિયાન સવારથી માંડી સાંજ સુધી અન્ન-જળથી દૂર રહેશે.


રમઝાનમાં શરમનો અનુભવ કરતી મુસ્લિમ મહિલાઓની વ્યથા\nમાસિક દરમિયાન મહિલાઓ રોજા રાખતી નથી. હાલ કેટલીક મહિલાઓ આ મામલે સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા કરી રહી છે.

આ દરમિયાન તેમને ભોજન લેવામાં પણ મુશ્કેલી પડે છે. કેટલીક મહિલાઓ કહે છે કે ઘરના પુરુષોને ખબર ના પડે તેવી રીતે તેમણે ભોજન લેવું પડે છે.

જ્યારે કેટલીક મહિલાઓ એવું પણ કહી રહી છે કે તેમને માસિકને લઈને ઘરમાં ખોટું બોલવું પડે છે.

સોફિયા ઝમીલ નામના મહિલાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે, "કેટલાક લોકો આ સમસ્યાનો સ્વીકાર કરતા નથી, કેમ કે તેમને લાગે છે કે આ વસ્તુ ઇસ્લામને નકારાત્મક રીતે રજૂ કરે છે."

ઘણી મહિલાઓ માસિક દરમિયાન પોતાના ઘરમાં આ મામલે વાત કરી શકતી નથી અને તેમને ઘરના સભ્યોથી માસિકની વાત છુપાવવી પડે છે.

એક 21 વર્ષીય બ્યૂટી બ્લૉગર કહે છે,"મારા માતા રોજા દરમિયાન માસિક અંગે ઘરના પુરુષોને ખબર ના પડે તેનું ધ્યાન રાખવાની સૂચના આપતાં હતાં."

"હું જ્યારે પાણી પીતી હોઉં અને મારા પિતા આવતા તો મારે પાણીનો ગ્લાસ નીચે રાખી દેવો પડતો. મારા માતા રૂમમાં ચૂપચાપ ભોજન મૂકી જતાં અને મને કહેતાં કે જલ્દી ખાઈ લે જે. "

ન્યૂ યોર્કમાં રહેનારા પાકિસ્તાની મૂળના સોફિયા કહે છે, "એક વખત મારા ભાઈ મને ખાતા જોઈ ગયા, તેઓ મારી સામે જોતા જ રહ્યા અને હું ગભરાઈ ગઈ."

શું તમે વાંચ્યું?

"તેઓ મને ભોજન કરતી પકડવાનો પ્રયત્ન કરતા જેથી મને શરમમાં મૂકી શકે."

''મારામાં એટલી હિંમતની જરૂર હતી કે હું કહીં શકું, આ પ્રાકૃતિક પ્રક્રિયા છે અને મારો ધર્મ કહે છે. માસિક ધર્મ દરમિયાન ઉપવાસ ન રાખું કેમ કે હું પવિત્ર રહેતી નથી.''

સોફિયા કહે છે કે માસિક એક એવો વિષય છે કે જેના વિશે તેમની માતા પણ વાત કરતા સંકોચ અનુભવે છે.

તેમણે કિશોરાવસ્થા સુધી આ મામલે કોઈને જણાવ્યું જ ન હતું.

તેઓ કહે છે, ''મને લાગે છે કે મહિલાઓએ માસિકને સ્વીકારી લેવું જોઈએ અને આ અંગે લોકોની જે માનસિકતા છે તે બદલાવી જોઈએ."

"આ અંગે વધુ વાતચીત થવી જોઈએ અને આપણી પેઢી આ બાબતે બદલાવ લાવી શકે છે.''

રમઝાનના નિયમો

રમઝાન મહિનામાં ઉપવાસ દરમિયાન લોકો સૂર્યોદયથી સર્યાસ્ત સુધી ખોરાક કે પાણીનું સેવન કરતા નથી અને શારીરિક સંબંધ પણ બાંધતા નથી.

રોજા પહેલાં દરરોજ રોજાનો સંકલ્પ કરવો પડે છે. રોજાનો આ સંકલ્પ સૂતા પહેલાં કે રોજાના ખોરાક પહેલાં લઈ શકાય છે.

પરંતુ માસિક દરમિયાન મહિલા રોજા રાખી શકતી નથી, કુરાન વાંચી શકતી નથી અને મસ્જિદ પણ જઈ શકતી નથી.

ગર્ભાવસ્થા, બીમારી, શારીરિક કે માનસિક નબળાઈ, મોટી ઉંમર, યાત્રા દરમિયાન કે...\n\ntl;dr:

હાલ મુસ્લિમોનો રમઝાન મહિનો ચાલી રહ્યો છે. રમઝાનના મહિનામાં મુસ્લિમો સૂર્યોદયથી લઈને સૂર્યાસ્ત સુધી ઉપવાસ રાખે છે.


રમતગમત ક્ષેત્રમાં મહિલા-પુરુષોની આવકમાં તફાવત કેટલો?\nસ્પૉર્ટ્સની દુનિયામાં મહિલાઓનો રૂચિ ઓછી કેમ?

તેમની કમાણી 66 મિલિયન ડોલર એટલે કે લગભગ 430 કરોડ રૂપિયા છે. આ કમાણી ફોર્બ્સની યાદી પ્રમાણે સૌથી વધુ કમાતા ખેલાડી ક્રિસ્ટિઆનો રોનાલ્ડો કરતાં ઘણી ઓછી છે.

અમેરિકાની મહિલા ફૂટબોલ ટીમે 2015માં વિશ્વ કપ જીત્યો હતો. આ જીતથી ટીમને બે મિલિયન ડોલર એટલે કે લગભગ 13 કરોડ રૂપિયાનું ઇનામ મળ્યું હતું.

જ્યારે આ જ ટૂર્નામેન્ટના પુરુષ વિજેતાઓને 35 મિલિયન ડોલર એટલે કે લગભગ 227 કરોડ રૂપિયા મળ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આવા તો  લિંગભેદના કેટલાંય ઉદાહરણ છે. રમતગમતના વિશ્વમાં આ તફાવત દાયકાઓથી ચાલ્યો આવે છે.

તાજેતરના સંશોધન મુજબ મહિલા અને પુરુષ ઍથ્લીટ વચ્ચેની આવક અસમાનતા છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ઓછી થઈ છે.

'રમતજગત ઘણું જ પુરુષપ્રધાન છે. કેટલીક રમતોમાં અસમાનતા તો આઘાતજનક છે.'

83 ટકા જેટલી રમતોમાં હવે મહિલા અને પુરુષોને સમાન ઇનામી રકમ મળે છે. આ આંકડો બીબીસી સ્પોર્ટ્સે જૂનમાં બહાર પાડેલા 68 અલગઅલગ શાખાઓના અભ્યાસમાંથી જાણવા મળ્યો હતો.

છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં મહિલાઓની કમાણીમાં વધારો થયો છે. 44 સ્પોર્ટ્સ ઍવૉર્ડ્માંથી 35 ઍવૉર્ડ્માં એકસરખી ઇનામી રકમ આપે છે.

આ એક સારી નિશાની કહી શકાય. ગત વર્ષોની વાત કરીએ તો 2014માં સ્પોર્ટ્સની 70 ટકા ઇનામી રકમમાં કોઈ લિંગભેદ ન હતો.

જ્યારે 1973માં એક પણ રમતની ઇનામી રકમ એકસરખી ન હતી.

યુએન વીમેનના એક નિવેદનમાં કહેવાયું છે કે ભૂતકાળના કોઈપણ સમય કરતાં આજે મહિલાઓની સ્પોર્ટ્સમાં હાજરી વધુ જોવા મળે છે.

નિષ્ણાતો જણાવે છે કે આ ફેરફાર ઘણો ધીમો છે એટલે જ ટોચના સ્તરે આ સમાનતા લાવવાની સફર લાંબી છે.

ઍડવકસિ ગ્રૂપ વીમેન ઓન બોર્ડ્સના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ફિઓના હૅથોર્ન જણાવે છે "આપણે આ દિશામાં પ્રગતિ પર છીએ, પરંતુ એ ઘણી જ ઠંડી પ્રગતિ છે."

તેઓ કહે છે કે રમતજગત ઘણું જ પુરુષપ્રધાન છે. કેટલીક રમતોમાં અસમાનતા તો આઘાતજનક છે.

ફૂટબોલ સિવાય ક્રિકેટની રમતમાં પણ મહિલાની આવક ઘણી ઓછી છે

ક્રિકેટ, ગોલ્ફ અને ફૂટબોલમાં તો ઘણી જ અસમાનતા છે. એ જ રીતે ડાર્ટ્સ, સ્નૂકર અને સ્ક્વૉશ રમતોમાં આવી જ અસમાનતા જોવા મળે છે.

PwCના અંદાજ પ્રમાણે 145.3 બિલિયન ડોલરના વૈશ્વિક સ્પોર્ટ્સ બિઝનેસમાં અને મહિલા તેમજ પુરુષોને ચૂક્વાતા વેતનમાં ઘણી અસમાનતા છે.

યુએન વીમેનના સ્પોર્ટ્સ પાર્ટનરશીપ મેનેજર બૅટ્રાઇસ ફ્રે કહે છે "મને નથી લાગતું કે બીજા કોઈપણ ક્ષેત્રે આટલો મોટો કમાણીનો તફાવત હશે."

બૅટ્રાઇસ કહે છે કે દેશ...\n\ntl;dr:

ફોર્બ્સની સૌથી વધુ કમાતા 100 ઍથ્લીટની યાદીમાં એકમાત્ર મહિલા સેરેના વિલિયમ્સનો સમાવેશ છે. સેરેના પણ છેક એકાવનમા નંબરે છે.


રવાન્ડા : એ નરસંહાર જેમાં 100 દિવસમાં 8 લાખ લોકો માર્યા ગયા\nચારેય બાજુ અલગઅલગ દેશોથી ઘેરાયેલો રવાન્ડા ઇસ્ટ-સેન્ટ્રલ આફ્રિકન દેશ છે. જે 90ના દાયકામાં આચરાયેલા સરકાર પ્રેરિત નરસંહારના ઓથારમાંથી ઉભરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.

1994ના એપ્રિલ અને જૂનના ગાળા દરમિયાન આશરે 100 દિવસમાં અહીં 8 લાખ લોકોની હત્યા કરી દેવાઈ હતી.

આ હત્યાકાંડમાં માર્યા ગયેલા લોકોમાં મોટાભાગના તુસી સમુદાયના હતા. જ્યારે હત્યાકાંડ આચરનારા હુતુ સમુદાયના હતા.

એ વખતે શું થયું હતું?

આ વાત 90ના દાયકાની છે.

6 એપ્રિલ 1994ના રોજ કાઇગાલી એરપોર્ટ પર રવાન્ડાના રાષ્ટ્રપતિ હુએનલ હેબિયારિમાનાનું વિમાન તોડી પડાયું. જેમા રાષ્ટ્રપતિનું મૃત્યુ નિપજ્યુ. રાષ્ટ્રપતિ પોતે હુતુ સમુદાયના હતા.

એક ફ્રેન્ચ ન્યાયાધિશે આ મામલે એ વખતના તુસી વિદ્રોહી સંગઠનના વડા પૉલ કગામે પર આરોપ લગાવ્યો.

આરોપ એવો લગાવાયો કે વિદ્રોહી સંગઠન અને તેના કેટલાક સાથીદારોએ રાષ્ટ્રપતિના વિમાન પર રૉકેટથી હુમલો કર્યો હતો.

શું તમે આ વાંચ્યું?

જોકે, કગામેએ વળતો આરોપ લગાવ્યો કે હુતુ અંતિમવાદીઓએ તુસી સમુદાયનો સમૂળો નાશ કરવા માટે હુમલો કરાવ્યો છે.

આ ઘટના બાદ દેશમાં તુસી સમુદાયના નરસંહારનો ઘટનાક્રમ શરૂ થયો હતો.

જોકે એ હત્યા માટે જવાબદાર કોઈ પણ હોય, એ ઘટનાની ગણતરીના કલાકોમાં જ દેશની રાજધાની કાઇગાલીમાં હિંસા ફાટી નીકળી.

જોતજોતામાં હિંસાએ આખાદેશનો ભરડો લઈ લીધો. હિંસાનો એ દાવાનળ એટલો ભયાનક હતો કે ત્રણ મહિના સુધી રવાન્ડા એમાં સળગતું રહ્યું.

આ હિંસાક્રમ આફ્રિકાના વર્તમાન ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબો ચાલેલો નરસહાંર ગણવામાં આવે છે.

અહીં એ વાત પણ મહત્ત્વની બની રહે છે કે પૉલ કગામે હાલમાં દેશના રાષ્ટ્રપતિ પણ છે.

હિંસક ઇતિહાસ

રવાન્ડાના ઇતિહાસમાં હિંસા એ કોઈ નવી વાત નથી. અહીં વર્ષોથી બહુમતી હુતુ સમુદાય અને લઘુમતી તુસી સમુદાય વચ્ચે વિખવાદ રહ્યો હતો.

આમ તો બન્ને સમુદાયોમાં ખાસ ફેર નથી. બોલવા-ચાલવાથી લઈને રહેણીકરણીની બાબતે પણ બન્ને સમુદાયો સમાનતા ધરાવે છે.

જોકે, તુસી સમુદાયના લોકો હુતુની સરખામણીએ લાંબા અને પાતળા હોય છે. જેથી કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે એમના મૂળ અન્ય આફ્રિકન દેશ ઇથિયોપિયામાં છે.

એટલે જ નરસંહાર દરમિયાન તુસી લોકોના મૃતદેહોને ઇથિયોપિયામાં પરત મોકલવામાં આવી રહ્યા છે એવું કહીને નદીમાં વહાવી દેવાયા હતા.

આ બન્ને સમુદાય વચ્ચેના વિખવાદની ખાઈ યુરોપીયન ઉપનિવેશ દરિયાન વધુ પહોળી થઈ હતી.

રવાન્ડા પર જ્યારે બેલ્જિયમનું શાસન હતું ત્યારે અહીં સમુદાય અનુસાર...\n\ntl;dr:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સોમવારથી આફ્રિકન દેશ રવાન્ડાની મુલાકાતે જઈ રહ્યા છે. મોદી રવાન્ડાની મુલાકાત લેનારા પ્રથમ ભારતીય વડા પ્રધાન બનશે.


રવાન્ડા નરસંહાર : 'મારા પર સોથી વધુ પુરુષોએ બળાત્કાર કર્યો હતો, મારા પુત્રના પિતાના વિશે મને ખબર નથી'\nરવાન્ડામાં 1994માં નરસંહાર થયો ત્યારે 800,000થી વધુ લોકોની હત્યા થઈ હતી.

"પ્રાથમિક શાળાનું ભણતર પૂરું થયું તે પછી મારાં માતાપિતાનું નામ એક ફૉર્મમાં લખવાનું હતું.

ત્યારે મને પ્રથમ વખત સવાલ થયેલો કે મારા પિતા કોણ હતા. હું તેમને જાણતો નહોતો - હું તેમનું નામ પણ જાણતો નહોતો."

આ ઉપરોક્ત શબ્દો છે રવાન્ડાના 24 વર્ષના એક યુવાન જીન પિયરેના. જેમના માતા પર નરસંહાર વખતે બળાત્કાર થયો હતો.

તેમણે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમના જીવનની પીડાની વાત જણાવી હતી.

ઘરમાં પિતાની હાજરી ના હોય તે બાબત બહુ અસાધારણ નહોતી. ઘણાં બધાં બાળકોના પિતા નહોતા.

રવાન્ડામાં 1994માં નરસંહાર થયો ત્યારે 8,00,000થી વધુ લોકોની હત્યા થઈ હતી.

આ બાળકોએ ગામમાં થતી ગુસપુસ સાંભળી હતી અને તેમના વિશે શું કહેવાતું હતું તે પણ કાને પડ્યું હતું.

જોકે, વર્ષો બાદ જ ગુસપુસ પાછળની હકીકતોની જાણ તેમને થઈ હતી.

તેમનાં માતા કેરીને મક્કમતા સાથે કહ્યું હતું કે આ કથા એક સમયે જ બેસીને સાંભળી શકાય તેમ નથી.

કેરીન જણાવે છે, "તેને જુદીજુદી માહિતી મળી હતી. તેણે ગુસપુસ સાંભળી હતી. મારા સમાજમાં બધા લોકોને ખબર હતી કે મારા પર બળાત્કાર થયો હતો. હું તે બાબતમાં કશું કરી શકું તેમ નહોતી."

"મારો પુત્ર મને પૂછ્યા કરતો હતો કે તેના પિતા કોણ છે. 100 કે તેનાથી વધુ પુરુષોએ મારા પર બળાત્કાર કર્યો, તેમાંથી તેના પિતા કોણ હશે તે હું પણ કહી શકું એમ નથી."

'હું નાસી શકું તેમ નહોતી'

25 વર્ષ વીતી ગયાં હોવા છતાં પીડા હજીય ઓછી થઈ નથી

કેરીનની કથા સાંભળીએ ત્યારે ખ્યાલ આવે છે કે શા માટે સત્ય જણાવવા માટે તેમણે પોતાનો પુત્ર મોટો થઈ જાય ત્યાં સુધી રાહ જોવી પડી હતી.

કેરીન પર પહેલી વાર બળાત્કાર થયો ત્યારે તેઓ પણ યુવાન હતાં. તે વખતે હજારો સ્ત્રીઓ, વિશેષ કરીને ટુટ્સી સ્ત્રીઓ અને યુવતીઓ પર તેમના પડોશી હુટુ લોકોએ, મિલિશિયા (લોકોની સૈનિકો જેવી ટોળી) અને સૈનિકોએ બળાત્કાર કર્યો હતો.

તે વખતે નરસંહારની શરૂઆત જ થઈ હતી અને તેમના ચહેરા પર કુહાડીથી હુમલો થયો હતો તેનો ઘા પણ હજી તાજો હતો. આજે પણ તે ઘાને કારણે કેરીન સરખી રીતે જમી કે બોલી શકતાં નથી.

એક જમાનામાં એક સમુદાયમાં સાથે રહેનારા જ કેટલાક લોકોએ તેમના પર હુમલો કર્યો હતો. તેમને ઢસડીને એક ખાડા પાસે લઈ ગયા હતા.

આ હુમલાખોરોએ એક શાળામાં પુરુષો, સ્ત્રીઓ અને બાળકોને એકઠાં કરીને પદ્ધતિસર તેમની હત્યા કરી દીધી હતી અને તેની લાશોને ખાડામાં ખડકી રહ્યા હતા.

'મને...\n\ntl;dr:

ચેતવણી: આ લેખમાં આગળ થયેલું વર્ણન કેટલાક માટે વિચલિત કરનારું હોઈ શકે છે.


રવિન્દ્ર જાડેજાનાં પત્ની રીવાબા સાથે મારઝૂડની ઘટના આ રીતે બની હતી\nઘટના સમયે રવિન્દ્ર જાડેજાના સાસુ અને પુત્રી પણ કારમાં હતાં

આ મામલે પોલીસે કાર્યવાહી કરતા હુમલાના આરોપી પોલીસ કોન્સ્ટેબલને સસ્પેન્ડ કરી દીધો છે.

એક માર્ગ અકસ્માત બાદ આ મારઝુડની ઘટના બની હતી. જેમાં રીવાબાએ આક્ષેપ કર્યો છે કે મારઝૂડ કરનાર આરોપી પોલીસ કોન્સ્ટેબલે કથિત રીતે તેમની સાથે દુર્વ્યવહાર પણ કર્યો છે.

આ ઘટના ડિસ્ટ્રિક્ટ પોલીસ હેડક્વાર્ટરથી માંડ 200 મીટરના અંતરે બની હતી.

આ મામલે આરોપી પોલીસ કોન્સ્ટેબલની ધરપકડ પણ કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ તેમને કોર્ટમાં રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

કોર્ટે તેમની ધરપકડને ગેરવાજબી ઠરાવીને જામીન પર છોડી દીધા હતા.

જિલ્લા પોલીસ વડા દ્વારા આરોપી કોન્સ્ટેબલને તત્કાલ અસરથી સસ્પેન્ડ કરી દેવામાં આવ્યા છે અને 'કડક કાર્યવાહી' કરવાની વાત કહી છે.

આ દરમિયાન રીવાબા જે કારમાં સફર કરી રહ્યાં હતાં તેની નંબર પ્લેટ પણ ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની છે.

કઈ રીતે બની હતી ઘટના?

આરોપી સંજય કરંગિયા જામનગર પોલીસલાઇનમાં રહે છે

પોલીસ ફરિયાદ પ્રમાણે, "રીવાબા જામનગરમાં શરૂ સેક્શન વિસ્તારમાં બીએમસડબલ્યુ કાર (GJ 03 HR 9366) ચલાવીને તેમનાં માતા અને પુત્રી સાથે જઈ રહ્યાં હતાં, ત્યારે સાંજે સાતેક વાગ્યે શરૂ સેક્શન રોડ ઉપર તેમની કાર અને પોલીસ કોન્સ્ટેબલની બાઇક વચ્ચે ટક્કર થઈ હતી."

ઘટના બાદ રીવાબા તથા સંજય કરંગિયા વચ્ચે બોલાચાલી થઈ હતી અને આરોપી સંજયે રીવાબાને 'ગાળો આપી, થપ્પડો મારી, ગાડીના કાચ સાથે બે ત્રણ વખત માથું અથડાવીને માથામાં ઇજા પહોંચાડી હતી.'

આ મામલે રીવાબાનાં માતા પ્રફુલ્લાબા સોલંકીએ નોંધાવેલી ફરિયાદ મુજબ, 'રીવાબાને પોતાની તરફ ખેંચી નિર્લજ્જ હુમલો કર્યો હતો.'

ઘટનાક્રમને પગલે આજુબાજુ ઊભેલા લોકોએ દરમિયાનગીરી કરી હતી અને તેમને અલગ કર્યા હતા.

હુમલામાં રીવાબાને ઇજા પહોંચી હતી, પરંતુ હાલમાં તેમની સ્થિતિ સામાન્ય છે.

નંબર પ્લેટ ચર્ચામાં

ફરિયાદ મુજબ આરોપીએ કારની સાથે રીવાબાનું માથું અફડાવ્યું હતું

રવિન્દ્રના પરિવારજનો જે કારમાં મુસાફરી કરી રહ્યાં હતાં, તેની ઉપર નિયમ મુજબ નંબર પ્લેટ ન હતી.

જામનગર પોલીસ સુપરિન્ટેન્ડન્ટ પ્રદીપ સેજુલના કહેવા પ્રમાણે, 'તપાસ દરમિયાન આ બાબતને ધ્યાને લેવામાં આવશે.'

પ્રદીપ સેજુલના કહેવા પ્રમાણે, "આરોપી સંજય કરંગિયાને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે અને તેમની સામે કડકમાં કડક કાર્યવાહી કરીને નોકરીમાંથી નીકળે તેવા અમારા પ્રયત્નો છે."

પોલીસે આ કેસમાં ભારતીય દંડ સંહિતાની કલમ...\n\ntl;dr:

જામનગરમાં રવિન્દ્ર જાડેજાના પત્ની રીવાબા સાથે થયેલો મારઝૂડનો મામલો હાલ ચર્ચામાં છે.


રવિશંકર પ્રસાદે કહ્યું એમ ભારતમાં મંદી છે કે નહીં એ ફિલ્મોને આધારે કહી શકાય?\nતેમણે અર્થતંત્ર સાથે સંકળાયેલા એક સવાલના જવાબમાં કહ્યું છે કે તેઓ એનએસએસઓના રિપોર્ટને ખોટો ગણે છે કારણ કે તેમાં કેટલીય વાતાનું ધ્યાન રખાયું નથી.

કાયદામંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે કહ્યું, "હું એનએસએસઓના રિપોર્ટને ખોટો ઠેરવું છું અને સંપૂર્ણ જવાબદારી સાથે કહું છું. એ રિપોર્ટમાં ઇલેક્ટ્રૉનિક મૅન્યુફૅક્ચરિંગ, આઈટી, મુદ્રાલૉન અને કૉમન સર્વિસ સેન્ટરનો ઉલ્લેખ નથી. કેમ નથી? અમે ક્યારેય નથી કહ્યું કે અમે સૌને સરકારી નોકરી આપીશું. અમે આ અત્યારે પણ નથી કહી રહ્યા. કેટલાક લોકોએ આંકડાઓને આયોજનપૂર્વક ખોટી રીતે રજૂ કર્યા છે. હું આ દિલ્હીમાં પણ કહી ચૂક્યો છું."

આ ઉપરાંત તેમણે અર્થતંત્રમાં મંદી હોવાની વાતનો પણ ઇન્કાર કર્યો.

તેમણે કહ્યું કે જો ફિલ્મો કરોડોનો કારોબાર કરી રહી હોય તો પછી દેશમાં મંદી કઈ રીતે હોઈ શકે? તેમણે ગત સપ્તાહે રજૂ થયેલી ત્રણ ફિલ્મોની કમાણીનો ઉલ્લેખ કર્યો.

હાલના આંકડા અનુસાર દેશનું ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન 1.1 ટકા ઘટી ગયું છે. મૅન્યુફૅક્ચરિંગ, ઊર્જા અને ખનનના ક્ષેત્રમાં ખરાબ પ્રદર્શનને કારણે આ ઘટાડો નોંધાયો છે.

સ્ટેટેસ્ટિક-મિનિસ્ટરીના વિભાગ એનએસએસઓનો રિપોર્ટ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં લીક થયો હતો કે ભારતમાં બેરોજગારીનો દર 6.1 ટકા થઈ ગયો છે અને તે 45 વર્ષમાં સૌથી નીચો છે.

રવિશંકર પ્રસાદના આ નિવેદન પર કૉંગ્રેસે પ્રતિક્રિયા વ્યક્ત કરી છે.

પોતાના અધિકૃત ટ્વિટર એકાઉન્ટ પર કૉંગ્રેસે લખ્યું છે કે હવે પોતાની જાતને પૂછવાની જરૂર છે કે આપણા મંત્રી જે કહી રહ્યા છે તેના પર વિશ્વાસ કરીએ છીએ કે આપણે ભાજપ સરકારના મીડિયા સર્કસનો ભાગ છીએ?

જો આ સર્કસ હોય તો શું આ લોકો મંત્રી બનવાને લાયક છે?

આ દરમિયાન રવિશંકર પ્રસાદે ફિલ્મોની કમાણીને અર્થતંત્ર સાથે જોડતું પોતાનું નિવેદન પાછું ખેંચી લીધું છે પરંતુ અમુક ફિલ્મોની કમાણીનો આંકડો મંદી છે કે નહીં તે કેવી રીતે નક્કી કરી શકે તે સવાલ યથાવત્ છે.

રવિશંકર પ્રસાદનું આ નિવેદન કઈ રીતે જોઈ શકાય એ અંગે બીબીસીના સંવાદદાતા કુલદીપ મિશ્રએ અર્થશાસ્ત્રી પ્રોફેસર અરુણકુમાર સાથે વાત કરી. વાંચો એમનો દૃષ્ટિકોણ :

એનએસએસઓને ખોટી ઠેરવવી મોટી વાત

એનએસએસઓ દ્વારા જે પણ આંકડા એકઠા કરવામાં આવે છે તે ખાસ પદ્ધતિ દ્વારા એકઠા કરાય છે.

એનએસએસઓના રોજગારી માટેના આંકડા માટે ઘરઘર જઈને સર્વે કરાય છે અને એ આધારે આંકડા એકઠા કરાય છે.

તેમાં સૌનો સમાવેશ તો કરી શકાતો નથી પણ સૅમ્પલનો સર્વે એવી રીતે તૈયાર કરાય તે સંપૂર્ણ વસતિનું...\n\ntl;dr:

કેન્દ્રીય મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદે મુંબઈમાં એક પત્રકારપરિષદ દરમિયાન નેશનલ સૅમ્પલ સર્વે ઑફિસ(એનએસએસઓ)ના બેરોજગારી સંબંધિત આંકડાઓને ખોટા ગણાવ્યા છે.


રવીન્દ્ર જાડેજાનાં પત્ની રીવાબા ભાજપમાં જોડાયાં, મોદીને ગણાવ્યા પ્રેરણાસ્રોત\nજામનગરમાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના આગમનના એક દિવસ પહેલાં રીવાબાએ કેસરી ખેસ ધારણ કરી લીધો છે.

ભાજપ સરકારમાં મંત્રી આર.સી. ફળદુ, ભાજપનાં સાંસદ પૂનમ માડમ તેમજ જામનગર શહેર ભાજપ પ્રમુખ હસમુખ હિંડોળજાની હજરીમાં રીવાબા વિધિવત્ રીતે ભાજપમાં જોડાયાં.

પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં રીવાબાએ કહ્યું, "વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી મારા માટે પ્રેરણાસ્રોત છે અને એ જ કારણ છે કે હું ભાજપમાં જોડાઈ."

"મને લાગે છે કે ભાજપમાં જોડાવાથી હું મારા સમુદાય જ નહીં, મારા દેશ માટે પણ શ્રેષ્ઠ પ્રદાન કરી શકીશ."

કરણી સેનાની મહિલા પાંખનાં પ્રમુખ

વ્યવસાયે મિકૅનિકલ એંજિનયર રીવાબા ભાજપમાં જોડાયાં એ પહેલાંથી જ કરણી સેના સાથે જોડાયેલાં છે.

ગત વર્ષે ઑક્ટોબર માસમાં તેમને કરણી સેનાની મહિલા પાંખનાં પ્રમુખ બનાવાયાં હતાં.

કરણી સેનામાં જોડાતી વખતે રીવાબાએ મહિલાઓના સશક્તીકરણ માટે કામ કરવાની નેમ વ્યક્ત કરી હતી.

પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં રીવાબાએ કહ્યું હતું, "જ્યારે આસપાસ કોઈ પુરુષ ના હોય ત્યારે સ્વરક્ષણ કરી શકે, પોતાનું ધ્યાન જાતે જ રાખી શકે એવી રીતે મહિલાઓનું સશક્તીકરણ કરવાનો મારો ઉદ્દેશ છે."

પોતે આવી ઘટનામાંથી પસાર થયાં હોવાનું પણ રીવાબાએ એ વખતે કહ્યું હતું.

નોંધનીય છે કે જામનગરમાં રીવાબાની ગાડી અથડાઈ જતાં સ્થાનિક પોલીસ કૉન્સ્ટેબલે તેમની સાથે કથિત મારઝૂડ કરી હતી. રીવાબા અને રવીન્દ્ર જાડેજાના વર્ષ 2016માં લગ્ન થયાં હતાં. દંપતીને એક પુત્રી પણ છે.

રીવાબા સાથે જોડાયેલા કેટલાક વિવાદ

ઑગસ્ટ-2017માં રવીન્દ્ર જાડેજા અને રીવાબાએ ગીરના અભયારણ્યની મુલાકાત લીધી હતી અને સિંહો સાથે 'સેલ્ફી' પડાવી હતી અને સોશિયલ મીડિયા પર મૂકી હતી. 'નિયમ ભંગ' બદલ રવીન્દ્ર જાડેજાને રૂ. 20 હજારનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો હતો.

જાન્યુઆરી-2017માં રવીન્દ્ર જાડેજા તથા તેમના પત્ની રીવાબા જઈ રહ્યાં હતાં, ત્યારે તેમની કાર અને સ્કૂટી વચ્ચે ટક્કર થઈ હતી, જેમાં એક યુવતીને ઇજા પહોંચી હતી. બાદમાં જાડેજા જ તેમને હૉસ્પિટલ લઈ ગયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ક્રિકેટર રવીન્દ્ર જાડેજાનાં પત્ની અને કરણી સેનાની મહિલા પાંખનાં પ્રમુખ રીવાબા જાડેજા ભાજપમાં જોડાઈ ગયાં છે.


રવીન્દ્ર જાડેજાનો સંજ્ય માંજરેકરને સણસણતો જવાબ, કહ્યું સન્માન કરતા શીખો\nવર્લ્ડ કપની ટીમમાં રહેલા જાડેજા હજી સુધી વર્લ્ડ કપની એક પણ મૅચ રમ્યા નથી. આ મામલે સંજય માંજરેકરે નિવેદન આપ્યું હતું.

પૂર્વ ભારતીય બૅટ્સમૅન સંજય માંજરેકરે આ પહેલાં જાડેજાને નિશાન બનાવતા કહ્યું હતું કે તેઓ એવા ખેલાડીને વર્લ્ડ કપની પ્લેઇંગ ઇલેવનમાં જોવા નથી માગતા જે અડધા બૉલર અને અડધા બૅટ્સમૅન હોય.

સંજય માંજરેકરની આ વાત રવીન્દ્ર જાડેજાને પસંદ ના આવી અને તેમણે ટ્વીટ કરીને સંજય માંજરેકરને તેમના નિવેદન અંગે જવાબ આપ્યો.

જાડેજાએ જવાબમાં શું કહ્યું?

જાડેજાએ ટ્વિટર પર માંજરેકરને ટેગ કરતા લખ્યું, "તમે જેટલી મૅચ રમ્યા છો તેના કરતાં બમણી હું રમ્યો છું અને હજી પણ રમી રહ્યો છું. લોકોનું સન્માન કરતા શીખો, જેમણે કંઈ હાંસલ કર્યું છે. તમારી આ નિંદા મામલે ઘણું બધું સાંભળ્યું છે."

જાડેજાનો આ જવાબ સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાનું કેન્દ્ર બન્યો હતો અને કેટલાક લોકોએ સંજય માંજરેકર અંગે ટ્વીટ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

સંજય માંજરેકરની કૉમેન્ટરી મામલે પણ સોશિયલ મીડિયામાં કેટલાક લોકો ટીકા કરી રહ્યા છે, કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે તેઓ સતત ભારતીય ટીમની ટીકા કરે છે.

સંજય માંજરેકરે શું કહ્યું હતું?

જાડેજાના ટ્વીટ બાદ હવે સંજય માંજરેકરનું એ નિવેદન પણ ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે જે જાડેજાને નિશાન બનાવીને આપવામાં આવ્યું હતું.

ન્યૂઝ એજન્સી એએનઆઈના અહેવાલ મુજબ સંજય માંજરેકરે કહ્યું હતું, "મને એ ખેલાડીઓ પસંદ નથી આવતા જે આંતરે પ્રદર્શન કરતા હોય. જેમ કે આજે રવીન્દ્ર જાડેજા વન-ડેમાં પર્ફૉમ કરી રહ્યા છે. જ્યારે તે ટેસ્ટ મૅચમાં સંપૂર્ણ બૉલર છે. હું 50 ઓવરના ફૉર્મેટમાં 11 ખેલાડીઓમાં કોઈ બૅટ્સમૅન કે સ્પિનરને સામેલ કરવા માગીશ."

સંજય માંજરેકરનો કહેવાનો મતલબ એ હતો કે તેઓ અડધા બૉલર કે અડધા બૅટ્સમૅનને ટીમમાં સામેલ કરવા માગતા નથી.

આ વાત ગુજરાતી ક્રિકેટરને પસંદ ન આવી અને તેમણે સંજય માંજરેકરને જવાબ આપી દીધો.

માંજરેકર અને જાડેજાનું પ્રદર્શન

સંજય માંજરેકરે કુલ 74 વન-ડે મૅચ રમી છે જેમાં તેમણે 1,994 રન બનાવ્યા છે. તેમણે વન-ડેમાં 1 સદી અને 15 અડધી સદી ફટકારી છે.

જ્યારે તેમણે 37 ટેસ્ટ મૅચમાં 2,043 રન બનાવ્યા છે અને કુલ 4 સદી અને 9 અડધી સદી ફટકારી છે.

તેમણે ટેસ્ટમાં 0 વિકેટ જ્યારે વન-ડેમાં 1 વિકેટ ઝડપી છે.

જ્યારે રવીન્દ્ર જાડેજા 151 વન-ડે મૅચ રમ્યા છે જેમાં તેમણે 2,035 રન કર્યા છે અને 10 અડધી સદી ફટકારી છે.

ઉપરાંત તેમણે 41 ટેસ્ટ મૅચમાં 1,485 રન...\n\ntl;dr:

ગુજરાતી ક્રિકેટર રવીન્દ્ર જાડેજાએ પૂર્વ ક્રિકેટર સંજય માંજરેકરને જવાબ આપતા કહ્યું છે કે તેઓ લોકોનું સન્માન કરતા શીખે.


રવીન્દ્ર જૈન : 'ચિતચોર'થી 'રામ તેરી ગંગા મૈલી' સુધી\nરવીન્દ્ર જૈનની સફળ ફિલ્મોમાં 'ચિતચોર'નું નામ લેવાય છે

રવીન્દ્ર જૈન એવા જૂજ વિરલ સંગીતકારો પૈકીના એક છે કે જેમણે કવિતા, શાયરી તથા ગીતની સમજણ આત્મસાત્ કરીને આગવો માર્ગ કંડાર્યો અને કેટલુંક ગંભીર કામ કર્યું છે.

આ સંદર્ભે રવીન્દ્ર જૈનને એક એવા સંગીતકાર ગણવા જોઈએ કે જેમણે ગ્રામીણ તથા શહેરી મનોભાવને ફિલ્મી ધૂનોમાં સાંકળીને અમર બનાવ્યા છે.

ગીત ગાતા ચલ

નદિયા કે પારનું સંગીત આજે પણ લોકપ્રિય છે

રવીન્દ્ર જૈનની આંખો બાળપણથી જ નબળી હતી. તેથી તેઓ સાહિત્ય અને કવિતા બીજા લોકો પાસેથી સાંભળીને મોટા થયા હતા.

આ કારણે તેમની અંદર એક અલગ જ પ્રકારની દુનિયા આકાર પામી, જેણે તેમના માનસને ફળદ્રુપ બનાવીને વાચિક પરંપરાના માર્ગે આગળ ધપાવ્યું.

તેઓ જે કંઈ સાંભળતાં એ તેમને યાદ રહી જતું હતું. તેમણે તેમની સંગીતની નોંધપોથી અને નોટબુકોને પણ સ્મૃતિ સ્વરૂપે સંઘર્યાં હતાં. અભ્યાસ માટે સહજ બનાવ્યાં હતાં.

આ બાબત રવીન્દ્ર જૈનના સંગીતવિશ્વને કલ્પનાશીલ બનાવવાની સાથે તેમને અલગ જ પ્રકારના સંગીતકાર બનાવે છે.

તેમની સર્જકતા અને સ્મરણશક્તિની દેશી અભિવ્યક્તિ કેટલાંક ગીતોમાં જોઈ શકાય છે.

એવાં ગીતોમાં 'ચિતચોર' ફિલ્મના ગીત 'જબ દીપ ઢલે આના, સબ શામ ઢલે જાના' તથા 'ગીત ગાતાં ચલ' ફિલ્મના 'શ્યામ તેરી બંસી પુકારે રાધા નામ' તેમજ 'રામ તેરી ગંગા મૈલી' ફિલ્મના 'એક રાધા, એક મીરા, દોનોં ને શ્યામ કો ચાહા' મોખરે છે.

બંગાળનો જાદુ

સંગીતકાર રવીન્દ્ર જૈન

રવીન્દ્ર જૈને સંગીતની સુક્ષ્મ ખૂબીઓનું જ્ઞાન બાળપણમાં પંડિત ઘમંડીલાલ, પંડિત જનાર્દન શર્મા અને પંડિત નાથુરામ શર્મા પાસેથી મેળવ્યું હતું.

તેમણે પ્રયાગ સંગીત સમિતિ પાસેથી શાસ્ત્રીય સંગીતની પદ્ધતિસરની દીક્ષા પણ લીધી હતી.

તેઓ અત્યંત કુશળ હાર્મોનિયમવાદક હતા અને બંગાળના લોકસંગીત પ્રત્યે સમર્પિત રહીને તેમણે રવીન્દ્ર સંગીતને પોતાની સંગીતયાત્રામાં વિશેષ સ્થાન આપ્યું હતું.

તેમના પરના બંગાળના સૂર-પ્રભાવને 'સુનયના' ફિલ્મના ગીત 'મેઘા ઓ રે મેઘા' અને 'સૌદાગર' ફિલ્મના ગીત 'તેરા મેરા સાથ રહે'માં બખૂબી સાંભળી શકાય છે.

બંગાળના આ જાદુનો વિસ્તાર તેમની અન્ય વ્યાવસાયિક ધૂનોમાં પણ જોવા મળે છે. એ ધૂનો બહુ લોકપ્રિય બની છે અને તેને આજે પણ રવીન્દ્ર જૈનનાં સર્વશ્રેષ્ઠ ગીત સ્વરૂપે ગણવામાં આવે છે.

ઉષ્મા અને રંગત

રવીન્દ્ર જૈન અને રેખા

રવીન્દ્ર જૈને ઓછી ફિલ્મોમાં સંગીત આપ્યું છે. એ પૈકીની મોટા ભાગની ફિલ્મો ઘરેલુ કે ગ્રામીણ પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતી...\n\ntl;dr:

રવીન્દ્ર જૈન જેવા વિલક્ષણ સંગીતકારના સંપૂર્ણ કાર્યને એક એવા પ્રબુદ્ધ કળાકારના યોગદાનની માફક રેખાંકિત કરી શકાય કે જે કળાકારે સંગીત દિગ્દર્શનની સાથે ગીત તથા કવિતા લખવાનું બહુ સફળ તથા સાર્થક કામ પણ કર્યું છે.


રવીન્દ્રનાથ ટાગોર અને વિક્ટોરિયાના 'આધ્યાત્મિક સંબંધો'ની કહાણી\nઆ ફિલ્મ એકસાથે ચાર ભાષાઓ અંગ્રેજી, સ્પેનિશ, ફ્રેન્ચ અને બાંગ્લામાં તૈયાર કરાઈ છે.

ટાગોરની પ્રેમકથા એક એવો વિષય છે જેના પર ભારતમાં અને ખાસ કરીને બંગાળના બુદ્ધીજીવીઓ વચ્ચે ઓછી જ વાત થાય છે.

ફિલ્મના પ્રોડ્યુસર અને ક્રિએટિવ નિર્દેશક સૂરજ કુમારે બીબીસીને જણાવ્યું હતું, "આ ફિલ્મ બે અલગ અલગ મહાદ્વીપો પર રહેતી બે મહાન વ્યક્તિના 'આધ્યાત્મિક સંબંધ'ની વાત દર્શાવે છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ ફિલ્મના રિસર્ચ સાથે જોડાયેલા જવાહરલાલ નહેરુ યુનિવર્સિટીના નિવૃત્ત પ્રોફેસર એસ પી ગાંગુલી કહે છે, "ટાગોરના કોઈ મહિલા સાથેના સંબંધોને રજૂ કરવા માટે ખૂબ જ સાવધ રહેવાની જરૂર હોય છે."

"કેમ કે ભારતમાં તેમને એક એવા સ્થાન પર રાખવામાં આવ્યા છે જ્યાં થોડી ભૂલ પણ મુશ્કેલ સાબિત થઈ શકે છે."

ટાગોર અને મહિલાઓના સંબંધો

તેમણે કહ્યું કે ટાગોરના પોતાના જમાનાની ઘણી મહિલાઓ સાથે સંબંધો હતા અને આ અંગે બે વાતો કહેવામાં આવે છે.

એક તો એ કે તેમનો સંબંધ 'પવિત્ર અને આધ્યાત્મિક' હતો જ્યારે બીજા પ્રકારના લોકો શારીરિક સંબંધો હોવાથી ઇનકાર કરતા નથી. એવા લોકો ટાગોરને એક સામાન્ય વ્યક્તિ જ માને છે.

આ ફિલ્મ ટાગોરના જન્મના દોઢ સો વર્ષની ઉજવણી માટે તૈયાર થવાની હતી પરંતુ ફંડ અને સંશોધનની ખામીના કારણે તેમાં મોડું થયું છે.

સૂરજ કુમારે જણાવ્યું કે જ્યારે તેમની સમક્ષ આ ફિલ્મ અંગે રજૂઆત કરવામાં આવી ત્યારે તેમણે પ્રોફેસર ગાંગુલીને આ સ્ક્રિપ્ટને રિવ્યૂ કરવા કહ્યું અને ફિલ્મમાં પોતાનાં નાણાં લગાવી દીધાં.

તેમણે આ પહેલા દૂરદર્શન પર ઘણા લોકપ્રિય કાર્યક્રમ રજૂ કર્યા છે કે જેમાં 'ઇક પ્યાર કા નગમા' અને 'ફાઇનલ કટ' વગેરે સામેલ છે.

ટાગોર અને વિક્ટોરિયાની એ મુલાકાત

ફિલ્મનું શૂટિંગ ભારત અને આર્જેન્ટિનામાં થયું છે. ફિલ્મ 'થિંકિગ ઑફ હિમ'નું નિર્દેશન આર્જેન્ટિનાના પ્રખ્યાત નિર્દેશક પાબ્લો સીઝરે કર્યું છે.

પાબ્લો સીઝરે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે તેમણે આ ફિલ્મ પર 2008માં કામ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. તેની સલાહ તેમને આર્જેન્ટિનામાં ભારતીય રાજદૂતે આપી હતી.

પરંતુ આ ફિલ્મ ટાગોરના જન્મનાં દોઢ સો વર્ષની ઉજવણીના હિસાબે તૈયાર ન થઈ શકી.

સૂરજ કુમારે જણાવ્યું કે ટાગોર અને આર્જેન્ટિનાનાં લેખિકા વિક્ટોરિયા ઓકૈંપોની મુલાકાત વર્ષ 1924ના નવેમ્બરમાં થઈ હતી.

મુલાકાતોનો દોર બે-અઢી મહિના સુધી ચાલ્યો. તે સમયે ટાગોરની ઉંમર 63 વર્ષની હતી જ્યારે વિક્ટોરિયાની ઉંમર 34 વર્ષ હતી.

જોકે,...\n\ntl;dr:

નોબલ પુરસ્કાર વિજેતા અને પ્રખ્યાત કવિ રવીન્દ્રનાથ ટાગોર અને આર્જેન્ટિનાનાં પ્રખ્યાત લેખિકા વિક્ટોરિયા ઓકૈંપોના આધ્યાત્મિક પ્રેમની ગાથા પર 'થિંકિગ ઑફ હિમ' ફિલ્મ બની છે.


રવીશ કુમાર માટે 2013માં 5 ટકા GDP દર સારો હતો અને 2019માં 'ખરાબ' થઈ ગયો? - ફૅક્ટ ચેક\nઆ વીડિયોમાં દાવો કરાયો છે કે 'વર્ષ 2013માં જ્યારે ભારતનો જીડીપીનો દર 5 ટકા સુધી ગગડી ગયો અને દેશમાં કૉંગ્રેસની સરકાર હતી ત્યારે રવીશ કુમારે તેને ચિંતાનો વિષય માનવાથી ઇનકાર કર્યો હતો. જ્યારે 2019માં જીડીપીનો દર 5 ટકા થયો છે ત્યારે તેઓ ભારતને મંદીની ઝપેટમાં દર્શાવી રહ્યા છે.'

30 સેકંડના આ વાઇરલ વીડિયોનો અડધો ભાગ રવીશ કુમારના 2013ના ટીવી કાર્યક્રમમાંથી લેવામાં આવ્યો છે.

જેને એક હાલના કાર્યક્રમ સાથે જોડીને, બેઉની સરખામણી કરવામાં આવી રહી છે.

જૂના વીડિયોમાં રવીશ કુમારને કહેતા સાંભળી શકાય છે, "શું આપણે અર્થવ્યવસ્થાને લઈને વધારે તો રોદણાં તો નથી રડી રહ્યાને? કારણ કે દુનિયામાં ઘણાં ઓછા અર્થતંત્ર એવાં છે જે 5 ટકાની ઝડપે આગળ વધી રહ્યાં છે."

જ્યારે હાલમાં વાઇરલ કરાયેલા વીડિયોમાં તેઓ કહે છે, "ભારતની અર્થવ્યવસ્થા સારી સ્થિતિમાં નથી. જીડીપીના આંકડા પ્રમાણે 5 ટકાનો દર એ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા મંદીની ઝપેટમાં આવી ગઈ છે."

કેટલાંક લોકોએ લખ્યું છે કે કથિત રીતે સત્તાવિરોધી કહેવામાં આવતાં પત્રકાર રવીશ કુમારનું સત્ય

ઘણાં બધાં ફેસબુક ગ્રુપમાં આ વીડિયોના આધારે રવીશ કુમારને 'કૉંગ્રેસ સમર્થક' કહેવામાં આવી રહ્યા છે.

અમે તપાસ્યું કે આ વીડિયોને ફિલિપાઇન્સના પાટનગર મનિલામાં શુક્રવારે યોજાયેલા રવીશ કુમારના 'રૅમન મેગ્સેસે પબ્લિક લેક્ચર' પહેલાં વાયરલ કરવામાં આવ્યો.

હાલમાં જ રવીશ કુમારને વર્ષ 2019નો પ્રતિષ્ઠિત 'રૅમન મેગ્સેસે ઍવૉર્ડ' આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

હિન્દી ટીવી પત્રકારત્વમાં વિશેષ યોગદાન માટે 9 સપ્ટેમ્બર, 2019એ તેમને આ સન્માન આપવામાં આવશે.

બીબીસીએ તપાસ્યું તો ખ્યાલ આવ્યો કે સોશિયલ મીડિયા પર શૅર થઈ રહેલો રવીશ કુમારનો વાઇરલ વીડિયો ભ્રમજનક છે અને એક મોટી ચર્ચાનો નાનો ભાગ છે, જેને ખોટા સંદર્ભ સાથે શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

2013નો વીડિયો

ટીવી કાર્યક્રમમાંથી લેવામાં આવેલી તસવીર

વાયરલ પોસ્ટમાં જે જૂના વીડિયોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો તે 27 ફેબ્રુઆરી, 2013ના રોજ પ્રસારિત થયેલા રવીશ કુમારના ટીવી કાર્યક્રમનો એક ભાગ છે.

આ કાર્યક્રમમાં ભારતના 'આર્થિક સર્વે રિપોર્ટ 2012-13' પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેને એ જ દિવસે તત્કાલીન નાણામંત્રી પી ચિદમ્બરમે સંસદમાં મૂક્યો હતો.

આ કાર્યક્રમની શરૂઆત રવીશે આમ કહીને કરી હતી કે, "વર્તમાનકાળમાં દેશની આર્થિક સ્થિતિ સામાન્ય નથી. ભવિષ્યકાળમાં સામાન્ય થવાની અટકળ છે. ભૂતકાળની...\n\ntl;dr:

વરિષ્ઠ પત્રકાર રવીશ કુમારનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ભ્રામક દાવા સાથે વાઇરલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.


રશિયા : આખરે ડૉક્ટરોએ પુતિનવિરોધી નેતા એલેક્સી નવેલનીને જર્મની લઈ જવા મંજૂરી આપી\nએલેક્સી નવેલની

અગાઉ એમને આગળ ઇલાજ માટે બર્લિન લાવવાની વાત હતી પરંતુ ડૉક્ટરોનું કહેવું હતું કે સફર માટે એમની હાલત ઠીક નથી.

ગુરૂવારે એલેક્સીને બેભાન હાલતમાં સાઇબેરિયાની એક હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા. હાલ તેઓ કોમામાં છે.

એમના પ્રવક્તાનું કહેવું છે કે કદાચ ઍરપૉર્ટ પર કૅફેમાં એમની ચામાં ઝેર આપવામાં આવ્યું હતું. જોકે, ડૉક્ટરો આનો ઇન્કાર કરે છે.

અગાઉ રશિયાના ડૉક્ટરોએ નવેલનીની ચકાસણી કરી અને તેમનું કહેવું હતું કે નવેલની સફર કરી શકે એ સ્થિતિમાં નથી. જોકે, આખરે એમણે એમને જર્મની શિફ્ટ કરવાની પરવાનગી આપી છે.

ડૉક્ટરોનું કહેવું છે કે હાલ તેમની સ્થિતિ સ્થિર છે અને તેમને જર્મની શિફ્ટ કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે.

જર્મનીના ઍક્ટિવિસ્ટોએ એલેક્સી નવેલનીને લેવા માટે આ વિમાન મોકલ્યું છે.

બર્લિનસ્થિત એક સંસ્થા સિનેમા ફૉર પીસ ફાઉન્ડેશનના પ્રમુખે કહ્યું કે વિમાનમાં તમામ મેડિકલ સાધનો છે. એમણે કહ્યું કે બર્લિનની હૉસ્પિટલ એમના ઇલાજ માટે સંપૂર્ણ રીતે સજ્જ છે.

સંસ્થાને આશા હતી શુક્રવાર સુધીમાં એમને બર્લિન લાવવામાં આવશે.

જર્મની અને ફ્રાંસ બેઉએ કહ્યું છે કે એલેક્સી નવેલનીનો ઇલાજ કરવામાં એમને ખુશી થશે.

જર્મનીનાં ચાન્સૅલર ઍંગેલા મર્કલે કહ્યું કે એલેક્સી નવેલનીને જે પણ મેડિકલ મદદની જરૂર હશે એ કરવામાં આવશે.

રાષ્ટ્રપતિ પુતિનના એક પ્રવક્તાએ એમ કહ્યું કે જરૂર પડ્યે નવેલનીને સારવાર માટે વિદેશ મોકલવામાં આવશે.

પ્લૅનનું આકસ્મિક લૅન્ડિંગ

એલેક્સી નવેલની

ગુરૂવારે રશિયાના વિરોધપક્ષના નેતા એલેક્સી નવેલની બેભાન થઈ જતા તેમને હૉસ્પિટલ ખસેડવામાં આવ્યા હતા. તેમના પ્રવક્તાના કહેવા પ્રમાણે તેઓ કોઈ શંકાસ્પદ ઝેરના કારણે પીડાઈ રહ્યા હતા.

ભ્રષ્ટાચારની વિરુદ્ધમાં આંદોલન ચલાવતા વિપક્ષના નેતા પ્લૅનમાં મુસાફરી કરી રહ્યા ત્યારે તેમના પ્લૅનનું આકસ્મિક લૅન્ડિંગ ઓમસ્ક ખાતે કરવામાં આવ્યું હતું.

તેમના પ્રવક્તા કિરા યરમિશના કહેવા પ્રમાણે તેમની ચામાં કંઈક શંકાસ્પદ વસ્તુ ભેળવી દેવામાં આવી હતી.

હૉસ્પિટલે કહ્યું છે કે એલેક્સી નવેલનીની હાલત સ્થિર છે પણ સ્થિતિ ચિંતાજનક છે.

44 વર્ષીય એલેક્સી નવેલની રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનના આકરા ટીકાકાર છે.

જૂન મહિનામાં રશિયામાં બંધારણીય સુધારા પર મતદાન કરવામાં આવ્યું તેને તેમણે "સફળ ચાલ" અને "બંધારણનું ઉલ્લંઘન" કહ્યું હતું. આ બંધારણીય સુધારાથી પુતિનને બે ટર્મ વધારે મળી હતી.

એલેક્સી નવેલનીના પ્રવક્તાનો ઝેર...\n\ntl;dr:

જેમને કથિત રીતે ઝેર આપવામાં આવ્યું હોવાનો આરોપ મૂકાઈ રહ્યો તે રશિયાના વિપક્ષના નેતા એલેક્સી નવેલનીને લાવવા માટે જર્મનીથી એક વિમાન સાઇબિરીયા રવાના કરવામાં આવ્યું છે. એમને વધારે સારવાર માટે જર્મની લઈ જવા આખરે રશિયન ડૉક્ટરોએ મંજૂરી આપી દીધી છે.


રશિયા : પુતિનની એ દીકરી કોણ છે જેમને કોરોનાની પહેલી રસી અપાઈ?\nપુતિનની દીકરી

તેમણે કહ્યું કે આ વૅક્સિનને બે મહિનાના પરીક્ષણ પછી તૈયાર કરવામાં આવી છે અને હવે આને આરોગ્ય મંત્રાલયે મંજૂરી આપી દીધી છે.

રાષ્ટ્રપતિ પુતિને સાથે સાથે એ જાણકારી પણ આપી કે આ વૅક્સિન તેમની દીકરીને પણ આપવામાં આવી છે અને હવે આગળ મોટા પ્રમાણમાં ડૉઝ તૈયાર કરવામાં આવશે.

પુતિનની દીકરીને વૅક્સિન આપવાના સમાચાર પછી એ ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે તેમની કંઈ દીકરીને આ વૅક્સિન આપવામાં આવી છે.

વ્લાદિમીર પુતિનને બે દીકરીઓ છે, પરંતુ કંઈ દીકરીને આ વૅક્સિન આપવામાં આવી છે, આની જાણકારી આપવામાં આવી નથી.

પુતિન હંમેશા પોતાની વ્યક્તિગત જિંદગીને ચર્ચાઓમાંથી દૂર રાખતા આવ્યા છે. તેમના પરિવારના સભ્યોની ઝલક પણ ખૂબ ઓછી જોવા મળે છે.

અનેક મીડિયા અહેવાલોમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે પુતિનને બે દિકરી છે – મારિયા પુતિના અને યેકાતેરીના પુતિના.

પુતિને ક્યારેય પણ સાર્વજનિક રીતે પોતાની દીકરીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો નથી. પરંતુ કહેવામાં આવે છે કે યેકાતેરીના પુતિનની નાની દીકરી છે.

ચર્ચામાં આવી નાની દીકરી

રશિયાના પ્રમુખ પુતિન તેમના પત્ની લ્યૂડમિલા અને દીકરી મારિયા 2007ની ચૂંટણીમાં મતદાન કેન્દ્ર પર પહોંચ્યા ત્યારની તસવીર

વર્ષ 2015માં યેકાતેરીના પુતિના ત્યારે ચર્ચામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ખબર પડી કે તે મૉસ્કોમાં કૅટરીના તિનોખોવાના નામથી રહે છે.

તેઓ એક એક્રોબેટિક ડાન્સર છે અને અનેક ચૅમ્પિયનશિપમા ભાગ લે છે. તે એક ટીવી શોમાં નજર આવી ચૂક્યાં છે.

ન્યૂઝ એજન્સી રૉયટર્સ પ્રમાણે 33 વર્ષની કૅટરીના તિખોનોવાને મૉસ્કો સ્ટેટ યુનિવર્સિટીમાં એક નવા આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના પ્રમુખ તરીકે નિમવામાં આવ્યાં હતાં. તે અનેક વર્ષોથી યુનિવર્સિટીમાં ટોચનાં પદ પર છે. તેમણે ફિઝિક્સ અને મૅથ્સમાં માસ્ટર કર્યું છે.

યેકાતેરીનાએ પોતાના પિતાનું ઉપનામ છોડીને પછીથી પોતાનું નામ કૅટરીના તિખોનોવા રાખી લીધું હતું.

યેકાતેરીનાએ કિરિલ શામાલોવ સાથે 2013માં લગ્ન કર્યા હતાં. કીરિલ શામાલોવ રોઝિયા બૅન્કમાં સહ-સ્વામિત્વ રાખનાર નિકોલાય શામાલોવના દીકરા છે.

કહેવામાં આવે છે કે નિકોલાય શામાલોવ વ્લાદિમીર પુતિનના મિત્ર છે. કિરિલ શામાલોવ ઑઇલ અને પેટ્રોકૅમિકલ્સ ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા મોટાં વેપારી છે. તે રશિયાની સરકારમાં આર્થિક સલાહકાર પણ રહી ચૂક્યા છે. જોકે, વર્ષ 2018માં બંને અલગ થઈ ગયા.

કોણ છે મોટી દીકરી?

પુતિન

મારિયા પુતિનાને પુતિનની મોટી દીકરી માનવામાં આવે છે. તેમને મારિયા વોરન્તસોવાના...\n\ntl;dr:

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને દાવો કર્યો છે કે રશિયામાં કોરોના વાઇરસની સામેની વૅક્સિન તૈયાર કરવામાં આવી છે. જોકે એમના આ દાવા પર અનકે સવાલ થઈ રહ્યા છે.


રશિયા : પુતિનને પડકાર ફેંકનારાં આ મહિલાઓ કોણ છે?\nયૂલિયા નવાલેનાયા

પોલીસ કાર્યવાહી છતાં આ મહિલાઓ નવેલનીની ભ્રષ્ટાચાર સામેની લડાઈમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યાં છે.

નવેલની ઍન્ટિ કરપ્શન ફાઉન્ડેશન (FBK)ના બૅનર હેઠળ સપ્ટેમ્બરમાં થનારી સંસદીય ચૂંટણીની તૈયારીમાં લાગી ગયા છે અને તેમાં ઘણાં મહિલાઓ પણ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.

પુરુષોના પ્રભુત્વવાળી રશિયાની સંસદમાં રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમિર પુતિનના સમર્થકોનો દબદબો છે. રશિયાની સંસદના નીચલા ગૃહ ડ્યૂમામાં માત્ર 16 ટકા મહિલાઓ છે જ્યારે ઉપલા ગૃહ ફેડરલ કાઉન્સિલમાં 17 ટકા મહિલાઓ છે.

નવેલનીની ટીમમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકામાં લૅયોનેડ વૉલ્કોવ અને ઍન્ટિ કરપ્શન ફાઉન્ડેશનના નિદેશક ઇવાન જહદાનોવ સ્વરૂપે પુરુષ જ છે, પરંતુ ઘણાં મહિલાઓ પણ મહત્ત્વપૂર્ણ જવાબદારી ભજવી રહ્યાં છે અને રશિયામાં પરિવર્તન લાવવાની કોશિશોમાં લાગેલાં છે.

યૂલિયા નાવાલેનાયા

યૂલિયા નવાલેનાયા

યૂલિયા, ઍલેક્સી નવેલનીનાં પત્ની છે. બંનેનાં લગ્ન વર્ષ 2000માં થયાં હતાં. યૂલિયા પ્રમાણે હાલ તેમનું જીવન પોલીસ સ્ટેશન, અદાલત અને ઘરોની તલાશી સુધી સમેટાઈ ચૂકી છે.

બંનેની ઉંમર 44 વર્ષની છે. બંનેની પહેલી મુલાકાત 1998માં તુર્કીમાં રજા માણતી વખતે થઈ હતી. બંને મૉસ્કોના એક ફ્લૅટમાં રહ્યાં હતાં. લગ્ન બાદ મોટા ભાગનો સમય યૂલિયાએ ઘરેલુ મહિલા તરીકે વીતાવ્યો છે, આ દરમિયાન તેમનું ધ્યાન દીકરી ડારયા અને દીકરા ઝાખરના લાલનપાલન પર હતું. દીકરી અત્યારે અમેરિકામાં અભ્યાસ કરે છે.

યૂલિયા આ પહેલાં મૉસ્કો યુનિવર્સિટીથી ઇન્ટરનૅશનલ રિલૅશનમાં અભ્યાસ કર્યા બાદ એક બૅંકમાં કામ કરી ચૂક્યાં છે.

તેમના વિશે કહેવાઈ રહ્યું છે કે સરકારી નિગરાણી અને મીડિયા સ્પૉટલાઇટથી દૂર હાલ તેઓ જર્મનીમાં છે.

યૂલિયા બે ફેબ્રુઆરીના રોજ અદાલતમાં લાલ રંગનું ટૉપ પહેરીને પહોંચ્યાં હતાં, આ દિવસે તેમના પતિને બે વર્ષ અને આઠ મહિનાની કેદની સજા કરવામાં આવી હતી.

યૂલિયાના સમર્થનમાં રશિયાની મહિલાઓએ લાલ રંગનાં કપડાં પહેરીને તસવીરો લઈને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પોસ્ટ કરી હતી. આ ચલણ ફૅશન પત્રકાર કાત્યા ફેડોરોવાએ શરૂ કર્યું હતું.

આ તસવીરોવાળી પોસ્ટમાં મહિલાઓએ નવેલનીના એ કથનને હૅશટૅગ બનાવ્યું જે એ દિવસે તેમણે યૂલિયા માટે કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું, "ઉદાસ ન થશો, બધું ઠીક થઈ જશે."

નવેલનીને ગત વર્ષે ઑગસ્ટમાં નર્વ એજન્ટોએ ઝેર દીધું હતું અને આ હુમલાનો આરોપ રશિયાની સરકાર પર લાગ્યો પરંતુ સરકારે આ ઘટના સાથે કોઈ જ લેવાદેવા ન હોવાની વાત કરી.

જોકે આ...\n\ntl;dr:

પુરુષપ્રધાન રશિયાના રાજકારણમાં વિપક્ષના નેતા ઍલેક્સી નવેલની સાથે ઘણાં મહિલાઓ પણ ઊભાં છે. આ વાતને એક બદલાવના સ્વરૂપે જોવામાં આવી રહી છે.


રશિયા : પુતિનવિરોધી એલેક્સી નવેલની છોડી મૂકવા US-EUની માગ\n44 વર્ષીય એલેક્સી પાંચ મહિના બાદ જર્મનીથી મૉસ્કો પહોંચ્યા, ત્યારે ઍરપૉર્ટ પર તેમની અટકાયત કરવામાં આવી હતી.

અટકાયત પૂર્વે એલેક્સીએ પોતાના સમર્થકો તથા મીડિયાને સંબોધતા જણાવ્યું, "હું જાણું છું કે હું સાચો છું. મને કોઈ વાતનો ડર નથી. મારી વિરુદ્ધના ગુનાહિત કેસો ખોટાં છે."

એલેક્સીને ઠગાઈના એક કેસમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે અને તેમને જેલની સજા પણ થઈ શકે છે. તેની ઉપર નિષેધાત્મક આદેશોનો ભંગ કરવાનો આરોપ પણ છે.

એલેક્સીના આગમન પૂર્વે ઍરપૉર્ટ પર ચાંપતો સુરક્ષા બંદોબસ્ત ગોઠવવામાં આવ્યો હતો તથા અનેક કાર્યકરોને બળપૂર્વક અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા.

ટ્રમ્પ સરકારના સ્ટેટ સૅક્રેટરી માઇક પોમ્પિયોએ એલેક્સીની 'તત્કાળ અને બિનશરતી મુક્તિ'ની માગ કરી હતી. બાઇડન સરકારના પદનિયુક્ત પ્રધાન જેક સુલિવને(Jack Sullivan) પણ આવો જ અભિપ્રાય વ્યક્ત કર્યો હતો.

ઉલ્લેખનીય છે કે ગત વર્ષે ઘાતક નર્વ ઍજન્ટ દ્વારા તેમની હત્યાનો પ્રયાસ થયો હતો, પરંતુ તેઓ માંડ-માંડ બચ્યા હતા.

કેટલાક લોકો માને છે કે એલેક્સીની હત્યાના પ્રયાસ પાછળ પુતિન સરકાર હતી. અનેક ઇન્વેસ્ટિગૅટિવ જર્નાલિસ્ટે પણ આ આવા દાવા કર્યા છે, પરંતુ રશિયાની સરકારે આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

'તાંડવ' વેબ સિરીઝ પર હિંદુ લાગણી દુભાવવાનો આરોપ, યૂપીમાં ફરિયાદ

ઍમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયો પર 15 જાન્યુઆરીએ રિલીઝ થયેલી વેબસિરીઝ તાંડવ પર વિવાદ થઈ રહ્યો છે.

કેટલાંક સંગઠનો અને ભાજપના નેતાઓ આના પર પ્રતિબંધની માગ કરી રહ્યા છે.

લખનૌમાં આ વેબસિરીઝ સામે ફરિયાદ નોંધાવવામાં આવી છે જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમાં હિંદુ દેવી-દેવતાઓનું અપમાન કરાયું છે અને જાતિગત ભેદભાવ ભરેલી ટિપ્પણી કરવામાં આવી છે.

આ સિરીઝ સાથે અભિનેતા સૈફ અલી ખાન પણ જોડાયેલા છે.

ઍમેઝોન પ્રાઇમ વીડિયોના ઑરિજિનલ કંટેન્ટ હૅડ અપર્ણા પુરોહિત, વેબ સિરીઝના નિર્દેશક અલી અબ્બાસ ઝફર, નિર્માતા હિમાંશુકૃષ્ણ મેહરા, લેખક ગૌરવ સોલંકી સહિત એક અન્યની સામે ફરિયાદ નોંધાઈ છે.

કહેવામાં આવ્યું છે કે, "વેબ સિરીઝના પ્રથમ ઍપિસોડની 17મી મિનિટે હિંદુ દેવી-દેવતાઓને ખોટી રીતે રૂપ ધારણ કરીને અમર્યાદિત રીતે બોલતાં દેખાડવામાં આવ્યાં છે, જે ધાર્મિક ભાવનાઓને ભડકાવનારું છે."

"22મી મિનિટે જાતિગત દ્વેષ ફેલાવનાર સંવાદ વપરાયો છે અને વડા પ્રધાન જેવા ગરિમામય પદને ગ્રહણ કરનાર વ્યક્તિનું અશોભનીય રીતે ચિત્રણ કરવામાં આવ્યું છે." મહિલાઓનું અપમાન કરતાં દૃશ્યોનો આરોપ પણ લગાવવામાં...\n\ntl;dr:

અમેરિકા ઉપરાંત ફ્રાન્સ, ઇટાલી સહિત યુરોપિયન સંઘના અનેક દેશોએ માગ કરી છે કે રશિયાના વિરોધપક્ષના અને પુતિનવિરોધી નેતા એલેક્સી નવેલનીને છોડી મૂકવામાં આવે.


રશિયા : પુતિનવિરોધી એલેક્સી નવેલનીની જેલમાં તબિયત લથડી, તાવ છતાં ભૂખ હડતાલ\nનવેલનીએ જણાવ્યું કે તેઓ ભૂખ હડતાળ ચાલુ રાખશે.

એક ઇન્સ્ટાગ્રામ પોસ્ટમાં નવેલનીએ જણાવ્યું કે હાલમાં તેમની યુનિટમાં રહેતા ત્રણ લોકોને ક્ષય રોગ હોવાનું નિદાન થતાં હૉસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યાં છે. તેમણે કહ્યું કે મને ઉઘરસની સમસ્યા છે અને 100.6 ડિગ્રી તાવ છે.

તેમણે કટાક્ષમાં કહ્યું, ''જો મને ક્ષય રોગ થાય છે તો બની શકે છે કે મારા પીઠનો દુઃખાવો મટી જાય અને મારા પગ જે સુન્ન થઈ ગયા છે, તે પણ સાજા થઈ જાય. એ સારું રહેશે.''

નવેલનીએ જણાવ્યું કે તેઓ ભૂખ હડતાળ ચાલુ રાખશે.

તેમના વકીલે જણાવ્યું કે, ''નવેલની સ્થિતિ બહુ ખરાબ છે અને તેમનું વજન ઘણું ઓછું થઈ ગયું છે.''

વકીલો જેલમાં બંધ નવેલનીની મુલાકાત લેતાં રહે છે. તેઓ સોશિયલ મીડિયામાં મેસેજ પોસ્ટ કરવામાં નવેલીની મદદ પણ કરે છે.

કેટલાક લોકો માને છે કે રાજકીય કારણોસર એલેક્સીને સજા ફટકારવામાં આવી છે.

વકીલ ઑલ્ગા મિખેઈલોવાએ એક ખાનગી ટીવી ચેનલને જણાવ્યું કે જેલમાં આવ્યાં બાદ નવેલનીનું વજન 13 કિલોગ્રામ જેટલું ઘટી ગયું છે. પરિસ્થિતિમાં સુધારો આવે તે માટે અધિકારીઓ કોઈ પગલાં નથી લઈ રહ્યાં.

''તેઓ સંપૂર્ણપણે જેલ સર્વિસના તાબા હેઠળ છે. દરરોજ ત્યાં પરિસ્થિતિ વણસી રહી છે. આવું કેમ થઈ રહ્યું છે તે સમજવું મુશ્કેલ છે. જેલ સર્વિસ અમારી એક પણ ફરિયાદ સાંભળતી નથી. જ્યારથી એલેક્સીની તબિયત બગડવા લાગી છે ત્યારથી જેલ સત્તાધીશો મૌન સેવીને બેઠાં છે.''

રશિયન પ્રિઝન સર્વિસના એક નિવેદનને ટાંકતાં સરકાર તરફી અખબાર 'ઇઝવેસ્તીયા' એ કહ્યું કે 44 વર્ષનાં એલેક્સી નવેલનીને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થઈ રહી હોવાથી મેડિકલ યુનિટમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા છે.

ગયા અઠવાડિએ નવેલનીએ ભૂખ હડતાળ કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

જૉર્ડનના ક્રાઉન પ્રિન્સ હમઝાએ દેશને અસ્થિર કરવાનું કાવતરું ઘડ્યું હતું?

એલેક્સી નવેલનીને ઠગાઈના એક કેસમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા છે અને તેમને જેલની સજા પણ થઈ છે.

નવેલીની સામે 2014માં જે ચુકાદો સ્થગિત કરવામાં આવ્યો હતો તે તેમના જર્મનીથી પરત ફર્યા બાદ જેલવાસમાં ફેરવી દેવામાં આવી હતી. જર્મનીમાં ઘાતક નર્વ ઍજન્ટના ઝેરી હુમલાની સારવાર લીધા બાદ નવેલની રશિયા પરત ફર્યા બાદ તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

કેટલાક લોકો માને છે કે રાજકીય કારણોસર એલેક્સીને સજા ફટકારવામાં આવી છે. નવેલની પોતે પણ સરકાર પર આ જ આરોપ મૂકે છે.

એલેક્સી નવેલની કોણ છે?

રશિયામાં પુતિનવિરોધી નેતા નવેલનીને સાડા ત્રણ વર્ષની જેલની સજાની જાહેરાત બાદ અનેક...\n\ntl;dr:

રશિયાના વિરોધપક્ષના અને પુતિનવિરોધી નેતા એલેક્સી નવેલનીએ પુષ્ટિ કરી છે કે તેઓ ઉઘરસ અને તાવથી પીડાઈ રહ્યા છે. એલેક્સી મુજબ તેમની જેલમાં ક્ષયરોગના કેસ પણ સામે આવ્યાં છે.


રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે ઝઘડાનું કારણ બનેલો દ્વીપકલ્પ\nરશિયાએ ક્રિમિયા દ્વીપકલ્પ પાસે યુક્રેનનાં ત્રણ જહાજ પર હુમલો કરીને તેમને તાબામાં લઈ લીધાં હતાં.

યુક્રેન દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નિવેદન પ્રમાણે, રશિયાનાં વિશેષ દળોએ હથિયારોના જોરે તેનાં બે જહાજ તથા એક ટગ પર કબજો કર્યો હતો. આ ઘટનામાં ક્રૂના છ સભ્યો ઘાયલ થયા હતા.

2003માં થયેલી સંધિમાં રશિયા અને યુક્રેન વચ્ચે કર્ચ જળમાર્ગ અને આઝોવ સાગર વચ્ચે જળસીમાનું નિર્ધારણ કરવામાં આવ્યું હતું.

આઝોવ સાગર જમીનથી ઘેરાયેલો છે અને કર્ચ જળમાર્ગ તેને કાળા સાગરની સાથે જોડે છે.

સમગ્ર ઘટનાક્રમ બાદ યુક્રેનમાં રશિયા વિરુદ્ધ આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો છે અને દેખાવકારોએ રશિયન ઍમ્બેસીની એક ગાડીને સળગાવી દીધી હતી.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

યુક્રેનમાં તણાવ

આ ઘટના બાદ યુક્રેનની રાજધાની કિવમાં હાલ તંગદીલી પ્રવર્તી રહી છે.

રશિયાના દૂતાવાસ સામે 150 જેટલા પ્રદર્શનકર્તાઓ એકઠા થયા હતા અને તેમણે દૂતાવાસની એક કારને સળગાવી દીધી હતી.

રૉયટર્સ ન્યૂઝ એજન્સીને એક પ્રદર્શનકર્તાએ જણાવ્યું હતું કે અમે અહીં રશિયા દ્વારા ભરવામાં આવેલા પગલાંનો વિરોધ કરવા માટે એકઠા થયા છીએ.

યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિના પ્રવક્તાના કહેવા પ્રમાણે, તાજેતરના ઘટનાક્રમ બાદ વૉર કૅબિનેટની બેઠક બોલાવવામાં આવી છે.

યુક્રેનની સંસદમાં સોમવારે માર્શલ લૉ લાગુ કરવા અંગે વોટિંગ થશે. માર્શલ લૉ લાગુ થાય તો વર્તમાન કાયદાઓના સ્થાને સૈન્ય કાયદો લાગુ થઈ જાય છે.

દરમિયાન યુરોપિયન સંઘ તથા નાટો સમૂહે યુક્રેનને સમર્થન જાહેર કર્યું છે.

સરવેઇલન્સ મુદ્દે સંગ્રામ

માર્ચ મહિનામાં યુક્રેને ક્રિમિની એક માછીમારી કરતી બૉટને જપ્ત કરી લીધી હતી.

ત્યારબાદથી રશિયાએ યુક્રેન જઈ રહેલા જહાજોની ઉપર સરવેઇલન્સ રાખવાનું શરૂ કરી દીધું હતું, જેનો યુક્રેન અને યુરોપિયન સંઘે વિરોધ કર્યો હતો.

યુરોપિયન સંઘે કહ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય જળપરિવહન અંગેના આંતરરાષ્ટ્રીય નિયમોનું પાલન થવું જોઈએ.

સામે પક્ષે રશિયાનું કહેવું છે કે યુક્રેનના કટ્ટરપંથીઓ પુલને ઉડાવી દઈ શકે તેમ છે, એટલે સુરક્ષાના કારણોસર સર્વેઇલન્સ રાખવું જરૂરી છે.

રશિયાનો આરોપ છે કે યુક્રેનના જહાજો ગેરકાયદેસર રીતે તેના જળવિસ્તારમાં ઘૂસી ગયા હતા, જેના પગલે આ ટકરાવ ઊભો થયો છે.

બીજી બાજુ, રશિયાએ કર્ચમાં સાંકળા જળમાર્ગની વચ્ચે ટૅન્કર ઊભું રાખીને આઝોવ સાગર તરફનું જળપરિવહન અટકાવી દીધું છે.

રશિયાએ બે ફાઇટર-જેટ તથા બે હેલિકૉપ્ટરને તહેનાત કર્યા હતાં.

તાજેતરનો તણાવ...\n\ntl;dr:

યુક્રેન નૌકાદળના ત્રણ જહાજો પર રશિયાના હુમલા બાદથી બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચેનો તણાવ વધી ગયો છે.


રશિયા સાથે મોદી સરકારનો S-400 સોદો પાક.ની ઊંઘ ઉડાડી દેશે\nભારતનો આ સોદો અમેરિકા સાથે વિવાદનું કારણ પણ બની ગયો છે.

ભારત અને અમેરિકાની વચ્ચે થયેલી "ટુ-પ્લસ-ટુ" બેઠકમાં રશિયા સાથે આ સોદાની ચર્ચા કેન્દ્ર સ્થાને હતી.

અમેરિકા નહોતું ઇચ્છતું કે ભારત રશિયા સાથે આ રક્ષા સોદો કરે.

ગયા મહિને 6 સપ્ટેમ્બરે નવી દિલ્હીમાં "ટુ-પ્લસ-ટુ" બેઠકમાં અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માઈક પૉમ્પિયો અને અમેરિકાના સંરક્ષણ મંત્રી જિમ મૈટીસની સાથે ભારતીય વિદેશ મંત્રી સુષ્મા સ્વરાજ અને સંરક્ષણ મંત્રી નિર્મલા સીતારમનની બેઠક થઈ હતી.

કહેવાય છે કે આ સોદાના કારણે ભારતના માથે અમેરિકાના આર્થિક પ્રતિબંધનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે, પરંતુ તેમ છતાં ભારતે પાંચ એસ-400 ખરીદવા કરાર કર્યા છે.

શ્રેષ્ઠ ઍર ડિફેન્સ સિસ્ટમ

એસ-400 દુનિયાની સૌથી પ્રભાવશાળી ઍર ડિફેન્સ સિસ્ટમ મનાય છે. જે દુશ્મનોની મિસાઇલના હુમલાને રોકવાનું કામ કરે છે.

કહેવાય છે કે ભારતે આ સોદાની જાહેરાત કરતા અમેરિકા માટે એ બહુ નિરાશાજનક બાબત હશે.

બીજી તરફ રશિયાની સરકારી સમાચાર એજન્સી 'સ્પુતનિક'નું કહેવું હતું કે રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ભારતની મુલાકાત પહેલાં નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં સુરક્ષા બાબતે બનેલી કૅબિનેટ કમિટીએ રશિયા પાસેથી 5 અબજ ડૉલરથી વધુની પાંચ એસ-400 ઍર ડિન્ફેસ સિસ્ટમની ખરીદીને મંજૂરી આપી દીધી હતી.

અમેરિકાએ 2016ની રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં કહેવાતી રીતે રશિયાના હસ્તક્ષેપને મુદ્દે રશિયા વિરુદ્ધ ઑગસ્ટ 2017માં 'કાઉન્ટરિંગ અમેરિકાઝ્ ઍડવર્સરીઝ થ્રુ સૅન્કશન્સ ઍક્ટ(સીએએટીએસએ)' કાયદો પસાર કર્યો હતો.

આ કાયદાને અમેરિકાએ રશિયન સરકારને સજા આપવા માટે પસાર કર્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સીએએટીએસએ જાન્યુઆરી 2018થી લાગુ થઈ ગયો છે.

ભારત ઇચ્છે છે કે અમેરિકા, રશિયા સાથે તેના સંબંધોમાં આ કાયદામાંથી મુક્તિ આપે.

અમેરિકાનો આ કાયદો વિશ્વના દેશોને રશિયા સાથે શસ્ત્રોનો સોદો કરતા અટકાવે છે.

અમેરિકાએ હાલમાં જ યુએસ નેશનલ ડિફેન્સ ઑથૉરાઇઝેશન ઍક્ટ(ઈનડીએએ) પસાર કર્યો હતો, જેમાં રશિયા સાથે જૂનો સંબંધ ધરાવતા દેશોને આ મામલે મુક્તિ અપાઈ છે.

અમેરિકાની નારાજગી

એનડીએએ મુજબ સંરક્ષણ સોદો 1.5 કરોડ ડૉલરથી વધુનો ના હોવો જોઈએ.

'એસ-400 ટ્રીમ્ફ' એનડીએએની હદની બહારનો સોદો છે. આ સોદાની કિંમત 5.2 અબજ ડૉલરથી પણ વધુની છે જે અમેરિકા દ્વારા મર્યાદિત કરાયેલી રકમ 1.5 કરોડ ડૉલરથી ઘણી વધુ છે.

1960ના દશકાથી જ રશિયા ભારતનું સૌથી મોટું 'ડિફેન્સ સપ્લાયર' રહ્યું છે.

'સ્ટૉકહૉમ ઇન્ટરનેશનલ...\n\ntl;dr:

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ભારતના પ્રવાસે આવ્યા છે. 'ઇકૉનૉમિક્સ ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર ભારતે, રશિયામાં બનેલી લાંબા અંતરની એસ-400 'ટ્રિમ્ફ ઍર સિસ્ટમ' ખરીદવા રશિયા સાથે કરાર પર હસ્તાક્ષર કરી દીધા છે. અહેવાલ અનુસાર આ કરાર 5.2 બિલિયન ડૉલર્સનો છે.


રશિયા સામે યુક્રેનમાં વિરોધ, રશિયન દૂતાવાસની કાર સળગાવાઈ\nઆ ઘટનાને કારણે રશિયા તથા યુક્રેની વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે અને બંને પ્રવર્તમાન સ્થિતિ માટે એકબીજાને જવાબદાર ઠેરવી રહ્યા છે.

રશિયાનું કહેવું છે કે આઝોવ સાગરમાં યુક્રેનના જહાજ ગેરકાયદેસર રીતે તેના જળવિસ્તારમાં પ્રવેશ્યા હતા.

આને પગલે રશિયાએ કર્ચમાં સાંકળા જળમાર્ગના પુલ નીચે ટૅન્કર ઊભું રાખીને આઝોવ સાગર તરફની જહાજી અવરજવર અટકાવી દીધી હતી.

આઝોવ સાગર જમીન વિસ્તારથી ઘેરાયેલો છે. સાંકળો જળમાર્ગ તેને કાળા સાગર સાથે જોડે છે.

આઝોવ સાગરની જળસીમા રશિયા તથા યુક્રેનની વચ્ચે વહેંચાયેલી છે.

આ ઘટના બાદ યુક્રેનની રાજધાની કિવમાં હાલ તંગદીલી પ્રવર્તી રહી છે.

રશિયાના દૂતાવાસ સામે પ્રદર્શનકર્તાઓ એકઠા થયા હતા અને તેમણે દૂતાવાસની એક કારને સળગાવી દીધી હતી.

આશરે 150 જેટલા લોકો રશિયાના દૂતાવાસ પાસે એકઠા થઈને વિરોધ કરી રહ્યા હતા.

રૉયટર્સ ન્યૂઝ એજન્સીને એક પ્રદર્શનકર્તાએ જણાવ્યું હતું કે અમે અહીં રશિયા દ્વારા ભરવામાં આવેલા પગલાનો વિરોધ કરવા માટે એકઠા થયા છીએ.

શું કહે છે યુક્રેન ?

યુક્રેનનના રાષ્ટ્રપતિ પેટ્રો પોરોશેંકોએ નેશનલ સિક્યુરિટી ઍન્ડ ડિફેન્સ કાઉન્સિલની બેઠક કરીને આ કાર્યવાહીને 'ચસકી ગયેલું' ઠેરવ્યું હતું.

યુક્રેન દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નિવેદન પ્રમાણે, રશિયાના વિશેષ દળોએ તેના બે નૌકાજહાજો તથા એક ટગ બૉટનો પીછો પકડીને તેને કબજે લીધા હતા.

નિવેદન પ્રમાણે, આ ઘટનાક્રમમાં યુક્રેન નૌકાદળના છ ક્રૂ મૅમ્બર્સને ઈજા પહોંચી છે.

યુક્રેનના રાષ્ટ્રપતિના પ્રવક્તાએ આપેલી માહિતી પ્રમાણે, આ સંબંધે 'વૉર કૅબિનેટ'ની મહત્ત્વપૂર્ણ બેઠક બોલાવી હતી.

આ ઘટના બાદ યુક્રેનમાં 'માર્શલ લો' લાગુ કરવાની તૈયારી થઈ રહી છે. આજે યુક્રેનની સંસદમાં પ્રસ્તાવ પર વિચારણા થશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રશિયાનું વલણ

રશિયાએ દરિયામાં યુક્રેનના ત્રણ જહાજોનો પીછો કરી તેના રોક્યા હતા

રશિયાનું કહેવું છે કે સલામતીના કારણોસર આ વિસ્તારમાં જહાજી અવરજવર અટકાવી દેવામાં આવી છે.

રશિયાએ આ વિસ્તારમાં બે ફાઇટર-જેટ તથા બે હેલિકૉપ્ટર તહેનાત કર્યા છે.

યુક્રેનના નૌકાદળનું કહેવું છે કે રશિયાએ નિકોપોલ તથા બર્ડિયાંસ્ક નામની બે ગનબૉટ ઉપર હુમલો કરીને તેને 'નકામી' બનાવી દીધી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે વર્ષ 2014માં રશિયાએ હુમલો કરીને ક્રિમિયા દ્વીપકલ્પ પર કબજો કરી લીધો હતો. તાજેતરમાં આ વિસ્તારમાં તણાવ વધી ગયો છે.

દરમિયાન યુરોપિયન સંઘનું કહેવું છે કે કર્ચ અને આઝોવ વચ્ચેનો...\n\ntl;dr:

રશિયાએ ક્રિમિયા દ્વીપ પાસે યુક્રેન નૌકાદળના ત્રણ જહાજ પર હુમલો કરીને તેની ઉપર કબજો કરી લીધો છે.


રશિયા, તાલિબાન અને અફઘાનિસ્તાનમાં અમેરિકન સૈનિકોને 'મારવાની ડીલ'ની કહાણી\nએપ્રિલ પછી તાલિબાને એક પણ અમેરિકન સૈનિકની હત્યા નથી કરી

આ દાવો એવા સમયે કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે ન્યૂયોર્ક ટાઇમ્સ, વૉશિંગ્ટન પોસ્ટ અને વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલે રશિયન સૈન્યના જાસૂસી અધિકારીઓના હવાલાથી કહ્યું હતું કે એમની તાલિબાન સાથે પાછલા વર્ષે આ સમજૂતી થઈ હતી કે અફઘાનિસ્તાનમાં અમેરિકાના સૈનિકોને મારવા માટે તેઓ નાણાં આપશે.

જોકે અમેરિકા, રશિયા અને તાલિબાન કમાન્ડરોએ આ આરોપો નકાર્યા છે.

ગત અઠવાડિયે બ્રિટનના સંરક્ષણમંત્રીએ કહ્યું હતું કે તેમને જાસૂસી સંબંધિત આ અહેવાલોની માહિતી છે.

બેન વૉલેસે કહ્યું,  "મને લાગે છે કે ન્યૂ યૉર્ક ટાઇમ્સમાં આ મુદ્દા ઉપર અહેવાલ પ્રકાશિત થયો હતો. હું ફક્ત એટલું કહી શકું છું કે હું એનાથી માહિતગાર છું."

એમણે સંસદીય સમિતિને કહ્યું કે એ સાચું હોય કે ન હોય તેઓ આના પર કોઈ ટિપ્પણી નહીં કરે પરંતુ 'અમે આની સામે પગલાં ભરીશું'.

રશિયન GRU જાસૂસી એજન્સી

બ્રિટનના સંરક્ષણ મંત્રી બેન વૉલેસે કહ્યું કે આ રિપોર્ટ વિશે જાણ છે

ત્રણ અમેરિકી અખબારોએ વ્હાઇટ હાઉસના સૂત્રોના હવાલાથી દાવો કર્યો હતો કે રશિયન અધિકારી જનરલ સ્ટાફ ઑફ રશિયા (GRU) ડિરેકટોરેટના વિભાગો સાથે કથિત સમજૂતીમાં સામેલ હતા.

બ્રિટનમાં સંસદીય રક્ષા સમિતિના પ્રમુખ ટોબાયસ એલવૂડે કહ્યું કે તેઓ અફઘાનિસ્તાનમાં રશિયન સૈન્ય જાસૂસીની સંભવિત કાર્યવાહીના સવાલને સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ઉઠાવશે.

તાલિબાનને રશિયાના પ્રતિબંધિત ચરમપંથી સંગઠનોની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું છે.

તાલિબાને રશિયા સાથે આવી કોઈપણ સમજૂતીને નકારી કાઢી છે. રશિયાએ સમાચાર પત્રના આ અહેવાલોને 'ખોટા' અને'અતાર્કિક' ગણાવ્યા છે.

વ્હાઇટ કૉલર્ડ એજન્ટ અને એમના ઑપરેશન

બ્રિટનના સંરક્ષણ મંત્રાલય મુજબ અફઘાનિસ્તાનમાં હજી તેમના 1000 સૈનિકો છે.

રશિયાની વિદેશી જાસૂસી સેવા(SVR)ના ભૂતપૂર્વ એજન્ટ સર્ગેઈ જિરનોફ સાથે મેં વાત કરી.

તેમણે મને જણાવ્યું કે GRUની કાર્યવાહી રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે ચાલી રહેલા મોટા ખેલનો ભાગ હોઈ શકે છે.

GRU રશિયાના સૈન્ય જાસૂસી એજન્સી સાથે સોદા કરે છે જ્યારે કે SVR રાજકીય જાસૂસીના મામલાઓ જુએ છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે આ બંને એકબીજા સાથે પ્રતિસ્પર્ધામાં છે અને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિના કાર્યાલયમાં પોતાની પહોંચ મજબૂત કરવા માગે છે.

જિરનોફ કહે છે, "GRU એક મહાકાય મશીન છે જે યુદ્ધ કરવાની દિશામાં કામ કરે છે તે અલગ અલગ દિશાઓમાં અલગ અલગ...\n\ntl;dr:

એક ભૂતપૂર્વ રશિયન જાસૂસે બીબીસીની રશિયન સેવાને કહ્યું કે રશિયાની જાસૂસી એજન્સી "એક એવું મહાકાય મશીન છે જેનો ઈરાદો યુદ્ધ કરાવવાનો છે."


રશિયા-સાઉદી અરેબિયાના ઝઘડાને લીધે ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ ઘટશે?\nક્રૂડઑઇલના ભાવમાં આ પ્રકારનો ઘટાડો થયો હોય એવું અખાતી યુદ્ધ પછી પહેલીવાર બન્યું છે.

સોમવારે કુદરતી ખનીજ તેલના ભાવમાં 30 ટકા ઘટાડો નોંધાયો હતો. તેની અસર ભારત સહિતનાં દુનિયાભરના શેર બજારોમાં જોવા મળી હતી.

ક્રૂડ ઑઇલના ભાવમાં થયેલા ઘટાડાનાં ઘણાં કારણો છે અને તેની અનેક દૂરગામી અસર પણ થશે.

શું છે કારણો?

ક્રૂડ ઉત્પાદક દેશોના સંગઠન ઓપૅક અને રશિયા વચ્ચે ક્રૂડનું ઉત્પાદન ઘટાડવા સંબંધે સમજૂતી થઈ શકી નથી અને એ ક્રૂડઑઇલના ભાવમાં ઘટાડાનું સૌપ્રથમ કારણ છે.

રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના ઝઘડાને કારણે વાત વણસી છે. ઓપૅકમાં સાઉદી અરેબિયાનો દબદબો છે.

રશિયા તેનું સભ્ય નથી પણ એ અને સાઉદી અરેબિયા સાથે મળીને, માગના હિસાબે ક્રૂડનું ઉત્પાદન વધારતા કે ઘટાડતા રહ્યા છે.

આ કારણસર રશિયા સાથેના ઓપૅકને 'ઓપૅક પ્લસ'ના નામે પણ ઓળખવામાં આવતું હતું, પણ ગયા શુક્રવારે વિયેનામાં થયેલી બેઠકમાં રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે સમજૂતી થઈ શકી ન હતી.

સાઉદી અરેબિયા ઇચ્છતું હતું કે ક્રૂડનું ઉત્પાદન ઘટાડવામાં આવે, પણ રશિયા એ માટે રાજી થયું ન હતું.

ઍનર્જી ઍક્સપર્ટ અને બ્રિક્સ બિઝનેસ કાઉન્સિલના પ્રમુખ નરેન્દ્ર તનેજા માને છે કે રશિયા અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેની અસહમતિનું કારણ, છેલ્લા કેટલાક સમયથી બન્ને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા મતભેદ, સાઉદી અરેબિયાનું પોતાની પ્રાયોરિટીને સર્વૌચ્ચ રાખવાનું વલણ અને તેનો વ્યક્તિગત એજેન્ડા છે.

તનેજાના જણાવ્યા અનુસાર, "રશિયા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પોતાની હિસ્સેદારી વધારવા ઇચ્છે છે અને બન્ને દેશો વચ્ચેની અસહમતિનું એક કારણ આ પણ છે."

બીજી તરફ મધ્ય-પૂર્વના મામલાઓના જાણકાર તથા વરિષ્ઠ પત્રકાર હરેન્દ્ર મિશ્ર પોતાના નિર્ણયમાંથી પીછેહટ ન કરવાના રશિયાના વલણને પણ એક કારણ ગણાવે છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં હરેન્દ્ર મિશ્રએ કહ્યું હતું, "રશિયાનું અર્થતંત્ર ઘણા અંશે ક્રૂડઑઇલ પર આધારિત થઈ ગયું છે."

"એટલું જ નહીં, ત્યાં ઑઇલ કંપનીઓનો દબદબો છે અને એ કંપનીઓ ક્રૂડનું ઉત્પાદન નહીં ઘટાડવા માટે રાજકીય દબાણ લાવી રહી છે. આ કારણસર રશિયા તેના નિર્ણયને ચુસ્ત રીતે વળગી રહ્યું છે."

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને અમેરિકાની ભૂમિકા

નરેન્દ્ર તનેજા જણાવે છે કે "ક્રૂડઑઇલની કિંમત પર પાછલાં કેટલાંક વર્ષોથી અમેરિકાનો મોટો પ્રભાવ રહ્યો છે."

"તેનું કારણ એ છે કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પ્રમુખ બન્યા તેની સાથે જ શૅલનાઑઇલનું ઉત્પાદન ઘણું વધી ગયું હતું."

"શૅલના ઑઇલનું ઉત્પાદન...\n\ntl;dr:

કોરોના વાઇરસની દહેશત અને સુસ્ત વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પછી હવે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડઑઇલની કિંમતમાં મોટો ઘટાડો થયો છે.


રશિયા: ચૂંટણીમાં ગેરરીતિના આરોપો વચ્ચે પુતિન ફરી વિજયી\nરશિયાના કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચ દ્વારા કરવામાં આવેલી જાહેરાત પ્રમાણે, મોટાભાગના બેલટ પેપરની ગણતરી થઈ ગઈ છે, જેમાં પુતિનને 76 % મત મળ્યા છે.

પુતિનની રાષ્ટ્રપતિ તરીકેની ટર્મ છ વર્ષની રહેશે. છેલ્લા 18 વર્ષથી રશિયાની કમાન તેમના હાથમાં છે.

ઇલેકશન મોનિટરિંગ ગ્રૂપ ગોલોસના કહેવા પ્રમાણે, ચૂંટણી દરમિયાન ગેરરીતિઓ થઈ હતી.

વિરોધપક્ષના નેતા એલેક્સી નાવલેના ચૂંટણી લડવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો.

પરિણામો જાહેર થયા બાદ મોસ્કોમાં જાહેરસભાને સંબોધિત કરતા પુતિને કહ્યું કે મતદાતાઓએ 'છેલ્લા કેટલાક વર્ષોની સિદ્ધિઓને માન્યતા આપી છે.'

પત્રકારના એક સવાલના જવાબમાં પુતિને કહ્યું, "આપને એવું લાગે છે કે 100 વર્ષનો થઈશ ત્યાં સુધી હું અહીં જ હોઈશ? ના."

2012માં પુતિનને 64 % મત મળ્યા હતા.

પુતિનના હરીફ ઉમેદવાર પેવેલ ગ્રુદનિનને લગભગ 12 ટકા મત મળ્યા હતા. પેવેલ સામ્યવાદી વિચારસરણી ધરાવે છે.

અન્ય એક ઉમેદવાર કેસિના સોબચકને બે ટકાથી પણ ઓછા મત મળ્યા હતા. તેઓ અગાઉ ટીવી શો હોસ્ટ કરતા હતા.

જ્યારે પીઢ રાષ્ટ્રવાદી વ્લાદિમીર ઝિરિનૉવસ્કીને છ ટકા મત મળ્યા હતા.

રશિયાના અનેક શહેરો અને નગરોમાં મતદાન દરમિયાન ગેરરીતિ થઈ હોવાના વીડિયો પુરાવા બહાર આવ્યા છે.

ઇન્ડિપેન્ડન્ટ ઇલેક્શન મોનિટરિંગ ગ્રૂપ ગોલોસના કહેવા પ્રમાણે, "કેટલાક સ્થળોએ બેલટબોક્સ ખોલવામાં આવ્યા, ત્યારે પહેલાથી જ તેમાં મતપત્રો હતા.

"કેટલાક પોલિંગ સ્ટેશન્સ પર નિરીક્ષકોને જતાં અટકાવવામાં આવ્યા હતા. તો અમૂક સ્થળોએ ચૂંટણી અધિકારીઓ જ મતપેટીમાં બેલટ નાખતા હોવાનું બહાર આવ્યું છે.

"તો અમૂક મતદાન મથકો પર ચૂંટણી પ્રક્રિયાનું સીધું પ્રસારણ ખોરવવા માટે વેબકેમની સામે અવરોધ ઊભા કરવામાં આવ્યા હતા, જેથી કરીને કોઈ જોઈ ન શકે."

#BBCShe : દિલ્હી, પટણા, વિશાખાપટ્ટનમ, કોઈમ્બતૂર, નાગપુર. રાજકોટ. જલંધરની લેશે મુલાકાત

જોકે, રશિયાના કેન્દ્રીય ચૂંટણી પંચના કહેવા પ્રમાણે, "અમને જે કોઈ સામગ્રી મળી છે, તેનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ કોઈ ગંભીર ગેરરીતિ બહાર નથી આવી.

"અમૂક સામાન્ય ઘટનાઓ નોંધાઈ છે, જેના દોષિતોને છોડવામાં નહીં આવે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

રવિવારે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણીના પરિણામો જાહેર થયા હતા. અપેક્ષા મુજબ, વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનનો વિજય થયો છે.


રશિયા: સીરિયા હુમલાના પરિણામ ભોગવવા પડશે\nઆ ઠેકાણાઓ પર કથિત રૂપે રાસાયણિક હથિયારો રાખવામાં આવ્યા હતા.

અપેક્ષા પ્રમાણે જ રશિયા સીરિયાની પડખે ઊભું રહ્યું હતું. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદની બેઠકમાં તેની અસર જોવા મળી હતી.

રશિયાએ આરોપ મૂક્યો હતો કે, બનાવટી પુરાવાઓના આધારે સીરિયા પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. બ્રિટને આ આરોપોને નકાર્યા હતા.

સુરક્ષા પરિષદની બેઠકમાં હુમલાઓની સામે રશિયા દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલો નિંદા પ્રસ્તાવ પસાર થઈ શક્યો ન હતો.

બાદમાં અમેરિકા, બ્રિટન અને ફ્રાન્સ દ્વારા સુરક્ષા પરિષદ સમક્ષ સીરિયામાં રાસાયણિક હથિયારોના ઉપયોગની સ્વતંત્ર તપાસ હાથ ધરવાની માગ કરી હતી.

એક તબક્કે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘના મહાસચિવ એન્ટાનિયો ગ્યુટેરસે કહ્યું હતું, 'એવું લાગે છે કે શીતયુદ્ધ પરત ફર્યું છે.'

રશિયાની પ્રતિક્રિયા

હુમલા બાદ રશિયાના વિદેશપ્રધાન સર્ગેઈ લાવરોવે અમેરિકાના નેતૃત્વમાં સીરિયા પર થયેલા હુમલાઓને 'આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓના ભંગ' સમાન ગણાવ્યા હતા.

રશિયાના રક્ષા મંત્રાલયે કહ્યું કે અમેરિકાના નેતૃત્વમાં થયેલા હુમલામાં સીરિયામાં સ્થિત રશિયાના નેવલ અને એરબેઝને ટાર્ગેટ નથી બનાવાયા.

અમેરિકા ખાતે રશિયાના ઍમ્બેસેડર અન્નાતોલે એન્તોનોવે નિવેદન બહાર પાડીને જણાવ્યું, "ફરી અમને ધમકી આપવામાં આવી રહી છે.

અમે ચેતવણી આપી હતી કે આ પ્રકારની કાર્યવાહીના પરિણામ ભોગવવા પડશે."

હુમલા બાદ સીરિયાની સ્થિતિ

સીરિયાની રાજધાની દમાસ્કસમાં રહેતા લોકોમાં અમેરિકા પ્રત્યે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.

દમાસ્કસના માર્ગો પર હાથમાં સીરિયાના ઝંડા અને બંદૂકો સાથે વિરોધ પ્રદર્શન નજરે પડ્યા હતા.

પ્રદર્શનમાં નાગરિકો જોવા મળી રહ્યા છે જેમાં વૃદ્ધ મહિલાઓ, પુરુષો અને બાળકો તથા યુવાઓ સામેલ થયા.

પ્રદર્શનકારીઓના હાથમાં બશર-અલ-અસદની તસવીરો પણ જોવા મળી હતી.

દરમિયાન હુમલા બાદ સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ બશર-અલ-અસદ તેમની ઓફિસમાં જતાં હોય એવો એક વીડિયો રાષ્ટ્રપતિના ટ્વિટર હેન્ડલ પર પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો છે.

વીડિયોમાં એવું જાહેર કરવાનો પ્રયાસ છે કે આ હુમલાથી સીરિયાની સરકાર પર કોઈ અસર નથી થઈ.

સીરિયાએ કઈ રીતે પોતાની સુરક્ષા કરી?

રશિયાના રક્ષા મંત્રાલયે કહ્યું કે સીરિયાના લશ્કરે દાયકાઓ જૂના હથિયારોની મદદથી અમેરિકાના નેતૃત્વવાળા મિસાઇલ હુમલાને નિષ્ફળ બનાવી દીધો હતો.

રશિયાની ન્યૂઝ એજન્સી ઇન્ટરફેંક્સ અનુસાર રશિયાના રક્ષા મંત્રાલયે કહ્યું, "સીરિયાના એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ એસ-125, એસ-200, બક અને ક્વાદ્રતથીનો...\n\ntl;dr:

અમેરિકા, ફ્રાંસ અને બ્રિટને શનિવારે વહેલી સવારે સીરિયાના કેટલાક સૈન્ય ઠેકાણાઓ પર હવાઈ હુમલો કર્યો હતો.


રશિયાએ બનાવેલી કોરોના વાઇરસની રસી કેટલી સફળ?\nમેડિકલ જર્નલ લૅન્સેટમાં પ્રકાશિત રિપોર્ટ અનુસાર આ રસી મુકાવનાર દરેક વ્યક્તિના શરીરમાં કોરોના વાઇરસ સામે રક્ષણ આપતા એન્ટિબૉડી જોવાં મળ્યાં હતાં તેમજ આ રસીને કારણે કોઈ ગંભીર આડઅસર થઈ નહોતી.

રશિયાએ આ રસીના પ્રાદેશિક ઉપયોગ માટે ઑગસ્ટ માસમાં જ પરવાનગી આપી દીધી હતી. આંકડાકીય માહિતી પ્રકાશિત કરતા પહેલાં આવી મંજૂરી આપનાર તે દુનિયાનો પ્રથમ દેશ બની ગયો હતો.

જોકે, નિષ્ણાતોને મતે આ રસીની અસરકારકતા અને સુરક્ષા સાબિત કરવા માટે ટ્રાયલનું કદ ઘણું નાનું રાખવામાં આવ્યું છે.

પરંતુ રશિયાએ ટીકાકારોના જવાબમાં રસીનાં પરિણામો મૂક્યાં છે. જોકે પશ્ચિમના કેટલાક નિષ્ણાતોએ રશિયાના રસી વિકસિત કરવાના કાર્યમાં ઝડપ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.

ગત મહિને રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને જણાવ્યું હતું કે તેમની રસી જરૂરી તમામ પરીક્ષણોમાંથી પસાર થઈ ચૂકી છે અને તેમની એક દીકરીને પણ આ રસી મૂકવામાં આવી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

રશિયાના વૈજ્ઞાનિકોએ કોરોના વાઇરસની તેમની રસી અંગે પ્રથમ રિપોર્ટ પ્રસિદ્ધ કર્યો છે, જેમાં શરૂઆતનાં પરીક્ષણોમાં રોગપ્રતિકારક પ્રતિક્રિયાના સંકેતો જોવા મળ્યા હતા.


રશિયાએ બ્રિટનમાં જઈને પૂર્વ જાસૂસને ઝેર આપી દીધું?\nવડાંપ્રધાને કહ્યું છે કે સરકાર એ નિષ્કર્ષ પર પહોંચી છે કે સેલિસ્બરી હુમલા માટે રશિયાના જવાબદાર હોવાની શક્યતા વધારે છે.

વિદેશ કાર્યાલયે પણ રશિયાના રાજદૂત પાસે આ મામલે સ્પષ્ટતા માગી છે.

વડાંપ્રધાને કહ્યું છે કે મંગળવારના અંત સુધી જો વિશ્વસનીય પ્રતિક્રિયા નથી મળતી, તો બ્રિટન આ ઘટનાને રશિયા દ્વારા શક્તિના ગેરકાયદેસર પ્રયોગ તરીકે માનશે.

નર્વ એજન્ટ

2006માં રશિયાની મિલિટ્રી કોર્ટે રાજદ્રોહના મામલે સર્ગેઈ સ્ક્રિપલને આરોપી ગણાવ્યા હતા

તેમણે આગળ જાણકારી આપી કે આ હુમલામાં જે રસાયણનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે તે નર્વ એજન્ટનું સ્વરૂપ છે, જેને નોવિચોક નામે ઓળખવામાં આવે છે.

થેરેસા મેએ સ્પષ્ટપણે કહ્યું, "આ રશિયન રાષ્ટ્ર દ્વારા અમારા દેશ પર સીધો હુમલો છે અથવા તો રશિયન સરકાર નર્વ એજન્ટ પર નિયંત્રણ ગુમાવી ચૂકી છે અને તેણે તેને બીજા લોકોના હાથોમાં જવાની અનુમતિ આપી છે."

તેમણે કહ્યું કે વિદેશ સચિવ બોરિસ જૉનસને રશિયાના રાજદૂતને નોવિચોક કાર્યક્રમની સમગ્ર જાણકારી રાસાયણિક શસ્ત્ર નિષેધ સંગઠનને આપવા કહ્યું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

થેરેસા મેએ કહ્યું કે બ્રિટને વધારે વ્યાપક ઉપાયો માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ.

66 વર્ષના રિટાયર્ડ સૈન્ય ગુપ્તચર અધિકારી સ્ક્રિપલ અને તેમના 33 વર્ષીય દીકરી સેલિસ્બરી સિટી સેન્ટરમાં એક બેન્ચ પર અચેત અવસ્થામાં મળી આવ્યા હતા. હજુ પણ તેમની હાલત ગંભીર છે.

શું છે નોવિચોક એજન્ટ?

નોવિચોકને રશિયન ભાષામાં 'નવાગંતુક' કહેવામાં આવે છે. આ એ નર્વ એજન્ટોનું સમૂહનો ભાગ છે જેને સોવિયત રાષ્ટ્રએ 1970થી 1980 વચ્ચે ગુપ્ત રીતે વિકસિત કર્યું હતું.

તેમાં ઉપયોગમાં લેવાતું એક રસાયણ એ-230 કહેવાય છે જે કથિત રૂપે વીએક્સ નર્વ એજન્ટથી પાંચથી આઠ ગણા વધારે ઝેરી હોય છે.

તેની મદદથી કોઈ વ્યક્તિને થોડી મિનિટોમાં જ મારી નાખી શકાય છે.

આ રસાયણના ઘણાં પ્રકાર બનાવવામાં આવે છે અને તેમાંથી કથિત રૂપે એકને રશિયન સેનાએ રાસાયણિક હથિયારોના રૂપમાં પરવાનગી આપી છે.

તેમાંથી કેટલાક નર્વ એજન્ટ પ્રવાહી પદાર્થમાં હોય છે. તો કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે તે ઘન પદાર્થના રૂપમાં પણ હોય છે.

કેટલાક નર્વ એજન્ટ એટલા ખતરનાક હોય છે કે જો તેમને ભેળવી દેવામાં આવે તો તે વધારે ઝેરીલા એજન્ટને નિર્મિત કરી નાખે છે.

બ્રિટનનાં વડાંપ્રધાનનાં આ આરોપો બાદ રશિયાના વિદેશ મંત્રાલયનાં પ્રવક્તા મારિયા જખારોવાએ કહ્યું છે કે મેનું નિવેદન બ્રિટીશ સંસદમાં એક સર્કસના કાર્યક્રમ...\n\ntl;dr:

પૂર્વ રશિયન જાસૂસ સર્ગેઈ સ્ક્રિપલ અને તેમના દીકરીને ઝેર આપવાના મામલે બ્રિટનનાં વડાંપ્રધાન થેરેસા મેએ સાંસદોને કહ્યું છે કે જે પ્રકારના નર્વ એજન્ટ હુમલામાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવ્યા હતા, તે સૈન્ય ગ્રેડ તેમજ રશિયા દ્વારા નિર્મિત હતા.


રશિયાએ હાઇપરસૉનિક મિસાઇલ સિસ્ટમ વિકસાવી, આ છે ખાસિયતો\nરશિયાએ જાહેર કરેલા હાઇપરસોનિક મિસાઇલના વીડિયોની એક ઇમેજ

6000 કિલોમિટરની રેન્જ ધરાવતી આ મિસાઇલ કયા સ્થળે તહેનાત કરવામાં આવી છે તેની માહિતી નથી આપવામાં આવી પરંતુ અગાઉ અધિકારીઓએ કહ્યું હતું કે તેને યુર્લસમાં તહેનાત કરાશે.

રશિયાના પ્રમુખ વ્લાદિમિર પુતિનનું કહેવું છે કે ન્યૂક્લિયર હથિયારોનું વહન કરવા સજ્જ એવી આ હાઇપરસૉનિક મિસાઇલ અવાજની ગતિ કરતાં 20 ગણી વધારે ઝડપ ધરાવે છે અને તે રશિયાને અન્ય દેશો કરતા આગળ મૂકે છે.

હાઇપરસૉનિક મિસાઇલનું ઑપરેશન માનચિત્ર

ઉલ્લેખનીય છે કે ભારત અને રશિયાએ સાથે મળીને વિકસાવેલી બ્રહ્મોસ મિસાઇલ અવાજની ગતિ કરતાં 3 ગણી ઝડપ ધરાવે છે અને તે એક સુપરસૉનિક મિસાઇલ છે.

દાવા મુજબ હાઇપરસૉનિક મિસાઇલની ગ્લાઇડ સિસ્ટમ એવી છે કે તે જરા પણ અવાજ કર્યા વિના ટાર્ગેટ તરફ આગળ વધે છે અને તેનાથી બચવું અશક્ય બની જાય છે.

રશિયાના સંરક્ષણ મંત્રી શેરેગી શોઇગુએ કહ્યું કે, અવનગાર્ડ હાઇપરસૉનિક ગ્લાઇડ સિસ્ટમ 27 ડિસેમ્બરથી લશ્કરની સેવામાં આવી ગઈ છે.

તેમણે આને ઐતિહાસિક ઘટના ગણાવી છે.

પુતિનનો દાવો છે કે આ મિસાઇલ સિસ્ટમ વર્તમાન અને ભવિષ્યની મિસાઇલ ડિફેન્સ સિસ્ટમનો પરિવેશ બદલી નાખશે.

એમણે એમ પણ કહ્યું કે, કોઈ પણ દેશ પાસે હાઇપરસૉનિક શસ્ત્રો નથી.

પુતિન અને અધિકારીઓ પરીક્ષણ સમયે

પુતિને અવનગાર્ડ હાઇપરસૉનિક મિસાઇલ અને અન્ય હથિયારોને માર્ચ 2018માં એક વાર્ષિક કાર્યક્રમમાં ખુલ્લા મૂક્યા હતા.

ડિસેમ્બર 2018માં અવનગાર્ડ હાઇપરસૉનિક મિસાઇલનું પરિક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.

રશિયાની લશ્કરી પાંખે 2 મેગાટન સુધી ન્યૂક્લિયર હથિયારો વહન કરી શકતી આ મિસાઇલનો વીડિયો પણ પ્રસારિત કર્યો છે.

જોકે, પૅન્ટાગને રશિયાનો અવનગાર્ડ હાઇપરસૉનિક મિસાઇલ સિસ્ટમ વિકસાવી હોવાનો દાવો ફગાવી દીધો છે.

અમેરિકાએ કહ્યું કે રશિયા જે દાવો કરે છે એવું અવનગાર્ડમાં કંઈ નથી. અમેરિકા પાસે પોતાની હાઇપરસૉનિક મિસાઇલ સિસ્ટમ છે અને એ જ રીતે ચીન પાસે પણ છે જેનો પ્રયોગ 2014માં જ થઈ ચૂક્યો હતો.

બીબીસી સંવાદદાતાનું વિશ્લેષણ

જુલાઈ 2018નું પરીક્ષણ

બીબીસીના સંરક્ષણ બાબતોના સંવાદદાતા જોનાથન માર્કુસનું કહેવું છે કે, રશિયાએ નવી અવનગાર્ડ હાઇપરસૉનિક મિસાઇલ સિસ્ટમ વિકસાવી છે તે સ્વીકારવું મુશ્કેલ છે. તે પરીક્ષણનો નવો તબક્કો પણ હોઈ શકે છે.

જોકે, પુતિન આ બાબતે રશિયા અવ્વલ હોવાની જે વાત કરી રહ્યા છે તે સમજી શકાય તેવી છે. હાઇપરસૉનિક શસ્ત્રો મામલે રશિયા આગળ છે. ચીન પણ આવા હથિયારો બનાવી...\n\ntl;dr:

રશિયાના રક્ષા મંત્રાલયનું કહેવું છે કે અવનગાર્ડ હાઇપરસૉનિક મિસાઇલ્સનો પ્રથમ જથ્થો લશ્કરી સેવામાં લાગુ કરી દેવામાં આવ્યો છે.


રશિયાની અમેરિકાને ચેતવણી: 'ભૂલથી પણ સીરિયા પર હુમલો ના કરતા!'\nટ્રમ્પે સીરિયાના મુદ્દા પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કરવા માટે આ પ્રવાસ રદ કર્યો છે.

વ્હાઇટ હાઉસે કહ્યું, "રાષ્ટ્રપતિ વૉશિંગ્ટનમાં જ રહેશે અને સીરિયા મામલે અમેરિકાની પ્રતિક્રિયા પર નજર રાખશે."

ટ્રમ્પના પ્રવાસ રદ થવાને અને સીરિયા પર અમેરિકા દ્વારા સૈન્ય કાર્યવાહીને જોતાં રશિયાએ ચેતવણી આપી છે.

રશિયાએ કહ્યું છે કે અમેરિકાએ સીરિયા થયેલા કથિત કેમિકલ હુમલા મામલે સૈન્ય કાર્યવાહીથી દૂર રહેવું જોઈએ

રશિયાની ચેતવણી છતાં હુમલાના અણસાર

યૂએનમાં રશિયાના રાજદૂત વેસિલી નેબેન્ઝિયા

યુ.એન.માં રશિયાના રાજદૂત વેસિલી નેબેન્ઝિયાએ વોશિંગ્ટનને ચેતવણી આપતાં કહ્યું, "ખોટી રીતે સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તો તેના માટે અમેરિકા જ જવાબદાર હશે."

"હું ફરીથી કહું છું કે તમે જે પ્લાન બનાવી રહ્યા છો તેનાથી દૂર રહો તો સારું"

પરંતુ પશ્ચિમના નેતાઓનું કહેવું છે કે તેઓ દૌમામાં થયેલા હુમલા મામલે કાર્યવાહી કરવા માટે એકમત છે.

ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિએ મૈક્રોને કહ્યું છે કે અમે સીરિયાની સરકારના કેમિકલ અડ્ડાઓ પર હુમલાઓ કરીશું.

રશિયા દ્વારા આ ચેતવણી યૂએનમાં કેમિકલ હુમલામાં નવેસરથી તપાસ કરવા મામલે થયેલા મતભેદ બાદ આવી છે.

મેડિકલ સૂત્રોનું કહેવું છે કે કેમિકલ હુમલામાં અનેક લોકો માર્યા ગયા છે. જોકે, મૃતકોના સાચા આંકડા અંગે હાલમાં અનુમાન કરવું મુશ્કેલ છે.

ઑર્ગેનાઇઝેશન ઑફ પ્રૉહિબિશન ઑફ કેમિકલ વેપન્સ(ઓપીસીડબલ્યૂ)એ કહ્યું છે કે તેમની ટીમ જલદી જ સીરિયા પહોંચી જશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ પહેલાં સીરિયા અને વિદ્રોહીની સામે યુદ્ધનું સમર્થન કરનારા રશિયાએ કહ્યું હતું કે તેઓ તપાસકર્તા ટીમના સભ્યોને આ પ્રવાસમાં મદદ કરવા માટે તૈયાર છે.

સીરિયા આ હુમલામાં પોતાનો હાથ હોવાનો ઇનકાર કરી રહ્યું છે.

આ તમામ ઘટનાક્રમની વચ્ચે પેરુમાં યોજાનારા 'સમિટ ઑફ ધી અમેરિકાઝ' માટે હવે ટ્રમ્પની જગ્યાએ અમેરિકાના ઉપ રાષ્ટ્રપતિ માઇક પેન્સ લેટિન અમેરિકા જશે.

શું અમેરિકા સૈન્ય કાર્યવાહી કરી શકે છે?

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે તે હુમલાનો જવાબ 'પોતાની પૂરી તાકતથી' આપશે અને તેમણે હુમલામાં સેનાને સામેલ કરવા અંગે પણ ઇનકાર કર્યો નથી.

ગયા વર્ષે સીરિયામાં વિદ્રોહીના કબ્જાવાળા ઇદલિબ શહેરમાં થયેલા સંદિગ્ધ રાસાયણિક હુમલામાં ઓછામાં ઓછાં 58 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં અને અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા.

તે બાદ અમેરિકાએ 50 ટૉમહૉક ક્રૂઝ મિસાઇલ્સ દ્વારા સીરિયાના એરબેઝને નિશાન બનાવ્યા હતા. સીરિયાઈ...\n\ntl;dr:

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સીરિયામાં હાલમાં જ થયેલા કથિત કેમિકલ હુમલા બાદ લેટિન અમેરિકાનો પ્રવાસ રદ કરી દીધો છે.


રશિયાની આર્મીની બૉમ્બ ફેકટરીમાં બ્લાસ્ટ થતાં 79 લોકો ઘાયલ\nશહેરના અધિકારીઓના કહેવા મુજબ આ ફેકટરીમાં દેશની આર્મી માટે વિસ્ફોટક બૉમ્બ બનાવવામાં આવતા હતા અને તેમનો સંગ્રહ કરવામાં આવતો હતો.

તેમના કહેવા મુજબ જેસસી ક્રિસ્ટલ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યુટના પ્લાન્ટમાં જ્યાં બૉમ્બ બને છે તે વિભાગ સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ ગયો છે.

ફેકટરીના એક અધિકારીના કહેવા મુજબ આ ઘટના સમયે પાંચ લોકો અંદર કામ કરતા હતા જેમને બચાવી લેવામાં આવ્યા છે.

જે લોકો ઘાયલ થયા છે તેમાંથી મોટા ભાગના લોકોને બ્લાસ્ટના કારણે ઉડેલા કાચની કરચો અને ધાતુઓ વાગવાથી ઇજાઓ પહોંચી છે.

આ બ્લાસ્ટના કારણે ફેકટરીની આસપાસના ઘરો અને અન્ય ફૅક્ટરીની બારીના કાચ તૂટવા કે દિવાલોમા તિરાડો પડવા જેવું નુકસાન થયું છે.

શહેરના વહીવટી તંત્ર દ્વારા ફૅક્ટરીના આસપાસના વિસ્તારમાં કટોકટીની સ્થિતિ લાગુ કરી છે. તેમજ રશિયન તપાસ સમિતિ આ ઘટનાની તપાસ કરી રહી છે.

સ્થાનિક આરોગ્ય ખાતા દ્વારા આપવામાં આવેલાં નિવેદન મુજબ, "ક્રિસ્ટલમાં બ્લાસ્ટ બાદ 79 લોકોને સારવારની જરૂર પડી હતી, જેમાં 37 ફેકટરીના કર્મચારીઓ છે અને 41 આસપાસના સ્થાનિકો છે. કોઈ બાળકને આ ઘટનામાં ઇજા પહોંચી નથી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આસપાસના ઘરોમાં બારીઓ તૂટી ગઈ અને દિવાલમાં તિરાડો પડી છે.

આ ઘટનાના કારણે 15 વ્યક્તિઓને દવાખાનામાં દાખલ કરવામાં આવી છે પરંતુ કોઈના મૃત્યુ થયા નથી.

આ અંગે એક સ્થાનિક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે મોટા ભાગના લોકોને ધારદાર ચીજો વાગવાથી ઇજા પહોંચી છે.

આ દરમિયાન સ્થાનિક લોકો સોશિયલ મીડિયા પર તસવીરો પોસ્ટ કરી રહ્યા હતા, જેમાં ઊંચા કાળા ધુમાડાના વાદળ જોઈ શકાય છે.

અધિકારીઓના કહેવા મુજબ વિસ્ફોટક વસ્તુઓ પડી હતી તેવા 100 ચોરસમિટર વિસ્તારમાં આગ લાગી છે.

ઝશિંકને દુનિયાનું સૌથી વધુ પ્રદૂષિત શહેર માનવામાં આવે છે, જ્યાં ગયા વર્ષે ઓગસ્ટ મહિનામાં એક ફૅક્ટરીમાં બ્લાસ્ટ થવાથી 3 વ્યક્તિઓનાં મૃત્યુ થયા હતા.

આપને આ પણ વાચવું ગમશે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

રશિયાના ઝશિંક શહેરમાં બૉમ્બ બનાવતી ફેકટરીમાં થયેલા બ્લાસ્ટમાં 79 લોકો ઘાયલ થયા છે અને આસપાસના લગભગ 180 ઘરોમાં નુકસાન થયું છે.


રશિયાની એ માતાઓ જે પોતાનાં સંતાનોની હત્યા કરી દે છે\nદંપતિ માતાપિતા બનવાની ભારે ઉત્સુકતાથી રાહ જોઈ રહ્યું હતું.

તેઓએ આવનારા બાળકનાં બાળોતિયાં, વાઘા, પારણું વગેરે ખરીદી પણ લીધાં હતાં.

એલ્યોના ગર્ભવતીઓ માટેના વર્ગોમાં પણ ભાગ લેવા લાગ્યાં હતાં.

જોકે, નવી-નવી માતા બનેલી સ્ત્રીની માનસિક સમસ્યાઓ કેવી હોઈ શકે તેની ચર્ચા કોઈ કરી રહ્યું નહોતું.

બાળકના જન્મ પછી એલ્યોનાને અનિદ્રાનો રોગ લાગુ પડ્યો અને તેમનાં માટે સ્થિતિ સહન મુશ્કેલ બનવા લાગી.

એવો ખ્યાલ આવ્યો કે ભૂતકાળમાં તેમને માનસિક સમસ્યાઓ થઈ હતી.

મનોચિકિત્સકે તેમને દવાઓ આપી તેનાથી થોડી રાહત થયેલી જણાઈ હતી.

એક દિવસ પ્યોત્ર ઘરે આવ્યા ત્યારે જોયું તો તેમનું સાત મહિનાનું બાળક બાથ ટબમાં મરેલું પડ્યું હતું.

બાદમાં તેમણે તપાસ કરી ત્યારે એલ્યોના મોસ્કોના એક તળાવમાં મળ્યાં હતાં.

બાળકને ડૂબાડી દીધા પછી તેમણે વોડકાની આખી બૉટલ ખાલી કરી નાખી હતી અને તેઓ પોતે પણ તળાવમાં કૂદી પડવા માગતાં હતાં, પણ બેભાન થઈ ગયાં હતાં.

માતા એ બાદમાં શું કહ્યું?

પરેશાન પ્યોત્ર એલ્યોનાના કેસની દરેક સુનાવણી વખતે હાજર રહે છે અને તેમને સાંત્વના આપવાની કોશિશ કરે છે.

તેમને લાગે છે કે બાળકના જન્મ પછી માતાને થતા ડિપ્રેશન વિશે કોઈએ એલ્યોનાને જણાવ્યું હોત તો આવી ઘટના ટાળી શકાઈ હોત.

તેઓ કહે છે, "તેના કોઈ બદઈરાદા નહોતા. તે માનસિક રીતે ભાંગી પડી હતી."

"તેમને યોગ્ય ડૉક્ટરની સારવાર મળી હોત તો સારું થાત. તેમણે મને કહ્યું ત્યારે હું તેને હૉસ્પિટલ લઈ ગયો હોત તો આવું ના થયું હોત."

રશિયાના અપરાધ બાબતના જાણકારો કહે છે કે બાળકોની હત્યા કરનારી 80% મહિલાઓએ હત્યા પહેલાં માથાનો દુખાવો, ઊંઘ ના આવવી કે અનિયમિત માસિકસ્રાવની ફરિયાદ સાથે ડૉક્ટરની મુલાકાત કરેલી હતી.

દર વર્ષે રશિયામાં ડઝનબંધ મહિલાઓ સામે તેમનાં જ સંતાનોની હત્યા કરવાના કેસ ચાલે છે.

આરોપીઓમાં સફળ સંતાનોથી માંડીને સફળ બિઝનેસ મૅનેજરો પણ હોય છે.

આ માત્ર રશિયાની સમસ્યા નથી. માનસશાસ્ત્રીઓના અંદાજ અનુસાર અમેરિકામાં પણ દર ચારમાંથી એક માતાએ તેમનાં સંતાનોનો જીવ લઈ લેવાનું ક્યારેક ને ક્યારેક વિચાર્યું હોય છે.

2014માં અમેરિકામાં થયેલા એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું હતું કે છેલ્લાં 32 વર્ષમાં થયેલી હત્યાઓમાં 15 ટકા સંતાનોની હત્યાઓ હતી.

આ અભ્યાસમાં ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ જસ્ટિસના આંકડા ટાંકવામાં આવ્યા હતા.

તે આંકડા અનુસાર 1976થી 1997 દરમિયાન વાલીઓએ પોતાની જ 11,000 સંતાનોની હત્યાઓ કરી હતી.

આ આંકડા પ્રમાણે...\n\ntl;dr:

અર્થશાસ્ત્રી એલ્યોના પતિ પ્યોત્ર સાથે ખુશહાલ જીવન વિતાવી રહ્યાં હતાં.