ગર્લફ્રેન્ડને પ્રોપોઝ કરવા "MARRY ME" આકારે ખેતર ખેડી કાઢ્યું\nતમારો જવાબમાં હશે કે ઘૂંટણીયે બેસીને, કે પછી પ્રેમથી કાર્ડ આપીને અથવા કોઈ સારી રેસ્ટરન્ટમાં કેન્ડલ લાઇટ ડિનર કરાવીને.

પણ શું તમે કોઈ દિવસ વિચાર્યું છે કે કોઈ પ્રેમી પ્રેમિકા ખાતર પોતાનું ખેતર ખેડીને તેની પ્રેમિકાને લગ્ન માટે પ્રપોઝ કરી શકે?

જી હા! ઇંગ્લેન્ડના ડેવોનમાં રહેતા એક એગ્રીકલ્ચર એન્જિનિયરે તેની પ્રેમિકાને લગ્ન માટે પ્રપોઝ કરવા "MARRY ME"ના લખાણના આકારમાં ખેતર ખેડીને પ્રોપોઝ કર્યું.

૩૯ વર્ષીય ટોમ પ્લુમેં તેની પ્રેમિકા જેના સ્ટિમ્પસનના પિતાનું ખેતર પસંદ કરીને આ પ્રકારે લગ્ન માટે પ્રસ્તાવ મૂક્યો. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે આ રીતે પોતાની પ્રેમિકાને લગ્ન માટે પ્રસ્તાવ મૂકતા પહેલાં ટોમે તેના સસરાને પણ આ બાબતે સહમત કર્યા હતા.

ટોમ અને જેના આગામી વર્ષમાં લગ્નગ્રંથીએ જોડાવાના છે.

ટોમ અને જેના છેલ્લા ૧૦વર્ષોથી પ્રેમનાં તાંતણે બંધાયેલા છે. ટોમે આ રીતે લગ્નનું પ્રપોઝ કર્યા બાદ જેના આશ્ચર્યચકિત અને ઉત્સાહિત થઈ ગઈ હતી.

જેન્નાએ કહ્યું, '' તેમનો ફિયાન્સ આમ તો વધુ રોમેન્ટિક નથી, પરંતુ આ વખતે તેણે ખૂબ મોટું કામ કરી બતાવ્યું છે. ''

ખેતરમાં 'MARRY ME' લખ્યા પછી ટોમે જેનને બોલાવી અને તેની આંખો બંધ કરી દીધી. જેને તેની આસપાસ કેટલાક અવાજો સાંભળ્યા તો તેને લાગ્યું કે કદાચ ટોમ કોઈ નવી ગાય લઈ આવ્યો છે.

પરંતુ જ્યારે જેને આંખ ખોલી ત્યારે લગ્ન માટેનો આ રીતે નવાઈ પમાડનારો પ્રસ્તાવ જોઈને તે દંગ રહી ગઈ અને અંતે જેનાએ ટૉમનો આ પ્રસ્તાવ સ્વિકારી લીધો.

\n\ntl;dr:

કોઈ પ્રેમી પોતાની પ્રેમિકાને લગ્ન કરવા માટે કેવી રીતે પ્રપોઝ કરે?


ગલ્ફ તણાવ : ઈરાને કહ્યું ખાડી દેશોથી દૂર રહે વિદેશી તાકાતો, UNમાં શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે\nઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રૂહાનીનું આ નિવેદન એવે વખતે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકાએ સાઉદી અરેબિયા અને સંયુકત આરબ અમિરાતમાં પોતાની લશ્કરી ટુકડીઓ મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

હસન રૂહાનીએ કહ્યું કે 'વિદેશી તાકાતો કાયમ દુઃખ અને દર્દ જ લઈને આવી છે. આ વિદેશી શક્તિઓનો ઉપયોગ હથિયારોની સ્પર્ધા ન થવી જોઈએ. '

કેટલાક દિવસો અગાઉ સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મોટી તેલ કંપની અરામકો પર ડ્રોન હુમલો થયો હતો અને એ પછી ખાડીમાં તણાવ વધ્યો છે.

અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયા આ હુમલા માટે ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવે છે. જોકે, ઈરાન આવા કોઈ હુમલામાં હાથ હોવાનો ઇન્કાર કરે છે.

ઈરાન સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે

ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધની યાદમાં પરેડ

ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ 1980થી 1988 સુધી ચાલેલા ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધની વર્ષગાંઠ નિમિત્તે ભાષણ આપી રહ્યા હતા.

તેમણે ભાષણમાં કહ્યું કે 'વિદેશી તાકાતો આપણા લોકો વિસ્તારમાં મુશ્કેલી અને અસુરક્ષા પેદા કરી શકે છે. '

એમણે અન્ય દેશની સેનાઓની તહેનાતીને 'આપદા' ગણાવી તેમને ખાડી દેશોથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી.

એમણે કહ્યું 'જો આટલી જ ફિકર હોય તો તેમણે અમારા વિસ્તારને હથિયારોની સ્પર્ધામાં ન જોતરવો જોઈએ. તમે અમારા વિસ્તારો અને દેશોથી જેટલા દૂર રહેશો એટલા અમે વધારે સુરક્ષિત રહીશું. '

હસન રૂહાનીએ એમ પણ કહ્યું કે તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની આગામી સામાન્ય સભામાં ખાડી દેશો માટે નવો શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે.

જોકે, એમણે શાંતિ પ્રસ્તાવની વધારે વિગતો ન આપી પરંતુ એવું ચોક્કસ કહ્યું કે અન્ય દેશોના સહયોગથી સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુજમાં શાંતિ સ્થાપી શકાય છે.

હસન રૂહાનીએ એમ પણ કહ્યું કે જે જૂની ભૂલો એમના પડોશી દેશોએ કરી છે એમાંથી શીખ લેવા માટે ઈરાન તૈયાર છે.

એમણે કહ્યું કે 'આ સંવેદનશીલ અને બેહદ મહત્ત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક પળે હું મારા પડોશી દેશો સાથે દોસ્તીનો હાથ લંબાવવાની પહેલ કરું છું. '

આ સાથે યમનમાં હાજર હૂતી વિદ્રોહીઓએ પણ શાંતિની અપીલ કરી છે. એમણે કહ્યું કે જો સાઉદી અરેબિયાના શાહી પરિવાર એમના સહયોગીઓ પર હુમલા બંધ કરી દે તો તેઓ પણ તમામ પ્રકારાના હુમલાઓ રોકી દેશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સાઉદીની તેલ કંપની અરામકો પર હુમલાની જવાબદારી હૂતી વિદ્રોહીઓએ સ્વીકારી હતી.

યમનમાં હાજર અમેરિકાના વિશેષ દૂત માર્ટિન ગ્રિફિથે એક નિવેદન આપીને કહ્યું હતું કે આ એક ખાસ મોકો છે જ્યારે તેઓ આગળ વધીને યમનમાં હિંસા, સૈન્ય વૃદ્ધિ અને બેજવાબદાર નિવેદનો ઓછા કરી શકે છે.

અમેરિકાએ શું કહ્યું...\n\ntl;dr:

ગઈ કાલે ઈરાનના મેજર જનરલે અમેરિકાને ચેતવણી આપ્યા પછી આજે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રૂહાનીએ કહ્યું વિદેશી તાકાતો ખાડી દેશોની સુરક્ષા માટે ખતરો બની રહી છે એટલે તેઓ તેનાથી દૂર રહે.


ગળાના કેન્સરના દર્દીઓને માત્ર 65 રૂપિયાના ખર્ચે વાચા આપતું યંત્ર\nઆ યંત્ર દર્દીના ગળામાં બેસાડવામાં આવે છે

ભારતમાં દર વર્ષે આશરે 30,000 લોકો સ્વરપેટીનાં કેન્સરનો ભોગ બને છે.

એવા દર્દીઓ પાસે કેન્સરના આગલા તબક્કામાં તેમની સ્વરપેટી કઢાવી નાખવા સિવાયનો કોઈ વિકલ્પ રહેતો નથી. પરિણામે તેઓ મૂક થઈ જાય છે.

મૂળ સ્વરપેટીનાં સ્થાને પ્રોસ્થેટિક વૉઇસ બોક્સ બેસાડવાની સર્જરી માટે આશરે 1,000 ડોલરનો એટલે કે અંદાજે 65,000 રૂપિયાનો ખર્ચ થાય છે. એટલો ખર્ચ ઘણા દર્દીઓને પરવડતો નથી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

બેંગ્લોરના હેલ્થ કેર ગ્લોબલ ખાતે સર્જિકલ ઑન્કોલૉજિસ્ટ તરીકે કાર્યરત ડૉ. વિશાલ રાવે કહ્યું હતું કે ''આપણે ત્યાં રોગની સારવારનો ખર્ચ જાતે ઉપાડવો પડે છે અને મોટા પ્રમાણમાં નાણાં ખર્ચવાનું બધાને પરવડતું નથી."

"આ કારણસર મને લાગ્યું હતું કે સ્વરપેટીનાં કેન્સરના દર્દીઓ ફરી બોલતાં થાય એ માટે તેમને મદદ કરવાની તાતી જરૂર છે. બોલવું એ દરેક વ્યક્તિનો અધિકાર છે, વિશેષાધિકાર નથી.''

દર્દીની વ્યથાએ વિચારતા કર્યા

ડો. વિશાલ રાવ માને છે કે દરેક દર્દીને ઉચ્ચ કક્ષાની સારવાર મળવી જોઈએ.

નારાયણ સ્વામીનાં ગળામાંથી કેન્સરને કારણે સ્વરપેટી કાઢવી પડી હતી.

એ કારણે તેઓ બોલી શકતા ન હતા અને તેની તેમનાં જીવન પર માઠી અસર પડી હતી.

નારાયણ સ્વામીએ કહ્યું હતું, ''હું જે કંપનીમાં કામ કરતો હતો, ત્યાંના કામદાર સંગઠનનો નેતા હતો."

''હું અન્ય કામદારોને મદદ કરતો હતો. મારો અવાજ ચાલ્યો જતાં હું તેમના માટે નિરુપયોગી બની ગયો હતો.''

નારાયણ સ્વામીએ ઉમેર્યું હતું, ''અવાજ ગુમાવી દેવાનું મારા માટે જીવન ગુમાવી દેવા જેવું હતું."

''હું મારા જીવનનો અંત આણવા ઈચ્છતો હતો. મને આનંદ થાય એવું કંઈ પણ હું કરી શકતો ન હતો.''

નારાયણ સ્વામી જેવા દર્દીઓની વ્યથા સાંભળ્યા બાદ ડૉ. વિશાલ રાવ તેમને મદદ કરવાની દિશામાં વિચારતા થયા હતા.

સૌને પોસાય તેવી કૃત્રિમ સ્વરપેટી બનાવવા એક દોસ્તે ડૉ. વિશાલ રાવને સૂચન કર્યું હતું. ડૉ. વિશાલ રાવ જાણે કે એ સૂચનની રાહ જ જોતા હતા.

તેમણે તેમના ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એન્જિનિયર દોસ્ત શશાંક સાથે મળીને વોઈસ બોક્સ બનાવવાની દિશામાં કામ શરૂ કર્યું હતું.

બે વર્ષની મહેનતના અંતે તેમણે 'ઓમ વોઇસ બોક્સ' વિકસાવ્યું.

એકાદ સેન્ટિમીટરનું કદ ધરાવતાં એ ડિવાઇસની કિંમત છે લગભગ એક ડોલર.

કેન્સરના જે દર્દીઓની સ્વરપેટી કાઢી નાખવામાં આવી હોય તેમના ગળામાં ઓમ વૉઇસ બોક્સ બેસાડી શકાય છે.

અનેકને મળ્યું નવજીવન

ASIA INNOVATORS માત્ર રૂ. 65માં ફરી...\n\ntl;dr:

ડૉ. વિશાલ રાવ ભારતમાં ગળાના કેન્સરના દર્દીઓનું જીવન બદલવામાં મદદ કરી રહ્યા છે.


ગળામાંથી નીકળ્યો 3 પઈનો સિક્કો અને 25 વર્ષે મહિલાને વાચા મળી\nમૅરી મૅકાર્ડી સાથે આવું જ થયું છે. તેઓ એક વાર બીમાર પડ્યાં પછી તેમનો અવાજ નહોતો નીકળી શકતો અને પછી 12 વર્ષ સુધી એક મૂંગી છોકરીની જેમ જિંદગી જીવીને એક દિવસ અચાનક તેમનો અવાજ પાછો મળી ગયો.

વાત 1970ની છે. બ્રિટનમાં જન્મેલાં મૅરી મૅકાર્ડીની ઉંમર ત્યારે 12 વર્ષની હતી, જ્યારે તેઓ તેમનાં માતાપિતા સાથે ઑસ્ટ્રેલિયા ગયાં હતાં.

ફેબ્રુઆરી 1970માં લંડનનું ઠંડું હવામાન છોડીને મૅરીએ ઑસ્ટ્રેલિયામાં પગ મૂક્યો.

મૅરી ધીમેધીમે ઑસ્ટ્રેલિયાની ભાષા શીખવાં લાગ્યાં અને પોતાની નવી જિંદગી શરૂ કરવા લાગ્યાં. પરંતુ એક મહિના પછી તેમના જીવનમાં બધું બદલાઈ ગયું.

બીમારી બાદ સ્વાસ્થ્ય સુધર્યું પણ અવાજ જતો રહ્યો.

મૅરીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "એક દિવસ સવારે ઊઠી ત્યારે મને શરદી-ખાંસી હતી. એક-બે દિવસમાં મને ખબર પડી કે મને બ્રોન્કાઇટિસ છે."

"એક અઠવાડિયા સુધી ગળું ખરાબ રહ્યું અને બહુ તાવ પણ હતો. બાદમાં તાવ ઊતર્યો, ફેફસાંનું ઇન્ફેક્શન દૂર થયું અને મારી તબિયત સુધરી. પરંતુ અંદાજે છ અઠવાડિયાં પછી પણ ગળામાંથી અવાજ ન નીકળ્યો."

મૅરીને અંદાજ નહોતો કે તેમની સાથે શું થઈ રહ્યું હતું.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેમને લાગ્યું કે ગમે ત્યારે તેઓ ફરીથી પહેલાંની જેમ બોલવા લાગશે. પણ એવું ન થયું અને મૅરીએ ધીમેધીમે એવું માની લીધું કે હવે તેઓ ક્યારેય બોલી નહીં શકે.

મૅરી કહે છે, "પહેલાં તો હું ઘણી પરેશાન થઈ ગઈ. પણ પછી મેં હિંમતથી કામ લીધું. મને ખબર નહોતી કે હું શું કરીશ."

મૅરી માત્ર બોલી શકતાં નહોતાં એટલું જ નહીં, પણ તેઓ કોઈ પણ પ્રકારનો અવાજ પણ કાઢી શકતાં નહોતાં.

ખાંસી ખાતાં ત્યારે પણ અવાજ નહોતો આવતો અને હસતાં ત્યારે પણ કોઈ અવાજ નહોતો નીકળતો.

મૅરી કહે છે કે ડૉક્ટરોની તપાસમાં પણ કોઈ કારણ સામે ન આવ્યું.

તેણી કહે છે, "પહેલાં લાગ્યું કે મને લૈરિન્ઝાઇટિસ છે. પછી ખબર પડી કે આ હિસ્ટેરિકલ મ્યુટિઝ્મ છે."

1990ના દાયકામાં વપરાશમાં આવેલા આ શબ્દ હિસ્ટેરિકલ મ્યુટિઝ્મનો અર્થ છે એવો છે કે શરીરમાં બધું સામાન્ય રહેતું હોય છે, પરંતુ ગળાતંત્રમાં કંઈક ગરબડ થાય છે. ઘણી વાર ડૉક્ટર માને છે કે વ્યક્તિ જાણીજોઈને વાત નથી કરી રહી.

મૅરી કહે છે, "ન તો હું જિદ્દી હતી કે ન તો ચૂપ રહેવા માગતી હતી. હું કોઈને કશું કહી શકતી નહોતી. ફોન પર વાત કરવું અશક્ય થઈ ગયું હતું અને મુશ્કેલીમાં ફસાઈ તો બૂમ પણ પાડી શકતી નહોતી."

તેણી કહે છે કે એક વાર તે મિત્રો સાથે પર્વત પરથી નીચે આવતાં વચ્ચે ફસાઈ ગઈ હતી, પરંતુ...\n\ntl;dr:

તમે સંપૂર્ણ રીતે સામાન્ય હોવ અને એક દિવસ અચાનક તમારો અવાજ બંધ થઈ જાય તો શું થાય? તમે બોલવાનો પ્રયાસ કરો પરંતુ તમારા ગળામાંથી અવાજ જ ન નીકળે અને પછી વર્ષો પછી એક ચમત્કારની જેમ તમારો અવાજ પાછો આવી જાય.


ગાંજાથી કોરોના વાઇરસની સારવાર થઈ શકે?\nઅમે સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરસ થઈ રહેલા આવા જ કેટલાક દાવા અને માહિતીઓની તપાસ કરવાનો પ્રયત્નો કર્યો. આ વીડિયોમાં અમે તમને આવી જ કેટલીક માન્યતાઓનું સત્ય જણાવીશું.

સોશિયલ મીડિયામાં ઘણા લોકો દાવો કરી રહ્યા છે કે ગાંજાથી કોરોનાની સારવાર થઈ શકે છે? અમે સોશિયલ મીડિયા પર કરાઈ રહેલા આ દાવાની તપાસ કરી હતી.

હજારો લોકોએ સોશિયલ મીડિયા પર એવા લેખ શૅર કર્યા છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ગાંજાથી કોરોના વાઇરસની સારવાર થઈ શકે છે. આ પૈકી કેટલાય લેખનાં મથાળાં ભ્રામક અને ગુમરાહ કરનારાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

સમગ્ર વિશ્વમાં કોરોના વાઇરસના કેસો દિવસેને દિવસે વધતા જઈ રહ્યા છે, ત્યારે સોશિયલ મીડિયા પર અવારનવાર જોવા મળતી ખોટી અને ગેરમાર્ગે દોરનારી માહિતી પરિસ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી રહી છે.


ગાંજાના સેવનથી શું ફાયદો થઈ શકે અને શું નુકસાન?\nવાસ્તવિકતા એ છે કે વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોમાં ગાંજાના ઔષધીય ગુણોની ચર્ચા થઈ રહી છે.

ગાંજાના છોડના એવા પણ પ્રકારો છે જે લત લગાવતા નથી અને એટલા નશીલા પણ નથી.

તેનાથી આંચકી આવવી, માનસિક રીતે વિક્ષિપ્ત થવું તેમાં દર્દીને શાંત કરવા અને કૅન્સરમાં પણ દર્દીઓની પીડા ઓછી કરવા માટે તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

તો શું ગાંજાનું સેવન શરીર માટે હાનિકારક છે અને તેના શું ફાયદા અને નુકસાન થઈ શકે તેની આ વીડિયોમાં ચર્ચા કરીશું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

હાલમાં ગાંજાના સેવનને લઈને મીડિયા અનેક પ્રકારની વાતો ચાલી રહી છે. જોકે ગાંજાના કેટલાક ફાયદા પણ હોવાની ચર્ચા થઈ રહી છે.


ગાંજો ખરેખર આટલો ખતરનાક છે કે તપાસ એજન્સીઓએ ઘાતક બનાવી દીધો?\nહિન્દી ફિલ્મ ઉદ્યોગના સ્ટાર લોકોનાં નામો ઊછળી રહ્યાં છે અને નશીલા પદાર્થોની દાણચોરી કરનારાની ટોળકીના વિવાદો વચ્ચે ગાંજો ઉગાડનારા નાના ખેડૂતો પર શું અસર થશે તે સમજવા માટે હજી ઘણો સમય લાગશે.

જોકે એટલું નક્કી છે કે આ વિવાદના કારણે ગાંજાના છોડના ઔષધીય ગુણો વિશે ચાલી રહેલાં સંશોધનો તથા નશા માટેના નહીં અને લત ના લગાડતા છોડના પ્રકારો પરના વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો પર પણ તેની અસર પડી શકે છે.

તપાસ સંસ્થાઓ અને મીડિયામાં ગાંજા અને બીજા નશીલા (રાસાયણિક) પદાર્થોને એક જ નજરથી જોવામાં આવી રહ્યા છે. તેના કારણે સામાન્ય જનતાના મનમાં એવી છાપ ઊભી થઈ રહી છે કે ગાંજાનો છોડ માત્ર ખરાબ નથી, પરંતુ બહુ જ હાનિકારક છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આવી છાપ પડી રહી છે ત્યારે વાસ્તવિકતા એ છે કે વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોમાં ગાંજાના ઔષધીય ગુણોની ચર્ચા થઈ રહી છે. ગાંજાના છોડના એવા પણ પ્રકારો છે જે લત લગાવતા નથી અને એટલા નશીલા પણ નથી.

તેનાથી આંચકી આવવી, માનસિક રીતે વિક્ષિપ્ત થવું તેમાં દર્દીને શાંત કરવા અને કૅન્સરમાં પણ દર્દીઓની પીડા ઓછી કરવા માટે તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

ત્વચાની ઘણી બીમારીઓ અને સ્ક્લેરોસિસ જેવી બીમારીમાં પણ તે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.

બેંગલુરુમાં આવેલી નમ્રતા હેમ્પ કંપનીના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર હર્ષવર્ધન રેડ્ડી સિરુપાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે, "આ વિવાદોની એવી અસર થશે કે ગાંજાની ખેતી તથા ઔદ્યોગિક અને ઔષધીય ઉત્પાદનો માટે ગાંજાના ઉપયોગની મંજૂરી માટેની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે તેમાં વિલંબ થઈ શકે છે. ગાંજા માટે નિયંત્રક વ્યવસ્થા બનાવવા માટેની પ્રક્રિયા ત્રણથી ચાર વર્ષ પાછી ઠેલાઈ જશે."

સિરુપા જેવી ચિંતા ઘણા વેપારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓને છે, જેમણે આ ક્ષેત્રમાં કાયદામાં બદલાવ સાથે નવી તકો ઊભી થશે તેવી આશા સાથે પ્રવેશ કર્યો હતો.

કાયદામાં પરિવર્તન સાથે ગાંજાની ખેતી, ઉત્પાદનની પ્રક્રિયા, કાપડઉદ્યોગમાં તેનો ઉપયોગ, ઔષધી અને સારવારમાં તેના ઉપયોગ માટેની મંજૂરીઓ મળશે તેવી આશા વેપારીઓને હતી.

આ વેપારીઓનો અંદાજ છે કે 2025 સુધીમાં ગાંજાની ખેતી અને તેના ઉત્પાદનોનું બજાર દોઢસો અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી શકે છે.

ભારતમાં ગાંજાને કારણે કેટલું જોખમ છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

દિલ્હીની એઇમ્સમાં આવેલા નેશનલ ડ્રગ ડિપેન્ડન્સ ટ્રીટમેન્ટ સેન્ટર (NDDTC) અને મનોચિકિત્સા વિભાગના પ્રોફેસર ડૉક્ટર અતુલ અમ્બેકરે બીબીસીને જણાવ્યું કે, "મૂળભૂત રીતે આ બાબતમાં ઘણી બધી દુવિધાઓ છે. આ બાબતમાં શું માન્ય રહેશે અને...\n\ntl;dr:

ડ્રગની હેરફેર કરનારા, બોલીવૂડ અને ચંદન ચોર આ બધા વચ્ચેની સાઠગાંઠ હાલના સમયમાં ભારે ચર્ચામાં છે. મનોરંજનની દુનિયા અને મીડિયા જગતમાં પણ આ ઊહાપોહની અસરો દેખાવા લાગી છે.


ગાંધી ટોપી પહેરનારા દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઇનો 'અત્યંજ' પ્રેમ\nમોતીભાઈ અમીનની પ્રેરણાથી ઢસામાં એક જાહેર પુસ્તકાલય પણ શરૂ કર્યું

આઝાદીના સાત દાયકા પછી પણ ગુજરાતમાં અસ્પૃશ્યતા રહિત ગામ મળવું - શોધવું મુશ્કેલ છે.

પણ આજથી એક સદી પહેલા સૌરાષ્ટ્રમાં એક એવા રાજવી થયા જેમણે 'હરિજનો'ને પોતાની પાસે બેસાડ્યા. ગળે લગાવ્યાં.

એટલું જ નહીં આ રાજવીએ તેમના છેલ્લા સંતાનના જ્ન્મ પહેલા જાહેર કર્યું કે 'જો દીકરી જન્મશે તો તેને હરિજન દિકરા સાથે પરણાવશે'.

આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ સૌરાષ્ટ્રના ઢસા અને રાય-સાંકળીના રાજા દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઈની.

જાણીતા લેખક રાજમોહન ગાંધીએ ગોપાળદાસ દેસાઈનું જીવન-ચરિત્ર આલેખતું પુસ્તક લખ્યું છે. આ પુસ્તકનું નામ છે : 'પ્રિન્સ ઓફ ગુજરાત, ધ એક્સ્ટ્રાઑર્ડિનરી સ્ટોરી ઓફ પ્રિન્સ દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઇ : 1887-1951'.

એક સદી પહેલા સમાનતાના સિદ્ધાંતને ચરિતાર્થ કરનાર દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઈનું જીવન ઘટનાપ્રધાન રહ્યું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઇ વસોના નાગરિક સાથેની તસવીર

૧૮૮૭માં જન્મેલા ગોપાળદાસ દેસાઈનું મૂળ વતન નડિયાદ પાસે આવેલું વસો.

વસોના દરબાર અંબાઈદાસને કોઈ સંતાન નહીં એટલે તેમણે તેમની બહેન સમજુબાના દીકરા એટલે કે ભાણેજ ગોરધનને દત્તક લીધો.

દત્તક પુત્રને પોતાનો વારસ જાહેર કરી એને નવું નામ આપ્યું ગોપાળદાસ. અંબાઈદાસના અવસાન પછી ૧૯૧૧માં ગોપાળદાસે વિધિવત રીતે રાજ-કારભાર સંભાળ્યો.

સૌરાષ્ટ્રનું ઢસા અને રાય-સાંકળી તેમના તાબામાં, દેખરેખ હેઠળ આવ્યું.

૧૯૧૧માં જ્યારે ગોપાળદાસે ઢસા અને રાય-સાંકળીના રાજવી તરીકે સુકાન સંભાળ્યુ ત્યારે એ રાજ્યનો વિસ્તાર બાર ચોરસ માઇલનો હતો અને વસતી હતી માત્ર ૧૫૦૦ની.

રાજા બનતાની સાથે જે તેમણે જાહેર કર્યું કે 'રાજ્યમાં દરેક વ્યકિત વિના સંકોચે તેમનો સીધો સંપર્ક કરી શકે છે'.

'રાજ્ય સંભાળ્યા પછી ટુંક સમયમાં જ ગોપાળદાસ પ્રજા જીવનમાં ઓતપ્રોત થઈ ગયા. સમાજના તમામ વર્ગ અને જાતિના લોકોએ સાથે મળી દાંડીયા-રાસ રમવાનું શરૂ કર્યું.

'અસ્પૃશ્યો'ને પણ તેમાં જોડ્યા અને તેમની સાથે દાંડિયા-રાસ રમ્યા. એક સદી પહેલા આ એક ક્રાંતિકારી પગલું હતું.

અત્યંજો માટે કૂવો

દરબાર ગોપાળદાસ માટે રાજ્યની તમામ પ્રજા સમાન હતી. પણ પ્રજામાં તો જ્ઞાતિ ભેદભાવોના મૂળિયાં ઊંડા ઉતરેલા હતા. બરોબર આ જ સમયે એક પ્રસંગ બન્યો.

ઢસામાં અંત્યજો (હરિજનો અથવા દલિતો) માટે પીવાના પાણીનો પોતાનો આગવો કોઈ કૂવો નહોતો.

ગામ લોકો જાહેર કૂવામાંથી તેમને પાણી ભરવા દેતા નહીં. એટલે જે તળાવમાં...\n\ntl;dr:

હાલમાં જ ગુજરાતમાં દલિતોના એક સમૂહે સરકારને પડકાર ફેંક્યો અને કહ્યું કે 'તમે ગુજરાતમાં એક ગામ એવું બતાવો કે જ્યાં અસ્પૃશ્યતા ન હોય'.


ગાંધી પરિવારના INS વિરાટમાં પ્રવાસ અંગે નરેન્દ્ર મોદીએ આક્ષેપ કર્યો એ કિસ્સો શું છે?\nઆ વખતે સ્થળ હતું દિલ્હીનું રામલીલા મેદાન. બુધવારે રાજધાનીમાં પોતાની પ્રથમ ચૂંટણીલક્ષી રેલી સંબોધતી વખતે વડા પ્રધાન મોદીએ કૉંગ્રેસ પર હુમલો કર્યો અને કહ્યું કે જ્યારે કૉંગ્રેસનાં કારનામાંના ખુલાસા કરીએ છીએ તો કૉંગ્રેસને ગુસ્સો કેમ આવે છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બુધવારે આક્ષેપ કર્યો કે જ્યારે રાજીવ ગાંધી વડા પ્રધાન હતા તો ગાંધી પરિવાર યુદ્ધજહાજ આઈએનએસ વિરાટનો ઉપયોગ ખાનગી ટૅક્સીના રૂપમાં કરતો હતો.

રાજધાનીમાં સાત સંસદીય બેઠકો માટે 12 મેના રોજ ચૂંટણી થવાની છે તે પહેલાં અહીં પોતાની પ્રથમ રેલીમાં મોદીએ આરોપ લગાવ્યો કે ગાંધી પરિવારે રજાઓ માટે યુદ્ધજહાજનો ઉપયોગ કરી તેનું અપમાન કર્યું.

મોદીએ આ પહેલાં રાજીવ ગાંધી પર આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમનો અંત 'ભ્રષ્ટાચારી નંબર 1'ના રૂપમાં થયો હતો.

નરેન્દ્ર મોદીએ શું કહ્યું હતું?

શું તમે ક્યારેય સાંભળ્યું છે કે કોઈ પોતાના પરિવાર સાથે યુદ્ધજહાજમાં રજાઓ માણવા જાય? તમે આ સવાલ પર હેરાન ન થાવ. આ થયું છે અને આપણા જ દેશમાં થયું છે.

કૉંગ્રેસના સૌથી મોટા આ નામદાર પરિવારે દેશની આન-બાન-શાન આઈએનએસ વિરાટનો પોતાની પર્સનલ ટૅક્સીની જેમ ઉપોયગ કર્યો હતો. આ વાત ત્યારની છે જ્યારે રાજીવ ગાંધી દેશના વડા પ્રધાન હતા અને 10 દિવસ માટે રજા માણવા નીકળ્યા હતા.

આઈએનએસ વિરાટ એ સમયે સરહદની સુરક્ષા માટે તહેનાત હતું, પરંતુ રજા માણવા જઈ રહેલા ગાંધી પરિવારને લેવા માટે તેને મોકલવામાં આવ્યું. એ બાદ તેમના સમગ્ર પરિવારને લઈને આઈએનએસ વિરાટ એક ખાસ દ્વીપ પર રોકાયું... 10 દિવસ સુધી રોકાયું.

રાજીવ ગાંધી સાથે રજા માણનારાઓમાં તેમના સાસરા પક્ષના લોકો પણ હતા. સવાલ એ છે કે શું વિદેશીઓને ભારતના યુદ્ધજહાજ પર લઈ જઈને દેશની સુરક્ષા સાથે ચેડાં કરવામાં આવ્યાં હતાં? કે એટલા માટે કે તેઓ રાજીવ ગાંધી હતા અને તેમના સાસરી પક્ષના હતા.... ઇટાલીથી આવ્યા હતા.

વડા પ્રધાન મોદીએ દાવો કર્યો હતો કે રાજીવ ગાંધીના નેતૃત્વવાળી તત્કાલિન સરકાર અને નેવીએ તેમના પરિવાર અને સાસરી પક્ષની મેજબાની કરી અને તેમની સેવામાં એક હેલિકૉપ્ટર પણ લગાવ્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શું છે મામલો?

નરેન્દ્ર મોદીએ 21 નવેમ્બર 2013ના રોજ ઇન્ડિયા ટુડેમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલનો હવાલો આપતા કહ્યું કે શું કોઈ ક્યારેય કલ્પના કરી શકે છે કે ભારતીય સૈન્યદળના યુદ્ધજહાજનો ખાનગી રજાઓ માટે ટૅક્સીના રૂપમાં ઉપયોગ કરી શકાય છે?

વિમાનવાહક આઈએનએસ વિરાટને ભારતીય નેવીની સેવામાં...\n\ntl;dr:

પૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીને 'ભ્રષ્ટાચારી નંબર વન' કહ્યા બાદ નરેન્દ્ર મોદીએ ફરી એક વાર ચૂંટણી રેલીમાં રાજીવ ગાંધી પર નિશાન સાધ્યું છે.


ગાંધી'વધ' કેસમાં સાવરકર નિર્દોષ બહાર આવ્યા હતા - ગડકરી\nકેન્દ્રીય પરિવહનમંત્રી નીતિન ગડકરી ભાજપના એક પ્રભાવશાળી નેતા છે અને આ તેમનું હોમગ્રાઉન્ડ છે. નાગપુર તેમનું કાર્યક્ષેત્ર રહ્યું છે.

જોકે ચૂંટણીપ્રચારની શરૂઆતમાં તેઓ બહુ જોવા મળ્યા નહોતા, પરંતુ હવે અચાનક પ્રચારમાં સક્રિય થયા છે.

બીબીસી મરાઠી સર્વિસના સંપાદક આશિષ દીક્ષિતે ગડકરીનો ઇન્ટરવ્યૂ કર્યો અને આ તમામ વિષયો પર ચર્ચા કરી.

પ્રશ્ન : મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણી થઈ રહી છે. ત્યાં પહેલાં દુષ્કાળ હતો પછી પૂર આવ્યું, પરંતુ ત્યાં ચર્ચા કાશ્મીરની થાય છે, 370ની. વિપક્ષ વારંવાર પૂછી રહ્યો છે કાશ્મીર ક્યાંથી આવ્યું મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણીમાં.

જવાબ : જુઓ, કાશ્મીર એક રાષ્ટ્રીય અને મહત્ત્વનો મુદ્દો છે. કૉંગ્રેસ અને રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ આ મુદ્દાના વિરોધમાં સતત ચર્ચા કરી રહ્યા છે અને જ્યારે મહારાષ્ટ્ર દેશમાં છે ત્યારે રાષ્ટ્રીય પ્રશ્નોની ચર્ચા થવી સ્વાભાવિક છે.

પ્રશ્ન : પણ આર્થિક સંકટ છે, પૂર છે દુષ્કાળ છે, તેની ચર્ચા ક્યારે થશે?

જવાબ : પૂર અને દુષ્કાળ હાલ તો નથી. સરકારના કારણે પૂર અને દુષ્કાળ હોતાં નથી. આ પાણી વધારે ઓછું થવાના કારણે થાય છે. આ પ્રકૃતિનું ચક્ર હોય છે. પરંતુ સરકારે રાહત અને બચાવને લઈને ખૂબ જ સારું કામ કર્યું છે અને આ વખતે કોઈ વિવાદ નથી.

પ્રશ્ન :  જો 370 ચર્ચા કરીએ તો કાશ્મીરમાં પહેલાં જેવી સ્થિતિ હતી તેવી જ હાલત હતી. હાલ જનજીવન પાટે આવ્યું નથી. તો આગળનો શું વિચાર છે?

જવાબ : મને આવું લાગતું નથી. હાલ કાશ્મીરમાં સ્થિતિ ઘણી સામાન્ય છે. આતંકવાદી ઘટનાઓની સંખ્યા ઘણી ઘટી ગઈ છે.

પાકિસ્તાન ત્યાં સતત બિનજરૂરી હરકત કરતું હતું, આતંકવાદી અને આતંકવાદી સંગઠનોને મોકલવા માટે મદદ કરે છે. આને કાબૂમાં કરતા ભારતનું સૈન્ય અને પોલીસના લોકો શહીદ થયા છે અને કાશ્મીરની સ્થિતિ સામાન્ય છે. ત્યાં પણ વિકાસ થશે. હું મારા વિભાગ દ્વારા કાશ્મીર માટે વિશેષ નીતિ પણ બનાવી રહ્યો છું.

પ્રશ્ન :  તમે કહીરહ્યા છો કે કાશ્મીરમાં સ્થિતિ સામાન્ય છે. પણ શ્રીનગરમાં અમારા જે રિપોર્ટર છે તેઓ હાલ પણ કહી રહ્યા છે કે કાશ્મીર સામાન્ય થયું નથી. હાલ પણ બાળકો શાળાએ જતાં નથી, દુકાનો ખૂલી રહી નથી. હાલમાં ત્યાં એક મજૂરની હત્યા પણ થઈ છે, તો તમે કેવી રીતે કહી શકો છો કે સ્થિતિ સામાન્ય છે?

જવાબ : એક-બે નાનીમોટી ઘટનાઓ થતી હશે. પરંતુ સામાન્ય રીતે બાળકો શાળાએ જઈ રહ્યાં છે. તેમનું જનજીવન સામાન્ય સ્થિતિમાં આવી ગયું છે અને ઉદ્યોગ-વ્યવસ્થા પણ સારી રીતે ચાલી રહી છે. સફરજનની...\n\ntl;dr:

મહારાષ્ટ્રમાં વિધાનસભા ચૂંટણીનું પ્રચાર-અભિયાન ચાલી રહ્યું છે. ભાજપ કાશ્મીર અને અનુચ્છેદ 370ને ચૂંટણીનો મુદ્દો બનાવી રહી છે. આની સાથે જ ભાજપે જાહેર કરેલા પોતાના ઘોષણાપત્રમાં કહ્યું છે કે તેમની સરકાર ફરીથી આવશે તો સાવરકરને ભારતરત્ન આપવામાં આવશે.


ગાંધી, ગોડસે, RSS : ગૌરવ અને શરમનું રાજકારણ - દૃષ્ટિકોણ\nગાંધીજી પ્રત્યે બધાને આદર હોય એવું જરૂરી નથી. ઘણા તેમની સામે નાનામોટા વાંધા ધરાવે છે. એ તો હોય. માણસમાત્ર, વાંધાને પાત્ર. પરંતુ વાંધો પડે તે માણસને મારી નાખવાનો અને રાષ્ટ્રહિતના નામે એ હત્યાને વાજબી ઠરાવવી - એ બંને બાબતો સામાન્ય સભ્યતાથી વિરુદ્ધની છે.

જો તેને સ્વીકારી લેવામાં આવે તો પછી બીજું ઘણું પણ આપણે સ્વીકારી લેવાનું થાય.

જેમ કે, વિચારભેદ ધરાવતા માણસને દેશભક્તિની પોતાની (મર્યાદિત-સંકુચિત) સમજ પ્રમાણે મારી શકાય, તો બંગાળમાં ભાજપ-તૃણમૂલ પક્ષના ગુંડાઓથી મારામારી પણ કરી શકાય, કૉંગ્રેસથી 1984નો શીખ હત્યાકાંડ આચરી શકાય, ભાજપથી 2002નો ગુજરાત હિંસાચાર પણ આચરી શકાય.

આ બધાની પાછળ રહેલો 'સિદ્ધાંત' તો એક જ છે.

ગોડસે દેશભક્ત હતો?

એક હત્યારાને, એ પણ ગાંધીજી જેવી વ્યક્તિની હત્યા કરનારાને, દેશભક્તનો દરજ્જો આપીને દેશભક્તિના ખ્યાલને એટલો નીચો લઈ જવો કે કેમ, એ પહેલો સવાલ છે. (ગાંધીજી વિશે ગોડસેનું પણ મૂલ્યાંકન એવું તો હતું કે તેમને ગોળી મારતાં પહેલાં, તેમના પ્રદાન બદલ પ્રણામ કરવાં પડે.)

દેશભક્તિનો ઉપયોગ ધાક જમાવવા કરનારા માટે તો, તેમના પૂર્વગ્રહોનો જેના પૂર્વગ્રહો સાથે મેળ ખાઈ જાય એ બધા દેશભક્ત.

એક તરફ ત્રાસવાદવિરોધી કાર્યવાહીની દુહાઈ દેવાની અને બીજી તરફ ત્રાસવાદવિરોધી કાર્યવાહીમાં મૃત્યુ પામનાર હેમંત કરકરે વિશે બેફામ બોલનાર પ્રજ્ઞા ઠાકુરને ઉમેદવાર તરીકે પણ ચાલુ રાખવાનાં.

આ થયો રાજકીય સ્વાર્થે રંગાયેલી કહેવાતી દેશભક્તિનો એક પ્રકાર. એ પ્રકાર અનુસાર જ 'રાષ્ટ્રપિતા'ના હત્યારાને દેશભક્ત ગણાવી શકાય. એ સિવાય નહીં.

'દેશભક્તિ' જેવા શબ્દો મનમાં અનુભવવાની અને દેશવાસીઓને મદદરૂપ થવાની ભાવના તરીકે હોઈ શકે. તેનો ઉપયોગ પોતાના મિથ્યાભિમાન-સ્વાર્થ-પૂર્વગ્રહો-કુંઠાઓ સંતોષવા અને બીજાને ફટકારવા માટે કરતા હોય, એવા લોકો જ ગોડસેને દેશભક્ત ગણી શકે.

જેમના 'દેશ'ના ખ્યાલમાં બહુરંગી વૈવિધ્યનો નહીં, ઉપરથી લાદેલી 'સમરસતા'-એકરૂપતાનો મહિમા હોય, એવા લોકો પણ ગોડસેને દેશભક્ત ગણી શકે.

પાકિસ્તાનમાં કટ્ટરતાવાદીઓ-ત્રાસવાદીઓ-આત્મઘાતીઓ અમુક વર્તુળોમાં 'ધર્મયોદ્ધા'ની ઓળખ પામતા હોય છે. એવા ધોરણે ગોડસેને ભારતમાં 'દેશભક્ત' ગણવો હોય તો ગણાવી શકાય.

ટૂંકમાં, ગોડસેને દેશભક્ત ગણવાનો ઘણો બધો આધાર ગોડસે શું હતો એની પર નથી. એ તો દેખીતી રીતે જ હત્યારો છે. તેને દેશભક્ત ગણવાનો ઘણો બધો આધાર તમારી વિચારપ્રક્રિયા અને વલણો કેવાં છે, તેના પર રહે છે.

તમે આ...\n\ntl;dr:

ગાંધી-ગોડસે-આર.એસ.એસ.-ભાજપના મુદ્દે થતા વિવાદો વખતે ગૂંચવાડા ટાળવા માટે કેટલીક બાબતો અંગે સ્પષ્ટતા કરી લેવા જેવી છે. ગાંધીહત્યા વાજબી હતી?


ગાંધીઆશ્રમને કેન્દ્રની નોટિસ : વિકાસની વાત સામે ભગવાકરણનો ભય કેમ લાગી રહ્યો છે?\nવડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગઈ કાલે ગાંધીજીની 150મી જન્મજયંતી નિમિત્તે ગાંધીઆશ્રમની મુલાકાત લીધી હતી.

તાજેતરમાં જ ગાંધીઆશ્રમની જમીન પર ચાલતી વિવિધ સંસ્થાઓને 'વિકાસના કામ અર્થે' સહયોગ કરવાની વિનંતી સાથે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી નોટિસ આપવામાં આવી છે.

નોટિસ મળ્યાની વાતને સમર્થન આપતા ખાદી ગ્રામોદ્યોગ પ્રયોગ સમિતિના મૅનેજિંગ ટ્રસ્ટી વિજય બહાદુર સિંગે કહ્યું, "નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટ્રસ્ટ ગાંધીઆશ્રમના વિકાસના કામમાં સરકારને સહકાર આપશે, તેવી અપેક્ષાઓ રાખી છે."

સિંગે વધુમાં કહ્યું, "આ નોટિસમાં બીજી કોઈ વિગત નથી. કેવા પ્રકારનો વિકાસ છે, શું કરવા માગે છે, શું પ્લાન છે, અમારાથી શું અપેક્ષાઓ છે, તેવી કોઈ સ્પષ્ટતા નોટિસમાં કરવામાં આવી નથી."

નોટિસ અને ટ્રસ્ટની જમીન

જોકે, સિંગે એ પણ કહ્યું કે તેમની સંસ્થા ગાંધીવિચાર અને ગાંધીના કામને આગળ લઈ જઈ રહી છે.

તેઓ ઉમેરે છે કે જો તેમના જેવી સંસ્થાઓ અને લોકોને સાથે રાખીને આ પરિસરનો વિકાસ કરવામાં આવશે તેઓ તેમાં સહભાગી થશે.

આ સંસ્થા ચરખો બનાવવાનું તેમજ ખાદી બનાવવાનું કામ કરે છે.

આ ટ્રસ્ટ પાસે આશરે 40,000 સ્ક્વેર મિટર જમીન છે.

જેમાં સંસ્થાનો સ્ટાફ રહે છે, તેમજ લૅબોરેટરી, ચરખા મ્યુઝિયમ, અને ચરખાના પાર્ટ્સનું ડેવલપમૅન્ટનું કામ થાય છે. આ ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટીઓ દર ત્રણ વર્ષે બદલાતા રહે છે.

સિંગે કહ્યું કે તેમને નોટિસ ખાદી ઍન્ડ વિલેજ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ કમિશન દ્વારા આપવામાં આવી છે.

જ્યારે બીબીસી ગુજરાતીએ આ કમિશનના ડિરેક્ટર સંજય હીડ્ડોનો સંપર્ક કર્યો તો તેમણે કહ્યું કે તેમને આ વિશે કંઈ ખબર નથી.

આ કમિશનના દિલ્હી સ્થિત ચૅરમૅન વિનય સક્સેનાનો સંપર્ક થઈ શકયો નથી.

હાલમાં તો સિંગને કે બીજા કોઈ પણ ટ્રસ્ટીને ગાંધીઆશ્રમના વિકાસના મૉડલને લઈને કોઈ સ્પષ્ટતા નથી.

'ગાંધીની વિરાસતને નુકસાન ન થાય'

સાબરમતી આશ્રમ પ્રિઝર્વેશન ઍન્ડ મેમોરિયલ ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટી સુદર્શન આયંગર બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહે છે કે અમારી પાસે હજી કોઈ પ્લાન કે રોડમૅપ નથી.

તેમણે કહ્યું, "જોકે, એક વસ્તુ અમે માનીએ છીએ કે ગાંધીજીની ધરોહરને કોઈ નુકસાન ન થવું જોઇએ. જેમ કે હૃદયકુંજ, મીરાકુટિર, વિનોબા ભાવેકુટિર જેવી ઇમારતોમાં કોઈ બદલાવ ન જ થવો જોઈએ."

"તેની સાથેસાથે અમે અમારી મિટિંગમાં સરકારને એ પણ જણાવ્યું છે કે આ વિકાસ માટે ગાંધીઆશ્રમની શાંતિ અને અસ્મિતાને કોઈ અસર ન થવી જોઈએ."

આયંગરે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે જો ગાંધીઆશ્રમનો...\n\ntl;dr:

એક તરફ જ્યારે અમદાવાદ સ્થિત ગાંધીઆશ્રમનો વિકાસ કરવાની વાતે વેગ પકડ્યો છે, ત્યાં બીજી બાજુ ઘણા ગાંધીવાદીઓ માને છે કે આ વિકાસ ક્યાંક ગાંધીઆશ્રમની સાદગીને ખતમ ન કરી દે.


ગાંધીજી અંગે શું વિચારે છે એમની પાંચમી પેઢી?\nYouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ગાંધીજી અહિંસા અને સત્યાગ્રહનાં મસીહા હતા. અંગ્રેજી શાસનને હંફાવી દેનારા આ મંત્રનું ઉદ્ભવસ્થાન હતું સાઉથ આફ્રિકા.

આજે ભારતમાં ઘણાં ઓછાં લોકોને ખબર હશે કે સાઉથ આફ્રિકામાં જ્યાં ગાંધીજીએ પોતાની યુવાનીનાં 21 વર્ષો પસાર કર્યાં એનો કોઈ વારસો બચ્યો છે કે નહીં. એનો અહીં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે નહીં?

થોડા સમય પહેલાં અમે આ અંગે તપાસ કરવા માટે ભારતથી અહીંયા આવ્યા.

આ જ એ ઘર છે જ્યાં ગાંધીજીએ પોતાના સત્યાગ્રહ અને અહિંસાના વિચારો રજૂ કર્યા

ડરબન અને જોહાનિસબર્ગ જેવા મોટા શહેરોમાં ગાંધીને ભૂલી જવા સરળ નથી. અહીંના કેટલાક મોટા રસ્તાઓ અને ચાર રસ્તાને ગાંધીજીના નામ સાથે જોડવામાં આવ્યા છે.

એમની મૂર્તિઓ લગાડવામાં આવી છે અને એમના નામ પર સંગ્રહાલય બનાવવામાં આવ્યાં છે, જેમાં આ દક્ષિણ આફ્રિકામાં તેમણે પસાર કરેલા સમયની યાદોને મૂર્તિમંત કરવામાં આવી છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

ગાંધી 1893માં સાઉથ આફ્રિકામાં આવ્યા હતા અને 1914માં હંમેશા માટે ભારત પાછા ફર્યા હતા.

કદાચ આ વાત પર ઇતિહાસકારોની સહમતી હોય કે આ દેશમાં ગાંધીજીનો સૌથી મોટો વારસો ડરબનનનાં ફિનિક્સ સેટલમૅન્ટમાં છે, જેમાં ભારતીય મૂળનાં ઘણાં લોકો વસે છે.

ડરબનમાં ગાંધીની વિરાસત

જોહાનિસબર્ગનો ગાંધી ચૉક જ્યાં ગાંધીજીની ઓફિસ હતી

ફિનિક્સ સેટલમૅન્ટમાં ગાંધીજીએ 1903માં 100 એકર જમીન પર એક આશ્રમ શરૂ કર્યો હતો, જ્યાં એમના વ્યક્તિત્વમાં ઘણું પરિવર્તન આવ્યું હતું એમ એમની પૌત્રી ઇલા ગાંધીનું કહેવું છે.

સત્યાગ્રહના વિચારથી માંડી સામુહિક વસવાટ, પોતાનું કામ જાતે જ કરવાની સલાહ કે પછી પર્યાવરણ સંબંધી પગલાં (જેવાં કે માટીનાં વાસણોનો ઉપયોગ અને જળ સંરક્ષણ) જેવા વિચારો તેમને ફિનિક્સ સેટલમૅન્ટના ગાંધી આશ્રમમાં  જ ઉદ્ભવ્યા અને દ્રઢ બન્યા.

ગાંધી આ દેશમાં એક બેરિસ્ટર તરીકે સૂટ -ટાઈમાં આવ્યા હતા. એમના નજીકના મિત્રોમાં ભારતીય મૂળના લોકો વધારે હતા.

જોહાનિસબર્ગની આ જેલમાં ગાંધી અને મંડેલા બંને કેદ રહી ચૂક્યા છે.

કહેવામાં આવે છે કે આશ્રમમાં વસવાટ પહેલાં એમની લાઇફ સ્ટાઇલ અંગ્રેજો જેવી હતી. ખાવાનું તેઓ છરી કાંટા વડે ખાતા હતા.

તેઓ કાળા લોકોની સ્થાનિક વસાહતોથી દૂર રહેતા હતા. એટલા માટે તેમના કેટલાક ટીકાકારો એમને રેસિસ્ટ પણ કહે છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

ગાંધીને વંશવાદી કેમ કહેતા હતા લોકો?

પણ એમના 78 વર્ષની પૌત્રી ઇલા ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, લોકોએ ભૂલવું ના જોઈએ કે ગાંધી...\n\ntl;dr:

આજે મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધીની 150 મી વર્ષગાંઠ છે. તેઓ 'મહાત્મા' બન્યા, તેઓ 'બાપુ' તરીકે હુલામણા નામે પણ ઓળખાયા અને અંતમાં તેમને 'રાષ્ટ્રપિતા'નું પણ સન્માન આપવામાં આવ્યું.


ગાંધીજી અમદાવાદના એ તોફાનો બાદ જ્યારે ધ્રુસ્કે ધ્રુસ્કે રડ્યા\n1930ના દાયકામાં અશ્વેતોની એક કૉલેજની ટીમે હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીની શ્વેત ડિબેટરોની ટીમને બૌદ્ધિક ચર્ચામાં હરાવી દીધી હતી. તે વિષય પર આ ફિલ્મ બની છે.

તમને થશે કે ગાંધી અને ટોળાંની હિંસાની બાબતમાં આ ફિલ્મને શું લાગેવળગે!

આ ફિલ્મને લાગેવળગે છે, કેમ કે તેમાં અમેરિકાના દક્ષિણનાં રાજ્યોમાં શ્વેત અમેરિકીઓનાં ટોળાં દ્વારા અશ્વેત અમેરિકી લોકોની હત્યા થતી હતી.

એટલે કે લિન્ચિંગ થતું હતું તે વાતને પણ માર્મિક રીતે વણી લેવામાં આવી છે.

હાર્વર્ડના (તેનું અસલી નામ દક્ષિણ કૅલિફોર્નિયા વિશ્વવિદ્યાલય છે) અહંકારથી ભરેલા શ્વેતવર્ણના વિદ્વાનો સામે ચર્ચાનો આ મામલો હતો.

આવા વિદ્વાનોને માનવતાનો બોધ મળે તે માટે અશ્વેત ડિબેટરોએ વારંવાર મહાત્મા ગાંધીના વિચારોને ટાંકીને તેમનું નામ લીધું હતું.

ભીડના હાથે મરવાથી માંડ માંડ બચેલા ગાંધીએ તેને એક રાષ્ટ્રીય બીમારીનું લક્ષણ ગણાવ્યું હતું

ફિલ્મમાં નવ વાર લિન્ચિંગનો અને અગિયાર વાર ગાંધીજીના નામનો ઉલ્લેખ થાય છે.

એ યાદ રાખવું રહ્યું કે એ જ સમયગાળામાં મહાત્મા ગાંધી ભારતમાં પણ આવા જ માનવતાના પાઠ ભારતીયો અને બ્રિટિશરો બન્નેને ભણાવી રહ્યા હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે 1931માં કોઈએ મહાત્મા ગાંધીને એક પત્ર લખી મોકલ્યો હતો.

અમેરિકાના એક અશ્વેતને ટોળાએ હણી નાખ્યો હતો તે ઘટના જેમાં છપાઈ હતી તે 'લિટરરી ડાઇજેસ્ટ'નું કટિંગ પણ પત્રમાં સાથે બીડવામાં આવ્યું હતું.

પત્રલેખકે ગાંધીજીને લખ્યું હતું કે કોઈ અમેરિકી મહેમાન આવે ત્યારે અથવા કોઈને મળવાનું થાય અને તેઓ પોતાના દેશ માટે કોઈ સંદેશ માગે, તો આપ તેમને એ સંદેશ આપજો કે તમારા દેશમાં ટોળાં અશ્વેતોની હત્યા કરી દે છે તે બંધ કરાવો.

14 મે, 1931ના રોજ મહાત્મા ગાંધીએ આ વાતના સંદર્ભમાં 'યંગ ઇન્ડિયા'માં લખ્યું હતું કે આવી ઘટનાઓ વિશે વાંચીને મન વિષાદથી ભરાઈ જાય છે. પણ મને એ બાબતમાં જરા પણ શંકા નથી કે અમેરિકી જનતા આ બૂરાઈની બાબતમાં સંપૂર્ણ જાગૃત છે અને આ કલંક દૂર કરવા માટે અમેરિકી સમાજ બહુ કોશિશ કરી રહ્યો છે.

લિંચ ન્યાય

આજે અમેરિકાનો સમાજ ટોળાંની હિંસાથી ખરેખર ઘણા અંશે મુક્ત થઈ ગયો છે.

અમેરિકાના એક કૅપ્ટન વિલિયમ લિંચના નામથી આ બાબત સાથે લિંચ-ન્યાય એવો શબ્દ જોડાયો હતો.

એ વાતનાં 90 વર્ષ પછી આજે દુર્ભાગ્ય એ છે કે એવી જ ઘટનાઓ અને ટોળાંની હિંસાની ચર્ચા આપણે ભારતમાં કરવી પડે છે અને આપણને ફરી ગાંધીજી યાદ આવી રહ્યા છે.

સંયોગ પણ જુઓ કે 1931ના 34 વર્ષ પહેલાં 13...\n\ntl;dr:

ઓપરા વિન્ફ્રે નિર્મિત અને અકાદમી ઍવૉર્ડ વિજેતા ડેન્ઝલ વૉશિંગ્ટન દિગ્દર્શિત, 2007ની ખૂબ વખણાયેલી અમેરિકી ફિલ્મ 'ધ ગ્રેટ ડિબેટર્સ' યાદ આવે છે?


ગાંધીજી જ શું વિચારતા હતા 'ગાંધીવાદ' વિશે?\nવાદનો વિવાદ

કોઈ પણ 'વાદી'ની જેમ 'ગાંધીવાદી'ઓના પણ મુખ્ય બે પ્રકાર પાડી શકાય : (1) ગાંધીજીના જીવનકાર્યને સમજીને, પોતાની સમજ-શક્તિ પ્રમાણે, ગાંધીજીએ ચીંધેલાં એક કે વધુ મૂલ્યો પ્રમાણે જીવવાનો પ્રામાણિક પ્રયાસ કરનારા.

(2) ગાંધીજીએ ચીંધેલાં કે તેમનાં જીવનમાંથી નીપજતાં મૂલ્યોને આત્મસાત્ કરવાને બદલે, તેમની કેટલીક બાબતોનું જડતાભર્યું-સમજવિહોણું અનુકરણ કરનારા.

હવે તો ગાંધીવાદની બોલબાલા કે ફેશન સુદ્ધાં રહ્યાં નથી, પણ જ્યારે એવો જમાનો હતો ત્યારે બીજા પ્રકારના ગાંધીવાદીઓ બહુમતીમાં હતા. (કોઈ પણ વિચાર 'વાદ' બની જાય પછી એવું જ થતું જોવા મળે છે.)

ફરક એટલો કે પહેલા પ્રકારના જાણીતા કે અજાણ્યા ગાંધીવાદીઓ ત્યારે નોંધપાત્ર સંખ્યામાં હતા. એટલે ગાંધીજીની જુદી જુદી હકારાત્મક લાક્ષણિકતાઓ સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચતી હતી.

વાદોની વાસ્તવિકતા બરાબર સમજતા ગાંધીજીએ અનેક પ્રસંગોએ 'ગાંધીવાદ' જેવો કોઈ વાદ હોવાનો સ્પષ્ટ ઇન્કાર કર્યો હતો.

આચાર્ય કૃપાલાણીએ જડ-કંઠીબંધા-અનુકરણીયા 'ગાંધીવાદ'ની ટીકા કરી ત્યારે ગાંધીજીએ પોતે જ એ ટીકાને ટેકો આપ્યો હતો.

એક પ્રસંગે ગાંધીજીએ કહ્યું હતું, 'ગાંધીવાદ જેવી કોઈ વસ્તુ છે જ નહીં, અને મારે મારી પાછળ સંપ્રદાય મૂકી જવો નથી. મેં કંઈ નવું તત્ત્વ કે નવો સિદ્ધાંત શોધી કાઢ્યો છે એવો મારો દાવો નથી.

મેં તો માત્ર જે શાશ્વત સત્યો છે તેને આપણા નિત્યના જીવન અને પ્રશ્નને લાગુ પાડવાને મારી ઢબે નમ્ર પ્રયાસ કર્યો છે.' (હરિજનબંધુ, 29-3-1936, પૃ.17)

'ગાંધીવાદ' એટલે?

ગાંધીજીની ગમે તેટલી સ્પષ્ટતાઓ છતાં ગાંધીવાદ અને ગાંધીવાદીઓ બનીને જ રહ્યા.

ગાંધીજીનાં જીવનમૂલ્યો દર્શાવતી વિચારધારાને સહેલાઈ ખાતર કોઈ 'ગાંધીવાદ' તરીકે ઓળખવા માગતું હોય, તો ઠીક છે.

શબ્દને વળગવાને બદલે વિચાર અને ભાવની સ્પષ્ટતા થવી જરૂરી છે. કેમ કે, એ પણ એક ગાંધીમૂલ્ય છે. ગાંધીજી કદી ભાવ કે આચરણ વગરના શબ્દોનાં ખોખાંને વળગી રહ્યા નહીં.

સત્ય, અહિંસાથી માંડીને બીજાં અનેક મૂલ્યો અને વ્રત પાળવા તેમણે આજીવન પ્રયાસ કર્યો.

તેમની મહત્તા આ કસોટીમાંથી સો ટકા પાર ઊતરવામાં નહીં પણ પૂરી નિષ્ઠાથી આ કસોટીઓ આપવામાં- સતત આપતા રહેવામાં છે.

આદર્શ એવો જ હોય કે જે આંબી ન શકાય, પણ તેની તરફ જોઈને, તેને માર્ગદર્શક ગણીને, તેના સુધી પહોંચવામાં જીવન ખર્ચી શકાય.

એ અર્થમાં ગાંધીજીનું જીવન અને તેમણે સેવેલા આદર્શો- આ બંને વચ્ચે પણ તફાવત હતો.

ગાંધી સેવા સંઘના કાર્યકરો સમક્ષ આપેલા...\n\ntl;dr:

જાણીતી વ્યંગોક્તિ છે કે ઈસુ ખ્રિસ્ત ખ્રિસ્તી ન હતા અને કાર્લ માર્કસ માર્કસવાદી ન હતા. તો ગાંધીવાદ સંદર્ભે ગાંધીજીની કેવી સ્થિતિ હતી? અને ગાંધીવાદ વિશે તે શું વિચારતા હતા?


ગાંધીજી જનરલ ડાયર કરતાં પણ 'સૌથી ભયંકર અત્યાચારી' કોને ગણતા હતા?\nતેના સૂત્રધાર જનરલ ડાયર નિર્વિવાદપણે સૌથી ખૂંખાર વિલનનું સ્થાન ભોગવે છે, પરંતુ ગાંધીજીનાં લખાણોમાં વાંચતાં જરા જુદા દૃષ્ટિકોણથી તે સમયનું આખું દૃશ્ય જોવા મળે છે.

તેમણે એકથી વધુ વાર એવો મત પ્રગટ કર્યો છે કે પંજાબના બીજા અત્યાચારોની સરખામણીમાં જલિયાંવાલા બાગના હત્યાકાંડની 'કંઈ વિસાત નહોતી' (આત્મકથા, નવમી આવૃત્તિ, ઑગસ્ટ, 1952, પૃ.464, 'નવજીવન અને યંગ ઇન્ડિયા') અને જનરલ ડાયર કરતાં વધુ ખતરનાક અફસરો પણ હતા, જેમને નજરઅંદાજ કરવામાં આવ્યા હતા.

આખરે, શો મતલબ હતો ગાંધીજીનાં આવાં વિધાનનો?

સત્યાગ્રહ, માર્શલ લૉ અને પંજાબ

કાળા કાયદા તરીકે ઓળખાયેલા રૉલેટ કાયદામાં સરકારને મળેલી આપખુદ સત્તા સામે લોકોનો રોષ ભડકી ઉઠ્યો.

ગાંધીજીએ રાષ્ટ્રવ્યાપી સત્યાગ્રહનું એલાન કર્યું, પરંતુ લોકો સત્યાગ્રહની તાલીમ ધરાવતા ન હતા. એટલે લડત તેમના કાબૂની બહાર નીકળીને હિંસક બની.

ગાંધીજીએ તેને પોતાની 'હિમાલય જેવડી ભૂલ' ગણાવી. પંજાબમાં હિંસાખોરીએ રૌદ્ર રૂપ ધારણ કર્યું હતું.

સરકારી સંસ્થાઓ ને સંપત્તિ પર હુમલા કરવામાં આવતા અને તેમને આગ ચાંપવામાં આવતી હતી.

કેટલાક સરકારી અફસરો પર અને એક અંગ્રેજ શિક્ષિકા મિસ શેરવૂડ પર લોકોનાં ઉશ્કેરાયેલાં ટોળાંએ હુમલો કર્યો.

આ માહોલમાં પંજાબના લૅફ્ટનન્ટ ગવર્નર માઇકલ ઓ'ડ્વાયરને અને બીજા કેટલાક સત્તાધીશોને 1857ના વિદ્રોહની ગંધ આવી.

તેમને લાગ્યું કે આ હિંસા અંગ્રેજ સત્તા ઉખાડી નાખવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. એવું કશું ન હતું.

પરંતુ એવી શંકા પડ્યા પછી અંગ્રેજ અફસરોએ પંજાબમાં જુદાજુદા ઠેકાણે રહેલાં અંગ્રેજ પરિવારોને સલામત સ્થાનોએ ખસેડ્યાં અને સ્થાનિકો સામે ભારે ક્રૂરતાથી કામ લીધું.

હિંસક બનેલા લોકો હિંસાની ખો ભૂલી જાય અને તેમની પર અભૂતપૂર્વ ધાક બેસી જાય, એ માટે બ્રિગેડિયર જનરલ ડાયરે જલિયાંવાલા બાગમાં ભરાયેલી નિર્દોષોની સભા પર અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો.

તેમનો ગુનો? બસ, તેમણે સભા નહીં ભરવાના ડાયરના આદેશનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું. કેટલાક ઇતિહાસકારો માને છે કે સભામાં આવેલાં ઘણાં લોકોને, સ્ત્રીઓ-બાળકો-વૃદ્ધોને આવા કોઈ આદેશ વિશે ખબર ન હતી.

ધારો કે ખબર હોય ને આદેશનો ભંગ કરીને તે સભામાં આવે, તો પણ આ રીતે લોકોને મારી નાખવાના ઇરાદે કરાયેલો ગોળીબાર કોઈ પ્રકારે વાજબી ઠેરવી ન શકાય—લશ્કરી શિસ્ત મુજબ પણ નહીં.

પણ ડાયર ધાક બેસાડવા ઇચ્છતો હતો. એટલે તેણે સીધો લોકો પર ગોળીબાર કરાવ્યો અને ગોળીઓ ખૂટવા આવી ત્યારે ઘાયલોની પરવા કર્યા...\n\ntl;dr:

એપ્રિલ 13ના રોજ જલિયાંવાલા બાગ હત્યાકાંડને સો વર્ષ પૂરાં થયાં. અંગ્રેજી રાજમાં 1857ના સંગ્રામ પછીના સૌથી ભયંકર બનાવ તરીકે જલિયાંવાલા હત્યાકાંડ લોકસ્મૃતિમાં અંકાઈ ગયો છે.


ગાંધીજી ભારતના ભાગલા માટે જવાબદાર હતા?\nગાંધીજીએ ઝીણાને ખોટો ભાવ આપ્યો, એટલે દેશના ભાગલા પડ્યા.

ગાંધીજીની ઢીલાશને લીધે ઝીણા માથે ચડી ગયા અને દેશના ભાગલા પડ્યા.

અંગ્રેજો અને ભાગલાનું રાજકારણ

1857ના સંગ્રામમાં હિંદુઓ અને મુસ્લિમો એક થઈને જે રીતે લડ્યા, તેનાથી અંગ્રેજો ભડકી ગયા.

ત્યાર પછી બંને કોમ વચ્ચે તિરાડ પાડી શકે એવા નાનામાં નાના મુદ્દાને મોટા કરવા, એકબીજા વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રેરવો અને એકની સામે બીજાને ઊભા કરવા, એ અંગ્રેજોની શાસનપદ્ધતિનું અંગ બની ગયું.

1905માં તેમણે બંગાળના મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા હિસ્સાને હિંદુ બહુમતીવાળા હિસ્સાથી અલગ કરી નાખ્યો. બહાનું વહીવટી સરળતાનું હતું.

આ નિર્ણય સામે ઉગ્ર આંદોલન અને દેખાવ થયા. 1912માં બંગાળના ભાગલાનો નિર્ણય રદ કરવામાં આવ્યો, પણ બંને કોમો વચ્ચે અંતર વધારવાની અંગ્રેજોની ચાલ સફળ થઈ.

1909માં આવેલા સુધારામાં ભારતીયોને ચૂંટાઈને ધારાસભાઓમાં જવાની તક મળી, પણ તેમાં મુસ્લિમો માટે અલગ મતદારમંડળની વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી હતી.

એટલે કે, મુસ્લિમ ઉમેદવાર મુસ્લિમોના મતથી જ ચૂંટાય. તેને હિંદુઓના મતની જરૂર ન પડે. હિંદુ-મુસ્લિમ અલગાવને સત્તાવાર સ્વરૂપ આપવાનો આ પ્રયાસ હતો.

હિંદુ-મુસ્લિમો વચ્ચે અંતર વધતું રહે, તેના માટે અંગ્રેજ સરકાર કેવી પ્રયત્નશીલ હતી, તેનો વિગતવાર ચિતાર સંબંધિત દસ્તાવેજોના આધાર સાથે વલી ખાને તેમનાં પુસ્તક 'ફૅક્ટ્સ આર ફૅક્ટ્સ- ધ અનટોલ્ડ સ્ટોરી ઑફ ઇન્ડિયાઝ પાર્ટિશન'માં આપ્યો છે.

તેમાંથી એક ઉદાહરણ :  21 સપ્ટેમ્બર, 1922ના રોજ વાઇસરૉય રિડિંગે બ્રિટનના મંત્રીમંડળમાં ભારતનો હવાલો સંભાળતા ગૃહમંત્રી (સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ ફોર ઇન્ડિયા)ને લખ્યું હતું, ''મેં હમણાં જ તમને તાર કર્યો છે.''

''તેનાથી તમને જણાશે કે આપણે મુસ્લિમો અને હિંદુઓ વચ્ચે સંપૂર્ણપણે વિચ્છેદ કરાવવાના આરે છીએ.''

''આ શક્યતા તરફ હું હંમેશાં સૌથી વધારે ધ્યાન આપતો રહ્યો છું અને તેમાં મને મારી કાઉન્સિલમાં રહેલા (મુસ્લિમ સભ્ય) શફીની ભારે મદદ મળી છે, જે ઘણા સન્માનનીય મુસ્લિમ છે."

અંગ્રેજોની તરકીબ એ હતી કે સૌથી પહેલાં કૉંગ્રેસની સામે મુસ્લિમ લીગને રાજકીય દૃષ્ટિએ મજબૂત બનાવવી, તેની બરાબરની ધાર કાઢવી અને પછી દાવો કરવો કે હિંદુ-મુસ્લિમો વચ્ચેની ખૂનખાર દુશ્મનીને કારણે અંગ્રેજો ભારત છોડીને જાય, તે ભારતના હિતમાં નથી.

કોમી ઉશ્કેરણીનું સ્વદેશી ઝેર

અંગ્રેજોની 'ભાગલા પાડો ને રાજ કરો' ચાલબાજીની યોગ્ય ટીકા કરતી વખતે એ પણ યાદ રાખવું પડે કે તેમના આ પ્રયાસોને બંને...\n\ntl;dr:

આ વાત બીજી કેટલીક રીતે પણ કહેવાતી-પૂછાતી રહી છે. જેમ કે, ગાંધીજીને લીધે આ દેશના ભાગલા પડ્યા


ગાંધીજી ભારતના ભાગલાના વિરોધી હોવા છતાં તેનું વિભાજન કેમ રોકી ન શક્યા?\nઆવું કેમ થયું? તેના માટે કયાં કારણ જવાબદાર હતાં? શું ગાંધીજીના પ્રયાસ ઓછા પડ્યા?

કલકત્તા-બિહારની કોમી આગ ઓલવ્યા પછી દિલ્હી આવેલા ગાંધીજી સ્પષ્ટ શબ્દોમાં દેશના ભાગલાનો વિરોધ કરતા હતા.

ભાગલાનો આખરી નિર્ણય લેવાવાનો બાકી હતો ત્યારે તેમણે  પ્રાર્થનાસભામાં કહ્યું હતું, ''મુસલમાનો તલવારના બળથી પાકિસ્તાન લેવા માગતા હશે તો હું કહીશ કે તલવારના બળથી એક ઇંચ પણ જમીનનો ટુકડો નહીં મળે."

"પહેલાં મારા ટુકડા કરો, પછી હિંદુસ્તાનના કરજો અને જો આખા હિંદુસ્તાનનાં માણસો આમ કહે અને શાંતિપૂર્વક વર્તે, તો ઈશ્વર જ એની તલવારના ટુકડા કરી નાખશે.'' ( 28-05-47 'બિહાર પછી દિલ્હી', મનુબહેન ગાંધી, પૃ.27)

નવા વાઇસરૉય માઉન્ટબેટનને માટે સૌથી કપરું કામ ગાંધીજીને ભાગલા માટે રાજી કરવાનું અથવા કમ સે કમ તેમને ભાગલાનો સક્રિય વિરોધ કરતા રોકવાનું હતું.

એ પડકારમાં મદદ એ વાતે હતી કે કૉંગ્રેસની ટોચની નેતાગીરી (નહેરુ-સરદાર અને બીજા) ભાગલાને અનિવાર્ય અનિષ્ટ તરીકે સ્વીકારી ચૂકી હતી.

માઉન્ટબેટનને એ વાતનો ખ્યાલ હતો

આ વિષય પરના અતિ લોકપ્રિય પુસ્તક 'ફ્રીડમ ઍટ મિડનાઇટ' (લેખકઃ લૅરી કૉલિન્સ, દોમિનિક લૅપિયર, ગુજરાતી અનુવાદઃ અશ્વિની ભટ્ટ)માં આખો ઘટનાક્રમ માઉન્ટબેટનના દૃષ્ટિકોણથી અને તેમના પ્રત્યેના અહોભાવ સાથે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.

તેના લેખકોએ નોંધ્યા પ્રમાણે, માઉન્ટબેટનને ખ્યાલ હતો કે ગાંધીજી પાસે કૉંગ્રેસના નેતાઓ કરતાં વધારે તાકાત હતી.

એ તાકાત એટલે ચાર આના આપીને કૉંગ્રેસના સભ્ય બનેલા સામાન્ય લોકો. એ સૌ ગાંધીજીની ભક્તિ કરતા.

જો ગાંધીજી કૉંગ્રેસી નેતાગીરીને બાજુ પર રાખીને સીધી લોકોને અપીલ કરે તો એક તરફ માઉન્ટબેટન-નહેરુ-સરદાર અને બીજી તરફ ગાંધી, એવો મુકાબલો થવાની સંભાવના હતી.

ગાંધીજીનાં જાહેર પ્રવચનો પરથી, તે આવા મુકાબલાની તૈયારી કરી રહ્યા હોય એવી છાપ પડતી હતી. (ફ્રીડમ ઍટ મિડનાઇટ, ગુજરાતી અનુવાદ, પૃ.173)

વિવિધ રાજનેતાઓની માઉન્ટબેટન સાથેની મિટિંગમાં હાજર રહેવાની ગાંધીજીએ ના કહી દીધી હતી. કારણ કે તે કૉંગ્રેસમાં કોઈ હોદ્દા પર ન હતા.

માઉન્ટબેટનને પણ એવો ગભરાટ હતો કે 'મહાત્માના અંતરાત્માનો અવાજ એક વિચિત્ર અને ગમખ્વાર મૂઠભેડને માર્ગે તો ખડા નહીં કરી દે ને... (પણ) તે દિવસે સોમવાર હતો.

હિંદના લોકોને માઉન્ટબેટન વિરુદ્ધ તૈનાત કરી દેવા હાકલ કરી શકે તેવો એ અવાજ આજે બંધ હતો. (ફ્રીડમ ઍટ મિડનાઇટ, ગુજરાતી અનુવાદ, પૃ.173-4)

ગાંધીજીના મૌનવારને ભાગલાના સ્વીકાર માટે...\n\ntl;dr:

ગાંધીજીએ કહ્યું હતું કે ભારતના ભાગલા તેમના મૃત શરીર પરથી પડશે. છતાં, તેમના જીવતેજીવ ભારતના ભાગલા પડ્યા અને ગાંધીજી ભાગલાને રોકી ન શક્યા.


ગાંધીજીએ 1926માં અમેરિકાના ધાર્મિક અગ્રણીને લખેલો પત્ર વેચાણમાં મૂકાયો\nઆ પત્ર 6 એપ્રિલ, 1926ના રોજ ગાંધીજીએ એ સમયે અમેરિકાના ધાર્મિક અગ્રણી મિલ્ટન ન્યુબેરી ફ્રેન્ટ્ઝને લખ્યો હતો. પત્રના અંતે મહાત્મા ગાંધીએ તેમના હસ્તાક્ષર પણ કર્યા છે.

ગાંધીજીએ આ પત્રમાં લખ્યું છે કે, ઈસુ "માનવજાતના સૌથી મહાન શિક્ષકોમાંથી એક હતા."

આ પત્ર દાયકાઓથી એક ખાનગી સંગ્રહમાં સચવાયેલો હતો. હવે તે પેન્સિલ્વેનિયા સ્થિત રાબ કલેક્શન દ્વારા 50 હજાર અમેરિકન ડૉલર્સની (ભારતીય ચલણ પ્રમાણે લગભગ 32.61 લાખ રૂપિયા) કિંમતે વેચાણ માટે મૂકવામાં આવ્યો છે.

મહાત્મા ગાંધીને ભારતના રાષ્ટ્રપિતા માનવામાં આવે છે. તે હિંદુ હતા અને તેમણે હિંદુ ધર્મના તત્વજ્ઞાન અને બોધ વિશે ખૂબ જ લખ્યું છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

ગાંધીજીએ ફ્રેન્ટ્ઝ આ પત્ર તેમના સાબરમતી આશ્રમના નિવાસસ્થાનેથી લખ્યો હતો. ફ્રેન્ટ્ઝે લખેલા ખ્રિસ્તી ધર્મ વિશેના એક પ્રકાશનને વાંચવાની ભલામણ કરતા પત્રના જવાબમાં ગાંધીજીએ તેમને આ પત્ર લખ્યો હતો.

મહાત્મા ગાંધીએ લખ્યું હતું, "પ્રિય મિત્ર, મને તમારો પત્ર મળ્યો. મને લાગે છે કે તમે મને પત્રમાં જણાવેલા ખ્રિસ્તી ધર્મસિદ્ધાન્ત સાર સાથે સહમત થવું મારા માટે શક્ય નથી. તેની સાથે સંમત થનાર વ્યક્તિને એ વાત માની લેવા માટે પ્રેરવામાં આવે છે કે ઈસુ ખ્રિસ્ત જ અદીઠ સત્યનાં સૌથી સ્પષ્ટ અને નિશ્ચિત સ્વરૂપ છે. મારા તમામ પ્રયાસો છતાં, હું આ નિવેદનના સત્યને અનુભવી નથી શક્યો."

તેમણે વધુમાં લખ્યું છે, "ઈસુ માનવજાતના સૌથી મહાન શિક્ષકોમાંથી એક હોવાની મારી માન્યતાથી હું આગળ નથી વધી શક્યો. તમને એવું નથી લાગતું કે કોઈ એક ધર્મસિદ્ધાન્તના સાર સાથે બધાને યાંત્રિક રીતે સહમત કરવાને બદલે, દરેક ધર્મસિદ્ધાન્તને જો તમામ લોકો સમ્માન આપશે ત્યારે ધાર્મિક એકતા સિદ્ધ કરી શકાશે?"

રાબ કલેક્શને એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, તેમનું "સંશોધન દર્શાવે છે કે હજી સુધી ક્યારેય ગાંધીએ ઈસુનો ઉલ્લેખ કર્યો હોય તેવો અન્ય કોઈ પત્ર જાહેર બજારમાં પહોંચ્યો નથી."

મહાત્મા ગાંધી સંબંધિત વસ્તુઓનું વેચાણ અને હરાજી

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

મહાત્મા ગાંધીએ ઈસુ ખ્રિસ્ત વિશે લખેલો એક પત્ર અમેરિકામાં વેચાણ માટે મૂકવામાં આવ્યો છે.


ગાંધીજીએ કૉંગ્રેસનું વિસર્જન કરવાનું કેમ કહ્યું હતું?\nગાંધીજીએ એ બાબતે ખરેખર શું કહ્યું હતું? અને એ એક વાત પાછળ કયા સંજોગો, પરિબળો અને ભાવના જવાબદાર હતાં?

કૉંગ્રેસનું વિસર્જન કર્યા પછી સ્વતંત્ર ભારતના રાજકારણ અને રાજતંત્રનું શું થાય? આવા કેટલાક સવાલના જવાબ.

ગાંધીજીઃ નિવૃત્તિના વિચાર

ભારતમાં આવ્યા પછી ગાંધીજી કૉંગ્રેસ સાથે સંકળાયા ત્યારે કૉંગ્રેસ મહદ્ અંશે અંગ્રેજી બોલતા વકીલ-બૅરિસ્ટરોની સંસ્થા હતી.

ગાંધીજીના ઠરાવના આધારે ૧૯૨૦ના નાગપુર અધિવેશન પછી કૉંગ્રેસના દરવાજા સામાન્ય લોકો માટે ખુલ્લા થયા.

વર્ષે ચાર આના આપીને કૉંગ્રેસનું સભ્યપદ મેળવવાનું શક્ય બન્યું.

કોંગ્રેસને અસરકારક કામગીરી કરતી સંસ્થા બનાવવા માટે તેનું આંતરિક માળખું ઊભું કરવામાં આવ્યું.

પછીના વર્ષે ૧૯૨૧ના અમદાવાદ અધિવેશનમાં ગાંધીજીને કૉંગ્રેસના સર્વસત્તાધીશ નીમવામાં આવ્યા.

જૂની પેઢીના કૉંગ્રેસી નેતાઓએ મતભેદો સાથે તેમનો પ્રભાવ સ્વીકાર્યો અને કેટલાક નેતાઓ આગળ જતાં કૉંગ્રેસથી અલગ પણ પડ્યા.

આંતરિક મતભેદો વધતાં ગાંધીજીના સાથી (અને સગપણમાં તેમનાં ઓરમાન બહેનના દૌહિત્ર) મથુરાદાસ ત્રિકમજીએ છેક ૧૯૨૪માં તેમને કૉંગ્રેસ છોડીને, 'નવો સંઘ ઊભો કરીને સ્વરાજનું કાર્ય પોતાની રીતે' આગળ વધારવા લખ્યું હતું. (બાપુની પ્રસાદી, મથુરાદાસ ત્રિકમજી, પૃ.૭૩)

 જવાબમાં ગાંધીજીએ બે વાક્યો લખ્યાં, 'કૉંગ્રેસ મને કાઢી મૂકે તો મારે તે નમ્રભાવે સાંખી લેવું જોઈએ. પણ મારાથી એકે પક્ષ ઉપર પ્રહાર ન કરાય.'

મથુરાદાસે નોંધ્યું છે કે 'બાપુના દિલમાં મંથન ચાલુ રહ્યું. તેમણે એક મહિનામાં જ કૉંગ્રેસ સંસ્થા (ચિત્તરંજન દાસ-મોતીલાલ નહેરુ વિ. જૂની પેઢીના નેતાઓએ સ્થાપેલા) સ્વરાજ પક્ષને સોંપવાની ઇચ્છા કરી અને પોતે કૉંગ્રેસ બહાર રહી શાંતિ, ખાદી, સંપ અને હરિજનકાર્યમાં રોકાઈ જવા વિચાર કર્યો અને તે માટે જુદી સંસ્થા ઊભી કરવા ધાર્યું.' (બાપુની પ્રસાદી, પૃ.૭૩)

એ વિશે કશો આખરી નિર્ણય થયો નહીં.

દસ વર્ષ પછી, ૧૯૩૪માં ગાંધીજીની દેશવ્યાપી હરિજનયાત્રા પછી મહાદેવભાઈએ એક પત્રમાં લખ્યું હતું, 'કૉંગ્રેસમાં દેખાતો બગાડો અને સર્વત્ર નજરે આવતો નિયમનનો અભાવ' ગાંધીજીને વ્યથિત કરતાં હતાં.

'જે પક્ષ ગાંધીવાદમાં માને છે તેની પાસે એ માન્યતાને અમલમાં મૂકવા જેટલી સંપત્તિ નથી. જે પક્ષ વિરોધ કરે છે એ વિરોધ કરતા દબાય છે.'

'પરિણામે બંને પક્ષોની ઉન્નતિ અટકે છે, બાપુની પોતાની પાંખ કપાય છે. જો એમને છૂટા કરવામાં આવે તો કામ તો જે કરતા હતા તે કરે, પણ પૂરેપૂરી શક્તિથી જ્યાં...\n\ntl;dr:

'ગાંધીજીએ કૉંગ્રેસનું વિસર્જન કરવા કહ્યું હતું' એ વાત પછીના દાયકાઓના રાજકારણમાં જુદી જુદી તોડમરોડ સાથે સંભળાતી રહી છે.


ગાંધીજીએ ગુજરાતના સત્યાગ્રહમાં જ્યારે હાર કબૂલી\nગાંધીજીએ જાહેર જીવનમાં પગ મૂક્યા બાદ સત્યાગ્રહ થકી ભલભલા પ્રતિસ્પર્ધીઓનું હૃદયપરિવર્તન કરવામાં સફળતા મેળવી હતી. ખાસ કરીને બ્રિટિશરો વિરુદ્ધ કરેલા તેમનાં સત્યાગ્રહો મોટા ભાગે સફળ નીવડેલાં અથવા તો તેમને આશ્વાસન રહે તેવી રીતે તે સત્યાગ્રહોની પૂર્ણાહુતિ થઈ હતી.

બ્રિટિશ રાજ વખતે અત્યાચારો અને અન્યાયો વિરુદ્ધ સફળ સત્યાગ્રહો કરનાર બાપુને એક દેશી રજવાડા સામેના સત્યાગ્રહમાં ‘હું હાર્યો’ એમ કહેવાની ફરજ પડી હતી. તે સત્યાગ્રહ હતો રાજકોટનો સત્યાગ્રહ.

રાજકોટ સાથે ગાંધીજીનો સંબંધ

મહાત્મા ગાંધી

રાજકોટ સત્યાગ્રહ પર રામનારાયણ નાગરદાસ પાઠક દ્વારા લિખિત પુસ્તક ‘રાજકોટ સત્યાગ્રહ’માં થયેલી નોંધ મુજબ, “કાઠિયાવાડમાં ભાવનગર, જૂનાગઢ  અને જામનગર જેવાં મોટાં દેશી રજવાડાં હતાં. પરંતુ અસહકારના એ જમાનમાં પોતાને આંગણે રાજકીય પરિષદ ભરવા દેવાની કોઈ રાજ્યકર્તાની હિંમત અને ઇચ્છા પણ ન હતી. મોટા ભાગના રાજાઓ પ્રજાજાગૃતિના જુવાળને પોતાના રાજ્યની હદમાં આવતો અટકાવવા માટે કટિબદ્ધ બન્યા હતા. તેવા સમયે રાજકોટના ઠાકોર લાખાજીરાવે રાજકીય પરિષદનું અધિવેશન પોતાને આંગણે ભરવા દેવાની રાજીખુશીથી હા પડી. કાઠિયાવાડનાં રજવાડાં ઉપર દેખરેખ રાખનાર બ્રિટિશ હિંદના પ્રતિનિધ એજન્ટ ટુ ગવર્નરનું વડું મથક રાજકોટમાં હતું. એ રૅસિડેન્ટની ખફા મરજીનો વિચાર સરખો પણ કર્યા વિના સર લાખાજીરાજે પરિષદ માટે પરવાનગી આપી.”

સર લાખાજીરાજ પ્રજાપ્રેમી અને પ્રગતિશીલ વિચાર ધરાવતા રાજવી હતા. મહાત્મા ગાંધીના પિતા કબા ગાંધી રાજકોટના દીવાન હતા અને ગાંધીજીનું બાળપણ રાજકોટમાં વીત્યું હતું એ વાતનું તેમને ગૌરવ હતું.

ગાંધીજીએ દેશ સમક્ષ રજૂ કરેલા ચતુર્વિધ રચનાત્મક કાર્યક્રમના એક મહત્ત્વના ભાગ તરીકે રાજકોટમાં રાષ્ટ્રીય શાળા સ્થાપવામાં આવી ત્યારે ઠાકોરસાહેબે તેને માટે જમીન કાઢી આપી હતી અને બીજાં રચનાત્મક કાર્યોં પ્રત્યે તેમની હંમેશાં સક્રિય સહાનુભૂતિ રહી હતી.

વર્ષ 1925માં ભાવનગરમાં કાઠિયાવાડ રાજકીય પરિષદના ત્રીજા અધિવેશન બાદ લાખાજીરાજના આમંત્રણને પગલે જ્યારે મહાત્મા ગાંધી રાજકોટ પહોંચ્યા ત્યારે રાજાપ્રજાએ એકસાથે મળીને તેમનું ભવ્ય સ્વાગત કર્યું. રાજદરબારમાં ઠાકોરસાહેબે મહાત્માજીનું સિંહાસન પોતાને જમણે પડખે મુકાવ્યું.

સર લાખાજીરાજે રાજકાજમાં સલાહ આપવા માટે પ્રજા પ્રતિનિધિ સભાની સ્થાપના કરી હતી અને પ્રજાવિકાસનાં કામોમાં પ્રજાના અગ્રણીઓની સલાહ તેઓ માન્ય પણ રાખતા.

કમનસીબે આવા પ્રજાવત્સલ રાજવીનું...\n\ntl;dr:

સત્યાગ્રહ. ગુજરાત સહિત સમગ્ર વિશ્વને અત્યાચાર અને દમન વિરુદ્ધ આ વજ્રસમા હથિયારનો પરિચય કરાવનાર બાપુની આજે 151મી જન્મજયંતી છે.


ગાંધીજીએ પાકિસ્તાનને રૂ.55 કરોડ અપાવવા માટે ઉપવાસ કર્યા હતા?\nઆમ કરીને તેમણે ભારતનું અહિત અને પાકિસ્તાનનું હિત કર્યું ન ગણાય?

આવી રીતે નહેરુ-સરદાર પર દબાણ લાવવું કેટલું યોગ્ય ગણાય? આવા ઘણા સવાલ પૂછાતા રહ્યા છે.

ગાંધીજી પર થતા આ આક્ષેપોમાં ખરેખર તથ્ય શું છે તે જાણવા માટે થોડી તેની પૂર્વભૂમિકા જોવી જરૂરી બની રહે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એ સમયે કેવું હતું વાતાવરણ?

કલકત્તા અને બિહારની કોમી આગ ઠારવાના ભયંકર અનુભવો લઈને ગાંધીજી 10 સપ્ટેમ્બર 1947ના રોજ દિલ્હી પહોંચ્યા અને સાડા ચાર મહિના પછી થયેલી તેમની હત્યા સુધી દિલ્હીમાં જ રહ્યા.

દિલ્હી પણ ત્યારે કોમી ઉન્માદમાં પાગલ બન્યું હતું. બિરલાહાઉસના ચોગાનમાં થતી ગાંધીજીની પ્રાર્થનાસભાઓમાં કુરાનમાંથી કશુંક વંચાય કે ગવાય ત્યારે વિરોધ થવા લાગ્યો.

પાકિસ્તાનથી આવતા સાચા સમાચારો જ એટલા ખતરનાક હતા, ને તેમાં વળી અફવાઓ ઉમેરાય.

એટલે સ્થાનિક તેમ જ પાકિસ્તાનથી નિરાશ્રિત થઈને આવેલા હિંદુઓ-શીખોના ઉશ્કેરાટનો પાર ન હતો.

ઇતિહાસમાં કદી જોવા ન મળી હોય એવી હિંસા અને મારકાપનો-અત્યાચારોનો માહોલ હતો.

તેની વચ્ચે ગાંધીજી શાંતિ-સહિષ્ણુતા-સર્વધર્મસમભાવ જેવા આદર્શનો ટાપુ બનીને ઊભા હતા.

તેમની મહેચ્છા એ આદર્શો આખા હિંદમાં વિસ્તરે અને કંઈ નહીં તો પાગલપણું દૂર થાય એવી હતી.

'પાકિસ્તાનમાં હિંદુ-શીખોની સલામતી નથી, ત્યારે ભારતે શા માટે મુસ્લિમોને સંઘરવા જોઈએ?'

એવી દલીલ થાય ત્યારે તે કહેતા હતા કે ભારત સરકાર પાકિસ્તાનની સરકારનાં કૃત્યો વિશે બેપરવા ન રહે પણ તેનો અર્થ એવો નથી કે પાકિસ્તાનની નકલ કરીને ભારતમાંથી પણ લઘુમતીઓને હાંકી કાઢવામાં આવે. (દિલ્હી ડાયરી, 25-09-47 પૃ.42)

સરહદની બંને બાજુથી ડરીને ઘરબાર છોડીને આવનારા લોકોને ગાંધીજી આગ્રહપૂર્વક કહેતા હતા કે 'તમારાં વતન તેમ જ ઘરબારને વળગી રહો ને પોતાના બચાવને માટે ઇશ્વર સિવાય બીજા કોઈના પર આધાર ન રાખો.'(દિલ્હી ડાયરી, 09-10-47, પૃ.88)

પાકિસ્તાનનો જરાય બચાવ કર્યા વિના, તેની વખતોવખત ટીકા કરીને પણ, તે ભારતને પાકિસ્તાન જેવું બનતું રોકવા માગતા હતા.

તેમનો આદર્શ કહેતો હતો કે '(આપણી સરકાર) ન્યાય ત્યારે જ માગી શકે કે જ્યારે આપણે શુદ્ધ હોઈએ.' (17-09-47 દિલ્હીમાં ગાંધીજી-2, લે. મનુ ગાંધી, પૃ. 24)

55 કરોડ રૂપિયાનો મુદ્દો શું હતો?

કોમી હિંસા થાળે પડવાનું નામ લેતી ન હતી, ત્યાં કાશ્મીર પર (પાકિસ્તાની સૈન્યનું છૂપૂં સમર્થન ધરાવતા) કબાઇલીઓનું આક્રમણ થયું.

ત્યારે બંને દેશો વચ્ચે મિલકતોનું વિભાજન થઈ ચૂક્યું...\n\ntl;dr:

ગાંધીજીએ તેમના જીવનના છેલ્લા ઉપવાસ કાશ્મીર મોરચે યુદ્ધે ચડેલા પાકિસ્તાનને રૂ. 55 કરોડ અપાવવા માટે કેમ કર્યા?


ગાંધીજીના આગમન પહેલાં ગુજરાતનો રાજકીય માહોલ કેવો હતો?\nદક્ષિણ આફ્રિકાથી ગાંધીજી પાછા આવ્યા ત્યારે તે ખાસ્સા 46 વર્ષના હતા. છતાં, જાહેર જીવનમાં તેમની પરિસ્થિતિ વિશિષ્ટ હતી.

એક તરફ, તેમની પાસે દક્ષિણ આફ્રિકામાં વસતા ભારતના વિવિધ પ્રાંતના લોકોની નેતાગીરીનો અને સત્યાગ્રહ જેવી ચળવળનો વિશિષ્ટ અનુભવ હતો.

તેના કારણે મળેલી નામના પણ ખરી. બીજી તરફ ભારતની વાસ્તવિકતાથી તે અજાણ હતા.

પોતે આ જગતને કંઈક આપવાનું છે, એ બાબતમાં તેમનો આત્મવિશ્વાસ ભારે હતો. સાથે, દેશના લોકો અને દેશના પ્રશ્નોથી તે કેટલા દૂર છે એનો પણ તેમને બરાબર અહેસાસ હતો.

1919માં તેમણે 'નવજીવન' સાપ્તાહિક સંભાળ્યું, તેના પહેલા જ અંકમાં લખ્યું હતું, 'મારું ભાષાજ્ઞાન (અહીંના લેખકોની સરખામણીમાં) ઘણું ઓછું છે. 20 વર્ષ સુધી બહાર રહેલા મને હિંદુસ્તાનના પ્રશ્નોની ઓછી જ માહિતી હોય.

આ વિવેકની ભાષા નથી, પણ મારી દશાનો તાદૃશ ચિતાર છે.' (નવજીવન 7 સપ્ટેમ્બર, 1919 પૃ.3, 'અમારો ઉદ્દેશ')

આ જ લેખમાં આગળ તેમણે લખ્યું હતું કે તેમણે જીવનમાં ગોઠવેલા ને અમલમાં મૂકેલા કેટલાક સિદ્ધાંતોથી તેમને સુખ મળ્યું છે અને 'એ સિદ્ધાંતો હિંદને આપી મારા સુખનો અનુભવ હિંદને કરાવવાની મને ભારે અભિલાષા છે.'

ગુજરાતની-મુંબઈ પ્રાંતની સ્થિતિ

અંગ્રેજી રાજના મુંબઈ પ્રાંતમાં અત્યારના ગુજરાતનો સૌરાષ્ટ્ર-કચ્છ સિવાયનો ભાગ આવી જતો હતો. એવી જ રીતે, અત્યારનું મહારાષ્ટ્ર પણ મુંબઈ પ્રાંતમાંથી અલગ પડ્યું ન હતું.

અમદાવાદ-વડોદરા-સુરતની સાથે મુંબઈ-પૂના પણ પ્રાંતનાં મહત્ત્વનાં કેન્દ્રો હતાં.

વર્ષ 1885માં ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસની સ્થાપના થઈ, તેના એક વર્ષ પહેલાં રાજકીય પ્રશ્નોની ચર્ચા માટે અમદાવાદમાં 'ગુજરાત સભા' સ્થપાઈ હતી.

મુંબઈમાં ફિરોજશાહ મહેતા, બદરુદ્દીન તૈયબજી જેવા અગ્રણીઓએ 'પ્રૅસિડેન્સી ઍસોસિયેશન' સ્થાપ્યું હતું. (અર્વાચીન ગુજરાતીનો રાજકીય અને સાંસ્કૃતિક ઇતિહાસ, ડૉ. શિવપ્રસાદ રાજગોર, પૃ.141)  1902માં રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસનું અધિવેશન અમદાવાદમાં ભરાયું હતું.

તેના અધ્યક્ષપદે સુરેન્દ્રનાથ બૅનરજી અને સ્વાગતપ્રમુખ તરીકે અંબાલાલ સાકરલાલ દેસાઈ હતા.

એ સમયે મુંબઈ પ્રાંતની રાજકીય પ્રવૃત્તિમાં ગુજરાતીભાષી પારસીઓ મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવતા હતા.

'મુંબઈના બેતાજ બાદશાહ' ફિરોજશાહ મહેતા ઉપરાંત 'હિંદના દાદા' તરીકે ઓળખાયેલા દાદાભાઈ નવરોજી અને દિનશા વાચ્છા તેમાં મુખ્ય હતા.

મરાઠી નેતાઓમાં ગાંધીજીથી તેર વર્ષ મોટા 'લોકમાન્ય' બાળગંગાધર ટિળક અને ગાંધીજીથી ત્રણ વર્ષ મોટા...\n\ntl;dr:

ગાંધીજીના આવતા પહેલાં ગુજરાત ઊંઘતું હતું? ગુજરાતનું રાજકારણ ઠંડુ હતું? ગાંધીજીની નેતાગીરી માટે મોકળું મેદાન હતું? તે આવ્યા અને સીધા ટોચે પહોંચી ગયા?


ગાંધીજીની આત્મકથા ગુજરાત કરતા કેરળમાં વધુ લોકપ્રિય છે\nગાંધીજીની આત્મકથાની પ્રથમ આવૃતિ 1927માં પ્રકાશિત થઈ હતી

પણ આશ્ચર્યની વાત એ છે કે ગાંધીજીની આત્મકથા 'સત્યના પ્રયોગો' ગુજરાતી કરતા 'સામ્યવાદી' એવા કેરળ રાજ્યમાં વધુ વેચાય છે.

આવું કેમ? વિવિધ ભાષાઓમાં અનુવાદિત અને પ્રકાશિત થયેલી ગાંધીજીની આત્મકથાના વેચાણ આંકડા રસપ્રદ છે.

ગાંધીજીએ તેમની આત્મકથા ગુજરાતી ભાષામાં લખી હતી અને તેની પ્રથમ આવૃતિ વર્ષ ૧૯૨૭માં પ્રકાશિત થઇ હતી.

૧૯૨૭ના વર્ષમાં જ ગાંધીજીના અંગત સચિવ મહાદેવભાઈ દેસાઈએ 'સત્યના પ્રયોગો'નો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ કર્યો. આ અંગ્રેજી આવૃતિ પણ ૧૯૨૭માં જ પ્રકાશિત કરવામાં આવી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

આત્મકથાનું વેચાણ

તામિલ ભાષામાં ગાંધીજીની આત્મકથાની છ લાખ નકલો વેચાઈ છે

ગાંધી સાહિત્યના પુસ્તકોનું પ્રકાશન કરતી સંસ્થા નવજીવન ટ્રસ્ટ દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવેલી આંકડાકીય માહિતી મુજબ ૧૯૨૭થી આજદિન સુધીમાં (૨૦૧૭ની મધ્ય સુધી) 'સત્યના પ્રયોગો'ની ગુજરાતી આવૃતિની ૬,૧૬,૦૦૦ નકલો વેચાઈ છે.

તેની સરખામણીએ મલયાલમ ભાષામાં ગાંધીજીની આત્મકથા તો ઠેઠ ૧૯૯૭ના વર્ષમાં પ્રકાશિત થઈ પણ ૧૯૯૭થી અત્યાર સુધીમાં (૨૦૧૭ સુધી) ૭,૫૫,૦૦૦ નકલો વેચાઈ ચૂકી છે.

ગુજરાતી ભાષામાં પ્રકાશિત ગાંધીજીની આત્મકથાની પ્રથમ વાર પ્રકાશિત થયાના નેવું વર્ષમાં માત્ર ૬,૧૬,૦૦૦ નકલો વેચાઈ.

જ્યારે મલયાલમ ભાષાની માત્ર બે દાયકામાં જ ૭,૫૫,૦૦૦થી વધુ નકલો વેચાઈ ચૂકી છે.

એ જ રીતે 'સત્યના પ્રયોગો'ની તમીલ ભાષામાં ૧૯૯૪માં પ્રકાશિત  થયેલી આવૃતિની ૨૦૧૭ સુધીમાં ૬,૮૯,૫૦૦ નકલો વેચાઈ ચૂકી છે.

સામ્યવાદી સરકાર ધરાવતા કેરળમાં આત્મકથા

કેરળ રાજ્યમાં 'પૂર્ણોદયા બુક ટ્રસ્ટ' ગાંધીજીની આત્મકથા દ્વારા ગાંધી વિચારના પ્રચાર-પ્રસારનું કામ કરે છે.

આ ટ્રસ્ટના વાઇસ ચેરમેન ટી.આર.એન પ્રભુએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે સામ્યવાદી રાજ્યમાં લોકોને ગાંધીજી અને તેમના કાર્યો વિશે જાણવાની ખૂબ ઉત્સુકતા છે.

ખાસ કરીને હાલના સમાજના જે પ્રશ્નોના ઉકેલ વિશે ગાંધીજીએ શું કહ્યું છે એ જાણવામાં ખૂબ રસ છે.

વળી અમે શાળાઓ અને કૉલેજોમાં જઈ ગાંધીજીની આત્મકથા પર વિવિધ સ્પર્ધાઓનું આયોજન કરીએ છીએ. તેના વિશે ચર્ચા કરીએ છીએ.

આ બધી પ્રવૃત્તિને કારણે લોકો ગાંધીની આત્મકથા ખરીદવા અને વાંચવા તરફ વળ્યા છે.

નવજીવન ટ્રસ્ટના મેનેજીંગ ટ્રસ્ટી વિવેક દેસાઈએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે "અન્ય ભાષાઓની સરખામણીએ ગાંધીજીની આત્મકથાનું ગુજરાતીમાં થતું વેચાણ પ્રમાણમાં ઓછું કહી...\n\ntl;dr:

જ્યારે પણ ગુજરાતના ગૌરવની વાત આવે ત્યારે 'ગાંધીનું ગુજરાત' એ શબ્દ અચૂક આવે.


ગાંધીજીની બીયરની બૉટલ પર ટી-શર્ટમાં તસવીર દોરનાર કલાકાર કોણ છે અને શું છે વિવાદ?\nદારૂબંધીના પ્રખર હિમાયતી ગાંધીજીનું ચિત્ર ઇઝરાયલની કંપનીની બીયરની બૉટલ પર જોવા મળતા ભારતમાં તે ચર્ચાનો વિષય બન્યું છે.

ભારતીય મીડિયામાં આવેલા અહેવાલો અનુસાર કેરળ સ્થિત મહાત્મા ગાંધી નેશનલ ફાઉન્ડેશનના ચૅરમૅન એબી જે. જોશે આ મામલે ફરિયાદ કરી છે.

તેમણે ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઇઝરાયલના વડા પ્રધાન નેતન્યાહુને આ મામલે પગલાં લેવાની માગ કરી છે અને કહ્યું છે કે આ મહાત્મા ગાંધીનું અપમાન છે.

તેમનું કહેવું છે કે તેમના માટે ઇઝરાયલના તાફેન ઔદ્યોગિક વિસ્તારમાં આવેલી માકા બ્રેવરી કંપની સામે પગલાં લેવાવાં જોઈએ. આ ઉપરાંત તેમણે ચિત્રકાર અને એક વેબસાઇટ સામે પણ પગલાં લેવાની વાત કરી છે.

જોકે, બીયરની બૉટલ પર ગાંધીજીની તસવીરનો વિવાદ આવ્યો ક્યાંથી? કોણે આ ચિત્ર દોર્યું અને કેમ દોર્યું આ સવાલો ઊભા થયા છે.

ગાંધીજીની ટી-શર્ટમાં તસવીર દોરનાર કલાકાર કોણ છે?

અમિત શિમોની નામના કલાકારે ઇઝરાયલની કંપનીના બીયરની બૉટલ પર ગાંધીજીનું આવું ચિત્ર દોર્યું હતું.

અમિત શિમોની ઇઝરાયલના જ રહેવાસી છે અને દુનિયાભરની ખ્યાતનામ વ્યક્તિઓનાં ચિત્રો દોરવાનો એક હિપસ્ટોરી નામનો પ્રોજેક્ટ ચલાવે છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં શિમોનીએ કહ્યું કે તેઓ વિશ્વના ઇતિહાસમાં નોંધપાત્ર કાર્ય કરી ગયેલી હસ્તીઓનાં ચિત્રો આજના સંદર્ભે કલ્પીને દોરે છે.

તેમણે કહ્યું, "આ હિપસ્ટોરી નામનો પ્રોજેક્ટ મારો છે અને આવું કરવા પાછળનો હેતુ આજની યુવા પેઢીને મહાન લોકો અને તેમની વિચારધારા પ્રત્યે આકર્ષિત કરવાનો છે."

અમિત શિમોની ત્રણ વખત ભારતની મુલાકાતે આવી ચૂક્યા છે અને તેમના કહેવા મુજબ તેઓ ગાંધીજી પ્રત્યે માન ધરાવે છે.

શિમોનીએ બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું કે ગાંધીજીનું ચિત્ર તેમના પ્રત્યે સન્માન વ્યક્ત કરવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

તેમના માનવા પ્રમાણે ગાંધીજીને તેમણે માર્ટિન લ્યૂથર કિંગ અને આલ્બર્ટ આઇનસ્ટાઇનની હરોળમાં રજૂ કર્યા હતા.

બીયરની બૉટલ પર આ ચિત્ર કેવી રીતે આવ્યું?

અમિત શિમોનીનું હિપસ્ટોરી પ્રોજેક્ટને લઈને ઇઝરાયલની બીયર બનાવતી કંપની માકા બ્રેવરી સાથે જોડાણ થયું હતું.

મે મહિનાની 14મી તારીખ ઇઝરાયલનો સ્વતંત્રતા દિવસ છે. આ જ વર્ષે સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણીના સંદર્ભે શિમોનીએ ઇઝરાયલની આ કંપની માટે વિશ્વના મહાન નેતાઓનાં ચિત્રો દોર્યાં હતાં.

શિમોનીના કહેવા મુજબ માકા બ્રેવરી પાસે ભારતીય શૈલીનો એક બીયર હતો અને તેના માટે કંપનીએ ગાંધીજીના ચિત્રની વિનંતી...\n\ntl;dr:

તાજેતરમાં જ બ્લૅક ગૉગ્લ્સ અને ટી-શર્ટ પહેરેલા ગાંધીજીનું ચિત્ર બીયરની બૉટલ પર જોવા મળતા વિવાદ સર્જાયો છે.


ગાંધીજીને ઝેર આપતાં પહેલાં જ્યારે બતખમિયાં રડી પડ્યા અને હત્યાનો પ્લાન નિષ્ફળ ગયો\nપરંતુ આ પારદર્શકતાના કારણે ગાંધીના જીવનને જોખમ પણ ઓછું નહોતું.

ઇતિહાસમાં નોંધાયા પ્રમાણે તેમની પર છ વખત જીવલેણ હુમલા થયા હતા. છઠ્ઠી વખતના હુમલામાં તેમનું મૃત્યુ જ થઈ ગયું અને આ પહેલાંના પાંચ પ્રયત્નો નિષ્ફળ રહ્યા હતા.

પહેલો હુમલો 1934માં પુણેમાં થયો હતો. તેમને એક સમારંભમાં જવાનું હતું, ત્યારે જ ત્યાં એક જેવી બે ગાડીઓ આવી.

એકમાં આયોજકો હતા અને બીજીમાં ગાંધીજી અને કસ્તૂરબા યાત્રા કરવાના હતાં. આયોજકોની કાર જતી રહી અને ગાંધીની કાર એક રેલવે ફાટક પર રોકાઈ ગઈ.

જે કાર આગળ જતી રહી હતી, તેનો એક ધડાકામાં ખુરદો બોલી ગયો. ગાંધી એ હુમલામાં ટ્રેન મોડી પડવાના કારણે બચી ગયા.

બીજો હુમલો

1944માં આગા ખાં પૅલેસમાંથી મુક્ત થયા બાદ ગાંધી પંચગણી જઈને રોકાયા હતા અને ત્યાં કેટલાક લોકો તેમની વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા.

ગાંધીએ તેમની સાથે વાતચીત કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ તે પૈકી કોઈ પણ વાતચીત કરવા માટે રાજી નહોતા.

છેલ્લે એક વ્યક્તિ હાથમાં ચપ્પુ લઈને ગાંધી તરફ દોડી આવી. ગાંધીજી સુધી પહોંચતા પહેલાં જ તેને પકડી લેવાઈ. આમ આ હુમલો પણ નિષ્ફળ રહ્યો.

ત્રીજો હુમલો

1944માં જ પંચગણીની ઘટના બાદ ગાંધી અને ઝીણાની મુંબઈ ખાતે વાર્તા થવાની હતી. મુસ્લિમ લીગ અને હિંદુ મહાસભાના લોકો આ કારણે નારાજ હતા. ત્યાં પણ ગાંધી પર હુમલો કરવાનો પ્રયત્ન કરાયો, જે નિષ્ફળ રહ્યો.

ચોથો હુમલો

1946માં પાકિસ્તાનના નેરૂલ પાસે ગાંધી જે રેલગાડીમાં યાત્રા કરી રહ્યા હતા, તેના પાટા ઉખાડી લેવાયા. ટ્રેન પલટી ખાઈ ગઈ, એન્જિન પણ ક્યાંક ટકરાઈ ગયું, પરંતુ ગાંધીનો આ અકસ્માતમાં પણ આબાદ બચાવ થઈ ગયો.

પાંચમો હુમલો

1948માં બે વખત હુમલા થયા. પહેલાં મદનલાલ બૉમ્બ ફોડવા માગતા હતા, જે ફૂટ્યો નહીં અને આ કાવતરાના આરોપમાં કેટલાક લોકોની ધરપકડ થઈ ગઈ.

30 જાન્યુઆરી, 1948ના રોજ છઠ્ઠી વાર નાથુરામ ગોડસેએ ગોળી ચલાવી અને ગાંધીજીનું મોત નીપજ્યું.

એમાં એક ખાસ વાત એ છે કે એક વ્યક્તિ આ પૈકીના ચાર હુમલાવાળી જગ્યાએ હાજર હતો. તેનું નામ હતું નાથુરામ ગોડસે.

બતખ મિયાંનો કિસ્સો

પરંતુ આ છ હુમલા સિવાય ગાંધીજીના પ્રાણ લેવાના વધુ બે વખત પણ પ્રયાસો કરાયા હતા. એ બંને પ્રયાસો 1917માં ચંપારણમાં થયા હતા.

મહાત્મા ગાંધી એ સમયે મોતીહારીમાં હતા. ત્યાં ગળીની ફૅકટરીઓના મૅનેજરોના નેતા ઇરવિને તેમને વાતચીત કરવા માટે બોલાવ્યા અને એવું વિચાર્યું કે જો ગાંધીને આ મુલાકાત દરમિયાન ખાવાપીવાની કોઈ વસ્તુમાં એવું ઝેર આપી...\n\ntl;dr:

મહાત્મા ગાંધીનું જીવન ખુલ્લા પુસ્તક સમાન હતું. તેમનું કોઈ કામ કોઈનાથી છુપાવીને કરવું, કોઈનેય જાણ કર્યા વગર કરવું, એ અશક્ય હતું.


ગાંધીજીને શાંતિ માટેનો નોબલ પુરસ્કાર કેમ ન મળ્યો?\nનોબલ પ્રાઇઝ આપનાર દેશ નોર્વેએ બ્રિટન સાથેના સંબંધ ન બગડે એ માટે ગાંધીજીને એ સન્માન ન આપ્યું?

ગાંધીજીએ પોતાને નોબલ પ્રાઇઝ મળવા-ન મળવા અંગે કંઈ કહ્યું હતું?

આવા કેટલાક ચર્ચાસ્પદ સવાલોના આધારભૂત જવાબ.

શાંતિ માટેનું નોબલ પ્રાઇઝ

વિસ્ફોટક ડાયનેમાઇટના શોધક અને જીવનના પૂર્વાર્ધમાં ક્યારેક 'ધ મર્ચન્ટ ઑફ ડેથ' (મોતના સોદાગર) તરીકે ઓળખાયેલા આલ્ફ્રેડ નોબલે તેમની સ્મૃતિમાં પારિતોષિક આપવાનું વસિયતમાં લખ્યું હતું.

ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર, તબીબીવિજ્ઞાન, સાહિત્ય અને શાંતિ. આ પાંચ ક્ષેત્રોમાં નોંધપાત્ર પ્રદાન કરનારને દર વર્ષે સન્માન આપવાનું હતું.

તેમાં શાંતિ માટેના પારિતોષિકની શરૂઆત 1901થી થઈ. 1915માં ગાંધીજી ભારત આવ્યા ત્યારે પહેલું વિશ્વયુદ્ધ ચાલતું હતું.

એટલે 1914થી 1916 સુધી, અને બીજા વિશ્વયુદ્ધ વખતે 1939થી 1943 સુધી, કોઈને શાંતિ માટેનું નોબલ પ્રાઇઝ અપાયું નહીં.

એ સિવાય ગાંધીજીના જીવનકાળ દરમિયાન 1923, 1924, 1928, અને 1932માં પણ નોબલ પીસ પ્રાઇઝ જાહેર ન થયું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

નોબલ પ્રાઇઝ માટેની અટકળો અને ટિપ્પણીઓ

સપ્ટેમ્બર 1923માં 'વોઇસ ઑફ ઇન્ડિયા' નામના સામયિકે લખ્યું કે ગાંધીજીને શાંતિ માટેનું નોબલ પ્રાઇઝ મળશે એવી હવા છે. ત્યારે ગાંધીજી રાજદ્રોહના આરોપ બદલ જેલમાં હતા.

'વોઇસ ઑફ ઇન્ડિયા'એ ટિપ્પણી કરી કે શું બ્રિટિશ સત્તાધીશો ગાંધીજીને આ પારિતોષિક રૂબરૂ સ્વીકારી શકાય એ માટે છોડશે?

પરંતુ એ વાત અફવા જ હતી. થોડી હિલચાલ છતાં એ વર્ષે ગાંધીજીનું નામ સૂચવાયું જ ન હતું. (ગાંધી-ધ યર્સ ધેટ ચૅન્જ્ડ ધ વર્લ્ડ, રામચંદ્ર ગુહા, પૃ.204-5)

આ અફવાના સંદર્ભે સી. રાજગોપાલાચારીએ 'યંગ ઇન્ડિયા' (20 સપ્ટેમ્બર, 1923)માં એક નોંધ લખી, જેનો અનુવાદ 'નોબલ પ્રાઇઝ' એવા મથાળા સાથે 'નવજીવન' માં પ્રગટ થયો.

રાજાજીએ લખ્યું હતું, 'આ વરસે શાંતિ રાખવા માટે નોબલ પ્રાઇઝ મહાત્માજીને આપવામાં આવ્યું છે એ અફવા સાચી છે કે નહીં તે હું નથી કહી શકતો, પણ એટલું તો ખરું છે કે ખ્રિસ્તી સંવત શરૂ થયા પછી દુનિયામાં શાંતિ જાળવવાની બાબતમાં જો કોઈએ ભારેમાં ભારે સેવા કરી હોય તો તે મહાત્મા ગાંધીએ કરી છે'

'જો નોબલ પ્રાઇઝ જે માણસે નિર્દોષ પ્રજાને કેળવી, તેની શક્તિનું માપ કાઢી, અન્યાયની સામે લોહીનું ટીપું પાડ્યા વિના પોતાના હકોનું સંરક્ષણ કરવા માટે તેને રામબાણ શસ્ત્ર આપ્યું છે અને તેમ કરીને જેણે દુનિયાની શાંતિમાં પાકો અને કાયમનો ઉમેરો કર્યો છે એવા માણસને...\n\ntl;dr:

નોબલ સમિતિના લોકોનો રંગદ્વેષ એના માટે જવાબદાર હતો? ગાંધીજીના વર્ણવ્યવસ્થા વિશેના વિચારોને કારણે તેમને એ સન્માન ન મળ્યું?


ગાંધીનગર : દલિતે કહ્યું ગાય દાટવા જમીને આવું પણ સામે પડ્યો માર\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

આ ઘટનાને લઈને માણસા પોલીસ સ્ટેશનમાં આરોપી સુરેશસિંહ ચાવડાની સામે પોલીસ ફરિયાદ પણ નોંધાઈ છે. સુરેશસિંહ ચાવડાની સામે આઈપીસીની કલમ 302, 504 અને 506(2) અને અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ અત્યાચાર નિવારણ અધિનિયમની કલમ 3(1)(r), 3(1)(s),3(2)(va)ns હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે.

માણસા પોલીસ સ્ટેશનના પીએસઓ હર્ષદ કુમારે જણાવ્યું કે આ કિસ્સામાં ફરિયાદ નોંધવામાં આવી છે અને ગાંધીનગરથી હાલ આ મામલે તપાસ ચાલી રહી છે.

“ગાય દાટવા જમીને આવું કહેતા માર માર્યો”

રંજનબેન

ઘટનામાં ભોગ બનનાર રંજનબહેન જણાવે છે કે 2 ઑગસ્ટના રોજ સુરેશસિંહ ચાવડાના ત્યાં ગાય મરી ગઈ હતી. અમારા ગામમાં મૃત ગાયના નિકાલનુ કામ અનોયા ગામના ચમાર રણજીતભાઈ કરે છે. તેમને બોલાવવામાં આવ્યા હતા. તેમણે સુરેશસિંહનું ઘર જોયું ન હોવાથી તેઓ મારા ઘરે આવ્યા. મારો દીકરો રણજીતભાઈ સાથે સુરેશભાઈનું ઘર બતાવવા માટે ગયો.

રણજિતભાઈ ચમાર કહે છે, “અમે ત્યાં પહોંચ્યાં ત્યારે સુરેશસિંહે કહ્યું કે તમારે ગાયને મારા ખેતરમાં ભંડારવાની છે. તો મેં કહ્યું કે આ કામ અમારામાં આવતું નથી. પરંતુ ગામનું કામ રાખેલું હોવાથી હું કામ કરવા તૈયાર થયો.”

“મેં સુરેશસિંહને કહ્યું કે આ હું સવારનો ઘરેથી બહાર છું રાતના સાડા નવ થયા છે. ઘરે જઈને જમી કરીને આવું. આપ જેસીબી બોલાવી ખાડો ખોદાવી રાખો અને મીઠું લાવી રાખો. પરંતુ સુરેશસિંહે જાતિવિષયક ગાળો આપી અને જ્યાં સુધી ગાયને ઉઠાવે નહીં ત્યાં સુધી તારે ક્યાં જવાનું નથી એમ કહ્યું.”

રણજિતભાઈ ચમાર કહે છે કે “મેં માત્ર એટલું કહ્યું કે ગાય દાટવા જમીને આવું કહેતા મને માર માર્યો”

રણજિતભાઈ કહે છે, “અમે તેમનાથી નીચી જ્ઞાતિના હતા એટલે અમને માર માર્યો જો એમની જ્ઞાતિના હોત તો તે માર મારત?”

રણજિતભાઈ કહે છે, “છેલ્લાં 10-15 વર્ષથી આ કામ કરું છું. એક મૃત્યુ પામેલી ગાય ઉપાડવાના 200 રૂપિયા મળે છે. પરંતુ આવી રીતે કોઈએ માર્યો નથી. કોઈક વાર બોલાચાલી થાય તો અમે ત્યાંથી નીકળી જઈએ આવું પહેલીવાર થયું.”

તેઓ વધુમાં કહે છે, “200 રૂપિયામાં પણ અમારે એક માણસ, ગાડી મશીન લઈ જવાના. વર્ષોથી કરીએ કામ એટલે ચાલે છે.”

આ મારામારી પછી રણજિતભાઈ ચમાર અને રંજનબહેનનો દીકરો ત્યાંથી નીકળી ગયા.

જોકે, સુરેશસિંહ ચાવડા રાત્રે રંજનબહેનના ઘરે પહોંચ્યા હતા ત્યાં પણ તેમણે રંજનબહેનને અપશબ્દો કહ્યા.

બીજા દિવસે રંજનબહેનને માર માર્યો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

રંજબહેન કહે છે કે બીજા દિવસે રક્ષાબંધન...\n\ntl;dr:

ગાંધીનગરના માણસા તાલુકાના રંગપુર ગામમાં ‘મરેલી ગાય ઉપાડવાની બાબતમાં’ એક દલિત મહિલા અને ગાય ઉપાડનાર ભાઈને માર મારવામાં આવ્યાની ઘટના બની છે.


ગાંધીનગરથી અમિત શાહ સામે ગુલબર્ગકાંડના પીડિત શા માટે ચૂંટણી લડી રહ્યા છે?\nઇમ્તિયાઝ પઠાણ ખેડાથી લોકસભા ચૂંટણીમાં ઉમેદવાર છે

આ કહેવું છે ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડના પ્રમુખ સાક્ષી ઇમ્તિયાઝ પઠાણનું.

ઇમ્તિયાઝે ખેડા લોકસભા બેઠક પરથી 'અપના દેશ પાર્ટી' તરફથી ઉમેદવારી નોંધાવી છે, જ્યારે તેમના ભાઈ ફિરોઝ પઠાણે ગાંધીનગર લોકસભા બેઠક પર અપક્ષ તરીકે ઉમેદવારી નોંધાવી છે.

ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહ પણ ગાંધીનગરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. રવિવારે શાહે  કલોલ ખાતે રોડ શૉ યોજ્યો હતો.

2002માં ગોધરાકાંડ બાદ ગુજરાતમાં હુલ્લડ ફાટી નીકળ્યાં હતાં, જેમાં લગભગ 1000 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. આ હુલ્લડમાં મુસ્લિમોએ સૌથી વધુ નુકસાન વેઠવું પડ્યું હતું.

સામાજિક કાર્યકર માને છે કે જ્યારે ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ ન્યાય-વ્યવસ્થા, બંધારણ અને અધિકારોને સાચવતા નથી ત્યારે પીડિતો તેમને ચૂંટણીમાં પડકારવાની જરૂર પડે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં બચ્યા

ગુલબર્ગ સોસાયટી

ઇમ્તિયાઝ અને ફિરોઝ 28 ફેબ્રુઆરી 2002ના દિવસે ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં બચી ગયા હતા પરંતુ તેમના પરિવારના 10 સદસ્યો તેમાં માર્યા ગયા હતા.

ઇમ્તિયાઝ પઠાણ ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડ કેસમાં મુખ્ય સાક્ષી છે.

ઇલેક્ટ્રિશિયનનું કામ કરતા ઇમ્તિયાઝના પરિવારમાં એક પુત્ર અને એક પુત્રી છે.

તેઓ જણાવે છે કે 2002નાં રમખાણો પછી તેમને 12 મકાનો બદલવાં પડ્યાં છે.

જ્યારે ફિરોઝ પઠાણ કહે છે, ''2002નાં કોમી રમખાણો બાદ ન્યાયની લડત હજુ ચાલુ છે અને ગુજરાતમાં કોઈ મુસ્લિમ સાંસદ નથી કે જે અવાજ ઉઠાવી શકે. અમે કાર્યકર છીએ, અમે બધા ધર્મોને સાથે લઈને ચાલવા માગીએ છીએ."

28 ફેબ્રુઆરી, 2002ના રોજ ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં 69 લોકોનાં મોત થઈ ગયાં હતાં.

ગુલબર્ગ સોસાયટી કેસમાં 64 લોકોમાંથી 24 લોકોને સજા થઈ છે.

જોકે, બન્ને પક્ષોએ અદાલતના આ નિર્ણયને ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો છે.

ઇમ્તિયાઝ જણાવે છે, "સજા પામેલા 24માંથી 22 લોકોની ઓળખ મેં કરી હતી. ન્યાયની અમારી લડત તો હજુ ચાલુ જ છે."

ઇમ્તિયાઝ કહે છે, "અમારો મોટો પરિવાર ત્યાં રહેતો હતો. હું ત્યાં પણ ઇલેક્ટ્રિશિયનનું કામ જ કરતો હતો."

"28 ફેબ્રુઆરી, 2002ના દિવસે અમે અમારી માતા, દાદી સહિત પરિવારના 10 સદસ્યોને ગુમાવ્યા હતા. પરંતુ ત્યારબાદ વર્ષો સુધી ઘણી તકલીફો વેઠવી પડી છે. બધાને એ જાણવું જોઈએ કે મુસ્લિમોને તોફાનો બાદ શિક્ષણ, કામ-ધંધા, મકાન વગેરે કેટલીક તકલીફો પડી છે."

મુસ્લિમોના રાજકીય...\n\ntl;dr:

''2002નાં રમખાણો બાદથી અત્યાર સુધી મુસ્લિમોને બહુ તકલીફો વેઠવી પડી છે. હું ઇચ્છું છું કે મુસ્લિમ પ્રતિનિધિ જો ગુજરાતમાંથી લોકસભામાં જાય તો ભવિષ્યમાં આવી તકલીફોથી લોકોને બચાવી શકે. હું માત્ર અલ્પસંખ્યકો માટે નહીં પરંતુ બધા સમુદાયોની વાત કરવા માગું છું જેથી ગુજરાતમાં શાંતિ જળવાઈ રહે.''


ગાઝિયાબાદ આસિફ કેસ : મુસ્લિમ બાળકની કથિત પાણી પીવા મુદ્દે મારપીટનો મંદિરના મહંતને કોઈ અફસોસ નથી\nમહંત યતિ નરસિંહાનંદ

વસ્તીના પહેલા મકાનની છત પર કેટલાક રૂમ બનેલા છે, જેમાં આસપાસના વિસ્તારમાં મજૂરી કરવા આવતાં અનેક લોકો ભાડે રહે છે.

આમાંથી એક રૂમ હબીબનો છે જ્યાં તેઓ પોતાના પરિવાર સાથે રહે છે.

રૂમના એક ખૂણામાં હબીબનો 14 વર્ષનો છોકરો આસિફ વાંસ અને દોરડાના બનેલા એક નાના ખાટલા પર સૂતેલો છે.

નીચે જમીન પર તેમનાં માતાપિતા અને નાના ભાઈ-બહેન બેસેલાં છે. આસિફના માથા પર પટ્ટી બાંધેલી છે અને ચાર દિવસ પહેલાં વાગેલી ઈજાના કારણે પીડામાં છે.

શુક્રવાર એટલે 11 માર્ચે ડાસનાના જ દેવી મંદિરમાં કથિત રીતે નળથી પાણી પીવાના કારણે મંદિરમાં રહેનારા શ્રૃંગીનંદન યાદવે આસિફને ન માત્ર બેરહમીથી માર્યો પરંતુ મારવાનો વીડિયો પણ વાઇરલ કર્યો હતો.

વાઇરલ વીડિયોને ધ્યાનમાં લઈને પોલીસે જાતે કેસ દાખલ કર્યો અને શ્રૃંગીનંદન યાદવની સાથે વીડિયો શૂટ કરનાર સાથી યુવક શિવાનંદની પણ ધરપકડ કરીને તેને જેલ મોકલી દીધો.

આસિફનું મેડિકલ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે પણ હાલ એક્સ રે અને અન્ય રિપોર્ટ મળ્યા નથી.

આસિફના ઘરથી મંદિરનું અંતર

આરોપી

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં આસિફ ઘટના વિશે કંઈક આ પ્રકારની જાણકારી આપે છે, "હું ત્યાં ભંગાર વીણવા માટે ગયો હતો. મને તરસ લાગી હતી તો મંદિરમાં નળ જોઈને પાણી પીવા ગયો હતો. પહેલાં મને એક પંડિતજીએ બોલાવ્યો અને પૂછ્યું કે શું કરી રહ્યો છે. મેં કહ્યું કે પાણી પીવા માટે આવ્યો હતો. તો તેમણે કહ્યું કે ઠીક છે ચાલ્યો જા. હું બહાર જઈ રહ્યો હતો તો એક બીજા પંડિતજી આવ્યા અને તેમણે કહ્યું કે આવ તારો વીડિયો બનાવીશું."

"મને મારું નામ પૂછ્યું અને પિતાનું નામ પૂછ્યું. મેં જેવું નામ કહ્યું તો મને ગાળો આપીને મારવા લાગ્યા. એક ભાઈ આનો વીડિયો બનાવી રહ્યા હતા. બંને ખૂબ જ હટ્ટા-કટ્ટા હતા. મને ખૂબ માર્યો. મારા માથા પર પણ ઈજા પહોંચી અને હાથ મરોડી નાખ્યો. પછી વીડિયો બનાવનારે કહ્યું કે હવે છોડી દે નહીં તો મરી જશે."

આસિફના ઘરથી મંદિરનું અંતર બે કિલોમીટર દૂર છે.

આસિફનું કહેવું હતું કે તે એ બાજુ અનેક વખત ગયા છે અને ત્યાં પાણી પણ પીધું છે પરંતુ તે દિવસે ન જાણે કેમ તેમનું નામ પૂછવામાં આવ્યું અને પછી મારવામાં આવ્યો.

આસિફે પોતાના નવ ભાઈ-બહેનમાં ત્રીજા નંબર પર છે. તેમની બે મોટી બહેનોનાં લગ્ન થઈ ગયાં છે.

આસિફના પિતા હબીબ પણ મજૂરી કરે છે અને પરિવારની સાથે આ નાના રૂમમાં રહે છે.

સોશિયલ મીડિયા પર ઉત્તર પ્રદેશની ઘટનાની ટીકા

આસિફના ઘરથી મંદિરનું અંતર બે કિલોમીટર...\n\ntl;dr:

ગાઝિયાબાદના ડાસના વિસ્તારમાં એક ખુલ્લા નાળાની એક બાજુમાં કબ્રસ્તાન છે અને બીજી બાજુ વસતી.


ગાઝિયાબાદમાં શ્મશાનની છત પડતાં 23નાં મૃત્યુ, મૃતકોના પરિવારને બે-બે લાખની સહાય - BBC Top News\nઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથે તમામ મૃતકોને બે લાખ રૂપિયાની આર્થિક સહાય કરવાની જાહેરાત કરી છે.

સાથે જ તેમને મેરઠના ડિવિઝનલ કમિશનર અને પોલીસના એડીજીને આ ઘટના અંગે રિપોર્ટ દાખલ કરવા કહ્યું છે.

સ્થાનિક પોલીસે જણાવ્યું છે કે મૃતકો પૈકી મોટાભાગના લોકો અંતિંમસંસ્કારની વિધિમાં સામેલ હતા. આ ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા 15 લોકોને ઈજા પણ થઈ છે.

સ્થાનિક તંત્ર અને NDRFની ટીમે ઘટનાસ્થળે લોકોને કાટમાળમાંથી બહાર કાઢવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરી હતી.

રાત્રિથી ચાલી રહેલા વરસાદને કારણે લેંટર પડી ગયું જેનો ભોગ ત્યાં હાજર રહેલા લોકો બન્યા. આ લોકો વરસાદથી બચવા માટે ત્યાં ઊભા હતા.

ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી યોગી આદિત્યનાથે આ ઘટનાનું સંજ્ઞાન લેતાં જિલ્લાધિકારી અને વરિષ્ટ  પોલીસ અધીક્ષકને તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી રાહત અને બચાવ કાર્ય સંચાલિત કરવાની સૂચના આપી હતી.

મુખ્ય મંત્રીએ મૃતકોના પરિવારજનોને બબ્બે લાખ રૂપિયાની આર્થિક સહાયતા અને ઘાયલોનો સંપૂર્ણ ઇલાજ કરાવવાના પણ નિર્દેશ આપ્યા છે.

ખેડૂતો 13મી એ સંકલ્પ દિવસ, 26મીએ ટ્રૅક્ટર રેલી કરશે

કેન્દ્ર સરકારે લાવેલા નવા કૃષિકાયદાઓ સામે ખેડૂતો દિલ્હીની સરહદે આંદોલન કરી રહ્યા છે તે વાતને 35 દિવસથી વધુ સમય થઈ ગયો છે. આવતીકાલે ફરી સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે બેઠક થવાની છે.

'એનડીટીવી'ના અહેવાલ અનુસાર ખેડૂત સંગઠનો 13મી જાન્યુઆરીએ સંકલ્પ દિવસ મનાવશે અને તેમણે અલ્ટિમેટમ આપ્યું છે કે જો સરકાર તેમની માગ નહીં માને તો પ્રજાસત્તાક દિવસ એટલે કે 26મી જાન્યુઆરીના રોજ તેઓ ટ્રૅક્ટર રેલી કાઢશે. ખાસ કરીને દિલ્હીમાં આ રેલી કાઢવાનું આયોજન છે.

અત્રે નોંધવું કે સરકાર અને ખેડૂતો વચ્ચે 6 વખત બેઠકો થઈ ચૂકી છે. પરંતુ કોઈ સમાધાન નથી આવ્યું.

મુંબઈ હુમલાના આરોપી અને લશ્કરના વડા લખવીની પાકિસ્તાનમાં ધરપકડ

પાકિસ્તાનમાં આંતકી ગતિવિધિયો મામલે ભંડોળ પૂરુ પાડવાના કેસમાં લશ્કર-એ-તૈયબાના વડા ઝકી-ઉર-રહમાન લખવીની અટકાયત થઈ છે.

'હિંદુસ્તાન ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર આંતકવાદીઓને કથિત આર્થિક મદદ કરવાના આરોપસર પાકિસ્તાનના પંજાબ પ્રાંતમાંથી લખવીની અટકાયત થઈ હતી.

જોકે આ ધરપકડને મુંબઈ હુમલાના કેસ સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે લખવીને સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આતંકવાદી જાહેર કરેલ છે.

આગામી સમયમાં ફાઇનાન્સિયલ ઍક્શન ટાસ્ફ ફોર્સની બેઠક મળવાની છે અને તેમાં પાકિસ્તાનને ગ્રે લિસ્ટમાં રાખવું કે નહીં તે...\n\ntl;dr:

દિલ્હી સાથે જોડાયેલા ગાઝિયાબાદમાં શ્મશાન ઘાટની છત પડી જવાથી 23 લોકોનાં મૃત્યુના સમાચાર છે.


ગાડી પર સો કરોડની નંબર પ્લેટ અને દુબઈના શેખોનો વૈભવ\nઅહીંના ઘનવાન શેખ મોંઘી વસ્તુઓનાં શોખીન છે. દુબઈના રસ્તાઓ મોંઘીદાટ ગાડીઓથી ભરેલા હોય છે. લિમિટેડ એડિશનની શાનદાર ગાડીઓના કાફલાઓ અહીં જોવા મળે છે.

દુબઈ એવું શહેર છે જ્યાં તમને ગાડીઓની કિંમત કરતાં તેની નંબર પ્લેટ મોંઘી મળી શકે છે.

પોતાની કારને અલગ ટચ આપવા અને પોતાની ઓળખ બનાવવા માટે સ્પેશિયલ લાઇસન્સ પ્લેટ દ્વારા દુબઈના ધનવાનો અકલ્પનીય કિંમત ચૂકવવા તૈયાર હોય છે.

દુબઈ અને શહેરી લકઝરી એક બીજાની સાથો-સાથ ચાલે છે. સંયુક્ત અરબ અમીરાતનું આ શહેર અમીર શેખો અને મોટો પગાર મેળવનારા વિદેશીઓની પ્રથમ પસંદ છે.

સોશિયલ મીડિયાના સેલિબ્રિટી કે જેમાં કેટલાક ટીનેજર સામેલ છે, તેઓ પોતાના શોખ દેખાડવાથી પાછળ હટતા નથી.

ઇન્સ્ટાગ્રામ પર મોંઘી કિંમતે ખરીદેલા પાળેલાં જાનવરો સાથે તેમની તસવીરો જોવા મળે છે.

સંયુક્ત અરબ અમીરાતના સૌથી વધુ વસતીવાળા આ શહેરમાં આલીશાન વસ્તુઓની ભરમાર છે. વીઆઈપી નંબર પ્લેટ તેમાંથી જ એક છે.

સૌથી મોંઘી નંબર પ્લેટ

વર્ષ 2008માં દુબઈમાં '1' નંબરની લાઇસન્સ પ્લેટ 42 લાખ ડૉલરમાં નીલામ થઈ હતી. આજની કિંમતમાં તે ભારતીય મુદ્દામાં 100 કરોડથી પણ વધારે છે.

દુબઈમાં આજે પણ  આ નંબર પ્લેટને સૌથી મોંઘી માનવામાં આવે છે.

દુબઈના સ્થાનિક સાથે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે રસ્તા પર કોઈ સ્પેશિયલ નંબર પ્લેટવાળી ગાડી પસાર થાય છે તો તેનાથી ફરક તો પડે છે.

તેમજ વધુમાં એમ પણ કહ્યું ઘણાં દેશોમાં લોકોને કોઈ આનાથી ફરક પડતો નથી, પરંતુ દુબઈમાં ફરક પડે છે. અહીં આ એક ટ્રૅન્ડ છે.

નંબરથી મળે છે ઓળખાણ

અલ-મરઝૂકીએ પોતાની લૅમ્બર્ગિની માટે 8686 નંબર ખરીદ્યો હતો. તેમની અન્ય ફરારીનો નંબર 55608 છે.

તેઓ કહે છે, ''પહેલાં આ શોખ હતો, પરંતુ હવે તે એક વેપાર બની ગયો છે. મને મારા સોશિયલ મીડિયા પ્રૉફાઇલ પર ફૉલોઅર્સની સંખ્યા જોઈને નવાઈ લાગે છે.''

અલ-મરઝૂકીએ સૌ પ્રથમ જે સ્પેશિયલ લાઇસન્સ પ્લેટ ખરીદી હતી તેનો નંબર 888 હતો. ત્યારબાદથી જ તેઓ પોતાની દરેક ગાડીઓ માટે 8 સાથે જોડાયેલો નંબર પસંદ કરે છે.

તેઓ કહે છે, ''હું તેને ખરીદવામાં સંકોચ કરતો નથી. હું ઇચ્છુ છું કે દરેક ખાસ વસ્તુ મારી હોય.''

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

દુબઈ એક ખાસ શહેર છે. અહીંની ઇમારતો ખાસ છે. અહીંના રસ્તા ખાસ છે. આ 'ભભકો' દેખાડવાનું શહેર છે.


ગાઢ ધુમ્મસમાં પણ કઈ રીતે દોડતી રહે છે ભારતીય રેલવે?\nસાંકેતિક તસવીર

અખબારોના પહેલા પાને છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી આવા સમાચાર છવાયેલા છે.

પ્રવાસીઓની સૌથી મોટી ફરિયાદ એ હોય છે કે તેમને ટ્રેનસંબંધી જે માહિતી આપવામાં આવે છે એ સાચી નથી હોતી.

પ્રવાસીઓ કહેતા હોય છે કે તેમને રેલવે તરફથી જે મેસેજ મોકલવામાં આવે છે, તે ઘણીવાર ખોટી માહિતી આપતા હોય છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જોકે, કેટલાક લોકો એવા પણ છે, જેઓ માને છે કે ધુમ્મસ હશે તો ટ્રેનો મોડી થશે જ. પણ તેની સાચી માહિતી નથી આપવામાં આવતી એ મોટી મુશ્કેલી છે.

પ્રવાસીઓની માફક રેલવેને પણ તેની પોતાની કેટલીક મુશ્કેલી હોય છે. ટેક્નિકલ બાબતોની સાથે રેલવેની કાર્યપદ્ધતિ પણ ગૂંચવણભરી છે.

ભારત અને વિદેશમાંની ટેકનોલોજિ વચ્ચે શું ફરક છે?

સાંકેતિક તસવીર

બીબીસીએ આ સંબંધે ભારતીય રેલવેના સીપીઆરઓ નિતિન ચૌધરી સાથે વાત કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે આપણા દેશની સરખામણીએ વિદેશમાં સિગ્નલિંગ વ્યવસ્થા થોડી અલગ હોય છે.

વિદેશમાંની ટ્રેન કન્ટ્રોલ સિસ્ટમને યુરોપિયન ટ્રેન કમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ કહેવામાં આવે છે અને એ અત્યાધુનિક ટેક્નોલોજિ છે.

જેમાં ઉપગ્રહ, ગ્રાઉન્ડ બેઝ્ડ ઇન્સ્ટોલેશન અને કમ્પ્યુટર્સ વડે દરેક ટ્રેનની સ્થિતિ અને દરેક ટ્રેનની મૂવમેન્ટ પર નજર રાખવામાં આવે છે.

નિતિન ચૌધરીના જણાવ્યા અનુસાર વિદેશમાં ઉપગ્રહની મદદ વડે ટ્રેનના સિગ્નલ્સને એક સેન્ટ્રલ લોકેશન સિસ્ટમ પર મોનિટર કરવામાં આવે છે.

ભારતમાં એવી વ્યવસ્થા નથી. ભારતમાં સેટેલાઈટ કમ્યુનિકેશનના આધારે સિગ્નલ મોકલવામાં આવતા નથી.

તેનો અર્થ એ કે કોઈ ટ્રેન એક સ્ટેશન પરથી રવાના થાય છે ત્યારે એ સિગ્નલ આપે છે.

આ સિગ્નલ આગલા સ્ટેશને પહોંચતાં પહેલાં અને પાછલું સ્ટેશન છોડવા દરમ્યાન આપવામાં આવે છે.

આ  વ્યવસ્થામાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી.

આ પરિસ્થિતિમાં ટ્રેનચાલક વિઝિબિલિટીની સમસ્યાને કારણે સિગ્નલ જ ન જોઈ શકે તો તેની પાસે ટ્રેન રોકી દેવાનો એકમાત્ર વિકલ્પ હોય છે.

ઘણીવાર ચાલક ટ્રેનને રોકી દેવાને બદલે ટ્રેનની સ્પીડ ઘટાડી નાખે છે.

નિતિન ચૌધરીના જણાવ્યા અનુસાર, ચાલક સ્પીડને કન્ટ્રોલ કરીને ટ્રેન ન ચલાવે અને વિઝિબિલિટીની સમસ્યાને કારણે તેને રેડ સિગ્નલ દેખાય જ નહીં તો દુર્ઘટનાની શક્યતા વધી જાય છે.

ટ્રેનશા માટે ધીમી ગતિએ ચાલે કે અટકી જાય?

સાંકેતિક તસવીર

ભારતીય રેલવેના પ્રિન્સિપલ ચીફ ઈલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિઅર આર. કે. તિવારીએ આ સવાલનો જવાબ આપ્યો હતો.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે ટ્રેનોની ગતિ કે તેમને...\n\ntl;dr:

'60થી વધુ ટ્રેનો ધુમ્મસને કારણે વિલંબથી ચાલી રહી છે.....ધુમ્મસને કારણે 21 ટ્રેનો રદ્દ.'


ગાદલાંના વેપારી એક અકસ્માતે ગણિતના પંડિત બની ગયા\nગણિતનો અભ્યાસ નહીં કરવા માટે બાળકો આગવા તર્ક રજૂ કરતા હોય છે.

બાળકો માનતા હોય છે કે સરવાળા, ગુણાકાર અને બાદબાકી તો જાણે ઠીક છે, પણ અંકગણિત અને બીજગણિતના અઘરા અભ્યાસનું રોજિંદા જીવનમાં શું કામ? તેને શીખવા માટે આટલી માથાકૂટ શા માટે કરવી?

આવી જ દલીલ અમેરિકાના અલાસ્કારના નિવાસી જેસન પેજેટ કરતા હતા.

તેમને ગણિત શીખવામાં જરાય રસ ન હતો, પણ એક અકસ્માતે તેમને ગણિતના પંડિત બનાવી દીધા અને એ પણ આયુષ્યના બીજા તબક્કામાં.

જેસન વેપારી છે અને ગાદલાંનો વેપાર કરે છે. તેઓ તેમનું જીવન બિન્ધાસ્ત શૈલીમાં જીવ્યા છે. અભ્યાસમાં તેમને ખાસ કોઈ રસ ન હતો, ખાસ કરીને ગણિતના અભ્યાસમાં.

જોકે, 12 સપ્ટેમ્બર, 2002 પછી તેમનું જીવન એકદમ પલટાઈ ગયું હતું.

એ દિવસે જેસન તેમના દોસ્તો સાથે પાર્ટીની મજા માણીને પરત આવી રહ્યા હતા. એ વખતે કેટલાક બદમાશોએ તેમના પર હુમલો કર્યો હતો અને એ હુમલામાં જેસનને માથામાં ઊંડો જખમ થયો હતો.

એ જખમ તો સારવારથી ભરાઈ ગયો, પણ જેસનનું વર્તન અચાનક બદલાઈ ગયું. તેઓ ઘરની બહાર નીકળતાં ડરવા લાગ્યા. કોઈ તેમની નજીક આવે કે તરત જેસન પોતાના હાથ ધોવા લાગતા હતા.

જેસનની દીકરી તેમની નજીક આવતી ત્યારે પણ તેઓ હાથ ધોવા માંડતા હતા. આ પ્રકારના વર્તનને તબીબી વિજ્ઞાનની ભાષામાં ઓબ્સેસિવ કમ્પલસિવ ડિસોર્ડર (ઓસીડી) કહેવામાં આવે છે.

અકસ્માત પછી મોટું પરિવર્તન

પોતાના બદલાતા વર્તનની સાથે જેસનને ખુદમાં એક મોટું પરિવર્તન જોવા મળ્યું. તેઓ દરેક ચીજને ધારીધારીને જોતા થયા.

તેમને દરેક ચીજમાં ભૌમેતિક આકાર દેખાવા લાગ્યો અને એ ત્યાં સુધી કે નળમાંથી ટપકતા પાણીનાં ટીપામાં પણ તેમને આકૃતિઓ દેખાવા લાગી. તેમનું દિમાગ ગણિત અને ભૌતિક વિજ્ઞાનને જોડતી કડીની તપાસમાં લાગી ગયું.

જેસન એકાંતમાં જીવન જીવી રહ્યા હતા ત્યારે ઇન્ટરનેટ તેમનું સાથી બન્યું અને તેમણે ઓનલાઇન ગણિત  શીખવાનું શરૂ કર્યું.

ઇન્ટરનેટ મારફત તેઓ ગણિતના અનેક કન્સેપ્ટ શીખ્યા. અલબત, એમનું દિમાગ જે તસવીરો નિહાળતું હતું તેનો સંબંધ તેઓ ગણિત સાથે જોડી શકતા ન હતા.

એક દિવસ તેમની દીકરીએ તેમને પૂછ્યું કે ટેલિવિઝન પર ચિત્રો કઈ રીતે જોવા મળતાં હોય છે?

દીકરીના આ સવાલ બાદ જેસનની મુશ્કેલી હળવી થઈ હતી.

ટેલિવિઝન પર આપણે જે ચિત્રો નિહાળીએ છીએ તે ચિત્રો વાસ્તવમાં બહુ નાના-નાના પિક્સેલથી બનતાં હોય છે, પણ એ પિક્સેલ્સને એકદમ નજીકથી નિહાળીએ તો સમજાય છે કે પિક્સેલ્સ ગોળ નહીં, પણ ઝીગઝેગ (વાંકાચૂકા) સ્વરૂપમાં હોય...\n\ntl;dr:

ગણિત એક એવો વિષય છે, જેમાં બાળકોને મોટા ભાગે રસ હોતો નથી. બાળકોને ગણિતના ટીચર કોઈ રાક્ષસ જેવા લાગતા હોય છે.


ગામલોકોએ વેર વાળવા માટે 300 જેટલા મગરોની હત્યા કરી નાખી\nઇન્ડોનેશિયામાં ગ્રામજનોએ મારેલા મગરો

મગરે એક સ્થાનિક માણસને મારી નાખ્યો હોવાની શંકાને પગલે વેરની વસૂલાત માટે ગ્રામજનોએ આટલા મોટા પ્રમાણમાં મગરોની હત્યા કરી હતી.

અધિકારીઓ અને પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તેઓ હુમલો અટકાવી શક્યા ન હતા અને હવે સંબંધિત લોકો સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

ઇન્ડોનેશિયામાં સંરક્ષિત પશુની હત્યા ગુનો ગણાય છે અને એ માટે દંડ અથવા કારાવાસની સજાની જોગવાઈ છે.

શા માટે ઉશ્કેરાયા ગ્રામજનો?

એક શખ્સ શુક્રવારે સવારે મગર ઉછેર કેન્દ્રની પાસેથી શાકભાજી એકઠાં કરી રહ્યો હતો ત્યારે માર્યો ગયો હતો.

વેસ્ટ પાપુઆ ખાતેની ઇન્ડોનેશિયાની નેચરલ રિસોર્સીસ કન્ઝર્વેશન એજન્સીના વડાએ કહ્યું હતું, "એક કર્મચારીએ કોઈની ચીસ સાંભળી હતી.

"એ ઘટનાસ્થળે ધસી ગયો હતો અને તેણે મગરને કોઈના પર હુમલો કરતા નિહાળ્યો હતો."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શનિવારે મૃતકની અંતિમવિધિ પછી ઉશ્કેરાયેલા હજ્જારો ગ્રામજનો છરા, પાવડા, હથોડા અને લાકડીઓ લઈને અભયારણ્યમાં ગયા હતા.

સ્થાનિક મીડિયાએ અધિકારીઓને એવું કહેતા ટાંક્યા હતા કે ટોળાએ પહેલાં મગર ઉછેર કેન્દ્રની ઑફિસ પર હુમલો કર્યો હતો અને પછી અભયારણ્યમાંના તમામ 292 મગરની હત્યા કરી હતી.

આ અધિકૃત મગર ઉછેર કેન્દ્રમાં સૉલ્ટવૉટર અને ન્યૂ ગીની જાતિની મગરોના સંરક્ષણ તથા ઉછેરનું કામકાજ કરવામાં આવે છે.

શું કરોળિયા અથવા માંકડ ખરેખર પૌષ્ટિક હોય છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ઇન્ડોનેશિયાના વેસ્ટ પપુઆ પ્રાંતના અભયારણ્યમાં ગ્રામજનોના ટોળાએ 300 જેટલા મગરની હત્યા કરી હતી.


ગાયક એસ. પી. બાલાસુબ્રમણ્યમનું અવસાન\nતેમની ઉંમર 74 વર્ષની હતી અને ઑગસ્ટ મહિનામાં તેમનો કોરોનાનો રિપોર્ટ પૉઝિટિવ આવ્યા બાદ તેમને દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

સારવાર બાદ શરૂઆતમાં તેમની સ્થિતિ સારી હતી પણ પછીથી તેમની સ્થિતિ ગંભીર થઈ હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.

જેના પગલે તેમને વૅન્ટિલેટર પર રાખવાની જરૂર સર્જાઈ હતી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

દિગ્ગજ પ્લેબૅક સિંગર એસ. પી. બાલાસુબ્રમણ્યમનું કોરોનાની સારવાર દરમિયાન ચેન્નાઈની ખાનગી હૉસ્પિટલમાં શુક્રવારે બપોરે એક વાગ્યે અવસાન થયું છે.


ગાયથી વિમાન સુધીઃ વિજ્ઞાનનો ઇતિહાસ બદલનારા ભારતીયો\nરાઇટ બ્રધર્સે સૌથી પહેલાં પ્લેન બનાવ્યું અને ઉડાડ્યું હતું

તેમણે કહ્યું કે એન્જિનિયરિંગના વિદ્યાર્થીઓને પ્રાચીન ભારતની વિજ્ઞાનની શોધો વિશે ભણાવવાની જરૂર છે.

તેમનું કહેવું હતું કે વિમાનનો પ્રથમ ઉલ્લેખ પ્રાચીન હિંદુ ગ્રંથ રામાયણમાંથી મળે છે.

રાજધાની દિલ્હીમાં એન્જિનિયરિંગ પુરસ્કાર સમારોહમાં મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહેલા સત્યપાલ સિંહે એવું પણ કહ્યું કે રાઇટ બ્રધર્સથી આઠ વર્ષ પહેલાં ભારતના શિવાકાર બાબૂજી તલપડેએ વિમાનની શોધ કરી લીધી હતી.

વિજ્ઞાનમાં પ્રાચીન ભારતનું યોગદાન

વિજ્ઞાન અંગેના એવા દાવા જે લોકોને અચરજમાં મૂકી દે છે

શિવાકાર બાબૂજી તલપડેની આ કહેવાતી ઉપલબ્ધિની પ્રધાનની વાતની સોશિયલ મીડિયામાં મજાક ઉડાવવામાં આવી રહી છે.

જોકે, પ્રાચીન ભારતની વિજ્ઞાનની ઉપલબ્ધિઓ કે વિમાનની શોધ જેવી વાતો કરનારા સત્યપાલ સિંહ કંઈ પ્રથમ પ્રધાન નથી.

2015માં એક પ્રતિષ્ઠિત વિજ્ઞાન સંમેલન વખતે એક વક્તાએ કહ્યું હતું કે વિમાનની શોધ સાત હજાર વર્ષ પહેલાં ભારદ્વાજ ઋષિએ કરી હતી.

રિટાયર્ડ કેપ્ટન અને પાઇલટ ટ્રેનિંગ સંસ્થાના પ્રમુખ આનંદ બોડાસે પણ દાવો કર્યો હતો કે આજનાં વિમાનોથી પણ વધારે ઉત્તમ વિમાનો હતાં.

પ્રાચીન વિમાનો બીજા ગ્રહો સુધી જવા માટે સક્ષમ હતા એવો દાવો પણ તેમણે કરેલો.

આવો જોઈએ, આવા જ્ઞાનને લગતા દાવાઓ, જે સાંભળીને લોકો અચરજ પામી ગયા હતા.

પ્લાસ્ટિક સર્જરીના ગૉડ

હિંદુ દેવતા ગણેશનું શરીર માણસનું છે અને માથું હાથીનું છે

2014માં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ મુંબઈમાં ડૉક્ટરો અને મેડિકલ કર્મચારીઓની એક સભામાં કહ્યું હતું કે ભગવાન ગણેશની કથા દર્શાવે છે કે ત્યારે પણ પ્લાસ્ટિક સર્જરી સંભવ હતી.

મોદીએ કહ્યું હતું કે, "આપણે ગણેશજીની પૂજા કરીએ છીએ."

"કોઈ તો પ્લાસ્ટિક સર્જન હશે એ જમાનામાં જેમણે મનુષ્યના શરીર પર હાથીનું મસ્તક રાખીને પ્લાસ્ટિક સર્જરી શરૂ કરી હશે."

તેમણે એમ પણ કહ્યું હતું કે, "મહાભારતમાં કહેવાયું છે કે કર્ણ માતાની કૂખમાંથી પેદા થયા નહોતા."

"તેનો અર્થ એ થયો કે જે સમયે જેનેટિક સાયન્સ પણ ઉપલબ્ધ હતું. તેથી જ તો માતાની કૂખ વિના તેમનો જન્મ થયો હશે."

ભારતની પુરાણ કથાઓ અનુસાર ભગવાન શિવે પોતાના પુત્રના ઘડ ઉપર હાથીનું મસ્તક લગાવીને તેને નવું જીવન આપ્યું હતું.

તે પછી ભગવાન ગણેશને ગજાજન કહેવાનું શરૂ થયું હતું.

દિવ્ય એન્જિનિયરિંગ

શું ભગવાન રામે લંકા સુધી પુલ બાંધ્યો હતો

ગુજરાતના મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણીએ આઈઆઈટીઆરએએમ...\n\ntl;dr:

ભારતના માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રાલયના રાજ્ય કક્ષાના પ્રધાન સત્યપાલ સિંહના એક નિવેદનથી લોકો નવાઈ પામ્યા હતા.


ગાયનું દૂધ ફાયદાકારક છે કે હાનિકારક અને કેમ ઘટી રહી છે તેની માગ છે?\nશું ગાયનું દૂધ માણસના ખોરાકનો હિસ્સો હોવું જોઈએ? તે માણસ માટે કેટલું સ્વાસ્થ્યવર્ધક છે?

હજારો વર્ષો પહેલાં ગાયને પાળવાની શરૂઆત થઈ ત્યારથી તેનું દૂધ અને તેમાંથી બનેલી ચીજો આપણા આહારનો હિસ્સો છે.

કેટલાક નિષ્ણાતો માને છે કે 10 હજાર વર્ષોથી આ દૂધ અને તેમાંથી બનતી વસ્તુઓને આપણે આહારમાં સામેલ કરી લીધી છે.

જોકે,  કેટલાક લોકો ગાયના દૂધને માણસોના સ્વાસ્થ્ય માટે સારું નથી માનતા. આવા લોકો હવે દૂનિયાનું ધ્યાન ખેંચવા લાગ્યા છે.

આ જ કારણ છે કે તેની માગમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે અને એ પણ ઝડપથી.

કેમ ગાયના દૂધની માગ ઘટી રહી છે?

અમેરિકાના કૃષિવિભાગ અનુસાર વર્ષ 1970 બાદ દેશમાં ગાયના દૂધની માગમાં 40 ટકાનો ઘટાડો આવ્યો છે.

કેટલાક લોકો એવું પણ માને છે કે આ ઘટાડો દૂધના વિકલ્પોને કારણે થયો છે. જેમ કે, સોયા મિલ્ક અને બદામ મિલ્ક વગેરે.

વીગન (શાકાહારી) બનવાના ચલણને કારણે તેની માગ પ્રભાવિત થઈ છે. વીગન એ લોકો હોય છે જે માંસ અને પશુઓ સાથે સંકળાયેલા કોઈ પણ ખાદ્ય પદાર્થોનું સેવન કરતા નથી. એમાં દૂધ અને ઇંડા સામેલ છે.

આ સિવાય દુનિયાની લગભગ 65 ટકા વસતિમાં લેક્ટોઝ (દૂધમાં મળનારી સુગર)ને પચાવવાની સીમિત ક્ષમતા હોવાને કારણે પણ માગમાં ભારે ઘટાડો થયો છે.

હવે સવાલ એ ઊઠે છે કે દૂધ સ્વાસ્થ્ય માટે લાભદાયક છે કે નહીં. શું તેનાથી શરીર પર પડનારા પ્રભાવથી બચવા માટે તેનો ઉપયોગ રોકવો જોઈએ?

સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલું લાભકારક છે દૂધ?

આરોગ્યની બાબતમાં ભારત કયા-કયા દેશથી પાછળ?

પહેલાં એના પર વાત કરીએ કે દૂધ માણસોના સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલું લાભકારક છે.

બ્રિટનની રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સેવા(એનએચએસ) અનુસાર ગાયનું દૂધ અને તેનાથી બનતી ચીજો, જેવી કે પનીર, દહીં, માખણ વધારે માત્રામાં કૅલ્શિયમ અને પ્રોટીન આપે છે. જે સંતુલિત આહાર માટે જરૂરી છે.

અમેરિકાના ન્યુટ્રિશનિસ્ટ ડોનાલ્ડ હેંસરડ કહે છે કે કૅલ્શિયમ અને પ્રોટીન સિવાય દૂધમાં અનેક પ્રકારનાં વિટામિન હોય છે. દૂધ વિટામિન A અને D માટે ખૂબ સારો સ્રોત છે.

તેઓ સમજાવે છે, "તમારે એ સ્પષ્ટ કરવું જરૂરી છે કે ગાયનું દૂધ પૌષ્ટિક અને સ્વાસ્થ્ય માટે ફાયદાકારક છે પરંતુ તે એટલું આવશ્યક નથી જેટલું તેને વર્ષોથી દર્શાવવામાં આવે છે."

બ્રિટિશ ન્યુટ્રિશન ફાઉન્ડેશન પ્રમાણે, "બાળકો અને મોટા લોકોને જેટલી માત્રામાં આયર્ન, કૅલ્શિયમ, વિટામિન, ઝિંક અને આયોડીનની જરૂરિયાત હોય છે, તે તેમના અન્ય આહારમાંથી પૂરતાં પ્રમાણમાંથી નથી મળી...\n\ntl;dr:

ગાયનું દૂધ એક એવો આહાર છે કે જેના પર વૈજ્ઞાનિકો અલગઅલગ મત ધરાવે છે. આ જ કારણે તેના પર વર્ષોથી વિવાદ ચાલ્યો આવે છે.


ગાયમાં રહેલા રોગ પ્રતિકારક શક્તિના તત્વોથી એઇડ્સની રસી તૈયાર કરી શકાય છે\nગાયનું જટીલ પાચનતંત્ર બેક્ટીરિયાયુક્ત હોવાથી તેમની રોગ પ્રતિકારક ક્ષમતા વધુ વિકસિત થયેલી જોવા મળે છે

રોગ પ્રતિકારક ક્ષમતાની દ્રષ્ટિએ ગાયમાં ખાસ પ્રકારના એન્ટીબૉડીઝ (રોગ પ્રતિકારક શક્તિના તત્વો) ઉત્પન્ન થાય છે.  જેના ઉપયોગથી એચઆઈવી સામે લડી શકાય છે.

એમ મનાય છે કે ગાયનું પાચનતંત્ર જટીલ અને બૅક્ટીરિયાયુક્ત હોવાથી, તેમની રોગ-પ્રતિકારક ક્ષમતા વધુ વિકસિત થયેલી જોવા મળે છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે

અમેરિકાની નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ્સ ઑફ હેલ્થ દ્વારા આ વિગતોને શ્રેષ્ઠ માહિતી ગણવામાં આવી છે.

એચઆઈવી એ એક ઘાતક વાઇરસ છે અને એટલી ઝડપથી તેની સ્થિતિ બદલાયા કરે છે કે તે દર્દીની રોગ-પ્રતિકારક શક્તિ પર હુમલો કરી નાખે છે.  એચઆઈવી લોહીમાં ભળી ગયા બાદ તેની સ્થિતિ સતત બદલ્યા કરે છે.

આ એક એવી રસી છે જે દર્દીની રોગ પ્રતિકારક શક્તિને વિકસિત કરી શકે છે અને લોકોના સ્વાસ્થ્ય પર આ વાઇરસના ચેપના પ્રથમ તબક્કામાં તેને બચાવી શકાય છે.

ગાયનું યોગદાન

જરૂરી ઍન્ટિબોડીઝ ગાયના શરીરમાં થોડા સપ્તાહમાં જ બની જાય છે, જ્યારે મનુષ્યોમાં એ માટેનો સમયાગાળો

ઇન્ટરનેશનલ એઇડ્સ વૅકસીન ઇનિશ્યટિવ અને ધી સ્ક્રીપ્સ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યુટ દ્વારા ગાયોની રોગ પ્રતિકારક ક્ષમતાની ચકાસણી શરૂ કરી છે.

એક સંશોધક ડૉક્ટર ડેવિન સોકે બીબીસી ન્યૂઝને કહ્યું, "તેના પરિણામોથી અમને આશ્ચર્ય થયું છે."

મહત્વપૂર્ણ એન્ટિબૉડિઝ ગાયોના પ્રતિરક્ષા તંત્રમાં થોડા અઠવાડિયામાંજ બની જાય છે.

ડૉ. સોકે કહ્યું, "આ ખૂબ જ ઉત્સાહિત કરી દેનારી માહિતી છે, કારણકે માનવીઓમાં આવા એન્ટિબોડી વિકસિત થતા લગભગ ત્રણથી પાંચ વર્ષ લાગી જાય છે."

તેમણે જણાવ્યું હતું કે, "આ શોધ ખૂબ મહત્વની છે કારણ કે પહેલાં આ એટલું સરળ નહોતું લાગતું. કોને ખબર હતી કે એચઆઇવીની સારવાર માટે ગાયનું ઉપયોગી બનશે."

પડકાર

ગાયના એન્ટીબૉડીઝથી એચઆઈવીની અસરને ૪૨ દિવસમાં 20 ટકા સુધી ખતમ કરી શકાય છે

'નેચર' જર્નલમાં પ્રકાશિત પરિણામોમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે ગાયના એન્ટીબૉડીઝથી એચઆઈવીની અસરને ૪૨ દિવસમાં 20 ટકા સુધી ખતમ કરી શકાય છે.

પ્રયોગશાળાના થયેલા પરીક્ષણોમાં જાણવા મળ્યું હતું કે ૩૮૧ દિવસોમાં આ એન્ટિબૉડિઝ ૯૬ ટકા એચઆઇવી વાઇરસની અસરને ખાળી શક્યા હતા.

એક અન્ય સંશોધક ડૉક્ટર ડેનિસ બર્ટને કહ્યું કે આ અભ્યાસમાં મળેલી માહિતી શ્રેષ્ઠ છે. તેઓ જણાવે છે, "માનવની સરખામણીમાં પ્રાણીઓમાં રહેલા એન્ટીબૉડીઝ અદભુત છે અને એચઆઇવીને ખતમ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે...\n\ntl;dr:

અમેરિકાના સંશોધકોએ કહ્યું છે કે એચઆઈવી (હ્યુમન ઇમ્યૂનોડેફિસિએંસી વાયરસ) નો સામનો કરવા માટેની રસી  (વૅકસિન) બનાવવામાં ગાય ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઇ શકે છે.


ગાર્ગા ચેટર્જી: હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાનનો વિચાર દેશ માટે જોખમી\nઆ સમગ્ર મામલે ભાષાઓના અધિકાર તથા ફેડરલ સિસ્ટમ વિશે લખતા પશ્ચિમ બંગાળના લેખક ગાર્ગા ચેટર્જી સાથે બીબીસીએ વાતચીત કરી.

ભારતમાં 'રાષ્ટ્રવાદ અને ઉપ-રાષ્ટ્રવાદ' વિશે તેમણે કહ્યું કે ખરેખર 'ઉપ-રાષ્ટ્રવાદ' એ ભયનું પરિણામ છે.

ભારતની એકતા અને રાષ્ટ્રવાદને પડકાર બાબતેની ભીતિને પગલે આ શબ્દ વાપરવામાં આવે છે.

તેમણે કહ્યું, ભાષા રાષ્ટ્રનો આધાર હોય છે. મુસ્લિમ રાષ્ટ્રો પણ ભાષાના આધારે વહેંચાઈ ગયા અને આમ ભાષા રાષ્ટ્રવાદનો પાયો છે.

ભારત એકથી વધુ રાષ્ટ્રીયતાનો સમન્વય છે. તમામ રાષ્ટ્રીયતા માટે પરસ્પર તે લાભદાયી છે.

પણ આ લોકોના વિકાસ માટે તેમના નિર્ણયોની સત્તાની તક તમામ રાષ્ટ્રીયતાને જ આપવી જોઈએ.

1947માં આઝાદી પછી ભારતમાં સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ થયું પણ હવે તેમાં બદલાવની જરૂર છે.

તેને કાયદાકીય અને બંધારણીય રીતે બદલવાની જરૂર છે.

એટલે કે કેન્દ્ર પાસેની કેટલીક સત્તાઓ હવે રાજ્ય સરકારોને આપી દેવાનો સમય છે.

કેમ કે કેન્દ્રીય સત્તાની મદદથી સરકાર રાજ્યોની બાબતોમાં દખલગીરી કરે છે.

તેલંગણાના મુખ્યમંત્રી ચન્દ્રશેખર રાવનું પણ આવું જ કહેવું છે. ગત વર્ષે પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી.

"મમતા બેનર્જીએ પણ કહ્યું હતું કે સરકાર પાસે માત્ર વિદેશ, રક્ષા અને કાયદા તથા રેલવેમાં નિયંત્રણ હોવું જોઇએ.

વળી તમિલનાડુના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અન્ના દુરાઈ પણ આવું જ કહેતા હતા.

હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાન

હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાનની રીત મામલે તેમને પૂછતા તેમણે કહ્યું કે કેટલાંક સમયથી કેટલાંક લોકો સરકાર આ માર્ગે ચલાવવા માગે છે.

આ વખતે 2019ની લોકસભા ચૂંટણી માત્ર વડાપ્રધાનની પસંદગીની નહીં હોય.

2019 પછીનો સમય ફેડરલ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હોવો જોઈએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેમ કે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કહ્યું છે કે દેશનું 'ફેડરલ સ્ટ્રક્ચર' બદલી ન શકાય. આથી ભારતમાં રાષ્ટ્રીયતાના ફેડરલ સ્ટ્રક્ચરનું ભાવિ ઉજળું છે.

શું બંધારણ આ ફેડરલ સિસ્ટમને સ્વીકારે છે? તેના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે બંધારણને આપણે બે રીતે જોઈએ છીએ એક તે છે તે રીતે અને બીજું તેમાં રહેલી સંભાવનાઓ.

બંધારણમાં ઘણી વખત ફેરફાર કરાયો છે આથી આ મામલે પણ અવકાશ છે.

જો કોઈ બાબત બંધારણની મૂળભૂત વિભાવનાની વિરુદ્ધમાં હોય ફેરફાર ન થઈ શકે.

લોકો રાષ્ટ્રવાદને ભાષા, પ્રદેશ અને ધર્મના આધારે પરિભાષિત કરતા હોય છે. પણ રાષ્ટ્રવાદની તેમની ભાષા વિશે તેમણે કહ્યું, "ભાષા રાષ્ટ્રવાદનો આધાર છે.

વિશ્વમાં પણ આવું જ છે....\n\ntl;dr:

દેશમાં રાષ્ટ્રવાદ અને હિંદીને રાષ્ટ્રીય ભાષાના દરજ્જા મુદ્દે વ્યાપક ચર્ચાઓ થાય છે. હિંદીનો રાષ્ટ્રભાષા તરીકેનો વિચાર અને ફેડરલ માળખું બન્ને પરિબળો આ મામલે મહત્ત્વની ભૂમિકા ધરાવે છે.


ગિરિજાદેવીને ગુજરાતમાં રહે ત્યાં સુધી રોજ ઢોકળાં પિરસાતાં\nસપ્તકનાં આયોજક મંજુ મહેતા સાથે ગિરિજાદેવીને આત્મીયતાાભર્યા સંબંધો હતા

બનારસ ઘરાનાની મુખ્ય ગાન શૈલી ઠુમરીને સમૃદ્ધ બનાવી ઉચ્ચતમ શિખર સુધી પહોંચાડવાનો શ્રેય તેમને જાય છે.

ગુજરાત સાથે તેમના સંબંધની વાત કરીએ તો દર વર્ષે યોજાતા સપ્તક સાથે તેમનો ખાસ નાતો રહ્યો છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સપ્તકનાં આયોજક મંજુ મહેતાએ ગિરિજાદેવી જેમને તે પ્રેમથી અપ્પાજી કહેતાં, તેમની કેટલીક રસપ્રદ વાતો બીબીસી ગુજરાતીને કહી.

ગિરિજાદેવી સાથેનો

તબિયતની નાદુરસ્તીના છતાં અમદાવાદ આવવાનું આમંત્રણ તે સહર્ષ સ્વીકારતાં

ગિરિજાદેવી સાથે મારે પાંચ દાયકાનો પરિચય હતો. ઉંમરના કરાણે તબિયત નાદુરસ્ત હોવા છતાં અમદાવાદ આવવાનું આમંત્રણ તે સહર્ષ સ્વીકારતાં.

એક કલાકાર તરીકે તે જેટલાં મહાન હતાં, એક વ્યક્તિ તરીકે એટલાં જ સરળ. જ્યારે પણ મળે ત્યારે ખૂબ જ સ્નેહથી વાતો કરતાં હતાં.

બહુ પહેલાં તેઓ મારાં ઘરે પણ રહ્યાં હતાં. તે સપ્તકને પોતાની સંસ્થા માનતાં અને મને હંમેશા  પ્રોત્સાહન આપતાં કે સંગીત માટે આ પ્રકારનું કામ થતું જ રહેવું જોઈએ.

ખાસ અનુભવ

સપ્તકનાં આયોજક મંજુ મહેતા સાથે ગિરિજાદેવીને આત્મીયતાાભર્યા સંબંધો હતા

એક વાર જ્યારે મેં એમનું અભિવાદન કરતાં કહ્યું કે, અમારા માટે બહુ મોટી વાત છે કે તમે ઉંમર અને તબિયતની મર્યાદા છતાં આવ્યાં.

ત્યારે તેમણે ખૂબ પ્રેમથી જવાબ આપતા કહ્યું હતું કે જ્યારે તમે સંગીત માટે આટલું કામ કરી રહ્યાં છો ત્યારે અમારે તેનો ભાગ બનવું રહ્યું.

તેમની સાથે બનારસની, શિષ્યોની, સંગીત અને પંડિત કિશન મહારાજની ઘણી વાતો થતી.

 ગુજરાત અને ગિરિજાદેવી

સપ્તક મહોત્સવ-2006 સમયે ગિરિજાદેવી ઉસ્તાદ સુલતાન ખાન અને પંડિત નંદન મહેતા સાથે

તે જ્યારે અહીં આવતા ત્યારે તેમની રહેવાની વ્યવસ્થા અમારાં એક અંગત ગેસ્ટ હાઉસમાં થતી. તેમની રહેણી-કરણી ઘણી સરળ હતી. તેમને સાદું ભોજન પસંદ હતું.

જો કે એ મને કહેતાં કે હું છું ત્યાં સુધી રસોઈયાને ઢોકળાં બનાવવાનું કહેજે.

મોટા ભાગે કલાકારોને એવું હોય કે પ્રોગ્રામ પહેલાં કોઈ આવીને ગ્રીનરૂમમાં મળે તે ન ગમે. પણ ગિરિજાદેવી અલગ હતાં. જો તેમને મળવા કોઈ ગ્રીનરૂમમાં આવે તો તેને પ્રેમાળ આવકાર આપતાં.

ગિરિજાદેવીની પ્રેરણા

ગ્રીનરૂમમાં મળવા આવતાં દરેકને તે આદરપૂર્વક મળતાં

88 વર્ષે પણ સતત સંગીત સાથે તેઓ જોડાયેલાં રહ્યાં. ગિરિજાદેવીને તેમનું સંગીત અને તેમનો સરળ વ્યવહાર પ્રેરણા આપતો રહ્યો.

 ગિરિજાદેવીનો જન્મ 8 મે, 1929માં...\n\ntl;dr:

શાસ્ત્રીય સંગીતનાં દિગ્ગજ ગાયિકા ગિરિજાદેવીનું 24મી ઑક્ટોબરે કોલકતામાં હૃદયરોગના હુમલાથી 88 વર્ષની વયે નિધન થયું.


ગિરીશ કર્નાડનું નિધન : અભિનેતા, દિગ્દર્શક અને જ્ઞાનપીઠ વિજેતાની 81 વર્ષની વયે વિદાય\nગિરીશ કર્નાડ

ગુજરાતમાં શ્વેત ક્રાંતિ નામે પ્રખ્યાત દૂધની સહકારી મંડળીની ચળવળ વિશે બનેલી ફિલ્મ મંથનમાં ગિરીશ કર્નાડે મુખ્ય ભૂમિકા અદા કરી હતી. અમૂલ પરની આ ફિલ્મ શ્યામ બેનેગલે બનાવી હતી. આ ફિલ્મ માટે ક્રાઉડ ફન્ડિંગ કરવામાં આવ્યું હતું.

ગિરીશ કર્નાડની કન્નડ તથા અંગ્રેજી એમ બન્ને ભાષાઓમાં સારી પકડ હતી.

તેમણે પોતાનું પ્રથમ નાટક કન્નડ ભાષામાં લખ્યું હતું, જેનો ત્યારબાદ અંગ્રેજી અનુવાદ પણ થયો હતો.

'યયાતિ', 'તુગલક', 'હયવદન', 'અંજુ મલ્લિગે', 'અગ્નિમતુ માલે', 'નાગમંડલ' અને 'અગ્નિ અને વર્ષા' તેમનાં જાણીતાં નાટકો છે.

ગિરીશ કર્નાડને 1994માં સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર, 1998માં જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર, 1974માં પદ્મ શ્રી, 1992માં પદ્મ ભૂષણ, 1972માં સંગીત-નાટક અકાદમી પુરસ્કાર, 1992માં કન્નડ સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર અને 1998માં કાલિદાસ સન્માનથી નવાજવામાં આવ્યા હતા.

1970માં કર્નાડે કન્નડ ફિલ્મ 'સંસ્કાર'થી ફિલ્મ ક્ષેત્રે સફર આદરી હતી. તેમની પ્રથમ ફિલ્મને જ કન્નડ સિનેમા માટે રાષ્ટ્રપતિ તરફથી ગોલ્ડન લોટસ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.

આર. કે. નારાયણના પુસ્તક પર આધારિત ટીવી સિરિયલ 'માલગુડી ડેઝ'માં તેમણે સ્વામીના પિતાની ભૂમિકા નિભાવી હતી. 1990ની શરૂઆતમાં વિજ્ઞાન પર આધારિત એક ટીવી કાર્યક્રમ 'ટર્નિંગ પૉઇન્ટ'માં તેમણે સંચાલકની ભૂમિકા નિભાવી હતી.

સોશિયલ પર અંજલિ

ગિરીશ કર્નાડના નિધન બાદ ફિલ્મ અને થિયેટરના અભિનેતા, રાજકીય નેતાઓ સહિત સૌ કોઈએ સોશિયલ મીડિયા પર અંજલિ આપી હતી.

વડા પ્રધાન મોદીએ ટ્વીટ કર્યું છે કે, "ગિરીશ કર્નાડને દરેક માધ્યમમાં તેમની બહુમુખી પ્રતિભા માટે યાદ કરવામાં આવશે. તેઓ પોતાને ગમતા વિષયમાં પૂરી ભાવુકતા સાથે કામ લેતા હતા. તેમના કામને આવનારા સમયમાં પણ યાદ રાખવામાં આવશે. તેમના અવસાનથી દુઃખ થયું. તેમની આત્માને શાંતિ મળે."

જાણીતા કલાકાર કમલ હસને લખ્યું, "ગિરીશ કર્નાડની પટકથાઓ એટલી સારી હતી કે મને હંમેશાં પ્રેરિત કરતી હતી. તેઓ પોતાના ઘણા પ્રશંસક લેખકોને છોડી ગયા છે. જેમનાં કામ કદાચ ગિરીશ કર્નાડના જવાથી સર્જાયેલા ખાલીપાને આંશિક રીતે ભરી શકશે."

કેન્દ્રિય સૂચના અને પ્રસારણ મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકરે લખ્યું, "ફિલ્મ કલાકાર ગિરીશ કર્નાડના નિધનથી દુઃખ થયું. તેમના પરિવારના સભ્યો અને પ્રશંસકો માટે મારી સંવેદનાઓ છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

જાણીતા અભિનેતા, દિગ્દર્શક, નાટ્યકાર, લેખક અને જ્ઞાનપીઠ પુરસ્કાર વિજેતા ગિરીશ કર્નાડનું નિધન થયું છે. ગયા મહિને તેમણે 81 વર્ષ પૂર્ણ કર્યાં હતાં, તેમનો જન્મ 1938માં થયો હતો.


ગિલગિટ- બાલ્ટિસ્તાનના લોકો કેમ ડરેલા છે?\nજ્યારે ગિલગિટ અને બાલ્ટિસ્તાનના કેટલાક રાષ્ટ્રવાદી નેતા માગ કરી રહ્યા છે કે ત્યાંની જમીન પર સ્થાનિક લોકોને જ અધિકાર આપવામાં આવે.

બીબીસી સંવાદદાતા શુમાઇલા ઝાફરી પરિસ્થિતિ અંગે વધારે માહિતી મેળવવા માટે સ્કર્દૂ પહોંચ્યાં હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

બાલ્ટિસ્તાનના લોકોને આશંકા છે કે તેઓ લદ્દાખ ક્ષેત્રમાં સ્થિત પોતાની જમીન અને સંપત્તિ ગુમાવી દેશે.


ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનના લોકો પાકિસ્તાનથી ખુશ છે ખરા?\nનાયલા બતૂલ

રુસ્તમ અલીના પુત્રનું મકાન હજી તૈયાર થયું નથી. ઊંચા પહાડો વચ્ચે તેમનું મકાન ઉન્નત ઊભેલું દેખાય છે. રુસ્તમ પોતાના પૌત્રો સાથે વાતો કરતા જાય છે અને અધૂરા રહેલા મકાનના પ્લાસ્ટર પર પોતાની આંગળીઓ ફેરવતા ફેરવતા અચાનક રડવા લાગે છે.

રુસ્તમ ચલોંખા ગામના રહેવાસી છે. 1971 સુધી કારગિલ સૅક્ટરનું આ ગામ પાકિસ્તાનના કબજામાં હતું, પણ 1971ના યુદ્ધ વખતે ભારતે તેના પર કબજો કરી લીધો હતો.

રુસ્તમ રડતા-રડતા કહે છે, "મને મારું ઘર અને ગામ સતત યાદ આવે છે. મને આજેય બધું જ યાદ છે - પુલ, ફળોના બગીચા, રસ્તા બધું જ. રોજ રાત્રે સપનામાં હું ત્યાં જ પહોંચી જાઉં છું."

રુસ્તમ આમ કહે છે ત્યાં સુધીમાં તેના આંસુ ગાલ પર વહેવા લાગે છે.

રુસ્તમ એકલા આટલા ઉદાસ નથી. તેમના જેવા ડઝનબંધ પરિવારો છે જે ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાનના ભારતપ્રશાસિત ગામોમાં રહે છે.

આ ગામો છેલ્લાં 50 વર્ષોથી ભારતના હિસ્સામાં છે. તેમના મનમાં આજેય આશા છે કે ક્યારેક તેઓ પોતાના પરિવારોને ફરીથી મળી શકશે.

'અમારી મિલકતો ભારત સરકાર કબજે ના કરે'

જોકે એવી આશા હવે ધીમે-ધીમે ભૂંસાવા લાગી છે. ખાસ કરીને ભારત સરકારે જમ્મુ અને કાશ્મીરને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપતી કલમ 370 અને 35-A રદ કરી છે તે પછી.

કલમ 370ના કારણે કાશ્મીરનું પોતાનું અલગ બંધારણ, અલગ ધ્વજ અને વિશેષ રાજ્ય તરીકેની સ્વાયત્તતા હતી. સંરક્ષણ, વિદેશ સંબંધો અને સંદેશવ્યવહાર સિવાયની તમામ બાબતો જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યના હસ્તક હતી.

એ જ રીતે કલમ 35-Aના કારણે જમ્મુ અને કાશ્મીરના કાયમી રહેવાસી હોય તે જ અહીં જમીન મિલકત ખરીદી શકતા હતા.

રુસ્તમ અલી અને તેમના જેવા હજારો શરણાર્થીઓ માટે તથા તેમની મિલકતો માટે કલમ 370 અને 35-A સુરક્ષા કવચ સમાન હતાં. તેમને લાગે છે કે તેમના અધિકારો હવે છીનવી લેવાયા છે.

રુસ્તમ અલી ડૂસકાં લેતાં કહે છે, "અમારી મિલકતો લેવાનો ભારત સરકારને કોઈ હક નથી. હું તેમને કહીશ કે અમારી મિલકતોથી દૂર જ રહેજો. અમે અમારા વિસ્તારમાં રાજાની જેમ રહેતા હતા. પણ હવે અમારું બધું જ છીનવી લેવાયું છે. અમે ભિખારી થઈ ગયા છીએ."

 ગિલગિટ-બાલ્ટિસ્તાન ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચેની હાલની અંકુશ રેખા પહેલાં જમ્મુ અને કાશ્મીર રજવાડાનો જ હિસ્સો હતાં. બાદમાં પાકિસ્તાને તેના પર કબજો કરી લીધો હતો અને પાકિસ્તાનના કબજા હેઠળના કાશ્મીર સાથે તેને જોડી દેવાયા હતા.

ભારત, ચીન, પાકિસ્તાન... બધા માટે મહત્ત્વનું

અદ્વિતીય પ્રાકૃતિક સૌંદર્ય, બરફથી ઢંકાયેલા પહાડો, ખૂબસૂરત ખીણો...\n\ntl;dr:

83 વર્ષના રુસ્મત અલી આ ઉંમરે પણ બહુ કામ કરતાં રહે છે. તેમના પુત્ર પાકિસ્તાનના કબજામાં રહેલા બાલ્ટિસ્તાનના સ્કર્દુ જિલ્લામાં મકાન ચણી રહ્યા છે. રુસ્તમ અલી અત્યારે ત્યાં ગયા છે. બાલ્ટિસ્તાનનો વિસ્તાર ભારતના લદ્દાખની સરહદે આવેલો છે.


ગીતા ચૌહાણ : 6 વર્ષે પોલિયો થયો પણ હિંમત ન હાર્યાં, બન્યાં ઇન્ટરનેશનલ વ્હિલચૅર બાસ્કેટબૉલ ખેલાડી #bbciswoty\nઉચ્ચ શિક્ષણ માટે ગીતાએ પૈસાની જરૂરિયાત પૂરી કરવા કામ શરૂ કરવું પડ્યું હતું.

પ્રૅક્ટિસ, ફિટનેસ અને પરિશ્રમને પરિણામે ગીતા ભારતીય વ્હિલચૅર બાસ્કેટ-બૉલ ટીમનો મહત્ત્વનો ભાગ બની ગયાં.

ગીતાનું સપનું એક દિવસ પૅરા-ઑલિમ્પિક રમવાનું છે, ગીતા ચૌહાણની કહાણી જાણવા જુઓ વીડિયો.

BBCISWOTY માટે વોટિંગ કરવા અહીં ક્લિક કરો

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ગીતા ચૌહાણ 2018થી ભારતીય વ્હિલચૅર બાસ્કેટ-બૉલ ટીમમાં છે.


ગીર : સિંહોની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે અને કોણ કરે છે?\nવર્ષ 2015માં સિંહોની ગણના કરાઈ હતી અને હવે મે 2020માં સિંહોની ગણતરી થવાની છે.

સિંહોની ગણતરી માટે અંદાજે 8થી 10 હજાર કૅમેરાનો ઉપયોગ કરાશે એવી પ્રાથમિક વાત ચાલી રહી છે.

વનવિભાગના એક અનુમાન પ્રમાણે ગત 2015ની ગણતરી કરતાં આ વખતે ગણતરીમાં સિંહની સંખ્યા વધી શકે છે.

વર્ષ-2018 દરમિયાન ગીરના સિંહોમાં કેનિન ડિસ્ટેમ્પર વાઇરસ જોવા મળ્યો હતો, જેના કારણે 20થી વધુ વનરાજનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

30 જેટલા સિંહને સારવાર અર્થે કેદ રાખવામાં આવ્યા છે, જેમના છૂટવાની સંભાવના બહુ ઓછી છે.

મુખ્ય ચીફ કન્ઝર્વેટર ફોરેસ્ટ શ્યામલ ટીકાદારે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે મુખ્ય મંત્રી સામે તેઓએ પ્રેઝન્ટેઝન આપ્યું હતું, જેમાં તેઓએ જણાવ્યું હતું કે અમે સિંહની ગણતરીમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ સહિતની ટેકનૉલૉજીનો ઉપયોગ કરવાનું વિચારી રહ્યા છીએ.

"જે રીતે રાષ્ટ્રીય પ્રાણી વાઘની ગણતરી કરાય છે, એવી જ રીતે સિંહોની ગણતરી કરવાનું વિચારી રહ્યા છીએ અને તેના માટે ભારતીય વન્યજીવ સંસ્થાન (WII)ની મદદ લેવાશે."

તેઓએ કહ્યું કે સિંહની ગણતરી લાંબા સમય સુધી એટલે કે બે-ત્રણ મહિના સુધી ચાલતી હોય છે.

સિંહોના વધતાં વિસ્તાર અંગે પૂછતાં ટીકાદાર કહે છે કે ગુજરાતમાં સિંહનો વિસ્તાર દિવસે-દિવસે વધતો રહે છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયામાં છપાયેલા અહેવાલ પ્રમાણે સિંહોના અભ્યાસ માટે અંદાજે 1500થી 2000 ફિલ્ડ કર્મચારીની નિમણૂક કરાશે. તેમજ સિંહોની અવરજવરને નોંધવા માટે 8 હજારથી 10 હજાર કૅમેરા લગાવાશે.

સિંહની ગણતરી કેવી રીતે થાય છે?

સિંહ સંવર્ધન અને પર્યાવરણક્ષેત્રે છેલ્લાં 10 વર્ષથી સંકળાયેલા અમરેલી જિલ્લાના લીલિયાના ઍક્ટિવિસ્ટ રાજન જોશી સિંહની ગણતરી અંગે વિસ્તારથી સમજાવે છે.

"સિંહોની ગણતરી માટે વનવિભાગના અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ સહિત સ્થાનિક માણસો પણ જોડાતા હોય છે. ચાર કે પાંચ માણસોની ટીમ ફિલ્ડ સર્વે માટે જતી હોય છે."

"ગત વર્ષે 15 હજાર સ્ક્વેર કિલોમિટરના વિસ્તારમાં સિંહની ગણતરી થઈ હતી. જોકે આ વખતે 20થી 25 હજાર સ્ક્વેર કિલોમિટરમાં સિંહોની ગણતરી થાય તેવી શક્યતા છે, કેમ કે સિંહોની સંખ્યા દિવસે દિવસે વધી રહી છે."

"જેને સિંહની ગણતરીમાં જોડાવું હોય એ પણ જોડાઈ શકે છે. તેના માટે વનવિભાગ દ્વારા સ્થાનિકો પાસેથી કેટલીક અરજીઓ મંગાવવામાં આવે છે અને લોકોની પ્રવૃત્તિને જોઈને તેમને જોડવા કે નહીં તેનો નિર્ણય લેવાતો હોય છે."

તેઓ વધુમાં ઉમેરે છે, "સિંહોની ઓળખ કરવી સામાન્ય રીતે ઘણી સરળ હોય છે....\n\ntl;dr:

ભારતમાં એશિયાઈ સિંહો ગુજરાતના ગીર અને તેની આસપાસના વિસ્તારમાં જોવા મળે છે. આ વખતની ગણતરીમાં ટેક્નૉલૉજીનો ઉપયોગ કરાશે.


ગીરના આ સાવજો હવે ક્યારેય જંગલમાં પરત નહીં ફરી શકે, પાંજરામાં રહેશે કેદ\nજોકે, આ સિંહો ક્યારેય જંગલમાં આઝાદીથી નહીં ફરી શકે અને પોતાના જૂના વસવાટ તરફ પણ નહીં જઈ શકે.

આ 33 સિંહ જિંદગી અને મોતનો જંગ જીતવામાં સફળ રહ્યા છે, પરંતુ તેમને મળેલું આ જીવનદાન હંમેશને માટે લોઢાના સળિયા પાછળ વીતવાનું છે

આ સિંહોને વનવિભાગ હવે જંગલમાં પરત છોડવા માગતું નથી.

એકાએક 23 સિંહોનાં મૃત્યુ

ગીરના 1600 ચોરસ કિલોમિટર વિસ્તારમાં એશિયાઈ સિંહો વસવાટ કરે છે.

ગીરના સિંહો પર વર્ષ 2018માં એવી ભયાનક આફત આવી હતી કે તેમનું અસ્તિત્વ ખતરામાં આવી ગયું હતું.

આ એવી જ આફત વર્ષ 1992-93માં આફ્રિકાના તાન્ઝાનિયામાં આવી હતી.

ત્યાંના સેરેન્ગેટી નેશનલ પાર્કમાં આ વાઇરસને કારણે થોડા સમયમાં જ એક હજાર સિંહોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

આ આફત એટલે કેનાઇન ડિસ્ટેમ્પર વાઇરસ (સીડીવી). ગીરમાં આ વાઇરસને કારણે માત્ર 20 દિવસની અંદર 23 સિંહનાં મૃત્યુ થઈ ગયાં હતાં.

ત્યારબાદ ગીરમાં વનવિભાગ દ્વારા સર્ચ ઑપરેશન હાથ ધરવામાં આવ્યું અને જેમાં 33 સિંહો એવા મળી આવ્યા જેમાં આ વાઇરસની અસર હતી.

તેમને તાત્કાલિક પ્રાણી સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્ર ખાતે ખસેડવામાં આવ્યા અને સારવાર શરૂ થઈ.

આ અંગે ચીફ કન્ઝર્વેટિવ ફૉરેસ્ટ ઑફિસર  દુષ્યંત વસાવડાએ કહ્યું, ''આ સિંહોને દેવળિયા રેસ્ક્યુ સેન્ટર અને જામવાળા રેસ્ક્યુ સેન્ટર ખાતે રાખવામાં આવ્યા છે.''

''છેલ્લા ઑક્ટોબર માસથી અત્યાર સુધીમાં આ સિંહોને રસીના ત્રણ ડોઝ આપવામાં આવ્યા છે. હાલમાં તેઓ સ્વસ્થ છે અને વનવિભાગની દેખરેખ હેઠળ છે.''

આ સિંહોને પાંજરામાં કેટલો સમય રખાશે એ સવાલના જવાબમાં વસાવડાએ કહ્યું કે આ સિંહોને ફરીથી જંગલમાં ક્યારેય છોડવામાં નહીં આવે.

તેમનું કહેવું છે કે આ સિંહોમાંથી અમુક સિંહબાળ પણ છે જેઓ લાંબા સમયથી પાંજરામાં રહેવાને કારણે શિકાર કરવાની કુશળતા કેળવી શક્યાં નથી.

વધુમાં વસાવડાએ કહ્યું કે આ સિંહોમાં ફરીથી સીડીવી (કેનાઈન ડિસ્ટેમ્પર વાઇરસ)ની અસર દેખાઈ શકે છે જે ખતરનાક છે. માટે તેમને જંગલમાં ક્યારેય છોડવામાં નહીં આવે.

શું છે CDV?

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાતચીત કરતા ડૉ. ભરત જેઠવાએ જણાવ્યું, "કેનાઇન ડિસ્ટેમ્પર વાઇરસ ખૂબ જ ખતરનાક અને જીવલેણ છે."

"મુખ્યત્વે આ વાઇરસ કૂતરાં અને બિલાડીઓમાં જોવા મળે છે. જે સિંહો જંગલની બહાર રખડતાં રખડતાં સ્થાનિક વિસ્તારમાં આવી જતા હોય અને કૂતરાં-બિલાડીના સંપર્કમાં આવતા હોય તેમનામાં આ વાઇરસ લાગુ પડવાની શક્યતાઓ વધી જાય છે."

આ મુદ્દે સ્થાનિક કાર્યકર્તા રાજન જોષીનું કહેવું છે કે ક્યારેક...\n\ntl;dr:

જૂનાગઢના દેવળિયા ઇન્ટરપ્રિટેશન ઝોન અને જસાધર પ્રાણી સારવાર કેન્દ્ર ખાતે પાંજરામાં પૂરાયેલાં 13 સિંહબાળ સહિતના 33 સિંહ પાંજરાની ગુલામીથી છૂટી તેમનાં જૂનાં રહેઠાણ તરફ જવા ગર્જનાઓ કરી રહ્યાં છે.


ગીરના સિંહ : છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં 413 સિંહનાં મોત થયાં, જેમાં 145 સિંહબાળ હતાં\nસિંહના મોત અંગની માહિતી સરકારે વિધાનસભામાં આવી હતી. આ મામલે કૉંગ્રેસના ધારાસભ્યએ પ્રશ્ન પૂછ્યો હતો.

413માંથી 132 સિંહણો, 119 સિંહ અને 154 સિંહબાળ છે. 2016-17 વચ્ચે સૌથી વધુ 98 સિંહોનાં મોત થયાં છે.

44 સિંહનાં મોત વૃદ્ધાવસ્થાને કારણે થયાં છે અને 70 સિંહનાં મોત જંગલમાં ખુલ્લા કૂવા, વાહનો સાથેના અકસ્માત અને ટ્રેન અકસ્માતમાં થયાં છે.

જ્યારે જૂન 2015માં અમરેલી અને ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા પૂરમાં 11 સિંહનાં મૃત્યુ થયાં હતાં

મલિકે વન ડે ક્રિકેટને અલવિદા કહ્યું

પાકિસ્તાનના 37 વર્ષના ઑલરાઉન્ડર શોએબ મલિકે વન ડે ઇન્ટરનેશનલમાંથી સંન્યાસ લઈ લીધો છે.

શુક્રવારે પાકિસ્તાન બાંગ્લાદેશ સામેની મૅચમાં 94 રનથી જીત્યું હતું. શોએબ મલિકને આ ટીમમાં 11 ખેલાડીઓમાં સ્થાન મળ્યું નહોતું.

પાકિસ્તાનની જીત બાદ શોએબ મલિક મેદાન પર આવ્યા તો ખેલાડીઓએ બે હરોળમાં ઊભા રહીને તેમને ગાર્ડ ઑફ ઑનર આપ્યું હતું.

20 વર્ષ બાદ ક્રિકેટને અલવિદા કહેતાં મલિકે કહ્યું, "મેં પહેલાં જ કહ્યું હતું કે હું વર્લ્ડ કપ બાદ સંન્યાસ લઈ લઈશ, આજે હું અહીં તેની જાહેરાત કરું છું. મારા પ્રશંસકોનો આભારી છું, જેમણે મને હંમેશાં સહકાર આપ્યો અને હું તેમને પ્રેમ કરુ છું."

શોએબે ઑક્ટોબર 1999માં વેસ્ટ ઇન્ડીઝ સામેની મૅચથી કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે 287 મૅચમાં 44 અડધી સદી સાથે 7,534 રન કર્યા તેમજ 158 વિકેટ લીધી હતી.

તેમજ 35 ટેસ્ટ ક્રિકેટ મૅચમાં 3 સદી અને 8 અડધી સદી સાથે 1,898 રન કર્યા. જ્યારે 111 ટી-20 મૅચમાં સાત અડધી સદી સાથે 2,263 રન કર્યા.

જોકે, તેમની કારકિર્દીની અંતિમ મૅચમાં વર્લ્ડ કપમાં ભારત સામે તેઓ 0 રનમાં આઉટ થયા હતા, જેથી તેમને ઘણી ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

હનીસિંઘના ગીત સામે ફરિયાદ

રૅપર હનીસિંઘ વિરુદ્ધ પંજાબ સ્ટેટ વીમેન્સ કમિશનના ચેર પર્સન મનીશા ગુલાટી દ્વારા સુઓમોટો કરવામાં આવી છે.

જેમાં મહિલાઓ માટે અભદ્ર શબ્દોનો ઉપયોગ કરવા બદલ પંજાબ પોલીસને તેમની વિરુદ્ધ પગલાં લેવા કહેવામાં આવ્યું છે.

ઇન્ડિયન એક્સ્પ્રેસના અહેવાલ મુજબ હનીસિંઘે તેમના નવા સિંગલ 'મખના'માં 'આઈ એમ વુમનાઈઝર' એવા શબ્દોનો ઉપયોગ કર્યો છે.

મનિશા ગુલાટીએ કહ્યું, "બીજા દેશના લોકો હરે કૃષ્ણ હરે રામનાં ભજનો ગાય છે અને હનીસિંઘ ઘણી વખત બળાત્કારી જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરે છે."

"જે સ્ત્રી દાક્ષિણ્યની વિરુદ્ધ છે. જો તેઓ આવું કરવાનું બંધ ન કરી શકતા હોય તો જે દેશમાં આવું કરવાની છૂટ હોય તેમણે ત્યાં જતાં...\n\ntl;dr:

ઇન્ડિયન એક્સ્પ્રેસ ના અહેવાલ મુજબ ગીર અને અન્ય વિસ્તારમાંથી વર્ષ 2013થી 2018 વચ્ચે 413 સિંહોનાં મોત થયાં છે. જેમાંથી 35 ટકા મોત બીમારીના કારણે થયાં છે, તેમજ આ 413માંથી 45 ટકા સિંહબાળ છે.


ગીરના સિંહોમાં સમલૈંગિકતા : શા માટે જંગલના રાજા સમલૈંગિક થઈ જાય છે?\nઆ પહેલાં પણ ગીરના જંગલમાં બે તરુણ સિંહો વચ્ચે સમલૈંગિક સંબંધોના દાખલાઓ જોવા મળ્યા હતા.

અમરેલીના રેડિયોલૉજિસ્ટ ડૉ. જલ્પન રૂપાપરા અને એનેસ્થેટિસ્ટ ડૉક્ટર પૂર્વેશ કાચા ગીરના સિંહો પર છેલ્લાં 19 વર્ષથી સંશોધન કરી રહ્યા છે.

તેમનું સંશોધન સિંહોના સમલૈંગિક સંબંધો મામલે ન હતું પરંતુ 'ઇકૉલૉજી ઑફ લાયન્સ ઇન ગ્રેટર ગીર એરિયા' તેમના સંશોધનનો વિષય હતો.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ અત્યાર સુધી સિંહોના સમલૈંગિકતાને લગતા 7 કેસો સ્ટડી કરવામાં આવ્યા છે.

અહેવાલ મુજબ આ પહેલાં 1973, 1999, 2016 અને તાજેતરમાં 2017માં આવા કિસ્સાઓ નોંધાયા છે.

કઈ રીતે ગીરના સિંહોની સમલૈંગિકતા અંગે જાણ થઈ?

ગુજરાતમાં ગીર અભયારણ્યની બહાર રહેતા રહેતા સિંહો પર જૂનાગઢના બે નેચરાલિસ્ટો સંશોધન કરી રહ્યા હતા.

પોતાના રિસર્ચ અને સિંહના આવા વર્તન અંગે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા ડૉ. જલ્પન રૂપાપરા કહે છે કે તેઓ સિંહના જાતિય વર્તન વિશે કોઈ સંશોધન કરી રહ્યા ન હતા.

તેઓ કહે છે, "અમારું સંશોધન ગ્રેટર ગીર લાયન પર હતું. જેમાં અમે ગીરના અભયારણ્યની બહાર રહેતા સિંહો પર સંશોધન કરી રહ્યા હતા."

"સિંહોની કુલ સંખ્યાના 40 ટકા જેટલા સિંહો ગીર અભયારણ્યની બહાર રહે છે. આશરે 300 જેટલા સિંહો અભયારણ્યની બહાર છે. પ્રાઇડ લાયનને કારણે તેમને બહાર રહેવું પડે છે."

ડૉ. રૂપાપરા કહે છે, "આવા સિંહોને અમરેલી અને ભાવનગરમાં આવેલી સરકારી ખરાબાની જમીન માફક આવી ગઈ છે."

"આ વિસ્તારમાં નીલગાયની સંખ્યા વધુ છે અને રખડતાં ઢોરની સંખ્યા પણ વધારે છે. જેથી તેમને ખોરાક અને પાણી મળી રહે છે."

તેઓ કહે છે, "પ્રાઇડ લાયનના વિસ્તારમાંથી બહાર રહેતા સિંહબાળ જ્યારે અઢી-ત્રણ વર્ષનાં થાય ત્યારે તેમાં સ્યૂડો હોમોસેક્સ્યુઆલિટી (બનાવટી સમલૈંગિકતા) જોવા મળે છે."

"સબ-ઍડલ્ટ (પુખ્ત નહીં) સિંહોમાં આવાં લક્ષણો જોવા મળ્યાં છે. તેનું કારણ એ છે કે તેઓ પુખ્ત થવા લાગ્યા હોય છે. આવા સમયે એક સિંહ બીજા પર માઉન્ટ થાય છે."

"આવી મુવમૅન્ટને સ્યૂડો હોમોસેક્સ્યુઆલિટી કહેવામાં આવે છે. અમારા સંશોધન દરમિયાન અમે અઢીથી ત્રણ વર્ષના ત્રણ સબ-ઍડલ્ટ સિંહોને માઉન્ટ થતા જોયા છે."

"જોકે, આવું વર્તન આ સિંહોમાં કાયમી જોવા મળ્યું નથી, તે ભાગ્યે જ જોવા મળે છે."

સિંહ શા માટે સમલૈંગિકતા તરફ વળે છે?

ગીરના સિંહ પર સંશોધનમાં ડૉ. રૂપાપરાની સાથે રહેલા ડૉ. પૂર્વેશ કાચાએ બીબીસી ગુજરાતીને કહે છે કે પ્રાઇડ લાયન એટલે સિંહોનું એવું ગ્રૂપ જેમાં...\n\ntl;dr:

ગીરના જંગલમાં રહેતા સિંહો વચ્ચે સમલૈંગિક (હોમોસેક્સ્યુઅલ) સંબંધો જોવા મળ્યા છે. ગીરના સિંહો પર થઈ રહેલા સંશોધનમાં આ વાત સામે આવી છે.