જ્યારે બૅયર ગ્રીલ્સને ડિસ્કવરી ચેનલના 'મૅન વર્સિસ વાઇલ્ડ'માંથી કાઢી મુકાયા\nતેમણે કર્ણાટકના બાંદીપુર પાર્કમાં દક્ષિણના સુપરસ્ટાર રજનીકાન્ત સાથે એપિસોડ સૂટ કર્યો હતો અને હવે તેઓ અક્ષય કુમાર સાથે પણ એપિસોડ કરશે તેવા અહેવાલ છે.

ડિસ્કવરી પર આવતી આ સિરીઝમાં બૅયર ગ્રીલ્સ વિશ્વના લોકોને શીખવે છે કે વિષમ પરિસ્થિતીઓમાં કેવી રીતે જીવતા રહી શકાય છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

આ શોમાં ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જોવા મળ્યા હતા, બૅયર ગ્રીલ્સ સાથે તેમણે ભારતના જિમ કૉર્બેટ પાર્કમાં શૂટિંગ કર્યું હતું.

બૅયર ગ્રીલ્સ આ શોને 2006થી પ્રેઝન્ટ કરી રહ્યા છે અને તેઓ આ કાર્યક્રમમાં જીવજંતુઓ ખાવા માટે ફૅમસ છે.

ડિસ્કવરી ચેનલ પર આવતા આ શોમાં સેલિબ્રિટીઓને પણ સામેલ કરવામાં આવી હતી.

જેમાં બૅયર ગ્રીલ્સ તેમને જંગલમાં કેવી રીતે જીવતું રહેવું તેના વિશે સમજ આપે છે અને તેમને સુરક્ષિત બહાર લઈ જાય છે.

આ પહેલાં અમેરિકાના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામા પણ બૅયર ગ્રીલ્સ સાથે આ કાર્યક્રમમાં આવી ચૂક્યા છે.

જ્યારે બૅયર ગ્રીલ્સને ડિસ્કવરી ચેનલમાંથી કાઢી મુકાયા

આ વાત વર્ષ 2012ની છે, જ્યારે બૅયર ગ્રીલ્સના સંબંધો ડિસ્કવરી ચેનલ સાથે બગડવાના શરૂ થયા હતા.

2006થી લોકપ્રિય કાર્યક્રમને પ્રેઝન્ટ કરતા આવતા બૅયર ગ્રીલ્સ 2012 આવતા સુધીમાં તો વિશ્વભરમાં જાણીતા થઈ ગયા હતા.

ડિસ્કવરી ચેનલ અને બૅયર ગ્રીલ્સ વચ્ચે કોન્ટ્રાક્ટને લઈને કેટલાક મતભેદ ઊભા થયા હતા.

જે બાદ બૅયર ગ્રીલ્સ અને ડિસ્કવરી વચ્ચે આ મામલે એકબીજા વચ્ચે ચર્ચાઓ શરૂ થઈ.

બંને આ પ્રોગ્રામને શરૂ રાખવા માટે કોન્ટ્રાક અને બીજી બાબતો મામલે વાતચીત શરૂ કરવામાં આવી હતી.

જોકે, બંને આ મામલે કોઈ સહમતિ પર પહોંચી શક્યા નહીં.

જે બાદ અમેરિકાની ડિસ્કવરી ચેનલે તેના નિવેદનમાં કહ્યું કે સતત કોન્ટ્રાક્ટને લઈને બૅયર ગ્રીલ્સ સાથે થઈ રહેલા મતભેદોને કારણે તેમની સાથેના તમામ કાર્યક્રમમો રદ કરી દીધા છે.

બૅયર ગ્રીલ્સ તરફથી પણ કહેવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ નવા શોની શરૂઆત માટે સહમતિ સુધી પહોંચી શક્યા ન હતા.

જ્યારે ગ્રીલ્સે માફી માગવી પડી

આ વાત વર્ષ 2008ની છે, જ્યારે બૅયર ગ્રીલ્સના એક કાર્યક્રમને લઈને વિવાદ થયો હતો. વિવાદ એટલો વધી ગયો હતો કે ગ્રીલ્સે માફી માગવી પડી હતી.

વર્ષ 2008માં તેમના એક એપિસોડને લઈને એવો આરોપ થયો હતો કે કથિત રીતે તેમણે રાત્રે જંગલને છોડી દીધું હતું અને સૂવા માટે મોટેલમાં જતા રહ્યા હતા.

વિવાદની વચ્ચે પ્રોગામ કન્સલટન્ટે પણ દાવો કર્યો હતો કે તેઓ એક મોટેલમાં...\n\ntl;dr:

ડિસ્કવરી ચેનલના લોકપ્રિય કાર્યક્રમ 'મૅન વર્સિસ વાઇલ્ડ' પ્રેઝન્ટર બૅયર ગ્રીલ્સ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેના શો બાદ ફરી એક વખત ચર્ચામાં છે.


જ્યારે બે કાશ્મીરી નકલી પિસ્તોલથી ભારતીય વિમાનને હાઇજૅક કરી પાકિસ્તાન લઈ ગયા\nવિમાનમાં બાજુ-બાજુની સીટમાં જ બેઠેલા બંને યુવાનોમાં કંઈક બેચેની જણાઈ રહી છે. ચિંતા છતાં બંને એક-બીજા સાથે વાતચીત કરી રહ્યા છે. વિમાન હવે મજલની નજીક પહોંચ્યું છે અને લેન્ડિંગ માટેની તૈયારીઓ થઈ રહી છે. ઍર-હોસ્ટેસે બધા મુસાફરોને સૂચના આપી કે પોતપોતાના સીટ બેલ્ટ બાંધી લે.

બરાબર એ જ વખતે એક યુવાન દોડીને કૉકપિટમાં ઘૂસી જાય છે અને કૅપ્ટનના માથા પર પિસ્તોલ મૂકે છે અને વિમાનને બીજા કોઈ દેશ તરફ વાળવા માટે ધમકી આપે છે.

આ બાજુ બીજો યુવાન હાથમાં હૅન્ડ ગ્રૅનેડ લઈને યાત્રીઓ તરફ ફરે છે અને ચેતવણી આપે છે કે કોઈએ કોઈ જાતની ચાલાકી કરવી નહીં. કોઈ ગરબડ કરવાની કોશિશ કરશે તો પોતે હૅન્ડ ગ્રૅનેડ ફોડી દેશે એવી ધમકી તેણે આપી.

આ રીતે બંને યુવાનો ટૉય પિસ્તોલ અને લાકડીથી બનેલી હૅન્ડ ગ્રૅનેડનો ઉપયોગ કરીને વિમાનને હાઈજૅક કરવામાં સફળ થઈ જાય છે. તેઓ વિમાનને પડોશી દેશમાં લઈ જાય છે, ત્યાં પહોંચીને જેલમાં રહેલા પોતાના કેટલાક સાથીઓને છોડી મૂકવાની માગણી મૂકે છે.

તમને લાગશે કે આ કોઈ ફિલ્મી દૃશ્યોનું વર્ણન છે. વાત એ નથી, કેમ કે વાસ્તવમાં 50 વર્ષ પહેલાં આવી જ રીતે વિમાન હાઈજૅક થયું હતું.

આજે આટલા દાયકા પછીય સમગ્ર ઘટના અસ્પષ્ટ રહી છે અને કેવી રીતે બની હતી તે વિશેના સવાલોના જવાબો મળ્યા નથી.

50 વર્ષ પહેલાં 20 જાન્યુઆરી 1971ના રોજ બે કાશ્મીરી યુવાનો (જમ્મુ-કાશ્મીર ડેમૉક્રેટિક લિબરેશન પાર્ટીના પ્રમુખ મોહમ્મદ હાશિમ કુરેશી અને તેના દૂરના સગા અશરફ કુરેશી)એ ઇન્ડિયન ફ્રૅન્ડશિપ ફોકર વિમાન 'ગંગા'નું અપહરણ કર્યું હતું. શ્રીનગરથી ઊપડેલા વિમાનને હાઈજૅક કરી લેવાયું હતું અને બાદમાં તેને પાકિસ્તાનના લાહોરમાં લઈ જવાયું હતું.

તે વખતે હાશીમ કુરેશી માત્ર સાડા સત્તર વર્ષનો હતો, જ્યારે અશરફ કુરેશી 19 વર્ષનો હતો.

'ગંગા' વિમાનને આમ તો સેવામાંથી પાછું ખેંચી લેવાયું હતું, પણ આ ઘટના બની તેના થોડા દિવસ પહેલાં જ અચાનક તેના ઉડ્ડયન માટેની મંજૂરી આપી દેવામાં આવી હતી.

આ વિમાન શા માટે હાઈજૅક કરવામાં આવ્યું હતું અને તેના કારણે ભાવી ઘટનાઓ કેવી રીતે આકાર પામી તે જાણતા પહેલાં એ જાણવું જરૂરી છે કે આ હાઈજૅકની યોજના ક્યારે અને કેવી રીતે બની હતી.

ક્યારે અને કેવી રીતે તૈયાર થઈ વિમાન હાઈજૅકની યોજના?

1968માં જમ્મુ-કાશ્મીર લિબરેશન ફ્રંડના વડા મકબૂલ બટ કાશ્મીરની આઝાદી માટે સશસ્ત્ર સંઘર્ષની વાત કરનારામાં અગ્રેસર હતા. એક ભારતીય અધિકારી અમર ચંદની હત્યાના આરોપમાં તેને કેદ થઈ હતી.

જોકે તે...\n\ntl;dr:

જાન્યુઆરીની એક સવારે સમગ્ર શહેર બરફથી ઢંકાઈ ગયું હતું. બે યુવાનો હાથમાં એક અટેચી લઈને અન્ય 26 યાત્રીઓ સાથે નાના ફોકર વિમાનમાં સવાર થયા. થોડી વાર પછી વિમાન હવામાં ઊડ્યું અને પોતાની મજલ તરફ આગળ વધવા લાગ્યું.


જ્યારે ભગતસિંહ ફાંસી પહેલાં અંતિમ વખત ભાઈને મળ્યા\nજાલંધરના દેશભગત યાદગાર હૉલમાં લગાવેલી ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્તની એક જૂની તસવીર

ભગતસિંહના ભત્રીજા વીરેન્દ્રસિંહ સંધુ લંડન પાસે કૅંટમાં રહે છે. બીબીસી સંવાદદાતા ઇશલીન કૌરે તેમની સાથે ભગતસિંહના જીવનનાં અજાણ્યાં પાસાંઓ અંગે વાત કરી.

ભગતસિંહને ફાંસીની સજા થયા બાદ તેમના પરિવારે 3 માર્ચ, 1931ના રોજ જેલમાં તેમની મુલાકાત લીધી હતી. ફાંસી આપતાં પહેલાં આ પરિવાર સાથેની અંતિમ મુલાકાત હતી.

વાંચો વીરેન્દ્ર સિંહ સંધૂના શબ્દોમાં:

અંતિમ મુલાકાતમાં ભગતસિંહના નાના ભાઈ અને મારા પિતા કુલતાર સિંહ પણ હાજર હતા. મુલાકાત દરમિયાન તેઓ ખૂબ ઉદાસ હતા, કુલતાર સિંહ રડતા હતા.

મુલાકાત બાદ કુલતાર સિંહે ભગત સિંહને પત્ર લખવા વિનંતી કરી. તેમણે થોડા શેર લખવા પણ કહ્યું હતું. તેમને ખબર હતી કે ભગતસિંહ શેર-શાયરી પણ કરે છે.

ભગતસિંહે કુલતારને એક પત્ર લખ્યો હતો. જે આ મુજબ હતો.

વ્હાલા કુલતાર,

આજે તારી આંખોમાં આંસુ જોઈને મને બહુ દુઃખ થયું. આજે તારી વાતોમાં ખૂબ પીડા હતી.

તારા આંસુ મારાથી સહન નથી થતા. બરખુરદાર હિમ્મતથી તાલીમ લેતો રહેજે. તબિયતનું ધ્યાન રાખજે. હિમ્મત રાખજે. શેર તો શું લખું. સાંભળ.

ઉસે યહ ફિક્ર હૈ હરદમ, નયા તર્જે-જફા ક્યા હૈ?

હમેં યહ શૌક દેખેં, સિતમ કી ઇંતહા ક્યા હૈ?

દહર સે ક્યોં ખફા રહે, ચર્ખ કા ક્યોં ગિલા કરે.

સારા જહાં અદૂ સહી, આઓ મુકાબલા કરે.

કોઈ દમ કા મહેમાન હૂં, એ-અહલે-મહેફિલ, ચરાગે સહર હૂં, બુઝા ચાહતા હૂં.

મેરી હવાઓં મેં રહેગી, ખયાલોં કી બીજલી.

યહ મુશ્ત-એ-ખાક હે ફાની, રહે રહે ન રહે.

અચ્છા રુખસત. ખુશ રહો અહલે વતન. હમ તો સફર કરતે હૈ.

નમસ્તે.

તારો ભાઈ

ભગતસિંહ

માનું ગૌરવ

ભગતસિંહનાં માતાને તેમના પર ગૌરવ હતું. જોકે, તેમનાં બીજી ચાર સંતાનો પણ સ્વતંત્રતાની લડાઈમાં સામેલ હતી. પરંતુ ભગતસિંહ જેવો મુકામ કોઈ હાંસલ ન કરી શક્યુ.

એમના વ્યક્તિત્વમાં એક અલગ આકર્ષણ હતુ.

તેમના માતાએ પહેલાં જ કહી દીધું હતું, જ્યારે તેમનું અવસાન થાય તો તેમનાં અંતિમ સંસ્કાર પણ ભગતસિંહની સમાધિ પાસે જ થાય.

તેમની ઇચ્છાને માન આપીને બેબેને સતલજના કિનારે આવેલી ભગતસિંહની સમાધિ પાસે જ તેમને દફનાવવામાં આવ્યાં.

રાજકીય કામ

ભગતસિંહ શહેરમાં પોસ્ટર લગાવવાનું કામ પણ કરતા હતા. સૉન્ડર્સની હત્યા પછી કદાચ કુલતાર સિંહે ભગતસિંહ સાથે પોસ્ટર્સ લગાવ્યા હતા. તેઓ સાઇકલ પર ચઢીને ઊંચાઈ પર પોસ્ટર લગાવતા.

કુલતારે જ્યારે આટલી ઊંચાઈ પર પોસ્ટર લગાવવાનું કારણ પૂછ્યું તો તેમણે...\n\ntl;dr:

ભગતસિંહને તેમના સાથીઓ રાજગુરુ અને સુખદેવ સાથે 23 માર્ચ, 1931ના રોજ સૉન્ડર્સની હત્યાના ગુનામાં ફાંસી આપવામાં આવી હતી.


જ્યારે ભારતના 14 લાખ સૈનિકો પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધના મોરચે પહોંચ્યા!\nપ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ સમયે ભારત પરાધિન હતું.

તે સમયની બ્રિટીશ ઇન્ડિયન આર્મીના 14 લાખથી પણ વધુ સૈનિકો બ્રિટન વતી લડ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધમાં બ્રિટીશ ઇન્ડિયન આર્મીએ આપેલા યોગદાનને મહત્વનું ગણવામાં આવે છે.


જ્યારે ભારતની સેના પર મુસ્લિમોના સંહારનો આરોપ લાગ્યો\nઆ તસવીર 1899માં લેવામાં આવી હતી. જેમાં નિઝામ તેમના સાથીઓ સાથે વાઘના ચામડા ઉપર બેઠા છે.

13મી સપ્ટેમ્બર, 1948ના દિવસે ભારતે, હૈદરાબાદની સામે 'પોલીસ ઍક્શન' હાથ ધર્યું, જે વાસ્તવમાં સૈન્ય કાર્યવાહી હતી.

આ સાથે દમનચક્રની શરૂઆત થઈ, જે આગામી બે માસ સુધી ચાલ્યું હોવાનો દાવો પંડિત સુંદરલાલ સમિતિના રિપોર્ટમાં થયો હતો.

જોકે, 'કોમી એખલાસ' જોખમાય નહીં, તે માટે આ રિપોર્ટને ફાઇલોની વચ્ચે દબાવી દેવાયો.

એ સમયની કે પછીની કોઈપણ સરકારે તે રિપોર્ટ જાહેર કરવાની હિંમત જ ન કરી.

13મી સપ્ટેમ્બર, 1948

હૈદરાબાદનો ફલકનુમા પેલેસ

અંગ્રેજોએ ભારતને આઝાદી આપી, આ સાથે 500થી વધુ રજવાડાં પણ 'આઝાદ' થઈ ગયાં.

તેમની પાસે 'ભારત કે પાકિસ્તાન'માં જોડાવાનો કે સ્વતંત્ર રહેવાનો વિકલ્પ હતો.

'ભારતના બિસ્માર્ક' સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે લગભગ બધા રજવાડાંને ભારતમાં ભળવા માટે મનાવી લીધાં.

જોકે, હૈદરાબાદના મુસ્લિમ શાસક નિઝામે ભારત સાથે ભળવાનો ઇન્કાર કરી દીધો.

ગુપ્તચર તંત્ર અને તત્કાલીન શાસકોને આશંકા હતી કે નિઝામ પાકિસ્તાનમાં ભળી જશે.

જો આવું થાય તો ભારતની સામે 'અંદરના ભાગેથી' હુમલાનું જોખમ તોળાતું રહે.

વળી, રઝાકારોએ ત્યાંનાંના હિંદુ ગ્રામીણો પર અત્યાચાર કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

જેથી કરીને જવાહરલાલ નહેરુના નેતૃત્વવાળી સરકારે 'કાર્યવાહી' કરવાનો નિર્ણય કર્યો.

આ સંભાવનાને નાબૂદ કરવા માટે ભારતની સેના દ્વારા 'ઑપરેશન પોલો' હાથ ધરવામાં આવ્યું.

જેમાં ભારતની સેના અને નિઝામના રઝાકારો વચ્ચે સશસ્ત્ર લડાઈ થઈ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પોલીસ ઍક્શનમાં પોલીસ જ નહીં

પ્રતીકાત્મક ફાઇલ તસવીર

ભારતના ઇતિહાસમાં તત્કાલીન કાર્યવાહીને 'પોલીસ ઍક્શન' એવું નામ આપવામાં આવ્યું હતું.

 જોકે, તેમાં પોલીસ હતી જ નહીં, આ એક સૈન્ય કાર્યવાહી હતી.

ગણતરીના દિવસોમાં ખાસ 'કૉલૅટરલ ડૅમેજ' વિના રઝાકારોને હરાવવામાં ભારતની સેનાને સફળતા મળી.

થોડા જ દિવસોમાં હૈદરાબાદથી માઠા સમાચાર દિલ્હી પહોંચ્યા.

ભારતની સેના પર સામૂહિક નરસંહાર, લૂંટ તથા બળાત્કારના આરોપ લાગ્યા.

આથી તત્કાલીન વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ પંડિત સુંદરલાલના નેતૃત્વમાં એક સમિતિનું ગઠન કર્યું, જેમાં મુસ્લિમ સભ્યો પણ હતા.

ડિસેમ્બર 1948માં સમિતિએ રાજ્યના બિદર, મેડક, ગુલબર્ગ, ઓસ્માનાબાદ જિલ્લામાં અનેક ગામડાંની મુલાકાત લઈને રિપોર્ટ તૈયાર કર્યો હતો.

મુસ્લિમોનો નરસંહાર

સુંદરલાલ સમિતિએ તેના અહેવાલમાં બચી ગયેલા મુસ્લિમોએ...\n\ntl;dr:

આઝાદી બાદ ભારતીય સેનાના ઇતિહાસમાં એક કાળું પ્રકરણ પણ છે. જ્યારે તેની ઉપર મુસ્લિમોની હત્યાના આરોપ લાગ્યા. આ વાતનો ખુલાસો ભારત સરકાર દ્વારા નીમવામાં આવેલી સમિતિના રિપોર્ટમાં થયો હતો.


જ્યારે ભારતીય મુસ્લિમોને 'પાકિસ્તાની' કહેવામાં આવે....\nઆથી ઓવૈસીએ માગ કરી હતી કે આ પ્રકારની ટિપ્પણીઓ સામે કાયદો બનાવવામાં આવે.

બીબીસીએ આ અંગે મુસ્લિમો સાથે વાત કરી અને તેમના અનુભવો જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો.

વીડિયો રિપોર્ટ: ગુરપ્રિત કૌર, એડિટિંગ: શારિક અહમદ

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

એમઆઈએમઆઈએમના સાંસદ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ લોકસભામાં માગ કરી હતી કે દેશવાસીઓ મુસ્લિમોને પાકિસ્તાની કહે છે અને પાકિસ્તાન જવા માટે કહે છે.


જ્યારે ભારતીય વિમાનનું અપહરણ કરી કંદહાર લઈ જવાયું\nએ જ વખતે નેપાળના કાઠમંડુના ત્રિભુવન ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટ પરથી ઇન્ડિયન ઍરલાઇન્સની ફ્લાઇટ સંખ્યા 418 નવી દિલ્હી માટે ઊડી.

પાંચ વાગ્યા અને વિમાન ભારતીય વાયુ ક્ષેત્રમાં દાખલ થયું.

ભારતીય વાયુક્ષેત્રમાં વિમાન દાખલ થતાંની સાથે જ ફ્લાઇટમાં બેઠેલા અપહરણકારો હરકતમાં આવ્યા અને તેમણે ફ્લાઇટને પાકિસ્તાન લઈ જવાનો આદેશ આપ્યો.

એ સાથે જ વિશ્વને વાવડ મળ્યા કે ભારતીય વિમાનનું અપહરણ કરી લેવાયું છે. છ વાગ્યે વિમાન અમૃતસર માટે થોડા સમય માટે રોકાયું અને ત્યાંથી સીધું જ લાહોર ઊડી નીકળ્યું.

થોડી વારમાં જ વિમાન લાહોર પહોંચ્યું અને પાકિસ્તાની સરકારની મંજૂરી વિના જ રાતે આઠ વાગીને સાત મિનિટે લાહોરની ધરતી પર લૅન્ડ થયું.

વિમાન અહીં પણ ના ટક્યું અને લાહોરથી દુબઈના રસ્તે થતું આગામી દિવસે લગભગ સવારે આઠ વાગ્યે અફઘાનિસ્તાનમાં કંદહારની ધરતી પર ઊતર્યું.

આ એ સમય હતો જ્યારે કંદહાર પર તાલિબાનનો કબજો હતો.

વિમાનનું અપહરણ કરાયાના ગણતરીની કલાકોમાં જ અંતિમવાદીઓએ રુપન કાત્યાલ નામના પ્રવાસીને મારી નાખ્યો.

25 વર્ષના એ મુસાફરને અપહરકર્તાઓએ ચાકુ હુલાવી દીધું હતું.

180 લોકો સવાર હતા...

એ વિમાનમાં કુલ 180 લોકો સવાર હતા. ઉગ્રવાદીઓ રાતના પોણા બે વાગ્યે વિમાનને દુબઈ લઈ ગયા.

ત્યાં ઇંધણ ભરવાના બદલામાં કેટલાક મુસાફરોને મુક્ત કરવાની સમજૂતી સધાઈ, જેના આધારે 27 મુસાફરોને મુક્ત કરવામાં આવ્યા.

મુક્ત કરાયેલા મોટાભાગના મુસાફરોમાં મહિલાઓ અને બાળકો સામેલ હતાં. આ ઘટનાના એક દિવસ બાદ ડાયાબિટીસથી પીડિત એક વ્યક્તિને પણ મુક્ત કરાઈ.

કંદહારમાં પેટના કૅન્સરથી પીડિત સિમોન બરાર નામની મહિલાને સારવાર માટે વિમાનમાંથી બહાર જવાની મંજૂરી અપાઈ.

જોકે, આ દરમિયાન ભારત સરકારની મુશ્કેલી સતત વધી રહી હતી.

સરકાર પર મીડિયા દબાણ કરી રહ્યું હતું. બંધક મુસાફરોના કુટુંબીજનો વિરોધ પ્રદર્શનો કરી રહ્યા હતા.

અને આ બધા વચ્ચે અપહરણકારીઓ પોતાના 36 ઉગ્રવાદી સાથીઓની મુક્તિ ઉપરાંત 20 કરોડ અમેરિકન ડૉલરની માગ કરી રહ્યા હતા.

તાલિબાનની ભૂમિકા

એટલું જ નહીં, અપહરણ કરનારાઓ એક કાશ્મીરી અલગતાવાદીનો મૃતદેહ પણ માગી રહ્યા હતા.

પેટના કૅન્સરથી પીડાઈ રહેલી મહિલાની તબિયત વિમાનમાં બગડવા લાગી હતી અને તાલિબાને તેની સારવાર માટે અપહરણકારો સાથે વાત શરૂ કરી હતી.

તાલિબાન એક તરફ વિમાનના અપહરકર્તાઓ તો બીજી બાજુ ભારત સરકાર પર જલદી સમજૂતી કરવા દબાણ કરી રહ્યા હતા.

આપને આ વાંચવું ગમશે :

આ દરમિયાન એક...\n\ntl;dr:

અઢાર વર્ષ પહેલાંની 24 ડિસેમ્બરની એ સાંજ હતી અને દિવસ હતો શુક્રવારનો. ઘડિયાળમાં ચારના ટકોરાનો રણકાર ઉતાવળ કરી રહ્યો હતો.


જ્યારે મતદાનમથક પર વીવીપેટમાંથી સાપ નીકળ્યો\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

મીડિયામાં આવેલા અહેવાલો પ્રમાણે માયિલ કંડક્કાઈમાં એક બૂથ પર વીવીપેટ મશીનમાંથી નાનો સાપ નીકળતા અફરાતફરી મચી ગઈ હતી.

મશીનમાંથી સાપ નીકળતા અહીં મતદાન પણ થોડી વાર માટે રોકવામાં આવ્યું હતું.

જોકે થોડા સમય બાદ સાપને દૂર કરવામાં આવ્યો અને ફરી મતદાન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.

સવારથી મતદાનકેન્દ્ર પર મતદારોની લાઇનો લાગી હતી.

કન્નુરથી લેફ્ટ ડેમૉક્રેટિક ગઠબંધનના વર્તમાન સાંસદ પી.કે. શ્રીમથી, યુડીએફથી કે. સુરેન્દ્રન અને એનડીએ તરફથી સી. કે. પદ્મનાભન ચૂંટણીમેદાનમાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

લોકસભાના ત્રીજા તબક્કાના મતદાન દરમિયાન કેરળના કન્નુરમાં એક મતદાનમથક પર વીવીપેટ મશીનમાંથી સાપ નીકળ્યો હતો.


જ્યારે મહારાણા પ્રતાપના મૃત્યુના સમાચારથી અકબરની આંખો ભીની થઈ ગઈ\nઅકબર અને રાણા પ્રતાપ

મહારાણા પ્રતાપે પ્રસિદ્ધ ઉદયસાગર સરોવરના કિનારે તેમના માનમાં ભોજન સમારંભનું આયોજન કર્યું હતું.

પ્રતાપના પુત્ર અમરસિંહે, માનસિંહનું સ્વાગત કર્યું. જોકે, પેટમાં દુઃખે છે તેવું બહાનું કાઢીને રાણા પ્રતાપ પોતે હાજર રહ્યા નહોતા.

એ ભોજન સમારંભનો ઉલ્લેખ કરીને જૅમ્સ ટૉડે પોતાના પુસ્તક 'ઍનલ્સન્ડ ઍન્ટિક્વિટિઝ ઑફ રાજસ્થાન'માં લખ્યું છે, "તે સમયે માનસિંહે કહ્યું હતું કે પેટમાં દુખાવાનું બહાનું બહુ જાણીતું છે."

"પ્રતાપ પોતે સામે આવીને જમવા બેસે નહીં, ત્યાં સુધી હું એક કોળિયો પણ નહીં લઉં. તે પછી અમે બંને એક જ થાળીમાં જમીશું."

"પ્રતાપે એવું કરવાનો ઇન્કાર કર્યો અને કહ્યું કે પોતાની ફોઈનાં લગ્ન તુર્કો સાથે કરાવ્યાં હોય તેવા રાજપૂતો સાથે ભોજન કરવા બેસશે નહીં."

જોકે, આવી મુલાકાતનો કોઈ ઉલ્લેખ અબુલ ફઝલના 'અકબરનામા' કે અબ્દુલ કાદીર બદાયુંની 'મનતખત-ઉત-તારીખ'માં નથી.

હા, અમરકાવ્ય 'વંશાવળી'માં રાજ રત્નાકરે આ મુલાકાતનું વર્ણન કર્યું છે અને લખ્યું છે, "માનસિંહ ભોજન દરમિયાન વચ્ચેથી જ ઊભા થઈ ગયા, ત્યારે પ્રતાપે કટાક્ષમાં કહ્યું હતું કે તેમણે પોતાના ફૂઆ અકબરની સાથે અહીં આવવાની જરૂર હતી."

"માનસિંહના ગયા બાદ પ્રતાપે ભોજનમાં મુકાયેલાં વાસણો અને થાળીઓને સાફ કરાવ્યાં હતાં, જેથી તેમણે પોતાનાં ફોઈનાં લગ્ન સમ્રાટ સાથે કરાવ્યાં તે પાપને ધોઈ શકાય."

જગમાલને બનાવ્યા વારસદાર

માનસિંહની પહેલાં તેમના પિતા ભગવંત દાસ અને અકબરના નવરત્નોમાંના એક રાજા ટોડરમલ પણ અકબર વતી મહારાણા પ્રતાપને મનાવવાનો પ્રયાસ કરી ચૂક્યા હતા. તેઓ પણ તેમાં સફળ થયા નહોતા.

28 ફેબ્રુઆરી 1572ના રોજ રાણા ઉદયસિંહનું નિધન થયું હતું.

રાણા પ્રતાપ તેમના સૌથી મોટા પુત્ર હતા પણ અવસાન પહેલાં તેમણે પોતાના નવમા નંબરના પુત્ર જગમાલને પોતાના ઉત્તરાધિકારી જાહેર કર્યા હતા.

જોકે, મેવાડના મંત્રીઓ અને દરબારીઓએ આખરે રાણા પ્રતાપને જ ગાદીએ બેસાડ્યા હતા.

'મહારાણા પ્રતાપ - ધ ઇન્વિસિબલ વૉરિયર' પુસ્તકનાં લેખિકા રીમા હૂજા કહે છે, "રાણા ઉદયસિંહે 20થી વધુ લગ્ન કર્યાં હતાં."

"રાણા પ્રતાપ તેમના સૌથી મોટા પુત્ર હતા. તેમનાં 25 ભાઈઓ અને 20 બહેનો હતી."

"ઉદયસિંહના અંતિમસંસ્કાર વખતે મુખાગ્નિ આપવા માટે રાણા પ્રતાપ નહોતા  ગયા."

"તે વખતે મેવાડમાં એવી પ્રથા હતી કે સૌથી મોટો પુત્ર અગ્નિ સંસ્કાર વખતે જવાના બદલે રાજમહેલમાં જ રહે. જેથી કોઈ દુશ્મન તકનો લાભ ઊઠાવીને હુમલો ના કરી...\n\ntl;dr:

એપ્રિલ 1573માં ડુંગરપુરના રાવલ અસકરણને હરાવીને અકબરના સેનાપતિ માનસિંહ પડોશી રાજ્ય મેવાડ પહોંચ્યા.


જ્યારે મહિલા પોલીસના આ ઉમદા કામે બચાવ્યો એક બાળકીનો જીવ\nબાળકીને સ્તનપાન કરાવતાં મહિલા કૉન્સટેબલ સંગીતા

બેંગલુરુની સરકારી હૉસ્પિટલમાં આ બાળકીને દાખલ કરવામાં આવી હતી.

બુધવારે સવારે બેંગલુરના યેલોહંકા વિસ્તારમાં આવેલી હૉસ્પિટલમાં આ બાળકીને લાવવામાં આવી હતી.

જે બાદ સંગીતા હલીમાણી નામનાં મહિલા પોલીસ અધિકારીને આ બાળકી કોણ છે તે અંગેની તપાસ સોંપવામાં આવી હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સંગીતાએ બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "જ્યારે હું ત્યાં પહોંચી, ત્યારે મેં જોયું કે તેને ગ્લુકોઝ પર રાખવામાં આવી હતી."

"મેં ત્યાં કહ્યું કે જો મને રજા આપવામાં આવે તો હું બાળકીને સ્તનપાન કરાવી શકું, કેમ કે મારે ઘરે 10 મહિનાનું બાળક છે."

ત્યજી દેવાયેલી બાળકી સવારે મૉર્નિંગ વૉક કરવા આવતી એક વ્યક્તિને કૃષિ યુનિવર્સિટીના કંપાઉન્ડમાંથી મળી હતી.

25 વર્ષનાં સંગીતા કહે છે, "તે કચરામાં પડી હતી અને બાળકીને કીડીઓ પણ કરડી હતી."

જેવું જ બાળકીને સ્તનપાન કરાવી લેવામાં આવ્યું કે તેને વધારે સારવાર માટે શહેરની વાણી વિલાસ હૉસ્પિટલમાં મોકલી દેવામાં આવી હતી.

હાલ બાળકી વધારે સારવાર માટે હૉસ્પિટલમાં છે

બાળકીને વધારે સારવારની જરૂરિયાત હતી કારણે કે તેને ચેપ લાગવાની શક્યતા હતી.

યેલાહંકા હૉસ્પિટલનાં ડૉક્ટર આસ્મા તબસ્સુમના જણાવ્યા પ્રમાણે બાળકીને હાઇપોગ્લાઇકેઇમિઆ થયો હતો. જેથી તેનું સુગલ લેવલ ઘટી ગયું હતું.

તેમણે કહ્યું, "અમારી પ્રાથમિક જાણકારી પ્રમાણે એવું લાગે છે કે બાળકી એક દિવસ પહેલાં જન્મી હશે અને તેને 10થી 12 કલાક સુધી કંઈ ફૂડ મળ્યું નથી."

વાણી વિલાસ હૉસ્પિટલના રેસિડેન્ટ મેડિકલ ઑફિસર ડૉક્ટર રવિન્દ્રનાથ મેતીના જણાવ્યા પ્રમાણે હવે બાળકીની તબિયત ખૂબ સારી છે.

સ્તનપાને બાળકીને બચાવવામાં મદદ કરી

મહિલા પોલીસ અધિકારીના સ્તનપાનને કારણે બાળકી બચી ગઈ

બંને ડૉક્ટરોના મત મુજબ સ્તનપાને બાળકીને બચાવી લેવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.

ડૉક્ટર તબસ્સુમે કહ્યું, "સ્તનપાને ખરેખર ખૂબ મદદ કરી. જેના કારણે બાળકીને ફરીથી ખવડાવવામાં ઘણી મદદ મળી રહેશે."

ડૉક્ટર મેતીના જણાવ્યા પ્રમાણે, "સ્તનપાનને કારણે ઘટી ગયેલા સુગર લેવલને નૉર્મલ કરવામાં મદદ મળી હતી. ઉપરાંત ચામડીના સ્પર્શે પણ બાળકીને બચાવવામાં મદદ કરી હતી."

સંગીતાએ બાળકીની સ્થિતિ જોવા માટે વાણી વિલાસ હૉસ્પિટલની મુલાકાત લીધી હતી.

સંગીતાએ કહ્યું, "ડૉક્ટરે મને કહ્યું કે તે સારી છે, મને હૉસ્પિટલ છોડવાનું મન ન હતું થતું. જ્યારે હું ઘરે આવી અને મારા બાળકને જોયું ત્યારે...\n\ntl;dr:

બેંગલુરુમાં એક ત્યજી દેવાયેલી બાળકીને મહિલા પોલીસે સ્તનપાન કરાવીને તેનો જીવ બચાવી લીધો છે.


જ્યારે માસ્ટર સ્પાઈ અજિત ડોભાલ પાકિસ્તાનમાં મુસ્લિમ બનીને રહ્યા\nકૉંગ્રેસના પ્રમુખ રાહુલ ગાંધી ડોભાલ પર કોઈ નેતાની માફક નિશાન તાકી રહ્યા છે. ડોભાલની ઓળખાણ એક ચબરાક જાસૂસ અને સંરક્ષણ વિશેષજ્ઞ તરીકેની છે.

જોકે, તાજેતરમાં જ ભારત પર થયેલા આતંકવાદી હુમલા અને પડોશીઓ સાથે ખરાબ થયેલા સંબંધોને કારણે ડોભાલની નીતિઓ પર સવાલ પેદા થયા છે.

કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ આ જ સપ્તાહે કહ્યું હતું કે પુલવામા હુમલાના દોષી મસુદ અઝહરને મસુદ અઝહરને ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ જાતે જ વિમાનમાં કંદહાર(અફઘાનિસ્તાન) છોડી આવ્યા હતા.

જોકે, અધિકૃત રૅકૉર્ડ અનુસાર મસુદ અઝહર સહિત ત્રણ ઉગ્રવાદીઓને ભારતથી કંદહાર પહોંચાડનારું વિમાન દિલ્હીથી ઉડ્યું એ પહેલાંથી જ અજિત ડોભાલ(એ વખતે તેઓ ઇન્ટેલિજન્સ બ્યુરોમાં કામ કરતા હતા) કંદહારમાં હાજર હતા.

કૉંગ્રેસના મીડિયા સૅલના પ્રમુખ રણદીપ સુરજેવાલાએ એક બાદ એક ટ્વીટ કરીને કહ્યું છે, "આંતકવાદ વિરુદ્ધની લડાઈમાં NSAના અજિત ડોભાલે કૉંગ્રેસ-UPA સરકારની નીતિઓને રાષ્ટ્રહિતમાં ગણાવી હતી. 'UPA સરકાર હાઈજેકિંગને લઈને કડક નીતિ લાવી છે- ના કોઈ રાહત કે ના આતંકવાદીઓ સાથે કોઈ વાતચીત.' ભાજપ સરકાર આ પ્રકારની હિંમત કેમ નથી દર્શાવી રહી?"

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અન્ય એક ટ્વીટમાં તેમણે કહ્યું, "જેવું કે એનએસએ અજિલ ડોભાલે કહ્યું હતું કે મસુદ અઝહરને મુક્ત કરવા એ રાજકીય નિર્ણય હતો. જો આ ભાજપ સરકારનો નિર્ણય હોય તો આ માટેની જવાબદારી કોણ લેશે?

રણદીપ સુરજેવાલાએ વર્ષ 2010માં વિવેકાનંદ ઇન્ટરનેશનલ ફાઉન્ડેશનમાં પ્રકાશિત એક લેખની લિંક પણ ટ્વીટ કરી છે.

પત્રકાર હૅરિંદર બાવેજાને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં અજિત ડોભાલ કહે છે કે, "કંદહાર હાઈજેક વખતે એમને ખ્યાલ આવી ગયો હતો કે મસુદ અઝહર અત્યંત મહત્ત્વનું નામ છે અને સુરક્ષા તેમજ ગુપ્ત જાણકારી અનુસાર તેમને મુક્ત કરવા એક ભૂલ હતી. આવું નહોતું થવું જોઈતું. જોકે, એક મોટા રાજનીતિજ્ઞ...આ નિર્ણય લેવાનું એનું કામ હતું."

જોકે, અન્ય એક સવાલના ઉત્તરમાં અજિત ડોભાલ કહે છે, "સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ સરકારના તમામ નિર્ણયો માનવાના હોય છે. રાજનૈતિક સૂઝબૂઝ અને વ્યાપક રાષ્ટ્રહિતના આધાર પર જો આ નિર્ણય લેવાયો હોય તો સ્પષ્ટ છે કે તેને માનવો જ પડે."

આ વિવાદને ધ્યાનમાં લેતા 1999ની એ ઘટના પર નજર નાખીએ કે જ્યારે ભારતીય ઍરલાઇન્સના વિમાનનું અપહરણ કરાયું હતું. એ પણ જાણીએ એ વખતે તાલિબાન સાથે વાતચીત કરનારા ભારતીય દળમાં અજિત ડોભાલની શું ભૂમિકા હતી?

અજિત ડોભાલ - ચર્ચા શરૂ થઈ 1988થી...\n\ntl;dr:

ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ખાસ ગણવામાં આવે છે. એવું નથી કે મોદીના વડા પ્રધાન બન્યા બાદ ડોભાલ ભાજપની નજીક આવ્યા છે. ડોભાલને લાલકૃષ્ણ અડવાણી પણ બહુ મહત્ત્વ આપતા હતા.


જ્યારે મિયાદાદની સિક્સરનો બદલો ગુજરાતીએ કરાચીમાં વાળ્યો\nભારતવાસીઓ માટે આવા મુકાબલામાં કાં તો ભારત જીતે છે કે ભારત હારે છે પરંતુ વાત કરવામાં પણ તેઓ પાકિસ્તાન જીત્યું તેમ નહીં બોલે.

આવી જ સ્થિતિ સરહદની પેલે પાર છે ત્યાં પણ ભારતનો વિજય એ શબ્દ પણ હજમ થતો નથી.

સરહદને પેલે પાર એવો ઉલ્લેખ કર્યો છે તેના પરથી જ આ બંને ટીમ વચ્ચેના મુકાબલાનું મહત્ત્વ સમજાઈ જાય છે.

1947માં બંને દેશના ભાગલા પડ્યા ત્યારથી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની તમામ મુલાકાત તનાવભરી રહી છે.

પછી તે દિલ્હી કે રાવલપિંડી-લાહોરમાં ટેબલ પરની મંત્રણા હોય, શારજાહ કે દુનિયાના કોઈ પણ મેદાન પર રમાતી ક્રિકેટ મૅચ હોય, હોકીની મૅચ હોય કે કબડ્ડીનો જંગ હોય પણ તનાવ તો રહેવાનો જ અને મુકાબલો રોમાંચક રહેવાની ગૅરંટી રહેવાની.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેની મૅચમાં માત્ર ક્રિકેટપ્રેમીઓ જ રસ ધરાવતા નથી પરંતુ બંને દેશના તમામ નાગરિકો માટે આ મૅચ આકર્ષણનું કેન્દ્ર હોય છે.

ભારત અને પાકિસ્તાન ફરી એક વાર સામસામે આવી રહ્યા છે. 19મી સપ્ટેમ્બરે દુબઈ ખાતે બંને ટીમ વચ્ચે એશિયા કપની વન-ડે ક્રિકેટ મૅચ રમાનારી છે.

2008માં મુંબઈમાં થયેલા હુમલા બાદ બંને ટીમ એકબીજાના દેશમાં જઈને રમતી નથી.

આ માટે ઘણા પ્રયાસ હાથ ધરાયા છે પરંતુ વાસ્તવિકતા એ છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન માત્ર મલ્ટિનૅશનલ ક્રિકેટ ટુર્નામેન્ટમાં જ સામસામે રમે છે અને મોટાભાગે તેઓ તટસ્થ મેદાન પર જ રમવાનું પસંદ કરે છે.

ખાસ કરીને વર્લ્ડ કપમાં બંને સામસામે આવતા હોય છે.

છેલ્લે ગયા વર્ષે આઈસીસી ચૅમ્પિયન્સ ટ્રોફીમાં ઇંગ્લૅન્ડની ધરતી પર ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે બે મૅચ રમાઈ હતી.

જેમાં લીગ મૅચમાં ભારતનો 124 રનથી શાનદાર વિજય થયો હતો પરંતુ અત્યંત મહત્ત્વની એવી ફાઇનલમાં તેનો 180 રનથી પરાજય થયો હતો.

આવી જ રીતે ટી-20માં 11 વર્ષમાં બે ટીમ માંડ આઠ વખત સામસામે રમી છે.

છેલ્લે 2016ના ટી-20 વર્લ્ડ કપમાં રમવા માટે પાકિસ્તાની ટીમ ભારત આવી હતી અને કોલકત્તામાં બંને વચ્ચે મૅચ રમાઈ હતી.

ટેસ્ટ મૅચમાં તો 2007 બાદ ભારત અને પાકિસ્તાને સામસામે રમવાનું જ બંધ કરી દીધું છે, કેમ કે ટેસ્ટ મૅચનો વર્લ્ડ કપ રમાતો નથી અને તે માટે મલ્ટિનૅશનલ ટુર્નામેન્ટ પણ યોજાતી નથી.

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન પદે ઇમરાન ખાનની વરણી થયા બાદ એવી આશા જાગી છે કે બંને વચ્ચેના ક્રિકેટ સંબંધો ફરીથી વિકસે પરંતુ તે માટે પણ રાહ જોવી પડશે.

આ જ ઇમરાન ખાનની આગેવાનીમાં પાકિસ્તાની ટીમ ઘણીવાર ભારત સામે રમી છે અને તે વખતે પણ તીવ્ર...\n\ntl;dr:

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે મુકાબલો હોય અને તેમાંય મેદાન દુબઈ કે શારજાહનું હોય એટલે મુકાબલો રસાકસીભર્યો બનશે તેની એક ગૅરંટી હોય છે.


જ્યારે મુગલ બાદશાહ જહાંગીરનું અપહરણ કરવામાં આવ્યું\nઅકબરે પોતાના પ્રિય સંત ખ્વાજા મોઇનુદ્દીન ચિશ્તીને તો એટલે સુધી કહ્યું હતું કે જો તમે મને એક દીકરો આપશો તો હું આગ્રાથી અજમેર પગપાળા આવી તમારી દરગાહ પર માથું ટેકવીશ.

અંતે ઈશ્વરે એમનો સાદ સાંભળ્યો અને એમના દરબારીઓએ એમને સમાચાર આપ્યા કે આગરાના પર્વત પર એક પીર સલીમ ચિશ્તી રહે છે, જે તમારી મહેચ્છા પૂર્ણ કરવા સમર્થ છે.

જહાંગીર પર એક પુસ્તક, 'ઍન ઇન્ટિમેટ પૉર્ટ્રેટ ઑફ અ ગ્રેટ મુગલ જહાંગીર' લખનારાં પાર્વતી શર્મા જણાવે છે, "દુનિયામાં એવી કોઈ ચીજ નહોતી કે જે અકબર પાસે નહોતી. બસ એમને શેર માટીની ખોટ હતી. તેઓ આ ગાળામાં સલીમ ચિશ્તી પાસે જવા માંડ્યા."

"એક દિવસ અકબરે એમને સીધું જ પૂછી લીધું, મારે ત્યાં કેટલા પુત્ર અવતરશે? તેમણે જવાબ આપ્યો ઇશ્વર તમને ત્રણ દીકરા આપશે. પણ પાછળથી  ચિશ્તીના આશીર્વાદથી અવતરેલો આ દીકરો જ એમના મૃત્યુનું કારણ બન્યો."

શર્મા જણાવે છે, "એક વખત અકબરે તેમને પૂછી લીધું કે તમે આ દુનિયામાં કેટલા સમય સુધી રહેશો ત્યારે તેમણે જવાબ આપ્યો કે જ્યારે રાજકુંવર સલીમ કોઈ ચીજ પહેલી વખત યાદ કરી એનું ફરીથી પુનરાવર્તન કરશે એ દિવસે હું આ દુનિયામાંથી કૂચ કરી જઈશ."

"ઘણા વખત સુધી તો અકબરે સલીમને કશું ભણાવ્યું જ નહીં પણ એક દિવસ સલીમે કોઈની પાસેથી સાંભળેલી બે પંક્તિઓ ફરી કહી સંભળાવી. એજ દિવસે શેખ સલીમ ચિશ્તીની તબિયત લથડવા માંડી અને થોડાક દિવસોમાં તેમનું અવસાન થઈ ગયું."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જહાંગીર માટે એમ કહેવામાં આવ છે કે તેઓ મહાન મુગલોમાં સૌથી ઓછા ચર્ચાસ્પદ મુગલ હતા.

તેઓ શરાબી હતા અને એમનું ધ્યાન સૈનિક અભિયાનો પર ઓછું અને કળા, જીવન અને સુખ-સાહેબીનો આનંદ ઉઠાવવા પર વધારે રહેતું. પણ શું જહાંગીર માટેનું આ મૂલ્યાંકન યોગ્ય છે ખરું?

દિલ્હી વિશ્વવિદ્યાલયની ભારતી કૉલેજમાં ઇતિહાસ ભણાવનારાં અનુભૂતિ મૌર્ય જણાવે છે, "બાબર બાદ જહાંગીર પહેલા મુગલ બાદશાહ હતા કે જેમણે પોતાની જિંદગી વિશે વિસ્તારથી જણાવ્યું છે."

"આપણે જ્યારે ઇતિહાસ ભણીએ છીએ ત્યારે મહાનતા અંગે જાણવા માગીએ છીએ. અને જહાંગીરે કોઈ મોટું સૈનિક અભિયાન હાથ ધર્યું નહોતું એટલે તે આપણી નજરમાંથી બાકાત થઈ જાય છે."

"મારી દૃષ્ટિએ જહાંગીર એક ઉમદા વ્યક્તિ હતા. કારણ કે તેઓ શું વિચારતા હતા તે અંગે આપણને એમની આત્મકથામાંથી  વિસ્તૃતપણે જાણવા મળે છે. સાથે-સાથે તેઓ એમના વખતની 'પ્રૉડ્કટ' હતા."

તેઓ જણાવે છે, "એક રીતે તે એમના જમાનાની એક ડોકાબારી સમાન હતા કે જેના દ્વારા આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે...\n\ntl;dr:

27 વર્ષની ઉંમર સુધી અકબરના જીવનની સૌથી મોટી કમનસીબી એ હતી કે તેમને કોઈ પુત્ર નહોતો. 1564માં એમને ત્યાં ભલે બે જોડિયા દીકરાઓનો જન્મ થયો પણ તેઓ માત્ર એક મહિના સુધી જ જીવી શક્યા.


જ્યારે મુસલમાન છોકરી ઇસ્મત પર લાગ્યો કનૈયાને ચોરવાનો આરોપ\nફળ, દાલમોટ, બિસ્કિટમાં એવો કોઈ ખાસ છોછ નહોતો, પણ અમને ખબર હતી કે સૂશી ગોશ્ત નથી ખાતી એટલે તેને ફોસલાવી-પટાવીને કોઈપણ રીતે ગોશ્ત ખવડાવીને ખૂબ સંતોષ થતો.

જોકે તેને ખબર નહોતી પડતી, પણ ન જાણે અમારી કઈ ઇચ્છા પૂરી થતી હતી.

સામાન્યપણે અમે આખો દિવસ એકબીજાના ઘરમાં ભરાયેલાં રહેતાં, પણ બકરી ઈદના દિવસે સૂશીને જાણે તેના ઘરમાં પૂરી દેવાતી હતી.

બકરાંને વાડામાં એક પડદો તૈયાર કરીને તેની પાછળ કાપવામાં આવતાં. ઘણાં દિવસો સુધી ગોશ્ત વહેંચાતું રહેતું.

એ દિવસો દરમિયાન અમારા ઘરનો લાલાજી સાથેનો સંબંધ તૂટી જતો હતો.

લાલાજીને ત્યાં એક દિવસ ખૂબ જ ધૂમધામથી ઉત્સવ મનાવાઈ રહ્યો હતો. જન્માષ્ટમી હતી.

એક તરફ કડાઈઓ ચૂલા પર ચડાવાઈ રહી હતી અને એક પછી એક પકવાનો બની રહ્યા હતા.

અમે બહાર ફકીરોની જેમ મીટ માંડીને તાકી રહ્યાં હતાં.

મીઠાઈઓની તરબતર કરી દેતી મહેક અમને પોતાની તરફ ખેંચી રહી હતી.

સૂશી આવા પ્રસંગોએ ખૂબ ધાર્મિક બની જતી હતી. એમ તો અમે બન્ને એક જ જામફળને વારાફરતી બટકાં ભરીને ખાતાં હતાં, પણ બધાથી છુપાઈને.

"ભાગ અહીંયાથી," એમ કહીને આવતા-જતા લોકો મને ધુત્કારી મૂકતા, પણ હું ફરીથી આવી જતી.

તેલમાં તળાતી પૂરીઓ ફૂલીને બહાર આવતી જોવાનો શોખ કયા બાળકને ન હોય?

"અંદર શું છે?" મેં સૂશીને પૂછ્યું. સામેનો રૂમ ફૂલ-પત્તાંથી સજાવેલો હતો. અંદરથી ઘંટડી વાગવાનો અવાજ આવતો હતો.

મનમાં એ જાણવાની તાલાવેલી જાગી હતી કે, 'હાય અલ્લા, અંદર કોણ છે!'

"ત્યાં ભગવાન બિરાજ્યા છે." સૂશીએ ગર્વથી માથું ઊંચું કરીને કહ્યું.

ઇસ્મત ચુગતાઈની આત્મકથાનું મુખપૃષ્ઠ

"ભગવાન!" મને અત્યંત હીનભાવ સતાવવા લાગ્યો. એમના ભગવાન શું મજાથી આવ-જા કરે છે.

એક અમારા અલ્લા મિયાં છે, ખબર નહીં ક્યાં છુપાઈને બેઠા છે.

મને ન જાણે શું થયું, હું ખસીને ઓસરીમાં પહોંચી ગઈ. ઘરની કોઈ વ્યક્તિની નજર મારા પર ન પડી.

મારાં મોઢા પર તો મારો ધર્મ લખેલો નહોતો. એ તરફથી એક દેવીજી આરતીની થાળી લઈને સૌના કપાળે ચંદન-ચોખા ચોંટાડતાં ચોંટાડતાં આવ્યાં.

મારા કપાળે પણ તિલક લગાવીને આગળ નીકળી ગયાં.

મેં તરત જ એ ટીલું હથેળીથી સાફ કરી નાખવાનું નક્કી કર્યું, પણ પછી મારી હલકાઈ આડે આવી ગઈ.

એમ કહેવાતું કે, 'જ્યાં તિલક લાગે એટલું માંસ નરકમાં જાય છે.'

હશે, મારી પાસે માંસની કમી નહોતી, થોડું ગોશ્ત નરકમાં જતું રહેશે તો મને ક્યાં તોટો પડી જવાનો હતો?

નોકરોની સોબતમાં ઘણી ચાલાકીઓ આવડી જાય છે. માથા પર સર્ટિફિકેટ લઈને, હું મોજથી એ...\n\ntl;dr:

અમારા પાડોશમાં એક લાલાજી રહેતા હતા. એમની દીકરી સાથે મારે એકબીજાનું એંઠું ખાવા જેટલી દોસ્તી હતી. એક ઉંમર સુધી બાળકોને આભડછેટ રાખવાનું કહેવું યોગ્ય નહોતું મનાતું. સૂશી અમારે ત્યાં ખાઈ પણ લેતી હતી.


જ્યારે મુસ્લિમ આઇશાએ હિંદુ યુવકના પ્રેમમાં પોતાનું ઘર છોડ્યું\nવાતોનો સિલસિલો એવો ચાલ્યો કે બે વર્ષ સુધી ન રોકાયો. બેંગલુરુમાં રહેતાં આઇશા અને દિલ્હીના આદિત્ય એકબીજાની તસવીર જોયા વગર, મળ્યા વગર એકબીજાની નજીક આવતા ગયાં.

આઇશાએ મને કહ્યું કે તેમને જરા પણ વિશ્વાસ ન હતો કે આ જમાનામાં કોઈ છોકરો સાચા પ્રેમમાં વિશ્વાસ રાખતો હશે. એ માટે વાતોની મદદથી તેમને પારખતી રહી.

એક વખત ભૂલથી મારી આંખોની તસવીર મોકલી દીધી. બસ આદિત્યએ બેંગલુરુની કૉલેજમાં ઍડમિશન લઈ લીધું.

ત્યારે આદિત્યની મુલાકાત ફેસબુકની ઇરમ ખાન, એટલે કે વાસ્તવિક જીવનનાં આઇશા સાથે થઈ.

આદિત્ય કહે છે, "અમે મળ્યાં ન હતાં પણ શરુઆતથી જાણતાં હતાં કે તેઓ મુસ્લિમ છે અને હું હિંદુ."

"ધર્મ અમારા માટે ક્યારેય કોઈ મુદ્દો ન હતો પણ અમારા પરિવારજનો આ વાતને સ્વીકારવા તૈયાર ન હતાં."

તેમણે એ વાત સ્પષ્ટ કરી દીધી કે ધર્મ પરિવર્તન વગર લગ્ન શક્ય જ નથી. પણ અમે બન્ને અમારી ઓળખ ગુમાવવા માગતાં ન હતાં.

આઇશાએ ઘર છોડીને ભાગવાનો નિર્ણય લીધો. પરિવારે રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો પરંતુ આદિત્ય સાથે તેઓ દિલ્હી ભાગી આવ્યાં અને લિવ ઇન રિલેશનશીપમાં રહેવાં લાગ્યાં.

આઇશા કહે છે, "પહેલા પાંચ મહિના સુધી અમે એક રૂમમાં બંધ જ રહ્યાં. ક્યાંય પણ આવવા જવામાં ડર લાગતો હતો કે ક્યાંક અમને કોઈ મારી ન નાખે. કેમ કે અમારા બન્નેનો ધર્મ અલગ અલગ છે."

એ જ સમયગાળા દરમિયાન એક મુસ્લિમ યુવતી સાથે પ્રેમ સંબંધ રાખવાના કારણે 23 વર્ષીય યુવાન અંકિત સક્સેનાની હત્યા કરી દેવાઈ હતી.

યુવતીનાં પરિવારજનોની ધરપકડ થઈ અને કેસ ચાલી રહ્યો છે. આબરુના નામે હત્યાનો ડર અને ખતરો આઇશાની નજીક હોવાનો તેમને અનુભવ થતો હતો.

એક નોકરી શોધવી જરુરી હતી અને બીજી તરફ લગ્ન કરીને કાયદાકીય રૂપે સુરક્ષિત રહેવું પણ.

આઇશા અને આદિત્ય સાથે તો હતાં, પણ દુનિયામાં એકલાં હતાં. અનુભવ પણ ઓછો હતો. ફરી એક વખત ઇન્ટરનેટે તેમનાં જીવનને એક નવો વળાંક આપ્યો.

જાણકારીની શોધ તેમને રાનુ કુલશ્રેષ્ઠ અને આસિફ ઇકબાલ પાસે લઈ ગઈ. પતિ પત્નીની આ જોડી પણ અલગ અલગ ધર્મ સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

વર્ષ 2000માં તેમણે સ્પેશિયલ મૅરેજ ઍક્ટ અંતર્ગત લગ્ન કર્યાં હતાં અને હવે 'ધનક' નામની સંસ્થા ચલાવી રહ્યાં છે.

તેઓ આઇશા અને આદિત્ય જેવી જોડીઓને આ ઍક્ટ અંગે જાણકારી આપવા, કાઉન્સલિંગ કરવા અને રહેવા માટે સેફ હાઉસ જેવી સુવિધાઓ આપવા પર કામ કરી રહ્યાં છે.

સ્પેશિયલ મૅરેજ ઍક્ટ

સ્પેશિયલ મૅરેજ ઍક્ટ 1954 અંતર્ગત અલગ અલગ ધર્મનાં લોકો ધર્મ પરિવર્તન કર્યા વગર લગ્ન કરી શકે...\n\ntl;dr:

આઇશા અને આદિત્યની મુલાકાત ફેસબુક પર થઈ. ત્યારે તો તેઓ સગીર હતાં. આઇશાનું નામ પણ સાચું ન હતું, તસવીર પણ નહીં, પરંતુ વાતો સાચી હતી.


જ્યારે મેં દીપડાને જોઈને મારી માતાને શ્રદ્ધાંજલી આપી\nઆ એવા સમાચાર હતા જે મારી જિંદગીને બે ટુકડામાં વહેંચી નાખવાના હતા. હું કૉફી અને ટોસ્ટ લઈને મારા કૅમ્પની બહાર બેઠી હતી.

હું આફ્રિકાના દેશ બોત્સવાનાના ઓકાવાંગો ડેલ્ટામાં એક જંગલ સફારી પર નીકળી હતી. હું આ સફારી પર એક રિપોર્ટિંગ ઍસાઇનમૅન્ટ માટે ગઈ હતી.

સવારે જંગલમાં ફર્યા બાદ હું થોડી વાર માટે એ વસ્તુઓ પર ધ્યાન આપવા માગતી હતી, જેને મેં અત્યાર સુધી જોઈ હતી.

મેં જંગલમાં વિવિધ પ્રકારનાં જાનવરો જોયાં હતાં. બબૂન(વાંદરાની એક પ્રજાતિ), દરિયાઈઘોડાના પગનાં નિશાન, માખી ખાતા જીવ, લીલા રંગનાં પક્ષીઓ.

સવારના સમયે આવો રંગબેરંગી સુંદર નજારો ઘણો દિલચસ્પ હતો.

વરસાદી દિવસો

બે દિવસ પહેલાં જ અમારા ગાઇડ સિમોન બાઇરન મને અને મારા સાથી ફોટોગ્રાફર ફેલિક્સ ઓડેલને એક દલદલવાળા રસ્તેથી અહીં લાવ્યા હતા.

અમે જંગલમાં ઘણા દૂર સુધી આવી ગયાં હતાં. અમારા દિવસો સ્યાહ નદીના કિનારે ટૅન્ટમાં વીતી રહ્યા હત્યા.

ઓકાવાંગો ડેલ્ટામાં ત્રણ તબક્કાવાળા અમારા અભિયાનનો આ બીજો તબક્કો હતો.

પ્રથમ ચરણમાં અમે માત્ર સવારથી સાંજ સુધી મોટી ગાડીઓમાં જ સફર કરતાં હતાં. અમે ગાડીમાં બેસીને જ જંગલી જીવોને નિહાળતાં હતાં. વસરાદના દિવસો પૂર્ણ થઈ રહ્યા હતા.

જંગલી સૂવરનાં નાનાં બચ્ચાંઓ પોતાનાં મા-બાપ પાછળ છલાંગ લગાવતાં દેખાતાં હતાં. સવાનાનું આ મેદાન વન્યજીવથી ભરપૂર લાગી રહ્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફૂલોની સુંગધ

પરંતુ હજુ સુધી અમે અહીંના પ્રખ્યાત દીપડાને નહોતા જોયા. દીપડાને ઘાતક પ્રાણી માનવામાં આવે છે.

બોત્સવાનામાં દીપડો જોવાની મને તીવ્ર ઇચ્છા હતી. સફરના આગામી ચરણમાં અમે જંગલમાં એવી જગ્યાઓ પર જવાનાં હતાં જ્યાં અમે અગાઉ નહોતાં ગયાં.

જોકે, દરમિયાન સફરમાં અમારી પાસે કોઈ ડિવાઇસ નહોતાં જે અમારી શાંતિ ભંગ કરી શકે. જંગલી વનસ્પતિઓ અને ફૂલોની સુંગધ ચોફેર પથરાયેલી હતી.

મને થયું કે આ કુદરતી નશો તો નથીને? બાઇરને અમને જણાવ્યું કે તેમણે સવારના સમયે એક દીપડાનો અવાજ સાંભળ્યો હતો.

અમારે બોત્સવાનામાં હજુ કેટલાક દિવસો પસાર કરવાના હતા. આથી આશા હતી કે કદાચ કોઈ દીપડો જોવા મળી જશે. અને એ જ બપોરે બાઇરનને એક સંદેશો મળ્યો.

ભયંકર બર્ફિલું તોફાન

તેમણે મને કહ્યું કે ઘરે ફોન કરી લો કેમ કે દુનિયા સાથે સંપર્ક કરવાનો આ એકમાત્ર માર્ગ હતો. અમારી પાસે સેટેલાઇટ ફોન હતો તે સંપર્કનું એકમાત્ર સાધન હતું. મને કંઈક અનહોની ઘટવાની ભીતિ અનુભવાઈ.

મને લાગ્યું કે મારા કોઈ બાળકને કંઈક થઈ ગયું છે. પરંતુ...\n\ntl;dr:

એ ઘણો ગંભીર દિવસ હતો. મેં જરાય નહોતું વિચાર્યું કે એક દુઃખદ સમાચાર ઝડપથી મારી પાસે આવી રહ્યા છે.


જ્યારે મોઘલ સમ્રાટ ઔરંગઝેબ સંસ્કૃત ભાષાથી પ્રભાવિત થયા\nડૉ. ફિરોઝ નામના સંસ્કૃતના આ વિદ્વાને નાનપણથી જ પોતાના દાદા ગફૂર ખાન અને પિતા રમઝાન ખાનની પરંપરાને આગળ વધારીને સંસ્કૃતનો અભ્યાસ કર્યો હતો.

ફિરોઝે કોઈ અખબાર સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે તેમના દાદા સંસ્કૃતમાં ભજનો ગાતા હતા અને તેમને સાંભળવા એકઠા થયેલા સેંકડો લોકો ભાવવિભોર થઈ જતા હતા.

ફિરોઝના પિતા ઘણી વાર જયપુરના બાગરુ ગામની ગૌશાળામાં પ્રવચનો આપતા હતા. જયપુરની રાષ્ટ્રીય સંસ્કૃત સંસ્થાનમાં પ્રવેશ લેતા પહેલાં ફિરોઝે બાગરુ ગામમાં જ સંસ્કૃત વિદ્યાલયમાં અભ્યાસ કર્યો હતો.

આ વિદ્યાલય મસ્જિદની સાવ બાજુમાં આવેલી છે અને તેમાં આજેય ઘણા મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ સંસ્કૃત ભણે છે. ભારતની સમન્વયી સંસ્કૃતિ આવાં ઉદાહરણોથી જ ઝળકતી રહે છે.

ભાષા આમ પણ કોઈ ધાર્મિક પંથ કે સંપ્રદાયની સ્થાપના પહેલાંથી અસ્તિત્વમાં આવેલી હોય છે. જોકે એ પણ કડવી વાસ્તવિકતા છે કે સમયની સાથે કેટલીક ભાષા અમુક ચોક્કસ સમુદાયની ઓળખ તરીકે પ્રસ્થાપિત થઈ જતી હોય છે.

તેનું કારણ એ પણ હોઈ શકે છે કે જુદા-જુદા સંપ્રદાયોનો વિકાસ જે પ્રદેશમાં થયો હોય અથવા તે ધર્મ પ્રવર્તકો કે ગુરુઓ જે ભાષાનો ઉપયોગ કરતા હોય તે ભાષામાં જ ધર્મગ્રંથની રચના થતી હોય છે. તે રીતે જે તે ભાષા તે સમુદાયની સાંસ્કૃતિક ઓળખ બની જાય છે.

સમુદાયની ભાષા

તેના કારણે જ અરબી-ફારસી ભાષાને ઇસ્લામ સાથે જોડી દેવામાં આવે છે. એ જ રીતે પાલિ અને પ્રાકૃત ભાષાને બૌદ્ધ અને જૈન ધર્મની ભાષા તરીકે જોવામાં આવે છે, જ્યારે ગુરુમુખીમાં લખાયેલી પંજાબીને શીખ સમુદાયની ભાષા માની લેવામાં આવે છે.

આ માટે ભાષાઓનો દોષ નથી કે આપણા વડવાઓનો પણ દોષ નથી.

પંથને આગળ ચલાવનારા અને બાદમાં આવેલી પેઢી એક જ ભાષાને પરંપરા સાથે જોડી દે છે તેના કારણે આવી ભૂલ થાય છે એમ કહી શકાય.

ભારતમાં ભાષાઓના વિકાસની વાત કરીએ તો સામાન્ય જનતા હિન્દીમાં વાત કરે છે. હિન્દી ખડી બોલીમાંથી વિકસિત થઈ છે.

સંસ્કૃત સાથે અરબી-ફારસીના યોગદાનથી હિન્દી બની છે. મુસ્લિમ શાસકોથી માંડીને અમીર ખુસરો, સૂફી કવિઓ અને ભક્તિયુગના સંતો-કવિઓએ પણ ધાર્મિક આધારે ક્યારેય ભાષાભેદને સ્વીકાર્યો નથી.

તેમાં થોડા અપવાદો આવી જતા હોય છે. પરંતુ મોટા ભાગે સૌ મુક્તમને બધી ભાષાઓને શીખતા હોય છે અને અપનાવતા હોય છે. ધર્મગ્રંથોના અનુવાદો પણ એક ભાષામાંથી બીજા ભાષામાં થયા છે.

રામધારી સિંહ 'દિનકરે' પોતાના પ્રસિદ્ધ પુસ્તક 'સંસ્કૃતિ કે ચાર અધ્યાય'માં અરબી ભાષામાં તાજક શાસ્ત્રોમાં રહેલા શ્લોકોના કેટલાક રસપ્રદ...\n\ntl;dr:

બનારસ હિન્દુ વિશ્વવિદ્યાલયમાં સંસ્કૃતના અધ્યાપકની નિમણૂક સામે વિરોધ-પ્રદર્શનના સમાચાર આવ્યા છે. એવું કહેવાય છે કે પ્રોફેસર મુસ્લિમ છે એટલે તેમનો વિરોધ થઈ રહ્યો છે.


જ્યારે યાસર અરાફતે કહ્યું ઇન્દિરા ગાંધી મારા મોટા બહેન છે\nપેલેસ્ટાઇન મુક્તિ મોરચાના પ્રમુખ યાસર અરાફાતને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની મહાસભામાં પ્રવચન આપવાનું આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું.

પ્રથમ વાર કોઈ રાષ્ટ્રના વડા ના હોય તેવી વ્યક્તિને પ્લેનરી સેશનમાં સામેલ થવાનું સન્માન મળી રહ્યું હતું.

તે વખતે અરાફાતના નીકટના સાથી અને બાદમાં પેલેસ્ટાઇન સરકારના પ્રથમ વિદેશ મંત્રી બનેલા નબિલ શાથને આજે પણ તે દિવસ યાદ છે.

તેઓ કહે છે, "અરાફાતે પ્રથમવાર એ કર્યું, જે અત્યાર સુધી કર્યું નહોતું. તેમણે પોતાની દાઢી કઢાવી નખાવી અને નવો સૂટ પણ પહેર્યો હતો."

"તેમના ખાખી ડ્રેસની ખાસ ઇસ્ત્રી કરવામાં આવી હતી અને તેઓ તેમાં બરાબર ચમકી રહ્યા હતા."

અરાફાત ન્યૂ યૉર્ક ઍરપૉર્ટ પરથી હેલિકૉપ્ટરમાં સીધા સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના વડામથકે પહોંચ્યા હતા.

તે જ વખતે કારનો એક કાફલો વૉલડૉર્ફ એસ્ટોરિયા હોટેલ તરફ પણ રવાના થયો હતો, જેથી અરાફાતના દુશ્મનોને એવું લાગે કે તેઓ કારમાં હોટેલ જઈ રહ્યા છે.

'ઓલિવ બ્રાન્ચની પ્રતિષ્ઠા'

તે દિવસે અરાફાતે પોતાના ભાષણના અંતે બે યાદગાર વાક્યો કહ્યાં હતાં.

તેમણે કહ્યું હતું, "હું અહીં ઓલિવ બ્રાન્ચની (સમાધાન માટેના પ્રયાસોની) પ્રતિષ્ઠા માટે અને સ્વતંત્રતા સૈનિકોની બંદૂક લઈને આવ્યો છું. મારા હાથમાં રહેલી ઓલિવ બ્રાન્ચને પડવા નહીં દેતા."

બીજા દિવસે દુનિયાભરના અખબારોમાં તેમનું ભાષણ સારી રીતે સમાચારોમાં સ્થાન પામ્યું હતું.

તેમના ભાષણના નવ દિવસ પછી સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે 3237 નંબરનો ઠરાવ પસાર કર્યો હતો, જેના દ્વારા પીએલઓને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘમાં ઑબ્ઝર્વર તરીકેનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો.

અરાફાત ઢિંગણા કદના હતા. માત્ર પાંચ ફૂટ ચાર ઇંચ કે તેનાથી પણ નાનું તેમનું કદ હતું અને હંમેશાં મેલાઘેલા દેખાતા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભારતના ભૂતપૂર્વ ડિપ્લોમેટ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના ઉપ મહામંત્રી રહી ચૂકેલા ચિન્મય ગરેખાન અરાફાતને ઘણીવાર મળ્યા હતા.

તેઓ કહે છે, "અરાફાત સાથે મારે ઘણીવાર મુલાકાતો થઈ હતી. કદાચ સેંકડો વાર અમે મળ્યા હોઈશું, કેમ કે મને સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ તરફથી ગાઝા પટ્ટીમાં મોકલવામાં આવ્યો હતો."

"તેમની ઇચ્છા હોય તો તેઓ બહુ મળતાવડા પણ થઈ જાય. તેઓ નાનકડી દાઢી રાખતા હતા અને હંમેશાં લશ્કરી યુનિફોર્મમાં સજ્જ રહેતા હતા.''

"બહુ સરળ વ્યક્તિ હતા, પરંતુ પેલેસ્ટાઇનનું આંદોલન અને ઇઝરાયલ સાથે સંબંધોની વાત હોય, ત્યારે તેઓ બહુ ગંભીર થઈ જતા હતા. દરેક વાતને તેઓ શંકાની નજરે જોતા હતા."

અરાફાતનો...\n\ntl;dr:

13 નવેમ્બર 1974માં ન્યૂ યૉર્કના સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘના વડામથકે ભારે સુરક્ષા બંદોબસ્ત ગોઠવાયેલો હતો.


જ્યારે યુગાન્ડામાંથી ઈદી અમીનને કારણે ગુજરાતીઓએ રાતોરાત ભાગવું પડ્યું\nવાત 1971ના પ્રારંભની છે. મહિનો જાન્યુઆરીનો હતો અને યુગાન્ડામાં ભારે રાજકીય અને સામાજિક ઊથલપાથલ થઈ હતી.

25 જાન્યુઆરીએ યુગાન્ડાના રાષ્ટ્રપતિ ઍપોલો મિલ્ટન ઑબોટેને પદભ્રષ્ટ કરીને સૈન્યસરમુખત્યાર ઈદી અમીને દેશના શાસનની ધુરા પોતાની હાથમાં લઈ લીધી હતી.

'કલ્ચર ઑફ ધ સૅપલ્કર' નામના પુસ્તકમાં યુગાન્ડામાં ભારતના રાજદૂત રહી ચૂકેલા મદનજિતસિંઘ લખે છે કે ઑબોટેના શાસનના અંતને યુગાન્ડામાં રહેતા એશિયન સમુદાયોએ વધાવી લીધો હતો.

મોટા ભાગના એશિયનો વેપાર સાથે સંકળાયેલા હતા અને ઑબોટેની ડાબેરી નીતિઓ તેમને અનુકૂળ નહોતી આવતી.

એમને આશા હતી કે નવા શાસનમાં એમના વેપાર-ધંધાનો વિસ્તાર થશે. જોકે, એમને એ જાણ નહોતી એમની આશાથી સાવ વિરુદ્ધ દિશાનું ભવિષ્ય એમની રાહ જોઈ રહ્યું છે.

ગુજરાતીઓ પર આરોપ

સત્તાનું સુકાન સંભાળતા જ અમીને આદેશ આપી દીધા કે દેશમાં એશિયન સમુદાયના જેટલા પણ લોકો રહે છે, તેમણે વસ્તીગણતરીમાં ફરજિયાત નામ નોંધાવવું પડશે.

એશિયનોમાં સૌથી વધુ ભારતીયો હતા અને  ભારતીયોમાં પણ સૌથી વધુ સંખ્યા ગુજરાતીઓની હતી.

એશિયન સમુદાય ઈદીના આ પગલા પાછળનું કારણ સમજે એ પહેલાં જ યુગાન્ડાનું નાગરિકત્વ મેળવવા માટે કરાયેલી 12 હજાર અરજીઓ ફગાવી દેવાઈ.

ઑબોટે બ્રિટિશ સરકાર સાથે કરેલી સમજૂતી અનુસાર આ 12 હજાર એશિયન સમુદાયના લોકોને બ્રિટન અને યુગાન્ડાનું બેવડું નાગરિકત્વ મળવાનું હતું.

ઈદીએ આરોપ લગાવ્યો કે એશિયન સમુદાય લાંચ, ભ્રષ્ટાચાર, હવાલા કૌભાંડ, કરચોરી, દાણચોરી, દગાખોરીમાં સામેલ છે અને તેમને અનુકૂળ પડે એવું નાગરિકત્વ મેળવવું છે.

અલ્લાનો આદેશ

ઈદી અમીને રાષ્ટ્ર સમક્ષ જાહેરાત કરી તેઓ કોઈ કાળે યુગાન્ડાને 'ભારતની કૉલોની' બનવા નહીં દે.

મદનજિતસિંઘ લખે છે, 'ઈદી અમીને દાવો કર્યો તેમને સપનામાં અલ્લાનો સંદેશ મળ્યો છે. અલ્લાએ એશિયનોને યુગાન્ડામાંથી હાંકી કાઢવા આદેશ આપ્યો છે.'

'યુગાન્ડા : અ નેશન ઇન ટ્રાન્ઝિશન પોસ્ટ-કૉલોનિયલ ઍનાલિસીસ' નામના પુસ્તકમાં ગૉડફ્રૅ મ્વાકિકાગીલે લખે છે, 'ઑબોટેના પદભ્રષ્ટ થવાની સાથે જ યુગાન્ડાએ પોતાના ઇતિહાસના સૌથી હિંસક કાળમાં પ્રવેશ કર્યો.'

'એ અરાજકતાના દિવસો હતા. આઠ વર્ષ સુધી ટકેલું એ શાસન આતંકનું શાસન હતું અને એ બાદ યુગાન્ડા ક્યારેય પહેલાં જેવું ન થઈ શક્યું.'

90 દિવસની મુદત

'અલ્લાનો આદેશ' અનુસરી ઇદી અમીને એશિયન સમુદાયને યુગાન્ડાને 90 દિવસમાં જ છોડીને જતા રહેવા આદેશ આપ્યો.

એ વખતે દેશનો 90 ટકા વ્યવસાય એશિયન લોકોના હાથમાં હતો...\n\ntl;dr:

'યુગાન્ડાના પૈસાને દોહી' લેવાનો આરોપ લગાવતા સૈન્યસરમુખત્યાર ઈદી અમીને 1972માં 50 હજારથી વધુ એશિયનોને દેશમાંથી હાંકી કાઢ્યા હતા. આમાંના મોટા ભાગના લોકો ગુજરાતી હતા.


જ્યારે યુગાન્ડામાંથી હજારો ભારતીયોને કાઢી મૂકવામાં આવ્યા\n'જે એશિયાઈ લોકો દેશમાં રહેવા માગતા હોય, તેમણે ફરી વખત નાગરિકતા મેળવવા માટે અરજી કરવી પડશે. તપાસ બાદ મૅરિટના આધારે અરજીઓ પર નિર્ણય કરવામાં આવશે.'

આમાંથી મોટા ભાગના લોકોની યુગાન્ડામાં બીજી કે ત્રીજી પેઢી હતી. તેમને કલ્પના પણ નહોતી કે તેમને આ રીતે હાંકી કાઢવામાં આવશે.

બ્રિટિશ કાળથી યુગાન્ડામાં વસેલા એશિયનો પૈકી ગુજરાતી વેપારીઓની મોટી સંખ્યા હતી.

તેમને અચાનક કાન પકડીને બહાર કાઢવાનું કારણ એવું આપવામાં આવ્યું કે એશિયન યુગાન્ડાને વફાદાર નથી અને તેઓ સ્થાનિક આફ્રિકન લોકો સાથે બહુ ભળવા પણ ઇચ્છતા નથી.

તેમનું એક જ ધ્યેય છે, વેપારના બહાને આફ્રિકાના લોકોનાં ખિસ્સાં ખાલી કરવા અને પોતાની તિજોરીઓ ભરવી.

એશિયાના આ લોકોને કાઢવાનો યુગાન્ડાનો હેતુ અસલ મૂળ નિવાસીઓનું પ્રભુત્વ સ્થાપવાનો છે.

વડા પ્રધાન ઇંદિરા ગાંધીની સરકારે ઈદી અમીનના આ નિર્ણયને માનવ અધિકારો અને નાગરિકતાના આંતરરાષ્ટ્રીય મૂલ્યોનું ઉલ્લંઘન ગણાવીને ભારતીય રાજદૂતને કંપાલાથી પરત બોલાવી લીધા અને યુગાન્ડાના રાજદૂતને દિલ્હીમાંથી કાઢી મૂક્યા.

ઈદી અમીને ભારત અને બ્રિટન સહિત પશ્ચિમી દુનિયાના વિરોધને ગણ્યો પણ નહીં અને કહ્યું કે યુગાન્ડા માટે શું સારું અને શું ખરાબ તેનો નિર્ણય યુગાન્ડા જ કરશે. તેમણે કહ્યું કે અમે કોઈના બ્લૅકમેલિંગમાં આવીશું નહીં.

80 હજારમાંથી 23 હજાર એશિયન લોકોના દસ્તાવેજોની તપાસ બાદ યુગાન્ડામાં રહેવાની મંજૂરી આપવામાં આવી. પરંતુ 60 હજાર એશિયન લોકોને બિસ્તરા બાંધવા પડ્યા.

આજથી 47 વર્ષ પહેલાંની દુનિયા આટલી કઠોર નહોતી. એશિયાના જે લોકોને હાંકી કઢાયા તેમાંથી મોટા ભાગના લોકો જમીન અને મિલકત ધરાવતા હતા.

તેથી ઘણાને બ્રિટને પોતાને ત્યાં બોલાવી લીધા. કેટલાક કેન્યા ચાલ્યા ગયા અને ત્યાં પોતાનું કામ શરૂ કરી દીધું.

ઈદી તો ગયા પણ તેમનું ભૂત રહી ગયું

ત્રણથી ચાર હજાર લોકો ભારત, પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં વસ્યા. ઈદી અમીન તો વર્ષો પહેલાં ચાલ્યા ગયા પણ તેમનું ભૂત રહી ગયું.

બર્માના 10 લાખ રોહિંગ્યા અને આસામમાં રહેતા વીસ લાખ જેટલા લોકો ગેરકાયદેસર, અપ્રવાસી તે ઘૂસણખોર બની ગયા છે. તેમને ધરતી પરનો બોજ કે ઉધઈ ગણવામાં આવે છે.

આજે બ્રિટન અને ઉત્તર અમેરિકામાં કુલ 60 લાખ જેટલા ભારતીયો, પાકિસ્તાની અને બાંગ્લાદેશીઓ રહે છે.

જો આજે વડા પ્રધાન બોરિસ જ્હોનસન કે વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડો કે પછી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ એવી જાહેરાત કરે કે જે પણ લોકો 1971 પછી અમેરિકા, કૅનેડા કે...\n\ntl;dr:

આજથી 47 વર્ષ પહેલાં સાત ઑગસ્ટ, 1972ના રોજ યુગાન્ડાના સરમુખત્યાર ઈદી અમીને આદેશ આપેલો કે 'દેશમાં પેઢીઓથી વસેલા લગભગ 80 હજાર જેટલા એશિયાઈ લોકો 90 દિવસમાં દેશ છોડી દે, નહીંતર તેમની જમીન અને મિલકત જપ્ત કરી લેવામાં આવશે.'


જ્યારે રાણા પ્રતાપ સામે અકબરની ફજેતી થઈ\nબંને પોતપોતાની રીતે મહાન હતા. બંનેના કારણે ભારતને ફાયદો થયો છે.

બંને પાસેથી આજે પણ આપણે ઘણું શીખી શકીએ તેમ છીએ.

શરત એ છે કે શું થયું હતું તેની આપણને ખબર હોવી જોઈએ.

ભારતને એકસાથે જોડવાનું કામ કરનારાને તમે મહાન માનતા હો તો અકબરે તે માટે બહુ પ્રયત્નો કર્યા હતા.

તમે વીરતા સાથે આક્રમણકારીને પાછા હટાવી દેનારાને મહાન માનતા હો તો મહારાણા પ્રતાપ જેવો દાખલો બીજો ના મળે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અકબર અને પ્રતાપની સાથે કેટલાય વફાદાર વીરપુરુષો જોડાયેલા હતા.

અકબરને રાજપૂત રાજાઓનું સમર્થન મળ્યું હતું, તો રાણા પ્રતાપ રાજ્યના લોકોના સમર્થનથી ગાદી પર બેઠા હતા.

અન્યથા વચન પ્રમાણે પ્રતાપના નાના ભાઈ જગમલને ગાદી મળવાની હતી.

અકબર હુમલાખોર હતા. મેવાડ પર હુમલો કરીને તેના પર કબજો કરવા માગતા હતા.

રાણા પ્રતાપ મેવાડના લોકોના દિલ પર રાજ કરતા હતા.

તે વખતે અકબર ભારતભરમાં પોતાની આણ ફેલાવવા માગતા હતા.

તેઓ સમગ્ર ભારતને વિશાળ સામ્રાજ્ય બનાવીને શક્તિશાળી અને સમૃદ્ધ રાષ્ટ્ર બનાવવા માગતા હતા.

મહારાણા પ્રતાપની મદદ કરવા વાળા પુંજા ભીલની પ્રતિમા

તે માટે કેટલાય ભારતીય રાજાઓનો સાથ પણ તેમને મળ્યો હતો.

તેમણે વડવાઓની પરંપરા તોડીને પોતાને બાદશાહ જાહેર કરી દીધા હતા.

બાબર અને હુમાયુ સુલતાન હતા, જ્યારે અકબર બાદશાહ બન્યા. બાદશાહ એટલે સર્વોપરી, જે કોઈ ખલીફાને આધીન ના હોય.

અકબરે ઇસ્લામને પણ કોરાણે રાખવાનું શરૂ કરી દીધું હતું. મુલ્લાઓ તેમની આ હરકતથી બહુ નારાજ થયા હતા.

અકબરને ભાંડવાનું તેઓ છોડતા નહોતા, પણ કોઈ તેમનું સાંભળતું નહોતું.

અકબરે પોતાના સામ્રાજ્યમાં નવા ધર્મ માટે વિચારવાનું પણ શરૂ કરી દીધું હતું. અકબર તેને દિન-એ-ઇલાહી એવું નામ આપ્યું હતું.

દિલ્હીના સુલતાનોના સમયથી ચાલ્યા આવતા જીતલ નામના સિક્કા પણ તેમણે બંધ કરાવી દીધા.

તેમણે ભારતના પ્રાચીન અને પ્રચલિત રૂપિયાના ચલણને પ્રોત્સાહન આપ્યું.

એક રીતે અકબરે પશ્ચિમ એશિયા સાથેના પોતાના સંબંધોને ખતમ કરી નાખીને પોતાના મૂળિયાં ભારતમાં જ ઊંડા કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

આ તરફ મેવાડના રાણા પ્રતાપસિંહને અકબરની આધીનતા સ્વીકાર્ય નહોતી.

પ્રતાપની અગાઉ થઈ ગયેલા મેવાડના રાજાઓએ પણ ક્યારેય કોઈનું આધિપત્ય સ્વીકાર્યું નહોતું.

મેવાડનો મિજાજ પહેલેથી જ અલગ રહ્યો હતો. મેવાડનો કેટલોક વિસ્તાર ખેતી માટે બહુ ઉપજાઉ હતો.

અહીં ભરપુર પાક થતો હતો અને ફરતે પહાડીઓ હતી, જ્યાં દુશ્મનોને અટકાવીને તેમને ખતમ...\n\ntl;dr:

મહાન કોને કહેવા જોઈએ, અકબરને કે મહારાણા પ્રતાપને? આ સવાલ સદીઓથી પુછાતો રહ્યો છે.


જ્યારે લાલબહાદુર શાસ્ત્રીએ PNBમાંથી લોન લઈને કાર ખરીદી હતી\nલાલબહાદુર શાસ્ત્રીએ આ જ કાર પંજાબ નેશનલ બૅંકમાંથી લોન લrને ખરીદી હતી

એક વખત શાસ્ત્રીજીનાં બાળકોએ ફરિયાદ કરી કે હવે તો તમે વડા પ્રધાન છો. હવે આપણી પાસે એક કાર હોવી જોઈએ.

એ જમાનામાં એક ફિઆટ કાર 12 હજાર રૂપિયામાં આવતી હતી. તેમણે પોતાના એક સચિવને કહ્યું કે જરા જુઓ તો બૅંક ખાતામાં કેટલા રૂપિયા છે.

તેમના બૅંક ખાતામાં માત્ર સાત હજાર રૂપિયા હતા.

લાલબહાદુર શાસ્ત્રીના દીકરા અનિલ શાસ્ત્રીએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું, "જ્યારે અમને ખબર પડી કે શાસ્ત્રીજી પાસે કાર ખરીદવા માટે પર્યાપ્ત પૈસા બચ્યા નથી, તો અમે તેમને કહ્યું કે કાર ખરીદશો નહીં."

પરંતુ શાસ્ત્રીજીએ કહ્યું કે તેઓ બાકીના પૈસા બૅંકમાંથી લોન લઈને ચૂકવશે.

તેમણે પંજાબ નેશનલ બૅંકમાંથી કાર ખરીદવા માટે પાંચ હજાર રૂપિયાની લોન લીધી હતી.

જોકે એક વર્ષ બાદ લોનની ચુકવણી પહેલાં જ લાલબહાદુર શાસ્ત્રીનું નિધન થયું હતું.

લાલબહાદુર શાસ્ત્રી બાદ ઇંદિરા ગાંધી વડાં પ્રધાન બન્યાં હતાં અને તેમણે સરકાર તરફથી લોન માફ કરવાની રજૂઆત કરી હતી.

પરંતુ તેમનાં પત્ની લલિતા શાસ્ત્રીએ તેનો અસ્વીકાર કર્યો અને લાલબહાદુર શાસ્ત્રીના મૃત્યુનાં ચાર વર્ષ સુધી પેન્શનની રકમથી લોન ચૂકવી હતી.

અનિલ જણાવે છે કે જ્યાંજ્યાં તેમનું પોસ્ટિંગ થયું હતું, તેઓ એ કાર સાથે લઈ ગયા હતા.

આ કાર હજુ પણ દિલ્હી સ્થિત લાલબહાદુર શાસ્ત્રી મેમોરિયલમાં રાખવામાં આવી છે અને દૂરદૂરથી લોકોને તેને જોવા માટે આવે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

લાલબહાદુર શાસ્ત્રીજી વડા પ્રધાન બન્યા ત્યાં સુધી તેમની પાસે પોતાનું ઘર તો દૂરની વાત છે, એક નાની કાર પણ નહોતી.


જ્યારે લાવાની આગમાં રાખ થઈ ગઈ કાર\nજ્વાળામુખીના કારણે ઘણાં ઘર વિનાશ પામ્યા છે.

આ જ્વાળામુખી કેટલો ભયાનક છે એ સામે આવેલા એક વીડિયો ફૂટેજને જોઈને સમજી શકાય છે.

આ વીડિયો ફૂટેજમાં જોવા મળી રહ્યું છે કે જ્વાળામુખીની ઝપેટમાં એક કાર આવી જાય છે.

ત્યારબાદ શું થયું તે તમે વીડિયો જોઈને સમજી જશો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

અમેરિકાના હવાઈ દ્વીપમાં કિલાવેયા જ્વાળામુખી ફાટ્યા બાદ પરિસ્થિતિ ખરાબ થતી જઈ રહી છે. આ ઘટના બાદ ત્યાંથી ચોંકાવનારી તસવીરો સામે આવી છે.


જ્યારે લૉકડાઉનમાં મુસલમાનોએ હિંદુ પડોશીની અરથીને કાંધ આપી\nઅરથીને કાંધ આપતા લોકો

પશ્ચિમ બંગાળના માલદા જિલ્લાના એક ગામમાં મુસ્લિમોએ પોતાના હિંદુ પડોશીના મૃત્યુ બાદ લૉકડાઉનની સંકટમાં ન માત્ર તેમની અરથીને કાંધ આપીને 15 કિમી દૂર સ્મશાનગૃહ પર પહોંચાડી, પરંતુ અંતિમયાત્રામાં બંગાળના પ્રચલિત "બોલો હરિ, હરિ બોલ" અને "રામનામ સત્ય છે...."ના નારા પણ લગાવ્યા.

બંગાળમાંથી અગાઉ પણ સાંપ્રદાયિક સદભાવની આવી ઘટનાઓ સામે આવતી રહી છે. ઉદાહરણ તરીકે ગત વર્ષે પશ્ચિમ બંગાળના ઉત્તર 24-પરગણા જિલ્લાના એક પરિવારે સાંપ્રદાયિકનું દૃષ્ટાંત રજૂ કરતાં દુર્ગાપૂજાના બીજા દિવસે અષ્ટમીની કુમારીપૂજામાં ચાર વર્ષની મુસ્લિમ બાળકીની પૂજા કરી હતી.

પરંતુ હાલની ઘટના એકદમ અલગ છે. માલજા જિલ્લામાં કાલિયાચક-2 બ્લૉકના લોહાઇતલા ગામમાં 90 વર્ષીય બિનય સાહાનું મંગળવારે મોડી રાતે મૃત્યુ થયું.

બાદમાં તેમના બંને પુત્ર- કમલ સાહા અને શ્યામલ સાહાને સમજાતું નહોતું કે લૉકડાઉનના સમયમાં તેઓ અંતિમસંસ્કાર કેવી રીતે કરે.

સૌથી મોટી સમસ્યા મૃતદેહને 15 કિમી દૂર સ્મશાનગૃહમાં લઈ જવાની હતી. ગામમાં સાહા પરિવાર એકલો હિંદુ પરિવાર છે, બાદી સોથી વધુ મુસ્લિમ પરિવાર છે.

લૉકડાઉનને કારણે સાહા પરિવારનાં સગાં પણ પહોંચી શકે તેમ નહોતું.

પરંતુ તેમના સેંકડો મુસ્લિમ પડોશી આ આફતની ઘડીમાં તેમની મદદે આવ્યા. તેમાં સત્તાધારી તૃણમૂલ કૉંગ્રેસ સાથે જોડાયેલા લોકો હતા, તેમજ માકપાના ઘણા સક્રિય કાર્યકરો પણ હતા.

તેઓએ ન માત્ર અરથીને કાંધ આપી, પરંતુ અંતિમયાત્રામાં "રામનામ સત્ય છે"ના નારા પણ લગાવ્યા. તેમાં મુકુલ શેખ, અસ્કરા બીબી, સદ્દામ શેખ, રેઝાઉલ કરીમ સહિત અનેક લોકો સામેલ થયા હતા.

બિનય સાહાના પુત્ર શ્યામલ જણાવે છે, "મુસ્લિમ પડોશીઓથી ઘેરાયેલો હોવા છતાં વીસ વર્ષથી ગામમાં અમે ક્યારેય પોતાના એકલા અનુભવ્યા નથી. પરંતુ પિતાજીના મૃત્યુથી અમે ચિંતામાં મુકાઈ ગયા હતા. લૉકડાઉનને કારણે અમારા અન્ય સંબંધીઓ આવી ન શક્યા."

તેઓ જણાવે છે કે અમે એકલા પિતાનો મૃતદેહ 15 કિમી સુધી લઈ જઈ શકીએ એ શક્ય નહોતું. મુસ્લિમ પડોશીઓ પાસે મદદ માગવામાં પણ ખચકાટ થતો હતો.

અરથીને કાંધ આપતાં લોકો

સાહાના પડોશી સદ્દામ શેખને જ્યારે બિનયના નિધનના સમાચાર મળ્યા તો તેઓએ તરત સ્થાનિક પંચાયત પ્રમુખ અને ગામના અન્ય યુવકોને વાત કરી.

જોતજોતાંમાં આખું ગામ સાહાના ઘરની બહાર એકઠું થઈ ગયું. બુધવારે સવારે તમામ મુસ્લિમ યુવકો અરથીની તૈયારીમાં લાગી ગયા. કોઈ વાંસ કાપતું હતું, તો કોઈ તેને ફૂલોથી સજાવી રહ્યું હતું....\n\ntl;dr:

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણ અને ખાસ કરીને નિઝામુદ્દીનમાં તબલીગી જમાતની ઘટના સામે આવ્યા બાદ દેશમાં પેદા થયેલા અવિશ્વાસના માહોલમાં આ ઘટના પર સહજ રીતે વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ છે. પરંતુ આ સો ટકા સત્ય છે.


જ્યારે વરસતાં વરસાદમાં વિઠ્ઠલ રાદડિયાએ સભામાં ખેડૂતોની છત્રીઓ બંધ કરાવી\nજ્યારે અપક્ષ પેનલ બનાવી જામકંડોરણા જીત્યું

કૉલેજ પછી સમાજસેવામાં જોડાયેલા વિઠ્ઠલ રાદડિયાની છબી શરૂઆતથી બંડખોર અને આક્રમક હતી. કૉલેજમાં પણ કોઈને અન્યાય થાય તો તેઓ તેમનો પક્ષ લેતા હતા. 1987માં ગુજરાતમાં દુકાળની સ્થિતિ હતી અને વિઠ્ઠલ રાદડિયા લેઉઆ પટેલ ખેડૂતોના સવાલો લઈને લડતા હતા.

આ લડતમાંથી તેમનો રાજકીય ઉદય થયો. 1987માં એમણે અપક્ષની પેનલ બનાવીને જામકંડોરણા તાલુકા પંચાયતની ચૂંટણી જીતી અને તેના પ્રમુખ બન્યા.

એ જ સમયે શંકરસિંહ વાઘેલાનો પણ રાજકીય સૂરજ તપતો હતો. વિઠ્ઠલ રાદડિયા પર શંકરસિંહ વાઘેલાની નજર પડી અને તેઓ 1889માં એમને સક્રિય રાજકારણમાં લઈ આવ્યા.

ખજૂરિયાકાંડમાં શંકરસિંહની સાથે

ગુજરાતના રાજકારણના બહુચર્ચિત હજુરિયા-ખજુરિયાકાંડમાં વિઠ્ઠલ રાદડિયા શંકરસિંહની સાથે હતા.

શંકરસિંહ વાઘેલાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે ''વિઠ્ઠલ રાદડિયામાં મને એ વખતે સ્પાર્ક દેખાતો હતો. એ જવાન હતો. રાજકારણમાં કોઈ પાર્ટી સાથે જોડાવા નહોતો માગતો પણ મેં એને મનાવી લીધો અને 1989માં વિધાનસભાની ચૂંટણી લડાવી.''

''વિઠ્ઠલ રાદડિયા 1990માં તેઓ ધોરાજી બેઠક પરથી ભાજપના ધારાસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા. એ વખતે જનતા દળ અને ભાજપનું ગઠબંધન હતું અને ચીમનભાઈ પટેલની સરકાર બની હતી.''

એ પછી તેઓ 1995માં કેશુભાઈ પટેલની ભાજપની પહેલી સરકારમાં મંત્રી બન્યા.

એ સમયે વિઠ્ઠલ રાદડિયા સાથે પહેલી વાર પ્રધાન થયેલા ભાજપના મહામંત્રી, રાજ્ય સરકાર તેમજ ભાજપના પ્રદેશ પ્રવક્તા એવા ભૂતપૂર્વ મહેસૂલપ્રધાન આઈ. કે. જાડેજાએ બીબીસીને કહ્યું કે ''અમે 1995માં પહેલી વાર મંત્રી થયા હતા. વિઠ્ઠલભાઈ રમતગમતના રાજ્યકક્ષાના મંત્રી હતા. સરકારી વહીવટ સમજવાની એમનામાં જબરી ધગશ હતી. એ સમયે અમે મંત્રીમંડળમાં સાથે હતા અને જયારે પણ યુવાનો અને ખેડૂતોના પ્રશ્ન આવે એટલે એ સરકારી નિયમોની જડતા પડતી મૂકી માનવતાની રીતે કામ કરતા હતા.''

આઈ. કે. જાડેજા કહે છે કે ''વિઠ્ઠલભાઈ નાના માણસોના પ્રશ્નો ઝડપથી હલ થાય એ માટે તત્પર રહેતા હતા અને પછી ખજૂરિયાકાંડ થયો એમાં એ શંકરસિંહ સાથે ગયા અને એ રીતે એમણે ભાજપ છોડ્યું.''

આ અંગે શંકરસિંહ વાઘેલા કહે છે કે ''મેં જ્યારે ભાજપ સાથે છેડો ફાડવાનો નિર્ણય કર્યો ત્યારે મારી સાથે આવનારા ધારાસભ્યોમાં વિઠ્ઠલ રાદડિયા પહેલા હતા. મારા મંત્રીમંડળમાં એમને ખાણ-ખનીજ અને સહકારી ખાતાના રાજ્યકક્ષાના પ્રધાન બનાવ્યા. તેઓ પહેલેથી સહકારી પ્રવૃત્તિ અને ખેતી સાથે જોડાયેલા હોવાથી એમને...\n\ntl;dr:

સૌરાષ્ટ્ર પટેલ સમાજના નેતા અને પૂર્વ સાંસદ વિઠ્ઠલ રાદડિયાનું અવસાન થયું છે. અપક્ષ પેનલ બનાવીને તાલુકા પંચાયતના પ્રમુખપદથી મંત્રી સુધીની રાજકીય સફરમાં અનેક વિવાદો ઉપરાંત પુત્રવધૂનાં લગ્ન જેવી બાબતો પણ બોલે છે.


જ્યારે વર્લ્ડ કપની મૅચમાં અમ્પાયર લોકોને સ્ટમ્પ લઈને મારવા દોડ્યા\n1985માં મેલબોર્નમાં પાકિસ્તાન સામે ફાઇનલ જીત્યા બાદ ભારતીય ક્રિકેટ ટીમે આ રીતે ઉજવણી કરી હતી

કોઈ પણ ભારતીય માટે વર્લ્ડ કપની વાત આવે એટલે 2011માં ધોનીની ટીમે જિતેલો વર્લ્ડ કપ નહીં, પરંતુ 1983માં કપિલ દેવની ટીમે જિતેલો વર્લ્ડ કપ પહેલા યાદ આવે તે સ્વાભાવિક છે, કેમ કે એ સફળતા બાદ ભારતમાં ક્રિકેટની રમતમાં ધરખમ પરિવર્તન આવ્યાં હતાં.

ક્રિકેટની લોકપ્રિયતા પણ એ પછી જ વધી હતી અને ભારતમાં ટીવી પર મૅચના પ્રસારણની વાત તો આ વર્લ્ડ કપ પછી જ શરૂ થઈ હતી.

વળી, આર્થિક રીતે પણ 1983 બાદ જ ભારતીય ક્રિકેટ સમૃદ્ધ બન્યું હતું અને એ પછી તો એટલી હદે સમૃદ્ધ થઈ ગયું કે આજે વિશ્વમાં જે રીતે અમેરિકા આર્થિક સત્તા ભોગવી રહ્યું છે તે રીતે ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડ વિશ્વમાં સૌથી ધનાઢ્ય ક્રિકેટ બોર્ડ બની ગયું છે.

આમ, ભારતમાં ક્રિકેટમાં આમૂલ પરિવર્તન માટે 1983નો વર્લ્ડ કપ જવાબદાર લેખાય.

1983માં ભારતે સેમિફાઇનલમાં કેવી કમાલ કરી?

કપિલદેવે વર્લ્ડ કપમાં જ્યારે ઝિમ્બાબ્વે સામે 138 બૉલમાં 175 રન ફટકાર્યા, એ ઇનિંગ્સની તસવીર

જોકે, અહીં વાત ભારતના ક્રિકેટની નહીં પણ 1983ના વર્લ્ડ કપની એક ઘટનાની કરવાની છે.

1983ની 25મી જૂને ઐતિહાસિક લૉર્ડ્ઝ ક્રિકેટ ગ્રાઉન્ડ ખાતે ભારતે જાયન્ટ વેસ્ટ ઇન્ડીઝને હરાવીને મેજર અપસેટ સર્જ્યો હતો અને ફાઇનલ જીતી લીધી હતી.

આ ઘટના તમામ રમતપ્રેમીઓને આજેય યાદ હશે, પરંતુ તેના ત્રણ દિવસ પહેલાં 22મી જૂને માન્ચેસ્ટરમાં ભારત અને ઇંગ્લૅન્ડ વચ્ચે સેમિફાઇનલ રમાઈ હતી જેમાં જીતવું ભારત માટે જરૂરી હતું.

ભારતે ચુસ્ત બૉલિંગ કરીને ઇંગ્લૅન્ડને 60 ઓવરમાં માત્ર 213 રનના સ્કોરે અટકાવી દીધું હતું.

એ જમાનામાં 213 રનનો સ્કોર સાવ સામાન્ય ન હતો અને તેમાંય ભારતે બૉબ વિલિસ, ઇયાન બૉથમ અને ડિલી જેવા બૉલરનો સામનો કરવાનો હતો.

આ ઉપરાંત ટીમમાં વિક માર્ક્સ જેવા ઑફ સ્પિનર હતા. આ તમામ બૉલરનો ઉલ્લેખ એટલા માટે કે હજી એક વર્ષ અગાઉ આ જ બૉલરો સામે ભારત ટેસ્ટ સિરીઝ હારી ગયું હતું.

એક ઓવરમાં 6 ચોગ્ગા

1983નો વર્લ્ડ કપ જીત્યા બાદ લૉર્ડ્ઝના મેદાન પર કપિલ દેવ અને મોહિન્દર અમરનાથ

હવે માન્ચેસ્ટર અને સંદીપ પાટિલની વાત કરીએ. સંદીપ પાટિલે બરાબર એક વર્ષ અગાઉ આ જ મેદાન પર બૉબ વિલિસની એક ઓવરમાં છ ચોગ્ગા ફટકાર્યા હતા.

એ ઓવરમાં એક નો બૉલ હતો. આમ સંદીપ પાટિલે સાત બૉલમાં છ ચોગ્ગા ફટકાર્યા હતા અને 1982 સુધી તો ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં કોઈ બૅટ્સમૅન એક ઓવરમાં છ ચોગ્ગા ફટકારી શક્યો ન...\n\ntl;dr:

25 જૂન 1983નો દિવસ ભારતીય ક્રિકેટના ઇતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરે અંકિત થયેલો છે. અંડર ડૉગ ગણાતી ભારતીય ક્રિકેટ ટીમે વેસ્ટ ઇંડિઝની ટીમને પરાજય આપીને પ્રથમ વખત  વર્લ્ડ કપ જીત્યો હતો.


જ્યારે શરદ પવારે મહારાષ્ટ્રમાં સત્તાપલટો કર્યો હતો\nશિવસેના, એનસીપી અને કૉંગ્રેસ ત્રણેય પક્ષો 'મહાવિકાસ અઘાડી'ની સરકાર બનાવવાનું નક્કી કરી દીધું છે.

શિવસેના, એનસીપી (નેશનાલિસ્ટ કૉંગ્રેસ પાર્ટી, રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પાર્ટી) અને કૉંગ્રેસે ઉદ્ધવ ઠાકરેને વિધાયકદળના નેતા તરીકે ચૂંટી લીધા છે.

ત્રણેય દળના નેતા ચૂંટાયા બાદ ઉદ્ધવ ઠાકરેએ કહ્યું કે 'આ સરકાર નથી, એક પરિવાર છે' અને તેઓ ગુરુવારે સાંજે શપથ લેશે.

સમગ્ર ઘટનાક્રમથી વધુ એક વખત એ વાત સાબિત થઈ ગઈ કે મહારાષ્ટ્રના રાજકારણને પવાર જેટલું સારી રીતે કોઈ નથી સમજતું.

જેનો સૌ પ્રથમ પરચો તેમણે લગભગ ચાર દાયકા પહેલાં આપ્યો હતો.

આ પહેલાં શનિવારે 23 નવેમ્બરના પરોઢિયે ભાજપના નેતા દેવેન્દ્ર ફડણવીસે બીજી વાર મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ ગ્રહણ કર્યા.

તેમની સાથે ઉપમુખ્યમંત્રી તરીકે અજિત પવારની પણ શપથવિધિ કરી દેવામાં આવી હતી.

શરદ પવારની બગાવત

આવી જ ઘટનાઓ મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં 1978માં બની હતી.

શરદ પવારે કૉંગ્રેસમાંથી બળવો કર્યો હતો અને તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી વસંતદાદા પાટિલની સરકારથી જુદા થઈ ગયા હતા.

તેમણે પ્રૉગેસિવ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટ તૈયાર કર્યો હતો અને નાની ઉંમરે મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રી બની ગયા હતા.

મહારાષ્ટ્રમાં જ્યારે પણ આ ઘટનાનો ઉલ્લેખ થાય છે, ત્યારે કહેવાતું હોય છે કે પવારે વસંતદાદા પાટિલને દગો કર્યો હતો.

શનિવારે અજિત પવાર ઉપમુખ્ય મંત્રી બન્યા ત્યારે આ ઘટનાને સૌ ફરીથી યાદ કરવા લાગ્યા હતા.

શિવસેનાના પ્રવક્તા અને રાજ્યસભાના સભ્ય સંજય રાઉતે કહ્યું, "અજિત પવારે મહારાષ્ટ્રની પીઠમાં ખંજર ભોંક્યું છે."

નાની ઉંમર, મોટી પરિપક્વતા

પ્રૉગેસિવ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટની રચના કરીને શરદ પવારે પ્રથમ વાર મહારાષ્ટ્રમાં ગઠબંધનની સરકાર બનાવી હતી.

તેઓ માત્ર 38 વર્ષની ઉંમર મુખ્ય મંત્રી બન્યા હતા.

તે વખતે પણ આવી રીતે જ નાટકીય ઘટનાઓ અને ચઢાવઉતાર બાદ પવાર મુખ્ય મંત્રી તરીકે શપથ લઈ શક્યા હતા.

પવારે મહારાષ્ટ્રના રાજકારણના મોટા ગજાના નેતા વસંતદાદાને દગો દીધો, તે આરોપ હંમેશાં તેમના પર લાગતો રહ્યો.

રાજકારણના કેટલાક જાણકારો કહે છે કે વસંતદાદા પાટિલની સરકાર ઊથલાવીને પોતાની સરકાર બનાવીને શરદ પવારે નાની ઉંમરમાં જ રાજકીય પરિપક્વતાના અણસાર આપી દીધા હતા.

પ્રૉગેસિવ ડેમૉક્રેટિક ફ્રન્ટના પ્રયોગથી શરદ પવાર પ્રથમ વાર મુખ્ય મંત્રી બન્યા હતા.

તે માટે કટોકટી, 1977માં યોજાયેલી મહારાષ્ટ્ર ચૂંટણીનાં પરિણામ અને તે પછીની રાજકીય અસ્થિરતાની સ્થિતિ...\n\ntl;dr:

મહારાષ્ટ્રના રાજકારણમાં હાલના દિવસો રોજેરોજ ભૂકંપના આંચકા આપે તેવી ચોંકાવનારી ઘટનાઓ બની રહી છે.


જ્યારે શાર્ક અને મરજીવા આવી ગયા એકબીજાની નજીક\nઅમેરિકાના હવાઈ દ્વીપ પર ગ્રેટ વ્હાઇટ શાર્ક જોઈ ત્યારે મરજીવા હેરાન રહી ગયા હતા.

મરજીવાઓ એ આ ત્યારબાદ દરિયાની અંદર આ શાર્કની તસવીરો લીધી હતી.

ત્યાંથી પાછા ફર્યા બાદ એમણે આ ઘટના અને તસવીરો દુનિયા સમક્ષ રજૂ કરી.

અમુક મરજીવા તો શાર્કની ખૂબ નજીક જતા ગયા હતા અને એમણે શાર્કને સ્પર્શ પણ કર્યો હતો.

સૌથી મોટી શાર્ક જેને માનવામાં આવે છે તે આ ગ્રેટ વ્હાઇટ શાર્ક લગભગ 20 ફૂટ (6 મીટર) લાંબી અને તેનુ વજન અંદાજીત 2.5 ટન હતું.

માનવામાં આવી રહ્યુ છે કે તપાસકર્તાઓએ વીસ વર્ષ પહેલાં ડીપ બ્લૂ તરીકે ઓળખાનારી આ શાર્કને ટૅગ કરી હતી.

મતલબ તેના શરીર પર એક એવું ડિવાઇસ લગાવી દિધું હતું કે જેનાથી આ શાર્ક વિશેની બધી જ માહિતી ભેગી કરી શકાય.

જોકે, ઓહઆહૂના દક્ષિણ કિનારે એક સ્પર્મ વ્હેલ મરેલી પડી હતી, જેને ખાવા માટે જ આ ગ્રેટ વ્હાઇટ શાર્ક ત્યાં આવી હતી.

એક મરજીવા ઓશિયન રેમઝીએ કહ્યું કે એ લોકો ટાઇગર શાર્કનો વીડિયો બનાવી રહ્યા હતા.

આ ટાઇગર શાર્ક મૃત વ્હેલને ખાઈ રહી હતી. રેમઝી પ્રમાણે એ જ સમયે ત્યાં ગ્રેટ વ્હાઇટ શાર્ક આવી હતી.

એમણે કહ્યુ, 'ત્યાં થોડી ટાઇગર શાર્ક હતી, એ જ સમયે ગ્રેટ વ્હાઇટ શાર્ક આવી ગઈ."

"પછી બીજી શાર્ક ત્યાંથી જતી રહી. ગ્રેટ વ્હાઇટ શાર્ક અમારી હોડીમાં પોતાની પીઠ ખંજવાળવા લાગી."

"એ ખૂબ જ સુંદર અને કોમળ, વિશાળ શાર્ક હતી. એ અમારી બોટથી પોતાની પીઠ ખંજવાળી રહી હતી."

"સાંજ થતાં અમે બહાર નીકળ્યાં. ત્યારબાદ એ આખો દિવસ અમારી સાથે રહી."

રેમઝીએ જણાવ્યું કે એ શાર્કનું શરીર અતિશય મોટું જણાતું હતું અને કદાચ અ ગર્ભવતી હતી.

માનવામાં આવી રહ્યું છે કે ડીપ બ્લૂ શાર્કની ઊંમર 50 વર્ષ હતી અને તેનું ટ્વીટર એકાઉન્ટ પળ છે.

ગ્રેટ વ્હાઇટ શાર્ક ઠંડા પાણીમાં રહેવાનું પસંદ કરે છે, એટલા માટે ઓહઆહૂમાં એ ઓછી દેખાય છે.

રેમઝીનુ કહેવું છે કે ઉંમરમાં મોટી અને ગર્ભવતી વ્હાઇટ શાર્કની નજીક જવું એટલું ખતરનાક નથી, પરંતુ એ જગ્યાએ જવાનું ટાળવું જોઈએ જ્યાં એ કશુંક ખાઈ રહી હોય.

સ્થાનિક હોનોલુલુ સ્ટાર એડવર્ટાઇઝરની ખબર અનુસાર રેમઝીએ કહ્યું કે શાર્ક માણસો પર ત્યારે જ હુમલો કરે છે જ્યારે માણસો એને અજીબ લાગે અથવા ભૂલથી એમને તે પોતાનો ખોરાક સમજી લે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

તમે આ તસવીર જોઈ તે કોઈ વૉલપેપર નથી પરંતુ તે વાસ્તવિક તસવીર છે.


જ્યારે શિકારી પક્ષી ગરુડની ઉડાણ બરફના કારણે થંભી ગઈ\nજેના કારણે તેની ઉડાણ થંભી ગઈ હતી.

મિશિગનના અભ્યારણ્યમાં આ ગરુડને મદદ મળી અને ફરી ગરુડે જંગલ તરફ ઉડાન ભરી.

પણ આ ઘાતકી પક્ષીની મદદ કરવાનું કામ સરળ નહોતું, મદદ કરનારાઓએ કઈ રીતે ગરુડને મદદ કરી એ જાણવા જુઓ આ વીડિયો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

આ ઘાતક શિકારી પક્ષીનાં પીંછાં પર બરફ જામી ગયો હતો.


જ્યારે શિવસેનાના સંસ્થાપક બાળ ઠાકરેએ કહ્યું, 'એક બિહારી, 100 બીમારી'\nશિવસેનાના પ્રમુખ બાલ ઠાકરે પર ફિલ્મ બની ચૂકી છે અને 'ઠાકરે' ફિલ્મમાં બાલ ઠાકરેની ભૂમિકા નવાઝુદ્દીન સિદ્દિકીએ ભજવી છે.

બાલ ઠાકરે ,લગભગ 46 વર્ષો સુધી સાર્વજનિક જીવનમાં સક્રિય રહ્યા છે. એમણે ના તો કોઈ ચૂંટણી લડી કે ના તો પછી કોઈ રાજકીય પદનો સ્વીકાર કર્યો.

તેમ છતાં પણ તેમણે મહારાષ્ટ્રનાં રાજકારણમાં મહત્તવની ભૂમિકા ભજવી છે.

માયાનગરી મુંબઈને પોતાનો ગઢ બનાવી બાલ ઠાકરે પોતાનાં ચર્ચાસ્પદ નિવેદનોને કારણે લોકોનું ધ્યાન હંમેશાં આકર્ષિત કર્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એમનાં કેટલાક વિવાદાસ્પદ નિવેદનો આ પ્રમાણે છે:

મુંબઈમાં પરમિટ સિસ્ટમ

ભારતના અન્ય રાજ્યોમાંથી મુંબઈ આવીને વસેલાં લોકો વિરુદ્ધ બાલ ઠાકરે આકરતા શબ્દો વાપરતા રહ્યા છે.

ઉત્તર ભારતમાં ખાસ કરીને ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહારથી આવીને વસેલાં લોકો માટે એમના મનમાં કડવાશ જોવા મળી છે.

તેમણે ઘણાં પ્રસંગે યૂપી-બિહારથી કામની શોધમાં મુંબઈ આવતા લોકો પર આકરાં વેણ ઉચ્ચાર્યાં છે.

બાલ ઠાકરેના સમયમાં યૂપી-બિહારથી આવતાં લોકોને એક ખાસ શબ્દ 'ભૈયા'થી સંબોધવામાં આવતા હતા.

માર્ચ 2010માં મહારાષ્ટ્રના રાજ્યપાલ કે. શંકર નારાયણે જણાવ્યું હતું કે મુંબઈમાં કોઈ પણ રહી શકે છે.

આ અંગે બાલ ઠાકરે ' સામના' માં લખ્યું હતું, 'મુંબઈ ધર્મશાળા બની ગઈ છે. બહારથી આવતા લોકોને અટકાવવાની એક માત્ર રીત છે કે પરમિટ સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવે.'

બિહારીને બીમારી ગણાવ્યાં

વર્ષ 2008માં શિવસેના પ્રમુખ બાલ ઠાકરેએ બિહારના લોકો સામે વિષ ઓક્યું હતું.

પાર્ટીના મુખપત્ર 'સામના'માં પ્રકાશિત સંપાદકીયમાં બાલ ઠાકરેએ બિહારના લોકોને ' છાણમાં રહેતા કીડા' તરીકે ઓળખાવ્યાં હતાં.

એમણે બિહારીઓ માટે 'એક બિહારી 100 બીમારી' જેવી ભાષાનો પણ પ્રયોગ કર્યો હતો.

સમાચાર પત્રમાં જણાવામાં આવ્યું હતું કે 'બિહારમાં ભ્રષ્ટાચારની ગંગા વહે છે અને આ જ કારણે ગંગા મેલી થઈ ગઈ છે.'

'ત્યાં ગરીબી , ભૂખ ,બેરોજગારી અને જાતિવાદ સહિત અરાજકતા પ્રવર્તે છે.'

સચિન પર તાક્યું નિશાન

નવેમ્બર 2009ની આ વાત છે. ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના સૌથી મોટા સ્ટાર સચિન તેંડુલકરે કહ્યું હતું, "મુંબઈ... દરેક ભારતીયની છે."

સચિને એમ પણ જણાવ્યું હતું કે મને એ વાત પર ગર્વ છે કે હું મહારાષ્ટ્રીયન છું, પણ સૌ પ્રથમ તો હું ભારતીય છું.

આ નિવેદન પર બાલ ઠાકરેએ તેમની ઝાટકણી કાઢી હતી.

બાલ ઠાકરેએ કહ્યું હતું ,"જ્યારે તમે ચાર કે છ રન ફટકારો છો ત્યારે લોકો તમારી પ્રશંસા કરે છે પણ જો તમે...\n\ntl;dr:

મુંબઈના રાજકારણમાં મોટું માથું ગણાતા બાલ ઠાકરે, મુંબઈ આવીને વસેલા ઉત્તર ભારતીયો માટે આકરાં વેણ ઉચ્ચારવા માટે જાણીતા છે.


જ્યારે શેરવાની પહેરી દુલ્હન ઘોડીએ ચડી...\nકદાચ તમે થોડાં આશ્ચર્યચકિત થઈ જશો....

કદાચ થોડા પરેશાન પણ થઈ જશો..

રાજસ્થાનના સીકરમાં આવેલા બજારમાં કંઈક આવી જ પરિસ્થિતિ જોવા મળી હતી.

નેહાનાં લગ્ન 25 માર્ચના રોજ નક્કી થયા હતા. ફેબ્રુઆરીમાં નવા વર-વધૂ માટે ખરીદી કરવા માટે નેહાનો પરિવાર ઝુંઝનૂથી 60 કિલોમીટર દૂર સીકર ગયો.

કેવી કરી ખરીદી?

સીકરમાં નેહા માટે ચણિયા ચોળીની ખરીદી તો કરવામાં આવી જ પરંતુ પરિવારજનો સાથે જ્યારે તેઓ શેરવાની ખરીદવા માટે ગયા તો દુકાનદારને લાગ્યું કે ખરીદી વરરાજા માટે ચાલી રહી છે.

દુકાનદારે જ્યારે વરરાજાના માપ અંગે પૂછ્યું તો નેહાએ ઊભા થઈ શેરવાનીનું માપ લેવા કહ્યું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

એક ક્ષણ માટે તો દુકાનમાં હાજર તમામ ગ્રાહક અને દુકાનદાર એકબીજાનું મોઢું જોતા રહી ગયા.

ત્યાં જ નેહાના પિતાએ કહ્યું, "આ મારી દીકરી નહીં, દીકરો છે. અમારી દીકરી માટે અમે બિંદૌરી લઇને નીકળીશું અને તેમાં નેહા શેરવાની પહેરશે."

ખૂબ મેળવી પ્રશંસા

પછી શું થવાનું હતું. ત્યાં હાજર બધાં જ લોકોનાં તો જાણે સૂર જ બદલાઈ ગયા. લોકોએ તેમના પરિવારના ખૂબ વખાણ કર્યા.

રાજસ્થાનમાં થતાં લગ્નમાં 'બિંદૌરી' નામની એક રસમ હોય છે, તેમાં વરરાજા ઘોડી પર સવાર થઈને ઘરમાંથી નીકળીને સંબંધીઓના ઘરે જાય છે.

પોતાના પરિવારના આ નિર્ણય પર વાત કરતા નેહાએ બીબીસીને જણાવ્યું, "આ મારો નિર્ણય ન હતો.

"મારા પિતાએ આ અંગે પહેલેથી જ નિર્ણય લઈ લીધો હતો. જ્યારે તેમણે આ વાત મારી સાથે શેર કરી તો મને પણ તેમનો વિચાર પસંદ પડ્યો અને મેં પણ તેના માટે 'હા' કહી દીધી."

પોતાના ગામમાં નેહા પહેલાં IIT ગ્રેજ્યુએટ છે. તેમણે શરૂઆતથી જ અંગ્રેજી માધ્યમમાં શિક્ષણ મેળવ્યું છે.

12મું ધોરણ પાસ કર્યા બાદ નેહાને તેમનાં માતા પિતાએ એન્જિનિયરિંગની તૈયારી કરવા માટે કોટા મોકલી દીધાં હતાં.

એન્જિનિયરિંગમાં પણ છોકરાઓને પડકાર

તૈયારી દરમિયાન પહેલી વખતમાં જ તેમની પસંદગી IIT BHUમાં થઈ ગઈ હતી.

નેહાએ એન્જિનિયરિંગમાં પણ કેમિકલ એન્જિનિયરિંગને પસંદગી આપી હતી. નેહાના કહેવા પ્રમાણે, યુવતીઓ એન્જિનિયરિંગની આ બ્રાન્ચને ખાસ પસંદ કરતી નથી.

નેહા ત્યાં પણ યુવકોને પડકાર આપવા માગતાં હતાં. ત્યારબાદ મથુરા રિફાઇનરીમાં તેમને નોકરી મળી ગઈ.

#BBCShe: યુવકોનું અપહરણ કરી જબરજસ્તી લગ્ન

નેહાની બાળપણની વાતોને યાદ કરતા પિતા સુરેશ ચૌધરી કહે છે:

"નાનપણમાં પણ નેહા હંમેશાં જીન્સ અને ટી-શર્ટ પહેરવાની જીદ કરતાં હતાં. અમે હંમેશાં તેમનો ઉછેર દીકરાની...\n\ntl;dr:

જે દુકાન પર વરરાજાઓ માટે શેરવાની મળતી હોય, તે દુકાન પર એક છોકરી પહોંચીને પોતાના માપની શેરવાની માગે તો?


જ્યારે સગીર વયની કુંવારી માતા પોતે જ ત્યજેલું બાળક શોધવા પોલીસ સ્ટેશન પહોંચી\nપોલીસ જે બિનવારસી બાળકીનાં માતાપિતાને શોધી રહી હતી તે સગીર વયે કુંવારી માતા બનેલાં સંધ્યાની (નામ બદલેલ છે) જ દીકરી હતી.

બે દિવસ અગાઉ સંધ્યાએ તે બાળકીને પાટણ મેમુ ટ્રેનમાં સીટ નીચે તરછોડી દીધી હતી. તરછોડી દીધા પછી પણ દીકરી વિના ન રહેવાતાં આખરે બે દિવસે તેઓ પોલીસ પાસે પહોંચ્યાં.

શિશુને જંગલમાં કે અન્ય સ્થળે બિનવારસી તરછોડી દેવાની દેશમાં દર વર્ષે અનેક ઘટનાઓ બનતી હોય છે.

નેશનલ ક્રાઇમ રેકૉર્ડના આંકડાઓ મુજબ 2015માં દેશમાં 0થી 6 વર્ષના શિશુને બિનવારસી તરછોડી દેવાની 885 ઘટનાઓ બની હતી.

ઇન્ડિયા ટુડેમાં પ્રકાશિત અહેવાલ એક મુજબ 2012માં ગુજરાતમાં શિશુઓને બિનવારસી તરછોડી દેવાની 79 ઘટનાઓ બની હતી. 2013માં આ આંકડો 113નો હતો.

અલબત્ત, શિશુને તરછોડી દીધા પછી કોઈ તેને શોધી આપવા પોલીસ પાસે આવે એવું સામાન્યપણે બનતું નથી.

નિવૃત્ત એસીપી એન. જી. પટેલે બીબીસીને કહ્યું કે મારી જિંદગીમાં મેં આવો કિસ્સો જોયો નથી. આવો પહેલો કિસ્સો હશે જ્યારે કોઈ છોકરી પોતે ત્યજી દીધેલું બાળક શોધવા પોલીસ પાસે આવી હશે.

આ કિસ્સામાં આ પોલીસે સગીર વયની કુંવારી માતા સંધ્યા અને દીકરીનું મિલન તો કરાવ્યું પણ કહાણી ફક્ત એટલી જ નથી.

ગરીબીના સંજોગોમાં કેન્સરપીડિત માતાની સેવામાં મદદ કરનાર સાથે પ્રેમ થવો, દગો થવો, લગ્ન વિના માતા બનવું અને ફરી પ્રેમ થવો જેવી અનેક બાબતો સંધ્યા પોલીસ પાસે પહોંચતાં સામે આવી.

કૅન્સરપીડિત માની સેવા કરવામાં રિક્ષાવાળા સાથે પ્રેમ

સાડા સત્તર વર્ષની નાનકડી ઉંમરે પ્રેમમાં દગો થવાથી કુંવારી માતા બનેલાં સંધ્યાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં આપવીતી કહી.

પરિવારમાં સંધ્યા અને તેમનાં માતા બે લોકો જ હતાં. સંધ્યાનાં માતાને બે વર્ષ અગાઉ કૅન્સર થયું હતું અને પરિવાર ગરીબ હોવાથી અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં સારવાર ચાલતી હતી.

માની સેવા કરવા માટે સંધ્યાએ ભણવાનું પડતું મૂક્યું અને નિયમિત ટિફિન લઈને હૉસ્પિટલ જવાનું શરૂ કર્યું.

નિયમિત સમયસર દવાખાને પહોંચવા માટે એક રિક્ષા બાંધી રાખી હતી.

એ રિક્ષાના માલિક પ્રવીણ પંચાલ નામની વ્યક્તિ હતી અને દરરોજ સતત આવનજાવનને લીધે બેઉ વચ્ચે પરિચય વધ્યો.

સંધ્યા કહે છે કે ''મારી માની કૅન્સરની  સારવાર માટે જ્યારે હું દવાખાને જતી ત્યારે ખૂબ દુ:ખી હતી. મને રોજ રિક્ષામાં સિવિલ હૉસ્પિટલ મૂકવા-લેવા આવતા રિક્ષાચાલક પ્રવીણે મને મદદ કરી.''

''હું એને મારી બધી વાતો કહેવા લાગી. એણે રિક્ષાનું ભાડું લેવાનું બંધ કર્યું. એ મારી...\n\ntl;dr:

અમદાવાદ રેલવે પોલીસને 21 ઑગસ્ટે પાટણ મેમુ ટ્રેનમાંથી એક બિનવારસી બાળકી મળી. પોલીસ બાળકીનાં માતાપિતાને શોધી રહી હતી ત્યાં જ સગીર વયની એક છોકરી સંધ્યા બાળકીને શોધતી રડતી રડતી પોલીસ પાસે આવી.


જ્યારે સચીન તેંડુલકરે મેદાનમાં એક મહિલા ખેલાડીનો સામનો કર્યો\nસચીન સાથે પેરી

એક ચેલેન્જ અંતર્ગત સચીન તેંડુલકર ઑસ્ટ્રેલિયાની મહિલા ટીમ સામે બેટિંગ કરવા મેલબૉર્નના જંક્શન ઓવલ મેદાનમાં ઊતર્યા હતા.

સચીન તેંડુલકરને એક ઑસ્ટ્રેલિયન મહિલા ખેલાડીએ રમવાની ચેલેન્જ આપી છે.

ચેલેન્જ આપનાર મહિલા ખેલાડી એલિસ પેરી છે, જેઓએ સચીન તેંડુલકર સામે બૉલિંગ કરી હતી.

સચીનને ઘણા સમયે રમતાં જોઈ પ્રેક્ષકો અને મહિલા ટીમમાં ઉત્સાહ આવી ગયો હતો.

સચીન તેંડુલકરે આ ચેલેન્જ એવા સમયે સ્વીકારી છે, જ્યારે ડૉક્ટરે તેમને નહીં રમવાની સલાહ આપી છે.

કોણ છે એલિસ પેરી?

એલિસ પેરી ઑસ્ટ્રેલિયન મહિલા ટીમનાં 29 વર્ષીય ઑલ-રાઉન્ડર ખેલાડી છે, તેમનો જન્મ સિડનીમાં થયો હતો.

તેમને 16 વર્ષની વયે ક્રિકેટ રમવાની શરૂઆત કરી હતી.

તેઓ ક્રિકેટની સાથેસાથે ફૂટબૉલનાં ખેલાડી પણ છે અને તેઓ ઑસ્ટ્રેલિયાની મહિલા ટીમ માટે ફૂટબૉલ પણ રમે છે.

વન ડે ઇન્ટરનેશનલમાં તેમણે 2007માં પદાર્પણ કર્યું હતું, 22 જુલાઈ, 2007માં તેઓ ન્યૂઝીલૅન્ડની મહિલા ટીમ સામેની મૅચમાં રમ્યાં હતાં.

તેઓ અત્યાર સુધી 112 વન ડે ઇન્ટરનેશનલ મૅચ રમી ચૂક્યાં છે.

112 વન ડેમાં તેમણે 152 વિકેટ લીધી છે, તેમનો શ્રેષ્ઠ બૉલિંગ સ્કોર  7/22 છે.

તેમણે ત્રણ વન ડે મૅચમાં પાંચ કે તેનાથી વધારે વિકેટ લીધી છે.

વન ડે ઇન્ટરનેશનલમાં તેમના બેટિંગ પ્રદર્શનની વાત કરીએ તો તેઓએ 89 ઇનિંગ્સમાં 3022 રન 77.15ની સ્ટ્રાઇક રેટ સાથે કર્યા છે. તેમનો શ્રેષ્ઠ વન ડે ઇન્ટરનેશનલ સ્કોર 112 છે.

જેમાં 2 સદી અને 27 અર્ધસદી સામેલ છે.

ફેબ્રુઆરી 2008માં પેરી ઇંગ્લૅન્ડની મહિલા ટીમ સામે ઑસ્ટ્રેલિયન ટીમમાંથી પહેલી ટી-20 રમ્યાં હતાં.

અત્યાર સુધી તેઓ 115 ટી-20 આંતરરાષ્ટ્રીય મૅચ રમ્યાં છે, જેમાં તેમણે 112 વિકેટ લીધી છે.

તેમણે 2171 બૉલમાં 2125 રન આપ્યા છે અને તેમનો ટી-20નો શ્રેષ્ઠ બૉલિંગ સ્કોર 4/12 છે.

ટી-20 કૅરિયરમાં તેમણે 68 ઇનિંગમાં 1191 રન કર્યા છે.

પેરીએ આંતરરાષ્ટ્રીય ટૅસ્ટ ક્રિકેટમાં ફેબ્રુઆરી 2008માં પદાર્પણ કર્યું હતું, તેઓ પહેલી મૅચ ઇંગ્લૅન્ડની મહિલા ટીમ સામે રમ્યાં હતાં.

તેઓ અત્યાર સુધી આઠ ટેસ્ટ મૅચ રમ્યાં છે, જેમાં તેમનો શ્રેષ્ઠ બૉલિંગ સ્કોર 9/70 રહ્યો છે.

તેમની આંતરરાષ્ટ્રીય ફૂટબૉલકારકિર્દી પણ 2007માં જ શરૂ થઈ હતી.

પેરી વિદ્યાર્થીકાળમાં ફૂટબૉલ અને ક્રિકેટ ઉપરાંત અન્ય સ્પૉર્ટ્સમાં પણ રુચિ ધરાવતાં હતાં.

શું છે ચેલેન્જ?

ઑસ્ટ્રેલિયન મહિલા ટીમના ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી શનિવારે એક વીડિયો ટ્વીટ કરવામાં આવ્યો...\n\ntl;dr:

ભારતીય બૅટ્સમૅન સચીન તેંડુલકર 2013માં અંતિમ ટેસ્ટ મૅચ રમ્યા હતા અને ફેબ્રુઆરી 2020માં તેઓ ફરી એક વખત બેટિંગ કરવા માટે મેદાનમાં ઊતર્યા અને એ વખતે તેમણે એક મહિલા ખેલાડીના બૉલ પર બેટિંગ કરી હતી.


જ્યારે સરદારપુરાના પટેલોએ હાથ જોડી કહ્યું, 'ગરીબ મુસ્લિમોને મારશો નહીં.'\nઅયોધ્યાથી પાછા ફરી રહેલા 57 હિંદુ કારસેવકોને જીવતાં સળગાવી દેવામાં આવ્યા હતા. હું તે જ દિવસે બપોરના ત્રણ વાગે ગોધરા પહોંચ્યો હતો.

એ વખતે અડધું ગોધરા શહેર સળગી રહ્યું હતું, મને અંદાજ નહોતો કે ગોધરાની આગ આખા ગુજરાતમાં પ્રસરી જશે.

બીજા દિવસે એટલે તા 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ અમદાવાદ સહિત ગુજરાતના નાના-નાના નગરો કે જયાં કયારેય સામાન્ય પથ્થરમારો પણ થયો નહોતો થયો એવા સ્થળોએ પણ 'હિંદુ-મુસ્લિમનો આત્મા' જાગી ગયો હતો.

તંત્ર અને મીડીયાનું ધ્યાન અમદાવાદ અને વડોદરા જેવા મોટાં શહેરો પર હતું અને ઉત્તર ગુજરાતના વિજાપુર પાસે આવેલા સરદારપુરા ગામમાં 28 ફેબ્રુઆરી 2002ના રોજ 33 મુસ્લિમોને સળગાવી દેવામાં આવ્યા હતા.

શું તમે આ વાંચ્યું?

હું રિપોર્ટિંગ માટે બધા શહેરોમાં ફરી રહ્યો હતો. મને સરદારપુરાના પણ સમાચાર મળ્યા હતા. તોફાનો એટલા મોટા પ્રમાણમાં ફાટી નીકળ્યાં હતા કે એક સાથે બધા સ્થળે પહોંચવુ શક્ય નહોતું.

હું 2 માર્ચ 2002ના રોજ મારા સાથી ફોટોગ્રાફર ગૌતમ ત્રિપાઠી સાથે સરદારપુરા પહોંચ્યો.

અમે જેવા સરદારપુરા પહોંચ્યા કે મેં જોયું એક પોલીસની વાન જેમા બે-ત્રણ પોલીસવાળા જ હતા અને સરદરાપુરા ગામની સીમમાં બેઠા હતા.

મેં મારી કાર ઊભી રાખી. ચારે તરફ એકદમ નીરવ શાંતિ હતી, જેના કારણે મને લાગ્યુ કે અમે કોઈ ખોટા સરનામે તો પહોંચ્યા નથી ને?

મેં એક પોલીસવાળાને  પૂછ્યું, ''આ સરદારપુરા જ છે?'' એણે મારી સામે બહુ આશ્ચર્ય સાથે જોયુ અને માત્ર માથુ હલાવ્યું.

મેં પૂછ્યું ''પેલા મુસ્લિમોને કયાં સળગાવી દીધા હતા?'' તેણે હાથનો ઈશારો કરી કહ્યું, ''ગામની અંદર જતા રહો. ગામમાં અમારી એક પોલીસવાન છે.''

અમે ગામમાં દાખલ થયા તો જાણે કોઈ હિંદી ફિલ્મના શુટીંગ માટે સેટ ઊભો કરાયો હોય એવું લાગ્યું.

ગામમાં ઘર હતા, ઘરની બહાર વાહનો હતાં. કેટલાંક આંગણામાં ઢોર પણ બાંધ્યાં હતાં. પણ ક્યાંય એક માણસેય જોવા નહોતો મળતો.

બધા ઘરના દરવાજાઓ અને બારીઓ બંધ હતી. માણસ વગરનું ગામ કેવું હોઈ શકે તેવા પ્રશ્ન સાથે અમે ગામની સાકડી ગલીમાંથી આગળ વધતા ગયા.

જયાં બનાવ બન્યો હતો એ શેખ મહોલ્લો હતો. પણ, કોઈ માણસ દેખાય તો અમે પૂછીએ કે ભાઈ શેખ મહોલ્લો કયાં આવ્યો?

પોલીસવાળાએ અમને જે દિશામાં જવાનું કહ્યુ હતું અમે એ જ રસ્તે હતા. પાંચ-સાત મિનીટ કાર ચલાવી એટલે અમને એક પોલીસવાન નજરે પડી.

ડ્રાઇવર સહિત ત્રણ પોલીસવાળા બેસી પત્તા રમી રહ્યા હતા, અમે પોલીસવાન જોઈ કાર ઊભી રાખી અને કારમાંથી નીચે...\n\ntl;dr:

તા 27 ફેબ્રુઆરી 2002ના રોજ ગોધરા સ્ટેશન ઉપર સાબરમતી એકસપ્રેસને સળગાવી દેવામાં આવી છે, એવી ખબર મળતાં જ હું ત્યાં પહોચી ગયો. બહુ મોટો સંહાર હતો.


જ્યારે સાઉથ આફ્રિકાને 1 બૉલમાં 22 રનનો ટાર્ગેટ મળ્યો\n1992નો ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપએ ક્રિકેટના ઇતિહાસમાં પ્રયોગો માટે જાણીતો છે

ઑસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂઝીલૅન્ડે યોજેલા આ વન-ડે ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપમાં ઘણા નવતર પ્રયોગો થયા.

કેટલાક પ્રયોગ એવા હતા જે આજે સાવ સામાન્ય લાગે છે પરંતુ એ વખતે તે અચરજ પમાડનારા હતા.

જેમ કે, ડે-નાઇટ મૅચ હોય કે દિવસની મૅચ પણ ખેલાડીઓ રંગીન યુનિફોર્મમાં રહેતા હતા. બીજું કે બ્લેક સાઇડસ્ક્રીન પણ તમામ મૅચમાં લાગુ કરાઈ હતી.

આ ઉપરાંત એ વર્લ્ડ કપની તમામ મૅચ વ્હાઇટ બૉલથી રમાઈ હતી.

આ ઉપરાંત મેદાનના બંને છેડેથી અલગ અલગ બૉલ વપરાશમાં લેવાતો હતો. આજે આ વાત સામાન્ય લાગે છે પરંતુ એ વખતે આયોજકોને શંકા હતી કે વ્હાઇટ બૉલ પૂરી 50 ઓવર સુધી ટકી શકશે નહીં.

ઘણાં પરિક્ષણ થયાં અને અંતે એવું તારણ આવ્યું કે બૉલ 25 ઓવર માંડ ટકી શકશે.

આમ થતાં એવો નિર્ણય લેવાયો કે જો બૉલ 25 ઓવર ટકી શકતો હોય તો એક છેડાની 25 ઓવર એક બૉલથી અને સામે છેડાની 25 ઓવર બીજા વ્હાઇટ બૉલથી ફેંકાવી જોઈએ અને એમ જ થયું.

1992ના ફાઇનલમાં પાકિસ્તાને ઇંગ્લૅન્ડને હરાવીને વર્લ્ડ કપ પોતાના નામે કર્યો હતો

આ પ્રયોગ સફળ રહેવા છતાં આગામી એટલે કે 1996ના વર્લ્ડ કપમાં તેનો અમલ થયો નહીં.

જોકે, આજે તમામ વન-ડેમાં બંને છેડેથી અલગ અલગ બૉલ ઉપયોગમાં લેવાય છે. ઇવન બીસીસીઆઈની સ્થાનિક વન-ડે મૅચોમાં પણ આ પ્રથા અમલી બની ગઈ છે.

1992નો વર્લ્ડ કપ અખતરાનો વર્લ્ડ કપ હતો તેમ કહેવામાં જરાય અતિશયોક્તિ નથી.

તેમાંના કેટલાક અખતરા સર્વાંગ સફળ રહ્યા છે તો કેટલાકને તિલાંજલિ આપી દેવાઈ હતી.

આ તિલાંજલિ આપી દેવાઈ હોય તેવો એક પ્રયોગ એટલે રેઇન રૂલ. અત્યારે મૅચ દરમિયાન વરસાદ પડે તો ડકવર્થ ઍન્ડ લૂઇસ સિસ્ટમથી પરિણામ લાવવા માટે નવો ટાર્ગેટ આપવામાં આવે છે.

આ નિયમ હવે સર્વસામાન્ય બની ગયો છે અને 2019ના વર્લ્ડ કપમાં પણ તેનો અમલ જ થવાનો છે.

જોકે, આ નિયમમાં પણ કેટલીક ખામી છે જેમ કે ક્યારેક ટીમને હરીફ ટીમના સ્કોર કરતાં વધારે રન કરવાનો ટાર્ગેટ પણ મળે છે. ટૂંકમાં આ નિયમ સંતોષજનક નથી પરંતુ સર્વસ્વીકૃત છે.

આ ઉપરાંત 1992ના રેઇન રૂલની સરખામણીએ આ નિયમ વધુ યોગ્ય લાગે છે. આ સિસ્ટમને તમામે આવકારી પણ છે.

1992નો એ રૂલ જેનો ભોગ દક્ષિણ આફ્રિકા બન્યું

રેઇન રૂલના કારણે પાકિસ્તાનને 1 બૉલમાં 22 રન બનાવવાનો ટાર્ગેટ મળ્યો હતો

1992ના વર્લ્ડ કપ અગાઉ મહાન ક્રિકેટર અને કૉમેન્ટેટર રિચી બેનો સહિતના નિષ્ણાતોની પેનલે વરસાદ કે ખરાબ હવામાનથી અસરગ્રસ્ત મૅચ માટે રેઇન રૂલ...\n\ntl;dr:

1975થી વર્લ્ડ કપના આયોજનનો પ્રારંભ થયો. અત્યાર સુધીમાં 11 વર્લ્ડ કપ રમાઈ ચૂક્યા છે પરંતુ જેને આધુનિક કહી શકાય તેવો વર્લ્ડ કપ 1992નો હતો.


જ્યારે સ્વામી વિવેકાનંદે ગૌરક્ષકને પૂછ્યા વેધક સવાલ\nએ વખતે ત્યાં એક ગૌરક્ષા પ્રચારક જઈ પહોંચ્યા હતા અને સ્વામી વિવેકાનંદ સાથે વાત કરવા લાગ્યા હતા.

સ્વામી વિવેકાનંદ અને ગૌરક્ષા પ્રચારક સંન્યાસી વચ્ચે દિલચસ્પ સંવાદ થયો હતો. એ સંવાદને શરતચંદ્ર ચક્રવર્તીએ બંગાળી ભાષામાં કલમબદ્ધ કર્યો હતો.

એ સંવાદ સ્વામી વિવેકાનંદના વિચારોના સત્તાવાર સંપાદનનો હિસ્સો પણ બન્યો હતો.

સ્વામી વિવેકાનંદ અમેરિકાના શિકાગોમાં 1893માં વિશ્વ ધર્મ સંસદમાં હિંદુ ધર્મનો ધ્વજ લહેરાવીને પાછા ફર્યા હતા.

જરા વિચારો, સ્વામી વિવેકાનંદે ગૌરક્ષાના પ્રચારનું કામ કરતા સન્યાસીને શું કહ્યું હશે?

ભગવા વસ્ત્રો પહેરતા સ્વામી વિવેકાનંદે ગૌરક્ષકને જે કહ્યું હતું તેની કલ્પના કરવાનું તમારા માટે આસાન નહીં હોય.

વિવેકાનંદ-ગૌરક્ષક સંવાદ

ગૌરક્ષકે પણ સાધુ-સન્યાસીઓ જેવાં વસ્ત્રો પહેર્યાં હતાં. તેમના માથા પર ગેરુઆ રંગની પાઘડી હતી. તેઓ બંગાળ બહારથી, હિન્દીભાષી વિસ્તારમાંથી આવ્યા હોય તેવા લાગતા હતા.

સ્વામી વિવેકાનંદ ગૌરક્ષક સન્યાસીને મળવા ઓરડામાંથી બહાર આવ્યા હતા. અભિવાદન બાદ ગૌરક્ષા પ્રચારકે સ્વામી વિવેકાનંદને ગાયની એક તસ્વીર આપી હતી.

એ પછી ગૌરક્ષક સન્યાસી અને સ્વામીજી વાતો કરવા લાગ્યા હતા. એ વાતચીતનું બયાન કરવાને બદલે તે 'કમ્પ્લીટ વર્ક્સ ઑફ વિવેકાનંદ'માં જે રીતે નોંધાયેલી એ રીતે વાચવામાં વધારે મજા પડશે.

વિવેકાનંદઃ આપ લોકોની સભાનો ઉદ્દેશ શું છે?

પ્રચારકઃ અમે દેશની ગૌમાતાઓને કસાઈઓના હાથમાંથી બચાવીએ છીએ. વિવિધ જગાઓ પર ગૌશાળા સ્થાપવામાં આવી છે. તેમાં બીમાર, કમજોર અને કસાઈઓથી બચાવવામાં આવેલી ગૌમાતાનું પાલન કરવામાં આવે છે.

વિવેકાનંદઃ આ તો બહુ સારી વાત છે. સભાની આવકનો સ્રોત શું છે?

પ્રચારકઃ આપના જેવા મહાપુરુષોની કૃપાથી જે કંઈ મળે છે તેમાંથી સભાનું કામકાજ ચાલે છે.

વિવેકાનંદઃ તમારી પાસે જમા પૂંજી કેટલી છે?

પ્રચારકઃ મારવાડી વૈશ્ય સમાજ આ કામમાં વધુ સહાય કરે છે. તેમણે સત્કાર્ય માટે ઘણા પૈસા આપ્યા છે.

વિવેકાનંદઃ મધ્ય ભારતમાં અત્યારે ભયાનક દુષ્કાળ પડ્યો છે. ભારત સરકારે જણાવ્યું છે કે નવ લાખ લોકો અન્ન ન મળવાને કારણે મૃત્યુ પામ્યા છે.

તમારી સભા દુષ્કાળના આ સમયમાં કોઈને સહાય આપવાનું કામ કરી રહી છે?

પ્રચારકઃ અમે દુષ્કાળ વગેરેમાં કોઈ સહાય કરતા નથી. આ સભાની સ્થાપના તો માત્ર ગૌમાતાની રક્ષાના હેતુસર જ કરવામાં આવી છે.

વિવેકાનંદઃ તમારી નજર સામે જોતજોતામાં દુષ્કાળમાં લાખો લોકો મોતના મોંમાં સમાઈ ગયા છે. તમારી પાસે બહુ...\n\ntl;dr:

આ વાત 1897ની છે. કોલકાતાનો બાગ બજાર વિસ્તાર. સ્વામી વિવેકાનંદ રામકૃષ્ણ પરમહંસના એક ભક્ત પ્રિયનાથના ઘરે બેઠા હતા. રામકૃષ્ણ પરમહંસના અનેક ભક્તો તેમને મળવા આવ્યા હતા અને વિવિધ મુદ્દે ચર્ચા ચાલી રહી હતી.


જ્યારે હું ઊંઘી જાવ છું ત્યારે મારો ફોન કોરોના વાઇરસ પર સંશોધન કરે છે\nપલંગ પર જતાં પહેલાં બ્રશ કરવું, આ દરમિયાન પોતાના ઇલેક્ટ્રિક બેડને ગરમ થવા માટે છોડી દેવું અને પોતાનું મોઢું ધોયા બાદ ઊંઘવા જવું.

ઊંઘતા પહેલાં તેઓ અમુક સમાચાર સાઇટ્સ જુએ છે. પોતાનું ઈન્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ ચેક કરે છે અને પછી પોતાનો ફોન ચાર્જિંગમાં મૂકીને સૂઈ જાય છે.

આ બાદ જ્યારે 31 વર્ષનાં હૈના લંડન સ્થિત પોતાના ઘરે ઊંઘતાં હોય છે ત્યારે આશરે 8 કલાક માટે તેમનો ફોન બીજી એક ડ્યૂટીમાં હોય છે. જો અમુક વૈજ્ઞાનિકોને તેનો પાવર વાપરવા આપે છે, જેથી કોરોના વાઇરસ અંગેના સંશોધનમાં તેની મદદ કરી શકાય.

છેલ્લા 11 મહિનાથી તેમનો ફોન સંશોધનમાં સામેલ છે અને વૈજ્ઞાનિકો માટે ફોને અત્યાર સુધી આશરે 25,000 ગણતરીઓ કરી છે.

હૈના વિશ્વના એવા એક લાખ લોકોમાં સામેલ છે જેઓ ડ્રીમલેબ ઍપને સતત "સ્માર્ટ ફોન કમ્પ્યૂટિંગ ટાઇમ" ડૉનેટ કરે છે. એક સંશોધન દ્વારા આ ઍપ એ જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે કે કોરોના વાઇરસના દર્દીઓને કયા પોષકતત્ત્વોથી ફાયદો થઈ શકે છે?

ખાસ કરીને તે લોકો જેમનામાં લાંબા સમય સુધી કોરોના વાઇરસનાં લક્ષણો જોવા મળ્યાં હોય.

હજુ સીધી એ વાતના કોઈ પુરાવા મળ્યા નથી કે અમુક વસ્તુ ખાવાથી કોરોના વાઇરસથી બચી શકાય કે અમુક વસ્તુઓ ખાવાથી કોરોના વાઇરસ થતો નથી.

પરંતુ આ વિષય ઉપર સંશોધન કરવામાં આવી રહ્યું છે અને આ ઍપ એ બાબત જાણવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. આ સંશોધન ઇમ્પિરિયલ કૉલેજ ઑફ લંડન અને ધ વોડાફોન ફાઉન્ડેશન ચેરીટી દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે.

આ રીતે રાત્રે ફોન કરે છે કરોડો ગણતરી

સંશોધનના આયોજકો કહે છે કે સ્માર્ટફોન કમ્પ્યૂટર નેટવર્ક જે કાર્ય કરી રહ્યું છે અને જે ઝડપથી કરી રહ્યું છે, તે સામાન્ય કમ્પ્યૂટરથી કરવું મુશ્કેલ છે અને તેમાં ઘણો સમય લાગી શકે છે.

કહેવાય છે કે સ્માર્ટફોન કમ્પ્યૂટર નેટવર્ક જે ડાટાને ત્રણ મહિનામાં પ્રોસેસ કરે છે, તેને પ્રોસેસ કરવામાં સામાન્ય કમ્પ્યૂટરને 300 વર્ષ લાગશે.

હૈના કહે છે, "જ્યારે મારા પિતાને બલ્ડ કૅન્સરનું નિદાન થયું ત્યારે સૌથી પહેલાં મને આ ઍપ વિશે ખબર પડી. કૅન્સરની દવા શોધનાર પ્રોજેક્ટ, જે મારો પ્રથમ પ્રોજેક્ટ હતો, જે માટે મેં ફોનના સ્માર્ટફોન કમ્પ્યૂટિંગ ટાઇમનું દાન કર્યું હતું."

"પરતું જ્યારે કોરોના વાઇરસ રોગચાળો આવ્યો ત્યારે મેં પ્રોજેક્ટ બદવાનો નિર્ણય કર્યો. મને લાગ્યું કે કોઈ એવા પ્રોજેક્ટને પાવર આપવો જોઈએ જે કોવિડ સાથે સંકળાયેલા પ્રશ્નોનો જવાબ આપી શકે."

અઠવાડિયામાં હૈના માત્ર એક અથવા બે વખત ઍપને ચેક કરે...\n\ntl;dr:

રાત્રે હૈના લૉસન-વેસ્ટનું રૂટિન સામાન્ય જીવન જીવતા લોકોની જેમ જ હોય છે. તેઓ આશરે રાત્રે 10:30 વાગે સૂવાની તૈયારી કરે છે.


જ્યારે હુલ્લડોની વચ્ચે 'સરહદના ગાંધી' ગફાર ખાનના કારણે શક્ય બની અ'વાદની રથયાત્રા\n1956ની રથયાત્રામાં 12 અશ્વોની બગી આકર્ષણનું કેન્દ્ર હતી, આ બગીમાં જગન્નાથ મંદિરના મહંત બેસતા

રથયાત્રા દરમિયાન ઘણી વખત કોમી તણાવ સર્જાતો હતો.

વર્ષ 1969ની રથયાત્રા ઘણા અર્થમાં ઐતિહાસિક બની રહી હતી. એ વર્ષે કોમી રમખાણો ફાટી નીકળ્યા હતા.

આ જ સમયે 'સરહદના ગાંધી' ગફાર ખાને જગન્નાથ મંદિરની મુલાકાત લીધી હતી અને શહેરમાં તોફાનો શમી જાય એવા પ્રયાસો કર્યા હતા.

એમના પ્રયાસોનું જ ફળ હતું કે એ વખતની રથયાત્રા શાંતિપૂર્ણ રીતે યોજવાનું શક્ય બન્યું હતું.

અન્ય એક ઐતિહાસિક રથયાત્રા વર્ષ 1946ની છે. સૌપ્રથમ વખત 1946ની રથયાત્રા વખતે હુલ્લડ થયાં હતાં.

એ સમયે વસંત હેગિષ્ટે તથા રજબ લાખાણી નામના બે યુવાનોએ હિંસક ટોળાને ગાંધી માર્ગે અટકાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

હિંસક ટોળાએ બંનેની હત્યા કરી નાખી હતી, ત્યારથી કોમી એખલાસના આ દૂતોને 'વસંત-રજબ' એમ એક જ નામથી બોલાવવામાં આવે છે.

અમદાવાદમાં ગાયકવાડની હવેલી ખાતે 'બંધુત્વ સ્મારક'ના નામથી સ્મૃતિસ્થળ ઊભું કરવામાં આવ્યું છે.

ત્યારે બીબીસી ગુજરાતી રથયાત્રાની કેટલીક રસપ્રદ તસવીરો લઈ આવ્યું છે.

1969માં કોમી હુલ્લડોના માહોલમાં જગન્નાથ મંદિરના મહંત સેવાદાસ મહારાજ સાથે 'સરહદના ગાંધી' ગફાર ખાન.

1985માં તોફાનોના કારણે ગુજરાત સરકારે રથયાત્રા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો છતાં રથયાત્રા કાઢવામાં આવી હતી.

વર્ષ 1993માં રથયાત્રાની સુરક્ષાના હેતુથી ભગવાન જગન્નાથના ત્રણ રથોને બુલેટપ્રૂફ કાચથી સુરક્ષિત કરાયા હતા.

વર્ષ 2013ની રથયાત્રામાં એ વખતના મુખ્ય મંત્રી અને વર્તમાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

વર્ષ 2014ની રથયાત્રા દરમિયાન જગન્નાથ મંદિર ખાતે પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી આનંદીબહેન પટેલ.

વર્ષ 2017ની રથયાત્રામાં મુખ્યમંત્રી વિજય રૂપાણી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

અમદાવાદ માટે વાર્ષિક લોકઉત્સવ ગણાતી ભગવાન જગન્નાથની 142મી રથયાત્રા ગુરુવારે યોજાઈ રહી છે.


જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડ કેસ સુનાવણી : મૃત્યુ નજરે જોનાર સાક્ષીએ કહ્યું, ''મને દુઃખ છે કે હું જ્યૉર્જને બચાવવા માટે વધુ ન કરી શકી.''\nજ્યૉર્જ ફ્લૉઇડ કેસની સુનાવણી શરૂ થઈ છે

સુનાવણીના બીજા દિવસે આ કેસનાં મહત્ત્વનાં સાક્ષી ડૅનરેલ્લાએ કોર્ટને કહ્યું કે, ''જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડ પોતાની જિંદગીની ભીખ માગી રહ્યા હતા.''

તેમણે જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડને પોતાનાં પિતા, ભાઈ, પિતરાઈ ભાઈ અને સંબંધી જેમ ગણાવી કહ્યું કે, ''જ્યૉર્જની જેમ તેઓ પણ અશ્વેત છે.''

જ્યારે પોલીસ કર્મચારી ડૅરેક શૉવિને પોતાના ઘૂંટણથી જ્યોર્જ ફ્લૉઇડનું ગળું દબાવી રાખ્યું હતું ત્યારે ડૅનરેલ્લાએ તેનો વીડિયો રૅકર્ડ કર્યો હતો જે બાદમાં સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયો હતો. જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડ કેસમાં આ વીડિયો સૌથી અગત્યનો પુરાવો છે.

સોમવારે સુનાવણીને પ્રથમ દિવસે ફરિયાદી પક્ષે જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડના મોતનો આખો વીડિયો અદાલતમાં દેખાડ્યો. એમાં જોવામાં આવ્યું કે પોલીસકર્મી ડેરેક શૉવિન ફ્લૉઇડ પર ઝૂકેલા છે. ફરિયાદી પક્ષે ડેરેક શૉવિનને દોષી જાહેર કરવાની અરજ કરી.

બચાવપક્ષે ફ્લૉઇડના સ્વાસ્થ્યનો હવાલો આપીને કહ્યું કે એમણે ડ્રગ્સનું સેવન કરેલું હતું અને જે એમની મોતનું એક મોટું કારણ છે.

બીજા દિવસની સુનાવણીમાં શું થયું?

ઘટના સમય ચાર બાળકો પણ ત્યાં હાજર હતા. જ્યારે આ ઘટના બની ત્યારે તેમની ઉંમર 18 વર્ષથી ઓછી હતી.

ઘટના સમય ચાર બાળકો પણ ત્યાં હાજર હતાં. જ્યારે આ ઘટના બની ત્યારે તેમની ઉંમર 18 વર્ષથી ઓછી હતી. બીજા દિવસની સુનાવણીમાં ચારેય બાળકોએ કોર્ટમાં જુબાની આપી હતી.

ડૅનરેલ્લા પોતાનાં 9 વર્ષનાં પિતરાઈ ભાઈ સાથે કપ ફુડ શૉપ જઈ રહ્યાં હતાં જ્યારે બંનેએ જોયું કે પોલીસ કર્મચારી ડૅરેક શૉવિને પોતાના ઘૂંટણથી જ્યોર્જ ફ્લૉઇડનું ગળું દબાવી રાખ્યું છે.

ડૅનરેલ્લાએ કોર્ટને કહ્યું કે તેઓ ફોન પર આ બધું રૅકર્ડ કરવાં લાગ્યાં કારણકે, ''મેં એક વ્યક્તિને જોઈ જે ભયભીત હતી, પોતાના જીવનની ભીખ માગી રહ્યો હતી. આ બરાબર નહોતું. એ બહુ તકલીફમાં હતો.

''જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડ કહી રહ્યા હતા કે હું શ્વાસ નથી લઈ શક્તો. તેઓ એકદમ ભયભીત હતા અને પોતાની માતાને બોલાવી રહ્યા હતા.''

ડૅનરેલ્લાએ કોર્ટને કહ્યું કે જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડની મૃત્યુ જોયાં બાદ તેમનો ઘણો આઘાત લાગ્યો છે.

'મારા પિતા, ભાઈ, પિતરાઈ ભાઈઓ અને બીજા સંબંધીઓમાં મને જ્યોર્જ ફ્લૉઇડને દેખાય છે કારણકે તેઓ પણ અશ્વેત છે. કારણકે જ્યોર્જની જગ્યાએ તેઓ પણ હોઈ શક્યાં હોત.''

જ્યારે જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડની ધરપકડ કરવામાં આવી રહી ત્યારે 18 વર્ષનાં ઍલિસા અને 17 વર્ષનાં કાલેન સ્ટોર તરફ જઈ રહ્યાં હતાં. તેમણે કોર્ટને જણાવ્યું કે તેઓ એકદમ નિસહાય થઈ...\n\ntl;dr:

આફ્રિકન મૂળના અમેરિકન નાગરિક જ્યૉર્જ ફ્લૉઇડના મૃત્યુના કેસમાં જેમની સામે આરોપ છે એ પૂર્વ પોલીસ કર્મચારી ડૅરેક શૉવિન સામે સોમવારથી સુનાવણી શરૂ થઈ છે. અનુમાન છે આ કેસમાં સુનાવણી ચાર અઠવાડિયાંમાં પૂર્ણ થઈ જશે.


જ્યૉર્જ ફ્લૉય્ડનું મૃત્યુ : પ્રદર્શનો અને હિંસાને નાથવા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની સેનાને ઉતારવાની ચીમકી\nપ્રદર્શનોને નાથવા માટે કર્ફ્યુ લાદવામાં આવી રહ્યો છે. સોમવાર સાંજની સ્થિતિ પ્રમાણે 40 શહેરોમાં કર્ફ્યુ હતો.

જોકે હવે આ મામલે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું છે કે વૉશિંગ્ટનમાં કર્ફ્યુનો કડકાઈથી અમલ કરવામાં આવશે.

આ વચ્ચે ન્યૂ યૉર્કના મેયરે પણ ગઈરાત્રે કર્ફ્યુની જાહેરાત કરી છે.

ટ્રમ્પનું કહેવું છે કે હિંસાને રોકવા માટે હજારો પોલીસકર્મીઓ અને સૈનિકદળો તહેનાત કરવામાં આવશે.

ટ્રમ્પે કહ્યું ગઈરાત્રે વૉશિંગ્ટન ડીસીમાં જે કંઈ પણ થયું એ શરમની વાત છે. હું હજારો સશક્ત સૈનિકોને ઉતારવા જઈ રહ્યો છું.

વાઇટ હાઉસ પહોંચ્યા હતા પ્રદર્શનાકારીઓ

પોલીસ કસ્ટડીમાં જ્યૉર્જ ફ્લૉયડની હત્યા બાદ આ 40 જેટલાં શહેરોમાં વિરોધપ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યાં છે.

વૉશિંગ્ટનમાં પ્રદર્શનકારીઓ વાઇટ હાઉસની બહાર એકઠા થયા છે. પ્રદર્શનકારીઓએ પોલીસ પર પથ્થરમારો પણ કર્યો હતો.

શનિવારે આ પ્રદર્શનો શાંતિ પૂર્ણ રીતે શરૂ થયાં હતાં પરંતુ ત્યારબાદ તેણે હિંસકરૂપ ધારણ કરી લીધું હતું. અનેક વિસ્તારોમાં દુકાનો લૂંટી લેવાઈ છે, કારો સળગાવી દેવાઈ અને ઇમારતો પર હુમલા કરવામાં આવ્યા છે.

વિરોધપ્રદર્શન કરી રહેલા લોકોને કાબૂમાં લેવા માટે 'રાયોટ પોલીસે' ટિયર-ગૅસના સૅલ અને રબરની ગોળીઓ છોડી હતી.

ઘટના શું છે?

અમેરિકાના મિનેસોટામાં એક શ્યામ વ્યક્તિની પોલીસના હાથે થયેલી હત્યા બાદ અહીં વિરોધપ્રદર્શનો શરૂ થયાં છે.

સોમવારની રાત્રે પોલીસને એક ગ્રૉસરી સ્ટોરમાંથી ફોન આવ્યો કે જ્યૉર્જ ફ્લૉયડ નામની એક વ્યક્તિએ 20 ડૉલરની ખોટી નોટ આપી છે.

ઘટનાસ્થળે પહોંચેલી પોલીસે જ્યારે જ્યૉર્જને  પોલીસવાનમાં બેસાડવાનો પ્રયત્ન કરી રહી ત્યારે જ તેઓ જમીન પર પડી ગયા.

પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે ફલૉયડે અધિકારીઓનો વિરોધ કર્યો હતો, જેના કારણે તેમના હાથે હાથકડી પહેરાવી દેવાઈ હતી.

જોકે, પોલીસ અને ફ્લૉયડ વચ્ચે ઘર્ષણ થયું હોય એવું આ ઘટનાના વીડિયોમાં ક્યાંય જોવા મળ્યું નથી.

આ ઘટનામાં ચોવિન નામના પોલીસઅધિકારીએ ગોઠણ વડે ફ્લૉયડનું ગળું દબાવ્યું હતું. આ સમયે ફ્લૉયડ કહી રહ્યા છે, 'પ્લીઝ, હું શ્વાસ નથી લઈ શકતો' અને 'મને મારી ના નાખશો'

પૉસ્ટમૉર્ટમ રિપોર્ટ પ્રમાણે પોલીસઅધિકારીએ ફ્લૉયડનું ગળું ગોઠણ વડે લગભગ 8 મિનિટ અને 46 સેકંડ સુધી દબાવી રાખ્યું હતું. ફ્લૉયડ હાલા-ચાલતા બંધ થઈ ગયા બાદ પણ ત્રણેય મિનિટ સુધી તેમનું ગળું દબાવી રાખવામાં આવ્યું હતું.

બાદમાં પોલીસ અધિકારી ચોવિને તેમનો ગોઠણ હઠાવ્યો અને તેમના સાથી અધિકારીઓએ...\n\ntl;dr:

આફ્રિકી મૂળના અમેરિકન નાગરિક જ્યૉર્જ ફ્લૉયડના મોત બાદ ઠેર-ઠેર પ્રદર્શનો થઈ રહ્યાં છે, ક્યાંક-ક્યાંક પ્રદર્શનોએ હિંસક રૂપ લઈ લીધું છે.


જ્યોતિરાદિત્ય સિંઘિયા મધ્ય પ્રદેશથી ભાજપના રાજ્યસભાના ઉમેદવાર\nકૉંગ્રેસ છોડનાર જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા આજે ભાજપમાં જોડાઈ ગયા છે. દિલ્હીમાં ભાજપની હૅડ ઑફિસે તેઓ ભાજપ પ્રમુખ જેપી નડ્ડા અને અન્ય નેતાઓની હાજરીમાં ભાજપનો ખેસ ધારણ કર્યો છે.

જેપી નડ્ડાએ જ્યોતિરાદિત્યને ભાજપ પ્રવેશ કરાવતી વખતે રાજમાતા અને જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાના દાદી વિજયા રાજેને યાદ કર્યા હતા.

જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ કૉંગ્રેસ પાર્ટી પર વચન નહીં પાળવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

જ્યોતિરાદિત્ય સિંઘિયાએ શું કહ્યું?

જેપીનડ્ડાની હાજરીમાં જ્યોતિરાદિત્યનો ભાજપ પ્રવેશ

ભાજપમાં જોડાયા બાદ જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ કહ્યું કે, મારૂં જીવન બદલનાર બે ઘટનાઓમાં એક, મારા પિતાનું મૃત્યુ અને બીજું ગઈકાલે જ્યારે મેં આ નિર્ણય લીધો.

તેમણે કહ્યું કે, કૉંગ્રેસ પાર્ટી દ્વારા જનસેવાનું લક્ષ્ય પરિપૂર્ણ નથી કરવામાં આવી રહ્યું. વર્તમાનમાં કૉંગ્રેસ એ પાર્ટી નથી રહી જે પહેલાં હતી.

18 મહિનામાં સપનાં વિખેરાઇ ગયા. ખેડૂતોનું ઋણ માફ કરવાનો વાયદો હતો, તે 18 મહિનામાં ન થયું. મંદસૌરના ગોલીકાંડ પછી ખેડૂતો વિરુદ્ધ હજુ પણ કેસ ચાલુ છે.

તેમણે કહ્યું કે, મધ્ય પ્રદેશના ખેડૂતો ત્રસ્ત છે અને યુવાનો પરેશાન છે. ચૂંટણી ઢંઢેરામાં યુવાનોને દર મહિને ઍલાઉન્સ આપવાનો વાયદો હતો પરંતુ તેનું કંઈ થયું નથી.

એમણે કહ્યું કે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના હાથમાં ભારતનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત છે.

મધ્ય પ્રદેશ ભાજપના પ્રમુખ વિષ્ણુ દત્ત શર્માએ કહ્યું કે રાજમાતા સિંધિયે જનસંઘથી લઈને ભાજપને સીંચવું સીંચ્યો હતો, રાષ્ટ્રવાદની વિચારધારાના આધાર પર આ પક્ષને ઊભો કર્યો હતો. અમને ખુશી છે કે તેમનાં પરિવારના એક સદસ્ય ભાજપમાં જોડાયા છે.

તેમણે કહ્યું કે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાની રાષ્ટ્રભક્તિ ત્યારે સામે આવી હતી જ્યારે તેમણે નાગરિકતા સંશોધન કાયદાનું સમર્થન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું હતું કે આ દેશહિતનો કાયદો છે.

મધ્ય પ્રદેશ ભાજપ પ્રમુખે જ્યોતિરાદિત્યને પરમ રાષ્ટ્રભક્ત ગણાવ્યા હતા તો શિવરાજસિંહે કહ્યું કે ભાજપમાં મહારાજ અને શિવરાજ એક છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, મધ્ય પ્રદેશમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં જ્યોતિરાદિત્યને ટાર્ગેટ કરીને માફ કરો મહારાજ ઝુંબેશ ચલાવી હતી.

ભાજપમાં જોડાઈ જ્યોતિરાદિત્ય સિંઘિયાએ કહ્યું, મોદીના હાથમાં ભારતનું ભાવિ સુરક્ષિત છે.

આ દરમિયાન રાજસ્થાનના મુખ્ય મંત્રી અશોક ગહેલોતે કહ્યું છે કે આવા તકવાદીઓએ પાર્ટી વહેલી જ છોડી દેવી જોઈતી હતી. 18 વર્ષ કૉંગ્રેસે એમને ઘણું આપ્યું છે અને લોકો તેમને...\n\ntl;dr:

ભાજપમાં જોડાયાને દિવસે જ જ્યોતિરાદિત્ય સિંઘિયાને ભાજપને રાજ્યસભાના ઉમેદવાર જાહેર કરી દીધા છે.


જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા : કૉંગ્રેસ છોડી ભાજપમાં જનાર રાજવી નેતાની 10 ખાસ વાતો\nમાધવરાવ સિંધિયા કૉંગ્રેસના એક દિગ્ગજ નેતા હતા જેઓ 1971થી મધ્યપ્રદેશના ગુનાથી સતત નવ વખત સંસદસભ્ય તરીકે ચૂંટાયા હતા.

કહેવાય છે કે માધવરાવ સિંધિયા ક્યારેય ગુનાથી ચૂંટણી હાર્યા નહોતા.  માધવરાવ સિંધિયા પોતાની રાજકીય કારકિર્દીના શરૂઆતના વર્ષોમાં જનસંઘની ટિકિટ પર પણ ચૂંટણી લડ્યા હતા.

જ્યોતિરાદિત્યનાં માતા કિરન રાજ્ય લક્ષ્મી દેવી કાસ્કીના મહારાજા લામજંગ જુદ્ધા શમશેર જંગ બહાદુર રાણાના પ્રપૌત્રી હતાં.

અને તેમનું લગ્ન ગાયકવાડ રાજપરિવારનાં પ્રિયદર્શિની રાજે સિંધિયા સાથે થયું હતું.

રાજકારણમાં પ્રવેશ

માધવરાવ સિંધિયાના મૃત્યુના ત્રણ મહિના પછી, એ જ વર્ષે ડિસેમ્બરમાં  જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા કૉંગ્રેસમાં જોડાયા હતા અને ફેબ્રુઆરી 2002માં પોતાની પિતાના મૃત્યુને કારણે ખાલી થયેલી ગુના બેઠક પરથી ચૂંટણી લડ્યા હતા.

આ ચૂંટણી તેઓ મોટા અંતરથી જીતી ગયા હતા.

2002 પછી તેઓ 2004, 2009 અને પછી 2014 માં ફરી ગુનાથી સંસદસભ્ય બન્યા હતા. જોકે 2019માં તેમના માટે એક સમયે પોતાના અંગત સચિવ રહેલા કેપીએસ યાદવ સામે ચૂંટણી હારવું, નાઉમેદી ભર્યું હતું.

સંપન્ન નેતા

સિંધિયા ગ્વાલિયરના રાજવી પરિવારથી આવે છે અને તેમના દાદા જીવાજીરાવ સિંધિયા ગ્વાલિયરના આખરી રાજા હતા.

બાપ-દાદાની સંપત્તિના વારસદાર જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા દેશના સૌથી સંપન્ન નેતાઓમાં સામેલ હતા. તેમને વારસામાં 25 હજાર કરોડ રૂપિયાની સંપત્તી મળી હોવાનું કહેવાય છે. આ જાણકારી અદાલતમાં તેમણે દાખલ કરેલ 'લીગલ સક્સેશન પિટિશન'માં બહાર આવી હતી, જોકે તેમના પરિવારના અન્ય સદસ્યોએ આ પિટિશનને પડકારી છે.

જ્યોતિરાદિત્ય કેન્દ્રમાં યુ.પી.એ. (યુનાઇટેડ પ્રોગ્રેસિવ અલાયન્સ)ની સરકારમાં તેઓ મંત્રી રહ્યા હતા. 2007, 2009 અને પછી 2012માં તેઓ યુપીએ સરકારમાં મંત્રી બન્યા હતા.

2007માં તેઓ ઇન્ફર્મેશન ટેકનૉલૉજી અને સંચાર વિભાગના રાજ્યકક્ષાના મંત્રી હતા.

2009માં તેઓ વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ વિભાગના રાજ્યકક્ષાના મંત્રી બન્યા.

2012માં યુપીએ સરકારમાં જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા ઊર્જા મંત્રી બન્યા હતા.

યુપીએના મંત્રીમંડળમાં તેઓ યુવા ચેહરો હતા અને તેઓ સાહસિક નિર્ણયો લેવા માટે જાણીતા હતા. કહેવાય છે કે મંત્રીપદે પર પણ તેઓ સામાન્ય લોકો સુલભ હતા.

વિવાદમાં આવ્યા

2012માં જ્યારે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા ઊર્જા મંત્રી હતા, ત્યારે પાવર ગ્રિડમાં ખામી સર્જાતા દેશભરમાં સૌથી મોટો પાવરકટ જોવા મળ્યો હતો.

ભારતના ઇતિહાસમાં વીજ સપ્લાયમાં આટલી...\n\ntl;dr:

30 સપ્ટેમ્બર 2001ના દિવસે જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાના પિતા માધવરાવ સિંધિયાનું ઉત્તર પ્રદેશમાં એક વિમાન ક્રૅશમાં મૃત્યુ થયું હતું.


જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા પ્રકરણથી શું બદલાશે ગુજરાતનું રાજકારણ?\nગુજરાતમાં રાજ્યસભાની ચાર બેઠક માટે મતદાન થશે, જેમાં બેઠકસંખ્યા ઓછી હોવા છતાં ભાજપ ત્રણ બેઠક જીતવા માટે પ્રયાસરત હોવાના અહેવાલ છે.

મધ્ય પ્રદેશ ભાજપના નેતા કૈલાશ વિજયવર્ગીયે પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતા કહ્યું હતું કે અન્ય રાજ્યોમાં પણ સિંધિયાએ કૉંગ્રેસ છોડી એવું થઈ શકે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે કૉંગ્રેસમાંથી રાજ્યસભાના સાંસદ મધુસૂદન મિસ્ત્રી નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે. જ્યારે ભાજપમાંથી શંભુપ્રસાદ ટુંડિયા, લાલસિંહ વડોદિયા અને ચુનીભાઈ ગોહેલ નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે.

આમ ભાજપ ફરીથી ત્રણ બેઠક જીતવા સંઘર્ષ કરી રહ્યો છે. તો કૉંગ્રેસ પણ જીતના દાવા સાથે આગળ વધી રહી છે.

વિશ્લેષકોના કહેવા પ્રમાણે, ગુજરાત વિધાનસભામાં વર્તમાન સંખ્યાબળને જોતાં ત્રીજા ઉમેદવારને રાજ્યસભામાં મોકલવાની ભાજપની ઇચ્છા પૂર્ણ થાય તેમ નથી લાગતું, પરંતુ કૉંગ્રેસમાંથી નાની અમથી ઊથલપાથલ ભાજપના સમીકરણને સાકાર કરી શકે છે.

એવી પણ ચર્ચા છે કે જે તે સમયે કૉંગ્રેસમાંથી ભાજપમાં ગયેલા નેતાઓની જે હાલત થઈ છે એ જોતાં કોઈ નેતા પક્ષપલટો કરવાની હિંમત નહીં કરે.

રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં નિવેદનબાજી

મુખ્ય પ્રધાન વિજય રૂપાણીએ મીડિયા સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું હતું કે "ગુજરાત કૉંગ્રેસમાં નેતૃત્વનો અભાવ છે અને અહીં તેની સ્થિતિ ખરાબ છે. મધ્ય પ્રદેશમાં પાર્ટી આંતરિક વિખવાદને કારણે તૂટી છે તથા દરેક રાજ્યમાં અસંતોષની સ્થિતિ છે."

તો ગુજરાત પ્રદેશ કૉંગ્રેસના અધ્યક્ષ અમિત ચાવડાએ વળતો પ્રહાર કર્યો હતો અને ગુજરાત ભાજપના નેતૃત્વ ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

અમિત ચાવડાએ કહ્યું, "ગુજરાતની સરકાર દિલ્હીના કયા રિમોટ કંટ્રોલથી ચાલે છે એ વિશે ગુજરાત તથા દેશની જનતા જાણે છે. રૂપાણી રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી છે, તેમણે બેરોજગારી અને ખેડૂતોની સ્થિતિ જેવા મુદ્દાની ચિંતા કરવી જોઈએ."

ચાવડાએ કહ્યું હતું કે રૂપાણીની ખુરશી જવાની છે અને દિલ્હીમાં તેની સ્ક્રિપ્ટ લખાઈ ગઈ છે એટલે કદાચ આ રીતે તેમની વેદના બહાર આવી રહી છે.

ભાજપ કૉંગ્રેસના નેતાઓને તોડવાના પ્રયત્નો કરશે?

રાજકીય વિશ્લેષક જગદીશ આચાર્યે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "ભાજપના નેતાઓ રાજ્યસભામાં જીત માટે કૉંગ્રેસના અસંતુષ્ટોને તોડવા માટેના પ્રયત્નો કરશે."

"હાલ સિંધિયા જેવા નેતા જવાના કારણે અનેક કાર્યકર્તાઓનું મનોબળ ડાઉન થયું હશે તેનો ફાયદો કૉંગ્રેસ ઉઠાવવા માગશે."

પરંતુ તેઓ વધુમાં કહે છે, "કૉંગ્રેસમાંથી જવાવાળા નીકળી ગયા છે. હવે કાંઈ ખાસ જાય તેમ લાગતુ...\n\ntl;dr:

રાજ્યસભાની ચૂંટણી પૂર્વે મધ્ય પ્રદેશ કૉંગ્રેસમાં બળવો થયો છે, જેની અસર ગુજરાતમાં પણ જોવા મળે તેવી શક્યતા જોવાઈ રહી છે.


જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાનાં દાદી રાજમાતા વિજયા રાજે પણ કૉંગ્રેસ સરકાર ઉથલાવી હતી\nરાજમાતા વિજયા રાજે સિંધિયા

કૉંગ્રેસથી નારાજ પાર્ટીના મહાસચિવ જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ કૉંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપી દીધું છે.

તેઓએ લખ્યું કે "મારા જીવનનો ઉદ્દેશ શરૂઆતથી પોતાના રાજ્ય અને દેશની લોકોની સેવા કરવાનો રહ્યો છે. મને લાગે છે કે આ પાર્ટી (કૉંગ્રેસ)માં રહીને હું આ કામ કરી શકતો નથી."

અગાઉ તેઓએ સોમવારે સવારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મુલાકાત કરી હતી. તેમની સાથે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ પણ હાજર હતા.

તો કૉંગ્રેસના નેતા કે. સી. વેણુગોપાલે જાહેરાત કરી કે કૉંગ્રેસના કાર્યકારી અધ્યક્ષ સોનિયા ગાંધીએ પક્ષવિરોધી પ્રવૃત્તિ કરવા બદલ તાત્કાલિક અસરથી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાને પાર્ટીમાંથી બરતરફ કર્યા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે કમલનાથ સરકારમાં છ પ્રધાન સહિત સિંધિયા કૅમ્પના 19 ધારાસભ્યોએ વિધાનસભમાં પોતાના પદ પરથી રાજીનામાં આપી દીધાં છે.

સિંધિયા પરિવાર અને રાજકારણ

આઝાદ ભારતમાં સિંધિયા પરિવારનો રાજનૈતિક સંબંધ કૉંગ્રેસ અને ભાજપ બન્ને સાથે રહ્યો છે.

રાજમાતા વિજયા રાજે સિંધિયા જનસંઘની ચૂંટણી લડ્યાં હતાં. 1950ના દાયકામાં ગ્વાલિયરમાં હિંદુ મહાસભાની પકડ હતી.

મહારાજા જીવાજીરાવ સિંધિયાએ પણ હિંદુ મહાસભાને સરંક્ષણ આપ્યું હતું.

આ કારણે અહીં કૉંગ્રેસ નબળી હતી. એ સમયે એવું કહેવાતું કે કૉંગ્રેસ ગ્વાલિયર રાજપરિવાર વિરુદ્ધ સખત પગલાં લઈ શકે છે.

દરમિયાન રાજમાતા સિંધિયાની મુલાકાત વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ સાથે થઈ.

આ મુલાકાત બાદ વિજયા રાજે સિંધિયા કૉંગ્રેસની ટિકિટ પર ચૂંટણી લડવા તૈયાર થયાં હતાં.

વિજયા રાજે સિંધિયા 1957માં ગુના લોકસભા બેઠકથી ચૂંટણી લડ્યાં અને હિંદુ મહાસભાના ઉમેદવારને હરાવ્યા. જોકે, કૉંગ્રેસ સાથે વિજયા રાજેના સંબંધ સારા ન રહ્યા.

1967માં મધ્ય પ્રદેશ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલાં પંચમઢી ખાતે યુવક કૉંગ્રેસનું રાષ્ટ્રીય સંમેલન યોજાયું હતું.

આ સંમેલનનું ઉદઘાટન ઇંદિરા ગાંધીએ કર્યું હતું. રાજમાતા વિજયા રાજે સિંધિયા આ સંમેલનમાં મુખ્ય મંત્રી દ્વારકા પ્રસાદ મિશ્રાને મળવા પહોંચ્યાં હતાં.

જ્યારે રાજમાતાને રાહ જોવી પડી

બીબીસી સંવાદદાતા રજનીશ કુમાર સાથે  વાત કરતાં મધ્ય પ્રદેશના વરિષ્ઠ પત્રકાર વિજયધર શ્રીદત્ત કહે છે, "રાજમાતા આ મુલાકાતમાં ચૂંટણી અને ટિકિટ વહેંચણીને લઈને વાત કરવા આવ્યાં હતાં."

"ડી. પી. મિશ્રાએ વિજયા રાજેને 10-15 મિનિટ રાહ જોવડાવી જે તેમની પર ભારે પડ્યું."

"રાજમાતાએ આ વાતનો એવો અર્થ કાઢ્યો કે મિશ્રાએ મહારાણીને...\n\ntl;dr:

મધ્ય પ્રદેશમાં કૉગ્રેસની વર્તમાન સરકાર પર સંકટનાં વાદળો ઘેરાયાં છે.


જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ : એ સમયે ઇંદિરા ગાંધી જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝનું ઍન્કાઉન્ટર કરાવવા માગતા હતા?\nજ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ ઘણા સમયથી અલઝાઇમર (સ્મૃતિભ્રંશ)ના રોગથી પીડાતા હતા.

જ્યોર્જના ભાઈ માઇકલના પત્ની ડોનાના કહેવા પ્રમાણે, "જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝની ફ્લૂની સારવાર ચાલી રહી હતી. મંગળવારે સવારે તેમને દિલ્હીની હૉસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા."

જ્યોર્જની નજીક મનાતા જયા જેટલીના કહેવા પ્રમાણે :

"જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ ઇચ્છતા હતા કે તેમના અગ્નિસંસ્કાર કરવામાં આવે. જીવનના અંતિમ દિવસો દરમિયાન તેઓ ઇચ્છતા હતા કે તેમને દફન કરવામાં આવે.

આથી, તેમના પાર્થિવદેહના અગ્નિસંસ્કાર કરીને તેમના અસ્થિની દફનવિધિ કરવામાં આવશે."

વર્ષ 1998માં ભારતે રાજસ્થાનના પોખરણ ખાતે પાંચ અણુ પરીક્ષણ કર્યા ત્યારે અને કારગીલ સંઘર્ષ થયો ત્યારે જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ દેશના સંરક્ષણ પ્રધાન હતા.

3 જૂન 1930ના રોજ જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝનો જન્મ થયો હતો.

બિહારની નીતિશ કુમાર સરકારે બે દિવસના શોકની જાહેરાત કરી છે.

1973ની રેલવે હડતાળ બાદ જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ ભારતના એક મોટા નેતા તરીકે ઊભરી આવ્યા હતા.

જનતાદળ યુનાઇટેડના નેતા અલી અનવરના કહેવા પ્રમાણે, હવે એ પેઢીના બહુ થોડા સમાજવાદી નેતા બચ્યા છે.

એ ચૂંટણી જેને જ્યોર્જને નેતા બનાવી દીધા

રાષ્ટ્રીય સ્તર પર જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝની સૌથી પહેલી ઓળખાણ થઈ હતી 1967માં, જ્યારે તેમણે મુંબઈ દક્ષિણ લોકસભા બેઠક પરથી કૉંગ્રેસના કદાવર નેતા એસ. કે. પાટીલને હરાવ્યા હતા.

ત્યારથી જ તેમનું નામ 'જ્યોર્જ ધી જાયન્ટ કિલર' પડ્યું હતું. એ જમાનામાં જ્યૉર્જ મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલમાં કાઉન્સિલર હતા.

જાણીતા પત્રકાર અને જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝના નજીકના સહયોગી રહેલા વિક્રમ રાવ યાદ કરે છે, "મેં એસ. કે. પાટીલના પત્રકાર સંમેલનમાં એક શરારત કરી હતી."

"મેં કહ્યું હતું, તમે તો મુંબઈના બેતાજ બાદશાહ છો. સાંભળ્યું છે કે કોઈ મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલર જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ તમારી સામે ચૂંટણી લડી રહ્યા છે."

"પાટીલે ઉલટાનો મને જ સવાલ કરી દીધો કે એ કોણ છે જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ?"

"પછી મેં તેમને જરા તંગ કરવા માટે એક વધુ સવાલ કર્યો, તમને તો કોઈ હરાવી શકતું નથી, પરંતુ જો તમે હારી ગયા તો?"

"ત્યારે એસ. કે. પાટીલે ખૂબ અભિમાન સાથે જવાબ આપ્યો હતો કે જો ભગવાન પણ આવી જાય તો મને હરાવી શકે નહીં."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

1974ની રેલવે હડતાળ

કે. વિક્રમ રાવ જણાવે છે, "બીજા દિવસે મુંબઈના તમામ અખબારોની હેડલાઇન હતી, ઇવન ગોડ કેન નોટ ડિફિટ મી સેઇઝ પાટીલ."

"તેમની આ ટિપ્પણી પર જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝે...\n\ntl;dr:

ભારતના પૂર્વ સંરક્ષણ પ્રધાન જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝે (88) 29 જાન્યુઆરીના રોજ મંગળવારે અંતિમ શ્વાસ લીધા હતા.


જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ અને જયા જેટલી વચ્ચે ખરેખર શો સંબંધ હતો?\nજોકે, આ સંબંધોને તેમણે ક્યારેય નામ આપવાનો પ્રયત્ન કર્યો ન હતો અને ખુલ્લા દિલે સ્વીકાર્યા પણ હતા.

જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝના નિધન થયા બાદ લોકોએ આ મામલે સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચાઓ શરૂ કરી હતી.

ઘણા લોકોએ તો સોશિયલ મીડિયા પર જયા જેટલીને શોક સંદેશા મોકલાવ્યા હતા.

"હું જયા જેટલી વિશે વિચારી રહી છું. આપણે જે દુનિયામાં રહીએ છીએ ત્યાં બહુ જ અન્યાય થાય છે. ભગવાન તેમને હિંમત અને શાંતિ આપે."

"જયા જેટલીને હિંમત મળે-જે તેમને પ્રેમ કરતાં હતાં અને જેમણે તેમનો ખ્યાલ રાખ્યો જ્યારે તેમના પરિવાર સહીત બાકીના તેમને છોડીને જતા રહ્યા."

"જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ, જેમના એક બંધના એલાનથી આખી ભારતીય રેલવેનું કામ ઠપ્પ થઈ જતું હતું, એ નથી રહ્યા. આ સમયમાં હું, લાંબા સમય સુધી તેમના મિત્ર રહેલાં જયા જેટલી વિશે વિચારી રહી છું."

ભૂતપૂર્વ રક્ષામંત્રી જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝના અવસાન ઉપર ટ્વિટર ઉપર આ શોક સંદેશ જયા જેટલીને લખવામાં આવી રહ્યા છે.

જયા જેટલી, જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ સાથેના પોતાના સંબંધને દોસ્તીનું નામ જ આપતા આવ્યાં છે.

એ અલગ વાત છે કે તેઓ ઘણાં વર્ષો તેમની સાથે તેમના ઘરમાં જ રહ્યાં, જેને સાદી ભાષામાં 'લિવ-ઈન રિલેશનશિપ'ની સંજ્ઞા આપવામાં આવી છે.

જોકે, સામાન્ય જનતાએ આ નેતાઓને 'લિવ-ઈન રિલેશનશિપ'માં હોવાને લીધે નકાર્યા નહોતા, ના તો આ નેતાઓએ આ સચ્ચાઈને ક્યારેય છુપાવી.

જયા જેટલીએ બીબીસી સંવાદદાતા રેહાન ફઝલ સાથેની વાતચીતમાં જ્યોર્જ અને તેમના સંબંધો વિશે ખુલ્લીને વાત કરી હતી.

જ્યા અને જ્યોર્જ વચ્ચેનો સંબંધ

જ્યારે જયા જેટલીને પૂછ્યું કે જ્યોર્જ માત્ર તમારા મિત્ર હતા કે તેનાથી પણ વધારે?

જયાનો જવાબ હતો, "ઘણા પ્રકારના મિત્રો હતા અને મિત્રતાના પણ ઘણા સ્તર હોય છે."

"મહિલાઓને એક પ્રકારના બૌદ્ધિક સન્માનની જરૂરત હોય છે."

"આપણા પુરુષપ્રધાન સમાજમાં ઘણા લોકો વિચારે છે કે મહિલાઓ કમજોર દિમાગ અને શરીરની હોય છે."

"જ્યોર્જ એકમાત્ર શખ્સ હતા જેમણે મને વિશ્વાસ અપાવ્યો હતો કે મહિલાઓની પણ રાજકીય વિચારધારા હોય છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

"બીજું તેમની વિચારધારા ખૂબ જ માનવતાવાદી હતી. એકવાર તેઓ જેલમાં હતા અને પંખાની ઉપર બનેલા ચકલીના માળામાંથી તેમનાં બે-ત્રણ બચ્ચાં નીચે પડી ગયાં."

"બચ્ચાં ઊડી શકતાં ન હતાં. તેમણે પોતાની ટોપીથી એક માળો બનાવ્યો અને તેને પાળ્યાં હતાં."

"તેઓ ક્યાંય પણ જતા તો તેમના ખિસ્સામાં બે ટૉફી રાખતા હતા. ઇન્ડિયન ઍરલાઇન્સની ફ્લાઇટમાં એ ટૉફીઓ મફતમાં મળતી...\n\ntl;dr:

ભારતના પૂર્વ સંરક્ષણ પ્રધાન જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝના અને તેમની સાથે રહેતાં જયા જેટલી તથા પૂર્વ વડા પ્રધાન અટબિહારી વાજપેયી અને રાજકુમારી કૌલના સંબંધો હંમેશાં ચર્ચામાં રહ્યા છે.


જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ જ્યારે સિતારાની પેઠે ચમકી જનમાનસમાં છવાઈ ગયા\nદેશના રાજકીય આકાશમાં કટોકટીની કાળરાત્રિમાં 'બરોડા ડાઇનેમાઇટ કેસ' સાથે એ એક સિતારાની પેઠે ચમક્યા અને જનમાનસમાં છવાઈ ગયા.

1975-77ના એ વર્ષો પહેલાં જોકે આપણી રાજનીતિમાં કંઈક સાક્ષાત્કારક કહેવાય એ રીતે 1987માં એમનું નામ ચમક્યું હતું.

મુંબઈના બેતાજ બાદશાહ કહેવાતા દેશના ધુરંધર રાજકારણીઓ પૈકી મુઠ્ઠીભર માંહેલા એક સદોબા પાટિલને લોકસભાની ચૂંટણીમાં દક્ષિણ મુંબઈની બેઠક પર હરાવીને એ 'જાયન્ટ કિલર'નું બિરુદ રળ્યા હતા.

એ દિવસોમાં તેમની ઓળખ એક અનોખા, આગ્રહી (અને આક્રમક હોઈ શકતા) ટ્રેડ યુનિયનિસ્ટની હતી.

રામ મનોહર લોહિયાની દૃઢ મુદ્રાથી અંકિત સમાજવાદી રુઝાન ત્યારે હતું, આજીવન રહ્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સાહસી એટલી જ ચિકિત્સક પ્રકૃતિના આ જીવે એમના આરંભિક વર્ષોમાં (મેંગલોર- કર્ણાટકમાં) પકડેલો પહેલો રાહ પાદરી થવા માટેના પ્રશિક્ષણનો હતો.

પણ એમની જિજ્ઞાસા અને કૌતુક કોઈ બદ્ધમત એવા ધર્મની બંદી રહી શકે એમ નહોતા અને એ ખૂબ ઝડપથી સમાજવાદી વિચારો તરફ વળી ગયા.

ધાર્મિક શિક્ષણનાં 'સેમિનારી' વર્ષોમાંથી જોકે એ એક વાત પાક્કી કરી લાવ્યા, અને તે લેટિન ભાષા.

વિવિધ ભાષાઓમાં પ્રવેશ અને પકડ એમને આજીવન રહ્યા.

અંગ્રેજી-હિંદી બન્નેમાં રવાની ઉપરાંત લેટિન, મરાઠી, ઉર્દુ, મલયાલમ પણ.

કટોકટી પછી બનેલી જનતા સરકારમાં ઉદ્યોગ પ્રધાન તરીકે એમનું એક વિરોધ વલણ મલ્ટિનેશનલ કંપનીઓ સામેની ઝીંકનું હતું.

મોરારજી દેસાઈની સરકાર સામે અવિશ્વાસની દરખાસ્ત આવી ત્યારે બચાવમાં થયેલાં જોરદાર ભાષણોમાં તેમનું મોખરે હતું પરંતુ, અંતિમ નિર્ણયમાં તેઓ સરકાર સાથે રહ્યા નહોતા.

આ સરકાર અસ્થિર થઈ એમાં મહત્ત્વનો મુદ્દો જનતા પક્ષના અંગભૂત જનસંઘની બેવડી વફાદારીનો હતો.

તેઓ જનતા પક્ષને વફાદાર છે કે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘને એવો મુદ્દો એ ગાળામાં સતત ઉપસ્થિત થતો રહેતો હતો.

1977-1979ના રાજકીય સત્તાના એ ટૂંકા ગાળા પછી સંસદમાં અને સંસદ બહાર વિપક્ષી સક્રિયતાના એક દોર બાદ એ 1989માં વિશ્વનાથ પ્રતાપ સિંહની જનતા દળની સરકારમાં અને તે પછી 1998-2004ની વાજપેયીના વડપણ હેઠળની એનડીએ સરકારોમાં એક મંત્રી તરીકેની એમની કામગીરી રહી.

આ વર્ષોમાં કોંકણ રેલવે સહિત એમનું મહત્ત્વનું યોગદાન રહ્યું.

તહલકા કેસમાં, સંરક્ષણ સોદામાં થતાં ભ્રષ્ટાચાર સબબ એ વિવાદોના વિષય રહ્યા પણ, આ વર્ષોમાં એમની રાજકીય પ્રતિભા મુખ્યત્વે વાજપેયી સરકારના એક સંકટમોચક (ટ્રબલ શુટર) તરીકે તેમ એનડીએના સંયોજક તરીકે સારી...\n\ntl;dr:

જ્યોર્જ સાહેબ ગયા... એક ઝંઝાવાત સ્મૃતિમાં સમેટાઈ ગયો! એમનાં છેલ્લાં પથારીવશ નહીં, તો પણ ઘરબંધ વર્ષો જોતાં જીવનનાં જે ઉત્તમ વર્ષોમાં એમણે સંકલ્પ અને સાહસનો સક્રિય હિસાબ આપ્યો એનો ભાગ્યે જ ખયાલ આવે.


જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝનું અવસાન, જયા જેટલીને લોકોએ મોકલ્યા શોક સંદેશ : બ્લૉગ\n"જયા જેટલીને હિંમત મળે-જે તેમને પ્રેમ કરતાં હતાં અને જેમણે તેમનો ખ્યાલ રાખ્યો જયારે તેમના પરિવાર સહિત બાકીના તેમને છોડીને જતા રહ્યાં."

"જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ, જેમના બંધના એક આહ્વાનથી આખી ભારતીય રેલવેનું કામ ઠપ્પ થઈ જતું હતું, એ નથી રહ્યા. આ સમયમાં હું, લાંબા સમય સુધી તેમના મિત્ર રહેલાં જયા જેટલી વિશે વિચારી રહી છું."

ભૂતપૂર્વ રક્ષા મંત્રી જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝના અવસાન ઉપર ટ્વીટર ઉપર આ શોક સંદેશ જયા જેટલીને લખવામાં આવી રહ્યા છે.

પત્રકાર પણ જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝના અંતિમ સંસ્કારની જાણકારી સમતા પાર્ટીના પૂર્વ અધ્યક્ષ જયા જેટલી પાસેથી જ માંગતા હતા.

જયા જેટલી, જ્યોર્જ ફર્નાન્ડિઝ સાથેના પોતાના સંબંધને દોસ્તીનું નામ જ આપતા આવ્યા છે. એ અલગ વાત છે કે તેઓ ઘણાં વર્ષો તેમની સાથે તેમના ઘરમાં જ રહ્યાં, જેને સાદી ભાષામાં 'લિવ-ઇન રિલેશનશિપ' એવું નામ આપવામાં આવ્યું છે.

પરંતુ સામાન્ય જનતાએ આ નેતાઓને 'લિવ-ઇન રિલેશનશિપ'માં હોવાને લીધે નકાર્યા નહોતા, ના તો આ નેતાઓએ આ સચ્ચાઈને ક્યારેય છુપાવી.

'સંબંધમાં રોમાન્સનું તત્ત્વ બિલકુલ નહોતું'

બીબીસી સંવાદદાતા રેહાન ફઝલ સાથે વાતચીતમાં એક વાર જયા જેટલીએ આ સંબંધને કંઈક આવી રીતે વ્યાખ્યાયિત કર્યો હતો :

"ઘણા પ્રકારના મિત્રો હોય છે અને દોસ્તીના પણ ઘણા સ્તર હોય છે."

"મહિલાઓને એક પ્રકારના બૌદ્ધિક સન્માનની બહુ જ જરૂર હોય છે. આપણા પુરુષ પ્રધાન સમાજના મોટા ભાગના લોકો વિચારે છે કે મહિલાઓ નબળા દિમાગ અને શરીરની હોય છે."

"જ્યોર્જ અતુલ્ય વ્યક્તિ હતી, જેમણે મને વિશ્વાસ અપાવ્યો કે મહિલાઓની પણ રાજકીય વિચારધારા હોઈ શકે છે."

રાજકીય કામકાજને લીધે શરૂ થયેલી આ મિત્રતા સમયની સાથે ગાઢ બની.

જ્યારે જયા અને તેમના પતિ અશોક જેટલી અલગ થઈ ગયા અને જ્યોર્જ તેમનાં પત્ની લૈલા કબીરથી અલગ થઈ ગયા, ત્યારે 1980ના દશકામાં જયા જ્યોર્જની સાથે રહેવા લાગ્યાં.

જયાએ કહ્યું તેમના સંબંધમાં 'રોમાન્સનું તત્ત્વ બિલકુલ નહોતું' પરંતુ લોકો ઘણી વાતો કરતા હતા.

ત્યારે જ્યોર્જ તેમને કહેતા હતા કે રાજનીતિ ફૂલોની પથારી નથી, એટલે રાહ ના જુઓ કે કોઈ તમારી પથારી સરખી કરશે.

જ્યોર્જની સાથે રહેવાનો તેમનો પોતાનો નિર્ણય હતો. જયા કહે છે કે જ્યોર્જે સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે બહુ મુશ્કેલ લાગવા લાગે, તો છોડીને જવા માટે આઝાદ છે. ત્યારનું વાતાવરણ આજ જેવું નહોતું

આજથી 30 વર્ષ પહેલાં, જ્યારે 'લિવ-ઇન રિલેશનશિપ' વિશે ના તો ખુલ્લી ચર્ચા હતી, ના ખુલ્લા વિચારો અને...\n\ntl;dr:

"હું જયા જેટલી વિશે વિચારી રહી છું. આપણે જે દુનિયામાં રહીએ છીએ, ત્યાં બહુ જ અન્યાય થાય છે. ભગવાન તેમને હિંમત અને શાંતિ આપે."