પીએમ કિસાન નિધિના 1300 કરોડ રૂપિયા અયોગ્ય લોકોને કેવી રીતે મળ્યા?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

આનાથી પણ નવાઈની વાત એ છે કે આ લાભાર્થીઓમાં 55 ટકા એવા ખેડૂત છે જેઓ ટૅક્સ જમા કરાવે છે.

ટૅક્સ જમા કરાવતા ખેડૂતોને પીએમ કિસાન સન્માન નિધિ યોજનાથી બહાર રાખવામાં આવ્યા હતા. તેમ છતાં આટલી મોટી સંખ્યામાં ટૅક્સ ભરતા ખેડૂત કઈ રીતે કિસાન સન્માન નિધિમાં સામેલ થઈ ગયા તે એક પ્રશ્ન છે.

કુલ 20.48 લાખ અયોગ્ય લાભાર્થીમાં 11.38 લાખથી વધુ લોકો એવા છે જેઓ આવકવેરાની શ્રેણીમાં આવે છે.

આરટીઆઈથી ખુલાસો થયો છે કે અયોગ્ય લાભાર્થીઓના કારણે સરકારી તિજોરીને 1364 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે. કૃષિમંત્રાલય દ્વારા આરટીઆઈ અંતર્ગત આ માહિતી આપવામાં આવી છે.

આરટીઆઈ દ્વારા અપાયેલી માહિતી મુજબ 44.41 ટકા લોકોમાં એવા અયોગ્ય લોકો પણ સામેલ છે, જેઓ આ યોજના માટે લાયક નથી.

ટૅક્સ ભરનાર લાભાર્થી કઈ રીતે બની ગયા?

લાભાર્થીઓમાં 55 ટકા એવા ખેડૂત છે જેઓ ટૅક્સ જમા કરાવે છે.

આ યોજનામાં લાભાર્થીઓ માટે આધાર નંબર ફરજિયાત હતો અને પૈસા તેમનાં ખાતાંમાં ટ્રાન્સફર થવાના હતા.

હવે જ્યારે સરકાર પાસે ટૅક્સ ભરનાર લોકોની સંપૂર્ણ માહિતી છે તો પછી ટૅક્સ ભરનાર લોકો કઈ રીતે આ યોજનામાં સામેલ થયા? તેને લઈને પ્રશ્નો ઊભા થઈ રહ્યા છે.

ભૂતપૂર્વ કૃષિ સચિવ સિરાજ હુસૈન કહે છે, "સરકાર પાસે બધા કરદાતાઓનો ડેટા છે. ટૅક્સ ભરનાર દરેક વ્યક્તિનાં પાનકાર્ડ સાથે આધારકાર્ડને સાંકળી લેવામાં આવ્યાં છે.

2018માં સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું હતું કે ઓળખ માટે આધારકાર્ડ સ્વૈચ્છિક છે પરંતુ સરકારી સબસિડી, લાભ અને સેવાઓ માટે આધાર ફરજિયાત છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ખાનગી સેક્ટરને આધારનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી નહોતી.

તેઓ ઉમેરે છે, "પીએમ કિસાન નિધિ જમીનદાર વ્યક્તિઓ માટેની સહાય છે, તે સંજોગોમાં કદાચ સરકાર માટે પીએમ કિસાનનો ડેટા આવકવેરા ડેટાબેસ સાથે સરખાવવો સરળ હતું, જેથી આવકવેરા ભરનાર ખેડૂતોને પીએમ કિસાન સન્માન નિધિ યોજનાથી બહાર રાખી શકાય."

ખેડૂત આંદોલન : ગુજરાતના ખેડૂતોને એમએસપીથી ફરક કેમ નથી પડતો?

અયોગ્ય લાભાર્થીઓની બે શ્રેણી

પીએમ કિસાન નિધિમાં કુલ 9-9.5 કરોડ લાભાર્થીઓ હતા. પાછળથી આ આંકડો 10 કરોડને પાર કરી ગયો છે.

કૃષિમંત્રાલય મુજબ અયોગ્ય લાભાર્થીઓની બે શ્રેણીઓની માહિતી મળી છે. પ્રથમ શ્રેણીમાં એવા આયોગ્ય લોકો આવે છે જેઓ આ યોજના માટે લાયક નથી. બીજી શ્રેણીમાં એ લોકો છે જેઓ આવકવેરો ભરે છે.

કૉમનવેલ્થ હ્યુમન રાઇટ્સ ઈનિશિયેટિવના એક્સેસ ટુ ઇન્ફર્મેશનના પ્રોગ્રામ હેડ વ્યંકટેશ...\n\ntl;dr:

એક આરટીઆઈમાં ખુલાસો થયો છે કે 20.48 લાખ અયોગ્ય લોકોને પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિના પૈસા ચૂકવી દેવામાં આવ્યા છે.


પીએમ મોદી જે કૉન્ફરન્સ માટે ગુજરાતના પ્રવાસે છે એ 'કમાન્ડર કૉન્ફરન્સ' શું છે? તેનું શું મહત્ત્વ છે?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

વડા પ્રધાન સહિતના નેતાઓ-અધિકારીઓની અવરજવર સુગમ બને તે માટે કેવડિયાના રેલવે સ્ટેશનની સામેની જગ્યામાં હેલિપૅડનું પણ નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે? તેની ફરતે પણ સુરક્ષાબંદોબસ્ત ગોઠવી દેવાયો છે.

આ મહત્ત્વપૂર્ણ કૉન્ફરન્સ પહેલાં સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી પરિસરને જાહેર જનતા માટે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું.દાંડીમાર્ચની 75મી વર્ષગાંઠે આગામી સપ્તાહમાં પણ મોદી ગુજરાત આવશે એવા અહેવાલ છે.

શા માટે બેઠક મહત્ત્વપૂર્ણ?

સશસ્ત્રદળોની ત્રણદિવસીય બેઠક કેવડિયામાં ટૅન્ટસિટી ખાતે યોજાઈ રહી છે. જેમાં વડા પ્રધાન ભાગ લેશે. શનિવારે તેઓ સમાપન ભાષણ આપશે.

ખૂબ જ ઉચ્ચ સૈન્ય અધિકારીઓ કેવડિયાની મુલાકાત લઈ રહ્યા હોવાથી સેનાના ઉચ્ચ અધિકારીઓએ સુરક્ષા પોતાને હસ્તક લીધી છે.ખુદ સેનાધ્યક્ષ જનરલ મુકુંદ નારવણેએ સુરક્ષા તથા આયોજનસંબંધિત વ્યવસ્થાઓ અંગે જાતમાહિતી મેળવી હતી અને નિરીક્ષણ કર્યું હતું.

આ બેઠકમાં સંરક્ષણક્ષેત્રે સ્વદેશીકરણ, સશસ્ત્ર બળોની સંયુક્ત કમાન્ડ તથા થિયેટર કમાન્ડ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવશે.યુદ્ધ  કે શાંતિસમયે પણ સશસ્ત્રદળોના સંશાધનોનો સંયુક્ત રીતે વધુ સારો ઉપયોગ થઈ શકે તથા તેમાં બેવડી મહેનત કે ખર્ચ  ન થાય તે માટે થિયેટર કમાન્ડ ઉપર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.

ગત વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ મિલિટરી અફેયર્સનું ગઠન કરવામાં આવ્યું હતું અને સેનાધ્યક્ષ જનરલ બિપીન રાવતને ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ તરીકે જાહેર કરવામાં આવ્યા, ત્યારથી થિયેટર કમાન્ડના ગઠનની દિશામાં પ્રયાસરત છે.

દેશ ઉપર તોળાઈ રહેલા આંતરિક તથા બાહ્યા જોખમો ઉપર પણ આ કૉન્ફરન્સમાં ચર્ચા કરવામાં આવશે.

પ્રથમ વખત જવાનોનું પ્રેઝન્ટેશન

સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથસિંહ

એક રિપોર્ટ મુજબ, કમાન્ડરોની આ કૉન્ફરન્સમાં પ્રથમ વખત જુનિયર કમિશન્ડ ઓફિસર (જે.સી.ઓ.) તથા જવાનો પણ પ્રૅઝન્ટેશન આપશે.ચીન-પાકિસ્તાન સાથેની નિયંત્રણરેખા (LAC) ઉપર તેઓ કેવા સંજોગોમાં ફરજ બજાવે છે અને કેવી રીતે દુશ્મનોનો સામનો કરે છે, તેની માહિતી ઉચ્ચ અધિકારીઓને આપશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં ભારત અને પાકિસ્તાને સાથે નિયંત્રણરેખા ઉપર ગોળીબાર નહીં કરવાનો નિર્ધાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

મે-2020માં ગલવાન ઘાટીમાં ભારત અને ચીનના સૈનિકો વચ્ચે હિંસક અથડામણ થઈ હતી, જેમાં ભારતના 20 સૈનિક મૃત્યુ થયા હતા.

થોડા મહિના અગાઉ ચીને સ્વીકાર્યું હતું કે એ અથડામણમાં તેના ચાર સૈનિક મૃત્યુ પામ્યા હતા.

શા માટે કેવડિયામાં બેઠક?

કમ્બાઇન્ડ...\n\ntl;dr:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ફરી ગુજરાતયાત્રા પર છે. આજે તેઓ કેવડિયા પહોંચશે, અહીં તેઓ સંરક્ષણ મંત્રાલયની કમ્બાઇન્ડ કમાન્ડર કૉન્ફરન્સમાં ભાગ લેશે.વડા પ્રધાન ઉપરાંત સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથસિંહ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ, ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ બિપીન રાવત, સેનાધ્યક્ષ જનરલ મુકુંદ નારવણે સહિત સેના, વાયુદળ તથા નૌકાદળના અનેક ઉચ્ચ અધિકારીઓ આ બેઠકમાં ભાગ લઈ રહ્યાં છે.


પીએમ મોદીની ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રિઝનાં લોકો સાથે કોણે મુલાકાત કરાવી અને શા માટે કરાવી?\nકેટલાક લોકો આ તસવીરને 'સેલ્ફી ઑપ 2019' કહી રહ્યા છે.

ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રિસના લોકો ઉપરાંત વડા પ્રધાને પણ આ ફોટોને ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પોસ્ટ કર્યો હતો, જેને અત્યાર સુધી 22 લાખ લોકો લાઇક કરી ચૂક્યા છે.

પણ આ જ ફોટોની એક નકલ પણ શૅર થઈ રહી છે જેમાં બોલિવુડ કલાકારોના માથા પર "જય શ્રી રામ" લખેલી પટ્ટી જોવા મળે છે.

ફેસ બુક પર અનેક મોટા ક્લોઝ્ડ ગ્રૂપમાં અને વ્હોટ્સેપ પર આ તસવીર એવા દાવા સાથે પોસ્ટ થઈ રહી છે કે "બોલિવુડના લોકોએ પીએમ મોદી સામે અયોધ્યામાં રામ મંદિર બનાવવાની માગ મૂકી."

કેટલાક લોકોએ ટ્ટિટર અને ફેસ બુક પર બોલિવુડના આ પ્રતિનિધિ મંડળમાં એક પણ "ખાન" કલાકાર ન હોવા પર અચરજ પ્રગટ કર્યુ તો કેટલાક લોકોએ કહ્યું કે "રામ મંદિર પર ચર્ચા માટે ફક્ત હિંદુ કલાકારોને જ આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું હતું."

આ દાવાઓમાં કેટલો દમ છે મિટિંગમાં કોણ-કોણ લોકો હતા અને આ મિટિંગ કોણે કરાવી એ જાણવા માટે બીબીસીએ ઈઆ મિટિંગમાં સામેલ કલાકારો પૈકી થોડાં લોકો સાથે વાત કરવાની કોશિશ કરી.

મિટિંગનું કારણ

મુંબઈમાં હાજર બીબીસીના સહયોગી મધુ પાલને કરણ જોહરની ટીમે આ મિટિંગનું કારણ કહ્યું.

એમણે કહ્યું કે "આ ખાસ મુલાકાત ભારતીય સંસ્કૃતિ અને સમાજ પર પડી રહેલી ફિલ્મોની અસર પર ચર્ચા કરવા માટે બોલાવવામાં આવી હતી. પીએમ મોદીએ મનોરંજનની મદદથી દેશમાં કેવો સુધારો સંભવ છે એ અંગે વાત કરી."

કરણ જોહરની ટીમે કહ્યું કે "મિટિંગમાં ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રિસનાં લોકોએ પીએમ મોદી સાથે જીએસટી વિશે પણ વાત કરી અને કેટલાક નવા વિચારો રજૂ કર્યા જેના પર ફિલ્મ ઇન્ડસ્ટ્રિસ ભવિષ્યમાં કામ કરશે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફિલ્મ નિર્માતા એકતા કપૂર, અભિનેતા રાજકુમાર રાવ, આયુષ્યમાન ખુરાના અને સિદ્ધાર્થ મલ્હોત્રાએ જણાવ્યા મુજબ આ મિટિંગ સારી રહી અને નવા કલાકારો પ્રત્યે મોદીનું વલણ એમને ગમ્યું.

પણ કરણ જોહરની ટીમે આ મિટિંગમાં રામ મંદિર કે અન્ય કોઈ રાજકીય મુદ્દે ચર્ચા થઈ હોવાની વાતને અફવા ગણાવી.

રણવીર સિંહે પીએમ મોદી સાથેની પોતાની તસવીરને "જાદુની ઝપ્પી" એવું શીર્ષક આપ્યું હતું.

બોલિવુડના લોકોનું આ પ્રતિનિધિ મંડળ ગુરુવારે એક ખાસ વિમાન દ્વારા દિલ્હી પહોંચ્યું હતું. એકતા કપૂરે આ યાત્રાની કેટલીક તસવીરો સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરી હતી.

મિટિંગનાં સૂત્રધાર

એવું કહેવામાં આવે છે કે વાયરલ ફોટો સેલ્ફીમાં સૌથી ઓછી જગ્યા રોકી રહેલાં ફિલ્મ નિર્માતા મહાવીર જૈન અને મૌલિક ભગત જ આ મિટિંગનાં સૂત્રધાર છે જેમણે કરણ...\n\ntl;dr:

ગુરુવારે સવારે દિલ્હીમાં બોલિવુડના કેટલાંક જાણીતા કલાકારોની વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથેની મુલાકાતની તસવીર સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થઈ.


પીએમ મોદીની બાંગ્લાદેશ મુલાકાત વખતે હિંસક વિરોધપ્રદર્શન કેમ થયાં?\nપણ હકીકતમાં ભારતીય વડા પ્રધાનની મુલાકાત વિવાદીત થઈ, કારણ કે મોદી સામેના હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનમાં કમસેકમ 12 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે.

નરેન્દ્ર મોદી ભારતમાં અને વિદેશમાં કથિતરૂપે વિભાજક વ્યક્તિત્વ ગણાય છે. તેમના વડપણ હેઠળના હિંદુ રાષ્ટ્રવાદી પક્ષ ભારતીય જનતા પાર્ટી(ભાજપ)ની સરકાર પર ભારતમાં મુસ્લિમ લઘુમતી સમુદાયને નિશાન બનાવતી નીતિને અનુસરવાનો તથા લઘુમતીઓ વિરુદ્ધની હિંસા પર અંકુશ માટે પૂરતાં પગલાં નહીં લેવાનો આક્ષેપ વારંવાર કરવામાં આવે છે. જોકે, ભાજપ તે આક્ષેપોને નકારે છે.

નરેન્દ્ર મોદીની વિવાદાસ્પદ છબીને કારણે ઢાકામાં વિરોધ પ્રદર્શન થયું હોય એવું લાગે છે. વિરોધ પ્રદર્શનને પગલે થયેલી હિંસા બન્ને દેશ માટે નિઃશંકપણે શરમજનક છે. ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચેના સુખદ સંબંધ પર પણ એ હિંસાની કાળી છાયા પડી છે.

બાંગ્લાદેશમાં શું થયું હતું?

બાંગ્લાદેશના સ્વાતંત્ર્ય દિવસ - 26 માર્ચે નરેન્દ્ર મોદી ઢાકાની બે દિવસની મુલાકાતે આવી પહોંચ્યા હતા. યોગાનુયોગે વર્તમાન વડાં પ્રધાન શેખ હસિનાનાં પિતા અને દેશના સ્થાપક શેખ મુજીબુર રહમાનની જન્મ શતાબ્દીનો પ્રસંગ પણ હતો.

આ પ્રસંગે માલદિવ્સ, શ્રીલંકા, ભુતાન અને નેપાલના નેતાઓ પણ અતિથિ વિશેષ તરીકે ઉપસ્થિત હતા અને નરેન્દ્ર મોદીની મુલાકાત સાથે 10 દિવસ લાંબી ઊજવણીનો પ્રારંભ થવાનો હતો, પરંતુ અચાનક વિરોધ પ્રદર્શન શરૂ થયું હતું.

મુસ્લિમોના એક જૂથે શહેરમાંની એક મસ્જિદમાં શુક્રવારની નમાઝ પછી 26 માર્ચે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું. થોડીવારમાં જ અથડામણ ફાટી નીકળી હતી. પોલીસે ટોળાંને વિખેરવા માટે લાઠીચાર્જ કર્યો હતો અને ટીયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

એ પછી વિરોધ પ્રદર્શન દેશના અન્ય ભાગોમાં ફેલાયું હતું અને કટ્ટરતાવાદી ઈસ્લામી જૂથ હિફાજત-એ-ઈસ્લામે, મોદીની મુલાકાત સામે સભાઓનું આયોજન કરનારાં લોકો પરના હુમલાનાં વિરોધમાં 28 માર્ચે બાંગ્લાદેશ બંધનું એલાન આપ્યું હતું.

સલામતી દળો પર પથ્થરમારો કરતા ટોળાને વિખેરવા માટે પોલીસ ટીયર ગેસ અને રબ્બર બુલેટ્સ છોડી હતી.

ઢાકા અને પૂર્વીય બ્રામ્હણબારિયામાં જોરદાર હિંસા થઈ હતી. સંખ્યાબંધ બસ, એક ટ્રેન, એક હિંદુ મંદિર અને અનેક પ્રોપર્ટીને નુકસાન પહોંચાડવામાં આવ્યું હતું. ગોળીબારમાં ઘાયલ થયેલા અનેક લોકોને હૉસ્પિટલ્સમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.

હિફાજત-એ-ઈસ્લામના ઉપાધ્યક્ષ ડો. અહમદ અબ્દુલ કાદરે બીબીસીને કહ્યું હતું કે "વિરોધ પ્રદર્શન કરી રહેલા મદ્રેસાના વિદ્યાર્થીઓ પર સલામતી દળો...\n\ntl;dr:

બાંગ્લાદેશને એવી આશા હતી કે દેશના 50મા સ્વાતંત્ર્યદિવસ ઊજવણીમાં ભારતીય વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની હાજરી યાદગાર બની રહેશે.


પીરિયડમાં હોય તેવી મહિલા મંદિરે જાય તો તેને મધમાખી કરડે?\nમંદિરે દર્શનાર્થે આવતી કોઈ મહિલાને મધમાખીઓ કરડે તો તેની આસપાસના પુરુષો એવું માને છે કે એ મહિલા પીરિયડમાં છે. પુરુષો એવી મહિલા પર બરાડે પણ છે.

પીરિયડ્ઝમાં હોય તેવી મહિલાઓને મંદિર પરિસરમાં જવાની છૂટ નથી અને એવી મહિલાઓના પ્રવેશથી મંદિર અશુદ્ધ થઈ જશે તેવું માનવામાં આવે છે.

આ માન્યતાનું મૂળ મંદિરની એક પુરાણી કથામાં છે. આ મંદિર મહાવિષ્ણુ ભગવાનનું છે.

એ કથા મુજબ, મહાવિષ્ણુએ રંગા નામની એક આદિવાસી સ્ત્રી સાથે લગ્ન કર્યાં હતાં અને 1500 વર્ષ પહેલાં રંગનાયકા બન્યા હતા.

મંદિરમાંના તળાવનું સર્જન મહાવિષ્ણુએ પોતે પીવાના પાણી માટે કર્યું હતું અને તે નેમલિંગુડંમ તરીકે ઓળખાય છે.

સ્થાનિકો માને છે કે મધમાખીઓ મંદિરની પવિત્રતાનું રક્ષણ કરે છે અને કોઈ મહિલા તેના માસિકસ્ત્રાવના સમયમાં મંદિરમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરે તો તેને ડંખે છે.

ભક્તો શું માને છે?

તેલંગાણાની નલ્લમાલા ફોરેસ્ટ રેન્જમાં આવેલું નેમાલિગુંડલા રંગનાયકા મંદિર

આ માન્યતા બાબતે તપાસ કરવા બીબીસીના સ્ટ્રીંગરે પૂજારી અને ગ્રામજનો સાથે વાત કરી હતી.

પોતાના પરિવારમાં બનેલી એક ઘટનાને યાદ કરતાં શ્રીનિવાસ રાજુ નામના એક ભક્તે જણાવ્યું હતું કે માસિકના દિવસોમાં કોઈ મહિલા મંદિરમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરે તો તેને મધમાખી કરડે છે એ વાત સાચી છે.

શ્રીનિવાસ રાજુએ જણાવ્યું હતું કે તેમનાં ભાભી માસિકના દિવસોમાં એ વિસ્તારમાં ગયાં ત્યારે મધમાખીઓએ તેમના પર હુમલો કર્યો હતો.

આ માન્યતા સંબંધે મહિલાઓને પણ પૂછવામાં આવ્યું હતું.

મહિલા ભક્તોએ જણાવ્યું હતું કે માસિકના દિવસોમાં મંદિરમાં જવાનું તેઓ ટાળે છે, કારણ કે પીરિયડ્ઝ દરમ્યાન મંદિરે આવેલી મહિલાઓને મધમાખીઓ કરડી હોય એ તેમણે સગી આંખે જોયું છે.

મહિલાઓએ એમ પણ જણાવ્યું હતું કે પીરિયડ્ઝમાં હોય તેવી મહિલાઓ સાથે આવેલા પુરુષોને પણ મધમાખીઓ કરડે છે.

પૂજારી શું કહે છે?

મંદિરના મુખ્ય પૂજારી

મંદિરના પૂજારીને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે પીરિયડમાં હોય તેવી મહિલાઓને મંદિરમાં પ્રવેશવાની છૂટ શા માટે નથી?

આ સવાલના જવાબમાં પૂજારીએ જણાવ્યું હતું કે માસિકમાં મહિલાઓના દેહમાંથી અશુદ્ધિ રક્તસ્ત્રાવ મારફત બહાર આવતી હોય છે.

માસિકસ્ત્રાવ દરમ્યાન મહિલાઓને મંદિરમાં પ્રવેશવાની છૂટ ન હોવાનું એક કારણ એ પણ છે કે મહિલાઓને પીરિયડ્ઝ દરમ્યાન બેડરૂમમાં કુદરતી હાજતે જવાની કે રસોડામાં પ્રવેશવાની છૂટ હોતી નથી.

આ નિયમ અમલી બનાવવાનું પ્રાથમિક કારણ આરોગ્ય વિષયક તકેદારી હોવાનું પણ...\n\ntl;dr:

તેલંગણાની નલ્લમાલા ફોરેસ્ટ રેન્જમાં આવેલા નેમાલિગુંડલા રંગનાયકા મંદિરે દર્શનાર્થે હજ્જારો ભક્તો જાય છે. અહીં લોકો એવું માને છે કે કોઈ મહિલાને માસિકસ્ત્રાવ થતો હોય તો તેને મધમાખીઓ કરડે છે.


પીરિયડ્ઝમાં હોય તેવી સ્ત્રી માટે ઘરમંદિરના દરવાજા ક્યારે ખોલશો?\nત્રીજ મુખ્યત્વે ઉત્તર ભારતમાં ઊજવાતું એક પર્વ છે, જેની ઊજવણી ખુશહાલ લગ્નજીવનની પ્રાર્થના સાથે કરવામાં આવે છે.

ત્રીજ માટે પરિણીત મહિલાઓ આખો દિવસ ઉપવાસ રાખે છે અને રાતના પ્રત્યેક પ્રહરમાં પૂજા કરે છે.

મારી સાથે વાત કરતી વખતે મારી સખીના અવાજમાં બહુ ઉત્સાહ અને ખુશી અનુભવાઈ હતી.

સખીએ ત્રીજના દિવસે પહેરવા માટે નવી સાડી લીધી હતી અને બન્ને હાથમાં મહેંદી પણ મૂકાવી હતી. તેને ખુશ જોઈને હું પણ રાજી હતી, પણ ત્રીજની સવારે તેના પીરિયડ્ઝ શરૂ થઈ ગયા.

એ પછી તેનાં માતા અને સાસુ બન્નેએ તેને વ્રત તથા પૂજા કરવાની મનાઈ ફરમાવી હતી.

ઘરની બીજી મહિલાઓએ પણ મારી સખીને પૂજાના ઓરડાથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી હતી અને ભૂલથી પણ પૂજાના સામાનને નહીં અડવા જણાવ્યું હતું.

ત્રીજનું વ્રત કરી રહેલી બીજી મહિલાઓથી દૂર રહેવા પણ મારી સખીને કહેવામાં આવ્યું હતું.

પીરિયડ્ઝ અને ઘરમંદિરમાં પ્રવેશ

કેરળમાં આવેલું સબરીમાલા મંદિર

એ ઘટના પછી સખીએ લગભગ રડતાં મારી સાથે બીજીવાર વાત કરી ત્યારે મને એવું લાગ્યું હતું કે કોઈએ જાણે મારાં હૈયામાં ખીલો ઠોકી દીધો છે.

મારી સખીના ઉત્સાહ અને ત્રીજ માટે તેણે કરેલી તૈયારીનો વિચાર મને આવ્યો. વૉટ્સઍપ પર મળેલા મહેંદી મૂકેલા હાથના ફોટોગ્રાફને ફરી એકવાર નિહાળ્યા અને મારી આંખો અચાનક ભીની થઈ ગઈ.

મેં તેને ગુસ્સામાં કહ્યું કે તારે ત્રીજની સાથે એવા ધર્મને પણ છોડી દેવો હતો, જે તારા દિલમાંના પ્રેમ અને સારપને બદલે પીરિયડ્ઝને લીધે મંદિરમાં તારા પ્રવેશનો નિર્ણય કરે છે.

સબરીમાલા મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશ પરના પ્રતિબંધને હટાવતા સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશના સમાચાર શુક્રવારે સવારે સંખ્યાબંધ ટીવી સ્ક્રીન્સ પર એકસાથે ફ્લૅશ થઈ રહ્યા હતા ત્યારે મને ભોપાલમાંની મારી એ સખી તથા ત્રીજનો કિસ્સો યાદ આવી રહ્યો હતો.

શું હતો સબરીમાલા મંદિરનો વિવાદ?

કેરળના સબરીમાલા મંદિરમાં 10થી 50 વર્ષની મહિલાઓના પ્રવેશ પર અત્યાર સુધી પ્રતિબંધ હતો.

હિંદુઓના મુખ્ય તીર્થસ્થળો પૈકીનાં એક ગણાતા આ મંદિરમાં સેંકડો વર્ષોથી એ પ્રતિબંધ અમલમાં હતો.

આ ભેદભાવ પાછળ મંદિરના વહીવટીતંત્રનો તર્ક એવો હતો કે મંદિરની અંદર બેઠેલા ભગવાન અયપ્પા આજીવન બ્રહ્મચારી રહ્યા છે. તેથી માસિકની વયમાં હોય તેવી મહિલાઓ ત્યાં જઈને પૂજા કરી શકે નહીં.

'ઇન્ડિયન યંગ લૉયર્સ ઍસોસિયેશન'એ 2006માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં જાહેર હિતની એક અરજી દાખલ કરીને મંદિરના એ પ્રતિબંધને પડકાર્યો હતો.

12 વર્ષ સુધીની સુનાવણી...\n\ntl;dr:

મારી નવપરણીત સખીએ લગભગ બે સપ્તાહ પહેલાં મને જણાવ્યું હતું કે તે તેના ત્રીજના પહેલાં વ્રતની તૈયારી કરી રહી છે.


પીરિયડ્સના કારણે ગુજરાતમાં અધવચ્ચે શિક્ષણ છોડી દે છે કિશોરીઓ\nગુજરાતના પ્રગતિશીલ ગણાતા અમદાવાદ જિલ્લામાં જ કિશોરીઓનો સ્કૂલનો ડ્રૉપ આઉટ રેશિયો 23.7 ટકા છે, એમાં પણ પાંચ ટકા કિશોરીઓ માસિકચક્રને કારણે શાળા છોડે છે.

આવી કિશોરીઓ માટે એક નાની પહેલ થઈ છે, પરંતુ તે અપૂરતું છે.

બીબીસી સંવાદદાતા તેજસ વૈદ્યનો ખાસ અહેવાલ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

'બેટી બચાવો, બેટી પઢાઓ' અભિયાનમાં હજુ ઘણું કરવાની જરૂર છે કારણકે શિક્ષણ વિભાગ અને આરોગ્ય વિભાગના સર્વેમાં ચોંકાવનારુ તથ્ય બહાર આવ્યું છે.


પીરિયડ્સના દિવસોમાં વિદ્યાર્થિનીઓ નદી પાર નહીં કરી શકે, મૂકાયો પ્રતિબંધ\nઆ પુલ ઑફિન નદી પર બન્યો છે. તેને લઈને કેટલીક ધાર્મિક માન્યતાઓ છે.

વિદ્યાર્થીનીઓ પર આ પ્રતિબંધ મંગળવારના દિવસે લાદવામાં આવ્યો હતો.

જેને લઈને બાળકોના અધિકારો અંગે કામ કરનારા કાર્યકર્તાઓમાં નારાજગી જોવા મળી રહી છે. ઘણી વિદ્યાર્થિનીઓ આ નદી પાર કરીને શાળાએ જાય છે.

એનો મતલબ છે કે ડેન્કારા ઇસ્ટ જિલ્લાના મધ્ય વિસ્તારમાં કેટલીક વિદ્યાર્થિનીઓ પીરિયડ્સના દિવસોમાં શાળાએ જઈ શકશે નહીં.

સબ સહારા આફ્રિકા પહેલાંથી જ પીરિયડ્સના દિવસોમાં વિદ્યાર્થિનીઓ શાળામાં આવે તેને લઈને સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રોની સંસ્થા યૂનેસ્કોના એક અનુમાન પ્રમાણે આ વિસ્તારોમાં સરેરાશ દસમાંથી એક વિદ્યાર્થીની પીરિયડ્સને કારણે શાળાએ જઈ શકતી નથી.

વિશ્વ બેંકના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે 1.15 કરોડ મહિલાઓ સાફ સફાઈની વ્યવસ્થાની સુવિધાઓથી વંચિત છે.

યૂનિસેફની મેન્સ્ટ્રુઅલ હાઇજીન એમ્બેસેન્ડર શમીમા મુસ્લિમ અલહસને બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે ઑફિન નદીને લઈને બહાર પાડવામાં આવેલો નિર્દેશ શિક્ષણના અધિકારનું ઉલ્લંઘન છે."

તેમણે કહ્યું, "ભગવાન ખરેખર તાકતવર છે. છે ને?"

શમીમાએ કહ્યું, "ઘણીવાર હું વિચારું છું કે આપણે આ ભગવાનો પાસે થોડી જવાબદારીની માગ કરવી જોઈએ, જે ઘણી વસ્તુઓને રોકી રાખે છે."

"તેમણે એ જબરદસ્ત શક્તિનો કેવો ઉપયોગ કર્યો છે. જે આપણે તેમને આપી છે."

મધ્ય ક્ષેત્રના મંત્રી ક્વામેના ડંકને 'અશાંતી ક્ષેત્ર'ના સ્થાનીય મંત્રી સાથે વાત કરીને આ મામલાનો ઉકેલ લાવવાના સંકેત આપ્યા છે.

ઑફિન નદી અશાંતી અને મધ્ય ક્ષેત્ર વચ્ચે સરહદનું કામ કરે છે.

ઘણી સંસ્કૃતિઓમાં આજ પણ મહિલાઓના પીરિયડ્સને લઈને અનેક માન્યતાયો છે.

માડાગાસ્કરમાં કેટલીક મહિલાઓ પર પીરિયડ્સના દિવસોમાં નહાવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે છે.

નેપાળમાં આજે પણ મહિલાઓને પરિવારથી અલગ ઝૂંપડીમાં સૂવા પર મજબૂર કરવામાં આવે છે.

ભારતીય પરિવારોમાં પણ પીરિયડ્સને લઈને અનેક રિવાજો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ઘાનામાં શાળાની વિદ્યાર્થિનીઓ પર પીરિયડ્સના દિવસોમાં એક નદી પાર કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે.


પીવી નરસિમ્હા રાવ : કૉંગ્રેસના એ વડા પ્રધાન જેમને 'તેમની જ પાર્ટીએ ભુલાવી દીધા'\nનરસિમ્હા રાવ

તેઓ આઠ બાળકોના પિતા હતા, 10 ભાષાઓમાં વાત કરી શકતા હતા અને અનુવાદ કરવામાં પણ ઉસ્તાદ હતા. જ્યારે તેમણે પહેલો વિદેશપ્રવાસ કર્યો ત્યારે તેમની ઉંમર 53 વર્ષ હતી.

તેમણે બે કૉમ્પ્યૂટરની ભાષાઓમાં માસ્ટર કર્યું હતું અને 60 વર્ષની ઉંમર પછી કૉમ્પ્યૂટર કોડ બનાવ્યા હતા. પરંતુ તેમની આ દાસ્તાન અહીં ખતમ થતી નથી.

ખેંચતાણથી ભરપૂર લોકશાહીના દસમાં વડા પ્રધાન બન્યા પહેલાં નરસિમ્હા રાવે ત્રણ ભાષાઓમાં ચૂંટણીપ્રચાર કર્યો હતો. તેમણે ત્રણ સીટ પર જીત મેળવી અને તેઓ આજના નેતાઓની તુલનામાં તળિયા સાથે જોડાયેલા નેતા હતા.

તેઓ વિદેશ, સંરક્ષણ, ગૃહ, શિક્ષા, સ્વાસ્થ્ય અને કાયદા જેવાં અનેક મંત્રાલયોનાં મંત્રીપદ પર રહ્યા હતા, જ્યાં તેમણે સફળતા હાથ લાગી હતી. આ પછી નરસિમ્હા રાવ વિશે કાંઈ પણ ખાસ ચમકદાર નથી.

તેમની જ પાર્ટીના નેતા અને પૂર્વ મંત્રી જયરામ રમેશના કહેવા પ્રમાણે, નરસિમ્હા રાવની સૌથી મોટી ઉણપ એ હતી કે તેમની પ્રતિભા એક મરેલી માછલી જેવી હતી.

નરસિમ્હા રાવ એક એવા વડા પ્રધાન હતા જેમણે ભુલાવી દેવામાં આવ્યા, ઇમાનદારીથી કહીએ તો કોઈ પણ પ્રકારની સંભાવના વિના નેતા બનેલા રાવ એક આકસ્મિક વડા પ્રધાન હતા.

1991માં રાજીવ ગાંધીના મૃત્યુ પછી કૉંગ્રેસ પાર્ટી શોકમાં ડૂબેલી હતી. સોનિયા ગાંધીએ સત્તા સંભાળવાનો ઇનકાર કરતા નરસિમ્હા રાવ તમામને ચોંકાવીને ઉમેદવાર બન્યા હતા.

રાવનું મૃત્યુ 83 વર્ષની ઉંમરે 2004માં થયું. રાજકીય વિશ્લેષક વિનય સીતાપતિ કહે છે કે નરસિમ્હા રાવ ભારતમાં આર્થિક સુધારાના નેતા હતા. આવું એ સમયે હતું જ્યારે રાવ લધુમતીની સરકાર ચલાવી રહ્યા હતા.

રાવની સરકાર પહેલાંની બે સરકાર અને તેના પછીની ચાર સરકાર પણ બહુતીની સરકાર હતી, પરંતુ આવી દરેક સરકાર માત્ર એક વર્ષ સુધી જ ચાલી શકી હતી.

1960માં જ્યારે નેહરુએ ચીન સાથે સીમાવિવાદ ઉકેલવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે...

વિનય સીતાપતિએ 'હાફ લાયન : હાઉ પીવી નરસિમ્હા રાવ ટ્રાન્સફૉર્મ્ડ ઇન્ડિયા'ના નામથી નરસિમ્હા રાવની આત્મકથા લખી છે. રાવને સમર્થન કરતી સોશિયાલિસ્ટ પાર્ટી તે સુધારાઓની વિરોધી પણ હતી.

સીતાપતિ લખે છે, "બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો નરસિમ્હા રાવે વહેંચાયેલી સંસદ, પરેશાન ઉદ્યોગપતિઓ, આકરા ટીકાકાર બુદ્ધિજીવીઓ અને કૉંગ્રેસના ઘસાયેલા-પિટાયેલા રણનીતિકારોનો સામનો કરવો પડ્યો."

આ માથાકૂટની વચ્ચે આમાં વાસ્તવિકતા એ છે કે રાવ સાચા સમયે સાચી જગ્યાએ હતા. જૂન 1991ની આસપાસ તો તે પોતાના અસ્તિત્વના સંકટ સામે લડી રહ્યા...\n\ntl;dr:

નરસિમ્હા રાવ સતત આઠ વખત ચૂંટણી જીત્યા અને કૉંગ્રેસ પાર્ટીમાં 50 વર્ષથી વધારે સમય પસાર કર્યા પછી ભારતના વડા પ્રધાન બન્યા.


પુડ્ડુચેરી ચૂંટણી : કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં કેટલી વિધાનસભા બેઠકો પર ચૂંટણી\nપુડ્ડુચેરી એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે, જ્યાં એક વિધાનસભા છે.

પુડ્ડુચેરી એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે, જ્યાં વિધાનસભા છે. આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં પણ ચૂંટાયેલા મુખ્ય મંત્રી અને એક ઉપરાજ્યપાલ હોય છે.

ગત 22 ફેબ્રુઆરી સુધી વી. નારાયણસામી પુડ્ડુચેરીના 10મા મુખ્ય મંત્રી થયા, જેમને ફ્લોર ટેસ્ટ પહેલાં રાજીનામું આપવું પડ્યું.

અહીં પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી અને ભાજપનાં નેતા કિરણ બેદીને ઉપરાજ્યપાલના પદ પરથી હઠાવીને તેલંગણાના રાજ્યપાલ તમિલિસાઈ સુંદરરાજનને આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનો અતિરિક્ત પદભાર સોંપવામાં આવ્યો હતો.

પુડ્ડુચેરીમાં ચૂંટણી ક્યારે છે?

પુડ્ડુચેરી વિધાનસભા માટે છ એપ્રિલ 2021ના એક તબક્કામાં ચૂંટણી થવા જઈ રહી છે. કોવિડ મહામારીને જોતાં આ વખતે મતદાનનો સમય એક કલાક માટે વધારી દેવામાં આવ્યો છે.

પુડ્ડુચેરી ચૂંટણીનું પરિણામ ક્યારે આવશે?

ચાર રાજ્યોની જેમ જ પુડ્ડુચેરીની ચૂંટણીનું પરિણામ બીજી મેના રોજ આવશે.

પુડ્ડુચેરીમાં કેટલી બેઠકો પર ચૂંટણી થઈ રહી છે?

ચૂંટણી પંચના તાજા આંકડા મુજબ પુડ્ડુચેરીની 30 વિધાનસભા બેઠકો પર 10,03,681 નોંધાયેલા મતદાતા છે.

પુડ્ડુચેરી વિધાનસભામાં કુલ 33 બેઠકો છે. ત્રણ સભ્યોની પસંદગી કરવામાં આવે છે અને બાકી પર સીધી ચૂંટણી થાય છે. 30માંથી પાંચ બેઠકો અનુસૂચિત જાતિના ઉમેદવારો માટે આરક્ષિત છે.

પુડ્ડુચેરી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કઈ પાર્ટીઓ મેદાનમાં છે?

કૉંગ્રેસની નજર આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં સત્તા બીજી વખત હાંસલ કરવા પર છે. કૉંગ્રેસ આ ચૂંટણી ડીએમકે સાથે ગઠબંધનમાં લડી રહી છે. આ ગઠબંધનમાં અમુક નાની પાર્ટીઓ પણ છે, જેમાં ડાબેરી પક્ષો પણ સામેલ છે.

ત્યારે ભાજપે ઓલ ઇન્ડિયા એનઆર કૉંગ્રેસ, ડીએમકેના પ્રતિદ્વંદ્વી એઆઈએડીએમકે અને અમુક નાના પક્ષો સાથે ગઠબંધન કર્યું છે.

અભિનેતામાંથી નેતા બનેલા કમલ હાસન અને તેમની મક્કલ નીદિ મય્યમ (એમએનએસ) પણ ચૂંટણીમાં ઊતરી છે.

આ ઉપરાંત તામિલ રાષ્ટ્રવાદી પાર્ટી, નામ તમલીર કાચી પણ મેદાનમાં છે.

પુડ્ડુચેરીમાં કેટલા મતદારો છે?

ગત 22 ફેબ્રુઆરી સુધી વી નારાયણસામી પુડ્ડુચેરીના 10મા મુખ્ય મંત્રી થયા, જેમને ફ્લોર ટેસ્ટ પહેલા રાજીનામું આપવું પડ્યું

ચૂંટણી પંચના તાજા આંકડા મુજબ પુડ્ડુચેરીની 30 વિધાનસભા બેઠક પર 10,03,681 નોંધાયેલા મતદારો છે. જેમાં 4,72,736 પુરુષ અને 5,30,828 મહિલા મતદાર છે. સાથે જ 117 થર્ડ જેન્ડર મતદાર છે. બધા વિધાનસભા ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓની સંખ્યા પુરુષો કરતાં વધારે...\n\ntl;dr:

ચાર રાજ્યોની સાથે એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ પુડ્ડુચેરીમાં પણ આવનારા દિવસોમાં ચૂંટણી થવા જઈ રહી છે.


પુડ્ડુચેરીનાં ઉપ-રાજ્યપાલ કિરણ બેદી પદ પરથી હઠાવાયાં, કૉંગ્રેસ સરકાર સંકટમાં\nકિરણ બેદીને ઉપ-રાજ્યપાલના પદ પરથી હઠાવવાનો આદેશ ત્યારે આવ્યો છે જ્યારે સંઘ પ્રદેશની કૉંગ્રેસ સરકારે બહુમતી ગુમાવી દીધી છે. કહેવાય છે કે કુલ અત્યાર સુધી 4 ધારાસભ્યોએ રાજીનામા આપી દીધા છે.

આ મામલે કિરણ બેદીએ ટ્વીટ પણ કર્યું હતું અને તેમણે કરેલી સેવા અને તેમની ટીમની કામગીરીને બિરદાવી પણ હતી.

સત્તાધારી કૉંગ્રેસ પક્ષના ચાર સભ્યોએ પાર્ટીમાંથી રાજીનામું આપી દીધું છે જ્યારે એક સભ્યને પક્ષ વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ બદલ પક્ષમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવ્યા છે.

મંગળવારે કૉંગ્રેસના એક સભ્યે રાજીનામું આપી દેતા સત્તાપક્ષ અને વિપક્ષના સભ્યોની સંખ્યા સરખી થઈ ગઈ હતી.

33 સભ્યો ધરાવતી વિધાનસભામાં હાલમાં 28 સભ્યો છે, જેમાં બંને પક્ષો પાસે હવે 14-14 ધારાસભ્યો છે. આમાં 3 નિમણૂંક થયેલા સભ્યો પણ સામેલ છે.

બે દિવસમાં બે સભ્યોએ કૉંગ્રેસથી છેડો ફાડ્યો

મુખ્યમંત્રી નારાયણસામી

છેલ્લા બે દિવસમાં કૉંગ્રેસ પક્ષના બે સભ્યોએ રાજીનામું આપી દીધું છે. સોમવારે પૂર્વ મંત્રી મલ્લાડી કૃષ્ણ રાવે વિધાનસભાના સભ્યપદથી રાજીનામું આપી દીધું હતું અને મંગળવારે જૉન કુમારે રાજીનામું ધરી દીધું હતું.

આ પહેલાં તીપતન અને પૂર્વ મંત્રી એ. નમાસિવાયમ રાજીનામું આપ્યા બાદ ભાજપમાં સામેલ થઈ ગયા હતા.

પક્ષ વિરોધી પ્રવૃત્તિ કરવા બદલ કૉંગ્રેસે ધનાવેલોને પક્ષમાંથી બહાર કરી નાખ્યા છે. અત્યારે વિધાનસભામાં કૉંગ્રેસ પાસે 10 સભ્યો છે જ્યારે 3 સભ્યો ડીએમકેના છે અને એક અપક્ષ ધારાસભ્ય છે.

વિપક્ષમાં સાત સભ્યો ઑલ ઇન્ડિયા એનઆર કૉંગ્રેસના છે જ્યારે ચાર સભ્યો એઆઈએડીએમકે પક્ષના છે. આ સાથે જ ત્રણ પસંદ થયેલા સદસ્યો છે જેમને ભાજપના રૂપમાં જોવામાં આવી રહ્યા છે.

સરકાર ચલાવવા મુદ્દે ઉપ-રાજ્યપાલ કિરણ બેદી અને મુખ્ય મંત્રી નારાયણસામી વચ્ચે કાયમ ખેંચતાણ ચાલતી આવી છે. નારાયણસામીનો આક્ષેપ છે કે કિરણ બેદી ચૂંટાયેલી સરકારને કામ કરવાં દેતાં નથી.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ સાથે વાત કરતા નારાયણસામીએ જણાવ્યું કે તેમના દબાણના કારણે ભારત સરકારે કિરણ બેદીને હોદ્દા પરથી હઠાવ્યાં છે કારણ કે તેઓ કલ્યાણકારી યોજનાઓમાં ખલેલ પહોંચાડતાં હતાં.

પુડુચેરી સરકાર એવા સમયે સંકટનો સામનો કરી રહી છે જ્યારે કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધી આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ માટે ચૂંટણી પ્રચારની શરૂઆત કરવાના છે.

કૉંગ્રેસના એક નેતાએ નામ જાહેર ન કરવાની શરતે બીબીસીને જણાવ્યું કે, "અમે રાહુલજીનો પ્રવાસ રદ કરવાની માંગણી કરીશું નહીં. આ સારું રહેશે અને અમે...\n\ntl;dr:

મંગળવારે રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદના સૂચન બાદ કિરણ બેદીને પુડ્ડુચેરીનાં ઉપ-રાજ્યપાલ પદેથી હઠાવી દેવાયાં છે. તેલંગણાના રાજ્યપાલ ડૉ. તમિલિસાઈ સુંદરરાજનને ઉપ-રાજ્યપાલ તરીકે વધારાનો ચાર્જ સોંપવામા આવ્યો છે.


પુણ્યતિથિ વિશેષ : અટલ બિહારી વાજપેયી આ રીતે જીત્યા હતા કાશ્મીરીઓનાં દિલ\n1996માં ગાંધીનગરમાં લોકસભાની ચૂંટણી સમયે નામાંકન કરવા આવેલા અટલ બિહારી વાજપેયી

કલમ 370ની નાબૂદી બાદ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના નિર્ણયનો બચાવ કરતા અંગ્રેજી સમાચારપત્ર  ધ ઇકૉનૉમિક ટાઇમ્સને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું કે, "હું તમને જણાવવા માગું છું કે મેં આ નિર્ણય સમજીવિચારીને લીધો છે."

આ તરફ કલમ 370 મામલે કૉંગ્રેસ નેતા દિગ્વિજય સિંહે નવભારત ટાઇમ્સને આપેલા એક ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું છે કે જો નરેન્દ્ર મોદીએ પૂર્વ વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીની નીતિ અપનાવી હોત તો યોગ્ય સમાધાન મેળવી શકાયું હોત, પરંતુ એ બાબતોને નરેન્દ્ર મોદીએ ઠુકરાવી દીધી છે.

દિગ્વિજય સિંહે કહ્યું કે, "અટલ બિહારી વાજપેયીનું માનવું હતું કે જમ્હુરિયત, કાશ્મીરિયત અને માનવતાના રસ્તે કાશ્મીરનું સમાધાન શોધી શકાય છે."

એક સમયની વાત કરીએ તો કાશ્મીરનાં પૂર્વ મુખ્યમંત્રી મહેબૂબા મુફ્તીએ કહ્યું હતું કે કાશ્મીરને લઈને અટલ બિહારી વાજપેયી પાસે જે દૃષ્ટિ હતી તે નરેન્દ્ર મોદી પાસે નથી.

કાશ્મીરના મોટા ભાગના નેતાઓ દ્વારા પણ વાજપેયીની કાશ્મીર નીતિ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવે છે અને તેના પર ભાર અપાય છે.

પરંતુ મહત્ત્વનો સવાલ એ છે કે એવો તો કયો જાદુ હતો કે જે અટલ બિહારી વાજપેયી બાદ બીજા કોઈ વડા પ્રધાન ન કરી શક્યા.

'કાશ્મીરીઓને વાજપેયીની નીતિ યોગ્ય લાગતી'

આ મામલે વરિષ્ઠ પત્રકાર બશીર મંઝરનું માનવું છે, વાસ્તવિકતા એ છે કે વાજપેયીએ કાશ્મીરની સમસ્યાના સમાધાન માટે કંઈ ખાસ કર્યું ન હતું.

પરંતુ તેમની છબિ એવી હતી કે જેનાથી કાશ્મીરીઓને વાજપેયીની દરેક નીતિ યોગ્ય લાગતી.

વાજપેયી કાશ્મીરને શાંત રાખવાની રીત જાણતા હતા અને એ રીત હતી પાકિસ્તાન સાથે વાતચીત ચાલુ રાખવી.

તેમણે વડા પ્રધાન તરીકે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન પાકિસ્તાન સાથે સતત વાતચીત ચાલુ રાખી હતી.

બશીર મંજર માને છે, "વાજપેયી સમજતા હતા કે કાશ્મીરમાં શાંતિ જાળવી રાખવા માટે પાકિસ્તાન સાથે કંઈક ને કંઈક વાતચીત ચાલુ રાખવી જરૂરી છે."

"એ જ કારણ છે કે કારગિલ યુદ્ધ અને સંસદ પર હુમલા બાદ પણ તેમણે પાકિસ્તાન સાથે વાતચીતના રસ્તા ખુલ્લા રાખ્યા હતા."

વાજપેયી એ પણ જાણતા હતા કે કાશ્મીર મામલે કેન્દ્ર સરકારના ઘણા નિર્ણય ખોટા સાબિત થયા છે અને કોઈ પણ રાષ્ટ્રીય સ્તરના નેતા કાશ્મીરીઓના દુઃખને સમજી શક્યા નથી.

'મનના દરવાજા ખુલ્લા છે'

અટલ બિહારી વાજપેયીએ 18 એપ્રિલ, 2003ના રોજ કાશ્મીરમાં એક સાર્વજનિક સભાને સંબોધિત કરતા કહ્યું હતું, "અમે લોકો...\n\ntl;dr:

ભાજપ સરકારે બીજી વખત સત્તા સંભાળ્યા બાદ 17મી લોકસભાના પહેલા જ સત્રમાં કાશ્મીર મામલે નિર્ણય લઈ લીધો.


પુણ્યતિથિ વિશેષ : એમ. એફ. હુસૈનની એ ઇચ્છા જે હંમેશાં માટે અધૂરી રહી ગઈ...\nએમ. એફ. હુસૈન

એમ. એફ. હુસૈનને પદ્મશ્રી, પદ્મભૂષણ અને પદ્મવિભૂષણ સહિતના ઉચ્ચ નાગરિક સન્માનથી નવાજવામાં આવ્યા છતાં તેમણે દેશ છોડવો પડ્યો.

દેશમાં પોતાની વિરુદ્ધ ઊઠેલા વિરોધ અને કોર્ટ કેસના કારણે તેમણે 2006માં દેશ છોડવો પડ્યો હતો.

9 જૂન, 2011ના રોજ તેમનું લંડન ખાતે નિધન થયું હતું.

અનિલ રેલિયા સાથે ચિત્ર બનાવતા હુસૈન

આ અંગે અંતિમ સમયે તેમની સાથે રહેલા અમદાવાદના આર્ટ ક્યુરેટર અનિલ રેલિયાએ કહ્યું કે તેમણે 2006માં દેશ છોડ્યો એ પહેલાંનું અઠવાડિયું તો અમદાવાદમાં જ હતા.

અમદાવાદમાં જ તેમના પરદાદાને પણ દફનાવવામાં આવેલા અને અમદાવાદમાં તેમણે જીવનનો ઘણો સમય વિતાવ્યો.

અનિલ રેલિયા જણાવે છે, "તેમની છેક સુધી ભારત આવવાની ઇચ્છા હતી, પણ તેમને બહુ જ ધમકીઓ મળતી હતી."

"હિંદુ સામ્રાજ્ય સેના સહિતનાં જૂથોએ એમનાં ચિત્રોનો બહુ વિરોધ કર્યો. વારંવાર તેમનો વાંધો ઉઠાવ્યા કરે."

"આવાં જ જૂથોએ (અમદાવાદમાં આવેલી હુસૈનની) ગુફા પર પણ હુમલો કર્યો અને મુંબઈમાં તેમના ઘર પર પણ હુમલો કર્યો."

આ ઘટનાઓ પર હુસૈનના પ્રતિસાદ વિશે વાત કરતાં અનિલ રેલિયા જણાવે છે, "તેમને આ ઘટનાઓથી ઘણું દુઃખ થયું હતું."

તેઓ કહેતા કે મેં દેશની કળા માટે આટલું કર્યું અને ભારત સરકારે મને આટલા પુરસ્કારથી સન્માનિત કર્યા, પણ ત્યાં જ જો મારી કળાની કદર ન થાય તો કઈ રીતે રહેવું?"

હુસૈનને ધમકીઓ મળતી તે અંગે અનિલ રેલિયા કહે છે, "નાક કાપી નાંખીશું, હાથ કાપી નાંખીશું એવી ધમકીઓ મળતી હતી તેથી તેઓ દુબઈ ગયા અને પછી દોહામાં સ્થાઈ થયા અને અંતિમ સમયે લંડનમાં હતા."

રેલિાયએ હુસૈનના જીવનની ગુજરાતી કથા 'દાદાનો ડંગોરો લીધો, તેનો તો મેં ઘોડો કીધો', તેમજ 'ગજગામિની' ફિલ્મ પહેલાંની પ્રક્રિયા પરનું પુસ્તક 'આર્ટ ઍન્ડ સિનેમા' અને તેમજ ફિલ્મસેટ પર પહોંચ્યા પછીનું પુસ્તક 'જિનેસિસ ઑફ ગજગામિની' લખ્યું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અમદાવાદની ગુફા

અમદાવાદમાં બે વખત હુસૈનનો વિરોધ અને આંદોલન થયું તે અંગે તેમના પ્રતિસાદ વિશે અનિલ રેલિયા કહે છે:

"પહેલી વખત જ્યારે 1996-97માં તોડફોડ થઈ ત્યારે તેઓ લંડન હતા અને બીજી વખત થયું ત્યારે તેઓ મુંબઈમાં હતા."

એક ચિત્રકાર સામે 'હુસૈન-દોશીની ગુફા' રૂપે એક પડકારરૂપ કૅન્વાસ તૈયાર કરી આપનાર સ્થપતિ મિત્ર બાલકૃષ્ણ દોશી કહે છે:

"અમે કલ્પનાને જીવંત રાખવામાં માનતા લોકો છીએ. તેથી જે થયું એનું દુઃખ નથી."

"ભૂકંપ કે વરસાદથી પણ સારી વસ્તુ તૂટી જાય તો તમે શું કરી શકો. આ કલ્પનાનું...\n\ntl;dr:

'હુસૈન દેખાય તો તેને મારી નાખીશું, તેમનું નાક કાપી લઈશું, તેમના હાથ કાપી લઈશું.' આવી ધમકીઓ છતાં તેમની ભારતમાં અને પોતાના જન્મસ્થળ પંઢરપુરમાં રહેવાની તીવ્ર ઇચ્છા હતી. જે અંતિમ સમય સુધી પૂરી થઈ શકી નહીં.


પુતિન વિશે એ સવાલોના જવાબો જે ‘ગૂગલ’ને પૂછાય છે\nઅમેરિકા રશિયા પાસેથી ભારત હથિયાર ખરીદે તેના પક્ષમાં નથી. વર્ષોથી અમેરિકા અને રશિયા એકબીજાંના વિરોધી રહ્યાં છે.

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અમેરિકા વિરોધી વલણ માટે જાણીતા છે.

પુતિન 2024 સુધી રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ પદ માટે રહેશે. તેઓ જ્યારે છેલ્લી ચૂંટણીમાં વિજય હાંસલ ત્યારે તેમના પર ગેરરીતિના આરોપો પણ લાગ્યા હતા.

વિશ્વમાં પુતિનની અંગત જિંદગી અંગે બહુ ઓછી માહિતી મળે છે અને લોકો આ અંગે સતત ગૂગલમાં તેમના અંગેના સવાલો શોધતા રહે છે.

વ્લાદિમીર પુતિન ધનવાન છે?

રશિયાના ચૂંટણી પંચની માહિતી મુજબ પુતિનનો સત્તાવાર પગાર એક લાખ બાર હજાર ડોલર એટલે કે આશરે 72 લાખ 85 હજાર રૂપિયા છે.

પરંતુ બે વર્ષ પહેલાં એ સમયના અમેરિકાના ટ્રેઝરી અધિકારી એડમ ઝુબિને બીબીસીને કહ્યું હતું કે પુતિન 'ભ્રષ્ટાચારી' છે અને તેઓ પોતાની સંપત્તિ વિશે વિગતો છુપાવી રહ્યા છે.

રશિયાએ જોકે આ આરોપો નકાર્યા હતા. 2007ના CIA મેમો મુજબ, તેમની અંગત સંપત્તિ અઢી લાખ કરોડ રૂપિયા જેટલી હતી.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક ટીકાકારે 2012માં આ સંપત્તિ સાડા ચાર લાખ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી હોવાનું કહ્યું હતું.

વ્લાદિમીર પુતિનનાં લગ્ન થયાં છે?

આ પ્રશ્નનો જવાબ જ્યાં સુધી અમને ખબર છે તો એ 'ના'માં છે. જૂન,2013માં તેમણે અને તેમની પત્નીએ છૂટાછેડા લીધા હતા.

જોકે પુતિનના પૂર્વ જિમ્નાસ્ટ અને રાજકારણી એલિના કાબાએવા સાથે સંબંધોની અફવા હતી, પરંતુ તેની પુષ્ટિ થઈ નથી.

વ્લાદિમીર પુતિનને પુત્ર છે?

તેમને પુત્ર નથી, પરંતુ તેમને બે પુત્રીઓ કેટરિના અને મારિયા હોવાનું કહેવાય છે, જેમાં કેટરિના પૂર્વ ડાન્સર છે.

જોકે પુતિન અને તેમની પુત્રીઓ વિશે માહિતીઓ બહુ મળી શક્તી નથી.

વ્લાદિમીર પુતિન હસે છે?

તેઓ આપણા કરતાં અલગ નથી. એટલે પુતિન પણ હસે છે.

જ્યારે તમે ખુશ હો, તમારું શરીર એન્ડોર્ફિન્સ બનાવે છે, ન્યુરોનલ સિગ્નલો તમારા ચહેરાનાં સ્નાયુઓને મોકલે છે અને છેલ્લે તમે હસો છો.

વ્લાદિમીર પુતિને મીમ પ્રતિબંધિત કર્યાં છે?

આ 2015માં આ વિશે રિપોર્ટ આવ્યો હતો પરંતુ તેને સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ કરતાં 'ભલામણ' કહી શકાય.

પરંતુ ગયા વર્ષે રશિયાના ન્યાય મંત્રાલયે જાહેરાત કરી કે જે રીતે ઉપરની તસવીરમાં પુતિનની તસવીર સાથે ચેડાં કરવામાં આવ્યાં છે, તે 'ઉગ્રવાદી સામગ્રી' છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ભારત રશિયા પાસેથી મિસાઇલ સિસ્ટમ ખરીદવાનું છે, પરંતુ આ મામલે અમેરિકાએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે.


પુતિનના પ્રેઝન્ટેશનમાં ફ્લોરિડા પરમાણુ હુમલાના નિશાને શા માટે?\nએનિમેટેડ વીડિયોમાં હથિયારોને ફ્લોરિડા પહોંચતા દેખાડવામાં આવ્યા છે

પરંતુ અહીં સવાલ ઊઠે છે કે રશિયા પરમાણુ યુદ્ધની સ્થિતિમાં સનશાઇન સ્ટેટ ફ્લોરિડાને નિશાન શા માટે બનાવશે?

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ફ્લોરિડામાં વૉલ્ટ ડિઝની વર્લ્ડ અને એવરગ્લેડ્સ નેશનલ પાર્ક જેવા પર્યટક સ્થળો છે. આ સાથે જ અહીં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના માર-એ-લાગો રિસોર્ટ જેવા હાઈ પ્રોફાઇલ ટાર્ગેટ પણ છે.

એવું શું છે ફ્લોરિડામાં?

અમેરિકાના રક્ષા વિભાગના એક પ્રવક્તાએ કહ્યું છે કે પેન્ટાગનને પુતિનની આ વાતોથી આશ્ચર્ય નથી થયું.

રશિયાથી ખતરા વિશે પેન્ટાગન પ્રવક્તા ડૈના વ્હાઇટે કહ્યું, "અમેરિકન લોકો આશ્વસ્ત રહે, અમે તૈયાર છીએ."

પુતિનના આ વીડિયો એનિમેશનમાં ઘણાં પરમાણુ હથિયારોને ફ્લોરિડા તરફ આગળ વધતા દેખાડવામાં આવ્યા છે.

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના ફ્લોરિડા સ્થિત માર-એ-લાગો રિસોર્ટમાં ઘણાં પરમાણુ બંકર છે, જ્યાં રાષ્ટ્રપતિ બન્યા બાદ તેઓ ઘણાં વિકેન્ડ વિતાવી ચૂક્યા છે.

1927માં નિર્મિત માર-એ-લાગોમાં આ બંકરોમાંથી ત્રણ કોરિયાઈ યુદ્ધ દરમિયાન સ્થાપિત કરાયા હતા.

થોડા અંતરે વેસ્ટ પામ બીચમાં ટ્રમ્પના ગૉલ્ફ કોર્સમાં વધુ એક બૉમ્બ શેલ્ટર છે.

બીજું બંકર રાષ્ટ્રપતિ જૉન એફ કેનેડી માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું જે માર-એ-લાગોથી વધારે દૂર નથી.

પીનટ આઇલેન્ડ પર સ્થિત આ બંકરથી માત્ર 10 મિનિટના અંતરે પામ બીચ હાઉસ છે, જ્યાં ઘણી વખત કેનેડી રોકાતા હતા.

વિશેષજ્ઞો શું માને છે?

વિશેષજ્ઞો કહે છે કે આ બંકર ભલે ગમે તેટલી સારી રીતે બનાવવામાં આવ્યા હોય. સીધા હુમલાની સ્થિતિમાં કોઈ પણ બંકર સુરક્ષિત બચી શકશે નહીં.

વધુ એક લક્ષ્ય અમેરિકી સેન્ટ્રલ કમાન્ડ (સેંટકૉમ) હોઈ શકે છે, જેનું હેડક્વાર્ટર ટેમ્પાના મૈક્ડિલ એરબેઝમાં છે.

સેંટકૉમ પર મધ્ય પૂર્વ, મધ્ય એશિયા અને ઉત્તર આફ્રિકાના કેટલાક વિસ્તારમાં ઑપરેશનની જવાબદારી છે.

પરંતુ વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે પરમાણુ યુદ્ધની સ્થિતિમાં મુખ્ય લક્ષ્ય ફ્લોરિડા નહીં હોય.

મેથ્યૂ ક્રોએનિંગે પોતાના પુસ્તક ધ લૉજિક ઑફ અમેરિકન ન્યૂક્લિઅર સ્ટ્રેટેજીમાં લખ્યું છે કે રશિયાની પ્રાથમિકતા અમેરિકાના જડબાતોડ જવાબ આપી કાર્યવાહી કરવાની ક્ષમતાને નબળી પાડવાની હશે.

તેઓ લખે છે, "શક્ય છે કે મૉસ્કો મોંટાનેના માલસ્ટૉર્મ એરફોર્સ બેઝ, નોર્થ ડકોટામાં મિનોટ એરફોર્સ બેઝ, ઓમાહા, નેબ્રાસ્કા અને ઑફટ જેવા એરફોર્સ બેઝને લક્ષ્ય બનાવવા માગશે."

માત્ર એક સંદેશ

ક્રોએગિન લખે છે,...\n\ntl;dr:

રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિને ગુરૂવાર (01 માર્ચ 2018)ના રોજ પરમાણુ હથિયારોના નવા જથ્થાને દુનિયાની સામે મૂક્યો હતો. આ માટે તેમણે એક પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કર્યું હતું. આ દરમિયાન એક વીડિયો ગ્રાફિક્સમાં અમેરિકાના ફ્લોરિડા પર મિસાઇલનો વરસાદ થતો જોવા મળ્યો હતો.


પુત્રી જહાંઆરા સાથે શાહજહાંના સંબંધો વિવાદિત કેમ હતા?\nજહાંઆરા દોડીને પોતાનાં માતા પાસે પહોંચ્યાં. થોડી જ વારમાં પીતા પાસે પરત ફર્યાં.

ખબર આપ્યા કે અમ્મી પ્રસવની અસહ્ય પીડા ભોગવી રહ્યા છે અને શીશુનો જન્મ થઈ રહ્યો નથી.

શાહજહાંએ તેમના નિકટના દોસ્ત અને હકીમ આલિમ-અલ-દીન વજીર ખાંને તરત બોલાવ્યા. જોકે, તેઓ પણ મુમતાઝ મહલની પીડાને દૂર કરવામાં સફળ થયા નહીં.

પ્રખ્યાત ઇતિહાસકાર જદુનાથ સરકાર તેમના પુસ્તક 'સ્ટડીઝ ઇન મુઘલ ઇન્ડિયા'માં કવિ કાસિમ અલી આફ્રિદીની આત્મકથાને ટાંકીને લખે છે,

''માને મદદ કરવાના હેતુથી જહાંઆરાએ ગરીબોને રત્નો વહેંચવાનું શરૂ કર્યું, જેથી તેઓ દુઆ કરે અને દુઆથી તેમનાં માતા સાજાં થઈ જાય.''

"આ તરફ શાહજહાંની હાલત પણ રડીને ખરાબ થઈ ગઈ હતી. તેમની આંખોમાંથી જાણે પાણીની ધાર વહી રહી હતી. તે જ વખતે ગર્ભમાંથી જ બાળકના રડવાનો અવાજ આવ્યો.''

મુમતાઝની ઈચ્છા

તેઓ લખે છે, ''એવી માન્યતા હતી કે બાળક પેટમાં જ રડવાં લાગે ત્યારે માતાનું બચવું મુશ્કેલ હોય છે. મુમતાઝે બાદશાહને પોતાની પાસે બોલાવ્યા અને કોઈ ભૂલ થઈ હોય તો માફી માગી. સાથે જ એક ઈચ્છા વ્યક્ત કરી."

"બાદશાહે પોતાની કસમ ખાઈને કહ્યું કે દરેક ઈચ્છા પૂરી કરાશે. મુમતાઝે કહ્યું કે તેમનાં મૃત્યુ બાદ એવો મકરબો બનાવાય કે જેવો દુનિયામાં કોઈએ ના બનાવ્યો હોય.''

જદુનાથ સરકારે લખ્યું છે, ''તે પછી તરત જ તેમણે ગૌહરઆરાને જન્મ આપ્યો અને હંમેશા માટે મુમતાઝની આંખો મીંચાઈ ગઈ.'

તમે આ વાંચ્યું?

ઘણા ઇતિહાસકારોએ લખ્યું છે કે શાહજહાં આ આઘાતમાંથી કદી બહાર આવી શક્યા નહોતા.

ડબ્લ્યૂ. બેગલી અને ઝેડ. એ. દેસાઈના પુસ્તક 'શાહજહાંનામા ઑફ ઇનાયત ખાં'માં લખાયું છે,

''શાહજહાંએ સંગીત સાંભળવાનું બંધ કરી દીધું અને સફેદ વસ્ત્રો ધારણ કરી લીધા. સતત રડવાના કારણે તેમની આંખો નબળી પડી ગઈ હતી અને ચશ્મા પહેરવા લાગ્યા હતા.''

''અત્યાર સુધી એક પણ સફેદ વાળ દેખાય તેને કઢાવી નખાવતા હતા, પણ હવે મુમતાઝના મોતના એક અઠવાડિયા બાદ તેમના વાળ અને દાઢી સફેદ થઈ ગયા હતા.''

જહાંઆરા અને દારા શિકોહનો સાથ

આ ઘટના બાદ શાહજહાં તેમનાં સૌથી મોટાં પુત્રી જહાંઆરા અને પુત્ર દારા શિકોહ પર નિર્ભર થઈ ગયા હતા.

જહાંઆરાનો જન્મ એપ્રિલ 1614માં થયો હતો. શાહજહાંના એક દરબારીનાં પત્ની હરી ખાનમ બેગમે તેને શાહી રીતરિવાજો શીખવ્યા હતા.

જહાંઆરા બહુ જ ખૂબસુરત હતાં અને સાથે વિદુષી પણ હતાં.

તેમણે બે ફારસી ગ્રંથો પણ લખ્યા હતા.

1648માં નવું નગર શાહજહાંનાબાદ બનાવાયું, તેની 19માંથી પાંચ ઇમારત તેમની...\n\ntl;dr:

મુઘલ બાદશાહ શાહજહાં તેમનાં સૌથી મોટી પુત્રી જહાંઆરા સાથે શતરંજ રમી રહ્યા હતા, ત્યારે જ મુમતાઝ મહલના ઓરડામાંથી એક ચાકર દોડીને આવ્યો અને કહ્યું કે મલ્લિકા મુમતાઝ બેગમની હાલત બહુ ખરાબ છે.


પુરુષ જો આ બાબતે વાત ન કરે તો ચિંતા કેમ કરવી જોઈએ?\nમાનસિક તણાવની સ્થિતિમાં પુરુષો ભાગ્યે જ કોઈની મદદ માગે છે અથવા તો ખુલ્લીને વાત કરે છે

તેનું એક કારણ એ પણ છે કે પુરુષ પોતાની સમસ્યાઓ વિશે વાત કરતો નથી કે કોઈની મદદ માગતો નથી.

સવાલ એ છે કે કયા વિષયો એવા છે, જેના વિશે પુરુષે વધારે ખુલ્લા મને વાત કરવી જોઈએ?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સોશિયલ મીડિયા Vs વાસ્તવિકતા

સોશિયલ મીડિયાના ઉપયોગને કારણે માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર મોટી અસર થઈ રહી છે.

પૅન્સિલવેનિયા યુનિવર્સિટીના એક અભ્યાસમાં એવું તારણ નીકળ્યું હતું કે સોશિયલ મીડિયામાં જેટલો સમય વધારે પસાર કરવામાં આવે, માણસ એટલો વધારે એકાકી અને ડિપ્રેસ્ડ થતો જાય છે.

જોકે, આ સ્થિતિમાંથી પાછા ફરી શકાય છે.

સોશિયલ મીડિયા લોકોની માનસિક સ્થિતિ પર ખૂબ અસર કરે છે

અભ્યાસના લેખક અને સાઇકૉલૉજિસ્ટ મેલિસા હન્ટ કહે છે, "સામાન્ય કરતાં થોડો ઓછો ઉપયોગ સોશિયલ મીડિયાનો કરશો, તમારું ડિપ્રેશન અને તમારું એકાકીપણું બંને ઓછા થશે. આવી અસર એવી વ્યક્તિઓમાં વધારે થઈ હતી, જેઓ અભ્યાસમાં સામેલ થયા તે પહેલાંથી જ વધારે ડિપ્રેસ્ડ હતા."

પણ સોશિયલ મીડિયામાં એવું શું છે જે નુકસાન કરી શકે છે?

મિશિગન યુનિવર્સિટીના સાયકોલૉજીના પ્રોફેસર ઓસ્કર બેરા કહે છે કે સોશિયલ મીડિયામાં ચાલતી બાબતો સાથે વાસ્તવિક જીવનને ભાગ્યે જ કશો સંબંધ હોય છે. આમ છતાં આપણે તેની સાથે સરખામણી કરી બેસતા હોઈએ છીએ

"અસર થઈ રહી છે તેની સમજ પડે તેવું પણ જરૂર નથી, પણ અસર થઈ રહી છે. તમે લૉગ-ઑન કરો ત્યારે બહુ અલગથી તારવાયેલી બાબતો તમારી સામે આવે છે."

"તમે સોશિયલ મીડિયા વધારે વાપરતા જાવ, તેમ સામાજિક પ્રવાહો સાથે વધારે સરખામણી કરતા જાવ છો. તેની અસર લોકોની લાગણી પર થતી હોય છે."

એકાકીપણું

2017માં ઑક્સફર્ડમાં થયેલા અભ્યાસ અનુસાર પુરુષ માટે એકલતા ટાળવી બહુ મુશ્કેલ હોય છે

આ જ પ્રકારનો લૉનલીનેસ ઍક્સ્પેરિમેન્ટ (એકાકીપણાનો અનુભવ) બીબીસીએ વૅલકમ કલેક્શન સાથે મળીને કર્યો હતો. તેમાં જોવા મળ્યું હતું કે 16થી 24 વર્ષની ઉંમરના યુવાનો એકાકીપણું વધારે અનુભવે છે.

2017માં ઑક્સફર્ડમાં થયેલા અભ્યાસ અનુસાર પુરુષ માટે એકાકીપણું ટાળવું બહુ મુશ્કેલ હોય છે.

અભ્યાસની આગેવાની લેનારા રૉબિન ડનબાર કહે છે, "છોકરી સાથેનો સંબંધ ટકી રહેશે કે કેમ તેનો આધાર બંને ફોન પર કેટલી લાંબી વાતો કરશે તેના પર હોય છે."

"સાથે મળીને કરેલી પ્રવૃત્તિઓને કારણે મિત્રતા ટકી રહે છે. ફૂટબોલ મૅચમાં સાથે જવું, પબમાં ડ્રિન્ક માટે સાથે જવું, સાથે મળીને...\n\ntl;dr:

દર 40 સેકંડે દુનિયામાં કોઈ ને કોઈ જગ્યાએ વ્યક્તિ આત્મહત્યા કરી છે. મોટા ભાગના કિસ્સામાં આપઘાત કરનાર પુરુષ હોય છે.


પુરુષોના તાબામાં કેવી રીતે જીવે છે સાઉદી અરેબિયાની મહિલાઓ?\nહતાં અને સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન તેમની તરફ ખેંચાયું હતું. તેમણે સ્માર્ટફોનની મદદથી વિશ્વની મદદ માગી હતી જે બાદ તેમને કૅનેડામાં આશરો મળ્યો છે.

આ ઘટનાએ ફરી સાઉદી અરેબિયામાં રહેતી મહિલાઓની જિંદગી પ્રત્યે વિશ્વનું ધ્યાન દોર્યું છે.

સાઉદી અરેબિયામાં મહિલાઓએ પુરુષોના વાલીપણા હેઠળ જિંદગી જીવવાની હોય છે.

અહીં મહિલાઓએ મહત્ત્વના કામ કરતાં પહેલાં તેમના પુરુષ વાલીની મંજૂરી લેવી પડે છે.

એનો મતલબ એ થયો કે મહિલા પોતાના જીવનનો કોઈ પણ અગત્યનો નિર્ણય ત્યારે જ લઈ શકે છે, જ્યારે તેમને પુરુષ પાસેથી મંજૂરી મળી હોય.

અહીં નોકરી કરવા જતી મહિલાઓ પાસેથી સરકારી કે ખાનગી કંપનીઓ તેમના પુરુષ વાલીની મંજૂરીની મહોર માગે છે. જો પુરુષ વાલી નોકરીની મંજૂરી ના આપે તો મહિલાને નોકરી મળતી નથી.

આ પુરુષ વાલીમાં પિતા, પુત્ર, પતિ કે ભાઈમાંથી કોઈ પણ હોઈ શકે. જે સતત મહિલા પર દેખરેખ રાખતા હોય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

તાજેતરમાં જ રહાફ મોહમ્મદ અલ-કૂનુન નામનાં એક કિશોરી સાઉદી અરેબિયાથી ભાગ્યાં હતાં. તે બાદ તેઓ ઍરપોર્ટ પર ફસાયાં


પુરુષોના નામ પર સ્ત્રીઓનાં અંગોનાં નામ\nલેબીયાની સાથે કેસ્પર બ્રાથોલિન કેમ જોડાઈ ગયા છે? અર્ન્સ્ટ ગ્રેફનબર્ગે દાવો કર્યો કે તેમણે જી-સ્પોટ શોધી કાઢ્યું છે, તો આપણે માની લેવાનું?

તમે કદાચ નહીં જાણતા હો પણ આ લોકોનાં નામો આ અંગો સાથે જોડાઈ ગયાં છે - પાઉચ ઑફ ડગ્સાસ, બાર્થોલિન્સ ગ્લૅન્ડ, ફેલોપિયન ટ્યુબ્સ અને ગ્રેફનબર્ગ પરથી જી-સ્પોટ.

સાચી વાત એ છે કે નારીના સમગ્ર શરીર પર પુરુષો વળગેલા છે - એટલે કે ઉપર સીધાવી ગયેલા, શ્વેત પુરુષ એનેટોમિસ્ટ્સ, પણ તેમનાં નામો રહી ગયાં છે, જાણે કે તેમણે મહિલાઓના બસ્તિપ્રદેશ પર કાયમી કબજો કરી લીધો હોય.

શું તમે વાંચ્યું?

મહિલાનાં શરીર પર દેવનાં નામના થપ્પા પણ લાગી ગયા છે. ગ્રીકનો લગ્નનો પૌરુષેય દેવ હાયમન, તેમના લગ્નના દિવસે જ મોત પામ્યો હતો, પણ તેમનું નામ મહિલાના ગુપ્તાંગના એક હિસ્સાને મળી ગયું છે.

આમ તો ગ્રીક શબ્દ 'hyalos' એટલે કે ઝાળી પરથી હાયમન શબ્દ આવ્યો છે, પરંતુ આધુનિક એનેટોમીના પિતા ગણાતા વેસેલિયસે 16મી સદીમાં પ્રથમ વાર મહિલાના ગુપ્તાંગમાં રહેલા અંગને આ નામ આપ્યું હતું.

વિજ્ઞાન અને તબીબી શાસ્ત્રમાં પુરુષોની (અને દેવતાઓની પણ) છાપ સ્પષ્ટપણે દેખાઈ આવે છે. પુરુષોએ હજારો પ્રજાતિઓને પોતાનાં નામ આપ્યાં છે.

અમેરિકાના ડૉક્ટર ડેનિયલ સાલમન પરથી સાલ્મોનેલા બેક્ટેરિયાનું નામ પડ્યું છે, જ્યારે ફ્રેન્ચના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખના નામ પરથી ખતમ થવાના આરે આવેલા grevy zebra ઝેબ્રાને નામ મળ્યું છે.

ગત સદીમાં મહિલાઓ તબીબી અભ્યાસમાં પ્રવેશવા લાગી તે પહેલાં તેમની બિલકુલ ગેરહાજરી હતી, પરંતુ હજીય મોટાભાગે નર નામો વપરાતાં રહ્યાં છે.

તેના કારણે તબીબી અભ્યાસમાં લિંગભેદ દેખાઈ આવે છે, એટલું જ નહીં, પણ તે કાયમી થઈ જાય તેમ લાગે છે.

અમુક પ્રકારની ભાષાના કારણે અમુક પ્રકારના વિચારો પેદા થાય છે કે કેમ તે મુદ્દો હંમેશા વિવાદાસ્પદ રહ્યો છે.

જોકે, એવા કેટલાય દાખલા મળે છે, જેમાં કોઈ વસ્તુને અમુક રીતે વર્ણવવાથી તેના વિશેનો આપણો અભિપ્રાય બદલાઈ જાય છે.

ઍડિલેડ યુનિવર્સિટીના વિસરાઈ રહેલી ભાષાના નિષ્ણાત પ્રોફેસર ગીલાડ ઝકરમેન કહે છે કે જે ભાષામાં પુલ શબ્દ સ્ત્રીલિંગ છે, ત્યાં તેનું વર્ણન સુંદર એવી રીતે થાય છે. તેની સામે જે ભાષામાં પુલ શબ્દ પુલ્લિંગ છે, ત્યાં તેનું વર્ણન મજબૂત એવું થાય છે.

તેનાથી સવાલ એ ઊભો થાય છે કે આપણા શરીર અને તેની અવસ્થા વિશે પણ આપણામાં લિંગભેદ આવી ગયો છે ખરો.

લિંગભેદની પરિભાષા

'hysteria' (હિસ્ટિરિયા) એ શબ્દ આપણે સૌ જાણીએ છીએ. તે...\n\ntl;dr:

મહિલાના પેલ્વિસ ભાગમાં આવેલા અંગો-ઉપાંગોનાં નામો જુઓ, તમને ચારે બાજુ પુરુષોની હાજરી દેખાશે. ગર્ભાશયની પાછળ જેમ્સ ડગ્લાસ શું કરી રહ્યા છે? ઓવરીની આસપાસ ગ્રેબિયલ ફેલોપિયન શું કરી રહ્યા છે?


પુરુષોના મગજ કરતાં મહિલાઓનું મગજ વધુ યુવાન છે, જાણો કઈ રીતે\nતો તમે એમ ધારો કે જો એક મહિલા અને પુરુષ, એકસમાન 40 વર્ષની ઉંમર ધરાવતા હોય તો એ બેઉમાં મહિલાનું દિમાગ વધારે યુવાન હશે.

આવો દાવો એક નવીન અભ્યાસમાં કરવામાં આવ્યો છે.

અમેરિકાની વૉશિંગ્ટન યુનિવર્સિટીમાં સ્કૂલ ઑફ મેડિસિનનાં સંશોધકોની એક ટીમે આ અભ્યાસ કર્યો છે.

આ સંશોધનમાં સામેલ રેડિયોલોજિસ્ટ મનુ શ્રી ગોયલ કહે છે, "અમે 20થી લઈને 82 વર્ષની ઉંમરના 205 લોકો પર આ અભ્યાસ કર્યો છે."

"આ તમામ લોકો સંપૂર્ણ સ્વસ્થ હતાં અને કોઈને પણ યાદદાસ્ત સંબંધિત બીમારી નહોતી."

એમણે કહ્યું, "ઉંમરની સાથે માણસનું મૅટાબૉલિઝમ કેવી રીતે બદલાય છે તેનો અભ્યાસ અમે કરવા માગતા હતા."

આ મૅટાબૉલિઝમ વળી શું બલા છે?

મૅટાબૉલિઝમનો અર્થ તમારું દિમાગ કેટલો ઑક્સિજન અને ગ્લુકોઝ વાપરે છે તે છે.

તેને સજીવોમાં થતી ઘટન અને વિઘટનની રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ સાથે જોડાયેલું છે. તેને ચયાપચય પણ કહેવામાં આવે છે.

ગ્લુકોઝ ખાવા-પીવાની વસ્તુઓથી બને છે અને પછી તે ઑક્સિજન સાથે ભળીને લોહીવાટે શરીરના બાકીના હિસ્સાઓમાં જાય છે.

ડૉક્ટર મનુ શ્રી કહે છે, "ગ્લુકોઝનો 25 ટકા હિસ્સો દિમાગમાં જાય છે. આ ઑક્સિજન અને ગ્લુકોઝની મદદથી આપણું દિમાગ કાર્ય કરે છે. આનાથી દિમાગ સક્રિય બની રહે છે અને સ્વસ્થ રહે છે."

"પરંતુ, ઉંમર વધતાં આપણું દિમાગ ઑક્સિજન અને ગ્લુકોઝનો ઉપયોગ ઘટાડી દે છે, જેનાથી આપણી યાદશક્તિ નબળી પડે છે."

ઉંમરની સાથે મૅટાબૉલિઝમની પ્રક્રિયા કેવી રીતે બદલાય છે એ જાણવા માટે ડૉક્ટર મનુ શ્રી અને તેમની ટીમે આ અભ્યાસ કર્યો છે.

આ અભ્યાસમાં એમને જાણવા મળ્યું કે ઉંમરની સાથે મૅટાબૉલિઝમની પ્રક્રિયામાં અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ પરિવર્તનો આવે છે.

બીજી મહત્ત્વની વાત એ સામે આવી કે એક સરખી ઉંમર ધરાવનાર પુરુષ અને મહિલાનું મૅટાબૉલિઝમ થોડું અલગ હતું. મહિલાઓનું મૅટાબૉલિઝમ પુરુષોની તુલનામાં વધારે સારું હતું.

અથવા તો એમ કહો કે મહિલાઓનું દિમાગ પુરુષોનાં દિમાગ કરતાં વધારે યુવાન જોવા મળ્યું.

સંશોધકોનું કહેવું છે કે દિમાગના ઉંમર અંગે મહિલાઓ અને પુરુષો વચ્ચે સરેરાશ ત્રણ વર્ષનો તફાવત જોવા મળ્યો.

કેટલાક લોકોમાં તે એક વર્ષનો તો કેટલાકમાં ત્રણ વર્ષથી વધારે પણ જોવા મળ્યો.

મતલબ મહિલાઓનું દિમાગ પુરુષોના દિમાગ કરતાં સરેરાશ ત્રણ વર્ષ વધારે યુવાન હતું.

એમનાં કહેવા મુજબ આ એવો પ્રથમ અભ્યાસ છે જેમાં દિમાગની ઉંમરના અંતરને માપવામાં આવ્યું છે અને તે પણ મૅટાબૉલિઝમના આધાર પર.

કેવી રીતે ખબર પડી?

ડૉ. મનુ શ્રી...\n\ntl;dr:

મહિલાઓનું દિમાગ પુરુષોની સરખામણીમાં વધારે યુવાન હોય છે. આ લાઇન વાંચતા જ આપ વિચારવા લાગશો કે આનો શું અર્થ છે? અને તે કેવી રીતે સંભવ છે?


પુરુષોની નજરથી બચાવવા અહીં મહિલાઓનાં સ્તનને આયરનિંગ કરાય છે\nઆ પ્રક્રિયામાં નાની બાળકીઓની છાતી પર ગરમ પથ્થર રાખવામાં આવે છે, કે જેથી કરીને છાતીનો વિકાસ રોકી શકાય.

તેની પાછળનું કારણ છે છોકરીઓને પુરુષોની નજરથી, જાતીય સતામણી, અને દુષ્કર્મથી બચાવવી.

'કિનાયા' (બદલાયેલું નામ) યૂકેમાં રહે છે.

તેમનો પરિવાર દક્ષિણ આફ્રિકાનો છે. બ્રેસ્ટ આયરનિંગનું પ્રચલન પણ આ જ દેશમાંથી શરૂ થયું હતું. કિનાયાએ 10 વર્ષની વયે બ્રેસ્ટ આયરનિંગનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

તેઓ જણાવે છે કે તેમનાં માતાએ તેમને કહ્યું કે "જો હું બ્રેસ્ટ આયરન નહીં કરાવું તો પુરુષો મારી તરફ આકર્ષાશે, અને મારી સાથે શારીરિક સંબંધ રાખશે."

સામાન્યપણે એક બાળકીનાં માતા જ આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરે છે. જેમાં એક ગરમ પથ્થર અથવા તો એક ચમચીને ગરમ કરીને છાતી પર દબાવવામાં આવે છે, અને છાતીને સપાટ કરી દેવામાં આવે છે.

આ પ્રક્રિયા મહિનાઓ સુધી ચાલે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'રડવાની પણ પરવાનગી નથી'

કિનાયા હવે પુખ્ત વયનાં છે અને તેમની પોતાની દીકરીઓ પણ છે.

કિનાયા કહે છે, "થયેલી તકલીફને સમય મિટાવી શકતો નથી.."

"તમને રડવાની પણ પરવાનગી હોતી નથી. જો તમે રડશો તો એવું કહેવામાં આવે છે કે તમે પરિવારને શર્મિંદા કરો છો. તમે મજબૂત છોકરી નથી."

કિનાયા હવે પુખ્ત વયનાં છે અને તેમની પોતાની દીકરીઓ પણ છે.

જ્યારે કિનાયાની મોટી દીકરી 10 વર્ષની થઈ, તો કિનાયાનાં માતાએ એ દીકરી પર બ્રેસ્ટ આયરનિંગની પ્રક્રિયા કરવાનું કહ્યું.

કિનાયા કહે છે, "મેં કહ્યું, ના ના ના.. મારી એક પણ બાળકી એ તકલીફને સહન નહીં કરે જે મેં કરી હતી. હું હજુ સુધી આઘાતમાં જીવી રહી છું."

કિનાયાએ પોતાના પરિવારથી અંતર જાળવ્યું. કેમ કે તેમને લાગતું હતું કે જો તેઓ તેમની સાથે સંબંધ રાખશે તો તેમની દીકરીઓ ખતરા હેઠળ આવી જશે અને તેમણે પણ તેમની મરજી વગર બ્રેસ્ટ આયરનિંગ કરાવવું પડશે.

સિમોન વર્ણવે છે કે કેવી રીતે તેમનાં માતાએ 13 વર્ષની વયે તેમના સ્તન લોઢાનાં ઓજારથી દબાવ્યાં હતાં.

એવું માનવામાં આવે છે કે યૂકેમાં આશરે 1000 છોકરીઓનું બ્રેસ્ટ આયરનિંગ કરવામાં આવ્યું છે.

દુનિયામાં ફિમેલ જેનિટલ મ્યુટિલેશન (FGM) જેને આપણે સામાન્ય ભાષામાં 'ખતના' તરીકે ઓળખીએ છીએ, તેના અંગે લોકોમાં જાગરૂકતા વધી રહી છે. પરંતુ બ્રેસ્ટ આયરનિંગ મામલે ખૂબ જ ઓછા લોકો છે કે જેઓ આ મુદ્દાને જાણે છે.

વિક્ટોરિયા ડેર્બિશાયર પ્રોગ્રામ સાથે વાત કરતાં એક મહિલાએ જણાવ્યું કે તેમને ત્યારે ખબર પડી બ્રેસ્ટ આયરનિંગ સામાન્ય બાબત નથી, જ્યારે તેમણે યૂકેની...\n\ntl;dr:

બ્રેસ્ટ આયરનિંગ... જેનું નામ સાંભળીને જ રુંવાટા ઊભા થઈ જાય તેવી વસ્તુનો સામનો દુનિયાના કેટલાંક ખુણામાં નાની નાની છોકરીઓ કરી રહી છે.


પુરુષોને થતું બ્રેસ્ટ-ક‌ૅન્સર : 'મેં મારા સ્તનને કાપી નાખવાની કોશિશ કરી હતી'\nબીબીસી રેડિયો ફાઇવ લાઇવના કાર્યક્રમમાં મહિલાઓના બ્રેસ્ટ-કૅન્સર વિશેની ચર્ચા વખતે બર્મિંગમમાં રહેતા 56 વર્ષના પિટર જોડાયા હતા. કૅન્સર પછી બ્રેસ્ટ કઢાવી નાખવાનું પસંદ કરનારી સ્ત્રીઓ વિશેની ચર્ચા કાર્યક્રમમાં થઈ હતી.

પિટરને પણ બ્રેસ્ટ-કૅન્સર થયું છે તેનું નિદાન થયું હતું. તે પછી કેવી વિમાસણમાંથી તેઓ પસાર થયા હતા તે તેમના જ શબ્દોમાં અહીં રજૂ કરીએ છીએ.

તેમના જીવનસાથી લૉરેનને પણ બ્રેસ્ટ-કૅન્સર થયું હતું. બંનેએ કઈ રીતે તેનો સામનો કર્યો તે તેમના જ શબ્દોમાં.

મને બ્રેસ્ટ-કૅન્સર થયું ત્યારે હું એવી દુનિયામાં જતો રહ્યો, જેનો હિસ્સો હું હતો જ નહીં. મારા જીવનસાથી લૉરેનને વર્ષ 2006માં બ્રેસ્ટ-કૅન્સર થયું હતું.

તેથી મને થોડો અંદાજ હતો કે કૅન્સર થયું હોય, ત્યારે સ્ત્રીઓની હાલત શું થતી હોય છે. લૉરેને લમ્પેક્ટમી (lumpectomy) કરાવી હતી. પરંતુ બાદમાં સમગ્ર બ્રેસ્ટને દૂર કરવું પડ્યું હતું.

2013માં મેં જોયું કે મારી નિપલની નીચે ગાંઠ જેવું છે, પણ ત્યારે મને એવું નહોતું લાગ્યું કે બ્રેસ્ટ કૅન્સર થયું હશે.

જો લોરેને કહ્યું ના હોત તો હું ડૉક્ટર પાસે ગયો જ ના હોત. મને આખી વાત જરાક અજુગતી લાગી હતી.

ડૉક્ટરે તરત જ મને હૉસ્પિટલ મોકલી આપ્યો હતો અને બાયોપ્સી કર્યા પછી નિદાન થઈ ગયું કે બ્રેસ્ટ-કૅન્સર જ છે.

મને બહુ આઘાત લાગ્યો હતો. મને કલ્પના જ નહોતી કે પુરુષોને પણ બ્રેસ્ટ-કૅન્સર થાય.

યુકેમાં દર વર્ષે લગભગ 390 પુરુષોને બ્રેસ્ટ-કૅન્સરનું નિદાન થાય છે. તેની સામે વર્ષે 55,000 મહિલાઓમાં તેનું નિદાન થાય છે. પુરુષ તરીકે મને લાગ્યું કે હું સાવ એકાકી છું.

હું એમ.આર.આઈ. (Magnetic resonance imaging) સ્કૅન માટે જાઉં ત્યાં પણ બોર્ડ માર્યું હોય કે "માત્ર મહિલાઓ માટે".

મને જે મૉડલ આપવામાં આવ્યું હતું તે પણ મહિલાઓ માટેનું જ મૉડલ હતું. એવી કોઈ વસ્તુ નહોતી કે મને લાગે કે મારા જેવા પુરુષ માટે છે. મને એવું લાગ્યું કે હું કૅન્સરની ફૂટનોટ જેવો છું.

તમે કોઈને કહો કે મને બ્રેસ્ટ-કૅન્સર થયું છે ત્યારે તેઓ અચંબામાં પડીને, આઘાતમાં સરી જાય. તેના કારણે તમારી સ્થિતિ વધારે કપરી થાય, કેમ કે તમને લાગે કે તમે કંઈક વિચિત્ર છો.

લોકો મને કહેતાં : 'સ્ત્રીઓને થાય એટલું ખરાબ તે નહીં હોય'. હું વિચારતો 'અરે, એવું જ છે. કૅન્સર આખરે કૅન્સર છે.'

મારે પણ ઑપરેશન્સ કરાવવાં પડ્યાં હતાં. મારે સારવાર લેવી પડી હતી. લોકો કહેતા કે મસ્ટેક્ટમી (mastectomy) કર્યા પછી  'સ્ત્રીને...\n\ntl;dr:

બ્રેસ્ટ કૅન્સર એવી બીમારી છે જેનાથી સૌથી વધુ પરેશાન હોય છે સ્ત્રી, પરંતુ પુરુષને પણ સ્તનનું કૅન્સર થઈ શકે છે. પિટર બેગનેલને બ્રેસ્ટ-કૅન્સર જ થયું હતું.


પુલવામા : CRPF પર હુમલાથી ચર્ચામાં આવેલો આ જિલ્લો 'કાશ્મીરના આણંદ' તરીકે ઓળખાય છે\nછેલ્લા કેટલાંક વર્ષોથી અશાંત ગણાતો આ વિસ્તાર કાયમથી આવો નહોતો, પણ આ વિસ્તારની ગણતરી કાશ્મીરના એક ખૂબ જ સુંદર મેદાની જિલ્લા તરીકે થાય છે.

દક્ષિણ કાશ્મીરનો પુલવામા જિલ્લો ઉત્તરમાં શ્રીનગર, બડગામ, પશ્ચિમમાં પુંછ અને દક્ષિણ-પૂર્વમાં અનંતનાગથી ઘેરાયેલો છે.

અનંતનાગ જિલ્લામાંથી જ પુલવામા, શોપિયાં અને ત્રાલ તાલુકાને 1979માં અલગ કરીને આ જિલ્લાની રચના કરવામાં આવી અને તેને પુલવામા, પંપોર, અવંતિપોરા અને ત્રાલ એમ ચાર તાલુકાઓમાં વહેચવામાં આવ્યો છે.

2007માં જિલ્લાને શોપિયાં અને પુલવામા બે ભાગોમાં વહેચી દેવામાં આવ્યો હતો. હવે અહીં આઠ તાલુકા પુલવામા, ત્રાલ, અવંતિપોરા, પંપોર, રાજપોરા, શાહૂરા, કાકપોરા અને અરિપલ છે.

શ્રીનગરના ડલગેટથી ફક્ત 28 કિલોમિટર દૂર 951 વર્ગ કિલોમિટરમાં ફેલાયેલા પુલવામાની વસતિ 2011ની ગણતરી અનુસાર લગભગ 5.70 લાખ છે.

અહીં વસતિ ગીચતા ઘનત્વ 598 પ્રતિ કિલોમિટર છે અને વસતીની દૃષ્ટિએ દેશના 640 જિલ્લાઓમાં તેનું સ્થાન 535મુ છે.

જિલ્લામાં પુરુષ-મહિલાનો સરેરાશ દર 1000 સામે 913 છે.

અહીં 85.65 ટકા શહેરી અને 14.35 ટકા ગ્રામીણ વસતી છે. જિલ્લાના 65.41 ટકા પુરુષ અને 53.81 ટકા મહિલાઓ સાક્ષર છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પ્રકૃતિની અનુપમ ભેટ

પુલવામાના જળવાયુમાં મોટી સંખ્યામાં ઝરણા અને પ્રાકૃતિક દૃશ્યોની ભરમાર છે.

અહીં તસર અને માર્સાર સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ તળાવોમાંથી છે. શહેરથી લગભગ 39 કિલોમિટર દૂર અહરબિલ ઝરણાની સુંદરતાને જોતા જ દંગ થઈ જવાય એવી છે.

અહીંની અર્થવ્યવસ્થા મુખ્યતઃ ખેતી પર નિર્ભર છે. અહીં ચોખા અને કેસરની ખેતી થાય છે.

પુલવામા જિલ્લો આખી દુનિયામાં કેસરના ઉત્પાદન માટે પ્રસિદ્ધ છે. કેસર અહીં પુલવામા, પંપોર, કાકાપોરા તાલુકાઓમાં ઉગાડવામાં આવે છે.

કાશ્મીરનું આણંદ પુલવામા

જિલ્લાના સંપૂર્ણ ઘરેલુ ઉત્પાદન (જીડીપી) માં ધાન, ઑઇલ સીડ, કેસર અને દૂધ જેવા કૃષિ ઉત્પાદનોનું મુખ્ય યોગદાન છે.

ફળોની બાબતમાં આ જિલ્લો સફરજન, બદામ, અખરોટ અને ચેરીની ખેતીમાં લાગેલો છે. અહીંની 70 ટકા ખેડૂતો આ ઉત્પાદનોની ખેતી કરે છે. બાકી 30 ટકા ખેડૂતો અન્ય ઉત્પાદનોની ખેતી કરે છે.

આ સિવાય પશુપાલન પણ છે. દૂધના ઉત્પાદનની બાબતે પુલવામા 'કાશ્મીરના આણંદ'ના નામથી પ્રસિદ્ધ છે.

પુલવામા વિશેષ પ્રકારે રાજા અવંતિવર્મન અને લાલ્તા દિત્ય દ્વારા રચિત પુરાતાત્વિક સ્મારકો માટે જાણીતું છે.

અવંતિપોરા શહેર બસ્તરવાન અથવા વાસ્તુરવાન પહાડની તળેટીમાં સ્થિત...\n\ntl;dr:

કાશ્મીરમાં CRPFના કાફલા પર ગુરુવારે થયેલા કટ્ટરવાદી હુમલા પછી પુલવામા એક વાર ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં રહ્યું. દક્ષિણ કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લામાં પાછલા ઘણાં વર્ષોથી ઉગ્રવાદી ગતિવિધિઓ થતી રહી છે પણ આ સિવાય પણ એની અલગ ઓળખ છે જેને સીધી રીતે ગુજરાત સાથે લેવાદેવા છે.


પુલવામા : સેનાને છૂટો દોર આપવાનો અર્થ ખરેખર શું થાય છે?\nજેમાં 40થી વધારે જવાન શહીદ થયા તે પુલવામા હુમલાની જવાબદારી ઉગ્રપંથી સંગઠન જૈશ-એ-મોહમ્મદે લીધી છે.

આ સંગઠન પાકિસ્તાનની ધરતી ઉપરથી પોતાની ગતિવિધિઓનું સંચાલન કરે છે.

આ સ્થિતિમાં કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારે પાકિસ્તાનને આપેલો મોસ્ટ ફેવર્ડ નેશનનો દરજ્જો પરત ખેંચી લીધો છે.

સૈન્ય દળો અને સામાન્ય જનતાની ભાવનાઓની જાણકારી હોવાની વાત કરતા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે બિહારની એક રેલીમાં કહ્યું:

"મને દેશવાસીઓના હૃદયમાં કેટલી આગ છે તેનો અંદાજ છે. જે આગ તમારા હૃદયમાં છે, તે જ આગ મારા હૃદયમાં પણ છે."

આ અગાઉ એક રેલીમાં મોદીએ કહ્યું, "ગુસ્સાને દેશ સમજે છે. એટલે સુરક્ષા દળોને છૂટો દોર આપી દેવામાં આવી છે."

જોકે,  યુદ્ધ નીતિ વિષયક બાબતોના નિષ્ણાતોનો મત એવો છે કે આવા નિવેદનોના આધારે એવું માનવું યોગ્ય નહીં રહે કે આગળનો વિકલ્પ યુદ્ધ છે.

બીબીસી હિન્દી રેડિયોના સાપ્તાહિક કાર્યક્રમમાં ઇન્ડિયા બોલમાં સામેલ થયેલા લેફ્ટનન્ટ જનરલ શંકર પ્રસાદે કહ્યું કે આ વખતે 'રણનીતિયુક્ત જવાબ'ની વાત થઈ રહી છે.

તેમણે કહ્યું, "જ્યારે સૈન્યને છૂટ આપી દેવામાં આવે છે તો એ યુદ્ધ સ્તરે હોય છે. સેના એ કરે છે અને આગળ પણ કરતી રહેશે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'આધુનિકીકરણની બાબતમાં સેના પાછળ રહી ગઈ'

પુલવામા હુમલા બાદ થઈ રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો દરમિયાન પાકિસ્તાનને 'પાઠ ભણાવવા'ની માંગ પણ કરવામાં આવી રહી છે.

ટીવી ચેનલોમાં પણ ઘણી ચર્ચાઓ દરમિયાન યુદ્ધોન્માદ ઊભો કરવાનો પ્રયત્ન દેખાય છે.

પરંતુ, 1971માં પાકિસ્તાનની વિરુદ્ધ થયેલા યુદ્ધમાં ભાગ લઈ ચૂકેલા ભૂતપૂર્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ શંકર પ્રસાદ ચેતવે છે કે હવે લડાઈ સહેલી નથી.

તેમણે કહ્યું, "આ વાતને બરાબર ધ્યાનથી સમજવી જોઈએ કે પાકિસ્તાન પાસે પણ આર્મી છે. પાકિસ્તાનની સેના એવી નબળી નથી."

"આપણે તેમને 1971માં હરાવીને તેના 90 હજાર સૈનિકોને બંદી પણ બનાવ્યા હતાં. પરંતુ પાકિસ્તાન પાસે યુદ્ધ વિમાનોના 25 સ્ક્વૉર્ડન છે."

"આપણી પાસે ફક્ત બે ચાર સ્ક્વૉર્ડન વધુ છે, એટલે કે ભરોસાપાત્ર સુરક્ષાતંત્ર નથી."

તેઓ કહે છે કે બે દશકાથી વધુ સમય દરમિયાન રણનીતિની ખામીઓ અને રાજકીય વિવાદોને લીધે આધુનિકીકરણની બાબતે સેના પાછળ રહી ગઈ છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

ભૂતપૂર્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ શંકર પ્રસાદ કહે છે, દુ:ખની વાત એ છે કે પાછલાં 20-25 વર્ષથી સૈન્ય દળોના આધુનિકીકરણનું કામ પાછળ રહી ગયું છે.

તેમનો મત છે કે જો આગળ પણ સેનાના...\n\ntl;dr:

ભારત શાસિત કાશ્મીરના પુલવામામાં ગુરુવારે સીઆરપીએફના કાફલા ઉપર થયેલા હુમલા પછી દેશભરમાં વિરોધ પ્રદર્શનનો દોર શરૂ થયો છે. કેન્દ્ર સરકાર પાસે માગ કરવામાં આવી રહી છે કે તે દોષીઓને 'કડક' જવાબ આપે.


પુલવામા CRPF હુમલો : 'કાશ્મીરમાં કોઈ મા પોતાના દીકરાના હાથમાં બંદૂક નથી આપતી'\nફિરદૌસા બાનુ પોતાના દિકરાની તસવીર દેખાડતાં

કુલગામના ખુદવાનીમાં પરંપરાગત કાશ્મીરી પરિવેશમાં પોતાના ત્રણ માળના ઘરની સામે બેઠેલાં ફિરદૌસા બાનુ પાસે હવે માત્ર ઉમરની યાદો અને સપનાં સિવાય કશું જ નથી.

પુલવામા હુમલા બાદ સૈન્યના વરિષ્ઠ અધિકારી- લેફ્ટનન્ટ જનરલ કે.જે.એસ ઢિલ્લને કાશ્મીરી માતાઓને કહ્યું હતું કે જેમના સંતાનોએ બંદૂક ઉઠાવી લીધી છે, તેમને સમજાવીને આત્મસમપર્ફણ કરાવાય, નહીં તો તેઓ માર્યા જશે.

કે.જે.એસ. ઢિલ્લને કહ્યું હતું, "જે બદૂક ઉપાડશે એ માર્યા જશે."

ઢિલ્લને તો આ વાત કરી દીધી પણ કાશ્મીરી માતાઓની પોતાની પણ અલગ કહાણી છે.

ફિરદૌસા બાનુના પુત્ર ઉમર વાનીનું મૃત્યુ 2018ના અનંતનાગ બહરામસાબ વિસ્તારમાં ભારતીય સેના સાથેની અથડામણમાં થયું હતું.

હથિયાર ઉપાડવાના માત્ર ત્રણ મહિનાની અંદર જ  ઉમર વાનીનું મૃત્યુ થયું. એ વખતે તે માત્ર 21 વર્ષનો હતો. અથડામણ વખતે તેની સાથે તેના બે મિત્રો પણ હાજર હતા.

ફિરદૌસા બાનુ જણાવે છે કે ઉમરે આ નિર્ણય કદાચ જેલમાંથી પરત ફર્યા બાદ લીધો હતો.

તેઓ કહે છે, "તેને વારંવાર હેરાન કરાયો હતો. પકડીને જમ્મૂની કોટબિલાવલ જેલમાં ધકેલી દેવાયો હતો."

"એ બહાર તો આવી ગયો પણ એને વારંવાર કૅમ્પમાં કહેણ મોકલાતું હતું. એને કૅમ્પમાં બોલાવવો સહજ વાત થઈ હતી."

"સુરક્ષા દળોએ જો એને પજવ્યો ના હોત બંદૂક ઉપાડવા એ ક્યારેય મજબૂર ના થયો હોત. વારંવાર ત્રાસ આપવાના કારણે જ તેણે કટ્ટરપંથનો માર્ગ અપનાવી લીધો."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભારતીય સૈન્યએ આ પ્રકારના આક્ષેપોનો વારંવાર નકારી કાઢ્યા છે.

સૈન્યનું કહેવું છે કે કોઈ પણ પ્રકારનું અભિયાન હાથ ધરતી વખતે એ વાતનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવે છે કે કોઈ નિર્દોષ વ્યક્તિને પોતાનો જીવ ના ગુમાવવો પડે.

જોકે, કાશ્મીરી નેતાઓ, ભાગલાવાદીઓ, માનવાધિકાર સંસ્થાઓ અને લોકો તરફથી આ પ્રકારના આરોપ સતત કરાતા જ રહ્યા છે.

ફિરદૌસા બાનુનું કહેવું છે, "કાશ્મીરના યુવાનોને એટલા લાચાર કરવામાં આવી રહ્યા છે કે તેઓ કટ્ટરપંથે ચાલી નીકળવા મજબૂર થઈ જાય છે."

તેઓ ઉમેરે છે આ વધા વચ્ચે એક દિવસ એ ઘરેથી નીકળ્યો તે નીકળ્યો. આઠ દિવસ બાદ તે પરત ફર્યો તો ખ્યાલ આવ્યો કે તે કોઈ અલગ રસ્તે ચાલી નીકળ્યો છે.

મેં એમને પૂછ્યું કે શું આજે એમનો દીકરો જીવતો હોત તો તેઓ તેને આ રસ્તો છોડી દેવાનું કહેત?

જવાબમાં તેમણે કહ્યું એમણે ચોક્કસથી ઉમરને એ રસ્તો છોડી દેવા કહ્યું હોત. જોકે, તેઓ એવું પણ કહે છે કે તેને બહુ જ આઘાત...\n\ntl;dr:

"કોઈ મા પોતાના દીકરાને બંદૂક નથી આપતી."

"જ્યારે અમારા દીકરા બંદૂક ઉપાડે ત્યારે કુટુંબને જાણ નથી કરતા.'

'તેઓ કદાચ એ વખતે માબાપ વિશે વિચારતા પણ નથી'


પુલવામા CRPF હુમલો : કાશ્મીરના ભાગલાવાદી નેતાઓની સુરક્ષા પરત ખેંચી\nમીરવાઇઝ ઉમર ફારુક

ઉલ્લેખનીય છે કે પુલવામા જિલ્લામાં CRPFના જવાનો પર થયેલા આત્મઘાતી હુમલામાં 40 જવાનોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

જે ભાગલાવાદીઓની સુરક્ષા પરત લેવામાં આવી છે તેમાં મીરવાઇઝ ઉમર ફારુક, અલ્દુલ ગની બટ, બિલાલ લોન, હાશિમ કુરૈશી અને શબીર શાહનો સમાવેશ થાય છે. આ યાદીમાં સૈયદ અલી શાહ ગિલાનીનો સમાવેશ થતો નથી.

સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈએ સુરક્ષા અધિકારીઓના હવાલાથી કહ્યું છે કે સરકાર કોઈ પણ ભાગલાવાદી નેતાઓને સુરક્ષા આપવામાં આવશે નહીં.

રવિવારની સાંજ સુધીમાં આ નેતાઓની સુરક્ષા હટાવી લેવામાં આવશે.

કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી રાજનાથ સિંહે શનિવારના રોજ એક ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક કર્યા બાદ આ નિર્ણય લીધો હતો.

આ બેઠકમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલ, ગૃહસચિવ રાજીવ ગઉબા અને ઇન્ટેલિજન્સ બ્યૂરોના નિદેશક રાજીવ જૈન હાજર હતા.

આ બેઠકમાં જમ્મુ-કાશ્મીરની સુરક્ષા અને પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ પગલાં લેવાં અંગે ચર્ચા થઈ હતી.

રાજનાથ સિંહે આપ્યા હતા સંકેત

શુક્રવારના રોજ શ્રીનગર ખાતે પત્રકાર પરિષદમાં રાજનાથ સિંહે કહ્યું હતું કે જેઓ પાકિસ્તાન અને આઈએસઆઈ પાસેથી ફંડ લે છે તેમને મળેલી સરકારી સુરક્ષાની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.

રાજનાથ સિંહે કહ્યું હતું કે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં અમુક એવાં તત્ત્વો છે જેમનો સંબંધ ઉગ્રવાદી સંગઠનો સાથે છે.

જમ્મુ-કાશ્મીર સરકારના ગૃહસચિવે ભાગલાવાદી નેતાઓની સુરક્ષાની સમીક્ષા કરી હતી, જેમાં મોટાભાગના નેતાઓને રાજ્ય પોલીસની સુરક્ષા મળેલી છે.

હુર્રિયત નેતાઓમાં મીરવાઇઝ ઉમર ફારુક, અબ્દુલ ગની બટ અને મૌલાના અબ્બાસ અંસારીને રાજ્ય પોલીસની સુરક્ષા મળેલી છે.

ભાગલાવાદી નેતાઓએ કાશ્મીર સમસ્યાના ઉકેલમાં થઈ રહેલા વિલંબને આ હુમલાનું કારણ ગણાવ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લામાં થયેલા આત્મઘાતી હુમલા બાદ સરકારે પાંચ ભાગલાવાદી નેતાઓની સુરક્ષા પરત ખેંચી લીધી છે.


પુલવામા CRPF હુમલો : કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓ અંગેનું જાવડેકરનું નિવેદન આ રીતે છે હકીકતોથી દૂર વેગળું\nહાલ જ દિલ્હીમાં થયેલી એક પ્રેસ કૉનફરન્સમાં જાવડેકરે કહ્યું, "કેટલાક લોકો મુદ્દો બનાવવા માગે છે કે કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓ પર હુમલા થઈ રહ્યાં છે, પણ એવું નથી. હું એ સ્પષ્ટ કરવા માગું છું કે હું દરેક સંસ્થાઓનાં સંપર્કમાં છું અને આવી ઘટનાઓ ઘટી નથી."

કેન્દ્રીય મંત્રીના આ નિવેદન પર કાશ્મીરના સ્થાનિક લોકોએ વાંધો ઉઠાવ્યો છે અને સોશિયલ મીડિયા પર તેની ચર્ચા થઈ રહી છે.

'ઑપરેશન ડિજિટલ બોર્ડ'ના લૉન્ચ દરમિયાન આશરે વીસ મિનિટ સુધી ચાલેલી પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં પ્રકાશ જાવડેકરે આ નિવેદન આપ્યું હતું.

તેમણે કહ્યું, "પુલવામાની ઘટનાની દેશમાં જબરદસ્ત પ્રતિક્રિયા જોવા મળી રહી છે. જે રીતે આતંકી હુમલો થયો છે, તેના વિરુદ્ધ લોકોમાં ગુસ્સો છે."

14 ફેબ્રુઆરીના રોજ ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના પુલવામામાં થયેલા ઉગ્રવાદી હુમલામાં CRPFના 40 કરતાં વધારે જવાનોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

આ ઘટના બાદ દેશમાં આક્રોશ જોવા મળ્યો. દેશમાં ઘણી જગ્યાએ કૅન્ડલ રેલીઓ યોજાઈ તો કેટલીક જગ્યાઓથી ઉગ્ર પ્રદર્શનના સમાચાર મળ્યા.

પરંતુ આ બધાની વચ્ચે કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓને ધમકાવવા અને કાશ્મીરી લોકો પર હુમલો થયો હોવાના સમાચાર પણ સામે આવ્યા કે જે કેન્દ્રીય મંત્રી જાવડેકરના નિવેદન પર સવાલ ઉઠાવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'રોષે ભરાયેલી ભીડનું દબાણ'

કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓ સાથે મુલાકાત કરતાં ઉત્તરાખંડનાં પોલીસ અધિકારી

પુલવામા હુમલા બાદ ઘણી જગ્યાઓથી સમાચાર મળ્યા જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે કાશ્મીરી મૂળના વિદ્યાર્થીઓ સાથે કથિત રૂપે ગેરવર્તણૂંક કરવામાં આવી છે.

તેમાં સૌથી વધારે ચર્ચિત રહ્યો ઉત્તરાખંડના દેહરાદૂનનો મામલો જ્યાં બે કૉલેજોએ નિવેદન જાહેર કરી કહ્યું કે તેઓ આગામી સત્રથી કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓને દાખલો નહીં આપે.

બીબીસી સાથે વાત કરતા દેહરાદૂનની બાબા ફરીદ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ટેકનૉલૉજીના પ્રાધ્યાપક ડૉક્ટર અસલમ સિદ્દકીએ કહ્યું, " જેમાં કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓને આગામી સત્રથી દાખલો ન આપવાની વાત છે એ નિવેદન અમારે રોષે ભરાયેલી ભીડના દબાણમાં આવીને જાહેર કરવું પડ્યું ."

દેહરાદૂનની જ અલ્પાઇન કૉલેજ ઑફ મેનેજમેન્ટ એન્ડ ટેકનૉલૉજીએ પણ આ પ્રકારની નોટિસ જાહેર કરી છે.

અલ્પાઇન કૉલેજના ડાયરેક્ટર એસ કે ચૌહાણે બીબીસીને જણાવ્યું, "અમારી કૉલેજમાં આશરે 250 વિદ્યાર્થીઓ છે. તેમાંથી એક વિદ્યાર્થિનીએ પુલવામા હુમલા પર એક સંવેદનશીલ ટ્વીટ કર્યું હતું."

"ત્યારબાદ સેંકડોની સંખ્યામાં રાજકારણમાં સક્રિય...\n\ntl;dr:

કેન્દ્રીય માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકરે પુલવામામાં સીઆરપીએફના કાફલા પર આત્મઘાતી ઉગ્રવાદી હુમલા બાદ ભારતમાં કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓ સાથે ગેરવર્તણૂંકની કોઈ પણ ઘટનાને માનવાથી ઇનકાર કરી દીધો છે.


પુલવામા CRPF હુમલો : મસૂદ અઝહરનો બચાવ કરીને આ રીતે ચીન એક કાંકરે બે પંખીઓ મારે છે\nજૈશ-એ-મોહમ્મદ પાકિસ્તાનનો એક કટ્ટરપંથી સમૂહ છે અને મસૂદ અઝહર એનો આગેવાન છે. ભારત ઇચ્છે છે કે મસૂદ અઝહરને આંતરરાષ્ટ્રીય કટ્ટરવાદી જાહેર કરવામાં આવે.

આ માટે ભારત સુરક્ષા પરિષદમાં આ મુદ્દો રજુ કરતો રહ્યો છે, પરંતુ દરેક વખતે ચીને ભારતના પ્રસ્તાવ ઉપર વીટોનો ઉપયોગ કર્યો છે. ચીન આવું શા માટે કરે છે?

આ સવાલ ઉપર ભારતના ભૂતપૂર્વ રાજનાયક વિવેક કાટજૂ કહે છે, "ચીન પાકિસ્તાની સેનાને મસૂદ અઝહરના મુદ્દે ટેકો આપે છે.

મસૂદ અઝહર પાકિસ્તાની સેનાનો એક વર્ચુઅલ ભાગ છે. મસૂદ અઝહર,  જૈશ-એ-મોહમ્મદ, લશ્કર-એ-તૈયબા અને હાફિઝ સઈદ પાકિસ્તાનની વિદેશ નીતિ અને કૂટનીતિને આગળ વધારવામાં મદદ કરે છે."

વિવેક કાટજૂ કહે છે, "મને લાગે છે કે પાકિસ્તાની સેનાએ ચીનને વિનંતી કરી છે કે તમે મસૂદ અઝહરને યૂએન અંતર્ગત કટ્ટરવાદી જાહેર ના થવા દે. જ્યારે જૈશ-એ-મોહમ્મદ કટ્ટરવાદી સંગઠન જાહેર થઈ ચૂક્યું છે."

"પરંતુ મસૂદ અઝહર તરફ પાકિસ્તાની સેનાનો વિશેષ લગાવ છે અને આ જ લગાવને કારણે તેમણે ચીનને ફોસલાવી રાખ્યો છે કે તે મસૂદ અઝહરને ટેકો આપતો રહે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ચીન અને પાકિસ્તાનની જૂની મિત્રતા

ઇસ્લામાબાદમાં બીબીસી સંવાદદાતા આસિફ ફારૂકી કહે છે, "ચીન સાથે પાકિસ્તાનની દોસ્તી હિમાલયથી ઉંચી, સમુદ્ર કરતા ઊંડી, અને મધથી મીઠી છે. છેલ્લા ચાર-પાંચ દશકાથી અમે એ સંભાળતા આવ્યા છીએ. પાકિસ્તાનમાં બહુ અનિશ્ચિતતા રહી છે, પરંતુ આ દોસ્તીનો દસ્તૂર ચાલુ છે."

"છેલ્લા ત્રણ-ચાર વર્ષમાં આમાં નવા પ્રાણ પુરાયા છે. ચીને પાકિસ્તાનમાં જોર-શોરથી રોકાણો કર્યા છે. પાકિસ્તાનમાં રાજનીતિ, સેના અને સામાન્ય લોકોમાં બહુ જ મુશ્કેલીથી કોઈ એવું મળશે જે ચીનની વિરુદ્ધ કંઇક કહે."

જો કે, પાકિસ્તાનમાં એક એવા બુદ્ધિજીવી વર્ગ પણ છે જે પાકિસ્તાનમાં ચીનની એક હદ કરતા વધુ દખલને યોગ્ય નથી માનતા અને કહે છે કે દોસ્તી રાખવી જોઈએ પરંતુ 'લિમિટ'માં રાખવી જોઈએ.

બેઈજિંગમાં સ્થિત વરિષ્ઠ પત્રકાર સૈબલ દાસગુપ્તા માને છે કે ચીન પાકિસ્તાનનો સાથ શા માટે આપે છે, આને સમજવા માટે આપણે એ વાતોથી દૂર જવું પડશે જેને સંભાળવા-સમજવાની આપણી આદત પડી ગઈ છે.

સૈબલ દાસગુપ્તા કહે છે, "જેમ ભારતમાં એમ કહેવાય છે કે ચીન, પાકિસ્તાનનો ઉપયોગ ભારત વિરુદ્ધ કરી રહ્યો છે. એ વાત એક હદ સુધી સાચી છે. આવું કરીને ભારતને આર્થિક મહાશક્તિ બનવાથી અટકાવી શકાય છે. પરંતુ ચીન અને પાકિસ્તાનના સંબંધો આજના નથી."

"1950ના દશકામાં કારાકોરમ દર્રાને કોઈ પણ...\n\ntl;dr:

આ વર્ષે 14 ફેબ્રુઆરીએ પુલવામાંમાં સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ(સીઆરપીએફ)ના કાફલા ઉપર જૈશ-એ-મોહમ્મદના આત્મઘાતી હુમલા પછી મસૂદ અઝહરનું નામ એક વાર ફરીથી સમાચારના મથાળાઓમાં આવ્યું છે અને ફરી એક વાર આ મામલે ચીન પર સહુની નજર અટકે છે.


પુલવામા અને બાલાકોટની ઘટનાઓ બાદ ભારત પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોનું ભવિષ્ય શું?\nતેના એક દિવસ પછી એટલે કે 27 ફેબ્રુઆરીએ પાકિસ્તાને પોતાના યુદ્ધ વિમાન ભારતીય સીમાની અંદર મોકલ્યા.

ભારતીય વાયુસેનાએ પોતાના મિગ-21 બાઇસન અને સુખોઈ વિમાનોની મદદથી તેમને પોતાની સીમા બહાર હાંકી કાઢવાના પ્રયત્ન કર્યા.

આ દરમિયાન ભારતનું એક મિગ-21 બાઇસન સીમા પાર પાકિસ્તાનની સેનાના નિશાના પર આવી ગયું અને ત્યાર બાદ ભારતીય વાયુ સેનાના પાઇલટ વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્થમાનને પાકિસ્તાની સેનાએ પકડી લીધા.

પછી એ જ દિવસે બંને દેશોનું વાક્યુદ્ધ શરૂ થયુ, જેમાં બંને તરફથી દાવા કરવામાં આવ્યા.

પછીના દિવસે એટલે કે ગુરુવારે પાકિસ્તાને અભિનંદનને ભારતને પરત કરવાની જાહેરાત કરી અને શુક્રવારે સાંજે મુક્ત પણ કરી દીધા.

આ પહેલાં ગુરૂવારે સાંજે જ ભારતની ત્રણે સેનાઓના વડાની સંયુક્ત પ્રેસ કૉન્ફરન્સ થઈ.

જેમાં ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં સેનાના કૅમ્પ પર હુમલા માટે પાકિસ્તાને એફ-16 યુદ્ધ વિમાનનો .ઉપયોગ કર્યો હોવાના પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા.

જોકે, બંને દેશો વચ્ચેના આ તણાવની સ્થિતિ દરમિયાન કેટલા વિમાન ક્ષતિગ્રસ્ત થયા અને કેટલા પાઇલટ પાકિસ્તાનના કબજામાં છે, એ મુદ્દે ઘણા કલાકો સુધી અસમંજસની સ્થિતિ રહી.

છેલ્લા ત્રણ દિવસોમાં બંને દેશો વચ્ચે ઊભી થયેલી આ સ્થિતિને કઈ રીતે જોવી, એ અંગે બીબીસી સંવાદદાતા વંદનાએ પાકિસ્તાનમાં રહેલા વરિષ્ઠ પત્રકાર હારૂન રાશીદ સાથે વાત કરી.

હારૂને આ વાતચીતમાં શું કહ્યું વાંચો.

આંતરરાષ્ટ્રીય કૂટનીતિની ભૂમિકા હતી?

પાકિસ્તાન પહેલા દિવસથી જ કહે છે કે તે લડાઈને હવે આગલ વધારવા ઇચ્છતું નથી.

વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનનું નિવેદન પાકિસ્તાનના ભારત સાથે સામાન્ય સંબંધ કરવાના અને તણાવની સ્થિતિ ઓછી કરીને વધુ ખરાબ ન થવા દેવાની દિશામાં આપવામાં આવ્યું છે.

ઇમરાન ખાને કી દેશનું નામ ન લીધું કે ન એ જણાવ્યું કે પાઇલટને મુક્ત કરવા માટે તેમના પર કોઈ દેશનું દબાણ હતું.

પરંતુ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું, અમે તણાવ ઓછો કરવાની દિશામાં હકારાત્મક સંકેત જોઈ રહ્યા છીએ.

પછી સાઉદી અરબના વિદેશ પ્રધાન અચાનક ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાનનો સંદેશ લઈને પાકિસ્તાન પહોચવું-એ દર્શાવે છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે હાલની સ્થિતિમાં તણાવ ઓછો કરવામાં આંતરરાષ્ટ્રિય ભૂમિકા પણ છે.

ઇમરાન ખાનનુંવલણ

સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા લોકો ભારત મુદ્દે ઇમરાન ખાનના વલણના વખાણ કરી રહ્યા છે.

આ દરમિયાન તેમણે પતાને એક રાજનેતા સાબિત કરવાના પ્રયત્ન કર્યા છે.

તેમના પર હાલ...\n\ntl;dr:

પુલવામામાં થયેલા ઉગ્રવાદી હુમલા બાદ 26 ફેબ્રુઆરીએ ભારતે પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં જૈશ-એ-મોહમ્મદના ઠેકાણા બરબાદ કર્યા હોવાનો દાવો કર્યો હતો.


પુલવામા મામલે પાકિસ્તાનનો જવાબ: 'ભારતે સૂચવેલાં 22 સ્થાનોએ કોઈ આતંકવાદી કૅમ્પ નથી'\n'ધ ઇંડિયન એક્સ્પ્રેસ'માં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે પુલવામા હુમલામાં જૈશ-એ-મોહમ્મદની સંડોવણી અંગે ભારતે સુપરત કરેલા ડોઝિયરના જવાબમાં પાકિસ્તાને પ્રથમ વખત સત્તાવાર રીતે તપાસનાં તારણો આપ્યાં છે.

પાકિસ્તાને એવું પણ કહ્યું છે કે તેમની ઇન્વેસ્ટિગેટિવ એજન્સી દ્વારા જે 54 લોકોની અટકાયત કરાઈ હતી, તે 54 લોકો અને પુલવામા હુમલા વચ્ચે કોઈ કડી મળતી નથી.

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે કહ્યું, "ભારત પાકિસ્તાનના જવાબથી નિરાશ છે, અફસોસની વાત છે કે પાકિસ્તાન હજી પણ ઇનકાર કરી રહ્યું છે અને પુલવામા હુમલાને આતંકવાદી હુમલો માનવા પણ તૈયાર નથી."

"પરંતુ આ વાતથી અમને કોઈ જ આશ્ચર્ય થયું નથી, પાકિસ્તાનનું આ જ વલણ રહ્યું છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આજે બ્રેક્સિટ પર બ્રિટિશ સાંસદો મહત્ત્વનો મત આપશે

શુક્રવારે બ્રેક્સિટ મુદ્દે બ્રિટનાન સાંસદો ફરી એક વખત મત આપશે. જોકે, આ મતદાન માત્ર યુરોપિયન સંઘ સાથે થયેલી સમજૂતી મુદ્દે જ હશે.

બ્રિટનના સાંસદો શુક્રવારે આયરલૅન્ડ સીમા પરની સમજૂતી એટલે કે આઇરીશ બૅકસ્ટોપ, યુરોપિયન સંઘ અને બ્રિટનના અલગ થવાથી પૈસાની લેવડ-દેવડ મુદ્દે મત આપશે. આ બીલને 'તલાક બિલ' કહેવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં નાગરિકોના અધિકારો માટે મત આપશે.

29 માર્ચના રોજ બ્રિટન સરકારે કલમ 50 લાગુ કરી હતી, જેના અનુસાર બે વર્ષ પછી બ્રેક્સિટ લાગુ થવું જોઈએ.

બ્રિટનમાં હાઉસ ઑફ કૉમન્સનાં નેતા એન્ડ્રિયા લીડસમે કહ્યું કે, કલમ 50ની તારીખ આગળ વધારીને 22 મે કરવા માટે 29 માર્ચની રાત્રે 11 વાગ્યા પહેલાં એ સમજૂતીને રદ્દ કરવી જરૂરી છે. આ મુદ્દે મતદાન થશે.

જોકે, ઘણા સાંસદો તેની વિરુદ્ધમાં છે અને લેબર પાર્ટી તેમજ ડેમૉક્રેટિક યુનિયનિસ્ટ પાર્ટીએ કહ્યું છે કે તેઓ આ સમજૂતીના વિરોધમાં મત આપશે.

આર્ટિકલ 35-એ જમ્મુ-કાશ્મીરના વિકાસ માટે વિઘ્નરૂપ :અરૂણ જેટલી

કેન્દ્રીય નાણામંત્રી અરૂણ જેટલીએ કહ્યું કે આર્ટિકલ 35-એ જમ્મુ-કાશ્મીરના આર્થિક વિકાસ માટે વિઘ્નરૂપ છે.

તેમણે આ અનુચ્છેદને 'બંધારણીય રીતે ક્ષતિપૂર્ણ' ગણાવ્યો અને કહ્યું કે તે જમ્મુ-કાશ્મીરના લોકોને હાનિ પહોંચાડે છે.

જેટલીએ તેના અસ્તિત્વ પર સવાલ ઉઠાવતા પૂછ્યું છે કે દેશનો કાયદો આ રાજ્યમાં કેમ લાગુ થતો નથી?

ગુરુવારે પોતાના બ્લૉગમાં જેટલીએ લખ્યું, "અનુચ્છેદ 35-એ 1954માં અમલમાં આવ્યો હતો. જે રાજ્યના સ્થાનિકો અને બાકીના ભારતના લોકો વચ્ચે ભેદભાવ કરે છે."

"જમ્મુ-કશ્મીરના લોકો લોકસભાની ચૂંટણીમાં મત આપી...\n\ntl;dr:

પુલવામા હુમલામાં જૈશ-એ-મહોમ્મદની સંડોવણી અંગે પાકિસ્તાને આ જવાબ આપ્યો છે, "ભારતે સૂચવેલાં 22 કોઈ 'આતંકવાદી કૅમ્પ' નથી."


પુલવામા હુમલાથી ચૂંટણીમાં કોને ફાયદો-કોને નુકસાન : પરિપ્રેક્ષ્ય\nભારત અત્યારે આઘાતમાં છે અને દેશના રાજકીય સમુદાય એક સ્વરમાં પાકિસ્તાનને પાઠ ભણાવવાનો સંકલ્પ જાહેર કરી રહ્યો છે.

સત્તાધારી નેતાઓના નિવેદનો એવા જ છે, જે અગાઉ પણ આપણે મોટા ઉગ્રવાદી હુમલાઓ બાદ જોયા છે.

પાકિસ્તાનને પાઠ ભણાવવા અને લોહીના એકએક ટીપાંનો હિસાબ કરવાની વાતો થઈ રહી છે.

વિપક્ષી નેતા પણ દેશની ભાવનાઓ અને રાજકીય એકતા દાખવી રહ્યા છે અને સરકાર સાથે ઊભા હોય તેમ જણાય છે.

સર્વપક્ષીય બેઠકમાં બધા દળોએ એકમત થઈને સરકાર ને પાકિસ્તાનને પાઠ ભણાવવા માટે જે જરૂરી પગલાં લેવા પડે તે લેવાની છૂટ આપીને કહ્યું કે વિપક્ષ તેમને ટેકો આપે છે.

સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે આ જઘન્ય હુમલો ત્યારે થયો છે જ્યારે સંસદીય ચૂંટણીમાં માત્ર અમુક મહિના રહી ગયા છે.

વર્તમાન એનડીએ (નેશનલ ડેમોક્રેટિક અલાયન્સ) સરકારના શાસન કાળમાં બે મોટા હુમલા 18 સપ્ટેમ્બર 2016ના ઉરી અને 2 જાન્યુઆરી 2016ના પઠાણકોટમાં થઈ ચુક્યા છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઉરી સૈન્ય છાવણી પર ઉગ્રવાદી હુમલામાં 19 સૈનિકો મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

11 દિવસ બાદ જ નિયંત્રણ રેખાની અંદર ઘૂસીને પાકિસ્તાની ઉગ્રવાદી કૅમ્પોને નષ્ટ કર્યાં, જેને સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક કહેવામાં આવી.

નરેન્દ્ર મોદી સરકારે પાકિસ્તાનને કડકાઈથી જવાબ આપવાનો વાયદો પૂરો કર્યો હતો.

ત્યારે આ હુમલા બાદ દેશના રાજકીય સમુદાયે ભારે વિવાદ ઊભો કર્યો અને સરકારને આનો શ્રેય લઈને રાજકીય લાભ ઉઠાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

ઉરીના લશ્કરી કૅમ્પ ઉપર હુમલા માટે જૈશ-એ-મોહમ્મદને જવાબદાર ઠેરવ્યું હતું.

આ વખતે પણ પુલવામા હુમલા પછી જૈશ-એ-મોહમ્મદએ જવાબદારી લઈને કોઈ ઠોસ પુરવઠા એકઠાં કરવા માટે કોઈ તક છોડી નથી.

જૈશ-એ-મોહમ્મદના પ્રમુખ મસૂદ અઝહર એ જ છે કે જેને સરકારે મજબૂર થઈને 1999માં અપહરણ કરીને અફઘાનિસ્તાનના કંધાર લઈ જવાયેલા ઇન્ડિયન ઍરરલાઇન્સના વિમાનના યાત્રીઓને મુક્ત કરવા બદલ કાશ્મીરની જેલમાંથી છોડ્યો હતો.

આ જ મસૂદ અઝહર પાકિસ્તાની સૈન્ય સંરક્ષણમાં હવે દૈત્યાકાર રૂપ લઈ ચૂક્યા છે અને તેમણે સિદ્ધ કર્યું છે કે તેમના ઉગ્રવાદી ભારતની અંદર ઘૂસીને સફળતાપૂર્વક હુમલા કરી શકે છે.

આ જ મસૂદ અઝહરની વિરુદ્ધ આખા દેશમાં લોહી ઉકડી રહ્યું છે પરંતુ નિંદા કરવા અને પાઠ શીખવવાની ધમકીથી આગળ સરકાર શું પગલાં લેશે તેના પર દેશ વિદેશના રાજકીય વર્તુળની નજર રહેશે.

હવે દેશ ચૂંટણીલક્ષી રાજનીતિમાં પ્રવેશ કરવા જઈ રહ્યો છે.

એટલે પુલવામા હુમલા બાદ મોદી સરકાર પોતાની ઘોષિત...\n\ntl;dr:

પુલવામામાં 14 ફેબ્રુઆરીએ ભારતીય અર્ધ-સૈનિક બળ સીઆરપીએફ (કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલિસ દળ)ના કાફલા પર ઉગ્રવાદી હુમલા બાદ સમગ્ર ભારતમાં પાકિસ્તાન વિરોધ ભાવનાઓ ફરીથી ભડકી ઉઠી છે.


પુલવામા હુમલાની જવાબદારી લેનાર સંગઠન 'જૈશ-એ-મોહમ્મદ'ની કહાણી\nજૈશ-એ-મોહમ્મદના પ્રવક્તા મોહમ્મદ હસને એક નિવેદન જાહેર કરીને કહ્યું, 'આદિલ અહમદ ઉર્ફે વકાસ કમાન્ડોએ આ હુમલો કર્યો છે.' વકાસ કમાન્ડો પુલવામા જિલ્લાનો નાગરિક ગણાવાઈ રહ્યો છે.

જોકે, આ પ્રથમ વખત નથી બન્યું કે જૈશે ભારતમાં આ પ્રકારનો હુમલો કર્યો હોય.

જૈશના પ્રમુખ મૌલાના મસુદ અઝરની ધરપકડ બાદ 1999ની 24મી ડિસેમ્બરે 180 પ્રવાસીઓ ધરાવતા ભારતીય વિમાનના અપહરણથી આની શરૂઆત થઈ હતી.

મૌલાના મસુદ અઝહરને ભારતીય અધિકારીઓએ વર્ષ 1994માં કાશ્મીરમાં સક્રીય ઉગ્રવાદી સંગઠન 'હરકત-ઉલ-મુજાહિદીન'ના સભ્ય હોવાના આરોપમાં શ્રીનગરમાંથી ધરપકડ કરાઈ હતી.

કઈ રીતે મુકાયો જૈશનો પાયો?

અપહરણકર્તાઓ વિમાનને કંદહાર લઈ ગયા અને ભારતીય જેલોમાં બંધ મૌલાના મસુદ અઝહર, મુશ્તાક ઝરગર અને શેખ અહમદ ઉમર સઇદ જેવા ઉગ્રવાદી નેતાઓની મુક્તિની માગ કરી હતી.

છ દિવસ બાદ 31 ડિસેમ્બરે અપહરણકર્તાઓની શરતોને સ્વીકારતા ભારત સરકારે ઉગ્રવાદી નેતાઓને મુક્ત કર્યા અને બદલામાં કંદહાર ઍરપૉર્ટ પર અપહરણ કરીને રખાયેલા વિમાનને બંધક સહિત મુક્ત કરાવ્યું.

એ ઘટના બાદમાં મૌલાના મસુદ અઝહરે ફેબ્રુઆરી 2000માં જૈશ-એ-મોહમ્મદનો પાયો નાખ્યો અને ભારતમાં કેટલાય ઉગ્રવાદી હુમલાનો અંજામ આપ્યો.

એ વખતે અસ્તિત્વ ધરાવતા 'હરકત-ઉલ-મુજાહિદીન' અને 'હરકત-ઉલ-અંસાર'ના કેટલાય ઉગ્રવાદીઓ 'જૈશ-એ-મોહમ્મદ'માં સામેલ થયા.

ખુદ મૌલાના મસુદ અઝહરે 'હરકત-ઉલ-અંસાર'માં મહાસચિવ પદની જવાબદારી પણ નિભાવી છે અને 'હરકત-ઉલ-મુજાહિદીન' સાથે પણ સંપર્ક રહી ચૂક્યા છે.

પઠાણકોટ, ઉરીથી લઈને પુલવામામાં હુમલા

સ્થાપનાના બે મહિનાની અંદર જ 'જૈશ-એ-મોહમ્મદ' શ્રીનગરના બદામી બાગમાં આવેલા ભારતીય સૈન્યના સ્થાનિક વડા મથક પર કરાયેલા આત્મઘાતી હુમલાની જવાબદારી લીધી.

ફરી પાછું આ સંગઠન ચર્ચામાં આવ્યું અને 28 જૂન વર્ષ 2000માં જમ્મુ અને કાશ્મીરના સચિવાલયની ઇમારત પર કરાયેલા હુમલાની જવાબદારી લીધી.

બિલકુલ આ જ રીતે 24 સપ્ટેમ્બર 2001ના રોજ એક યુવકે વિસ્ફોટક પદાર્થોથી ભરેલી કારને શ્રીનગરના વિધાનસભા ભવન સાથે અથડાવી દીધી.

આ દરમિયાન જ અન્ય કેટલાક ઉગ્રવાદી વિધાનસભાની જૂની ઇમારતમાં પાછળથી ઘૂસી ગયા અને ત્યાં આગ લગાડી દીધી. આ ઘટનામાં 38 લોકો માર્યા ગયા.

હુમલા બાદ તુરંત જ 'જૈશ-એ-મોહમ્મદ'એ આની જવાબદારી સ્વીકારી પણ આગામી દિવસે જ ઇનકાર કરી દીધો.

'જૈશ-એ-મોહમ્મદ'ને 13 ડિસેમ્બરે ભારતીય સંસદ પર થયેલા હુમલા અને જાન્યુઆરી 2016માં પંજાબના પઠાણકોટ ખાતે વાયુ સેનાના મથક પર હુમલા...\n\ntl;dr:

જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લાના અવંતીપુરાના લેકપુરા વિસ્તારમાંથી પસાર થઈ રહેલા સીઆરપીએફના કાફલા પર કરાયેલા ઉગ્રવાદી હુમલાની જવાબદારી પ્રતિબંધિત સંગઠન 'જૈશ-એ-મોહમ્મદ' દ્વારા લેવાઈ છે.


પુલવામા હુમલાનું એક વર્ષ : CRPFના કાફલા પરના હુમલાની તપાસ કેટલે પહોંચી?\nલાડૂમોડે કેન્દ્રીય અનામત પોલીસ દળ (CRPF)ના 40 જવાનોનો ભોગ લેનારી જગ્યા બની ગઈ.

વિસ્ફોટકો ભરેલી મારુતિ ઇકો વાન આવી અને CRPFના કાફલા સાથે ટકરાઈ અને મોટો ધડાકો થયો હતો.

છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી ચાલતા ઉદ્દામવાદમાં અગાઉ ક્યારેય આટલો મોટો આતંકી હુમલો થયો નહોતો.

CRPF માટે ભારતીય કબજાના કાશ્મીરમાં સંઘર્ષ કરવો પડે કે તેના કાફલા પર હુમલો થાય તે નવી વાત નહોતી.

સીઆરપીએફે શું કર્યું?

પરંતુ આ દુર્ઘટના પછી ફરી વાર આવું જોખમ ટાળવા માટે શું શું સુધારા કરાયા છે?

CRPFના ડિરેક્ટર જનરલ આનંદ પ્રકાશ માહેશ્વરીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે, "CRPF પોતાની ક્ષમતાની બાબતમાં સતત સુધારા કરતું રહે છે."

"સાધન અને વ્યૂહ બંનેમાં સુધારા સાથે માત્ર દુશ્મનોની નાપાક હરકતોને અગાઉથી જ ડામી દેવા માટે પ્રયાસો ઉપરાંત આવા તત્ત્વો પેદા કરનારી સ્થિતિને પણ નાબુદ કરવા માટે પ્રયાસો થતા રહે છે".

જોકે ગયા વર્ષના હુમલા વિશે બેસાડાયેલી તપાસના અહેવાલ વિશે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે પ્રતિસાદ આપ્યો નહોતો.

ગયા વર્ષે ગુપ્તચર માહિતીના અભાવ ઉપરાંત આવા કાફલાને પૂરી પાડવામાં આવતી સલામતીના અભાવ સહિતના સવાલો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.

CRPFનાં જુદાંજુદાં વર્તુળોએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે તે આત્મઘાતી હુમલા પછી જવાબદાર ગણીને કોઈ પણ અધિકારી સામે કાર્યવાહી થઈ નથી.

'કારબૉમ્બ'નો ઉપયોગ થતો રહ્યો છે?

એક સિનિયર ઑફિસરે પોતાનું નામ ન આપવાની શરતે કહ્યું કે, "પુલવામા હુમલો કોઈ ખામીને કારણે નહોતો થયો. તેથી કોઈની સામે પગલાં લેવાનો સવાલ ઊભો થતો નથી."

"તે દિવસે અમે બીજા દરેક પ્રકારના હુમલાનો સામનો કરવા માટે તૈયાર હતા, પણ વાહનોમાં લાદેલા ઇમ્પ્રોવાઇઝ્ડ એક્સપ્લોઝિવ ડિવાઇસ (VB-IED)થી હુમલો થશે તેની ગણતરી નહોતી. અભ્યાસક્રમની બહારનો સવાલ પરીક્ષામાં પુછાય તેના જેવી આ વાત છે."

જોકે એવું દર્શાવતા ડેટા છે કે ઉદ્દામવાદીઓએ વાહનોમાં વિસ્ફોટકો લાદીને હુમલો કર્યો હોય તેવો આ કંઈ પહેલો બનાવ નહોતો.

સાઉથ એશિયા ટેરરિઝમ પૉર્ટલ પર નોંધાયેલા હુમલાની યાદીમાં 2 નવેમ્બર, 2005માં થયેલો હુમલો પણ નોંધાયેલો છે.

નવગામમાં એક આત્મઘાતી બોમ્બરે પોતાની કાર ઘૂસાડી દઈને ત્રણ પોલીસ અને 6 નાગરિકોના જીવ લીધા હતા. બીજા કેટલાક સ્થળોએ પણ કાર બૉમ્બનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ વિશે બીબીસીએ CRPFના નિવૃત્ત ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ વીપીએસ પવાર સાથે વાતચીત કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું કે, "CRPF હંમેશા લડવા માટે તૈયાર હોય છે અને એક સંઘર્ષમાંથી...\n\ntl;dr:

14 ફેબ્રુઆરી, 2019 શુક્રવારના બપોરના 3:10 વાગ્યા સુધી દક્ષિણ કાશ્મીરનું લાડૂમોડે બહુ ઓછું જાણીતું સ્થળ હતું. એક જ મિનિટ પછી સ્થિતિ પલટાઈ ગઈ. કાયમ માટે.


પુલવામા હુમલાને એક વર્ષ પૂર્ણ, મૃતક જવાનોના પરિવારો શું કહી રહ્યા છે?\nપુલવામા જિલ્લાના લેથપોરામાં આજથી એક વર્ષ પહેલાં 14મી ફેબ્રુઆરીએ એક IED બ્લાસ્ટ કરીને ભારતીય જવાનોના કાફલાને નિશાન બનાવાયો હતો.

શુક્રવારે આ હુમલાને એક વર્ષ થશે ત્યારે અલગઅલગ જગ્યાએ કાર્યક્રમો યોજી આ હુમલાનો ભોગ બનેલા જવાનોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવશે.

પરંતુ હુમલા બાદ માર્યા ગયેલા જવાનોના પરિવારના લોકોને સરકારે અને અન્યોએ જે વાયદા આપ્યા હતા શું તે પૂરા થયા છે?

જોઈએ બીબીસીનો ખાસ અહેવાલ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં થયેલા હુમલાને શુક્રવારે એક વર્ષ થઈ જશે. આ હુમલામાં કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસદળ એટલે કે CRPFના 40 જવાનોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા.


પુલવામા હુમલાનો મુખ્ય કાવતરાખોર માર્યો ગયો - ભારતીય સેના\nભારતીય વાયુસેના, જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસ અને સીઆરપીએફે પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરીને આ જાણકારી આપી હતી. સેનાએ જણાવ્યું કે સુરક્ષાબળોને પિંગલિના ગામમાં ચરમપંથીઓ હોવાની સૂચના મળી હતી. ત્યારબાદ તેઓએ ત્યાં તપાસ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું.

પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં ઉપસ્થિત લેફ્ટનન્ટ જનરલ કેજેએસ ઢિલ્લો, 15 કૉર્પ્સ કમાન્ડરે કહ્યું, મુદસ્સિર અહમદ ખાન પુલવામા હુમલાનો મુખ્ય કાવતરાખોર હતો. તે એક વર્ષથી સક્રિયા હતો અને કેટલાય બનાવોમાં તેની શોધખોળ ચાલતી હતી.

મુદસ્સિર અહમદ ખાન વિશે જણાવવામાં આવ્યું કે તે ઇલેક્ટ્રિશિયન હતો અને પુલવામામાં આત્મઘાતી હુમલો કરનાર આદિલ અહમદ ડારના સંપર્કમાં હતો. સાથે જ સેનાએ જણાવ્યું કે 21 દિવસમાં 18 આતંકીઓને ઠાર કર્યા છે.

શરદ પવાર : હું નહીં લડું લોકસભાની 2019ની ચૂંટણી

નેશનાલિસ્ટ કૉંગ્રેસ પાર્ટીના વડા શરદ પવારે લોકસભાની ચૂંટણી નહીં લડવાની જાહેરાત કરી છે.

સમાચાર સંસ્થા એનએઆઇએ ટ્ટીટ કરી આ અંગે માહિતી આપી છે.

સમાચાર સંસ્થાને શરદ પવારે કહ્યું કે, મારા પરિવારના બે લોકો ચૂંટણી લડી રહ્યાં છે અને હું 14 વખત ચૂંટણી લડી ચૂક્યો છું ત્યારે આ નિર્ણય લેવાનો યોગ્ય સમય છે.

પૂણેમાં યોજાયેલી એક પત્રકાર પરિષદમાં શરદ પવારે કહ્યું કે પરિવારના ત્રણ લોકો ચૂંટણી લડે તે યોગ્ય નથી.

ઉલ્લેખનીય છે કે શરદ પવારને રાજકારણમાં ડાર્ક હોર્સ તરીકે ગણવામાં આવે છે. તેઓ અમેક રાજકીય પક્ષો સાથે નજીકના સંબંધ ધરાવે છે.

કાળિયાર કેસમાં તબુ, સૈફ અલી ખાન અને સોનાલી બેન્દ્રેને નોટિસ

બૉલિવૂડના કલાકારો સૈફ અલી ખાન, સોનાલી બેન્દ્રે અને તબુને રાજસ્થાન હાઈ કોર્ટ દ્વારા નોટિસ મોકલવામાં આવી છે. વર્ષ 1996માં ફિલ્મ 'હમ સાથ સાથ હે'ના રાજસ્થાનમાં શૂટીંગ દરમિયાન બે કાળિયારના શિકાર મુદ્દે રાજસ્થાન હાઈ કોર્ટ દ્વારા આ કલાકારોને નોટિસ મોકલાઈ છે.

તેમની સાથે એક સ્થાનિક દુષ્યંત સિંઘ અને ફિલ્મના કલાકાર નિલમ કોઠારીને પણ નોટિસ મોકલાઈ છે.

જોધપુર કોર્ટમાં વર્ષ 2018માં રાજસ્થાન સરકાર દ્વારા એક અપીલ દાખલ કરવામાં આવી હતી. જેને ધ્યાનમાં લઈને આ કલાકારોને નોટિસ મોકલવામાં આવી.

ઓક્ટોબર, 1996માં બૉલિવૂડના કલાકારો સલમાન ખાન, સૈફ અલી ખાન, નિમ કોઠારી, તબુ અને સોનાલી બેંદ્રે કંકણી વિસ્તારમાં શિકાર માટે ગયા હતાં.

ગયા વર્ષે એપ્રિલ મહીનામાં સલમાન ખાનને આ કેસમાં કોર્ટ દ્વારા દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા, જેમને બાદમાં જામીન મળી ગયા હતા.

વન સંરક્ષણ કાયદા અંતર્ગત કી પણ વિશેષ પ્રજાતિના...\n\ntl;dr:

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં ત્રાલ વિસ્તારમાં પિંગલિના ગામમાં સુરક્ષાબળો અને ચરમપંથીઓ વચ્ચે થયેલી અથડામણમાં ત્રણ ચરમપંથીઓ માર્યા ગયા છે. જેમાં પુલવામા હુમલાનો મુખ્ય કાવતરાખોર મુદસ્સિર અહમદ ખાન પણ સામેલ છે.


પુલવામા હુમલો : 'કાશ દુશ્મનોએ મારા દીકરાને છાતી પર ગોળી મારી હોત..'\nકુલવિંદર સિંઘ

તેમણે બીબીસી પંજાબીને કહ્યું, "મને મારા દીકરા પર ગર્વ છે કે તેમણે પરિવાર માટે પોતાની જાતનું બલિદાન આપી દીધું."

તેમણે કહ્યું, "પણ હું દુઃખી અને નિઃરાશ છું કે દુશ્મનોએ તેના પર સામેથી હુમલો ન કર્યો. કાશ એના પર પાછળથી હુમલો કરવાને બદલે તેને છાતી પર ગોળી મારી હોત."

જ્યારે સીઆરપીએફ ઑફિસથી કુલવિંદર સિંઘના મત્યુના સમાચાર મળ્યા ત્યારે તેમના પિતા અને તેમનું સમગ્ર ગામ તેમના લગ્નની તૈયારીઓમાં વ્યસ્ત હતું.

તેમના પાડોશી સોહનસિંહે કહ્યું, "તેમની હમણાં જ સગાઈ થઈ હતી અને નવેમ્બરમાં તેમના લગ્ન થવાના હતા."

"આ પરિવાર અને વડીલો દ્વારા નક્કી થયેલું લગ્ન હતું. ગામના વડીલો તે નક્કી કરવા માટે ગયા હતા."

તેઓ તાજેતરમાં જ રજા પર ઘરે આવ્યા હતા અને સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સના યુનિટ 92 સાથે ફરી જોડાવાના હતા.

આર્દ્ર અવાજમાં દર્શનસિંઘ કહે છે, "એ 31 જાન્યુઆરીએ આવેલો અને 10 ફેબ્રુઆરીએ નીકળ્યો."

"અમે માત્ર એક જ વાતની ચર્ચા કરતા, એના લગ્નની. અમે લગ્નનું સ્થળ અને ભોજન સમારોહની બાબતો નક્કી કરી નાખી છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

દર્શન પોતે એક ડ્રાઇવર છે. તેમણે કહ્યું કે એકના એક દીકરાનો ઉછેર પણ સહેલો નહોતો. "તેનાં માતા માનસિક બીમારી ધરાવે છે, તેથી મેં લગભગ એકલે હાથે જ તેનો ઉછેર કર્યો છે. અમારી પાસે બહુ મર્યાદીત સુવિધા હોવા છતાં મેં તેને ક્યારેય કોઈ વસ્તુની ઊણપ નથી આવવા દીધી."

પોતાના દીકરાનું નામ કુલવિંદર સિંઘ લખેલો કોટ પહેરતાં તેમણે કહ્યું કે મારો દીકરો મારા મિત્ર જેવો હતો. તેણે તાજેતરમાં જ આ કોટ આપ્યો હતો. તેઓ કહે છે, "મને એવું લાગે છે કે મારો દીકરો હંમેશાં મારી સાથે જ છે."

ઉત્તર પંજાબના પવિત્ર માનવામાં આવતા આનંદ સાહીબના રૌલી ગામમાં તેમનો પરિવાર રહે છે. જ્યાં શીખ લોકો પોતાના સ્વજનોના અસ્થિ પધરાવે છે તે કિરાતપુરથી આ ગામ ઘણું નજીક છે.

એક બાજુ ઘરની બહારની તરફ ગામના પુરુષો એકઠા થયા છે, ત્યારે બાજુના રૂમમાંથી મહિલાઓના આક્રંદ વચ્ચે પોતાના સંભારણાં વાગોળતાં તેમના પિતા જણાવે છે, "કુલવિંદર અમને ઘણી વખત કહેતો કે કાશ્મીરમાં જ્યાં તેનું પોસ્ટિંગ છે, ત્યાંની અશાંતિ અને અજંપાની સ્થિતી વિશે વાત કરતો."

તેઓ કહે છે,"તેમનાં માતા છેલ્લાં આઠ વર્ષથી ડિપ્રેશનમાં છે. મેં તો વિચાર્યું હતું કે તેના લગ્ન થશે, ઘરમાં વહુ આવશે અને બધું જ બરાબર થઈ જશે."

"મને નહોતી ખબર કે એના બદલે આ રીતે તેના પાર્થિવ દેહની રાહ જોઈને બેસવું પડશે."

તમે અમને ફેસબુક,...\n\ntl;dr:

પુલવામાં ઘટનામાં જીવ ગુમાવનાર 26 વર્ષના જવાન કુલવિંદર સિંઘના પિતા દર્શન સિંધ દુઃખી છે, પરંતુ તેમનું આ દુઃખ પુત્રના મૃત્યુ


પુલવામા હુમલો : UNSCમાં મસૂદ અઝહરને વૈશ્વિક આતંકવાદી જાહેર કરવા સામે ચીનને શું વાંધો છે?\nજૈશ-એ-મહોમ્મદ પાકિસ્તાનનું એક ઉગ્રવાદી જૂથ છે, જેના સ્થાપક મસૂદ અઝહર છે. ભારત ઇચ્છે છે કે મસૂદ અઝહરને આતંરરાષ્ટ્રિય ઉગ્રવાદી જાહેર કરવામાં આવે.

આ માટે ભારત સુરક્ષા પરિષદમાં અપીલ કરતું રહ્યું છે. પરંતુ દરેક વખતે ચીને ભારતના પ્રસ્તાવ પર વીટોનો ઉપયોગ કર્યો. ચીન આવું કેમ કરે છે?

આ સવાલના જવાબમાં ભારતના પૂર્વ ડિપ્લોમેટ વિવેક કાત્જુ કહે છે, "ચીન પાકિસ્તાનની સેનાને મસૂદ અઝહર મામલે આશરો આપતું રહ્યું છે. મસૂદ અઝહર પાકિસ્તાનની સેનાના એક અદૃશ્ય સભ્ય છે."

"મસૂદ અઝહર, જૈશ-એ-મહોમ્મદ, લશ્કર-એ-તોયબા અને હાફિઝ સઈદ પાકિસ્તાનની વિદેશ નીતિ અને સામરિક નીતિને આગળ વધારવામાં મદદ કરે છે."

વિવેક કાત્જુ કહે છે, "મને લાગે છે કે પાકિસ્તાની સેનાએ ચીનને વિનંતી કરી છે કે તેઓ મસૂદ અઝહરને યૂએનમાંથી ઉગ્રવાદી જાહેર ન થવા દે."

"જ્યારે જૈશ-એ-મહોમ્મદ તો ઉગ્રવાદી જૂથ જાહેર થઈ ચૂક્યું છે."

"પરંતુ મસૂદ અઝહર પ્રત્યે પાકિસ્તાનને વિશેષ લગાવ છે અને તેથી જ તેઓ ચીનને ફોસલાવ્યા કરે છે કે તેઓ મસૂદ અઝહરને આશરો આપે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ચીન અને પાકિસ્તાનની દોસ્તી જૂની છે

ઇસ્લામાબાદમાં બીબીસીના સંવાદદાતા આસિફ ફારુકી કહે છે, "ચીન સાથે પાકિસ્તાનની દોસ્તી હિમાલયથી ઊંચી, દરિયાથી ઊંડી અને મધથી પણ મીઠી છે. છેલ્લા ચાર-પાંચ દાયકાથી આપણે આ જ સાંભળતાં આવ્યા છીએ."

"પાકિસ્તાનમાં બહુ અનિશ્ચિતતાઓ રહેલી છે. પરંતુ આ દોસ્તી યથાવત્ રહી છે."

"છેલ્લાં બે-ત્રણ વર્ષમાં તેમાં નવો પ્રાણ ફૂંકાયો છે. ચીને પાકિસ્તાનમાં ખુલ્લા હાથે રોકાણ કર્યું છે."

"રાજકારણ હોય, સેના હોય કે સમાજ, પાકિસ્તાનમાં ચીનની વિરુદ્ધ કંઈ બોલે એવા લોકો ખૂબ ઓછા મળશે."

જોકે પાકિસ્તાનમાં એક એવો બુદ્ધિજીવી વર્ગ પણ છે જે પાકિસ્તાનમાં ચીનની હદથી વધારે દખલગીરીને યોગ્ય નથી માનતો.

તેઓ કહે છે કે મિત્રતા હોવી જોઈએ પરંતુ 'માપમાં' હોવી જોઈએ.

બીજિંગમાં રહેલાં વરિષ્ઠ પત્રકાર સૈબલ દાસગુપ્તા માને છે કે જે વાતો આપણને સાંભળવા અને સમજવાની આદત પડી ગઈ છે તેનાથી દૂર જઈશું તો જ આપણને સમજાશે કે ચીન પાકિસ્તાનનો સાથ કેમ આપે છે?

સૈબલ દાસગુપ્તા કહે છે, "જેમ કે ભારતમાં એવું કહેવાય છે કે ચીન પાકિસ્તાનને ભારત વિરુદ્ધ હાથો બનાવી રહ્યું છે, આ વાત એક હદ સુધી સાચી છે."

"આવું કરવાથી ભારતને મહાસત્તા બનતું અટકાવી શકાય છે. પરંતુ ચીન અને પાકિસ્તાનના સંબંધો આજ-કાલના નથી."

"1950ના દાયકામાં કોઈ પણ પ્રકારની ટેક્નિકલ મદદ વિના કારાકોરમની...\n\ntl;dr:

આ વર્ષે 14 ફેબ્રુઆરીના રોજ પુલવામામાં સીઆરપીએફના કાફલા પર જૈશ-એ-મહોમ્મદ દ્વારા થયેલા હુમલા બાદ મસૂદ અઝહરનું નામ ફરી ચર્ચામાં આવ્યું છે.


પુલવામા હુમલો : આક્રોશની આગમાં કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓની વહારે લોકો આવે છે પણ...\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વડગામના ધારાસભ્ય જિજ્ઞેશ મેવાણીએ ટ્ટિટર પર લખ્યું 'જો કઈ કાશ્મીરીને ગુજરાતમાં મદદની જરુર હોય તો મારો સંપર્ક કરશો. કાશ્મીરીઓને દેશના વિવિધ ભાગોમાં ટાર્ગેટ કરાઈ રહ્યા છે એ નિંદનીય કૃત્ય છે. આ દુઃખની ઘડીમાં આપણે સૌએ વિભાજિત નહીં એક રહેવું પડશે.'

આવી જ રીતે જાણીતા પત્રકાર બરખા દત્ત, રાજદીપ સરદેસાઈ, નિધિ રાજદાન, અલકા લાંબા વગેરે અનેક લોકો ટ્ટિટર પર કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓની મદદ માટે વ્હારે આવ્યા છે.

પાકિસ્તાનની કથિત સંડોવણીના લોકાક્રોશનો ભોગ જમ્મુ અને કાશ્મીરના સ્ટુડન્ટ્સ અને લોકો ન બની જાય તે માટે અનેક લોકો આગળ આવી રહ્યા છે. જમ્મુમાં કર્ફ્યુ લાદવામાં આવેલો છે પણ સામે અનેક લોકો આવી પહેલનું સ્વાગત અપશબ્દો અને ઉન્માદથી કરે છે.

આક્રોશનું વાતાવરણ અને અપીલ

પુલવામામાં સીઆરપીએફના કાફલા ઉપર થયેલા ઉગ્રવાદી હુમલામાં 40થી વધારે સીઆરપીએફના જવાનોનાં મૃત્યુ થતાં દેશમાં શોક અને આક્રોશનું વાતાવરણ જોવા મળી રહ્યું છે.

બિહારના પટનામાં બુદ્ધ માર્ગ પર આવેલા કાશ્મીરી બજાર પર હુમલાના અને ઉત્તરાખંડના પાટનગર દહેરાદુનમાં 12 કાશ્મીરી વિદ્યાર્થીઓની મારપીટની ઘટનાના અહેવાલ પણ મીડિયામાં આવ્યા હતા.

દેશભરમાં અનેક ઠેકાણે પુલવામા હુમલામાં માર્યા ગયેલા જવાનોના સમર્થનમાં અને પાકિસ્તાનના વિરોધમાં બંધ અને રેલી જેવા કાર્યક્રમો યોજાયા છે.

વૉટ્સઍપ ગ્રૂપ્સમાં અનેક અફવાઓ ફેલાવવામાં આવી રહી હોવાનો અને ઉશ્કેરણીનજક સંદેશાઓ આવી રહ્યા હોવાનો પણ દાવો કેટલેક ઠેકાણે કરવામાં આવ્યો છે.

સીઆરપીએફ અને પોલીસની હેલ્પલાઈન

પુલવામાં હુમલાની ગંભીરતા અને દેશનો માહોલ જોતા સીઆરપીએફ દ્વારા કાશ્મીરના નાગરિકો જે દેશના અન્ય ભાગમાં વસવાટ કરતા હોય અને ભયભીત હોય તેમના માટે મદદગાર હેલ્પલાઇન પણ બહાર પાડવામાં આવી છે.

જમ્મુ-કાશ્મીરની પોલીસ દ્વારા પણ લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અને જરુર પડ્યે પોલીસનો સંપર્ક કરવા માટે જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

પોલીસ ખોટા સમાચારો પર પણ સતત ધ્યાન રાખી રહેલી દેખાય છે. જેમકે શોપિયનના આઈપીએસ સંદીપ ચૌધરી સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાઈ રહેલા ટાઇમ્સ નાઉના એક સમાચારને  ટ્વીટ કરે છે કે 'વૉટ્સઍપ આધારિત ફેક ન્યૂઝને અવગણો. શોપિયનમાં આવો કોઈ હુમલો નથી થયો.'

સીઆરપીએફનુ સત્તાવાર ટ્વિટર હૅન્ડલ પણ 'મૃત્યુ પામેલા જવાનોની  ખોટી તસીવીરોનો ઉપયોગ કરી લોકોને ભડકાવવાની કોશિશ થઈ રહી હોવાની ટ્ટીટ કરે છે અને આવી તસવીરોને લાઇક કે શૅર ન કરવા...\n\ntl;dr:

અમદાવાદના સૂરજ દેશવાલે ટ્ટિટર પર લખ્યું 'કોઈ કાશ્મીરી ભાઈ કે બહેન અમદાવાદમાં હોય અને તેઓ ભય અનુભવતા હોય કે એમના સ્થળે અસુરક્ષિત હોય તો મારો સંપર્ક કરી શકે છે. 4-6 લોકોને સાચવી શકું છું. વધારે લોકોની વ્યવસ્થા પણ થઈ શકશે.'


પુલવામા હુમલો : જીવ ગુમાવનાર જવાનોના પરિવાર સરકારથી દુખી કેમ?\nએ વાતાવરણમાં જ સરકારે પીડિત પરિવારોને કેટલાક વાયદા કર્યા હતા. એ વાયદા, જે આજે પણ અધૂરા છે. ક્યારેક કેન્દ્ર સરકારે અવગણના કરી, તો ક્યારેક રાજ્ય સરકારે ઉપેક્ષા કરી.

પુલવામાના ઉગ્રવાદી હુમલામાં રાજસ્થાનના પાંચ જવાનોએ જીવ ગુમાવ્યો હતો. તેમાં જયપુર જિલ્લાના ગોવિંદપુર બાસડીના રોહિતાશ લાંબા અને ભરતપુર જિલ્લામાં સુંદરવાલીના જીતરામ ગુર્જરનું નામ પણ સામેલ હતું.

આ બન્ને જવાનોના પરિવારજનોએ બીબીસીને કહ્યું, "રાજ્ય સરકારે ઘરના એક સભ્યને નોકરી આપવાનો વાયદો કર્યો હતો. પરંતુ એ વાયદો, વાયદો જ રહી ગયો."

જીતરામ ગુર્જરના નાનાભાઈ વિક્રમ કહે છે કે રાજ્ય સરકાર એ સમયે કરેલા વાયદામાંથી થોડા જ પૂરા કરી શકી છે.

તેમણે કહ્યું, "સરકારે તે સમયે ઘોષિત પૅકેજમાંથી પરિવારદીઠ પચાસ લાખ રૂપિયા આપવાનો વાયદો પૂરો કર્યો. પરંતુ શહીદના નામે કોઈ શિક્ષણ સંસ્થાનું નામકરણ હજુ સુધી કરવામાં આવ્યું નથી."

જયપુર જિલ્લામાં ગુલ-ઓ-ગુલઝાર રાષ્ટ્રીય માર્ગથી અલગ પડીને એક રસ્તો ખેતરોમાંથી પસાર થઈને ગોવિંદપુર બાસડી પહોંચે છે, તો ત્યાં મોટાભાગે ખેડૂતો મળી આવે છે.

લીલા ખેતર એક મનમોહક તસવીર ઊભી કરે છે અને તેની જ વચ્ચે એક ભૂખંડ પર શહીદ સ્મારક બનાવવાનું કામ અધૂરું જોવા મળે છે.

રોહિતાશનો પરિવાર

ગામના બહારના ભાગમાં રોહિતાશ લામ્બાનું મકાન છે. લામ્બાના નાનાભાઈ જીતેન્દ્ર સરકારના વલણથી નિરાશ છે.

તેઓ કહે છે, "તે સમયે દરેકે ઘરના એક સભ્યને નોકરી આપવાનો વાયદો કર્યો હતો. પરંતુ શહીદનાં વિધવા મંજુ ભણેલાં ન હોવાથી તેમને નોકરી માટે મારા નામ પર સહમતી સધાઈ હતી. પરંતુ ત્યારથી અમે મંત્રીઓના ચક્કર લગાવી રહ્યા છીએ."

"આ ખૂબ જ તકલીફદેહ બાબત છે."

પરિવારની સરકાર સમક્ષ ફરિયાદ તો છે જ, પણ સાથે સમાજ સામે પણ ફરિયાદ છે. રોહિતાશ લામ્બાનાં પત્ની મંજુ વાત કરતાં-કરતાં રડવા લાગે છે.

તેઓ કહે છે, "કોઈ પૂછતું નથી. તેઓ દોઢ મહિનાના બાળકને છોડીને ગયા હતા. તેમની ઉંમર માત્ર 22 વર્ષની હતી. જીવન તો અમારે વિતાવવાનું છે, સરકારને ક્યા કંઈ ખબર છે."

"જ્યાં તેઓ કામ કરતા હતા, ત્યાંથી કોઈએ આવીને પૂછ્યું નથી કે તમે કેમ છો. હા, અજમેરથી એક અધિકારી આવે છે અને સુખ-દુખ વિશે પૂછે છે."

મંજુ કહે છે, "અમારાં લગ્નને માત્ર દોઢ વર્ષ થયું હતું. પછી તેઓ શહીદ થઈ ગયા. તે સમયે બધા લોકો આશ્વાસન આપવા આવ્યા હતા. હવે અમને કોઈ પૂછતું નથી."

"હું ઇચ્છું છું કે મારા દિયર જીતેન્દ્રને સરકારી નોકરી મળી જાય. તેની માટે ઘણી વખત કાગળ પર...\n\ntl;dr:

એ વાતને લગભગ એક વર્ષ થયું જ્યારે પુલવામામાં ઉગ્રવાદી હુમલામાં મૃત્યુ પામેલા જવાનોના મૃતદેહ રાજસ્થાન પહોંચ્યા હતા, દરેકની આંખો નમ હતી.


પુલવામા હુમલો : પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રીએ કહ્યું 'તપાસ વગર આરોપ લગાવી દીધો'\nપાકિસ્તાનની જિયો સમાચાર ચૅનલ સાથેની વાતચીતમાં પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી શાહ મહમૂદ કુરૈશીએ કહ્યું છે કે તેઓ આની નિંદા કરે છે અને તેમનો દેશ હિંસાના માર્ગે નથી.

તેમણે કહ્યું, "આ ઘટનાની હું નિંદા કરું છું. હું સમજું છું કે અમારો દેશ હિંસાના માર્ગે નહોતો અને આજે પણ નથી."

કુરૈશીનું કહેવું છે કે હિંસા એ એમની સરકારની નીતિ નથી.

'તમારાં રોડાં અમારા પર નાંખી દો'

તેમણે કહ્યું, "મને થોડો અફસોસ એ થયો કે ભારતે આ મામલે હજી સુધી કોઈ તપાસ કરી નથી અને કઈ શોધી કાઢ્યું નથી અને પાકિસ્તાન પર સીધો જ આરોપ લગાવી દીધો છે."

"પાકિસ્તાન પર આરોપ લગાવવો એ તો એક મિનિટની વાત છે. તમે આરોપ લગાવી દો અને તમારાં રોડાં અમારા પર નાંખી દો પણ આજે આખી દુનિયા આનાથી પ્રભાવિત નહીં થાય. "

"દુનિયાએ આ ઘટનાની નિંદા કરી છે અને કરવી પણ જોઈએ. જાનનું જે નુકસાન થયું છે એની કોઈ ભરપાઈ કરી નહીં શકે."

જિયો ચૅનલના ટ્વીટને પાકિસ્તાનના શાસક પક્ષા પીટીઆઈના ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી પણ ટ્વીટ કરાયું હતું.

ત્યારબાદ પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી કુરૈશીએ ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી ફારુક અબ્દુલ્લાહના નિવેદનને આધાર બનાવીને પોતાની વાત રજૂ કરી.

તેમણે કહ્યું, "ભારતમાંથી આ અંગે અવાજ ઊઠી રહ્યા છે. ફારુક અબ્દુલ્લાહ સાહેબે કહ્યું કે પાકિસ્તાન પર આરોપ લગાવવો એ સરળ કામ છે."

"તમે એ પણ જુઓ કે આપણી ત્યાં શું થઈ રહ્યું છે? ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં શું થઈ રહ્યું છે?"

"ત્યાં જે માનવઅધિકારોનું ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે, અત્યાચાર અને બળાત્કાર થઈ રહ્યા છે. દરરોજ ઠાઠડીઓ નીકળી રહી છે. શું એની પ્રતિક્રિયા સ્વાભાવિક નથી?"

જિઓ ન્યૂઝ સમાચાર ચૅનલના માધ્યમથી કુરૈશીએ કાશ્મીરનો મુદ્દાને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉપાડવાની વાત પણ સ્વીકારી હતી. સાથેસાથે તેમણે આ ઘટના પર શંકા વ્યક્ત કરી હતી.

તેમણે એવું પણ કહ્યું કે તેઓ મૉસ્કોમાં રશિયાના વિદેશ મંત્રીને મળ્યા હતા અને કહ્યું હતું કે એવી શંકા છે કે રાજકીય લાભ માટે ચૂંટણી પહેલાં 'કોઈ ખેલ' થઈ શકે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'મોદી પાસે બે વિકલ્પ'

તેમણે કહ્યું, "ભારતના વડા પ્રધાન પાસે બે વિકલ્પ છે. પહેલો વિકલ્પ છે કે તેઓ એક રાજનેતાની માફક આગામી ચૂંટણી પર નજર રાખીને આ અંગે પોતાનાં નિવેદન આપે અને પોતાની નીતિ સ્પષ્ટ કરે."

"બીજો વિકલ્પ એ છે કે તેઓ દેશની ગરીબી અને વિકાસ અંગે વિચારે. જે શાંતિ અને ક્ષેત્રીય સ્થિરતા બાદ જ થઈ શકે. હવે જોવાનું એ છે કે તેઓ પહેલો વિકલ્પ...\n\ntl;dr:

પુલવામા સીઆરપીએફના કાફલા પર થયેલા ઉગ્રવાદી હુમલામાં ભારત સરકારે પાકિસ્તાનનો હાથ હોવાનું જણાવ્યું હતું. આ અંગે પાકિસ્તાને સ્પષ્ટતા કરી છે.


પુલવામા હુમલો : પાકિસ્તાની મીડિયા આ મામલે શું કહી રહ્યું છે?\nકેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ બળ(સીઆરપીએફ)ના કૉન્વૉય પર કરાયેલા હુમલાને વિશ્વભરમાં વખોડી કાઢવામાં આવ્યો છે.

પાકિસ્તાને આ હુમલાને ગંભીર ચિંતાનો વિષય ગણાવી, હુમલા સાથે પોતાના દેશના તાર હોવાની વાત ફગાવી દીધી છે.

પણ પાકિસ્તાની અખબારોમાં આ હુમલાનો સમાચાર કઈ રીતે કવર કરાયા છે?

'સ્વતંત્રતા સેનાનીએ હુમલોકર્યો, ઑક્યુપાઇડ ફૉર્સના 44નાં મૃત્યુ'

પાકિસ્તાની અંગ્રેજ વેબસાઇટ 'ધ નેશન'એ અવંતીપુરમાં ભારતીય સુરક્ષા દળો પર કરાયેલા આત્મઘાતી હુમલાને 'સ્વતંત્ર સેનાનીએ કરેલો હુમલો' ગણાવ્યો છે.

વેબસાઇટ લખે છે, "ભારતના કબજાવાળા કાશ્મીરમાં કરાયેલા આ હુમલામાં ઑક્યુપાઇડ ફૉર્સના 44 જવાનોનાં મૃત્યુ થયાં છે."

સમાચાર સંસ્થાના અહેવાલને ટાંકીને વેબસાઇટ લખે છે,

"કબજાવાળા કાશ્મીરમાં અત્યારસુધી વધી રહેલા અત્યાચારો સામે ઝૂંકવાનો ઇન્કાર કરતા સ્વતંત્રતા સેનાનીઓએ કરેલા ભારે વળતા પ્રહારમાં ભારતીય સૈન્યના 44 સૈનિકો માર્યા ગયા છે. જ્યારે કેટલાય ઇજાગ્રસ્ત થયા છે."

વેબસાઇટ આ હુમલાને 'આતંકવાદી હુમલાનો રંગ' આપવા માટે ભારત સરકાર પ્રત્યત્નશીલ હોવાનો આરોપ લગાવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'ઑક્યુપાઇડ કાશ્મીરમાં 44 ભારતીયનાં મોત'

પાકિસ્તાનના પ્રમુખ અંગ્રેજી અખબાર 'ડૉન'ના પ્રથમ પાને પુલવામા હુમલાના સમાચાર છપાયા છે. 'ઑક્યુપાઇડ કાશ્મીરમાં 44નાં મોત' એવું 'ડૉન' લખે છે.

અખબારે અરુણ જેટલીએ કરેલી 'નવી દિલ્હીના વળતો પ્રહાર કરવા'ની વાત ટાંકી છે. તો સાથે જ આ હુમલાનો સંબંધ પાકિસ્તાન સાથે ના હોવાની દેશના વિદેશ મંત્રાલયની વાત પણ છાપી છે.

હુમલા બાદ ભારતીય વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કરેલા ટ્વીટને પણ અખબારે છાપ્યું છે.

પોતાના ટ્વીટમાં મોદીએ 'સુરક્ષા જવાનોનું બલિદાન એળે નહીં જાય' એવી વાત કરી હતી.

હુમલા બાદ ભારતીય મંત્રી અરુણ જેટલીએ ટ્વીટ કર્યું હતું, જેમાં તેમણે આ હુમલાને 'કાયરનું કામ ગણાવી ભારત વળતો પ્રહાર કરશે' એવી વાત કરી હતી. જેની નોંધ પણ અખબારે લીધી છે.

ભારતીય મીડિયાના અહેવાલાને ટાંકીને અખબારે હુમલા પાછળ જૈશ-એ-મોહમ્મદના હાથની વાત કરી છે તો સાથે જ આ હુમલો અદિલ અહમદ ડારે કર્યો હોવાનું પણ જણાવે છે.

અખબારના મતે સાઉદી અરેબિયાના પાટવીકુંવર મોહમ્મદ બિલ સલમાન ભારત અને પાકિસ્તાનની મુલાકાતે આવી રહ્યાં છે, ત્યારે આ હુમલો સૂચક બની રહે છે.

નોંધનીય છે કે ભારત અને પાકિસ્તાનની મુલાકાતે આવનારા રાજનેતા સામાન્ય રીતે કાશ્મીર મુદ્દે વાત કરવાનું ટાળતા હોય છે.

હુમલા માટે...\n\ntl;dr:

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લાના અવંતીપુરમાં કરાયેલા કાર વિસ્ફોટ હુમલામાં જવાનોનો મૃત્યુઆંક 40 થઈ ગયો છે. જ્યારે અનેક લોકો ઘાયલ થયા છે.


પુલવામા હુમલો : શું કૉંગ્રેસ ઉગ્રવાદીઓને વળતર ચુકવે છે?\nઆ પોસ્ટને જમણેરી વિચારધારા ધરાવતા સોશિયલ મીડિયા પેજ ઉપર વ્યાપકપણે શૅર કરવામાં આવી રહી છે.

ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં આવેલા પુલવામા જિલ્લામાં ગુરુવારે થયેલા ઉગ્રવાદી હુમલા બાદ આ પોસ્ટ વાઇરલ થવાની શરૂ થઈ હતી.

CRPFના કાફલા પર થયેલા હુમલામાં ઓછામાં ઓછા 40 ભારતીય સૈનિકો મૃત્યુ પામ્યા છે તથા અનેક ઘાયલ થયા છે.

સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયેલી પોસ્ટને હજારો વખત જોવામાં તેમજ શૅર કરવામાં આવી છે.

'નમો ફેન' અને 'BJP મિશન 2019' જેવા ફેસબુક ગ્રૂપ્સે છેલ્લાં 48 કલાકમાં સંખ્યાબંધ વખત તસવીર શૅર કરી છે.

પરંતુ અમારી તપાસમાં બહાર આવ્યું કે હુમલા અને ન્યૂઝ રિપોર્ટ વચ્ચે કોઈ સંબંધ જ નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ રિપોર્ટ વર્ષ 2018ના ડિસેમ્બર મહિનાનો છે, કૉંગ્રેસ પાર્ટીના નેતા હાજી સઘીર સઈદ ખાને જાહેરાત કરી હતી કે જો તેમની પાર્ટી સત્તામાં આવશે, તો ઉગ્રવાદીઓના પરિવારજનોને રોકડ રકમ આપવામાં આવશે.

સઈદ ખાને કહ્યું હતું : "અમે એક કરોડ રૂપિયાનું વળતર એ નિર્દોષ લોકોનાં પરિવારજનોને આપીશું કે જેમની આતંકવાદના નામે હત્યા કરી દેવાઈ છે."

"અમે તેમના પરિવારજનોને સરકારી નોકરી પણ આપીશું."

"જે લોકો ઉગ્રવાદની શંકા સાથે જેલમાં કેદ છે તેમને પણ જેલમુક્ત કરીશું અને રાજ્યમાં શાંતિ સ્થાપીશું."

જોકે, ત્યારબાદ તેમને અનાધિકૃત નિવેદન આપવા બદલ પાર્ટીમાંથી સસ્પેન્ડ કરી દેવાયા હતા.

કાશ્મીરમાં કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા રવિન્દર શર્માએ બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું કે પાર્ટીએ તેમના નિવેદનને અમાન્ય ગણાવ્યું હતું અને પાર્ટી દેશની અખંડિતતા વિરુદ્ધની કોઈ વાતને સમર્થન આપતી નથી.

વધુમાં તેઓ ઉમેરે છે, "અમે આતંકવાદ વિરુદ્ધ દેશની સાથે છીએ."

જમ્મુ કાશ્મીર પ્રદેશ પાર્ટી કમિટીના જનરલ સેક્રેટરી વિક્રમ મલ્હોત્રાએ સઈદ ખાનને તેમના વિવાદીત નિવેદનના કારણે સસ્પેન્ડ કર્યા હોવાની પુષ્ટિ કરી છે.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે સઈદ ખાન પાસે પાર્ટીની પૉલિસી પર વાત કરવાનો કોઈ અધિકાર ન હતો અને તેમને 'મૂર્ખામીભર્યુ નિવેદન' આપવા બદલ પાર્ટીમાંથી સસ્પેન્ડ કરી દેવાયા છે.

તેમણે ઉમેર્યું, "પાર્ટી કોઈ પણ પ્રકારના આતંકવાદને સમર્થન કરતી નથી."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

એક સમાચારપત્રનાં કટિંગ ઉપર લખેલું છે, "આતંકવાદીઓના પરિવારોને કૉંગ્રેસ એક કરોડ રૂપિયા જેટલી રકમ વળતર રૂપે ચૂકવશે."


પુલવામા હુમલો : હાફિઝ સઈદના સંગઠન 'જમાત-ઉદ-દાવા' પર પાક.એ પ્રતિબંધ મૂક્યો\nજમાત-ઉદ-દાવા હાફિઝ સઈદનું સંગઠન છે અને હાફિઝ સઈદ 2008ના મુંબઈ હુમલાના સૂત્રધાર ગણાય છે.

પાકિસ્તાનની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સમિતિની બેઠક ગુરુવારે યોજાઈ હતી. જેમાં આ સંગઠનો પર પ્રતિબંધનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

પાકિસ્તાનના ગૃહ મંત્રાલયના પ્રવક્તાએ કહ્યું છે કે વડા પ્રધાનની કચેરી ખાતે યોજાયેલી નેશનલ સિક્યૉરિટી કમિટીની મિટિંગમાં નેશનલ ઍક્શન પ્લાન અંગે સમીક્ષા કરી હતી.

આ મિટિંગ દરમિયાન નક્કી કરવામાં આવ્યું કે ગેરકાયદેસર જાહેર કરાયેલાં સંગઠનો વિરુદ્ધ ઝડપથી કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

વધુમાં ઉમેર્યું કે જમાત-ઉદ-દાવા અને ફલહ-એ-ઇન્સાનિયત ફાઉન્ડેશનને ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા ગેરકાયદેસર ઘોષિત કરવામાં આવ્યા છે.

પાકિસ્તાનમાં વહી જતું ત્રણ નદીઓનું પાણી અટકાવાશે - ગડકરી

પુલવામા ઘટના બાદ કેન્દ્રીય મંત્રી નીતિન ગડકરીએ પાકિસ્તાનને મળતું ભારતીય નદીઓનું પાણી અટકાવવાની જાહેરાત કરી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે પુલવામા ઘટના બાદ પાકિસ્તાનને આપેલો મોસ્ટ ફૅવર્ડ નેશનનો દરજ્જો પરત લેવામાં આવ્યો છે અને એક્સાઇઝ ડ્યુટી પણ વધારવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો.

ઉત્તર પ્રદેશના બાઘપતમાં આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં સંબોધન કરતા નીતિન ગડકરીએ કહ્યું, "આપણા દેશની ત્રણ નદીઓનું પાણી પાકિસ્તાન જતું હતું. એ ત્રણ નદીઓ પર પ્રોજેક્ટ ઊભા કરીને એ પાણીને પરત યમુના નદીમાં લાવવામાં આવશે."

કેન્દ્રીય મંત્રી દ્વારા કરાયેલી જાહેરાત પ્રમાણે ત્રણ નદીઓ પર પ્રોજેક્ટ ઊભા કરીને પાકિસ્તાનમાં જતું પાણી અટકાવી દેવામાં આવશે.

ગુજરાતમાં એસટીની હડતાળ

ગુજરાત રાજ્ય પરિવહન નિગમના 45 હજાર કર્મચારીઓ આજથી હડતાળ પર છે.

સાતમા પગારપંચનો લાભ તેમજ ખાનગી બસ સેવાને કારણે નિગમને થઈ રહેલા નુકસાનના વિરોધ જેવા અન્ય પડતર મુદ્દાઓ લઈને કર્મચારીઓ હડતાળ પર ઊતર્યા છે.

હડતાળને કારણે રાજ્યમા રાજ્ય પરિવહનની 8 હજાર જેટલી બસો થંભી ગઈ છે.

પરિવહન નિગમના ત્રણેય માન્ય સંઘોની સંકલન સમિતિના નેતૃત્વમાં આ હડતાળનું આયોજન કરાયું છે.

આ દરમિયાન મુખ્ય મંત્રી વિજય રુપાણીએ પરિવહન નિગમના કર્મચારીઓને સાતમા પગાર પંચનો લાભ આપવા અસમર્થતા દર્શાવી છે.

બિહાર કરતાં ગુજરાતમાં વધુ લોકોએ દારૂ ચાખ્યો : સરવે

ઑલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સના નેશનલ ડ્રગ ડિપેન્ડન્સ ટ્રીટમેન્ટ સેન્ટર દ્વારા હાથ ધરાયેલા એક સરવેમાં ગુજરાતમાં આલ્કૉહૉલના સેવનને લઈને એક ચોંકવનારી માહિતી સામે આવી છે.

સરવેમાં જણાવાયું છે કે ગુજરાતની સરખામણીએ બિહારમાં ઓછા લોકોએ...\n\ntl;dr:

પાકિસ્તાન દ્વારા જમાત-ઉદ-દાવા અને ફલહ-એ-ઇન્સાનિયત સંગઠનોને ગેરકાયદેસર ઘોષિત કરવામાં આવ્યાં છે.


પુલવામા હુમલો : હુમલો કરનાર ઉગ્રવાદીના પિતાએ ઘટનાની ટીકા કરી\nઆ હુમલા પર બોલતા વડા પ્રધાન મોદીએ કહ્યું, "આતંકીઓએ બહુ મોટી ભૂલ કરી ગયા છે. આ હુમલાને કારણે દેશમાં આક્રોશ છે. હું દેશને ભરોસો આપું છું કે હુમલાની પાછળ જે તાકાતો છે, આ હુમલાના જે ગુનેગારો છે, તેમને તેમના આ કૃત્યની સજા અવશ્ય મળશે."

કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું હતું કે આ સ્થિતિમાં અમે જવાનો અને સરકારની સાથે છીએ.

જાવેદ અખ્તર અને શબાના આઝમીએ પાકિસ્તાનનો પ્રવાસ રદ કર્યો

પુલવામા હુમલાને અનુસંધાને અભિનેત્રી શબાના આઝમીએ ટ્વીટ કરીને કહ્યું કે પાકિસ્તાન સાથે દરેક પ્રકારના સાંસ્કૃતિક આદન-પ્રદાનને સ્થગિત કરી દેવાની જરૂર છે.

તેમણે ટ્વીટ કર્યું, "હું પુલવામાના કાયર હુમલાને કારણે ખૂબ જ દુખી અને શોકમાં છું. આટલા વર્ષોમાં પ્રથમ વખત મારો વિશ્વાસ નબળો પડ્યો છે કે બન્ને તરફના લોકોના જોડાવવાથી સત્તા પર કામ કરવાનું દબાણ આવશે."

શબાના આઝમીએ અનેક ટ્વીટ કર્યા હતા જેમાં એક ટ્વીટમાં તેમણે લખ્યું કે આપણે એ જાણવું જોઈએ કે પાકિસ્તાનની સત્તા અને ત્યાંના લોકોમાં ઘણો તફાવત છે.

આ સાથે જ તેમના પતિ જાવેદ અખ્તરે ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું કે તેમણે કરાચી આર્ટ કાઉન્સિલનો પ્રવાસ રદ કરી દીધો છે.

સૈનિકના મૃતદેહને રાજનાથ સિંહે કાંધ આપી

દેશના ગૃહમંત્રી રાજનાથ સિંહ બડગામ પહોંચ્યા હતા જ્યાં તેમણે સૈનિકના મૃતદેહને કાંધ આપી હતી.

આ સાથે જ જમ્મુ કાશ્મીરના રાજ્યપાલ સત્યપાલ મલિક તથા ભારતીય સેનાની ઉત્તરી કમાનના લેફ્ટનન્ટ રણબીર સિંહે મૃત જવાનોને શ્રદ્ધાંજલી આપી હતી.

ભારતના વિદેશ સચિવ વિજય ગોખલેએ ભારત સ્થિત પાકિસ્તાનના હાઈ-કમિશનર સોલિહ મોહમ્મદને જૈશ-એ-મોહમ્મદ વિરુદ્ધ કાર્યવાહી કરવા સમન્સ આપ્યું છે.

કાશ્મીરમાં હુમલાને કારણે જમ્મુમાં હિંસા, કર્ફ્યૂ લદાયો

જમ્મુના મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારમાં એક ગુસ્સે ભરાયેલા ટોળાએ પાર્ક કરેલી કારોમાં તોડફોડ કરી છે.

જેને લઈને સ્થાનિક વહીવટી તંત્રએ ગુર્જરનગર સહિત કેટલાક વિસ્તારોમાં કર્ફ્યૂ લાદી દીધો છે.

સ્થાનિક અધિકારીઓ અને ઘટનાના સાક્ષીઓએ આ વાત બીબીસીને જણાવી છે.

વેપારીઓએ પુલવામાના હુમલાના વિરોધમાં બંધ પાળ્યો છે. બંધને કારણે બિઝનેસ અને વાહનવ્યવહારને અસર થઈ છે.

જમ્મુ ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સે પોતાના સ્ટેટમેન્ટમાં કહ્યું, "વડા પ્રધાન મોદીએ પોતાની ઊંઘમાંથી ઊઠવું જોઈએ અને આ હુમલાના દોષિતોને સજા કરવી જોઈએ."

ચેમ્બર ઑફ કૉમર્સના પ્રમુખ રાકેશ ગુપ્તાએ જમ્મુમાં બનેલી ઘટનાની ટીકા કરતાં કહ્યું કે કેટલાંક તત્ત્વો જમ્મુ અને...\n\ntl;dr:

જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં થયેલા હુમલામાં 4 6  જવાનો નાં મોત થયાં  છે. આ હુમલો જૈશ-એ-મોહમ્મદ નામના સંગઠને કર્યો હતો. હાઈવે પર જઈ રહેલા સીઆરપીએફના કાફલામાં વિસ્ફટકોથી ભરેલી કાર ઘૂસાડી દઈને બ્લાસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. હુમલો કરનારા કાશ્મીરના પુલવામાનો સ્થાનિક યુવક આદિલ અહમદ જ હતો.

હુમલો કરનાર ઉગ્રવાદી યુવક આદિલના પિતાએ આ ઘટનાની ટીકા કરી છે.

આદિલના પિતા ગુલામ હસન દારે પત્રકારો સાથેની વાતમાં જણાવ્યું કે કાશ્મીરમાં રોજ હજારોની સંખ્યામાં લોકો મરે છે  અને અનેક જવાનોએ પણ જીવ ગુમાવ્યો છે.

તેમણે ઉમેર્યું,  " બન્ને દેશોએ મળીને આ પરિસ્થિતિનો ઉકેલ લાવવો જોઈએ. હું આ હુમલાની ટીકા કરું છું. "


પુલવામા હુમલો હોય કે અભિનંદનની મુક્તિ, ભડકાઉ પત્રકારત્વથી કોનો ફાયદો?\nઆ મુદ્દા એવા છે જેનો ઉપયોગ સમગ્ર દુનિયાનું મીડિયા પોતાની લોકપ્રિયતા અને ફાયદા માટે કરતું આવ્યું છે. ભારત અને પાકિસ્તાનનું મીડિયા પણ આવું જ કરી રહ્યું છે.

આમ છતાં કહેવું જરૂરી છે કે 14 ફેબ્રુઆરીના રોજ પુલવામામાં સીઆરપીએફના 40 જવાનોએ જીવ ગુમાવ્યા બાદનું મીડિયા કવરેજ પત્રકારત્વના ગર્ત સુધી પહોંચી જાય એવું રહ્યું છે.

મીડિયાએ પત્રકારત્વની તમામ નિયંત્રણ રેખાઓ ઓળંગીને ખૂબ જ બદનામી કમાઈ છે. એવું કહેવામાં કોઈ અતિશયોક્તિ નહીં હોય કે આ પત્રકારત્વ માટે સૌથી ખરાબ સમય છે.

એ જ કારણ છે કે આજે વધુ અને ભડકાઉ બોલનારા ઍન્કરોને ખલનાયકોની જેમ જોવામાં આવી રહ્યા છે અને તેમની નિંદા થઈ રહી છે.

તેમનાં કર્મોએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય મીડિયાની મજાક ઉડાવી છે, પરંતુ આ વાત પાકિસ્તાની મીડિયા માટે પણ લાગુ પડે છે.

ટીવી પર બૂમો પાડતા અને જનતાને ઉશ્કેરતા અને સરકાર પર દબાણ ઊભું કરતી ટીવી ચેનલો લોહીની તરસી બની ગઈ છે.

શાંતિની દરકે વાત તેમના માટે બિનજરૂરી બની ગઈ છે. તેઓ અંધરાષ્ટ્રવાદ અને યુદ્ધનો વિરોધ કરતા એ દરેક અવાજને દબાવવા તૈયાર બેઠા છે.

એકતરફી કવરેજ

છેલ્લા અમુક દિવસોમાં મીડિયાએ અસત્ય અને ઓછાપણાના નવા કીર્તિમાન રચ્યા છે. જોવા મળ્યું કે તેઓ કેટલા ગેરજવાબદાર હોઈ શકે છે અને એવું કરતા તેમને કોઈ પણ પ્રકારની શરમ નથી આવતી.

એકતરફી અને અસત્ય કવરેજની તેમણે નવી ટેક ઊભી કરી છે. તેમણે એ પત્રકારોને શરમમાં મૂક્યા છે જેઓ પત્રકારત્વને એક પવિત્ર કામ સમજે છે અને તેના માટે જીવે-મરે છે.

સત્ય તો એ છે કે આ કવરેજ સમયે તે મીડિયાની જેમ કામ જ નહોતા કરી રહ્યા.

તે એક પ્રૉપેગૅન્ડા મશીનમાં પરિવર્તિત થઈ ગયું હતું. તે સત્તા અને તેની વિચારધારા સાથે ઊભું હતું અને તેનો પ્રચાર-પ્રસાર કરી રહ્યું હતું.

કોઈ પણ ખચકાટ વિના તે દેશભક્તિના નામે યુદ્ધવાદ ફેલાવી રહ્યું હતું.

પત્રકારત્વના નિયમો નેવે મૂકી તેમણે મનગડંત અને અપુષ્ટ સમાચારને એવી રીતે પ્રસારિત કર્યા કે તે બ્રહ્મ સત્ય હોય.

પુલવામા હુમલા સાથે જોડાયેલા તેમના મોટાભાગના સમાચાર ખોટા સાબિત થયા.

ના તો ત્યાં સાડા ત્રણસો કિલો વિસ્ફોટકનો ઉપયોગ થયો કે ના તો એ વાહન જેનો ઉલ્લેખ ઢંઢેરો પીટીને કરવામાં આવ્યો હતો.

આ સાથે જ પાકિસ્તાની મીડિયા પણ પુલવામા હુમલાની નિંદા કરવા માટે તૈયાર ના દેખાયું.

જૈશ-એ-મોહમ્મદ દ્વારા હુમલાની જવાબદારી લીધા બાદ પણ આ લોહિયાળ જંગ કાશ્મીરીઓની આઝાદીની લડાઈ હતી.

એટલું જ નહીં તેમણે એવું પણ વાતાવરણ ઊભું...\n\ntl;dr:

ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે જે સંબંધ છે તેમાં મીડિયા કવરેજ ક્યારેય સંતુલિત કે ઑબ્જેક્ટિવ નથી રહ્યું. એ પણ સાચું છે કે યુદ્ધ કે લડાઈ જેવું કંઈ વેચાતું નથી.


પુલવામા હુમલો: 'આટલો મોટો વિસ્ફોટક જથ્થો પાકિસ્તાનથી ના આવી શકે'\nઆ હુમલા પછી ભારત તરફથી જવાબી કાર્યવાહી શું થવી જોઈએ, આ હુમલાની પાછળના અન્ય કારણો ઉપર વિવાદ છેડાઈ ગયો છે.

આ રીતનાં તમામ સવાલોની વચ્ચે રક્ષા નિષ્ણાંત અને કાશ્મીરમાં કાર્યરત રહેલા ઘણાં સેનાના અધિકારીઓએ પણ પોતાનો મત વ્યક્ત કર્યો છે.

સાથે જ એ પણ જણાવ્યું છે કે ભારતને કઈ રીતે આ કિસ્સામાં કામ પાર પાડવું જોઈએ.

ચિનાર કૉર્પસના વડા લેફટનન્ટ જનરલ કે. એસ. ઢિલ્લોનના કહેવા પ્રમાણે:

"કયા વિસ્ફોટકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો અને ક્યાંથી આવ્યો હતો તે અંગે તપાસ ચાલુ છે."

"આ અંગે કડીઓ મળી છે, પરંતુ કંઈ પણ કહેવું વહેલું ગણાશે."

ત્યારે 1965 બેચના આઈપીએસ ઑફિસર એ. એસ. દુલત રિસર્ચ ઍન્ડ ઍનાલિસિસ વિંગ(રૉ)ના પ્રમુખ રહી ચૂક્યા છે, તેમની પાસેથી હુમલા વિશે જાણીએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રવિવારે તેમણે પુલવામાં હુમલા ઉપર કહ્યું કે ભારતને આ હુમલાના જવાબમાં 'આક્રમક કાર્યવાહી'ના બદલે 'આક્રમક કૂટનીતિ' અપનાવવી જોઈએ.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ સાથે વાત કરતા તેમણે કહ્યું, "કૂટનીતિનો રસ્તો અપનાવવો અનહદ જરૂરી છે."

"અમેરિકાએ આપણને પહેલા જ સમર્થન આપી દીધું છે. કૂટનીતિની દિશામાં જવાબ આપવો એ બહેતર ઉપાય છે.""આ જ રીતે 1999માં થયેલા કારગીલ યુદ્ધ અને 2001માં થયેલા સંસદ હુમલા પછી આપણે અપનાવી હતી. આપણે આક્રમક કૂટનીતિ અપનાવીને પાકિસ્તાનને કડક સંદેશ આપવો જોઈએ."

દુલત ઇન્ટેલિજન્સ બ્યૂરોના વિશેષ ડાયરેક્ટર રહી ચૂક્યા છે.

દુલત દેશમાં કાશ્મીર બાબતના મોટા જાણકારોમાંના એક છે.

તેમણે હાલમાં જ કાશ્મીર ઉપર એક પુસ્તક 'ધ સ્પાઈ ક્રોનિકલ: રૉ, આઈએસઆઈ અને ઇલ્યૂઝન ઑફ પીસ' લખી છે જેમાં વાજપેયી કાર્યકાળમાં કાશ્મીરમાં શું હાલત હતી એનો ઉલ્લેખ છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ હુમલા ઉપર આગળ કહ્યું, "મેં કાયમ બંને દેશોની વચ્ચે સંવાદની હિમાયત કરી છે, પરંતુ પુલવામાં હુમલા પછી જો હું સંવાદની વાત કરું છું તો મને 'દેશ-વિરોધી' કહેવામાં આવશે."

સેનાને કારવાહીની ખુલ્લી છૂટ આપી દેવાયાના નિવેદન ઉપર તેમણે કહ્યું, "સેનાને જે ઉચિત લાગે, તેઓ એવું કરવા માટે સ્વતંત્ર છે.

પરંતુ એનો મતલબ એ નથી કે તમે કોઈના ઘરમાં ઘૂસો અને લોકોની હત્યા કરી દો. આનો એ મતલબ છે કે જ્યારે તમારી ઉપર હુમલો થાય ત્યારે તમે જવાબી કાર્યવાહી કરો."

ભાગલાવાદી નેતાઓને આપવામાં આવેલી સુરક્ષા પાછી લેવાના નિર્ણય ઉપર દુલતે કહ્યું,

"સચ્ચાઈ એ છે કે કેટલાક ભાગલાવાદી નેતાઓ જોખમ છે તો કેટલાંક ભાગલાવાદી નેતાઓની હત્યા પણ થઈ ચૂકી...\n\ntl;dr:

14 ફેબ્રુઆરીએ જમ્મૂ-કાશ્મીરના પુલવામામાં સીઆરપીએફના (સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફૉર્સ) કાફલા ઉપર હુમલો થયો, જેમાં 40થી વધુ જવાનોનાં મૃત્યુ થયાં છે. હુમલાની જવાબદારી જૈશ-એ-મોહમ્મદે લીધી છે.