ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ: ગુજરાતમાં બાળક ચોરીની અફવાથી ત્રણ સ્થળોએ હુમલા, એકનું મોત\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતના અલગઅલગ શહેરોમાં ભીખ માગનાર અને શંકાસ્પદ દેખાતા લોકો પર ટોળાં હુમલો કરી રહ્યાં છે.

તાજેતરમાં દેવભૂમી દ્વારકા જિલ્લાના ઓખામાં પણ બે ભિખારીઓ પર આવી અફવાને કારણે શંકા રાખીને ટોળાએ હુમલો કર્યો હતો.

મંગળવારે અમદાવાદના વાડજ વિસ્તારમાં ભીખ માગી રહેલી મહીલાઓને બાળકચોર સમજીને ટોળાએ માર મારતા એક મહિલાનું મોત નીપજ્યું છે અને ત્રણને ઈજા થતા સિવિલ હોસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

અમદાવાદમાં મંગળવારે સાંજે ભીખ માગવા નીકળેલી નવનાથ જાતિની ચાર મહિલાઓ વાડજ વિસ્તારમાંથી પસાર થતી હતી, ત્યાં ટોળાએ આ ચારેય મહીલાઓને બાળક ચોર સમજીને માર મારવાનું શરૂ કર્યું.

ડરી ગયેલી આ મહિલાઓ રીક્ષામાં બેસીને ભાગવા જતી હતી ત્યારે એકઠાં થયેલા ટોળાએ રીક્ષા તોડી એમાંથી મહિલાઓને બહાર કાઢીને તેમને ઢોર માર માર્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પરંતુ ઘટનાસ્થળે પોલીસના બે જવાનો અને પીસીઆર વાન આવી જતાં તરત જ ચારેય મહીલાઓને સિવિલ હોસ્પિટલ લઈ જવાઈ હતી.

આ ઘટનામાં શાંતિબેન મારવાડીનું મોત થયું છે, જ્યારે ત્રણ મહીલાઓની સારવાર ચાલી રહી છે.

કોણ છે મહિલાઓ?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

વાડજના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર જે. એ. રાઠવાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "મૂળ રાજસ્થાનના રહેવાસી નવનાથ એટલે ગોસ્વામી જ્ઞાતિની આ ચાર મહિલાઓ ભિક્ષા માગી વર્ષોથી ગુજરાન ચલાવે છે."

"આ મહિલાઓ આવી જ રીતે ભીખ માગવાં આવે છે. વાડજ વિસ્તારમાં આજે તે ભીખ માગવાં આવી હતી. એ સમયે ટોળાએ તેને બાળક ચોર સમજીને ઢોર માર માર્યો છે."

"પરંતુ પોલીસની પી.સી.આર. વાન સમયસર પહોંચી જતા આ ચારેય મહીલાઓને તત્કાળ સિવિલ લઈ જઈને સારવાર અપાવવામાં આવી છે. જેમાં એક મહિલાનું ગંભીર રીતે ઘાયલ થતાં તેમનું મૃત્યુ થયું છે. હાલમાં ત્રણ મહિલાઓ સારવાર હેઠળ છે."

મા પર બાળક ચોર સમજી કર્યો હુમલો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

રાઠવા આગળ જણાવે છે કે પોલીસે આ અંગે અજાણ્યા શખ્સો સામે રાયોટિંગનો ગૂનો નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે. અહીંના સીસીટીવી ફૂટેજ અને સ્થાનિકોએ ઊતારેલા વીડિયોના આધારે અમે આરોપીઓની શોધખોળ શરૂ કરી છે.

રાઠવાએ કહ્યું, "બાળકોને ઉઠાવી જવાની અફવા સોશિયલ મીડિયાના કારણે એટલી બધી પ્રસરી ગઈ છે કે, ગુજરાતમાં ઠેર-ઠેર લોકોને શંકાસ્પદ લાગે તે લોકોને બાળક ચોર સમજી માર મારવાનું શરૂ કરી દીધું છે."

"સુરતમાં વરાછા રોડ પર સગી મા પોતાની દીકરીને લઈને જઈ રહી હતી તો તેના પર પણ...\n\ntl;dr:

સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયેલી એક અફવાને કારણે આખુંય ગુજરાત રમણે ચડ્યું છે. રાજ્યમાં બાળક ચોર ટોળકી ફરતી હોવાના સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયેલા એક મેસેજને કારણે મંગળવારે એક જ દિવસમાં સુરત, વડોદરા અને અમદાવાદમાં ગરીબ, ભિખારી અને શંકાસ્પદ લાગતાં લોકો પર ટોળાંએ હુમલા કર્યા. અમદાવાદમાં આવી ઘટનામાં એક મહિલાનું મૃત્યુ થયું હતું.


ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ: જાણો 'નરેન્દ્ર મોદી ચોક'ના નામ પર થયેલી હત્યાનું સત્ય\nઆ જ રસ્તે લગભગ દસ કિલોમીટર સુધી આગળ વધતા ભદવા ગામમાં 'નરેન્દ્ર મોદી' ચોક આવે છે.

વાસ્તવમાં આ કોઈ ચોક નથી, પરંતુ રસ્તાની બાજુમાં એક ખાનગી અને વિવાદીત જમીન પર લાગેલું એક બોર્ડ છે.

આ બોર્ડની સાથે વાંસ સાથે ડંડા પર લાગેલો ભારતીય જનતા પાર્ટીનો ઝંડો પણ છે.

આ બોર્ડ તેજ નારાયણ યાદવ નામના એક વ્યક્તિએ લગાવ્યું છે. તે ખુદને ભારતીય જનતા પાર્ટી અને રાષ્ટ્રીય સ્વંય સેવક સંઘના કાર્યકર્તા ગણાવે છે.

ચર્ચાનું કારણ

તેજ નારાયણ અને તેમની પત્ની સુશીલા દેવી

આ બોર્ડની સાથે સમાંતર ત્રણ દુકાનોનાં બોર્ડ પણ છે. આ દુકાનો તેજ નારાયણ અને તેમના પરિવારના લોકો સાથે મળીને ચલાવે છે.

અહીં 15 માર્ચની રાત્રે અજાણ્યા લોકોએ હુમલો કર્યો હતો. તેજ નારાયણના પિતા રામચંદ્ર યાદવ અને ભાઈ ભોલા યાદવ તેમાં ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા હતા.

આ હુમલામાં ઘાયલ રામચંદ્ર યાદવનું મૃત્યુ થઈ ગયું, પરંતુ ભોલા યાદવ ઘાયલ છે.

તેમને રવિવારે 18 માર્ચના રોજ વધારે સારવાર માટે દરભંગા મેડિકલ કૉલેજ ઍન્ડ હૉસ્પિટલમાંથી પટના સ્થિત બિહારની સૌથી મોટી સરકારી હૉસ્પિટલ પીએમસીએચમાં રેફર કરવામાં આવ્યા હતા.

આ ઘટના થોડા દિવસો પહેલાં એટલા માટે હેડલાઇન્સમાં ચમકી હતી કારણ કે તેજ નારાયણ અને તેમનો પરિવાર આરોપ લગાવી રહ્યો છે કે 'નરેન્દ્ર મોદી ચોક'નું બોર્ડ લગાવવાને કારણે આ હુમલો થયો છે.

છેલ્લાં બે વર્ષોથી આ બોર્ડ લગાવ્યા બાદ જમીનનો વિવાદ ચાલી રહ્યો છે. જોકે, પોલીસ આ ઘટનાને જમીન વિવાદનો મામલો જણાવી રહી છે.

'મન કી બાત'થી આગળ વધી વાત

તેજ નારાયણના પરિવારની દુકાનો

તેજ નારાયણ અનેક દિવસો સુધી હરિયાણામાં રોજગારી માટે રહ્યા છે. તેની અસર તેમના હિંદી બોલવા પર પણ દેખાઈ રહી છે.

હરિયાણામાં રહેતા હતા, ત્યારે જ તે ભાજપના કાર્યકર્તા બન્યા હતા.

તેજ નારાયણ કહે છે, "રેડિયો પર 'મન કી બાત' સાંભળતા હતા. બધાના મનમાં વસી ગયું કે મોદી સારા માણસ છે.

"તેઓ આપણા દેશને આગળ સુધી લઈ જશે. તે બાદ જાન્યુઆરી 2016માં અમે ચોકનું નામ રાખ્યું."

તેઓ આરોપ લગાવે છે કે આ ઘટના માટે પિલખવારાના વારિશ મિયાંના છોકરાઓ અને અજાણ્યા લોકો જવાબદાર છે.

તેજ નારાયણે બીબીસીને જણાવ્યું, "પહેલો વિવાદ લગભગ રાતના આઠ વાગ્યે શરૂ થયો. બે બાઇક પર પાંચ લોકો આવ્યા હતા.

"તેમાં એક વારિશનો છોકરો હતો. આવતાની સાથે જ તેઓ બોલ્યા કે વડા પ્રધાન ચોક નામ કોણે રાખ્યું છે? તેઓ મોદીજીનું અપમાન કરવા લાગ્યા, મેં તેમને સમજાવવાની કોશિશ કરી."

પિલાખવાર ગામની...\n\ntl;dr:

બિહારના દરભંગા બસ સ્ટેન્ડથી એનએચ 77 પર પાંચ-છ કિલોમીટર આગળ વધતા ડાબી બાજુ એક રસ્તો લોઆમ તરફ ઉતરે છે.


ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ: દલિત યુવકને ઢોરમાર મારી વીજળીનો કરંટ અપાયો\nઘરમાં તો અત્યારે તાળું મારેલું છે પરંતુ આંગણામાં નજર કરીએ તો એક ચૂલો દેખાય છે જેની પરથી લાગે છે કે પરિવાર અહીં ખુલ્લામાં જમવાનું બનાવતો હશે. તેની બાજુમાં કામચલાઉ બાથરૂમ પણ જોવા મળી રહ્યું છે.

એક નાના ગામમાં દરેક લોકોને એકબીજાના ઘરના સરનામાની જાણ હોય છે. પરંત અહીં એવું જોવા મળતું નહોતું.

એક દુકાનદારે જગસીરના ઘરનું સરનામું ચીંધ્યું પરંતુ તેના અંગે પૂછતા તેમણે જાણે સાંભળ્યું જ ના હોય તેવું વર્તન કર્યું. ગામના લોકોનો આ વ્યવહાર થોડો અજીબ હતો.

યુવકને માર મારી કરંટ અપાયો

જગસીરનું ઘર

થોડા દિવસો પહેલાં જગસીરનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયો હતો જેમાં અમુક લોકો તેને ઢોરમાર મારી રહ્યા હતા અને બાદમાં વીજળીનો કરંટ આપ્યો હતો.

વીડિયોમાં દેખાતો સગીર દલિત હતો. વીડિયો વાઇરલ થયા બાદ મીડિયા અને તંત્રનું ધ્યાન આ ઘટના તરફ ગયું હતું.

ત્યાં એક કિશોર ઊભો હતો જેણે મને નિર્દોષતા સાથે તમામ વાસ્તવિકતા જણાવી અને જગસીરનું ઘર બતાવ્યું. બાદમાં તે મને જગસીરના કાકાના ઘરે લઈ ગયો.

જગસીરનું ઘર

દરવાજા પર ગરબડિયા અને અસ્પષ્ટ અક્ષરે 'સતપાલ' અને દસ આંકડાનો નંબર લખેલો હતો. મારી સાથે આવેલા માસૂમ બાળકે કહ્યું કે આ જગસીરનો પિતરાઈ ભાઈ છે.

મેં સતપાલને બોલાવ્યા. તેમના ચહેરા પર ભયની રેખાઓ ચોખ્ખી નજરે પડતી હતી.

શું તમે આ વાંચ્યું?

બીબીસીના પત્રકાર હોવાનું જાણીને તેઓ થોડા સ્વસ્થ થયા અને મને જગસીર પાસે લઈ ગયા.

17 વર્ષના જગસીરના ચહેરા પર તેની સાથે બનેલી ભયાનક ઘટના દેખાઈ આવતી હતી.

શું હતી ઘટના?

જગસીરના પિતા કડિયા કામ કરે છે અને ગુજરાન ચલાવે છે

ગામની ઊંચી જાતિના લોકોએ થોડા દિવસ પહેલાં જગસીરને કોક અને ચોખા ચોરવાના આરોપસર ઝાડ સાથે બાંધી ઢોર માર માર્યો હતો.

ત્યારબાદ તેને વીજળીનો કરંટ આપ્યો અને પોલીસ હવાલે કરી દેવાયો હતો. ત્યારબાદ ઘટનાનો વીડિયો આરોપીઓમાંથી એક વ્યક્તિએ વાઇરલ કર્યો.

ઘટનાની જાણ થતા દલિત સમુદાયના લોકોએ મુક્તસર પોલીસ સ્ટેશન બહાર વિરોધ કર્યો જ્યાં કોઈ ફરિયાદ વિના જ જગસીરની અટકાયત કરવામાં આવી હતી.

લોકના વિરોધના પગલે જગસીરને પોલીસ સ્ટેશનના પાછલે બારણેથી મુક્ત કરી દેવામાં આવ્યો હતો.

વાઇરલ વીડિયોને પગલે સોશિયલ મીડિયામાં ઘટના અંગે જોરદાર આક્રોશ ભડકી ઉઠ્યો અને રાજ્ય અનુસૂચિત જાતિ-જનજાતિ આયોગે આરોપી વિરુદ્ધ પોલીસ ફરિયાદ નોંધાવી.

સતપાલે જગસીરના પરિવારની સ્થિતિ અંગે જણાવતા કહ્યું, "જગસીરનો પરિવાર ખૂબ ગરીબ છે. તેના પિતા કડિયાકામ...\n\ntl;dr:

પંજાબના થાંદેવાલ ગામનો એક કાચો અને જર્જરિત થઈ ચૂકેલો રસ્તો ઈંટોના એક રૂમ ધરાવતા કાચા મકાન સુધી જાય છે. આ મકાનમાં જગસીર સિંહ રહે છે જેઓ હાલમાં ચર્ચામાં છે.


ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ: શ્રીલંકામાં સિંહાલા પાડોશીઓએ મુસ્લિમોને બચાવ્યા\nએક તરફ કોમી અથડામણો અને હિંસા ફાટી નીકળવાના અહેવાલો છે.

તો બીજી તરફ લોકો તેમના પાડોશીઓને હુમલાઓ સામે રક્ષણ આપી રહ્યા છે અને બૌદ્ધ સાધુઓ શાંતિની અપીલ કરી રહ્યા હોવાના ઉદાહરણો પણ બહાર આવી રહ્યા છે.

'પાડોશી હોય છે શા માટે?'

પાંચમી માર્ચે બનેલી ઘટનાઓ બાબતે 76 વર્ષના મોહમ્મદ થાયુપે કહ્યું, "બપોરે અઢી-પોણા ત્રણ વાગ્યાની આસપાસ અથડામણ શરૂ થઈ હતી."

"તેમણે ખાસ કરીને મુસ્લિમોના ઘરો પર હુમલા શરૂ કર્યા હતા. તેમાં મારું ઘર પણ એક હતું."

મોહમ્મદ થાયુપની દુકાન શ્રીલંકાના કેન્ડી જિલ્લાના ડિગાનાના પાલ્લેકાલ્લા વિસ્તારમાં આવેલી છે.

તેમની દુકાન હાથમાં લાઠીઓ અને તૂટેલા કાચ લઈને નીકળેલા ટોળાના આક્રમણનો ભોગ બની હતી.

આવું અગાઉ ક્યારેય થયું નથી

મોહમ્મદ થાયુપના પરિવારમાં 11 સભ્યો છે અને તેમનું ગુજરાન આ દુકાનમાંથી થતી આવક તેમજ ડ્રાઈવર તરીકે કામ કરતા તેમના દીકરાને મળતા પગારમાંથી ચાલે છે.

મોહમ્મદ થાયુપે કહ્યું હતું, "હું અહીં 36 વર્ષથી રહું છું. આવું અગાઉ ક્યારેય થયું નથી. સ્થાનિક સિંહાલા લોકોની મદદ વિના આવું કંઈ પણ કરવું શક્ય નથી."

"તેનું કારણ એ છે કે મારા દુકાનની બાજુમાં જ આવેલી સિંહાલા વ્યક્તિની દુકાન પર હુમલો કરવામાં આવ્યો ન હતો, પણ એ દુકાનની બાજુમાંની એક અન્ય મુસ્લિમની દુકાનને નિશાન બનાવવામાં આવી હતી."

ઘરો તથા દુકાનો પર હુમલા

મોહમ્મદ થાયુપે ઉમેર્યું હતું, "હુમલાનું નિશાન મુસ્લિમોના ઘરો તથા દુકાનો હતાં. તેથી અમે ભયભીત હતા અને ઘરમાં જ ભરાઈ રહ્યાં હતાં."

"ઘરની બહાર નીકળતાં અમને હજુ પણ ડર લાગે છે, પણ અમારા પાડોશી નિમલ સમરસિંગાએ મારા પરિવારને તેમના ઘરમાં રહેવા બોલાવ્યો હતો."

"અમારા પરિવારમાં 11 લોકો હોવાથી હું ખચકાતો હતો, તેમ છતાં તેમણે આગ્રહ છોડ્યો ન હતો."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સાંજે સાત વાગ્યા પછી મોહમ્મદ થાયુપના ઘર પર પથ્થરમારો શરૂ થયો હતો. તેમનો પરિવાર આખી રાત પાડોશીના ઘરમાં રહ્યો હતો.

મોહમ્મદ થાયુપે કહ્યું, "હુમલાખોરોએ અમને મારી નાખ્યા હોત એમ હું નથી કહેતો, પણ અમે ભયભીત હતાં ત્યારે પાડોશીએ અમને મદદ કરી હતી."

જિંદગી ફરી કઈ રીતે શરૂ થશે?

ટેલિવિઝન મિકેનિક તરીકે કામ કરતા નિમલ સમરસિંગાએ કહ્યું હતું, "સામાન્ય રીતે સિંહાલા લોકોને કોઈની સાથે કંઈ તકલીફ હોતી નથી. હુમલાખોરો સ્થાનિક લોકો હતા એવું હું નથી માનતો."

નિમલ સમરસિંગાએ કહ્યું, "અમે આવી વાતોને બહુ મહત્ત્વ આપતા નથી. મુશ્કેલીના સમયમાં અન્યોને મદદ ન કરી શકીએ તો...\n\ntl;dr:

શ્રીલંકામાં તાજેતરમાં મુસ્લિમો અને સિંહાલા જૂથો વચ્ચે તાજેતરમાં કોમી અથડામણો થઈ હતી.


ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટઃ 'આટલા લોકોને લટકતાં જોઈને હું ભયથી ધ્રુજી ગયો હતો'\nઆ ત્રણ માળના ઘરમાં 11 લોકો મૃત હાલતમાં મળી આવ્યા હતા

આ ઘરના તમામ 11 લોકો રવિવાર (1 જૂલાઈ 2018)ની સવારે મૃત હાલતમાં મળી આવ્યા હતા.

તેમના મોઢાં કપડાંથી ઢંકાયેલા હતા અને હાથ પણ બંધાયેલા હતા.

ભાટિયા પરિવારના નામે પ્રસિદ્ધ આ ઘરમાં 10 લોકો ઘરમાં લટકેલા મળી આવ્યા હતા. જ્યારે સૌથી વૃદ્ધ મહિલા જમીન પર મૃત અવસ્થામાં પડેલાં હતાં.

તેમાં સાત મહિલાઓ અને ચાર પુરુષ છે જેમાંથી ત્રણ સગીર છે.

આ પરિવાર મૂળ રાજસ્થાનનો હતો પરંતુ 20 વર્ષ કરતાં વધારે સમયથી બુરાડીમાં જ રહેતો હતો.

આશરે 75 વર્ષીય મહિલા નારાયણ, તેમના બન્ને દીકરા ભુપ્પી (46) અને લલિત (42), તેમની પત્નીઓ સવિતા (42) અને ટીના (38) પણ ગળાફાંસો ખાધેલી હાલતમાં લટકેલાં હતાં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ભુપ્પીની બે જુવાન દીકરીઓ અને એક સગીર દીકરો તેમજ લલિતનો એક 12 વર્ષનો દીકરો પણ મૃત હાલતમાં મળી આવ્યો હતો.

નારાયણની એક વિધવા દીકરી અને તેમની 30 વર્ષની દીકરી પ્રિયંકાનું પણ મૃત્યુ થયું છે.

પ્રિયંકાની હાલ જ 17 જૂનના રોજ સગાઈ થઈ હતી અને ઑગસ્ટમાં તેમનાં લગ્ન થવાનાં હતાં.

સેન્ટ્રલ રેન્જના સંયુક્ત પોલીસ કમિશનર રાજેશ ખુરાનાએ જણાવ્યું છે કે પ્રાથમિક તપાસમાં સ્પષ્ટપણે કંઈ કહી શકાય તેમ નથી.

તેમણે કહ્યું કે આ મામલા અંગે તપાસ ચાલી રહી છે પરંતુ હત્યા છે કે આત્મહત્યા, તે અંગે હાલ કંઈ કહી શકાશે નહીં.

ઘટના અંગે કેવી રીતે જાણ થઈ?

ઘટનાસ્થળે મૃતદેહોને સૌથી પહેલા ગુરચરણ સિંહે જોયા હતા

આ ઘરમાં જ ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર બે દુકાનો છે. આ કરિયાણાની દુકાન છે કે જે ભુપ્પી ચલાવતા હતા અને બીજી દુકાન પ્લાયવૂડની હતી જેનું કામ લલિત જોતા હતા.

આટલા લોકો મૃત હાલતમાં મળી આવવા મામલે સૌથી પહેલાં જાણકારી તેમના પાડોશી ગુરચરણ સિંહને મળી હતી.

ગુરચરણ સિંહ કહે છે કે તેમના પત્ની દરરોજ સવારે દૂધ લેવા માટે ભાટિયા પરિવારની દુકાને જતાં હતાં. આજે તેમની દુકાન સવારે સાત વાગ્યા સુધી ન ખુલી તો તેમના પત્નીએ તેમને જઈને જોવાનું કહ્યું.

ગુરચરણ કહે છે, "હું ગયો તો બધા જ દરવાજા ખુલ્લા હતા અને બધા જ લોકોના મૃતદેહ લટકી રહ્યા હતા. તેમના હાથ બંધાયેલા હતા."

"આટલા લોકોને લટકેલા જોઈ હું ભયથી ધ્રુજી ગયો હતો. ઘરે આવીને મેં પત્નીને જણાવ્યું તો તેઓ પણ જોવા જવા લાગ્યાં. મેં પત્નીને ત્યાં જવાથી રોક્યાં."

ત્યારબાદ ગુરચરણે પાડોશમાં રહેતા એક પોલીસકર્મીને બોલાવ્યા અને તેમણે સવારે 7.30 કલાકે પીસીઆરને કૉલ કર્યો.

ઘરમાં માત્ર એક જીવિત...\n\ntl;dr:

ઉત્તર દિલ્હીના સંત નગર બુરાડી વિસ્તારની ગલી નંબર 4Aમાં પ્રવેશતા જ જમણી તરફ બે પ્લોટ છોડીને એક ત્રણ માળનું મકાન છે જેમાં હવે માત્ર એક શ્વાન જ બચ્યો છે.


ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટઃ 'નીરવ મોદીએ દગો કરી અમારી જમીન છીનવી લીધી'\nઆ ફરિયાદ કરનારા પોપટરાવ માને મહારાષ્ટ્રના અહેમદનગર જિલ્લાના ખંડાલા ગામમાં એક ખેડૂત છે. માત્ર પોપટરાવ જ નથી કે જેઓ આવું કહી રહ્યા છે, તેમના જેવા ઘણા ખેડૂત ખંડાલા સિવાય જિલ્લાના ગોયકરવડા અને કાપરેવડી ગામમાં પણ છે.

બીબીસીએ આ ગામોમાં જઈને ખેડૂતોની વાત સાંભળી.

નીરવ મોદી પંજાબ નેશનલ બૅન્ક કૌભાંડ બાદ ભાગી છૂટ્યા છે. તેમની કંપનીએ અહેમદનગરના આ ગામડાંઓમાં 85 એકર જમીન ખરીદી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમાંથી 37 એકર જમીન નીરવ મોદીના નામ પર ખરીદવામાં આવી હતી અને 48 એકર ફાયરસ્ટોન ટ્રેડિંગ લિમિટેડ કંપનીના નામે ખરીદવામાં આવી હતી. નીરવ મોદી જ આ કંપનીના ડાયરેક્ટર છે.

હાલ આ જમીન EDના કબજામાં છે. પોપટરાવ અને બાકી ખેડૂતો આરોપ લગાવી રહ્યા છે કે તેમની પાસેથી આ જમીન ખૂબ જ ઓછા ભાવે ખરીદવામાં આવી અને હવે તે તેમને પરત મળવી જોઈએ.

'અમને કહ્યું કે જમીનનું અધિગ્રહણ થશે'

પોપટરાવ જણાવે છે, "આ વિસ્તારમાં ખેતી જ થાય છે. અમે જુવાર તેમજ દાળની ખેતી કરતા હતા. અન્ય કોઈ રોજગાર મળવાની અહીં સંભાવના નથી કેમ કે આ વિસ્તાર દુષ્કાળગ્રસ્ત છે. અમે અમારા ભોજન માટે પાક લેતા હતા અને જે બચી જતું તેને માર્કેટમાં વેચી દેતા હતા. મેં 12 એકરમાંથી 7 એકર જમીન વેચી દીધી. હવે પાંચ એકરમાં પૂરતી ઊપજ નથી મળતી."

પોપટરાવની ઉંમર 70 વર્ષ છે અને તેઓ પોતાના વૃદ્ધ મા, પત્ની, બે દીકરા અને પુત્રવધુઓ સાથે રહે છે.

પોપટરાવના દીકરા સંતોષે જણાવ્યું, "અમે 2007 સુધી અહીં આરામથી ખેતી કરી રહ્યા હતા. કેટલાક લોકો પૂણેથી અમારા ગામ આવ્યા અને કહેવા લાગ્યા કે અમારી જમીન બર્ડ સેંક્ચ્યૂરી બનાવવા માટે લઈ લેવામાં આવશે. એ માટે અમે ઉતાવળમાં જમીન તેમણે માગેલા ભાવ પર વેચી નાખી. અમે સાત એકર જમીન 10 હજાર પ્રતિ એકર જમીનના ભાવે વેચી નાખી."

"આજે 11 વર્ષ થઈ ગયા છે. પરંતુ કોઈ બર્ડ સેંક્ચ્યૂરી તો બની નથી. એ લોકોએ જમીન નીરવ મોદી અને તેમની કંપનીના નામે કરી નાખી છે."

"જ્યારે નીરવ મોદીનું નામ પીએનબી કૌભાંડમાં સામે આવ્યું તો અમને ખબર પડી કે અમારી સાથે પણ દગો થયો છે. અમે અમારી જમીન પરત ઇચ્છીએ છીએ."

'દેશ લૂંટી લીધો અને અમને પણ'

ખંડાલાના વધુ એક ખેડૂત બબન ટકલેએ અમને જણાવ્યું, "નીરવ મોદીએ દેશ લૂંટી લીધો અને તેમણે જ અમારી જમીન પણ દગો કરી સસ્તા ભાવે અમારી પાસેથી લઈ લીધી. ધરતી અમારા માટે મા છે અને દુઃખ છે કે તે ખોટા હાથોમાં ગઈ."

બબનના પરિવારમાં તેમનાં પત્ની, દીકરો-પુત્રવધૂ અને પૌત્ર-પૌત્રી છે.

તેમણે...\n\ntl;dr:

"જે ગામમાં સરકારી બસ સેવા પણ પહોંચી નથી, તેવા વિસ્તારમાં નીરવ મોદી પહોંચી ગયા અને અમારી સાથે દગો કર્યો. અમારે અમારી વારસાગત જમીન ઓછા ભાવે વેચવી પડી. અમે લોકો નીરવ મોદીની વાતોમાં આવી ગયા અને હવે મુશ્કેલીઓ સહન કરી રહ્યા છીએ."


ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટઃ જાફના, જ્યાં આજે પણ હજારો લોકો ગુમ છે\nજાફનામાં ગૃહયુદ્ધ બાદ શાંતિ તો છે, પણ જીવનમાં અજબ પ્રકારની સ્થિરતા જોવા મળી રહી છે

વર્ષ 2009માં LTTE અને શ્રીલંકાની સેના વચ્ચે ગૃહયુદ્ધની સમાપ્તિ થઈ હતી. તેનાથી અહીં શાંતિ આવી, પણ લોકોનો ગુમ થઈ જવાનો સિલસિલો પણ બંધ થયો.

રસ્તાઓ પર ગોળીઓથી વિંધાયેલી લાશો મળવાનું બંધ થયું. લોકોના ઘરની પાસે કે તેમના ઘરની ઉપર બોમ્બ ફૂટવાનું બંધ થયું.

આજે જાફનામાં સારા રસ્તાઓ છે. હોટેલ અને શોપિંગ કૉમ્પ્લેક્સ પણ નવા છે પણ લોકોના જીવનમાં એક અજબ પ્રકારની સ્થિરતા જોવા મળી રહી છે.

વિદેશી પર્યટકો સિવાય અહીં રસ્તાઓ પર બંદૂક સાથે શ્રીલંકાના સૈનિકો પણ જોવા મળે છે.

પરંતુ LTTE અને શ્રીલંકા વચ્ચે દાયકાઓથી ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં લગભગ એક લાખ લોકો મૃત્યુને ભેટ્યા બાદ આજે જાફના ક્યાં છે?

ગુમ થયેલા લોકો

મહિલાઓ પોતાના હાથોમાં પરિજનોની તસવીર સાથે તેમની પ્રતિક્ષામાં

જે જમીન પર સિમેન્ટ અને મીઠાંની ફેક્ટરીઓ હતી, જ્યાંના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં માછલીનો વેપાર ખૂબ ચાલી રહ્યો હતો, ત્યાં વેપાર ઠપ કેમ છે?

જાફનાની નજીક લગભગ 60 કિલોમીટરના અંતરે કિલિનોચી છે. એક સમયે LTTEના લોકો તેને પોતાની રાજધાની તરીકે ઓળખતા હતા.

અહીંના રસ્તા પર, એક ભવ્ય હિંદુ મંદિરની સામે એક તંબુ લગાવીને સિમી હડસન 207 દિવસોથી પ્રદર્શન કરી રહ્યાં હતાં.

તેમણે જણાવ્યું કે ગૃહયુદ્ધ પૂર્ણ થયું ત્યારથી તેમનો દીકરો ગુમ છે. તે LTTEના સમુદ્રી ટાઇગર્સનો સભ્ય હતો.

પરિજનોની રાહ જોતા લોકો

યુદ્ધ દરમિયાન કેપૈપિલો ગામના ઘણા પરિવારોની જમીન પર કબજો કરી લેવાયો છે

સિમી કહે છે, "યુદ્ધ પૂર્ણ થા બાદ મારા દીકરાની ઑમથાઈ ચોક પર ધરપકડ થઈ હતી. તેની લડાઈ બાદ કેમ ધરપકડ કરાઈ હતી ? તેને કોર્ટમાં રજૂ કરી સજા આપવાની જરૂર હતી. પણ એમ થયું ખરૂં?"

તંબુની દિવાલો પર ગુમ થયેલા લોકોની તસવીરો હતી. તસવીરોના માધ્યમથી બાળકો, વૃદ્ધો, યુવાનો બધા અમારી તરફ જોઈ રહ્યા હતા.

લોકોએ રેડ ક્રૉસથી લઇને શ્રીલંકા સરકાર સુધી રજૂઆતો કરી હતી. પરંતુ તેઓ હજુ પણ પોતાના પરિજનોની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

હડસનને વિશ્વાસ છે કે તેમનો દીકરો જીવિત છે અને તેને કોઈ ગુપ્ત સરકારી કેમ્પમાં ગોંધી રખાયો છે.

જમીન પર કબજો

સૈનિક કેમ્પની સામે પ્રદર્શન કરી યુદ્ધ દરમિયાન કબજામાં લેવાયેલી જમીન પરત કરવા માગ કરાઈ

અહીંથી થોડા અંતરે એક મોટા સૈનિક કેમ્પની નજીક કેપૈપિલો ગામના ઘણા પરિવાર સેના પાસે માગ કરી રહ્યા છે કે તેઓ યુદ્ધ દરમિયાન કબજે લેવાયેલી તેમની જમીન પરત કરી...\n\ntl;dr:

LTTE (લિબરેશન ટાઇગર્સ તમિલ ઈલમ) ના ગઢ જાફનામાં એક સમયે ગોળીઓ અને બોમ્બ ધડાકા સિવાય બીજું કંઈ જ સાંભળવા મળતું ન હતું.


ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટઃ મેરઠમાં બનેલા 'દલિતોના હિટ લિસ્ટ'નું પૂર્ણ સત્ય\nગોપી પારિયાના માતા પિતા પાસે સહાનુભૂતિ વ્યક્ત કરવા આવેલા લોકોમાંથી દરેક બીજી વ્યક્તિએ કહ્યું હતું કે સમાજને કામ લાગતા આવા બાળકો ઓછા હોય છે.

જે દલિત યુવકની હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી, તેમનાં અસ્થિ શનિવારે સાંજે ગંગામાં વિસર્જિત કરી દેવાયાં.

ભારત બંધમાં ઉત્સાહભેર ભાગ લેનારા દલિત યુવકોને સજા આપવા માટે એક કથિત હિટ લિસ્ટ તૈયાર કર્યાના સમાચાર આવ્યા હતા.

લગભગ સૂમસામ પડેલાં શોભાપુર ગામમાં પીએસી (પ્રોવિંશિયલ આર્મ્ડ કૉન્સ્ટેબ્યૂલરી)ના ભૂરા રંગની એક ટ્રક હાલ 'ગોપી ભૈયા'નાં ઘરની ઓળખ કરાવી રહી છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ગોપી પારિયા કે જેઓ ગામના દલિતો માટે પ્રેમથી ગોપી ભૈયા તરીકે ઓળખાતા હતા.

આરોપ છે કે તેમની શોભાપુર ગામના જ ગુર્જરોએ બુધવારે ગોળી મારી હત્યા કરી નાખી હતી.

નેશનલ હાઈવે નંબર 58 પર મેરઠ ડેવલપમેન્ટ કૉર્પોરેશન અંતર્ગત આવતું શોભાપુર દલિત વસતી ધરાવતું ગામ છે.

પરંતુ આ ઘટના બાદ દલિત સમાજમાં જેટલો ગુસ્સો છે, તેનાથી ખૂબ વધારે ડરનો માહોલ ફેલાયેલો છે.

હવે થોડા ફ્લેશબેકમાં જઈએ

ગામના કેટલાક લોકો કહે છે કે આ સમગ્ર મામલો જૂની દુશ્મનીનો છે. દલિત ગોપી પારિયાએ ત્રણ વર્ષ પહેલાં હોળીના દિવસે ગુર્જર સમાજના મનોજ અને ગુલવીર ગુર્જરનું માથું ફોડી નાખ્યું હતું.

આ મામલે કેસ થયો ન હતો અને ગામની પંચાયતે મામલાને સંભાળી લીધો હતો. ગોપીની હત્યા માટે ગ્રામજનોને એ ઘટના એક સામાન્ય કારણ લાગે છે.

મોટાભાગના ગ્રામજનો માને છે કે આવા ઝઘડા તો વારંવાર થતા રહે છે, પરંતુ આ ઘટના પહેલાં જાતિય હિંસાનો રંગ ક્યારેય જોવા મળ્યો નથી.

ગામમાં દલિત વિસ્તારના બધા જ રસ્તાઓ પર પોલીસ ચોકી પહેરો કરી રહી છે.

એક શખ્સને અમે પૂછ્યું કે શું આ દલિતોની સુરક્ષા માટે છે? તો તેમનો જવાબ હતો, "જાટવોમાં ખૂબ ગુસ્સો છે, તેઓ સવર્ણો પર હુમલો ન કરી દે, એ માટે પોલીસ અહીં છે. તેઓ અમને, તેમને સુરક્ષા આપી રહ્યા છે."

ભારત બંધ દરમિયાન શું થયું?

સોમવાર, 2 એપ્રિલના રોજ જ્યારે દલિતોના દેશવ્યાપી ભારત બંધનું આયોજન થયું તો એનએચ-58 પર શોભાપુર ગામની નજીક 25-30 યુવાનો (પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર) પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા.

ગોપીએ તેમનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. ગોપી અને તેમના પિતા તારાચંદ પારિયા બહુજન સમાજ પાર્ટીના સક્રીય કાર્યકર્તા રહી ચૂક્યા છે.

તારાચંદ બસપાની ટિકિટ પર બે વખત મંત્રી પદ માટે ચૂંટણી પણ લડી ચૂક્યા છે.

તેમના જણાવ્યા અનુસાર, "ભારત બંધ દરમિયાન પ્રદર્શન એકદમ શાંતિપૂર્ણ ચાલી...\n\ntl;dr:

ઉત્તર પ્રદેશના મેરઠ જિલ્લાનાં શોભાપુર ગામમાં એક કથિત હિટ લિસ્ટ જાહેર થયાની વાત સામે આવી હતી.


ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટઃ “રકબરને મનાઈ કરી હતી, અલ્વર જશો નહીં”\nરકબરનાં ગર્ભવતી પત્ની અસમીના

રકબરની હત્યાની ઘટનામાં રાજસ્થાનના અલ્વર જિલ્લાના રામગઢ પોલીસ સ્ટેશનને પહેલા સમાચાર આ રીતે મળ્યા હતા.

ફર્સ્ટ ઈન્ફર્મેશન રિપોર્ટ(એફઆઈઆર)માં જણાવ્યા અનુસાર, આ ઘટનાની માહિતી રાતે 12.41 વાગ્યે મળી હતી અને નવલ કિશોર શર્મા નામની કોઈ વ્યક્તિએ તે માહિતી આપી હતી.

પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, રહબરને સ્થાનિક લોકોએ એટલો માર માર્યો હતો કે હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે પહોંચાડવામાં આવે એ પહેલાં રસ્તામાં જ તેનું મૃત્યુ થયું હતું.

આ ઘટના લાલાવંડીના જંગલ પાસે બની હતી અને પોલીસે ઘટનાસ્થળેથી બે હુમલાખોરોની ધરપકડ કરી હતી.

એફઆઈઆરમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું છે કે મૃત્યુ પહેલાનાં નિવેદનમાં રકબરે તેના પર અજાણ્યા લોકોએ હુમલો કર્યો હોવાનું જણાવ્યું હતું.

પોલીસને આ ઘટનાની જાણ કરનારા નવલ કિશોર શર્મા વિશ્વ હિંદુ પરિષદ સાથે જોડાયેલા હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.

ઘટનાસ્થળેથી જેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી એ લોકો પણ બીજાં હિંદુ સંગઠનો સાથે સંબંધ ધરાવતા હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

રાજકીય રંગ

28 વર્ષના રકબરની પાંસળીઓ ઢોરમાર મારવાને લીધે તૂટી ગઈ હતી

આ માહિતી બહાર આવી પછી રકબરના મૃત્યુનો મામલો રાજકીય રંગે રંગાઈ ચૂક્યો છે.

બીજી તરફ ભારતીય જનતા પક્ષ(ભાજપ)ના વિધાનસભ્ય જ્ઞાનદેવ આહુજાએ એક નિવેદન આપીને પોલીસને જ આરોપીના પાંજરામાં ઊભી કરી દીધી છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

પત્રકારો સાથે વાત કરતાં જ્ઞાનદેવ આહુજાએ જણાવ્યું હતું કે તેમના કાર્યકરોએ રકબરને પકડીને પોલીસને હવાલે કર્યો હતો.

તેમણે એવું પણ જણાવ્યું હતું કે કાર્યકરોએ રકબરને પકડવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે તેણે ભાગવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને એ સમયે થયેલી ખેંચતાણમાં રકબર ઘવાયો હતો.

જ્ઞાનદેવ આહુજાનો આરોપ છે કે રકબરને પોલીસને હવાલે કરવામાં આવ્યો હતો.

પોતે પોલીસ સાથે ઘટનાસ્થળે ગયા હોવાનું આ ઘટનાની જાણ પોલીસને કરનારા નવલ કિશોર શર્માએ એક મોટા હિંદી અખબારને જણાવ્યું પછી આ ઘટનામાં નવો વળાંક આવ્યો હતો.

નવલ કિશોર શર્માને ટાંકીને હિંદી અખબારે જણાવ્યું હતું કે પોલીસ દળે રાતે એક વાગ્યાની આસપાસ રકબરને પોતાના કબજામાં લીધો હતો.

રકબરને અલવર જિલ્લાના રામગઢસ્થિત સરકારી હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યો ત્યારે સવારના ચાર વાગ્યા હોવાનો આક્ષેપ તેમણે કર્યો હતો, પણ ઘટનાસ્થળ અને હોસ્પિટલ વચ્ચે ચારથી પાંચ કિલોમીટરનું અંતર છે.

કેટલાક મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે પહેલાં...\n\ntl;dr:

"કેટલાક લોકો ગાયની ચોરી માટે રાજસ્થાનથી હરિયાણા તરફ પગપાળા જઈ રહ્યા હતા."


ગ્રીસના જંગલમાં આગ: 74 લોકોનાં મોત, અનેક લોકો ફસાયા\nમંગળવારે માટીમાં આ મહિલા તેમના ખોવાયેલાં કૂતરાને શોધી રહ્યાં હતાં

રેડ ક્રોસના જણાવ્યા પ્રમાણે દરિયા કિનારે આવેલા માતી ગામના વિલાના યાર્ડમાંથી 26 મૃતદેહો મળી આવ્યા છે.

મૃત્યુ પામેલાંઓમાં મહિલાઓ અને બાળકોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં એ બધાએ આગની લપેટમાં આવી ગયાં પહેલાં એકબીજાને ભેટી પડ્યાં હોય એવી હાલતમાં તેમના મૃતદેહો મળ્યા છે.

મોટાપ્રમાણમાં ચાલી રહેલી બચાવ કામગીરીમાં લોકોને બચાવવા માટે બોટ અને હેલિકૉપ્ટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ગ્રીસની રાજધાની ઍથેન્સ પાસે લાગેલી આગ વિશે બોલતા વડા પ્રધાને કહ્યું કે આગ બુઝાવવાના તમામ પ્રયત્નો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

ગ્રીસના વડા પ્રધાન એલેક્સિસ સિપ્રાસે બોસ્નિયાનો પ્રવાસ પણ રદ કરી દીધો છે.

આગને કારણે ખોવાયેલા 10 પ્રવાસીઓને શોધવા માટે સર્ચ ઑપરેશન પણ હાથ ધરવામાં આવ્યું છે.

માતીમાં કેવી પરિસ્થિતિ છે?

મૃતકોમાં મોટાભાગના દરિયા કિનારે આવેલા રિસોર્ટમાં ફસાયા હતા

ઍથેન્સથી 40 કિલોમીટર દૂર આવેલા અને દરિયા કિનારાના માતી ગામમાં અનેક લોકો ફસાયાના અહેવાલ છે.

આ ગામ રાફિના વિસ્તારમાં આવેલું છે, જે સ્થાનિક પ્રવાસીઓમાં ખૂબ લોકપ્રિય છે.

રોયટર્સ ન્યૂઝ એજન્સીના જણાવ્યા પ્રમાણે અહીં નિવૃત થયેલાં લોકો અને બાળકો કૅમ્પ માટે આવે છે.

સેંકડો ફાયરફાઇટર્સને આગ બુઝાવવા માટે કામે લગાડાયા છે

ગ્રીકની સ્કાઇ ટીવી સાથે વાત કરતાં એક મહિલાએ કહ્યું કે જાણે કે હાલ માતીનું અસ્તિત્વ જ મટી ગયું છે.

આગને કારણે અનેક ઘરોને નુકસાન થયું છે તો સેંકડો લોકોને પોતાનાં ઘર છોડવાં પડ્યાં છે.

સરકારે યુરોપના દેશો પાસેથી હેલિકૉપ્ટર અને વધારાના ફાયરફાઇટર્સને આગ બુઝાવવા માટે મોકલવાની વિનંતી કરી છે.

ઇટાલી, જર્મની, પૉલેન્ડ અને ફ્રાન્સ સહિતના દેશોએ પોતાના તરફથી ગ્રીસને મદદ મોકલી છે. તેમણે કહ્યું, "મેં ત્યાં અનેક મૃતદેહો જોયા છે, બળેલી કારો જોઈ છે, હું ભાગ્યશાળી છું કે હું જીવતી રહી ગઈ."

"સારું થયું કે ત્યાં દરિયો હતો જેના કારણે અમે દરિયામાં જતા રહ્યા હતા. દરિયામાં પણ જાણે અમારી પાછળ આગની જ્વાળાઓ આવી રહી હતી."

"અમારી પાછળ આગ લાગી હતી અને અમે દોડીને દરિયામાં જતાં રહ્યાં, એ સમયે મે બૂમ પાડી કે ઓહ ગોડ, આપણે બચવા માટે દરિયામાં જવું પડશે."

આટલી વિશાળ આગ લાગી શા કારણે?

આગમાં અનેક ઇમારતો પણ સળગી ગઈ છે

ગ્રીસના એટ્ટીકા વિસ્તારમાં ગરમીની ઋતુ દરમિયાન આગની સામાન્ય ઘટનાઓ બનતી હોય છે.

જોકે, આ...\n\ntl;dr:

ગ્રીસના  એથેન્સ નજીકના એટ્ટિકા પ્રાંતના જંગલમાં  લાગેલી આગમાં કુલ  74  લોકોનાં મોત થયાં છે. આ આગને એક દાયકાની સૌથી ભયંકર આગ ગણાવવામાં આવી રહી છે.


ગ્રેટ શો-મૅન રાજ કપૂરનાં એ રશિયન હિરોઇન હવે ક્યાં છે?\nજ્યારે મેં રશિયન અભિનેત્રી અને પ્રખ્યાત બેલે ડાન્સર સેનિયા રેબેંકીનાને પૂછ્યું કે શું તમે હિંદીમાં વાત કરી શકો છો તો તેમણે જવાબમાં આ લાઇન કહી.

સેનિયા રાજ કપૂરની 1970માં રિલીઝ થયેલી ખૂબ જ પ્રખ્યાત ફિલ્મ 'મેરા નામ જોકર'માં કામ કરી ચૂક્યાં છે.

ફિલ્મમાં તેમણે સર્કસમાં કામ કરતી એક ડાન્સરની ભૂમિકા નિભાવી હતી જેમને રાજૂ (રાજ કપૂર) સાથે પ્રેમ થઈ જાય છે.

14 ડિસેમ્બરના રોજ રાજ કપૂરનો જન્મદિવસ છે. તેવામાં મેં થોડા દિવસ પહેલાં વિચાર્યું કે જો સેનિયા સાથે રાજ કપૂર વિશે અને તેમની સાથે કામ કરવાના અનુભવ વિશે વાત કરવામાં આવે તો તે ખૂબ રસપ્રદ હશે.

તેઓ હાલ ક્યાં છે અને મારી સાથે વાત કરશે કે નહીં? કેમ કે 'મેરા નામ જોકર'માં ચર્ચિત ભૂમિકા છતાં સેનિયા હિંદી ફિલ્મોથી ગૂમ થઈ ગયાં.

આ રીતે થયો સંપર્ક

મેં કપૂર પરિવાર સાથે સંપર્ક સાધવાનો પ્રયાસ કર્યો અને તેમના દીકરા તેમજ જાણીતા અભિનેતા ઋષિ કપૂરને પૂછ્યું કે શું તેઓ સેનિયાના સંપર્કમાં છે?

ઋષિ કપૂરે કહ્યું કે હાલ તેમની પાસે સેનિયા સાથે જોડાયેલી કોઈ માહિતી નથી.

ત્યારે મેં બીબીસી રશિયન સેવાનો સંપર્ક કર્યો અને તેમણે સેનિયાનો સંપર્ક શોધ્યો.

થોડી અવઢવ સાથે મેં તેમને ફોન પર મૅસેજ કર્યો કે શું તેઓ રાજ કપૂર વિશે વાત કરવા ઇચ્છશે.

મૅસેજ મોકલ્યો તેની માત્ર અડધી કલાકમાં તેમનો જવાબ આવ્યો, "રાજ કપૂર વિશે વાત કરવાની મને ખૂબ ખુશી થશે. પરંતુ હાલ હું ઇટલીમાં રજાઓ માણી રહી છું. તમે મને 3-4 દિવસ બાદ ફોન કરી શકો છો. ત્યારે હું મૉસ્કોમાં હોઈશ અને આરામથી તમારી સાથે વાત કરીશ."

એક અઠવાડિયા બાદ મેં તેમને ફોન કર્યો તો તેમણે તૂટી-ફૂટી અંગ્રેજી ભાષામાં વાત કરતા મને કહ્યું, "જુઓ, હું સારી રીતે અંગ્રેજી ભાષા બોલી શકતી નથી. હું તમારી સાથે વાત કેવી રીતે કરી શકીશ? હું તો રશિયન ભાષા બોલું છું."

મેં જવાબ આપ્યો કે તમે કમ સે કમ ખરાબ અંગ્રેજી તો બોલી શકો છો, હું તો રશિયન ભાષાનો એક શબ્દ પણ બોલી શકતો નથી. તો મારે તમારી સાથે અંગ્રેજીમાં જ વાત કરવી પડશે.

મેં તેમને જેવી આવડે તેવી અંગ્રેજીમાં વાત કરવાની છૂટ આપી તો તેઓ ખુશી-ખુશી તૈયાર થઈ ગયાં અને અમારી વાતો ચાલુ થઈ ગઈ.

સેનિયા હાલ પોતાના દેશ રશિયામાં રહે છે અને 74 વર્ષની ઉંમરે પણ તેમણે પોતાના બેલે ડાન્સિંગના શોખને જીવંત રાખ્યો છે.

રાજ કપૂર સાથે મુલાકાત

સેનિયાએ જણાવ્યું કે તેઓ ત્યારે 24-25 વર્ષનાં હતાં જ્યારે રાજ કપૂર સાથે પહેલી મુલાકાત થઈ.

રાજ કપૂર 'મેરા નામ...\n\ntl;dr:

'મેં તૂમસે બહૂત પ્યાર કરતી હૂં.'


ગ્રેટર હૈદરાબાદ ચૂંટણી : ભાજપને મોટી સફળતા પણ એકે પાર્ટીને બહુમતી નહીં\nસાંજે 7.45 સુધી 150 વોર્ડ પૈકી 146 વોર્ડોની મતગણતરી થઈ અને તેમાં તેલંગણા રાષ્ટ્ર સમિતિને 56, ભાજપનાને 46 અને એઆઈએમઆઈએમને 42 વોર્ડની બેઠક મળી છે. કૉંગ્રેસને ફક્ત બે વોર્ડની બેઠક મળી છે.

ગ્રેટર હૈદરાબાદ નગર નિગમની ચૂંટણી દિગ્ગજ નેતાઓને પ્રચારમાં ઊતારવાનું ભાજપને ફળ્યું છે અને પાર્ટી ગત ચૂંટણીની 4 વોર્ડ બેઠકથી સીધી 46 વોર્ડ બેઠક પર પહોંચી ગઈ છે.

ગ્રેટર હૈદરાબાદની સ્થાનિક ચૂંટણીની મતગણતરીમાં શરૂઆતના ભાજપ આગળ હતું તે અંગે ભાજપના નેતા ડી અરવિંદે ટિપ્પણી કરી છે કે 'તેલંગણાની જનતાને પરિવર્તન જોઈએ છે અને પાર્ટી આ જાણે છે.'

ગ્રેટર હૈદરાબાદ નગર નિગમ (જીએચએમસી) ચૂંટણીની મતગણતરી શુક્રવારે સવારે આઠ વાગ્યે શરૂ થઈ હતી.

15 વર્ષ પછી, પ્રથમ વખત આ ચૂંટણીમાં મત-પત્રોનો ઉપયોગ થયો. ચૂંટણીમાં લગભગ 74.1 લાખ મતદારોમાંથી લગભગ સાડા 34 લાખ મતદારોએ મતદાન કર્યું.

મતગણતરીમાં સુરક્ષાને ખાસ ધ્યાન રાખવા માટે બધી કામગીરી સીસીટીવી કૅમેરામાં રૅકૉર્ડ કરવામાં આવી રહી છે.

તેલંગાણા રાજ્ય ચૂંટણી પંચે શહેરમાં 30 સ્થળોએ મતગણતરી કેન્દ્રો બનાવ્યા છે.

જીએચએમલીના 150 વૉર્ડોમાં એક ડિસેમ્બરના મતદાન થયું હતું અને એક વૉર્ડમાં ગુરુવારે ફરી મતદાન કરાવવામાં આવ્યું હતું.

એક ડિસેમ્બરના મતદાન દરમિયાન મતપત્રોમાં ખામી મળ્યા પછી ઓલ્ડ મલકપેટ વૉર્ડમાં ફરી મતદાન કરાવવામાં આવ્યું હતું.

હૈદરાબાદના પૂર્વ મેયર અને એઆઈએમઆઈએમના નેતા મોહમ્મદ માજિદ હુસૈન મહેંદીપટનમથી જીતી ગયા છે.

IPLમાં અમદાવાદની ટીમને સ્થાન મળી શકશે?

મોટેરા સ્ટેડિયમ

અમદાવાદ મિરરના અહેવાલ અનુસાર ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બૉર્ડ (બીસીસીઆઈ) 24 ડિસેમ્બરે યોજાનારી વાર્ષિક જનરલ મિટિંગમાં આઇપીએલમાં બે નવી ટીમ ઉમેરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવી શકે છે. જેમાં અમદાવાદની ટીમ ઉમેરાય તેની પ્રબળ શક્યતા છે.

હાલમાં જ અમદાવાદમાં મોટેરા સ્ટેડિયમ તૈયાર થયું છે જે ફ્રૅન્ચાઇઝીઓની પહેલી પસંદ હોઈ શકે છે. આ સિવાય બીજી ટીમ લખનૌ, કાનપુર અથવા પુણેની હોઈ શકે છે.

BCCI માટે ટીમોને કંઈ સિઝનથી આઈપીએલમાં સમાવવી તે આકરો નિર્ણય છે. કારણ કે જો બીસીસીઆઈ 2021ની આઈપીએલ માર્ચ-એપ્રિલ મહિનામાં રમાડવા માગતી હોય તો નવી ટીમને યોગ્ય સમય નહીં મળે.

ઑક્શન, પ્લાનિંગ અને રિટેન્શનની નીતિ અને બીજા અનેક કારણોથી તેમના માટે રમવું અઘરું થશે.

એક એવી પણ વાત છે કે ફ્રૅફ્ન્ચાઇઝી ટીમોને આપી દેવામાં આવે પણ ટીમોને 2022માં રમાડવામાં આવે.

ઉત્તર પ્રદેશમાં પોલીસે...\n\ntl;dr:

ગ્રેટર હૈદરાબાદ નગર નિગમની ચૂંટણીમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી, તેલંગણા રાષ્ટ્ર સમિતિ અને એઆઈએમઆઈએમ વચ્ચે ભારે રસાકરી થઈ છે પણ એક પણ પાર્ટીને બહુમત મળ્યો નથી.


ગ્રેટા થનબર્ગ : આ કિશોરી દર શુક્રવારે સ્કૂલમાં ગેરહાજર રહીને વિશ્વને શું સંદેશ આપવા માગે છે?\nએક વર્ષ પહેલાં સ્વીડનનાં આ કિશોરીએ પર્યાવરણને બચાવવા અંગે શરૂ કરેલી ઝુંબેશ હવે સમગ્ર દુનિયામાં ચર્ચાઈ રહી છે.

પર્યાવરણ અંગે જાગૃતિ લાવવા માટે લડી રહેલાં ગ્રેટાએ હવે આ મામલે વૈશ્વિક હડતાળનું આહવાન કર્યું છે.

તેમણે 20 અને 27 સપ્ટેમ્બરના રોજ 156 દેશોમાં યોજાનારા 5,225 જેટલા કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપીને લોકોને રસ્તા પર આવવા માટે આહ્વાન કર્યું છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

તેમણે કહ્યું છે, "દરેક વ્યક્તિએ 20 અને 27 સપ્ટેમ્બરે પ્રદર્શનમાં જોડાવું જોઈએ કારણ કે આ એક એવો વિષય છે જે દરેક વ્યક્તિને અસર કરે છે.''

કોણ છે ગ્રેટા?

2018ના ઑગસ્ટ મહિનામાં 15 વર્ષનાં ગ્રેટા થનબર્ગ અંગે દુનિયાને જાણ થઈ. એ સમયે તેમણે  #FridaysForFuture નામની એક ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી.

તેમણે ત્રણ અઠવાડિયાં સુધી સ્વીડનની સંસદ બહાર પર્યાવરણના સંકટ મામલે પૂરતાં પગલાં ન લેવાયાં હોવાનો વિરોધ કર્યો.

પોતે કરી રહેલા વિરોધ પ્રદર્શન વિશે તેમણે સોશિયલ મીડિયામાં માહિતી આપી અને તેમની પોસ્ટ વાઇરલ થઈ ગઈ, જે બાદ વિશ્વભરના લોકોનું ધ્યાન તેમની તરફ ખેંચાયું.

જે બાદ 8 સપ્ટેમ્બર 2018ના દિવસથી તેમણે નક્કી કર્યું કે પર્યાવરણને બચાવવા માટે તેઓ દર શુક્રવારે હડતાળ કરશે.

તેઓ દર શુક્રવારે વિવિધ વિરોધ પ્રદર્શનમાં હાજર રહેતાં હોવાથી સ્કૂલે જઈ શકતાં નથી.

જ્યારે તેમણે સ્વીડનની સરકાર સામે વિરોધ કરવાનું શરૂ કર્યું ત્યારે તેમની માગ હતી કે સરકાર પેરિસ ક્લાઇમેટ સમજૂતીનું પાલન કરે અને તેને અનુરૂપ નીતિઓ ઘડે.

પેરિસ ક્લાઇમેટ સમજૂતીમાં વૈશ્વિક તાપમાન 2 ડિગ્રી સુધી ઘટાડવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.

તેમનું અભિયાન મોટા પાયે ચર્ચાનો વિષય બન્યું અને સોશિયલ મીડિયા પર #FridaysForFuture અને #Climatestrike જેવા હૅશટૅગ સાથે લોકો તેમને સપોર્ટ કરવા લાગ્યા.

ફ્રાઇડે ફૉર ફ્યૂચર ડૉટ ઓઆરજી નામની વેબસાઇટ મુજબ ગ્રેટાના વિરોધ બાદ વિશ્વનાં અનેક શહેરોમાં વિદ્યાર્થીઓ અને લોકો સંસદની સામે કે સ્થાનિક સ્તરે વિરોધ પ્રદર્શન કરવા લાગ્યા.

સ્વિડીશ કિશોરી ગ્રેટા પોતાના ટ્વિટર પેજ પર પોતાની ઓળખાણ આપતા લખે છે, "એસ્પર્જર ધરાવતી એક 16 વર્ષની ક્લાઇમેટ ઍક્ટિવિસ્ટ".

અન્ય દેશઓના વિદ્યાર્થીઓ પ્રેરિત થયા

તેમની ઝુંબેશે દુનિયાભરના વિદ્યાર્થીઓને પ્રેરણા આપી છે.

ગ્રેટાની ઝુંબેશથી પ્રેરાઈને 15 માર્ચ 2019થી દુનિયાનાં ઘણાં શહેરોના વિદ્યાર્થીઓએ દર શુક્રવારે હડતાળની શરૂઆત કરી છે.

જર્મની, જાપાન, યુકે અને...\n\ntl;dr:

"પરિવર્તન લાવવા માટે તમે ક્યારેય નાના નથી હોતાં," આ શબ્દો છે ક્લાઇમેટ ચેન્જ માટે લડી રહેલાં 16 વર્ષનાં ગ્રેટા થનબર્ગના.


ગ્લોબલ કૉમ્પિટિટિવનેસ રિપોર્ટમાં દસ સ્થાન પાછળ રહેલું ભારત શું દર્શાવે છે?\nચીન જેવો દેશ જે એક જમાનામાં સામ્યવાદી વિચારસરણી હેઠળ બંધિયાર અર્થવ્યવસ્થામાં જીવતો હતો તે દેશ પણ આજે વિશ્વભરમાંથી રોકાણો આકર્ષીને વિશ્વવ્યાપારના ક્ષેત્રે એક મોટા ખેલાડી તરીકે ઊપસ્યો છે.

વિશ્વભરમાંથી અને તેમાં પણ ખાસ કરીને અમેરિકા અને યુરોપમાંથી બહુરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ પોતાના એકમો ચીનમાં નાખી ત્યાં ઉત્પાદિત માલ અમેરિકા સમેત વિશ્વભરમાં ઠાલવે છે.

1991 બાદ ભારતે પણ ઉદારીકરણનો ઝંડો લહેરાવતાં વિશ્વભરના રોકાણકારો પોતાને ત્યાં રોકાણ કરવા આકર્ષાય તે માટે લાયસન્સિંગ, વિદેશી સહયોગ, ટેકનૉલૉજી ટ્રાન્સફર જેવાં ક્ષેત્રે વિદેશી રોકાણ આકર્ષી શકાય તે માટે ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ડેવલપમૅન્ટ ઍન્ડ રેગ્યુલેશન ઍક્ટ 1956થી શરૂઆત કરી.

ટેકનિકલ તેમજ ફાયનાન્સિયલ કૉલોબ્રેશન સંલગ્ન કાયદાઓ અને તે બધાને કડકાઈથી નાથી રાખતો ફોરેન એક્સચેન્જ રૅગ્યુલેશન ઍક્ટ (FERA) 1973 માં પણ ક્રાંતિકારી ફેરફારો કરી ફોરેન એક્સચેન્જ રૅગ્યુલેશન ઍન્ડ મૅનેજમૅન્ટ ઍક્ટ (FEMA) 1999 અમલમાં મૂક્યો.

સરળ રોકાણ આકર્ષવા માટેની વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં ભારત જોડાયું છે.

વર્લ્ડ ટ્રૅડ ઑર્ગેનાઇઝેશન(WTO)ના સ્વીકારને કારણે ભારતીય બજારો પણ વિદેશી માલસામાન માટે ખુલ્લાં થયાં છે.

પહેલાં કોઈ વિદેશ જાય તો ટાઈ કે શર્ટથી માંડીને પરફ્યુમ, કૉસ્મેટિક, ઇલેક્ટ્રૉનિક્સ ગૂડ્ઝ જેવી કંઈને કોઈ વસ્તુ મગાવાતી.

આજે આ જરૂરિયાત લગભગ નામશેષ થઈ ગઈ છે, કારણ કે આપણે ત્યાં હવે મોટા ભાગની વસ્તુઓ ઉપલબ્ધ બની ગઈ છે.

ઘડિયાળો, સિગારેટ, સિગારેટ લાઇટર, કૅલ્ક્યુલેટર અને જાપાનની સાડી કે શર્ટિંગ-સૂટિંગ માટેનું કાપડ હવે આ દેશમાં દાણચોરીથી ઘુસાડાતું નથી.

સોના પરની કસ્ટમ ડ્યૂટી 2.5 ટકાની 12.5 ટકા કરાઈ

રિઝર્વ બૅન્કના પૂર્વ ગવર્નર શ્રી વાય. વી. રેડ્ડીના અહેવાલને પગલે ભારત સરકારે સોના ઉપરની કસ્ટમ ડ્યૂટી નાબૂદ કરી પણ એ ફરીથી દાખલ કરી દેવાઈ છે.

નિર્મલા સીતારમણે નાણામંત્રીએ તરીકે રજૂ કરેલા પ્રથમ બજેટમાં 5 જુલાઈ 2019ના રોજ એમાં 2.5 ટકા વધારો કરી સોના ઉપરની કસ્ટમ ડ્યૂટી 12.5 ટકાની કરી દેવાઈ છે.

ભારત દુનિયામાં સૌથી વધારે સોનું ખરીદતો દેશ છે (એક અંદાજ મુજબ સરેરાશ 1000 ટન પ્રતિ વર્ષ). આ કારણથી ભારતમાં વળી પાછી સોનું દાણચોરીથી ઘુસાડનાર સિન્ડિકેટ અને ચેનલો સક્રિય બની છે.

Ease of Doing Business અને The Global Competitiveness Report શું છે?

આવીએ રોકાણની વાત પર. કોઈ પણ દેશ પોતાને ત્યાંની રોકાણ માટેની નીતિઓ ગમે તેટલી હળવી બનાવે પણ...\n\ntl;dr:

આપણે આજે વૈશ્વિકરણના જમાનામાં જીવી રહ્યા છીએ. રોકાણથી માંડી રોગો સુધી બધું જ હવે વૈશ્વિક પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોવાય છે. મોટાભાગના દેશો પોતાની અર્થવ્યવસ્થા મજબૂત બને તે માટે રોકાણ આકર્ષવા પ્રયત્નશીલ રહે છે.


ગ્લોબલ વૉર્મિંગથી કેવી રીતે પૈસાદાર દેશ વધારે પૈસાદાર બન્યા અને ગરીબ દેશ વધારે ગરીબ?\nગ્લોબલ વૉર્મિંગે ગરમ તેમજ ગરીબ દેશોને વધારે અસર પહોંચાડી છે

તમને જાણીને આશ્ચર્ય થશે કે ગ્લોબલ વૉર્મિંગના કારણે અમીર દેશો વધારે અમીર અને ગરીબ દેશો વધારે ગરીબ બની ગયા છે.

એક સંશોધન પ્રમાણે છેલ્લી અડધી સદીમાં જળવાયુ પરિવર્તનના કારણે વિશ્વમાં અસમાનતા વધી છે.

ગરીબ દેશોમાં વિકાસ પર અસર પડી છે, જ્યારે કેટલાક ધનિક દેશોની સમૃદ્ધિ તેના કારણે વધી છે.

કેલિફોર્નિયાની સ્ટેનફૉર્ડ યુનિવર્સિટીના સંશોધકો જણાવે છે કે વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો ન થયો હોત તો સૌથી ગરીબ અને સૌથી ધનિક દેશો વચ્ચે ઓછી અસમાનતા હોત.

તેના બદલે અત્યારે આ બન્ને પ્રકારના દેશો વચ્ચે 25% જેટલી વધારે અસમાનતા ઊભી થઈ ગઈ છે.

ઉષ્ણકટિબંધ પર આવેલા આફ્રિકન દેશો પર તેની સૌથી વધુ અસર થઈ છે.

વૈશ્વિક તાપમાનમાં જો વધારો ન થયો હોત તો આજે મૌરિટાનિયા અને નાઇજર જેવા દેશોમાં વ્યક્તિદીઠ જીડીપી 40% કરતાં પણ વધારે હોત.

આઈએમએફના અંદાજ પ્રમાણે આ વર્ષે જેનું અર્થતંત્ર દુનિયાના પાંચમાં નંબરનું થઈ જવાનું છે, તેવા ભારત દેશમાં પણ વધતા તાપમાનની અસર થઈ છે.

અભ્યાસમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે વર્ષ 2010માં વ્યક્તિદીઠ જીડીપી જેટલો હોવો જરૂરી હતો તેના કરતાં 31% ઓછો રહ્યો હતો.

વિશ્વના નવમા નંબરના અર્થતંત્ર બ્રાઝીલ માટે આંકડો છે 25% જેટલો છે.

નેશનલ એકૅડેમી ઑફ સાયન્સ જર્નલના પ્રોસિડિંગ્સમાં જાહેર થયેલા અભ્યાસમાં જણાવ્યા અનુસાર ગ્લોબલ વૉર્મિંગને કારણે ઘણા સમૃદ્ધ દેશોને ફાયદો થયો છે.

વિશ્વના સૌથી વધુ (તાપમાન વધારતા) ગ્રીનહાઉસ ગૅસ ઉત્પન્ન કરનારા ઘણા દેશોને પણ ફાયદો થયો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વધતા તાપમાનનો દંડ

સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના ડિપોર્ટમેન્ટ ઑફ અર્થ સિસ્ટમ સાયન્સના પ્રોફેસર માર્શલ બર્ક આ અભ્યાસના સહલેખક છે.

તેઓ છેલ્લાં ઘણા વર્ષોથી વધતા તાપમાન અને તેના કારણે અર્થતંત્ર પર થતી અસરોની તપાસ કરી રહ્યા છે.

આ માટે તેમણે 1961થી 2010 સુધીના 165 દેશોના આંકડાની ચકાસણી કરી હતી.

અભ્યાસમાં હવામાનના જુદા જુદા 20 મૉડલનો ઉપયોગ કરીને એ નક્કી કરવાની કોશિશ થઈ કે મનુષ્યો જેના માટે જવાબદાર હોય તેવા તાપમાનમાં કયા દેશોમાં કેટલો વધારો થયો છે.

તે પછી જો તાપમાનમાં વધારો ના થયો હોત તો આવા દેશોનો વાર્ષિક વિકાસ દર કેટલો રહ્યો હોત તે જાણવા માટે જુદાંજુદાં 20,000 વર્ઝન પ્રમાણે ગણતરી કરવામાં આવી હતી.

પ્રોફેસર બર્કે એવું દર્શાવ્યું છે કે શીત આબોહવા ધરાવતા દેશોમાં જે વર્ષે તાપમાન સરેરાશ કરતાં...\n\ntl;dr:

વિશ્વનું તાપમાન સતત વધી રહ્યું છે પણ એવું નથી કે આ વૈશ્વિક તાપમાનની અસર દુનિયાના દરેક ખુણામાં વસતી વ્યક્તિને એક જેવી જ થાય છે.


ગ્વાટેમાલા જ્વાળામુખી વિસ્ફોટમાં 75નાં મૃત્યુ, 200થી વધુ લાપતા\nરાહતકર્મીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને બચાવ કામગીરિ હાથ ધરી

સત્તાવાળાઓનાં કહેવા પ્રમાણે, જ્વાળામુખીની ઢાળ પર વસેલું ગામ લાવા તથા માટી હેઠળ દબાઈ ગયું છે.

જ્વાળામુખીમાંથી ગરમ ગેસ અને લાવા નીકળવાને કારણે રાહત અને બચાવ કામગીરીમાં અવરોધ ઊભો થયો હતો.

રવિવારે જ્વાળામુખી ફાટ્યો હતો, જેનાં કારણે 17 લાખ લોકોને અસર પહોંચી છે અને ત્રણ હજાર લોકોને સલામત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યાં છે.

બીજા વિસ્ફોટ બાદ પત્રકારોમાં ભાગદોડ મચી

ગ્વાટેમાલાની નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ સિસ્મોલોજીએ શક્યતા વ્યક્ત કરી હતી કે રવિવારે જ્વાળામુખી ફાટ્યો એ પછી ફરી મોટાપાયે લાવા નીકળવાની શક્યતા નથી.

આમ છતાંય મંગળારે ફરી એક વખત લાવા ફૂટી નીકળ્યો હતો.

ગ્વાટેમાલાથી બીબીસી સંવાદદાતા વિલ ગ્રાન્ટ જણાવે છે કે લાવાને કારણે ફ્યુગોના કિનારા પર વસેલું એક આખું ગામ નાશ પામ્યું છે.

ગ્વાટેમાલા ડિઝાસ્ટર રિલીફ એજન્સીએ ન્યૂઝ એજન્સી AFPને જણાવ્યું હતું કે 200થી વધુ લોકો ગુમ થયા છે.

બૉડીગાર્ડે ખોલ્યાં 'સેક્સ ગુરુ' ઓશો રજનીશનાં સિક્રેટ્સ

EMIમાં થશે વધારો, 4.5 વર્ષમાં પહેલીવાર RBIએ વધાર્યો રેપો રેટ

ઑપરેશન બ્લૂ સ્ટાર: જ્યારે ભારતીય સેનાની તોપો સુવર્ણમંદિરમાં ઘૂસી

મૃતકોને મળી હતી તાલીમ

ઘટનાને પગલે હજારો લોકોને ઘર છોડવાનો વારો આવ્યો

જ્વાળામુખી ફાટે તો કેવી રીતે બચવું, તે વિશે સ્થાનિકોને તાલીમ આપવામાં આવી હતી, પરંતુ જ્વાળામુખી ફાટી શકે તેવી ચેતવણી આપવામાં ન આવી હોવાને કારણે તથા ખૂબ જ ઝડપભેર જ્વાળામુખી નીકળ્યો હોવાને કારણે તેઓ બચાવનાં પગલાં લઈ શક્યાં ન હતાં.

બીબીસી ન્યૂઝ વેબસાઇટના સાઇન્સ એડિટર પોલ રિકોનના કહેવા પ્રમાણે, "લાવા લગભગ 700 કિલોમીટર પ્રતિકલાકની ઝડપે નીકળ્યો હતો. જે કોઈ જેટ વિમાનની ગતિ જેટલી ઝડપ છે.

"લાવા અને ગેસનું તાપમાન 200થી 700 અંશ સેલ્સિયસ હોય છે. આથી જો કોઈ તેના સંપર્કમાં આવે તો તેની બચવાની શક્યતા નહિવત્ હોય છે."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ગ્વાટેમાલામાં ફ્યુગો જ્વાળામુખી ફાટવાને કારણે 75 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે, જ્યારે 200થી વધુ લોકો ગુમ થયા છે.


ઘટના બાદ ઘણા દલિતોએ મૃત ગાયનું ચામડું ઉતારવાનું કામ છોડ્યું.\n મોટા સમઢિયાળા ગામમાં ગૌરક્ષક તરીકે ઓળખાવતા કેટલાક ઉચ્ચ જ્ઞાતિના લોકોએ જે રીતે ચાર લોકોને ઢોર માર માર્યો હતો. જુઓ વીડિયોમાં કે આ ઘટના બાદ ઉનાના દલિતોની સ્થિતિ બદલાઈ છે ખરી?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

એક વર્ષ પહેલાં ઉનામાં દલિતો પર થયેલા અત્યાચાર તમને યાદ હશે.


ઘણા લોકો મોટા થઈને પોતાની માતૃભાષા કેમ ભૂલી જાય છે?\nઅમે એકબીજા સાથે જર્મનીમાં વાતચીત કરીએ છીએ, જેમાં બહુ વિચિત્ર શબ્દો હોય છે પણ આ શબ્દ મારા ધ્યાનમાં ક્યારેય આવ્યો નહોતો - fremdschämen. તેનો અર્થ શું થતો હશે - સ્ટ્રેન્જર અશેમ્ડ (અજાણ્યાની શરમ)?

ભાઈને તેનો અર્થ પૂછવામાં મને સંકોચ થયો.

છેવટે મેં મારી રીતે અર્થ શોધી કાઢ્યો, પણ મને બહુ ખરાબ લાગ્યું કે વર્ષો સુધી વિદેશમાં રહેવાના કારણે હું મારી માતૃભાષા આ રીતે ભૂલવા લાગી છું.

લાંબો સમયથી વતનથી દૂર રહેલા લોકોને ખ્યાલ હોય છે કે સ્થાનિક બોલી ભૂલાવા લાગે છે.

સમજી શકાય તેવી આ પ્રોસેસ લાગે છેઃ તમે જેટલો સમય વતનથી દૂર રહો એટલી બોલી ભુલાતી જાય. પણ વાત એટલી સરળ નથી.

આપણે બોલી અને ભાષા કેવી રીતે ગુમાવતા હોઈએ છીએ તેના કારણો અને પરિબળોનું સાયન્સ સંકુલ છે અને ધારણાથી વિપરિત છે.

તમે કેટલો સમય વતનથી દૂર રહ્યા તેનાથી કોઈ ફરક પડતો નથી.

વતનથી બહાર લોકો સાથે જ બહાર તમે વધારે હળોમળો તેનાથી પણ તમારી બોલી બગડી શકે છે.

ઇમોશનલ ટ્રોમા જેવાં કારણો તેના માટે સૌથી વધારે જવાબદાર હોય છે.

માત્ર વતન બહાર જનારાને જ આવી અસર થાય છે તેવું નથી. બીજી ભાષામાં વ્યવહાર વધારનારી કોઈ પણ વ્યક્તિ સાથે આવું થઈ શકે છે.

એસેક્સ યુનિવર્સિટીના ભાષાશાસ્ત્રી મોનિકા શ્મીડ કહે છે,  "તમે બીજી ભાષા શીખવાની શરૂઆત કરો, તે સાથે જ બે સિસ્ટમ્સ એક બીજા સાથે સ્પર્ધા કરવા લાગે છે,"

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

‘માનવતા બચાવવી હોય તો માતૃભાષા પણ બચાવવી પડશે’

ગુજરાતી ભાષાની આ ખૂબીઓ આપ જાણો છો?

માતૃભાષા આપણે કઈ રીતે ભૂલી રહ્યા છીએ તે દિશામાં સંશોધન વધી રહ્યું છે અને તે ફિલ્ડમાં અગ્રણી સંશોધકોમાં શ્મીડનો સમાવેશ થાય છે.

બાળકોમાં આ સમજાવી શકાય તેવું છે, કેમ કે તેમના મગજ વધારે ફ્લેક્સિબલ અને નવું સ્વીકારવા તૈયાર હોય છે.

12 વર્ષની ઉંમર સુધીમાં ભાષા બદલાઈ જાય તો તેની અસર થાય છે.

એવું પણ જોવા મળ્યું છે કે 9 વર્ષની ઉંમરે બાળકને તેના જન્મના દેશથી અલગ કરી દેવામાં આવે તો તે પોતાની માતૃભાષા તદ્દન ભૂલી જાય છે.

મોટી ઉંમરે પછી માતૃભાષા ભૂલી જવી લગભગ મુશ્કેલ હોય છે, સિવાય કે બહુ વિપરિત સંજોગો સર્જાય.

દાખલા તરીકે શ્મીડે યુદ્ધ વખતે જર્મન છોડીને યુકે અને યુએસમાં આશરો લેનારા અને હવે વૃદ્ધત્વે પહોંચેલા જર્મનોનો અભ્યાસ કર્યો હતો.

વૃદ્ધ લોકો જે તણાવગ્રસ્ત માહોલમાંથી પસાર થાય ત્યારે ભાષા ભૂલી જવાની શક્યતા છે.

તેઓ કેટલો સમય વિદેશમાં રહ્યા તેના કારણે તેમની ભાષાની સ્કીલ પર અસર...\n\ntl;dr:

લંડનમાં હું મારા રસોડામાં બેઠી છું અને મારા ભાઈએ મોકલેલા એસએમએસને ઉકેલવાની કોશિશ કરી રહી છું. તે જર્મનીમાં અમારા વતનના ગામમાં રહે છે.


ઘણાં લોકો શા માટે ખૂબ જ તીખું ભોજન પસંદ કરે છે?\nભારતની વાત કરીએ તો ભારતના ભોજન વિશે પણ એ વાત પ્રખ્યાત છે કે તે ચટાકેદાર, તીખું અને મરી-મસાલાથી ભરપૂર હોય છે.

દુનિયાના ઘણા એવા દેશો છે કે જ્યાં મસાલાની મદદથી વ્યજંનને ચટાકેદાર બનાવવામાં આવે છે. મેક્સિકન, ચાઇનીઝ અને ઇથિયોપિયાઈ વ્યંજન તેના તીખા સ્વાદ માટે પ્રખ્યાત છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

દુનિયાના તમામ દેશોમાં એવા લોકો મળી જ જાય છે કે જેઓ એવું ભોજન પસંદ કરે છે કે જે મોઢામાં સિસકારા બોલાવી દે.

ભારતમાં કોઈ આંધ્ર પ્રદેશની રસમને ખૂબ તીખી માને છે, તો કોઈને પંજાબી છોલે તીખાં લાગે છે. કોઈને ભૂત જોલકીયા મરચાં સૌથી તીખાં લાગે છે તો કોઈને મેક્સિકન ચિલી સૌથી તીખી લાગે છે.

સૌથી તીખા વ્યંજન

આ જ વાત વ્યંજન વિશે કહેવામાં આવે છે. એક ભારતીય રેસ્ટોરાંમાં તો ચશ્માં પહેરીને ભોજન તૈયાર કરવામાં આવે છે. તે ડિશનું નામ છે વિડોવર ફૉલ. તીખા ભોજનની રેટિંગની સ્કેલમાં આ ડિશ એક લાખની રેટિંગ પર આવે છે.

તેની સરખામણીએ કેટલાક લોકો કોરિયાના સ્યૂસાઇડ બરીટોને સૌથી તીખું વ્યંજન માને છે.

પશ્ચિમી દેશોમાં વિંડાલુથી માંડીને ભૂતિયા મરચાં અને ચીનના સિચુઆન પ્રાંતના મરચાંથી ભરેલા માંસાહારી પકવાન દુનિયાભરમાં ચર્ચાનો વિષય છે.

આ વાતોને સાંભળીને ક્યારેય તમારા મનમાં એ વિચાર નથી આવતો કે આખરે કેટલાક વ્યંજન તીખા વ્યંજનની રેસમાં કેમ દોડે છે. કેમ કે કેટલીક ડિશ તો એવી હોય છે, જે તીખી લાગ્યા વગર પણ ખૂબ સ્વાદિષ્ટ લાગે છે.

મસાલેદાર વ્યંજન

આ સવાલ ઘણાં વર્ષોથી માનવવૈજ્ઞાનિક અને ખાન-પાનના ઇતિહાસકારોને પરેશાન કરે છે. આમ તો ગરમ આબોહવા ધરાવતા દેશોમાં લોકોનું ખાન-પાન તીખું અને મસાલેદાર હોય છે.

તેનું કારણ કદાચ એ છે કે મરચાં અને મસાલામાં બીમારીઓ સામે લડવાની શક્તિ હોય છે.

એક સરવેમાં જાણવા મળ્યું છે કે જેમ જેમ ધરતીનું તાપમાન વધી રહ્યું છે, દુનિયાના ઘણાં ભાગોમાં તીખાં અને મસાલેદાર ભોજનને લોકો પસંદ કરી રહ્યા છે.

પહેલા એવું ન હતું. ગરમ તાપમાન વાળા સ્થળો પર મસાલાની મદદથી ભોજનને લાંબા ગાળા સુધી ખરાબ થવાથી બચાવવામાં આવતું હતું.

આજે તો દરેક વસ્તુ ફ્રિઝમાં રાખ્યા બાદ તેનો ઉપયોગ લાંબા સમય સુધી કરી શકાય છે.

તીખાં- મસાલેદાર વ્યંજન ખાવાનું કારણ એ પણ હોઈ શકે છે કે તેનાંથી લોકોને પરસેવો આવે છે. આ પરસેવો લોકોને ગરમ તાપમાનમાં ઠંડા રાખવામાં મદદ કરે છે.

પરંતુ જે વિસ્તારોમાં હવામાં ગરમીની સાથે નમી પણ રહે છે, ત્યાં આ નુસ્ખાની કોઈ અસર જોવા મળતી નથી.

કેમ કે શરીરમાંથી...\n\ntl;dr:

ભોજનમાં જો મસાલા ન હોય તો ખાવાની મજા જ આવતી નથી. ખાસ કરીને આપણા ગુજરાતમાં કાઠીયાવાડી ભાણામાં તો તમતમતું ભોજન ન મળે ત્યાં સુધી મોઢામાં કંઈ સ્વાદ જ આવતો નથી.


ઘરમાં જાતે જ કેવી રીતે નાનું-મોટું કડિયાકામ કરશો? આ યુવતી પાસેથી જાણો\nપાઓલાની યૂટ્યૂબ ચેનલ પર તેમનાં 6,25,000 સબસ્ક્રાઇબર્સ છે

તેમનું સપનું હતું કે તેઓ સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રાવેલ અને ફૅશન પર ટિપ્સ આપીને પ્રસિદ્ધિ મેળવવી.

તેમના રસ્તામાં માત્ર એક અડચણ હતી, તેમણે ક્યારેય સેટે લાગોસની બહાર પગ મૂક્યો ન હતો. બ્રાઝીલના અગ્નિખૂણે આવેલા આ શહેરમાં તેઓ મોટાં થયાં અને આજે પણ તેઓ ત્યાં જ રહે છે.

આ શહેરની વસતી આશરે 2,37,000 જેટલી છે.

બીજી સમસ્યા એ હતી કે તેમને એ પણ ખબર ન હતી કે મેકઅપ કેવી રીતે કરવો. તેમ છતાં આજે તેમની યૂટ્યૂબ ચેનલ (Paloma Cipriano)ના 6,25,000 સબસ્ક્રાઇબર્સ છે. કેવી રીતે?

વાત એમ છે કે 25 વર્ષીય પાલોમા યૂટ્યૂબ પર ફરવા કોઈ બીચ વિશે કે લિપસ્ટીકની વાતો કરવાને બદલે હવે લોકોને કડિયાકામ વિશે જાણકારી આપે છે.

આવા વિષય પર વીડિયો બનાનનારાં પાલોમા બ્રાઝીલનાં એકમાત્ર યુવતી છે.

તેમનાં માતા ઇવોને આપેલી સલાહના કારણે તે મૂળ વિચાર કર્યો હતો એનાથી સાવ અલગ આ વિષય તરફ વળ્યાં.

માતા-પુત્રીની જોડી

આ વીડિયોમાં પાલોમા દીવાલને પ્લાસ્ટર કેવી રીતે મારવું તે અંગે સમજાવી રહ્યાં છે.

બીબીસી ન્યૂઝ બ્રાઝીલ સાથે વાત કરતાં પાલોમા જણાવે છે, "તેમણે સૂચન કર્યું કે ફ્લોર ટાઇલ્સ લગાવવાનો વીડિયો બનાવીને મૂકવો જોઈએ. પહેલાં તો મને આ વિચાર કંઈ ખાસ લાગ્યો નહોતો, પણ મેં વીડિયો બનાવ્યો અને મૂક્યો."

'દીવાલ પર પ્લાસ્ટર કઈ રીતે કરવું' વિશેનો તેમનો વીડિયો સૈથી લોકપ્રિય છે. આ વીડિયોને આજ સુધીમાં 75 લાખથી વધારે લોકો જોઈ ચૂકયા છે.

બ્રાઝીલમાં સિવિલ કન્સ્ટ્રક્શનના વિષય સાથે જોડાયેલી યૂટ્યૂબની ચેનલ્સ કરતાં પાલોમાની ચેનલ વધારે જોવાય છે.

ઇન્સ્ટાગ્રામ પર પણ તેમનાં 45,000થી વધારે ફૉલોઅર્સ થઈ ગયા છે.

કેટલાક લોકોને તો વિશ્વાસ થતો નથી કે પાલોમા ખરેખર આ કાર્ય જાતે કરી રહ્યાં છે

પોતાની ચેનલમાં તેઓ ઘરના નાનાં-મોટાં કડિયાકામ કેવી રીતે જાતે કરી લેવા તેના વીડિયો મૂકે છે.

ટાઇલ્સ લગાવવી, તિરાડ પડી હોય તેને પૂરી દેવી કે પછી દીવાલ કેવી રીતે ચણવી તેના વીડિયો પણ બનાવ્યા છે.

પાલોમાના વીડિયો એકદમ સરળ અને સીધી સૂચનાઓ આપનારા હોય છે.

તેઓ કહે છે, "હું લોકોને દેખાડતી હોઉં છું કે હું આ કામ કરી શકું તો તમે પણ કરી શકો."

જરૂરિયાતના કારણે શીખેલો વ્યવસાય

પાલોમા કડિયાકામ જરૂરિયાતને કારણે શીખ્યાં હતાં.

તેમનાં પરિવાર પાસે પૈસા નહોતા અને બે રૂમના ઘરને મોટું કરવા માટે તેઓ અને તેમનાં માતા ઇવોને જાતે બાંધકામ કરવું પડે તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી....\n\ntl;dr:

પાલોમા સેન્ટોઝ... એક એવી યુવતી કે જેમણે ચાર વર્ષ પહેલાં એક સપનું જોયું હતું.


ઘરમાં પાંચ મૃત્યુ થયાં, છતાં ગોધરાના આ 108 ડ્રાઇવરે ઍમ્બ્યુલન્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખ્યું\nઆમ છતાં તેઓ માનવસેવા બજાવવા માટે ફરજ પર હાજર જોવા મળે છે.

માતા અને પિતા કોરોનાની ચપેટમાં આવ્યા બાદ પણ પ્રવીણભાઈ હિંમત ન હાર્યા, માતા-પિતાને ઇલાજ માટે હૉસ્પિટલ દાખલ કર્યાં હતાં.

આ દરમિયાન પ્રવીણભાઈએ ઍમ્બ્યુલન્સ ચલાવવાનું કામ ચાલુ જ રાખ્યું હતું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

આ વાત છે ગોધરામાં 108 ઍમ્બ્યુલન્સમાં પાઇલટ તરીકે ફરજ બજાવનારા પ્રવીણભાઈ બારિયાની, જેમણે પાંચ દિવસમાં ઘરના મોભી સહિત પરિવારના પાંચ સભ્યો ગુમાવ્યા છે.


ઘૂંઘટ-બુરખામાં જીવતી મહિલાઓને આ પરેશાની સહન કરવી પડે છે\nઆજે પણ ભારતમાં કેટલાંક સમુદાયોમાં ઘૂંઘટની પ્રથા છે. વળી મુસ્લિમ સમાજમાં બુરખાની પ્રથા છે.

પણ શું ક્યારેય તમે જાણવાની કોશિશ કરી છે કે આ પ્રથા મહિલાઓ માટે કેટલી પરેશાની સર્જે છે?

તેમને આ કારણે રોજિંદા જીવનમાં દૃષ્ટિથી લઈને, ચાલવામાં અને શ્વાસ લેવામાં પણ તકલીફ થાય છે.

આવી સ્થિતિમાં જીવન જીવતી મહિલાઓએ બીબીસી સાથે તેમના અનુભવ અને પ્રથાને કારણે પડતી મુશ્કેલી વિશે વાતચીત કરી.

જાણો તેમના અનુભવ અને જુઓ કઈ રીતે આ પ્રથા તેમના માટે રોજિંદા જીવનમાં સમસ્યા સર્જે છે.

પ્રોડ્યુસર – કમલેશ

શૂટ-એડિટ – પ્રીતમ રોય

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ભારતમાં ઘૂંઘટ અને બુરખાની પ્રથા જૂના જમાનાથી ચાલી આવે છે. મહિલાઓ વર્ષોથી તેમાં જીવતી આવી છે.


ઘોઘા-દહેજ રો-રો ફેરી વિષે જાણવા જેવી 10 બાબતો\nનરેન્દ્ર મોદીએ ઘોઘા-દહેજ રો-રો (રોલ ઓન-રોલ આઉટ) ફેરી સેવાઓનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું

આ પ્રસંગે તેમણે એક સભાને પણ સંબોધી હતી. જે બાદ મોદીએ ખુદ રો-રો ફેરીમાં મુસાફરી કરી હતી.

આ પ્રકલ્પને દક્ષિણ ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રને દરિયાઈ માર્ગે જોડવાના પ્રયાસરૂપે જોવાઈ રહ્યો છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે :

મોદીએ અહીં જનસભાને સંબોધતા કહ્યું હતું કે નવા સંકલ્પ સાથે નવા ભારત, નવા ગુજરાતની દિશામાં અણમોલ ઉપહાર સમગ્ર દેશને મળી રહ્યો છે.

આ પ્રોજેક્ટથી દરિયાઈ માર્ગે સૌરાષ્ટ્ર અને દક્ષિણ ગુજરાત વચ્ચેનું મુસાફરીનું અંતર ઘટશે

મોદીએ આ પ્રોજેક્ટને ભારત જ નહીં પરંતુ દક્ષિણ એશિયાનો સૌથી મોટો પ્રોજેક્ટ ગણાવ્યો હતો.

આ સમયે મોદી મનમોહનસિંહની નેતૃત્વવાળી યુપીએની સરકાર પર પ્રહાર કરવાનું પણ ચૂક્યા ન હતા.

તેમણે કહ્યું હતું કે પર્યાવરણના નામ પર આ પ્રોજેક્ટમાં અડચણો ઊભી કરવામાં આવી હતી.

ઉપરાંત તેમણે આ સર્વિસને મુંબઈ સુધી લઈ જવાની વાત પણ કરી હતી.

ઘોઘા-દહેજ રો-રો ફેરી વિશે જાણવા જેવી 10 બાબતો

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો.

\n\ntl;dr:

ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ઘોઘા-દહેજ રો-રો (રોલ ઓન-રોલ આઉટ) ફેરી સેવાનું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.


ઘોડેસવારીમાં પુરુષોને હરાવનારાં ભારતીય મહિલાની કહાણી\nતેમનું કહેવું છે કે મહિલાઓને ઘોડેસવાર બનવા માટે લોકો પ્રોત્સાહન નથી આપતાં પરંતુ તેમના પિતાએ હંમેશાં તેમનો સાથ આપ્યો છે.

યુરોપીય દેશોમાં કેટલીય રેસમાં તેમણે ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ભારતમાં પ્રથમ મહિલા ઘોડેસવારનું કહેવું છે કે તેઓ મુખ્ય પ્રતિસ્પર્ધામાં પુરુષો જૉકીને હરાવીને ચૅમ્પિયન બન્યાં છે.


ચંગેઝ ખાન: 'લાખોના પિતા'નું પોતાનું કોઈ નહીં\nએ વ્યક્તિ એટલે ચંગેઝ ખાન. તેના નેતૃત્વમાં મોંગોલ મોત અને તબાહીના પથ પર આગળ વધતા ગયા અને જોત જોતામાં અનેક વિસ્તાર, શહેર અને દેશ પર તેમની સામે ઝૂકતાં ગયાં.

માત્ર થોડા દાયકાઓમાં જ ચંગેઝ ખાનના સેનાપતિઓ ખૂનની હોળી રમતા-રમતા, કંકાલોની ઇમારતો ચણતા-ચણતા, હસતાં-રમતાં શહેરોને રાખ ભેગા કરતા બિજિંગથી લઈને મોસ્કો સુધી ફેલાયેલા ક્ષેત્રના માલિક બની ગયા.

મોંગોલ સલ્તનત ત્રણ કરોડ વર્ગ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલી હતી. હાલમાં એ ક્ષેત્રની કુલ વસ્તીમાં ત્રણ કરોડ લોકો રહે છે.

પરંતુ ચંગેઝ ખાનની સફળતા માત્ર યુદ્ધ પૂરતી સિમિત નહોતી. બીજા એક ક્ષેત્રમાં પણ તેની જીત એટલી જ ગજબની હતી.

થોડા વર્ષો પહેલાં બહાર પડેલા આનવંશિક અનુસંધાનમાં માલૂમ પડ્યું કે પૂર્વ મંગોલ સામ્રાજ્યની હદમાં રહેતા આઠ ટકા પુરુષોના વાઈ ક્રોમોઝોમની અંદર જે નિશાન મળ્યું છે, એ સાબિત કરે છે કે તેઓ મોંગોલ શાસકના વંશ સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

આ અનુસંધાનથી એવું માલૂમ પડે છે કે દુનિયામાં લગભગ 1 કરોડ 60 લાખ પુરુષ મતલબ કે દુનિયાના પુરુષોની કુલ સંખ્યાના 0.5 ટકા પુરુષો ચંગેઝ ખાન સાથે સંબંધ ધરાવે છે.

પાકિસ્તાનમાં એવી જ ખાસ નિશાની 'હજારા' સમુદાયના લોકોના ડીએનએમાં જોવા મળે છે જ પોતાને મોંગોલ હોવાનું માને છે. આ સિવાય મુગલ, ચુગતાઈ અને મિર્ઝા નામ ધરાવતા લોકો પણ પોતાને મોંગોલ વંશના ગણાવે છે.

એક વ્યક્તિના આટલા બાળકો કેવી રીતે?

આનુવંશિક અનુસંધાનની બીજી તરફ આ વાતના ઐતિહાસિક પુરાવાઓ પણ મળે છે.

ચંગેઝ ખાને ઘણાં લગ્નો કર્યાં અને તેમનાં બાળકોની સંખ્યા 200 સુધી હોવાનું માનવામાં આવે છે. તેમના ઘણાં દીકરાઓએ આગળ જઈને શાસન કર્યું અને સાથે જ ઘણી રખાતો પણ રાખી જેનાથી મોટી સંખ્યામાં બાળકો પેદા થયાં.

પ્રખ્યાત ઇતિહાસકાર અતા મલિક જુવાયની પોતાનાં પુસ્તક 'તારીખ-એ-જહાંગુશા'માં ચંગેઝ ખાનનાં મોતનાં 33 વર્ષ બાદ લખે છે, "એ સમયે તેમના ખાનદાનના 20 હજાર લોકો એશઆરામની જિંદગી જીવતા હતા."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હું તેમની અંગે વધુ કંઈ નહીં કહું કારણ કે હું નથી ઇચ્છતો કે આ પુસ્તકના વાચકો લેખક પર અસત્ય ફેલાવવાનો આરોપ લગાવે અને એવું કહેવા લાગે કે આટલા સમયમાં કોઈ એક વ્યક્તિને એટલા સંતાનો કેવી રીતે થાય?

એક અનોખી ઘટના એવી પણ બની જ્યારે 60થી વધુ વર્ષની ઉંમરમાં ચંગેઝ ખાને તેમની છાવણીમાં તેમની પ્રથમ પત્નીથી પેદા થયેલાં ચાર બાળકો જોચી, ઓગદાઈ, ચુગતાઈ અને તોલીને બોલાવ્યા અને તેમની સાથે ખાસ બેઠક કરી.

આ બેઠકમાં તેમના...\n\ntl;dr:

13મી સદીની શરૂઆતમાં ઉત્તર-પશ્ચિમ એશિયાના મેદાનમાં એક એવી વ્યક્તિનો ઉદય થયો જેમણે સમગ્ર દુનિયાને હચમચાવી દીધી.


ચંદ્ર પર 4G: ધરતીની જેમ ત્યાં પણ લગાવાશે મોબાઇલ ટાવર?\nવોડાફોન-જર્મની અને નોકિયા સાથે મળીને ચંદ્ર પર 4G નેટવર્કનું નિર્માણ કરવાના છે. એ નેટવર્કની મદદ વડે ચંદ્રની જીવંત તસ્વીરો રોબો ધરતી પર મોકલી શકશે.

આ નેટવર્કનું નિર્માણ બર્લિનની પાર્ટ ટાઇમ (પીટી) સાયન્ટિસ્ટ નામની કંપનીની મદદ માટે બનાવવામાં આવશે.

આ કંપની પ્રાઇવેટ મૂન રોબો મિશનની યોજના ઘડી રહી છે.

અપૉલો 11 મિશનનાં 50 વર્ષ પૂર્ણ થવા નિમિત્તે આ મિશન અંતર્ગત કંપની ચંદ્ર પર એક લૉન્ચર અને બે રોબૉટ મોકલશે.

અમેરિકાની અવકાશ સંશોધન સંસ્થા નાસાનું અપૉલો 11 મહત્વાકાંક્ષી મિશન હતું.

એ મિશન અંતર્ગત નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ અને એડવિન એલ્ડ્રિને 1969માં ચંદ્ર પર પહેલીવાર પગ મૂક્યો હતો.

વોડાફોન-જર્મનીએ એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું, "આગામી વર્ષે ચંદ્ર પર 4G નેટવર્ક હશે."

"વોડાફોન ચંદ્ર પર સૌપ્રથમ 4G નેટવર્ક સ્થાપવાની યોજના ઘડી રહી છે. એ માટે ટેક્નૉલોજિ પાર્ટનર તરીકે નોકિયાની પસંદગી કરવામાં આવી છે."

પીટી સાયન્ટિસ્ટના સ્થાપક અને ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઑફિસર રોબર્ટ બોમે કહ્યું હતું, "સૌર મંડળની સસ્તી તપાસ તરફનું આ પહેલું પગલું છે."

"આ ટેક્નિક મારફત આપણે આસાનીથી અને ઓછા ખર્ચે હાઈ ડેફિનેશન (એચડી) વીડિયો ડેટા મેળવી શકીશું."

કાર ઉત્પાદક કંપની ઓડીએ બનાવેલા રોબો આ મિશન માટે મોકલવામાં આવશે. ખાનગી ખર્ચે પૂર્ણ થનારું આ સૌપ્રથમ મિશન હશે.

કેવું હશે ટ્રાન્સમિશન ઉપકરણ?

ઇન્ટરનેટ સર્વિસ માટે સામાન્ય રીતે ટાવર ઊભા કરવામાં આવતા હોય છે, પણ ચંદ્ર પર એવું નહીં થાય.

4G ટ્રાન્સમિશન માટે નોકિયા અત્યાર સુધીનું સૌથી ઓછા વજનનું ઉપકરણ બનાવશે, જેનું વજન એક કિલો કરતાં પણ ઓછું હશે.

નોકિયાના જણાવ્યા અનુસાર, 4G ટ્રાન્સમિશન માટે 1800 મેગાહર્ટ્ઝ ફ્રિકવન્સી બેન્ડનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. એચડી વીડિયો માટે આ બૅન્ડ જરૂરી હોય છે.

સ્મિથસોનિયન ડોટ કોમના જણાવ્યા અનુસાર, પહેલા બન્ને રોબો બૅઝ સ્ટેશન એટલે કે લૉન્ચરને એચડી વીડિયો મોકલશે. એ વીડિયોને બૅઝ સ્ટેશન ધરતી પર મોકલશે.

આ રોબો નાસાના અપૉલો-17નું નિરીક્ષણ પણ કરશે. અંતરીક્ષયાત્રીઓએ ચંદ્ર પર જવા માટે છેલ્લીવાર અપૉલો-17નો ઉપયોગ કર્યો હતો.

4G શા માટે, 5G કેમ નહીં?

સ્પેસ એકસમાંથી લોન્ચ કરવામાં આવશે મૂન મિશન

સવાલ એ છે કે આ મહત્વાકાંક્ષી મિશન માટે 4Gની પસંદગી શા માટે કરવામાં આવી છે, 5Gની કેમ નહીં?

રોયટર્સના એક રિપોર્ટમાં આ સવાલનો જવાબ આપવામાં આવ્યો છે.

રિપોર્ટમાં જણાવ્યા અનુસાર મિશન સાથે જોડાયેલા એક અધિકારીએ...\n\ntl;dr:

તમે તમારા મોબાઇલ ફોનમાં 4G સ્પીડનો આનંદ ભલે ન લઈ શકતા હો પણ ચંદ્ર પર ટૂંક સમયમાં હાઈ સ્પીડ 4G નેટવર્કની શરૂઆત થવાની છે.


ચંદ્ર પર પ્રવાસ કરવા જનાર પહેલો માણસ કોણ છે?\nજાપાનના 42 વર્ષીય બિલિયોનેર અને ઓનલાઇન ફૅશન ઉદ્યોગના માંધાતા યુસાકુ મૈઝાવાએ જાહેરાત કરી: "હું ચંદ્ર પર જવાનું પસંદ કરું છું."

2016માં મસ્ક દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી લૉન્ચ સિસ્ટમ, બીગ ફાલ્કન રૉકેટ (બીએફઆર) ઉપર તેમને મોકલવામાં આવશે તેમ અપેક્ષિત છે.

હાલ, આ મિશન વર્ષ 2023 માટેનું આયોજન છે, જે  1972માં નાસાના એપોલો 17 ચંદ્ર ઉપર ઊતર્યા. એ પછીની મનુષ્યો દ્વારા ચંદ્રની પ્રથમ મુલાકાત હશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેલિફોર્નિયામાં આવેલાં હૉથોર્નમાં, સ્પેસએક્સના મુખ્ય મથક ખાતે મંગળવારે આ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

કંપનીએ જણાવ્યું કે આ ઉડાન જે લોકો અવકાશ યાત્રા કરવાનું સપનું જોવે છે તેવા સામાન્યજનોને માટે સુવિધા ઉપલબ્ધ કરાવવાને રસ્તે ખૂબ મહત્ત્વનું પગલું છે.

અગાઉ ટ્વીટર ઉપર મસ્કે ઇશારો આપ્યો હતો કે તેમના યાત્રી જાપાનથી હશે.

મૈઝાવા, ગત વર્ષે ન્યૂ યૉર્ક ખાતે આયોજિત એક હરાજીમાં સ્વર્ગસ્થ જીન માઇકલ બસ્ક્વૈટ નામના કલાકારના પેઇન્ટીંગ માટે 110.5(85.4 મિલિયન પાઉન્ડ) મિલિયન ડૉલર ચૂકવીને સમાચારમાં આવ્યા હતા.

સોમવારે આ કલાના ચાહકે કહ્યું હતું કે જ્યારે 2023માં, સ્પેસએક્સના રૉકેટને અવકાશમાં છોડવામાં આવશે ત્યારે તેઓ દુનિયાભરમાંથી છથી આઠ કલાકારોને તેમાં તેમની સાથે જોડાવા આમંત્રણ આપશે.

તેમણે પત્રકારોને જણાવ્યું, "તેઓ પૃથ્વી ઉપર પરત ફરશે ત્યારબાદ, તે કલાકારોને કંઈક રચના કરવા માટે કહેવામાં આવશે."

"તેમના દ્વારા રચિત બેનમન કળા આપણા સૌની અંદરનાં સ્વપ્નદ્રષ્ટાને પ્રોત્સાહિત કરશે,"

અત્યાર સુધી ફક્ત 24 માનવોએ ચંદ્રની મુલાકાત લીધી છે- તે તમામ અમેરિકન છે.

કેટલાક એપોલો મિશનો ચંદ્ર ઉપર ઉતર્યા વગર તેનું ચક્કર લગાવીને પાછા આવ્યા હતા, તેમ આ પણ પરત ફરશે.

જોકે, આ લૉન્ચ રૉકેટ પર આધાર રાખે છે, જેની રચના હજુ સુધી કરવામાં આવી નથી,

મસ્કે કહ્યું છે, "અમે તેને ઉડાનમાં લાવી શકીશું એ અંગે તેઓ હજુ ૧૦૦ ટકા ચોક્કસ નથી."

2017માં મસ્કે જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ ચંદ્રની ફરતે ઉડાન માટે પૈસા ચૂકવે તેવા બે યાત્રીઓને મોકલશે- જેનું વહેલામાં વહેલું, આ વર્ષની શરૂઆતમાં જ લૉન્ચિંગ થવાનું હતું.

તે સમયે, સ્પેસએક્સ તેના હેવી-લિફ્ટ ફાલ્કન હેવી રોકેટ અને હાલના ડ્રેગન અવકાશયાનના ક્રૂડ વર્ઝનનો ઉપયોગ કરવાનું હતું.

આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં મસ્કે જણાવ્યું હતું કે સ્પેસએક્સ તેનાં ભાવિ અવકાશી જૂથના મિશન માટે બીએફઆર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

બીએફઆરની ઉડાન ક્યારેય થઈ નથી...\n\ntl;dr:

એલન મસ્કની કંપની સ્પેસએક્સે તેના પ્રથમ ખાનગી મુસાફરની જાહેરાત કરી છે, જેને તેઓએ ચંદ્રની ફરતે ઉડાન માટે મોકલવાનું આયોજન કર્યું છે.


ચંદ્ર પર મનુષ્યને મોકલીને અમેરિકાને શું મળ્યું હતું?\nઅંતરિક્ષમાં પણ બન્ને દેશો વચ્ચે એકબીજાને રેસમાં પાછળ છોડી દેવાની રેસ લાગેલી હતી.

અંતરિક્ષની આ રેસમાં સોવિયત સંઘ અમેરિકા કરતાં આગળ ચાલી રહ્યું હતું.

તેણે અંતરિક્ષમાં અમેરિકા કરતાં પહેલા મનુષ્યને મોકલવામાં સફળતા પ્રાપ્ત કરી હતી. એટલે જ અમેરિકાની સરકાર સોવિયત સંઘ કરતાં પહેલાં ચંદ્ર પર મનુષ્યને મોકલવા માગતી હતી.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ જૉન કેનેડીએ નાસાની સામે લક્ષ્ય મૂક્યું હતું કે તેઓ મનુષ્યને ચંદ્ર પર સોવિયત સંઘ પહેલાં મોકલવાના મિશન પર કામ કરે.

તેના પરિણામ સ્વરૂપે ચંદ્ર પર મનુષ્યને તો મોકલવામાં આવ્યો જ સાથે જ અમેરિકી સ્પેસ એજન્સીએ પણ એ સાબિત કરવા પ્રયાસ કર્યો કે જ્યારે તેના અંતરિક્ષયાત્રી ચંદ્ર પર ગયા તો તેમણે કંઈક નવીન કામ કર્યું.

અંતરિક્ષયાત્રીઓને ચંદ્ર પર મોકલતાં પહેલાં તેમને ભૂગર્ભશાસ્ત્રની જાણકારીની જરૂર હતી.

તેના માટે તેમને હવાઈ ટાપુ, મેક્સિકો, આઇસલૅન્ડ અને જર્મની જેવા દેશોનો પ્રવાસ કરાવવામાં આવ્યો.

અહીં અંતરિક્ષયાત્રીઓને પથ્થરની શિલા, જ્વાળામુખીનું બનવું અને બગડવું અને ઉલ્કાના કારણે પડતા ખાડા અંગે જાણકારી આપવામાં આવી.

અપોલો 15 કમાન્ડ મૉડ્યૂલના પાઇલટ અલ વર્ડેનનું કહેવું છે કે આ પ્રવાસ દરમિયાન મળેલી જાણકારી તેમના માટે ઘણી મહત્ત્વપૂર્ણ હતી.

ચંદ્ર પર જતા અંતરિક્ષયાત્રી પોતાની સાથે હથોડા, ડ્રિલ મશીન અને કુહાડી લઈ ગયા હતા જેથી ખોદકામ કરવાની જરૂર પડે તો તેને વાપરી શકાય.

અલ વર્ડેન લ્યૂનર ઑર્બિટમાં વધારે મોટા પાયે અવલોકન કરી રહ્યા હતા.

તેઓ એવી વસ્તુઓની શોધ કરી રહ્યા હતા, જેનાથી તેઓ સાબિત કરી શકે કે તેમણે સૌથી અલગ કામ કર્યું છે.

વધુમાં વધુ માહિતી પ્રાપ્ત કરવામાં આવી

અપોલો 17 મિશન અંતર્ગત ચંદ્ર પર જનારા પહેલા અને એકમાત્ર ભૂગર્ભશાસ્ત્રી છે, હેરિસન શ્મિટ.

ચંદ્ર પર તેમને પથ્થરની શિલાના નાના-નાના મોતી જેવા ટૂકડા મળ્યા કે જે એ વાતના પુરાવા છે કે ચંદ્ર પર પણ શિલા બનવાની અને તૂટવાની પ્રક્રિયા ચાલતી રહે છે.

તેઓ 741 ટૂકડા નમૂના તરીકે સાથે લાવ્યા હતા જેનું વજન 111 કિલો હતું.

ચંદ્રથી આશરે 2,200 શિલાઓ અને માટીના ઘણા નમૂના લઈને અમેરિકાના હ્યૂસ્ટનની પ્રયોગશાળામાં રાખવામાં આવ્યા જેમના પર અત્યાર સુધી સંશોધન ચાલી રહ્યું છે.

નાસાએ ચંદ્ર પરથી લાવવામાં આવેલા ઘણા નમૂના દુનિયાના મ્યૂઝિયમ અને વૈજ્ઞાનિકોને પણ દાન કર્યા જ્યારે ઘણા નમૂના આજે પણ સીલ બંધ રાખવામાં આવ્યા છે.

પરંતુ જે સૅમ્પલ પર સંશોધન કરવામાં...\n\ntl;dr:

1960ના દાયકામાં અમેરિકા અને સોવિયત સંઘ વચ્ચે શીતયુદ્ધ ચરમસીમાએ હતું.


ચંદ્ર પર મોકલવા માટે 25 અંતરિક્ષયાત્રીઓમાંથી ફક્ત નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ જ કેમ પસંદ કરાયા?\nપરંતુ શું તમને ખબર છે કે નીલ આર્મસ્ટ્રોંગને આટલા મોટા મિશન માટે પસંદ શા માટે અને કેવી રીતે કરવામાં આવ્યા હતા?

એ દિવસને યાદ કરી રહ્યા છે અપોલો 11 મિશનના અંતરિક્ષયાત્રી માઇકલ કૉલિન્સ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ચંદ્ર પર પગ મૂકવાવાળી પહેલી વ્યક્તિ કોણ હતી? લગભગ બધાને જ આ સવાલનો જવાબ ખબર હશે. નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ.


ચંદ્રકાન્ત બક્ષીએ લીધેલો ફિલ્ડ માર્શલ માણેકશાનો એ દુર્લભ ઇન્ટરવ્યૂ\nહોટેલ ઑબેરોય શેરટનની બહાર એક લીલી ઍમ્બૅસૅડર ગાડી ઊભી છે. જેના નંબરની નીચે એક પ્લેટ લટકાવેલી છે. એ પ્લેટ પર પાંચ સ્ટાર ઊભરેલા છે. હિંદુસ્તાનમાં આ ગાડી એક જ માણસ વાપરે છે, ફૌજમાં જેને ફાઇવ સ્ટાર હોય એ એટલે કે ફિલ્ડ માર્શલ દરજ્જાની વ્યક્તિ.

હિંદુસ્તાનમાં એક ફિલ્ડ-માર્શલ છે, સામ માણેકશા, 1971ના ભારત-પાક યુદ્ધના વિજેતા.

તમે હોટલમાં પ્રવેશો છો. લાઉન્જમાં કાંચની દીવાલો, પિત્તળનાં ઝુમ્મરો, બ્રાસના પગવાળા સોફા, લીલા કોટ પહેરેલા રિસેપ્શનિસ્ટ પુરુષો, પ્લાસ્કિટમાંથી બનાવી હોય અથવા ઇમ્પૉર્ટ કરી હોય એવી છોકરીઓ અને પછી લિફ્ટોની કતાર આવે છે.

આધુનિક માણસો એલિવેટર શબ્દ વાપરે છે. ઉપર રૂમ નંબર 1902માં ફિલ્ડ માર્શલ ઊતર્યા છે, ઓગણીસમે માળે. લિફ્ટ બત્રીસમાં માળ સુધી જઈ શકે છે.

બટન દબાતા પલકારામાં દસમો માળ ઇલેક્ટ્રિકલી ઝબકે છે, પછી એક-એક માળ.

તમારા લક્ષ્ય પર તમે બહાર નીકળો છો, જમણી તરફ, ખૂણાનો સ્વીટ, મખમલી કાર્પેટ, દસ્તક, અપેક્ષા, જરા વારે દરવાજાનું ખૂલવું - 'ગુડ મોર્નિંગ, સર!'

અને સામ માણેકશા સસ્મિત, સાફ, સ્વચ્છ, સુર્ખ, શાલીન, 'ગુડ મોર્નિંગ!' કહે છે.

માણેકશા ફૌજી લંબાઈ-ચૌડાઈના લિહાજથી બહુ ઊંચા ન કહેવાય - કરીઅપ્પા કે ચૌધરી કે હરબખ્શસિંહની જેમ તોતિંગ નથી, પણ એમનું એક અજીબ, અપનાયતથી ભરેલું વ્યક્તિત્વ છે.

મોઢું લાલ, નાક ગરુડની ચાંચ જેવું, ફરફરી રહી હોય એવી લાગ્યા કરતી ભરેલી મૂછો, આંખો કાંચ જેવી અને ઊંડા દરિયાઈ રંગવાળી, હાસ્ય ખુલ્લું, ખડખડાટ અને ઈમાનદાર માણસો જ હસી શકે એવું, અવાજમાં તંદુરસ્તી અને સંતોષ.

આ બધા ઉપરાંત એક ખાનદાની સાદગી-માણેકશાને ખાનદાની શબ્દ વાપરવો ગમે છે. ખાનદાનીમાં માને છે. સમયના બડા પાબંદ છે.

ચાલવામાં ચુસ્તી છે, પેટ અંદર છે, વિચારોમાં ઉલઝનો નથી. જે માને છે એ નિર્ભીકતાથી કરી શકે છે. પછી ક્યારેક હસીને કહે છે: ધિસ ઇઝ ઑફ દ રેકર્ડ!

'1962માં મારી પત્ની સિલુએ કુનુર(દક્ષિણ ભારત)માં મોટી જગ્યા લઈ રાખી હતી. ત્યાં એક સરસમજાનું કૉટેજ બાંધ્યું છે. ગાર્ડન બનાવ્યો છે.

'આયમ ઍન આઉટડોર મેન! આખી જિંદગી હું બહાર રહ્યો છું. મેં પણ કુનુર પસંદ કર્યું...'

ઇંગ્લૅન્ડમાં સ્થાયી થવાની વાત કરતા માણેકશાએ કહ્યું, કુનુરમાં મેં જગ્યા લઈ લીધી હતી, હું શા માટે ઇંગ્લૅન્ડમાં સેટલ થઉં?

મને પત્રકારોએ પૂછ્યું કે હિંદુસ્તાન સિવાય જો તમારે સેટલ થવું હોય તો તમે ક્યાં સેટલ થવું પસંદ કરશો? મેં કહ્યું, ઇંગ્લૅન્ડમાં અને પછી આખી ચર્ચા શરૂ થઈ......\n\ntl;dr:

(અભિનેતા વિક્કી કૌશલ ભારતીય સેનાના ફિલ્ડમાર્શલ સામ  માણેકશાની ભૂમિકા ફિલ્મી પડદા પર નિભાવવા જઈ રહ્યા છે. 2008માં આજના દિવસે જ માણેકશાનું અવસાન થયું હતું. ગુજરાતના લેખક ચંદ્રકાન્ત બક્ષીએ માણેકશાનો 26-05-75એ ઇન્ટરવ્યૂ કર્યો હતો. જે 'ચિત્રલેખા' માં પ્રકાશિત કરાયો હતો. તે ઇન્ટરવ્યૂ 'ચિત્રલેખા'ના સૌજન્ય સાથે અહીં મૂળ સ્વરૂપે પ્રકાશિત કર્યો છે.)


ચંદ્રપ્રભા સૈકિયાની : આસામમાં પડદાપ્રથા હઠાવવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા નિભાવનાર મહિલાની કહાણી\nચંદ્રપ્રભા સૈકિયાની

આ બેઠકમાં પુરુષો અને મહિલાઓ બંને હતાં. જોકે મહિલાઓ પુરુષથી અલગ વાંસથી બનેલા પડદા પાછળ બેઠાં હતાં.

ચંદ્રપ્રભા સૈકિયાની મંચ પર આવ્યાં અને માઇક પર સિંહગર્જના કરીને બોલ્યાં, "તમે પડદાની પાછળ કેમ બેઠાં છો" અને મહિલાઓને આગળ આવવા કહ્યું.

ચંદ્રપ્રભા સૈકિયાની : આસામમાં પડદાપ્રથા હઠાવવા પાછળનો મુખ્ય ચહેરો

તેમની આ વાતથી સભામાં બેસેલાં મહિલાઓ એટલાં પ્રેરિત થયાં કે તેઓ પુરુષથી અલગ કરનારી વાંસની દીવાલને તોડીને તેમની સાથે આવીને બેસી ગયાં.

ચંદ્રપ્રભાની આ પહેલને આસામ સમાજમાં એ સમયે પ્રચલિત પડદાપ્રથા હઠાવવા માટે મહત્ત્વની માનવામાં આવે છે.

આ વિશેષ શ્રેણીની આ પહેલાંની કહાણીઓ વાંચવા માટે ક્લિક કરો:

મહિલાઓના શિક્ષણ પર ભાર મૂક્યો

આસામનાં રહેવાસી આ તેજસ્વી મહિલાનો જન્મ 16 માર્ચ, 1901માં કામરૂપ જિલ્લાના દોહીસિંગારી ગામમાં થયો હતો.

તેમના પિતા રતિરામ મજુમદાર ગામના મુખી હતા અને તેઓએ પોતાની દીકરીના શિક્ષણ પર ઘણો ભાર મૂક્યો હતો.

ચંદ્રપ્રભાએ ન માત્ર શિક્ષણ લીધું, પણ પોતાના ગામમાં ભણતી છોકરીઓ પર પણ ધ્યાન આપ્યું.

રુકૈયા બેગમ કોણ છે, જેમના માટે બાંગ્લાદેશની યુવતીમાં ભારે માન છે?

તેમના પુત્ર અંતનુ સૈકિયાની કહે છે, "જ્યારે તે 13 વર્ષની હતા ત્યારે પોતાના ગામની છોકરીઓ માટે પ્રાઇમરી સ્કૂલ ખોલી. ત્યાં આ કિશોર શિક્ષિકાને જોઈને સ્કૂલ ઇન્સ્પેક્ટર પ્રભાવિત થયા અને તેઓએ ચંદ્રપ્રભા સૈકિયાનીને નૌગામ મિશન સ્કૂલ માટે અનુદાન અપાવ્યું."

"છોકરીઓ સાથે શિક્ષણના સ્તરે થતાં ભેદભાવ સામે પણ તેઓએ પોતાનો અવાજ નૌગામ મિશન સ્કૂલમાં ભારપૂર્વક મૂક્યો અને તે આવું કરનારી પહેલી છોકરી માનવામાં આવે છે."

ચંદ્રપ્રભા એક હિંમતવાન મહિલા

રાજ્યભરમાં સાઇકલયાત્રા કાઢી

તેઓએ 1920-21માં કોરોનમૉયી અગ્રવાલની મદદથી તેજપુરમાં મહિલા સમિતિની રચના કરી.

ચંદ્રપ્રભા પર નવલકથા લખનારાં નિરુપમા બૉરગોહાઈ જણાવે છે કે ચંદ્રપ્રભા અને અન્ય સ્વાતંત્ર્યસેનાનીઓ 'વસ્ત્ર યજના' એટલે કે વિદેશી કપડાંના બહિષ્કાર માટે અભિયાન આદર્યું અને વસ્ત્રોને સળગાવ્યાં, જેમાં મોટા પાયે મહિલાઓએ ભાગ લીધો. આ સમયે મહાત્મા ગાંધી તેજપુર આવ્યા હતા.

નિરુપમા બૉરગોહાઈની નવલકથા 'અભિજાત્રી'ને સાહિત્ય અકાદમી પુરસ્કાર પણ મળ્યો છે.

ઇતિહાસ સર્જનારા ભારતનાં વીરાંગના ડૉ. મુથ્થુલક્ષ્મી રેડ્ડી

તેઓ કહે છે, "પછાત જ્ઞાતિમાંથી આવતી ચંદ્રપ્રભા સૈકિયાનીનાં લગ્ન બહુ નાની ઉંમરમાં એક મોટી ઉંમરના પુરુષ સાથે કરવામાં...\n\ntl;dr:

1925નું વર્ષ હતું. આસામના નૌગામમાં આસામ સાહિત્યસભાની બેઠક થઈ રહી હતી. આ બેઠકમાં મહિલાઓમાં શિક્ષણને ભાર આપવા પર ચર્ચા થતી હતી અને છોકરીઓમાં શિક્ષણનો વ્યાપ વધારવા પર ભાર આપવામાં આવી રહ્યો હતો.


ચંદ્રબાબુ નાયડુએ નરેન્દ્ર મોદીનાં પત્ની જશોદાબહેન અંગે શું કહ્યું?\nવડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનાં પત્ની જશોદાબહેન

તેના જવાબમાં ચંદ્રબાબુ નાયડુએ વડા પ્રધાન મોદીનાં પત્નીનો ઉલ્લેખ કરતા વળતો હુમલો કર્યો છે.

નાયડુએ વડા પ્રધાન પર હુમલો કરતા કહ્યું, "તમે તમારાં પત્નીથી અલગ રહો છો."

"શું પરિવારનાં મૂલ્યો પ્રત્યે તમારા મનમાં કોઈ આદર છે કે નહીં?"

નાયડુએ કહ્યું કે તેઓ પોતાના પરિવારને પ્રેમ કરે છે. વડા પ્રધાનને કોઈ પરિવાર નથી કે તેમને કોઈ પુત્ર નથી.

નાયડુએ કહ્યું, "જ્યારે તમે મારા પુત્રનું ઉદાહરણ આપ્યું તો હું તમારાં પત્નીનો ઉલ્લેખ કરી રહ્યો છું."

"શું લોકોને એ ખબર છે કે નરેન્દ્ર મોદીને પત્ની પણ છે. તેમનું નામ જશોદાબહેન છે."

નાયડુએ આ વાતો વિજયવાડામાં યોજાયેલી એક જનસભામાં કહી હતી.

નાયડુએ વડા પ્રધાનને દેશને ખાડામાં ધકેલવાને લઈને પણ આરોપો લગાવ્યા હતા.

આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રીએ કહ્યું કે નોટબંધી એક પાગલપન ભરેલો નિર્ણય હતો. જોકે, શરૂઆતમાં નાયડુએ નોટબંધીનું સમર્થન કર્યું હતું.

જ્યારે તેમણે સમર્થન કર્યું ત્યારે તેઓ ભાજપની આગેવાનીવાળા એનડીએનો હિસ્સો હતા.

વિજયવાડામાં નાયડુએ કહ્યું, "તમે એક હજારની નોટ બંધ કરી દીધી અને બેહજારની નોટ લઈને આવ્યા. શું તેનાથી ભ્રષ્ટાચાર ખતમ થઈ જશે?"

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી રવિવારે આંધ્ર પ્રદેશના પ્રવાસે હતા, જ્યાં તેમણે ચંદ્રબાબુ નાયડુ પર આક્ષેપો કર્યા હતા.

મોદીએ કહ્યું હતું કે ચંદ્રબાબુ નાયડુની પ્રામાણિકતાને કોઈએ વખાણવી જોઈએ. તેઓ સંપત્તિ બનાવી રહ્યા છે.

જ્યારે આંધ્ર પ્રદેશ મુશ્કેલીમાં છે ત્યારે તેઓ પોતાના પુત્ર માટે ખૂબ જ સંપત્તિ એકઠી કરી રહ્યા છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ચંદ્રબાબુ નાયડુના પુત્ર લોકેશને વધારે મહત્ત્વ આપવાનો આરોપ કર્યો હતો.

જેના જવાબમાં ચંદ્રબાબુ નાયડુએ કહ્યું હતું, "મને લોકેશના પિતા હોવાનો ગર્વ છે. મેં હંમેશાં પરિવારનાં મૂલ્યોનું સમર્થન કર્યું છે."

"જોકે, મોદીને તો કોઈ પરિવાર નથી એટલે તેઓ આ વાતને સમજી નહીં શકે."

સોમવારથી આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી ચંદ્રાબાબુ નાયડુ દિલ્હીમાં ધરણાં કરવાના છે.

તેઓ આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યને ખાસ દરજ્જો મળે તે માગ સાથે ધરણા કરશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ રવિવારે આંધ્ર પ્રદેશના ગુંટૂરમાં રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુને 'લોકેશના પિતા' કહીને સંબોધિત કર્યા હતા.


ચંદ્રબાબુ નાયડુએ સસરા એનટીઆરની પીઠ પાછળ ઘા કર્યો અને આગળ નીકળ્યા છે : મોદી\nઉલ્લેખનીય છે કે મોદી આજે આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક અને તમિલનાડુમાં ચૂંટણીલક્ષી પ્રવાસ કરશે.

તેલુગુ દેશમ પાર્ટીએ એનડીએ સાથે છેડો ફાડ્યા બાદ પ્રથમ વખત વડા પ્રધાન મોદી આંધ્ર પ્રદેશની મુલાકાતે છે.

આ સાથે જ મોદી કર્ણાટકના રાઇચુર અને તમિલનાડુના તિરુપ્પુર જવાના છે.

આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુએ મોદીનો વિરોધ કર્યો છે અને શહેરમાં 'ગો બૅક મોદી' અને 'નેવર અગેઇન મોદી'ના હૉર્ડિંગ્સ લગાવવામાં આવ્યા છે.

મોદી અહીં બે પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન કરવાના છે.

9 ફેબ્રુઆરીના સમાચાર

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે અરુણાચલ પ્રદેશમાં કેટલીક યોજનાઓનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો.

આ સમયે તેમણે કહ્યું કે ન્યૂ ઇન્ડિયા ત્યારે જ તેમની પૂરી શક્તિ સાથે વિકસિત થઈ શકશે, જ્યારે પૂર્વ ભારત, ઉત્તર-પૂર્વ ભારતનો તેજ ગતિથી વિકાસ થાય.

વડા પ્રધાન મોદીએ અરુણાચલ પ્રદેશમાં ચાર હજાર કરોડ રૂપિયાથી પણ વધારેની યોજનાઓના શિલાન્યાસ કર્યા હતા.

તેમણે કહ્યું કે હવે સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ વધારે સારી બનશે અને અરુણાચલ પ્રદેશની સંસ્કૃતિને પણ વેગ મળશે.

આ ઉપરાંત વડા પ્રધાને આસામમાં એક રેલીને સંબોધતા કહ્યું હતું કે આસામ અને નોર્થ ઇસ્ટના લોકોને આ બિલથી કોઈ જ નુકસાન નહીં થાય.

મોદીએ કહ્યું, "રાજ્ય સરકારની કેટલીક તપાસ અને ભલામણો બાદ નાગરિકતા અપાશે."

તેમણે કહ્યું, "જેઓ બળજબરીથી દેશમાં ઘૂસ્યા છે અને જે લોકોએ પોતાનો જીવ બચાવવા માટે ભાગીને અહીં આવવું પડ્યું છે, તે બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજવો પડશે."

6 ફેબ્રુઆરીના સમાચાર

પ્રશાંત-ઠાકરેની મુલાકાત બાદ અટકળો

જનતા દળ યુનાઇટેડના ઉપાધ્યક્ષ પ્રશાંત કિશોરે મંગળવારે શિવસેનાના સુપ્રીમો ઉદ્ધવ ઠાકરે તથા તેમના પુત્ર આદિત્ય સાથે મુલાકાત કરી હતી.

આ મુલાકાત બાદ કિશોરે ટ્વિટર પર લખ્યું, "અમે (જેડીયુ) એનડીએ (નેશનલ ડેમોક્રેટિક અલાયન્સ)ના ભાગરૂપ છીએ.""આપની સાથે મળીને આગામી લોકસભા ચૂંટણી અને એ પછી પણ વિજય માટે સાથે મળીને કામ કરીશું."

મહારાષ્ટ્રમાં ભાજપ અને શિવસેના વચ્ચે તણાવ પ્રવર્તે છે, ત્યારે પ્રશાંત કિશોરે મુલાકાત કરતા અટકળો વહેતી થઈ છે.

કેટલાકના કહેવા પ્રમાણે, એનડીએમાં ભાજપના સાથી પક્ષો સાથે મળીને દબાણ લાવવાની વ્યૂહરચના ઉપર કામ કરતા હોય એવું બની શકે.

તા. 5 ફેબ્રુઆરીના સમાચાર

કૉંગ્રેસ પ્રમુખ રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું છે કે તેમનાં દાદી ઇંદિરા ગાંધી અને વર્તમાન વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની સરખામણીનો કોઈ આધાર નથી.

રાહુલે 'હિંદુસ્તાન...\n\ntl;dr:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આજે આંધ્ર પ્રદેશના ગુંતુર ખાતે સભા સંબોધતા કહ્યું કે આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુએ તેમના સસરા એનટીઆરની પીઠ પાછળ ઘા કરીને આગળ નીકળ્યા છે.


ચંદ્રબાબુ નાયડૂ અને મોદી વચ્ચે કેમ પડી તિરાડ?\nઆ જ કારણોસર આંધ્રપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડૂએ બુધવારની રાત્રે અમરાવતીમાં યોજાયેલી એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં તેલુગુ દેશમ પાર્ટી (ટીડીપી)ના કેન્દ્ર સરકારથી અલગ થવાની ઘોષણા કરી છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના આધારે ટીડીપીના મોટાભાગના સાંસદ અને ધારાસભ્યો ઇચ્છે છે કે ભાજપ સાથે મિત્રતા તોડી નાખવી જોઈએ.

કેન્દ્ર સરકારમાં સામેલ ટીડીપીના બે મંત્રી અશોક ગજપતિ રાજૂ અને વાઈ એસ ચૌધરી પણ ગુરૂવારે એટલે કે આજે રાજીનામું આપી દેશે.

ટીડીપી કેન્દ્રમાં ભારતીય જનતા પાર્ટીની આગેવાનીમાં સરકાર ચલાવી રહેલી NDAનો ત્રીજો સૌથી મોટો પક્ષ છે. લોકસભામાં ટીડીપીના 16 સાંસદ છે.

આ સમગ્ર મામલે ભાજપનું કહેવું છે કે તેઓ આંધ્રપ્રદેશના વિકાસ માટે પ્રતિબદ્ધ છે અને રાજ્ય સરકારની દરેક સંભવ મદદ કરવામાં આવશે. પરંતુ અસંભવ માગને સ્વીકાર કરી શકાતી નથી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ પહેલા નાયડૂએ વિધાનસભામાં કહ્યું હતું કે કોંગ્રેસે વાયદો કર્યો છે કે જો 2019માં તેને સત્તા મળે છે તો તે આંધ્રપ્રદેશને વિશેષ રાજ્યને દરજ્જો આપશે. તો પછી ભાજપ સરકાર આમ કેમ કરી રહી નથી.

તેમણે ચેતવણી પણ આપી છે કે જો આંધ્રપ્રદેશને વિશેષ દરજ્જો ન મળ્યો, તો ભાજપ નેતૃત્વએ આંધ્રના લોકોના ગુસ્સાનો સામનો કરવો પડશે.

નાયડૂની ફરિયાદ

નાયડૂની ફરિયાદ છે કે પહેલા ભાજપના નેતૃત્વએ પ્રદેશને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપવાનો વાયદો કર્યો હતો. પરંતુ પછી તેમણે કહ્યું કે બધાં જ રાજ્યો પાસેથી આ દરજ્જો પરત લઈ લેવામાં આવશે.

તેમનો દાવો છે કે આ વાત કહ્યા બાદ જ તેઓ સ્પેશ્યલ પેકેજ માટે રાજી થયા હતા. કેમ કે હજુ વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો અસ્તિત્વમાં છે, તેવામાં આંધ્રપ્રદેશને આ દરજ્જો તુરંત મળવો જોઈએ.

આ વચ્ચે નાણાંમંત્રી અરૂણ જેટલીએ સોમવારના રોજ આંધ્રપ્રદેશના પ્રતિનિધિઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી. અને એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે તેમણે એ સ્પષ્ટ કરી દીધું કે સ્પેશ્યલ પેકેજ આપી શકાય છે પરંતુ આંધ્રપ્રદેશને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો મળવાનો સવાલ જ નથી.

ભાજપનું કહેવું છે કે પછાત હોવાના તર્ક સાથે આંધ્રપ્રદેશને આ દરજ્જો આપી શકાતો નથી. કેમ કે આ હિસાબે બિહારને આ દરજ્જો મળવો જોઈએ. ટીડીપીએ ટેક્સમાં છૂટછાટની માગ પણ કરી છે.

પરંતુ આંધ્રને એવું શું જોઈએ છે કે ટીડીપી મોદી સરકાર સાથે બધા જ સંબંધ તોડવા રાજી થઈ ગઈ છે? આ વિશેષ દરજ્જો શું છે? અને તેના મામલે આટલો હોબાળો શા માટે મચેલો છે?

શું હોય છે વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો?

પીઆરએસ ઇન્ડિયાના આધારે...\n\ntl;dr:

એક સમય હતો જ્યારે નરેન્દ્ર મોદી અને ચંદ્રબાબુ નાયડૂ એકસાથે હાથ મિલાવતા, હસતા હસતા તસવીર લેતા હતા. પરંતુ હવે એ દિવસો જૂની વાતમાં પરિવર્તિત થઈ ગયા છે. તેનું કારણ છે વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો.


ચંદ્રયાન 2 : ચંદ્રની ઉત્પત્તિ અને પૃથ્વી સાથે તેના સંબંધનું રહસ્ય શું છે?\nચંદ્રની ચંદ્રયાન-2એ લીધેલી તસવીર

ઈ.સ. 1969 સુધી તો ચંદ્ર પર કોઈ ગયું નહોતું. તેની અડધી સદી પછી પણ એટલે કે ઈ.સ. 2015 સુધીમાં માંડ 12 લોકો ચંદ્ર સુધી પહોંચી શક્યા હતા.

ચંદ્ર પર પગ મૂકનારા અવકાશયાત્રીઓના આપણે આભારી છીએ. ઉપરાંત કેટલાક મનુષ્યવિહિન અવકાશયંત્રોના પણ આભારી છીએ કે જેને લીધે આપણને ચંદ્ર અંગે ખરી માહિતી મળી.

જોકે, આ બધી માહિતીઓનો ઢગલો છતાં વૈજ્ઞાનિકોને હજુ એક સવાલનો જવાબ મળ્યો નથી કે ચંદ્ર હકીકતમાં આવ્યો ક્યાંથી? એટલે કે તેની ઉત્પત્તિના કારણથી હજી આપણે અજાણ છીએ.

પૃથ્વીની આસપાસ ક્યારથી ફર્યા કરે છે? સૂર્યમાળાને કારણે તે આમ પરિભ્રમણ કરે છે? કે પછી કશુંક એવું છે જે બધુ આ સૂર્યમાળાના ગ્રહો અને ઉપગ્રહોની ગતિ માટે જવાબદાર છે?

આપણા પૂર્વજો ભલે ચંદ્ર સુધી નહોતા પહોંચી શક્યા પણ તેથી કંઈ તેઓએ ચંદ્ર વિશે વિચારવાનું છોડી નહોતું દીધું.

ગેલેલિયોએ ચંદ્રને સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો

ગેલેલિયો ગેલીલી

ઇટાલિયન ખગોળવિજ્ઞાની, ભૌતિકશાસ્ત્રી અને તત્વચિંતક ગેલેલિયો ગેલીલીએ ઘણાં વર્ષો અગાઉ ટેલિસ્કોપ બનાવીને જે તે સમયે ચંદ્રને સમજવાના પ્રયાસો હાથ ધર્યા હતા.

તે સમયે ટાંચાં વૈજ્ઞાનિક સાધનો અને વિજ્ઞાનના મર્યાદિત વિકાસ છતાં ગેલેલિયોનો અભ્યાસ ખૂબ ઊંડાણપૂર્વકનો હતો.

ઈ.સ. 1600ની શરૂઆતમાં ગેલેલિયોએ શોધી કાઢ્યું કે ચંદ્રની સપાટી પૃથ્વીને મળતી આવે છે. તેની સપાટી પૃથ્વીની જેમ ક્યાંક ખરબચડી છે તો ક્યાંક પર્વતો છે તો ક્યાંક સપાટ છે.

 પૃથ્વી અને ચંદ્ર વચ્ચે સરખામણી કરવામાં આવી હોય એવો એ પહેલો પ્રસંગ હતો.

હવે ફાસ્ટ ફોરવર્ડ કરીએ તો ઈ.સ 1800માં ચાર્લ્સ ડાર્વિનના પુત્ર જ્યોર્જને એક વિચાર સ્ફૂર્યો.

તેમનું કહેવું હતું કે, જ્યારે પૃથ્વીની વય નાની હતી એટલે કે તેની ઉત્પત્તિને વધારે વર્ષો નહોતા થયા ત્યારે તે પોતાની ધરીની આસપાસ બહુ ઝડપથી ફરતી હતી. આના પરિણામસ્વરૂપે તેનો એક ભાગ છુટ્ટો પડીને અવકાશમાં ગયો જે ચંદ્ર તરીકે ઓળખાયો. પેસિફિક મહાસાગર આ દ્વિભાજનનો એક ટુકડો હોઈ શકે છે.

ચાર્લ્સ ડાર્વિનના પુત્ર જ્યોર્જની આ થિયરી 'ફિશન થિયરી' તરીકે ઓળખાઈ.

જ્યોર્જ ડાર્વિનની આ થિયરીને બહુ સમર્થન પ્રાપ્ત થયું નહીં. બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ આ દિશામાં એક સાવ અલગ જ વિચારે આકાર લીધો.

ભૌતિક રસાયણવિજ્ઞાની હેરોલ્ડ ઉરેએ કહ્યું કે, આકાશગંગાના અન્ય કોઈ ભાગમાંથી ચંદ્ર ફરતો ફરતો પૃથ્વી પાસેથી પસાર થાય છે અને પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ બળને કારણે તેની ફરતે પરિભ્રમણ કરવા...\n\ntl;dr:

પૃથ્વીનો ઉપગ્રહ ચંદ્ર હંમેશાં રહસ્યમય રહ્યો છે. પૃથ્વી પરથી આપણે તેને જોઈ તો શકીએ છીએ પણ તેની માત્ર એક જ બાજુ આપણને દેખાય છે. ચંદ્રની અસરથી જ સમુદ્રમાં ભરતી-ઓટ આવે છે.


ચંદ્રયાન 2 : નરેન્દ્ર મોદી કૅમેરા જોઈને જ ઈસરોના ચીફ સિવનને ભેટી પડ્યા હતા? - ફૅક્ટ ચેક\nઆ વીડિયો અંગે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ઈસરો ચીફ કે. સિવને જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને વિક્રમ લૅન્ડર સાથેનો સંપર્ક તૂટી જવાની માહિતી આપી ત્યારે ન તો તેમણે સાંત્વના આપી કે ન તો તેમને ભેટ્યા પરંતુ, પણ જ્યારે તેઓ બેઉ કૅમેરા સામે આવ્યા ત્યારે જ ભાવુક થયા અને ભેટ્યા.

27 સેકંડનો આ વાઇરલ વીડિયો અનેક મોટાં ફેસબુક પેજમાં અને વ્હૉટ્સએપ ગ્રુપમાં શૅર કરવામાં આવ્યો છે.

ફેસબુક અને ટ્વિટર પર ત્રણ લાખથી વધુ વખત જોવાઈ ચૂક્યો છે અનેક લોકોએ તેને શૅર કર્યો છે.

વીડિયોના પ્રથમ ભાગમાં દેખાય છે કે વડા પ્રધાન મોદી માહિતી મળ્યા બાદ કે. સિવનને કંઈક કહે છે અને પછી પોતાની જગ્યા પર જઈને બેસી જાય છે.

વીડિયોના બીજા ભાગમાં તેઓ કે. સિવનને ગળે મળે છે અને તેમની પીઠ થાબડે છે.

સોશિયલ મીડિયા પર જે લોકો આ વીડિયો શૅર કરી રહ્યા છે તેમણે લખ્યું છે કે મીડિયા અને કૅમરા નજીક નહોતાં ત્યારે મોદીએ સિવનને પાછા મોકલી દીધા હતા.

પછી કપડાં બદલીને કૅમેરાઓની હાજરીમાં જ તેઓ કે. સિવનને ભેટી પડ્યા.

અમારી તપાસમાં અમને ખબર પડી કે આ દાવો ભ્રામક છે અને વાઇરલ થયેલો વીડિયો ડીડી ન્યૂઝના લાઇવ પ્રસારણના બે ભાગ જોડીને બનાવવામાં આવ્યો છે.

દૂરદર્શન ન્યૂઝનું પ્રસારણ જોવાથી ખબર પડે છે કે બંને વખતે વડા પ્રધાન મોદીએ વૈજ્ઞાનિકોને હિંમત આપી હતી.

પ્રથમ ભાગ અને સત્ય

વાઇરલ વીડિયોના પ્રથમ ભાગમાં દેખાય છે કે વડા પ્રધાન મોડી વિક્રમ લૅન્ડરનો સંપર્ક તૂટી ગયાની માહિતી મળ્યા બાદ સિવનને કંઈક કહે છે અને પછી તેઓ પોતાની જગ્યાએ જઈને બેસી જાય છે. આ લૅન્ડિંગની મધરાતનો સમય છે.

ઈસરો પ્રમુખ કે. સિવને રાત્રે 1.45 કલાકે બેંગલુરુના સેન્ટર સાથે વિક્રમ લૅન્ડર સાથે સંપર્ક તૂટવાની ઔપચારિક જાહેરાત કરી હતી.

કે. સિવને ઔપચારિક જાહેરાત પહેલાં પ્રોટોકૉલ મુજબ વડા પ્રધાન મોદીને જાણ કરી હતી કે વિક્રમ લૅન્ડરનો બેંગલુરુના ગ્રાઉન્ડ સેન્ટર સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો છે.

તે વખતે દૂરદર્શનના કૅમરામૅન ત્યાં હાજર હતા અને તેનું લાઇવ પ્રસારણ થઈ રહ્યું હતું.

ભારતની સરકારી ન્યૂઝ ચૅનલ દૂરદર્શને રાત્રે 12 વાગ્યાથી ઈસરો સેન્ટરથી લાઇવ પ્રસારણ શરુ કર્યું હતું.

ડીડી ન્યૂઝનું પ્રસારણ શરૂ થયું તેની 23 મિનિટ પછી વડા પ્રધાન મોદી 'મિશન ઑપરેશન કૉમ્પલેક્સ'માં દાખલ થયા હતા.

વિક્રમ લૅન્ડર ચંદ્રની સપાટી પર ઊતરે તે કાર્યક્રમ 51મી મિનિટ સુધી (રાત્રે લગભગ સવા એક વાગ્યા)સુધી પોતાના શેડ્યૂલ મુજબ ચાલતો હતો. પણ જોતજોતામાં...\n\ntl;dr:

ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઈસરોના ચીફ કે. સિવનનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયો છે.


ચંદ્રયાન-2 : 'વિક્રમ' લૅન્ડરને નથી થયું કોઈ નુકસાન, ઈસરો અધિકારીનો દાવો\nમિશન સાથે સંકળાયેલા અધિકારીએ કહ્યું કે લૅન્ડર વિક્રમ ચંદ્રની સપાટી પર સલામત સ્થિતિમાં છે એને તૂટ્યું નથી. તે ઢળેલી સ્થિતિમાં છે અને અમે કમ્યુનિકેશન ફરી સ્થાપિત કરવાની કોશિશ કરી રહ્યાં છીએ.

અગાઉ ઈસરોના ચીફ કે. સિવને કહ્યું હતું કે ચંદ્રની સપાટી પર વિક્રમ લૅન્ડર ક્યાં ઊતર્યું છે તેનું લોકેશન મળી ગયું છે. ઑર્બિટરે તેની તસવીર પણ ખેંચી છે. જોકે, હજી સુધી તેની સાથે સંપર્ક થઈ શક્યો નથી.

કે. સિવને એમ પણ કહ્યું હતું કે ઈસરો સંપર્ક કરવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યું છે અને ગમે ત્યારે સંપર્ક સ્થાપિત થઈ શકે છે.

એમણે કહ્યું કે "વિક્રમ લૅન્ડર સાથે સંપર્ક કરવાની કોશિશ ચાલી રહી છે."

કે. સિવને એવું પણ કહ્યું, "ઈસરોને ચંદ્રની સપાટી પરની તસવીર મળી છે. ચંદ્રનું ચક્કર લગાવી રહેલા ઑર્બિટરે તસવીર મોકલી છે. ઑર્બિટરે વિક્રમ લૅન્ડર થર્મલ ઇમેજ લીધી છે."

''ઑર્બિટરથી મળેલી તસવીર પરથી વિક્રમ લૅન્ડરનુ હાર્ડ લૅન્ડિંગ થયું હોય એમ લાગે છે.''

 ઈસરો ચીફે એમ પણ કહ્યું કે "ઑર્બિટરમાં લાગેલા કૅમેરાથી લૅન્ડરની અંદર પ્રજ્ઞાન રૉવર હોવાને પૃષ્ટિ મળી છે."

જોકે, હાર્ડ લૅન્ડિંગથી વિક્રમના મૉડ્યુલને નુકસાન થયું છે કે નહીં તેના જવાબમાં સિવને કહ્યું કે હાલ તેની જાણકારી નથી.

ચંદ્ર પર કોઈ પણ સ્પેસક્રાફ્ટનું લૅન્ડિંગ બે રીતે થાય છે, એક સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ અને હાર્ડ લૅન્ડિંગ.

જ્યારે સ્પેસક્રાફ્ટની ગતિને ધીમેધીમે ઓછી કરી સપાટી પર ઉતારવામાં આવે, તેને સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ કહેવાય છે. જ્યારે સ્પેસક્રાફ્ટ ચંદ્રની સપાટી પર ક્રૅશ કરે તેને હાર્ડ લૅન્ડિંગ કહેવાય.

7 સપ્ટેમ્બરના રોજ ચંદ્રયાન-2નો વિક્રમ લૅન્ડર સાથેનો સંપર્ક ચંદ્રની સપાટી પર ઊતરવાની થોડી ક્ષણો પહેલાં જ તૂટી ગયો હતો.

ઈસરોના અધ્યક્ષ કે. સિવને મિશન બાદ કહ્યું, "વિક્રમ લૅન્ડર યોજના પ્રમાણે જ ઊતરી રહ્યું હતું અને સપાટીથી 2.1 કિલોમિટર દૂર હતું ત્યાં સુધી બધું સામાન્ય હતું."

"જોકે, બાદમાં તેની સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો. ડેટાની સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે."

'વિક્રમ' 7 સપ્ટેમ્બરના 1:30 વાગ્યાથી 2:30 વાગ્યાની વચ્ચે ચંદ્રની સપાટી પર ઊતરવાનું હતું.

ભારતીય અંતરિક્ષ વૈજ્ઞાનિકની ઉપલબ્ધિને જોવા માટે અને તેમનો ઉત્સાહ વધારવા માટે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બેંગલુરુમાં આવેલા ઈસરોના મુખ્યાલયે પહોંચ્યા હતા.

બધું બરાબર ચાલી રહ્યું હતું અને વૈજ્ઞાનિકો લૅન્ડર વિક્રમને સપાટીની નજીક પહોંચવાની દરેક ક્ષણ પર નજર રાખી રહ્યા હતા.

જોકે,...\n\ntl;dr:

ચંદ્રયાન-2ના 'વિક્રમ' લૅન્ડરનું લોકેશન મળી આવ્યું છે. પીટીઆઈએ મિશન મૂન સાથે સંકળાયેલા અધિકારીને ટાંકીને કહ્યું કે વિક્રમ લૅન્ડર સલામત સ્થિતિમાં છે અને તેને કોઈ નુકસાન નથી થયું.


ચંદ્રયાન-2 : ઍન્જિનની ખરાબીના કારણે તો નથી તૂટી ગયોને વિક્રમ સાથેનો સંપર્ક?\nચંદ્રયાન-2ના વિક્રમ લૅન્ડરની સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ અને તેમાંથી પ્રજ્ઞાન રોવરને ઉતારવાનું ચિત્રણ

શનિવાર સવારે ઈસરોના અધ્યક્ષ ડૉ. સિવને ફક્ત એટલું કહ્યું કે જ્યારે લૅન્ડર ચંદ્રની સપાટીથી ફક્ત 2.1 કિલોમિટર દૂર હતું ત્યારે તેનો ગ્રાઉન્ડ સ્ટેશન સાથેનો સંપર્ક કપાઈ ગયો.

ઈસરોના ચૅરમૅને આ નિવેદન સિવાય કોઈ નિવેદન બહાર નથી પાડ્યું.

જોકે, ઈસરોએ એવું ચોક્કસ કહ્યું કે લૅન્ડરની સફળતા સિવાય મિશન હેતુઓ મુજબ 90થી 95 ટકા સફળ રહ્યું છે.

અંતરિક્ષ પંચના સભ્ય રહી ચૂકેલા પ્રોફેસર રોડ્ડમ નરસિમ્હાએ બીબીસીને કહ્યું કે અસફળતાનું મુખ્ય સંભવિત કારણ મુખ્ય ઍન્જિનમાં ખરાબી આવવી તે હોઈ શકે છે. શક્ય છે કે ખરાબી આવી હોય અને તે એટલી ઊર્જા પેદા ન કરી શક્યું હોય કે જેટલી લૅન્ડરને ઉતારવા માટે જરૂરી હોય. આશંકા છે કે આને લીધે લૅન્ડર સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હશે.

પ્રોફેસર નરસિમ્હા ભારપૂર્વક કહે છે કે અસફળતા અંગેનું એમનું આ સંભવિત વિશ્લેષણ જીવંત પ્રસારણ દરમિયાન સ્ક્રીન પર દેખાતી ગતિવિધીઓ પર આધારિત છે. વક્ર રેખાએ દર્શાવ્યું કે લૅન્ડિંગના અંતિમ તબક્કામાં કઈ રીતે સમય સાથે લૅન્ડર પોતાની ઊંચાઈથી અલગ થયું.

પ્રોફેસર રોડ્ડુમ નરસિમ્હાનું વિશ્લેષણ

જો લૅન્ડરની ગતિવિધીઓને દર્શાવતી રેખા નિર્ધારિત સીમાઓ વચ્ચે ચાલ્યા કરતી તો એ ઠીક ગણાત કેમ કે તે યોજના મુજબ નક્કી હતું. પરંતુ જેવું કે મે જોયું કે લૅન્ડરે બે તૃતિયાંશ સફર યોજના મુજબ જ કાપી. એના પછી જ્યારે લૅન્ડરની રેખાએ સીમારેખાને પાર કરી તો એક સીધી રેખા દેખાઈ અને એના પછી તે સીમારેખાની બહાર નીકળી ગયું.

આની સંભવિત વ્યાખ્યા આ મુજબ થઈ શકે કે કંઈક તો ગરબડ થઈ જેના લીધે લૅન્ડર ખૂબ જ ઝડપથી નીચે પડવા માડ્યું. ખરેખર તો એ ધીમી ગતિએ નીચેની તરફ જવું જોઈતું હતું.

જ્યારે લૅન્ડર ચંદ્રની સપાટીને સ્પર્શતું ત્યારે બે મીટર પ્રતિ સેકન્ડની ગતિથી નીચે આવવું જોઈતું હતું. આવું નહીં કરવાની સ્થિતિમાં ચંદ્રનું ગુરુત્વાકર્ષણ એને ઝડપથી નીચે ખેંચી લે.

શનિવારે 1 કલાકને 38 મિનિટ પર લૅન્ડરને ચંદ્રની સપાટી પર ઉતારવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ત્યારે તે 1,640 મિટર પ્રતિકલાકની ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું હતું.

એ દરમિયાન રફ બ્રેકિંગ અને ફાઇન બ્રેકિંગ ઑપરેશનના પ્રથમ બે તબક્કાઓ સુધી લૅન્ડર યોગ્ય રીતે કાર્યરત હતું. એવું લાગ્યું  કે લૅન્ડર વળાંકની અવસ્થામાં હતું ત્યારે જ તે સ્ક્રીન પર વક્ર નિર્ધારિત રસ્તાથી બહાર નીકળી ગયું.

મૂળ યોજના મુજબ લૅન્ડરે બે મોટા ખાડાઓ વચ્ચે બે...\n\ntl;dr:

સ્પેસ કમિશનના પૂર્વસભ્યનું કહેવું છે કે ચંદ્રયાન-2ના લૅન્ડરના મુખ્ય ઍન્જિનમાં ખરાબી ઊભી થઈ હોય અને તેને લીધે તેને સપાટી પર ઉતારવાનું મિશન નિષ્ફળ રહ્યું હોય એમ બની શકે છે.


ચંદ્રયાન-2 : ચંદ્ર પર કોઈ દેશ નથી ગયા ત્યાં જવાનું ભારતે કેમ નક્કી કર્યું હતું?\nક્યારેય વિજ્ઞાન ન ભણેલા, ગરીબીની જાળમાં ફસાયેલા આમ આદમી માટે આટલું મોટું મિશન કોઈ પરીકથાથી ઓછું જરાય નથી. રૉકેટ, ઉપગ્રહ, ઑર્બિટર, લૅન્ડર અને રોવર જેવા શબ્દો સાથે તેમને ક્યારેય સીધો પનારો પડ્યો હોતો નથી.

આપણે ઉપરના સવાલનો જવાબ શોધીએ તે પહેલાં એ પણ પૂછવું જોઈએ કે જે દેશની સંપદા બ્રિટિશ સામ્રાજ્યવાદ ઉલેચીને લઈ ગયું હતું તે નવા દેશે શા માટે અંતરિક્ષ વિજ્ઞાન પાછળ આટલો ખર્ચ કરવાનું નક્કી કર્યું?

શરૂઆતના ગાળામાં વિક્રમ સારાભાઈ તથા ઈસરોના અન્ય વિજ્ઞાનીઓએ ટીકાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. આ વિજ્ઞાનીઓ પર આવા સવાલોનો વારંવાર મારો ચાલ્યો હતો.

વિક્રમ સારાભાઈનું સપનું

ડૉક્ટર વિક્રમ સારાભાઈ

વિક્રમ સારાભાઈ તે વખતના રાજકીય નેતૃત્વને એ સમજાવી શક્યા હતા કે "મનુષ્ય અને સમાજની અસલી સમસ્યાઓને હલ કરવા માટે આધુનિક ટૅક્નૉલૉજીનો ઉપયોગ કરવાની બાબતમાં આપણે પાછળ રહેવું જોઈએ નહીં."

તેઓ એ વાતે પણ સ્પષ્ટ હતા કે ભારતીય અંતરિક્ષ અભિયાનનું લક્ષ્ય, "ચંદ્ર અને અન્ય ગ્રહોની તપાસ કરવા માટે સમાનવ અવકાશયાન ઉડાવવા મોકલવા માટે આર્થિક રીતે સધ્ધર દેશો સાથે સ્પર્ધામાં ઊતરવાનું નથી."

તેના કારણે બાકીના દેશો કરતાં આપણે એ રીતે પણ જુદા પડ્યા હતા કે સૈનિક તાકાત મેળવવા માટે આપણે અંતરિક્ષ અભિયાનનો આરંભ કર્યો નહોતો.

અમેરિકા, યુરોપ અને સોવિયેટ સંઘનું સ્પેસ રિચર્ચ શીતયુદ્ધને કારણે પણ થયું હતું.

શું આપણો હેતુ બદલાઈ ગયો છે?

સ્વાભાવિક એવો સવાલ થવાનો કે શું હવે ભારતનું અંતરિક્ષ અભિયાનનો હેતુ પણ બદલાઈ ગયો છે? કે પછી એવો સવાલ પણ થવાનો કે ચંદ્ર કે અન્ય ગ્રહો પર પહોંચવાની સિદ્ધિથી માનવ "માનવ અને સમાજની કઈ અસલી સમસ્યાઓ"નું નિવારણ થઈ શકે છે?

આ સવાલનો જવાબ 'વૈજ્ઞાનિક શોધ'ની મૂળભૂત પ્રકૃતિમાં જ છે.

સામાન્ય રીતે વિજ્ઞાન અને ખાસ કરીને અંતરિક્ષ સંશોધનનો મતલબ છે - એવાં અજાણ્યાં ક્ષેત્રોને સમજીને એવું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવું જે માનવજાતિના પાર્દુભાવ અને વિકાસના આધારને સમજાવી શકે.

એ વાત સર્વવિદિત છે કે સારાભાઈ આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ રાષ્ટ્રોની નકલ કરવા અને તેની સાથે સ્પર્ધામાં ઊતર્યા છે તેવી ટીકા થઈ હતી.

પરંતુ આપણે એ ભૂલવું ન જોઈએ કે 1960ના દશકમાં આપણે રમકડાં જેવાં લાગતાં રૉકેટ ન બનાવ્યાં હોત અને કેરલા થુંબા પાસેના એક ચર્ચ પાસેથી તેમને લૉન્ચ ન કર્યાં હોત તો આજે ભારત ચંદ્ર કે મંગળ મિશન કરવા માટે સક્ષમ બની શક્યું ના હોત.

તે વખતના ટીકાકારોને સમજાવવું મુશ્કેલ હતું કે એક દિવસ એવો...\n\ntl;dr:

એક સામાન્ય માણસને મિશન ચંદ્રયાન-2 સાથે શું લાગેવળગે?


ચંદ્રયાન-2 : શું ISROએ ઇઝરાયલ પાસેથી સલાહ લીધી હતી?\nભારતે ચંદ્રયાન-2ના ઑર્બિટરથી ચંદ્રની સપાટીના દક્ષિણ ધ્રુવ પાસે 'વિક્રમ' નામનું લૅન્ડર છોડવાની કોશિશ કરી હતી, પરંતુ શનિવારે સવારે તેમનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.

આ સમયે લૅન્ડર 'વિક્રમ' ચંદ્રની સપાટીથી માત્ર 2.1 કિલોમિટર દૂર હતું. હજુ સુધી ઈસરોએ 'વિક્રમ' નષ્ટ થયું હોય એવી ઘોષણા કરી નથી.

'વિક્રમ'નું જીવન 14 દિવસનું છે અને ઈસરોને હજુ પણ આશા છે કે ફરીથી તેનો સંપર્ક થઈ શકે છે.

ઈસરોની આ કોશિશનાં વખાણ કરતાં અમેરિકન અંતરિક્ષ એજન્સી નાસાએ લખ્યું છે:

''અંતરિક્ષ ઘણું મુશ્કેલ છે. અમે ચંદ્રની સપાટીના દક્ષિણ ધ્રુવ પર ચંદ્રયાન-2ને લૅન્ડ કરાવવાના ઈસરોના પ્રયાસને વખાણીએ છીએ. ઈસરોના પ્રયાસથી અમે બધા પ્રેરિત છીએ. હવે ઈસરોએ ભવિષ્યની તક તરફ નજર રાખવી જોઈએ, જેથી આપણે સાથે મળીને સોલર સિસ્ટમ પર કામ કરી શકીએ.''

ચંદ્રયાન-2ની સફર હજુ પૂરી નથી થઈ, કેમ કે ઑર્બિટર પોતાનું કામ કરી રહ્યું છે. ઑર્બિટરનું એક વર્ષ લાંબું મૂન મિશન હજુ શરૂ જ થયું છે.

તેણે ગત મહિને જ ચંદ્રની કક્ષામાં પ્રવેશ કર્યો હતો.

ચંદ્રયાન-2ના ઑર્બિટરમાં આઠ અલગઅલગ વૈજ્ઞાનિક ઉપકરણ લાગેલાં છે. તે ઉપગ્રહોનું અધ્યયન કરી રહ્યાં છે.

ઈસરોના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે તેના ડેટાથી શોધકર્તાઓને ચંદ્રની સપાટીના માનચિત્રની ખબર પડશે.

નક્શાથી ચંદ્ર પર પાણીનો અંદાજ લગાવાઈ શકાય છે. એક દાયકા પહેલા ચંદ્રયાન-1ના ઑર્બિટરે જણાવ્યું હતુ કે ચંદ્રની સપાટી પર દક્ષિણી ધ્રુવમાં પાણી દૂર-દૂર સુધી ફેલાયેલું છે.

નાસાએ ચંદ્રયાન-1ના અભ્યાસનાં વખાણ કર્યાં હતાં.

એટલે ચંદ્રયાન-2ને ચંદ્રના દક્ષિણી ધ્રુવના વિસ્તારમાં મોકલવાનો નિર્ણય કરવામાં આવ્યો હતો.

જોકે નાસા 2024 સુધી ચંદ્રની સપાટી પર દક્ષિણ ધ્રુવ પર બે અંતરિક્ષયાત્રી મોકલવાની યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે.

આંશિક નિષ્ફળતા

ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સે લખ્યું છે કે આ આંશિક નિષ્ફળતા છે, કારણ કે ઑર્બિટર પોતાનું કામ કરી રહ્યું છે.

અખબારે લખ્યું છે કે સંપર્ક સ્થાપિત ન થવાનું કારણ અંતરિક્ષયાનનું ક્રૅશ થવું પણ હોઈ શકે છે. ડૉ. સિવને કહ્યું કે છેલ્લી 15 મિનિટ દહેશત ભરેલી હતી.

આ વર્ષે ચંદ્ર પર અંતરિક્ષયાન ઉતારવાના ત્રણ પ્રયાસ થયા હતા.

જાન્યુઆરીમાં ચીનને આ પ્રકારના મિશનમાં સફળતા મળી હતી. આ વર્ષે એપ્રિલ મહિનામાં ઇઝરાયલે 'બૅરેશીટ' નામના એક નાના રૉબોટિક અંતરિક્ષયાનને ચંદ્ર પર મોકલ્યું હતું, પણ ચંદ્રયાન-2ની જેમ નિષ્ફળ રહ્યું હતું.

તેનો પણ ચંદ્રની સપાટી નજીક પહોંચીને સંપર્ક...\n\ntl;dr:

ભારત ભલે ઐતિહાસિક ક્ષણ પાસે પહોંચીને ચૂકી ગયું હોય, પરંતુ ચંદ્રયાન-2ના મિશનની દુનિયાભરમાં પ્રશંસા થઈ રહી છે.


ચંદ્રયાન-2 પર મજાક ઉડાવનાર પાક. મંત્રીને પાકિસ્તાનીઓ એ ટ્રોલ કર્યા\nઅત્યાર સુધી અમેરિકા, રશિયા અને ચીન જ ચંદ્ર પર પોતાના અંતરિક્ષયાનનું સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ કરાવી શક્યા છે.

ભારત આ ઉપલબ્ધિ પ્રાપ્ત કરવાથી માત્ર બે પગલાં પાછળ રહી ગયું.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

જ્યારે ઈસરો સાથે સંપર્ક તૂટવાની વાત સામે આવી તો લોકોને નિરાશા થઈ પરંતુ ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકોનું સૌ કોઈએ મનોબળ વધાર્યું.

બીજી તરફ પાડોશી દેશ પાકિસ્તાને આ મામલે ભારતની મજાક ઉડાવી છે.

આ બધાની વચ્ચે પાકિસ્તાનના વિજ્ઞાન અને ટેકનૉલૉજી મંત્રી ફવાદ હુસૈન ચૌધરીએ ટ્વીટ કરી લખ્યું, "ચંદ્રયાન જેવા વિક્ષિપ્ત મિશન પર પૈસા બગાડવા અને અભિનંદન જેવા મૂર્ખને એલઓસી પાર ચા પીવા મોકલવાને બદલે ગરીબી પર ધ્યાન આપો."

તેમણે વડા પ્રધાન મોદીની પ્રતિક્રિયાના વીડિયોને રીટ્વીટ કરતા કહ્યું, "મોદી જી સેટેલાઇટ કૉમ્યુનિકેશન પર ભાષણ આપી રહ્યા છે."

"ખરેખર તો તેઓ એક નેતા નહીં, પરંતુ એક અંતરિક્ષયાત્રી છે. લોકસભાએ મોદી સામે એક ગરીબ દેશના 900 કરોડ રૂપિયા બરબાદ કરવા માટે સવાલ પૂછવા જોઈએ."

અલ્તાફ બટ્ટ નામના પાકિસ્તાની ટ્વિટર યુઝરે જવાબ આપતા લખ્યું, "અલ્લાહને ખાતર થોભી જા. તમે વિજ્ઞાન અને ટૅકનૉલૉજી મંત્રી છો. ભારતને ચંદ્રયાન મુદ્દે ભાષણ આપવાને બદલે તમે આપણે ક્યારે ચંદ્ર પર જઈશું તેની તારીખ જણાવી શક્યા હોત."

યુવરાજ નામના યુઝરે લખ્યું "ફવાદ કેવી રીતે વિજ્ઞાન અને ટૅકનૉલૉજી મંત્રી હોઈ શકે? અવકાશ મિશનને તેઓ પૈસાનો વેડફાટ કહે છે."

અન્ય એક પાકિસ્તાની યુઝર હમ્મદ અઝીઝે લખ્યું, "મંત્રીજી તેઓ પ્રયાસ કરે છે અને નિષ્ફળતાને સ્વીકારે તો છે."

અભય કશ્યપ નામના એક ભારતીયએ ફવાદ ચૌધરી સામે નારાજગી વ્યક્ત કરી તો તેના પર પ્રતિક્રિયામાં કહેવામાં આવ્યું, "ઊંઘી જાઓ ભાઈ, મૂનના બદલે મુંબઈમાં રમકડું ઊતરી ગયું. જે વાતમાં ખબર ન પડે તેમાં ઝઘડો કરવો નહીં.. ડિઅર એંડઇયા."

ફવાદ ચૌધરીના જવાબમાં ભારતના ટીવી પત્રકાર આદિત્ય રાજ કૌલએ કહ્યું, "આ વ્યક્તિ પાકિસ્તાન માટે પણ યોગ્ય નથી. જેવી રીતે સૂચનામંત્રીના પદ પરથી હટાવવામાં આવ્યા એ જ રીતે વિજ્ઞાન અને ટેકનિક મંત્રાલયના પદ પરથી પણ હટાવી દેવા જોઈએ."

"તેમનું એક જ કામ છે સૂર્યોદય અને ચંદ્રમા પર ટાઇમિંગ નોટ કરવાનું. શું આ અનાડીવેડા છે? તમે બુદ્ધિ વેચી નાખી છે?"

પાકિસ્તાનના ટ્વિટર પર હેશટેગ ઇન્ડિયાફેઇલ્ડ ટૉપ ટ્રૅન્ડમાં છે.

#IndiaFailedથી પાકિસ્તાનમાં ભારત સફળ ન થવા પર મજાક ઉડાવવામાં આવી રહી છે.

પાકિસ્તાની સેનાના પ્રવક્તા આસિફ ગફૂરે ટ્વીટ કરીને કહ્યું...\n\ntl;dr:

47 દિવસની યાત્રા બાદ ચંદ્રયાન-2નો ચંદ્રની સપાટીથી માત્ર 2 કિલોમિટરના અંતરથી વિક્રમ લૅન્ડર સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો એની ચર્ચા પાકિસ્તાનના સોશિયલ મીડિયામાં પણ ખૂબ થઈ રહી છે.


ચંદ્રયાન-2 મુદ્દે મજાક ઉડાવનાર પાકિસ્તાનના સ્પેસ પ્રોગ્રામની હાલત શું છે?\nજો એમ ન થયું હોત તો ભારત ચંદ્રના દક્ષિણ ધ્રુવની સપાટી પર અંતરિક્ષયાન ઉતારનારો દુનિયાનો પહેલો દેશ બનત.

પરંતુ સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ પહેલાં જ લૅન્ડર વિક્રમનો ચંદ્રયાન સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો.

આ મામલે ભારતમાં ઈસરોના પ્રયાસના ગુણગાન ગવાઈ રહ્યા હતા, ત્યારે પાડોશી દેશ પાકિસ્તાનમાં આ અંગે મજાક ઉડાવવામાં આવી રહી છે.

પાકિસ્તાનના વિજ્ઞાન અને ટેકનૉલૉજી મંત્રી ફવાદ ચૌધરીએ ટ્વિટર પર ટ્વીટ કરીને ભારતની મજાક ઉડાવી હતી.

તેમણે લખ્યું હતું, "ચંદ્રયાન જેવા વિક્ષિપ્ત મિશન પર પૈસા બગાડવા અને અભિનંદન જેવા મૂર્ખને એલઓસી પાર ચા પીવા મોકલવાને બદલે ગરીબી પર ધ્યાન આપો."

પરંતુ અહીં સવાલ એ થાય છે કે જે પાકિસ્તાનના મંત્રી ભારતના મૂન મિશન મામલે આવી મજાક ઉડાવી રહ્યા છે, તે પાકિસ્તાન સ્પેસ પ્રોગ્રામમાં પોતે ક્યાં છે.

પાકિસ્તાની સ્પેસ એજન્સીનું અસ્તિત્વ

પાકિસ્તાનની નેશનલ સ્પેસ એજન્સી SUPARCO (સ્પેસ ઍન્ડ અપર ઍટમૉસ્ફીયર રિસર્ચ કમિશન)ની સ્થાપના વર્ષ 1961માં થઈ હતી.

સ્પેસ એજન્સીની સ્થાપના બાદ પાકિસ્તાને પોતાનું પ્રથમ કૉમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ 50 વર્ષ બાદ લૉન્ચ કર્યું હતું જેના માટે તેણે ચાઇનીઝ લૉન્ચ વ્હીકલનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

તેના માટે ચાઇના ઍરોસ્પેસ ઍન્ડ ટેકનૉલૉજી કૉર્પોરેશન પાસેથી પાકિસ્તાને મદદ પણ મેળવી હતી.

જોકે, રસપ્રદ વાત એ છે કે પાકિસ્તાનની એજન્સીની સ્થાપના ભારતના ઈસરોની સ્થાપનાના 8 વર્ષ પહેલાં થઈ હતી.

તે છતાં ઈસરોએ થોડાં વર્ષોમાં રેકર્ડ સ્થાપી દીધા. ઈસરોએ વર્ષ 2017માં એકસાથે 104 સેટેલાઇટ લૉન્ચ કરીને રેકર્ડ બનાવ્યો હતો.

જ્યારે બીજી તરફ પાકિસ્તાનને હંમેશાં નિષ્ફળતા જ મળી છે.

બજેટ અને સંસાધનોની ખામીનો સામનો કરતી સુપારકો

છેલ્લાં 58 વર્ષની સફરમાં પાકિસ્તાનની સ્પેસ સંસ્થા સુપારકોએ પ્રગતિ કરવા માટે આર્થિક સહાયતા મેળવવા માટે મુશ્કેલીઓ વેઠવી પડી છે.

પાકિસ્તાન દેવામાં ડૂબેલું હોવાને કારણે એજન્સીનું બજેટને વધારવાની શક્યતા નહિવત્ છે.

જોકે, સુપારકોની કપરી પરિસ્થિતિ માટે પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ જ જવાબદાર છે એવું નથી.

ત્યાંના નેતાઓને તેમાં રસ ન હોવાને કારણે તેની પરિસ્થિતિ ખરાબ થઈ છે.

એજન્સી માટે સૌથી ખરાબ સમય 1980 અને 1990ના દાયકા વચ્ચેનો હતો, જ્યારે તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ ઝિયા-ઉલ-હકે એ બધા જ પ્રમુખ પ્રોજેક્ટના ફંડીંગ પર રોક લગાવી દીધી.

તેની ઝપેટમાં પ્રમુખ સેટેલાઇટ કૉમ્યુનિકેશ લૉન્ચ કાર્યક્રમ પણ આવી ગયો હતો.

સેનાના કારણે અંતરિક્ષનો...\n\ntl;dr:

ભારત શનિવારની સવારે ઇતિહાસ રચવાથી બે ડગલાં દૂર રહી ગયું.


ચંદ્રયાન-2નું પ્રજ્ઞાન રોવર ચંદ્રની સપાટી પર કેવી રીતે કામ કરશે?\nચંદ્રયાન વિક્રમ લૅન્ડર સાથે ચંદ્ર પર ઊતરશે જે બાદ તેમાંથી રોવર પ્રજ્ઞાન અલગ થશે. અત્યાર સુધી ચંદ્ર પર કોઈ ગયું નથી ત્યાં ચંદ્રયાન-2નું સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ ઈસરો કરાવવા જઈ રહી છે.

રોવર પ્રજ્ઞાન ચંદ્ર અંગેની માહિતી આપણને આપશે પરંતુ આ રોવર કેવી રીતે કામ કરશે તે તમે જાણો છો?

રોવર પ્રજ્ઞાનમાં કેવી ખૂબીઓ છે તેના અંગે ઈસરોએ માહિતી આપી છે અને એક વીડિયો પણ જાહેર કર્યો છે.

રોવર પ્રજ્ઞાન છ પૈડાં ધરાવે છે અને તેમાં અનેક ખૂબીઓ છે. આ છ પૈડાં પર સોનાના રંગની ટ્રાલીનુમા બૉડી છે. આ બૉડીના સૌથી ઉપરના ભાગમાં સોલર પેનલ લાગેલી છે જે સૂર્યથી ઊર્જા લઈને રોવર પ્રજ્ઞાનને કાર્યરત રાખશે.

જ્યારે તેના એક ભાગમાં બે કૅમેરા લાગેલા છે. આ બંને નેવિગેશન કૅમેરા છે જે રોવરને ચંદ્રની ઊબડખાબડ જમીન પર રસ્તો બતાવશે.

પ્રજ્ઞાન રોવરમાં લાગેલા કૅમેરા

સોલર પેનલની સાથે જ બે રિસીવ અને ટ્રાન્સમિટ ઍન્ટેના લાગેલાં છે. બંને ચંદ્રની સપાટી પરથી મળનારી તમામ જાણકારી મૅસેજ દ્વારા ઈસરોને મોકલશે. આ ટ્રાન્સમિટ ઍન્ટેનાને રોવરનો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે.

રોવરમાં એપીએક્સએસ છે. જે આલ્ફા પાર્ટિકલ એક્સરે સ્પેક્ટોમિટર છે. જે ત્યાં હાજર કણોની તમામ જાણકારી ધરતી પર મોકલશે અને રોવરને સુરક્ષા પણ પૂરી પાડશે.

ઈસરોએ આપેલી જાણકારી પ્રમાણે પ્રજ્ઞાન રોવરનું વજન 27 કિલોગ્રામ છે, જે 50W પાવરથી ચાલે છે. જેમાં બે પ્લેલૉડ્સ લગાવવામાં આવ્યાં છે. આ મિશનની લાઇફ 1 લૂનર ડે છે. એક લૂનર ડે એટલે કે પૃથ્વીના લગભગ 14 દિવસો બરાબર થાય છે.

પ્રજ્ઞાન રોવરમાં સોલર પેનલ લાગેલી છે

રોવરના બે પૈડાં વચ્ચે રૉકર બોગી અસેમ્બલી લાગેલી છે. પૈડાં સપાટી પ્રમાણે ચાલી શકે તે માટે તે લગાવવામાં આવી છે. આ અસેમ્બલી વચ્ચેના પૈડાને છોડીને આગળ અને પાછળનાં પૈડાંને જોડે છે.

ઈસરોના એનિમેશન વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે વિક્રમ લૅન્ડર પોતાના બૉક્સમાંથી રોવર પ્રજ્ઞાનને ચંદ્રની સપાટી પર ઉતારશે. સપાટી પર ઊતરતાની સાથે જ તે ચંદ્ર પર ભારતની છાપ છોડશે.

વિક્રમ લૅન્ડરમાથી ઊતરી રહેલું પ્રજ્ઞાન રોવર

જેવું જ પ્રજ્ઞાન રોવર નીચે ઊતરી જશે, તેની સોલર પેનલો ખૂલી જશે અને તે પૂરી રીતે ચાર્જ થયેલું હશે. ચંદ્રની સપાટી પર ઊતરતાની સાથે દ તે મિશન સાથે જોડાયેલી માહિતીઓ ઈસરોને મોકલવાની શરૂ કરી દેશે.

ચંદ્ર પર રહેલા પ્રજ્ઞાનને પૃથ્વી પરથી ગાઇડ કરવામાં આવશે અને તે રીતે તે ચંદ્ર પર આગળ વધશે. ઈસરોના જણાવ્યા પ્રમાણે વિક્રમ લૅન્ડરથી પ્રજ્ઞાન...\n\ntl;dr:

ભારત માટે આજની રાત ઐતિહાસિક હશે, જ્યારે ચંદ્રયાન-2 ચંદ્ર પર લૅન્ડ થશે. ઈસરોના વૈજ્ઞાનિકો આ લૅન્ડિંગને લઈને ઉત્સાહિત છે. જ્યારે ભારતના કરોડો લોકો આ પળની રાહ જોઈ રહ્યાં છે.


ચંપલો ઓગાળી દેતી 124 ડિગ્રી તપતી જમીન પર કામ કરતા ઈંટવાડાના મજૂરોની કહાણી\nએ તમને ત્યારે ખબર પડશે જ્યારે તમે ઈંટના ભઠ્ઠામાં કામ કરનાર મજૂરોની આંખમાં આંખ પરોવીને જુઓ. તેમનાં પથ્થર જેવા હાથોને સ્પર્શીને જુઓ.

એ જમીન પર ઊભા રહીને જુઓ જ્યાંથી એ લાકડાના ચંપલ પહેરીને ભઠ્ઠીમાં કોલસા નાખે છે.

અહીં ઊભા રહેવું, કામ કરવું અને શ્વાસ લેવા એટલા ખતરનાક છે કે આ તાપમાનને એક તૃતીયાંશ ભાગ એટલે કે 40ને ભારે ગરમી કહેવામાં આવે છે. હવે વિચારો કે આ લોકો આવું ખતરનાક કામ કેવી રીતે કરતા હશે?

અસંગઠિત મજૂરો 45થી 50 ડિગ્રી તાપમાનમાં કામ કરે છે

આ ભારતના એ કરોડો અસંગઠિત મજૂરોની કહાણી છે જે 45થી 50 ડિગ્રી સેલ્સિયસ પર આકરા તાપમાં કામ કરે છે, જેથી તેઓ પોતાનું અને બાળકોનું પેટ ભરી શકે.

મજૂરો લાકડાના ચંપલ પહેરીને કામ કરે છે

પરંતુ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘનો તાજેતરનો રિપોર્ટ કહે છે કે વર્ષ 2030 સુધી ભારતમાં આવી 3.4 કરોડ નોકરીઓ ખતમ થઈ જશે.

ભારતમાં એવા લોકોની સંખ્યા કરોડોમાં છે જે આકરા તાપમાં રસ્તા પર પકોડા વેચવા, પંક્ચર બનાવવું અને પાણી વેચવાનું કામ કરે છે.

બીજી તરફ, બિસ્કિટ બનાવતી ફૅક્ટરી, ધાતુ ગાળવાની ભઠ્ઠી, ફાયર વિભાગ, ખનન, બાંધકામ અને ઈંટોના ભઠ્ઠા પર કામ કરતા કરોડો મજૂરો તેની વધુ અસર થશે, કેમ કે આ જગ્યાઓનું તાપમાન પહેલેથી વધુ રહે છે.

કેથરિન સેગેટના નેતૃત્વમાં તૈયાર થયેલા આ રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે વધતી ગરમીને કારણે બપોરના સમયે કામ કરવું મુશ્કેલ થઈ જશે. જેના કારણે મજૂરોની સાથેસાથે તેમના કામ આપતા લોકોને પણ આર્થિક નુકસાન થશે.

બીબીસીના એક થરમૉમિટરની મદદથી એ જાણવાનો પ્રયાસ કરાયો કે અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતાં કરોડો મજૂરો કેટલા તાપમાનમાં કામ કરે છે અને તેની તેમના સ્વાસ્થ્ય પર કેવી અસર થાય છે.

ગરમી નહીં મજબૂરી દઝાડે છે...

ભઠ્ઠામાં કામ કરતા મજૂર રામ સૂરત જણાવે છે કે અહીં કામ કરવું કોઈ સરળ વાત નથી. અમારી મજબૂરી છે માટે કરી રહ્યા છીએ. લાકડાના ચંપલ પહેરીને કામ કરીએ છીએ. રબર અને પ્લાસ્ટિકનાં ચંપલ સળગી જાય છે.

રામ સૂરત જે જગ્યાએ ઊભા કરીને કામ કરે છે એ જમીનનું તાપમાન 110 ડિગ્રી સેલ્સિયમથી વધુ હતું.

બીજી તરફ, આ જગ્યાની હવાનું તાપમાન 80 ડિગ્રી સેલ્સિયસ હતું.

બીબીસીએ જ્યારે રામ સૂરતના શરીર પર થરમૉમિટર લગાડ્યું તો તાપમાન 39 ડિગ્રીથી શરૂ થઈને 43 ડિગ્રી સુધી પહોંચી ગયું.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘના રિપોર્ટ પ્રમાણે શરીરનું તાપમાન 36 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી વધુ હોય તો વ્યક્તિનો જીવ જઈ શકે છે.

આ મજૂરો વચ્ચે કેટલાક કલાક વિતાવ્યા...\n\ntl;dr:

124 ડિગ્રી તાપમાન. એટલે કે એ તાપમાનથી ડબલ જેણે ઇન્ડિયાના કોઈ પણ માણસે ભાગ્યે જ અનુભવ્યું હશે. આ કહાણી એવા લોકોની છે જેણે બનાવેલી ઈંટોથી તમે ઘરમાં ગરમી, ઠંડીથી બચી શકો છો. પરંતુ ઈંટાના ભઠ્ઠામાં કામ કરવું કેટલું મુશ્કેલ છે?


ચર્ચમાં કન્ફેશન વિરુદ્ધ મહિલા આયોગે કેમ મોરચો માંડ્યો છે?\nઆ સેશનમાં તમામ મિત્રો ખુલ્લાં મને એકબીજા સાથે વાત કરતા હતા. તેઓ કહેતા હતા કે તેમને કોની સાથે પ્રેમ હતો, કોના પર ક્રશ હતો, કયા શિક્ષક નહોતા ગમતા અને કોની સૌથી વધારે ટીખળ કરી હતી, આ સિવાય પણ અનેક ભેદ ખુલતા હતા.

એટલે કન્ફેશનનો અર્થ એવો થાય કે કોઈ પર પૂરો વિશ્વાસ કરીને હૃદયમાં છુપાયેલા રહસ્યો ખોલી દેવા, તેનો સ્વીકાર કરવો, જેનાથી મનમાં કોઈ ભાર બાકી ન રહી જાય.

આ કન્ફેશનની મુખ્ય શરત હતી કે સેશન પૂર્ણ થયા બાદ કોઈ આ વિશે વાત નહીં કરે, જે પણ કન્ફેસ થશે તે આ ચાર દિવાલમાં બંધ રહેશે.

પણ ત્યારે કોઈને એવો ખ્યાલ નહોતો કે આ કન્ફેશન કોઈની બ્લૅક મેઇલ કરવાનું અથવા કોઈની જાતીય સતામણી કરવાનું સાધન બની જશે.

બ્લૅકમેઇલિંગ અને જાતીય સતામણી

કેરળમાં તાજેતરમાં જ એક ચર્ચના ચાર પાદરીઓ પર એક પરણેલી મહિલાની વર્ષોથી જાતીય સતામણી અને બ્લૅકમેઇલ કરવાનો આરોપ લાગ્યો છે.

તેને ભારતીય ચર્ચમાં કન્ફેશનની પવિત્રતાના દુરુપયોગ અંગે અનેક પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે.

મહિલાએ આરોપ લગાવ્યો કે 16 વર્ષની વયથી માંડીને તેમણે લગ્ન કર્યા ત્યાર સુધી પાદરી તેમની જાતીય સતામણી કરી હતી.

લગ્ન બાદ જ્યારે આ મહિલાએ ચર્ચના અન્ય એક પાદરી સામે આ વાત કન્ફેસ કરી તો એ પાદરીએ પણ મહિલાની જાતીય સતામણી કરી એવો આક્ષેપ છે.

સંપૂર્ણ રીતે નિરાશ થઈને મહિલા જ્યારે પાદરી કાઉન્સિલ પાસે ગઈ તો ત્યાં પણ આ મહિલા સાથે કથિત રીતે દુર્વ્યવહાર થયો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પંજાબના જલંધરના પાદરી સાથે જોડાયેલી આવી જ એક ઘટના બહાર આવી છે, જલંધરના આ પાદરી કેરળના કોટ્ટાયમ જિલ્લાથી હતા.

તેમના પર એક ખ્રિસ્તી સાધ્વીએ 2014 થી 2016 સુધી કથિત રીતે જાતીય સતામણી કરવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો.

આ બન્ને ઘટનાઓએ કન્ફેશનની પવિત્રતા પર પ્રશ્નાર્થ સર્જ્યો છે.

રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગ (એનસીડબ્લ્યૂ)એ આ બન્ને ઘટનાઓ અંગે કેન્દ્ર સરકારને રિપોર્ટ મોકલ્યો છે.

આ રિપોર્ટમાં રાષ્ટ્રીય મહિલા આયોગે સરકારને ચર્ચમાં થઈ રહેલી કન્ફેશનની પ્રક્રિયા પર રોક લગાવવાની ભલામણ કરી છે.

આયોગનું કહેવું છે કે કન્ફેશનના કારણે મહિલાઓની સુરક્ષા પર ખતરો થઈ શકે છે.

ભલામણો

કન્ફેશન શું હોય છે?

એ જાણવું પણ રસપ્રદ છે કે ચર્ચમાં કન્ફેશનની પ્રક્રિયા કેવી રીતે થાય છે અને કેમ કરવામાં આવે છે.

દિલ્હીના વિકાસપુરી વિસ્તારમાં 'અવર લેડી ઑફ ગ્રેસેસ' ચર્ચના પાદરી ફાધર દીપક સોરેંગ આ અંગે વિસ્તૃત જાણકારી આપે છે.

ફાધર સોરેંગ કહે છે કે કન્ફેશન કરવા માટે ચર્ચમાં અલગઅલગ...\n\ntl;dr:

'કન્ફેશન' આ અંગ્રેજી શબ્દનો પહેલી વખત સામનો ત્યારે થયો જ્યારે સ્કૂલના છેલ્લાં દિવસે એક 'કન્ફેશન સેશન'નું આયોજન કરાયું હતું.


ચર્ચામાં આવેલાં ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિનાં પત્ની બ્રિજેટ મેક્રોન કોણ છે?\nબોલસોનારોના સમર્થકે ફેસબુક કૉમેન્ટમાં મેક્રોનનાં પત્ની બ્રિજેટની મજાક ઉડાવી હતી.

તેણે બ્રિજેટ તથા બોલસોનારોનાં પત્ની મિચેલની તસવીર એકસાથે મૂકીને લખ્યું :

'હવે તમને સમજાઈ ગયું હશે કે મેક્રોન શા માટે બોલસોનારો ઉપર અત્યાચાર કરી રહ્યા છે.'

તેની પ્રતિક્રિયામાં બોસોનારોએ પોર્ટુગિઝ ભાષામાં લખ્યું, 'તેને (મેક્રોન)ને અપમાનિત ન કરો...હા હા'

આગે લગાડી આગ

બોલસોનારો તેમનાં પત્ની સાથે

જવાબમાં મેક્રોને કહ્યું, "તેમણે મારાં પત્ની વિશે અસન્માનજનક વાતો કહી છે. હું બ્રાઝિલના લોકોનું ખૂબ સન્માન કરું છું."

"આશા રાખું છું કે તેમને ટૂંક સમયમાં સારા રાષ્ટ્રપતિ મળે."

બ્રાઝિલના એમેઝોનનાં જંગલોમાં આગ લાગી છે, જેને બુઝાવવા માટે  G-7 રાષ્ટ્રોએ બે કરોડ ડૉલરની સહાયની જાહેરાત કરી હતી.

બ્રાઝિલે મદદના પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યો છે.. બોલસેનારોના ચીફ ઑફ સ્ટાફે કહ્યું :

"અમે તમારા પ્રયાસોની કદર કરીએ છીએ, પરંતુ એ નાણાં યુરોપમાં વનીકરણ માટે ખર્ચો."

એમેઝોન માટે નાણાં એકઠાં કરવા માટે પ્રયાસરત મેક્રોન અંગે ટિપ્પણી કરતા તેમણે કહ્યું :

નૉટ્ર ડામ કૅથેડ્રલમાં આગ લાગશે તેવું લાગતું હતું, તો પણ તેને અટકાવી ન શક્યા, તેઓ અમને શું શીખવશે?"

સૌથી યુવા રાષ્ટ્રપતિ

39 વર્ષની ઉંમરે સર્વોચ્ચ પદભાર સંભાળનારા મેક્રોન ફ્રાન્સના સૌથી યુવાન રાષ્ટ્રપતિ છે.

1958 બાદ એવું પહેલી વખત બન્યું કે સોશિયાલિસ્ટ તથા સેન્ટર રાઇટ રિપબ્લિકન સિવાયની પાર્ટી (એન. માર્શે)ના ઉમેદવાર વિજયી થયા હોય.

બ્રિજેટ મીડિયામાં ચર્ચાનો મુદ્દો બન્યાં છે, ત્યારે ફ્રાંસના રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોનની પ્રેમકહાણી પણ જાણવા જેવી છે.

41 વર્ષના મેક્રોનનાં પત્ની બ્રિજેટ 66 વર્ષનાં છે, જાણો કેવી રીતે ફ્રાંસના રાષ્ટ્રપતિ પ્રેમમાં પડ્યા હતા.

'એક છોટી સી લવ-સ્ટોરી'

ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ મેક્રોનની પ્રેમકહાણી કંઈક આવી છે. 41 વર્ષનાં મેક્રોનનાં પત્ની બ્રિજેટની ઉંમર 66 વર્ષ છે. એટલે કે લગભગ 25 વર્ષનું અંતર છે.

બંનેની પ્રેમકહાણીની શરૂઆત ત્યારે થઈ જ્યારે મેક્રોન 15 વર્ષના હતા.

ફ્રાંસના ઉત્તરમાં આવેલા એમયાં શહેરના જેશુએટ સ્કૂલમાં ભણી રહેલા મેક્રોનની ગણતરી નાની ઉંમરથી જ જીનિયસ તરીકે થતી હતી.

જે ઉંમરમાં બાળકોને ટીવીનું વળગણ હોય તે ઉંમરમાં મેક્રોન પુસ્તકોમાં ખોવાયેલા રહેતા હતા.

બ્રિજેટનાં દીકરીને કારણે પ્રેમમાં પડ્યા

મેક્રોન સાથે સ્કૂલમાં બ્રિજેટનાં દીકરી લૉરેન્સ પણ ભણતાં હતાં.

એક દિવસ લૉરેન્સે પોતાના ઘરમાં...\n\ntl;dr:

ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને તેમનાં પત્ની ઉપર બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ ઝેયર બોલસોનારોની ટિપ્પણીની ટીકા કરી છે.


ચલણી નોટ પર મહાત્મા ગાંધીની તસવીર ક્યારથી છપાઈ રહી છે?\nસમાચાર એજન્સી પીટીઆઈના મતે મધ્ય પ્રદેશના ખંડવામાં બુધવારે સ્વામી વિવેકાનંદ વ્યાખાનમાળા બાદ પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં સ્વામીએ કહ્યું કે તેઓ નોટમાં ધનની દેવી લક્ષ્મીની તસવીરને છાપવાના પક્ષમાં છે.

પત્રકારોએ તેમને ડૉલરની સરખામણીમાં રૂપિયાની સ્થિતિને લઈને સવાલ કર્યો હતો.

સ્વામીએ ઇન્ડોનેશિયાની ચલણી નોટ પર ગણેશની તસવીર હોવાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

તેમણે કહ્યું હતું, "આ પ્રશ્નનો જવાબ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આપી શકે છે. જોકે, હું એમના પક્ષમાં છું. ભગવાન ગણેશ વિઘ્ન દૂર કરે છે."

"હું તો કહીશ કે દેશનું ચલણ સુધારવા માટે લક્ષ્મીની તસવીર લગાવી શકાય. આના પર કોઈને વાંધો ન હોવો જોઈએ."

સોશિયલ મીડિયામાં ચર્ચા

સ્વામીના આ સવાલ બાદ સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ.

@MrRao_RB હૅન્ડલે ટ્વીટ કર્યું, "જ્યારે ભગવાન ગણેશ ઇન્ડોનેશિયાનું અર્થતંત્ર સુધારી શકે તો ભારતમાં પણ આવો પ્રયાસ કરી શકાય. ઇન્ડોનેશિયા પાસે ડૉક્ટર સ્વામી જેવા અર્થશાસ્ત્રી નથી. જોકે, આપણી પાસે છે."

@chintu678 હૅન્ડલ પરથી ટ્વીટ કરાયું કે, "તો પછી અમેરિકન ડૉલર મજબૂત કેમ છે? એના પર તો લક્ષ્મીની તસવીર નથી?"

સવાલ એ છે કે આખરે ભારતીય ચલણ પર કોની તસવીર હશે એને નક્કી કરવાનો અધિકાર કોને છે?

શું ચલણી નોટો પર મહાત્મા ગાંધીની તસવીરને હઠાવી શકાય?

શું ભારતને આઝાદી મળી ત્યારથી જ ભારતીય ચલણી નોટો પર મહાત્મા ગાંધીની તસવીરો છપાઈ?

મહાત્મા ગાંધીની તસવીર પહેલાં ચલણી નોટો પર કોની તસવીર લાગી હતી?

અને ચલણી નોટો પર મહાત્મા ગાંધીની તસવીર પ્રથમ વખત ક્યારે પ્રકાશિત થઈ હતી?

વિશ્વના બીજી કેન્દ્રીય બૅન્કોની જેમ ભારતમાં પણ ચલણી નોટોને જાહેર કરવાનો અધિકાર માત્રને માત્ર ભારતીય રિઝર્વ બૅન્કને છે.

રૂપિયાની સફર

ભારતને 1974માં આઝાદી મળી હતી, પરંતુ પ્રજાસત્તાક 26 જાન્યુઆરી, 1950ના દિવસે બન્યું હતું. આ દરમિયાન ભારતીય રિઝર્વ બૅન્ક પ્રચલિત ચલણી નોટ જ જાહેર કરતી હતી.

ભારતીય રિઝર્વ બૅન્કની વેબસાઇટ અનુસાર ભારત સરકારે પહેલી વાર 1949માં એક રૂપિયાની નોટની ડિઝાઇન તૈયાર કરી હતી. હવે આઝાદ ભારત માટે ચિહ્નોની પસંદગી કરવાની હતી.

શરૂઆતમાં મનાતું કે બ્રિટનનાં મહારાણીની જગ્યાએ નોટ પર મહાત્મા ગાંધીની તસવીર લાગશે અને તેના માટે ડિઝાઇન પણ તૈયાર થઈ હતી.

પરંતુ અંતમાં એ નિર્ણય પર સહમતી સધાઈ કે ચલણી નોટ પર મહાત્મા ગાંધીની તસવીરની જગ્યાએ અશોક સ્તંભ છપાશે. આ સિવાય ચલણી નોટની ડિઝાઇનમાં બહુ ફેરફાર થયા નથી.

વર્ષ...\n\ntl;dr:

ભાજપના નેતા અને રાજ્યસભાના સાંસદ સુબ્રમણ્યમ સ્વામીએ ભારતીય રૂપિયાની સ્થિતિ સુધારવા માટે આપેલી એક સલાહ ચર્ચામાં છે.


ચાઈનીઝ મીડિયામાં મોદીના આગમનને લઈને કેવી કેવી વાતો થઈ રહી છે?\nબ્રિક્સ સંમેલન પહેલા જ ભારત અને ચીન વચ્ચેની ખેંચતાણનો અચાનક જ અંત આવી ગયો.

જાણકારોનું માનવું છે કે ડોકલામ મુદ્દાનો આ પ્રકારે અને આટલી જલદી ઉકેલ આવ્યો એનું સૌથી મોટું કારણ મોદીનું ચીન જવાનું છે. ચીન પહોંચેલા વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનું અધિકૃત રીતે સ્વાગત કરવામાં આવ્યું  અને અત્યાર સુધી તેઓ ત્યાં કેટલાક ભાષણ પણ આપી ચૂક્યાં છે. પણ શું ચીનના લોકો તેમના સ્વાગતને લઈને ઉત્સુક છે?

ડોકલામ વિવાદના અંત પાછળ સૌથી મોટું કારણ બ્રિક્સ સંમેલન ગણાઈ રહ્યું છે.

ચાઈનીઝ મીડિયાએ પણ શિયામેન ખાતે બ્રિક્સ સંમેલનમાં ભાગ લેવા પહોંચેલા મોદી પર વધારે લેખો પ્રકાશિત નથી કર્યા.

વીબો પર મોદીનું પોતાનું એકાઉન્ટ છે. જોકે, હાલ તો એ પણ શાંત જોવા મળી રહ્યું છે. આ બધા વચ્ચે ચાઈનીઝ સોશિયલ મીડિયામાં આ અંગેની કેટલીક તસવીરો અને કમેન્ટ્સ ચોક્કસથી જોવા મળી છે.

ચીનની સોશિયલ મીડિયા સાઈટ વીબો પર એક પોસ્ટ લખાઈ છે, જેનું મથાળું છે 'ન્યૂ થિંગ્સ ફ્રોમ શિયામેન સિટી.' આ પોસ્ટમાં 3 સપ્ટેમ્બરે ચીન પહોંચેલા ભારતીય વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની કેટલીક તસવીરો પણ ઉમેરવામાં આવી છે.

વીબો પર કરાયેલી એક પોસ્ટમાં નરેન્દ્ર મોદીની કેટલીક તસવીરો એડ કરવામાં આવી છે.

આમ તો આ પોસ્ટ પોતાની રીતે તટસ્થ લાગી રહી છે. પણ તેના પર કરાયેલી કેટલીક કમેન્ટ્સમાં મોદીની ટીકા કરવામાં આવી છે.

મેની ટોંગ નામના યુઝરે લખ્યું, '' અહીં મોદીનું સ્વાગત નથી. ચીનને લઈને તેમનું વલણ યોગ્ય નથી રહ્યું.''

અન્ય એક યુઝરે લખ્યુ છે, ''ભારતે મહિનાઓથી ચીનના વિસ્તાર પર કબજો જમાવી રાખ્યો છે અને ચીને આવું થવા પણ દીધું.''

ચાઈનીઝ સોશિયલ મીડિયામાં મોદીની આકરી ટીકા કરાઈ રહી છે.

કેટલાકે એવું લખ્યું કે મોદીએ ચીનમાંથી રવાના થઈ જવું જોઈએ તો કેટલાક કહી રહ્યાં છે કે તેઓ શા માટે આવ્યા છે.

જોકે, ચાઈનીઝ ટીવી ચેનલ સીસીટીવ 13એ પોતાના રિપોર્ટમાં તટસ્થ વલણ દર્શાવ્યું છે.

એક બાજુ ચાઈનીઝ મીડિયા માપી-તોળીને વર્તી રહ્યું છે તો સોશિયલ મીડિયા મોદીની ટીકા કરવામાં કોઈ કસર નથી છોડી રહ્યું.

આ તરફ ભારતીય સોશિયલ મીડિયામાં મોદીના વખાણ કરાઈ રહ્યાં છે અને શી જિનપિંગ સાથે તેમની સ્પર્ધાને પણ રજુ કરવામાં આવી રહી છે.

અહીં કોઈ બન્ને નેતાઓની તસવીર પર 'શેર, સવા શેર' લખી રહ્યું છે તો કોઈ 'હમ દોનો હૈં અલગ-અલગ.'

\n\ntl;dr:

ડોકલામમાં ભારત અને ચીન વચ્ચે કેટલાય દિવસો સુધી ખેંચતાણ ચાલું રહી. જોકે, ચીનમાં યોજાનારા બ્રિક્સ સંમેલન પહેલા જ બન્ને દેશોનાં વલણમાં અચાનક જ નરમાશ વર્તાઈ અને આ અવઢવનો અંત આવી ગયો.


ચાના બગીચામાં કામ કરીને ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવનારાં યુવતીઓની કહાણી\nઆ મહિલાઓ પૈકી મુખ્યત્વે દક્ષિણ ભારતનાં હોય છે અને તેમની પરિસ્થિતિ નબળી હોય છે.

તેમનાં બાળકો માટે પણ ઉચ્ચ અભ્યાસની સીમિત તક હોય છે. તેમ છતાં કંડલોયાના ગામડાના પર્વતીય વિસ્તારની કેટલીક છોકરીઓ તમામ બાધ તોડીને ઉચ્ચ અભ્યાસાર્થે યુનિવર્સિટી સુધી પહોંચી છે.

ચાના બગીચામાં કામ કરતા લોકો દક્ષિણ ભારતથી અહીં અંદાજે 200 વર્ષ પહેલાં આવ્યાં હતાં.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

શ્રીલંકા એ વિશ્વમાં ચાની નિકાસ કરતા અગ્રણી દેશોમાંથી એક છે. સ્ત્રીઓ આ ચાના બગીચામાં કામ કરતાં હોય છે.


ચામાં એક ચમચી મરી નાખવાથી કોરોના ન થાય? - ફૅક્ટ ચેક\nસોશિયલ મીડિયા પર એક મૅસેજ સતત વાઇરલ થયો છે. જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે કોરોના વાઇરસનો ઘરેલુ ઉપચાર મળી ગયો છે.

બીબીસીના વાચકોએ પણ અમને અમારા ફૅક્ટ ચેક નંબર પર આ મૅસેજ મોકલ્યો અને તેની હકીકત તપાસવા કહ્યું.

આ મૅસેજમાં લખ્યું છે:

"એક સુખદ સમાચાર - અંતગોત્વા પુડ્ડુચેરી યુનિવર્સિટીના એક વિદ્યાર્થીએ કોવિડ -19નો ઘરેલુ ઉપચાર શોધી કાઢ્યો છે. જેને WHOએ પહેલી વારમાં જ માન્યતા આપી દીધી છે."

"તેણે સાબિત કરી દીધું છે કે આ ચાના કપમાં એક ચમચી કાળા મરી, બે ચમચી મધ અને થોડા આદુને સતત પાંચ દિવસ પીવાથી કોરોનાની અસરને સો ટકા સુધી નિવારી શકાય છે."

જાણો આ દાવાઓની હકીકત શું છે?

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

સોશિયલ મીડિયા પર કોરોના સંક્રમણ અને એની સારવારને લઈને જુદા-જુદા દાવાઓ થઈ રહ્યા છે. તો કોરોના વાઇરસની દવા ક્યારે આવશે તેને લઈને પણ લોકોમાં જિજ્ઞાસા વધી છે.