શું અમેરિકા અને નેધરલૅન્ડ્સમાં રામ મુદ્રા ચાલે છે?\nઘણી જગ્યાએ અમને જોવા મળ્યું કે અધૂરી માહિતીને એક ખાસ દૃષ્ટિકોણ આપીને સોશિયલ મીડિયા અને મૅસેજિંગ ઍપ પર શેર કરવામાં આવી અને ઘણા લોકોએ તેને પર્સનલ પેજ પર પણ પોસ્ટ કરી.

આવી જ એક પોસ્ટ અમને સોશિયલ મીડિયા પર અમને જોવા મળી જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો કે રામ નામવાળી કરન્સી નોટ અમેરિકા અને નેધરલૅન્ડ્સમાં સત્તાવાર રીતે વાપરવામાં આવી રહી છે.

આ સાથે લોકોએ નોટની તસવીર પણ ટ્વીટ કરી.

કેટલાક સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સે નોટની વિગતો પણ લખી છે, જેમાં 18 ભાષાઓમાં તેની પર રામનું નામ લખ્યું છે, ચમકદાર નોટ પર પ્રભુ રામનું ચિત્ર છે અને તેની કિંમત યુરો અને ડૉલર કરતા પણ વધારે છે.

હિંદી અખબાર રાજસ્થાન પત્રિકા અને દૈનિક જાગરણે પણ આ સંબંધિત સમાચાર વેબસાઇટ પ્રકાશિત કર્યા હતા.

તેમણે સમાચારમાં લખ્યું હતું કે 'આ દેશોમાં ચાલે છે રામ મુદ્રા, 10 યુરોમાં મળે છે એક રામ.'

અમે તપાસ કરી તો માલૂમ પડ્યું કે રામ મુદ્રાની વાત સાચી છે, પણ તે અમેરિકા અને નેધરલૅન્ડ્સમાં સત્તાવાર ચલણ તરીકે ચાલુ છે તે દાવો એકદમ ખોટો છે.

બન્ને દેશોની સેન્ટ્રલ બૅન્કોએ તેને ક્યારેય સત્તાવાર ચલણ તરીકે જાહેર નથી કર્યું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રામ મુદ્રા હોવાનો દાવો

રામ મુદ્રા સંબંધિત જાણકારી અને તસવીરો પહેલાંથી જ સોશિયલ મીડિયા પર ફરતી હતી, પરંતુ તાજેતરમાં રામ મંદિર સંબંધિત ઘટનાઓને પગલે આ પ્રકારની પોસ્ટને વધારે ફેલાવવામાં આવી રહી છે.

આ પ્રકારનો દાવો કરનારા એક ટ્વિટર યુઝરને અમેરિકાના @SpokenTwilight નામના યૂઝરે જવાબ આપ્યો.

તેમણે લખ્યું, "મારા મની બોક્સમાં રામ નામવાળી કેટલીક નોટ છે. તેને અમેરિકાના ઘણા શહેરો અને રાજ્યોમાં ડૉલરની જેમ સ્વિકારવામાં આવે છે."

આ યૂઝરે પોસ્ટની માહિતી વિશે વાત કરીએ તો કોઈ અમેરિકા હિંદુ નવચેતના સાથે જોડાયેલું પેજ છે અને તેને ફેબ્રુઆરી 2018માં બનાવવામાં આવ્યું હતું.

શું છે રામ મુદ્રા?

મહર્ષિ મહેશ યોગીના વિશ્વના અનેક દેશમાં આશ્રમ છે

અમારી તપાસમાં માલૂમ પડ્યું કે મધ્ય-પશ્ચિમી ભાગમાં સ્થિત આઇયોવા રાજ્યની 'મહર્ષિ વૈદિક સિટી'માં 'ધ ગ્લોબલ કન્ટ્રી ઑફ વર્લ્ડ પીસ' નામની સંસ્થાએ વર્ષ 2002માં આ નોટો વહેંચી હતી.

આ વર્ષે સંસ્થાએ નેધરલૅન્ડ્સમાં પણ આવી નોટો વહેંચી હતી.

'મહર્ષિ વૈદિક સિટી 'ધ ગ્લોબલ કન્ટ્રી ઑફ વર્લ્ડ પીસ' નામની સંસ્થાનો જ એક ભાગ છે. તેની સ્થાપના મહર્ષિ મહેશ યોગી (મહેશ પ્રસાદ શર્મા)એ કરી હતી.

વર્ષ 2008માં તેમનું અવસાન થતાં હાલમાં આ કરન્સી વિશે ખાસ...\n\ntl;dr:

રાજસ્થાન, તેલંગણા સહિત તમામ રાજ્યોમાં જ્યાં ચૂંટણીનો સમય છે, ત્યાં તમામ પ્રકારના ફેક ન્યૂઝ ફેલાવવામાં આવી રહ્યા છે.


શું અમેરિકા અને બ્રિટનના નાગરિકોને કોઈ દેશના વિઝા લેવા ન પડે? ફૅક્ટ ચેક\nરાજ ઠાકરે

આ નિવેદન મહારાષ્ટ્ર નવનિર્માણ સેના(મનસે)ના વડા રાજ ઠાકરેનું છે. તેમનો ઈશારો પાકિસ્તાન તથા બાંગ્લાદેશમાંથી આવેલા ઘૂસણખોરો તરફ હતો.

રાજ ઠાકરેએ આ નિવેદન ગત ગુરુવારે મુંબઈના ગોરેગાંવમાં યોજાયેલા મનસેના અધિવેશનમાં આપ્યું હતું.

એ દિવસે સવારે મનસેનો નવો ધ્વજ પણ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. મનસેના ધ્વજમાં અગાઉ વાદળી અને લીલો રંગ હતો. હવે એ બન્ને રંગનું સ્થાન ભગવા રંગે લઈ લીધું છે.

તે કારણે મહારાષ્ટ્રમાં એવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે કે રાજ ઠાકરે હવે હિંદુત્વ ભણી જઈ રહ્યા છે.

જોકે, આ સંબંધે સ્પષ્ટતા કરતાં રાજ ઠાકરેએ જણાવ્યું હતું કે તેઓ પહેલેથી જ હિંદુત્વની વાત કરે છે.

ગયા ગુરુવારના ભાષણમાં તેમણે નાગરિકતા કાયદા(સીએએ)નું પણ સમર્થન કર્યું હતું.

એ સંબંધે તેમણે ઘણા મુદ્દા રજૂ કર્યા હતા, પણ ભાષણમાં તેમણે કરેલી કેટલીક વાતો સામે સવાલ થઈ રહ્યા છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા અને બ્રિટનના નાગરિકોએ દુનિયાના કોઈ પણ દેશમાં જવા માટે વિઝા લેવાની જરૂર નથી.

રાજ ઠાકરેના આ નિવેદનની ખરાઈ બીબીસીએ ચકાસણી કરી હતી.

હકીકત શી?

જે-તે દેશો વચ્ચેના સંબંધના આધારે વિઝા લેવાની પ્રક્રિયા તથા તેના પ્રકાર નક્કી થતા હોય છે.

તાજેતરના એક સર્વેક્ષણ અનુસાર, અમેરિકાના પાસપોર્ટની ગણતરી વિશ્વના ટોચના દસ દેશોમાં થાય છે.

અલબત, તેનો અર્થ એ નથી કે અમેરિકન પાસપોર્ટધારકે બીજા કોઈ દેશમાં જવું હોય તો તેને વિઝાની જરૂરી ન પડે.

હૅનલે પાસપોર્ટ ઈન્ડેક્સ સંસ્થાએ વિશ્વના દેશોના પાસપોર્ટનો સર્વે કર્યો હતો.

એ સર્વેક્ષણના તારણ અનુસાર, જાપાનનો પાસપોર્ટ વિશ્વમાં સૌથી વધુ શક્તિશાળી છે અને જાપાને સૌથી વધુ દેશો સાથે 'વિઝા ફ્રી' પ્રવાસની વ્યવસ્થા કરી છે.

સર્વેક્ષણ અનુસાર ટોચના દસ શક્તિશાળી પાસપોર્ટ્સમાં જાપાનનો નંબર પહેલો છે. જાપાનના પાસપોર્ટધારકોને 191 દેશોમાં જવા માટે 'વિઝા ફ્રી' એટલે કે 'વિઝા ઑન અરાઈવલ'ની સુવિધા મળેલી છે.

આ સર્વેક્ષણમાં સિંગાપોર બીજા નંબરે છે અને સિંગાપોરના પાસપોર્ટધારકોને 190 દેશોમાં આ પ્રકારની સુવિધા મળે છે.

અમેરિકા અને બ્રિટનના પાસપોર્ટ આ સર્વેક્ષણમાં આઠમા નંબરે છે. આ દેશોના પાસપોર્ટધારકોને 184 દેશોમાં 'વિઝા ઑન અરાઇવલ'ની સુવિધા મળે છે.

જોકે, ભારત આવવા માટે અમેરિકન નાગરિકો પાસે વિઝા હોવા જરૂરી છે.

ભારત ઉપરાંત ચીન, ઈરાન, રશિયા, અફઘાનિસ્તાન, પાકિસ્તાન, મ્યાંમાર, તુર્કી અને નાઈજીરિયા જવા માટે પણ અમેરિકન પાસપોર્ટધારકોએ વિઝા લેવા...\n\ntl;dr:

"મજાની વાત એ છે કે અમેરિકન તથા બ્રિટિશ પાસપોર્ટ ધરાવતા લોકોએ કોઈ પણ દેશમાં જવા માટે વિઝા લેવા પડતા નથી, પણ ભારત આવવા માટે વિઝા લેવા પડે છે. હવે જુઓ. આપણે ત્યાં અહીં-તહીંથી લોકો આવી રહ્યા છે. અહીં અમેરિકા તથા બ્રિટનથી આવેલા લોકોને પૂછવામાં આવે છે કે તમે શા માટે આવ્યા છો, શું કામ હતું?"


શું અમેરિકાની સંસદ પર હુમલાની ઘટના પોલીસના બેવડા વર્તનનો પુરાવો છે?\nઅમેરિકાની સંસદ પર હુમલાની ઘટનાનું દૃશ્ય

એક ટ્વીટમાં લખાવમાં આવ્યું છે કે, ટ્રમ્પ એક ત્રીજા વિશ્વ - કૉમ્યુનિસ્ટ સરમુખ્તયારની જેમ વર્તન કરી રહ્યા છે. તેમને મતગણતરી પહેલાં જ જીતનો દાવો કરી નાખ્યો હતો.

ચૂંટણી પરિણામો નહીં સ્વીકારવાના કારણે છેલ્લા ઘણા દિવસોથી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની તીવ્ર આલોચના થઈ રહી છે.

તેમના સમર્થકોનો એક મોટો વર્ગ માને છે કે ચૂંટણીમાં ગેરરિતી થઈ છે. પોતાના નેતાના પાયાવિહોણા દાવાઓ પર તેમને ભરોસો હતો.

બુધવારની ઘટના દેશના રાજકીય અને વૈચારિક વિભાજનને દેખાડે છે, જ્યાં અરાજકતાની તસવીરોએ શરમમાં નાખ્યા છે અને આત્મનિરીક્ષણ કરવા માટે મજબૂર કર્યા છે.

ત્રીજું વિશ્વ શબ્દનો ઉપયોગ કરવાથી એવી જગ્યાની તસવીર આંખ સામે આવે છે જ્યાં સંસ્થાઓ બરબાદ થઈ ગઈ છે અને શાસનવ્યવસ્થા અસ્તવ્યસ્ત છે.

ફલોરિડાના સાંસદ માર્ક રુબિયોએ ટ્વીટ કર્યું, કૅપિટલ હિલ પર જે થઈ રહ્યું છે, તેમાં દેશભક્તિ જેવું કંઈ નથી. આ ત્રીજા વિશ્વની અમેરિકા-વિરોધી અરાજકતા છે. આ ટ્વીટ પર ઘણી પ્રતિક્રિયા આવી છે.

પરતું શું ત્રીજું વિશ્વ એટલું ખરાબ છે?

કૅપિટલ હિલ પર હુમલો

ઘટના પર લેખક આતિશ તાસીર કહે છે, આવું ત્રીજા વિશ્વના દેશોમાં પણ નહીં થાય.

તેઓ કહે છે, મેં પાકિસ્તાનમાં એવી ચૂંટણીઓ જોઈ છે જેમાં લોકો માર્યા ગયા છે, ગેરરિતી થઈ છે, ગોળીઓ ચલાવવામાં આવી છે....(પરતું) આ પોતાની રીતની એક ઘટના છે.

શ્રુતિ રાજગોપાલને માર્ક રુબીયોના ટ્વીટ પર પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું કે, હું ત્રીજા વિશ્વમાં મોટી થઈ છું અને હું તમને ખાતરી આપું છું કે અમે ચૂંટણી બાદ આ રીતે સત્તા હસ્તાંતરણ કરતા નથી.

કોઈએ પૂછ્યું, ત્રીજા વિશ્વની એક ગર્વિત પ્રોડક્ટ તરીકે કહીશ કે કૃપા કરીને આ બધું ન કહો. આ ઝેનોફોબિક છે (પોતાનાથી અલગ કોઈ વ્યક્તિ અથવા વિદેશીથી ગભરાટ અથવા અણગમો વ્યક્ત કરવો).

શીત યુદ્ધ બાદ સંગઠન વગરના દેશો ત્રીજા વિશ્વ તરીકે ઓળખાતા હતા પરતું હવે આ શબ્દનો વ્યાપક રીતે વિકાસશીલ વિશ્વ અથવા ઓછી અથવા ઓછી-મધ્યમ-વર્ગની આવકવાળા દેશ માટે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

વિશ્વના અમુક ભાગોને સંસ્કારી પશ્ચિમી દેશોની સરકારોની સરખામણીમાં વધુ અરાજક અને તખ્તાપલટા માટે સંવેદનશીલ દર્શાવવા માટે ત્રીજા વિશ્વ શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

પરતું શું અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશના લોકોએ પોતાના હિંસક ઇતિહાસ પર ધ્યાન ન આપવો જોઈએ?

અમેરિકામાં ટ્રમ્પના સમર્થકોનો સંસદ પર હુમલો

જેરૂસલેમ પોસ્ટના સંપાદક શેઠ ફ્રેન્ટ્ઝમેને...\n\ntl;dr:

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના સમર્થકો દ્વારા કૅપિટલ હિલ પર હુમલાની ઘટનાને ઘણા લોકો થર્ડ વર્લ્ડ એટલે કે ત્રીજા વિશ્વની ઘટના સમાન જોઈ રહ્યા છે.


શું અલ્પેશ ઠાકોરને કારણે કૉંગ્રેસને ગુજરાતમાં 9 બેઠકો પર નુકસાન થયું?\nઆ ચૂંટણી પહેલાં ગુજરાતમાં રાજકીય સમીકરણો પણ ધારાસભ્યોના પક્ષપલટાને કારણે બદલાતાં રહ્યાં.

પક્ષપલટાની રાજનીતિથી પક્ષ સામે પોતાના હઠાગ્રહને મનાવવાના રાજકારણમાં એક નામ સૌથી વધારે ચર્ચામાં રહ્યું અને એ નામ છે ઠાકોરસેનાના નેતા અલ્પેશ ઠાકોર.

સામાજિક આંદોલનકારીથી લઈને રાજકારણમાં પગરણ માંડી લોકોની અપેક્ષાઓ પર ખરા ઊતરવાની વાતો કરતાં રાધનપુરના ધારાસભ્ય અલ્પેક્ષ ઠાકોરને અચાનક જ કૉંગ્રેસ સાથે વાંકું પડ્યું.

ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી લડી રાધનપુર બેઠક પરથી કૉંગ્રેસના ધારાસભ્ય બન્યા પછી 2019મી લોકસભા ચૂંટણીના થોડા સમય અગાઉ જ તેમણે કૉંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપી દીધું હતું.

રાહુલ ગાંધીને ભાઈ ગણાવતા અલ્પેશ ઠાકોરને કૉંગ્રેસને અલવિદા કહેતા પણ વાર ન લગાડી.

તેમણે મીડિયા સામે કહ્યું કે કૉંગ્રેસે તેમની માગણીઓ ન માની એટલે તેને નવ બેઠકોનું નુકસાન થયું.

અલ્પેશે દાવો કર્યો કે જો કૉંગ્રેસે તેમની માગણીઓ માની હોત અને તેઓ સાથે રહ્યા હોત તો કૉંગ્રેસને નવ બેઠકો પર લોકસભા ચૂંટણીમાં જીત મળત.

એમના દાવા અનુસાર તેમણે કૉંગ્રેસને હરાવવામાં ભૂમિકા ભજવી.

કૉંગ્રેસને હરાવવાના દાવામાં કેટલો દમ?

અલ્પેશ ઠાકોર રાહુલ ગાંધી અને કૉંગ્રેસના નેતા ભરતસિંહ સોલંકી સાથે

ઠાકોરસેના અને ઓબીસી એકતા મંચે કૉંગ્રેસને હરાવી એવા અલ્પેશ ઠાકોરના દાવા અંગે વરિષ્ઠ પત્રકાર પ્રકાશ ન. શાહ કહે છે, "અત્યારે બધા જ દાવો કરી શકે છે.

અલ્પેશે જ્યારે રાજકારણમાં પગરણ માંડ્યાં ત્યારે લોકોના મનમાં એવી આશા બંધાઈ હતી કે  જનઆંદોલનને વાચા આપનાર વ્યક્તિ રાજકારણમાં પ્રવેશ કરી લોકોની સમસ્યાઓને વાચા આપવામાં સફળ રહેશે."

રાજકારણમાં અલ્પેશ ઠાકોરના અસ્તિત્વ અંગે બીબીસી સાથે વાત કરતા રાજકીય વિશ્લેષક વિષ્ણુ પંડ્યાએ કહ્યું કે રાજકારણમાં હવે અલ્પેશ ઠાકોરના ભવિષ્ય પર પૂર્ણવિરામ મુકાઈ ગયું છે.

તેની પાછળનાં કારણો સમજાવતાં તેઓ કહે છે, "રાજકારણમાં મહત્ત્વાકાંક્ષા અને મહત્ત્વપૂર્ણ કાર્યો એ સફળતાનો આધાર હોય છે. તેમાં અલ્પેશ ઠાકોર પર અતિમહત્ત્વાકાંક્ષા પ્રભાવી રહી."

"તેને કારણે તેમણે અવારનવાર રાજકારણમાં ઉતાર-ચડાવનો સામનો કર્યો, એટલું જ નહીં પક્ષપલટાની વાત કરી પક્ષ પર દબાણ ઊભું કરવાની રાજનીતિ કરવામાં નિષ્ફળતાનો સામનો કરવો પડ્યો."

ગુજરાતના આંદોલન વિશે વાત કરતાં તેઓ ઉમેરે છે, "ગુજરાતની રાજનીતિમાં આંદોલનમાંથી ઊભા થયેલા નેતાઓ પરિપક્વ નથી હોતા તે વાત વધુ એક વાર પુરવાર થઈ છે."

"હાર્દિક પટેલ, જિજ્ઞેશ મેવાણી...\n\ntl;dr:

2014ની લોકસભા ચૂંટણીનાં પરિણામોનું પુનરાવર્તન થયું હોય તેમ વધુ એક વાર ભાજપે ગુજરાતમાં 26 બેઠકો જીતી કૉંગ્રેસનો સફાયો કર્યો છે.


શું આ પ્રખ્યાત મંદિર પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રની વચ્ચોવચ છે? - ફૅક્ટ ચેક\nઆમાંથી એક કથાને તામિલનાડુના ચિદમ્બરમના પ્રખ્યાત હિન્દુ મંદિર સાથે સાંકળીને પ્રચાર કરવામાં આવે છે.

ઘણા લોકો દાવો કરે છે કે 'આ મંદિર ધરતીના કેન્દ્રની બરાબર ઉપર આવેલું છે'. બીજી બાજુ લોકો દાવો કરે છે કે 'મંદિર પૃથ્વીના મૅગ્નેટિક ઇક્વેટરની મધ્યમાં સ્થિત છે'.

આ માહિતીએ પોતાનો રસ્તો શોધી કાઢ્યો અને સોશિયલ મીડિયા મારફત તે તામિલનાડુ અને શ્રીલંકાનાં મુખ્ય સમાચાર માધ્યમો સુધી પહોંચી ગઈ અને લેખોમાં આ દાવાઓને છાપવામાં પણ આવ્યા.

2016માં શ્રીલંકાના મુખ્ય સમાચાર માધ્યમમાં એક લેખ લખવામાં આવ્યો હતો કે આઠ વર્ષ સુધી ચાલેલા સંશોધન અને કરોડો ડૉલરનો ખર્ચ કર્યા બાદ જાણવા મળ્યું છે કે પૃથ્વીનું ચુંબકીય કેન્દ્ર એ ચિદમ્બરમ નટરાજની પ્રતિમાના અંગૂઠાની નીચે છે.

જોકે, આ લેખમાં સ્પષ્ટતા કરાઈ નથી કે આ સંશોધન કોણે કર્યું અને કયા આધારે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.

આ દંતકથા એટલી શક્તિશાળી બની ગઈ કે આ મંદિર જે કુડ્ડાલોર જિલ્લામાં આવેલું છે ત્યાંની સત્તાવાર વેબસાઇટમાં લખવામાં આવ્યું છે કે 'આ મંદિર ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખાની મધ્યમાં આવેલું છે'.

જોકે, હકીકત એવી છે કે ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખા બીજા કોઈ ભારતીય શહેરમાંથી પસાર થાય છે. આ વિશે આગળ લેખમાં જાણીશું.

પૃથ્વીનું કેન્દ્ર

ચાલો આપણે એ દાવા વિશે તપાસ કરીએ કે શું આ મંદિર પૃથ્વીના કેન્દ્રમાં અને ચુંબકીય ભૂમધ્યરેખાના કેન્દ્રમાં છે.

અમેરિકન અંતરિક્ષ સંસ્થા નાસાના જણાવ્યા અનુસાર ભૂમધ્યરેખા પર પૃથ્વીની ત્રિજ્યા 6378.137 કિલોમિટર છે અને તેના ધ્રુવની ત્રિજ્યા 6,356.752 કિલોમીટર છે.

પૃથ્વીની કુલ ત્રિજ્યા 6371 કિલોમિટર છે. સમગ્ર વિશ્વમાં આ આંકડો સ્વીકારવામાં આવે છે.

જો વિશ્વ ગોળ હોય, તો તેનો વ્યાસ બધે જ એકસરખો હોત. પરંતુ તેવું નથી.

ચાલો આપણે જાણીએ આવું કેમ.

ઘણાં વૈજ્ઞાનિક સંગઠનોની જેમ નાસા પણ માને છે કે પૃથ્વી સંપૂર્ણપણે ગોળ નથી પરંતુ તેનો આકાર 'ચપટો ઈંડાકાર' છે.

એટલા માટે ઉત્તર અને દક્ષિણ ધ્રુવની સપાટી સહેજ ચપટી છે.

પૃથ્વીની ધ્રુવીય ત્રિજ્યા (પૃથ્વીના કેન્દ્રથી ધ્રુવો વચ્ચેનું અંતર) ભૂમધ્યરેખાની ત્રિજ્યા (પૃથ્વીના કેન્દ્ર અને ભૂમધ્યરેખા વચ્ચે અંકિત થયેલા કોઈ પણ બિંદુ વચ્ચેનું અંતર) કરતા  ઓછી છે.

પૃથ્વી પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ આગળ વધે છે, જેના કારણે તેની પર સેન્ટ્રિફ્યૂજ ફૉર્સ લાગે છે. આ જ કારણે પૃથ્વીની ત્રિજ્યા મધ્યમાં એટલે કે ભૂમધ્યરેખાની નજીક છે.

આટલી બધી ભિન્નતા છતાં, કોઈ પણ વિસ્તારનો કેન્દ્રીય બિંદુ...\n\ntl;dr:

લગભગ તમામ ધર્મોની પૌરાણિક કથાઓમાં પ્રાપ્ત મોટાભાગની માહિતી વિજ્ઞાનની વિપરીત હોય છે. જોકે આ આધુનિક વિજ્ઞાનથી ઘણા પહેલાં લખવામાં આવી છે પણ એમાંથી કેટલીક બાબતોનો વૈજ્ઞાનિક તથ્ય તરીકે પ્રચાર કરવામાં આવે છે.


શું આ વ્યક્તિ ખરેખર ઇચ્છે ત્યારે વરસાદે લાવી શકે છે?\nપરંતુ નાઇજિરીયાના રેન મેકર્સ દાવો કરે છે કે તે આવતા વરસાદને રોકી શકે છે અને જરૂર પડે વરસાદને બોલાવી પણ શકે છે.

બીબીસીએ તેમના આ દાવાની પડતાલ કરી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

જૂના જમાનામાં રાગ મલ્હાર ગાઈને તાનસેન વરસાદ લાવી દેતા હતા એવી દંતકથાઓ છે.


શું આ શાળામાં હિંદુ અને મુસ્લિમ યુવતીઓને બુરખો પહેરવો ફરજિયાત છે? -ફૅક્ટ ચેક\nકહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ વીડિયો જમ્મુ-કાશ્મીરના શ્રીનગરની એક શાળાનો છે. આ વીડિયો અંગે અનેક પ્રકારના દાવા કરાઈ રહ્યા છે. તેમાંથી અમુક દાવાઓ ભ્રામક છે.

જેમ કે @squintneon નામના ટ્વિટર યૂઝરે 3 એપ્રિલના રોજ 130 સેકન્ડનો આ વીડિયો ટ્વીટ કર્યો હતો.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

યૂઝરે વીડિયો સાથે લખ્યું છે, "આ સાઉદી અરેબિયા કે સીરિયાનો વીડિયો નથી. આ શ્રીનગરની આર.પી. સ્કૂલની મૉર્નિંગ ઍસેમ્બ્લીનો વીડિયો છે જ્યાં હિંદુ અને શીખ યુવતીઓ પણ પોતાની મરજીથી બુરખો પહેરી રહી છે."

ટ્વીટમાં એવું પણ લખાયું છે કે 'ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઑફ કાશ્મીરનાં બીજ રોપી દેવાયાં છે. માત્ર એક વખત 'રાહુલ ગાંધી' કાશ્મીરમાંથી 'અફસ્પા' હઠાવી લે તો તેની સત્તાવાર સ્થાપના કરી દેવામાં આવશે.'

આ વીડિયો અત્યારસુધી 18 લાખથી વધુ વખત જોવાઈ ચૂક્યો છે અને છ હજારથી વધુ લોકો ટ્વિટર પર આ વીડિયો શૅર કરી ચૂક્યા છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'હિંદુ અને શીખ વિદ્યાર્થીઓની મજબૂરી'

આ માત્ર એક નમૂનો છે. દક્ષિણપંથી ફેસબુક પેજ જેવાં કે 'Hindus of India' અને 'I Support Narendra Modi G'માં આ વીડિયોને ભ્રામક સંદેશ સાથે શૅર કરવામાં આવ્યો છે.

આ વીડિયોને શૅર કરનારા લોકોએ લખ્યું છે કે 'મુસ્લિમ યુવતીઓની સાથે હિંદુ અને શીખ યુવતીઓ પણ શાળામાં ભણે છે અને તેમને બુરખો પહેરવા મજબૂર કરવામાં આવે છે.'

'L'important' નામની એક ફ્રેંચ વેબસાઇટ છે, જે સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થયેલી તસવીરો અને વીડિયોને જગ્યા આપે છે.

આ વેબસાઇટે લખ્યું છે કે 'ભારતની આ શાળામાં બિન-મુસ્લિમ યુવતીઓને પણ બુરખો પહેરવો અનિવાર્ય છે.'

પરંતુ અમારી તપાસમાં આ દાવો તદ્દન ખોટો હોવાનું સામે આવ્યું છે.

દાવાની તપાસ

આ વીડિયો સંદર્ભે જ્યારે અમે શ્રીનગરના માલાબાગ વિસ્તારની 'રૅડિયન્ટ પબ્લિક સ્કૂલ'ના આચાર્ય  સાથે વાત કરી તો તેમણે સ્વીકાર્યું કે આ વાઇરલ વીડિયો તેમની શાળાનો જ છે.

આચાર્ય ડાર જી. ક્યૂ. જિલાનીએ કહ્યું કે આ વીડિયો આ અઠવાડિયે જ રેકૉર્ડ કરવામાં આવ્યો હતો અને સ્કૂલના સ્ટાફ દ્વારા જ તેને સોશિયલ મીડિયામાં પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

પરંતુ સોશિયલ મીડિયામાં તેને ખોટા સંદર્ભ સાથે ફરતો કરવામાં આવી રહ્યો છે.

જિલાનીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે તેમની શાળામાં કોઈ હિંદુ કે શીખ વિદ્યાર્થિનીઓ અભ્યાસ નથી કરતી.

તેમણે કહ્યું કે જે વિસ્તારમાં આ શાળા છે ત્યાં બિન-મુસ્લિમ પરિવારોની સંખ્યા ઓછી છે.

જિલાનીના આ દાવાની પુષ્ટિ માટે અમે શ્રીનગરના શિક્ષણ...\n\ntl;dr:

બુરખો પહેરીને સવારની પ્રાર્થના કરતી યુવતીઓનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થઈ રહ્યો છે.


શું આગામી દિવસોમાં આમ આદમીને પેટ્રોલ ડીઝલના વધતાં ભાવોમાંથી રાહત મળશે?\nભારતના અમુક શહેરોમાં પેટ્રોલ 100 રુપિયા પ્રતિ લfટર વેચાઈ રહ્યું છે

તો શું સામાન્ય ગ્રાહકોને જલદી રાહત નહીં મળે? શું આપણે ધીરે-ધીરે તેલ અને ડીઝલ પરની નિર્ભરતા ઓછી કરવી પડશે?

પેટ્રોલ ડીઝલની કિંમતો આકાશને આંબી રહી છે, ત્યારે વિરોધપક્ષો સતત સરકારની ટીકા પણ કરી રહ્યા છે.

થોડા દિવસો પહેલાં કૉંગ્રેસના નેતા અભિષેક મનુ સિંઘવીએ એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરના વધારાના ટૅક્સને તાત્કાલિક ધોરણે હઠાવી દેવા જોઈએ. તેનાથી કિંમતોને નીચે લાવવામાં મદદ મળશે.

તેમણે કહ્યું કે મોદી સરકાર લોકો માટે સૌથી મોંઘી સરકાર રહી છે, જેણે લોકો ઉપર ભારે કરનો બોજો લાદ્યો છે.

આ બધાની વચ્ચે સામાન્ય માણસ પરેશાન છે અને ખેડૂતો નાખુશ છે. એક્સાઇઝ ડ્યૂટી ઘટાડવા માટે મોદી સરકાર ઉપર દબાણ વધી રહ્યું છે.

શું કિંમત ઓછી થશે?

પેટ્રોલ-ડિઝલના સતત વધતી કિંમતોથી દેશી પ્રજા પણ મુશ્કેલીમાં મૂકાઈ ગઈ છે.

એવા અહેવાલો છે કે કેન્દ્ર સરકાર એક્સાઇઝ ડ્યૂટીમાં થોડો ઘટાડો કરવાનો વિચાર કરી રહી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર આ માટે હજુ સુધી નાણાં અને તેલ મંત્રાલય વચ્ચે સહમતી બની નથી.

પરંતુ જો સરકાર પણ એક્સાઇઝ ડ્યૂટીમાં થોડો ઘટાડો કરી નાખે, તેમ છતાં બીજી તરફ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ક્રૂડઑઈલના ભાવમાં સતત વધારો થતો રહે (જેની પૂરેપૂરી સંભાવના છે) તો ભારતના ગ્રાહકોને વધારે રાહત નહીં મળે.

આગામી કેટલાક અઠવાડિયાં અને મહિનાઓમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતોમાં વધ-ઘટ થઈ શકે છે, પરંતુ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આગામી સમયમાં તેમાં મોટો ઉછાળો આવી શકે છે.

આજકાલ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ક્રૂડઑઈલનો ભાવ પ્રતિબેરલ 66-67 ડૉલરની આજુબાજુ છે. તો શું આ વર્ષે તે હજુ વધી શકે છે?

સિંગાપોરમાં ભારતીય મૂળના વંદના હરિ છેલ્લા 25 વર્ષથી પેટ્રોલિયમ પેદાશોના બજાર પર નજર રાખે છે.

તેઓ કહે છે કે, "100 (રૂપિયા) તો શું તેનાથી પણ વધારે પ્રમાણમાં વધી શકે છે."

કેન્દ્ર સરકાર તેલની કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, પરંતુ સત્તાધારી ભારતીય જનતા પાર્ટીના આર્થિક બાબતોના રાષ્ટ્રીય પ્રવક્તા ગોપાલ કૃષ્ણ અગ્રવાલના મતે સરકારના હાથ બંધાયેલા છે.

અગ્રવાલ કહે છે, "એકંદરે સરકારના રેવન્યૂ કલેક્શન (આવક)માં 14.5 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. આ સમયગાળા દરમિયાન સરકારના ખર્ચમાં 34.5 ટકાનો વધારો થયો છે. આમ છતાં સરકારે ટૅક્સમાં વધારો કર્યો નથી. તેના કારણે નાણાંકીય ખાધ 9.5 ટકા થઈ ગઈ છે. કુલ સ્થાનિક...\n\ntl;dr:

ભારતમાં પહેલીવાર થયું છે કે અનેક શહેરોમાં પેટ્રોલની કિંમત પ્રતિલિટર 100 રૂપિયાને પાર કરી ગઈ છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ક્રૂડઑઈલના ભાવમાં જોવા મળતું વૃદ્ધિનું વલણ ચાલુ રહે તો આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ હજુ વધુ મોંઘાં થઈ શકે છે.


શું આપ જાણો છો કે ઉંમર વધવાની સાથે વિચારો પર શું અસર પડે?\nકલ્પના કરો કે તમને તમારો જન્મદિવસ ખબર નથી. જન્મનો દાખલો, જન્મકુંડળી પણ નથી કે બીજા કોઈ દસ્તાવેજ પણ નથી કે જે તમારી સાચી ઉંમર જણાવી શકે.

ત્યારબાદ તમને જણાવવામાં આવે કે તમારી ઉંમર એટલી જ છે, જેનો તમને અહેસાસ થતો હોય.

તો પછી તમે ખુદને કેટલી ઉંમરના અનુભવશો?

તમારા પગરખાની સાઇઝ અને તમારી ઊંચાઈ એક ઉંમર પછી વધવાના બંધ થઈ જાય છે. તે પછી જિંદગીભર તેમાં ફેરફાર થતો નથી.

જોકે રોજબરોજનો અનુભવ એવું દર્શાવે છે કે આપણી ઉંમર જે ઝડપથી વધે છે તે ઝડપથી આપણને તેનો અહેસાસ થતો નથી.

કેટલાકને પોતે બૂઢા થઈ ગયા તેવું લાગે, જ્યારે કેટલાકને પોતે સદા જુવાન જ લાગ્યા કરે.

વિજ્ઞાનીઓ ઉંમર સાથે જોડાયેલી આ માનસિકતા પર સંશોધનો કરી રહ્યા છે. તેમાંથી કેટલાક રસપ્રદ તારણો નીકળ્યા છે.

તમે પોતાને કેટલી ઉંમરના સમજો છો તેના આધારે તમારું સારું કે ખરાબ પર્ફૉર્મન્સ નક્કી થતું હોય છે તેમ આ અભ્યાસ કહે છે.

તમારી તબિયત સાથે પણ તેને સીધો સંબંધ છે. વિજ્ઞાનીઓ હવે એ તપાસી રહ્યા છે કે તમે જે ઉંમરનો અહેસાસ કરી રહ્યા હો તેનાથી તમારી તબિયત પર કે તમારી કાર્યદક્ષતા પર કોઈ અસર પડે કે નહીં.

અમેરિકાની વર્જિનિયા યુનિવર્સિટીના બ્રાયસ નોસેક આ જ વિષય પર સંશોધન કરી રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે, ''લોકો ખુદને અસલી ઉંમરથી કેટલા નાના સમજે છે, તેના આધારે તેમના નિર્ણયો પર અસર પડતી હોય છે.

"લોકો પોતાને વધારે યુવાન કે વધુ ઉંમરલાયક સમજતા હોય તે પ્રમાણે જિંદગીના નિર્ણયો લેતા હોય છે.''

ઉંમરના અહેસાસનું મહત્ત્વ આટલા પૂરતું મર્યાદિત નથી. તમે પોતાને જેટલી નાની ઉંમરના સમજશો એટલી અસર તમારી તબિયત પર પડશે. તેનો સંબંધ વ્યક્તિના મોત સાથે પણ જોડાયેલો છે.

તો શું તમે જેટલી અનુભવતા હો એટલી જ ઉંમરના તમે હો છો ખરા?

સંશોધનમાં મળેલા પ્રોત્સાહક પરિણામો પછી વિજ્ઞાનીઓ હવે એ જાણવા માટે કોશિશ કરી રહ્યા છે એવા કયા માનસશાસ્ત્રીય, સામાજિક અને જૈવિક કારણો છે, જેના કારણે વ્યક્તિ પોતાને વધારે યુવાન કે વધારે વૃદ્ધ સમજવા લાગે છે.

આ વાત સમજી શકાય તો તેના આધારે લાંબું જીવન અને સ્વાસ્થ્ય માટેના ઉપાયો પણ આપણે શોધી શકીએ.

સંશોધન નવું નથી

જોકે, ઉંમર વિશે થઈ રહેલા આ સંશોધનો નવા નથી. 1970 અને 1980ના દાયકાની વચ્ચે આવા ઘણા અભ્યાસો થયા હતા.

પરંતુ હાલના દાયકામાં ઉંમર વિશેના સંશોધનો વધુ વ્યાપક રીતે થવા લાગ્યા છે. હાલમાં થયેલા આવા એક અભ્યાસમાં જણાવાયું છે કે કઈ રીતે ઉંમર વિશેનો આપણો અભિગમ આપણા વ્યક્તિત્વ ઘડતર પર...\n\ntl;dr:

ઉંમર સતત વધતી પ્રક્રિયા છે, પણ તમે મનથી માનો નહીં તો ક્યારેય મોટા થતા નથી.


શું આપ જાણો છો કે દારૂ શરીરને કેવી રીતે અસર કરે છે?\nઆનો લાભ ખીસાખરચી અને આરોગ્ય સાથે જોડાયેલો છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

બ્રિટનની રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય સેવા એન.એચ.એસ. મુજબ, ઓછી માત્રામાં દારૂ પીવાથી તમારા શરીરમાં આ ફેરફારો દેખાશે:

આ ફેરફારો તમે તરત જ અનુભવશો. જો તમે તાત્કાલિક જ દારૂ પીવાનો છોડી દો અથવા તેને ઓછી માત્રામાં પીશો, તો તમારા શરીરમાં લાંબા સમય સુધી આ ચાર ફેરફારો દેખાશે.

ઊંઘ વધારે સારી રીતે આવશે.

દારૂ પીવાથી તરત જ ઊંઘ આવે છે પરંતુ તે ગાઢ ઊંઘ નથી ગણાતી.

વર્ષ 2013માં વિજ્ઞાન જર્નલ 'ઍલકોહૉલિસમ'માં ઊંઘ પર દારૂની અસરો સાથે સંકળાયેલા એક અહેવાલને આધારે જણાવવામાં આવ્યું છે કે કોઈ પણ માત્રામાં દારૂ પીવાથી ઊંઘ તાત્કાલિક આવે છે. ઊંઘની પહેલી સાઇકલમાં ગાઢ ઊંઘ આવે છે પરંતુ ઊંઘની બીજી સાઇકલમાં ઊંઘ વારંવાર તૂટી જાય છે.

એન.એચ.એસ.ના મુજબ, ઓછી માત્રામાં દારૂ પીવાથી તમે સવારે વધારે તરોતાજા લાગશો.

બીમારીઓ સામે લડવાની સારી ક્ષમતા.

ભારે માત્રામાં દારૂ પીવાથી ચેપનો પ્રતિકાર કરવાની તથા તેને નાબૂદ કરવાની ક્ષમતા ઓછી થઈ જાય છે.

જેના કારણે ઘણાં રોગોનું જોખમ વધી જાય છે. વધુ દારૂ પીવાથી સાઇટોકિન પ્રોટીન બનવાની પ્રક્રિયામાં અડચણ આવે છે.

સાઇટોકિન પ્રોટીન્સ ચેપ સામે લડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

અમેરિકાના નૅશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઍલકોહૉલ અબ્યૂઝ એન્ડ ઍલકોહૉલિઝમનો એક અહેવાલ જણાવે છે કે દારૂ પીવાના 24 કલાક બાદ, શરીરમાં સાઇટોકિનનું નિર્માણ ધીમું થઈ જાય છે.

બહેતર મિજાજ.

એન.એચ.એસ.ના મુજબ દારૂ અને ડિપ્રેશન વચ્ચે ઘણો સંબંધ છે. હૅંગઓવરના કારણે કેટલાક લોકોનો મિજાજ ખરાબ થઈ જાય છે અને તેમને અસ્વસ્થતાનો પણ અનુભવ થાય છે.

જો તમે પહેલેથી જ ડિપ્રેશનથી અસરગ્રસ્ત અથવા દુ:ખી છો, તો દારૂ પીવાથી આ લાગણીઓની તીવ્રતા વધી શકે છે.

એન.એચ.એસ.ના જણાવ્યા અનુસાર, દારૂની માત્રામાં ઘટાડો કરવાથી તમારો મિજાજ વધારે સારી થઈ શકે છે.

ત્વચાસારી થશે.

દારૂ છોડવાથી ઘણાં લોકો તેમની ત્વચામાં ફેરફાર જૂએ છે.

અમેરિકાના અસોસિએશન ઑફ ડર્મટૉલોજિના મુજબ, દારૂ ત્વચા માટે નુકસાનકારક છે.

તે ચામડીને શુષ્ક કરે છે અને સમય જતાં તેને બગાડે છે, જેથી દારૂ પીનાર વ્યક્તિ તેમની ઉંમર કરતાં વધુ વૃદ્ધ દેખાય છે.

દારૂની કેટલી માત્રા વધુ ગણાય છે?

એન.એચ.એસ.નું કહેવું છે કે એક અઠવાડિયામાં કોઈ પુરુષ કે સ્ત્રીને 14થી વધુ 'યૂનિટ' દારૂ પીવો નહીં જોઈએ. બ્રિટનની સરકાર 10 મી.લી. અમિશ્રિત દારૂને એક 'યૂનિટ' તરીકે ગણે છે.

બ્રિટનના...\n\ntl;dr:

ઘણાં લોકો તેમના સ્વાસ્થ્યની સંભાળ લેવા માટે દૃઢ નિશ્ચય કરે છે. કેટલાક લોકો એવું પણ વિચારે છે 'હવે હું દારૂ પીવાનું છોડી દઈશ'.


શું આપ જાણો છો કે સનસ્ક્રીન કેવી રીતે કામ કરે છે?\nસનસ્ક્રીનની બોટલ પર મોટા અક્ષરે તેનો આંક લખેલો હોય છે. આ આંક જેટલો મોટો તેટલું રક્ષણ સૂર્યના કિરણો સામે મળે.

કેટલીક બ્રાન્ડ સાથે ફાઇવ સ્ટાર રેટિંગ પણ લાગેલું હોય છે. રેટિંગ શા માટે હોય છે તે પણ સમજવું અગત્યનું છે.

SPFનો આંક એ દર્શાવે છે કે સૂર્યના UVB રેડિયેશનથી કેટલું રક્ષણ મળશે, જ્યારે સ્ટાર રેટિંગ દ્વારા એ દર્શાવાય છે કે કેટલા ટકા UVA રેડિયેશન સનસ્ક્રીન દ્વારા શોષી લેવામાં આવે છે.

UVA અને UVB એટલે શું?

અલ્ટ્રા વાયોલેટ એ અને અલ્ટ્રા વાયોલેટ બી પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતા સૂર્યના કિરણોના રેડિયેશનના જુદા જુદા પ્રકારના વેવલેન્થ છે.

આ ઉપરાંત સૂર્યના કિરણોની એક ત્રીજી વેવલેન્થ પણ છે, જેને UVC કહે છે, જે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતા નથી.

તેથી આપણે તેના વિશે બહુ ચિંતા કરવાની રહેતી નથી.

UVA રેડિયેશનની અસર ત્વચાની ઉંમર સાથે અને તેના પિગમેન્ટની સાથે જોડાયેલી હોય છે અને તેના કારણે કેન્સર થઈ શકે છે.

કાચની પાછળથી આવતા કિરણો પણ મનુષ્યની ત્વચાને નુકસાન કરી શકે છે.

UVBને કારણે સનબર્ન થાય છે અને તેનાથી પણ ચોક્કસ પ્રકારનું ત્વચાનું કેન્સર (basal cell carcinoma) થાય છે, જે સાર્વત્રિક પ્રકારનું ત્વચાનું કેન્સર છે અને malignant melanoma પણ તેનાથી થઈ શકે છે.

સનસ્ક્રીનના કારણે ત્વચાને થતું બધું જ નુકસાન અટકાવી શકાતું નથી. તેથી સૂર્ય પૂર્ણ કળાએ ખીલ્યો હોય ત્યારે શરીરને ઢાંકી રાખવું જરૂરી હોય છે.

રેડિયેશનના આંકનો શું અર્થ થાય છે?

કેટલા પ્રમાણમાં UVB શોષી લેવામાં આવે છે, તેના પ્રમાણ સામે UVAનો રેશિયો કેટલો છે, તે ટકાવારીમાં દેખાડવા માટે સ્ટાર દેખાડવામાં આવે છે.

તેનો અર્થ એ થયો કે સનસ્ક્રીનમાં SPFનું પ્રમાણે નીચું હોય તો પણ ઊંચું સ્ટાર રેટિંગ જોવા મળી શકે છે.

તેનાથી મહત્તમ રક્ષણ ના મળતું હોવા છતાં રેશિયોમાં પ્રમાણ ગણીને દેખાડવામાં આવ્યું હોય છે એટલે વધારે સ્ટાર હોઈ શકે છે.

તેથી માત્ર વધારે સ્ટાર રેટિંગ નહિ, SPFનું પ્રમાણ પણ ઊંચું હોય તેની ખાતરી કરવી જોઈએ.

બોટલ પર SPFનાં આંક દર્શાવ્યો હોય છે, તેના આધારે નક્કી થતું હોય છે કે કેટલા પ્રમાણમાં UVB ત્વચા સુધી તે આવવા દેશે.

SPF 15ના આંક સાથેનું સનસ્ક્રીન સૂર્યના કિરણોનો 15માં ભાગનું રેડિયેશન એટલે કે લગભગ 7% સૂર્યકિરણો તમારી ત્વચા સુધી પહોંચવા દે છે.

તેનો અર્થ એ થયો કે આ આંક સાથે UVB કિરણોમાંથી 93% ફિલ્ટર થઈ જાય છે, જ્યારે SPFનો આંક 30 હોય તો તેના દ્વારા...\n\ntl;dr:

સનસ્ક્રીન કેવી રીતે કામ કરે છે? ગરમીમાં બહાર નીકળીએ ત્યારે ત્વચાનું રક્ષણ કરવા માટે સનસ્ક્રીન લગાવીએ છીએ. તેમાં આવતા સન પ્રોટેક્શન ફેક્ટર (SPF) વિશે પણ ઘણા લોકો જાણતા થયા છે.


શું આપણા દેશના લોકોને તમાશો જોવામાં જ રસ છે?\nએક મહિલા પર તમારી સામે બળાત્કાર થાય તો શું તમે જોતા રહેશો?

તમે બળાત્કારીને રોકવા પ્રયાસ કરી મહિલાની મદદ કરશો? કે પછી તમે આંખો પર પાટા બાંધી બસ રસ્તા પર ચાલતા જ રહેશો?

અથવા તો શું તમે એક મોબાઇલ વીડિયો બનાવશો કે જેનાથી બળાત્કારીની ઓળખ થઈ શકે અને તેને સજા મળી શકે?

આ બધા સવાલો એક પછી એક ઊભા થઈ રહ્યા છે. અને તેનું કારણ છે વિશાખાપટ્ટનમના વ્યસ્ત રોડ પર એક મહિલા સાથે બળાત્કાર.

રવિવારના રોજ એક બળાત્કારીએ ધોળા દિવસે લોકોની વચ્ચે ફૂટપાથ મહિલા પર બળાત્કાર કર્યો હતો.

આશ્ચર્યની વાત તો એ છે કે બળાત્કાર રસ્તા પર થયો હોવા છતાં કોઈએ મહિલાને બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો ન હતો.

વિશાખાપટ્ટનમની ઘટનાએ લોકોને સ્તબ્ધ કરી છે જ્યાં રસ્તા પર બળાત્કાર થયો

એક ઑટોરિક્ષા ડ્રાઇવરે બનાવેલા એક મોબાઇલ વીડિયોમાં જોવા મળ્યું કે જ્યાં બળાત્કાર થઈ રહ્યો હતો તે જગ્યાએ લોકો આરામથી અવરજવર કરી રહ્યા હતા.

એક વ્યક્તિ તો ઘટનાસ્થળની એકદમ નજીક ચાલતો જોવા મળ્યો હતો પણ અચાનક જ તે ફૂટપાથ પરથી નીચે ઊતરી ગયો હતો.

કદાચ તેને એકદમ જ ખ્યાલ આવ્યો કે ત્યાં શું થઈ રહ્યું છે.

બીબીસી સાથે વાત કરતા પોલીસ ઇન્સપેક્ટર જી.વી.રમન્નાએ જણાવ્યું કે, "એક વ્યક્તિ વીડિયો બનાવી રહ્યો હતો, જ્યારે અન્ય એક વ્યક્તિએ અમને સંપર્ક કરી ઘટના અંગે જાણ કરી હતી."

"જ્યારે પોલીસ ત્યાં પહોંચી તો બળાત્કારી નાસી છૂટ્યો હતો. વીડિયો ક્લિપના માધ્યમથી તેની ઓળખ કરવામાં આવી છે અને અમે રાત્રે તેની ધરપકડ કરી લીધી હતી."

દર વર્ષે ભારતમાં હજારો બળાત્કારની ફરિયાદો નોંધાય છે

મીડિયા રિપોર્ટના આધારે જેના પર બળાત્કાર થયો છે તેની ઉંમર 20 વર્ષ કરતા વધારે છે. પતિ સાથે ઝઘડા બાદ તે વિશાખાપટ્ટનમથી દૂર આવેલા એક ગામથી અહીં આવી હતી.

કેટલાક રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મહિલા માનસિક રીતે અસ્થિર છે. તો કેટલાક લોકોની માહિતીના આધારે ભૂખના કારણે તે કમજોર બની ગઈ હતી.

જેના કારણે તે મદદ માટે ચીસ પણ લગાવી શકવાની હાલતમાં નહોતી.

પોલીસે જણાવ્યું છે કે તેના પર એક વ્યક્તિએ હુમલો કર્યો હતો. તે વ્યક્તિની ઉંમર પણ 20 વર્ષ કરતા વધારે હતી.

આ હુમલો ત્યારે થયો હતો જ્યારે મહિલા રેલવે સ્ટેશન નજીક એક ઝાડ નીચે આરામ કરી રહી હતી.

પોલીસે કહ્યું કે બળાત્કારી દારૂડિયો છે અને ડ્રગ્સ પણ લે છે. તેના પર પહેલેથી ડ્રગ્સની હેરાફેરી અને લૂંટફાટ મામલે કેસ ચાલી રહ્યા છે.

શું આપણા દેશના લોકોને તમાશો જોવામાં જ રસ છે?

બપોરે બે કલાકે રસ્તા...\n\ntl;dr:

તમારી સામે જો કોઈ મહિલા પર બળાત્કાર ગુજારવામાં આવતો હોય તો તમે શું કરશો?


શું આપણે બૉટલમાં પૅક પાણી સાથે પ્લાસ્ટિક પણ પી રહ્યાં છીએ?\nશુદ્ધિકરણ પછી પાણીમાં પ્લાસ્ટિકના પીળા રંગના અંશો જોવા મળ્યા હતા

આ પ્રકારના સૌથી મોટા પરીક્ષણમાં નવ દેશોમાંથી બૉટલબંધ પાણીની 250 બૉટલ્સની ચકાસણી કરવામાં આવી હતી.

ઓર્બ મીડિયા નામના પત્રકારત્વના સંગઠનના નેતૃત્વમાં આ સંશોધન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.

સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું હતું કે, પ્રત્યેક એક લીટર બૉટલબંધ પાણીમાંથી પ્લાસ્ટિકના સરેરાશ દસ પાર્ટિકલ્સ મળી આવ્યા હતા, જેનું કદ માણસના વાળ કરતાં મોટું હતું.

જેમની બ્રાન્ડ્ઝના પાણીનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું એ કંપનીઓએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે તેમના બૉટલિંગ પ્લાન્ટ્સમાં સર્વોચ્ચ ધારાધોરણોનું પાલન કરવામાં આવે છે.

ફ્રેડોનિયામાંની સ્ટેટ યુનિવર્સિટી ઑફ ન્યૂ યોર્ક ખાતે આ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. યુનિવર્સિટી ખાતે કેમિસ્ટ્રીનાં પ્રોફેસર શેરી મેસને વિશ્લેષણ કર્યું હતું.

પ્રોફેસર શેરી મેસને બીબીસીને કહ્યું હતું, "દરેક બૉટલમાંથી અમને પ્લાસ્ટિક મળી આવ્યું હતું."

"અમારો ઉપક્રમ ચોક્કસ બ્રાન્ડ્ઝને દોષી ઠરાવવાનો નથી. અમે એ દર્શાવવા ઇચ્છીએ છીએ કે પ્લાસ્ટિક સર્વત્ર જોવા મળી રહ્યું છે."

"પ્લાસ્ટિક આપણા સમાજમાં વ્યાપક પ્રમાણમાં ફેલાઈ ગયું છે અને આપણે જે પાણી પી રહ્યાં છીએ તેમાં પણ પ્રસરી ગયું છે."

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્લાસ્ટિકનો સુક્ષ્મ અંશ પેટમાં જવાથી નુકસાન થતું હોવાના કોઈ પુરાવા હજુ સુધી મળ્યા નથી, પણ તેના સંભવિત સૂચિતાર્થોને વૈજ્ઞાનિક દૃષ્ટિકોણથી સમજી લેવા જોઈએ.

આ પરીક્ષણનાં તારણ બાબતે ટિપ્પણી કરતાં પ્રોફેસર શેરી મેસને કહ્યું હતું, "પ્રમાણની દૃષ્ટિએ તે બહુ જોખમી નથી, પણ ચિંતાકારક જરૂર છે."

નિષ્ણાતોએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે, જે વિકાસશીલ દેશોમાં નળનું પાણી પ્રદૂષિત થઈ ગયું હોય એ દેશોના લોકોએ પ્લાસ્ટિકની બૉટલમાંથી પાણી પીવાનું ચાલુ રાખવું જોઈએ.

આ પરીક્ષણના તારણો બાબતે પ્રતિભાવ મેળવવા સંબંધિત કંપનીઓનો સંપર્ક સાધવામાં આવ્યો હતો.

કંપનીઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે તેમની પ્રોડક્ટ્સ સલામતી અને ગુણવત્તાના સર્વોચ્ચ ધારાધોરણ અનુસારની હોય છે.

માઇક્રોપ્લાસ્ટિક્સ સંબંધી નિયમો અને એ સંબંધી પરીક્ષણની કોઈ સર્વસ્વીકૃત પદ્ધતિના અભાવ પરત્વે પણ કંપનીઓએ ધ્યાન દોર્યું હતું.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રોફેસર શેરી મેસને ગયા વર્ષે નળના પાણીમાંથી પ્લાસ્ટિકના અંશ શોધી કાઢ્યા હતા, જ્યારે અન્ય સંશોધકોએ સીફૂડ, બીયર, સમુદ્રી નિમર અને હવામાંથી પણ પ્લાસ્ટિકના અંશો શોધી કાઢ્યા હતા.

બીબીસીની...\n\ntl;dr:

અગ્રણી બ્રાન્ડ્ઝનાં બૉટલ્ટ વોટર એટલે કે બાટલીબંધ પાણીનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું અને એ પૈકીનાં લગભગ તમામમાં પ્લાસ્ટિકના કણો હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું.


શું ઈરાનની સેના અમેરિકાને જવાબ આપી શકે એટલી તાકતવર છે? રિયાલિટી ચેક\nબગદાદ હવાઈમથક ખાતે ઈરાની સેનાના કમાંડર, જનરલ કાસિમ સુલેમાનીએ અમેરિકાના ડ્રોન હુમલામાં જીવ ગુમાવ્યા બાદ ઈરાને અમેરિકાના આ કૃત્યનો જવાબ આપવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો.

ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અયાતુલ્લાહ ખમેનીએ ઈરાનના આ હુમલાને 'અમેરિકાના મોં પર લપડાક' ગણાવી હતી.

આવી પરિસ્થિતિમાં આપણે ઈરાનની સૈન્ય તાકાત વિશે કેટલું જાણીએ છીએ?

ઈરાન પાસે કેવી મિસાઇલો છે?

ઈરાનની મિસાઇલો તેની મિલિટરી તાકાત માટે અત્યંત મહત્ત્વની છે.

અમેરિકાના સંરક્ષણ વિભાગના મતે ઈરાનની મિસાઇલ ફોર્સ મધ્ય-પૂર્વના દેશો પૈકી સૌથી વધારે તાકતવર છે.

નોંધનીય છે કે ઈરાનના મિસાઇલ-સંગ્રહમાં મોટા ભાગે શોર્ટ અને મિડિયમ રેન્જની મિસાઇલો સામેલ છે.

વિભાગ દ્વારા અપાયેલી માહિતી અનુસાર ઈરાન દ્વારા ઇન્ટર-કોન્ટિનેન્ટલ મિસાઇલ ટેકનોલૉજી વિકસાવવા માટે સ્પેસ ટેકનોલૉજી ક્ષેત્રે પરીક્ષણ કરી રહ્યું છે.

ધ રોયલ યુનાઇટેડ સર્વિસીસ ઇન્સ્ટિટ્યુટ (RUSI)ના રિપોર્ટ અનુસાર વર્ષ 2015માં અન્ય દેશો સાથેની ન્યૂક્લિયર ડીલને કારણે ઈરાન દ્વારા પોતાના લોંગ-રૅન્જ મિસાઇલ પ્રોગ્રામ પર બંધ કરી દેવાયો હતો.

પરંતુ આ ડીલને લઈને સર્જાયેલી અનિશ્ચિતતાને કારણે ઈરાને આ પ્રોગ્રામ ફરીથી શરૂ કર્યું હોય એવું લાગે છે.

જોકે, હાલના તબક્કે ઈરાન પાસે રહેલી મિસાઇલોની રેન્જમાં સાઉદી-અરેબિયા અને અખાતના ઘણા દેશો આવે છે.

એક અનુમાન અનુસાર આ મિસાઇલોના નિશાન પર ઇઝરાયલના કેટલાક ઠેકાણાં પણ આવી શકે છે.

ગયા વર્ષે મે મહિનામાં અમેરિકાએ મધ્ય-પૂર્વમાં ઈરાન સાથે વધી રહેલા તણાવને જોતાં પેટ્રિયૉટ- ઍન્ટિ મિસાઇલ સિસ્ટમ મેદાનમાં ઉતારી દીધું હતું.

આ સિસ્ટમ દ્વારા બેલિસ્ટિક મિસાઇલ, ક્રૂઝ મિસાઇલ અને એડવાન્સ ઍરક્રાફ્ટ નષ્ટ કરી શકાય છે.

ઈરાનની સેનાનું કદ કેટલું?

યુ. કે. બેઝ્ડ થિંક-ટૅન્ક ઇન્ટરનેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યુટ ફોર સ્ટ્રેટેજિક સ્ટડિઝ પ્રમાણે હાલ ઈરાનની સેનામાં 5,23,000 સક્રિય સૈન્ય અધિકારીઓ છે.

આ સંખ્યામાં કાયમી સેનાના 3,50,000 સૈનિકો અને ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્ઝ કોર્પ્સ (IRGC)ના 1,50,000 સૈનિકો પણ સામેલ છે.

આ સિવાય IRGCની નેવલ ફોર્સમાં પણ 20 હજાર જેટલા સૈનિકો છે. આ ફોર્સ હથિયારબંધ બોટ સાથે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પર પહેરો ભરે છે.

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની ખાતે વર્ષ 2019માં ઘણા વિદેશી ટેન્કરો સાથે ઈરાની સૈન્યને ઘર્ષણ થવાના સમાચાર મળતા રહેતા હતા.

આ સિવાય IRGC આંતરિક અસંતોષને ડામવામાં સેનાને મદદરૂપ થતા સ્વયંસેવી યુનિટ બસજી પર નિયંત્રણ...\n\ntl;dr:

ઈરાને ઇરાકમાંનાં અમેરિકન સેનાનાં બે ઠેકાણાં પર એક ડઝન કરતાં વધારે મિસાઇલ છોડી હતી.


શું ઈસરોએ જાહેર કરી છે વિક્રમ લૅન્ડરની આ થર્મલ ઇમેજ? - ફૅક્ટ ચેક\nસોશિયલ મીડિયા પર આ તસવીરને શૅર કરી રહ્યા છે ભારતીય યૂઝર

આ વાઇરલ તસવીર શૅર કરીને લોકો એ પણ દાવો કરી રહ્યાં છે કે 'ચંદ્રનું પરિભ્રમણ કરી રહેલાં ઑર્બિટરે વિક્રમ લૅન્ડરની આ થર્મલ તસવીર લીધી છે'

47 દિવસનો લાંબો પ્રવાસ ખેડીને શનિવાર, 7 સપ્ટેમ્બર, 2019એ જ્યારે ચંદ્રયાન-2નું વિક્રમ લૅન્ડર ચંદ્રની સપાટીથી માત્ર 2.1 કિલોમિટરના અંતરે હતું, ત્યારે તેનો ઈસરોના બેંગ્લુરુ સેન્ટર સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.

આ સંદેશની સાથે ઘણાં આ તસવીરને સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કરી રહ્યા છે.

મંગળવાર સવારે ઈસરોએ પોતાના સત્તાવાર ટ્વિટર હૅન્ડલ પર ટ્વીટ કરીને આ સૂચના આપી હતી કે "ચંદ્રયાન-2ના ઑર્બિટરે વિક્રમ લૅન્ડરનું લોકેશન મેળવ્યું છે."

પરંતુ તેની સાથે હાલ સુધી સંપર્ક સ્થાપી શકાયો નથી. વિક્રમ લૅન્ડર સાથે સંપર્ક કરવાના પ્રયત્નો હજુ ચાલુ છે."

આ પહેલાં રવિવારે ઈસરોના પ્રમુખ કે સિવને ન્યૂઝ એજન્સી પીટીઆઈને કહ્યું હતું કે, "ઈસરોને ચંદ્રની સપાટી પર વિક્રમ લૅન્ડરની તસવીર મળી છે."

"ઑર્બિટરે વિક્રમ લૅન્ડરની થર્મલ ઇમેજ લીધી છે અને જેને જોઈને લાગી રહ્યું છે કે વિક્રમ લૅન્ડરે ચંદ્ર પર હાર્ડ લૅન્ડિંગ કર્યું છે."

પરંતુ જે તસવીર સોશિયલ મીડિયા પર વિક્રમ લૅન્ડરની કહીને શૅર કરવામાં આવી રહી છે તે ભ્રામક છે.

ઈસરોએ પોતાની સત્તાવાર વેબસાઈટ દ્વારા, સત્તાવાર ફેસબુક અને ટ્વિટર એકાઉન્ટ અથવા પછી કોઈ પ્રેસ રિલીઝ દ્વારા વિક્રમ લૅન્ડરની કોઈ તસવીર જાહેર કરી નથી.

વાઇરલ ફોટોનું સત્ય

રિવર્સ ઇમેજ સર્ચ કરતાં ખબર પડે છે કે જે તસવીરને 'ભારતીય ઑર્બિટર દ્વારા લેવામાં આવેલી વિક્રમ લૅન્ડરની થર્મલ ઇમેજ' કહીને શૅર કરવામાં આવી રહી છે. તે ખરેખર અમેરિકાની અંતરીક્ષ એજન્સી નાસાના 'ઍપોલો-16'ની તસવીર છે.

18 જૂન 2019એ નાસાએ પોતાની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર એક ફીચર સ્ટોરી પબ્લિશ કરી હતી જેમાં આ તસવીરનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ ફીચર સ્ટોરી મુજબ આ ઍપોલો-16ની લૅન્ડિંગ સાઈટની તસવીર છે.

નાસાનું 'ઍપોલો-16' લૂનર લૅન્ડિંગ મિશન 16 એપ્રિલ 1972એ 12 વાગેને 54 મિનિટે અમેરિકાના ફ્લોરિડામાં આવેલાં કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરથી લૉન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું.

મિશન ઍપોલો-16માં સમાવેશ કરાયેલાં અંતરીક્ષ યાત્રી (ડાબેથી જમણે) થૉમસ મૈટિંગ્લી, કમાન્ડ પાઇલટ જૉન યંગ(વચ્ચે) અને ચાર્લ્સ એમ ડ્યૂક

આ ચંદ્ર પર ઉતરવા માટે નાસાના મિશનની આગેવાની કમાન્ડર જૉન ડબ્લ્યૂ યંગ કરી રહ્યા હતા.

નાસાના ઍપોલો-16 મિશન દરમિયાન ત્રણ...\n\ntl;dr:

સોશિયલ મીડિયામાં અંતરીક્ષમાંથી લેવાયેલી ચંદ્રની સપાટીની એક તસવીરને ઈસરો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી 'વિક્રમ લૅન્ડર'ની કહીને શૅર કરવામાં આવી રહી છે.


શું ઉમા ભારતીએ ટિકિટ ન મળતાં વડા પ્રધાન મોદીને 'વિનાશ પુરુષ' કહ્યા?\nલગભગ બે મિનિટના આ વીડિયોમાં ઉમા ભારતી નરેન્દ્ર મોદીની ઓલોચના કરતાં સંભળાય છે.

વાઇરલ વીડિયોમાં તેઓ બોલતાં સંભળાય છે, "નરેન્દ્ર મોદી દેશમાં હિંદુત્વ અને વિકાસના એજન્ડાનું પ્રોજેક્શ કરવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છે."

"હું તેમને 1973થી જાણું છું અને તેમના વિશે સારી રીતે જાણું છું. મારું માનવું છે કે તેઓ વિકાસ પુરુષ નહીં પરંતુ વિનાશ પુરુષ છે."

ત્યારબાદ ઉમા ભારતીને નરેન્દ્ર મોદીની આલોચના કરતાં સાંભળી શકાય છે.

આ વીડિયોમાં દેખાય છે કે ઉમા ભારતીની પાછળ પીળા રંગનું એક બૅનર છે અને તેની આગળ રાખેલા ટેબલ પર પ્રેસના માઇક્સ છે.

ગત એક અઠવાડિયાથી આ વીડિયોને ફેસબુક પર 30 લાખથી વધુ વખત જોવામાં આવ્યો છે અને હજારો લોકો આ વીડિયોને શૅર પણ કરી ચૂક્યા છે.

'હરિયાણા કૉંગ્રેસ વ્યાપાર સેલ', 'પક્કે કૉંગ્રેસી' અને 'ઔવેસી ફૈન ક્લબ' નામનાં ફેસબુક પૅજ્સ પર આ વીડિયોને હજારો વખત જોવામાં આવ્યો છે.

વિકાસ પાસવાન નામના એક ફેસબુક યુઝરે પણ આ જ દાવા સાથે આ વીડિયોને થોડા દિવસ પહેલાં પોસ્ટ કર્યો હતો.

પાસવાનની પ્રોફાઇલ પરથી 14 હજારથી વધુ લોકો આ વીડિયોને શૅર કરી ચૂક્યા છે અને 15 લાખથી વધુ વખત વીડિયો જોવાયો છે.

પરંતુ ભાજપનાં વરિષ્ઠ નેતા ઉમા ભારતીના જે વીડિયોને 'ઝાંસીની ટિકિટ' સાથે જોડીને શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે તેનો સંબંધ આગામી લોકસભા ચૂંટણી સાથે નથી.

જોકે, આ વીડિયો 12 વર્ષ જૂનો છે.

નારાજ ઉમા ભારતીનો સમય

ફેસબુકમાં શૅર થઈ રહેલા વીડિયોનો સ્ક્રિનશૉટ

ગત સપ્તાહે ભાજપે એવી જાહેરાત કરી હતી કે ઉમા ભારતી 2019ની લોકસભા ચૂંટણી નહીં લડે.

કેન્દ્રીય મંત્રી જે. પી. નડ્ડાએ શનિવારે પ્રેસ કૉંફરન્સ કરીન આ અંગે જણાવ્યું હતું. આ સાથે જ તેમણે કહ્યું હતું કે પાર્ટીએ ઉમા ભારતીને રાષ્ટ્રીય ઉપાધ્યક્ષ બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

સોશિયલ મીડિયામાં લોકો ઉમા ભારતીનો જૂનો વીડિયો શૅર કરીને એવું સમજી રહ્યા છે કે તેઓ પાર્ટીથી નારાજ છે.

પંરતુ હાલમાં શૅર થઈ રહેલો વીડિયો વર્ષ 2007નો છે. આ સમયે ઉમા ભારતી ભાજપમાં નહોતાં.

પાર્ટીની એક બેઠક દરમિયાન તેમણે લાલકૃષ્ણ અડવાણીને ભાષણમાં વચ્ચેથી ટોક્યા હતા અને નારાજ થઈને બેઠકથી ચાલ્યાં ગયાં હતાં. આ 2004ની વાત છે.

ત્યારબાદ પાર્ટીએ શિસ્તભંગના આરોપમાં ઉમા ભારતીને પાર્ટીના મહાસચિવ પદ પરથી હટાવી તેમની ભાજપમાં પ્રાથમિક સદસ્યતા રદ કરી નાખી હતી.

વર્ષ 2006માં ઉમા ભારતીએ 'ભારતીય જનશક્તિ પાર્ટી'નું ગઠન કર્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજકોટની પ્રેસ...\n\ntl;dr:

ઉત્તર પ્રદેશના ઝાંસીથી ભાજપનાં સાંસદ અને કેન્દ્રીય મંત્રી ઉમા ભારતીનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં એવા દાવા સાથે શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે કે 'ઝાંસીથી લોકસભાની ટિકિટ ન મળતાં ઉમા ભારતીએ મોદી સરકારની પોલ ખોલવાનું શરૂ કર્યું છે.'


શું એ 'ગુજરાત મૉડલ'ને લીધે કૉંગ્રેસની દેશભરમાં ખરાબ હાલત થઈ રહી છે?\nગુજરાતમાં કૉંગ્રેસના પ્રવક્તા જયરાજસિંહ પરમારે સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાત કરી દીધી કે તેઓ હાલ સક્રિય રાજકારણમાંથી વિરામ લેવા માગે છે. તો અમદાવાદના કૉંગ્રેસના નેતા બદરુદ્દીન શેખે રાજીનામું આપ્યા હોવાના અહેવાલો છે.

બીજી તરફ મહારાષ્ટ્રમાં મુંબઈ કૉંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ સંજય નિરૂપમે કૉંગ્રેસ સામે નારાજગી જાહેર કરીને મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણીમાં પ્રચાર નહીં કરે તેવી જાહેરાત કરી દીધી છે.

હરિયાણા કૉંગ્રેસના પૂર્વ અધ્યક્ષ અશોક તંવરે પક્ષમાંથી રાજીનામું આપી દીધું છે. બંને નેતાઓનો એક જ સૂર છે કે પક્ષમાં તેમને કોઈ સાંભળતું નથી.

ગુજરાતમાં પણ પક્ષથી નારાજ થયેલા નેતાઓનો એક જ સૂર છે કે પક્ષમાં તેમને સાઇડલાઇન કરી દેવામાં આવ્યા છે.

આ પહેલાં ગુજરાતમાં જવાહર ચાવડા, અલ્પેશ ઠાકોર જેવા મોટા નેતા કૉંગ્રેસનો હાથ છોડીને કમળનો સાથ પસંદ કરી ચૂક્યા છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ આપેલા કૉંગ્રેસ મુક્ત ભારત સૂત્ર અંગે અનેક ચર્ચાઓ થઈ ચૂકી છે અને એનો જ પડઘો અનેક રાજ્યોમાં દેખાય છે.

ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસની આવી સ્થિતિ કેમ થઈ?

1995થી ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસ રાજ્યમાં સત્તાથી દૂર છે એટલે કે વિધાનસભા પર ભાજપનો કબ્જો છે.

છેલ્લા બે દાયકાથી કૉંગ્રેસ ગુજરાતની વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ હારી રહી છે અને કેન્દ્ર સહિત અન્ય રાજ્યોમાં પણ તે નબળી પડી રહી છે.

ગુજરાતમાં વ્યાપક જનજૂવાળ ઊભો કરી શકે એવા કોઈ નેતા કૉંગ્રેસમાં હાલ દેખાતા નથી.

મહારાષ્ટ્ર અને હરિયાણામાં પણ કૉંગ્રેસ હાલના મીડિયાના અહેવાલો પ્રમાણે ભાજપને સીધી ટક્કર આપતી હોય એવું દેખાતું નથી.

જો કૉંગ્રેસે ફરી બેઠા થવું હોય તો મોદીના ગુજરાત પર ફોકસ કરવું પડે કે નહીં?

આ સવાલનો જવાબ આપતા પત્રકાર અને રાજકીય સમીક્ષક રમેઝ ઓઝાએ બીબીસીને કહ્યું કે, "ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસની હાલત નબળી છે અને રાષ્ટ્રીયસ્તરે પણ આવી જ સ્થિતિ છે."

"આઇડેન્ટિટી ક્રાઇસિસ પ્રદેશસ્તરે પણ છે અને રાષ્ટ્રીયસ્તરે પણ છે. જો કૉંગ્રેસ હાઇકમાન્ડે દોઢેક દાયકા અગાઉ ગુજરાત પર ધ્યાન આપ્યું હોત તો ગુજરાતમાં તો કૉંગ્રેસની હાલત આવી ન જ હોત પરંતુ રાષ્ટ્રીયસ્તરે પણ આવી હાલત ન થઈ હોત. ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસ ઊભી થઈ હોત તો ભારતનું રાજકારણ જુદું હોત."

તેઓ કહે છે, "ગુજરાતમાં કૉંગ્રેસ નબળી રહી એમાં એક પ્રકારની ગોઠવણ હતી. કૉર્પોરેટ ભાજપ અને કૉંગ્રેસની આ સંયુકત ડિઝાઈન હતી એવા આરોપો થયા છે. તેને સાબિત કરવા અઘરા પડે પરંતુ એટલું એટલું ચોક્કસ કહી શકાય કે છેલ્લા બે...\n\ntl;dr:

ગુજરાતમાં પેટાચૂંટણીની જાહેરાત થતાની સાથે જ કૉંગ્રેસમાં હાલ ઘમસાણ મચી છે. આવી જ સ્થિતિ હાલ જે બે રાજ્યોમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી થવાની છે તે મહારાષ્ટ્ર અને હરિયાણામાં પણ છે.


શું એનપીઆર દેશભરમાં એનઆરસી લાવવાનું પહેલું પગલું છે? ફૅક્ટ ચેક\nકૅબિનેટના આ નિર્ણય પછી ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ન્યૂઝ એજન્સી એએનઆઈને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું, "એનપીઆરને નેશનલ રજિસ્ટર ઑફ ઇન્ડિયન સિટીઝન(એનઆરઆઈસી) સાથે કોઈ સંબંધ નથી."

"બંનેના નિયમ અલગ છે. એનપીઆરના ડૅટાનો ઉપયોગ એનઆરસી માટે થઈ જ શકે નહીં. તે વસતિગણતરી 2021 સાથે જોડાયેલો છે."

કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રકાશ જાવડેકરે મંગળવારે પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું કે વર્ષ 2010માં યુપીએ સરકારે પહેલીવાર એનપીઆર બનાવ્યું હતું.

તે સમયે આ પગલાનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પહેલાં રવિવારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ દિલ્હીમાં એક રેલીને સંબોધતાં કહ્યું કે વર્ષ 2014થી હાલ સુધી અમારી સરકારમાં એક વખત પણ એનઆરસી શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી.

"સરકાર વારંવાર ચોખવટ એટલે આપી રહી છે  કે નાગરિક્તા સંશોધન કાયદાને લઈને દેશભરમાં વિરોધપ્રદર્શનો થઈ રહ્યાં છે"

"કેન્દ્ર સરકાર પર આરોપ લગાવવામાં આવી રહ્યા છે કે તે સીએએ પછી એનઆરસી લાવીને દેશના મુસ્લિમોને નાગરિક્તાથી વંચિત કરવા માગે છે."

બીબીસીએ એનપીઆર-એનઆરસીને લઈને સરકારના તમામ દાવોઓને તપાસવાની શરૂઆત કરી.

31 જુલાઈ, 2019એ ગૃહમંત્રાલય તરફથી એક ગૅઝેટ જાહેર કરવામાં આવ્યું.

જેમાં લખવામાં આવ્યું કે તમામ રાજ્યોમાં એક એપ્રિલ, વર્ષ 2020થી લઈને 30 સપ્ટેમ્બર, વર્ષ 2020 સુધી આ પ્રક્રિયા કરવામાં આવશે.

અમને તપાસમાં મળ્યું કે વર્ષ 2010માં પહેલીવાર એનપીઆર બનાવવામાં આવ્યું. આને 2015માં અપડેટ કરવામાં આવ્યું.

પરંતુ એનપીઆર વર્ષ 2003માં અટલ બિહારી વાજપેયી સરકારમાં અસ્તિત્વમાં આવ્યું.

નાગરિક્તા કાયદો, 1955માં સુધારો કરીને તે સમયની વાજપેયી સરકારે આમાં "બિનપ્રવાસી"ની એક નવી કૅટેગરી ઉમેરી.

10 ડિસેમ્બર, 2003માં ગૃહ મંત્રાલય તરફથી જાહેર કરવામાં આવેલાં નોટિફિકેશનમાં ચોખ્ખું દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે એનઆરઆઈસી એનપીઆરના ડેટા પર આધારિત રહેશે.

 આ કાયદાના ચોથા નિયમમાં લખ્યું છે, "કેન્દ્ર સરકાર નેશનલ રજિસ્ટર ઑફ ઇન્ડિયન સિટીઝન(એનઆરઆઈસી) માટે દેશભરમાં ઘરે-ઘરે જઈને ડેટા એકઠો કરવાનીની પ્રક્રિયા કરી શકે છે."

"એવું કરવા માટે રજિસ્ટાર જનરલ ઑફ સિટીઝન રજિસ્ટ્રેશન તરફથી આની સમયમર્યાદા સાથે જોડાયેલું એક અધિકૃત ગૅઝેટ જાહેર કરવામાં આવશે."

"પૉપ્યુલેશન રજિસ્ટરમાં એકઠી કરવામાં આવેલી દરેક પરિવાર, વ્યક્તિની વિગતની ખરાઈ લોકલ રજિસ્ટાર કરશે."

"આ પ્રક્રિયામાં એક અથવા તેનાથી વધારે લોકોનો સહયોગ લેવામાં આવી શકે છે. આ વૅરિફિકેશનમાં જો કોઈની નાગરિક્તા...\n\ntl;dr:

કેન્દ્ર સરકારે મંગળવારે નેશનલ પૉપ્યુલેશન રજિસ્ટાર એટલે એનપીઆરને અપડેટ કરવાની અને વસતિગણતરી 2021ને શરૂ કરવાની મંજૂરી આપી દીધી છે. આની સાથે જ આના પર ફરીથી વિવાદ શરૂ થઈ ગયો છે અને કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે દેશભરમાં એનઆરસી લાવવાનું આ પહેલું પગથિયું છે. પરંતુ સરકાર આ દાવાને ખારિજ કરી રહી છે.


શું કહે છે BBC ઇન્ડિયન સ્પૉર્ટ્સવુમન ઑફ ધ યરના પાંચ નૉમિની પોતાનાં સ્વપ્નો વિશે?\nજે સ્પૉર્ટ્સ વુમનને સૌથી વધારે મત મળશે તેમને બીબીસી ઇન્ડિયન સ્પૉર્ટ્સ વુમન ઑફ ધ યર તરીકે જાહેર કરવામાં આવશે.

તેમાં મનુ ભાકર, દુતી ચંદ, કોનેરુ હમ્પી, વિનેશ ફોગટ, રાનીનો સમાવેશ થાય છે. જાણો આ પાંચ નૉમિની પોતાનાં સ્વપ્નો વિશે શું કહે છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

દિલ્હીમાં યોજાયેલા વેબિનાર દરમિયાન બીબીસીની ભારતીય ભાષાઓનાં મુખ્ય સંપાદક રૂપા ઝાએ પાંચ દાવેદારોની ટૂંકી યાદીની જાહેરાત કરી હતી.


શું કારણ છે કે પાકિસ્તાનમાં છપાઈ રહ્યાં છે ચીનના છાપાં!\nચીનની 62 અરબ ડૉલરની 'ચીન-પાકિસ્તાન ઇકૉનૉમિક કૉરિડૉર પરિયોજના' અંતર્ગત ઘણીબધી ચીની કંપનીઓ પાકિસ્તાનના અનેક વિસ્તારોમાં રોડ, વીજળી સંચાલન અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ઝોન બનાવી રહ્યું છે.

જેથી હાલના દિવસોમાં હજારો ચીનના લોકો પાકિસ્તાન જઈ રહ્યા છે અને બંને દેશો વચ્ચે દોસ્તી વધી રહી છે.

આ કારણે બંને દેશોનો પરસ્પર સંબંધ પારંપરિક દોસ્તીથી એક સ્તર આગળ વધી રહ્યો છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ચીનાના લોકો પાકિસ્તાન આવવાની સાથે સાથે અહીંના મીડિયામાં ખાસ પ્રકારના સમાચાર છપાવા લાગ્યા છે. જે ખાસ કરીને બન્ને દેશોની દોસ્તી માટેના હોય છે.

ચીનના પાકિસ્તાનમાં વધતા પ્રસારને લઈને સાર્વજનિક રીતે કોઈ તથ્ય સામે નથી આવ્યાં પરંતુ એક મીડિયા રિપોર્ટ અનુસાર પાકિસ્તાનમાં લગભગ ચાર લાખ ચીનાના લોકો રહે છે.

સ્થાનિક મીડિયા તેને 'ચીની ક્રાંતિ' કહે છે જે આખા દેશમાં ફેલાઈ રહી છે.

પાકિસ્તાનમાં ચીની ધારાવાહિક

પાકિસ્તાનમાં એક ખાસ ચીની ધારાવાહિક શરૂ કરવામાં આવી છે.

પાકિસ્તાનના સરકારી ટેલિવિઝન પીટીવી પર 'બેઇજિંગ યૂથ' નામની ધારાવાહિક સિરિયલ 4 નવેમ્બરે શરૂ કરવામાં આવી છે.

આ 39 એપિસોડની એક ચીની ધારાવાહિક છે જેને ઉર્દૂમાં ડબ કરવામાં આવી છે. તેને દર અઠવાડિયે શનિવારે પ્રસારિત કરવામાં આવે છે.

આ પ્રકારની ધારાવાહિકનું પ્રસારણ થવું એ પાકિસ્તાનમાં કોઈ પ્રથમ કાર્યક્રમ નથી.

જિયો ન્યૂઝની વેબસાઇટમાં ચીનની 'બેલ્ટ એન્ડ રોડ' પરિયોજના સંબંધિત ડૉક્યુમેન્ટરી અને એનિમેશન સીરિઝ પોસ્ટ કરવામાં આવી છે.

આ બધા કાર્યક્રમ પણ ચીની ભાષામાંથી ઉર્દૂ ભાષામાં ડબિંગ કરીને પ્રસારિત કરવામાં આવે છે.

જાહેરાતો અને ફિલ્મોમાં ચીની ચમક

બેઇજિંગ યૂથનું એક દ્રશ્ય

જાહેરાતોમાં પણ ચીનની અસર જોવા મળી રહી છે.

પાકિસ્તાની મસાલાની એક કંપનીએ પોતાની જાહેરાતમાં એક ચીની દંપતીને દેખાડ્યું છે જે ચીનથી આવીને લાહોરમાં વસી ગયું છે. પાકિસ્તાનના ઘણાં શહેરોમાં આ કંપનીની દુકાનો છે.

આ જાહેરાત બનાવવા પાછળ કંપનીનો ઉદ્દેશ એ છે કે ખોરાક અલગ અલગ સંસ્કૃતિના લોકોને જોડે છે.

આ જાહેરાતમાં અંગ્રેજી અને ઉર્દૂમાં સબ્ટાઈટલ્સ આપવામાં આવ્યા છે.

જાહેરાતમાં જમવાના ટેબલ પર નૂડલ્સ ખાતું ચીની દંપતી એક બીજા સાથે વાત કરી રહ્યું છે. પતિ તેની પત્નીને નવા દોસ્ત બનાવવાનું કહે છે.

એમની પત્ની દુખી થઈને કહે છે 'આપણું તો જમવાનું પણ અલગ છે એટલે દોસ્તી કરવી આસાન નથી.'

એ પછી પત્ની એક દિવસ નક્કી કરે છે કે તે પાકિસ્તાનની લોકપ્રિય...\n\ntl;dr:

પાકિસ્તાનના સમાજ પર ચીનની પકડ ધીરે ધીરે વધી રહી છે અને અહીંના સ્થાનિક મીડિયા-ટેલિવિઝન્, રેડિયો, પ્રિન્ટ, જાહેરાતો અને ફિલ્મોમાં આ વાતની અસર મોટા પાયે જોવા મળી રહી છે.


શું કાશ્મીર અને આર્ટિકલ 35-A માટે નહેરુ જવાબદાર હતા?\nજેટલીએ કહ્યું હતું કે જમ્મુ-કાશ્મીર માટે અનુચ્છેદ 35-A 'બંધારણીય રીતે દોષપૂર્ણ છે અને રાજ્યના આર્થિક વિકાસમાં આડે આવી રહ્યું છે.

અરુણ જેટલીએ એક બ્લૉગ લખ્યો છે જેનું શીર્ષક છે - 'કાયદો અને જમ્મુ-કાશ્મીર'. જેમાં તેમણે લખ્યું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરનો સાત દાયકાનો ઇતિહાસ બદલતું ભારત ઘણા સવાલોનો સામનો કરી રહ્યું છે.

જેટલીએ લખ્યું છે કે મોટા ભાગના ભારતીયોનું માનવું છે કે કાશ્મીર મામલે નહેરુએ ભરેલું પગલું 'ઐતિહાસિક ભૂલ' હતી.

જેટલીએ સવાલ કર્યો છે કે શું આપણી નીતિઓ દોષપૂર્ણ દૃષ્ટિકોણના હિસાબે લાગુ થવી જોઈએ કે પછી પાયાની હકીકતના હિસાબે?

જેટલીએ જમ્મુ-કાશ્મીરમાં લાગુ આર્ટિકલ 35-Aની પૃષ્ઠભૂમિ અંગે પણ લખ્યું છે. અનુચ્છેદ 35-A મુજબ જમ્મુ-કાશ્મીર બહારની વ્યક્તિ ત્યાં સંપત્તિ નથી ખરીદી શકતી.

જેટલીએ લખ્યું છે કે આ અનુચ્છેદને વર્ષ 1954માં રાષ્ટ્રપતિ તરફથી બહાર પાડવામાં આવેલી એક વિશેષ સૂચના મારફતે 'ગુપ્ત રીતે' સંવિધાનમાં સામેલ કરવામાં આવ્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જેટલીએ એવું પણ લખ્યું છે કે અનુચ્છેદ 35-A ક્યારેય પણ સંવિધાન સભા દ્વારા બનાવાયેલા માળખાનો ભાગ નહોતો. તેમણે આગળ લખ્યું છે કે તેને સંવિધાનના અનુચ્છેદ-368 મુજબ સંસદના બન્ને સદનમાં બે તૃતીયાંશ બહુમતીથી લાગુ પણ નહોતો કરવામાં આવ્યો.

મોદી સરકાર કાશ્મીરમાં અનુચ્છેદ 35-A પર આક્રમક લાગી રહી છે, પરંતુ તેની એક અલગ જ ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ છે.

કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના પુલવામા જિલ્લામાં સીઆરપીએફના કાફલા પર થયેલા આત્મઘાતી હુમલા બાદ મોદી સરકારની નજર આ અનુચ્છેદને લઈને બદલી શકે છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં અનુચ્છેદ 35-A વિરુદ્ધ ઘણી અરજીઓ થઈ છે. 'વી ધ સિટીઝન્સ' નામના એક એનજીઓએ પણ એક અરજી દાખલ કરી છે.

35-A અંતર્ગત જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષાધિકાર મળેલો છે. અહીં કોઈ બહારની વ્યક્તિ સંપત્તિ નથી ખરીદી શકતી. સાથે જ કોઈ વ્યક્તિ અહીંની મહિલા સાથે લગ્ન કરે તો પણ તેને સંપત્તિનો અધિકાર નથી મળી શકતો.

શું છે અનુચ્છેદ 35-A?

1954માં રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદના આદેશ અનુસાર આર્ટિકલ 35-Aને ભારતીય બંધારણમાં જોડવામાં આવ્યો હતો.

કાશ્મીરના મહારાજા હરિ સિંહ અને ભારત સરકાર વચ્ચે થયેલા એક કરાર અંતર્ગત આમ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ અનુચ્છેદને સંવિધાનમાં સામેલ કરવાથી કાશ્મીરીઓને વિશેષાધિકાર મળ્યો કે બહારની કોઈ વ્યક્તિ અહીં વસી શકશે નહીં.

રાષ્ટ્રપતિએ આ આદેશ સંવિધાનના અનુચ્છેદ 370(1)(d)...\n\ntl;dr:

મોદી સરકાર કાશ્મીરમાં આર્ટિકલ 35-A પર આક્રમક લાગે છે અને તાજેતરમાં ભારતના નાણામંત્રી અરુણ જેટલીએ ફરી એક વખત કાશ્મીર મુદ્દે પૂર્વ વડા પ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુ પર નિશાન સાધ્યું છે.


શું કાશ્મીરી પંડિતોની 'ઘરવાપસી' શક્ય છે?\nરુબન એકમાત્ર વિસ્થાપિત કાશ્મીરી પંડિત નથી કે જેઓ 10 વર્ષથી કાશ્મીરમાં રહે છે અને પોતાના ઘરથી દૂર વિસ્થાપનનું દર્દ સહન કરી રહ્યા છે.

હાલ, કાશ્મીરમાં અલગ-અલગ ટ્રાન્ઝિટ કૅમ્પમાં લગભગ ચાર લાખ લોકો રહે છે. તેઓ અનેક વખત સરકાર સમક્ષ જમ્મુમાં 'ઘરવાપસી'ની માગ કરી ચૂક્યા છે.

30 વર્ષના ગાળા દરમિયાન અનેક કાશ્મીરી પંડિતોએ  જમ્મુ કે દેશના અન્ય રાજ્યમાં પોતાનું જીવન નવેસરથી શરૂ કરી દીધું છે, આથી કાશ્મીરમાં પરત ફરવું તેમના માટે શક્ય નહીં હોય.

તેમનું માનવું છે કે 1990માં કાશ્મીરના ખીણપ્રદેશમાંથી વિસ્થાપન પછી 2010માં ફરી એક વખત ઘરબાર છોડીને સરકારે આપેલી નોકરી કરવા માટે તેમણે ખીણપ્રદેશમાં પરત ફરવું પડ્યું હતું.

એ ભયાનક દિવસ

વિસ્થાપિત થયેલા કાશ્મીરી પંડિત રુબન જી સપ્રૂ

આ ગાળા દરમિયાન રુબને અનેક વખત અનંતનાગ જિલ્લામાં પોતાના ગામ સાલિયા જવાનો પ્રયાસ કર્યો, પરંતુ તેમને ક્યાંય ઘર ન જોવા મળ્યું.

આજે પણ રુબન પોતાના ગામમાં જાય છે, ત્યારે તેમને એવું લાગે છે કે જાણે 'રણભૂમિ'માં ઊભા હોય.

1989-90 દરમિયાન કાશ્મીરના ખીણપ્રદેશમાં પ્રવર્તમાન સ્થિતિને કારણે મોટી સંખ્યામાં કાશ્મીરના હિંદુ પરિવારો પોત-પોતાનાં ઘર છોડીને હિજરત કરી ગયા.

19 જાન્યુઆરી 1990ના દિવસે સૌથી વધુ સંખ્યામાં કાશ્મીરી પંડિત હિજરત કરી ગયા હતા.

એ દિવસો દરમિયાન ઉગ્રવાદી સંગઠન જાહેરાતો છપાવીને પંડિતોને કાશ્મીર છોડી દેવા માટે ધમકાવતા હતા.

મોટી સંખ્યામાં કાશ્મીરી પંડિતોને ટાર્ગેટ કરવામાં આવ્યા હતા, જેથી લોકોમાં ભય પેદા થયો હતો.

ઘરવાપસી ક્યારે ?

કાશ્મીરમાંથી વિસ્થાપન બાદ હજારો કાશ્મીરી પંડિત પરિવાર જમ્મુ શહેર તથા દેશના અન્ય શહેરમાં વસી ગયા અને પોતાના ઘર પણ બાંધ્યાં.

જમ્મુની આજુબાજુ વસેલા વિસ્થાપિત કાશ્મીરી પંડિતો માટે વર્ષ 2011માં નગરોટા ખાતે 'જગતી ટાઉનશિપ'નું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. જ્યાં લગભગ ચાર હજાર વિસ્થાપિત પરિવાર રહે છે.

હજુ સુધી રાજ્ય કે કેન્દ્ર સરકાર કાશ્મીરી હિંદુઓનું પુનરાગમન નથી કરાવી શકી.

જ્યારથી કેન્દ્ર સરકારે જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ રાજ્યનો દરજ્જો આપતા બંધારણના અનુચ્છેદ 370 તથા 35-એ નાબૂદ કર્યા છે અને રાજ્યનું બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વિભાજન કર્યું છે, ત્યારથી ત્યાં રહેતા કાશ્મીરી પંડિતોની ઘરવાપસી અંગે ફરી ચર્ચા ઊભી થઈ છે.

નોકરીનું પૅકેજ

વર્ષ 2010માં 'પ્રધાનમંત્રી રાહત પૅકેજ' હેઠળ ત્રણ હજાર કાશ્મીરી પંડિતને ખીણપ્રદેશમાં નોકરી આપવામાં આવી હતી....\n\ntl;dr:

વિસ્થાપિત કાશ્મીરી પંડિત રુબન  સપ્રૂ દસ વર્ષથી કાશ્મીરના ખીણપ્રદેશમાં નોકરી કરે છે. જોકે, તેમને ઘરથી દૂર સરકાર દ્વારા સંચાલિત ટ્રાન્ઝિટ કૅમ્પમાં ભારે સુરક્ષા વચ્ચે રહેવું પડે છે.


શું કૅશબૅકની મદદથી દેશની અર્થવ્યવસ્થાને કૅશલેસ કરી શકશે?\nઆ માટે એવો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે કે, રુપે કાર્ડ અને ભીમ ઍપ મારફતે નાણાં ચૂકવણીનો વ્યવહાર કરતા લોકોને કુલ GSTની રકમના 20 ટકા જેટલું કૅશબૅક આપવામાં આવશે.

રુપે કાર્ડ અને ભીમ ઍપ ઓછામાં ઓછા રોકડ નાણાંની અર્થવ્યવસ્થા તરફ પ્રોત્સાહન આપવાની સરકારી વ્યવસ્થા છે. આ નિર્ણય પ્રમાણે મહત્તમ કૅશબૅકની મર્યાદા 100 રૂપિયા હશે.

બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો જે ગ્રાહકો રુપે કાર્ડ અને ભીમ ઍપ દ્વારા ખરીદી કરશે, તેમની ખરીદારીની કિંમતમાં GSTની જે રકમ હશે, તેના 20 ટકા ભાગ કૅશબૅક તરીકે તેમના બૅન્ક ખાતામાં આવી જશે.

આ રીતે મહત્તમ 100 રૂપિયા સુધીનું કૅશબૅક મળશે. આ વ્યવસ્થામાં GSTના હિસ્સામાંથી કૅશબૅક કરવામાં આવશે એટલે GSTના ભંડોળમાં લગભગ 1000 કરોડ રૂપિયાની ઘટ પડશે.

કારણ કે જ્યારે 1000 કરોડ રૂપિયાનું કૅશબૅક આપવામાં આવશે તો ભંડોળમાં એટલાં નાણાં ઓછાં રહેશે.

કૅશબૅકનું અર્થતંત્ર

કૅશબૅક એક પ્રકારની પ્રોત્સાહક યોજના છે, જેમાં કોઈ ગ્રાહકને ખાસ પ્રકારે કોઈ વસ્તુ અથવા સેવા માટે ખર્ચ કરવા માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવે છે.

ત્યારબાદ તેના બદલામાં થોડી રકમ તેના ખાતામાં પરત જમા કરી દેવામાં આવે છે. ભારતમાં આ પ્રકારે કૅશબૅકનો બહોળા પ્રમાણમાં ઉપયોગ ખાનગી વૉલેટ સેવા પેટીએમ દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે.

કૅશબૅકનું ખાનગી ક્ષેત્રનું અર્થશાસ્ત્ર એ છે કે એક જ પ્લેટફોર્મ પર કોઈ વસ્તુ અથવા સેવા માટે મોટા પ્રમાણમાં ઑર્ડર આવી જાય છે, ત્યારે એ સેવા અથવા વસ્તુ પૂરી પાડનાર સાથે ડિસ્કાઉન્ટની માંગણી કરી શકાય છે.

આ ડિસ્કાઉન્ટને પૂરેપૂરું અથવા આંશિક રીતે ગ્રાહક સાથે વહેંચવામાં આવે છે. આ વ્યવસ્થામાં વસ્તુ અથવા સેવા પૂરી પાડનારને ફાયદો એ છે કે, તેમને એક જ સ્થળે ઘણા ગ્રાહકો મળી જાય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જેમ કે પેટીએમ અથવા કોઈ ઑન લાઇન સિસ્ટમમાં એક જ સ્થળે ઘણા ગ્રાહકોના ઑર્ડર ભેગા થઈને કોઈ સિનેમા હૉલ અથવા મોબાઇલ નિર્માતા પાસે પહોંચી જાય ત્યારે એક જ સ્થળેથી મોટો ઑર્ડર મળવાની સ્થિતિ સર્જાય છે.

અર્થશાસ્ત્ર અનુસાર જો ઑર્ડર મોટો હશે, વધારે સંખ્યા અથવા વધારે પ્રમાણમાં ઑર્ડર હશે તો પ્રત્યેક નંગદીઠ પડતર કિંમત ઓછી થઈ જાય છે.

આથી સપ્લાયરને એક જ સ્થળેથી ઘણા ઑર્ડર મળી જાય એ તેમનો ફાયદો છે.

ગ્રાહકને એ જ વસ્તુ અન્ય વિકલ્પોની સરખામણીએ સસ્તી મળી જાય છે અને પેટીએમ અથવા કોઈ પણ ખાનગી ઑન લાઇન વ્યવસ્થા માટે ફાયદો એ છે કે તે પોતે ઘણી બધી વસ્તુઓનું એક બજાર બની જાય છે.

છેલ્લાં કેટલાક...\n\ntl;dr:

GST (ગૂડ્સ ઍન્ડ સર્વિસ ટૅક્સ - જીએસટી) કાઉન્સિલની તાજેતરની બેઠકમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવાયો છે. આ નિર્ણય કૅશલેસ (રોકડા નાણાં વિનાના) અર્થતંત્ર તરફ આગળ વધવા સાથે જોડાયેલો છે.


શું કૉંગ્રેસ નેતા અને પાઇલટ રાજીવ ગાંધી 1971નું 'યુદ્ધ છોડીને ભાગ્યા હતા'?\nરિવર્સ સર્ચમાં જાણવા મળ્યું છે કે પુલવામા હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ દરમિયાન જ્યારે ભારતીય વાયુસેનાના વિંગ કમાન્ડર અભિનંદનને બે દિવસ બાદ પાકિસ્તાને છોડ્યા, ત્યારબાદ આ મેસેજ સોશિયલ મીડિયા પર શૅર થવાનો શરૂ થયો હતો.

દક્ષિણપંથી વલણ ધરાવતા ફેસબુક અને વૉટ્સઍપ ગ્રૂપ્સમાં આ વાઇરલ સંદેશ સાથે લખવામાં આવી રહ્યું છે, "જે રાહુલ ગાંધી આજે ભારતની ઍર સ્ટ્રાઇકના પુરાવા માગી રહ્યા છે, તેમના પિતા દેશની ખરાબ પરિસ્થિતિ સમયે દેશની સાથે ઊભા રહ્યા ન હતા."

પોતાના આ દાવાને સાચા સાબિત કરવા માટે કેટલાક ફેસબુક અને ટ્વિટર યૂઝર્સે 'પોસ્ટકાર્ડ ન્યૂઝ' અને 'પીકા પોસ્ટ' નામની બે વેબસાઇટ્સની લિંક શૅર કરી છે.

આ વેબસાઇટ્સે વર્ષ 2015 અને 2018માં એ જ દાવો કર્યો હતો જે હિંદીમાં લખાયેલી વાઇરલ પોસ્ટમાં કરવામાં આવ્યો છે.

બીબીસીના ઘણા બધા વાચકોએ પણ ફૅક્ટ ચેક ટીમને વૉટ્સએપ નંબર પર આ પોસ્ટ મોકલી છે અને તેની હકીકત જાણવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે.

સોશિયલ મીડિયાના અલગઅલગ પ્લેટફોર્મ્સ પર સેંકડો વખત શૅર કરવામાં આવેલી આ પોસ્ટ અંગે અમારી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે તે હકીકતથી અલગ અને લોકોને ભ્રમિત કરવા માટે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વાઇરલ મૅસેજનું ફૅક્ટ ચેક

ભારતની સરકારી વેબસાઇટ પીએમ ઇન્ડિયા અનુસાર 20 ઓગસ્ટ 1944ના રોજ મુંબઈમાં જન્મેલા રાજીવ ગાંધી 40 વર્ષની વયે દેશના વડા પ્રધાન બન્યા હતા.

વાઇરલ મેસેજમાં જે સમયનો ઉલ્લેખ (ભારત- પાકિસ્તાન યુદ્ધ 1971) કરવામાં આવ્યો છે, તે સમયે તેમનાં માતા ઇંદિરા ગાંધી ભારતનાં વડાં પ્રધાન હતાં અને રાજીવ ગાંધી રાજકારણથી દૂર હતા.

સરકારી વેબસાઇટ અનુસાર વિમાન ઉડાવવું એ રાજીવ ગાંધીનો સૌથી મોટો શોખ હતો. પોતાના આ શોખને પુરો કરવા તેમણે લંડનથી ભણીને પરત આવ્યા બાદ તુરંત દિલ્હી ફ્લાઇંગ ક્લબની લેખિત પરીક્ષા આપી હતી.

તેના આધારે જ રાજીવ ગાંધી કૉમર્શિયલ લાઇસન્સ મેળવવામાં સફળ થયા હતા.

વેબસાઇટના આધારે, ભારતના સાતમા વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીએ વર્ષ 1968માં ભારતની સરકારી વિમાન સેવા 'ઇન્ડિયન ઍરલાઇન્સ' માટે પાઇલટ તરીકે કામ કરવાનું શરુ કર્યું હતું અને આશરે એક દાયકા સુધી તેમણે આ નોકરી કરી હતી.

રાજીવ ગાંધી ક્યારેય ભારતીય વાયુ સેનાના નિયમિત પાઇલટ રહ્યા ન હતા. તેમને ફાઇટર પાઇલટ ગણાવતા લોકોનો દાવો એકદમ ખોટો છે.

સોનિયા ગાંધી પર પુસ્તક લખવા વાળા વરિષ્ઠ પત્રકાર રશીદ કિદવઈએ બીબીસીને જણાવ્યું, "1971ના યુદ્ધ સાથે તેમનો કોઈ સંબંધ ન હતો. તેઓ...\n\ntl;dr:

ભારતના પૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધી વિશે સોશિયલ મીડિયા પર એક ભ્રામક સંદેશ વહી રહ્યો છે જેમાં લખવામાં આવ્યું છે કે 'જ્યારે 1971માં ભારત- પાકિસ્તાન યુદ્ધ થયું, ત્યારે દેશને તેમની સેવાઓની જરુર હતી. ત્યારે ભારતીય વાયુસેનાના નિયમિત પાઇલટ રહી ચૂકેલા રાજીવ ગાંધી દેશ છોડીને ભાગી ગયા હતા.'


શું કોઈની ખરાબ નજરમાં બરબાદ થઈ જવાય તેટલી તાકાત હોય?\n'બૂરી નજર'ને પણ 'કાળી કે મેલી વિદ્યા'નો જ એક પ્રકાર માનવામાં આવે છે.

'બૂરી નજર વાલે, તેરા મુંહ કાળા', એવું લખાણ આપણે ઑટોરિક્ષા, ટ્રક કે બીજા વાહનોમાં પાછળ લખેલું જોતા હોઈએ છીએ.

તે વાંચીને મનમાં સવાલ પણ થયો હશે કે કોઈની નજર બૂરી કે સારી કેવી રીતે હોઈ શકે, જોકે દુનિયાભરમાં નજરના સારા કે ખરાબ હોવા વિશે માન્યતાઓ પ્રચલિત થયેલી છે.

ભારતમાં તો બૂરી નજરથી બચવા માટે જાતભાતના ઉપાયો પણ કરવામાં આવે છે. કોઈ પોતાના વાહનમાં ઊંધું ચપ્પલ લટકાવે છે, તો કોઈ લીંબુ અને મરચું લટકાવે છે.

કેટલાક લોકો બૂરી નજરને ખતમ કરવા માટે લાલ મરચાને બાળે છે. આવા ઉપાયોની યાદી બહુ લાંબી છે.

બૂરી નજર ના લાગવા દે તેવી આંખોએ ગયા એક દાયકામાં ફેશન જગતમાં પણ હલચલ મચાવી છે.

અમેરિકાના રિયાલિટી શૉનાં જાણીતાં સેલિબ્રિટી કિમ કાર્દશિયાન ઘણી વાર નીલા રંગની આંખોવાળા મોતીઓનો બ્રેસલેટ કે માળા પહેરીને તસવીરો પડાવતાં જોવા મળે છે.

શેતાની આંખોનો ડર

ફેશન મૉડલ ગિગી હેડિડે પણ લોકોમાં આવો ક્રેઝ વધતો જોયો તે પછી 2017માં જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ આઈ-લવ જૂતાની રેન્જ માર્કેટમાં મૂકશે.

સૅલિબ્રિટીઝે પ્રચાર કરવાનું શરૂ કર્યું તે પછી બૂરી નજરથી બચાવતા મોતીઓ સાથેના બ્રેસલેટ અને હાર કેવી રીતે બનાવવા તેના ઑનલાઇન ટ્યુટોરિયલ પણ શરૂ થઈ ગયા હતા.

આ વાત થઈ લોકોની માન્યતાઓનો કૉમર્શિયલ ફાયદો ઉઠાવવાની, પણ એ વાત પણ સાચી છે કે શેતાની નજરની કલ્પના સદીઓથી લોકોના મનમાં કબજો જમાવીને બેઠી છે.

શેતાની આંખની માન્યતા ક્યારે, ક્યાંથી અને કેવી રીતે શરૂ થઈ તે જાણતા પહેલાં તાવીજ અને શેતાની આંખમાં શું ફરક છે તે સમજવું જરૂરી છે.

બૂરી બાબતોથી બચવા માટે તાવીજ પહેરવાની રીતે હજારો વર્ષોથી ચાલી આવે છે. સમય વીતવા સાથે તેમાં ઘણા ફેરફારો થતા રહ્યા છે, જોકે તાવીજનો ઉપયોગ ક્યારે અને ક્યાંથી શરૂ થયો તે ખાતરી સાથે કહેવું મુશ્કેલ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેની સામે શેતાની આંખવાળા તાવીજ બૂરી નજર કરવાવાળાનું જ ખરાબ થાય તે માટે પહેરવામાં આવે છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે જે વ્યક્તિને બહુ જ સફળતા મળી હોય, તેના દુશ્મનોની સંખ્યા પણ વધી જાય છે. શેતાની આંખ આવા દુશ્મનોને તેમના ઇરાદામાં કામિયાબ થવા દેતી નથી.

પ્રાચીન ગ્રીસ રોમેન્સ એથિયોપિકામાં હેલિયોડોરસ ઑફ ઇમિસાએ લખ્યું છે કે, જ્યારે કોઈ સારી વસ્તુને ખરાબ નજરથી જોવામાં આવે, ત્યારે આસપાસના માહોલમાં ઘાતક વાઇબ્સ ઊભા થાય છે.

ફ્રેડરિક થૉમસ એલવર્થીએ લખેલું પુસ્તક...\n\ntl;dr:

બુધવારે અમદાવાદના નરોડા વિસ્તારમાં એક પરિવારે સામુહિક આત્મહત્યા કરી હતી. પરિવારના મોભીએ તેમની સુસાઇડ નોટમાં 'કાળી વિદ્યા'ને જવાબદાર ઠેરવી હતી.


શું કોપરેલને ભોજનમાં લેવું ખરેખર હાનિકારક છે?\nકેમ કે, હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીના ટીએચ ચેન સ્કૂલ ઑફ પબ્લિક હેલ્થના પ્રોફેસર કૈરિન મિશેલ્સનો દાવો છે કે કોપરેલ ભોજન માટે ઉપયોગમાં લેવાતો સૌથી હાનિકારક પદાર્થ છે.

'કોકોનટ ઑઇલ ઍન્ડ ન્યુટ્રિશન એરર' પર એક લેક્ચર આપતી વેળા પ્રો. કૈરિને કોપરેલને એક ઝેરીલો આહાર ગણાવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે તેમાં ખૂબ મોટા પ્રમાણમાં ફૅટ હોય છે. આથી તે આરોગ્ય માટે ઘણું હાનિકારક છે.

મિશેલનું કહેવું છે કે સૅચ્યૂરેટેડ ફૅટનું વધારે પ્રમાણ શરીરમાં ધમનીઓમાં વહેતા લોહીના પ્રવાહમાં અવરોધ ઊભો કરી શકે છે. જેને પગલે હ્યદય રોગ સંબંધિત બીમારીઓનું જોખમ વધી જાય છે.

સૅચ્યૂરેટેડ ફૅટનું વધારે પ્રમાણ

કેટલાક મહિનાઓ પૂર્વે ડૉ. માઇકલ મોસ્લેએ બીબીસી માટે કોપરેલ પર રિસર્ચ કર્યું હતું. તેઓ એક સાયન્સ જર્નાલિસ્ટ છે.

તેમણે સાયન્સ અને મેડિસિન મામલે બીબીસી માટે ઘણું રિસર્ચ કર્યું છે.

કોપરેલ પર કરેલા રિસર્ચમાં મામલે કહ્યું કે, લોકોમાં સામાન્ય ધારણા જોવા મળે છે કે તે સ્વાસ્થ્ય માટે લાભદાયી છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

એવું કહેવાય છે કે હોલીવૂડ અભિનેત્રી એન્જેલિના જોલી તેમના સવારના નાસ્તામાં કોપરેલ ઉપયોગમાં લે છે.

પરંતુ કોપરેલ લાભદાયી છે કે નહીં તે મામલે છેલ્લા ઘણા સમયથી ચર્ચા થઈ રહી છે.

કેટલાક વૈજ્ઞાનિકો અનુસાર આ તેલ હાનિકારક ફૅટનું વધુ પ્રમાણ ધરાવે છે.

ભારતમાં હૈદરાબાદ સ્થિત નૅશનલ ઇન્સ્ટિયૂટ ઑફ ન્યુટ્રિશન (એનઆઈએન)ના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર ડૉ. અહમદ ઇબ્રાહિમે કોપરેલ વિશે બીબીસીને જણાવ્યું કે, તેમાં લગભગ 90 ટકા જેટલું સૅચ્યુરેટેડ ફૅટ હોય છે.

ડૉ. માઇકલે બીબીસી માટે રિસર્ચ કર્યું હતું તેમાં પણ તેમણે આ જ તારણ આપ્યું.

તેમના અનુસાર તેમાં માખણ કરતાં પણ વધુ ફૅટ હોય છે. કોપરેલમાં તેમણે 86 ટકા ફૅટ હોવાનું તારણ આપ્યું. માખણમાં આ પ્રમાણ 51 ટકા છે.

નુકસાન અને ફાયદો

સવાલ એ છે કે સૅચ્યૂરેટેડ ફૅટ ધરાવતો પદાર્થ ખોરાકમાં લેવાથી શું નુકસાન થઈ શકે?

વૈજ્ઞાનિકો અનુસાર આ ફૅટ શરીરમાં બે પ્રકારના કોલેસ્ટ્રોલ બનાવે છે.આ સારું અને ખરાબ બન્ને પ્રકારનું કોલેસ્ટ્રોલ હોય છે. શરીર પર તેની અલગ અલગ અસર થાય છે.

ડૉ. માઇકલ કહે છે, "ખોરાકમાં વધુ પડતું સૅચ્યૂરેટેડ ફૅટ લોહીના પ્રવાહમાં 'લો ડેન્સિટી લિપોપ્રોટીન' (એલડીએલ)નું પ્રમાણ વધારી દે છે. એલડીએલને નુકસાનદાયક કોલેસ્ટ્રોલ કહેવામાં આવે છે."

એલડીએલનું પ્રમાણ વધી જતા તે શરીરની ધમનીઓમાં કોલેસ્ટ્રોલ બનાવવા લાગે છે. આથી લોહીના પ્રવાહમાં અવરોધ...\n\ntl;dr:

નાળિયરના તેલ (કોપરેલ)ને આહાર તરીકે સ્વાસ્થ્ય માટે લાભદાયક માનવામાં આવે છે. પરંતુ એક નવા સંશોધનમાં આવેલા તારણોએ કોપરેલ ખાતાં લોકોના મનમાં ચિંતા જગાવી દીધી છે.


શું કોરોના વાઇરસ જૂન-જુલાઈમાં વિનાશ વેરશે?\nએ નિવેદનમાં ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયાને એવું કહેતા ટાંકવામાં આવ્યા હતા કે "જૂન-જુલાઈમાં તેના ચરમ પર હશે કોરોના વાઇરસ."

કૉંગ્રેસના નેતા રાહુલ ગાંધીએ પણ શુક્રવારે વર્ચ્યૂઅલ પ્રેસ-કૉન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે કોરોનાનું ચરમ શિખર આવી રહ્યું છે. આ સંબંધે રાહુલ ગાંધીને સવાલ પૂછવામાં આવ્યો ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું, "હું નિષ્ણાત નથી, પણ મને લાગે છે કે ચરમ શિખર થોડા વિલંબથી આવશે."

"એ સ્થિતિ જૂનમાં આવે કે જુલાઈમાં કે ઑગસ્ટમાં, આપણે લૉકડાઉનમાંથી ટ્રાન્ઝિશન માટે તૈયાર રહેવું જોઈએ."

કેન્દ્રના આરોગ્યવિભાગના સંયુક્ત સચિવ લવ અગ્રવાલે શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે સરકારે જે દિશાનિર્દેશ આપ્યા છે તેનું બરાબર પાલન કરવામાં આવે તો કોરોનાની ચરમની સ્થિતિ આવે જ નહીં એ શક્ય છે.

સવાલ એ છે કે આ પીક એટલે કે ચરમ શિખરની સ્થિતિ કોને કહેવાય તેનો અર્થ સમજાવવામાં આવ્યો નથી. એ પીકમાં રોજ કેટલા કેસ બહાર આવશે એ વિશે કોઈ વાત કરતું નથી.

પીકવાળા નિવેદનનો અર્થ દરેક લોકો પોતપોતાની સમજણ અનુસાર કરી રહ્યા છે. કોઈ કહે છે કે લૉકડાઉનને વધુ લંબાવવામાં આવશે, હવે દુકાનો ફરીથી બંધ કરવી પડશે...વગેરે...વગેરે..

ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયાએ શું કહ્યું હતું?

ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયા

બીબીસીએ આ તમામ સવાલો સાથે ઍઇમ્સના ડિરેક્ટર ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયાના સમગ્ર વકતવ્યને બે વખત કાળજીપૂર્વક સાંભળ્યું હતું અને ક્યા આધારે તેમણે આ નિવેદન કર્યું હતું એ સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

વાસ્તવમાં ડૉ. ગુલેરિયાને સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો કે "શું ભારતમાં કોરોનાનું પીક આવવાનું બાકી છે?"

તેના જવાબમાં ડૉ. ગુલેરિયાએ કહ્યું હતું, "અત્યારે તો કેસ વધી રહ્યા છે. પીક તો આવશે જ. પીક ક્યારે આવશે તેનો આધાર મૉડલિંગ ડેટા પર હોય છે.""અનેક નિષ્ણાતોએ તેનું ડેટા મૉડલિંગ કર્યું છે. ભારતીય નિષ્ણાતોએ અને વિદેશ નિષ્ણાતોએ પણ એ કામ કર્યું છે."

"મોટાભાગના લોકોનું માનવું છે કે જૂન-જુલાઈમાં પીક આવી શકે છે. કેટલાક નિષ્ણાતોએ તે પહેલાં પીક આવવાની વાત કરી છે."

"કેટલાક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ઑગસ્ટ સુધીમાં પણ પીક આવી શકે છે."

ડૉ. ગુલેરિયાએ ઉમેર્યું હતું, "મૉડલિંગ ડેટાનો આધાર અનેક બાબતો પર હોય છે. તમે નોંધ્યું હોય તો અગાઉના મૉડલિંગ ડેટામાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે કોરોનાનું પીક મે મહિનામાં આવશે."

"એ મૉડલિંગ ડેટામાં લૉકડાઉનના વિસ્તરણને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યું ન હતું. હવે એ ફૅક્ટરને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યું છે. તેથી પીકટાઇમ આગળ વધી ગયો...\n\ntl;dr:

ઑલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સ (ઍઇમ્સ)ના ડિરેક્ટર ડૉ. રણદીપ ગુલેરિયાનું એક નિવેદન દેશની તમામ મીડિયા ચેનલો તથા સોશિયલ મીડિયામાં વ્યાપકપણે ચમક્યું હતું.


શું કોરોના વાઇરસની રસી જલદી બની જશે?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અનુસાર અનુસાર વાઇરસના પહેલા કેસની પુષ્ટિ 31 ડિસેમ્બર, 2019ના દિવસે થઈ હતી.

આ વાઇરસ ઝડપી ફેલાતો જોતાં 30 જાન્યુઆરી, 2020માં 'પબ્લિક હેલ્થ ઇમરન્જસી' જાહેર કરાઈ હતી.

જોકે શરૂઆતમાં આ વાઇરસ અંગે વધુ જાણકારી નહોતી અને તેને કારણે ઇલાજ પણ ઝડપી મળી શક્યો નહોતો.

હજુ સુધી વાઇરસથી બચવા માટેની કોઈ રસી શોધાઈ નથી.

આ વાઇરસ અંગે અને સંક્રમણ કેવી રીતે થાય તેની જાણકારી તો છે, પરંતુ હજુ સુધી તેનો કોઈ ઇલાજ મળી શક્યો નથી.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન સહિત ઘણા દેશોમાં ડૉક્ટરો આ વાઇરસની રસી શોધવાના કામમાં લાગેલા છે, પરંતુ શું તેની કોઈ રસી કે દવા બની શકશે?

ક્યાં સુધીમાં કોરોનાની રસી કે દવા બનશે?

આ વાઇરસ પર સંશોધન કરનારા ડૉક્ટરોનું કહેવું છે કે તેઓએ તેની દવા શોધી લીધી છે અને પ્રાણીઓ પર પરીક્ષણ શરૂ કરી દીધું છે. જો વધુ સમુંસૂતરું પાર પડ્યું તો આ વર્ષે જ માણસોમાં પણ તેનું પરીક્ષણ શરૂ થઈ શકે છે.

જો વૈજ્ઞાનિકો એ વાતથી ખુશ હોય કે કોરોના વાઇરસની દવા મળી ગઈ છે, તેમ છતાં મોટાપાયે તેનું ઉત્પાદન શરૂ થવામાં ઘણો સમય લાગશે.

મતલબ કે હકીકતમાં એવું કહી ન શકાય કે આગામી વર્ષથી અગાઉ આ દવા બજારમાં મળવા લાગશે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

કોરોના વાઇરસ કોવિડ 19ને લઈને ખૂબ ઝડપથી કામ ચાલી રહ્યું છે અને રસી બનાવવા માટે પણ અલગઅલગ રીત અપનાવાઈ રહી છે.

આથી, તેની રસીને અંગે હાલમાં કોઈ ગૅરંટી નથી.

અત્યાર સુધીમાં ચાર પ્રકારના કોરોના વાઇરસ જોવા મળ્યા છે, જેનું માણસમાં સંક્રમણ થઈ શકે છે.

આ વાઇરસને કારણે શરદી-ખાંસીનાં લક્ષણ જોવાં મળે છે અને તેના માટે હજુ સુધી કોઈ રસી નથી.

શું બધી ઉંમરના લોકો બચી શકશે?

માનવામાં આવે છે કે જો કોરોના વાઇરસની રસી બની તો મોટી ઉંમરના લોકોને તે ઓછી અસર કરશે. પરંતુ તેનું કારણ રસી નહીં પણ લોકોની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા છે, કેમ કે મોટી ઉંમર સાથે લોકોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પણ ઓછી થવા લાગે છે.

દર વર્ષે ફ્લૂના સંક્રમણની સાથે પણ આ જોવા મળે છે.

દરેક દવાની આડઅસર પણ હોય છે. તાવ માટે સામાન્ય રીતે લેવાતી દવા પૅરાસિટામૉલની પણ આડઅસર હોય છે.

પરંતુ હજુ સુધી કોઈ દવાનું ક્લિનિકલ પરીક્ષણ થતું નથી. આથી એ જાણવું મુશ્કેલ છે કે તેને કેવી રીતે આડઅસર થાય છે.

જ્યાં સુધી રસી ન બને ત્યાં સુધી શું કરી શકાય?

એ વાત સાચી કે રસી વ્યક્તિને બીમારીથી બચાવી છે, પરંતુ કોરોના વાઇરસથી બચવાનો સૌથી અસરકારક ઉપાય છે સારી રીતે સાફસફાઈ રાખવી.

જો...\n\ntl;dr:

ચીનના વુહાનમાંથી ફેલાયેલો કોરોના વાઇરસ કોવિડ 19 હવે દુનિયાના 76 દેશમાં ફેલાઈ ગયો છે. ભારતમાં અત્યાર સુધીમાં 29 કેસની પુષ્ટિ કરાઈ છે.


શું કોરોના વાઇરસનું સંક્રમણ ચામાચીડિયાને કારણે ફેલાયું?\nઆ અભિયાન એટલા માટે પણ જરૂરી છે કેમ કે ચામાચીડિયાં એક એવો જીવ છે, જેને સંરક્ષણની જરૂર છે.

તેઓ કહે છે કે ધરતી પર સૌથી ખોટી રીતે આંકવામાં આવેલો જીવ તે ચામાચીડિયું છે.

ચામાચીડિયાં લાંબા સમય સુધી સાંસ્કૃતિક અને સામાજિક રૂપથી પૂર્વાગ્રહોના શિકાર રહ્યાં છે, તેમને મનુષ્યો પર આવવાવાળા સંકટ માટે જવાબદાર ઠેરવવામાં આવે છે. કોરોનાકાળમાં ચામાચીડિયાંથી જોડાયેલા ડર અને મિથકો ઓર પણ વધી ગયા છે.

એવામાં જોઈએ ચામાચીડિયાં સાથે જોડાયેલી કેટલીક હકીકતો.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ચામાચીડિયા પર કામ કરવાવાળા વિશેષજ્ઞોએ 'ચામાચીડિયાઓ પર આરોપ ન મૂકો' નામનું અભિયાન શરૂ કર્યુ છે, જેથી ચામાચીડિયાથી કારણ વગર લાગતા ડર અને માન્યતાઓને દૂર કરી શકાય.


શું કોરોના વાઇરસનો ચેપ ગર્ભમાંના બાળકને માને કારણે લાગી શકે?\nકોવિડ-19 એક નવો વાઇરસ  હોવાથી તેના સંદર્ભે નવા સવાલોના જવાબો શોધવામાં આવી રહ્યા છે.

ગર્ભવતી મહિલા અને તેના બાળક પર કોવિડ-19ની કેવી અસર થાય છે તે જાણવામાં આવી રહ્યું છે.

આ સંબંધે અલગ-અલગ પ્રકારના કિસ્સા જોવા મળ્યા છે. કોઈક કેસમાં ગર્ભવતી માતાને કોવિડ-19ને ચેપ લાગ્યો છે, પણ તેમણે સંપૂર્ણપણે સ્વસ્થ સંતાનને જન્મ આપ્યો છે, જ્યારે બીજા કેટલાક કેસમાં માતા સ્વસ્થ છે, પણ બાળકને જન્મ પછી કોવિડ-19નો ચેપ લાગ્યો છે.

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

માતાને કોવિડ-19નો ચેપ લાગ્યો હોય અને બાળકને જન્મના થોડા કલાકોમાં જ ચેપ લાગ્યો હોય એવા કેટલાક કિસ્સા પણ બહાર આવ્યા છે.

આ પરિસ્થિતિમાં સવાલ થાય છે કે બાળક ગર્ભમાં હતું ત્યારે જ તેને કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગ્યો હશે? આમ થવું શક્ય છે?

આ સંબંધે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચ (આઈસીએમઆર)નું એક સંશોધન બહાર આવ્યું છે.

તેમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે "ગર્ભમાંના બાળકને કોવિડ-19નો ચેપ લાગી શકે છે એમ વર્તમાન પુરાવા દર્શાવે છે. જોકે, દરેક કિસ્સામાં આવું થાય એ જરૂરી નથી, પણ આવું થઈ શકે છે."

આઈસીએમઆરના સંશોધન મુજબ, ગર્ભમાંના બાળકને લાગેલા ચેપનું પ્રમાણ કેટલું હશે અને તેની બાળક પર કેટલી અસર થશે તેના વિશે કોઈ નક્કર માહિતી મળી નથી.

માતાથી બાળકમાં કેવી રીતે ટ્રાન્સફર થાય છે વાઇરસ?

એક માતામાંથી તેનાં બાળકમાં કોઈ વાઇરસ અલગ-અલગ રીતે ટ્રાન્સફર થઈ શકે છે. બાળકને ગર્ભમાં જ તેનો ચેપ લાગે એ જરૂરી નથી.

સ્ત્રી રોગોના નિષ્ણાત ડૉ. શાલિની અગ્રવાલે કહ્યું હતું: "કોરોના વાઇરસ એક નવી બીમારી હોવાથી તેના વિશે સંશોધન ચાલી રહ્યું છે."

"કેટલાક વાઇરસ એવા હોય છે, જે ગર્ભમાંથી જ બાળકમાં ચાલ્યા જતા હોય છે. જેમ કે, માતાને મલેરિયા થયો હોય તો બાળકને પણ મલેરિયા થઈ શકે છે."

"એચ.આઈ.વી. (ઍઇડ્સ માટે જવાબદાર વાઇરસ)ના કિસ્સામાં માતામાંથી બાળકમાં ટ્રાન્સમિશનની શંકા ઓછી હોય છે."

ડૉ. શાલિનીએ ઉમેર્યું હતું, "કેટલાક વાઇરસ એવા પણ હોય છે, જેનો ચેપ બાળકને તેનો જન્મ થતો હોય ત્યારે લાગતો હોય છે. જન્મ થયા બાદ શિશુ માતાની નજીક રહેતું હોય છે."

"એ સમયે કોઈ પણ વાઇરસનો ચેપ તેને લાગી શકે છે. આ શક્યતા દરેક માતા અને બાળકના કિસ્સામાં અલગ-અલગ હોય છે."

સગર્ભા માટે કોરોના કેટલો જોખમી?

આઈ.સી.એમ.આર.ના જણાવ્યા મુજબ, ગર્ભધારણના સમયગાળામાં માતાની રોગપ્રતિકારક ક્ષમતા થોડી ઓછી થઈ જતી હોય છે. એ વખતે માતાને વાઇરસનો ચેપ ઝડપથી લાગી શકે છે....\n\ntl;dr:

કોરોના વાઇરસ એટલે કે કોવિડ-19ની એક માતા અને બાળક પર શું અસર થાય છે? ગર્ભમાંના બાળકને કોવિડ-19નો ચેપ લાગી શકે?


શું કોરોના સંક્રમણને લીધે કરોડો ભારતીયો ગરીબી રેખા નીચે ધકેલાશે? - દૃષ્ટિકોણ\nવિશ્વ બૅન્ક, યુનાઇટેડ નેશન્સ હોય કે કોઈ અન્ય સંસ્થા હોય  ગરીબીનીવ્યાખ્યા અને આવકના માપદંડો જુદા-જુદા હોવાને કારણે દરેક રિપોર્ટમાં ગરીબોની સંખ્યામાં ફરક જોવા મળે છે.

આ લેખમાં જે યુનાઇટેડ નેશન્સ યુનિવર્સિટીની વાત થઈ છે તેને વિશ્વ બૅન્કના માપદંડોને ધ્યાનમાં લઈ તારણો આપ્યાં છે.

તાજેતરમાં યુનાઇટેડ નેશન્સ યુનિવર્સિટી (UNU) દ્વારા બહાર પડાયેલા એક સંશોધન મુજબ, લૉકડાઉનની આ પરિસ્થિતિને કારણે ભારતમાં અંદાજે નવા 10 કરોડ 40 લાખ લોકો ગરીબીની રેખા નીચે આવી જશે.

યુનિવર્સિટીએ આ તારણો વિશ્વ બૅન્ક દ્વારા નિર્ધારિત આવકના માપદંડોની ધ્યાનમાં રાખીને કર્યાં છે.

'પાણીમાં' પરિશ્રમ

યુનાઇટેડ નેશન્સ યુનિવર્સિટી મુજબ વિશ્વ બૅન્કનાં આવક ધોરણો પ્રમાણે, ભારતમાં અત્યારે 81 કરોડ 20 લાખ લોકો ગરીબીની રેખાની નીચે જીવે છે, જે દેશની કુલ વસતીના 60 ટકા જેટલી છે.

લૉકડાઉનમાં બધા જ ધંધારોજગાર, નાના, મધ્યમ અને મોટા ઉદ્યોગો કે જે શહેરી વિસ્તારમાં આવેલા છે અને જે કોરોનાસંક્રમિત વિસ્તારમાં છે તે શરૂ નથી થયા.

જેનાથી અસંગઠિત કામદારોને રોજગારી મળતી હતી તે બંધ પડી અને એથી દેશમાં ગરીબોની સંખ્યા હવે વધીને 91 કરોડ 50 લાખ થઈ જશે. જે દેશની કુલ વસતીના 68 ટકા જેટલી થવા જાય છે.

ભારતને છેલ્લા દસ વર્ષમાં ગરીબોની જેટલી સંખ્યા ઘટી એટલી જ સંખ્યા લૉકડાઉનના સમય ગાળામાં વધી જશે, એટલે કે 10 વર્ષની મહેનત પર પાણી ફરી વળશે એમ કહી શકાય.

ત્રણ પરિમાણ

વિશ્વ બૅન્કે ગરીબી રેખાની વ્યાખ્યા માટે નીચેનાં ત્રણ ધોરણ નક્કી કર્યાં છે જેમાં -

દેશની માથાદીઠ સરેરાશ આવક 2020 ડૉલર જેટલી છે, જે વર્ષે રૂપિયાની દૃષ્ટિએ દોઢ લાખ જેટલી થાય દેશની કુલ વસતીમાંથી 22 ટકા લોકો એવા છે કે તેઓ રોજના 1.9 ડૉલર કરતાં ઓછું કમાય છે.

અત્રે નોંધનીય છે કે ગરીબી રેખાની આવક મનરેગા (મહાત્મા ગાંધી રૂરલ ઍમ્પ્લૉયમૅન્ટ ગૅરન્ટી ઍક્ટ) હેઠળ ચૂકવાતી રકમ કરતાં પણ ઓછી છે.

યુનાઇટેડ નેશન્સ યુનિવર્સિટીએ એવું પણ તારણ કાઢ્યું છે કે વિશ્વસ્તરે ગરીબીમાં વધારો અને માથાદીઠ આવકનાં ત્રણેય પરિમાણોના આધારે આવક અને વપરાશમાં ઘટાડો થશે.

ભારતનો ભાર વધશે

ભારતમાં ત્રીજી વખત 17મી મે સુધી લૉકડાઉન લંબાવાયું

આ ઘટાડો 20 ટકા જેટલો અંદાજવામાં આવ્યો છે.

યુ.એન.યુ.ના સંશોધનકારો કહે છે કે ગરીબી રેખાની નીચે ગણાતા એટલે કે પ્રતિદિન 3.2 ડૉલરની આવકવાળા દેશોમાં કોરોનાને કારણે આઠ ટકા જેટલી નવી વસતિ ગરીબી રેખાની નીચે આવશે.

સંશોધન...\n\ntl;dr:

કોરોના વાઇરસ કારણે આખા દેશમાં લૉકડાઉન  લાગુ પડતાં તેની અસર દેશના ગરીબ અને નિમ્ન-મધ્યમ વર્ગ ઉપર પડી છે.


શું કોહિનૂર ભારત કે પાકિસ્તાનના બદલે ઈરાનનો હીરો છે?\nભારતે ઘણાં વર્ષે પહેલા કોહિનૂર પર પોતાનો દાવો કર્યો છે

તેને પ્રાપ્ત કરવા માટે સદીઓથી ષડયંત્ર રચવામાં આવી રહ્યાં છે. લડાઈઓ લડાઈ છે. આ હીરો ક્યારેક મુગલો પાસે રહ્યો તો ક્યારેક ઈરાનીઓ પાસે.

ક્યારેક અફઘાનો પાસે તો ક્યારેક પંજાબીઓ અને મરાઠાઓ પાસે. હાલ તો આ હીરો બ્રિટનનાં રાણીનાં તાજની શોભા છે.

105 કૅરેટનો આ અમૂલ્ય હીરો 19મી સદીની વચ્ચે બ્રિટીશરોના હાથમાં પહોંચ્યો. જે તાજમાં તેને જડાયો છે, તેને ટાવર ઑફ લંડનમાં પ્રદર્શિત કરાયો છે.

વિલિયમ ડૅલરિંપલ અને અનીતા આનંદે એક પુસ્તક લખ્યું, "કોહિનૂર : ધ સ્ટોરી ઑફ ધ વર્લ્ડ્સ મોસ્ટ ઇનફેમસ ડાયમંડ."

આ પુસ્તકમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તત્કાલીન ગવર્નર જનરલ લૉર્ડ ડૅલહાઉઝીને 1849માં હીરો મળ્યો હતો.

તેમણે તેને અને તેની સાથે તેના ઇતિહાસ બતાવતી એક નોટ રાણી વિક્ટોરિયાને મોકલવાનું વિચાર્યું.

તેમણે તેના પર શોધ કરવાની જવાબદારી દિલ્હીના જૂનિયર આસિસ્ટન્ટ મૅજિસ્ટ્રેટ થિયો મૅટકાફને સોંપી. પરંતુ બજારોમાં લોકો વચ્ચે ચાલતાં ગપ્પાં સિવાય તેમને બીજું કંઈ ન મળ્યું.

ઘણાં પ્રકારના મિથક આ હીરા સાથે જોડાયેલા છે.

મિથક : કોહિનૂર મુખ્યત્વે ભારતનો હીરો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બ્રિટનનાં ક્વીન મધરનાં મૃત્યુ બાદ તેમનાં તાબૂત પર હીરા જડીત તાજ રાખવામાં આવ્યો હતો

હકીકત : કોહીનૂર જ્યારે બ્રિટન પહોંચ્યો, તે 190.30 મેટ્રીક કૅરેટનો હતો.

આ સિવાય આ જ પ્રકારના બે બીજા હીરા હતા. એક હતો દરિયા-એ-નૂર (રોશનીની નદી), જે 175-195 મેટ્રીક કૅરેટનો હતો. તો હાલ ઈરાનમાં છે.

બીજો હતો 189.90 મેટ્રીક કેરેટનો ગ્રેટ મુગલ ડાયમંડ. વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે આ હીરો ઓર્લોવ ડાયમંડ જ હતો.

ઈરાની શાસક નાદિર શાહે 1739માં ભારત પર હુમલો કર્યો તો લૂટના સામાનની સાથે આ ત્રણેય હીરા પણ લેતા આવ્યા.

કોહિનૂર 19મી સદીની શરુઆતમાં જ પંજાબ પહોંચ્યો હતો.

મિથક : કોહિનૂર હીરામાં કોઈ ખોટ ન હતી.

કોહિનૂર હીરાથી સજ્જ બ્રોચ પહેરેલાં રાણી વિક્ટોરિયાની તસવીર

હકીકત : શોધ પહેલાં હીરામાં ઘણી ખામીઓ હતી.

તેની વચ્ચોવચ  પીળા રંગની લાઇન હતી. તેમાં એક લાઇન મોટી હતી અને પ્રકાશને સારી રીતે પરાવર્તિત થવા દેતી ન હતી.

આ જ કારણોસર રાણી વિક્ટોરિયાના પતિ પ્રિન્સ આલ્બર્ટે ફરી તેની બનાવટ પર ભાર આપ્યો.

કોહિનૂર દુનિયાનો સૌથી મોટો હીરો નથી. આ મામલે તે 90માં સ્થાન પર છે.

'ટાવર ઑફ લંડન'માં તેને જોવા આવતા પ્રવાસીઓ આશ્ચર્યમાં પડી જાય એટલો નાનો હીરો છે....\n\ntl;dr:

કોહિનૂર દુનિયાના સૌથી વિવાદીત હીરામાંથી એક છે.


શું ખંભાતમાં થયેલી હિંસા પૂર્વાયોજિત હતી? - ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ\nહિંસામાં જેમને ચહેરા પર અને હાથ પર તલવાર મારવામાં આવી

"અમારા પર તલવારથી હુમલો કરવામાં આવ્યો અને ઘરમાંથી લગ્નનો સામાન, ઘરેણાં અને બધું લૂંટી ગયા."

"હું વચ્ચે પડવા ગયો તો મારા પર તલવારથી હુમલો કર્યો અને ઘરને સળગાવી નાખવામાં આવ્યું."

"છેવટે મારી  ભત્રીજીનાં જે લગ્ન ખંભાતમાં કરવાનાં હતાં, એ હવે બોરસદ કરીશું. કલ્પના પણ નહોતી કે ધામધૂમથી થનારાં લગ્ન અમારે સાદાઈથી કરવા પડશે"

આ શબ્દો રાજેશભાઈ સાડીવાળાના છે, ચહેરા પર અને એક હાથમાં તલવાર વાગવાને કારણે પોતાની ભત્રીજીના લગ્ન છોડીને થોડો સામાન અને વૃદ્ધ માતાને સાચવીને બેઠા છે.

તો આવી જ પરિસ્થિતિ હિંદુ અને મુસ્લિમ ગરીબ બાળકોને મફત ભણાવનારા જાનિસાર નાસિરની છે.

જાનિસારના પિતા યુસુફભાઈએ ખંભાતમાં આખી જિંદગી અકીકના પથ્થરોને ઘસવાનું કામ કરીને એક ઘર બનાવ્યું હતું.

યુસુફભાઈ રવિવારે બપોરની નમાઝ પઢીને પરત આવી રહ્યા હતા ત્યારે એમને જોયું કે એમના મકાનને તોફાની ટોળાએ આગ લગાડી દીધી છે, આ જોઈ યુસુફભાઈને આઘાત લાગ્યો.

જાનિસાર કહે છે, "મારા પિતાને એટલો આઘાત લાગ્યો કે એમને હૃદયરોગનો હુમલો થયો, ખંભાત સળગતું હતું અને અમે એમને જેમ-તેમ કરીને દવાખાને લઈ ગયા અને ત્યાં એમનું મોત થયું."

જાનિસાર અને રાજેશભાઈ જેવા ખંભાતમાં કેટલાય પરિવારો છે કે જેઓ આવાં કોમીતોફાનોમાં ઘણું બધું ગુમાવી ચૂક્યા છે.

આણંદ જિલ્લાના ખંભાતમાં રવિવારથી હિંસાની ઘટનાઓ ઘટી રહી છે. સરકારે ખંભાતમાં અશાંત ધારો લાગુ કરવાની જાહેરાત કરી છે. ગઈકાલે સરકારે 500 પોલીસકર્મીઓને તહેનાત કર્યા હતા.

અકબરપુરાના મુસ્લિમ સમાજે 11 ફેબ્રુઆરીએ પત્ર લખ્યો હતો

પોલીસઇન્સ્પેક્ટરને લખેલા પત્રની નકલ

પોતાનું ઘર છોડીને સાલવા વિસ્તારના મદ્રેસામાં બનાવેલા એક કૅમ્પમાં રહેતાં ફાતિમા બાનુ અને બીજા  અક્બરપુરાના રહીશો કહે છે કે પોલીસે ગંભીરતા દાખવી હોત તો હિંસાને રોકી શકાઈ હોત.

તેઓ કહે છે, "અક્બરપુરાના લોકોએ 14 થી 20 ફેબ્રુઆરી દરમિયાન ખંભાતમાં તોફાનો થવાની સંભાવના લેખિતમાં વ્યક્ત કરી હતી, પરંતુ પોલીસે આ અંગે ગંભીરતા દાખવી નહીં."

અકબરપુરામાં રહેતા મુસ્લિમ સમાજ દ્વારા પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટરને એક પત્ર લખવામાં આવ્યો હતો.

આ પત્રમાં લખવામાં આવ્યું હતું કે 14 ફેબ્રુઆરીથી 20 ફેબ્રુઆરીની વચ્ચે ગમે ત્યારે અકબરપુરા મુસ્લિમ વિસ્તારમાં હુમલો થવાનો છે. તેવી અફવા/હકીકત બાબતે તપાસ કરી તાત્કાલિક ધોરણે કાર્યવાહી કરવી.

પત્રમાં લખવામાં આવ્યું હતું કે 24 જાન્યુઆરી, 2020ના...\n\ntl;dr:

"મારી ભત્રીજીનાં લગ્નમાં હું મુંબઈથી આવ્યો અને મારા ભાઈના ઘરે અમે લગ્નની તૈયારી કરતા હતા, ત્યારે અમારા ઘર પર અચાનક પથ્થર મારો થયો અને ટોળું ધસી આવ્યું."


શું ખરેખર ઍપલ વૉચમાં રેકૉર્ડ થઈ ખાશોગીની હત્યા?\nઆ ખબર વાંચતા જ હું ચોકી ગયો. તુર્કીશ અખબાર 'સબા'માં સૌ પહેલાં આ સમાચાર છપાયા હતા. જે બાદ અન્ય અખબારોએ પણ તેને ઉઠાવી લીધા.

'સબા'નું માનવામાં આવે તો ઇસ્તંબૂલ સ્થિત સાઉદી દૂતાવાસમાં પ્રવેશ પહેલાં જ ખાશોગીએ પોતાની ઍપલ વૉચમાં રૅકર્ડિંગની સુવિધા ઑન કરી લીધી હતી.

અને એટલે જ 'તેમની કરાયેલી પૂછપરછ, તેમને અપાયેલી યાતના અને તેમની હત્યા' સંબંધિત સમગ્ર ઘટનાક્રમ તેમાં કેદ થઈ ગયો.

આ જાણકારી તેમના આઇફોનમાં ટ્રાન્સફર થઈ ગઈ હતી અને એ સાથે જ ઍપલ આઇક્લાઉડમાં પણ અપલૉડ થઈ ગઈ હતી.

સમાચાર અનુસાર આઇફોન દૂતાવાસની બહાર તેમની રાહ જોઈ રહેલાં તેમનાં વાગ્દત્તા પાસે હતો.

રિપોર્ટ અનુસાર ખાશોગી પર હુમલો કરનારા લોકોએ તેમની વૉચ જોઈ હતી. તેમણે એને ઑપન કરવા માટે પાસકૉડ નાખવાના પણ પ્રયાસો કર્યા હતા.

બાદમાં તેમણે ખાશોગીના ફિંગરપ્રિન્ટ થકી તેને અનલૉક કરી હતી અને કેટલીક ફાઇલ્સ ડિલીટ કરી નાખી હતી. જોકે, તમામ ફાઇલ્સ તેઓ ડિલીટ કરી શક્યા નહોતા.

શું ઍૅપલ વૉચમાં રેકૉર્ડિંગ શક્ય છે?

જમાલ ખાશોગીનાં વાગ્દતા હાતિજા ચંગેઝ

આ સમગ્ર કહાણી પર વિશ્વાસ મૂકતાં પહેલાં ઍપલ વૉચ અંગે જાણકારી મેળવવાનો પ્રયાસ કરીએ.

ઍપલ કંપની દ્વારા બનાવાયેલી વૉચ ટચ-આઇડી સિસ્ટમનો ઉપયોગ નથી કરતી.

એટલે કે ફિંગરપ્રિન્ટ થકી વૉચને અનલૉક કરવી શક્ય નથી. ફિંગરપ્રિન્ટ થકી આ વૉચ માત્ર એક જ રીતે અનલૉક કરી શકાય.

એ રીત એ છે કે આઇફોન થકી ફિંગરપ્રિન્ટનો ઉપયોગ કરીને તેને અનલૉક કરવામાં આવે.

જોકે, આ મામલે એ વાત પણ શક્ય નહોતી. કારણ કે આઇફોન ખાશોગી પાસે નહોતો. ઇમારત બહાર તેમની રાહ જોઈ રહેલાં તેમનાં વાગ્દત્તા પાસે હતો.

આ જાણકારી મને આ રિપોર્ટને ખોટો ગણવા મજબૂર કરે છે કે ઍપલ વૉચમાં રેકૉર્ડિંગ કરી લેવાયું હતું.

જોકે, ચાલો, હવે રેકૉર્ડિંગની સંભાવના અંગે પણ વિચારી લઇએ.

શું તમે આ વાંચ્યું?

ઑડિયો રેકૉર્ડિંગ કરવાની સુવિધા જ આ પ્રકારના ડિવાઇસમાં હોતી નથી.

જોકે, કેટલીક થર્ડ પાર્ટી ઍપ્લિકેશન થકી આવું કરવું શક્ય બને ખરૂં.

એવું બિલકુલ શક્ય છે કે પત્રકાર ખાશોગીએ દૂતાવાસમાં જતાં પહેલાં જ ઍપ ચાલુ કરી રેકૉર્ડિંગ ઑન કરી લીધું હોય.

પણ એ ઑડિયો તેમના આઇફોન સુધી પહોંચે એ પહેલાં તેમણે દૂતાવાસની અંદર અધિકારીઓની નજર ચૂકવીને સ્ટૉપ બટન પ્રૅસ કરવું પડે.

એટલું જ નહીં, આટલું કર્યાં બાદ તેમની વૉચને બ્લૂટૂથની જરૂર પડે, જેના થકી તેઓ દૂતાવાસ બહારના આઇફોન સાથે કનેક્ટ થઈ શકે.

ઍપલ વૉચ 3 અને ઇન્ટરનેટ...\n\ntl;dr:

સાઉદી પત્રકાર જમાલ ખાશોગીના ગુમ થયા બાદ એવી વાતો સામે આવવા લાગી છે કે સાઉદીના વાણિજ્ય દૂતાવાસમાં જે કંઈ પણ થયું, એ તમામ ખાશોગીએ પોતાની ઍપલ વૉચમાં રેકૉર્ડ કરી લીધું હતું.


શું ખરેખર ધર્મસભા દરમિયાન અયોઘ્યામાં કેસરિયો છવાયો હતો?\nદક્ષિણપંથી વલણ ધરાવતા કેટલાંક સોશિયલ પેજ પર એનો ખૂબ પ્રચાર કરવામાં આવ્યો હતો. કેટલાક પેજમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો કે લાખોની સંખ્યામાં લોકો અયોધ્યા પહોંચ્યાં હતાં.

કાર્યક્રમના એક દિવસ બાદ સોશિયલ મીડિયા પર અયોધ્યા સાથે જોડાયેલી તસવીરો સર્ક્યુલેટ થવા લાગી હતી.

કેટલીક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો કે ધર્મસભા દરમિયાન આખું અયોધ્યા કેસરિયા રંગમાં રંગાયેલું જોવા મળ્યું હતું.

અમે કરેલી તપાસમાં એ જાણવા મળ્યું કે આ તસવીરોમાંથી ઘણી fake એટલે કે બનાવટી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અયોધ્યામાં ધર્મસભા દરમિયાન ચાંપતો સુરક્ષા બંદોબસ્ત ગોઠવાયો હતો

ઉપરની તસવીરને શેર કરતાં ધર્મસભાને જનતાનું ભારે સમર્થન મળ્યું હોવાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે, પણ વાસ્તવિકતા એ છે કે આ તસવીર અયોધ્યાની નથી પણ મરાઠા ક્રાંતિ મોર્ચાની છે.

ઉપરની તસવીર ઑગસ્ટ 2017માં મરાઠા આંદોલન દરમિયાન લેવામાં આવી હતી.

જેમાં હજારો મરાઠા લોકોએ અનામત અને સામાજિક ન્યાયની માગ સાથે ભાયખલા ચિડિયાઘરથી લઈને આઝાદ મેદાન સુધી રૅલી કાઢી હતી.

સરકાર સાથે વાતચીત કર્યા બાદ મરાઠાઓએ આંદોલનને સમાપ્ત કરી દીધું હતું.

કન્નડ ભાષાના બૅનર-પોસ્ટર

એક અન્ય તસવીર કર્ણાટકની છે, જેને અયોધ્યાની ગણાવવામાં આવી રહી છે. એ દલીલ કરવામાં આવી રહી છે કે ધર્મસભાથી પહેલાં અયોધ્યા તરફ ભારે લોકોની ભીડ જઈ રહી છે.

તસવીરમાં કન્નડ ભાષાના બૅનર-પોસ્ટર સ્પષ્ટ નજરે ચઢી રહ્યા છે. આને બજરંગદળના એક આયોજન દરમિયાન લેવામાં આવી હતી.

હિંદુ વિવાદિત સ્થળને ભગવાન રામની જન્મભૂમિ ગણે છે, તો વળી મુસલમાનોનું કહેવું છે કે તેઓ ત્યાં પેઢીઓથી ઇબાદત કરતાં આવ્યાં છે.

વર્ષ 1992માં જ્યારે હિંદુઓની એક ભીડે બાબરી મસ્જિદને તોડી પાડી, ત્યારે હિંદુ-મુસ્લિમ વચ્ચે ખૂબ તણાવ પેદા થઈ ગયો હતો.

ત્યારબાદ સાંપ્રદાયિક હુલ્લડોમાં દેશમાં લગભગ બે હજાર લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

સમયાંતરે ઘણા સંગઠનો અને હિંદુવાદી રાજનૈતિક પક્ષો અહીંયા રામ મંદિર બનાવવાની માંગણી કરતા આવ્યા છે.

હાલ મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટમાં છે અને આવનારી ચૂંટણીઓને જોતાં ઘણા નેતા રામ મંદિર બનાવવા માટે ખાસ કાયદો ઘડવાની માગ કરી રહ્યા છે.

(આ અહેવાલ ફેક ન્યૂઝ સામે હાથ ધરવામાં આવેલા પ્રોજેક્ટ 'એકતા ન્યૂઝરૂમ'ના ભાગરૂપ છે.)

જો તમને કોઈ શંકાસ્પદ અહેવાલ, વીડિયો, તસવીર કે દાવા મળ્યા હોય અને તમે એની સત્યતા ચકાસવા ઇચ્છતા હો તો તેને 'એકતા ન્યૂઝરૂમ'ના નંબર +91 89290 23625 પર...\n\ntl;dr:

રામ મંદિર બનાવવાના મુદ્દે રવિવારે અયોધ્યામાં ધર્મસભા બોલવવામાં આવી હતી, જેમાં દેશભરમાંથી હજારોની સંખ્યામાં હિંદુ, દક્ષિણપંથી કાર્યકર્તાઓ અને સાધુ-સંતો પહોંચ્યાં હતાં.


શું ખરેખર મોદીના એપમાંથી માહિતી થર્ડ પાર્ટીને અપાય છે?\nકેમ્બ્રિજ એનાલિટિકા સાથે જોડાયેલી એક ભારતીય કંપનીના સંસ્થાપકે પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે તેમના સીઈઓ એલેરક્ઝાન્ડર નિક્સે ભારતની ચૂંટણીઓને પ્રભાવિત કરવાની કોશિશ કરી હતી.

હવે એક ફ્રેન્ચ સિક્યુરિટી રિસર્ચરે દાવો કર્યો છે કે વડા પ્રધાન મોદીની એપ્લિકેશન નમો એપ દ્વારા વ્યક્તિની સંમતિ વિના જ તેની ખાનગી માહિતી થર્ડ પાર્ટીને આપી દેવામાં આવે છે.

ઇલિયોટ એલ્ડરસને ઘણાં બધાં ટ્વીટ કરીને આ દાવો કર્યો છે. તેના દ્વારા કરવામાં આવેલા ટ્વીટ મુજબ ખાનગી માહિતી  http://in.wzrkt.com નામની વેબસાઇટને મળે છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

હવે ફેસબુક બાદ ભારતમાં નમો એપ ચર્ચાનું વિષય બની ગયું છે. શુક્રવારે ટ્વિટર પર #DeleteNamoApp નામનો ટ્રેન્ડ પણ શરૂ થયો હતો.

રાહુલ ગાંધીના ટ્વીટથી રાજકારણ ગરમાયું

હવે રાહુલ ગાંધીએ નમો એપના મામલે સીધા જ વડા પ્રધાનને ઘેરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

રાહુલ ગાંધીએ ફ્રેન્ચ રિસર્ચરના દાવાના આધારે નમો એપ પર માહિતી લિક થવા મામલે સવાલો ઉઠાવ્યા છે.

રાહુલ ગાંધીએ ટ્વીટ કરતાં કહ્યું, "હાય, મારું નામ નરેન્દ્ર મોદી છે. હું ભારતનો વડા પ્રધાન છું. જ્યારે તમે મારા એપ પર લોગ ઇન કરો છો તો હું તમારી બધી જાણકારી અમેરિકન કંપનીઓના મારા મિત્રોને આપી દઉં છું."

રાહુલ ગાંધીના આ ટ્વીટ બાદ નમો એપ પર ફરી ચર્ચાનો દોર શરૂ થઈ ગયો છે.

તો કોંગ્રેસના પ્રવક્તા રણદીપ સુરજેવાલાએ પણ ટ્વીટ કરીને કેન્દ્ર સરકારને નિશાને લીધી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું કે આઇટી મિનિસ્ટર નમો એપ પરથી થયેલી ડેટા ચોરી મામલે કોઈ પત્રકાર પરિષદ નહીં કરે.

શું મીડિયામાં હિંમત છે કે વડા પ્રધાન મોદીને એપ મામલે સવાલ કરી શકે?

તેમણે ટ્વીટમાં કહ્યું કે એનસીસીના 15 લાખ કેડેટ્સની ખાનગી માહિતીનું શું?

કથિત રીતે એવી વાત છે કે એનસીસીના કેડેટ્સને નમો એપ ડાઉનલોડ કરવા માટે કહેવામાં આવ્યું હતું.

ભાજપે શું જવાબ આપ્યો?

રાહુલ ગાંધીના ટ્વીટ બાદ ભારતીય જનતા પાર્ટી તરફથી એક બાદ એક ટ્વીટ કરીને આ મામલે ખુલાસા કરવામા આવ્યા.

ભાજપે ટ્વીટ દ્વારા કહ્યું કે નમો એપની આ રીતે ટીકા કરીને કોંગ્રેસ સસ્તી લોકપ્રિયતા લેવા માગે છે.

ભાજપના અધિકારીક ટ્વિટર હેન્ડલ પરથી ટ્વીટ કરીને રાહુલ ગાંધીને જવાબ આપવાની સાથે સાથે નમો એપ ડાઉનલોડ થયાનો ચાર્ટ પણ શેર કરવામાં આવ્યો હતો.

એક ટ્વીટમાં રાહુલ ગાંધીને જવાબ આપતા કહેવામાં આવ્યું, "આપણે બધા જાણીએ છીએ કે રાહુલ ગાંધીની સરખામણી નરેન્દ્ર મોદી સાથે થઈ ના શકે....\n\ntl;dr:

ફેસબુક પરથી ડેટા ચોરીના મામલે હાલ વિશ્વભરમાં અને ભારતમાં આક્ષેપબાજી ચાલી રહી છે.


શું ખરેખર રાહુલ અને પ્રિયંકા ગાંધીએ નરેન્દ્ર મોદીની પ્રશંસા કરી હતી?\nવીડિયોમાં એવો દાવો પણ કરવામાં આવ્યો છે કે ભાઈ-બહેને ચૂંટણી પ્રચાર પણ બંધ કરી દીધો છે, કેમ કે તેમનું માનવું છે કે દેશનું ભવિષ્ય વડા પ્રધાન મોદીના હાથમાં જ સુરક્ષિત છે.

આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

Facebook કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વીડિયોના પહેલા ભાગમાં પ્રિયંકા ગાંધી એ કહેતાં સંભળાઈ રહ્યાં છે કે : "સોનિયા ગાંધી માટે નહીં, તમારા દેશ માટે મત આપો. તમારા બાળકોનાં ભવિષ્ય માટે મત આપો."

વીડિયોના બીજા ભાગમાં રાહુલ ગાંધી કહી રહ્યા છે, "તમારું ભવિષ્ય નરેન્દ્ર મોદીના હાથમાં છે... જો તમે ઉજ્જવળ ભવિષ્યની ઇચ્છા ધરાવો છો, તો તમારું વર્તમાન નરેન્દ્ર મોદીને આપો અને તેઓ તમને તમારું ભવિષ્ય આપશે."

આ વીડિયોને જુદા જુદા ફેસબુક અને વૉટ્સઍપ ગ્રૂપ્સ પર હજારો વખત જોવામાં આવ્યો છે.

અમારી તપાસમાં અમને જાણવા મળ્યું કે આ વીડિયો સાથે છેડછાડ થઈ છે અને નેતાઓની લાંબી સ્પીચને એડિટ કરવામાં આવ્યો છે.

11 ફેબ્રુઆરી 2019ના રોજ જ્યારે પ્રિયંકા ગાંધીએ ઉત્તર પ્રદેશમાં રાજકારણમાં ઔપચારિક રૂપે પ્રવેશ કર્યો, ત્યારથી રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે. તેમને પૂર્વ ઉત્તર પ્રદેશમાં કૉંગ્રેસનો પ્રચાર કરવા માટે કમાન સોંપવામાં આવી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફેસબુક અને ટ્વિટર પર કૉંગ્રેસનાં નવનિયુક્ત મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી પર જમણેરી વિચારધારા ધરાવતા ગ્રૂપ્સ પરથી સતત નિશાન સાધવામાં આવે છે.

હાલ જ કેટલાંક જમણેરી વિચારધારા ધરાવતા પેજ પર એક વીડિયો પોસ્ટ કરાયો હતો, કે જેમાં તેમણે પર નશામાં મીડિયા સાથે ગેરવર્તણુંક કરવાનો દાવો કર્યો હતો.

પણ બીબીસીએ કરેલી તપાસમાં આ દાવો ખોટો સાબિત થયો હતો અને જાણવા મળ્યું હતું કે વીડિયો સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી છે.

ફેક ન્યૂઝ ફેલાવવાનો સિલસિલો જમણેરી વિચારધારા ધરાવતા પેજ સુધી જ સીમિત નથી.

હાલ જ કૉંગ્રેસના કેટલાક નેતાઓએ એવી તસવીર પોસ્ટ કરી હતી કે જેમાં લખનઉમાં થયેલા રોડ શો દરમિયાન લોકોનો ભારે જમાવડો થયો હોવાનો દાવો કરાયો હતો.

પ્રિયંકા ગાંધીનો વીડિયો

હાલ જે વીડિયો વાઇરલ થયો છે, તેની તપાસ જ્યારે અમે કરી તો જાણવા મળ્યું કે વીડિયોમાં વપરાયેલી ક્લિપ વર્ષ 2014ની છે.

તેનો ઑરિજિનલ વીડિયો 6 મિનિટનો હતો અને તે વીડિયો કૉંગ્રેસના ઑફિશિયલ યુટ્યૂબ પેજ પર 22 એપ્રિલ 2014ના રોજ પ્રકાશિત થયો હતો.

આ વીડિયોમાં તેઓ ખરેખર ભાજપની ટીકા કરી રહ્યાં હતાં.

2014ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં પ્રિયંકા ગાંધીએ ઉત્તર પ્રદેશના રાયબરેલીમાં રેલીને સંબોધન કર્યું હતું.

આ વીડિયોમાં...\n\ntl;dr:

ઘણાં જમણેરી વિચારધારા ધરાવતા ફેસબુક પેજ પર એક વીડિયો વાઇરલ થઈ રહ્યો છે. આ વીડિયોમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે કે રાહુલ ગાંધી અને પ્રિયંકા ગાંધી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની પ્રશંસા કરી રહ્યાં છે.


શું ખરેખર લસણ ખાવાથી કોરોના વાઇરસ ખતમ થઈ જાય?\nલસણ ખાવું સ્વાસ્થ્ય માટે સારું હોય છે, પરંતુ તેનાથી કોરોના વાઇરસ ખતમ નથી થતો.

ભયના આ માહોલમાં એવી ઘણી માહિતી સોશિયલ મીડિયા પર દ્વારા મળી રહી છે, જેમાં દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે કેટલીક વસ્તુઓના ઉપયોગ થકી કોરોના વાઇરસની અસર ઘટાડી શકાય છે.

પરંતુ આ પ્રકારની જાણકારીઓ માત્ર અફવા નથી ફેલાવી રહી, પરંતુ આ પ્રકારની ટિપ્સનો ઉપયોગ કરવાથી કોઈ પણ વ્યક્તિ સરળતાથી અસ્વસ્થ પણ થઈ શકે છે.

અમે આવા જ કેટલાક દાવા અંગે તપાસ કરી અને એ જાણવાનો પ્રયત્ન કર્યો કે આ ટિપ્સની અસર ખરેખર કોરોના વાઇરસ પર થાય છે કે નહીં.

શું આવી ટિપ્સ અજમાવવાથી લોકોને નુકસાન પણ થઈ શકે?

આવો જાણીએ સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ રહેલા આવા જ કેટલાક દાવાઓ વિશે.

1. લસણ ખાવાથી કોરોના ખતમ

આ યાદીમાં પ્રથમ છે લસણનું ખાવું. ફેસબુક પર એવી ઘણી પોસ્ટ જોવા મળી રહી છે કે જેમાં દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે લસણ ખાવાથી કોરોના વાઇરસની અસરને ખતમ કરી શકાય છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન એટલે કે WHO લસણને એક સારું અને સ્વાસ્થ્યપ્રદ કંદ માને છે. જેમાં ઘણી બધી બીમારીઓ સામે લડવાની ક્ષમતા છે. પરંતુ લસણ ખાવાથી કોરોના વાઇરસની અસર ખતમ થાય છે એ વાતના કોઈ નક્કર પુરાવા નથી મળતા.

આમ તો લસણ ખાવાથી કોઈ નુકસાન નથી થતું, પરંતુ લસણના સેવનમાત્રથી કોરોના વાઇરસથી બચી શકાય છે એવું વિચારીને વધારે પડતું લસણ ખાવાથી આપણા સ્વાસ્થ્ય પર તેની અવળી અસરો જરૂર પડી શકે છે.

સાઉથ ચાઇના મૉર્નિગ પોસ્ટના રિપોર્ટ પ્રમાણે એક મહિલા આવા જ એક ખોટા દાવા પર વિશ્વાસ કરી લગભગ દોઢ કિલો કાચું લસણ ખાઈ ગયાં, જે બાદ તેમના ગળામાં ખૂબ વધારે પરેશાની થઈ ગઈ.

એ વાત તો બધા જાણે છે કે ફળ, શાકભાજી અને પાણી પીવું સ્વાસ્થ્ય માટે સારું હોય છે, પરંતુ શું ખાવાથી કોરોના વાઇરસની અસર નાબૂદ કરી શકાય છે એ અંગે નક્કર માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.

2. ચમત્કારિક મિનરલ

બીજો દાવો એવો કરાઈ રહ્યો છે કે એક ચમત્કારી મિનરલના સેવનથી કોરોના વાઇરસ સામે રાહત મળે છે.

જૉર્ડન સેથર એક યૂટ્યૂબર છે, જેમનાં અલગઅલગ સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફૉર્મ પર અસંખ્ય ફૉલોઅર્સ છે.

તેમણે દાવો કર્યો છે કે 'મિરેકલ મિનરલ સપ્લિમૅન્ટ' જેને તેઓ MMS કહે છે, તેના સેવનથી વાઇરસની અસરને ખતમ કરી શકાય છે.

તેમણે કહ્યું હતું કે આ ચમત્કારી મિનરલમાં ક્લોરિન ડાઇઑક્સાઇડ છે.

સેથર અને કેટલાક અન્ય લોકોએ આ પ્રોડક્ટને કોરોના વાઇરસના ફેલાવા પહેલાં જ પ્રમોટ કરવાનું શરૂ કરી દીધું હતું.

જાન્યુઆરી મહિનામાં તેમણે ટ્વીટ કર્યું હતું,...\n\ntl;dr:

કોરોના વાઇરસની મહામારી ચીનની સીમા ઓળંગીને અનેક દેશોમાં ફેલાઈ ચૂકી છે અને અત્યાર સુધી આ વાઇરસનો કોઈ ઇલાજ નથી શોધી શકાયો.


શું ખરેખર સોનિયા ગાંધી પાસે બ્રિટનનાં મહારાણી કરતાં વધુ સંપત્તિ છે?\n2013માં છપાયેલા આર્ટિકલ અનુસાર 'કૉંગ્રેસ નેતા સોનિયા ગાંધી બ્રિટનનાં મહારાણી ઍલિઝાબેથ-II કરતાં પણ વધારે ધનવાન છે.'

આ આર્ટિકલને ટ્વીટ કરતા અશ્વિની ઉપાધ્યાયે લખ્યું, "કૉંગ્રેસનાં ઍલિઝાબેથ બ્રિટનનાં મહારાણીથી અને કૉંગ્રેસના સુલતાન ઓમાનના સુલતાન કરતાં પણ વધારે ધનવાન છે. ભારત સરકારે જલદી કાયદો બનાવી તેમની 100 ટકા બેનામી સંપત્તિને જપ્ત કરી લેવી જોઈએ અને તેમને ઉંમરકેદની સજા આપવી જોઈએ."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

પોતાના આ ટ્વીટમાં અશ્વિની ઉપાધ્યાયે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને પીએમઓના અધિકૃત હૅન્ડલને પણ ટેગ કર્યા છે.

ત્રણ હજાર કરતા વધારે લોકો તેમના આ ટ્વીટને લાઇક અને રિ-ટ્વીટ કરી ચૂક્યા છે.

દક્ષિણપંથી વલણ ધરાવતા ફેસબુક ગ્રુપ્સ અને પેજ પર પણ આ આર્ટિકલ શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે. અહીં પણ લોકો કથિત રૂપે સૌથી ધનવાન ભારતીય નેતા સોનિયા ગાંધીની વિરુદ્ધ કાર્યવાહીની માગ કરી રહ્યા છે.

દિલ્હી ભાજપના સોશિયલ મીડિયા અને આઈટી હેડ પુનીત અગ્રવાલે પણ 'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના આ આર્ટિકલને શૅર કર્યો છે અને તેને એક ચૂંટણી મુદ્દો બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે.

પુનીત અગ્રવાલે લખ્યું છે, "કેટલી ન્યૂઝ ચેનલ હવે આ મુદ્દા પર ડિબેટ કરશે? ભ્રષ્ટાચાર સિવાય કૉંગ્રેસની આટલી કમાણીનો શું સ્રોત હોઈ શકે?"

પરંતુ બીબીસીએ આ બધા જ દાવાઓ ખોટા સાબિત કર્યા છે કેમ કે જે રિપોર્ટના આધારે 'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'નો આ આર્ટિકલ છપાયો હતો, તે રિપોર્ટમાં ત્યારબાદ તથ્યો સંબંધિત ફેરફાર કરવામાં આવ્યા હતા અને સોનિયા ગાંધીનું નામ યાદીમાંથી હટાવી દેવાયું હતું.

આર્ટિકલમાં શું કહેવામાં આવ્યું?

2 ડિસેમ્બર 2013ના રોજ છપાયેલા 'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના આર્ટિકલમાં લખાયેલું હતું :

'હફિંગ્ટન પોસ્ટ'ના રિપોર્ટ પ્રમાણે સોનિયા ગાંધી દુનિયાનાં 12માં સૌથી ધનવાન નેતા છે.

સોનિયા ગાંધી પાસે આશરે 2 અબજ અમેરિકન ડૉલર જેટલી સંપત્તિ છે.

કહી શકાય છે કે તેમની પાસે જેટલા પૈસા છે, તેના આધારે તેઓ બ્રિટનના મહારાણી, ઓમાનના સુલતાન અને સીરિયાના રાષ્ટ્રપતિ કરતાં પણ વધુ ધનવાન છે.

20 નેતાઓની આ યાદીમાં દુનિયાના સૌથી ધનવાન નેતા મધ્ય- પૂર્વમાંથી છે.

'હફિંગ્ટન પોસ્ટ' પોતાના આ અહેવાલમાં આ નિષ્કર્ષ પર કેવી રીતે પહોંચ્યું, તેના વિશે કોઈ સ્પષ્ટ માહિતી આપવામાં આવી નથી.

ભાજપ પ્રવક્તા અશ્વિની ઉપાધ્યાય વર્ષ 2015માં પણ આ આર્ટિકલને એક વખત શૅર કરી ચૂક્યા છે.

'હફિંગ્ટન પોસ્ટ'ના એ અહેવાલને આધારે આ સમાચાર લખવા વાળી...\n\ntl;dr:

ભારતીય જનતા પક્ષના પ્રવક્તા અશ્વિની ઉપાધ્યાયે 'ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયા'ના એક  જૂના આર્ટિકલની લિંક  શૅર કરી હતી જેને હવે સોશિયલ મીડિયા પર ખૂબ શૅર કરવામાં આવી રહી છે.


શું ખાંડ ખરેખર શરીરને નુકસાન કરે છે કે આ માન્યતા ખોટી છે\nલગભગ 80,000 વર્ષ પહેલાં શિકારી મનુષ્ય ભાગ્યે જ ફળો ખાતો હતો. મોટાભાગે પક્ષીઓ જ ફળો ખાઈ જતા હતા અને મનુષ્યો માટે થોડા જ વધતા હતા.

હવે આપણને આખું વર્ષ ગળ્યું ખાવાનું મળે છે. ઓછા પોષક પદાર્થો ધરાવતું ગળપણ હવે આપણને અત્યંત સુલભ બન્યું છે - સોફ્ટ ડ્રિન્કમાં અને નાસ્તાના પડીકાંમાં.

અગાઉ કરતાં આપણે અત્યારે જે શર્કરા આહારમાં લઈએ છીએ તે બહુ ઓછી લાભપ્રદ હોય છે તે વાત સામાન્ય માણસ પણ જાણે છે.

આજે ખાંડ આરોગ્યનો દુશ્મન નંબર વન બની છે. સરકાર તેના પર ટૅક્સ નાખે છે, શાળા અને હૉસ્પિટલો વેન્ડિંગ મશીનમાંથી ગળ્યા પદાર્થો હટાવી રહ્યાં છે.

 નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે ગળચટ્ટા પદાર્થો ખાવાનું બિલકુલ બંધ કરો.

જોકે, વધારે પડતી કેલરીયુક્ત પદાર્થો સિવાય, સ્વતંત્ર રીતે ખાંડ આપણી તબિયતને કેવી રીતે અસર કરે છે તે સાબિત કરવામાં વિજ્ઞાનીઓને મુશ્કેલી પડી રહી છે.

છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં થયેલાં સંશોધનોનું તારણ કાઢવામાં આવે તો જોવા મળે છે કે રોજના 150 ગ્રામથી વધારે ફ્રૂક્ટોઝ લેવામાં આવે તો તેનાથી ઇન્સ્યુલિન માટે સેન્સિટિવિટી ઘટે છે.

તેના પરિણામે લોહીનું ઊંચું દબાણ અને કોલેસ્ટરોલનું ઊચું પ્રમાણ જેવી સમસ્યા વધી જાય છે.

એવું પણ તારણ છે કે કેલરીયુક્ત પદાર્થો સાથે ખાંડ લેવાથી આવું થાય છે.

સાથે જ એવું પણ તારણ કઢાયું છે કે ખાંડને કારણે વધારે કેલરીયુક્ત ખોરાક લેવાય છે.

આવો ખોરાક જ 'મહદ અંશે' તબિતયન માટે હાનિકારક છે, એકલી ખાંડ તેના માટે જવાબદાર નથી.

સાથોસાથ એવી દલીલો પણ વધી રહી છે કે કોઈ એક જ ખાદ્ય પદાર્થને હાનિકારક ગણાવી દેવામાં પણ જોખમ રહેલું છે.

તેના કારણે લોકોના મનમાં તે પદાર્થ માટે મૂંઝવણ ઊભી થાય છે.

શરીરને જરૂરી આહાર લેવાનું ઓછું થઈ જવાનું પણ જોખમ રહે છે.

સુગર અથવા તો 'એડેડ સુગર'માં સામાન્ય ખાંડ ઉપરાંત સ્વીટનર્સ, મધ અને ફ્રૂટ જ્યૂસનો પણ સમાવેશ થાય છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સ્વાદ માટે ખાદ્ય પદાર્થો તથા પીણાંમાં તેને ઉમેરવામાં આવ્યા હોય તેનો પણ સમાવેશ થાય છે.

જોકે, કોમ્પ્લેક્સ અને સિમ્પલ એમ બંને પ્રકારના કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ શર્કરામાંથી જ બનેલા હોય છે.

તેનું પાચન કરવામાં આવે ત્યારે તેમાંથી ગ્લુકોઝ બને છે.

ગ્લુકોઝનો ઉપયોગ શરીરના કોષો ઊર્જા પ્રાપ્ત કરવા માટે તથા મગજને પોષણ આપવા માટે કરે છે.

કૉમ્પ્લેક્સ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સમાં અનાજ અને શાકભાજીનો સમાવેશ થાય છે. સિમ્પલ કાર્બોહાઈડ્રેટ્સ વધારે ઝડપથી પચી જાય છે.

તે રક્તમાં શર્કરાને ઝડપથી...\n\ntl;dr:

અત્યારે તેની કલ્પના કરવી પણ મુશ્કેલ લાગે છે, પણ એ વાત સાચી છે કે એક જમાનામાં મનુષ્યને માત્ર ફળોની સિઝનમાં જ સાકરનો સ્વાદ મળતો હતો.


શું ખેતી લૉકડાઉન બાદ ભારતીય અર્થતંત્રની સ્થિતિ સુધારવામાં મદદરૂપ થશે?\nઆમાં ઉદ્યોગો, કૃષિ, ઢાબા, પંકચર કરવું, ગૅરેજ સેવાઓ, ઇલેક્ટ્રિશિયન, પ્લંબર અને મિસ્ત્રી જેવી સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓને છૂટ આપવામાં આવી છે.ટ્રાન્સપૉર્ટ સેવાઓ અંશતઃ ચાલુ થઈ છે.

જોકે પેસેન્જર ટ્રાન્સપૉર્ટ માટેની સેવાઓ જેવી કે રેલવે, સરકારી બસ તેમજ લકઝરી બસ જેવી ખાનગી સેવાઓ અને હવાઈ મુસાફરી હજુ ચાલુ થયાં નથી.

આ બધા વચ્ચે ભારતમાં 20મી એપ્રિલના રોજ એક જ દિવસમાં કોરોનાના 1553 કેસ સામે આવ્યા છે અને 36 લોકોનાં મોત થયાં છે તે સાથે કોરોના કેસોની કુલ સંખ્યા વધીને 17,256 છે અને લગભગ 560 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

મહામુશ્કેલીમાં મહાસત્તાઓ

સારા સમાચાર એ છે કે ગોવા અને મણિપુર જેવાં રાજ્યો સંપૂર્ણ કોરોનામુક્ત બન્યાં છે.

બીજા એક ગંભીર સમાચાર એવા પણ છે કે ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઑફ મેડિકલ રિસર્ચના જણાવ્યા પ્રમાણે, 80 ટકા દર્દીઓમાં આ રોગનાં લક્ષણો દેખાતાં જ નથી.

પરિસ્થિતિ જરાય સારી નથી. દુનિયાની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા અને સૌથી મોટી મિલિટરી તાકાત અમેરિકા સૌથી વધારે પ્રભાવિત છે.

દુનિયાના કુલ 25 લાખ સંક્રમિતો સામે અમેરિકામાં ચોથા ભાગથી વધારે એટલે કે સાત લાખ 92 હજાર દર્દીઓ છે અને વિશ્વમાં કુલ મૃત્યુના એક લાખ 71 હજાર સામે એકલા અમેરિકામાં 42 હજાર જેટલાં મૃત્યુ થયાં છે.

યુરોપ અને જાપાન જેવી બીજી તાકાતવર અર્થવ્યવસ્થાઓ કોરોનાના આક્રમણ સામે સંઘર્ષ કરી રહી છે. આથી વિપરીત જ્યાંથી આ મહામારી શરૂ થઈ તે ચીન ફરી પાછું કામે લાગ્યું છે.

આમ છતાંય 2020-21નું નાણાકીય વરસ વૈશ્વિક મહામારીનું વરસ બની રહેવાની શક્યતા વચ્ચે દરેક દેશની અર્થવ્યવસ્થામાં મોટા પાયે ધોવાણ થશે અને જીડીપી વિકાસદર નકારાત્મક બનશે એવી આગાહી ઇન્ટરનેશનલ મૉનિટરી ફંડે કરી છે.

IMF દ્વારા ચાલુ નાણાકીય વરસ તેમજ 2021-22 (ત્યારબાદનું) નાણાકીય વરસ અંગેની જી.ડી.પી. (કુલ ) વિકાસદરની આગાહી નીચેના કોષ્ટકમાં આપી છે.

ભારત માટે આશાવાન

ભારત માટે આ આગાહી મોટી રાહતના સમાચાર લઈને આવે છે.

ભારતીય અર્થવ્યવસ્થાનો વિકાસદર છેલ્લાં કેટલાંક વરસોમાં ન જોયો હોય એવું તળિયું પકડીને 1.9  ટકા રહેશે, તેની સામે ચીનના ચાલુ નાણાકીય વર્ષ માટેના જીડીપી વૃદ્ધિદરનું અનુમાન 1.2 ટકા મૂકવામાં આવ્યું છે.

આવતાં વરસે ભારત 7.4 ટકાના દરે વૃદ્ધિ પામશે એ બાબત ભારત માટેના સારા સમાચાર છે.

ગ્રામીણ અર્થતંત્રને કારણે ભારતીય અર્થતંત્ર વેગવાન રહેશે

ભારત માટે આ સિદ્ધિનાં બે કારણો છે, તેમાંનું સૌથી અગત્યનું અને મોટું કારણ ભારતની...\n\ntl;dr:

22મી એપ્રિલ અને બુધવારે ભારતમાં લૉકડાઉનનો 29મો દિવસ છે. 20મી એપ્રિલથી કેટલીક શરતોને આધીન શહેરી વિસ્તારો બહારની આર્થિકપ્રવૃત્તિ માટે છૂટછાટ આપવામાં આવી છે.


શું ગુજરાતના મુસ્લિમો 2002નાં હુલ્લડ ભૂલી ગયા છે? - દૃષ્ટિકોણ\nગોધરામાં કારસેવકોને સળગાવતા સમગ્ર ગુજરાતમાં મુસ્લિમ વિરોધી રમખાણો ફાટી નીકળ્યા

2002થી પત્રકારો, રિપોર્ટર્સ અને સંશોધકો દ્વારા એક સવાલ ચોક્કસથી પૂછવામાં આવે છે, "શું ગુજરાતના મુસ્લિમો 2002ને ભૂલી આગળ વધી ગયા છે?"

મને એવું લાગે છે કે માત્ર ગુજરાત જ નહીં ભારતભરના મુસ્લિમો માટે આ સવાલ આજે પણ એટલો જ સાંપ્રત છે.

ગત પાંચ વર્ષ દરમિયાન દેશભરના મુસ્લિમોએ અનુભવ્યું છે કે ગુજરાતમાં નરેન્દ્ર મોદીની ભાજપ સરકાર હેઠળ જીવવું એટલે કેવું લાગે.

આ સવાલ મને ફરી 2002માં ખેંચી જાય છે અને હું મારી જાતને પૂછતો રહું છું કે હું શા માટે ભૂલી નથી શકતો અને માફ નથી કરી શકતો.

અનેક ગુજરાતી મુસ્લિમો 1969, 1985 અને 1992નાં હુલ્લડો ભૂલી ચૂક્યા છે અને કદાચ કૉંગ્રેસને માફ પણ કરી દેશે.

કદાચ કેટલાક લોકો દલીલ આપશે કે શાસક પક્ષે હુલ્લડ નહોતાં કરાવ્યાં, તેની યોજના નહોતી ઘડી કે રાજ્ય સરકાર દ્વારા પ્રાયોજિત નહોતાં. પણ ગુજરાતના મુસ્લિમોએ હુલ્લડો સહન કર્યાં છે અને તેમના દિમાગમાંથી દૂર ન કરી શકાય.

ભૂલી જવું અને માફ કરવું

'કેટલાક શખ્સો ગળામાં ઑરેન્જ સ્કાર્ફ હાથમાં ખુલ્લી તલવારો સાથે...'

તા. 28મી ફેબ્રુઆરી, 2002ના દિવસે બાર વાગ્યે હું મારી કૉલેજ-નોટ્સ વાંચી રહ્યો હતો.

ત્યારે મેં જોયું તો કેટલીક મહિલાઓ ખુલ્લા ખેતરમાં બંગડીઓ સાથે આવી રહી હતી અને કેટલાક શખ્સો ગળામાં ઑરેન્જ સ્કાર્ફ, હાથમાં ખુલ્લી તલવારો સાથે અમદાવાદના દાણીલીમડા વિસ્તારમાં આવેલી અમારી સોસાયટી તરફ ધસી રહ્યા હતા.

અમારી સોસાયટીની આગળ ખુલ્લાં ખેતર હતાં, તેની પેલી બાજુએ દલિત અને OBC સમુદાયની કેટલીક સોસાયટીઝ આવેલી હતી.

પાસેની ઝૂંપડપટ્ટીમાંથી મુસ્લિમ યુવાનો અમને બચાવવા માટે ધસી આવ્યા. જોતજોતામાં ખુલ્લાં ખેતરો સંઘર્ષનું સ્થળ બની ગયાં.

હુલ્લડખોરોમાં અમારાં ઘરોમાં કામવાળી બાઈ તરીકે કામ કરતી દલિત મહિલાઓ પણ સામેલ હતી, તે જાણીને આંચકો લાગ્યો. તે ખેતરોની પેલી બાજુએ જ રહેતી હતી.

પોલીસ આવી અને સ્થિતિને કાબૂમાં લીધી. 22 વર્ષીય એન્જિનિયરિંગના વિદ્યાર્થી માટે આ ખૂબ જ આંચકાજનક અનુભવ હતો.

આશરા અને રક્ષણ માટે અમે પાસેની મુસ્લિમ વસ્તીમાં ધસી ગયા અને ત્યાં છુપાઈ ગયા.

અમે પરત ફર્યા ત્યારે અમારાં ઘરોમાં પથ્થર, ઈંટ અને લાકડીઓ પડ્યાં હતાં. આવું તો અનેક વખત બન્યું.

આ વિશે વધુ વાંચો

હુલ્લડમાં 1000થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં

સ્થિતિ કથળતાં રાજ્યભરમાંથી દુષ્કર્મ, લૂંટ અને હત્યાના સમાચાર આવવા લાગ્યા.

અમારા...\n\ntl;dr:

લોકસભા ચૂંટણીની જાહેરાત પછીના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીનાં જાહેરભાષણોને સાંભળું છું, તો તેમની ભાષા અને ટોન મને 2002નાં હુલ્લડો પછી ડિસેમ્બર 2002માં ગુજરાતમાં આપેલા ભાષણની યાદ અપાવે છે.


શું ગુજરાતની દારૂબંધી એ વહાલાં-દવલાંની નીતિ છે?\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

પ્રતિબંધ છતાં દારૂ પીનારાઓની ચકાસણી કરી અનેક લોકોની ધરપકડ પણ કરવામાં આવે છે.

31 ડિસેમ્બરે તો ' દારૂ ન પીવો' અને 'દારૂ પીને ગાડી ન ચલાવવી' તેવાં બોર્ડ પોલીસ ચોકીઓની આસપાસ જોવાં મળતા હોય છે.

જોકે, અનેક લોકો દારૂબંધીની સરકારની નીતિને વહાલાં-દવલાંની નીતિ ગણાવે છે.

ગુજરાત રાજ્યની સ્થાપના થઈ ત્યારથી દારૂબંધીનો કાયદો અમલમાં છે, સરકારી પરમિટ વગર દારૂ પીનાર અને વેચનાર સામે સરકાર કાયદાકીય પગલાં લઈ શકે છે.

જોકે, આ કાયદો ફકત ગુજરાતીઓને જ લાગુ પડે છે અને અન્ય રાજ્યમાંથી ગુજરાત આવતાં લોકો એક ખાસ પરવાનાને આધારે ગુજરાતમાં દારૂ ખરીદી શકે છે અને પી પણ શકે છે.

એક તરફ બહારથી આવતાં લોકો છે જેમને પ્રમાણમાં સહેલાઈથી દારૂની પરમિટ મળી શકે છે.

જ્યારે બીજી બાજુ એવા ઘણા ગુજરાતીઓ છે જેમને પરમિટ માટે પણ 'રેડ-ટેપિઝમ'નો સામનો કરવો પડે છે.

રાજ્ય બહારની વ્યક્તિ, ગુજરાતમાં સક્રિય એવા આશરે 58 જેટલી 'પરમિટ શોપ' પરથી દારૂ મેળવી શકે છે.

દારૂની રેલમછેલ?

ગુજરાત રાજ્યના નશાબંધી અને આબકારી ખાતાએ બંદીશ સોપારકર નામના વકીલે દાખલ કરવામાં આવેલી આર.ટી.આઈ (રાઇટ ટુ ઇન્ફર્મેશન)ની એક અરજીના જવાબમાં કહ્યું હતું કે રાજ્યમાં 2011-12 થી 2017-18 દરમિયાન કુલ 3.85 લાખ લિટર દારૂ વેચાયો હતો, જેમાંથી 3.65 લાખ લિટર દારૂ પરવાનાધારકોને વેચવામાં આવ્યો હતો.

આ પરવાનાધારકોમાંથી માત્ર 52,000 પરમિટધારકો ગુજરાતી છે, જ્યારે 3.13 લાખ પરવાનગીઓ ગુજરાતથી બહાર આવેલા પ્રવાસીઓ તેમજ બિઝનેસ ડેલિગેટ્સને આપવામાં આવી હતી.

પરવાનાની દુકાનમાંથી થતા દારૂના વેચાણમાં સુરત સૌથી આગળ છે જ્યારે તેના પછીના ક્રમે અમદાવાદ, વડોદરા અને કચ્છ આવે છે.

શું કહે છે સરકાર?

રાજ્ય બહાર અને રાજ્યમાં રહેતા લોકોને વેચવામાં આવતા દારૂ વિશે વાત કરતા એડિશનલ ચીફ સેક્રેટરી, (હોમ ડિપાર્ટમેન્ટ) એ. એમ. તિવારીએ આ વર્ષની શરૂઆતમાં બીબીસીને કહ્યું હતું કે:

"ગુજરાત રાજ્યના કાયદા પ્રમાણે ગુજરાતમાં રહેતા લોકો દારૂ પી શકે નહીં, પરંતુ જેમને આરોગ્ય સંબંધિત કોઈ સમસ્યા હોય તો તેવા લોકો ડૉક્ટરની ભલામણના દારૂ પીવાની આધારે પરવાનગી મેળવી શકે છે."

"આ કાયદો કોઈ પણ પ્રકારે ગેરબંધારણીય નથી કારણ કે બંધારણમાં પણ આ કહેવામાં આવ્યું છે કે, સરકારે દારૂબંધીનો કાયદો જરૂર પડે ત્યાં લાગુ કરવો જોઈએ."

અંગ્રેજોના આગમન પૂર્વે દારૂ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાતની દારૂબંધીની આ નીતિની ઘણી વખત ટીકા થઈ છે.

સમાજશાસ્ત્રી...\n\ntl;dr:

દર વર્ષે તહેવારોમાં ગુજરાત પોલીસ દારૂની હેરફેર અને તેના વેચાણ ઉપર નજર રાખવા માટે પેટ્રોલિંગ વધારી દે છે.


શું ગુજરાતની શાળાઓ કોરોનાની હૉટસ્પોટ બની રહી છે?\nશું ગુજરાતની શાળાઓ બની રહી છે કોરોના હોટસ્પોટ?

પહેલાં ધોરણ 10 અને 12 પછી ધોરણ 9 અને 11 ત્યારબાદ અંતે 18 ફેબ્રુઆરીએ ધોરણ છથી આઠના વિદ્યાર્થીઓ માટે રાબેતા મુજબ શાળાકીય શિક્ષણકાર્યની શરૂઆત થઈ હતી.

આ પહેલાં રાજ્ય સરકારે કૉલેજના વિદ્યાર્થીઓ માટે તો કૉલેજમાં જ શિક્ષણકાર્ય અગાઉથી જ શરૂ કરી દીધું હતું.

ઘણા વાલીઓ અને નિષ્ણાતો આ નિર્ણયને યોગ્ય ગણાવી તેને વધાવી રહ્યાં હતાં. જ્યારે ઘણા નિષ્ણાતો અને માતા-પિતા એવાં પણ હતાં, જેઓ કોરોનાની પરિસ્થિતિમાં બાળકોને શાળા અને કૉલેજે મોકલવાથી હજુ પણ ખચકાઈ રહ્યાં હતાં.

તેમને ભય હતો કે આવું કરવાથી રાજ્યમાં કોરોનાની પરિસ્થિતિ થોડી ઘણી નિયંત્રણમાં આવી હોવાનું કહેવામાં આવતું હતું તેમાં ફરીથી વધારો થશે અને કોરોના આ નિર્ણયના કારણે ફરીથી વકરી શકે તેવા ભયસ્થાન અંગે તેઓ ચેતવી રહ્યાં હતાં.

આ માતા-પિતા અને નિષ્ણાતોનો મત એવો હતો કે જ્યાં સુધી તમામ લોકોને રસી ન મુકાઈ જાય ત્યાં સુધી ફિઝિકલ શિક્ષણકાર્ય કરતાં તેના અવેજી તરીકે વિકસાવાયેલી ઑનલાઇન શિક્ષણની વ્યવસ્થા ચાલુ રાખવી જોઈએ.

ઘણા રાજ્ય સરકારના આ નિર્ણયને ઉતાવળિયો ગણાવી રહ્યા હતા. હવે જ્યારે પાછલા અમુક સમયથી રાજ્યમાં કોરોનાના નવા કેસોમાં સતત વધારો નોંધાઈ રહ્યો છે અને તેમાં પણ આ નવા કેસોમાં નોંધપાત્ર કેસો શાળાનાં બાળકો અને શિક્ષકોના આવી રહ્યા હોવાથી કોરોના વકરવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરનાર વાલીઓ અને નિષ્ણાતોનો અંદાજ સાચો પુરવાર થતો હોય તેવું જણાઈ રહ્યું છે.

તાજેતરની પરિસ્થિતિ અંગે વધુ માહિતી મેળવવા માટે અમે કેટલાક નિષ્ણાતો અને સરકારી અધિકારીઓ સાથે વાત કરી અને હાલ સર્જાયેલી પરિસ્થિતિના કારણે ગુજરાતની શાળાઓને કોરોનાનો હોટસ્પોટ બનતી અટકાવવા માટે કયાં પગલાં લઈ શકાય તે અંગે જાણવાનો પ્રયત્ન કર્યો.

ગુજરાતની શાળાઓમાં કેસ કેમ વધી રહ્યા છે?

ગુજરાતમાં પાછલા અમુક સમયમાં શાળાઓમાં કોરોનાગ્રસ્ત વિદ્યાર્થીઓ મળી આવ્યાં છે.

થોડા સમય પહેલાં કોરોનાના કેસની સંખ્યા જે 400 કરતાં પણ ઓછી થઈ ગઈ હતી તે ફરીથી વધીને દરરોજના 700 કેસ સુધી પહોંચી ગઈ છે.

શનિવારે (13 માર્ચ) સુરત જિલ્લામાં નવા નોંધાયેલા 188 કોરોનાના કેસ પૈકી 31 કેસ વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને અન્ય મદદનીશ સ્ટાફના હોવાથી વાલીઓ અને નિષ્ણાતોનાં મનમાં આ નિર્ણય અંગે રહેલી ચિંતામાં વધારો થયો છે.

નોંધનીય છે કે આ કેસમાં 27 નવા કેસ તો વિદ્યાર્થીઓના જ હતા. આ અગાઉ પણ સ્થાનિક મીડિયામાં શાળા અને કૉલેજો શરૂ થયા બાદથી...\n\ntl;dr:

ગુજરાત સરકાર દ્વારા કોરોનાની મહામારીને પગલે કરાયેલ લૉકડાઉન બાદ લગભગ એક વર્ષનો સમય વીતી ગયા બાદ રાજ્યમાં ફરીથી શાળાકીય શિક્ષણકાર્ય શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરાઈ હતી.


શું ગુજરાતમાં ખરેખર રિલીઝ થઈ શકશે ફિલ્મ પદ્માવત?\nઇન્ચાર્જ ડીજીપી પ્રમોદ કુમારે રવિવારે પત્રકાર પરિષદમાં લોકોને શાંતિ જાળવવા અપીલ કરી હતી અને જવાબદારો સામે કાર્યવાહી કરવાની વાત કરી હતી.

હિંસા દરમિયાન આઠ એસટી બસોને સળગાવી દેવામાં આવી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે તમામ રાજ્યોને આદેશ આપ્યો છે કે ફિલ્મ 'પદ્માવત' રિલીઝ થવા દેવામાં આવે. આ માટે જરૂરી વ્યવસ્થા કરવામાં આવે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ફિલ્મ 25મી જાન્યુઆરીએ રિલીઝ થવાની છે. ગુજરાતના કેટલાક જિલ્લાના સિને વિતરકો તથા પ્રદર્શકોએ ફિલ્મને રિલીઝ નહીં કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

સજ્જ છીએ: ડીજીપી

પદ્માવતી ફિલ્મમાં દીપિકા પાદુકોણ

- 'પદ્માવત' મુદ્દેના ચાલી રહેલી હિંસા બાદ રવિવારે ઇન્ચાર્જ ડીજીપી પ્રમોદ કુમારે પત્રકાર પરિષદ સંબધી હતી. જેમાં તેમણે જણાવ્યું હતું:

- "જો કોઈ વ્યક્તિ શાંતિ ડહોળવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેની સામે કડક હાથે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની જાળવી રાખવા પોલીસ સજ્જ છે.

- "પોલીસ દ્વારા 'પદ્માવત' સંબંધિત હિંસા તથા ધમકીઓ આપવા મુદ્દે 15 કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યા છે. જો કોઈ સિનેગૃહ માલિક રક્ષણ માગશે તો આપીશું.

- "સુપ્રી કોર્ટના આદેશનું પાલન કરવામાં આવશે અને ફિલ્મ સારી રીતે રિલીઝ થઈ શકે, તે માટે પૂરતી વ્યવસ્થા કરવામાં આવશે.

- "આ મુદ્દે રાજ્ય પોલીસની ડિસ્ટ્રિક્ટ ફિલ્ડ ટીમો રાજપૂત નેતાઓ, કરણી સેના, ફિલ્મ વિતરકો અને પ્રદર્શકોના સંપર્કમાં છે.

- "હાઈવે પર વાહન વ્યવહાર સુપેરે ચાલતો રહે તે માટે પેટ્રોલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. આ વાહનો વીડિયોગ્રાફીની સુવિધાથી સજ્જ છે.

- "કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ જાળવી રાખવા, પોલીસ ઉપરાંત, સ્ટેટ રિઝર્વ પોલીસ, રેપિડ એક્શન ફોર્સ, ગ્રામ રક્ષક દળ તથા હોમ ગાર્ડ્સના જવાનોની સેવાઓ લેવામાં આવી રહી છે.

કરણી સેનાના કથિત કાર્યકરો દ્વારા એસટી બસોને નિશાન બનાવવામાં આવી રહી છે જેના પગલે રાજ્ય વાહન વ્યવહાર નિગમ (એસટી)ની અનેક બસોના રૂટ રદ કરી દેવામાં આવ્યા છે.

રવિવારે વિદ્યાર્થીઓ તથા નિયમિત રીતે અપ-ડાઉન કરનારા સરકારી અને ખાનગી કર્મચારીઓની અવરજવર ન હોવાને કારણે ખાસ અસર વર્તાઈ ન હતી.

જોકે, સોમવારે શાળાઓ-કોલેજો તથા સરકારી કચેરીઓ રાબેતા મુજબ શરૂ થશે, એટલે તેની અસર વર્તાય તેવી શક્યતા છે.

સુલેહ-શાંતિના કારણસર ગુજરાતના કેટલાક ફિલ્મ વિતરકો તથા પ્રદર્શકોએ ફિલ્મ 'પદ્માવત'ને રજૂ નહીં કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

પદ્માવત મુદ્દે રાજ્ય સરકારે લીધી સલાહ

અમદાવાદના એસટી ડેપોમાં પાર્ક...\n\ntl;dr:

ફિલ્મ 'પદ્માવત'નાં વિરોધમાં ગુજરાતમાં કેટલાક સ્થળોએ હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનના બનાવો નોંધાયા છે. જેની સામે પોલીસે કડક કાર્યવાહી કરવાની ચેતવણી ઉચ્ચારી છે.


શું ચીની છોકરાઓ દેહવ્યાપાર કરાવવા માટે પાકિસ્તાની છોકરીઓ સાથે લગ્ન કરી રહ્યા છે?\nમાનવ અધિકાર કાર્યકર્તાઓના મતે છેલ્લા એક વર્ષથી ચીની છોકરાઓ લગ્ન કરાવા માટે પાકિસ્તાન આવે છે.

આ રિપોર્ટ મુજબ, પાકિસ્તાનમાં સામે આવેલી આ ઘટનાઓ એશિયાના અન્ય પાંચ દેશો સાથે પણ સંકળાયેલી છે.

આ જ સંદર્ભે પાકિસ્તાનમાં માનવ અધિકાર કાર્યકર્તાઓનું કહેવું છે કે છેલ્લા એક વર્ષથી પાકિસ્તાનના પંજાબ વિસ્તારમાં ચીનના લોકો લગ્ન માટે આવી રહ્યા છે અને છોકરીઓને લગ્ન કરીને લઈ જાય છે. જેનો હેતુ વૈવાહિક સંબંધ બાંધવાનો નથી પણ કથિત રીતે એ આંતરરાષ્ટ્રિય સ્તરે દેહવ્યાપારનું મહત્ત્વનું માધ્યમ છે.

આ મુદ્દે બીબીસીએ ફૈસલાબાદમાં એક એવી છોકરી સાથે વાત કરી, જેના એક ચીનના છોકરા સાથે લગ્ન કરી દેવામાં આવ્યા. તેમણે અમને શું કહ્યું તે જાણો તેમના જ શબ્દોમાં.

હું ફૈસલાબાદની છું, મારી ઉંમર 19 વર્ષ છે. આ નવેમ્બર 2018ની વાત છે. અમે લોકો મારી કઝીનના લગ્નમાં ગયા હતા, તેનાં લગ્ન પણ એક ચીનના છોકરા સાથે થઈ રહ્યાં હતાં. હવે તે ચીનમાં છે. ત્યાં જ મને પણ પસંદ કરવામાં આવી અને સંબંધીઓએ મારા ઘરનાનો નંબર લઈ લીધો. કૉલ કરીને એ લોકો અમારા ઘેર આવ્યા. મને ત્રણ છોકરા જોવા આવેલા.

મારા ઘરવાળાનો પહેલો પ્રશ્ન હતો કે શું છોકરો ઈસાઈ છે? તો અમને કહેવામાં આવ્યું કે એ ઈસાઈ છે, કોઈ છેતરપિંડી નથી. પણ અમને પૂરતો સમય આપવામાં આવ્યો નહીં.

તેઓ અમારા ઘેર આવ્યા એના બીજા જ દિવસે મને મેડિકલ ટેસ્ટ માટે લાહોર મોકલવામાં આવી. મેડિકલ ટેસ્ટ કર્યાના બે જ દિવસમાં તેમણે કહ્યું કે અમારે લગ્ન કરવાં છે. ઘરવાળાએ કહ્યું કે તેઓ આટલી જલદી લગ્ન કરવા માગતા નથી.

પરંતુ એ ચીનના છોકરા સાથે જે પાકિસ્તાની પ્રતિનિધિ આવેલા તેમણે કહ્યું કે જે થશે આ મહિનામાં જ થશે, કારણ કે આવતા મહિને ચીની લોકોને પરત જવું છે અને પછી તેઓ પાછા આવશે નહીં. તો જો લગ્ન કરવાના હોય તો અત્યારે જ કરવા પડશે. તેમણે અમને કહ્યું કે અમે તમારો બધો જ ખર્ચ ઉઠાવીશું.

મારા ઘરનાએ કહ્યું કે અમારે નથી જોઈતો, તો તેમણે કહ્યું કે જે રીતે પાકિસ્તાનમાં છોકરાવાળા છોકરીનાં લગ્નનો ખર્ચ આપે છે, છોકરીનાં કપડાં સિવડાવી આપે છે. એ પ્રમાણે લગ્ન થશે.

મારા ઘરનાએ અમારા સંબંધીઓના અનુભવ જોઈને હા કહી અને લગ્ન કરી દીધાં.

જ્યાં સુધી મારા કાગળ થઈ રહ્યા હતા ત્યાં સુધી તેમણે મને સાત છોકરા અને છોકરીઓ સાથે એક ઘરમાં રાખી હતી.

તેમણે લાહોરના ડિવાઇન રોડ પર એક ઘર લઈ રાખ્યું હતું. કુલ ત્રણ ઘર હતાં. બે એક જ ગલીમાં હતાં અને એક, બે ગલી છોડીને હતું. ત્યાં બધા જ ચીની લોકો હતા....\n\ntl;dr:

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને બિનસરકારી સંગઠન હ્યુમન રાઇટ્સ વૉચે તાજેતરમાં જ એક રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે, જેમાં પાકિસ્તાની છોકરીઓને ચીન લઈ જવાની ઘટના પર ચિંતા વ્યક્ત કરાઈ છે.