એ જમાનો જ્યારે પુરુષોને મોતી પ્રત્યે પ્રેમ હતો\nજ્યારે સોના ચાંદીની શોધ નહોતી થઈ ત્યારે મોતી પહેરવામાં આવતાં હતાં.

માનવ સભ્યતાના ઇતિહાસમાં મોતીની સફર એટલી જ જૂની છે.

પ્રાચીનકાળમાં ગ્રીસનાં દેવી વીનસને સુંદરતા, પવિત્રતા અને ફળદ્રુપતાનું પ્રતીક ગણવામાં આવતાં હતાં.

રોમન સામ્રાજ્યમાં વીનસ ખૂબ લોકપ્રિય દેવી હતાં, જેને ગ્રીક ભાષામાં એક્રોડાઇટ કહેવામાં આવતાં હતાં. એટલે કે સમુદ્રનાં ફીણમાંથી પેદા થનારાં દેવી.

વીનસનો સંબંધ માતીઓ સાથે રહેલો છે.

કેમ ખાસ હતાં મોતી?

મોતી એટલા માટે ખાસ હતાં કારણ કે તે કુદરતી રીતે છીપલાંમાંથી પેદા થતાં હતાં એને બીજી કોઈ રીતે નિખારવાની જરૂર નહોતી.

પ્રાચીનકાળમાં અખાતના દેશોમાં માછીમારો દ્વારા શોધવામાં આવેલાં મોતીને સૌથી ઉમદા ગણવામાં આવતાં હતાં.

દુનિયાભરમાં અહીંથી જ મોતીની સપ્લાય કરવામાં આવતી હતી. ઈસુનાં એક હજાર વર્ષ પહેલાં પણ મોતીઓના વ્યવસાયના સંકેત મળ્યા છે.

અરબ વેપારી ચીન અને ભારત જઈ મોતી વેચતા હતા

ચીનના રાજા અને ભારતના મહારાજાઓમાં મોતી ઘણાં લોકપ્રિય હતાં.

ઘણી સદીઓ સુધી સ્ત્રી-પુરુષો બન્નેને એકસરખો મોતીઓનો શોખ રહ્યો છે.

અફસોસની વાત એ છે કે પુરુષો મોતી પહેરે તે હવે યોગ્ય ગણાતું નથી.

સોળમી સદીનાં બ્રિટિશ મહારાણી એલિઝાબેથ, જેને કુંવારી મહારાણી માનવામાં આવતાં હતાં, તે પણ પવિત્રતાનાં પ્રતીક તરીકે મોતીનો હાર પહેરતાં હતાં.

18મી સદીના યુરોપમાં મોતી પહેરવાની ફૅશન પૂરજોરમાં હતી. ધનાઢ્ય પરિવારોમાં મોતી પેઢી દર પેઢી વાપરવામાં આવતાં હતાં.

મોતીઓની ખેતી

19મી સદીમાં મોતીના વ્યવસાયમાં મોટું પરિવર્તન ત્યારે આવ્યું, જ્યારે કિચી મિકીમોતો નામની વ્યક્તિએ મોતીની ખેતી કરવાની રીત શોધી કાઢી.

કિચી મિકીમોતો ઇચ્છતા હતા કે દરેક મહિલાનાં ગળામાં મોતીનો હાર હોય.

તેમની ઇચ્છા એ હતી કે મોતી એટલાં સસ્તાં હોય કે દરેક તેને પહેરી શકે.

પહેલું ગોળ મોતી જે કલ્ચર વડે બનાવવામાં આવ્યું હતું તે 1893માં બન્યું હતું.

જાણે કોઈ છીપલાંમાં જ તૈયાર કરવામાં આવ્યું હોય આ બિલકુલ એવું જ હતું.

જાપાનમાં મહિલા મરજીવાઓને મોકલીને છીપલાં વીણાવામાં આવતાં હતાં.

વીસમી સદીમાં મોતી પહેરવાનો અર્થ એ હતો કે તે મહિલા સ્વતંત્ર વિચારો ધરાવે છે.

1920ના દાયકા સુધી કલ્ચર્ડ મોતી આખા પશ્ચિમ યુરોપમાં સરળતાથી પ્રાપ્ત થતી વસ્તુ બની ગઈ હતી.

1930ના દાયકામાં ડિઝાઇનર કોકો શનેલે દિવસ દરમ્યાન મોતી પહેરવાની શરૂઆત કરી.

હોલીવૂડ ફિલ્મોમાં મોતી

હોલીવૂડ ફિલ્મોના નાનાં-મોટાં સ્ટાર મોટાભાગે મોતીની...\n\ntl;dr:

મોતી પાછળ આખું વિશ્વ ઘેલું છે અને હજારો વર્ષોથી મોતી પહેરવાનું ચલણ ચાલ્યું આવે છે.


એ જીવ જે ફરીથી જુવાન થઈ શકે છે અને ક્યારેય મરતો નથી\nબીજા શબ્દોમાં કહીએ તો આ માછલી કોઈ પણ ઉંમરે, વૃદ્ધાવસ્થામાં પણ પોતાના કોષોમાં ફેરફાર કરીને ફરીથી બાલ્યાવસ્થા પ્રાપ્ત કરી શકે છે.

સાયન્સ ફિક્શનની ટીવી સિરિઝ 'ડૉક્ટર હૂ'નો હિરો પણ પોતાના રૂપરંગને તદ્દન બદલી નાખે છે.

ટુર્રિટોપ્સિસ ડોહર્ની માછલીની જેમ તે નવજીવન પ્રાપ્ત કરી શકે છે.

ખરાબ રીતે ઘાયલ થઈ ગયા બાદ કે મોત સમીપ આવી ગયું હોય ત્યારે ડૉક્ટરનું પાત્ર આ રીત અજમાવીને ફરી સાજું થઈ જાય છે.

પોતાને ગમે ત્યારે યુવાન કરી દેવાની જેલીફિશની ક્ષમતા બહુ અદભૂત વ્યવસ્થા છે.

વૃદ્ધાવસ્થા, બીમારી કે જીવને ખતરો હોય ત્યારે આ વ્યવસ્થા બહુ કામ આવી શકે તેવી છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ પ્રક્રિયા શરૂ થાય ત્યારે જેલીફિશના 'બેલ' અને 'ટેન્ટિકલ્સ' બદલાઇને ફરી 'પૉલિપ' થઈ જાય છે.

અર્થાત તે સમુદ્રના તળિયે એક છોડ જેવી થઈને પડી રહે છે.

જેલીફિશ આ રીતે છોડની જેમ પડી રહેવાને કારણે 'સેલ્યુલર ટ્રાન્સડિફરેન્શિએશન' નામની પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે.

આ પ્રક્રિયામાં શરીરના કોષો બદલાવા લાગે છે અને એક નવું શરીર બનવા લાગે છે. આ પ્રક્રિયા અનેકવાર થઈ શકે છે.

સંશોધકોએ હાલમાં જ જેલીફિશના ડીએનએના એક નાનકડા હિસ્સાનું સિક્વન્સિંગ કર્યું છે.

ઇટાલીના સેલેન્ટો યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર સ્ટેફાનો પિરાઇનો પણ તે સંશોધનમાં સામેલ હતા.

તેઓ હવે એક વ્યાપક પ્રોજેક્ટનું સંકલન કરી રહ્યા છે, જેમાં 'ટુર્રિટોપ્સિસ ડોહર્ની'ના કોષો એકબીજા સાથે કેવી રીતે સંવાદ કરે છે તે સમજવાની કોશિશ કરવામાં આવશે.

કોઈ પણ જીવના જીનોમને સંપૂર્ણ રીતે સમજી શકાય તે પછી 'લાઇફ રિવર્સલ'નું રહસ્ય પૂરી રીતે સમજી શકાય તેમ છે એમ તેઓ માને છે.

પ્રોફેસર પિરાઇનોની લેબમાં જેલીફિશનું મોત થયું હોય તેવું પણ જોવા મળ્યું છે.

તેનો અર્થ એ કે જેલીફિશ અમર પણ નથી. આમ છતાં જેલીફિશ પોતાને નવા શરીરમાં ઢાળી દે છે તે અદભૂત છે.

સાથે આવી જ બીજી બે જેલીફિશની પણ ભાળ મળી છે. તે માછલીઓમાં પણ આવા જ ગુણો જોવા મળ્યા છે.

પૂર્વીય ચીની સમુદ્રમાં મળતી 'ઑરેલિયા એસપી 1'નો પણ તેમાં સમાવેશ થાય છે.

જીવનને વધુ એક તક

આ જ પ્રક્રિયાનો મનુષ્ય માટે વિચાર કરીએ તો સવાલ થાય કે શું આપણે પુનઃજન્મ લઈ શકીએ ખરાં?

કેટલાક અંશે આપણે નવજીવન મેળવીએ પણ છીએ.

જેમ કે બળી જવાના અને ઘા પડ્યાના ડાધ અને તડકાને કારણે ત્વચાને થતું નુકસાન થોડા વખતમાં ભૂંસાઈ જાય છે.

ત્વચા નવી આવી શકે તે રીતે હાથ અને પગની આંગળીઓના ટેરવા પણ નવા બની જતાં હોય છે....\n\ntl;dr:

ટુર્રિટોપ્સિસ ડોહર્ની નામે ઓળખાતી જેલીફિશમાં એવી ક્ષમતા છે કે પોતાના કોષોને બદલીને ફરીથી જુવાન થઈ શકે છે.


એ દાયણ જેમણે 15 હજારથી વધારે પ્રસુતિઓ મફત કરાવી\nજનસત્તાના રિપોર્ટ અનુસાર, નરસમ્મા અશિક્ષિત મહિલા હતાં, તેમ છતાં તેમણે 15 હજારથી મહિલાઓને પ્રસૂતિના સમયે મદદ કરી હતી.

તેઓ કર્ણાટકના પવગાડા તાલુકાના કૃષ્ણપુરા ગામના રેહવાસી હતા અને માત્ર 12 વર્ષની વયે લગ્ન થયાં હતાં.

તેમના દાદી મરીજિમ્માએ નરસમ્માના બાળકોની પ્રસૂતિમાં મદદ કરી હતી અને આ જ રીતે તેમણે બાળકના જન્મ સમયે મહિલાઓની મદદ કરવાની કળા પોતાના દાદી પાસેથી શીખી હતી.

તેમના આ કાર્યના કારણે તેમને વર્ષ 2018માં પદ્મશ્રીનું સન્માન આપવામાં આવ્યું હતું.

લોકોનું માનવું છે કે તેઓ પેટ જોઈને બાળકના સ્વાસ્થ્ય વિશેની માહિતી મેળવી શકતાં હતાં.

કર્ણાટકના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રીએ હૉસ્પિટલ પહોંચી શ્રદ્ધાંજલિ અર્પી

આજતકની માહિતી અનુસાર, નરસમ્મા શ્વાસની બીમારીના કારણે 29 નવેમ્બરથી બેંગલૂરુની બીજીએસ હૉસ્પિટલમાં ભરતી થયાં હતાં અને છેલ્લા પાંચ દિવસથી વૅન્ટિલેટર પર હતાં.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

નરસમ્માના પરિવારમાં ચાર પુત્ર, ત્રણ પુત્રી અને 36 પૌત્ર અન પ્રપૌત્ર હતાં. મૃત્યુના સમાચાર સાંભળતા જ પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી બીએસ યેદિયુરપ્પાએ હૉસ્પિટલ પહોંચી શ્રદ્ધાંજલી આપી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે સમાજમાં તેમના યોગદાન માટે ટિમકુર યુનિવર્સિટી દ્વારા તેમને ડૉક્ટરની માનદ પદવી અપાઈ હતી.

નિધન બાદ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કર્ણાટકના મુખ્ય મંત્રી દ્વારા શ્રદ્ધાંજલી

નરેન્દ્ર મોદીએ તેમનાં મૃત્યુ અંગે દુ:ખ વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે પદ્મશ્રી સુલાગિટ્ટી નરસમ્માના મૃત્યુથી દુ:ખની લાગણી અનુભવું છું.

તેમના કર્ણાટકમાં કરેલા લોકોની મદદ કરનારા કાર્યક્રમોને હંમેશાં યાદ કરવામાં આવશે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે હું તેમના પરિવાર અને તેમના પ્રશંસકો સાથે છું.

કર્ણાટકના મુખ્ય મંત્રીએ દુ:ખ વ્યક્ત કર્યું હતું અને તેઓ મહાન હતાં તેવી વાત જણાવી હતી. તેમણે તેમજ 15 હજારથી વધારે બાળકોની ડિલિવરી કરવાની વાત પણ જણાવી હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

'જનની અમ્મા' નામથી પ્રખ્યાત પદ્મશ્રીનું સન્માન મેળવનારા સુલાગિટ્ટી નરસમ્માનું 98 વર્ષે મંગળવારે બેંગલુરુની હૉસ્પિટલમાં નિધન થયું હતું.


એ દિવસે જે બન્યું, તે લૉકડાઉન પહેલાં મારી સાથે ક્યારેય નહોતું બન્યું\nઘરમાં બંધ રહેવાને કારણે આપણે બધાને ઘણુંબધું છોડવું પડ્યું. તમારાં કેટલાંક ગિલ્ટ સિક્રેટ પણ હશે જેને તમે કોઈ સાથે શૅર કરવા માગતાં હશો અને તમારામાંથી કેટલાકે નિયમો તોડ્યા હશે. તો કેટલાકે પોતાના માટે નવા નિયમો પણ બનાવ્યા હશે.

અમે તમારી સમક્ષ છ વાચકોની કહાણી મૂકીએ છીએ- અમે તેમની ઓળખ છુપાવી છે.

મેં મારા કામ માટે તૈયાર કરેલું પ્રેઝન્ટેશન મારા પુત્રના હોમવર્ક તરીકે સબમિટ કરી દીધું, કેમ કે તે પોતાનું હોમવર્ક કરવાનું ભૂલી ગયો હતો. આ પ્રેઝન્ટેશન માટે તેનાં ઘણાં વખાણ થયાં હતાં.

મારો પુત્ર નવમા ધોરણમાં ભણે છે અને તેને થોડું હોમવર્ક કરવાનું હતું. સામાન્ય રીતે હું તેની મદદ કરતો હોઉં છું, પરંતુ એ દિવસે હું કામમાં વ્યસ્ત હતો અને તેણે છેલ્લે સુધી તેનું પ્રેઝન્ટેશન બનાવ્યું નહોતું.

હું વિદ્યાર્થીઓને આઈટી ભણાવું છું, માટે મેં તેમના માટે બનાવેલું પ્રેઝન્ટેશન મારા પુત્રને આપ્યું હતું અને કહ્યું કે તેને જોઈને પ્રેઝન્ટેશન બનાવી લે. પણ તેને તેમાં કોઈ ફેરફાર ન કર્યો, માત્ર બહાર લખેલું નામ બદલી નાખ્યું.

તેનાં ટીચરે કહ્યું કે આ ઉંમરનાં બાળકોનું આનાથી સારું કામ ક્યારેય જોયું નથી. તેને આ માટે પૂરા માર્ક્સ મળ્યા અને સ્કૂલ ન્યૂઝલેટરમાં તેનો ઉલ્લેખ પણ થયો.

હવે મારે તેના હોમ-સ્કૂલિંગ વર્ક પર વધુ મહેનત કરવી પડે છે, એટલું જ નહીં તેના માટે મારા મનમાં દુખ પણ છે.

પહેલી વાર મેં આવું કંઈ કર્યું છે. મારો પુત્ર તેને લઈને બહુ ખુશ છે. મેં તેને કહી દીધું કે બસ એક વાર થયું અને પછી ક્યારેય નહીં થાય.

સુપરમાર્કેટથી ડિલિવર થયેલો મારો કરિયાણાંનો સામાન મેં સારી રીતે સાફ કર્યો- માત્ર મારાં સાસુ માટે મંગાવેલા સામાનને છોડીને

હું નસીબદાર છું કે મારું કરિયાણું મારા જ ઘરે પહોંચી ગયું. તેમાં મેં મારાં વૃદ્ધ સાસુ માટે પણ કેટલોક સામાન મંગાવ્યો હતો.

એ પણ માથાકૂટ છે કે દરેક ચીજને ધોવી પડે છે, જેથી બધું સાફ થઈ જાય. મેં મારાં સાસુ માટે મંગાવેલો સામાન ધોયા વિના સીધા થેલીમાં નાખી દીધો અને તેમને આપી દીધો.

થોડી વાર પછી જોયું તો તેઓ બહાર જઈ રહ્યાં હતાં. ત્યારે મારા મનમાં વિચાર આવ્યો કે તેમને કોઈ ક્યાંયથી પણ કોરોના વાઇરસનો ચેપ લાગી શકે છે.

પછી મને દુખ થયું. તેઓએ ક્યારેય મને પૂછ્યું જ નહોતું કે શું સામાન આપતાં પહેલાં તેને ડિસઇન્ફેક્ટ કર્યો છે. જો તેઓ કહેતાં તો હું તેમને કહી દેત.

હું બહુ ડરેલી રહું છું. દરેક ચીજને ડિસઇન્ફેક્ટ કરતી રહું છું. આથી મેં વિચાર્યું કે "હું...\n\ntl;dr:

લૉકડાઉનમાં તમારી સાથે ઘણુંબધું એવું થયું હશે જે તમે કોઈને જણાવી નહીં શકતા હોવ. બીબીસીએ કેટલાંક અઠવાડિયાં પહેલાં લોકોને તેમના અનુભવો મોકલવાનું કહ્યું હતું.


એ દેવી જેમની પૂજા હિંદુ અને મુસ્લિમ બન્ને કરે છે\nરૉયલ બેંગાલ ટાઇગરને કારણે સુંદરવન વધારે જાણીતું બન્યું છે

આમ તો મુસ્લિમો મૂર્તિપૂજાનો વિરોધ કરે છે. મૂર્તિપૂજા કરનારાને કાફર કહે છે. ભારતમાં એક જગ્યા એવી છે, જ્યાં હિંદુ અને મુસલમાન બન્ને એક દેવીની પૂજા કરે છે. આ સ્થાનક હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

ભારત અને બાંગ્લાદેશની સરહદે ગંગા નદીના ડેલ્ટામાં ફેલાયેલો એક વિસ્તાર છે સુંદરવન. આ દુનિયાનું સૌથી મોટું કળણવાળી જમીન પર બનેલું જંગલ છે.

યુનેસ્કોએ તેને વિશ્વની અજાયબીઓમાં સ્થાન આપ્યું છે. અહીં આવનારને ભરતી અને ઓટ અને કાદવથી ભરેલી જમીન જોઈને કુદરતની રચનાઓનો અને તેના સંતુલનનો સંદેશ પણ મળે છે.

કુદરતી સૌંદર્યને કારણે જ બંગાળી ભાષા પ્રમાણે તેને સુંદરવન કહેવામાં આવે છે.

લગભગ 10 હજાર ચોરસ કિલોમિટરમાં ફેલાયેલા સુંદરવનમાં સેંકડો નાના-નાના ટાપુઓ બનેલા છે.

છીછરા કાદવમાં ગાઢ જંગલ ઊગી નીકળ્યું છે, જેની વચ્ચે અનેક પ્રકારનાં પ્રાણીઓ વસે છે.

સસ્તન પ્રાણીની 50 પ્રજાતિઓ અહીં જોવા મળે છે. 315 જાતનાં પક્ષીઓએ સુંદરવનને પોતાનું ઘર બનાવ્યું છે.

સરીસૃપ વર્ગનાં સાપ સહિતનાં 315 પ્રાણીઓ પણ અહીં જોવા મળે છે.

સુંદરવનના વિશાળ વિસ્તારમાં લગભગ 45 લાખની વસતિ છે.

સુંદરવન સૌથી જાણીતું થયું છે તેના રૉયલ બેંગાલ ટાઇગરને કારણે .

ગાઢ જંગલોની વચ્ચે વાઘ રહેતો હોય તેવું ફક્ત અહીં જ જોવા મળે છે.

અહીં વસતા મનુષ્યો પર વાઘ વારંવાર હુમલો કરે છે. આમ છતાં સદીઓથી મનુષ્ય અને વાઘ આ ભૂમિમાં સાથેસાથે રહેતા આવ્યા છે.

સુંદરવનના વિશાળ વિસ્તારમાં લગભગ 45 લાખની વસતિ છે. મોટા ભાગના લોકોનો વ્યવસાય માછીમારી છે.

ઘણા લોકો જંગલમાંથી બળતણનાં લાકડાં એકઠા કરે છે અને મધ પાડીને લાવે છે.

જંગલમાં આ રીતે કામ કરવા જવું ખતરનાક હોય છે, કેમ કે કળણ જેવા પાણીમાં મગર, સાપ અને વાઘ પણ હુમલો કરી દેતા હોય છે.

આવા જોખમ જતા સ્થાનિક લોકો જંગલમાં રોજી કમાવા ભટકતા રહે છે.

દર વર્ષે લગભગ 60 લોકો રૉયલ બેંગાલ ટાઇગરનો શિકાર બની જાય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હિંદુ-મુસ્લિમોનાં દેવી

સુંદરવનમાં રહેતી દરેક વ્યક્તિ જંગલની ઝાડીઓમાં પ્રવેશ કરતાં પહેલાં વનબીબી સામે માથું નમાવે છે

આવા જોખમી વિસ્તારમાં રહેતા સુંદરવનના નિવાસીઓને એક કરે છે તેમની શ્રદ્ધા. આ શ્રદ્ધા છે એક દેવી પર. આ દેવીને ભારત અને બાંગ્લાદેશ બન્ને બાજુ રહેતા નાગરિકો માને છે.

ભક્તોમાં હિંદુ અને મુસ્લિમ બન્નેનો સમાવેશ થાય છે. અમીર હોય કે ગરીબ, સુંદરવનમાં...\n\ntl;dr:

ચૂંટણીના આ માહોલ વચ્ચે સાંપ્રદાયિક રાજકારણ કરતા નેતાઓ ધર્મના નામે મત માગે છે. હિંદુ- મુસ્લિમને એકબીજાની વિરુદ્ધ ઊભા કરીને મત મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.


એ દેશ જે ગાયનાં છાણ અને કાંટાળા થોરમાંથી બનાવે છે પેટ્રોલ\nનોપલની ખેતી

તેમાંથી ચિપ્સ બને છે અને સ્વાદિષ્ટ શૅક બનાવીને પી શકાય છે. આ જાદુઈ છોડ મેક્સિકોના મેસોઅમેરિકન વિસ્તારમાં જોવા મળે છે. આનું નામ નોપલ છે.

નોપલ માણસના અનેક પડકારોનો જવાબ આપી શકે છે. એ આપણને ક્લાઇમેટ ચેન્જ સામે લડવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.

જો આને મેક્સિકોનો જાદુઈ છોડ કહેશો તો ખોટું નહીં હોય. નોપલ એક કાંટાવાળું નાશપતી જેવું ફળ છે, જે મેક્સિકોના રણમાં હૉથૉર્ન (લાલ ટેટાવાળા કાંટાળા ઝાડ)ની સાથે ઊગે છે.

મેક્સિકોમાં કેમેમ્બ્રો નામનો આદિવાસી સમુદાય તેની ખેતી કરે છે.

મેક્સિકોનો રાષ્ટ્રધ્વજ

નોપલની ખેતી

નોપલનો ન માત્ર ફળ તરીકે ઉપયોગ થાય છે, પરંતુ આના ઉપયોગ પછી તેના કચરામાંથી બાયૉ-ફ્યૂલ પણ તૈયાર કરવામાં આવે છે.

આ ફળના મહત્ત્વનો અંદાજ એ વાત પરથી લગાવી શકાય છે કે આના પ્રતીકને મેક્સિકોના રાષ્ટ્રધ્વજ પર એક ખાસ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.

2009માં એક સ્થાનિક ધંધાદારીએ રોગેલિયો સોસા લોપેઝે મકાઈથી બનેલા ટૉર્ટિલા ઉદ્યોગમાં પહેલાંથી જ સફળતા મેળવી લીધી હતી.

પછી તેમણે મિગુએલ એન્જેલ નામના વેપારી સાથે હાથ મિલાવ્યો જેઓ મોટા પ્રમાણમાં હૉથૉર્નની ખેતી કરતા હતા. તેમની કંપનીનું નામ છે નોપેલિમેક્સ.

હકીકતમાં નોપલના કચરામાંથી જે બાયૉ-ફ્યૂલ તૈયાર થાય છે તે મકાઈની ખેતીના કચરાથી પણ સસ્તું હોય છે.

નોપલની ખેતીમાં પાણીનો વપરાશ

નોપલની ખેતી

આ સિવાય અહીં મકાઈની ખેતી કરતાં નોપેલની ખેતી મોટા પાયે થાય છે.

એક અંદાજ પ્રમાણે ઓછી ઉપજાઉ જમીનમાં પ્રતિ હેક્ટરે 300થી 400 ટન નોપલ ઉગાડી શકાય છે.

જ્યારે ઉપજાઉ જમીનમાં 800થી 1000 ટન ઊપજ થાય છે. આ સિવાય નોપલની ખેતીમાં પાણીની ખપત ઓછી છે અને ફાયદો વધુ છે.

નોપેલ એક ફળ તરીકે વેચી શકાય છે અને તેના કચરાથી જૈવ-ઈંધણ તૈયાર કરાય છે. મોટા પાયે નોપલની ખેતી કરવાનાં ત્રણ કારણ છે.

પહેલું જો સામાજિક છે. નોપલની ખેતીથી સ્થાનિક સ્તરે લોકોને રોજગારી મળી છે અને સ્થળાંતર થતું નથી. બીજું કે આર્થિક દૃષ્ટિએ પણ ફાયદાનો સોદો છે.

પર્યાવરણ માટે પણ બહુ લાભદાયી

સ્થાનિક સ્તરે બધાં કામ થઈ જવાથી ખર્ચ ઓછો થઈ જાય છે. ત્રીજું સૌથી મહત્ત્વનું કારણ છે પર્યાવરણ. નોપલની ખેતી પર્યાવરણ માટે પણ બહુ લાભદાયી છે.

જાણકારોનું કહેવું છે કે નોપલ જૈવિક-ઈંધણનો એક સારો વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે.

ધંધાદારી મિગુએલ એન્જિલે 40 વર્ષ પહેલાં બાયૉ-ફ્યૂલમાં હાથ અજમાવ્યો હતો અને વર્ષ 2007માં નાગફની સાથે પણ પ્રયોગ શરૂ કર્યો હતો.

આજે તેમની કંપની એ કારખાનાંઓ...\n\ntl;dr:

તે મેક્સિકોના રણમાં ઊગે છે. બંજર જમીનને ઉપજાઉ બનાવે છે. તેને સલાડમાં ખાઈ શકાય છે.


એ દેશ જે નગ્નતાને પ્રેમ કરે છે, અહીં જાહેરમાં નિવસ્ત્ર થવું એ ગુનો નથી\nઅમેરિકામાં નગ્નતાને જાતીયતા સાથે જોડવામાં આવે છે, પણ અહીં જર્મનીમાં રોજબરોજનાં કાર્યો દરમિયાન વસ્ત્રોના ત્યાગને અસામાન્ય ગણવામાં આવતો નથી.

સૂર્યસ્નાન વખતે નિર્વસ્ત્ર થવાનું કે સ્વિમિંગ પુલમાં કૂદતાં પહેલાં બધાં જ વસ્ત્રોનો ત્યાગ કરવો કરવો સ્વાભાવિક ગણાવા લાગ્યો છે.

એક વાર હું મસાજ થેરપી માટે ગઈ અને સ્વંય વસ્ત્રોનો ત્યાગ કરવા લાગી ત્યારે થેરપિસ્ટને નવાઈ લાગેલી, કેમ કે અમેરિકન લોકોને નિર્વસ્ત્ર થવા માટે જણાવવું પડે છે.

જોકે પ્રથમવાર જાહેરમાં કોઈને નિર્વસ્ત્ર જોવાની ઘટનાને ભૂલી ના શકાય તે વાત પણ સાચી છે. મારો અનુભવ બર્લિનના દક્ષિણમાં આવેલા એક પાર્કમાં થયો હતો.

સૂર્યસ્નાન કરવા માટે અનેક લોકો ત્યાં નિરાવરણ પડ્યા હતા.

મેં કેટલાક મિત્રોને પૂછપરછ પણ કરી અને ગૂગલમાં સર્ચ કરીને જાણવાની કોશિશ પણ કરી કે આવું શા માટે, અને મને જાણવા મળ્યું કે બર્લિનમાં જાહેર બગીચામાં એક ખૂણે કે બીચ પર કુદરતી વેશભૂષામાં શરીરોને જોવા કંઈ નવાઈની વાત નથી.

આ બર્લિનની કોઈ છૂપી વાત નથી, પરંતુ અહીં પ્રચલિત બનેલી "મુક્ત-તન સંસ્કૃતિ" (ટૂંકમાં FKK તરીકે ઓળખાતી રીત)નો જ હિસ્સો છે. જોકે તે નવી સંસ્કૃતિ પણ નથી અને જર્મીનીમાં 19 સદીના પાછલા હિસ્સાથી તે પ્રચલિત બનવા લાગી હતી.

સ્પેનમાં બીચ પર ટોપ કાઢી નાખીને મોકળા થવા પૂરતી આ વાત નથી; જર્મનીમાં FKK સંસ્કૃતિ વધારે ઊંડી ભાવના સાથેની છે. આવી રીતને જર્મનીમાં રૂઢિના વિરોધની સાથે જાતના બંધનોને ત્યાગીને મુક્ત થવાની ભાવના તરીકે પણ જોવામાં આવે છે.

"જર્મનીમાં ન્યૂડીઝમની લાંબી પરંપરા રહી છે," એમ બર્લિનન ફ્રેઇ યુનિવર્સિટીના મોર્ડન હિસ્ટ્રીના એસોસિએટ પ્રોફેસર આર્ન્ડ બૉકેમ્પર કહે છે.

 વીસમી સદીની શરૂઆતમાં જીવનશૈલીમાં સુધારાની હવા ચાલી હતી.

ઓર્ગેનિક આહાર, મુક્ત યૌનાચાર, વૈકલ્પિક સારવાર અને કુદરતની વધારે નજીક રહીને સાદું જીવન જીવવા પર ભાર મૂકવા લાગ્યો હતો. "એ વ્યાપક ઝુંબેશના ભાગરૂપે ન્યૂડીઝમ આવ્યું હતું. તેમાં ઔદ્યોગિક આધુનિકતા, 19મી સદીમાં આકાર લઈ રહેલા સામાજિક પ્રવાહોનો વિરોધ હતો," એમ તેઓ કહે છે.

લિબનીઝ સેન્ટર ફોર કન્ટેમ્પરરી હિસ્ટ્રી પોડસ્ટેમના ઇતિહાસકાર હન્નો હોકમથના જણાવ્યા અનુસાર બર્લિન સહિતનાં મોટાં શહેરોમાં આ ચળવળને વધારે પ્રતિસાદ મળ્યો હતો.

વેઇમર એરા (1918-1933) દરમિયાન દરિયાકિનારે FKK ચળવળના અનુયાયી નિરાવરણ દેખાવા લાગ્યા હતા. સામ્રાજ્યવાદી જર્મનીમાં (1871થી 1918 સુધી) આપખુદ સમાજમાં લોકો...\n\ntl;dr:

વર્ષો સુધી બર્લિનમાં રહ્યા પછી જર્મનો માટે કંઈ પણ કરવું સહજ છે એ વાત મને સમજાઈ છે. અમેરિકાના મિડવેસ્ટમાં મારો ઉછેર થયો તેનાથી વિપરિત અહીં લોકો નગ્નતાને સહજતાથી લે છે.


એ દેશ જે રંગભેદને લીધે ભારત સાથે ક્રિકેટ નહોતો રમતો\nઇશાંત શર્માએ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર શેર કરેલી તસવીર

પાછળથી તેને ખ્યાલ આવ્યો કે આ કૉમેન્ટનો મતલબ શું થતો હતો.

અમેરિકામાં તાજેતરમાં પોલીસદમનમાં કાળા રંગના જ્યૉર્જ ફલૉયડનું મૃત્યુ થયા પછી સમગ્ર દેશમાં વિરોધનો વંટોળ જાગ્યો છે. એમ લાગે છે કે સમગ્ર વિશ્વમાં ફરીથી ગોરા-કાળાના રંગભેદને લઈને મોટો વિવાદ સર્જાનારો છે.

બાસ્કેટ-બૉલ અને બૉક્સિંગના મહાન અમેરિકન ખેલાડીઓ પણ હવે ફલૉયડને લઈને કાળા નાગરિકોનું સમર્થન કરી રહ્યા છે. તેનો અર્થ એ થયો કે આ વાતને ઘણી ગંભીરતાથી લેવામાં આવી રહી છે.

આપણે ફક્ત રમતજગતની વાત કરીએ તો સાઉથ આફ્રિકામાં સદીઓથી રંગભેદ નીતિ ચાલી રહી હતી.

મહાત્મા ગાંધીને માત્ર તેમની ચામડીના રંગને કારણે જ ટ્રેનમાંથી ઉતારી દેવામાં આવ્યા હતા અને પછી જે કાંઈ બન્યું તે ઇતિહાસ છે.

ક્રિકેટની વાત કરીએ તો ડૅરેન સૅમીએ તાજેતરમાં જે આક્ષેપ કર્યો છે તે એ છે કે આઈપીએલ દરમિયાન તેમની ટીમના સાથી ખેલાડીઓ સૅમી અને બ્રાવોને કે શ્રીલંકાના એક ખેલાડીને 'કાલુ' કહીને બોલાવતા હતા.

1970 અને 1980ના દાયકામાં વેસ્ટ ઇન્ડિઝની ટીમ ભારતના પ્રવાસે આવે ત્યારે સામાન્ય બોલચાલમાં પણ તેમના વિરુદ્ધ આવા જ શબ્દોનો પ્રયોગ કરાતો હતો.

ક્રિકેટની જૂની પ્રતીકાત્મક તસવીર

એટલે સુધી કે 1983ના વર્લ્ડ કપની ફાઇનલમાં ભારત અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝનો મુકાબલો થવાનો હતો ત્યારે પણ ભારતમાં કેરેબિયન ખેલાડીઓ વિશે આવી જ રીતે ચર્ચા થતી હતી.

કેટલાંક અખબારોમાં પણ પબ્લિક ઑપિનિયન (એ વખતે ટીવી ચેનલો ન હતી) કે મૅચની હાઇલાઇટના લેખમાં ક્રિકેટપ્રેમીઓ આવા શબ્દનો ઉપયોગ કરતા હતા.

ખેલાડી જ નહીં પરંતુ કોઈ પણ વ્યક્તિને આ રીતે સંબોધવી તે અયોગ્ય બાબત છે.

સાઉથ આફ્રિકા રંગભેદની નીતિને કારણે ભારત સાથે ક્રિકેટ નહોતું રમતું.

બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાને કારણે મોટો વિવાદ સર્જાયો હતો

ક્રિકેટમાં રંગભેદને સાંકળતો સૌથી મોટો વિવાદ 1968-69માં સાઉથ આફ્રિકાનો પ્રવાસ ખેડવા જઈ રહેલી ઇંગ્લૅન્ડની ટીમ સાથે થયો હતો.

સાઉથ આફ્રિકા વર્ષોથી રંગભેગની નીતિને કારણે ભારત, વેસ્ટ ઇન્ડિઝ, પાકિસ્તાન જેવા દેશો (એ વખતે શ્રીલંકા રમતું ન હતું) સાથે ક્રિકેટ રમતું ન હતું. તેઓ માત્ર ઇંગ્લૅન્ડ અને ઓસ્ટ્રેલિયા સામે જ સિરીઝ યોજતા હતા.

બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાનો જન્મ સાઉથ આફ્રિકામાં થયો હતો પરંતુ તેઓ અશ્વેત હોવાને કારણે એ દેશની ટીમમાં તેમને સ્થાન મળતું નહોતું.

એક પ્રતિભાશાળી  ક્રિકેટર હોવાને કારણે તેમણે ઇંગ્લૅન્ડ આવી જવાનો નિર્ણય લીધો અને...\n\ntl;dr:

વેસ્ટ ઇન્ડિઝ ક્રિકેટ ટીમના ભૂતપૂર્વ સુકાની ડૅરેન સૅમીએ તાજેતરમાં જ એવો આક્ષેપ કર્યો હતો કે તેઓ ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (આઇપીએલ)માં રમી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની ચામડીના રંગને લઈને કૉમેન્ટ થતી રહેતી હતી.


એ દેશ જે શાળાઓમાં ભણાવશે 'મૃત્યુના પાઠ' પરંતુ જાણો કેમ?\nઑસ્ટ્રેલિયાનાં મેડિકલ એસોસિએશન ઑફ ક્વીન્સલેન્ડે આ અંગે દરખાસ્ત મૂકી છે.

તેઓ ઇચ્છે છે કે યુવાનો જીવનના અંત વિશે જાણે અને મોકળા મને તેના વિશે વાતચીત કરે.

ડૉક્ટરોના જણાવ્યાં મુજબ ઉમદા તબીબી વ્યવસ્થા અને લાંબી આવરદાએ પરિવાર સામે આકરા સવાલ ઊભા કર્યાં છે.

ડૉ. રિચર્ડ અનુસાર યુવાનોને અંતિમ દિવસો વિશે કઠિન નિર્ણયો લેવા તૈયાર કરવા જોઈએ

ડૉક્ટર રિચર્ડ જણાવે છે , ''અમારો હેતુ એ છે કે યુવાનો એમના માતા-પિતા અને દાદા-દાદી સાથે જીવનના અંત વિશે સહજતાથી વાત કરી શકે."

"જેથી તેઓ જાણી શકે કે એમના વડીલો કઈ રીતે મૃત્યુ ઇચ્છે છે. આ જાણકારી ભવિષ્યમાં તેમના માટે મદદરૂપ બની શકે છે.''

હાલમાં યુવાનો આ પ્રકારના કઠિન નિર્ણયો અંગે કોઈ વાતચીત કરી શકતા નથી, કારણ કે એને લઈને એક પ્રકારની ગેરમાન્યતા છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

જેના કારણે તમારા નજીકના કેટલાય લોકો તમારી આંખોથી દૂર હૉસ્પિટલમાં પોતાનો જીવ છોડી દેતાં હોય છે.

આ જ કારણે બાળકોને શાળાઓમાં જ મૃત્યુ અંગેનું ભણતર આપવા અંગે યોજના બનાવવામાં આવી રહી છે.

જીવનની એ અંતિમ પળો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ઑસ્ટ્રેલિયાના ડૉક્ટરોનું માનવું છે કે જો બાળકોને વર્ગખંડમાં જ જરૂરી કાયદા અને નૈતિક ફરજોની સાથે સાથે ઇચ્છામૃત્યુ અંગે પણ જણાવવામાં આવશે તો એમના માટે આવા મુદ્દા ઓછા 'તકલીફ દાયક' હશે અને આનાથી લોકોને યોગ્ય નિર્ણય લેવામાં પણ મદદ મળશે.'

ડૉક્ટર રિચાર્ડ કિડ જણાવે છે કે જો શાળાઓમાં આ વિષય ભણાવવામાં આવશે તો યુવાનો, પોતાનાં સગાવહાલાંના અંતિમ દિવસોમાં તેમની સારવાર કઈ રીતે કરાવવી એ અંગે યોગ્ય નિર્ણયો લઈ શકશે.

તેઓ જણાવે છે, ''મેં 21 વર્ષના યુવાનોને આવી મુશ્કેલ સમસ્યા સામે લડતા જોયા છે."

"જેમને આ મામલે ખબર પડવી જોઈએ કે તેઓ શું કરે જેથી આવા સંજોગો એમના કુટુંબીજનોના હિતમાં ફેરવાઈ જાય અને કાયદાનું ઉલ્લંઘન પણ ન થાય.''

એમનું કહેવું હતું કે મૃત્યુ અંગે ગેરમાન્યતાને કારણે પરિવાર નિર્ણયો લેવામાં બહું મોડું કરી દે છે.

મોટાભાગના લોકોને ખબર પણ નથી હોતી કે તેમના સગાવહાલાં સાથે કંઈ આકસ્મિક બનાવ બની જાય તો તેઓ કયા પ્રકારની સારવાર કરાવે.

''ડેથ લેશન ''માં આની સાથે જોડાયેલા કાયદાકીય પાસાંઓ, ઇચ્છામૃત્યુ, ભવિષ્યમાં કયા પ્રકારની સારવાર કરાવવામાં આવે અને મૃત્યુની પ્રક્રિયા અંગે શિક્ષણ આપવામાં આવશે.

આ દેશ ઉજવે છે ડેથ ફેસ્ટિવલ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ મુદ્દો, પહેલાંથી જ ભણાવવામાં આવતા વિષયો જેવા કે બાયૉલોજી, મેડિસિન, લૉ ઍન્ડ...\n\ntl;dr:

ગણિત, વિજ્ઞાન ,ઇતિહાસ , મૃત્યુ ?

આવનારા સમયમાં ઑસ્ટ્રેલિયાનાં બાળકોને અન્ય વિષયોની સાથે સાથે મૃત્યુ વિશેની સમજ આપતો વિષય પણ ભણાવવામાં આવશે એવું બની શકે છે.


એ દેશ જેનું અર્થતંત્ર એક નદી સુકાવાને કારણે હચમચી ગયું\nપરાગ્વે નદીના જળસ્તરમાં ઘટાડો

તેમણે જહાજમાં રહેલા પોતાના સાથીદારોને આ અંગે ચેતવ્યા કારણ કે તેઓ લંગર નાખવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા. નદીની પાસે ટમટમતી લાલ બત્તીઓ એ મગરની આંખો હતી જે રાત્રિના સમયે પ્રકાશ પડવાને કારણે લાલ રંગની દેખાઈ રહી હતી.

તેમણે બીબીસીને કહ્યું કે, “આ પહેલાં મેં આવું ક્યારેય જોયું નહોતું. પરંતુ હવે તેમના રહેવાનાં ઠેકાણાં સુકાઈ ગયાં છે અને હવે આ પ્રાણીઓ હવે પાણીની બહાર આવી ગયાં છે.”

કૅપ્ટન ગૉન્ઝાલેઝનો ઇશારો હાલ પડેલા ભયંકર દુષ્કાળ તરફ હતો જેનાથી પરાગ્વે નદી ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થઈ હતી.

આઠ મહિનાના દુષ્કાળ બાદ આ નદીના જળસ્તરમાં ઐતિહાસિક ઘટાડો થયો છે. ઑક્ટોબરના અંત સુધીમાં નદીનું જળસ્તર એટલું બધું ઘટી ગયું હતું કે આટલો ઘટાડો નદીના રેકૉર્ડેડ ઇતિહાસમાં પહેલાં ક્યારેય જોવા નથી મળ્યો.

અમેરિકાની સ્પેસ એજન્સી નાસા દ્વારા જારી કરાયેલી સૅટેલાઇટ તસવીરોમાં એ જોવા મળ્યું કે ત્રણ વર્ષ પહેલાંની સરખામણીએ પાટનગર અસુનસિયોનના નજીકથી પસાર થનાર પરાગ્વે નદીની આસપાસનો વિસ્તાર કેટલો બધો સુકાઈ ગયો છે.

પેરાગ્વે નદી

આ સમાચાર પરાગ્વે માટે પરેશાન કરનારા હતા. આ નદી આ દેશ માટે કેટલી અગત્યની છે તેનો અંદાજ એ વાત પરથી આવી જાય છે કે દેશ અને નદીનું નામ સમાન છે. આ નદીને આ દેશની લાઇફલાઇન માનવામાં આવે છે.

પરાગ્વેના નૅશનલ ઍડમિનિસ્ટ્રેશન ઑફ નૅવિગેશન ઍન્ડ પોર્ટ્સ (ANPP) અનુસાર 25 ઑક્ટોબરના રોજ અસુનશિયોનમાં નદીનું જળસ્તર સામાન્ય કરતાં 54 સેન્ટિમિટર ઓછું હતું.

થોડા વરસાદ બાદ નવ નવેમ્બરના રોજ નદીનું જળસ્તર થોડું સુધર્યુ અને સામાન્ય કરતાં તે માત્ર 14 સેન્ટિમિટર ઓછું હતું.

પરંતુ ANPPના નિદેશક લુઈસ હારા આ સ્થિતિને ચિંતાજનક ગણાવે છે. તેઓ કહે છે કે હાલમાં નદીના જળસ્તરમાં જે વધારો નોંધાયો છે તે સ્થાયી નથી.

સ્થાનિક ટેલિવિઝન ચૅનલ ABCને અપાયેલ એક ઇન્ટરવ્યૂમાં તેમણે કહ્યું હતું કે, “જેટલો વરસાદ થયો છે ત્યાર બાદ વર્ષના અંતિમ મહિનામાં નદીમાં કેટલું પાણી રહેશે તેને લઈને અમને કેટલાક ખરાબ આંકડા જોવા મળી રહ્યા છે.”

આ ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન તેમણે ચેતવણી આપી કે નદીના જળસ્તરમાં જલદી સુધારો નહીં આવે અને બની શકે છે કે આવતા વર્ષે જાન્યુઆરી કે ફેબ્રુઆરીમાં જ નદીનું જળસ્તર સામાન્ય થઈ જાય અને નદી જાહાજો માટે તૈયાર થઈ શકે.

હારા જણાવે છે કે, “પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે નદીનું પાણી ફરીથી નહીં ઘટે. અમને વરસાદની તાતી જરૂરિયાત છે.”

પરાગ્વેના હવામાનવિભાગના...\n\ntl;dr:

કૅપ્ટન રોબર્ટો ગૉન્ઝાલેઝ પાછલાં 25 વર્ષોથી જહાજ ચલાવી રહ્યા છે પરંતુ તેમણે પોતાના જીવનમાં આવો નજારો ક્યારેય નહોતો જોયો. રાત્રે તેમને પરાગ્વે નદી પાસે ‘ટમટમાતી લાલ બત્તીઓ’ દેખાઈ.


એ દેશ જેનો વૃદ્ધિદર ભારત અને ચીન કરતાં 14 ગણો વધારે હશે\nઇન્ટરનેશનલ મૉનેટરી ફંડ (IMF)ના જણાવ્યા અનુસાર દક્ષિણ અમેરિકાના આ દેશના 8 લાખ નાગરિકોનો 2020ના વર્ષમાં જોરદાર 86% ટકાના દરે વિકાસ થવાનો છે.

ચીનના અર્થતંત્ર કરતાં આ 14 ગણો વધુ ઝડપી વિકાસ થયો. એ કહેવાની જરૂર નથી કે ગુયાના વિશ્વનું સૌથી ઝડપી વિકસતું અર્થતંત્ર બની જશે.

કદાચ આ ખંડમાં કે સમગ્ર વિશ્વમાં તે માથાદીઠ સૌથી વધુ સમૃદ્ધિ ધરાવતો દેશ બની જાય તેવી પણ શક્યતા છે.

ગુયાનામાંથી ક્રૂડઑઇલ મળી આવ્યું છે તેના કારણે આ સમૃદ્ધિ આવવાની છે.

જોકે ઘણાને શંકા પણ છે કે જૅકપૉટ લાગ્યો હોવાથી આડેધડ પૈસા વપરાઈ જશે અને અંતે હતા ત્યાંના ત્યાં.

અચાનક કમાણી થવા લાગી છે તેને સ્થિર અર્થતંત્રના વિકાસ માટે કાયમી રાખવી ગુયાના માટે મુશ્કેલ પણ બની શકે છે.

કાચું સોનું

ગુયાનાની ધરતીમાંથી ક્રૂડ ઑઇલ મળી આવ્યું છે અને 2020માં તેની વિશ્વમાં નિકાસ શરૂ થશે. દુનિયાના બીજા મોટા ઉત્પાદકોની સરખામણીમાં જોકે મોટો જથ્થો નથી.

"રોજના 700,000થી 10 લાખ બેરલ ઑઇલ સુધી ઉત્પાદન પહોંચી શકે છે," એમ આંતરરાષ્ટ્રીય ઑઇલ કન્સલ્ટિંગ કંપની વૂડ મૅકેન્ઝીના માર્સેલો દે આસિસે બીબીસી મુન્ડોને જણાવ્યું હતું.

સરખામણી કરવા માટે કહી શકાય કે કોલંબિયા રોજનું ક્રૂડ નિકાસ કરે છે તેટલો આ જથ્થો થયો.

જોકે ગુયાનાની વસતિ ઘણી ઓછી હોવાથી નાગરિકોની સમૃદ્ધિમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે. કોલંબિયા કરતાં તેની વસતિ 50 ગણી ઓછી છે.

યુએસ સીએનબીસીના હાલના એક અહેવાલ અનુસાર ગુયાના માથાદીઠ સૌથી વધુ ઑઇલ ઉત્પાદન કરનાનો દેશ બની શકે છે.

ખરાબ અનુભવ

હાલના સમયમાં ઘણા નાના દેશોમાં અચાનક ક્રૂડનો જથ્થો મળી આવે ત્યારે જે થાય તેના સારા દાખલા નથી મળ્યા, એમ કેલિફોર્નિયા યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર માઇકલ રૉસનું કહેવું છે.

ક્રૂડ ઑઇલની કમાણી સીધી જ સ્થાપિત હિતોને જાય છે, જે વધુ શક્તિશાળી બને છે અને નાગરિકોને ખાસ ફાયદો થતો નથી.

નાના દેશમાં મજબૂત સંસ્થાકીય માળખું હોતું નથી તેના કારણે મોટા પાયે ભ્રષ્ટાચારને ઉત્તેજન મળે છે એમ રૉસનું કહેવું છે.

"ઇસ્ટ તીમોર અને ઇક્વેટોરિયલ ગીની આવા દાખલા છે, જ્યાં માથાદીઠ કમાણીમાં મોટા પાયે વધારો થયો હોય. આ બંને દેશોમાં મોટા પાયે નાણાં આવ્યાં તેના કારણે ઊલટાની તંગદિલી ઊભી થઈ હતી. ખાસ કરીને ઇક્વેટોરિયલ ગીનીમાં મોટા ભાગની કમાણી અધિકારીઓના હાથમાં જ આવી હતી. તેના કારણે દેશમાં લોકશાહી ઓછી થઈ અને ભ્રષ્ટાચાર વધી ગયો," એમ તેઓ ઉમેરે છે.

જોકે એવા દેશોના દાખલા પણ છે, જેમણે કમાણીને સારા...\n\ntl;dr:

દક્ષિણ અમેરિકાનો એક દેશ એવો છે, જે 2020માં ચીન કરતાં પણ 14 ગણી ઝડપે વિકસવાનો છે.


એ દેશ જ્યાં 13 સમલૈંગિક યુગલોએ સરકાર સામે કેસ કર્યો\nતેઓ જાપાન સરકાર સામે પ્રતીકાત્મક નુકસાનનો માટે દાવો માંડી રહ્યાં છે, તેમની દલીલ છે કે સમલૈંગિક યુગલોનાં લગ્ન પર પ્રતિબંધના લીધે તેમના બંધારણીય અધિકારોનું ઉલ્લંઘન થાય છે.

આ દાવા સામે જો અદાલતો સંમત થાશે તો એનો અર્થ એ થશે કે ભવિષ્યમાં સમલૈંગિક લગ્નોને જાપાનીઝ સરકારે માન્યતા આપવી પડશે.

જાપાન એ એક માત્ર G7 દેશ છે જે ગે લગ્નોને પરવાનગી નથી આપતો, પરંતુ સર્વે સૂચવે છે કે આ કેસને મજબૂત સમર્થન છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'એક અત્યંત રૂઢિચુસ્ત સમાજ'

આ 13 યુગલોએ વૅલેન્ટાઇન્સ ડેના રોજ જાપાનના અલગઅલગ શહેરોમાં કેસ ફાઈલ કર્યા છે.

જાપાનના 40 વર્ષીય એઈ નાકાજીમા અને 31 વર્ષીય જર્મન ટીના બૌમન્ન તેમાંના એક છે.

આ બંને 2011માં જ્યારે બર્લિનમાં મળ્યા ત્યારથી સાથે છે.

જર્મનીમાં થોડાં વર્ષ રહ્યા બાદ, તેઓ જાપાનમાં સ્થાયી થયા.

પરંતુ બંને દેશોમાં સમલૈંગિક યુગલ તરીકે જીવવું સાવ જુદું હતું.

નાકાજીમાએ બીબીસીને જણાવ્યું, "જાપાનનો સમાજ સ્વભાવે ખૂબ રૂઢિચુસ્ત છે."

તેમના ઘણા મિત્રો તેમની જાતને સમલૈંગિક તરીકે જાહેર કરવાની હિંમત નથી કરતા અને તેમના સાથીને પરિવારથી અને મિત્રો સુદ્ધાંથી છુપાવે છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

જાપાન ઘણો સાંસ્કૃતિક દેશ હોવા છતાં, સર્વે સૂચવે છે કે યુવા જાપાનીઓની બહોળી બહુમતિ સમલૈંગિક લગ્નોને સપોર્ટ કરે છે.

2015થી, કેટલાંક શહેરોએ સમલૈંગિક યુગલોને પ્રમાણપત્રો આપ્યાં છે, પરંતુ તેઓ કાયદેસર બંધાતા નથી અને ફક્ત કહેવાતી સમાન વર્તણુકની વાત કરે છે.

નાકાજીમા કહે છે, "એટલે જ્યાં યુવા લોકોમાં એક તરફ ગે લગ્નોની બાબતે બહોળો પ્રતિસાદ છે, રાજકીય નેતાઓ જુનવાણી રહેવાનું પસંદ કરે છે અને તેઓ વસ્તુઓમાં બદલાવની વાત આવે ત્યારે ઘણાં ખચકાય છે."

13 યુગલો જાણે છે કે તેમના કોર્ટ કેસો તેમના સંઘર્ષ તરફ લોકોનું ધ્યાન આકર્ષિત કરશે, અને તેમને ખરેખર આશા છે-એ તેઓ સફળ થાય.

નાકાજીમા કહે છે, "અમે આ મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટ સુધી લઈ જવા તૈયાર છીએ."

"જો અમારે એ રસ્તો લેવો પડશે તો, તેમાં પાંચ વર્ષથી વધુ સમય લાગી શકે તેમ છે.

જર્મન લગ્નનો અસ્વીકાર

નાકાજીમા અને બૌમન્ન જર્મનીમાં લગ્નથી જોડાયા હતાં, અને એ પછી તરત જ તેઓએ અત્યારે જ્યાં રહે છે ત્યાં યોકોહોમામાં તેમના લગ્નને માન્યતા આપવા માટે અરજી કરી હતી.

ધારણા મુજબ જ જર્મન લગ્નને માન્યતા પ્રાપ્ત ના થઈ.

તેઓ બંને માટે, આને લીધે સમસ્યાઓ સર્જાય છે- બૌમન્ન હાલ અભ્યાસ કરે છે, પરંતુ એક વાર જ્યારે તે...\n\ntl;dr:

13 સમલૈંગિક યુગલોએ લગ્ન કરવાના અધિકારની માગણી સાથે જાપાન સરકાર પર કેસ દાખલ કર્યો છે.


એ દેશ જ્યાં ઓનલાઇન શિક્ષણ માટે સરકાર ઘરેઘરે આપશે કૉમ્પ્યુટર\nડિજીટલ સાક્ષરતા વધારવાની  આ યોજના મૂળ તો 2028માં હાથ ધરાવાની હતી પરંતુ કોવિડ 19 મહામારીને કારણે હોમ-સ્કૂલિંગ લાગુ થયું ત્યારે જાણવા મળ્યું કે નિમ્ન આવક વાળા પરિવારોમાં વિદ્યાર્થીઓ આ સુવિધાથી વંચિત છે.

ત્યાર બાદ આ યોજના પર તાત્કાલિક અમલ કરવાનું નક્કી કરાયું. સિંગાપોરથી બીબીસી સંવાદદાતા સારાહ ટૉમ્સનો આ અહેવાલ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

સિંગાપોરમાં આવતા વર્ષ સુધીમાં સરકાર સેકન્ડરી સ્કૂલના તમામ વિદ્યાર્થીઓને સબસિડી વાળા કૉમ્પ્યૂટર આપવાની યોજના બનાવી રહી છે.


એ દેશ જ્યાં ફીમેલ વાયગ્રા અંગે હોબાળો થયો છે\nએક અનુમાન પ્રમાણે 10% અમેરિકી મહિલાઓને જાતીય સુખ માણવાની ઇચ્છા ન થવા જેવી ગંભીર સમસ્યા છે.

જાતીય ઇચ્છાઓને પ્રેરે તેવી એક નવી દવા અમેરિકાની સ્ત્રીઓ માટે ઉપલબ્ધ બની છે, જેને 'સ્ત્રી વાયગ્રા' તરીકે વખાણવામાં આવી રહી છે.

દવાઓ સલામત છે કે કેમ તેની તપાસ કરતી સંસ્થા અમેરિકા ફૂડ ઍન્ડ ડ્રગ ઍડમિનિસ્ટ્રેશન (એફડીએ) દ્વારા તેને માન્યતા પણ આપી દેવામાં આવી છે.

શરૂઆતમાં તેને મહિલાઓનાં જાતીય આરોગ્યની જીત તરીકે વધાવી લેવામાં આવી હતી.

જોકે, થોડા જ અઠવાડિયાઓમાં તેના કારણે ફરીથી ચર્ચાઓ થવા લાગી કે જાતીય ઇચ્છાઓ જેવી સંકુલ બાબતોમાં દવાઓની ભૂમિકા કેવી હોવી જોઈએ.

દવામાં વપરાતા પદાર્થનું નામ બ્રેમેલેનોટાઇડ છે, જ્યારે વાયલેસ્સી તે દવાનું બ્રાન્ડ નેમ છે. યુવાન અને પ્રૌઢ સ્ત્રીઓ માટે આ દવા બની છે.

રજોનિવૃત્તિનાં લક્ષણો દેખાતાં હોય કે ન દેખાતાં હોય ત્યારે પણ તે લઈ શકાય છે.

આ દવા ઇન્જેક્ષન સ્વરૂપે લેવામાં આવે છે

મૂળભૂત રીતે હાઇપોઍક્ટિવ સેક્સ્યુઅલ ડિઝાયર ડિસોર્ડર (એચએસડીડી) હોય તેના માટે આ દવા છે. તબીબો તેને જાતીય પ્રવૃત્તિઓ માટેની નિયમિત અને સતત અનિચ્છા તરીકે ઓળખાવે છે.

અમેરિકામાં બાળકને જન્મ આપી શકવા જેટલી ઉંમર ધરાવતી લગભગ 6 થી 10% મહિલાઓ આ સમસ્યા ધરાવે છે. દવા ઉદ્યોગનો આ બીજીવારનો 'સ્ત્રી વાયગ્રા' માટેનો પ્રયાસ છે.

જોકે એફડીએની મંજૂરી મળી ગયા બાદ કેટલાક તબીબોએ તેની અસરકારકતા સામે સવાલો ઉઠાવ્યા અને તેથી વિવાદ વકર્યો છે.

શું આ દવા લેવાથી સ્ત્રીઓ જોખમમાં મુકાઈ શકે છે? સુરક્ષા અંગે પણ સવાલ થવા લાગ્યા છે.

તો શું બ્રેમેલેનોટાઇડ ખરેખર કામ કરે છે? શું તેનાથી આરોગ્યને કોઈ બીજું નુકસાન થઈ શકે છે ખરું?

ઇન્જેક્ષન વિરુદ્ધ ગોળીઓ

એચએસડીડી બીમારીનું કારણ હજુ અજ્ઞાત છે

પેલેટીન ટૅકનૉલૉજીસે વાયલેસ્સી વિકસાવી છે અને તેનું લાયસન્સ એમેગ ફાર્માસ્યુટિકલ્સને આપવામાં આવ્યું છે. આ દવા પોતાની રીતે ઇન્જેક્ષનથી લેવાની હોય છે.

દવાને કારણે તણાવ અને ચિંતા ઓછી થાય છે અને જાતીય ઇચ્છાઓ વધે છે. બે પ્રકારના ન્યુટ્રોટ્રાન્સમિટરના સ્તરને કાબૂમાં રાખીને આવું પરિણામ લાવવામાં આવે છે.

ડોપામાઇનનું પ્રમાણ વધારવામાં આવે છે, જ્યારે સેરોટોનિનના સ્રાવને ઓછો કરવામાં આવે છે. સ્પ્રાઉટ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ એડ્ડઈ નામની દવા વેચે છે, તેની સાથે આ દવાની સીધી સ્પર્ધા થશે.

એડ્ડઈ રોજ લેવાની ગોળી સ્વરૂપે મળે છે, જેને એફડીએ તરફથી 2015માં મંજૂરી મળી હતી, તેને મંજૂરી મળી ત્યારે પણ વિવાદ...\n\ntl;dr:

રજોનિવૃત્તિ નજીક પહોંચેલી અને સેક્સની ઓછી ઇચ્છા ધરાવતી સ્ત્રીઓ માટે વાયલેસ્સી નામની દવાને અમેરિકાના જાહેર આરોગ્ય વિભાગે મંજૂરી આપી છે, પણ શું તે અસરકારક છે? તેની સાથે આરોગ્યની બીજી કઈ ચિંતાઓ જોડાયેલી છે?


એ દેશ જ્યાં માતાઓ તેમના બાળકોને તરછોડવા મજબૂર છે\nમાતા બાળકના જન્મ બાદ તરત તેને તરછોડી રહી છે અથવા તો ગર્ભવતી મહિલા તેના સંતાનને તરછોડવાનું નક્કી કરી ચૂકી છે.

આ મહિલાઓની આપવીતી અને સમગ્ર સ્થિતિના અહેવાલ માટે જુઓ આ વીડિયો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

વેનેઝુએલામાં માતાઓ તેમના બાળકોને ના ઇચ્છવા છતાં તરછોડી રહી છે. અહીં ઘણાં બાળકો રસ્તા પર જીવવા માટે મજબૂર છે.


એ દેશ જ્યાં વ્હૉટ્સઍપ ગ્રૂપ દ્વારા મહિલાઓ કરે છે ગર્ભપાત\nતેઓ એક ગુપ્ત વ્હૉટ્સઍપ ગ્રૂપ ચલાવે છે, જે બ્રાઝિલની અનેક મહિલાઓને અનિચ્છનીય ગર્ભથી છુટકારો અપાવવામાં મદદ કરે છે.

બ્રાઝિલમાં ગર્ભપાત અંગે કડક કાયદા છે. અહીં બળાત્કારનો ભોગ બનતી મહિલાઓ માટે પણ ગર્ભપાત કરાવવો આસાન નથી.

એવામાં આ વ્હૉટ્સઍપ ગ્રૂપની મદદથી મહિલાઓ ગેરકાયદે ગર્ભપાત માટેની ગોળીઓ ખરીદી શકે છે અને ઘરે જ ગર્ભપાત કરી શકે છે.

એબિગેલ અને અન્ય ત્રણ મહિલાઓ ગર્ભપાતની પ્રક્રિયામાં મહિલાઓની મદદ કરે છે. જોકે, એબિગેલ કે તેમની સાથી મહિલાઓ ડૉક્ટર કે નર્સ નથી.

ગર્ભપાત દરમિયાન થતી પીડા સમયે પણ ટેક્સ્ટ કે ઑડિયો દ્વારા મદદ કરવામાં આવે છે.

ગ્રૂપ ચલાવતા એબિગેન અને તેમના મહિલા સાથીઓને ખબર છે કે તેઓ કાયદો તોડે છે અને એ માટે તેમને સજા પણ થઈ શકે છે.

જોકે, તેઓ માને છે કે જો ગર્ભપાત કરાવવા ઇચ્છુક મહિલાઓને યોગ્ય મદદ નહીં મળે તો તેઓ ગેરકાયદે ક્લિનિકમાં જશે, જે તેમના માટે વધારે ખતરનાક છે.

આરોગ્ય વિભાગ મુજબ અસુરક્ષિત ગર્ભપાતના કારણે સર્જાતી જટિલતાઓના કારણે બ્રાઝીલમાં દરરોજ ચાર જેટલી મહિલાઓનાં મૃત્યુ થાય છે.

એક અંદાજ પ્રમાણે બ્રાઝિલમાં દર વર્ષે આશરે પાંચ લાખ ગેરકાયદે ગર્ભપાત થાય છે.

જેમાંથી અડધી મહિલાઓ માટે જીવનું જોખમ સર્જાય છે અને હૉસ્પિટલમાં દાખલ થવાનો વારો આવે છે.

કેવી રીતે મહિલાઓ સુધી પહોચે છે ગ્રૂપ?

આ ગ્રૂપ સાથે સંકળાયેલી એક મહિલા કહે છે, "હું પોતાની ઓળખ છુપાવીને આ વ્હૉટ્સઍપ ગ્રૂપની મેમ્બર બની ગઈ. મેં તેમને કહ્યું કે હું ગર્ભવતી છું અને ગર્ભપાત કરાવવા માંગુ છું."

"પાંચ મહિના સુધી વ્હૉટ્સઍપ પર થઈ રહેલી વાતચીત મેં જોઈ. ત્યારબાદ મેં ગ્રૂપના ઍડમિનનો સંપર્ક કર્યો."

હાલમાં આ ગ્રૂપમાં 80થી વધારે મહિલાઓ છે, દર મહિને 20 નવી મહિલાઓ આ ગ્રૂપમાં જોડાય છે. મહિલાનો ગર્ભપાત થઈ જાય એટલે તે આ ગ્રૂપ છોડી દે છે.

એમાંથી એકાદ મહિલા બાળક રાખવાનો નિર્ણય કરી લેતી હોય છે અને ગર્ભપાત કરાવતી નથી.

આ ગ્રૂપમાં જોડાયેલી ઘણી યુવતીઓ સગીર છે. આ ગ્રૂપ એક સુરક્ષિત જગ્યા છે કે જ્યાં મહિલાઓને મદદ મળે છે.

ગ્રૂપ ચલાવતી એક મહિલાનું માનવું છે કે, ત્રણ વર્ષમાં તેમણે ત્રણસો મહિલાઓને ગર્ભપાત કરાવવામાં મદદ કરી છે.

ગ્રૂપ ચલાવનાર એબિગેલે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "ક્યારેક-ક્યારેક હું એવું વિચારું છું કે, આ બધું જ બંધ કરી દઉં, પણ પછી લાગે છે કે આ ગ્રૂપના કારણે ઘણી મહિલાઓને એ તક મળી રહી છે જે મને નહોંતી મળી. આ બધું વિચારીને મને લાગે છે કે હું જે કરું છું...\n\ntl;dr:

એબિગેલ 23 વર્ષનાં છે અને તેઓ ચાર વર્ષના એક બાળકના માતા પણ છે. ઓળખ છૂપાવવા માટે તેમનું નામ અહીં બદવામાં આવ્યું છે.


એ દેશ જ્યાં સેક્સવર્કરોને કરવો પડી રહ્યો છે રેઇનકોટનો ઉપયોગ\nતેઓ કહે છે કે સેક્સવર્કર્સ માટે કામ કરનારી સંસ્થા 'ઑર્ગેનાઇઝેશન ઑફ નાઇટ વર્કર્સ ઑફ બોલિવિયા' (ઓટીએન-બી)ના સૂચન પર તેઓ આવું કરી રહ્યાં છે અને તેનાથી તેમને સુરક્ષિત રહેવામાં મદદ મળશે.

બોલિવિયામાં દેહવેપાર કાયદેસર છે પરંતુ ત્યાં માત્ર લાઇસન્સ ધરાવતાં વેશ્યાલયોમાં જ કેટલાક નિયમોની સાથે તેની અનુમતિ છે.

કોરોના મહામારીને કારણે માર્ચમાં અહીં પણ લૉકડાઉન લાગુ કરી દેવાયું હતું પરંતુ હવે તેમાં છૂટ આપી દેવામાં આવી છે.

પરંતુ અત્યારે સેક્સવર્કરો પર દિવસ દરમિયાન કેટલાંક નિયંત્રણો લદાયેલા છે અને રાત્રે કર્ફ્યુનો અમલ કરવો પડે છે.

વૅનેસા એક સેક્સવર્કર છે, તેમને બે બાળકો છે. તેઓ કહે છે કે બાળકોના શિક્ષણ માટે કામ કરવું જરૂરી છે.

તેઓ કહે છે, "અમારા ગ્રાહક સુરક્ષાની બાબતમાં સાવચેતી રાખે છે. તેઓ સમજે છે કે અમે જે સાવચેતી વર્તી રહ્યાં છીએ એ અમારી અને તેમની સુરક્ષા માટે છે."

એક અન્ય યૌનકર્મી ઍન્ટોનિએટા કહે છે કે તેઓ પેપર ફેસ માસ્ક, પ્લાસ્ટિકનો પડદો, ગ્લવ્ઝ અને રેઇનકોટ વાપરી રહ્યાં છે.  તેઓ વેશ્યાલયમાં પોતાના ગ્રાહકો સામે ડાન્સ કરતાં સૅનિટાઇઝેશન માટે તેમના ખભા ઉપર બ્લિચ પણ છાંટે છે.

તેઓ કહે છે, "બાયૉ-સૅફટી સૂટથી અમે પોતાનું કામ પણ કરી શકીશું અને સુરક્ષિત પણ રહીશું."

ઓટીએન-બીના લોકોએ ગત મહિને સ્વાસ્થ્યમંત્રાલયના અધિકારીઓ સાથે મુલાકાત કરી હતી અને તેમને યૌનકર્મીઓને સુરક્ષિત રહેવા સંબંધી 30 પાનાનું એક મૅન્યુઅલ પણ આપ્યું હતું.

બોલિવિયામાં ઓછાં પરીક્ષણોને લીધે ચિંતા

બોલિવિયામાં અત્યાર સુધી 50 હજાર કોરોના વાઇરસના ચેપગ્રસ્તોની પુષ્ટિ થઈ છે અને મરણાંક 1900 નોંધાયો છે.

છેલ્લા અઠવાડિયે બોલિવિયાનાં કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ જીનિન આનેઝ શાવેઝે ટ્વીટ કરીને કહ્યું હતું કે તેઓ પણ કોરોનાથી ચેપગ્રસ્ત થયા છે.

પરંતુ બોલિવિયામાં કોરોના વાઇરસનાં પરીક્ષણો મર્યાદિત પ્રમાણમાં કરાઈ રહ્યાં હોવાનો આરોપ છે. બોલિવિયા લૅટિન અમેરિકાના સૌથી ગરીબ દેશોમાંથી એક છે.  આંકડા પ્રમાણે અહીં દર દસ લાખની વસતી સૌથી ઓછાં પરીક્ષણો કરાયાં છે.

પરંતુ પાડોશી દેશ બ્રાઝિલથી બોલિવિયાની સરખામણી ન થઈ શકે, જે કોરોના મહામારીની સૌથી વધારે અસરગ્રસ્ત દેશોમાં સામેલ છે.

અત્યાર સુધી બ્રાઝિલમાં 20 લાખ લોકો ચેપગ્રસ્ત થયા છે અને મરણાંક 75 હજારથી વધારે છે.

બોલિવિયામાં સેકસવર્કરોના સંઘનાં એક સભ્ય લિલી કૉર્ટ્સ કહે છે કે બધા માટે આ મુશ્કેલ સમય છે પરંતુ મહિલાઓ માટે પ્રતિબંધોને લીધે...\n\ntl;dr:

લૅટિન અમેરિકન દેશ બોલિવિયામાં કેટલાંક સેક્સવર્કરોનું કહેવું છે કે તેઓ કામ પર પાછાં ફરી રહ્યાં છે પરંતુ સુરક્ષા માટે ગ્લવ્ઝ, બ્લિચ અને પારદર્શી રેઇનકોટનો ઉપયોગ કરી રહ્યાં છે.


એ દેશ જ્યાંના સાંસદોને ભારત જેવી સુવિધા મળતી નથી\nપર-આર્ને હેકેન્સન એવા સાંસદ છે કે જેઓ સામાન્યપણે સંસદની કૅન્ટીનમાં જ જોવા મળે છે

જોકે, સ્વિડન એક એવો દેશ છે કે જ્યાં આ ધારણા ખોટી સાબિત થાય છે.

સ્કેન્ડિનેવિયન દેશોના લોકોનો કરકસર અને સાદાઈનો અભિગમ તેના રાજકારણમાં વ્યક્ત થાય છે અને તે પ્રમાણે જ દેશના રાજકારણીઓએ વર્તવું પડે છે.

મોટા પગાર, ભથ્થાં અને જાતભાતની સુવિધા સ્વિડનના સાંસદોને મળતી નથી.

કરદાતાઓનાં નાણાં વાપરવાની બાબતમાં તેમના પર ચુસ્ત નિયમો લાદવામાં આવેલા છે.

"સાધારણ નાગરિકો"

સ્વિડનમાં માત્ર વડા પ્રધાનને જ કારની સેવા આપવામાં આવે છે

સોશિયલ-ડેમૉક્રેટિક પાર્ટીના સાંસદ પર-આર્ને હેકેન્સન બીબીસી બ્રાઝિલને જણાવે છે, "અમે સાધારણ નાગરિકો જ છીએ."

"સંસદસભ્યોને વિશેષાધિકારો આપવાની વાત અર્થહીન છે, કેમ કે અમારું કામ નાગરિકોનું પ્રતિનિધિત્વ કરવાનું અને તેઓ જે વાસ્તવિકતા વચ્ચે જીવે છે તેમાં જ રહેવાનું છે."

હેકેન્સન ઉમેરે છે, "અમે એવું કહી શકીએ કે અમારો વિશેષાધિકાર કાર્ય કરવાનો અને દેશને દિશા આપવાનો છે."

સ્વિડિશ સાંસદો મફતમાં જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરી શકે છે.

અન્ય દેશોમાં હોય છે તે રીતે તેમને કાર અને ડ્રાઇવર જેવી સુવિધાઓ આપવામાં આવતી નથી.

દાખલા તરીકે સ્વિડિશ સંસદ પાસે ફક્ત ત્રણ વૉલ્વો S80 કાર છે. આ નાનકડો કાફલો સંસદના પ્રમુખ અને ત્રણ ઉપપ્રમુખના સત્તાવાર કાર્યક્રમો માટે રાખવામાં આવ્યો છે.

પગાર

સ્વિડનના સાંસદો અન્ય દેશોની સરખામણીએ ઘણું ઓછું કમાય છે

સંસદના એક અધિકારી રેને પૉટ્કે જણાવે છે, "અમે કંઈ ટૅક્સી સર્વિસ ચલાવતા નથી."

"આ વાહનો કોઈને ઘરેથી લઈ આવવા કે મૂકવા માટે વપરાતા નથી."

સ્વિડનમાં ફક્ત વડા પ્રધાન માટે જ અલગથી કાયમી કાર રાખવામાં આવી છે.

સ્વિડનના સાંસદોને મહિને લગભગ 6,900 ડૉલર મળે. અમેરિકામાં સાંસદને 14,000 ડૉલર જેટલી રકમ મળે છે.

સ્વિડનમાં કર્મચારીઓને સરેરાશ મહિને 2800 ડૉલરનો પગાર મળે છે.

"આર્થિક રીતે આકર્ષક"

1957 સુધી સ્વિડનના સાંસદોને બિલકુલ પગાર આપવામાં આવતો ન હતો

સ્ટૉકહોમથી દૂરના વિસ્તારમાં જેમનો મતવિસ્તાર આવેલો હોય તેવા સાંસદોને રોજિંદું ભથ્થું આપવામાં આવે છે. તેઓ રાજધાનીમાં રહીને કામ કરે તેટલા દિવસ માટેનું ભથ્થું મળે છે.

આ ભથ્થું કેટલું હોય છે? રોજના લગભગ 12 ડૉલર મળે છે. આટલા પૈસામાં સ્ટૉકહોમમાં તમને આખું ભાણું પણ મળે નહીં.

1957 સુધી તો સ્વિડનના સાંસદોને બિલકુલ પગાર આપવામાં આવતો નહોતો. પક્ષના કાર્યકરો ફાળો કરીને સાંસદોને મદદરૂપ થતા...\n\ntl;dr:

ઘણા લોકો એવું માને છે કે રાજકારણમાં કારકિર્દી એ નાણાકીય રીતે ખૂબ ફાયદાકારક છે. લોકોની એવી ધારણા હોય છે કે રાજકારણમાં પડીએ તો આર્થિક ફાયદો તો થવાનો જ છે.


એ દેશ, જ્યાં સેક્સ સરોગેટ્સ ઘાયલ સૈનિકોની સારવાર કરે છે\nટીકાકારો આ ઉપચાર પદ્ધતિને વેશ્યાગીરી સાથે સરખાવે છે

ઇઝરાયલનાં સેક્સ થેરપિસ્ટ રોનિન અલોનીનો તેલ અવિવમાં આવેલો કન્સલ્ટેશન રૂમ અપેક્ષા અનુસારનો જ દેખાય છે.

એ રૂમમાં રોનિતના ક્લાયન્ટ માટે એક નાનકડો આરામદાયક કાઉચ અને પુરુષ તથા સ્ત્રીના જનનાંગોની જૈવિક આકૃતિઓ છે. રોનિત એ જૈવિક આકૃતિઓનો ઉપયોગ તેમના ક્લાયન્ટને વસ્તુસ્થિતિ સમજાવવા માટે કરે છે.

એ રૂમની બાજુમાં આવેલા રૂમમાં એક સોફાબેડ તથા મીણબત્તીઓ છે અને એ રૂમમાં આકાર પામતી ઘટનાઓ વધુ આશ્ચર્યજનક છે.

એ રૂમમાં પૈસા લઈને સેવા આપતા સરોગેટ પાર્ટનર્સ, ડૉ. અલોનીના કેટલાક ક્લાયન્ટ્સને ઘનિષ્ઠ સંબંધ કઈ રીતે બાંધવો અને આખરે સંભોગ કઈ રીતે કરવો તે શીખવવામાં મદદ કરે છે.

અલોની કહે છે, "એ રૂમ હોટલ જેવો નથી લાગતો. એ ઘર જેવો, એક ઍપાર્ટમૅન્ટ જેવો વધારે લાગે છે."

તેમાં પલંગ છે, એક સીડી પ્લેયર છે, શાવરની વ્યવસ્થા છે અને રૂમની દિવાલોને શણગારતાં શૃંગારિક આર્ટવર્ક છે.

અલોની કહે છે, "સેક્સ થેરપી ઘણી રીતે કપલ થેરપી એટલે યુગલ ઉપચાર પદ્ધતિ છે. કોઈ પાસે પાર્ટનર ન હોય તો તેની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકાતી નથી. પુરુષ કે સ્ત્રી સરોગેટનું કામ એક દંપતીમાં પાર્ટનર તરીકે ભૂમિકા ભજવવાનું હોય છે."

ટીકાકારો આ ઉપચાર પદ્ધતિને વેશ્યાગીરી સાથે સરખાવે છે, પણ ઇઝરાયલમાં આ ઉપચારપદ્ધતિ એટલી હદે સ્વીકાર્ય બની ગઈ છે કે ઈજાને કારણે સેક્સ માણવા અસમર્થ થઈ ગયેલા સૈનિકો માટે આ થેરપીનો ખર્ચ સરકાર ચૂકવે છે.

સેક્સ્યુઅલ રિહેબિલિટેશનમાં ડૉક્ટરેટની પદવી ધરાવતાં અલોની કહે છે, "પોતે કોઈને મજા કરાવી શકે છે અને અન્ય પાસેથી મજા માણી પણ શકે છે, એવી અનુભૂતિ લોકોને થવી જોઈએ."

અલોની ભારપૂર્વક ઉમેરે છે, "લોકો અહીં ઉપચાર માટે આવે છે. તેઓ અહીં મોજ માણવા આવતા નથી. અહીં વેશ્યાગીરી જેવું કશું જ નથી."

"85 ટકા જેટલાં ઉપચારનાં સત્ર આત્મીયતા, સ્પર્શ, આદાન-પ્રદાન અને સંભાષણ વિશેનાં હોય છે. તેમાં સારી વ્યક્તિ બનવાનું અને અન્ય વ્યક્તિ સાથે સંબંધ કેળવતા શીખવાનું હોય છે. ત્યાં સુધીમાં તમે જાતીય સંબંધ બાંધી ચૂક્યા હો છો અને ત્યાં આ પ્રક્રિયાનો અંત આવે છે."

તેઓ અગાઉની માફક સેક્સ માણવા અસમર્થ બની ગયા હતા

સેક્સ માણવા અસમર્થ થઈ ગયેલા સૈનિકો માટે આ થેરપીનો ખર્ચ સરકાર ચૂકવે છે.

મિસ્ટર એના નામથી પોતાને ઓળખ આપવા ઇચ્છતા એક સૈનિક 30 વર્ષ પહેલાં અનામત લશ્કરી દળમાં કાર્યરત્ હતા ત્યારે એક અકસ્માતે તેમની જિંદગી બદલી નાખી હતી.

ઇઝરાયલના સંરક્ષણ મંત્રાલય...\n\ntl;dr:

વિશ્વના ઘણા દેશોમાં સરોગેટ સેક્સ થેરપી વિવાદસ્પદ ગણાય છે (જેમાં દર્દીના સેક્સ પાર્ટનર તરીકે કોઈ વ્યક્તિની સેવા નાણાં ચૂકવીને લેવામાં આવે છે) અને તેનો ઉપયોગ વ્યાપક રીતે કરવામાં આવતો નથી. અલબત, ઇઝરાયલમાં ખરાબ રીતે ઘવાયેલા અને જેમનો લૈંગિક ઉપચાર જરૂરી હોય એવા સૈનિકો માટે આ થેરપી સરકારના ખર્ચે ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.


એ નેતા કે જેમણે 40 વર્ષમાં ચીનને બનાવ્યું સુપરપાવર\nશ્યાઓપિંગે 1978માં જે આર્થિક ક્રાંતિની શરૂઆત કરી હતી તેને વર્ષ 2018માં 40 વર્ષ પૂરાં થયાં.

ડાંગ તેને ચીનની બીજી ક્રાંતિ ગણાવતા હતા. આ આર્થિક સુધારા બાદ જ ચીન વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા બનવામાં સફળ થયું.

આજની તારીખે ચીન વિશ્વમાં સૌથી વધુ વિદેશી હૂંડિયામણ ધરાવતો દેશ છે. તેની પાસે 3.12 ખર્વનું ડૉલરનું વિદેશી હૂંડિયામણ છે.

જ્યારે જીડીપીના મામલે તે વિશ્વમાં બીજા ક્રમે છે. તેના જીડીપીનું કદ 11 ખર્વ ડૉલર છે.

પ્રત્યક્ષ વિદેશી રોકાણને આકર્ષવામાં ચીનનો વિશ્વમાં ત્રીજો ક્રમ આવે છે.

માઓત્સે તુંગ અને ડાંગ શ્યાઓપિંગ

ડાંગ શ્યાઓપિંગે જ્યારે 1978માં આર્થિક સુધારો શરૂ કર્યા ત્યારે ચીનની અર્થવ્યવસ્થાનો વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થામાં માત્ર 1.8 ટકા હિસ્સો હતો. પણ વર્ષ 2017માં તે 18.2 ટકા થઈ ગયો.

ચીન હવે માત્ર એક ઊભરતી અર્થવ્યવસ્થા નથી પણ તે તેના ઇતિહાસની એ તાકત તરફ આગળ વધી રહ્યું છે જે 15મી અને 16મી સદીમાં વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થામાં 30 ટકાની ભાગીદારી ધરાવતું હતું.

શું તમે આ વાંચ્યું?

ચીનને તાકતવર બનાવવામાં ત્રણ નેતાને જવાબદાર ગણવામાં આવે છે. માઓત્સે તુંગ, ડાંગ શ્યાઓપિંગ અને વર્તમાન રાષ્ટ્ર્પ્રમુખ શી જિનપિંગ.

શ્યાઓપિંગની આર્થિક ક્રાંતિના 40 વર્ષો બાદ ફરીથી જિનપિંગ જેવા નેતાના નેતૃત્વમાં ચીન આગળ વધી રહ્યું છે.

પ્રતીકાત્મક

જિનપિંગ ચીનની અર્થવ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મૅન્યુફૅક્ચરિંગ સૅક્ટરમાં સુપરપાવર બનવા માગે છે.

આથી તેઓ ડાંગની નીતિઓને જ આગળ વધારી રહ્યા છે. તેમાં અર્થવ્યવસ્થાને વધુ વ્યાપક બનાવવા અને આર્થિક સુધારા જેવાં પગલાંનો સમાવેશ થાય છે.

ચીનની આર્થિક સફળતાનું જે મૉડલ છે તેની અને કમ્યૂનિસ્ટ રાજનીતિ વચ્ચે ટકરાવની પણ સ્થિતિ છે.

ખરેખર ચીનની અર્થવ્યવસ્થામાં આવેલા ઉછાળા માટે સરકારી યોજનાઓ અને ખાનગી ઉદ્યમીઓ સિવાય મુક્ત બજારમાં કોને કેટલો શ્રેય મળવો જોઈએ?

જિનપિંગના હાથમાં ચીનની સંપૂર્ણ રાજકીય સત્તાઓ છે આથી એક સવાલ ઊભો થાય છે કે અહીંના નેતાઓ અર્થવ્યવસ્થાને કેટલી હદે નિયંત્રણમાં રાખવા માગે છે?

ડાંગ શ્યાઓપિંગ અને અર્થવ્યવસ્થાની કાયાપલટ

ડાંગ શ્યાઓપિંગ

ચીનની અર્થવ્યવસ્થામાં વૃદ્ધિની કહાણી બીજા વિશ્વ યુદ્ધ બાદ માત્ર એક દેશના વિકાસની વાત નથી પણ તે એક નિયંત્રિત અર્થવ્યવસ્થામાંથી મુક્ત અને માર્કેટ આધારિત અર્થવ્યવસ્થા બનવાની કહાણી છે.

વિશ્વના ઘણા દેશોમાં ચીનના આ ફેરફારને અપનાવ્યો પણ તેમ છતાં તબક્કાવાર સફળતા મેળવવા મામલે...\n\ntl;dr:

ચીનમાં માઓત્સે તુંગ બાદ આર્થિક ક્રાંતિ લાવવાનો શ્રેય ડાંગ શ્યાઓપિંગને આપવામાં આવે છે.


એ પાંચ સંકેત જે દર્શાવે છે ભારતીય અર્થતંત્ર કઈ દિશામાં જઈ રહ્યું છે\nવડા પ્રધાન મોદીએ આપેલા લક્ષ્ય સુધી પહોંચવા માટે ભારતના જીડીપીમાં દર વર્ષે આઠ ટકાનો વધારો થવો જરૂરી છે એવો અંદાજ આર્થિક સર્વેમાં અપાયો હતો.

જોકે, જીડીપીનો વિકાસદર ઓછો થઈ રહ્યો છે. છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી જીડીપી વધવાની ગતિ ઘટી છે. ઘણાં ક્ષેત્રોમાં વિકાસનો દર છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં સૌથી નીચે પહોંચ્યો છે.

ત્યારે દેશની આર્થિક હાલત કેવી છે તેનો અણસાર પાંચ સંકેતો પરથી મળી શકે છે.

1. જીડીપી વિકાસદર

દેશનું કુલ રાષ્ટ્રીય ઉત્પાદન એટલે કે જીડીપી છેલ્લાં ત્રણ વર્ષથી સતત ઘટી રહ્યું છે.

વર્ષ 2016-17માં જીડીપીનો વિકાસદર 8.2 ટકા હતો, જે વર્ષ 2017-18માં ઘટીને 7.2 ટકા રહી ગયો હતો.

2018-19ના વર્ષમાં જીડીપીનો દર વધુ ઘટીને 6.8 ટકા જેટલો નીચે આવ્યો છે.

વર્તમાન સ્થિતિની વાત કરીએ તો વર્ષ 2019ના પ્રથમ ત્રિમાસિક (જાન્યુઆરીથી માર્ચ)માં જીડીપી વૃદ્ધિ ફક્ત 5.8 ટકાની થઈ, જે છેલ્લાં પાંચ વર્ષમાં સૌથી ઓછી છે.

માત્ર ત્રણ વર્ષમાં જ વિકાસની ગતિમાં 1.5 ટકા (8.2 ટકાથી ઘટીને 6.8 ટકા)નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે બહુ મોટો ઘટાડો છે.

જીડીપી ઘટવાથી લોકોની આવક, બચત અને રોકાણ પર અસર થઈ રહી છે. મંદીથી સૌથી વધુ પ્રભાવિત ક્ષેત્રોમાં લોકોને નોકરીમાંથી છુટ્ટા કરાઈ રહ્યા છે.

અત્યાર સુધી સરકારે ન તો એવાં કોઈ પગલાં લીધાં છે કે ન તો એવી કોઈ જાહેરાત કરી છે કે જેથી ઘટી રહેલો દર અટકાવી શકાય.

2. વેચાણમાં ઘટાડો

વિકાસદર ઘટવાથી લોકોની આવક પર માર પડ્યો છે અને તેના કારણે લોકોને ખર્ચમાં કાપ મૂકવો પડ્યો છે.

બજાર વિશેની સૌથી મોટી રિસર્ચ કંપની નીલ્સનના અહેવાલ અનુસાર રોજબરોજના વપરાશની વસ્તુઓ (એફએમસીજી)ના વેચાણનો વૃદ્ધિદર જાન્યુઆરીથી માર્ચના ત્રણ માસમાં 9.9 ટકાનો હતો. એપ્રિલથી જૂનના એ પછીના ગાળામાં એ ઘટીને 6.2 ટકાનો રહી ગયો છે.

ખર્ચમાં કાપની સૌથી વધારે અસર વાહનઉદ્યોગ પર થઈ છે. વાહનોનું વેચાણ સતત ઘટી રહ્યું છે. તેના કારણે કંપનીઓ માણસોને છુટ્ટા કરી રહી છે. સોસાયટી ઑફ ઇન્ડિયન ઑટોમોબાઇલ મૅન્યુફૅક્ચર્સ (SIAM)ના આંકડા અનુસાર તમામ પ્રકારનાં વાહનોનું વેચાણ ઘટ્યું છે.

જાન્યુઆરીથી માર્ચમાં ઑટોસૅક્ટરના વિકાસનો દર 12.35 ટકા હતો. ત્રિમાસિક ગાળામાં 69, 42,742 વાહનો વેચાયાં હતાં.

તેની સામે એપ્રિલથી જૂનના ત્રિમાસિક ગાળામાં 60,85,406 વાહનો જ વેચાયાં છે. બસ જેવાં પેસેન્જર-વાહનોનું વેચાણ પણ ઘટ્યું છે. છેલ્લા એક વર્ષથી સતત વાહનક્ષેત્રમાં ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.

ભારતની...\n\ntl;dr:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ વર્ષ 2024-25 સુધીમાં ભારતને પાંચ ખર્વ અમેરિકન ડૉલરવાળું અર્થતંત્ર બનાવવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. હાલમાં ભારતનું અર્થતંત્ર 2.7 ખર્વ અમેરિકન ડૉલરનું છે.


એ પાઇલટની કહાણી, જેણે પત્નીને મળવા નૅવીનું પ્લેન ચોર્યું\nઆ સ્ટોરી વાંચ્યા પછી થિયો વેન ઍઇક (Theo Van Eijck) નામના અમારા વાચકે અમને જણાવ્યું કે તેમણે પણ સેનામાં નોકરી કરતા હતા ત્યારે વિમાન ચોર્યું હતું.

તેઓ સલામત વિમાન લઈને નીકળી ગયા હતા, જેની સમગ્ર કથા તેમણે જણાવી.

થિયો ફન ઍઇકનું સોમસરેટમાં આવેલું નાનકડું મકાન ચોંકાવે તેવું છે. તેમના બેઠકખંડમાં છતમાંથી સાવરણી પર રમકડાંની ડાકણ લટકતી હતી, ઉપરની છાજલી પર સિરામિકમાંથી બનાવાયેલાં પશુઓ તમારી સાથે તાકી રહ્યા હોય તેવું લાગે, અને બાજુની પાટલીએ તમારી સામે ઘૂરકી રહેલાં બે હાડપિંજર જોવા મળે.

ભૂતકાળની વાત કરે છે પાઇલટ

પણ સૌથી ચોંકાવે તેવી વસ્તુ તેમના કૉફી-ટેબલ પર પડી છે. તે છે 1964ના ડચ અખબારોના સમાચારોની કાપલીઓ, જેમાં યુવાન ખલાસીએ વિમાન ચોર્યું એવાં મથાળાં મારેલાં હતાં.

માલ્ટામાં આવેલા હવાઈમથકેથી પ્રોપેલર વિમાન લઈને યુવાન સૈનિક નાસ્યો હતો અને લીબિયાના બેનગાઝી ઊડીને પહોંચ્યો હતો.

"એ હું જ છું!" એમ હસતાંહસતાં ઍઇક કહે છે. 76 વર્ષના ઍઇકના વાળ ધોળા થઈ ગયા છે અને તેઓ કહે છે, "એ ફોટામાં હું જ છું અને ત્યારે હું માત્ર 21 વર્ષનો જ હતો!"

તેમનાં પત્નીએ મને કૉફીનો મગ આપ્યો અને "જોયું ને આ મારો વર" એવો ખાલીખાલી બળાપો કાઢીને પતિની વાત અનુવાદ કરીને મને સમજાવવા લાગ્યાં.

"વાયડો માણસ!" એવી મજાક કરીને તેમની સામે આંગળી ચીંધીને મજાકમાં કહ્યું, "સારું હતું કે હું ત્યારે તેને ઓળખતી નહોતી."

થિયો ફન ઍઇક તે વખતે વિમાન ઉડાડવાનું સપનું જોતા એક યુવાન હતા. તેઓ સાત વર્ષના હતા ત્યારથી વિમાન ઉડાવવાની કલ્પના કરતા હતા.

પણ તેઓ બહુ હોશિયાર નહોતા અને તેમને હતું કે ક્યારેય પોતે ઍરફોર્સમાં પાઇલટ બની શકશે નહીં. તે પછી તેમને જાણવા મળ્યું કે ડચ નૅવીમાં યુવાનોની ભરતી થાય છે.

ટ્રેઇની ઇલેક્ટ્રિશિયન તરીકે ભરતી થયા પછી સારું કામ કરનારાને નૅવીના પાઇલટની તાલીમ માટે અરજી કરવાની છૂટ મળે છે એમ પણ તેમને જાણવા મળ્યું હતું.

19 વર્ષના થનગનતા થિયો ફન ઍઇક લાંબું વિચાર્યા વિના નૅવીમાં આઠ વર્ષ માટે જોડાઈ ગયા.

કૉફી ટેબલ પડેલી એક શ્વેત-શ્યામ તસવીર ઉપાડીને મને બતાવી, જેમાં તેઓ પ્લેનનો કોકપીટમાં બેઠેલા હતા.

મોટી હેલ્મેટમાં તેમનો કિશોર જેવો ચહેરો મેં જોયો તે બહુ ખુશખુશાલ લાગતો હતો. ફોટો પડાવવા અને ઊડવા માટે તત્પર એવા યુવાન તેઓ લાગતા હતા.

ફોટામાં કેટલા ખુશ દેખાવ છો એવું મેં કહ્યું તો બોલ્યા, "અરે, શરૂઆત સારી જ થઈ હતી. મને પાઇલટ સ્કીમ માટે પસંદ કરાયો હતો અને મને મજા પડી ગઈ...\n\ntl;dr:

બીબીસીનાં ઍમ્મા જેન કિર્બી બે વર્ષ સુધી સાર્જન્ટ પૉલ મેયરની સ્ટોરી પર કામ કરતાં રહ્યાં હતાં. અમેરિકન મિકેનિકલ મેયરે 1969માં ઇંગ્લૅન્ડમાં આવેલા અમેરિકાના ઍરબેઝ પરથી વિમાન ચોરી લીધું હતું. ઘરની યાદથી વ્યાકુળ પૉલ મેયર વર્જિનિયામાં રહેતાં પોતાનાં પત્નીને મળવા માટે વિમાન ઉઠાવીને ઊડી નીકળ્યા હતા.


એ પાઇલટોની કહાણી જે પાકિસ્તાનની જેલમાંથી ભાગી નીકળ્યા\nજ્યારે ફ્લાઇટ લેફ્ટનન્ટ દિલીપ પારુલકરનું એસયૂ-7 યુદ્ધ વિમાન, 10 ડિસેમ્બર, 1971ના રોજ તોડી પાડવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે આ દુર્ઘટનાને પોતાની જિંદગીની સૌથી મોટી ઝુંબેશ બનાવી દીધી.

13 ઑગસ્ટ, 1972ના રોજ પારુલકર, મલવિંદર સિંહ ગરેવાલ અને હરીશ સિંહજીની સાથે રાવલપિંડીના યુદ્ધબંદી કૅમ્પમાંથી ભાગી નીકળ્યા.

આ પુસ્તકમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે કઈ રીતે અલગ-અલગ રૅન્કના 12 ભારતીય પાઇલટે એકાંતવાસ, જેલ જીવનની અનિશ્ચિતતાઓ અને મુશ્કેલીઓનો દિલેરીપુર્વક સામનો કર્યો અને ત્રણેય પાઇલટને જેલમાંથી ભાગવાના દુઃસાહસની યોજનામાં મદદ કરી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

"રેડ વન, યૂ આર ઑન ફાયર"... સ્ક્વાડ્રન લીડર ધીરેન્દ્ર જાફાના હેડફોનમાં પોતાના સાથી પાઇલટ ફર્ડીનો અવાજ સંભળાયો.

બીજા પાઇલટ મોહને પણ ચીસ પાડી, "બેલ આઉટ રેડ વન બેલ આઉટ". ત્રીજા પાઇલટ જગ્ગૂ સકલાનીનો અવાજ પણ એટલો જ તેજ હતો, "જેફ સર... યૂ આર...ઑન ફાયર...ગેટ આઉટ... ફૉર ગૉડ સેક...બેલ આઉટ..."

જાફાના સુખોઈ વિમાનમાં આગની જવાળાઓ તેમની કૉકપિટ સુધી પહોંચી રહી હતી. વિમાન તેમના કાબુમાંથી બહાર થઈ રહ્યું હતું. તેમણે સીટ ઇજેક્શનનું બટન દબાવ્યું જેણે તેમને તરત હવામાં ફેંકી દીધા અને તેઓ પૅરાશૂટ દ્વારા નીચે ઉતારવા લાગ્યા.

વિંગ કમાંડર ધીરેન્દ્ર એસ ઝાફા

જાફા જણાવે છે કે જેવા તેઓ નીચે પડ્યા, નારા-એ-તકબીર અને અલ્લાહ હો અકબરના નારા લગાવતી ગ્રામજનોની ભીડ તેમની તરફ દોડી.

લોકોએ તેમને જોતાં જ તેમનાં કપડાં ફાડવાનાં શરૂ કરી દીધાં. કોઈએ તેમની ઘડિયાળ ઉપર હાથ સાફ કર્યો તો કોઈએ તેમના સિગરેટ લાઇટર ઉપર ઝાપટ મારી.

જૂજ સેકંડોમાં તેમનાં મોજાં, જૂતાં, 200 પાકિસ્તાની રૂપિયા અને મફલર પણ ગાયબ થઈ ગયાં. ત્યારે જ જાફાએ જોયું કે કેટલાક પાકિસ્તાની સૈનિક તેમને ભીડથી બચાવવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે.

એક કદાવર સૈનિક અધિકારીએ તેમને પૂછ્યું, "તમારી પાસે કોઈ હથિયાર છે?" જાફાએ કહ્યું, "મારી પાસે રિવૉલ્વર હતી, કદાચ ભીડમાં કોઈકે લઈ લીધી."

'શું ઘાયલ થઈ ગયા છો?'

બીબીસી હિંદીના સ્ટૂડિયોમાં રેહાન ફઝલની સાથે વિંગ કમાંડર એમએસ ગરેવાલ

"લાગે છે કમરનું હાડકું નથી રહ્યું. હું મારા શરીરનો કોઈ ભાગ હલાવી  શકતો નથી" જાફાએ દર્દભર્યા અવાજમાં જવાબ આપ્યો.

એ અધિકારીએ પશ્તોમાં કેટલાક આદેશો આપ્યા અને જાફાને બે સૈનિકોએ ઉઠાવીને એક ટૅન્ટમાં પહોંચાડ્યા.

પાકિસ્તાની અધિકારીએ પોતાના તાબા હેઠળના અધિકારીઓને કહ્યું, "આમને ચા પિવડાવો."

જાફાના હાથમાં એટલી તાકાત પણ...\n\ntl;dr:

2015માં વિંગ કમાંડર ધીરેન્દ્ર એસ. જાફાનું પુસ્તક પ્રકાશિત થયું છે. 'ડેથ વોઝ્ન્ટ  પેઇનફુલ' જેમાં તેમણે 1971ના યુદ્ધ પછી ભારતીય પાઇલટોની પાકિસ્તાનના યુદ્ધબંદી કૅમ્પમાંથી ભાગી છૂટવાની અદ્ભુત કથા વર્ણવી છે.


એ પાકિસ્તાની 'ગોલ્ડ કિંગ', જેણે સોનાના સ્મગલિંગમાં ભારતને પછાડ્યું\nશેઠ આબિદ

તેઓ જલદી જ જેલમાંથી મુક્ત થયા અને પાંચ મહિના પછી તેઓ પાસેના એક સરહદી ગામમાં જોવા મળ્યા, ત્યાં તેમને અમૃતસર પોલીસથી બચવા માટે 45 સોનાની ઈંટને છોડીને ભાગવું પડ્યું.

છ વર્ષ પછી, આ વ્યક્તિ ફરી વખત સામે આવી, એ વખતે દિલ્હી પોલીસે તેમની ધરપકડ કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો. તે સમયે તેઓ ચાંદની ચોકના મોતીબજારમાં એક વેપારી સાથે સોનાનો સોદો કરી રહ્યા હતા.

આ વ્યક્તિ તો પોલીસથી બચવામાં કામયાબ રહી, પરંતુ તેમના સાથી પકડાઈ ગયા અને પોલીસને તેમની પાસેથી 44 સોનાની ઈંટો પણ મળી આવી.

વર્ષ 1977માં લાહોરથી પ્રકાશિત થનારા એક સમાચારપત્રમાં તે વ્યક્તિ વિશે કંઈક આ પ્રમાણે લખ્યું હતું, “ગોલ્ડન ભાગેડુ, એક અસાધારણ વ્યક્તિ, વેશ બદલવામાં માહેર અને શિયાળ જેવો ચાલાક.”

તે વ્યક્તિનું નામ પાકિસ્તાન અને ઇન્ટરપોલની યાદીમાં સામેલ હતું અને તે હંમેશાં દિલ્હી, દુબઈ અને લંડનનો પ્રવાસ કરતો હતો. આ માણસ બીજા કોઈ નહીં, સેઠ આબિદ હતા.

સેઠ આબિદ, જેમનું મૃત્યુ 85 વર્ષની ઉંમરે થયું, તેમને પાકિસ્તાનમાં ‘ગોલ્ડ કિંગ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેમની ગણતરી એવા સૌથી અમીર લોકોમાં થાય છે, જેમની સંપત્તિ સોનાની દાણચોરી પર આધારિત હતી.

સોનાના બાદશાહ

દાણચોરીના ધંધામાં જે પણ સોનાનો બાદશાહ બનવા માગે છે તેણે સરહદ પાર પોતાનું નેટવર્ક સ્થાપિત કરવાનું હોય છે. દેશના ઉચ્ચ વર્ગ અને સરકારી અધિકારીઓ સાથે સંબંધ સ્થાપિત કરવાનો હોય છે.

આ સિવાય સમાજમાં પોતાનું સ્થાન સ્થાપિત કરવા માટે, નૈતિક આધારે સદ્ભાવનાની એક વ્યાપક પ્રણાલી સ્થાપિત કરવી પડશે.

સેઠ આબિદનો ઉદય ભારત અને પાકિસ્તાનની સરહદના ગઠનની સાથે જ થયો.

તેમનો જન્મ અને ઉછેર કસૂરના સરહદી વિસ્તારમાં થયા હતા, જ્યાં તેમના કબીલાના લોકો ભારતના વિભાજન પહેલાં કલકત્તામા ચામડાનો વેપાર કરતા હતા.

સેઠ આબિદ 1950માં કરાચી ચાલ્યા ગયા, જ્યારે તેમના પિતા કરાચીના શરાફા બજારમાં સોના અને ચાંદીનો વેપાર શરૂ કર્યો હતો. તેઓ કેટલાક માછીમારને મળ્યા પછી, જેઓ દુબઈથી કરાચી સોનાની દાણચોરી કરતા હતા, શેઠ આબિદે સોનાની દાણચોરીની દુનિયામાં પગ મૂક્યો.

1950ના દાયકાના અંત સુધી, તેમણે એક માછીમાર કાસિમ ભટ્ટીની સાથે મળીને પાકિસ્તાનમાં સોનાની દાણચોરી પર પોતાનો એકાધિકારી સ્થાપિત કર્યો હતો.

સેઠ આબિદની ગણતરી એવા ચોરોમાં થતી હતી, જેઓ પાકિસ્તાનના સંદર્ભમાં સોનાની ચોરી અને ચોરીની અર્થવ્યવસ્થા માટે ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ હતા.

તેમની તાકાત કરાચી બંદર, પંજાબની સરહદ, સરકારી વહીવટી...\n\ntl;dr:

એપ્રિલ 1958માં, લાહોર જતાં એક મુસાફરને કરાચી ઍરપૉર્ટ પર રોકવામાં આવ્યા હતા, એ મુસાફર પાસેથી ત્રણ હજાર એકસો તોલાં સોનું જપ્ત કરાયું. જ્યારે કરાચી કસ્ટમ અધિકારીઓએ પ્રેસ હૅન્ડઆઉટમાં કહ્યું કે તેમણે બે હજાર કિલો સોનું જપ્ત કર્યું છે, તો મુસાફરે ભૂલને સુધારતાં કહ્યું કે આ બે હજાર નહીં પરંતુ ત્રણ હજાર એક સો તોલાં સોનું હતું.


એ પારંપરિક કળા જેનાથી કચ્છની મહિલાઓ બની પગભર\nઆ મહિલાઓ ભરતકામ કરી આર્થિક રીતે નિર્ભર બની છે.

સમાજમાં મહિલાઓ પણ પુરુષોથી નબળી નથી એવું સાબિત કરતી આ મહિલાઓ સ્વાશ્રયતાનું ઉદાહરણ બની છે.

ભૂજથી દિપ્તી બાથિની, પ્રોડ્યુસર સંગીતમ તથા શૂટ-એડિટ નવીન કુમારનો આ રિપોર્ટ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

કચ્છના ભુજોડી ગામની મહિલાઓએ પારંપરિક કળાને પોતાની આવકનું સાધન બનાવ્યું છે.


એ પ્રદર્શનો જેના કારણે ઇરાકના વડા પ્રધાને રાજીનામું આપવું પડ્યું\nવડા પ્રધાનની ઑફિસ તરફથી જાહેર થયેલા નિવેદન પ્રમાણે સરકારવિરોધી પ્રદર્શનમાં 40 કરતાં વધારે લોકોનાં મૃત્યુની ઘટના બાદ વડા પ્રધાને આ નિર્ણય લીધો છે.

ઑક્ટોબરથી શરૂ થયેલાં સરકારવિરોધી પ્રદર્શનોમાં ગુરુવારનો દિવસ સૌથી હિંસક હતો.

ઇરાકના શિયા ધાર્મિક નેતાએ પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ જરૂર કરતાં વધારે બળપ્રયોગની નિંદા કરી છે અને નવી સરકારના ગઠનનું આહ્વાન કર્યું છે.

ઑક્ટોબરથી અત્યાર સુધી 400 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે. શુક્રવારના રોજ ઓછામા ઓછા 15 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

પ્રદર્શનકારીઓનું કહેવું છે કે તેઓ નોકરી, ભ્રષ્ટાચાર ખતમ કરવા મામલે તેમજ નાગરિકો માટે સારી સુવિધાઓની માગ કરી રહ્યા છે.

સંયુક્તરાષ્ટ્ર મહાસચિવ એંટોનિયો ગુટેરેશે કહ્યું છે કે તેઓ 'પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ થઈ રહેલા ગોળીબારના સમાચારથી ખૂબ ચિંતિત છે.'

વડા પ્રધાન શા માટે રાજીનામું આપી રહ્યા છે?

ઇરાકમાં શિયાઓના સર્વોચ્ચ ધાર્મિક નેતા અલી અલ-સિસ્તાનીના નવા નેતા તરીકે ચૂંટાવાના આહ્વાન બાદ વડા પ્રધાને રાજીનામું આપવા નિર્ણય કર્યો છે.

વડા પ્રધાનના હસ્તાક્ષર સાથે એક નિવેદન જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.

જેમાં તેઓ કહે છે, "સિસ્તાનીના આ આહ્વાન પર અને તેને જેમ બને તેમ જલદી લાગુ કરવા માટે હું આજે સંસદને અપીલ કરીશ કે તે મારું રાજીનામું સ્વીકારે."

જોકે, નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું નથી કે તેમનું રાજીનામું સંસદમાં ક્યારે રજૂ કરવામાં આવશે.

હાલ ઇરાકમાં ચાલી રહેલા સંકટ પર વિચાર કરવા માટે રવિવારના રોજ સંસદનું ઇમર્જન્સી સત્ર બોલાવવામાં આવ્યું છે.

આ પહેલાં સિસ્તાનીએ કહ્યું હતું કે એવું લાગી રહ્યું છે કે છેલ્લા 2 મહિનાની ઘટનાઓનું સમાધાન લાવવામાં સરકાર નિષ્ફળ રહી છે.

કરબલામાં સિસ્તાનીના એક પ્રતિનિધિએ તેમનું નિવેદન ટીવી પર વાંચીને સંભળાવ્યું.

તેમના નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું હતું, "જે સંસદે વર્તમાન સરકાર બનાવી હતી, તેણે પોતાના નિર્ણય પર ફરી વિચાર કરવો જોઈએ અને એ જ કરવું જોઈએ કે જે ઇરાકના હિતમાં હોય."

શું છે સમગ્ર ઘટનાની પૃષ્ઠભૂમિ?

મહદી આશરે એક વર્ષ પહેલાં વડા પ્રધાન બન્યા હતા. તે સમયે તેમણે જે સુધારા લાવવા અંગે વાયદા કર્યા હતા, તે પૂરા થઈ શક્યા નથી.

તેના વિરોધમાં ઇરાકી યુવાનોએ ઑક્ટોબરના પહેલા અઠવાડિયામાં રસ્તા પર પ્રદર્શનો કર્યાં. પહેલા 6 દિવસના પ્રદર્શન દરમિયાન 149 સામાન્ય નાગરિકોનાં મૃત્યુ થયાં.

વડા પ્રધાને કેબિનેટમાં પરિવર્તન લાવવા અને બેરોજગારી દૂર કરવા ઘણી યોજનાઓને શરૂ કરવા વાયદો...\n\ntl;dr:

ઇરાકના વડા પ્રધાન અબ્દુલ મહદીએ પોતાના પદ પરથી રાજીનામું આપી દીધું છે.


એ પ્રલય જેના કારણે દુનિયામાંથી ડાયનાસોરનો નાશ થયો\nજોકે, આજથી લગભગ સાડા છ કરોડ વર્ષ પહેલાં એવી તબાહી આવી કે ડાયનાસોર જ નહીં, ધરતી ઉપર વસતા 80 ટકા જીવોનો નાશ થયો.

લગભગ 12 કિલોમિટરમાં ફેલાયેલો એક ઉલ્કાપિંડ ધરતી સાથે અથડાયો. બ્રહ્માંડમાં થયેલા આ ફેરફારે ધરતીને હલબલાવી નાખી.

જ્યાં આ ઉલ્કાપાત થયો હતો એ જગ્યાને વૈજ્ઞાનિકો વર્ષોથી શોધી રહ્યા હતા પરંતુ એમને એ ચોક્કસ જગ્યા મળતી નહોતી.

1980ના દસકામાં અમેરિકન પુરાતત્ત્વવિદોનો એક સમૂહ, અંતરિક્ષથી લેવામાં આવેલી કેટલીક તસવીરોનું બારીક નિરીક્ષણ કરી રહ્યો હતો.

એમાંથી મેક્સિકોના યુકાટન પ્રાયદ્વીપની પણ તસવીરો હતી. યુકાટનની નજીક જ સમુદ્રની વચ્ચે એક ગોળાકાર જગ્યા હતી.

આમ તો સેનોટ્સ, એટલે કે ગોળાકાર સિંક હૉલ જેવી વસ્તુઓ યુકાટનની ઓળખ છે.

અહીંયા સહેલાણીઓને લલચાવવા માટે બનતા બ્રૉશર્સમાં પણ સેનોટ્સનો ખૂબ ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે.

સેનોટ્સ, યુકાટનના સમતલ મેદાન વિસ્તારોમાં દૂર-દૂર સુધી ફેલાયેલા છે.

જયારે તમે આને અંતરિક્ષમાંથી જુઓ, તો આ ગુચ્છો અડધા ગોળા જેવો નજરે પડે છે.

આને જોતાં, કોઈ પરિકરથી ગોળો બનાવી રહ્યુ હતું અને જમીન ઉપર અડધી રેખા બન્યા પછી જમીન ખતમ થઈ ગઈ હોય એવું લાગે છે.

એક સમયે માયા સભ્યતાનું કેન્દ્ર હતું

અમેરિકન પુરાતત્ત્વવિદોએ અંતરિક્ષથી લેવામાં આવેલી આ તસવીરોને એકઠી કરીને જોઈ તો યુકાટન સુબાની રાજધાની મેરિડા, સમુદ્રી બંદર સિસાલ અને પ્રોગ્રેસો, એક ગોળાકાર સીમામાં બંધાયેલા જણાયા.

એક સમયે આ વિસ્તાર માયા સભ્યતાનું કેન્દ્ર હતો. અમેરિકન મૂળનિવાસી માયાના લોકો પીવાના પાણી માટે આ સેનોટ્સ પર નિર્ભર હતા.

આ બધા એક ગોળાકાર સીમામાં ફેલાયેલા છે એ વાત વૈજ્ઞાનિકોને ઘણી વિચિત્ર લાગી.

1988માં જ્યારે વૈજ્ઞાનિકોની કૉન્ફરન્સ સૅલ્પરનું આયોજન મેક્સિકોના અકાપલ્કોમાં થયું ત્યારે અમેરિકન પુરાતત્ત્વ વૈજ્ઞાનિકોએ આ વાતને સહુની સામે મૂકી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ કૉન્ફરન્સમાં એડ્રિયાના ઓકૈમ્પો પણ ઉપસ્થિત હતાં. એડ્રિયાનાએ એ સમયે નાસામાં નોકરી શરૂ કરી હતી.

તેઓ એક ભૂસ્તરશાસ્ત્રી છે. હવે 63 વર્ષના વયસ્ક થઈ ચૂકેલાં એડ્રિયાના જણાવે છે કે તેઓને એ અર્ધગોળાકાર વિસ્તારમાં ફેલાયેલા સિંક હૉલને જોઈને લાગ્યું કે તેમને પોતાની મંઝિલ મળી ગઈ છે.

હવે એડ્રિયાના નાસાના લૂસી મિશન સાથે જોડાયેલા છે જે અંતર્ગત ગુરુ ગ્રહ ઉપર 2021 સુધીમાં યાન મોકલવામાં આવશે.

તેમને તસવીરો જોઈને જ હતું કે જ્યાં ક્યારેક ઉલ્કાપિંડ અથડાયો હતો એ જગ્યા આ જ હોઈ શકે છે....\n\ntl;dr:

એક સમય હતો જ્યારે ધરતી ઉપર ડાયનાસોરનું રાજ હતું. જાડાં-લાંબાં, અલમસ્ત, ઉડતાં, દોડતાં એમ તમામ પ્રકારનાં ડાયનાસોર ધરતી ઉપર વસતાં હતાં.


એ બિઝનેસમૅન જેમણે 180 વર્ષ જીવવા માટે 10 લાખ ડૉલરનો ખર્ચ કર્યો, પણ કેવી રીતે જીવશે?\n45 વર્ષીય અમેરિકી બિઝનેસમેન ડેવ એસ્પ્રે બુલેટપ્રૂફ કૉફી બ્રાન્ડના સંશોધક છે

ડેવ એસ્પ્રે નામની આ વ્યક્તિએ 180 વર્ષ જીવવાનું નક્કી કર્યું છે અને તેમનું માનવું છે કે તેઓ આ ઉંમર સુધી પહોંચી શકે છે.

45 વર્ષીય અમેરિકી બિઝનેસમેન ડેવ એસ્પ્રે બુલેટપ્રૂફ કૉફી બ્રાન્ડના સંશોધક છે.

તેઓ કહે છે, "મને નથી લાગતું કે આ માત્ર ફિલ્મોમાં થઈ શકે છે. લોકોએ તેના માટે કામ કરવું પડે છે અને હું આ મેળવવા માટે ઘણી મહેનત કરી રહ્યો છું."

એસ્પ્રે એક એવી વ્યક્તિ છે કે જેમને પ્રોફેશનલ બાયૉહેકરની વ્યાખ્યા આપવામાં આવી છે.

બાયૉહેકર એક એવી વ્યક્તિ છે કે જે વિજ્ઞાન અને ટૅકનૉલૉજીનો ઉપયોગ કરીને પોતાનું સ્વાસ્થ્ય સારું બનાવવા પ્રયાસ કરે છે. તેના માટે તેઓ પોતાની જ બાયૉલૉજીને હેક કરે છે.

તેમાં એવી વસ્તુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે કે જેને તમારા મારા જેવા લોકો પાગલપણું કહી શકે છે.

જોકે, તેમણે જે પદ્ધતિ અપનાવી છે તેનાથી તેમને નિરાશા પ્રાપ્ત થઈ હોય એવું પણ નથી.

અમર રહેવા માટે તેમની શોધના માધ્યમથી તેમને જાણવા મળ્યું કે દર છ મહિને બૉન મેરોનો ભાગ કાઢવાથી શું થાય છે.

તેનાથી તેમને સ્ટેમ સેલ મળે છે અને તેને ઇન્જેક્શનના માધ્યમથી શરીરમાં ફરી નાખી શકે છે.

ડેવ એસ્પ્રે કહે છે કે તેમણે પોતાના શરીર અને મગજ પર 10 લાખ ડૉલરનો ખર્ચ કર્યો છે

તેઓ તેમના સમયનો થોડો ભાગ ક્રાયોથૅરપી ચેમ્બરમાં પણ વિતાવે છે. આ એવી થૅરપી છે જે નાઇટ્રોજનનો ઉપયોગ કરીને શરીરને ઠંડુ પાડે છે.

ડેવ એસ્પ્રે કહે છે કે તેમણે પોતાના શરીર અને મગજ પર 10 લાખ ડૉલરનો ખર્ચ કર્યો છે.

આ ખર્ચ તેમને તેમની ખાસ કૉફીમાંથી મળે છે કે જેને તેમણે બુલેટપ્રૂફ નામ આપ્યું છે.

કૉફી બનાવવાની પ્રક્રિયા સૌથી અલગ છે. આ કૉફી પીવા માટે ઉપભોક્તાએ ત્રણ અલગઅલગ વસ્તુઓ ખરીદવી પડે છે : કૉફી, બટર અને નારીયેળનું તેલ.

એસ્પ્રે માને છે કે તેમની આ કૉફી એક વ્યક્તિનું માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય સારું રાખવામાં મદદ કરી શકે છે. આ કૉફીને મોટી સંખ્યામાં લોકો પસંદ કરે છે.

કૉફીમાં બટર ઉમેરવું લાભદાયી કે નહીં?

એસ્પ્રેને આ પ્રકારની કૉફી બનાવવાનો આઇડિયા વર્ષ 2004માં આવ્યો હતો

એસ્પ્રેએ આ કૉફી વેચવાનું 2012માં શરૂ કર્યું હતું. અનુમાન છે કે ત્યારથી અત્યાર સુધી કૉફીના 16 કરોડ કપ વેચાઈ ગયા છે.

એસ્પ્રે કહે છે કે કૉફીની સફળતાથી તેમને 6.8 કરોડ ડૉલરનો ફાયદો થયો છે અને તેનાથી તેમની બ્રાન્ડને વધારે તક મળી છે.

તેઓ હવે કૉફીની સાથે સાથે...\n\ntl;dr:

શું પૈસાથી જીવન ખરીદી શકાય છે? જો અમે કહીએ કે હા, તો તમને આ વાત કદાચ મજાક લાગશે.


એ બિશ્નોઈ સમાજ કે જેમના કારણે સલમાનને જેલની હવા ખાવી પડી!\nબિશ્નોઈ સમાજના લોકો જંગલી પ્રાણીઓ અને વૃક્ષો માટે પોતાનું જીવન પણ આપવા તૈયાર હોય છે.

એટલા માટે જ જ્યારે ફિલ્મ સ્ટાર સલમાન ખાનના હાથે કાળિયારના શિકારનો મામલો સામે આવ્યો ત્યારે તેઓ રસ્તાઓ પર આવી ગયા.

બિશ્નોઈ તેમના આધ્યાત્મિક ગુરુ જમ્ભેશ્વરના જણાવેલા 29 નિયમોનું પાલન કરે છે. જેમાં એક નિયમ વન્યજીવો અને વૃક્ષોનું રક્ષણ કરવા સાથે જોડાયેલો છે.

બિશ્નોઈ સમાજના લોકો રણમાં જ છે એવું નથી. તેઓ રાજસ્થાન, હરિયાણા, પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ અને મધ્ય પ્રદેશમાં વસે છે.

બિશ્નોઈ સમાજ

જોધપુરના સાંસદ જસવંત સિંહ બિશ્નોઈ કહે છે "અમારા સંસ્થાપક જમ્ભેશ્વરજીએ જીવદયાનો પાઠ શીખવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતું કે આવા કામોથી વ્યક્તિને વૈંકુઠની પ્રાપ્તિ થાય છે."

આ સમાજના લોકો વૃક્ષો અને વન્યજીવન માટે રજવાડાઓના સમયમાં પણ લડતા રહ્યા હતા.

બિશ્નોઈ સમુદાયના પર્યાવરણ કાર્યકર્તા હનુમાન બિશ્નોઈ કહે છે "જોધપુર રજવાડામાં જ્યારે વૃક્ષ કાપવાનો આદેશ અપાયો હતો ત્યારે બિશ્નોઈ સમાજના લોકો વિરોધમાં ઊભા હતા. આ 1787ની વાત છે. એ સમયે રાજા અભયસિંહનું શાસન હતું."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જોધપુરના ભૂતપૂર્વ સાંસદ અને પૂર્વ મંત્રી બિશ્નોઈ કહે છે "એ વખતે નારો અપાયો હતો કે  'સર સાઠે રુંખ રહે તો ભી સસ્તો જાન'. જેનો અર્થ છે કે જો માથું કપાવીને પણ વૃક્ષો બચાવી શકાય તો પણ એ સસ્તું છે."

પૂર્વજોનું બલિદાન

બિશ્નોઈ કહે છે "જ્યારે રજવાડાના લોકો વૃક્ષો કાપવા આવ્યા હતા, ત્યારે ખેજડલી અને આસપાસના વિસ્તારના લોકોએ વિરોધ કર્યો હતો."

"તે સમયે બિશ્નોઈ સમાજના અમૃતા દેવીએ પહેલ કરી અને વૃક્ષને બદલે પોતાની જાતને આગળ ધરી હતી."

"આ આખી ઘટનામાં બિશ્નોઈ સમાજના 363 લોકોએ વૃક્ષોના રક્ષણ માટે પોતાના જીવનું બલિદાન આપ્યું, જેમાં 111 મહિલાઓ હતી."

"આ બલિદાનની યાદમાં દર વર્ષે ખેજડલીમાં મેળો યોજાય છે. લોકો તેમના પૂર્વજોને શ્રદ્ધાંજલિ અર્પણ કરે છે."

"આ આયોજન ન માત્ર તેમના સંકલ્પને યાદ કરવા પણ નવી પેઢીને વન્યજીવન અને વૃક્ષોનું રક્ષણ કરવા પ્રેરિત કરે છે."

બિશ્નોઈ સમાજના ગુરુ

તેમના ગુરુ જમ્ભેશ્વરનો જન્મ 1451માં થયો હતો. બિકાનેર જીલ્લામાં આવેલું તેમનું જન્મસ્થળ સમરથલ બિશ્નોઈ સમાજનું યાત્રાધામ છે.

એ જ વિસ્તારમાં ગુરુ જમ્ભેશ્વરની સમાધિ પણ છે. જ્યાં દર વર્ષે મેળો થાય છે.

મારવાડ રિયાસતના વસતિ અધિક્ષક મુન્શી હરદયાલે બિશ્નોઈ સમાજ પર એક પુસ્તક લખ્યું હતું.

તેમણે લખ્યું હતું "બિશ્નોઈ સમાજના સંસ્થાપક...\n\ntl;dr:

તેઓ પ્રાણીઓ અને વૃક્ષોનાં રણમાં રહેતા રક્ષક છે.


એ ભારતીય 'ટાઇટેનિક', જેણે 700 મુસાફરો સાથે દરિયામાં 'જળસમાધિ' લીધી હતી\n'રામદાસ'ની પ્રતીકાત્મક તસવીર

અમારી નાણાકીય સ્થિતી સામાન્ય હતી. અમારી પાસે રેડિયો હતો પરંતુ એ સમયે ટેલિવિઝન હોય એ વૈભવ સમાન હતું.

મારા પિતા સારા વાર્તાકાર હતા અને રોજ રાત્રે તેઓ મને વાર્તા કહેતા હતા.

એક રાતે તેમણે રામદાસ જહાજ અને તેના અકસ્માતની વાર્તા કરી હતી.

એ વિનાશક અકસ્માત અંગે ફિલ્મ બનાવવાનો વિચાર પહેલીવાર મારા મગજમાં 2006માં આવ્યો હતો.

ત્યારથી મે રામદાસ જહાજ વિશે માહિતી મેળવવાની શરૂ કરી અને ઘટના વિશે સંશોધન શરૂ કર્યું હતું.

દસ વર્ષ સુધી હું એ ઘટનામાં બચેલા લોકોને મળ્યો, સમાચારપત્રો વાંચ્યાં અને સંશોધન કર્યું. વૈજ્ઞાનિક ખસગીવાલેએ મને ખૂબ મદદ કરી.

સફરની શરૂઆત અલીબાગથી શરૂ થઈ હતી. જ્યાં મારી મુલાકાત બારકુ શેઠ મુકાદમ સાથે થઈ અને સફરનું સમાપન દક્ષિણ આફ્રિકાના અબ્દુલ કાઇસની મુલાકાત સાથે થયું.

બારકુ શેઠ મુકાદમ

રામદાસ જહાજનું નિર્માણ સ્વાન અને હંટર નામની કંપનીએ કહ્યું હતું.

આ એ જ કંપની છે, જેમણે ક્વીન ઍલિઝાબેથ નામના વૈભવી જહાજનું નિર્માણ કર્યું હતું.

રામદાસ જહાજ 179 ફૂટ લાંબું અને 29 ફૂટ પહોળું હતું. જેમાં આશરે 1000 જેટલા મુસાફરો પ્રવાસ કરી શકતા હતા.

1936માં બનેલા આ જહાજને થોડાં વર્ષો બાદ ઇન્ડિયન કો-ઑપરેશન સ્ટિમ નૅવિગેશન કંપની દ્વારા ખરીદી લેવામાં આવ્યું હતું.

એ દિવસોમાં ભારતની આઝાદીની ચળવળ ચરમસીમા પર હતી. સમાન વિચારધારા ધરાવતા દેશભક્ત લોકોએ મળીને આ સહકારી નૅવિગેશન કંપનીનું નિર્માણ કર્યું હતું.

ટાઇટેનિકની પ્રતીકાત્મક તસવીર

આ કંપનીએ બોટસેવાની શરૂઆત કોંકણના દરિયાકિનારાથી 'સુખકર બોટ' સેવાના નામથી શરૂ કરી હતી.

આ સેવા બ્રિટિશ સંચાલિત કંપનીઓને સીધો પડકાર હતી. લોકો આ કંપનીને માત્ર આગબોટ કંપની તરીકે ઓળખતા હતા.

લોકલાગણીને જોતાં આ કંપનીઓ સંત અને ભગવાનનાં નામોથી પોતાનાં વહાણનાં નામો રાખ્યાં હતાં.

જેમાં તુકારામ, રામદાસ, સૅન્ટ એન્થોની, સૅન્ટ ફ્રાન્સિસ, સૅન્ટ ઝૅવિયર જેવાં નામોનો સમાવેશ થતો હતો.

રામદાસ વહાણની દુર્ઘટના અંગે સંશોધન કરતી વખતે મને એ જ માર્ગે અન્ય બે વહાણોના અકસ્માતની પણ જાણકારી મળી હતી. જેના વિશે ખૂબ ઓછા લોકો જાણે છે.

એ વખતનું મરાઠી અખબાર

રામદાસ પહેલાં 11 નવેમ્બરે 1927ના રોજ એ જ માર્ગે એસ. એસ. જયંતી અને એસ. એસ. તુકારામે જળસમાધી લીધી હતી. લગભગ એક જ દિવસે.

એસ. એસ. જયંતીના અકસ્માતમાં 96 મુસાફરો અને એક ખલાસીનાં મોત થયાં હતાં.

જ્યારે એસ. એસ. તુકારામ ડૂબતાં તેમાં સવાર 146માંથી 96 મુસાફરો પોતાનો...\n\ntl;dr:

મને યાદ છે જ્યારે હું બાળક હતો ત્યારે મારા પિતાએ એસ. એસ. રામદાસ જહાજની દુર્ઘટનાનો પહેલી વાર ઉલ્લેખ કર્યો હતો. મારા પિતા મિલમાં છૂટક કામ કરનારા કર્મચારી હતા.


એ ભારતીય કળાકાર જેમની કલા પર ફિદા હતું બ્રિટિશ સામ્રાજ્ય\nઅંગ્રેજો માટે લડેલા ભારતીય સૈનિકોની ટુકડીનું ચિત્ર, ગુલામઅલી ખાન , 1815-16

જીવન અને પ્રકૃતિને સ્પર્શતાં આ હાઇબ્રિડ પેઇન્ટિંગ્ઝ વિશે લેખક અને ઇતિહાસકાર વિલિયમ ડેલરીમ્પલ અહીં માહિતી આપે છે.

રાજમહેલોના નગર તરીકે જાણીતું એ વખતનું કલકત્તા 1770ના અંત ભાગમાં એશિયાનું વેપારી પ્રવૃતિથી ધમધમતું સૌથી મોટું કેન્દ્ર હતું.

બંગાળમાં ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીના આ મુખ્ય મથકના રહેવાસીઓની સંખ્યા એક દાયકામાં બમણી એટલે કે ચાર લાખ જેટલી થઈ ગઈ હતી.

એ વખતે કલકત્તા (હાલનું કોલકાતા) પૂર્વનું સૌથી ધનવાન અને વિશાળ વસાહતી શહેર હતું પણ સુવ્યવસ્થિત નહોતું.

ફ્રેંચ લેખક, ઇતિહાસકાર અને ફિલસૂફ વોલ્તેરના મિત્ર કાઉન્ટ દ મોદાવે લખ્યું હતું, "આ નગરને વિશ્વનાં સુંદર શહેરો પૈકીના એક શહેર તરીકે આસાનીથી પરિવર્તિત કરી શકાય તેમ છે."

"અંગ્રેજોએ આયોજનવિહોણાં વિચિત્ર બાંધકામોની છૂટ બધાને કેમ આપી છે એ સમજી શકાતું નથી."

સાહિત્ય અને કળાની ચર્ચા

અંગ્રેજો માટે લડેલા ભારતીય સૈનિકનું ચિત્ર, ગુલામઅલી ખાન, 1819

શક્ય તેટલા ઓછા સમયમાં શક્ય તેટલા વધુ પૈસા કમાવાના એકમાત્ર હેતુસર અહીં આવેલા અંગ્રેજોએ પણ એ બાબતે ખાસ ગંભીરતાથી નહોતું વિચાર્યું.

હવે કોલકાતા તરીકે ઓળખાતું કલકતા એક એવું શહેર હતું, જ્યાં મહિનાઓ સુધી મહેનત કર્યા બાદ સંપત્તિ એકત્ર કરી શકાતી હતી અને પત્તાંની રમત કે શરતમાં એકત્ર કરેલી સંપત્તિ જૂજ મિનિટોમાં જ હારી શકાતી હતી.

રોગ કે દમનને કારણે કોઈનું મોત થવું સામાન્ય વાત હતી અને મોતના ઓછાયાએ લોકોને કઠોર તથા ઉદાસીન બનાવી દીધા હતા.

સુપ્રીમ કોર્ટના તત્કાલીન મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ સર એલિજા ઇમ્પેનું જોહાન ઝોફનીએ બનાવેલું ચિત્ર આજે પણ કોલકાતા હાઈકોર્ટમાં છે, જેમાં તેમને ભરાવદાર પણ નિસ્તેજ દર્શાવવામાં આવ્યા છે.

જોકે, એલિજા ઇમ્પે વિદ્વાન હતા અને જ્યાં તેઓ ફરજ બજાવતા હોય એ પ્રદેશની બાબતમાં ગંભીર રીતે રસ લેતા હતા.

પોતપોતાની પત્નીઓ સાથે નાસ્તો કરી રહેલા ચાર બ્રિટિશ અધિકારીઓને દર્શાવતું અનામ કળાકારનું સુંદર મિનિએચર પેઇન્ટિંગ

ભારતમાં તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન એક મુનશી તેમને બંગાળી તથા ઉર્દૂ શીખવી રહ્યા હતા.

ભારતમાં આગમનની સાથે જ તેમણે ફારસી ભાષા શીખવાનું અને ભારતીય પેઇન્ટિંગ્ઝ એકત્ર કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.

તેમનું ઘર કલકતાના સુસંસ્કૃત લોકોનું મિલનસ્થાન બની ગયું હતું, જ્યાં તેઓ ઇતિહાસ અને સાહિત્યની ચર્ચા કરતા હતા.

એલિજા ઇમ્પે અને તેમનાં પત્ની મેરીને પ્રાકૃતિક ઇતિહાસમાં બહુ...\n\ntl;dr:

અંગ્રેજો દ્વારા ઈસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીની સ્થાપના વર્ષ 1600માં વેપારના હેતુસર કરવામાં આવી હતી પણ એક શક્તિશાળી બહુરાષ્ટ્રીય કંપની તરીકે 18મી સદીના અંત ભાગમાં સમગ્ર ભારત પર તેનો અંકુશ વિસ્તર્યો ત્યારે કંપનીએ અગાઉ મોગલો માટે કામ કરતા ભારતીય ચિત્રકારો પાસે અનેક વિલક્ષણ ચિત્રો બનાવડાવ્યાં હતાં.


એ ભારતીય જે કોરોનાના ડરથી ત્રણ મહિના ઍરપૉર્ટમાં ગોંધાઈ રહ્યો\nપ્રતીકાત્મક તસવીર

36 વર્ષીય આદિત્યસિંહની શનિવારે ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. એક ઍરલાઇન કર્મચારીએ આદિત્યને તેમની ઓળખ છતી કરવાનું કહેતાં સમગ્ર પ્રકરણ બહાર આવ્યું હતું.

આદિત્યે એક બેજ દેખાડીને પોતે ઑપરેશન મૅનેજર હોવાનો દાવો કર્યો હતો. જોકે, એ મૅનેજરે ઑક્ટોબર મહિનામાં જ પોતાનો બિલ્લો ખોવાઈ ગયો હોવાની ફરિયાદ દાખલ કરાવી હતી.

પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે, આદિત્યસિંહ 19મી ઑક્ટોબરે વિમાન દ્વારા લૉસ એન્જલ્સથી ઓ'હારે ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટ પહોંચ્યા હતા.

'શિકાગો ટ્રિબ્યુન'ના રિપોર્ટ મુજબ, આસિસ્ટન્ટ સ્ટેટ ઍટર્ની કૅથલી હેગર્ટીએ જણાવ્યું કે ઍરપૉર્ટ પર આદિત્યને કથિત રીતે આ બિલ્લો મળ્યો હતો અને તેઓ 'કોવિડને કારણે ઘરે જતાં ડરી રહ્યા હતા.'

આરોપી પક્ષના જણાવ્યા પ્રમાણે, અન્ય મુસાફરો પાસેથી મળેલાં ભોજન તથા પૈસાથી ગુજરાન ચલાવ્યું હતું. કૂક કાઉન્ટીના ન્યાયાધીશ સુજાના ઓર્ટિઝે આ મામલે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું હતું.

રવિવારે આદિત્યસિંહ સામે આરોપનામું દાખલ કરનાર વકીલને જજે કહ્યું, "જો હું બરાબર સમજી હોઉં તો તમે કહી રહ્યા છો કે એક અનધિકૃત, બિનકર્મચારી વ્યક્તિ 19મી ઑક્ટોબરથી 16મી જાન્યુઆરી 2021 દરમિયાન ઓ'હારે હવાઈમથકના સુરક્ષિત વિસ્તારમાં કથિત રીતે રહેતી હતી અને તેના વિશે કોઈને જાણ ન થઈ? હું તમારી વાતને વધુ સારી રીતે સમજવા ચાહું છું."

આસિસ્ટન્ટ પબ્લિક ડિફેન્ડર કર્ટન સ્મૉલવુડના કહેવા પ્રમાણે, આદિત્ય લૉસ એન્જલ્સના પરાવિતારમાં રહે છે અને તેઓ ગુનાહિત પૃષ્ઠભૂમિ નથી ધરાવતા. જોકે તેઓ શા માટે શિકાગો આવ્યા હતા, તે હજુ સુધી સ્પષ્ટ નથી.

ઍરપૉર્ટ પર દેખરેખ

માર્ચ-2020માં શિકાગો ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટની તસવીર

આદિત્યસિંહ ઉપર ઍરપૉર્ટના પ્રતિબંધિત વિસ્તારમાં ખોટી રીતે ઘૂસવાનો તથા ચોરીનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેમણે જામીન પેટે એક હજાર ડૉલર ભરવાના રહેશે, ત્યાર સુધી તેઓ હવાઈમથકમાં પ્રવેશી નહીં શકે.

જજ ઑર્ટિઝના કહેવા પ્રમાણે, "અદાલત સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવેલી પરિસ્થિતિ તથા તથ્યો ચોંકાવનારા જણાય છે. આટલો સમય સુધી આ ચાલતું રહ્યું હતું."

"લોકો સલામત રીતે મુસાફરી ખેડી શકે તે માટે ઍરપૉર્ટ સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત હોય તે જરૂરી છે. મને લાગે છે કે આવાં કથિત કામોને કારણે આ શખ્સ સમાજ માટે જોખમરૂપ બની ગયો છે."

હવાઈમથકો ઉપર દેખરેખ રાખતા શિકાગો વિમાનવિભાગે એક નિવેદન બહાર પાડીને જણાવ્યું, "આ ઘટનાનની તપાસ ચાલુ છે, પરંતુ આ શખ્સે હવાઈમથક કે કોઈ મુસાફરની સુરક્ષાને જોખમ ઊભું થાય તેવું કોઈ...\n\ntl;dr:

કોરોનાના ભયનો એક વિચિત્ર કિસ્સો અમેરિકાના શિકાગો ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટ ખાતે જોવા મળ્યો છે. જ્યાં મહામારી દરમિયાન યાત્રા કરવાથી એક શખ્સ એટલો ડરી ગયો હતો કે તે વિમાનમથકના સુરક્ષિત વિસ્તારમાં કોઈને જણાવ્યા વગર રહેવા લાગ્યો હતો.


એ ભારતીય મહિલા જે રસોઈના કારણે ન્યૂ યૉર્કમાં ફેમસ થઈ ગયાં\nતેમની આસપાસ ઘણા લોકો ઊભા છે જે તેમને ઝીણવટપૂર્વક કામ કરતા જોઈ રહ્યા છે.

ઘણી જાતની તપેલીઓમાં શાકભાજી બનાવી રહેલાં યામિની  કહે છે, "એવું લાગે છે કે હું દુનિયાની બહાર છું. હું અન્ય કોઈ ચીજ વિશે વિચારતી નથી."

"હું જેવા સ્વાદ માટે પ્રયત્ન કરું છું, 100 ટકા એ જ સ્વાદ આવે છે."

યામિની અમેરિકામાં ભારતીય મૂળનાં પ્રવાસી છે. તેઓ મુંબઈના છે અને ન્યૂ યૉર્ક સિટીમાં રહે છે.

તેઓ કુકિંગ ઇન્સ્ટ્રકટર છે જે રસોઈ બનાવવાનું શીખવા માગતા યુવાઓને પોતાના રસોડામાં તાલીમ આપે છે.

યામિની ન્યૂ યૉર્કના મુખ્ય બિઝનેસ સેન્ટર મેનહટ્ટનમાં એક જ્વેલરી શોપમાં કામ કરે છે.

સપ્તાહમાં ઓછામાં ઓછા ત્રણ સપ્તાહ દરમિયાન તેઓ પોતાના વિદ્યાર્થીઓના એક જૂથને રસોઈ કરતા શીખવે છે.

આ તાલીમ આપવાથી તેમને કમાણી પણ થાય છે, જેનાથી તેમને ન્યૂ યૉર્ક સિટીમાં પોતાનો નિર્વાહ ખર્ચ ચલાવવામાં મદદ મળે છે.

તેઓ કહે છે, "હું એક જ્વેલરી કંપનીમાં કામ કરું છું. ત્યાંથી હું જે કમાઉ છું, તે મારા માટે પૂરતું નથી."

"રસોઈ બનાવવી એ મારો શોખ છે. આનાથી મારી આવકમાં સારો એવો ટેકો મળી જાય છે."

યામિનીના કુકિંગ ક્લાસીસમાં કેટલાક પરિવાર પણ સામેલ થાય છે, પરંતુ તેમના વિદ્યાર્થીઓમાં મોટાભાગે મિલેનિયલ્સ છે જેઓ ઘરમાં રસોઈ બનાવવાનું નથી શીખ્યા.

હવે અસલ સ્વાદની ચાહત તેમને રસોડા સુધી ખેંચી લાવી છે.

અસલી ભારતીય સ્વાદ

તેઓ પોતાના વિદ્યાર્થીઓને શુદ્ધ ભારતીય વ્યંજનો બનાવવાનું શીખવે છે, જે તેઓ પોતાના પરિવારમાંથી શીખ્યાં હતાં.

યામિની લીગ ઑફ કિચન્સ સાથે જોડાયેલાં પ્રશિક્ષક છે. આ સંગઠને ન્યૂ યૉર્ક સિટી અને લોસ એન્જેલસમાં રહેતા પ્રવાસીઓને કામ ઉપર રાખ્યા છે.

વિશ્વસનીય સ્વાદ રાંધવાનું શીખવવું એ તેમનું કાર્ય છે.

આ પ્રશિક્ષક પરંપરાગત પારિવારિક ભોજન દ્વારા પોતાની સાસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલા રહે છે. રસોઈ બનાવવાની તાલીમ તેઓ પોતાના નિવાસસ્થાને આપે છે.

યામિની જોશીની જેમ મોટાભાગના ઇન્સ્ટ્રક્ટર પ્રવાસીઓની કૉલોની અથવા પૉકેટમાં રહે છે, જ્યાં બહારના લોકોની અવર-જવર રહેતી હોય છે.

યામિની કહે છે, "લોકો ભારતીય ભોજન પસંદ કરે છે. તમે ગમે ત્યાં જાઓ. ન્યૂ યૉર્ક સિટીમાં પણ એ બહુ જ લોકપ્રિય છે."

તેમના કુકિંગ ક્લાસીસમાં આવનારા વિદ્યાર્થીઓમાંથી મોટાભાગનાને ભારતીય ભોજન વિશે જાણકારી હોય છે. પરંતુ તેમને એ ખબર નથી હોતી કે એમાં એ સ્વાદ ક્યાંથી આવે છે.

યામિની કહે છે, "હું તેમને મારી સાથે કામ કરાવું છું જેથી તેઓ આ બધું...\n\ntl;dr:

66 વર્ષનાં યામિની જોશી ન્યૂ યૉર્ક સિટીના ક્વીન્સમાં પોતાના ઘરના રસોડામાં રસોઈ બનાવી રહ્યાં છે.


એ ભારતીય રાણીઓ જેમણે વિશ્વની પ્રથમ રસી માટે મૉડલિંગ કર્યું\nરાણી દેવજામ્મણિ

પરંતુ દેવજામ્મણી વધુ યાદગાર કારણ માટે ત્યાં હાજર હતાં અને કારણ હતું વિશ્વની સૌથી પ્રથમ રસી, શીતળાની રસીની પ્રસિદ્ધિ માટેનું કારણ.

કૅમ્બ્રિજ યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસકાર ડૉ. નાઇજેલ ચાન્સેલરના મતે 'રસીકરણ કાર્યક્રમમાં લોકોની ભાગીદારી સુનિશ્ચિત' કરવા માટે ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની દ્વારા કમિશન કરાયેલ એક ચિત્રમાં તેમની છબિ રજૂ કરાઈ હતી.

એ સમયે શીતળાની રસી શોધાયાને માંડ છ વર્ષ જ થયાં હતાં. ઇંગ્લિશ ડૉક્ટર ઍડ્વર્ડ જેનરે તેની શોધ કરી હતી. તે સમયે ભારતમાં આ રસી અંગે શંકાનું વાતાવરણ હતું, જે કારણે રસીકરણ કાર્યક્રમમાં ઘર્ષણ ઊભું થતું.

બ્રિટિશરોએ રસી બનાવી હતી એ આવું બનવા પાછળનું એકમાત્ર કારણ નહોતું.

મુશ્કેલીઓ છતાં બ્રિટિશરોએ ભારતીયોને રસી આપવાના કાર્યક્રમમાં પીછેહઠ ન કરી. તેમણે વાઇરસના કારણે પ્રતિવર્ષ જીવ ગુમાવી રહેલા લોકોને બચાવવા માટેના ખર્ચ અને પ્રયત્નોને 'વધુ વસતી પાસેથી વધુ સંસાધનો' મેળવવાનાં વચન સાથે વાજબી ઠેરવ્યા.

ત્યાર બાદ ભારતમાં ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપની દ્વારા વિશ્વની પ્રથમ રસી રજૂ કરવા માટે રાજકારણ, શક્તિ અને સમજાવટના ગજબ ઉપાયો કરવામાં આવ્યા. આ કવાયતમાં બ્રિટિશ સર્જનો, ભારતીય રસી આપનારા, કંપનીના અધિકારીઓ અને મિત્ર રાજવીઓ સામેલ હતા.

રાજવીઓમાં પણ વાડિયાર કુટુંબ બ્રિટિશરોના પ્રભાવમાં હતું કારણ કે તેમની મદદથી જ 30 વર્ષ બાદ તેમને રાજગાદી ફરી પાછી મળી હતી.

પેઇન્ટિંગમાંની સ્ત્રી

વાડિયાર રાણીઓ

ડૉ. ચાન્સેલરનું માનવું છે કે આ પેઇન્ટિંગ વર્ષ 1805માં બનાવાઈ હતી અને તે માત્ર રાણીને રસી અપાયાનો દસ્તાવેજ નહોતી, પરંતુ તે સમયે આ સમગ્ર પ્રક્રિયા કેવી રીતે હાથ ધરાઈ તે પણ દર્શાવે છે.

કૅન્વાસ પર ઑઇલ-પેઇન્ટથી બનેલ ચારથી છ લાખ યુરો કિંમતનું આ ચિત્ર હાલ સોથેબીઝ કલેક્શનમાં છે.

જ્યાં સુધી ડૉ. ચાન્સેલરની નજર તેની પર નહોતી પડી ત્યાં સુધી આ ચિત્રમાં રહેલાં પાત્રો નર્તકીઓ કે દરબારીઓ હોવાનું મનાતું હતું.

તેઓ આ વિશે કહે છે, “મને તરત જ આ વાત ખોટી હોય એવું લાગ્યું.”

તેમણે ચિત્રમાં જમણી બાજુનાં સ્ત્રી પાત્રને નાનાં રાણી દેવજામ્મણી તરીકે ઓળખાવ્યાં.

તેઓ કહે છે કે સામાન્ય રીતે તેમની સાડી વડે તેમનો ડાબો હાથ ઢંકાઈ ગયો હોત પરંતુ તે ભાગ જાણીજોઈને ઉઘાડો રાખવામાં આવ્યો હશે, જેથી તેઓ ઓછામાં ઓછી ગરિમા ગુમાવી તેમને ક્યાં રસી અપાઈ છે તે દર્શાવી શકે.

તેઓ માને છે કે ચિત્રમાં ડાબી તરફ દેખાતાં સ્ત્રી રાજાનાં પ્રથમ પત્ની છે, તેમનું નામ પણ...\n\ntl;dr:

વર્ષ 1805માં દેવજામ્મણી જ્યારે મૈસૂરના રાજદરબારમાં આવ્યાં, ત્યારે નવનિયુક્ત રાજવી કૃષ્ણરાજા વાડિયાર ત્રીજા સાથે તેમનાં લગ્નનો પ્રસંગ હતો. તે સમયે બંને 12 વર્ષનાં હતાં.


એ ભારતીય શાયર જેમના વિશે પાકિસ્તાનમાં ભણાવવું પાપ છે\nવિભાજન પછી તેમના પરિવારને પાકિસ્તાનના પંજાબથી મૂળસોતા ઉખડીને ભારતના હિસ્સામાં આવેલા પંજાબમાં આવીને વસવું પડ્યું.

પરંતુ હવે 70 વર્ષ પછી પણ તેમની શાયરીનાં નિશાન પંજાબની સાથેસાથે સંગીતની દુનિયામાં પણ ફરકે છે.

'આટલું સુંદર લખનાર છોકરો કોણ છે?'

ફિક્શન હાઉસના ઝહૂર અહમદ

23 જુલાઈ, 1937ના રોજ પાકિસ્તાનના બારાપિંડમાં જન્મેલા શિવ કુમાર બટાલવીએ પોતાની શાયરી ગુરુમુખી લિપિમાં લખી. જ્યારે પાકિસ્તાનમાં પંજાબી લખવા માટે શાહમુખી લિપિનો ઉપયોગ થાય છે.

લાહોરમાં પંજાબી ભાષાના પુસ્તકો છાપનારા પ્રકાશક 'સુચેત કિતાબ ઘર' દ્વારા 1992માં શિવ કુમાર બટાલવીની પસંદ કરેલી શાયરીનું એક પુસ્તક 'સરીંહ દે ફુલ' છાપી.

પ્રકાશક સુચેત કિતાબ ઘરના મુખી મકસૂદ સાકિબ જણાવે છે, "હું 'માં બોલી' નામથી પંજાબીનું માસિક સંપાદન પ્રકાશિત કરતો હતો જેના દરેક અંકમાં શિવ કુમાર બટાલવીની એક બે કવિતાઓ ચોક્કસ છપાતી હતી."

"વાચકો શિવની શાયરી વિશે પત્રો લખતા હતા. જેને કારણે અમને લાગ્યું કે અમારે તેમનું પુસ્તક છાપવું જોઈએ."

'સુચેત કિતાબ ઘર' દ્વારા 'સરીંહ દે ફૂલ'ની બીજી આવૃત્તિ વર્ષ 2014માં પ્રકાશિત કરવામાં આવી.

લાહોરના જ એક પ્રકાશક 'ફિક્શન હાઉસ'એ 1997માં શિવ કુમાર બટાલવીની સંપૂર્ણ શાયરી 'કુલિયાત-એ-શિવ'ના નામે છાપી.

'ફિક્શન હાઉસ'ના ઝહૂર અહમદે શિવ કુમારની શાયરી છાપવાની ભલામણ ડૉક્ટર આસિફ ફારૂકીએ કરી હતી.

દિલ્હીમાં શિવની તસવીર જોઈને ડૉક્ટર આસિફ ફારૂકીએ અમૃતા પ્રીતમને પૂછ્યું હતું કે આટલું સુંદર લખનાર આ છોકરો કોણ છે.

અમૃતા પ્રીતમે જણાવ્યું હતું કે શિવ કુમાર બટાલવી પંજાબી ભાષાના બહુ મોટા શાયર હતા અને બહુ જવાન ઉંમરમાં જ તેમનું અવસાન થયું હતું.

ડૉક્ટર આસિફ ફારૂકીએ શિવ કુમારની શાયરી વાંચી અને 'ફિક્શન હાઉસ' દ્વારા 'કુલિયાત-એ-શિવ' છપાવી.

'કુલિયાત-એ-શિવ'નું બીજું સંસ્કરણ 2017માં છપાયું. આ જ વર્ષે 'સાંઝા' નામના પ્રકાશકે પણ તેમનો સંપૂર્ણ કાવ્ય સંગ્રહ 'કલામ-એ-શિવ'ના નામથી છાપ્યો.

યુવા શાયર અફઝલ સાહિર રેડિયો ઉપર 'નાલ સજ્જન દે રહિયે...' નામનો એક કાર્યક્રમ રજૂ કરે છે.

તેઓ ઘણીવાર શિવ કુમાર બટાલવીની શાયરી વાંચી સંભળાવે છે. તેઓ ઘણીવાર તેમની શાયરી ઉપર વિશેષ પ્રોગ્રામ પણ પ્રસ્તુત કરી ચૂકયા છે.

શિવ કુમાર સિલેબસનો ભાગ નથી

અફઝલ સાહિરનું કહેવું છે, "સરહદની બંને તરફ અલગ-અલગ લિપિઓમાં પંજાબી લખવામાં આવે છે. આ કારણથી સરહદ પારના કવિઓને ઓછા વાંચવામાં આવે છે."

"જોકે,...\n\ntl;dr:

જ્યારે હિંદુસ્તાનના ભાગલા પડ્યા, એ વખતે શિવ કુમાર બટાલવીની ઉંમર ફક્ત દસ વર્ષની હતી.


એ ભૂલ, જેની વેદનામાંથી અડવાણી ક્યારેય ઊભરી ના શક્યા\nરામમંદિર બને તે માટે ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણીએ 1990માં સોમનાથથી અયોધ્યા સુધીની રામરથ યાત્રા કાઢી હતી. જેનું સંચાલન હાલના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કર્યું હતું.

આ યાત્રા દરમિયાન બિહારમાં લાલકૃષ્ણ અડવાણીની ધરપકડ કરી લેવામાં આવી હતી. આ યાત્રા બાદ બાબરી ધ્વંસની ઘટના અને ત્યાર બાદ દેશના રાજકારણમાં મહત્ત્વના ફેરફાર આવ્યા.

આજે લાલકૃષ્ણ અડવાણીનો 92મો જન્મદિવસ છે. આ પ્રસંગે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ઉપરાષ્ટ્રપતિ વૈંકેયા નાયડુ, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ તથા જે. પી. નડ્ડા તેમના નિવાસ સ્થાને પહોંચ્યા હતા અને અડવાણીને અભિનંદન આપ્યાં હતાં.

ભાજપના સ્થાપક સભ્ય અને એક સમયે હિંદુ રાજનીતિનો ચહેરો ગણાતા અને ભારતના રાજકારણને અલગ દિશામાં લઈ જનારા અડવાણી કેવી રીતે હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયા?

એ સમય જ્યારે અડવાણી કિંગ હતા

એક સમયે અડવાણીનો ભાજપમાં ડંકો વાગતો હતો

ભારતીય જનતા પાર્ટી(ભાજપ)ના વયોવૃદ્ધ નેતા લાલકૃષ્ણ અડવાણીનો ડંકો એક જમાનામાં આખા દેશમાં વાગતો હતો.

તેમને વડા પ્રધાનપદના પ્રબળ દાવેદાર પણ ગણવામાં આવતા હતા.

જોકે, ગત દિવસોમાં રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણી થઈ ત્યારે લાલકૃષ્ણ અડવાણીનું નામ રાષ્ટ્રપતિપદના સંભવિત ઉમેદવારોની યાદીમાં ન હતું.

આ એ જ અડવાણી છે જેમણે 1984માં માત્ર બે બેઠક જીતેલો પક્ષ બની ગયેલા ભાજપને રસાતળમાંથી કાઢીને ભારતીય રાજકારણના કેન્દ્રમાં પહોંચાડ્યો હતો.

તેમણે ભાજપને 1998માં પહેલીવાર સત્તાનો સ્વાદ ચખાડ્યો હતો.

એ સમયે ભાજપે જે વાવેતર કર્યું હતું તેનો પાક લણવાનો હતો.

અલબત, પાક લણવાનું બાજુ પર રહ્યું. અડવાણી ભારતીય રાજકારણથી જ નહીં, ભાજપના રાજકારણમાં પણ અપ્રસ્તુત બની ગયા હતા.

2004 અને 2009ની સતત બે ચૂંટણીમાં હાર બાદ ઘટતા વળતરનો સિદ્ધાંત અડવાણીને પણ લાગુ પાડવામાં આવ્યો હતો.

એક જમાનામાં અડવાણીની છત્રછાયામાં ઉછરેલા નરેન્દ્ર મોદીએ તેમની જગ્યા લઈ લીધી હતી.

ભાજપને બરાબર જાણતા ઇંદિરા ગાંધી સેન્ટર ફૉર આર્ટ્સના પ્રમુખ રામ બહાદુર રાય કહે છે, ''2004ની ચૂંટણીમાં પરાજય બાદ ભાજપ અને તેના સાથી પક્ષોમાં નવી નેતાગીરી બાબતે વિચારણા થઈ હતી."

"રાહુલ ગાંધી કૉંગ્રેસનું વડપણ સંભાળવાના હોવાના સમાચાર આવતા હતા. તેથી પણ એ વિચારને બળ મળ્યું હતું.''

નવા નેતૃત્વમાં અડવાણી નહીં

'અડવાણીએ ભાજપના તત્કાલીન વડા વેંકૈયા નાયડુ પાસેથી રાજીનામું માગી લીધું હતું'

રામ બહાદુર રાય કહે છે, ''નવી નેતાગીરીમાં અડવાણીને સ્થાન નહીં મળે...\n\ntl;dr:

આવનારા દિવસોમાં અયોધ્યાના રામજન્મભૂમિ-બાબરી મસ્જિદ વિવાદ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટ ચુકાદો આપે તેવી શક્યતા છે. તેને લઈને ઉત્તર પ્રદેશ અને ખાસ કરીને અયોધ્યામાં સુરક્ષા વધારી દેવાઈ છે.


એ ભૂલાયેલો દાખલો, કેવી રીતે 'સ્ત્રી' પુસ્તકે અશ્લીલતાનો કેસ જીત્યો\nપરંતુ કોઈ ગુજરાતી પુસ્તક પર અશ્લીલતાનાં કારણસર, માફામાફી કે કોર્ટ બહાર સમાધાનની કોઈ પેરવી વિના, પૂરા કદનો મુકદ્દમો ચાલ્યો હોય અને કેસનો ચુકાદો કૃતિની તરફેણમાં આવ્યો હોય એવો નોંધપાત્ર અને લગભગ ભૂલાયેલો દાખલો એટલે ૧૯૫૪માં પ્રકાશિત પુસ્તક 'સ્ત્રી'.

ઇટાલીના વિખ્યાત નવલકથાકાર આલ્બર્ટો મોરેવિઆની નવલકથા 'વુમન ઑફ રોમ'નો ગુજરાતી અનુવાદ રવાણી પ્રકાશન ગૃહ દ્વારા બે ભાગમાં, 'સ્ત્રી' શીર્ષક સાથે પ્રગટ થયો.

અનુવાદ જયાબહેન ઠાકોરે કર્યો હતો.  નવલકથાનું મુખ્ય કથાવસ્તુ એક કિશોરીની પીડા રજૂ કરતું હતું.

બીજી કોઈ પણ છોકરીની જેમ ઘરગૃહસ્થી ઇચ્છતી એ કિશોરીને બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી ન છૂટકે દેહવ્યાપારના વ્યવસાયમાં સંકળાવું પડ્યું.

તેની માનસિકતા અને મનોભાવ આ કૃતિમાં ઝીલાયા છે. આ કથાવસ્તુ અને ખાસ તો કેટલાંક વર્ણન કલાત્મકને બદલે ગલગલિયાં પ્રેરનાર બની શકે એવાં હતાં.

આ હકીકત પ્રત્યે સભાન એવા પ્રકાશકોએ તેના અનુવાદનું કામ એમ. એ. થયેલાં ૩૦ વર્ષનાં જયાબહેન ઠાકોરને સોંપ્યું.

જયાબહેને આ કામ પૂરી ચીવટથી અને તેમાં બિલકુલ છીછરાપણું ન પ્રવેશે એ રીતે પૂરું કર્યું.

પરંતુ જેને આ વિષય જ અસહ્ય લાગતો હોય એવા રૂઢિચુસ્તોનું શું?

પુસ્તકના બંને ભાગ પ્રગટ થયા પછી તેમાંથી કેટલાક ચુનંદા ફકરા ટાંકીને એક પ્રાથમિક શિક્ષકે મુંબઈ રાજ્યના મુખ્ય મંત્રી મોરારજીભાઈ દેસાઈને ફરિયાદ કરી. (ત્યારે ગુજરાત અલગ થયું ન હતું.)

સાત્ત્વિકતા અને ઘણી વાર તેના નામે આત્યંતિકતા માટે જાણીતા મોરારજીભાઈએ ઝાઝી તપાસ કર્યા વિના અમદાવાદાના કલેક્ટર લલિતચંદ્ર દલાલને પુસ્તક સામે અદાલતી કાર્યવાહીનો આદેશ આપી દીધો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કહ્યાગરા કલેક્ટરની જેમ અદાલતમાં પહોંચી જવાને બદલે લલિતચંદ્ર દલાલે જયાબહેનને બોલાવ્યાં અને કહ્યું કે પુસ્તકમાંથી અમુક ફકરા-વાક્યો કાઢી નાખો તો વાત અહીંથી જ અટકી જાય.

પરંતુ જયાબહેન માન્યાં નહીં. તેમણે લલિતચંદ્રને કથિત વાંધાજનક એવા ફકરા અને વાક્યોનો સંદર્ભ સમજાવ્યો.

ત્યાર પછી કલેક્ટરે કાર્યવાહી આગળ વધારી નહીં, પરંતુ મહાગુજરાત આંદોલન વખતે તેમની બદલી થઈ.

ત્યાર પછી મુંબઈ સરકારે વડોદરાની અદાલતમા 'સ્ત્રી' સામે કેસ માંડ્યો.

વ્યક્તિગત રીતે અનુવાદિકા જયાબહેન ઠાકોર, પ્રકાશક તારાચંદ રવાણી, પહેલો ભાગ છાપનાર કિશનસિંહ ચાવડા (વડોદરા) અને બીજો ભાગ છાપનાર નવભારત પ્રેસ (અમદાવાદ) સામે.

આ કેસ લાગણીદુભાવ અને અભિવ્યક્તિ-સ્વાતંત્ર્યની વર્તમાન ચર્ચામાં પણ મિસાલરૂપ બને...\n\ntl;dr:

ગુજરાતી સાહિત્યમાં નરસિંહ મહેતાકૃત 'સુરતસંગ્રામ'થી માંડીને ચંદ્રકાંત બક્ષી લિખિત 'કુત્તી' સુધીની કૃતિઓ તેમાં રહેલી કથિત અશ્લીલતા કે શૃંગારિકતા માટે વખતોવખત ચર્ચાતી રહી છે.


એ મંદિર જેને તોડવાના વિરોધમાં દલિતોએ દિલ્હીમાં ઉગ્ર પ્રદર્શન કર્યાં\nસમાચાર એજન્સી પીટીઆઈએ એક વરિષ્ઠ પોલીસઅધિકારીને ટાંકીને લખ્યું છે કે પ્રદર્શનકારીઓને વેરવિખેર કરવા માટે પોલીસે લાઠીચાર્જ કર્યો હતો.

ભીમ આર્મીના પ્રમુખ ચંદ્રશેખર આઝાદ અને અન્ય 50ની અટકાયત કરાયા બાદ આ વિસ્તારમાં તણાવ છે અને મોટા પાયે પોલીસબંદોબસ્ત ગોઠવી દેવાયો છે.

દિલ્હી પોલીસના ડીએસપી(દક્ષિણ-પૂર્વ) ચિન્મય બિસ્વાલે જણાવ્યું, "સાંજે સાત વાગ્યે રવિદાસ માર્ગ પર લોકોનાં ટોળાં એકઠાં થઈ ગયાં. શાંતિ જાળવી રાખવાના પોલીસના આગ્રહ છતાં તે અનિયંત્રિત અને હિંસક થઈ ગયાં અને પોલીસ પર પથ્થર ફેંકવા લાગ્યાં તથા હુમલો પણ કરવા લાગ્યાં."

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈએ દિલ્હી પોલીસને ટાંકીને જણાવ્યું છે કે ચંદ્રશેખરની ધરપકડ કરી લેવાઈ છે. આઈપીસીની કલમ 147, 149, 186, 353, 332 અંતર્ગત ગોવિંદપુરી પોલીસસ્ટેશનમાં કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. અન્ય પ્રદર્શનકારીઓની પણ પોલીસે અટકાયત કરી છે. આ મામલે આગળન તપાસ ચાલી રહી છે.

તેમણે કહ્યું કે કાર્યવાહી દરમિયાન કેટલાક પોલીસકર્મીઓને ઈજા પહોંચી છે પણ કોઈ સામાન્ય વ્યક્તિ ઘાયલ નથી થઈ.

ચિન્મય બિસ્વાલે કહ્યું, "અનિયંત્રિત ભીડમાંથી કેટલાક લોકોની અટકાયત કરાઈ છે અને તેમના વિરુદ્ધ યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે."

હિંસક પ્રદર્શન

દિલ્હીના તુઘલકાબાદમાં 10 ઑગસ્ટની સવારે દિલ્હી ડેવલપમૅન્ટ ઑથૉરિટી(ડીડીએ)એ સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ પર ગુરુ રવિદાસમંદિરને તોડી પાડ્યું હતું.

એ બાદ દિલ્હી ઉપરાંત ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ અને હરિયાણા જેવાં પડોશી રાજ્યોમાં આ મામલે પ્રતિક્રિયા જોવા મળી હતી.

આ જ મામલે બુધવારે દિલ્હીમાં એક વિરોધપ્રદર્શનનું આયોજન કરાયું, જેમાં કેટલાંય રાજ્યોમાંથી મોટી સંખ્યામાં પ્રદર્શનકારીઓ આવ્યા. તેમની હાજરીને પગલે દિલ્હીના કેટલાય વિસ્તારોમાં ટ્રાફિક-જામ પણ સર્જાયો.

પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર કેટલાક પ્રદર્શનકારીઓએ અમુક વાહનોને પણ નુકસાન પહોંચાડ્યું અને બે મોટરસાઇકલને પણ આગ લગાડી દીધી.

ભીમ આર્મીનું કહેવું હતું કે તે તોડી પડાયેલા મંદિરની જગ્યા પર સંત રવિદાસની મૂર્તિ લગાડવા માગે છે.

ભીમ આર્મીના પ્રમુખ ચંદ્રશેખરનું કહેવું હતું કે 'જો તેમનું મૃત્યુ નીપજે તો તેમના મૃતદેહને મંદિર સુધી લઈ જવામાં આવે.'

જોકે, પ્રદર્શન દરમિયાન હાજર બીબીસીના સંવાદદાતા ફૈઝલ મોહમ્મદ અલીએ જણાવ્યું કે આયોજનને લઈને થોડા ભ્રમની સ્થિતિ પણ સર્જાઈ હતી.

ચંદ્રશેખરે બુધવાર સવારે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ લખી હતી કે પોલીસતંત્ર ડરીને પ્રદર્શનને જંતર-મંતર લઈ...\n\ntl;dr:

દિલ્હીના તુઘલકાબાદ વિસ્તારમાં તાજેતરમાં રવિદાસમંદિર તોડવાની ઘટના ઘટી હતી. જેના વિરોધમાં બુધવારે દેશની રાજધાનીમાં મોટા પ્રમાણમાં વિરોધપ્રદર્શન થયાં. આ દરમિયાન થયેલી હિંસામાં કેટલાક લોકો અને પોલીસકર્મીઓ ઘાયલ થયા છે.


એ મહિલા જે સેક્સ વર્કર બનવાના અધિકાર માટે જંગે ચડી\nએક ગરીબ સેક્સ વર્કરે ઉપાડેલું આ પગલું સમાજ સામેના વિદ્રોહ સમાન હતું

24 વર્ષની હુસૈન બાઈએ ન્યાયાધીશ જગદીશ સહાયને કહ્યું કે પોતે એક સેક્સ વર્કર છે.

બંધારણની જોગવાઈનો ઉલ્લેખ કરીને તેમણે માનવ તસ્કરી વિરુદ્ધના એક કાયદાને પડકારતી અરજી આપી હતી.

હુસૈન બાઈની દલીલ હતી કે આજીવિકાના સાધન પર વાર કરનારો આ નવો કાયદો દેશના બંધારણ પ્રમાણે કલ્યાણકારી રાજ્ય સ્થાપવાના ઉદ્દેશની વિરુદ્ધનો છે.

એક ગરીબ મુસ્લિમ સેક્સ વર્કરે ઉપાડેલું આ પગલું સમાજ સામેના વિદ્રોહ સમાન હતું.

ભારતીય સમાજમાં ત્યારે સેક્સ વર્કરોનું ક્યાંય સ્થાન નહોતું.

રસ્તા પર આવી ગયેલી આવી સ્ત્રીઓ તરફ ધ્યાન આપવા માટે તેમણે ન્યાયાધીશને મજબૂર કરી દીધા હતા.

સત્તાવાર રેકર્ડ અનુસાર સેક્સ વર્કરોની ની સંખ્યા 1951માં 54,000 હતી તે હવે ઘટીને 28,000 થઈ ગઈ હતી.

સેક્સ વર્કરો માટે સહાનુભૂતિ પણ ઓછી થઈ રહી હતી. સેક્સ વર્કરોએ કૉંગ્રેસ પક્ષને ફાળો આપવાની વાત કરી હતી ત્યારે મહાત્મા ગાંધીએ તેની મનાઈ કરી હતી.

બીજી બાજુ હકીકત એ હતી કે સેક્સ વર્કરોનો સમુદાય પણ એક સમુદાય જ હતો, જેને મતદાનની અનુમતી મળી હતી.

તે પૈસા કમાતી હતી અને ટેક્સ પણ ભરતી હતી. તેમની પાસે પોતાના નામે સંપત્તિ પણ હતી.

સેક્સ વર્કરની એ વિસરાઈ ગયેલી કથા

બોમ્બેની મહિલાઓએ નવા કાયદાનો વિરોધ કર્યો હતો

હુસૈન બાઈના અંગત જીવન વિશે ખાસ જાણકારી ઉપલબ્ધ નથી. કોઈ આર્કાઇવ્ઝમાં તેની તસવીર પણ મળતી નથી.

તેના વિશે ફક્ત એટલું જાણવા મળે છે કે તેઓ પિતરાઈ બહેન અને બે નાના ભાઈઓ સાથે તે રહેતાં હતાં.

ભાઈ બહેનોના જીવનનો આધાર પણ તેમની કમાણી પર જ હતો.

દેહવ્યાપાર માટેના અધિકાર માટે લડનારી આ સ્ત્રીની કથા હવે એક નવા પુસ્તકમાં પ્રગટ થઈ છે.

આ વિસરાઈ ગયેલી કથા યેલ યુનિવર્સિટીના ઇતિહાસકાર રોહિત ડેના પુસ્તકમાં સામેલ છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'અ પીપલ્સ કન્સ્ટિટ્યૂશનઃ લૉ એન્ડ એવરીડે લાઇફ ઇન ધ ઇન્ડિયન રિપબ્લિક એક્સપ્લોર્સ્ડ' નામના આ પુસ્તકમાં જણાવાયું છે કે કઈ રીતે રોજબરોજની જિંદગીની બાબતોને પણ બંધારણમાં આવરી લેવાઈ હતી.

ભારતીય બંધારણ ભદ્ર વર્ગના સભ્યોએ લખ્યું હતું, તેમ છતાં સામ્રાજ્યમાંથી તે લોકતાંત્રિક સ્વતંત્ર દેશ બન્યો ત્યારે તેમાં આમ આદમીના રોજિંદા જીવનને પણ સાંકળી લેવામાં આવ્યું હતું.

ભારતની બંધારણ સભામાંની કેટલીક પ્રતિષ્ઠિત મહિલાઓએ વેશ્યાવૃત્તિ સામે વિરોધ ઉઠાવ્યો હતો

દેશભરની મહિલાઓ સાથે જોડાયેલા આંદોલનની વાતમાં હુસૈન બાઈની...\n\ntl;dr:

પહેલી મે 1958ના રોજ અલાહાબાદની એક અદાલતમાં આવેલી મહિલાને સૌ કોઈ તાકી તાકીને જોઈ રહ્યા હતા.


એ મહિલા જેમણે અંગ્રેજોને હરાવીને ઇતિહાસ રચી દીધો\nતેમની કહાણી અહીંના અન્ય શાસકો કરતા સાવ અલગ છે.

પુરુષો હિંમત હારી રહ્યા છે એ જોતાં અસાન્તેવાએ નેતૃત્વ લીધું હતું.

યા અસાન્તેવાનાં નેતૃત્વમાં લોકોએ બ્રિટિશ સેના પર હુમલો કર્યો હતો અને વિજય થયો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

યા અસાન્તેવાની બહાદુરી અને નીડરતાથી ભરપૂર આ કહાણી ઘાનાના ઇતિહાસમાં નોંધાયેલી છે.


એ મહિલા જેમની કામુકતાના કરોડો યુવાનો દીવાના હતા\nજમીનદાર પરિવારની મહિલાના એક નોકરની સાથેના શરીરસંબંધોને ડી. એચ. લૉરેન્સે પોતાની નવલકથા 'લેડી ચેટર્લીઝ લવર'માં સવિસ્તાર વર્ણવ્યા હતા.

લેડી ચેટર્લીની કામુકતાના ઘણા બધા યુવાનો દીવાના બની ગયા હતા.

તેમને લાગતું હતું કે લૉરેન્સની નવલકથાનું આ પાત્ર હકીકતમાં તેમની જિંદગીમાં આવી જાય તો કેવી મજા આવી જાય!

નાદાન, મદમસ્ત, કામુક લેડી ચેટર્લીએ દુનિયાભરમાં કરોડો લોકોને પોતાના દીવાના બનાવી દીધા હતા.

પરંતુ, લેડી ચેટર્લીના કિસ્સાના રસિક કરોડો લોકોમાંથી બહુ ઓછા જ લોકોને ખબર હશે કે ડી. એચ. લૉરેન્સની નવલકથાનું એ પાત્ર કોઈ રચિત પાત્ર નહોતું.

તે પાત્ર એક કલ્પના માત્ર નહોતું પરંતુ જીવતી-જાગતી મહિલા હતી, જે લૉરેન્સના જીવન ઉપર ઊંડી અસર છોડી ગઈ હતી.

એ મહિલાનું નામ હતું ફ્રીદા વૉન રિચથોફેન.

વિખ્યાત બ્રિટીશ લેખિકા એનાબેલ એબ્સે ફ્રીદા વૉન રિચથોફેનના જીવન ઉપર પ્રકાશ પાડતું પુસ્તક લખ્યું છે, જેનું નામ છે 'ફ્રીદા'.

ફ્રીદાના જીવન વિષે બહુ જ ઓછા લોકોને જાણકારી છે. તેઓ ડી. એચ. લૉરેન્સનાં પ્રેમિકા હતાં, પ્રેરણા હતાં અને હમરાઝ પણ હતાં.

અંગ્રેજી ભાષાનો શબ્દ મ્યૂઝ(muse) એવા વ્યક્તિ માટે વાપરવામાં આવે છે, જે કોઈ કલાકારને કંઈક નવું રચવા-ઘડવા માટે પ્રેરણા આપે.

દુનિયામાં ઘણા એવા લોકો થઈ ગયા છે, જેમણે કલાકારોને એકથી એક ચઢિયાતી કૃતિઓ રચવાની પ્રેરણા આપી છે.

ડી. એચ. લૉરેન્સના જીવનમાં આવેલાં ફ્રીદાએ પણ લૉરેન્સને લેડી ચેટર્લી જેવું પાત્ર ઘડવાની પ્રેરણા આપી અને લૉરેન્સને અમર બનાવી દીધા.

ફ્રીદાની જિંદગી

ખુદ ફ્રીદાની જિંદગી કેવી હતી? શું તેઓ ખરેખર લેડી ચેટર્લી જેવાં કામુક અને ઉન્મુક્ત મહિલા હતાં?

ફ્રીદાની જિંદગી ઉપર નજર કરીએ, તો તમને કથા સાવ જુદી જ નજરે પડશે.

તેઓ પોતે ભલે લૉરેન્સની સાહિત્યિક કૃતિઓમાં નોંધાયેલાં ઘણાં બધાં મહિલા પાત્રોની પ્રેરણા હતાં.

પરંતુ, ફ્રીદાની પોતાની જિંદગી હકીકતથી બિલકુલ અલગ હતી.

ફ્રીદા વૉન રિચથોફેન, ડી એચ લૉરેન્સનાં પ્રેમિકા, હમરાઝ, મૉડલ અને 'પંચિંગ બૅગ' પણ હતાં.

ફ્રીદા, ગરીબીનો શિકાર થઈ ગયેલા જર્મન સામંતનાં દીકરી હતાં.

રખડું મિજાજની ફ્રીદાને જોખમ ભરેલાં કામો કરવામાં આનંદ આવતો હતો.

તેઓ બૌદ્ધિક પ્રેરણા માટે તડપતાં હતાં પરંતુ એ વખતના યુરોપીયન સમાજમાં મહિલાઓને બરાબરીનો દરજ્જો મળતો ન હતો.

ગરીબ બાપના ઘરના અંકુશોમાંથી આઝાદીનો એક જ રસ્તો ફ્રીદાની પાસે હતો અને એ હતો લગ્ન.

1899માં ફ્રીદાએ ફક્ત વીસ વર્ષની...\n\ntl;dr:

કૉલેજના દિવસોમાં ઘણા બધા યુવાઓએ લેડી ચેટર્લીનો કિસ્સો વાંચ્યો હશે.


એ મહિલાઓ જે સ્મશાનમાં અંતિમસંસ્કાર કરાવે છે\nબંને મહિલાઓએ વારસાગત કામ સંભાળી રાખ્યું છે.

રૂઢીઓને તોડીને તેઓ તમામ વિરોધ છતાં અંતિમસંસ્કાર કરાવી રહ્યાં છે અને ધીમેધીમે લોકો આ ફેરફારને સ્વીકાર કરી રહ્યા છે.

વીડિયો આદિત્ય ભારદ્વાજ, બીબીસી ગુજરાતી માટે

એડિટ: રુબાઇયત બિસ્વાસ

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

ઉત્તર પ્રદેશના જૌનપુરમાં પિલકિછા ઘાટ પર બે મહિલાઓ મૃતદેહોને અગ્નિદાહ અપાવે છે.


એ મહિલાઓ જેમની જિંદગી સુહાગરાતના કારણે બરબાદ થઈ ગઈ\nઆવા પ્રદેશોમાં લગ્નની પહેલી રાત એવી રીતે પસાર થાય છે, જેની કડવી યાદ જિંદગીભર ભુલાતી નથી.

ઘણા બધા આરબ અને મુસ્લિમ દેશોમાં એવી અપેક્ષા રખાતી હોય છે કે લગ્ન કરીને આવેલી યુવતી કુંવારી હોય.

બીબીસી અરબીએ જુદા જુદા સામાજિક સ્તરની અનેક મહિલાઓ સાથે આ મુદ્દે વાતચીત કરી હતી.

લગ્ન સાથે જોડાયેલી રીતરસમને કારણે તેમનાં સાંસરિક જીવનમાં શું અસર થઈ તે જાણવાની કોશિશ કરવામાં આવી હતી.

સેક્સ ઍજ્યુકેશનના અભાવના કારણે કેવી રીતે લગ્નજીવનને અસર થઈ તે પણ જાણવાની કોશિશ કરવામાં આવી હતી.

અહીં એ સ્ત્રીઓ સાથે થયેલી વાતચીતના અંશો આપવામાં આવ્યા છે. સ્ત્રીઓએ પોતાની આપવીતી જણાવી છે કે કેવી રીતે સુહાગરાતને કારણે તેમની જિંદગી પલટાઈ ગઈ.

સોમૈયા, ઉંમર 33 વર્ષ

સોમૈયાએ પોતાના બૉયફ્રેન્ડ ઇબ્રાહિમ સાથે લગ્ન કરવા માટે પરિવાર સાથે લાંબો સમય સંઘર્ષ કર્યો હતો. પરિવાર તેમનાં લગ્ન માટે તૈયાર નહોતો.

સોમૈયા ઇબ્રાહિમને બહુ જ પ્રેમ કરતાં હતાં અને તેમને લાગતું હતું કે કોઈ પણ યુવતી માટે ઇબ્રાહિમ આદર્શ પતિ સાબિત થઈ શકે એવા છે.

જોકે, સોમૈયાને અંદાજ પણ નહોતો કે તેમને પોતાની ધારણા વિરુદ્ધ ભારે આઘાત લાગવાનો હતો.

ઇબ્રાહિમ સાથે લગ્ન બાદ પ્રથમ રાતે કંઈક એવું થયું કે સોમૈયાની સમગ્ર ચાહત હવા થઈ ગઈ. લગ્નની પ્રથમ રાતને 'પ્રવેશની રાત' પણ કહેવામાં આવે છે.

તે રાત્રે સોમૈયાના કૌમાર્ય વિશે સવાલો ઊભા થયા, જેના કારણે ઇબ્રાહિમ માટે તેમના દિલમાં રહેલી બધી જ લાગણી હંમેશાં માટે શમી ગઈ.

તે વખતે સોમૈયાની ઉંમર 23 વર્ષનાં હતાં અને સીરિયાની રાજધાની દમાસ્કસમાં અરબી સાહિત્યનો અભ્યાસ કરી રહ્યાં હતાં.

ડિગ્રી મળવાની તૈયારી હતી અને ઇબ્રાહિમે પણ સોમૈયાને વચન આપ્યું હતું કે ગમે તે થાય તેઓ સોમૈયાને અભ્યાસ પૂર્ણ કરવા દેશે.

સોમૈયાનું કુટુંબ તો ઇચ્છતું જ હતું કે તેઓ પોતાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કરે. બીજું સોમૈયાના કુટુંબીઓને એ વાતની પણ ચિંતા હતી કે ઇબ્રાહિમ પાસે પોતાનું ઘર પણ નથી.

આમ છતાં સોમૈયા તેમની સાથે લગ્ન કરવા માટે તૈયાર થયાં હતાં અને એ નિર્ણયનો તેમના સગાસંબંધીઓએ વિરોધ કર્યો હતો.

સોમૈયાએ ત્યાં સુધી કહ્યું કે જરૂર પડશે તો તેઓ ઇબ્રાહિમનાં મા પાસે રહેવાં જતાં રહેશે.

જોકે સુહાગરાતના દિવસે સોમૈયાને જોરદાર આંચકો લાગ્યો. હજી તો લગ્નની રસમ પૂરી પણ નહોતી થઈ કે પતિએ શારીરિક સંબંધ માટે આગ્રહ કરવાનું શરૂ કરી દીધું.

સોમૈયાના પતિ ઇબ્રાહિમને બસ હવે તેના કૌમાર્યની ચકાસણી કરવાની જ ઉતાવળ...\n\ntl;dr:

દુનિયાભરમાં લગ્નની બાબતમાં ભારે ઉત્સુકતા હોય છે. પરંતુ દુનિયાના કેટલાક પ્રદેશોમાં લગ્ન સાથે જોડાયેલા રિતરિવાજ કાયમી ઘા કરી દે તેવા કારમા હોય છે.


એ મહિલાઓ જેમને હજુ પણ ન્યાયપાલિકા પર ભરોસો છે – બ્લૉગ\nસુપ્રીમ કોર્ટમાં કામ કરી ચૂકેલાં મહિલાનો આરોપ છે કે તેમનું CJIએ શારીરિક શોષણ કર્યું

ત્યારબાદ થયેલી એક તપાસ બાદ CJI પર લાગેલા બધા આરોપ પાયાવિહોણા સાબિત થયા.

પણ જ્યારે તે મહિલાએ આ વાતોને જાહેર કરવાનું વિચાર્યું તો તેમણે એ જ સંસ્થા પર કેવી રીતે વિશ્વાસ કર્યો હશે જેના ચીફ વિરુદ્ધ તેઓ ફરિયાદ કરવા નીકળ્યાં હતાં?

પરંતુ તેમને ન્યાયપાલિકાની સ્વાયત્તા પર વિશ્વાસ હતો. શારીરિક શોષણને રોકવા માટે કાયદા બનાવતા લોકો પર વિશ્વાસ હતો.

એ માટે તેમણે એ જ સંસ્થાના દરેક જજને પત્ર લખી એક નિષ્પક્ષ તપાસની માગ કરી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મહિલા આંદોલનકારીઓ એકસાથે આવી

આરોપ જાહેર થવા પર જ્યારે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈએ પોતે જ આરોપોને ખોટા અને અપમાનજનક ગણાવ્યા અને કહ્યું કે તેઓ તેનો જવાબ આપવો જરૂરી સમજતા નથી, તો શું થયું?

ત્યારે કોર્ટની ઘણી બધી મહિલા વકીલ ફરિયાદી મહિલા સાથે ઊભી રહી. ન્યાયપાલિકા પર દબાણ બન્યું અને તેના પરિણામ સ્વરૂપે એક તપાસ સમિતિ પણ બની.

સમિતિ પણ સવાલોના ઘેરામાં હતી. તેના સભ્ય, અધ્યક્ષ, તપાસ પ્રણાલી વગેરે પર ઘણા અંકુશ લાગ્યા. મહિલાઓએ પણ પોતાની શંકાઓ વ્યક્ત કરી અને સમિતિની સમક્ષ ગઈ.

પણ જ્યારે ડર વધવા લાગ્યો તો નિષ્પક્ષ સુનાવણી માટે જરૂરી માગો સમિતિની સામે રાખીને અલગથી તપાસ કરવામાં આવી.

સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણય વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટની બહાર ઘણી મહિલા વકીલ ફરિયાદી સાથે ઊભી રહી

સમિતિએ તેના વગર જ તપાસ ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો અને આખરે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ વિરુદ્ધ લાગેલા આરોપ પાયાવિહોણા ગણાવવામાં આવ્યા.

ત્યારે ફરિયાદી મહિલા ડગમગાઈ. પ્રેસ રિલીઝ જાહેર કરી દાવો કર્યો કે તેમની સાથે અન્યાય થયો છે. તેમના ડર સાચા સાબિત થઈ ગયા અને તેઓ ન્યાય મેળવવાની આશા પર વિશ્વાસ ગુમાવી શકે છે.

પરંતુ પછી ઘણી મહિલા આંદોલનકારી એકસાથે આવી. સુપ્રીમ કોર્ટની સામે પોસ્ટર લઈને નિષ્પક્ષ તપાસની માગ સાથે ચૂપચાપ ઊભી રહી ગઈ.

ફરી તેમને વિશ્વાસ આવ્યો. ફરિયાદી મહિલાએ સુપ્રીમ કોર્ટની સમિતિને પત્ર લખીને રિપોર્ટ માગ્યો જેથી તેઓ એ જાણી શકે કે તમામ પુરાવા હોવા છતાં કયા આધારે મારા આરોપોને નિરાધાર ગણાવવામાં આવ્યા.

મહિલાઓનો 'ડ્યૂ પ્રોસેસ'માં વિશ્વાસ

વારંવાર ફરિયાદી ન્યાયપાલિકાના દરવાજા પર જ ઊભા રહી જાય છે. આરોપ સાચા છે કે નહીં એ નક્કી પ્રક્રિયાથી સાબિત થાય, આ માગ સાથે અન્ય મહિલાઓ પણ તેમની સાથે જોડાઈ જાય છે.

આ બધી મહિલાઓ ન્યાયપાલિકાના 'ડ્યૂ...\n\ntl;dr:

દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં કામ કરી ચૂકેલાં એક મહિલાનો આરોપ છે કે એ જ સંસ્થાના ચીફ જસ્ટિસે તેમનું શારીરિક શોષણ કર્યું અને પછી તેમને નોકરીમાંથી કાઢી મૂક્યાં બાદ તેમના પરિવારની પણ હેરનાગતિ કરવામાં આવી.


એ મહિલાઓ, જે કેળાના ફાઇબરમાંથી બનાવે છે સેનિટેરી પૅડ\nપ્રધાનમંત્રી જનઔષધિકેન્દ્ર યોજના અંતર્ગત મહિલાઓને એક રૂપિયામાં સેનિટેરી પૅડ મળી રહે તેવી યોજના પણ છે. જોકે ગ્રામિણ વિસ્તારોમાં હાઇજીન હજી પણ એક મોટો મુદ્દો છે.

સૌખ્યમ પૅડની શરૂઆત 2017માં થઈ હતી, 32 મહિલા જૂથો તેની સાથે જોડાયેલાં છે.

આગામી બે વર્ષોમાં આ સંસ્થા વધુ 200 મહિલાઓને રોજગાર આપવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે, જોકે વર્કિંગ વૂમન સુધી તેને પહોંચાડવું માટે મોટો પડકાર છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\n\ntl;dr:

સરકારી આંકડાઓ પ્રમાણે ભારતમાં અંદાજે 35.5 કરોડ મહિલાઓ અને છોકરીઓ પૅડનો ઉપયોગ કરે છે. સેનિટેરી પૅડમાંથી થતાં કચરાનો નિકાલ પણ ભારત માટે મોટી સમસ્યા છે.


એ માણસ જેણે જાણી જોઈને 200 વખત સાપના ડંખ ખાધા\nબ્લૅક મૅમ્બા નામનો સાપ જો કરડે તો

જોકે, દુનિયામાં કેટલાક એવા પણ લોકો છે જે સાપના ઝેરનું મારણ શોધવા જીવલેણ પ્રયોગો કરી રહ્યા છે.

અમેરિકાના વિસ્કોન્સિન રાજ્યમાં રહેતા ટિમ ફ્રીડે ઇરાદાપૂર્વક પોતાને સાપનો ડંખ મરાવે છે અને તેનો વીડિયો ઉતારીને યૂટ્યૂબ પર મૂકે પણ છે.

ડંખની પીડા

ઘણી વખત ટિમ યૂટ્યૂબ પર દર્શકોને સમજાવે છે કે સાપ કરડ્યા પછી કેવો અનુભવ થાય છે

આવા એક વીડિયોમાં મમ્બા સાપ તેમને બે વાર ડંખ મારે છે તે પછી પણ તેઓ લોહી નીતરતા હાથે કૅમેરા સામે જોઈને બોલતા રહે છે.

"બ્લેક મમ્બાને કારણે તત્કાલ વેદના જાગે છે. હજારો મધમાખીએ ડંખ માર્યા હોય તેવું લાગે. મધમાખીમાં માત્ર એક કે બે મિલિગ્રામ ઝેર હોય, જ્યારે મમ્બાના એક ડંખમાં 300થી 500 મિલિગ્રામ ઝેર હોય છે."

તે પછી શું થયું તેની વાત તેમણે બીબીસી સાથે કરી હતી.

તેઓ કહે છે, "તે પછી મારા હાથ પર સોજા આવી ગયા હતા. થોડા દિવસ મારે આરામ જ કરવો પડ્યો હતો. મને કેટલો સોજો આવ્યો તેના આધારે હું અંદાજ લગાવી શકું છું કે સાપનું કેટલું ઝેર મારા શરીરમાં આવ્યુ હશે. તે બહુ પીડાદાયક હોય છે."

જોખમી અને અનૈતિક

ટિમનું કહેવું છે કે હવે તેમના શરીરમાં સાપના કરડવા સામે પ્રતિરોધક શક્તિ વિકસી ગઈ છે

યૂટ્યૂબના તેમના ચાહકો અહોભાવમાં આવી જાય છે, પણ બધા આ વાતથી ખુશ નથી.

"આ લોકો શું કરે છે અમને સમજાતું નથી. આ અનૈતિક અને જોખમી છે. અમે તેમની સાથે કામ નથી કરતા," એમ લિવરપૂલ સ્કૂલ ઑફ ટ્રોપિકલ મેડિસિનના ડૉ. સ્ટુઅર્ટ એઇન્સવર્થ કહે છે.

તમામ પ્રકારનાં સાપનાં ઝેર સામે કામ આપે તેવી દવા કે રસી શોધવા અનેક સંસ્થાઓ છે અને તેમાં લિવરપૂલ સ્કૂલ ઑફ ટ્રોપિકલ મેડિસિનનો પણ સમાવેશ થાય છે.

સામાન્ય રીતે નવી રસી કે મારક દવા શોધવામાં આવે તેનો પ્રથમ પ્રયોગ ઉંદર અથવા લૅબોરેટરીમાં રખાયેલા અન્ય પશુઓ પર કરવામાં આવતો હોય છે.

પશુઓ પર દવા સલામત લાગે તે પછી જ તેનો પ્રયોગ માણસ પર કરવામાં આવે છે. આવા પ્રયોગ પણ નિયંત્રિત સ્થિતિમાં કરવામાં આવે છે.

ડૉ. એઇન્સવર્થ કહે છે કે "લોકો જાતે ડંખ મરાવે છે કેમ કે તેના પર કોઈ નિયંત્રણ નથી. પણ આવી રીતને કારણે મોત આવી શકે છે. આવું ન કરવું જોઈએ."

ઝેરનું મારણ શોધવાની બાબતમાં વૈશ્વિક ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં કોઈ માર્ગદર્શિકા ઉપલબ્ધ નથી.

"કોઈ ઉત્પાદન, સલામતી કે ગુણવત્તાના એકસમાન ધોરણો નથી," એમ યુકેસ્થિત વેલકમ ટ્રસ્ટ જણાવે છે. આ ટ્રસ્ટ ઝેર મારક દવા શોધવાના વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગોને પ્રોત્સાહન...\n\ntl;dr:

દુનિયામાં દર પાંચ મિનિટે કોઈ એક વ્યકિત સાપ કરડવાથી મૃત્યુ પામે છે અને 4 વ્યકિતઓને સાપના ઝેરને કારણે કાયમી ખોડ રહી જાય છે.


એ માતાપિતા જે પાંચ મહિનાની પુત્રીના ઇલાજ માટે 16 કરોડનું ઇંજેક્શન લેવા ઝઝૂમે છે\nમુંબઈની એસઆરસીસી હૉસ્પિટલમાં છેલ્લા પાંચ મહિનાથી તીરાની સારવાર ચાલી રહી છે.

ભારત સરકાર સ્પાઇનલ મસ્ક્યુલર ઍટ્રોફી ('એસએમએ ટાઇપ-વન')થી પીડાતાં તીરા કામતની વહારે આવી છે.

ધ ન્યૂ ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અનુસાર સરકારે જાહેરાત કરી છે કે તીરાની સારવાર માટે જે 16 કરોડ રૂપિયાનું ઇંજેક્શન ઇમ્પૉર્ટ કરવામાં આવશે, તેની પર કોઈ ટૅક્સ લેવાશે નહીં.

અહેવાલ અનુસાર ટૅક્સની રકમ છ કરોડ રૂપિયા જેટલી થાય છે.

પોતાની દીકરી વિશે વાત કરતાં મિહિર કહે છે, "જન્મ થયો ત્યારે તીરાનો અવાજ રણકદાર હતો. તેના રડવાનો અવાજ વેઇટિંગ રૂમમાં પણ સાંભળી શકાતો હતો. તેનું મગજ એકદમ શાર્પ અને તે અન્ય બાળકોની સરખામણીએ એ લાંબી હતી, તીર જેવી લાંબી. તેથી અમે તેનું નામ રાખ્યું તીરા."

તીરાને હૉસ્પિટલમાંથી ઘરે લાવવામાં આવી ત્યાર પછી બધું બરાબર ચાલતું હતું, પણ થોડા સમયમાં જ પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ હતી. સ્તનપાન દરમિયાન તીરાને ગભરામણ થવા લાગતી. ક્યારેક એ ડિહાઈડ્રેટ થઈ જતી. ક્યારેક તેનો શ્વાસ થોડી સેકન્ડ પૂરતો અટકી જતો.

નાનકડી તીરા રસીને બે ટીપાં આપતાની સાથે જ તે ગૂંગળાઈ ગઈ હતી અને તેનાં માતાપિતા તથા ડૉક્ટરના દિમાગમાં ઍલાર્મની ઘંટડી વાગી હતી.

તીરાના હાથ ચેતનશૂન્ય થઈ ગયા હતા. તેને સ્તનપાન કરતી વખતે તકલીફ થતી હતી અને તેનું શરીર ઇંજેક્શનનો કોઈ પ્રતિભાવ આપતો નહોતું.

આ બાબતોને ધ્યાનમાં લઈને તેને ન્યુરોલૉજિસ્ટ પાસે લઈ જવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી, જ્યાં નિદાન થયું કે તીરાને 'એસએમએ ટાઈપ-વન' નામનો રોગ થયો છે. પ્રત્યેક 6,000 બાળકમાં એક બાળકને આ રોગ થતો હોય છે.

દરેકના શરીરમાં એક જનીન (Gene) હોય છે. એ જનીન પ્રોટીન બનાવે છે અને એ ચેતાતંતુ તથા સ્નાયુઓને જીવંત રાખે છે. તીરાના શરીરમાં આવું કોઈ જનીન જ નથી. તેથી પ્રોટીન બનતું નથી. પ્રોટીન બનતું ન હોવાને કારણે મજ્જાતંતુ ધીમેધીમે મરવા લાગે છે.

સ્નાયુ મારફત મગજને મળતા સંકેતો ધીમા પડે છે તેથી સ્નાયુ પણ નિષ્ક્રિય બનતા જાય છે અને નકામા બની જાય છે. શ્વાસ લેવાથી માંડીને ખોરાક ગળવા, તેને પચાવવા માટે અને બીજી બધી હિલચાલ માટે આપણું શરીર સ્નાયુઓનો ઉપયોગ કરે છે. તીરાના શરીરમાં આવું થતું નથી.

એસએમએ એટલે કે સ્પાઈનલ મસ્ક્યુલર ઍટ્રોફી નામની આ બિમારીના અનેક પ્રકાર છે. તેમાં તીરાને એસએમએ ટાઈપ-વન પ્રકારનો ગંભીર રોગ થયો છે.

13 જાન્યુઆરીએ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થતાં તીરાને તાત્કાલિક હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવી પડી હતી. તીરાનું એક ફેફસું કામ કરતું બંધ થવાને કારણે તેને...\n\ntl;dr:

તીરાના પિતા મિહિર કામત મારી સાથે ફોન મારફત વાત કરતાં કહે છે, "પુત્રી 6 મહિનાથી વધુ નહીં જીવી શકે, કારણ કે ભારતમાં તેના રોગની કોઈ સારવાર ઉપલબ્ધ નથી, એવું તીરાના રોગનું નિદાન કરતાં ડૉક્ટરે અમને પહેલા દિવસે જ કહી દીધું હતું."


એ મિસાઇલ, જે નેતન્યાહૂ મોદીને વેચવા માગે છે\nસ્પાઇક એન્ટી મિસાઇલનો સોદો ફરી આગળ વધ્યો

ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ બુધવારે મોડી રાત્રે ટ્વિટર પર તેની જાહેરાત કરી હતી.

નેતન્યાહૂ છ દિવસની ભારત યાત્રા પર છે અને બુધવારે વડાપ્રધાન મોદી સાથે અમદાવાદમાં હતા.

આ અંગે માહિતી આપતા નેતન્યાહૂએ લખ્યું, "ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે વાતચીત બાદ ભારત સરકારે મને જાણ કરી છે કે સ્પાઇક એન્ટી ટેન્ક મિસાઇલનો સોદો ફરી પાટા પર ચડ્યો છે."

"તે ઇઝરાયલ માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આગામી દિવસોમાં બંને દેશો વચ્ચે આવી અનેક સંધિઓ થશે."

અત્રે એ ઉલ્લેખનીય છે કે ડિસેમ્બર 20147માં ભારતે ઇઝરાયલ સાથેનો સ્પાઇક એન્ટિ ટેન્ક મિસાઇલ અંગેનો સોદો રદ કરી નાખ્યો હતો.

એ સમયે સંરક્ષણ મંત્રાલય દ્વારા દલીલ આપવામાં આવી હતી કે ડિફેન્સ રિસર્ચ ઍન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઑર્ગેનાઇઝેશન આગામી ચાર વર્ષમાં આ પ્રકારની વૈશ્વિક કક્ષાની મિસાઇલ તૈયાર કરી લેશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

એ સમયે આ સોદો 500 મિલિયન ડોલરનો હોવાનો અંદાજ મૂકવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ હવે તેની રકમ ઘટે તેવી શક્યતા છે.

ઇઝરાયલ સાથે નવા કરાર બાદ ચાર વર્ષથી જોવાઈ રહેલી રાહનો અંત આવશે.

સ્પાઇક એન્ટિ ટેન્ક મિસાઇલની ખાસિયત

સ્પાઇક મિસાઇલ પોર્ટેબલ મિસાઇલ સિસ્ટમ છે

સંરક્ષણ બાબતોના જાણકાર રાહુલ બેદીના કહેવા પ્રમાણે, સ્પાઇક પોર્ટેબલ મિસાઇલ સિસ્ટમ છે.

આનો મતલબ એ છે કે લૉન્ચર તથા માણસ મારફત પણ તેને લૉન્ચ કરી શકાય છે.

આ મિસાઇલની મારક ક્ષમતા પણ તેને ખાસ બનાવે છે. આ મિસાઇલ 3 થી 4 કિલોમીટર દૂર પ્રહાર કરી શકે છે.

મતલબ કે મિસાઇલ ફાયર કરનાર સૈનિક સલામત અંતરેથી મિસાઇલ છોડી શકે છે.

આ શ્રેણીની મિસાઇલ્સ મેદાન તથા રણ વિસ્તારમાં તૈનાત સૈનિકો માટે વધુ કારગત સાબિત થશે.

ઇઝરાયલ જ શા માટે ?

ભારત-ઇઝરાયલ વચ્ચે વચેટિયા વિના 3500 મિસાઇલના સોદાની શક્યતા

ભારતે શા માટે ઇઝરાયલ સાથે જ આ કરાર કર્યો?

આ સવાલના જવાબમાં રાહુલ બેદી કહે છે, "આમ તો ફ્રાન્સ અને અમેરિકા પાસે પણ આ ટેકનોલૉજી છે, પરંતુ તે ઇઝરાયલની સરખામણીએ મોંઘી છે."

રાહુલના કહેવા પ્રમાણે, "અગાઉ આ કરારની કિંમત 500 મિલિયન ડોલર અંદાજવામાં આવી હતી. હવે તે 350થી 400 મિલિયન ડોલરમાં જ પડે તેવી શક્યતા છે."

રાહુલ ઉમેરે છે, "આમ તો આ સોદાને હજુ સુધી અંતિમ ઓપ અપાયો નથી પરંતુ જે રીતે ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચે વચેટિયા વગર જ 3500 મિસાઇલનો સોદો થાય તેવી શક્યતા છે."

અગાઉ શા માટે રદ થયો હતો કરાર?

ઇઝરાયલના વડાપ્રધાન...\n\ntl;dr:

ભારત અને ઇઝરાયલ વચ્ચે સ્પાઇક એન્ટિ ટેન્ક મિસાઇલનો સોદો ફરી ફાઇનલ થાય તેવી શક્યતા છે.


એ મીઠાઈ જેને ખાતા પહેલાં તમારે જુગાર રમવું પડે છે\nબીચ પર બાર્કિલોસનું વેચાણ

ટિક ટિક ટિક એવા ધબકારા જેવા અવાજ સાથે હું જોતી રહી કે તે કયા નંબર પર જઈને અટકે છે. જો એક ઇંચ જમણે આગળ વધે તો મને 10 મળી જાય. એક ઇંચ ડાબે જાય તો મને કશું નહીં મળે.

સ્પેનના સેલિનાસ બીચ પર બિકિની પહેરેલી ટૂરિસ્ટ યુવતીઓ મારી આસપાસ મારું ચક્કર મને શું જિતાડે છે તે જોવા એકઠી થઈ ગઈ હતી.

મેં પ્રસિદ્ધ બાર્કિલોસ ગીયેર્મો પલાયોને ત્યાં રુલેટનું ચકરડું ફેરવ્યું હતું જેથી મને તેની સ્વાદિષ્ટ વેફર જેટલી પાતળી મધમાં બોળેલી વેનિલા બિસ્કિટ મળી શકે.

રુલેટ ફેરવવા માટે ગ્રાહકોએ નક્કી કરેલી રકમ આપવાની હોય છે. જેટલા નંબર પર તમારી કૂકરી અટકે તેટલા બિસ્કિટ તમને મળે. પણ જો રુલેટ શૂન્ય પર અટકે તો તમારા પૈસા પડી ગયા, બિસ્કિટ પણ તમને નહીં મળે.

મારી આસપાસના બધા સિસકારા બોલાવતા ઊભા હતા અને આખરે મારી કૂકરી 3 પણ આવીને અટકી. મારા બિસ્કિટ મને મળી ગયા અને હું મોંમાં પાણી સાથે તેનો સ્વાદ માણવા લાગી અને મધ મારી દાઢીએ ઢોળાવા લાગ્યું.

મને એક નહિ, પણ સ્પેનની સૌથી મધુર ગણાતી પારંપારિક બિસ્કિટની ત્રણ-ત્રણ વાનગી આ રીતે મળી ગઈ તે તક હતી કે મારું નસીબ?

ગીયેર્મો પલાયો 10 વર્ષના હતા ત્યારથી આ રીતે બિસ્કિટ વેચવાનું શરૂ કર્યું હતું. મારી સાથે વાતચીતમાં હસતાં હસતાં તેઓ કહે છે, "હું પહેલાં બહુ શરમાતો કે બધા મારી સામે જ જોયા કરે છે, પણ હવે હું ટેવાઈ ગયો છું."

બાર્કિલોસ વેચવાની પરંપરા

આજે 50 વર્ષ પછીય પલાયો તેમની વેફર બિસ્કિટ આ રીતે જ સ્પેનિશ બીચ પર વેચે છે.

આ તેમના કુટુંબની પરંપરા રહી છે, કેમ કે તેમના દાદા અને પરદાદાનો પણ આ જ વ્યવસાય હતો.

તેમના પરિવારની ચાર પેઢી આ રીતે બાર્કિલોસ વેચતી આવી છે. તેમની પાસે રહેલું રુલેટ પણ 100 વર્ષ જૂનું છે. પેઢી દર પેઢી આ રુલેટ પણ સંતાનોને વારસમાં મળતું જાય છે

બાર્કિલોસ વેચતા પલાયો

સ્પેનિશમાં બોમ્બો તરીકે ઓળખાતું આ રુલેટ ભરેલું હોય ત્યારે તેનું વજન 40 કિલો થઈ જાય છે.

તેની માથે અલગથી વ્હીલ મૂકી શકાય તેવી ગોઠવણ છે અને નીચેના ભાગે વેચવા માટેની વેફર બિસ્કિટ ગોઠવાયેલી હોય છે. દરિયાકિનારે એક આંટો મારે અને પૂરતું વેચાણ થઈ શકે એટલી બિસ્કિટ નીચે ગોઠવેલી હોય છે.

પલાયો કહે છે, "આ બહુ વજનદાર છે, પણ અમે આ રીતે જ તેને ઊંચકતા રહ્યા છીએ," એમ કહીને લાલ રંગની બોમ્બોના બે પટ્ટા તેણે ખભે ભરાવ્યા અને તેને ઊંચકી લીધું.

બોમ્બો પર પલાયો અને તેમના પિતાની બાર્કિલોસ વેચતા હોય તેવી બ્લૅક ઍન્ડ વ્હાઇટ તસવીર...\n\ntl;dr:

મેં રુલેટ વ્હીલને જોરથી ઊંધું ફેરવ્યું અને ગોલ્ડન ટિકર 0થી 10 સુધીના સફેદ અને પીળા નંબરો પર ગોળ ગોળ ફરવા લાગ્યું.