સામગ્રી: ઇમરાન ખાનનું આ અંગેનું ભાષણ સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ રહ્યું છે.

પાકિસ્તાનના વિપક્ષ પીએમએલ-એનના નેતા ખ્વાજા આસિફે નેશનલ ઍસેમ્બલીમાં કહ્યું, "ઇમરાન ખાને ઓસામા બિન લાદેનને શહીદ ગણાવ્યો. લાદેન આપણી ભૂમિ પર આતંકવાદ લાવ્યો હતો."

"એ આતંકવાદી હતો અને તમે એને શહીદ કહી રહ્યા છો."

ખ્વાજાએ ઉમેર્યું, "એ અવલ આતંકવાદી હતો. એણે મારા વતનને બરબાદ કર્યું અને તમે એને શહીદ કરી રહ્યા છો. ઝિયા ઉલ હક લાવ્યો હતો અને તમે શહીદ કહી રહ્યા છો."

"જે રીતે મેં ઇમરાન ખાનનું ભાષણ સાંભળ્યું એ રીતે તેઓ પણ મારું અને બિલાવલ ભુટ્ટોનું ભાષણ સાંભળવાની હામ રાખે. પોતાની ટીકા સાંભળવા માટે જિગર જોઈએ."

"પાકિસ્તાનની સંસદને સૌથી ઓછો વખત ફાળવનારા વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન છે. તેઓ માત્ર પોતાની વાત જ સાંભળે છે પણ બીજાની નથી સાંભળતા."

પાકિસ્તાનમાં ઇમરાન ખાનની આ ટિપ્પણી બાદ વિવાદ સર્જાતાં મોડી રાતે વડા પ્રધાનના વિશેષ સચિવ ડૉ. શાહબાઝ ગિલે ટ્વીટ કરીને ખાનનો બચાવ કર્યો.

તેમણે લખ્યું, "અયોગ્ય રીતે વડા પ્રધાનના નિવેદનને વિવાદિત બનાવવાના પ્રયાસો કરાઈ રહ્યા છે. વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન આતંકવાદ વિરુદ્ધ કટિબદ્ધ છે."

"ઇમરાન ખાને પોતાના ભાષણમાં બે વખત 'ઓસામા કિલ્ડ' શબ્દનો ઉપયોગ કર્યો હતો."

ઇમરાન ખાને નેશનલ ઍસેમ્બલીમાં પોતાના ભાષણમાં કહ્યું હતું, "આપણે આતંકવાદ વિરુદ્ધની લડાઈમાં અમેરિકાનું સમર્થન કર્યું હોવા છતાં અપમાન વેઠ્યું છે."

"અમેરિકા અફઘાનિસ્તાનમાં નિષ્ફળ નીવડ્યું તો દોષ આપણા પર ઢોળાયો."

"અમેરિકા ઍબોટાબાદમાં આવ્યું અને તેણે ઓસામા બિલ લાદેનને મારી નાખ્યો. શહીદ કરી દીધો. એ બાદ વિશ્વઆખામાં આપણી શી વલે થઈ? દરેક આપણી સાથે ઘૃણા કરવા લાગ્યા."

પાકિસ્તાનના વિપક્ષ પીપલ્સ પાર્ટીના નેતા બિલાવલ ભુટ્ટોએ કહ્યું કે ઇમરાન ખાનની ટિપ્પણી હિંસક અતિવાદના તૃષ્ટિકરણ માટે છે.

પાકિસ્તાનના સાંસદ મુસ્તફા નવાઝ ખોખર પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીના પ્રવક્તા છે. તેમણે પણ આ મુદ્દે ઇમરાન ખાનની નિંદા કરી અને આને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે જોખમ ગણાવ્યું.

નવાઝે કહ્યું, "ઇમરાન ખાનના નિવેદનથી ભારે અફસોસ થયો. એવું થાય છે કે આ દેશ કોના હાથમાં સોંપી દીધો. તેમના નિવેદનથી એવું લાગે છે કે તેઓ જાતે જ દેશની સુરક્ષા માટે જોખમ બની ચૂક્યા છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "આજે તેમને ઓસામા બિન લાદેન શહીદ લાગી રહ્યો છે પણ જેઓ અલ કાયદાના હુમલામાં શહીદ થયા છે એમને આપણે શું જવાબ આપીશું? "

"આપણા દેશની યુવાપેઢીને આપણે શું એ રસ્તો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનની નેશનલ ઍસેમ્બલીમાં વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને ગુરુવારે ઓસામા બિન લાદેનને શહીદ ગણાવ્યો હતો. જોકે, આ મામલે ઇમરાન ખાન પાકિસ્તાનની સંસદમાં જ ઘેરાઈ ગયા છે.


સામગ્રી: ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે શાંતિ સ્થાપવા માટે આ મુક્તિ કરાશે.

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે તેના સૈનિક સાથે હિંસા અને નિર્લ્લજ પ્રદર્શન સામે વિરોધ નોંધાવ્યો હતો અને માગ કરી હતી કે તત્કાળ ભારતીય પાઇલટને છોડી દેવામાં આવે.

ત્યારે જાણો કોણ છે વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાન

કોણ છે વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાન?

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્થમાનનો જન્મ તા. 21મી જૂન 1983ના રોજ થયો હતો, તેમના પિતા નિવૃત્ત ઍરમાર્શલ છે.

35 વર્ષીય અભિનંદન તામિલનાડુની રાજધાની ચેન્નાઈ નજીક સેલાયુરના નિવાસી છે.

પરિવારના કહેવા પ્રમાણે, સોશિયલ મીડિયા ઉપર વહેતી થયેલી તસવીરોને આધારે અમને જાણ થઈ હતી કે અભિનંદનને પકડી લેવામાં આવ્યા છે.

ન્યૂઝ એજન્સી IANSએ તેમના પિતા ઍરમાર્શલ (નિવૃત્ત) એસ. વર્તમાનનો સંપર્ક સાધીને પ્રતિક્રિયા માગી હતી, પરંતુ તેમણે વાત કરવાનો ઇન્કાર કરી દીધો છે. તેઓ  વાયુદળમાં ઉચ્ચ અધિકારી હતા.

જોગાનુજોગ છે કે પાકિસ્તાનના તાબામાં રહેલા ભારતીય પાઇલટને લગતી એક તામિલ ફિલ્મમાં પરામર્શક તરીકે પણ તેમના પિતાએ કામ કર્યું હતું.

આ ફિલ્મનું નિર્દેશન મણિરત્નમે કર્યું હતું અને તેમાં એ. આર. રહેમાને સંગીત આપ્યું હતું. આ ફિલ્મ 2017માં રજૂ થઈ હતી.

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાન મિગ-21 બિશન લઈને ઉડ્યા હતા, પરંતુ વળતી કાર્યવાહીમાં તેમનું વિમાન ક્ષતિગ્રસ્ત થયું હતું.

વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્તમાને સલામત ઉતરાણ કર્યું હતું, પરંતુ તેઓ પાકિસ્તાનના કબજાવાળા કાશ્મીરમાં ઉતર્યા હતા.

જ્યાં તેમની ઉપર સ્થાનિકો દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ એક સૈન્ય ટૂકડીએ તેમને છોડાવ્યા હતા.

જીનિવા સંધિ

આ પહેલાં ભારતીય વિદેશ મંત્રાલયે પાકિસ્તાનના રાજદૂતને બોલાવીને પાકિસ્તાનના કબજામાં રહેલા સૈનિકને પરત મોકલવાની માગ કરી હતી.

મંત્રાલયે કહ્યું છે કે ભારત દ્વારા અ-સૈન્ય અને બિનનાગરિક વિસ્તારોની ઉપર હુમલા કરવામાં આવ્યો હતો, જ્યારે પાકિસ્તાન દ્વારા ભારતના સૈન્ય મથકો પાસે હુમલા કરવાનો પ્રયાસ થયો હતો.

ઇજાગ્રસ્ત સૈનિકના પ્રદર્શનને ભારતે નિર્લ્લજ ગણાવ્યું હતું અને તેના આંતરરાષ્ટ્રીય માનવહિત કાયદા તથા જીનેવા કરારના ભંગ સમાન ગણાવ્યું હતું.

વર્ષ 1929માં જીનિવા સંધિ લાગુ થઈ હતી, જેને વર્ષ 1949માં બીજા વિશ્વયુદ્ધ બાદ તેની માર્ગદર્શિકાને બૃહદ બનાવવામાં આવી હતી.

જો યુદ્ધબંદી સાથે દુર્વ્યવહાર થાય અને તેને કંઈ થાય તો સ્થિતિ વકરી જાય, આથી આ સંધિ લાગુ કરવામાં આવી હતી....\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને ગુરૂવારે સંસદમાં જાહેરાત કરી હતી કે શુક્રવારે બંધક બનાવાયેલા ભારતીય વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્થમાનને છોડી દેવાશે.


સામગ્રી: ઇમરાન ખાને કહ્યું, "ઇસ્લામને માનનારાઓમાં પયગંબર મોહમ્મદને લઈને જે ભાવના છે, એના વિશે પશ્ચિમના દેશોના લોકોને જાણકારી નથી."

તેમણે આને મુસલમાન બહુમતી ધરાવતા દેશોની નિષ્ફળતા ગણાવી અને કહ્યું કે આ એમની જવાબદારી છે કે તેઓ દુનિયાભરમાં ઇસ્લામના વિરોધ (ઇસ્લામોફોબિયા) મુદ્દે ચર્ચા કરે.

તેમણે કહ્યું કે જરૂર પડશે તો તેઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે આ મુદ્દાવે ઉઠાવશે.

ઇમરાન ખાન શુક્રવારે ઇસ્લામાબાદમાં ઈદ-ઉલ-મિલાદના પ્રસંગે આયોજિત એક કૉનફરન્સમાં બોલી રહ્યા હતા.

ફ્રાંસ અને મુલવમાન દેશો વચ્ચેના તણાવ અંગે તેમણે કહ્યું, "મેં ઇસ્લામિક દેશોના સમૂહને પણ કહ્યું છે કે પશ્ચિમમાં ઇસ્લામોફોબિયાનું પ્રમાણ વધી રહ્યું છે અને આના સમાધાન માટે મુસલમાન દેશોએ એકસાથે આવીને આ વિશે ચર્ચા છેડવાની જરૂર છે."

"ઇસ્લામોફોબિયાના કારણે સૌથી વધારે એ લોકો પ્રભાવિત થાય છે, જે દેશમાં મુસલમાન લઘુમતીમાં છે."

ઇમરાન ખાને કહ્યું, "પશ્ચિમી દેશ ઇસ્લામ, પયગંબર અને મુસલમાનોના સંદર્ભે નથી સમજી શકતા, તેમની પાસે એ પુસ્તકો નથી જે અમારી પાસે છે. એટલે એ લોકો નથી સમજી શકતા."

તેમણે કહ્યું છે કે પશ્ચિમી દેશ માને છે કે મુસલમાન અભિવ્યક્તિની આઝાદીની વિરુદ્ધ છે અને સંકીર્ણ માનસિકતા ધરાવે છે. એના વિરોધમાં અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યાં છે.

તેમણે કહ્યું, "એક નાનો વર્ગ છે, જે ઇસ્લામના વિરોધમાં છે અને ઇસ્લામને ખરાબ નજરે જોવા માગે છે. આપણે દુનિયાને કહેવું જોઈએ કે આ મુસલમાનોને પરેશાન કરનારું છે."

તેમણે કહ્યું શાર્લી એબ્દો જેવી ઘટનાઓ પાછળ કેટલાક આવા જ લોકો છે, જેઓ મુસલમાનોને ખરાબ ચીતરવા માગે છે.

ગુજરાત સહિત ભારતમાં વિરોધ

ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોં સામે ભોપાલના ઇકબાલ મેદાનમાં મુસ્લિમોએ કરેલા એક વિરોધપ્રદર્શનથી મધ્ય પ્રદેશની રાજનીતિમાં હલચલ મચી છે. ગુજરાતમાં પણ વિરોધ જોવા મળ્યો હતો.

ગુરુવારે ભોપાલમાં આયોજિત આ વિરોધપ્રદર્શનમાં હજારોની સંખ્યામાં મુસ્લિમોએ ન ફક્ત ફ્રાન્સનો વિરોધ કર્યો, બલકે ફાન્સના ધ્વજને આગચંપી પણ કરી હતી.

ગત દિવસોમાં ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોંએ ઇસ્લામ ધર્મને સંકટમાં ગણાવ્યો હતો.

એમણે મોહમ્મદ પયગંબરનું એક આપત્તિજનક કાર્ટૂન બતાવનાર શિક્ષક સેમ્યુઅલ પેટીની હત્યા પછી કહ્યું કે તેઓ ઇસ્લામિક ચરમપંથી લોકો સામે સખત કાર્યવાહી કરશે.

મેક્રોંના આ નિવેદન પછી દુનિયાના અનેક દેશોમાં વિરોધપ્રદર્શન થઈ રહ્યાં છે. ભોપાલમાં પણ વિરોધપ્રદર્શન થયું. ભોપાલના આ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને કહ્યું છે કે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાની એક સીમા હોય છે અને એનો અર્થ એ નથી કે બીજાની ભાવનાઓને હાનિ પહોંચાડીએ.


સામગ્રી: ઇમરાન ખાને કાશ્મીરનો મુદ્દો સપ્ટેમ્બર મહિનામાં પૂર્વાયોજિત સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની બેઠકમાં ઉઠાવવાની વાત પણ કહી હતી.

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે વિશ્વભરના મુસ્લિમોની નજર યૂએન તરફ મંડાયેલી છે.

કાશ્મીર મુદ્દે મોદીએ 'ઐતિહાસિક ભૂલ' કરી છે અને કાશ્મીરને ભારતની આઝાદ થવાની તક મળી છે.

ગુજરાતનો ઉલ્લેખ

ઇમરાન ખાનના કહેવા પ્રમાણે સંઘની હિંદુવાદી વિચારધારાને કારણે બાબરી મસ્જિદનો ધ્વંસ થયો અને ગુજરાતમાં મુસ્લિમોની કત્લેઆમ થઈ.

આ પહેલાંની સરકારમાં કેન્દ્રીય ગૃહપ્રધાને કહ્યું હતું કે સંઘની વિચારધારા ઉગ્રપંથી છે અને ચર્ચોમાં થયેલા હુમલાઓ પાછળ પણ તેનો હાથ હતો.

હિટલર તથા નેપોલિયને રશિયા ઉપર ભૂલ કરી અને બરબાદ થઈ ગયા, મોદીએ પણ એવી જ ઐતિહાસિક ભૂલ કાશ્મીર અંગે પગલું લઈને કરી છે.

ગમે તે હદે જઇશું

ભાષણના અંતમાં ઇમરાન ખાને કહ્યું કે ભારત અને કાશ્મીર અણુ હથિયાર સંપન્ન રાષ્ટ્ર છે. જો, અણુશસ્ત્રોનો ઉપયોગ થશે તો કોઈ નહીં જીતે.

બન્ને દેશોને જ નહીં, અન્યોને પણ અસર થશે. કાશ્મીર માટે ગમે તે હદે જઈશું અને છેવટ સુધી લડીશું.

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે દુનિયાભરના મુસ્લિમો વેપાર કે અન્ય કારણસર કાશ્મીરીઓની સાથે રહે કે ન રહે, પાકિસ્તાનની સરકાર તથા પાકિસ્તાનીઓ તેમની સાથે રહેશે.

ખાને 27મી સપ્ટેમ્બરે યૂએનમાં પૂર્વાયોજિત સામાન્યસભા પહેલાં દરેક સ્કૂલ, યુનિવર્સિટી તથા કાર્યાલયોમાં અઠવાડિયામાં એક દિવસ અડધો કલાક સુધી વિશ્વને કાશ્મીરીઓ સાથે થઈ રહેલાં અત્યાચાર અંગે જાગૃત કરવા આહ્વાન કર્યું હતું.

ખાને કહ્યું હતું કે ભારતના કોઈપણ પગલાંનો જવાબ આપવા સેના સજ્જ છે.

મુસલમાનોની નજર યૂએન પર

ઇમરાન ખાને કહ્યું હતું કે વિશ્વના સવા અબજ મુસલમાનોની નજર સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ તરફ મંડાયેલી છે.

યૂએનની જવાબદારી છે કે કાશ્મીરમાં જનતમ લે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદનો મુદ્દો ઉઠ્યો, જે સાબિત કરે છે કે કાશ્મીરના મુદ્દાનું 'આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ' કરવામાં સફળ રહ્યું છે.

ખાને કાશ્મીરનો મુદ્દો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઉઠાવવા બદલ સ્થાનિક તથા આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાનો આભાર માન્યો હતો.

મોદીની બહુ મોટી ભૂલ

ઇમરાને કહ્યું કે સમય સાબિત કરશે કે કાશ્મીર મુદ્દે મોદીએ બહુ મોટી અને ઐતિહાસિક ભૂલ કરી છે. હવે કાશ્મીરીઓ આઝાદી માટે અવાજ ઉઠાવશે.

કાશ્મીરનો વિશેષાધિકાર નાબુદ કરીને ભારતની સરકાર ભારતના બંધારણ, યૂએનની સિક્યૉરિટી કાઉન્સિલ, ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટ તથા હાઈકોર્ટના ચુકાદા વિરુદ્ધ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સોમવારે પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને રાષ્ટ્રોજોગ સંબોધન કર્યું હતું અને કહ્યું કે પાકિસ્તાનની જનતા અને સરકાર કાશ્મીરીઓ સાથે છે અને રહેશે.


સામગ્રી: ઇમરાન ખાને ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું કે "હું ફરીથી કહેવામાં માગું છું કે સ્વતંત્રતા માટેની કાશ્મીરીઓની લડાઈમાં પાકિસ્તાન તેમની સાથે સંગઠિત અને દૃઢતા સાથે ઊભું છે, જેની પુષ્ટિ આંતરાષ્ટ્રીય સમુદાય દ્વારા ઘણી વખત યુએનએસસી ઠરાવોમાં કરવામાં આવી છે."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

"કાશ્મીર પર ભારતના કબજા અને જુલ્મના સાત દાયકા વીતી ગયા હોવા છતાં સ્વતંત્રતા માટે કાશ્મીરના લોકોના સંઘર્ષને નબળો પાડી શકાયો નથી. હવે કાશ્મીરની નવી પેઢી સ્વતંત્રતાના સંઘર્ષને આગળ લઈ જઈ રહી છે."

બીજા એક ટ્વીટમાં ઈમરાન ખાને જણાવ્યું કે, "કાશ્મીરી લોકોને જણાવવાનું કે સ્વતંત્રતા માટેનું તેમનું લક્ષ્ય હવે દૂર નથી. જ્યાં સુધી તમે પોતાના કાયદેસર હક ન મેળવી લો પાકિસ્તાન તમારી સાથે છે. આ વિસ્તારમાં પાકિસ્તાન કાયમ શાંતિ માટે ઊભું રહ્યું છે પરતું એક અનુકૂળ વાતાવરણ બનાવવાની જવાબદારી ભારતની છે."

તેમણે જણાવ્યું કે "યુએનએસસી દરખાસ્ત મુજબ ભારત જો ખરેખર કાશ્મીરના મુદ્દાનો ઉકેલ લાવવા માગતું હોત તો શાંતિ માટે પાકિસ્તાન બે ડગલા આગળ વધવા માટે તૈયાર છે. પરંતુ શાંતિ અને સ્થિરતા માટેની અમારી ઈચ્છાને અમારી નબળાઈ તરીકે ન જોવામાં આવે."

"ખરેખર તો એક દેશ તરીકે અમારી તાકાત અને વિશ્વાસના કારણે અમે ડગલું આગળ ચાલવાનું નક્કી કર્યું છે જેથી કાશ્મીરી લોકોની જે આશાઓ છે તેને પૂર્ણ કરી શકાય."

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઈમરાન ખાને શુક્રવારે જણાવ્યું કે "સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં કરવામાં આવેલ વાયદા પ્રમાણે જ્યારે કાશ્મીરના લોકોને પોતાના હક મળી જશે ત્યારે તેમને નક્કી કરવાની સ્વતંત્રતા હશે કે આઝાદ રહેવું છે કે પછી પાકિસ્તાનનો ભાગ બનવું છે."

પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરના કોટલી શહેરમાં શુક્રવારે યોજાયેલી રેલીને સંબોધતા ઈમરાન ખાને જણાવ્યું કે, "વર્ષ 1948માં દુનિયાએ કાશ્મીરના લોકોને એક વાયદો કર્યો હતો. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદની દરખાસ્ત મુજબ કાશ્મીરના લોકોને પોતાનું ભાવિ નક્કી કરવા માટે અધિકાર આપવાની વાત હતી."

તેમણે કહ્યું કે, "દુનિયાને યાદ અપાવવું છે કે કાશ્મીરના લોકો સાથે જે વાયદો કરવામાં આવ્યો હતો જે હજુ પૂર્ણ થયો નથી. આ સુરક્ષા પરિષદ દ્વારા મુસ્લિમ દેશ ઇન્ડોનેશિયાના એક ટાપુ ઈસ્ટ તિમોર, જે એક ખ્રિસ્તી બહુમતી ધરાવતો વિસ્તાર છે, તેમને આ અધિકાર આપવામાં આવ્યો છે."

"લોકોનો મત જાણીને ઈસ્ટ તિમોરને સ્વતંત્ર કરવામાં આવ્યું. હું સંયુક્ત રાષ્ટ્ર પરિષદને યાદ અપાવવા માગું છું કે પાકિસ્તાનને કરવામાં આવેલો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઈમરાન ખાને #KashmirSolidarityDay હૅશટૅગ સાથે ઘણાં ટ્વીટ કરીને કાશ્મીરના લોકોને સમર્થન આપવાની વાત કરી છે.


સામગ્રી: ઇમરાન ખાને પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન તરીકે શપથ લીધા

જુલાઈમાં થયેલી ચૂંટણીમાં તેમના પક્ષને સૌથી વધારે બેઠકો મળી હતી. જે બાદ અન્ય પક્ષોએ ઇમરાન ખાનને ટેકો આપ્યો છે.

ઇમરાન ખાને પાકિસ્તાનના 22મા વડા પ્રધાન તરીકે આજે રાષ્ટ્રપતિ ભવનમાં શપથ લીધા હતા.

66 વર્ષના ઇમરાન ખાન પાકિસ્તાનની નેશનલ એસેમ્બલીમાં 176 મતે વડા પ્રધાન પદે ચૂંટાયા હતા.

જ્યારે તેમના હરીફ ઉમેદવાર અને મુસ્લિમ લીગ-નવાઝના નેતા શાહબાઝ શરીફને 96 મતો મળ્યા હતા.

ભારતમાંથી પૂર્વ ક્રિકેટરમાંથી રાજકારણી બનેલા અને હાલ પંજાબમાં કોંગ્રેસની સરકારમાં મંત્રી પદે રહેલા નવજોત સિધુ ઇમરાન ખાનની શપથવિધિમાં હાજર રહ્યા હતા.

ઇમરાન ખાન એટલે સેલિબ્રિટી

પાકિસ્તાનની ક્રિકેટ ટીમના કૅપ્ટન તરીકે ઇમરાન ખાનનો દબદબો હતો. દેશમાં તેના વિશાળ ચાહકવર્ગના કારણે તેઓ દેશમાં સેલિબ્રિટી બની ગયા છે.

1992માં ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપ પાકિસ્તાન જીત્યું તે માટે આજે પણ ઇમરાન ખાનને જશ મળે છે. પાકિસ્તાનના સૌથી સફળ ક્રિકેટ કૅપ્ટન તરીકે તેમની ગણના થાય છે.

1996માં પીટીઆઈની સ્થાપના કરીને ઇમરાને રાજકારણમાં પ્રવેશ કર્યો હતો.

તે પછી 2013ની રાષ્ટ્રવ્યાપી ચૂંટણીમાં પીટીઆઈને સાચા અર્થમાં સફળતા મળી.

બે મુખ્ય રાજકીય પક્ષો પાકિસ્તાન મુસ્લિમ લીગ-નવાઝ (પીએમએલ-એન) અને પાકિસ્તાન પિપલ્સ પાર્ટી (પીપીપી) પછી ત્રીજા નંબરના સૌથી મહત્ત્વના રાજકીય પક્ષ તરીકે પીટીઆઇ ઉપસી આવ્યો.

પાકિસ્તાન પહોંચેલા નવજોતસિંહ સિધુ

એવું સતત કહેવાતું આવ્યું છે કે પાકિસ્તાની સેના ખાનગીમાં ઇમરાન ખાનનું સમર્થન કરી રહી છે. તેમના રાજકીય હરિફો એટલે જ તેમને કટાક્ષમાં ઘણીવાર 'લાડલા' એવું કહીને બોલાવે છે.

જોકે, ઇમરાન કહે છે કે તેમના પક્ષની લોકપ્રિયતાનું કારણ સૈન્યનું સમર્થન નથી.

2018ની ચૂંટણીમાં તેમનો પક્ષ જીતી ગયો તે માટે રસ્તો ચોખ્ખો કરવામાં આવી રહ્યો છે તેવી વાતનો પણ તેઓ ઇનકાર કરી રહ્યા છે.

રાજકારણમાં પ્રવેશ્યા પહેલાં ઇમરાન ખાન યૂકેમાં રહીને બિનધાસ્ત જીવન જીવવા માટે જાણીતા હતા.

ત્રણ વાર લગ્ન કરનારા ઇમરાનના અંગત જીવનમાં સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયાને હંમેશાં રસ પડતો રહ્યો છે.

હવે તેમની છાપ પીટીઆઈના લોકપ્રિય નેતા અને ધાર્મિક માણસ તરીકેની ઉપસી રહી છે.

65 વર્ષના ઇમરાન સામાજિક સેવાના કાર્યો પણ કરે છે. પોતાની માતાના નામે મફતમાં કેન્સરની સારવાર આપતી હૉસ્પિટલ ઊભી કરી છે.

મહત્ત્વના મુદ્દા પર રાજકીય વલણ

ઇમરાન ખાને ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભૂતપૂર્વ ક્રિકેટરમાંથી રાજકારણી બનેલા ઇમરાન ખાનને શુક્રવારે પાકિસ્તાનની નેશનલ એસેમ્બલીએ નવા વડા પ્રધાન તરીકે ચૂંટ્યા છે.


સામગ્રી: ઇમરાન ખાને બધા પાકિસ્તાનીઓને કહ્યું કે 30 જૂન સુધી પોતાની સંપત્તિઓ જાહેર કરે, જેથી કાયદેસર અને ગેરકાયદેસર સંપત્તિની ખબર પડે.

વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને કહ્યું કે 30 જૂન સુધી પોતાની સંપત્તિ, બેનામી બૅન્ક એકાઉન્ટ, વિદેશોમાં રાખેલા પૈસાને સાર્વજનિક કરે, કેમ કે 30 જૂન બાદ કોઈ મોકો નહીં મળે.

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાને કહ્યું, ''ગત 10 વર્ષમાં પાકિસ્તાનનું દેવું છ હજાર અબજથી વધીને 30 હજાર અજબ રૂપિયા સુધી પહોંચ્યું છે. આપણે જે વાર્ષિક ચાર હજાર અબજ રૂપિયાનો ટૅક્સ એકત્ર કરીએ છીએ તેનાથી અડધી રકમ દેવાંના હપ્તા ભરવામાં જાય છે."

"બાકી વધેલા પૈસાથી દેશનો ખર્ચ નીકળી શકે તેમ નથી. પાકિસ્તાનીઓ દુનિયાભરમાં સૌથી ઓછો ટૅકસ ભરે છે, પરંતુ એવા કેટલાક પ્રાંતમાં તેનો સમાવેશ થાય છે જે સૌથી વધુ ખેરાતનો બોજ ધરાવે છે. જો આપણે તૈયારી થઈ જઈએ તો દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા 10 હજાર અબજ રૂપિયા એકત્ર કરી શકીએ છીએ.''

30 જૂન સુધી અલ્ટિમેટમ

પાકિસ્તાની વડા પ્રધાને કહ્યું, ''હું તમને અપીલ કરું છું કે સંપત્તિ જાહેર કરવાની જે યોજના લાવ્યો છું તેમાં તમે સૌ સામેલ થઈ જાવ. આપણે જાતને બદલવી પડશે. અલ્લાહ કુરાનમાં કહે છે કે આપણે કોઈ કોમની હાલત ન બદલી શકીએ, જ્યાં સુધી એ કોમ પોતાની હાલત બદલવા માટે તૈયાર ન હોય.''

''બેનામી સંપત્તિ સાર્વજનિક કરવા માટે તમારી પાસે 30 જૂન સુધીનો સમય છે. અમારી સરકાર પાસે જે માહિતી છે એ પહેલાંની કોઈ સરકાર પાસે નહોતી. વિદેશમાં પાકિસ્તાનીઓની સંપત્તિ અને બૅન્ક એકાઉન્ટની માહિતી મારી પાસે છે.''

ઇમરાન ખાને કહ્યું, ''અમારી એજન્સીઓ સતત એ બાબતે કામ કરી રહી છે અને તેમની પાસે સંપૂર્ણ માહિતી છે. કોની પાસે કેટલી સંપત્તિ છે એ મને ખબર છે. તમારી પાસે 30 જૂન સુધીનો સમય છે અને તેનો ફાયદો ઉઠાવી લો.''

ઇમરાન ખાનની સરકાર ભયંકર આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહી છે. આશા રાખવામાં આવે છે કે પાકિસ્તાન મંગળવારે ત્રણ ટ્રિલિયન રૂપિયાના નુકસાનનું બજેટ રજૂ કરશે, જ્યારે અગાઉનું બજેટ 1.8 ટ્રિલિયન રૂપિયા હતું.

વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે ઇમરાન ખાન પર આઈએમએફનું દબાણ છે કે તેઓ ટૅક્સ કલેક્શન વધારે અને તેના કારણે ઇમરાન ખાને સોમવારે પોતાના નાગરિકોને 30 જૂન સુધીનું અલ્ટિમેટમ આપ્યું છે.

આઈએમએફની શરતો

પાકિસ્તાન આઈએમએફ પાસેથી છ અબજ ડૉલરનું કરજ લઈ રહ્યું છે અને એ કરજની અવેજીમાં ઇમરાન ખાનની સરકારે વાયદો કર્યો છે કે તેઓ તેમની શરતોને આધારે દેશની આર્થિક નીતિઓને આગળ ધપાવશે.

પાકિસ્તાન પર દબાણ છે કે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને સોમવારે રાષ્ટ્રના નામે સંબોધન કરી દેશવાસીઓને આગ્રહ કર્યો કે પાકિસ્તાનને પાટા પર લાવવા અને ગરીબોની જિંદગીમાં સુધારા માટે પોતાની જવાબદારી નિભાવે.


સામગ્રી: ઇમરાન ખાને શુક્રવારે પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કશ્મીરની રાજધાની મુઝફ્ફરાબાદમાં એક સભાને સંબોધન કર્યું હતું. આ સભા ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરનાં લોકો સાથે એકતા દર્શાવવા માટે યોજવામાં આવી હતી.

ઇમરાન ખાને આક્ષેપ કર્યો છે કે 'ખીણમાં ભારતીય સૈનિકો અત્યાચાર કરી રહ્યા છે'. પોતાના ભાષણમાં ઇમરાન ખાને અન્ય પણ ઘણી કડક વાતો કરી.

હકીકતમાં જ્યારથી ભારતે કાશ્મીરનો અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત મળતો ખાસ દરજ્જો રદ કર્યો છે ત્યારથી પાકિસ્તાન આ મુદ્દાનું આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.

ઇમરાન ખાન પહેલાં જ જાહેરાત કરી ચૂક્યા છે કે શુક્રવારે ભારત પ્રશાસિત કશ્મીરના લોકો સાથે એકતા પ્રદર્શન કરવામાં આવશે.

આના ભાગરૂપે તેઓ શુક્રવારે મુઝફ્ફરાબાદ પહોંચ્યા હતા. પ્રદર્શનને મોટું સ્વરૂપ આપવા માટે તેમણે પાકિસ્તાનના ટીવી અને ફિલ્મોની હસ્તીઓને પણ આમંત્રણ આપ્યું હતું. આ પ્રદર્શનમાં પૂર્વ ક્રિકેટર શાહિદ આફ્રિદી પણ જોડાયા હતા.

ઇમરાન ખાનની મોટી વાતો

પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી શાહ મહેમુદ કુરેશી

ઇમરાન ખાન ઘણો મોટો શો કરવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે અને એ દર્શાવવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે કે પાકિસ્તાન ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરના લોકોની સાથે છે.

તેનું એક કારણ એ પણ છે કે પાકિસ્તાન પર આરોપ છે કે તે મૌન છે અને કંઈ કરતું નથી.

તેથી કૂટનીતિના મંચ પર જે થઈ રહ્યું છે તે ઉપરાંત દર શુક્રવાર થઈ રહેલા વિરોધ પ્રદર્શનો ચાલું રહે તેવા તેમના પ્રયત્નો છે.

ઉગ્રવાદને લઈને પાકિસ્તાન પોતે જ લાંબા સમયથી આંતરરાષ્ટ્રીય સવાલોથી ઘેરાયેલું છે. તેમ છતાં ઇમરાન ખાને કેટલીક એવી વાતો કહી, જેનાથી જણાયું કે તેઓ જોખમ ઉઠાવી રહ્યા છે.

પ્રદર્શનમાં આવેલાં યુવાનોને ઇમરાન ખાને પૂછ્યું કે શું તમે નિયંત્રણ રેખા પાસે જવા ઇચ્છો છો? લોકોનો હકારાત્મક જવાબ મળતાં તેમણે કહ્યું, 'હું તમને કહીશ કે ક્યારે જવાનું છે.'

આ નિવેદનને ઘણાં લોકો એ રીતે પણ લઈ શકે છે કે ઇમરાન ખાનનો સંકેત ખીણમાં પ્રૉક્સી વૉર તરફ છે અને જ્યારે પાકિસ્તાનની સરકાર ઇચ્છે તો આ દાવ પણ રમી શકે છે.

બની શકે કે તેમને આ નિવેદન અંગે પ્રશ્ન પૂછાય તો તેમને જવાબ આપવામાં મુશ્કેલી થાય.

અત્યાર સુધી પાકિસ્તાન સરકારની અધિકૃત નીતિ તો એવી રહી છે કે સરકાર ઉગ્રવાદની મદદ લેશે નહીં, પરંતુ શુક્રવારના ભાષણ પરથી એવું જ લાગે છે કે તેઓ ભારતને ડરાવવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે અને એવું સાબિત કરવાની કોશિશ કરી રહ્યા છે કે તેમની પાસે હજુ આ પત્તું પણ છે.

જ્યાં સુઘી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન ઇમરાન ખાને ચેતવણી આપી છે કે ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં વિરોધ પ્રદર્શનો અને અસહમતીનું દમન કરવાથી દુનિયામાં મુસ્લિમોમાંનો ઝોક ઉગ્રવાદ તરફ ઢળશે.


સામગ્રી: ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનનું મૃત્યુ આજથી 50 વર્ષ પહેલાં થયું હતું. એ વિશે બીબીસીનાં સંવાદદાતા પૅની ડેલ માહિતી આપી રહ્યાં છે.

દક્ષિણ આફ્રિકાના કૅપટાઉનમાં વર્ષ 1969ની 29 સપ્ટેમ્બરે મહત્વની બે ઘટના બની હતી.

પહેલી ઘટના હતી વિશાળ અંતિમયાત્રા. તેમાં લગભગ 40,000 લોકો ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનના મૃતદેહ સાથે લગભગ 10 કિલોમિટર ચાલ્યા હતા અને મોબ્રેના કબ્રસ્તાનમાં તેમને દફનાવવામાં આવ્યા હતા.

બીજી ઘટના હતી રાતે આવેલો ભયાનક ધરતીકંપ. એ ભૂકંપે ધરતીને ખળભળાવી મૂકી હતી.

ઇમામ અબ્દુલ્લાના અંતિમ સંસ્કારમાં ગયેલા અનેક લોકો માને છે કે આ બન્ને ઘટનાના તાર એકમેકની સાથે જોડાયેલા છે. તેઓ કહે છે કે દક્ષિણ આફ્રિકાના 45 વર્ષના ઇમામનું મૃત્યુ બહુ ચોંકાવનારું હતું.

123 દિવસ સુધી જેલમાં એકાંતવાસમાં રહ્યા બાદ ઇમામ હારુનનું 27 સપ્ટેમ્બરે જેલમાં જ મૃત્યુ થયું હતું. જેલવાસ દરમિયાન રંગભેદ વિરુદ્ધના સંઘર્ષમાં સામેલગીરી વિશે તેમની રોજ પૂછપરછ કરવામાં આવતી હતી.

દક્ષિણ આફ્રિકામાં નેલ્સન મંડેલા 1994માં સૌપ્રથમ અશ્વેત રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાઈ આવ્યા પછી ત્યાં જાતિવાદનો, રંગભેદનો અંત આવ્યો હતો.

ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુન રંગભેદી શાસનમાં જેલમાં મૃત્યુ પામેલા પહેલા મૌલવી હતા.

તેમનું મૃત્યુ એ વાતનો સંકેત હતું કે 'ભગવાનના લોકો' કે પછી 'ઘર્મ સાથે જોડાયેલા લોકો' પણ આ દમનકારી અને શ્વેત-વર્ચસ્વવાદી દેશમાં સલામત નથી.

ઇમામ જેવા નામનો કળાકાર

ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનના મૃત્યુની ચર્ચા દુનિયાભરમાં થઈ હતી અને લંડનના સૅન્ટ પૉલ કૅથેડ્રલમાં જેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવી હોય તેવા તેઓ સૌ પ્રથમ મુસલમાન હતા.

ઇમામનું મૃત્યુ સીડી ઊતરતી વખતે પડી જવાને કારણે થયું હોવાનું પોલીસે જણાવ્યું હતું.

લોકો પર અત્યાચાર અને મારપીટ કરવા માટે કુખ્યાત પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, ઇમામની તૂટેલી બે પાંસળીઓ અને તેમના શરીર પરના ઘાનાં 27 નિશાન સાથે પોલીસને કંઈ લેવાદેવા નહોતી.

ઇમામના પરિવારે કહ્યું હતું કે તેમને પોલીસનું આ 'જુઠ્ઠાણું' સ્વીકાર્ય નથી. ઇમામના મૃત્યુનાં 50 વર્ષ પૂરાં થયાં પછી તેઓ ફરી  એક વાર ઇમામના મૃત્યુનાં કારણોની તપાસની માગણી કરી રહ્યા છે.

વિઝ્યુઅલ આર્ટિસ્ટ હારુન ગુન સેલી એ અભિયાનને ટેકો આપી રહ્યા છે.

હારુનનું નામ ઇમામ પ્રત્યેના આદરના પ્રતિકરૂપે રાખવામાં આવ્યું હતું. આર્ટિસ્ટ હારુને ઇમામનાં જીવન તથા મૃત્યુ સાથે જોડાયેલી ઘટનાઓ વિશે અનેક કૃતિ સર્જી છે.

હારુન ગુન સેલી તાજેતરમાં રચેલી કૃતિ 'ક્રાઇંગ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

દક્ષિણ આફ્રિકામાં જાતિવાદનો વિરોધ કરતાં મરણ પામેલા ઇમામ અબ્દુલ્લા હારુનના સંબંધી અને મિત્રોને તેમના મૃત્યુનું બહુ દુઃખ છે.


સામગ્રી: ઇમિગ્રેશન વિરોધી વિચારો અને કર્કશ પ્રકારની તેમની પ્રચારની પદ્ધતિના કારણે જ માત્ર નહીં, પરંતુ સેલિબ્રિટી તરીકે તેમનો જે ભૂતકાળ રહ્યો હતો તેના કારણે પણ ટ્રમ્પ કેવા પ્રમુખ બની રહેશે તેની સામે શંકાઓ જાગી હતી.

આમ છતાં 70 વર્ષના ઉદ્યોગપતિ બધાની ધારણા ખોટી પાડીને રિપબ્લિકન પાર્ટીમાં તેમના અનુભવી હરીફોને પાછળ રાખીને પ્રાઇમરીમાં જીતી ગયા અને સૌ જોતા જ રહી ગયા.

2016માં અમેરિકાના ઇતિહાસની સૌથી વધુ વિભાજક અને વિવાદાસ્પદ ચૂંટણી યોજાઈ અને તેમાં તેઓ ડેમૉક્રેટિક પક્ષના હરીફ હિલેરી ક્લિન્ટનને હરાવીને પ્રમુખપદે બિરાજમાન પણ થઈ ગયા.

પ્રારંભિક જીવન

ન્યૂ યૉર્કના રિયલ એસ્ટેટના ટાયકૂન ફ્રેડ ટ્રમ્પના ચોથા સંતાન તરીકે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો જન્મ થયો હતો. પરિવાર ધનિક હતો, આમ છતાં તેમણે પિતાની કંપનીમાં સૌથી નાના પાયાની કામગીરી કરીને આગળ વધવાનું હતું.

શાળામાં ભણતા હતા ત્યારે બહુ તોફાન કરતા હતા અને તેના કારણે 13 વર્ષની ઉંમરે તેમને મિલિટરી એકૅડેમીમાં મોકલી દેવાયા હતા.

બાદમાં પેન્સિલવેનિયા યુનિવર્સિટીની વ્હાર્ટન સ્કૂલમાં ભણ્યા અને પિતાના બિઝનેસનો વારસો સંભાળવા માટે ફેવરિટ બન્યા, કેમ કે તેમના મોટા ભાઈ ફ્રેડે પાઇલટ બનવાનું પસંદ કર્યું હતું.

ફ્રેડ બહુ નશો કરતા હતા અને તેમાં જ 43 વર્ષની ઉંમરે તેમનું અવસાન થયું. આ બનાવના કારણે ડોનાલ્ડે કાયમ માટે દારૂ અને સિગરેટ પીવાનું છોડી દીધું હતું એમ તેમના મિત્રો કહે છે.

ટ્રમ્પ કહે છે કે તેમણે રિયલ એસ્ટેટમાં પોતાના ધંધાની શરૂઆત પિતા પાસેથી "નાનકડી" $1 મિલિયન ડૉલરની લૉન લઈને કરી હતી. બાદમાં તેઓ કંપનીમાં જોડાયા હતા અને પિતાએ ન્યૂ યૉર્કનાં પરાંઓમાં જુદાજુદા હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સ કર્યા હતા તેને સંભાળ્યા. 1971માં તેમણે કંપનીનો હવાલો સંપૂર્ણ સંભાળી લીધો તે પછી તેને ટ્રમ્પ ઑર્ગેનાઇઝેશન એવું નામ આપ્યું.

તેમના પિતાનું 1999માં અવસાન થયું. "મારા પિતા મારા પ્રેરણાસ્રોત હતા" એમ ટ્રમ્પે ત્યારે કહ્યું હતું.

વેપારમાં દબદબો

પરિવારનો બિઝનેસ બ્રૂકલિન અને ક્વિન્સમાં રેસિડેન્શિયલ પ્રોજેક્ટ્સનો હતો, તેમાંથી ટ્રમ્પે મેનહટ્ટનમાં ચમકદમક સાથેના પ્રોજેક્ટ્સમાં ઝંપલાવ્યું.

ખખડી ગયેલી કૉમૉડોર હોટલને ચમકાવીને તેને ગ્રાન્ડ હયાત બનાવી અને ફિફ્થ એવેન્યૂ પર સૌથી જાણીતા બનેલા 68 માળના ટ્રમ્પ ટાવરનું નિર્માણ કર્યું. તે પછી બીજી મશહૂર બનેલી ઇમારતો પણ બનાવી - ટ્રમ્પ પ્લેસ, ટ્રમ્પ વર્લ્ડ ટાવર, ટ્રમ્પ ઇન્ટરનેશનલ હોટેલ ઍન્ડ ટાવર વગેરે. મુંબઈ,...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અમેરિકાના પ્રમુખપદની ચૂંટણીમાં પહેલી વાર ઝૂકાવ્યું તે પહેલાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકાના સૌથી વધુ મશહૂર અને રંગીન મિજાજ અબજપતિ હતા. મુશ્કેલ લાગતી 2016 ચૂંટણી તેઓ જીતી ગયા અને અમેરિકાના પ્રમુખ પણ બની ગયા.


સામગ્રી: ઇમૅન્યુઅલ મૅંક્રો

મૅંક્રોની કચેરીએ કહ્યું કે 42 વર્ષના રાષ્ટ્રપતિ મૅંક્રોમાં કોરોનાના લક્ષણો જણાતા તેમનો ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

એક સરકારી અધિકારીએ કહ્યું કે મૅંક્રો હજુ પણ ફ્રાન્સના ઇન્ચાર્જ છે અને હવે ઘરેથી જ તમામ કામ સંભાળી રહ્યા છે.

ફ્રાન્સમાં કોવિડ-19ના વધી રહેલા કેસોના કારણે આ સપ્તાહથી જ રાત્રી કર્ફ્યુ લગાવવામાં આવ્યો છે.

જૉન્સ હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના આંકડા અનુસાર ફ્રાન્સમાં કોરોનાના સંક્રમણથી અત્યાર સુધી 59400થી વધુ મોત થઈ ચૂકી છે.

ફ્રાન્સ કોરોના મહામારીથી સૌથી અસરગ્રસ્ત યુરોપિયન દેશોમાંથી એક છે.

'જૂનાગઢના દીવાને' જૂનાગઢને પાકિસ્તાનનો ભાગ બનાવવા અભિયાન શરૂ કર્યું

અહમદ અલી અને જહાંગીર ખાન

'અમદાવાદ મિરર'ના અહેવાલ અનુસાર જૂનાગઢના નવાબના પપૌત્ર અહમદઅલીએ પાકિસ્તાનમાં જૂનાગઢની જમીન પર કાયદાકીય દાવો કરતું ઑનલાઈન અભિયાન શરૂ કર્યું છે. તેઓ જૂનાગઢને પાકિસ્તાનનો ભાગ બનાવવા માગે છે.

તાજેતરમાં જ પાકિસ્તાને નવો રાજકીય નકશો જાહેર કર્યો હતો. જેમાં જૂનાગઢને પાકિસ્તાનનો ભાગ ગણાવ્યો હતો. તેના થોડા મહિના પછી આ અભિયાનની શરૂઆત કરવામાં આવી છે.

ભારત અને પાકિસ્તાનના ભાગલા પડ્યા ત્યારે અહમદઅલીના દાદા નવાબ મહબત ખાને જૂનાગઢનું પાકિસ્તાન સાથે જોડાણ કર્યું હતું.

હાલમાં જ 10 ડિસેમ્બરે જૂનાગઢના દીવાન (વઝીર-એ-આઝમ) તરીકે અહમદઅલીની તેમના પિતા જહાંગીર ખાને નિમણૂક કરી હતી.

અલી પાકિસ્તાનમાં મુસ્લિમ ઇન્સ્ટિટ્યુટના ચૅરમૅન છે. તેમણે 'જૂનાગઢ ઇઝ પાકિસ્તાન' નામના અભિયાનની શરૂઆત કરી છે. તેમણે કહ્યું છે, "જૂનાગઢ પાકિસ્તાન છે એ માત્ર નારો નથી પરંતુ મિશન છે અને હું તેના માટે મારી આખી જિંદગી લગાવી દઈશ"

જૂનાગઢના ધારાસભ્ય ભીખાભાઈ જોશીએ આ મામલે કહ્યું છે, "અલીમાં જૂનાગઢમાં આવવાની હિંમત નથી. પાકિસ્તાનમાં બેસીને ભારતમાંથી જે ભાગ છૂટો ના પડી શકે તેના વડા પ્રધાન પોતાને જાતે જ જાહેર કરવા એ એક ગુલાબી સ્વપ્ન છે, જે ક્યારેય પૂર્ણ નહીં થાય."

સંસ્કૃત રાષ્ટ્રીય ભાષા બનાવવા સુપ્રીમ કોર્ટમાં પીઆઈએલ કરી

સુપ્રીમ કોર્ટ

'ડેક્કન હેરાલ્ડ'ના અહેવાલ અનુસાર ગુજરાતના પૂર્વ અગ્ર સચિવ કાલુજી ગોબરજી વણઝારાએ સંસ્કૃતને કેન્દ્ર સરકાર રાષ્ટ્રીય ભાષાનો દરજ્જો આપે તેવી માગ કરતી જાહેર હિતની અરજી સુપ્રીમ કોર્ટમાં કરી છે.

તેમણે દલીલ કરી છે કે હાલના બંધારણને છંછેડ્યા વિના આ માત્ર એક સામાન્ય કાયદા દ્વારા અથવા એક આદેશ દ્વારા પણ થઈ શકે છે. અધિકૃત ભાષા અને રાષ્ટ્રીય ભાષા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમૅન્યુઅલ મૅંક્રોનો કોરોનાનો ટેસ્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો છે. હાલ પ્રાપ્ત થયેલી જાણકારી મુજબ ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલયે આ જાણકારી આપી છે.


સામગ્રી: ઇમ્તિયાઝ પઠાણ ખેડાથી લોકસભા ચૂંટણીમાં ઉમેદવાર છે

આ કહેવું છે ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડના પ્રમુખ સાક્ષી ઇમ્તિયાઝ પઠાણનું.

ઇમ્તિયાઝે ખેડા લોકસભા બેઠક પરથી 'અપના દેશ પાર્ટી' તરફથી ઉમેદવારી નોંધાવી છે, જ્યારે તેમના ભાઈ ફિરોઝ પઠાણે ગાંધીનગર લોકસભા બેઠક પર અપક્ષ તરીકે ઉમેદવારી નોંધાવી છે.

ભારતીય જનતા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહ પણ ગાંધીનગરથી ચૂંટણી લડી રહ્યા છે. રવિવારે શાહે  કલોલ ખાતે રોડ શૉ યોજ્યો હતો.

2002માં ગોધરાકાંડ બાદ ગુજરાતમાં હુલ્લડ ફાટી નીકળ્યાં હતાં, જેમાં લગભગ 1000 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. આ હુલ્લડમાં મુસ્લિમોએ સૌથી વધુ નુકસાન વેઠવું પડ્યું હતું.

સામાજિક કાર્યકર માને છે કે જ્યારે ચૂંટાયેલા પ્રતિનિધિઓ ન્યાય-વ્યવસ્થા, બંધારણ અને અધિકારોને સાચવતા નથી ત્યારે પીડિતો તેમને ચૂંટણીમાં પડકારવાની જરૂર પડે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં બચ્યા

ગુલબર્ગ સોસાયટી

ઇમ્તિયાઝ અને ફિરોઝ 28 ફેબ્રુઆરી 2002ના દિવસે ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં બચી ગયા હતા પરંતુ તેમના પરિવારના 10 સદસ્યો તેમાં માર્યા ગયા હતા.

ઇમ્તિયાઝ પઠાણ ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડ કેસમાં મુખ્ય સાક્ષી છે.

ઇલેક્ટ્રિશિયનનું કામ કરતા ઇમ્તિયાઝના પરિવારમાં એક પુત્ર અને એક પુત્રી છે.

તેઓ જણાવે છે કે 2002નાં રમખાણો પછી તેમને 12 મકાનો બદલવાં પડ્યાં છે.

જ્યારે ફિરોઝ પઠાણ કહે છે, ''2002નાં કોમી રમખાણો બાદ ન્યાયની લડત હજુ ચાલુ છે અને ગુજરાતમાં કોઈ મુસ્લિમ સાંસદ નથી કે જે અવાજ ઉઠાવી શકે. અમે કાર્યકર છીએ, અમે બધા ધર્મોને સાથે લઈને ચાલવા માગીએ છીએ."

28 ફેબ્રુઆરી, 2002ના રોજ ગુલબર્ગ સોસાયટી હત્યાકાંડમાં 69 લોકોનાં મોત થઈ ગયાં હતાં.

ગુલબર્ગ સોસાયટી કેસમાં 64 લોકોમાંથી 24 લોકોને સજા થઈ છે.

જોકે, બન્ને પક્ષોએ અદાલતના આ નિર્ણયને ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો છે.

ઇમ્તિયાઝ જણાવે છે, "સજા પામેલા 24માંથી 22 લોકોની ઓળખ મેં કરી હતી. ન્યાયની અમારી લડત તો હજુ ચાલુ જ છે."

ઇમ્તિયાઝ કહે છે, "અમારો મોટો પરિવાર ત્યાં રહેતો હતો. હું ત્યાં પણ ઇલેક્ટ્રિશિયનનું કામ જ કરતો હતો."

"28 ફેબ્રુઆરી, 2002ના દિવસે અમે અમારી માતા, દાદી સહિત પરિવારના 10 સદસ્યોને ગુમાવ્યા હતા. પરંતુ ત્યારબાદ વર્ષો સુધી ઘણી તકલીફો વેઠવી પડી છે. બધાને એ જાણવું જોઈએ કે મુસ્લિમોને તોફાનો બાદ શિક્ષણ, કામ-ધંધા, મકાન વગેરે કેટલીક તકલીફો પડી છે."

મુસ્લિમોના રાજકીય...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

''2002નાં રમખાણો બાદથી અત્યાર સુધી મુસ્લિમોને બહુ તકલીફો વેઠવી પડી છે. હું ઇચ્છું છું કે મુસ્લિમ પ્રતિનિધિ જો ગુજરાતમાંથી લોકસભામાં જાય તો ભવિષ્યમાં આવી તકલીફોથી લોકોને બચાવી શકે. હું માત્ર અલ્પસંખ્યકો માટે નહીં પરંતુ બધા સમુદાયોની વાત કરવા માગું છું જેથી ગુજરાતમાં શાંતિ જળવાઈ રહે.''


સામગ્રી: ઇરફાન ખાન લાંબા સમયથી કૅન્સરથી બીમારીથી પીડિત હતા અને તબિયત લથડતા તેમને મુંબઈની કોકિલાબેન હૉસ્પિટલમાં આઈસીયુમાં સારવાર ચાલી રહી હતી.

2019માં ઇરફાન ખાન લંડનમાં ઇલાજ કરાવી ભારત પરત ફર્યા હતા. એ પછી એમનો સારવાર કોકિલાબેન હૉસ્પટલના ડૉક્ટરોની દેખરેખમાં ચાલતો હતો.

54 વર્ષના ઇરફાન ખાન ન્યૂરોએંડોક્રાઇન ટ્યૂમરથી પીડિત હતા.

બે વર્ષ પહેલાં 2018માં ઇરફાન ખાનને બીમારી વિશે જાણ થઈ હતી અને તેમણે પોતે પોતાની બીમારી વિશે ચાહકોને જાણ કરી હતી.

એ વખતે એમણે કહ્યું હતું કે, જિંદગી કંઈક એવું થઈ જાય છે જે તમને આગળ લઈ જાય છે. મારી જિંદગીમાં કેટલાક દિવસોમાં એવા જ રહ્યાં. મને ન્યૂરોએંડોક્રાઇન ટ્યૂમર નામની બીમારી થઈ છે. પરંતુ મારી આસપાસના લોકોનો પ્રેમ અને શક્તિ મને આશા આપે છે.

હાલમાં જ તેમનાં માતા સઇદા બેગમનું જયપુરમાં અવસાન થયું હતું.

લૉકડાઉનને કારણે ઇરફાન પોતાનાં માતાની અંતિમ યાત્રામાં સામેલ નહોતા થઈ શક્યા.

શાનદાર અભિનેતા

53 વર્ષના ઇરફાન ખાન બોલીવુડની 100થી વધારે ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું, જેમાં પીકુ, મકબૂલ, હાસિલ અને પાન સિંહ તોમર જેવી ફિલ્મો સામેલ છે જેમાં તેમના કામના વખાણ થયા હતા.

હિંદી ફિલ્મો સિવાય તેમણે અંગ્રેજી ફિલ્મોમાં પણ અભિનય કર્યો હતો. લાઇફ ઑફ પાઇ, જ્યુરૅસિક પાર્ક, સ્લમડૉગ મિલિયનૅયર અને ધ અમેઝિંગ સ્પાઇડરમૅન જેવી લોકપ્રિય અંગ્રેજી ફિલ્મોમાં તેમણે અભિનય કર્યો હતો.

આ લોકપ્રિય અંગ્રેજી ફિલ્મોને જોતાં કહી શકાય કે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર ભારતમાંથી કદાચ તેઓ સૌથી વધારે જાણીતા અભિનેતા રહ્યા. હિંદી ફિલ્મો સિવાય અનેક સ્વતંત્ર ફિલ્મોમાં પણ તેમણે કામ કર્યું હતું.

ઇરફાન ખાન હોલિવૂડમાં

2013 માં તેમને પાન સિંહ તોમર માટે રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ ઍવૉર્ડ આપવામાં આવ્યો હતો. આ ફિલ્મ એક એવા ઍથ્લીટના જીવન પર આધારિત હતી જે જીવનમાં આગળ જઈને એક ડાકુ બની જાય છે.

તેમને કાન ફિલ્મ ફૅસ્ટિવલમાં વ્યુઅર્સ ચૉઇસ ઍવૉર્ડ પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો, આ ઍવૉર્ડ તેમને લન્ચબૉક્સ ફિલ્મ માટે આપવામાં આવ્યો હતો જેમાં તેમણે એક એવા અકાઉન્ટૅન્ટની ભૂમિકા ભજવી હતી જેમનું જીવન એકલવાયું હોય છે.

2013માં લન્ચબૉક્સ ફિલ્મ જ લંડન ફિલ્મ ફૅસ્ટિવલમાં ચૂંટાયેલી એકમાત્ર ભારતીય ફિલ્મ હતી.

શું કહ્યું પરિવારે?

તેમના પરિવાર તરફથી એક નિવેદન બહાર પાડવામાં આવ્યું જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે "2018માં કૅન્સર સામે તેમની લડત બાબતે ખુલીને વાત કરતા ઇરફાને એક હૃદયસ્પર્શી પત્રમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

હિંદી સિનેમાના જાણીતા અભિનેતા ઇરફાન ખાનનું મૃત્યુ થયું છે.


સામગ્રી: ઇરફાન ખાન સાથે ભાવેશ માંડલિયા અને ગૌરવ શુકલા

ઇરફાન એવા અભિનેતા હતા કે તેઓ કશુંય બોલ્યા વગર માત્ર ઊભા રહે તો તેમની આંખો વાતો કરતી અને તેમનું મૌન અભિનય કરતું.

ઇરફાનનાં ગુજરાત અને ગુજરાતી સાથેનાં કેટલાંક સંભારણાં વાગોળીએ તો તેઓ જ્યારે ફિલ્મોમાં જાણીતા ઍક્ટર નહોતા બન્યા ત્યારે તેમણે એક ટીવી સિરીઝમાં કામ કર્યું હતું.

જેમાં જાણીતા ડિરેક્ટર્સે અલગઅલગ વાર્તાને ટીવી પડદે ડિરેક્ટ કરી હતી.

તેમાં જાણીતા ગુજરાતી લેખક ચંદ્રકાંત બક્ષીની વાર્તા 'એક સાંજની મુલાકાત' પરથી પણ એક એપિસોડ તૈયાર થયો હતો.

બક્ષીની વાર્તા પરથી હિન્દીમાં 'એક શામ કી મુલાકાત' નામની એ સિરીઝમાં ઇરફાન ખાને ભૂમિકા ભજવી હતી.

તેમની સાથે રઘુવીર યાદવ, હિમાની શિવપુરી અને ટિસ્કા ચોપડા પણ હતા.

મજાની વાત એ છે કે ચંદ્રકાંત બક્ષીની એ સ્ટોરી ટીવી પડદે અત્યારના જાણીતા ફિલ્મ ડિરેક્ટર તિગ્માંશુ ધુલિયાએ ડિરેક્ટ કરી હતી. એમાં એક ભૂમિકા ગુજરાતી નાટકોના જાણીતા કલાકાર સંજય ગોરડિયાએ ભજવી હતી.

'ઇરફાનના ઘરે અમે મૅકઅપ અને ફ્રેશ થવા જતા'

સંજય ગોરડિયાએ 'એક શામ કી મુલાકાત'નાં સંસ્મરણો વાગોળતાં બીબીસીને કહ્યું હતું કે "એ વખતે તો ઇરફાન આજે છે એટલો જાણીતો અભિનેતા નહોતો. મેં ફક્ત બે દિવસ તેમની સાથે કામ કર્યું હતું. ઇરફાનની જે ઍક્ટિંગ ટેકનીક છે એ તે વખતે મારા પલ્લે પડી નહોતી. એ વખતે મારી ઍક્ટિંગની જે સમજ છે એ આજે છે એટલી પરિપક્વ નહોતી. એ વખતે ઇરફાનની પહેલી ફિલ્મ આવી નહોતી."

"અમે એ વખતે મુંબઈના પોઈશર વિસ્તારમાં એક બંગલો છે ત્યાં શૂટિંગ કરતા હતા અને ઇરફાનનું ઘર એ વખતે મલાડમાં હતું. એટલે કે શૂટિંગના સ્થળથી નજીક હતું. અમે લોકો મૅકઅપ અને ફ્રેશ થવા માટે ઇરફાનના ઘરે જતા હતા. મારો એક સીન ઇરફાન સાથે રિક્ષામાં હતો. મને યાદ છે કે એ વખતે હું ઇરફાનના ઘરે મૅકઅપ કરાવતો હતો. ઇરફાન સોફામાં આડો પડીને છાપું વાંચતો હતો."

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "મને યાદ છે કે રિક્ષાવાળો સીન એક જ ટેકમાં લેવાનો હતો એવું અમને કહેવામાં આવ્યું હતું. અન્ય એક સીન કિરાણાની દુકાન પાસે હતો. એ સીન સ્ક્રિપ્ટમાં નહોતો. તિગ્માંશુએ અમને કહ્યું હતું કે તમે બંને જણા આ સીન તમારી રીતે ઇમ્પ્રોવાઇઝ કરો એટલે કે વિકસાવો."

"ઇરફાન સાથે એ સીન કરવાની મને ખૂબ મજા આવી હતી. ઇરફાન મૂળે નાટકનો કલાકાર અને હું પણ નાટકનો કલાકાર. નાટકના કલાકારોને સીન ઇમ્પ્રોવાઇઝ કરવાની ટેકનીક હાથવગી હોય. એ સીનમાં મજા એ આવી હતી કે તિગ્માંશુ કટ બોલતો જ નહોતો અને હું...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

એક મહાન અભિનેતા તરીકે ઇરફાન ખાન હંમેશાં લોકોને યાદ રહેશે. કૅન્સર સામે ઝૂઝતાં ઇરફાન ખાને 29 એપ્રિલે મુંબઈમાં છેલ્લા શ્વાસ લીધા.


સામગ્રી: ઇરફાન ખાનના નિધન પર દેશ અને દુનિયામાંથી શોક પ્રગટ થઈ રહ્યો છે ત્યારે ઇરફાનના પરિવારે એક પત્ર દ્વારા એમના ચાહકો અને સૌ કોઈ પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા અને સંવેદના પ્રગટ કરી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વાંચો, ઇરફાન ખાનના પરિવારજનો - તેમનાં પત્ની સુતપા અને પુત્રો બાબીલ તથા અયાનનું નિવેદન :

ઇરફાન ખાનના મૃત્યુને આખું જગત અંગત ખોટ ગણી રહ્યું છે ત્યારે હું આ નિવેદનને પારિવારિક નિવેદન તો કેવી રીતે ગણાવી શકું? જ્યારે લાખો લોકો અમારી સાથે પીડા અનુભવી રહ્યા છે ત્યારે મને એકલા હોવાની લાગણી પણ શા માટે થાય?

હું દરેક વ્યક્તિને ખાતરી આપવા ઇચ્છું છું કે આ ખોટ નથી, કંઈક મેળવવા જેવું છે. આપણે એ હાંસલ કર્યુ છે, જે તેમણે આપણને શિખવાડ્યું હતુ અને હવે આપણે એ શિખામણનો વાસ્તવમાં અમલ કરીશું અને આગળ ધપીશું. જી હાં, હું કેટલીક એવી બાબતો જણાવવા ઇચ્છું છું, જે લોકો જાણતા નથી.

આ માની ન શકાય એવું છે પરંતુ ઇરફાનના શબ્દોમાં કહું તો 'ઇટ્સ મૅજિકલ.'  તેઓ અહીં હોય કે ન હોય, પણ તેમને એ બહુ ગમતું હતું. તેમણે ક્યારેય વન ડાયમેશનલ રિયાલિટીને પસંદ નહોતી કરી.

મને તેમની સામે એક જ ફરિયાદ છે કે તેમણે મને બગાડી નાખી. પરફેક્શનને લઈને તેમના પ્રયાસો મને સાધારણ જીવનમા સેટલ થવા જ નથી દેતા.

તેઓ બધી ચીજોમાં એક લય નિહાળતા હતા. કર્કશતા અને અંધાધૂંધીમાં પણ અને મારો બેસુરો અવાજ હોય કે અનાડી જેવો ડાન્સ હોય, એમા પણ.

તેથી મેં મારા લય-બહેરા અવાજ અને બે ડાબા પગ સાથે, તેના લયના સંગીતને ગાવાનું અને નૃત્ય કરવાનું શીખી લીધું છે.

મજાની વાત એ છે કે અમારું જીવન અભિનયમાં માસ્ટરક્લાસ હતું. તેથી "વણનોતર્યા મહેમાનો"નું (બીમારીનું) નાટકીય આગમન થયું ત્યારથી જ હું અંધાધૂંધીમાં પણ સામંજસ્ય જોવા લાગી હતી.

ડૉક્ટરના રિપોર્ટ્સ સ્ક્રિપ્ટ જેવા હતા અને એ સ્ક્રિપ્ટને હું મોઢે કરી લેવા ઇચ્છતી હતી, જેથી ઝીણામાં ઝીણી બાબતની ચૂક ન રહી જાય, જેવું તેઓ પોતાના પ્રદર્શનમાં કરવા માગતા હતા.

આ પ્રવાસમાં અમે કેટલાક અદભૂત લોકોને મળ્યા હતા અને તેની યાદી અનંત છે. તેમ છતાં કેટલાક એવા છે, જેમનો ઉલ્લેખ મારે કરવો જ જોઈએ. તેમાં, શરૂઆતમાં જ જેમણે અમારો હાથ ઝાલ્યો હતો તે ઑન્કોલોજિસ્ટ ડૉ. નિતેશ રોહતોગી (મૅક્સ હૉસ્પિટલ, સાકેત), ડૉ. ડૅન ક્રૅલ (બ્રિટન), ડૉ. શિદ્રાવી (બ્રિટન) અને અંધારામાં મારા હૈયાના ધબકાર તથા માર્ગદર્શક જેવા ડૉ. સેવંતી લિમયે (કોકિલાબહેન હૉસ્પિટલ)નો સમાવેશ થાય છે.

આ યાત્રા કેટલી શાનદાર,...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

શાનદાર અભિનેતા ઇરફાન ખાનનું 30 એપ્રિલના રોજ નિધન થયું. તેઓ દુર્લભ કૅન્સરથી પીડિત હતા.


સામગ્રી: ઇરમા વાવાઝોડું હવે કેરેબિયન સમુદ્રનાં હૈતી, ટર્ક્સ અને કૈકોસ ટાપુઓ સુધી પહોંચ્યું છે. આ ટાપુઓ પર તેની અસરને શક્ય તેટલી ઓછી કરવાની તૈયારીઓ થઈ છે.

અમેરિકામાં શું થઈ શકે?

સ્થાનિક સમય અનુસાર ફ્લોરિડામાં રવિવારે ઇરમા ચોથી શ્રેણીના વાવાઝોડાં તરીકે ત્રાટકશે. તોફાન અને પૂરની અસર વર્તાશે.

ફ્લોરિડાના ગર્વનર અનુસાર વાવાઝોડાંનું કદ રાજ્ય કરતા પણ મોટું છે.  તેનાથી એક છેડાથી બીજા છેડા સુધી અસર થશે.

ડૉનાલ્ડ ટ્રંપનો દાવો છે, "ફ્લોરિડા પૂરી રીતે તૈયાર છે, જોવાનું એ છે કે હવે શું થાય છે?"

પ્રવાસીઓ અને સ્થાનિક રહિશોને સલામત સ્થળોએ ખસેડાઈ રહ્યાં છે. બધી જ ફ્લાઇટ્સ રદ કરી દેવાઈ છે. ઓર્લાંડોના આંતરરાષ્ટ્રીય ઍરપોર્ટ પરથી સ્થાનિક સમય અનુસાર સાંજે 5 વાગ્યે તમામ કમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ બંધ થઈ જશે.

ટાપુઓ પર સંકટ

હૈતી હજી 2010માં આવેલા ભૂકંપની અસરમાંથી બહાર નથી આવ્યું. નીચી સપાટીએ આવેલા ટર્ક્સ અને કૈકોસ ટાપુઓ 20 ફૂટ ઊંચા જેટલા વિનાશક મોજાના તોફાનની ઝપેટમાં આવી શકે છે.

ઇરમા ગંભીરતાની દ્રષ્ટીએ પાંચમી શ્રેણીનું વાવાઝોડું છે.

સૌથી તોફાની અને નુકસાનકારક કહેવાતી આ શ્રેણીમાં પ્રતિ કલાકે 290 કિમીની ઝડપે પવન ફૂંકાય છે. આ પ્રદેશમાં ઇરમાને કારણે ઓછામાં ઓછા 14 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે. અધિકારીઓના કહે છે કે આ આંકડો વધી શકે છે.રેડક્રોસના કહેવા પ્રમાણે અંદાજે 12 લાખ લોકો આ વાવાઝોડાથી પ્રભાવિત થયા છે. આ આંકડો વધીને બે કરોડ 60 લાખે પહોંચી શકે છે.

આ સિવાય જે સ્થળોએ પાણી અને ગટર વ્યવસ્થા અસર પામી છે, ત્યાં રોગચાળો ફાટવાની પણ શક્યતા છે.

ઇરમાનો આગળનો રસ્તો શું છે?

ડોમિનિકન રિપબ્લિકને પસાર કરી ઇરમા હવે હૈતી તરફ વધ્યું છે. ભારતીય સમય અનુસાર શુક્રવારે તે ટર્ક્સ અને કૈકોસ પહોંચી શકે.

રવિવારે તે અમેરિકાના ફ્લોરિડા રાજ્ય સુધી પહોંચે તે પહેલાં ક્યૂબાને ઝપટમાં લેશે. અમેરિકન ઈમરજંસી એજંસીઓ આ વાવાઝોડાંની ભયાનક અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી રહી છે.

VIDEO FILE

હૈતીમાં પૂર અને વાવાઝોડાંને લીધે મકાનો અને ઇમારતોને નુક્સાન પહોંચી શકે છે. ઉત્તરમાં આવેલા બંદરીય શહેર કેપ-હૈઇતનમાં વરસાદ અને ભારે પવનને લીધે તારાજી થઈ શકે તેમ છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું છે, "જેમના ઘર જોખમી વિસ્તારમાં છે, તેઓ ઘર ખાલી કરી દે. નહીં તો તેમના ઘર ફરજિયાત ખાલી કરાવાશે."

ટર્ક્સ અને કૈકોસમાં તમામ તૈયારીઓ થઇ રહી છે. અહીં સૌથી ઊંચું સ્થળ સપાટીથી 50મીટરે છે.

VIDEO FILE

ટર્ક્સ અને કૈકોસના ડિઝાસ્ટર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

જો અમેરિકાના ફ્લોરિડા રાજ્યમાં તમારાં સગા-વ્હાલાં કે મિત્રો રહેતા હોય તો તેમની સલામતીના ખબર પૂછી લે જો. રવિવારે વાવાઝોડું ફ્લોરિડા રાજ્ય પર ત્રાટકવાનું છે.


સામગ્રી: ઇરાક અને સાઉદી અરબ પછી ઈરાન ભારતને ઑઇલ વેચતો ત્રીજો સૌથી મોટો નિકાસકાર દેશ છે. ગયા અઠવાડિયે એવા સમાચાર આવ્યા હતા કે સરકારી ઑઇલ કંપનીઓએ જુલાઈમાં ઈરાન પાસેથી તેલની મોટાપાયે ખરીદી કરી હતી.

પ્રતિબંધનો બીજો તબક્કો ચોથી નવેમ્બરથી શરૂ થશે, ત્યારે ખરીદીનો આ ક્રમ અટકી જશે.

બીબીસી સંવાદદાતા વિભુરાજે આ મુદ્દે બિઝનેસ જર્નલિસ્ટ શિશિર સિંહા સાથે વાત કરી અને પૂછ્યું કે ભારત પર તેની કેટલી અસર થઈ શકે?

શિશિર સિંહાનો દૃષ્ટિકોણ

ભારતને ક્રૂડ ઑઇલ પૂરા પાતા ચાર મુખ્ય દેશો છે - ઈરાન. ઇરાક, સાઉદી અરબ અને વેનેઝુએલા. અત્યાર સુધી ઈરાન પર અમેરિકાના પ્રતિબંધોની અસર ભારત પર થાય એ માટે કેટલીક વ્યવસ્થા કરી હતી.

ભારતે રૂપિયા-રિયાલ કરાર કર્યો હતો, જે અંતર્ગત આપણે રૂપિયામાં ચૂકવણી કરી શકતા હતા.

બીજું કે આપણી બાર્ટર સિસ્ટમ પણ લાગુ હતી, જે અંતર્ગત ખાદ્યપદાર્થના બદલે આપણને ક્રૂડ ઑઇલ મળી રહેતું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ વ્યવસ્થા હજુ પણ લાગુ છે, પણ અમેરિકાના પ્રતિબંધ સંપૂર્ણ રીતે લાગુ થયા બાદ આ વ્યવસ્થા બિનઉપયોગી થઈ જશે. વ્યાપક સમસ્યા નવેમ્બરથી શરૂ થશે. અમેરિકન પ્રતિબંધ બે તબક્કામાં છે.

પહેલો તબક્કો છઠ્ઠી ઑગસ્ટથી શરૂ થઈ રહ્યો છે, ત્યારબાદ ડૉરલથી રિયાલ ખરીદી નહીં શકાય અને રિયાલથી ડૉલર પણ ખરીદી નહીં શકાય.

બીજા તબક્કામાં નવેમ્બરથી ક્રૂડ ઑઇલના પરિવહન માટે અમેરિકન ટૅન્કરોનો ઉપયોગ સંપૂર્ણ રીતે બંધ થઈ જશે.

તેલનો એક સ્રોત બંધ?

મોટાભાગની ખાનગી કંપનીઓએ ઈરાનથી તેલ મંગાવવાનું ઓછું કરી દીધું છે અને જે સરકારી કંપનીઓ જૂના કરારને વહેલી તકે પતાવટ કરવામાં લાગ્યા છે.

એટલે જ જૂન-જુલાઈમાં ભારતમાં ઈરાનથી મોટી માત્રામાં ક્રૂડ ઑઇલ આવ્યું, જેની તમે કદાચ નોંધ લીધી હશે.

અહીં સુધી તો સ્થિતિ ઠીક છે, પણ નવેમ્બરથી ભારત ઈરાન પાસે ક્રૂડ ઑઇલ ખીરીદી નહીં શકે, કારણ કે અમેરિકન ટૅન્કરોનો ઉપયોગ કરવો શક્ય નહીં હોય.

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપારમાં મહત્ત્વની ગણાતી રિએશ્યોરૅન્સ પૉલિસી પ્રભાવમાં નહીં રહે, કારણ કે તે પણ અમેરિકન કંપનીઓ ઉપલબ્ધ કરાવે છે. આપણી સામે એ સમસ્યા ઊભી થશે કે ક્રૂડ ઑઇલનો ભારતનો એક સ્રોત બંધ થઈ જશે.

આ સ્થિતિમાં વેનેઝુએલા ભારત માટે બીજો વિકલ્પ સાબિત થઈ શકે છે, પણ એવા સમાચાર છે કે તેમના વિરુદ્ધ પણ પ્રતિબંધો લગાવાય એવી શક્યતા છે. જો એવું થયું તો ભારત માટે ક્રૂડ ઑઇલની માગ પૂરી કરવી મુશ્કેલ થશે અને નવા સ્રોતો શોધવાની ફરજ પડશે.

જોકે, હાલમાં ભારત માટે કોઈ મોટી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઈરાન પર લગાવાયેલા પ્રતિબંધનો પહેલો તબક્કો સોમવારથી શરૂ થઈ ગયો છે, એની અસર ભારત પર પણ થશે.


સામગ્રી: ઇરોમ શર્મિલા હવે મણિપુરમાં રહેતાં નથી

જીવનના આટલા લાંબાગાળા સુધી એક ઉદ્દેશ હોય અને તે ઉદ્દેશ તમારા જીવનને એક રૂમની ચાર દિવાલ સુધી સીમિત કરી દે, તો ચાર દીવાલમાંથી નીકળ્યા બાદ પણ તે તમારા મગજ સાથે જોડાયેલો નહીં રહી જાય?

તમને હેરાન નહી કરે? સવાર સાંજની કંટાળાજનક દિનચર્યા વચ્ચે પોતાની યાદ નહીં અપાવે?

હું આવા ઘણા સવાલો સાથે સમાચારોમાંથી ગૂમ થઈ ચૂકેલાં ઇરોમને શોધવા નીકળી.

ખબર પડી કે ઇરોમ હવે મણિપુરમાં રહેતાં નથી. ત્યાં તેમણે જે રાજકીય પક્ષ બનાવ્યો હતો તેના કાર્યકર્તાઓ સાથે પણ તેમનો કોઈ સંપર્ક નથી.

ઇરોમે પોતાના બૉયફ્રેન્ડ, બ્રિટીશ નાગરિક ડેસમંડ કૂટિન્હો સાથે લગ્ન કરી લીધાં છે. બન્નેએ બેંગાલુરુમાં ઘર વસાવી લીધું છે.

શહેરના બહારી વિસ્તારમાં નાના નાના રસ્તાઓ પરથી પસાર થતાં એક સાધારણ એપાર્ટમેન્ટમાં તેમનાં ફ્લેટમાં આખરે ઇરોમ સાથે મારી મુલાકાત થઈ.

ઇરોમ ધીરે ધીરે બોલે છે. ક્યારેક ક્યારેક સ્મિત પણ આપે છે. પણ મોટાભાગે તેમની આંખો એક નજરે જોયા જ કરે છે. એવું લાગે છે કે જાણે તેમને અંદરોઅંદર કંઈક પરેશાન કરી રહ્યું છે.

થોડાં કલાકો સુધી ચાલેલી મારી મુલાકાત દરમિયાન ઘણી વાતો સામે આવી.

ઇરોમે કહ્યું, "મારા અધૂરા સંઘર્ષ અને તેના પર લોકોની પ્રતિક્રિયાના કારણે હવે હું કાશ્મીરના લોકો સાથે રહેવા માગું છું. જોવા માગું છું કે હું ત્યાં શું કરી શકું છું."

હું આશ્ચર્યમાં હતી. ઇરોમને કહ્યું કે ત્યાંના લોકોનો વિશ્વાસ જીતવો ખૂબ અઘરો સાબિત થશે. પણ મુશ્કેલીઓએ ઇરોમને ડરાવ્યાં નહીં.

આ તેમનું આશાવાદી કે સાહસિક હોવું છે કે પછી અપરિપક્વ સમજના સૂચક?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વિરોધ

વર્ષ 2009માં દિપ્તી પ્રિયા મહરોત્રાએ ઇરોમ શર્મિલાના ઉપવાસ પર પુસ્તક લખ્યું હતું

28 વર્ષની વયે મણિપુરનાં ઇરોમ શર્મિલા સેનાને વિશેષ અધિકાર આપવા વાળા કાયદા, AFSPAના વિરોધમાં ભૂખ હડતાળ પર બેસી ગયાં હતાં.

તેમની માગ હતી કે મણિપુરમાં લાગૂ AFSPA એટલે કે સશસ્ત્ર બળ વિશેષાધિકાર કાયદો હટાવવામાં આવે કેમ કે તેનો ફાયદો ઉઠાવી નિર્દોષ લોકોનો જીવ લેવામાં આવી રહ્યો છે.

તેઓ એકલાં નથી. માનવાધિકાર સંગઠન એક્સ્ટ્રા જ્યુડિશિયલ વિક્ટિમ ફેમિલી ઍસોસિએશને 1979 અને 2012ની વચ્ચે આશરે 1528 મામલે સેના અને પોલીસ દ્વારા નકલી અથડામણની વાત ઉઠાવી હતી જ્યારબાદ સુપ્રીમ કોર્ટે તેમાં તપાસના આદેશ આપ્યા હતા.

વર્ષ 2000માં શરૂ થયેલા ઇરોમના ઉપવાસને આત્મહત્યાનો પ્રયાસ માનીને તેમને ઇમ્ફાલની એક...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

16 વર્ષ સુધી એક કાયદા વિરુદ્ધ ભૂખ હડતાળ પર રહેવાવાળાં, 'મણિપુરના લોખંડી મહિલા'એ શું ઉપવાસ તોડ્યા બાદ પોતાની લડાઈ છોડી દીધી છે?


સામગ્રી: ઇલેક્ટોરલ મત ચૂંટણીમાં બાજી પલટી શકે છે

ટ્રમ્પના કૅમ્પેને (પ્રચારતંત્રે) પુરાવા આપ્યા વગર દાવો કર્યો છે કે ચૂંટણીમાં ગરબડ થઈ છે અને તેઓ પેન્સિલ્વેનિયા, વિસ્કૉન્સિન, જ્યોર્જિયા અને મિશિગનમાં મતગણતરી અટકાવવા માગે છે.

અમે આનો અર્થ સમજવા અને આ વિવાદ આગળ વધે તો પછી શું થઈ શકે તે જાણવા માટે કેટલાક કાનૂની નિષ્ણાતો સાથે વાત કરી.

આપણને અત્યાર સુધીમાં પરિણામ મળી જવા જોઈતા નહોતાં?

તેનો જવાબ ‘હા’ અને ‘ના’ બંને છે. સામાન્ય રીતે જ્યારે ડેટા દર્શાવે કે કોઈ ઉમેદવાર હારી ન શકે તેટલી સરસાઈ મેળવી ચૂક્યા છે, ત્યારે અમેરિકાનાં અગ્રણી મીડિયાજૂથો તે ઉમેદવારને વિજેતા જાહેર કરી દેતા હોય છે.

મતદાનના દિવસ પછી વહેલી સવારથી આ શરૂ થઈ જતું હોય છે.

આ સત્તાવાર કે અંતિમ પરિણામો નથી હોતાં. તે માત્ર પ્રોજેક્શન હોય છે અને અંતિમ સત્તાવાર આંકડાને ગણવામાં હંમેશાં દિવસો લાગી જતા હોય છે.

પરંતુ આ વર્ષે જંગી પ્રમાણમાં પોસ્ટલ બૅલેટ્સથી વોટિંગ થયું તેથી મતગણતરીમાં સમય લાગી રહ્યો છે. ખાસ કરીને કેટલાંક રસાકસી ધરાવતાં રાજ્યોમાં મતદાનના દિવસ અગાઉ આ મતની ગણતરી શરૂ નથી કરાઈ.

તેથી તેમણે ચૂંટણીના દિવસથી જ બધી ગણતરી કરવી પડી છે. રૂબરૂ મતદાનની સરખામણીમાં પોસ્ટલ બૅલેટ્સની ગણતરીમાં વધુ સમય લાગે છે, કારણ કે તેમાં ઘણી ચકાસણી કરવાની હોય છે.

બાઇપાર્ટિસન પૉલિસી રિસર્ચ સેન્ટરના ઇલેક્શન પ્રોજેક્ટના ડિરેક્ટર મેથ્યુ વેઈલ જણાવે છે કે જ્યારે મામલો બહુ રસાકસીનો હોય અને કોઈ ઉમેદવાર હાર સ્વીકારવા તૈયાર ન હોય ત્યારે ગણતરી ચાલુ રહે તે બહુ સામાન્ય છે.

મતદાન અગાઉ અવરોધો પેદા થયા

મતગણતરી

આ ચૂંટણી પહેલાંથી અત્યંત વિવાદાસ્પદ રહી છે.

મંગળવારે મતદાન થયું તેનાથી પહેલાં 44 રાજ્યોમાં પોસ્ટલ બૅલેટ્સ અને વહેલી મતગણતરીને લગતાં 300થી વધુ કેસ દાખલ થઈ ચૂક્યા હતા.

તેમાં પોસ્ટિંગ માટેની તથા બૅલેટ્સ પહોંચવાની સમયમર્યાદા, સાક્ષીની સહીની જરૂરિયાત તથા તેને ટપાલમાં મોકલવા માટેનાં પરબીડિયાં સહિતના વિવિધ મુદ્દા ઉઠાવાયા હતા.

રિપબ્લિકનના શાસન હેઠળનાં રાજ્યોએ જણાવ્યું કે મતદારો દ્વારા ગરબડ ટાળવા માટે નિયંત્રણો લાદવા જરૂરી છે.

પરંતુ ડેમૉક્રેટ્સે તેને લોકોને નાગરિક અધિકારના ઉપયોગ કરવાથી અટકાવવાનો પ્રયાસ ગણાવ્યો હતો.

ટ્રમ્પે કેવા સવાલ ઉઠાવ્યા?

વિસ્કૉન્સિન

રાષ્ટ્રપતિના પ્રચારતંત્રે જણાવ્યું કે તેમણે મંગળવારે જોવા મળેલી ‘ગરબડોના આધારે’ ફેરમતગણતરીની માગ કરી છે.

આ ફેરમતગણતરી ક્યારે થશે તે નક્કી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણીમાં ડેમૉક્રેટ પાર્ટીના જો બાઇડન વિજયના માર્ગે છે, પરંતુ રિપબ્લિકન પાર્ટીના હરીફ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ચાર મહત્ત્વનાં રાજ્યોમાં મતગણતરીને પડકારી રહ્યા છે. હવે આગળ શું થશે?


સામગ્રી: ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (ઈવીએમ)ને લઈને લગાવેલા આરોપ હોય કે પછી વોટિંગ મશીનમાં ગરબડ લઈને તેમની ચિંતા સ્પષ્ટ છે. ઈવીએમ સાથેનાં ચેડાંને તેઓ મતદારો સાથેનાં ચેડાં તરીકે જુએ છે. આની ગંભીર ચિંતા કરે છે. જેના અનેક રાજકીય અર્થ થાય છે.

આ આખો ઘટનાક્રમ અને લોકસભાની ચૂંટણીનાં પરિણામ અગાઉનું પ્રણવ મુખરજીનું નિવેદન અનેક સંભાવનાઓની રીતે ચકાસી શકાય તેમ છે.

ચૂંટણીપંચના સમર્થનમાં છે ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ?

પ્રણવ મુખરજીએ સોમવારે એનડીટીવીના સોનિયા સિંહના એક પુસ્તકના પ્રકાશન વખતે કહ્યું કે "સંસ્થા ખૂબ જ ઉત્તમ છે અને આ સંસ્થા ઘણા વર્ષ પછી તૈયાર થઈ છે. હું માનું છું કે માત્ર ખરાબ કારીગર જ પોતાનાં સાધનોની ફરિયાદ કરે છે. સારો કારીગર તો જાણે છે કે આ સાધનનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરી શકાય."

હાલના સમયમાં પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીને બહુમતીથી જીત મળવાનાં અનુમાનો જાહેર થયાં પછી તમામ એક્ઝિટ પોલના ભાર નીચે દબાયેલાં દિલ્હીના રાજકીયવર્તુળોએ પ્રણવ મુખરજીના નિવેદનને ચૂંટણીપંચની પ્રશંસા તરીકે જોયું.

વળી આ નિવેદન એ સમયે છે જ્યારે વિપક્ષો ચૂંટણીપંચ પર પક્ષપાતનો આરોપ મૂકી હુમલો કરી રહ્યા છે.

પ્રણવ મુખરજી શબ્દોના યોગ્ય અને સ્પષ્ટ ઉપયોગ કરનાર તરીકે ઓળખાય છે. મોટે ભાગે તેઓ નિવેદનોથી પરત ફરવાથી, તેનું ખંડન કરવાથી અને સ્પષ્ટીકરણથી દૂર રહે છે. પરંતુ તેમણે 24 કલાકમાં જ ચાર ફકરાનું નિવેદન જાહેર કર્યું. તેના તમામ શબ્દોનો રાજકીય અર્થ છે.

આ નિવેદનમાં તેમણે કહ્યું, "સંસ્થાની સત્યનિષ્ઠા નક્કી કરવાની જવાબદારી ચૂંટણીપંચ પર છે. "ઈવીએમ ચૂંટણીપંચના અધિકારમાં છે અને તેમની સુરક્ષા પંચની જવાબદારી છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'અટકળોને કોઈ સ્થાન નથી'

કારીગર પોતાનાં સાધનોમાં રહેલી તકલીફને તપાસે છે તેની વાત પર પ્રણવ મુખરજીએ જાણે પોતાની જ વાતની સમીક્ષા કરી છે. એમણે કહ્યું, "પોતાની સંસ્થામાં આસ્થા રાખનાર વ્યક્તિ તરીકે મારી એ સલાહ છે કે પોતાનાં સાધનો કેવી રીતે કામ કરે તે 'કારીગર' નક્કી કરે છે.

ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું, "આપણા લોકતંત્રમાં પાયાને પડકારનાર અટકળો માટે કોઈ સ્થાન નથી. જનમતનો પાકની પવિત્રતા અંગે કોઈ પણ પ્રકારની શંકાને સ્થાન ન હોવું જોઈએ." આ એવી વાત છે જેના પર લોકતંત્રમાં માનનાર કોઈ વ્યક્તિ પ્રશ્ન ઉઠાવશે નહીં.

મોટો સવાલ છે કે પ્રણવ મુખરજીનો હેતુ શો છે? વિપક્ષ જેના પર હુમલો કરે છે તે ચૂંટણીપંચના સમર્થક તેઓ નથી દેખાવા માગતા?

પ્રણવદામાં દેખાય છે વિકલ્પ?

આનાથી પણ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પ્રણવ મુખરજી એક સિદ્ધાંતવાદી વ્યક્તિ છે. આજના સમયમાં તેઓ કદાચ સૌથી વધારે સન્માનિત ભારતીયો પૈકી એક છે.


સામગ્રી: ઇશાંત શર્માએ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર શેર કરેલી તસવીર

પાછળથી તેને ખ્યાલ આવ્યો કે આ કૉમેન્ટનો મતલબ શું થતો હતો.

અમેરિકામાં તાજેતરમાં પોલીસદમનમાં કાળા રંગના જ્યૉર્જ ફલૉયડનું મૃત્યુ થયા પછી સમગ્ર દેશમાં વિરોધનો વંટોળ જાગ્યો છે. એમ લાગે છે કે સમગ્ર વિશ્વમાં ફરીથી ગોરા-કાળાના રંગભેદને લઈને મોટો વિવાદ સર્જાનારો છે.

બાસ્કેટ-બૉલ અને બૉક્સિંગના મહાન અમેરિકન ખેલાડીઓ પણ હવે ફલૉયડને લઈને કાળા નાગરિકોનું સમર્થન કરી રહ્યા છે. તેનો અર્થ એ થયો કે આ વાતને ઘણી ગંભીરતાથી લેવામાં આવી રહી છે.

આપણે ફક્ત રમતજગતની વાત કરીએ તો સાઉથ આફ્રિકામાં સદીઓથી રંગભેદ નીતિ ચાલી રહી હતી.

મહાત્મા ગાંધીને માત્ર તેમની ચામડીના રંગને કારણે જ ટ્રેનમાંથી ઉતારી દેવામાં આવ્યા હતા અને પછી જે કાંઈ બન્યું તે ઇતિહાસ છે.

ક્રિકેટની વાત કરીએ તો ડૅરેન સૅમીએ તાજેતરમાં જે આક્ષેપ કર્યો છે તે એ છે કે આઈપીએલ દરમિયાન તેમની ટીમના સાથી ખેલાડીઓ સૅમી અને બ્રાવોને કે શ્રીલંકાના એક ખેલાડીને 'કાલુ' કહીને બોલાવતા હતા.

1970 અને 1980ના દાયકામાં વેસ્ટ ઇન્ડિઝની ટીમ ભારતના પ્રવાસે આવે ત્યારે સામાન્ય બોલચાલમાં પણ તેમના વિરુદ્ધ આવા જ શબ્દોનો પ્રયોગ કરાતો હતો.

ક્રિકેટની જૂની પ્રતીકાત્મક તસવીર

એટલે સુધી કે 1983ના વર્લ્ડ કપની ફાઇનલમાં ભારત અને વેસ્ટ ઇન્ડિઝનો મુકાબલો થવાનો હતો ત્યારે પણ ભારતમાં કેરેબિયન ખેલાડીઓ વિશે આવી જ રીતે ચર્ચા થતી હતી.

કેટલાંક અખબારોમાં પણ પબ્લિક ઑપિનિયન (એ વખતે ટીવી ચેનલો ન હતી) કે મૅચની હાઇલાઇટના લેખમાં ક્રિકેટપ્રેમીઓ આવા શબ્દનો ઉપયોગ કરતા હતા.

ખેલાડી જ નહીં પરંતુ કોઈ પણ વ્યક્તિને આ રીતે સંબોધવી તે અયોગ્ય બાબત છે.

સાઉથ આફ્રિકા રંગભેદની નીતિને કારણે ભારત સાથે ક્રિકેટ નહોતું રમતું.

બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાને કારણે મોટો વિવાદ સર્જાયો હતો

ક્રિકેટમાં રંગભેદને સાંકળતો સૌથી મોટો વિવાદ 1968-69માં સાઉથ આફ્રિકાનો પ્રવાસ ખેડવા જઈ રહેલી ઇંગ્લૅન્ડની ટીમ સાથે થયો હતો.

સાઉથ આફ્રિકા વર્ષોથી રંગભેગની નીતિને કારણે ભારત, વેસ્ટ ઇન્ડિઝ, પાકિસ્તાન જેવા દેશો (એ વખતે શ્રીલંકા રમતું ન હતું) સાથે ક્રિકેટ રમતું ન હતું. તેઓ માત્ર ઇંગ્લૅન્ડ અને ઓસ્ટ્રેલિયા સામે જ સિરીઝ યોજતા હતા.

બૅસિલ ડી'ઓલિવિયેરાનો જન્મ સાઉથ આફ્રિકામાં થયો હતો પરંતુ તેઓ અશ્વેત હોવાને કારણે એ દેશની ટીમમાં તેમને સ્થાન મળતું નહોતું.

એક પ્રતિભાશાળી  ક્રિકેટર હોવાને કારણે તેમણે ઇંગ્લૅન્ડ આવી જવાનો નિર્ણય લીધો અને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વેસ્ટ ઇન્ડિઝ ક્રિકેટ ટીમના ભૂતપૂર્વ સુકાની ડૅરેન સૅમીએ તાજેતરમાં જ એવો આક્ષેપ કર્યો હતો કે તેઓ ઇન્ડિયન પ્રીમિયર લીગ (આઇપીએલ)માં રમી રહ્યા હતા ત્યારે તેમની ચામડીના રંગને લઈને કૉમેન્ટ થતી રહેતી હતી.


સામગ્રી: ઇસરોએ આ વખતે ચંદ્રયાન-2ની ઘોષણા કરી છે. આ ઉપગ્રહને 15 જુલાઈની સવારે 2.51 કલાકે આંધ્ર પ્રદેશના શ્રીહરિકોટાથી છોડવામાં આવશે. તેના પર કુલ ખર્ચ 600 કરોડ રૂપિયા કરતાં વધારે બતાવવામાં આવી રહ્યો છે.

3.8 ટન વજન ધરાવતા ચંદ્રયાન-2ને જીએસએલવી માર્ક-3ના માધ્યમથી અંતરિક્ષમાં મોકલવામાં આવશે.

ચંદ્રયાન -2 ઉપગ્રહ ખૂબ ખાસ છે કેમ કે તેમાં એક ઑર્બિટર છે, એક વિક્રમ નામનું લેંડર છે અને એક પ્રજ્ઞાન નામનું રોવર છે.

પહેલી વખત ભારત ચંદ્રની સપાટીએ સૉફ્ટ લૅન્ડિંગ કરશે જે સૌથી વધારે મુશ્કેલ કામ હોય છે.

ભારત પોતાના ઉપગ્રહની છાપ ચંદ્ર પર છોડશે એ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ મિશન છે.

ભારત ચંદ્રની વિજ્ઞાનની શોધમાં જઈ રહ્યું છે અને ઇસરોનું માનવું છે કે આ મિશન સફળ રહેશે.

ચંદ્રયાન-1 કેટલું સફળ રહ્યું?

ઇસરોના પ્રમુખ કે. સિવને ચંદ્રયાન-2ની ઘોષણા કરી હતી

ચંદ્રયાન -1નું મિશન બે વર્ષનું હતું પરંતુ તેમાં ખરાબી આવ્યા બાદ આ મિશન એક વર્ષમાં જ સમાપ્ત થઈ ગયું.

એ પ્રમાણે જો જોવામાં આવે તો ઇસરો કહે છે કે તેણે ચંદ્રયાન-1માંથી બોધ લઈને ચંદ્રયાન-2 મિશનમાં તેમણે બધી ખામીઓને દૂર કરી દીધી છે.

ઇસરોએ કહ્યું છે કે તેણે ચંદ્રયાન-2ને એ રીતે બનાવ્યું છે કે તેનું ઑર્બિટર આખા વર્ષ દરમિયાન ચંદ્રની કક્ષામાં કામ કરે અને લેંડર તેમજ રોવર ધરતીના 14 દિવસ માટે ચંદ્રની સપાટી પર કામ કરશે.

લેંડર અને રોવર 70 ડિગ્રીની અક્ષાંશ પર ચંદ્રમાંના દક્ષિણ ધ્રુવ પર જઈ રહ્યા છે. આજ સુધી કોઈ દેશે કોઈ પણ મિશન આટલા દક્ષિણી બિંદુ પર નથી કર્યું.

ભારત ત્યાં જઈ રહ્યું છે જ્યાં આજ દિન સુધી કોઈ દેશે જવાની હિંમત કરી નથી.

ઇસરોનું માનવું છે કે દક્ષિણ ધ્રુવમાં ચંદ્રની સપાટી પર પાણીના કણ મળશે અને જો પાણી મળે છે તો આગામી દિવસોમાં ક્યારેય ત્યાં રહેવું પડે તો તે રસ્તો ખોલી શકે છે.

પાણીની શોધ અને પાણી મળી જાય તો ત્યાં રહેવાની આશા, આ ચંદ્રયાન-2નો ઉદ્દેશ છે.

ભારત મનુષ્યને ક્યારે ચંદ્ર પર મોકલશે?

ભારતના અંતરિક્ષ કાર્યક્રમનું લક્ષ્ય અત્યાર સુધી પોતાની જનતાને તેનાથી લાભ પહોંચાડવાનો હતો. તેમાં ઇસરો ઘણી હદે સફળ રહ્યું છે.

ભારતના ખેડૂત હોય, માછીમારો હોય કે તમે અને અમે કે જેઓ એટીએમથી પૈસા કાઢી શકીએ છીએ, તે માત્ર આપણા ઉપગ્રહની મદદથી જ થાય છે.

આગામી સમયમાં ઇસરો વિજ્ઞાનનું કામ કરવા માગે છે. તેમાં તે પાછળ રહેવા માગતું નહીં.

ઇસરોનો ઉદ્દેશ છે કે તે જલદી 2022 સુધી ગગનયાનથી એક ભારતીયને ભારતની જમીન પરથી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન (ઇસરો)એ ફરી એક વખત ચંદ્ર પર પોતાનું ઉપગ્રહ મોકલવાની જાહેરાત કરી દીધી છે. આ પહેલા ઓક્ટોબર 2008માં ઇસરોએ ચંદ્રયાન-1 ઉપગ્રહને ચંદ્ર પર મોકલ્યું હતું.


સામગ્રી: ઇસ્ટ તિમોરની રાજધાની ડિલીમાં પૂરને કારણે લોકો માટે પરિસ્થિતિ મુશ્કેલ બની છે.

 તાજા સમાચાર મુજબ ઇન્ડોનેશિયા અને તિમોર લેસ્તેમાં કમ સે કમ 101 લોકોનું મૃત્યુ થું છે.

સતત વરસાદને કારણે પાણી બંધને પાર કરી ગયું, જેના કારણે દ્વીપો પર હજારો ઘર બરબાદ થઈ ગયાં છે.

પૂર અને ભૂસ્ખલનથી પ્રભાવિત વિસ્તાર પૂર્વ ઇન્ડોનેશિયાના ફ્લોર્સ દ્વીપથી લઈને પડોશી દેશ તિમોર લેસ્તે સુધી ફેલાયેલો છે.

કીચડને કારણે પૂરમાં ફસાયેલા લોકોને બચાવવા મુશ્કેલ બન્યા છે.

એકલા ઇન્ડોનેશિયામાં જ 80 લોકોનું મૃત્યુ થયું છે અને ડઝનબંધ લોકો લાપતા છે. અધિકારીઓએ ચેતવણી આપી છે કે મૃતકોની સંખ્યા વધી શકે છે.

ઇન્ડોનેશિયાની બચાવકાર્ય એજન્સીના પ્રવક્તા રાદિત્ય જાતીએ પત્રકારોને જણાવ્યું, "કીચડ અને પૂરને કારણે બચાવ કાર્યમાં બાધા આવી રહી છે."

"અલગઅલગ સ્થળોએ લોકો ફસાયેલા છે. કેટલાક સ્થળોએ લોકો ઘરમાંજ રહી રહ્યા છે. તેમને દવા, ભોજન અને બ્લૅન્કેટની જરૂર છે."

તિમોર લેસ્તેની રાજધાની જીલીમાં 11 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે

જોકે ઇન્ડોનેશિયાના રાષ્ટ્રપતિ જોકો વિડોડોએ શોક વ્યક્ત કરતા લોકોને અધિકારીઓના સૂચનોનું પાલન કરવાની વિનંતી કરી છે.

વરસાદની ઋતુમાં ઇન્ડોનેશિયામાં પૂર અને ભૂસ્ખલન સામાન્ય ઘટનાઓ છે.

પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે કમસે કમ 50થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે

આ વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં, 40 લોકોનું જાવા દ્વીપના સુમેડાંગ શહેરમાં અચાનક આવેલા પૂરમાં 40 લોકોનું મૃત્યુ થયું છે.

છેલ્લા સપ્ટેમ્બર મહિનામાં બોર્નિયોમાં ભૂસ્ખલનમાં કમ સે કમ 11 લોકોનું મૃત્યુ થયું હતું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઇન્ડોનેશિયા અને તિમોર લેસ્તે (પૂર્વ તિમોર)માં રવિવારે આવેલા પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે મૃત્યુ પામનાર લોકોની સંખ્યા 100ને વટાવી ગઈ છે.


સામગ્રી: ઇસ્લામનાં પત્ની ઝુલેખાનું કહેવું છે કે તેમના પતિ નિર્દોષ છે અને પોલીસ તેમને ફસાવી રહી છે.

પોલીસે શહેરના ચાર રસ્તાઓ પર હિંસામાં સામેલ હોય તેવા લોકોના પોસ્ટર પણ લગાવ્યા છે. ઉત્તર પ્રદેશના અન્ય કેટલાંક શહેરોમાં પણ પોલીસે આવી કાર્યવાહી કરી છે.

પોલીસ વાહનોને થયેલાં નુકસાન ઉપરાંત પોલીસનાં હેલ્મેટ તથા લાકડીઓ તૂટી ગયાં તેને પણ નુકસાની ગણીને તેની ભરપાઈ કરવા માટે નોટિસો મોકલવામાં આવી છે.

નોટિસ મોકલવામાં આવી હોય તેવા લોકોમાં મજૂરોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

રામપુરના જિલ્લાઅધિકારી આંજનેયકુમાર સિંહે બીબીસીને જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં 28 લોકોને રિકવરી માટે નોટિસ મોકલવામાં આવી છે. આ સંખ્યામાં વધારો પણ થઈ શકે છે.

તેઓ કહે છે, "પોલીસે વીડિયો અને તસવીરોના આધારે 21 ડિસેમ્બરે જાહેર સંપત્તિને નુકસાન કરનારા લોકોની ઓળખ કરી છે.

પોલીસે જાહેર સંપત્તિને થયેલી નુકસાનીનો અંદાજ પણ માંડ્યો છે. વીડિયો અને તસવીરોમાં દેખાઈ રહેલા 28 લોકોને નોટિસ મોકલવામાં આવી છે.

બીજા લોકોની પણ ઓળખ કરવામાં આવી રહી છે. જિલ્લાના અધિકારીનું કહેવું છે કે "જે લોકોને નોટિસ મોકલવામાં આવી છે, તેમને જવાબ આપવાની તક આપવામાં આવી છે. ત્યારબાદ જ રિકવરી માટેની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે."

તેમણે જણાવ્યું કે અત્યાર સુધીમાં 20-25 લાખ રૂપિયાની રિકવરી માટે નોટિસ મોકલવામાં આવી છે.

જોકે તપાસ કર્યા બાદ જ શંકાસ્પદો પાસેથી વસૂલી કરવામાં આવશે. નોટિસ મોકલવામાં આવી છે, તેમાં કુલ નુકસાન 14,86,500 રૂપિયા થયાનું જણાવાયું છે.

'નુકસાની વસૂલ કરવામાં આવશે'

અધિકારીએ એ જણાવ્યું નથી કે કેવી રીતે નુકસાની વસૂલ કરવામાં આવશે.

ગયા શુક્રવારે દેશભરમાં નાગરિકતા સુધારા કાયદાના વિરોધમાં પ્રદર્શનો થયાં હતાં. તે દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશના ઘણા જિલ્લાઓમાં હિંસા ફેલાઈ હતી.

રામપુરમાં શનિવારે વિરોધપ્રદર્શનો યોજાયાં હતાં અને તે વખતે ઘણી બધી જગ્યાએ આંગ ચાપવાની ઘટનાઓ બની હતી.

સ્થાનિક પત્રકારોએ અધિકારીને પૂછ્યું હતું કે શું શંકાસ્પદોમાં રાજકીય પક્ષો સાથે જોડાયેલા કોઈ કાર્યકરો છે ખરા?

તેના જવાબમાં અધિકારી આંજનેય કુમાર સિંહે જણાવ્યું કે "પોલીસ હજી પણ વીડિયો અને તસવીરો જોઈ રહી છે. બીજા લોકોની ઓળખ પણ થઈ રહી છે."

"શંકાસ્પદોમાં ઘણા લોકો એક રાજકીય પક્ષ સાથે જોડાયેલા પણ છે, પણ હજી ઓળખની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે."

"તંત્ર કોઈ પણ કાર્યવાહી કરશે તે પૂરતા પુરાવા સાથે કરશે. હજી અમારી તપાસ ચાલી રહી છે. તપાસમાં કોઈ રાજકીય...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઉત્તર પ્રદેશના રામપુરમાં ગયા શુક્રવારે થયેલાં તોફાનો પછી સાર્વજનિક સંપત્તિને થયેલા નુકસાનની ભરપાઈ માટે, હિંસામાં સામેલ હોવાની શંકા ધરાવતા લોકોને વસૂલી માટે તંત્ર દ્વારા નોટિસો મોકલવામાં આવી છે.


સામગ્રી: ઇસ્લામનો સુવર્ણયુગ

મોહમ્મદ ઈબ્ને મૂસા અલ-ખ્વારિઝમી એક ફારસી ગણિતજ્ઞ, ખગોળશાસ્ત્રી, જ્યોતિષ, ભૂગોળના જાણકાર તથા વિદ્વાન હતા. તેઓ બગદાદના બૈતુલ હિક્મત (હાઉસ ઑફ વિઝડમ) સાથે જોડાયેલા હતા. હાઉસ ઑફ વિઝડમ એ સમયે વૈજ્ઞાનિક સંશોધન તથા શિક્ષણનું એક વિખ્યાત કેન્દ્ર હતું અને ઇસ્લામિક સુવર્ણયુગના સર્વશ્રેષ્ઠ વિદ્વાનો ત્યાં એકઠા થતા હતા.

અલ-ખ્વારિઝમીનો જન્મ ઈ.સ. 780ની આસપાસ પર્શિયામાં થયો હતો અને ખલીફા હારુન રશીદના પુત્ર ખલીફા અલ-મામૂનના માર્ગદર્શનમાં જેમને હાઉસ ઑફ વિઝડમમાં કામ કરવાની તક મળી હતી એવા ભણેલા-ગણેલા લોકોમાં અલ-ખ્વારિઝમીનો સમાવેશ થતો હતો.

"ધારો કે એક વ્યક્તિની બીમારીની સ્થિતિમાં બે ગુલામોને આઝાદ કરવામાં આવે. તેમાંથી એક ગુલામની કિંમત 300 દિરહમ અને બીજાની કિંમત 500 દિરહમ છે. જે ગુલામની કિંમત 300 દિરહમ છે તે થોડા સમય પછી મૃત્યુ પામે છે. તે તેની એકમાત્ર પુત્રીને છોડી જાય છે. પછી એ ગુલામોના માલિકનું મૃત્યુ થાય છે અને તેમની વારસદાર પણ તેમની એકમાત્ર દીકરી જ હોય છે. મૃતક ગુલામ વારસામાં 400 દિરહમ છોડી ગયા છે. આ સ્થિતિમાં વારસામાંથી દરેક વ્યક્તિને કેટલો હિસ્સો મળશે?"

ગણિતનો આ ભ્રામક દાખલો નવમી સદીની શરૂઆતમાં લખાયેલા એક પુસ્તકમાંથી લેવામાં આવ્યો છે. આ સવાલ વાસ્તવમાં વારસાદારો વચ્ચે સંપત્તિના વિતરણ સંબંધે માર્ગદર્શન આપે છે. અરબી ભાષામાં લખાયેલા આ પુસ્તકને સમગ્ર વિશ્વમાં 'કિતાબ અલ-જબર'ના નામે ઓળખવામાં આવે છે.

એ પુસ્તકના લેખક મોહમ્મદ ઈબ્ને મૂસા અલ-ખ્વારિઝમી આ લેખનો વિષય છે.

તેમણે મધ્ય-પૂર્વના ઘણા વિષયોમાં પ્રાવિણ્ય મેળવ્યું હતું. મેં (જિમ અલ-ખલીલે) પહેલી વાર તેમનું નામ હું ઈરાકની એક સ્કૂલમાં અભ્યાસ કરતો હતો ત્યારે ઇતિહાસના નિબંધમાં વાંચ્યું હતું.

તેમણે આ પુસ્તકમાં બીજગણિતના વિષય પર પ્રથમ વખત લખ્યું છે. આ શબ્દ એ પુસ્તકના શીર્ષકમાંથી લેવામાં આવ્યો છે અને તેને ગણિતના પેટાવિષયનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે.

ખ્વારિઝમીનો જન્મ ઈ.સ. 780ની આસપાસ થયો હતો અને તેમના નામથી ખબર પડે છે તેમ તેઓ મધ્ય એશિયાના દેશ ઉઝબેકિસ્તાનસ્થિત ખ્વારિઝમ પ્રાંતના વતની હતા.

તેમના જીવન વિશે આપણી પાસે બહુ ઓછી માહિતી છે, પણ આપણે એટલું જરૂર જાણીએ છીએ કે તેઓ નવમી સદીની શરૂઆતમાં બગદાદ આવી ગયા હતા. એ સમયે બગદાદ શક્તિશાળી અબ્બાસિદ ખલીફાના શાસન હેઠળના વિશાળ ઈસ્લામી સામ્રાજ્યની રાજધાની હતું.

તેઓ ખલીફા અલ-મામૂન માટે કામ કરતા હતા. ખલીફા મામૂન પોતે યુનાની પુસ્તકોનો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

બીબીસી રેડિયો થ્રીની વિશેષ શ્રેણી 'ઇસ્લામનો સુવર્ણયુગ'ની આ કડીમાં લેખક તથા પ્રસારક જિમ અલ-ખલીલ આપણને અલ-ખ્વારિઝમી વિશે જણાવી રહ્યા છે. બીબીસી ઉર્દૂએ રેડિયો પરથી પ્રસારિત કરવામાં આવતી આ શ્રેણીનો અનુવાદ કર્યો છે.


સામગ્રી: ઇસ્લામમાં સાઉદી અરેબિયાના મક્કા શહેરમાં કાબાને સૌથી પવિત્ર સ્થળ માનવામાં આવે છે.

આ ધાર્મિક અનુષ્ઠાન દુનિયાભરમાં ઇસ્લામને માનનારાઓ માટે ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

આ વર્ષે લગભગ વીસ લાખ લોકો હજ પઢવા માટે સાઉદી અરેબિયા પહોંચશે. જાણો હજને લગતી કેટલીક મહત્ત્વપૂર્ણ બાબતો.

હજ પર જવાનો હેતુ શું હોય છે?

ઇસ્લામમાં કુલ પાંચો સ્તંભોમાં હજ પાંચમો સ્તંભ છે. દરેક સ્વસ્થ મુસલમાનોની ઇચ્છા હોય છે કે તેઓ જીવનમાં એકવાર હજ પર જરૂર જાય.

હજને ભૂતકાળનાં પાપોને મિટાવવાના રૂપે જોવામાં આવે છે.

એવું માનવામાં આવે છે કે એક મુસલમાન હજ બાદ પોતાની જિંદગી ફરીથી શરૂ કરી શકે છે.

મોટાભાગના મુસલમાનોના મનમાં એક વખત હજ પર જવાની ઇચ્છા હોય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જે લોકો હજનો ખર્ચ ના ઉઠાવી શકે તેમની ધાર્મિક નેતા અને સંગઠનો મદદ કરતાં હોય છે.

ઘણા મુસલમાનો તો એવા પણ હોય છે જેઓ પોતાની જિંદગીભરની કમાણી હજ પર જવા માટે બચાવીને રાખે છે.

દુનિયાના કેટલા ભાગોમાંથી એવા હાજીઓ પણ આવે છે જે મહિનાઓ સુધીને ચાલીને હજારો કિલોમીટરનું અંતર કાપી મક્કા પહોંચે છે.

ઇસ્લામ પ્રમાણે, જીવન જીવવા માટે આ પાંચ બાબતો મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

ઇસ્લામના પાંચ સ્તંભ

હજનો ઇતિહાસ શું છે?

ચાર હજાર વર્ષ પૂર્વે મક્કાનું મેદાન એકદમ નિર્જન હતું. મુસ્લિમો માને છેકે અલ્લાહે પયગંબર અબ્રાહ(જેમને મુસલમાન ઇબ્રાહીમ કહે છે)ને તેમનાં પત્ની હાજરા તથા પુત્ર ઇસ્માઇલને પેલેસ્ટાઇનથી અરેબિયા લાવવાના નિર્દેશ આપ્યા, જેથી તેમને(હાજરા અને ઇસ્માઇલ) પ્રથમ પત્ની સારાની ઇર્ષ્યાથી બચાવી શકાય.

મુસલમાનો એવું પણ માને છે કે અલ્લાહે પયગંબર અબ્રાહમને તેમને તેમની કિસ્મત પર છોડી દેવા કહ્યું. તેમને ખાવાની અમૂક ચીજો તથા થોડું પાણી આપ્યાં.

થોડા દિવસોમાં ખાવા-પીવાનો સામાન ખલાસ થઈ ગયો. ભૂખ અને તરસને કારણે હાજિરા તથા ઇસ્માઇલની સ્થિતિ કફોડી થઈ ગઈ.

મુસલમાનો માને છે કે નિરાશ હાજિરા મદદની આશાએ સફા તથા મારવા પહાડથી નીચે ઊતર્યાં.

ભૂખ તથા થાકને કારણે હાજિરા ભાંગી પડ્યાં તથા સંકટમાંથી બચાવી લેવા અલ્લાહને દુઆ કરી.

મુસલમાનો માને છે કે ઇસ્માઇલે જમીન પગ પર પછાડ્યો તો જમીનની અંદરથી પાણીનો ઝરો ફૂટ્યો અને બંનેના જીવ બચી ગયા.

હાજરાએ પાણીને સુરક્ષિત રાખ્યું અને ખાવાના સામાનને બદલે પાણીનો વ્યાપાર પણ શરૂ કરી દીધો.

આ પાણીને જ આબ-એ-ઝમઝમ એટલે કે ઝમઝમ કૂવાનું પાણી કહેવાય છે.

મુસલમાન આ પાણીને સૌથી પવિત્ર પાણી માને છે અને હજ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

રવિવારથી હજયાત્રા શરૂ થઈ ગઈ છે. હજ પઢવા માટે દુનિયાભરમાંથી લાખો લોકો સાઉદી અરેબિયા પહોંચી રહ્યા છે, જ્યાં પાંચ દિવસ સુધી ચાલનારી હજયાત્રામાં ભાગ લેશે.


સામગ્રી: ઇસ્લામાબાદ હાઈકોર્ટે સોમવારે મની લૉન્ડરિંગના કેસમાં ઝરદારી અને તેમનાં બહેન ફરયાલ તાલપુરની આગોતરા જામીનની અરજી ફગાવી દીધી હતી.

જસ્ટિસ આમિર ફારુક અને જસ્ટિસ મોહસિન અખ્તર કિયાનીની બેંચે જામીન અરજીને ફગાવ્યા બાદ તેમની ધરપકડનો આદેશ આપ્યો હતો.

ઝરદારી અને તેમનાં બહેન મની લૉન્ડરિંગના કેસમાં મુખ્ય આરોપી છે. તેમના પર ગેરકાયદે બૅન્ક એકાઉન્ટ અને દેશની બહાર પૈસા મોકલવાના આરોપ છે.

ઇસ્લામાબાદ સ્થિત ઝરદારીના ઘર પર મોટી સંખ્યામાં સુરક્ષાકર્મીઓ પહોંચ્યા હતા.

પાકિસ્તાનના મીડિયા રિપોર્ટ્સ પ્રમાણે શરૂઆતમાં ઝરદારીના ઘરમાં એનએબીની ટીમને આવતી રોકી દેવામાં આવી હતી. ધરપકડ પહેલાં ટીમને પાકિસ્તાનની સંસદના સ્પીકરની મંજૂરી લેવી પડી હતી.

કોર્ટનો ચુકાદો આવ્યા પહેલાં જ ઝરદારી અને તેમનાં બહેન બહાર નીકળી ગયાં હતાં. ઝરદારી પાસે ઇસ્લામાબાદ હાઈકોર્ટના ચુકાદા સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જવાનો વિકલ્પ છે.

આસિફ અલી ઝરદારીના પુત્ર બિલાવલ ભુટ્ટોએ ધરપકડ બાદ પોતાના કાર્યકર્તાઓને શાંત રહેવાની અપીલ કરી છે.

ઝરદારીની ધરપકડ થઈ તે કેસ શું છે?

પાકિસ્તાની મીડિયાના રિપોર્ટ્સ પ્રમાણે તપાસકર્તાઓનું કહેવું છે કે ઝરદારીના નકલી બૅન્ક એકાઉન્ટનો ઉપયોગ વિદેશમાં પૈસા મોકલવા માટે થયો હતો. અહેવાલ મુજબ આ કૌભાંડમાં ડઝન જેટલી કંપનીઓ અને સેંકડો લોકો સંકળાયેલાં હતાં.

ઝરદારી અને તેમનાં બહેન પર નકલી બૅન્ક એકાઉન્ટ દ્વારા 4.4 અબજ રૂપિયા દેશ બહાર મોકલવાનો આરોપ છે.

2015થી આ નકલી બૅન્ક એકાઉન્ટ કેસની તપાસ ચાલી રહી છે. જોકે, ઝરદારીએ પોતાના પરના આરોપોને નકાર્યા છે.

ઝરદારી અને તેમનાં બહેનના વચગાળાના જામીનની મુદત અનેક વખત વધારવામાં આવી હતી. જે બાદ સોમવારે કોર્ટે આ ચુકાદો સંભળાવ્યો હતો.

બંનેએ સોમવારે કડક સુરક્ષા બંદોબસ્તની વચ્ચે કોર્ટમાં હાજરી આપી હતી. જોકે, તાલપુરને હજી સુધી કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યાં નથી.

સોમવારે પાકિસ્તાનના ગૃહમંત્રી એજાઝ શાહે સંસદને કહ્યું હતું કે ઝરદારીની ધરપકડમાં સરકારનો કોઈ હાથ નથી.

ઝરદારીનું વિવાદિત જીવન

18 ડિસેમ્બર, 1987ના રોજ ઝરદારી અને બેનઝીરનાં લગ્ન થયાં હતાં

1987માં પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડાં પ્રધાન બેનઝીર ભુટ્ટો સાથે લગ્ન બાદ આસિફ અલી ઝરદારીની કારકિર્દી ઘણા નાટકીય વળાંકોમાંથી પસાર થઈ છે.

બેનઝીર ભુટ્ટોની હત્યા બાદ તેઓ પાકિસ્તાનમાં રાજકારણમાં આવ્યા હતા.

તેમને જેલમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા ત્યારે તેમના પર ત્રાસ ગુજારાયાના આરોપોથી લઈને તેમનાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અને પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીના સહ-પ્રમુખ આસિફ અલી ઝરદારીની નેશનલ એકાઉન્ટબિલિટી બ્યૂરો (એનએબી)ની ટીમે ધરપકડ કરી છે.


સામગ્રી: ઈ-કોમર્સ કંપનીઓને તેમની પાસે ઉપલબ્ધ દરેક સામાનનાં નિર્માતા દેશની જાણકારી આપવા માટે બાધ્ય કરવામાં આવે એવી માગ સુપ્રીમ કોર્ટમાં દાખલ કરાયેલી અરજીમાં કરાઈ છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં વકીલાત કરતા દિવ્યજ્યોતિ સિંહ નામના વકીલે આ અરજી દાખલ કરી છે.

અરજીકર્તાની દલીલ છે કે દેશમાં લોકો ચીનમાં બનેલા સામાનનો બહિષ્કાર કરવા માંગે છે, સ્વદેશી વસ્તુઓ જ ખરીદવા માંગે છે પરંતુ ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ આ વિચારની આડે આવી રહી છે.

લાઇવ લૉ વેબસાઇટના અહેવાલ પ્રમાણે અરજીકર્તાની માગ છે કે સુપ્રીમ કોર્ટ સરકારને એમ નિર્દેશ આપે કે તે ઈ-કોમર્સ કંપનીઓ અને ઉત્પાદન વેચનારાં અન્યોને ઉત્પાદન કરનાર દેશની જાણકારી લોકોને ઉપલબ્ધ કરાવવા કહે.

આ જાણકારી બિલકુલ સ્પષ્ટ રીતે લોકો જોઈ શકે એની વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ જેનાથી લોકો કોઈ પણ સામાન ખરીદતા પહેલાં પોતે જ સમજી વિચારી નિર્ણય લઈ શકશે.

અરજીમાં એમ સલાહ પણ આપવામાં આવી છે કે સરકાર આ મામલે નવો કાયદો બનાવે અને જો નવો કાયદો બનાવવા ન પણ માગતી હોય તો ગ્રાહક સુરક્ષા કાયદાની કલમ 2(9)માં ફેરફાર કરીને પણ સામાનના ઉત્પાદક દેશની જાણકારી લોકોને આપી શકાય છે.

અરજી કરનારનું કહેવું છે કે, હાલ આ કલમ હેઠળ કોઈપણ વસ્તુની ગુણવત્તા, માત્રા, શુદ્ધતા અને મૂલ્ય જેવી જાણકારી મેળવવી જ લોકોનો અધિકાર માનવામાં આવ્યો છે અને સામાનનો ઉત્પાદન કરનાર દેશની જાણકારી મેળવવાને પણ ગ્રાહકને અધિકાર હોવો જોઈએ.

જોકે, લાઇવ મિન્ટના ગઈ કાલના એક અહેવાલ પ્રમાણે દેશમાં હાલ ઑનલાઇન શૉપિંગ કરનારા 37 ટકા લોકો જ ઉત્પાદન કરનાર દેશની વિગત પર નજર કરે છે, જ્યારે 82 ટકા લોકો એમઆરપી અને ડિસ્કાઉન્ટની વિગતો પર અને 62 ટકા લોકો 'બેસ્ટ બિફૉર ડેટ'ની વિગતો પર નજર કરે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારત સરકારે ટિકટૉક સહિતની 59 ચાઇનીઝ ઍપ પર પ્રતિબંધ લાદ્યો છે ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચીનની વસ્તુઓનાં બહિષ્કારને લઈને એક પિટિશન દાખલ કરાઈ છે.


સામગ્રી: ઈ.સ 1747માં ખ્વાજા મોહમ્મદ આઝમ દીદામરી નામના સૂફી લેખકે ફારસીમાં 'વાક્યાત-એ-કશ્મીર' નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું, જે પ્રાચીન દંતકથાઓને આધારે લખવામાં આવ્યું હતું.

દંતકથાને આધારે લખાયેલા આ પુસ્તકમાં ઉલ્લેખ છે કે, જળદેવ નામનો રાક્ષસ એક આખા વિસ્તારને પાણીમાં ડૂબાડી રાખે છે.

આ વાર્તાના નાયક 'કાશેફ' છે, જેમના પિતાનું નામ મરિચી છે.

કાશેફ ભગવાન શિવની આરાધના કરે છે અને શિવજીના સેવક બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ જળદેવને પરાજિત કરીને કાશેફ-સિર નામના વિસ્તારને લોકો માટે વસવાટલાયક બનાવે છે.

કેટલાંક વિદ્વાનોનું માનવું છે કે આ કાશેફ એ હકીકતમાં કશ્યપ ઋષિ છે, જેમાં જાણે-અજાણે ફેરફાર કરીને મુસ્લિમ વ્યક્તિની વાત હોવાનું ઠસાવવાનો પ્રયત્ન થયો છે.

'વાક્યાત-એ-કશ્મીર' પુસ્તક લખનાર આઝમના પુત્ર બેદિયા-ઉદ-દીને વળી આ દંતકથાને અલગ સ્વરૂપ આપી દીધું.

તેમણે આ વાર્તાને આદમ (બાઇબલમાં દર્શાવેલા પહેલા પુરુષ)ની વાત સાથે જોડી દીધી.

બેદિયા-ઉદ-દીનના મંતવ્ય મુજબ કાશ્મીરમાં પહેલેથી મુસ્લિમોનું શાસન હતું.

1100 વર્ષના એ મુસ્લિમ શાસનકાળનો અંત હરિનંદ નામના રાજાએ આણ્યો હતો.

કાશ્મીરની જનતાને આરાધના કરતા હઝરત મૂસાએ શીખવ્યું હતું.

હઝરત મૂસાનું મૃત્યુ કાશ્મીરમાં જ થયું હતું અને તેમનો મકબરો પણ ત્યાં છે.

શેખ નૂરુદ્દીન વલીના (જેમને નંદઋષિ પણ કહેવામાં આવે છે) કાશ્મીરી ભાષામાં લખેલા પુસ્તક 'નૂરનામા'નો આધાર લઈને બેદિયા-ઉદ-દીને આમ લખ્યું હોવાની શક્યતા છે.

એટલે જ ઇતિહાસકારો આ વાર્તાઓને વિશ્વાસપાત્ર ગણતા નથી.

પૃથ્વીનાથ કૌલ બામઝઈ એક ખ્યાતનામ ઇતિહાસકાર થઈ ગયા.

કહેવાય છે કે તેમની પ્રતિભાથી પ્રભાવિત થઈને કાશ્મીરના તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી શેખ અબ્દુલ્લાહે તેમને કાશ્મીરનો વિસ્તૃત ઇતિહાસ લખવાનો આગ્રહ કર્યો હતો.

ઈ.સ.1962માં પ્રકાશિત તેમના પુસ્તક 'અ હિસ્ટ્રી ઑફ કાશ્મીર'ની પ્રસ્તાવના તત્કાલીન વડાપ્રધાન જવાહરલાલ નહેરુએ લખી હતી.

પૃથ્વીનાથ કૌલ બામઝઈએ કાશ્મીરના ઇતિહાસ વિશે 'કલ્ચર ઍન્ડ પૉલિટિકલ હિસ્ટ્રી ઑફ કાશ્મીર' નામનું પુસ્તક લખ્યું હતું.

આ પુસ્તકના ત્રણ ભાગ છે અને કાશ્મીરના ઇતિહાસનો વિશ્વાસપાત્ર અને મહત્ત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજ ગણવામાં આવે છે.

ઇસ્લામ સાથે કાશ્મીરનો પહેલો પરિચય

બામઝઈની નોંધ મુજબ મહમ્મદ બિન કાસિમે સિંધને જીતી લીધા બાદ કાશ્મીર તરફ પ્રયાણ આદર્યું હતું પણ તેમને સફળતા નહોતી મળી.

તેમનું અકાળે મૃત્યુ થતાં તેમનું શાસન લાંબો સમય ટક્યું નહોતું.

કાશ્મીર સુધી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

આપણે ત્યાં સામાન્ય રીતે બનતું આવ્યું છે તેમ કાશ્મીરમાં પણ મુસલમાન શાસકોના પ્રવેશની શરૂઆત સત્તાવાર ઇતિહાસને બદલે દંતકથાથી થાય છે.


સામગ્રી: ઈએસઆઈસી હૉસ્પિટલમાં લગભગ સાંજના ચાર વાગે આગ લાગી હતી તો તાત્કાલિક ફાયર બ્રિગેડને જાણ કરાઈ.

ગભરામણમાં  અમુક લોકો હૉસ્પિટલ પરથી કૂદી ગયા, જેને કારણે ઇજાગ્રસ્ત પણ થયા.

ફાયર-બ્રિગેડના અધિકારીઓ જણાવ્યું  કે સૌપ્રથમ આગ હૉસ્પિટલના નીચેના ભાગમાં લાગી હતી.

એમઆઈડીસી વિભાગના પ્રમુખ વી. એમ. ઓગલેએ બીબીસીને જણાવ્યું,

 "ઇમારતને જે નો-ઑબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (એનઓસી) આપવામાં આવ્યું હતું જે અસ્થાયી હતું. એવાં ઘણાં કારણો હતાં જેના કારણે સંપૂર્ણ એનઓસી આપવામાં નહોતું આવ્યું."

તેમણે એવું પણ ઉમેર્યું, "આ હૉસ્પિટલ કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ આવે છે તેથી મારા મતે આગની આ ઘટનાની જવાબદારી પણ કેન્દ્ર સરકારની છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મુંબઈમાં અવારનવાર આગ લાગવાની ઘટનાઓ બનતી રહે છે.

માત્ર ચાલુ વર્ષે જ 12થી વધુ આગની ઘટનાઓ બની છે.

ત્યારે સવાલ થાય કે શું મુંબઈમાં ગીચ અને નજીકના અંતરે ઊંચી-ઊંચી ઇમારતો આવેલી હોવાને કારણે આગની ઘટના રોકવી મુશ્કલે છે?

આગ લાગવાની આટલી ઘટનાઓનું કારણ શું છે?

'તમામ વસ્તુ કાગળો પર જ છે'

બીબીસીએ ડઝાસ્ટ્રર મૅનેજમૅન્ટ કંપની 'ચેકમૅટ ગ્રુપ'ના પ્રમુખ અને આગથી બચવાની તાલીમ આપતા વિક્રમ માહુરકર સાથે આ અંગે વાત કરી.

માહુરકરે કહ્યું, "આગના સંદર્ભમાં ઘણાં કાયદાઓ છે પણ તે લાગુ કરવામાં આવી રહ્યાં હોય તેવું નથી લાગતું. ભવનો અને હૉસ્પિટલો માટે અલગ-અલગ કાયદાઓ છે."

તેમણે કહ્યું, "મુંબઈમાં રસ્તાઓ સાંકડા છે, જેને કારણે અગ્નિશામક કર્મીઓને ઘટનાસ્થળ પર પહોંચવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડે છે. ફાયર-બ્રિગેડના કર્મીઓ પાસે  આધુનિક સાધનોનો પણ અભાવ છે."

માહુરકરે ઉમેર્યું, "મુંબઈમાં ઈમારતની લંબાઈ તો વધી ગઈ પણ ઇમારત સુધી ફાયર-બ્રિગેડની ગાડીઓનું પહોંચવું મુશ્કેલ છે."

"અગ્નિશામક કર્મચારીઓને 'રિયલ ફ્યૂલ રિયલ ફાયર' એટલે કે જીવંત આગની તાલીમ આપવી જરૂરી છે.

અધિકારીઓની સંડોવણી ?

આરટીઆઈ કાર્યકર્તા અનિલ ગલગલી કહે છે,"ફાયર ઑડિટ વિશે કોઈ કશું કહેતા નથી. મેં સૂચનાના અધિકાર થકી આ અંગે માહિતી માગી હતી પણ મને માહિતી આપવામાં આવી નહોતી."

"આ જાણકારી દર ત્રણ મહીને અપડેટ કરીને ઑનલાઈન ઉપલબ્ધ કરાવવાની માગ પણ કરી છે કારણકે આ ઑડિટ મુદ્દે બેદરકારી દાખવવામાં આવે છે."

અનિલ ગલગલી આરોપ લગાવે છે, "અગ્નિશામક વિભાગ સ્થાનિક અધિકારીઓની આમાં સંડોવણી હોય છે. જેને કારણે આગથી સુરક્ષા માટેની પદ્ધિતિ જ લગાવવામાં આવતી નથી."તેઓ આગને માનવનિર્મિત દુર્ઘટના પણ ગણાવે છે.

આ અંગે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

મુંબઈના મરોલ વિસ્તાર(અંધેરી પૂર્વ)માં સોમવારના પાંચ માળની ઇમારતમાં આગ લાગવાને કારણે છ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં અને 130થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા.


સામગ્રી: ઈકવિન્દર કૌર

ગરીબ અને ઓછું ભણેલી મહિલાઓને સાઉદી અરેબિયામાં ગુલામ બનાવવામાં આવી હોવાના ત્રણ કિસ્સા તાજેતરમાં બહાર આવ્યા હતા.

એ ત્રણ પૈકીની બે પાછી ફરી છે, જ્યારે ત્રીજી હજુ પણ સાઉદી અરેબિયામાં ફસાયેલી છે.

હોશિયારપુરના ભૂંગરની ગામની રહેવાસી 30 વર્ષની ઈકવિન્દર કૌર ઉર્ફે સપનાએ કહ્યું હતું કે ''મારી સખી જ એક દિવસ મારું સપનું રોળી નાખશે એ મને ખબર ન હતી.''

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

બહેનપણી પર વેંચી નાખવાના આક્ષેપ

મજૂરી કરીને ગુજરાન ચલાવતી ઈકવિન્દર એક છોકરીને મળી હતી. એ છોકરીએ ઈકવિન્દર કૌરને એવાં સપનાં દેખાડ્યાં હતાં, જેને કારણે તે સાઉદી અરેબિયામાં ફસાઈ ગઈ હતી.

અભણ ઈકવિન્દરને તેનો પાસપોર્ટ ગામમાં રહેતી તેની બહેનપણીએ જ બનાવી આપ્યો હતો. ઈકવિન્દરને વાયા દુબઈ સાઉદી અરેબિયા પહોંચવાની ટિકિટ તથા વિઝાની વ્યવસ્થા પણ એ સહેલીએ કરી આપી હતી.

ઈકવિન્દર કૌરનો પાસપોર્ટ

ત્રણ બાળકોની મમ્મી ઈકવિન્દરના પતિ રણજીત સિંઘ એક ફેક્ટરીમાં સફાઈ કર્મચારી તરીકે કામ કરે છે.

રણજીત સિંહ એક આંખથી દિવસે કશું જોઈ નથી શકતા અને રાતે તેમની બીજી આંખ કામ કરતી બંધ થઈ જાય છે.

બે મહિના પહેલાં સાઉદી અરેબિયા ગયેલી ઈકવિન્દર કથિત ગુલામીમાંથી મુક્ત થયા બાદ ચોથી ઓક્ટોબરે તેના બાળકો પાસે પાછી આવી ગઈ હતી.

ઈકવિન્દરે જણાવ્યું હતું કે તેને સાઉદી અરેબિયામાં મોકલવા માટે 40 હજાર રૂપિયા માગવામાં આવ્યા હતા.

સાઉદી અરેબિયામાં તેની પાસે સફાઈનું કામ કરાવવામાં આવશે અને દર મહિને 1,000 રિયાલ પગાર પેટે આપવામાં આવશે, એવી ખાતરી ઈકવિન્દરને આપવામાં આવી હતી.

એક રૂમનું ઘર

ઈકવિન્દરે જણાવ્યું હતું કે તેને દુબઈના વિઝા મળ્યા ત્યારે એ બેચેન થઇ ગઇ હતી.

એ પોતાના બાળકોને છોડવા ઈચ્છતી ન હતી, પણ ગરીબ હોવાથી સાઉદી જવા તૈયાર થઈ હતી.

ભૂંગરની ગામની સાંકડી ગલીઓમાં એક રૂમના મકાનમાં ઈકવિન્દર તેના પરિવાર સાથે રહે છે. તેમાં પલંગ મૂક્યા પછી ખાસ કોઈ જગ્યા રહેતી નથી.

ઈકવિન્દર કૌર તેના પતિ અને બાળકો સાથે

અભણ ઈકવિન્દર પાસે એક કોન્ટ્રાક્ટ પર સહી કરાવવામાં આવી હતી.

સાઉદી અરેબિયા જવા માટે ઈકવિન્દરે દિલ્હી પહોંચવાનું હતું, પણ તેની પાસે દિલ્હી પહોંચવાના પૈસા ન હતા. તેથી તેણે ગામમાં એક વ્યક્તિ પાસેથી 7,000 રૂપિયા વ્યાજ પર લીધા હતા.

એરપોર્ટ પર પગ મૂક્યો ત્યારે ઈકવિન્દરને લાગ્યું હતું કે તેના સપનાની સફર શરૂ થઈ ગઈ છે અને હવે તેની ગરીબી દૂર થઇ જશે.

જિંદગીમાં પહેલીવાર વિમાનમાં બેઠેલી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સાઉદી અરેબિયામાં પંજાબની મહિલાઓને વેચી નાખવાના કિસ્સાઓ સતત બહાર આવી રહ્યા છે.


સામગ્રી: ઈજાગ્રસ્ત આંદોલનકારી

“સવારથી વાતાવરણમાં ભારે અજંપો હતો. અમદાવાદમાં ઠેર-ઠેર હથિયારધારી પોલીસ બંદોબસ્ત અને એસ.આર.પી.ના થાણા તેમજ નાકાબંધી થઈ ચૂકી હતી.”

“હું પોતાના ઘરેથી નીકળીને મણિલાલ મૅન્શન પહોંચ્યો. ત્યાં ચાર પૈડાંની લારીમાં સ્મારક માટેની તૈયાર ખાંભીઓ ગોઠવેલી જ હતી. હજારોની જનમેદની પણ ત્યાં ઉપસ્થિત હતી.”

‘લે કે રહેંગે મહાગુજરાત’ પુસ્તકમાં બ્રહ્મકુમાર ભટ્ટ આ વાત લખે છે.

આ ખાંભીઓ હતી 8 ઑગસ્ટ, 1956ના રોજ પોલીસે કરેલાં અંધાધૂધ ગોળીબારમાં મૃત્યુ પામેલા વિદ્યાર્થીઓની અને ત્યારબાદ ફાટી નીકળેલાં તોફાનોમાં પોલીસની ગોળીથી મૃત્યુ પામેલા લોકોની.

ગોળી એક જુવાનની ખોપરીને પાર કરી ગઈ

ત્રણ દરવાજા પાસે મહિલાઓ

6 ઑગસ્ટ, 1956ના દિવસે દ્વિભાષી મુંબઈ રાજ્યની ઘોષણા કરાઈ હતી. ગુજરાતને અલગ રાજ્યનો દરજ્જો ન મળતાં પ્રજાને આંચકો લાગ્યો.

આથી 7 ઑગસ્ટ, 1956ના રોજ કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ કૉંગ્રેસના મંત્રી ઠાકોરભાઈ દેસાઈને મળ્યા. તેમણે સંતોષકારક જવાબ ન આપતાં વિદ્યાર્થીઓએ હડતાળનું એલાન આપ્યું.

અમદાવાદના એલિસબ્રિજ વિસ્તારમાંથી જંગી સરઘસ નીકળ્યું અને 'લે કે રહેંગે મહાગુજરાત'નો નારો બુલંદ બન્યો.

8 ઑગસ્ટ, 1956ના રોજ અમદાવાદમાં ભદ્ર ખાતે કૉંગ્રેસભવનની બહાર વિદ્યાર્થીઓએ દેખાવો કરી રહ્યા હતા ત્યારે પોલીસે અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો અને એમાં પાંચ વિદ્યાર્થીઓનાં મૃત્યુ થયાં.

ઉમાશંકર જોશી સંસ્કૃતિ સામયિકના 1956ના સપ્ટેમ્બર માસના અંકમાં આ ઘટના અંગે લખે છે, "8મીએ વિદ્યાર્થીઓનાં ટોળાં, એક પછી એક, કૉંગ્રેસહાઉસ પર જવા માંડ્યાં અને નવા નિર્ણય અંગે વિરોધ પ્રગટ કરવા લાગ્યાં.”

“...પથ્થરમારો શરૂ થયો; કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા તે સ્થળે આવી પહોંચેલી પોલીસને હાથે ગોળીબાર થતાં એક જુવાનની ખોપરી ઊડી ગઈ અને બીજા મરણ થયાં. હિંસા-પ્રતિહિંસાનું દુષ્ચક્ર આ કમનસીબ પ્રસંગ પછી મોટા પાયા ઉપર શરૂ થયું."

મહાગુજરાત આંદોલનની ચળવળમાં કુલ 24 યુવાનોનાં મૃત્યુ થયાં. 8 ઑગસ્ટને મહાગુજરાત આંદોલનના નેતાઓ શહીદ દિવસ તરીકે ઉજવતા હતા.

બે વર્ષથી ભદ્ર પાસેના કૉંગ્રેસભવનના ચાર રસ્તે શહીદ સ્મારક બનાવવાની વાતો ચાલી રહી હતી. પરંતુ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન ત્યાં બનાવવા તૈયાર ન હતું.

ઉમાશંકર જોશી 1958ના સંસ્કૃતિ સામયિકના સપ્ટેમ્બર માસના અંકમાં લખે છે, "જનતા પરિષદે, અમદાવાદ મ્યુનિ. કૉર્પોરેશનમાં પહેલેથી સ્મારક અંગેના પોતાના અભિપ્રાયનું વર્ચસ્વ હતું તે છતાં કૉર્પોરેશને સ્મારક માટે રજા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

“8-8-1958ની દિવસ ઊગતાં જ અમદાવાદમાં જડબેસલાક હડતાલ પડી ચૂકી હતી. તમામ શાળા-કૉલેજો, વેપારી મહાજનો, નાની-મોટી દુકાનો અને ગલ્લા બધું બંધ હતું.”


સામગ્રી: ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી નામ સાંભળતા જ મનમાં પ્રશ્ન ઊભો થાય કે આ કઈ ઈદ છે અને મુસલમાનો વર્ષમાં કેટલી ઈદ મનાવે છે?

તો એનો જવાબ છે કે ઈદનો મતલબ થાય, ખુશી. એટલે ઈદ મિલાદ-ઉન-નબીનો મતલબ છે નબીના જન્મની ખુશી.

કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે મુસલમાન ફક્ત બે જ ઈદ મનાવે છે. ઈદ-ઉલ-ફિતર અને ઈદ-ઉલ-અઝહા.

એ લોકોનો તર્ક પણ સાચો છે કે નબી એટલે કે પયગંબર હજરત મોહમ્મદના જન્મથી ખુશી તો થાય છે પરંતુ તેમના જન્મદિવસની ઈદ સાથે તુલના કરી શકાય નહીં.

સઉદી અરબમાં આવેલું મક્કા શરીફ

એક ત્રીજો પક્ષ પણ છે જે કહે છે કે એને જશ્ન-એ-મિલાદ-ઉન-નબી કહેવું જોઈએ.

એટલે કે હજરત મોહમ્મદના જન્મનો જશ્ન તો મનાવવો જોઈએ પરંતુ તેને ઈદ ના કહેવી જોઈએ.

પયગંબર હજરત મોહમ્મદનો (570-632) જન્મ સાઉદી અરેબિયાના મક્કા શહેરમાં વર્ષ 570 ઈસ્વી ઇસ્લામિક વાર્ષિક કેલેન્ડરના ત્રીજા મહિના રબી-ઉલ-અવ્વલની 12મી તારીખે થયો હતો.

ઇસ્લામિક કેલેન્ડર ચંદ્ર પર આધારિત છે એટલે ઇસ્લામિક તારીખો અને અંગ્રેજી તારીખો અલગ-અલગ હોય છે.

આ વખતે 12 રબી-ઉલ-અવ્વલ 21મી નવેમ્બરના છે, એટલે બુધવારે ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી મનાવવામાં આવી રહી છે.

મુસલમાનોનો વિશ્વાસ છે કે અલ્લાહે અલગ-અલગ સમયે દુનિયાના દરેક ભાગોમાં પોતાના સંદેશાઓ દેવા માટે પોતાના દૂત મોકલ્યા છે.

જેમને નબી અથવા પયગંબર (પયગામ કે સંદેશ આપવાવાળો) કહેવામાં આવે છે. હજરત મોહમ્મદ અલ્લાહના મોકલેલા છેલ્લા દૂત છે.

ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી

દિલ્લી સ્થિત જામા મસ્જિદ

દુનિયાભરના મુસલમાન હજરત મોહમ્મદના જન્મને પવિત્ર માને છે પરંતુ આ દિવસની ઉજવણીનાં અલગ-અલગ રૂપ છે.

સુન્ની અને શિયા મુસલમાનો વચ્ચે હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસની ઉજવણીને લઈને કંઈ ખાસ મતભેદો નથી.

ઈરાનમાં ઇસ્લામિક ક્રાંતિ બાદ ઇમામ ખુમૈનીએ કહ્યું હતું કે હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને દુનિયાભરમાં એમના સંદેશા પહોંચાડવા માટે મનાવવો જોઈએ. એટલા માટે શિયા મુસલમાન આ દિવસેને યાદ તો કરે છે પરંતુ કોઈ ખાસ આયોજન કરતા નથી.

જોકે, સુન્ની મુસલમાનોમાં આ અંગે મતભેદો છે. સાઉદી અરેબિયામાં આ દિવસને ઈદના રૂપમાં મનાવવામાં આવતો નથી.

જોકે, તુર્કી અને બીજા ઇસ્લામિક દેશોમાં હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને ખૂબ ધૂમધામથી ઊજવવામાં આવે છે.

ભારતમાં સુન્ની મુસલમાન બે ભાગોમાં વહેંચાયેલા છે. એક ભાગ પોતાને બરેલવી મુસલમાન કહે છે અને બીજો ભાગ પોતાને દેવબંદી મુસલમાન ઓળખાવે છે.

બરેલવી મુસલમાન હજરત મોહમ્મદના જન્મદિવસને ખૂબ ધામધૂમથી ઊજવે છે.

આ દિવસે બરેલવી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારત સહિત દુનિયાના ઘણા બધા દેશોના મુસલમાન બુધવાર એટલે 21મી નવેમ્બરે ઈદ મિલાદ-ઉન-નબી મનાવી હતી.


સામગ્રી: ઈદ વખતે આવી વાનગીઓ ખવાય છે.

દક્ષિણ એશિયા - શીર ખુરમા

શીર ખુરમા અથવા સેવૈંયા એક મીઠી વાનગી છે, જે સમાન્ય રીતે દૂધ અને ઘઉંના લોટની સેવોમાંથી બને છે. ક્યારેક બદામ સાથે પણ પીરસવામાં આવે છે.

ભારત, પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ સહિતના દેશોમાં ઈદ નિમિત્તે આ વાનગી અચૂક રીતે ખવાય છે. ઊકળતા દૂધમાં આ સેવ નાંખવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તેને ઠંડું કરીને સૂકો મેવો અને એલચી ઉમેરીને ખવાય છે.

રશિયા - મેન્ટી

લોટ અને માંસમાંથી બનતી આ વાનગીને બટર અથવા ખાટી ક્રીમ સાથે પીરસવામાં આવે છે.

આ એક એવી વાનગી છે જે બનાવવાની પદ્ધતિ દરેક પ્રદેશમાં બદલાય છે અને સમગ્ર રશિયામાં મુસ્લિમ સમુદાય દ્વારા કરાતી ઈદની ઉજવણીમાં આ વાનગી સમાવિષ્ટ હોય છે.

ચીન - સેન્ઝી

ચીનના 2.30 કરોડ મુસ્લિમોમાં આ વાનગી ખવાય છે. ઘઉંના લોટમાંથી બનતી આ વાનગી તળેલી સેવ જેવી હોય છે. આ વાનગી ઝીનજીઆંગ પ્રાંતમાં સૌથી વધારે ખવાય છે.

મધ્ય પૂર્વ - બટર કુકિ

મધ્ય પૂર્વના મોટા ભાગના દેશોમાં રમજાન દરમિયાન અને ઈદ વખતે આ બટર કુકિની સૌથી વધારે માગ જોવા મળે છે.

અરબ દેશોમાં આ કુકિ માટે અલગ-અલગ નામો જોવા મળે છે. જેમકે સીરિયામાં મામૉલ, ઇરાકમાં ક્લાઇચા અને ઇજિપ્તમાં કાહ્કના નામથી આ કુકિ પ્રચલિત છે.

આ કુકિ બનાવવા માટે મુખ્ય સામગ્રીની સાથે અખરોટ અને પિસ્તાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

ઇન્ડોનેશિયા - કેતુપાત

ઇન્ડોનેશિયામાં ઈદની ઉજવણી દરમિયાન અન્ય વાનગીઓની સાથે કેતુપાત પણ પ્રચલિત છે. ચોખાની આ વાનગીને તાડના પાનમાં વીંટાળીને રાખવામાં આવે છે.

સામાન્ય રીતે આ વાનગી ઓપોર આયામ જેવી વાનગીઓ સાથે ખવાય છે.

યુનાઇટેડ કિંગડમ - બિરયાની

યુનાઇટેડ કિંગડમમાં ઈદ જેવા તહેવારો દરમિયાન બિરયાની સૌથી વધુ લોકપ્રિય વાનગી છે.

માંસ, શાકભાજી અને ભાતથી બનતી આ વાનગી સમાન્ય રીતે કાકડી અને રાયતા સાથે ખવાય છે.

યુકેની કુલ વસતીના 5 ટકા કરતાં વધારે લોકો મૂળ દક્ષિણ એશિયાના છે. કૉલોનીઅલ વારસો હજી પણ યુકેમાં જોવા મળે છે.

કમ્બાબુર - સોમાલિયા

કમ્બાબુર બ્રેડ જેવી એક વાનગી છે જે સોમલિયામાં લોકપ્રિય છે, જે પૅન કેકથી મળતી આવે છે.

આ વાનગીને ગરમાગરમ ખાવાની અલગ જ મજા છે અને આખા દિવસ દરમિયાન ગમે ત્યારે ખાઈ શકાતી વાનગી છે.

ઇથોપિયામાં ખવાતી ઇન્જેરા વાનગી કમ્બાબુર જેવી જ વાનગી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વિશ્વભરના મુસ્લિમો રમજાન મહિનાના અંતે ઈદની ઉજવણી કરે છે. કોઈ પણ ધર્મના તહેવારની જેમ જાતભાતની વાનગીઓ અને અનોખા ભોજન આ ઉજવણીનો પણ ભાગ છે, જેમાં મીઠાઈઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. વિશ્વભરમાં


સામગ્રી: ઈપી ફકીર

આ લિંક રોડ પર શરૂઆતમાં જ એક બોર્ડ લાગેલું છે, જેના પરથી ખ્યાલ આવે છે કે આ માર્ગનું નામ ફકીર ઈપી રોડ છે. બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે ફકીર ઈપી કોણ છે.

પશ્તૂન બુદ્ધિજીવી, ડૉક્ટર અબ્દુલહયી બહુ વ્યંગમાં આ સવાલનો જવાબ આપે છે કે "અમને ખબર નથી એ કોણ છે એમ?" પછી જરાક અફસોસ સાથે કહે છે કે ઇતિહાસમાં તેમને યોગ્ય સ્થાન મળ્યું નથી.

તેમને ઇતિહાસમાં યોગ્ય સ્થાન મળ્યું કે ના મળ્યું તે ચર્ચાનો વિષય છે, પરંતુ તેમની કહાણી બહુ રસપ્રદ અને બહુ વિસ્તૃત પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવે છે.

ઇતિહાસ તેના ગંભીર વાચકોને જણાવે છે કે વીસમી સદીના મધ્યમાં ભારતીય ઉપખંડમાં ખૂણેખૂણે આઝાદીની નારા ગૂંજવા લાગ્યા હતા ત્યારની આ વાત છે.

ઉપખંડમાં વિદેશી શાસન

રાવલપિંડી અને ઇસ્લામાબાદને જોડનારો લિંક રોડ ફકીર ઈપીના નામ પર રાખવામાં આવ્યો છે

તે વખતે ઈપી ફકીરનું નામ પણ જાણીતું થયું હતું. ઉપખંડના વિદેશી શાસકો તેમનો (ઈપી ફકીરનો) સામનો કરવા ભારે મથામણ કરતા રહ્યા હતા.

ડૂરંડ રેખા (1893માં બનેલી ઉપખંડ અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેની સરહદ)ની આ બાજુ હાજી મિર્ઝા અલી ખાન ઈપી ફકીરના નામે મશહૂર થયા હતા. તેઓ અંગ્રેજો સામે એક પડકાર બનીને ઊભા થયા હતા. અંગ્રેજો માટે તેમને કાબૂમાં લેવા મુશ્કેલ બની રહ્યું હતું.

જર્મનીમાં નાઝી આંદોલન ચલાવનારા એડૉલ્ફ હિટલરની જીવનકથાના લેખક મિલાન હેનર લખે છે કે ફકીર ઈપી બીજા વિશ્વ યુદ્ધ વખતે બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના દુશ્મનો તરીકે પ્રખ્યાત થયેલામાં અદ્વિતીય હતા.

તેમણે ફકીર ઈપીને 'સામ્રાજ્યના એક માત્ર દુશ્મન' એવી રીતે નવાજ્યા હતા અને તેમની લશ્કરી કુશળતાને વખાણી હતી. મિર્ઝા અલી ખાન સન 1892થી 1897 સુધી ઉત્તરી વજીરિસ્તાનના સૌથી મોટા કબીલા અત્માન જઈના એક વંશ બંગાલ ખેલમાં તૈયાર થયા હતા.

તેઓ કોઈ રાજકીય માણસ નહોતા કે તેમને લડાઈનો કોઈ વારસો નહોતો. તેઓ સાધારણ ધાર્મિક વ્યક્તિ હતી. તે વખતની પરંપરા પ્રમાણે તેઓ ધાર્મિક અભ્યાસ પછી બન્નુ અને રઝમાકની વચ્ચે ઈપી નામે આવેલી એક જગ્યાની મસ્જિદમાં ઇમામ બની ગયા હતા.

બ્રિટિશ સેના સાથે પહેલી લડાઈ

જાણીતા કબાયલી નેતા લઈક શાહનું પુસ્તક વઝીરિસ્તાન

ઈપી નામના આ સ્થળ સાથે તેમની ઓળખ એટલી વણાઈ ગઈ છે કે લોકો તેમનું અસલી નામ ભૂલી ગયા. ઇતિહાસકારોના જણાવ્યા અનુસાર મિર્ઝા અલી ખાનના જીવનનો પ્રારંભિક તબક્કો ઇતિહાસના ચક્રવ્યૂહમાં ખોવાઈ ગયો છે.

બ્રિટિશ સેના સાથે તેમની પ્રથમ લડાઈ 25 નવેમ્બર, 1936માં થઈ હતી. ત્રણ દિવસ ચાલેલી તે લડાઈનો મુખ્ય ઉદ્દેશ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

રાજધાની ઇસ્લામાબાદથી શ્રીનગરના હાઇવે પર આગળ વધીએ એટલે જે ચોક પરથી રાવલપિંડીનો રસ્તો અલગ પડે છે તે બહુ ઉદાસ કરી દે તેવો લિંક રોડ છે.


સામગ્રી: ઈરફાન ખાને પાંચમી માર્ચે જણાવ્યું હતું કે તેઓ એક ખતરનાક બીમારીથી પીડાઈ રહ્યા છે.

એ પછી ઈરફાન ખાનની બીમારી બાબતે જાતજાતના અનુમાનો કરવામાં આવી રહ્યું હતું.

ઈરફાન ખાને શુક્રવારે એક ટ્વીટ કરીને જણાવ્યું હતું કે તેઓ 'ન્યૂરોએંડોક્રાઈન ટ્યૂમર'થી પીડાઈ રહ્યા છે.

શું જણાવ્યું ટ્વીટમાં?

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ઈરફાન ખાને આ ટ્વીટમાં જણાવ્યું છે, "જીવનમાં અનપેક્ષિત ફેરફાર તમને આગળ વધતાં શીખવે છે. મારી સાથે ગત દિવસોમાં આવું જ કંઈક થયું હતું."

"મને ન્યૂરોએંડોક્રાઈન ટ્યૂમર થયું છે એ જાણ્યા પછી તેને સ્વીકારવાનું મારા માટે મુશ્કેલ છે પણ મારી આસપાસ જે લોકો છે તેમના પ્રેમ અને દુઆઓને મને શક્તિ આપી છે. થોડી આશા પણ બંધાઈ છે."

"આ બીમારીની સારવાર માટે હાલ મારે દેશમાંથી દૂર જવું પડી રહ્યું છે, પણ બધા શુભેચ્છા મોકલવાનું ચાલુ રાખે એવું હું ઇચ્છું છું."

આ બીમારી મસ્તક સંબંધી છે?

પોતાની બીમારી વિશે ઈરફાન ખાને આ ટ્વીટમાં આગળ જણાવ્યું હતું, "ન્યૂરો સાંભળીને લોકોને લાગે છે કે આ બીમારીને જરૂર દિમાગ સાથે સંબંધ હશે, પણ એવું નથી."

"આ બીમારી વિશે વધુ જાણવા માટે આ ગૂગલ કરી શકો છો."

"મારી બીમારી વિશે હું કંઈ કહું એ જાણવા માટે જે લોકોએ મારા શબ્દોની પ્રતિક્ષા કરી છે તેમના માટે હું અનેક નવી કથાઓ સાથે જરૂર પાછો ફરીશ."

કેવું હોય છે આ પ્રકારનું ટ્યૂમર?

એનએચએસ ડોટ યૂકે પ્રમાણે, "ન્યૂરોએન્ડોક્રાઇન ટ્યૂમર એક દુર્લભ પ્રકારનું ટ્યૂમર હોય છે. જે શરીરના ઘણાં અંગોમાં વિકસીત થઈ શકે છે."

જોકે, દર્દીઓની સંખ્યા દર્શાવે છે કે આ ટ્યૂમર મોટાભાગે આંતરડાંમાં થાય છે.

તેમની શરૂઆતની અસર એ બ્લડ સેલ્સ પર થાય છે જે લોહીમાં હૉર્મોન છોડે છે.

આ બીમારી ઘણીવાર ખૂબ જ ધીમી ગતિથી વધે છે. પરંતુ દરેક મામલામાં આવું હોય તે જરૂરી નથી.

શું હોય છે તેના લક્ષણો?

દર્દીનાં શરીરમાં ટ્યૂમર કયા ભાગમાં થયું છે તેના પર લક્ષણો નક્કી થાય છે.

જો તે પેટમાં થાય તો દર્દી સતત કબજિયાતની ફરિયાદ કરે છે. જો ફેફસાંમાં થાય તો સતત કફ રહેશે.

આ બીમારી થયા બાદ દર્દીનું સુગર લેવલ વધતું-ઘટતું રહે છે.

બીમારીનું કારણ શું હોય છે?

ડૉક્ટર હજી સુધી આ બીમારીને લઈને તેનાં કારણોના કોઈ નિષ્કર્ષ સુધી પહોંચી શક્યા નથી.

ન્યૂરોએન્ડોક્રાઇન ટ્યૂમર વિવિધ કારણોને લીધી થઈ શકે છે. જોકે, તે આનુવાંશિકરૂપે પણ થાય છે.

માનવામાં આવી રહ્યું છે કે જે પરિવારમાં આવા મામલા ભૂતકાળમાં સામે આવ્યા હોય તે પરિવારના...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

એક્ટર ઈરફાન ખાને તેમની 'વિશિષ્ટ બીમારી' બાબતે ટ્વિટર પર ટ્વીટ કરી જાણકારી આપી છે.


સામગ્રી: ઈરાકની ઐતિહાસિક અને કિંમતી અલભ્ય વસ્તુઓને મ્યુઝિયમમાં રાખવામાં આવી છે.

પ્રાચીન વારસા સમાન આ વસ્તુઓને જોવા માટે સેંકડો લોકો મ્યુઝિયમ પર ઊમટી પડ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

જોકે, બસરાના આ મહેલમાં હજી કામ પૂરું થયું નથી. કેટલાક ભાગમાં મ્યુઝિયમ બનાવવાનું કામ ચાલે છે, પણ હાલ પૂરતી એક ગેલરી લોકો માટે ખોલી દેવામાં આવી છે.

બસરાના મહેલને મ્યુઝિયમમાં ફેરવી નાખવામાં મહદી અલૂસ્વીનું ખાસ યોગદાન છે.

બ્રિટિશ સેનાએ આ મહેલને પોતાના ઑપરેશન સેન્ટર તરીકે બદલી નાખ્યો હતો.

ઉદ્દામવાદીઓએ આ મહેલને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. એક સમયે સત્તા અને ભવ્યતાના પ્રતીક તરીકે રહેલી આ ઇમારત ખંડેર જેવી થઈ ગઈ હતી.

મહદી અલૂસ્વી કહે છે, "મેં જ્યારે પહેલીવાર આ મહેલને જોયો ત્યારે લાગ્યું કે તેને ઈંટોથી નહીં, પણ મનુષ્યોના લોહીથી બનાવાયો છે."

મહેલની છતને સાફ કરીને તેના પર પેઇન્ટ લગાવાયો છે.

એન્જિનિયર ડ્યૂરે તૌફિક કહે છે, "મને એ જાણીને બહુ અચરજ થયું હતું કે આ મહેલનો સ્ટાફ રોજ ત્રણ વાર ભોજન બનાવીને તૈયાર રાખતા હતા. સદ્દામ હુસૈન અચાનક આવી પહોંચશે તેમ ધારીને ભોજન બનતું હતું, પણ તેઓ અહીં ક્યારેય આવ્યા નહોતા."

સદ્દામ હુસૈનના શાસનકાળમાં મોટા ભાગના લોકોને ખબર જ નહોતી કે આ મહેલની દિવાલોની પાછળ શું ચાલી રહ્યું છે.

અલૂસ્વીને સૌથી વધારે આનંદ સામે રહેલી બાલ્કની જોઈને થયો હતો. તેથી તેમણે તેની મૂળ ડિઝાઇનને જાળવીને તેનું સમારકામ કરાવ્યું છે.

ડ્યૂરે તૌફિકના જણાવ્યા પ્રમાણે તેમણે પહેલીવાર આવીને જોયું તો મહેલની દિવાલો પર સદ્દામ હુસૈનનું નામ 200 વાર કોતરવામાં આવ્યું હતું. હવે એ બધું તેમના માટે ઇતિહાસનો ભાગ બની ગયું છે એમ તેઓ કહે છે.

બસરામાં એક મ્યુઝિયમ હતું તેમાં 1991માં લૂંટફાટ ચાલી હતી. તેના ડાયરેક્ટરને ગોળી મારી દેવામાં આવી હતી અને તેની અડધો અડધ વસ્તુઓ લૂંટી લેવાઈ હતી.

નવા ડાયરેક્ટરે હવે લૂંટાઈ ગયેલી વસ્તુઓની જગ્યાએ ફરીથી નવી વસ્તુઓ મૂકવાની છે.

મ્યુઝિયમના નવા ડાયરેક્ટર સેંકડો વસ્તુઓ બગદાદથી બસરા લઈ આવ્યા છે. તે વસ્તુઓ મૂળ અહીંની જ હતી. હવે આ કિંમતી ચીજો સલામત રહેશે એવી આશા તેઓ વ્યક્ત કરે છે.

સંસ્કૃતિ, કલા અને ઇતિહાસની દૃષ્ટિએ બસરા બહુ સમૃદ્ધ શહેર છે, પણ તેની ઉજવણી કરી શકાય તેવી કોઈ જગ્યા અહીં નહોતી. તે ખોટ હવે પૂરાઈ જશે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

બસરામાં આવેલા સદ્દામ હુસૈનના એક મહેલને હવે મ્યુઝિયમમાં ફેરવી નાખવામાં આવ્યો છે.


સામગ્રી: ઈરાન અને ચીન વચ્ચે એક મહત્ત્વાકાંક્ષી ડીલ થઈ છે

ઈરાને આનું કારણ ભારત તરફથી ફંડ મેળવવામાં જોવી પડી રહેલી રાહને ગણાવ્યું છે. ઈરાન અને ભારત વચ્ચે ચાર વર્ષ પહેલાં ચાબહારથી અફઘાનિસ્તાન સરહદ પર જાહેદાન સુધી રેલ લાઈન પાથરવાને લઈને સમજૂતી થઈ હતી.

હવે ઈરાને પોતાની રીતે જ આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે અને એના પર કામ શરૂ કરી દીધું છે.

અમેરિકન સમાચારપત્ર 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'ના અહેવાલ અનુસાર લગભગ 400 અબજ ડૉલરના આ સોદા હેઠળ ઈરાન ચીનને આવતાં 25 વર્ષ સુધી ખૂબ જ સસ્તાદરે કાચું તેલ આપશે અને એના બદલામાં ચીન ઈરાનમાં મોટા પાયે રોકાણ કરશે.

બંને દેશોએ આ સમજૂતી એવા સમયે ચૂપચાપ કરી લીધી છે જ્યારે વિશ્વ કોવિડ-19ની મહામારી સામે ઝૂઝી રહ્યું છે.

કારણ કે ઈરાને ચીન સાથે આ સમજૂતી અમેરિકાના પ્રતિબંધો અને ધમકીઓને બાજુ પર મૂકીને કરી છે એટલે એની દૂરગામી અસર થવાના સંકેત ગણાવાઈ રહ્યા છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ સમજૂતીની અસર માત્ર અમેરિકા પર જ નહીં, ભારત સહિત બાકી વિશ્વ પર પણ પડશે.

શું છે આ સમજૂતીમાં?

ઈરાન ચીનને આવતાં 25 વર્ષ સુધી ખૂબ જ સસ્તાદરે કાચું તેલ આપશે

ઈરાનની સમાચાર એજન્સી તસનીમ અનુસાર સમજૂતીના અનુચ્છેદ-6  પ્રમાણે બંને દેશો ઊર્જા, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઉદ્યોગ અને ટેકનૉલૉજીના ક્ષેત્રમાં પરસ્પર સહયોગ વધારશે.

સમાચાર એજન્સી અનુસાર "બંને પક્ષ આવતાં 25 વર્ષ સુધી પરસ્પર સહયોગ વધારવા પર સંમત થયા છે"

ડીલને હજુ ઈરાનની સંસદ મજલિસની મંજૂરી મળી નથી અને તેને જાહેર પણ કરાઈ નથી પરંતુ 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'એ આ પ્રસ્તાવિત સમજૂતી સાથે જોડાયેલો 18 પાનાંનો દસ્તાવેજ મેળવ્યો છે.

આ દસ્તાવેજ પર જૂન 2020ની તારીખ નોંધાયેલી છે અને એને સમજૂતીનું 'અંતિમ સ્વરૂપ' ગણાવાયું છે.

આ સમજૂતીની શરૂઆતમાં કહેવાયું છે "બે પ્રાચીન એશિયાઈ સંસ્કૃતિઓ વેપાર, રાજનીતિ, સંસ્કૃતિ અને સુરક્ષાના ક્ષેત્રમાં સમાન વિચારોવાળા બે સહયોગી, અનેક પરસ્પર દ્વિપક્ષી અને બહુપક્ષી હિતોવાળા દેશ ચીન અને ઈરાન એકબીજાને પોતાના રણનૈતિક સહયોગી માનશે."

આ દસ્તાવેજોથી જાણ થાય છે કે સમજૂતી પ્રમાણે :

- ચીન ઈરાનના તેલ અને ગૅસઉદ્યોગમાં 280 અબજ ડૉલરનું રોકાણ કરશે.

- ચીની પક્ષ ઈરાનમાં ઉત્પાદન અને પરિવહનના આધારભૂત માળખાના વિકાસ માટે પણ 120 બિલિયન ડૉલરનું રોકાણ કરશે.

- ઈરાન ચીનને આવતાં 25 વર્ષ સુધી નિયમિત રીતે ખૂબ જ સસ્તાદરે કાચું તેલ અને ગૅસ ઉપલબ્ધ કરાવશે.

- ચીન 5G ટેકનૉલૉજીનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઈરાન અને ચીન વચ્ચે એક મહત્ત્વાકાંક્ષી ડીલ થઈ છે, જેના પર હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર છે. બંને દેશો વચ્ચે થયેલી આ રાજનીતિક અને વ્યાપારી સમજૂતી આવનારાં 25 વર્ષ સુધી અમલમાં રહેશે. આ સમજૂતી પછી મંગળવારે સમાચાર આવ્યા કે ઈરાને ચાબહાર રેલ પ્રોજેક્ટથી ભારતની અલગ કરી નાખ્યું છે.


સામગ્રી: ઈરાન તરફથી જાહેર કરાયેલા નિવેદનમાં આને 'માનવીય ભૂલ' ગણાવાઈ છે.

બૉઇંગ 737 ફ્લાઇટ યુક્રેનિયન ઇન્ટરનેશનલ ઍરલાઇન્સની હતી. ઉડાણ ભર્યાના થોડા સમયમાં જ તેને તહેરાનની બહારના વિસ્તારમાં તોડી પડાઈ હતી.

ઈરાને અમેરિકન સૈન્યનાં ઠેકાણાં પર હુમલો કર્યો હતો. એના થોડા કલાકો બાદ આ વિમાનને તોડી પડાયું હતું.

આ પહેલાં ઈરાન આ વાતનો ઇન્કાર કરી રહ્યું હતું કે તેણે વિમાન તોડી પાડ્યું છે.

અમેરિકા અને કૅનેડાએ પોતાની ગુપ્ત સૂચનાના આધારે જણાવ્યું હતું કે ઈરાને વિમાન તોડી પાડ્યું છે. આ વિમાન યુક્રેનની રાજધાની કીવ જઈ રહ્યું હતું.

વિમાનમાં 167 મુસાફરો અને ચાલકદળના નવ સભ્યો સવાર હતા.

ફ્લાઇટમાં ઈરાનના 82, કૅનેડાના 13 અને યુક્રેનના 11 નાગરિકો પણ સવાર હતા.

'ભૂલનો સ્વીકાર'

ઈરાને જણાવ્યું છે કે વિમાને પ્રત્યાશિત રીતે સંવેદનશીલ સૈન્ય ઠેકાણાં તરફ ટર્ન લીધો હતો. આ પહેલાં ઈરાને વિમાનની દૂર્ઘટના માટે તકનીકી ખામીને જવાબદાર ઠેરવી હતી.

ઈરાની સૈન્યે પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું, "વિમાન રિવૉલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ કોરના બેઝની નજીક આવી ગયું હતું. આ સ્થિતિમાં માનવીય ભૂલ થઈ અને વિમાનને તોડી પડાયું."

સમાચાર એજન્સી એએફપી અનુસાર ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રુહાનીએ કહ્યું છે કે યુક્રેનનું વિમાન તોડી પાડવું એ બહું મોટી ટ્રૅજેડી છે. જેણે પણ ભૂલ કરી એને માફ નહીં કરવામાં આવે.

ઈરાનના વિદેશ મંત્રી જવાદ ઝરીફે ટ્વીટ કરીને આ ઘટના અંગે અફસોસ વ્યક્ત કર્યો છે.

તેમણે ટ્વિટર પર લખ્યું, "બહુ જ દુ:ખદ. સૈન્યની પ્રારંભિક તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ માનવીય ભૂલ હતી. જે અમેરિકાના દુ:સાહસના કારણે સંકટની ક્ષણે થઈ. અમે આ માટે માફી માગીએ છીએ અને લોકો સાથે અમારી સંવેદનાઓ છે."

ઈરાની સૈન્યે પોતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું છે, "ઈરાકમાં અમેરિકન ઠેકાણા પર મિસાઇલથી હુમલો કરાયા બાદ અમેરિકન સૈન્યનાં વિમાનો ઈરાની સરહદની ચોતરફ ઊડવાં લાગ્યાં હતાં. એવામાં ઈરાની સૈન્યના ઍરિયલ પર સૈન્ય બેઝ તરફ આવી રહેલું એક વિમાન દેખાયું. ઈરાનની કેટલીય ડિફેન્સ સિસ્ટમની પ્રવૃતિઓ વધી ગઈ હતી. આવી સ્થિતિમાં યુક્રેનિયન ઇન્ટરનેશનલ ઍરલાઇન્સ ફ્લાઇટ 752એ તહેરાનના ઇમામ ખુમૈની ઍરપૉર્ટ પરથી ઉડાણી ભરી હતી. ઉડાણ ભર્યા બાદ તે આઈઆજીસી સૈન્ટ સેન્ટરની નજીક આવી ગયું હતું. આવી સ્થિતિમાં ભૂલથી વિમાન તોડી પડાયું. આ ભૂલને કારણ કેટલાય ઈરાની ઉપરાંત વિદેશી નાગરિકોનાં પણ જીવ ગયા."

ઈરાન પર વિમાન તોડી પાડવાની જવાબદારી લેવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઈરાનની સરકારી ટીવીના રિપોર્ટ અનુસાર સૈન્યે શનિવારે કહ્યું કે 'ભૂલ'થી યુક્રેનનું પ્રવાસીવિમાન તેણે તોડી પાડ્યું હતું. આ વિમાનમાં 176 લોકો સવાર હતા.


સામગ્રી: ઈરાન તેમના પરમાણુ કાર્યક્રમ બાબતે અમેરિકાથી માંડી તમામ પશ્ચિમી દેશોના નિશાના પર છે.

જોકે, ઈરાનને પ્રાચીન સંસ્કૃતિના ખૂબ જૂના કેન્દ્ર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

એક વખતે તમામ આર્ય જનજાતિઓએ અહીં આશરે લીધો હતો. જરથૃષ્ટ્ર પણ ઈરાનમાં જ જનમ્યા હતા.

પારસી ધર્મના સમયગાળા અને એ પહેલાંના સમયથી ઈરાને માનવીય સંસ્કૃતિના વિકાસમાં ઘણો મહત્ત્વનો ફાળો આપ્યો છે.

એક સમય એવો હતો કે ઈરાનના રાજાઓનું શાસન યૂનાનથી હિંદુસ્તાન સુધી ફેલાયેલું હતું. રાજા દારા અને સાઇરસે વિશાળ રાજ્યો સ્થાપિત કર્યાં હતાં.

આજે તમને ઈરાનની એક એવી ઉપલબ્ધિ વિશે જણાવીશું કે જેને વાંચીને કદાચ તમને શરૂઆતમાં વિશ્વાસ ન પણ આવે.

એવું કહી શકાય કે ઈરાનને પ્રકૃતિનું વરદાન પ્રાપ્ત છે.  આમ છતાં અહીંયાં એક ઊણપ રહી ગઈ છે.

અન્ય દેશોની માફક અહીંયાં ખળખળ વહેતી નદીઓ અને ઝરણાં નથી. જોકે, જમીનની નીચે પુષ્કળ પાણી છે.

પાણીની અછતનું આ રીતે લાવ્યા સમાધાન

એક સમયે ઈરાનમાં પાણીની ખૂબ જ તંગી હતી.

પહેલાંના સમયમાં ઈરાનમાં વિજ્ઞાને એટલી પ્રગતિ કરી હતી કે આ દેશે પાણીની મુશ્કેલીનું સમાધાન એન્જિનિયરિંગની મદદ વડે શોધી કાઢ્યું હતું.

ઈરાનમાં ઘણા પહાડ છે અને એની તળેટીઓમાં મોટા પ્રમાણમાં ભૂગર્ભજળ સંગ્રહાયેલું છે.

લગભગ ત્રણેક હજાર વર્ષ પહેલાં ઈરાનીઓએ ભૂગર્ભજળને દૂરદૂર સુધી પહોંચાડવાનો માર્ગ શોધ્યો હતો.

જમીનમાંથી પાણી કાઢવાની ઈરાની ટેકનિકનો પ્રયોગ ઈરાનના શહેર ઇસ્ફાનથી માંડીને યાઝ્દ અને બીજા વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળે છે.

પાણી પહોંચાડવાના આ ઉમદા એન્જિનિયરિંગને ફારસી ભાષામા 'કારિઝ' કહેવાય છે. જોકે, એનું અરબી નામ 'કનાત' વધારે જાણીતું છે.

પહાડોની તળેટીમાંથી પાણી કાઢી એને દૂર-દૂર સુધી પહોંચાડવાની પદ્ધતિ આજે પણ ચલણમાં છે.

2016થી યૂનેસ્કોએ આને વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટમાં સામેલ કરી લીધી છે.

પર્વતોમાં કનાત બનાવવા માટે સૌ પહેલાં કાંપવાળી જમીન પસંદ કરવામાં આવતી હતી.

જ્યાં એક મોટો ખાડો ખોદી ભૂગર્ભજળ મેળવવામાં આવતું હતું.

પાણી મેળવવાની રીત

ઉપરથી જોતા આ ખાડા એવા જ દેખાય છે જાણે ભીની માટીમાં કીડીઓએ દર બનાવ્યાં હોય. એ વખતે અણસાર આવવો પણ મુશ્કેલ હોય છે કે અંદર પાઇપોની જાળ પથરાયેલી છે.

હવાના આવનજાવન માટે આવા ખાડા બનાવવામાં આવતા. એના થકી અંદર કામ કરતા મજૂરોને તાજી હવા મળી રહેતી.

સહજ છે કે ઘણી વખત થોડું ખોદકામ કરતા જ પાણી મળી રહેતું હોય છે જ્યારે ક્યાંક કેટલાય મિટર સુધી ખોદકામ કરવું પડતું હોય...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઈરાન વિશે તમે ઘણી વાતો સાંભળી હશે. હાલના દિવસોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પર આ દેશ ખૂબ ચર્ચામાં છે.


સામગ્રી: ઈરાન દ્વારા વળતો હુમલો કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે અને તાજેતરનો ઘટનાક્રમ બંને દેશોને યુદ્ધની અણિ ઉપર લાવી દે તેવી શક્યતા છે.

ઇરાક ઉપર અમેરિકાના પ્રભુત્વ ઉપર ગંભીર સવાલ ઊભા થશે અને મધ્ય-પૂર્વ એશિયા અંગેની ટ્રમ્પની નીતિની અગાઉ ક્યારેય ન થઈ હોય તેવી પરીક્ષા થાય તેવી સંભાવના છે.

ઓબામા સરકારમાં મધ્ય-પૂર્વ અને ઈરાન બાબતના સંયોજન ફિલિપ ગોર્ડન આ હુમલાને ઈરાન સામે અમેરિકા દ્વારા 'યુદ્ધની જાહેરાત' તરીકે જુએ છે.

ઈરાનની કુદ્સ ફોર્સ વિદેશની ધરતી ઉપર મિશનોને અંજામ આપે છે. વર્ષોથી ઇરાક, સીરિયા, લેબનન તથા અન્ય દેશોમાં ઇરાનના દુશ્મનોને પછાડવામાં કે મિત્રોને મદદમાં સુલેમાની ચાવીરૂપ ભૂમિકા ભજવતા હતા.

લોકપ્રિય હસ્તી

અમેરિકાના મતે સુલેમાની હત્યારા હતા, પરંતુ તેઓ ઈરાનમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય હતા. ઈરાન પરના દબાણ તથા અમેરિકા દ્વારા લાદવામાં આવેલાં નિયંત્રણોને ખાળવામાં સુલેમાનીએ મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.

સુલેમાની અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ખટકતા હતા, એ વાતમાં કોઈ શંકા નથી, પરંતુ તેમની ઉપર અત્યારે શા માટે હુમલો કરવામાં આવ્યો તે આશ્ચર્યની વાત છે.

તાજેતરમા ઇરાક ખાતે અમેરિકાના મથક ઉપર રૉકેટ-હુમલા થયા હતા, જેના માટે ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવવામાં આવ્યું હતું. એ હુમલામાં એક કૉન્ટ્રાક્ટરનું મૃત્યુ થયું હતું.

આ પહેલાં ઈરાને અમેરિકાના UAVને તોડી પાડવાની ઘટના અને સાથી રાષ્ટ્ર સાઉદી અરેબિયાની ઑઈલ રિફાઇનરી ઉપર હુમલા જેવી ઘટનાઓને અંજામ આપ્યો હતો, પરંતુ અમેરિકાએ કોઈ વળતી કાર્યવાહી કરી ન હતી.

ઍરબેઝ પર હુમલાની ઘટનાને અંજામ આપનાર ઈરાનસમર્થિત આતંકવાદી સંગઠન સામે અમેરિકાએ કાર્યવાહી કરી હતી, જેના પગલે સંભવત બગદાદ ખાતે અમેરિકાના દૂતાવાસ ઉપર હુમલો થયો હતો.

અમેરિકાનું કહેવું છે કે સુલેમાની અમેરિકાના ડિપ્લૉમેટ્સ, ઇરાક તથા મધ્ય-પૂર્વ એશિયામાં તહેનાત અમેરિકાના સૈનિકો ઉપર હુમલો કરવાનું આયોજન કરી રહ્યા હતા.

5000 સૈનિક તહેનાત

હવે શું થશે તે મોટો સવાલ છે. ટ્રમ્પને આશા હશે કે તેમની આ કાર્યવાહીથી આ ભૂભાગમાં તેના મિત્રરાષ્ટ્ર સાઉદી અરેબિયા તથા ઇઝરાયલને એ વાતની ખાતરી થશે કે હજુ પણ અમેરિકામાં તાકત છે અને ઈરાનને પણ પાઠ મળશે.

લાંબા સમયથી ઈરાન સામે કાર્યવાહી નહીં થવાથી સાઉદી તથા ઇઝરાયલ અધીરા બની ગયા હતા.

એ કળવું મુશ્કેલ છે કે ઈરાન વળતા જવાબ રૂપે આક્રમક પ્રતિક્રિયા નહીં આપે.

ઇરાકમાં પાંચ હજાર અમેરિકન સૈનિક તહેનાત છે, તેઓ સંભવિત નિશાન હોઈ શકે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઈરાનની કુદ્સ ફોર્સના કમાન્ડર જનરલ કાસિમ સુલેમાનીના મૃત્યુ બાદ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ વકરી શકે છે, જેની ગંભીર અસરો ઊભી થશે.


સામગ્રી: ઈરાન બાદ હવે રશિયા પર અમેરિકાના નવા પ્રતિબંધો

થોડા દિવસ પહેલાં જ રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન અને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વચ્ચે બેઠક યોજાઈ હતી.

જોકે, એના થોડા દિવસો બાદ જ અમેરિકા રશિયા પર પ્રતિબંધ મૂકવા માટે જઈ રહ્યું છે.

રશિયાના પૂર્વ જાસૂસ સર્ગેઈ સ્ક્રિપલ અને તેમનાં પુત્રી યૂલિયા પર બ્રિટનમાં નર્વ એજન્ટ દ્વારા થયેલા હુમલા મામલે અમેરિકા આ પ્રતિબંધો મૂકી રહ્યું છે.

શું છે પ્રતિબંધો?

નર્વ એજન્ટ દ્વારા હુમલા બાદ સેલિસ્બરીની આ જગ્યા સિલ કરાઈ હતી

અમેરિકાનું કહેવું છે કે તેમને જાણકારી મળી છે કે પ્રતિબંધિત રસાયણ દ્વારા આ હુમલો રશિયાએ જ કરાવ્યો હતો.

જેના કારણે તે રશિયા પર નવા પ્રતિબંધોનું એલાન કરશે. જેની જાહેરાત બુધવારે અમેરિકાના વિદેશ વિભાગે કરી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અમેરિકાના વિદેશ વિભાગનાં પ્રવક્તા હૈદર નૉટે કહ્યું, "સંયુક્ત રાજ્ય અમેરિકાને 1991ના કેમિકલ એન્ડ બાયૉલૉજિકલ વેપન્સ કંટ્રોલ એન્ડ વૉરફેર એલિમિનેશન એક્ટ અંતર્ગત જાણવા મળ્યું છે કે રશિયાએ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરતા રાસાયણિક અથવા જૈવિક હથિયારોનો ઉપયોગ કર્યો છે.  "

હૈદર નૉટે કહ્યું કે આ પ્રતિબંધો 22 ઑગસ્ટના રોજ લાગૂ થશે.

આ પ્રતિબંધોમાં રશિયામાં નિકાસ કરવામાં આવતાં સેન્સિટિવ ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણો અને અન્ય ટેક્નૉલૉજી પર લગામ લાગશે.

પશ્ચિમના દેશો અને રશિયા વચ્ચે વણસતા સંબંધો

સર્ગેઈ સ્ક્રિપલ અને તેમનાં પુત્રી યૂલિયા

આ વર્ષે 4 માર્ચના રોજ 66 વર્ષના સ્ક્રિપલ અને તેમની 33 વર્ષની પુત્રી ઇંગ્લૅન્ડમાં સેલિસ્બરી સિટી સેન્ટરમાં એક બૅંચ પર બેભાન હાલતમાં મળી આવ્યાં હતાં.

તેમની હાલત ખૂબ જ ખરાબ હતી પરંતુ અનેક દિવસોની હૉસ્પિટલમાં સારવાર બાદ તેઓ ઠીક થઈ ગયા હતા.

આ ઘટનાને કારણે બ્રિટન અને રશિયા વચ્ચેના સંબંધો બગડ્યા હતા.

આ હુમલાનો આરોપ રશિયા પર લગાવતા બ્રિટને અને તેમના સર્મથનમાં 20થી વધુ દેશોએ પોતાને ત્યાંથી રશિયાના રાજદૂતોને કાઢી મૂક્યા હતા.

અમેરિકાએ પણ પોતાને ત્યાંથી 60 જેટલા રશિયાના રાજદૂતોને દેશ છોડવા માટે કહ્યું હતું અને સિએટલનો રશિયાનો દૂતાવાસ બંધ કરી દીધો હતો.

જોકે, રશિયાએ આ મામલામાં કોઈ પણ પ્રકારની તેની ભૂમિકા હોવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.

બ્રિટનની સરકારે કહ્યું હતું કે આ હુમલામાં રશિયામાં નિર્મિત નર્વ એજન્ટ નોવિચોકનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે.

આ હુમલાના ત્રણ મહિના બાદ બે વધુ લોકો - ડૉન સ્ટ્રગસ અને તેમના પતિ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઈરાન પર પ્રતિબંધ લાદ્યા બાદ હવે અમેરિકા રશિયા પર કેટલાક પ્રતિબંધો મૂકવા જઈ રહ્યું છે.


સામગ્રી: ઈરાન સાથે આ લડી રહેલા બંને દેશોની સીમા જોડાએલી છે તેથી ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે જો આ યુદ્ધને રોકવામાં નહીં આવે તો આ વિસ્તારમાં પ્રાદેશિક યુદ્ધ ફાટી નિકળવાની સંભાવના છે.

દરમિયાન રિપોર્ટ્સ મળ્યા છે કે બૉમ્બ શેલ્સ અને મિસાઇલ ઈરાનનાં સરહદી ગામોમાં પણ નાખવામાં આવ્યાં છે.

ઈરાનના બોર્ડર સિક્યૉરિટી ગાર્ડ્સના કમાન્ડર કાસિમ રિઝાઈએ કહ્યું છે કે તેમની સેના કોઈ પણ પરિસ્થિતિને પહોંચી વળવા તૈયાર છે.

27 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થએલી આ લડાઈમાં અત્યારસુધી લગભગ 300થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે અને એક લાખ કરતાં વધારે લોકો વિસ્થાપિત થયા છે.

આ બંને દેશો નાગોર્નો-કારાબાખ વિસ્તારના કબજા માટે એકબીજા સાથે લડે છે. અઝરબૈજાન આ વિસ્તાર પોતાનો હોવાનું કહે છે પણ આ વિસ્તાર પર આર્મેનિયન લોકોનું પ્રભુત્વ છે, કારણ કે 1980ના દશકમાં જે યુદ્ધ થયું તેમાં અલગાવવાદી તાકતોએ નાગોર્નો કારાબાખ પર કબજો જમાવ્યો.

એ યુદ્ધમાં ત્રીસ હજાર લોકો માર્યા ગયા હતા અને દસ લાખ લોકો વિસ્થાપિત થયા હતા. ત્યારબાદ 1994માં બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધવિરામ થયું પણ આ વિસ્તારના કબજાને લઈને સંઘર્ષ જારી છે.

1991માં સોવિયત સંઘ તૂટ્યું અને તેમાંથી 15 દેશો બન્યા જેમાં આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન પણ હતા.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

તુર્કી પહેલાથી જ અઝરબૈજાનનો સાથ આપી રહ્યું છે તો રશિયા હાલ તટસ્થ છે પણ તેનો ઍરબેઝ આર્મેનિયામાં છે.


સામગ્રી: ઈરાન, અમેરિકા અને તેના સહયોગી દેશો વચ્ચે તણાવનું કેન્દ્ર હવે હોર્મુઝની ખાડી છે.

આ તણાવની શરૂઆત ગત વર્ષે થઈ હતી જ્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે અમેરિકાના પરમાણુ કરાર ઈરાન સાથે તોડી નાખ્યા હતા.

ત્યારથી બન્ને દેશો વચ્ચે સતત તણાવ વધી રહ્યો છે.

પણ હવે આ તણાવના કારણે વિશ્વ પર શું અસર પડી શકે છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

હોર્મુઝની ખાડી દુનિયાનો સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ સમુદ્રી રસ્તો છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ભારે તણાવના કારણે તેનું મહત્ત્વ વધારે વધી ગયું છે.


સામગ્રી: ઈરાનના ગુપ્તચર વિભાગે કહ્યું કે ધરપકડ કરાયેલા લોકો સૈન્ય અને પરમાણુ ગતિવિધિઓ વિશે માહિતી ભેગી કરી રહ્યા હતા.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનનો આ દાવો નકારી કાઢ્યો છે અને કહ્યું છે કે આ સાવ ખોટું છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ઈરાનના સરકારી મીડિયાએ જાહેરાત કરી છે કે કથિત જાસૂસોની ધરપકડ માર્ચ 2019 સુધી એક વર્ષમાં કરવામાં આવી છે.

ગત શુક્રવારે ઈરાનની ખાડીમાં બ્રિટનનું તેલ ટૅન્કર જપ્ત કરવાનો અહેવાલ હતો.

વળી, ગત મહિને ઈરાને અમેરિકાનું એક ડ્રૉન ઉડાવી દીધું હતું અને કહ્યું હતું કે તે ઈરાનની હવાઈ સીમામાં પ્રવેશ્યું છે. જોકે, અમેરિકાએ ઈરાનનો આ દાવો પણ નકારી કાઢ્યો હતો.

આ ઘટના પછી એવો પણ અહેવાલ હતો કે ઈરાન પર હુમલો કરવા માટે અમેરિકાની સેના તૈયાર હતી, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે છેલ્લી ઘડીએ હુમલો રોકી દેવાનો આદેશ આપ્યો.

અત્યારે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે તણાવની સ્થિતિ છે.

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ખટરાગનું કારણ શું?

ગત વર્ષે અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન સાથે કરેલી પરમાણુ સંધિ તોડી નાખ્યા પછી તણાવની શરૂઆત થઈ હતી. અમેરિકા ગત વર્ષે ઈરાન સહિત છ દેશોની વચ્ચે થયેલી પરમાણુ સંધિમાંથી બહાર થઈ ગયું છે.

રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની આ સમજૂતી રદ કરવા પાછળનું કારણ એ દર્શાવવામાં આવે છે કે તે 2015માં તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ બરાક ઓબામાના સમય દરમિયાન થયેલી સંધિથી ખુશ નહોતા.

અમેરિકાએ યમન અને સીરિયા યુદ્ધમાં ઈરાનની ભૂમિકાની આલોચના પણ કરી હતી.

ટ્રમ્પ વહીવટી તંત્રને આશા હતી કે તે ઈરાન સરકારને આ નવી સંધિ કરવા માટે મજબૂર કરી દેશે અને આની અંદર ઈરાનને માત્ર પરમાણુ કાર્યક્રમ નહીં, પરંતુ બેલેસ્ટિક મિસાઇલ કાર્યક્રમ પણ હશે.

અમેરિકાનું એ પણ કહેવું છે કે આનાથી મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાનનું 'અશિષ્ટ વર્તન' પણ નિયંત્રિત થશે. જોકે ઈરાન અમેરિકાના પ્રતિબંધોને ગેરકાનૂની ગણાવે છે.

ઈરાનના વિદેશમંત્રી મોહમ્મદ જવાદ ઝરીફે કહ્યું હતું કે તેમની પાસે અમેરિકી પ્રતિબંધોનો જવાબ આપવા માટે અનેક વિકલ્પ છે.

તેમણે કહ્યું કે જો ઈરાનને તેનું તેલ વેચવાથી રોકવામાં આવ્યું તો તેનાં ગંભીર પરિણામ આવશે.

ઈરાનના ઉચ્ચ જનરલે પણ કહ્યું હતું કે જો ઈરાનને વધારે અવરોધોનો સામનો કરવો પડશે તો તે સામૂહિક રીતે મહત્ત્વપૂર્ણ હોર્મુઝ જળસંધિ માર્ગને બંધ કરી શકે છે.

તેમણે કહ્યું, 'જો અમારાં તેલનાં વહાણો જળસંધિમાંથી નહીં જાય તો બાકીના દેશનાં તેલનાં વહાણો પણ જળસંધિ પાર કરી શકશે નહીં.'

ઈરાન પર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધેલા તણાવ વચ્ચે ઈરાનને દાવો કર્યો છે તે તેણે અમેરિકાની જાસૂસી સંસ્થા સીઆઈએ માટે કામ કરી રહેલા 17 જાસૂસોની ધરપકડ કરી છે અને તેમાંથી કેટલાકને મોતની સજા કરવામાં આવી છે.


સામગ્રી: ઈરાનના મતે આ હુમલા પાછળ ઇઝરાયલનો હાથ હતો. રવિવારે ઈરાની અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે નતાંઝ યુરેનિયમ સંવર્ધન સંયંત્ર 'પરમાણુ આતંકવાદ'ના નિશાના પર આવી ગયો હતો.

જોકે, પ્રારંભિક સમાચારમાં જણાવાયું હતું કે ત્યાં વીજપુરવઠો ઠપ થઈ ગયો હતો. તાજેતરમાં જ અહીં યુરેનિયમ સંવર્ધિત કરનારા નવા આધુનિક સેન્ટ્રીફ્યુઝ લગાવાયા હતા.

ઇઝરાયલે અધિકૃત રીતે કોઈ પર પણ આ હુમલાનો આરોપ નથી લગાવ્યો.

જોકે, ત્યાંના સરકારી રેડિયોએ ગુપ્તચર સૂત્રોને ટાંકીને દાવો કર્યો હતો કે આ ઘટના પાછળ ઇઝરાયલની ગુપ્તચર સંસ્થા 'મોસાદ'નો હાથ હતો. તેણે એવું પણ જણાવ્યું કે ઈરાને જેટલું જણાવ્યું છે એનાથી ક્યાંય વધારે નુકસાન થયું છે.

બીજી તરફ અમેરિકન ગુપ્તચર અધિકારીઓએ 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'ને જણાવ્યું છે કે સંયંત્ર પર એક મોટો વિસ્ફોટ થયો. આનાથી ભૂમિગત સંયંત્રની અંદર સ્થાપિત સેન્ટ્રીફ્યુઝને વીજળી પહોંચાડનારી પાવર સિસ્ટમ સંપૂર્ણ રીતે બરબાદ થઈ ગઈ. એવું અનુમાન પણ છે કે આ વિસ્ફોટ બાદ ફરીથી યુરેનિયમનું સંવર્ધન શરૂ કરવા માટે ઓછામાં ઓછા નવ મહિના લાગશે.

વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા સઇદ ખાતિબ્ઝાદેહે તહેરાનમાં એક પત્રકારપરિષદમાં કહ્યું કે આ હુમલા પાછળ સ્પષ્ટ રીતે ઇઝરાયલનો હાથ છે.

ઈરાનના સરકારી મીડિયાએ વિદેશમંત્રી જવ્વાદ ઝરીફને ટાંકીને કહ્યું, "અમે પ્રતિબંધ ખતમ કરવાના રસ્તે પ્રગતિ સાધી છે એટલે યહુદી સમર્થક અમારી સામે બદલો લેવા ઇચ્છે છે."

એ બાદ વિદેશમંત્રીએ એવું પણ કહ્યું કે ઈરાન આનો બદલો લેશે.

સ્પુતનિક-V :  ભારતમાં રશિયન વૅક્સિનને કોવિડ-19ની સારવારમાં ઇમરજન્સી ઉપયોગ માટે મંજૂરી

ભારતમાં ડૉ. રેડીઝ લૅબ દ્વારા આ રસીનું ઉત્પાદન કરાયું છે આ રસીની અસરકારકતા 91.6 ટકા છે. જે મૉર્ડના અને ફાઇઝરની રસી બાદ સૌથી વધારે

ભારતમાં કોરોનાના વધી રહેલા કેસો વચ્ચે હવે ત્રીજી રસીના ઉપયોગને મંજૂરી મળી ગઈ છે.

સોમવારે રસીસંબંધિત બાબતોના નિષ્ણાતોની સમિતી 'સબજેક્ટ ઍક્સપર્ટ કમિટી' (SEC)એ રશિયન રસી સ્પુતનિક-Vના ઇમરજન્સી ઉપયોગ માટેની હૈદરાબાદની ડૉ. રેડીઝ્ લૅબની અરજી સ્વીકારી લીધી.

ભારતમાં ડૉ. રેડીઝ લૅબ દ્વારા આ રસીનું ઉત્પાદન કરાયું છે આ રસીની અસરકારકતા 92% ટકા છે.

કોવિડ-19 વિરુદ્ધની લડાઈમાં ભારતમાં આ ત્રીજી રસીને મંજૂરી અપાઈ છે.

ભારતીય દવાનિયામકની કમિટીએ સ્પુતનિક-Vને ઇમરજન્સી સારવારમાં ઉપયોગમાં લેવા માટે મંજૂરી આપવા બેઠક યોજી અને રસીના ક્લિનિકલ ટ્રાયલનાં પરિણામો અંગે વિચાર કર્યો.

આ પહેલાં 1...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઈરાનના વિદેશમંત્રી જવ્વાદ ઝરીફે કહ્યું છે કે તેમનો દેશ નતાંઝ ભૂમિગત પરમાણુ સંયંત્ર પર થયેલા હુમલાનો બદલો લેશે.