સામગ્રી: આ શબ્દો છે 22 વર્ષનાં પાયલ પટેલનાં, જેઓ આમ આદમી પાર્ટીનાં સૌથી યુવા ઉમેદવાર છે જે સુરત મહાનગરપાલિકામાં કૉર્પોરેટર તરીકે ચૂંટાયાં છે.

પાયલ પટેલે પ્રથમ વખત સુરત મહાનગરપાલિકાની ચૂંટણી લડીને રાજકારણમાં પગ મૂક્યો છે.  તેઓ પૂર્ણા પશ્ચિમ વૉર્ડ-16માં આમ આદમી પાર્ટી તરફથી ચૂંટાયાં છે.

મૉડલ-અભિનેત્રી રહેલાં પાયલ પટેલે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, ''મારા પરિવારમાં કોઈ રાજકારણમાં નથી પણ લૉકડાઉનમાં જ્યારે લોકોની તકલીફો જોઈ ત્યારે એમ થયું કે ઘણું બઘું બદલવાની જરૂર છે.''

"અમે લૉકડાઉન સમયે ફી-માફી માટે પ્રદર્શન કરી રહ્યાં હતાં ત્યારે પોલીસે અમારી અટકાયત કરી હતી. ત્યારે પ્રશ્ન થયો કે શું વિરોધ કરવાનો પણ લોકોને અધિકાર નથી?"

"સામાજિક મુદ્દામાં હું પહેલાંથી રસ ધરાવતી હતી પણ લૉકડાઉનમાં જ્યારે લોકો ફી-માફીની વાત કરીને ગળગળા થતાં ત્યારે એમ થયું કે જો બદલાવ લાવવો હોય તો સિસ્ટમમાં આવવું પડશે."

પાયલના પિતા વેપારી છે અને માતા ગૃહિણી છે. એ સિવાય પાયલના પરિવારમાં તેમનાં દાદી અને નાના ભાઈઓ છે જે અભ્યાસ કરે છે.

તેઓ કહે છે કે "હું એક મધ્યમવર્ગીય પરિવારમાંથી આવું છું અને મારા પરિવારમાં કોઈ રાજકારણમાં નથી."

રાજકારણમાં પ્રવેશ પર લોકોના 'પ્રશ્ન'

પાયલ પટેલ પરિવાર સાથે

આમ આદમી પાર્ટીની પૅનલમાં સૌથી યુવા ઉમેદવાર પાયલ પટેલે કહ્યું કે જ્યારે તેમણે રાજકારણમાં આવવાનું નક્કી કર્યું ત્યારે કેટલાય લોકોએ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા હતા અને પૂછ્યું હતું કે તેઓ આટલી નાની ઉંમરે રાજકારણમાં કેમ જાય છે?

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં તેમણે કહ્યું, "જ્યારે મેં રાજકારણમાં આવવાનું નક્કી કર્યું ત્યારે લોકો કહેતા કે આ તારી ઉંમર નથી રાજકારણમાં જવાની. સગાં-સંબંધીઓ કહેતા કે રાજકારણ ગંદું હોય છે. "

"આટલી યુવાન છોકરી માટે રાજકારણ એ 'સુરક્ષિત' નથી. આવા પ્રશ્નો સામે લડવા માટે મારાં માતાએ મને હિંમત આપી.

પાયલ કહે છે કે રાજકારણ જ નહીં પણ મૉડલિંગ અને ઍક્ટિંગમાં કારકિર્દી બનાવવા અંગે પણ લોકો સવાલો કરતા હતા.

"છોકરી હોવાને કારણે આ પ્રશ્નોનો સામનો મારે પણ કરવો પડ્યો હતો. જોકે મને મારાં માતાએ પ્રોત્સાહિત કરી હતી. હું ચૂંટણી લડી શકી તેમાં મારાં માતાનો ટેકો મળ્યો એ ખૂબ મહત્ત્વપૂર્ણ હતું."

પાયલે અભિનયક્ષેત્રે પણ હાથ અજમાવ્યો છે. તેમનાં માતા મંજુ સાકરિયા બીબીસી ગુજરાતીને જણાવે છે કે સમાજમાં જે લોકો છોકરીઓના આગળ વધવા સામે પ્રશ્નો ઊભા કરે તેમણે સમજવું છોકરીઓ હવે ચંદ્ર પર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

'લોકો કહેતા કે રાજકારણમાં જવાની તારી ઉંમર નથી. રાજકારણ ગંદું છે અને તું કંઈ નહીં કરી શકે.'


સામગ્રી: આ શબ્દો છે 36 વર્ષીય શીતલ ઠાકરના, જેમણે બાળકને જન્મ આપવા માટે દસ કસૂવાવડનું દર્દ સહન કર્યું.

લાંબી નિરાશા તથા હતાશા બાદ શીતલબહેનને ઇન વિટ્રો ફર્ટિલાઇઝેશન (આઈવીએફ)થી ગર્ભ રહ્યો હતો.

સામાન્ય રીતે બે કે ચાર IVF સાઇકલમાં ગર્ભ રહી જતો હોય છે પરંતુ શીતલબહેને 25 IVF સાઇકલ સુધી ધીરજ રાખવી પડી હતી.

કહેવાય છે કે કોઈ પુરુષની સફળતામાં 'લેડી લક'નો હાથ હોય છે પરંતુ શીતલબહેનને 'બેબી લક' મળ્યા છે અને તેઓ પબ્લિક પ્રૉસિક્યૂટર તરીકે પસંદગી પામ્યાં છે.

શીતલબહેન તેમનાં માતૃત્વનું શ્રેય પતિ પ્રણવના પ્રેમને, પરિવારના સહયોગ તથા તબીબોને આપે છે, જ્યારે તબીબો આને શીતલબહેનની 'ધીરજ' તથા 'શારીરિક અને માનસિક' દૃઢતાની સફળતા માને છે.

બાળક દત્તક લેવું તથા સરોગૅસી જેવા વિકલ્પ હોવા છતાંય શીતલબહેને 'ચોક્કસ કારણો'થી જાતે જ માતા બનવાનું પસંદ કર્યું હતું.

એ છ વર્ષની પીડા

પ્રણવ વ્યવસાયે બૅન્કર છે, જ્યારે શીતલ પબ્લિક પ્રૉસિક્યૂટર તરીકે સિલેક્ટ થયા છે

2006માં મૂળ જામનગરના પ્રણવભાઈ તથા પાસેના જ નાનકડા શહેર જામખંભાળિયાનાં શીતલબહેનનાં લગ્ન થયાં હતાં.

લગ્નનાં ત્રણ વર્ષ બાદ પણ દંપતીના ઘરે પારણું ન બંધાતા તેમણે તબીબોને સલાહ લીધી હતી.

ત્યાર બાદ લગભગ ત્રણેક વર્ષ દરમિયાન દંપતીએ હોમિયોપેથિક, આયુર્વેદિક તથા એલોપેથિક સારવાર લીધી હતી, પરંતુ તેનાથી ફાયદો થયો ન હતો.

2012માં દંપતીએ આઈવીએફનો વિકલ્પ સ્વીકાર્યો. જોકે આ રસ્તો પણ દંપતી માટે સરળ નીવડ્યો ન હતો.

શીતલબહેનના તબીબ ડૉ. હિમાંશુ બાવીશીના જણાવ્યા પ્રમાણે, "સામાન્ય રીતે કોઈ નિઃસંતાન દંપતીને બેથી ચાર આઈવીએફ સાઇકલમાં સફળતા મળતી હોય છે, પરંતુ શીતલબહેનના કિસ્સામાં એવું બન્યું ન હતું."

છ વર્ષના ગાળામાં શીતલબહેનને દસ વખત કસૂવાવડ થઈ હતી. એક વખત તો ગર્ભનો ખાસ્સો વિકાસ થયો પણ તે ફેલોપિયન ટ્યૂબમાં વિકસ્યો હતો.

માતાના આરોગ્ય માટે કોઈ મુશ્કેલી ન સર્જાય તે માટે તબીબોએ ગર્ભને હઠાવવાનો નિર્ણય લેવો પડ્યો હતો.

શીતલબહેન કહે છે, "એ સમય દરમિયાન ખૂબ જ શારીરિક અને માનસિક પીડા થતી, પરંતુ મારા પતિ અને મારો પરિવાર મારી સાથે અડીખમ રહ્યાં.”

"આઈવીએફ દરમિયાન ટ્યૂબમાં બાળકનો વિકાસ એ જ્વલ્લે જ બનતી ઘટના છે, પરંતુ મારા કિસ્સામાં એવું થયું હતું."

"મને વિચાર આવતો હતો કે મારી સાથે જ આવું કેમ થયું?"

એ દિવસોને યાદ કરતા પ્રણવભાઈ કહે છે, "કસૂવાવડ કે આઈવીએફ સાઇકલ સફળ ન થાય ત્યારે નિરાશા અને હતાશા ઘેરી વળતાં."

"એવા સમયે હું અને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"મેં જ્યારે પ્રથમ વખત બાળકને હાથમાં લીધું ત્યારે છ વર્ષ દરમિયાન મેં ભોગવેલી પીડા, નિરાશા તથા હતાશાને ભૂલી ગઈ. મારી આંખમાં આંસુ હતાં."


સામગ્રી: આ શબ્દો છે 55 વર્ષીય તાશી નામગ્યાલના કે જેમણે સંભવતઃ સૌથી પહેલી વખત કારગિલના પહાડોમાં છુપાયેલા પાકિસ્તાની સૈનિકોને જોયા હતા.

આ વર્ષ 1999ની વાત છે જ્યારે એક દિવસ તાશી નામગ્યાલ કારગિલના બાલ્ટિક સૅક્ટરમાં પોતાના ગુમ થયેલા નવા યાકની શોધ કરી રહ્યા હતા.

તેઓ પહાડો પર ચઢીને જોઈ રહ્યા હતા કે તેમનું યાક ક્યાં ખોવાઈ ગયું.

આ દરમિયાન પ્રયાસ કરતાં કરતાં તેમને પોતાનું યાક દેખાયું. પરંતુ એ યાકની સાથે સાથે તેમને જે જોવા મળ્યું તેને કારગિલ યુદ્ધની પહેલી ઘટના માનવામાં આવે છે.

તેમણે કેટલાક શંકાસ્પદ લોકોને જોયા અને ભારતીય સેનાને તાત્કાલિક આ અંગે જાણકારી આપી.

તેઓ જણાવે છે, "હું એક ગરીબ ચરવૈયો હતો. તે જમાનામાં મેં તે યાક 12000 રૂપિયામાં ખરીદ્યું હતું. જ્યારે મારું યાક ખોવાઈ ગયું તો હું ચિંતામાં મુકાઈ ગયો હતો."

"સામાન્યપણે યાક સાંજના સમયે પરત આવી જાય છે, પરંતુ આ નવું યાક હતું એટલે મારે તેની શોધમાં નીકળવું પડ્યું. તે દિવસે મને યાક તો મળી ગયું, પરંતુ તે દિવસે મને પાકિસ્તાની સૈનિકોને જોવાની પણ તક મળી."

તાશી કારગિલથી 60 કિલોમિટરના અંતરે સિંધુ નદીના કિનારે ગારકૌન નામના ગામમાં રહે છે.

તાશી મને એ જગ્યાએ લઈ ગયા જ્યાં તેમણે ઘૂસણખોરોને જોયા હતા.

બૌદ્ધ ધર્મને માનતા તાશીએ મને ગર્વ સાથે રસ્તામાં આવતા તેમનાં ખેતર પણ બતાવ્યાં.

ચાલતાં ચાલતાં જ્યારે અમે તે જગ્યાએ પહોંચ્યા જ્યાં તેમને પાકિસ્તાની સૈનિકો દેખાયા હતા.

તેઓ તુરંત બૂમ પાડીને બોલી ઊઠ્યા, "તેઓ અહીં જ હતા. અને આ એ જગ્યા છે જ્યાં ચઢીને મેં તેમને જોયા હતા."

તાશી જણાવે છે, "આ જ જગ્યાએ મારું યાક ગુમ થઈ ગયું હતું અને જ્યારે યાકને શોધવા માટે હું ઉપર ચઢ્યો ત્યારે મને કેટલાક શંકાસ્પદ લોકો દેખાયા."

"પહેલા મારા મનમાં વિચાર આવ્યો કે કદાચ તેઓ શિકારી હતા, પરંતુ ત્યારબાદ મેં દોડીને સેનાને તેના અંગે જાણકારી આપી."

આ સૂચના મળ્યા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે કારગિલમાં યુદ્ધ લડાયું, જેમાં આશરે 600 ભારતીય સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

તાશી અને આ ગામના લોકો ગર્વ સાથે જણાવે છે કે તેમણે પોતાના સ્તરે આ યુદ્ધમાં ભારતને મળેલી જીતમાં પોતાની ભૂમિકા નિભાવી છે.

પોતાના સમાજનાં પ્રતીકોને દર્શાવતી એક વિશેષ ટોપી પહેરેલા તાશી આ યુદ્ધ બાદ પોતાને મળેલા સન્માન ચિહ્નને દેખાડે છે.

તેમાં મોટા ભાગના ઍવૉર્ડ તેમની સજગતા અને બહાદુરી માટે આપવામાં આવ્યા હતા.

કારગિલ યુદ્ધને 20 વર્ષ વીતી ગયાં બાદ તેમનું તેમનું મન...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"જો તે મારું નવું યાક ન હોત તો હું તેને શોધવા ન જતો અને કદાચ હું પાકિસ્તાની ઘૂસણખોરોને પણ જોઈ ન શકતો."


સામગ્રી: આ શબ્દો છે 80 વર્ષના મહેશ મિસ્ત્રીના છે.

80 વર્ષીય મહેશ મિસ્ત્રી અમદાવાદના નારોલ વિસ્તારમાં છેલ્લાં પાંચ વર્ષથી રહે છે, પણ સંતાનો અને સગાંઓથી એવા દાઝેલા છે કે કોઈને મળતા નથી.

પોતાનાં નવાં પત્ની સાથે સવારે જમીને ઘરેથી નીકળે છે, અલગઅલગ મંદિરમાં ફરે છે, બપોરે નાસ્તો કરે છે અને સાંજે ઘરે પરત ફરે છે.

મહેશભાઈ આમ તો એન્જિનિયર છે. તેઓ 1963માં એન્જિનિયર થયા પછી પહેલાં તો સરકારી કંપનીમાં નોકરીએ લાગ્યા હતા.

પણ એમને ફાવ્યું નહીં એટલે સરકારી નોકરી છોડીને ભરૂચમાં એક ખાનગી કંપનીમાં નોકરીએ લાગ્યા.

લગ્નવેળાની તસવીર

બીબીસી ગુજરાતી સાથે પોતાની જવાનીના દિવસો યાદ કરતાં મહેશભાઈ કહે છે કે "હું એન્જિનિયર તરીકે નોકરી કરતો હતો. ભરૂચમાં દોસ્તો સાથે નોકરીથી છૂટ્યા પછી ફરતા હતા ત્યારે અમે કૉલેજ પાસેથી પસાર થતા હતા. ત્યારે વાતો કરતાં કરતાં જતા હતા."

"સામેથી કૉલેજિયન છોકરીઓ આવતી હતી, અને હું એક છોકરી સાથે અજાણતાં જ અથડાયો. અને એ છોકરીનાં પુસ્તકો પડી ગયાં. ફિલ્મી સ્ટાઇલથી મેં એને 'સૉરી' કહ્યું અને જમીન પર પડેલાં પુસ્તકો આપ્યાં."

"પણ એની બીજી બહેનપણીએ કહ્યું કે જાણીજોઈને અથડાયા અને 'સૉરી' કહે છે, પણ છોકરીઓને પરેશાન કરવાનો પ્રયાસ કરે છે."

"એની વાત સાંભળીને હું છંછેડાઈ ગયો. મેં કહ્યું કે હું મવાલી નથી, એક એન્જિનિયર છું. અને હું જે છોકરીને અથડાયો હતો એની સામે જોયું તો એ નખથી જમીન ખોતરી રહી હતી."

મહેશભાઈ એ જમાનાને યાદ કરતાં કહે છે કે "ભરૂચ એ જમાનામાં સાવ નાનું. બે દિવસ પછી હું ફૅક્ટરીથી બહાર નીકળતો હતો ત્યારે એ છોકરી મને રસ્તામાં મળી. અમારી આંખો મળી."

"એને મને કહ્યું કે 'માફ કરજો, મારી બહેનપણીએ જે કહ્યું એ, પણ મને ખરાબ નથી લાગ્યું', કોણ જાણે કેમ મને એ છોકરી પહેલી નજરે ગમી ગઈ."

મહેશભાઈ આગળ કહે છે કે હું એની પાછળપાછળ એના ઘરે ગયો. એના પિતા પાસે જઈને કહ્યું કે હું સારું કમાઉં છું, મારે તમારી દીકરી સાથે લગ્ન કરવાં છે.

"છોકરી ઊંચી જાતિની હતી. એના પિતાએ લગ્ન કરવાની ના પાડી દીધી, કારણ કે પ્રેમલગ્ન એ જમાનામાં જાણે કે મોટો ગુનો હોય એવું હતું. એના પિતાએ એને કૉલેજ બંધ કરાવી દીધી."

છોકરીના પિતાએ ના પાડી હોવા છતાં મહેશભાઈને એ જ છોકરી સાથે લગ્ન કરવા હતા.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે, "એની બહેનપણીની મદદથી મેં એને ચિઠ્ઠી મોકલાવી. એ લગ્ન માટે તૈયાર થઈ ગઈ. મારા ઘરમાં પણ વિરોધ હતો, પણ પિતા મારી સાથે હતા. એમને હા પાડી અને અમે લગ્ન કર્યાં. અમારાં બંનેનાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"એ વખતે હું 75નો અને રંજન 65ની હતી. હું એ વખતે વૃદ્ધાશ્રમમાં રહેતો હતો. અમારા વૃદ્ધોનો મેળો હતો. મેં રંજનને જોઈ અને તેણે મને જોયો. બસ પ્રેમ થઈ ગયો અને અમે પરણી ગયાં. અમે સુખેથી રહીએ છીએ. મોટું મકાન વેચીને નાના મકાનમાં રહીએ છીએ. સવારથી અલગઅલગ મંદિરમાં જઈએ છીએ અને એકબીજાની હૂંફમાં બીજો પગ કબર તરફ ભરી રહ્યાં છીએ..."


સામગ્રી: આ શબ્દો છે ઉત્તર ગુજરાતથી ટ્રમ્પની સુરક્ષા માટે અમદાવાદ આવેલા પોલીસ કૉન્સ્ટેબલ મોહન દેસાઈના. [નામ બદલ્યું છે]

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સોમવારે અમદાવાદની મુલાકાત લીધી અને તેમના સ્વાગત-સુરક્ષાની તડામાર તૈયારીઓ છેલ્લા કેટલાય દિવસોથી ચાલી રહી હતી.

વી.વી.આઈ.પી. મુલાકાતને પગલે બંદોબસ્તમાં અલગ-અલગ સુરક્ષાસંસ્થાઓના 25,000 સુરક્ષાકર્મી લાગ્યા હતા.

અમદાવાદના પોલીસ કમિશનર આશિષ ભાટિયાએ રવિવારની પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન કહ્યું, "સુરક્ષા બંદોબસ્તમાં 33 ડી.સી.પી.  75 એ.સી.પી. 300 પી.આઈ. 1000 પી.એસ.આઈ. 12,000 પોલીસ કૉન્સ્ટેબલો તહેનાત રહેશે."

આ ઉપરાંત વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વ્યક્તિગત સુરક્ષાવ્યવસ્થા પણ હતી.

ગુજરાત પોલીસવડા શિવાનંદ ઝાએ બી.બી.સી. ગુજરાતીને કહ્યું કે "અન્ય જિલ્લાઓમાંથી બોલાવાયેલી તમામ પોલીસની રહેવાની અને જમવાની યોગ્ય વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે."

જોકે, આ વ્યવસ્થા ઉપરાંત એક સવાલ એ પણ છે કે આવા મોટા વી.વી.આઈ.પી. બંદોબસ્તની પોલીસ પર શું અસર પડે છે?

ક્રિયા પ્રતિક્રિયા કરવી

                મોટેરા સ્ટેડિયમ : પહેલાં અને હવે

            February 2020

                December 2017

આગળ જેમની વાત કરી તે મોહનભાઈ ચાર વર્ષથી કૉન્સ્ટેબલ તરીકે ફરજ બજાવે છે. બહેનનાં આવતા અઠવાડિયે લગ્ન છે. એમણે મહિના અગાઉ રજા માગી હતી અને ઉપરી અધિકારીએ મૌખિક ખાતરી પણ આપી હતી, પણ અમેરિકાના પ્રમુખની મુલાકાત નક્કી થઈ એટલે રજા રદ થઈ અને એમને અમદાવાદ આવવું પડ્યું.

મોહનભાઈ કહે છે કે "બહેનનાં લગ્ન માટે ઘરેણાં, કપડાં તમામ ખરીદી કરવાની હતી. ઘરમાં હું સૌથી મોટો છું એટલે બધી વ્યવસ્થા મારે કરવાની હોય, પણ હવે બધુ મારા દોસ્તો કરી રહ્યા છે."

નરેન્દ્ર મોદી વડા પ્રધાન બન્યા તે પછી અનેક મહાનુભાવોએ ગુજરાતની મુલાકાત લીધી છે અને ગુજરાત પોલીસ માટે રૂટિન કાયદો-વ્યવસ્થા ઉપરાંત આંદોલનો અને આવી વી.આઈ.પી. મુલાકાતોનો બંદોબસ્ત વધતો જાય છે.

'પ્રસંગમાં કોઈ નહીં આવે તો?'

દુનિયાની મહાસત્તાના પ્રમુખ આવે છે એટલે ઉમળકો અને રાજદ્વારી સંબંધો તો સ્વાભાવિક છે, પરંતુ આ સંજોગોમાં પોલીસ પર કેટલું પ્રેશર છે તે અંગે મોહનભાઈ વાત કરે છે.

તેઓ કહે છે, "વેવાઈપક્ષ તરફથી કોઈ ફોન આવે તો મારે ઉપાડવો પડે અને સામે અધિકારી હોય તો એ ખખડાવે, ન ઉપાડીએ તો વેવાઈપક્ષને ખરાબ લાગે."

"આને કારણે ઘરમાં પણ ઝગડો થાય છે. આથી હું દિવસ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"મારા પિતા નાનપણમાં ગુજરી ગયા હતા. ઘરે મા બીમાર છે અને મારી બહેનનાં આ અઠવાડિયે લગ્ન છે અને હું અત્યારે અહીં ટ્રમ્પના સુરક્ષા બંદોબસ્તમાં વ્યસ્ત છું. ન ખાવાનું ઠેકાણું છે, ન રહેવાનું...ઉપરથી બેનની સાસરીવાળાના લગ્નની તૈયારીને લઈને ફોન આવે છે કે કેવો વહેવાર કરવાનો...અમારા અધિકારીઓ મિટિંગ લેતા હોય...કોઈ કામમાં ધ્યાન અપાતું નથી એટલે હું ચીડિયો થઈ ગયો છું."


સામગ્રી: આ શબ્દો છે કેવડિયાના જિતેન્દ્ર તડવીના.

સરદાર સરોવર માટે જે જમીન સંપાદિત કરાઈ તેમાં જિતેન્દ્રના પિતા જીવણ તડવીની જમીન અને ઘર જતાં રહ્યાં હતાં.

એ જમીનના વળતરના રૂપે જે જમીન મળી હતી એ સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના નિર્માણ વખતે સંપાદિત કરી લેવાઈ.

જમીન સંપાદિત કરાયા બાદ રોજગાર માટે જિતેન્દ્ર નર્મદા ડૅમ નજીક લારી પર ચા વેચી પોતાનું ગુજરાન ચલાવતા હતા. વનબંધુ યોજના અંતર્ગત તેમને લારીની સહાય મળી હતી.

જોકે, સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના નિર્માણ દરમિયાન તેમને પોતાના ધંધાની જગ્યાની છોડી દેવી પડી અને લારી દૂર ઊભી રાખવી પડી.

સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના નિર્માણ બાદ આસપાસના વિસ્તારનું સૌંદર્ય વધારવા માટે લારીગલ્લાને હઠાવાયાં અને ફરી એક વખત જિતેન્દ્ર તડવીને પોતાના ધંધાનું સ્થળ છોડવું પડ્યું.

દરમિયાન 'શ્રેષ્ઠ ભારત ભવન'નું નિર્માણ આરંભાયું અને જિતેન્દ્ર તડવીની ખેતીની જમીન સંપાદિત કરાઈ.

'સપનાં રોળાઈ ગયાં'

બીબીસી સાથે વાત કરતાં જિતેન્દ્ર તડવી જણાવે છે, "જ્યારે વનબંધુ યોજના અંતર્ગત અમને લારી મળી ત્યારે લાગ્યું હતું કે અમારા બાપદાદાએ જે જમીન આપી દીધી હતી એના પુણ્યનાં ફળ મળી રહ્યાં છે. પણ બે મહિના પહેલાં જ હું ખોટો પડ્યો."

"શ્રેષ્ઠ ભારત ભવન બનાવવા માટે સંપાદિત કરાયેલી અમારી જમીનના બદલામાં અમને જે જમીન મળી તે કેવડિયાથી 50 કિલોમિટર દૂર છે."

"મારા પિતા જીવણભાઈએ સરદાર સરોવર ડૅમ બનાવવા માટે જમીન આપી ત્યારે કહેતા હતા કે બીજાના લાભ માટે આપણે જમીન આપી છે તો આપણને પણ ફાયદો થશે."

"પણ સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના નિર્માણ દરમિયાન અમને વળતરમાં મળેલી જમીન પણ ગઈ અને પ્રતિમા પાસે પાણી ભરવા માટે વીયર ડૅમ ભરાયો તો અમારો ઊભો પાક પણ ડૂબી ગયો. એનું કોઈ વળતર મળ્યું નથી."

"સુંદરતાના નામે અમારાં લારીગલ્લા હઠાવી દેવાયાં છે અને અમારે ભૂખે મરવાનો વારો આવ્યો છે."

પીનલ તડવીની કહાણી પણ કંઈક આવી જ છે. બાળકોને ભણાવવા માટે પીનલ વનબંધુ યોજના હેઠળ મળેલી લારી પર વડાંપાંઉ વેચતાં હતાં.

બીબીસીને પીનલ જણાવે છે, "અમને જ્યારે વનબંધુ યોજના હેઠળ લારીગલ્લા આપવામાં આવ્યાં ત્યારે લોકો અમારી પાસે આવતા હતા."

"અમારો ધંધો પણ સારો ચાલતો હતો. મને હતું કે બે પૈસા કમાઈને મારાં બાળકોને સારું શિક્ષણ આપી શકીશ."

"પણ અચાનક અમારા લારીગલ્લા ખસેડી દેવાયાં. અમારો રોજગાર છીનવાઈ ગયો. મારાં બધાં સપનાં રોળાઈ ગયાં."

"ગાયનું દૂધ વેચીને અમે થોડી ઘણી આવક રળી લેતાં હતા, પણ હવે તો અમારી ગાય પણ પકડી લેવાય છે. એને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"પહેલાં અમારા વડવા પાસેથી જમીન લઈ લીધી અને હવે અમારી પાસેથી પણ જમીન લઈ, રોજગારીનાં સપનાં દેખાડ્યાં. લારીગલ્લા આપ્યાં એ પણ છીનવી લીધાં. પહેલાં જમીન ગઈ, પછી ઘર ગયું અને હવે રોજગાર પણ ગયો. ઢોર ચરાવવા જઈએ તો અમારી ગાયોને પૂરી દે. 300 રૂપિયાનો દંડ વસૂલે છે. અમે ક્યાં જઈએ? આ પૂતળાના પડછાયામાં અમે મરી જઈશું."


સામગ્રી: આ શબ્દો છે કોરોનાને માત આપનારાં સાઇકૉલૉજિસ્ટ ઝંખના શાહના.

ઝંખના શાહે સાઇકૉલૉજીમાં પીએચડી કર્યું છે અને અમદાવાદની સિવિલ હૉસ્પિટલના ઍઇડ્સ વિભાગમાં 14 વર્ષથી સાઇકૉલૉજિસ્ટ તરીકે કામ કરે છે.

ઍઈડ્સની બીમારીથી ભાંગી ગયેલા દરદીઓને માનસિક સધિયારો આપે છે.

ઍઇડ્સના દરદીઓને કોરોનાનો ચેપ ઝડપથી લાગે છે, એવી માન્યતાને કારણે ઝંખનાના દરદીઓમાં આશંકાનો માહોલ હતો. આથી, મહામારીની વચ્ચે ઍઇડ્સગ્રસ્તોનું કાઉન્સેલિંગ કરવા માટે તેઓ સિવિલ હૉસ્પિટલ જતાં હતાં.

ઝંખના શાહે બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહ્યું, "એચ.આઈ.વી. પૉઝિટિવ દરદીઓ માંડ લડતાં-લડતાં જિંદગી જીવવાનું શીખ્યા હોય છે. એવામાં કોરોનાનાકાળમાં તેમને ભય સતાવતો હતો."

ઝંખના કહે છે, "મારા પેશન્ટમાં મને કોરોના થયો હોવાની વાત ફેલાઈ ગઈ હતી. તેઓ ડરતાં-ડરતાં મારા ખબરઅંતર પૂછવા તથા સારવાર લેવા માટે ફોન કરતા."

"કોરોનાને કારણે મને બોલવામાં ખૂબ જ શ્રમ પડતો હતો, શક્તિ ન રહેતી. ફેફસાં ધમણની જેમ ફૂલાઈ જતાં. થાકી જતી હોવાં છતાં, પૂરતી તાકત લગાવીને વીડિયો કૉલિંગથી મારા પેશન્ટનું કાઉન્સેલિંગ કરતી હતી."

"પેશન્ટ સાથે વાત કરતી વખતે હું મારા ચહેરા ઉપર હંમેશાં સ્માઇલ રાખતી હતી, જેથી કરીને તેઓને એમ ન લાગે કે ડૉક્ટરની સ્થિતિ આવી થતી હોય, તો અમારું શું થશે, એમ વિચારીને તેઓ ભાંગી ન પડે."

કોરોનાના સમયમાં ઝંખના શાહ પાસેથી કાઉન્સેલિંગ લેનારા એક એચ.આઈ.વી. પૉઝિટિવે બીબીસી ગુજરાતીને જણાવ્યું, "ડૉક્ટરે એ વાતનો લગીરેય અણસાર આવવા ન દીધો કે તેઓ ખુદ કોરોના સામે જંગ લડી રહ્યાં છે."

કોરોનાની સારવાર લઈને સાજા થયેલાં ઝંખના શાહ હાલમાં હોમ-ક્વોરૅન્ટીન થયાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"હું ઍઇડ્સના દરદીઓની સારવાર કરતી હતી અને મને કોરોનાનો ચેપ લાગ્યો. પહેલાં બે દિવસ તો મને સ્વસ્થ થતાં થયાં. મેં મારા ઍઇડ્સના તથા સાથેના કોવિડ-19ના દરદીઓને મૅન્ટલી સ્ટ્રૉંગ થવા માટે કાઉનસેલિંગ કર્યું હતું. આ દરમિયાન મારો શ્વાસ ફૂલી જતો હતો અને થાક લાગતો હતો, પણ મારા માટે મારો દરદી અગત્યનો હતો, એટલે હું વીડિયોકૉલ દ્વારા તેમનું કાઉન્સેલિંગ કરતી અને મારી સાથેના પેશન્ટનું માર્ગદર્શન પણ કરતી હતી."


સામગ્રી: આ શબ્દો છે દુષ્કાળને કારણે કચ્છથી અમદાવાદની બકરામંડીમાં ઘેટાં-બકરાં વેચવા આવેલા રામજીભાઈ રબારીના.

રામજીભાઈ ઉમેરે છે, "મારી પાસે 30 ઘેટાં-બકરાં છે, એમાંથી 15 વેચી દઈશું એટલે બીજા 15નો જીવ બચાવી લઈશું પણ સરકારના નિયમને કારણે મારાં ઘેટાં-બકરાં વેચાતા નથી અને અમે કચ્છથી દસ દિવસથી અમદાવાદની બકરામંડીમાં બેઠાં છીએ, ઢોર વેંચતા જીવ નથી ચાલતો પણ વેચવા પડશે."

રામજી રબારી કચ્છના લખપત પાસે આવેલા ગામના રહેવાસી છે. આ વર્ષે દુષ્કાળ પડ્યો એટલે ઘેટાં-બકરાં લઈને અમદાવાદ આવ્યા છે.

તેમનું કહેવું છે કે ક્યાંય કામ ન મળતા જીવથી વહાલાં પશુઓને વેચવાની નોબત આવી છે.

ગુજરાત સરકારે છેલ્લાં 48 વર્ષથી તુણા બંદરેથી થતી પશુઓની નિકાસ બંધ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે.

સરકારે પ્રતિબંધ મૂકતાની સાથે જ આરબ દેશોમાં પશુઓની નિકાસ કરતાં બંદરોની આસપાસ 24 કલાક માટે પોલીસ તૈનાત કરી દેવાઈ છે.

ઉપરાંત પશુઓ લઈને જતાં ટ્રકોની અવરજવર પર પ્રતિબંધ મૂકી દેવાયો છે.

સરકારે દુષ્કાળગ્રસ્ત જિલ્લાઓમાંથી બીજા જિલ્લામાં પાલતું પશુઓની હેરાફેરી પર પણ પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે.

સરકારના પ્રતિબંધની કેવી અસર થઈ?

સરકારના પ્રતિબંધની સૌથી વધારે અસર દુષ્કાળગ્રસ્ત કચ્છ પર પડી છે.

અહીંના માલધારીઓ અને ખાસ કરીને ઘેટાં-બકરાં રાખતા લોકોની મુશ્કેલીઓ વધી ગઈ છે.

અમદાવાદની બકરામંડીમાં આવેલા પશુપાલકોને પોલીસના ડરથી છુપાઈને બેસી રહેવું પડે છે.

જોકે, સરકારના નવા નિયમ બાદ હવે બકરામંડી અઠવાડિયામાં માત્ર બે દિવસ જ ખુલે છે અને બાકીના દિવસે બંધ રહે છે.

જેના કારણે ઘેટાં-બકરાંનું વેચાણ પણ ઘટી ગયું છે અને અહીં બકરાં ભરવા આવેલી ટ્રકો ખાલી પડેલી દેખાય છે.

અમદાવાદની બકરામંડીમાં ગુજરાત અને રાજસ્થાનથી ઘેટાં-બકરાં વેચવા માટે લાવવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

માલધારીઓની સ્થિતિ કફોડી

રામજીભાઈ રબારી અને કાનજીભાઈ રબારી પોતાનાં 200 બકરાં લઈને કચ્છથી અમદાવાદ આવ્યા હતા.

ઘાસચારાના અભાવે અન્ય બકરાંને બચાવવા માટે પ્રથમ તેમણે 60 બકરાં વેચી દીધાં.

તે રકમમાંથી બાકીનાં બકરાંને નભાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો પરંતુ અંતે અન્ય કોઈ કામ ન મળતાં અને ઘાસચારો મોંઘો પડતા બીજા બકરાં પણ વેચવાની નોબત આવી છે.

જોકે, આ સમયમાં સરકારે લાઇવ સ્ટૉકની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂકી દેતાં કોઈ તેમનાં બકરાં ખરીદવા માટે તૈયાર નથી.

પહેલાં એક બકરાની કિંમત 2500 રૂપિયા મળતી હતી હવે કોઈ 1500 રૂપિયામાં પણ ખરીદવા માટે તૈયાર નથી.

બીબીસી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

''ઓણ સાલ મેઘો રૂઠ્યો હે અને જાનવર ભૂખે મરે હે તો સાહેબ શું કરીએ, રબારીની જાત હોવા છતાં અમે અમારા જીવથી વહાલાં ઢોરને વેચવા નીકળ્યાં છીએ."


સામગ્રી: આ શબ્દો છે બન્નીના મોટા સરાડા ગામનાં અમીબાઈ જતના.

કચ્છ જિલ્લાનો બન્ની વિસ્તાર ગુજરાત પ્રવાસન નિગમની 'કચ્છ નહીં દેખા તો કુછ નહીં દેખા' જાહેરાત થકી લોકોની નજરમાં આવેલા સફેદ રણને અડીને આવેલો છે.

બન્નીમાં ગામો દેખાય છે પણ માણસ બહુ નથી દેખાતા.

જોકે, આ ગામો પણ સરકારી રેકર્ડ પર નથી. બન્નીમાં 42 જેટલાં ગામ-વાંઢ છે. મતદારો છે અને પંચાયતો પણ છે પરંતુ આ પ્રદેશની સરકારી રેવન્યુના ચોપડે નોંધણી નથી. આ અંગે બન્નીના માલધારીઓ સરકારે સામે અદાલતમાં પણ ગયા છે.

લોકવાયકા મુજબ આ બન્ની પ્રદેશ એક જમાનામાં હાથી ન દેખાય એટલા ઊંચા ઘાસનો પ્રદેશ હતો.

'આ દેખાય એ પરિસ્થિતિ છે'

અમીબાઈની ચાર ભેંસો આ દુકાળમાં મરી ગઈ છે, અમીબાઈનો 25 લોકોના પરિવાર છે. તેમની પાસે જે ભેંસો છે તે ખરીદેલી નથી અને એક જ પરિવારની છે. એવું તેઓ જણાવે છે.

મેં એમને પૂછ્યું, કેવી છે પરિસ્થિતિ?

અમીબાઈ ભેંસો બતાવીને કહે છે પરિસ્થિતિ આ દેખાય એ છે. ચાર-પાંચ દિવસે એક વાર ચારો મળે છે. એમાં એમનું પેટ નથી ભરાતું. પાંચ-છ દિવસે પાણી મળે છે.

અમીબાઈની ફરિયાદ છે કે સરકાર બીજે પાણી આપી દે છે. કલાક-બે કલાક પાણી આવે છે. એમાં છોકરાને પીવાનું કરું કે ઢોરાંનું કરું એવો સવાલ એ મને કરે છે.

અહીં 95 ટકા મુસ્લિમ અને બાકી દલિતોની વસતિ છે અને બધાનો મુખ્ય વ્યવસાય પશુપાલન છે.

આ પરિવારો 500-700 વર્ષથી અહીં જીવે છે.

આજે પણ એમના વડવાઓએ રાજાને આપેલા વચન પ્રમાણે બન્ની ત્યાં વસતા તમામ પશુપાલકોનું સહિયારું ગણાય છે. ગમે તે ગામના ગમે તે પશુને ગમે ત્યાં ચરવાનો અબાધિત અધિકાર છે.

મોટાભાગે નિરક્ષર એવા આ લોકો જમીન પર પાળ નહીં બાંધવાનું, જમીન નહીં ખેડવાનું પરંપરાગત વચન આજેય પાળે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'જો અમારો માલ મરી જાશે તો અમે ક્યાં જઈશું?'

મેં અમીબાઈને પૂછ્યું કે ઢોરાંને ખુલ્લામાં ચરવાં કેમ નથી મૂકી દેતાં?

અમીબાઈ કહે છે કે જંગલની ઝાડીમાં જાય તો સીમાડામાં ખડ નથી. બિચારા માટીમાં મોં મારીમારીને આવે છે. રાતે અમને સુવાય ન દે. રાતે બે વાગે ઘરે આવી જાય, બાર વાગે આવી જાય. ચોપા (ભેંસ)ના પેટમાં ન ખડ હોય ન ભૂંસું. બાવળની પાપડીય નથી. એ હોય તો એમને આપું. પાપડી પણ મોંઘી થઈ ગઈ છે.

અમીબાઈની વાત વાજબી છે, કેમ કે ગત વર્ષે સરેરાશના પણ 26 ટકા વરસાદ કચ્છમાં થયો હતો. વગડામાં બાવળિયા સિવાય કંઈ નથી.

અમીબાઈ પશુઓને પોષણ નથી મળી રહ્યું એનાથી પરેશાન છે. દુકાળની અસર એમની વાત પર વર્તાય છે.

તેઓ કહે છે, આ માલ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

''આ ચાર મહિના શિયાળાના ગયા અને ઉનાળાના આવી ગયા. ચાર-પાંચ દિવસ થાય ત્યારે એક દિવસ ચારો મળે છે. બે ભારા. આ સરકાર તો કોઈ અમારી ગરીબની ધાસ્તી-તાજી (દરકાર) કરતી નથી, કોઈ મારી વાત હાંભળતા નથી. આ પાણીની તંગી, માલ-ઢોર મરે છે. અમારી ખેતી સમજો, અમારી જિંદગી સમજો તો આ રોજી. આ મરી જાય તો અમને કોઈ મંગનો (સગુ) નઈ દે.''


સામગ્રી: આ શબ્દો છે ભરૂચમાં સેવાયજ્ઞ સમિતિ શરૂ કરનારા રાકેશ ભટ્ટના.

સેવાયજ્ઞ સમિત દ્વારા નિરાધાર, ગરીબ અને અનાથ દર્દીઓને ભોજન પૂરું પાડવામાં આવે છે, તેમજ તેમને અહીં આશરો પણ આપવામાં આવે છે.

એટલું જ નહીં બીમાર અને અશક્ત દર્દીઓની તમામ પ્રકારની સારસંભાળ રાખવામાં આવે છે.

એક ખાનગી કંપનીમાં કામ કરતા રાકેશ ભટ્ટ અને તેમનાં પત્ની દ્વારા આ સેવાયજ્ઞ સમિતિની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.

મફતમાં મેડિકલસેવા અને ભોજન

સેવાયજ્ઞ સમિતિમાં રહેતા પુરુષ

ભરૂચમાં સિવિલ હૉસ્પિટલના દર્દીઓ અને દર્દીઓ સાથે આવેલા સ્વજનો માટે પૌષ્ટિક ભોજન પીરસવાનનું સેવાકાર્ય વર્ષોથી સેવાયજ્ઞ સમિતિ કરી રહી છે. આ સેવાયજ્ઞની શરૂઆત 1998માં થઈ હતી.

સતત 22 વર્ષથી આ સેવાકાર્ય ચાલે છે. આ સેવાકાર્યમાં અન્ય 60 જેટલા સ્વયંસેવકો છે, તે પોતાની રીતે લોકોને સેવા આપે છે.

રાકેશ ભટ્ટ કહે છે કે અહીં ગરીબ દર્દીઓ, દર્દીનાં સગાંઓ અને જે બિનવારસી લોકો છે, તેમને આ સેવાભાવી સંસ્થા ભોજન આપે છે.

તેઓ કહે છે, "અમારું સેવાકાર્ય ચાલી રહ્યું છે, તેમાં મુખ્યત્વે મેડિકલ, દર્દીઓને દવા આપવાનું અને એમનાં ઑપરેશન અમે કરીએ આપી છીએ. બીજું કે અમે એમ્બ્યુલન્સ સેવા સાવ મફતમાં આપીએ છીએ."

તેઓ વધુમાં કહે છે, "અહીં રોજની ઓછામાં ઓછી 600 ડીસ ભોજન બને છે અને વર્ષે દોઢેક લાખ ડીસ ભોજન બને છે. પણ અમે ડાયેટનું ધ્યાન રાખીએ છીએ. અમે ગુણવત્તાયુક્ત બૅલેન્સ ફૂડ બનાવીને આપીએ છીએ. બહુ હાઈજેનિંગ સ્થિતિમાં અમારા રસોઈઘરમાં ભોજન બને છે."

રસોઈઘરમાં કેવી રીતે કામ ચાલે છે એનું ધ્યાન પણ રાકેશભાઈ પોતે રાખે છે. તેઓ ભોજન બનાવવામાં પણ મદદ કરે છે.

દર્દીઓની બાળકની જેમ રાખે છે સારસંભાળ

એક ઝાડ નીચે પંડાલ બનાવીને લોકોને આશરો આપવામાં આવે છે

સેવાયજ્ઞ સમિતિ દ્વારા નિરાધાર લોકોને આશરો પણ આપવામાં આવે છે. અહીં હંગામી આશરો બનાવ્યો છે, જેમાં દર્દીઓ, વૃદ્ધો રહે છે.

સેવાયજ્ઞ સમિતિના સ્વયંસેવક હિમાંશુ પરીખ કહે છે, "સેવાયજ્ઞ સમિતિના હંગામી સેલ્ટર હોમમાં બીમાર, અશક્ત, અસ્થિર મગજના લોકોને રાખવામાં આવે છે."

તેઓ કહે છે, "સિવિલમાં આવ્યા પછી જેમનું કોઈ હોતું નથી અથવા તો 108 એમ્બ્યુલન્સમાં આવ્યા પછી તેમનું કોઈ ન હોય એવા દર્દીઓની ઓળખ કરીને તેમને અમે અહીં લાવીએ છીએ."

"અહીં આવ્યા પછી તેમની જે કંઈ પણ જરૂરિયાત હોય એને પૂરી કરીએ છીએ. તેમને નવડાવવા, બે ટાઈમનું ભોજન આપવું, ચા-નાસ્તો આપવો, તેમના વાળ કાપી આપવા, જે પથારીવશ હોય એમનાં ડાઇપર બદલવાં, એમનું નિયમિત...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"હું સાતમા ધોરણમાં હતો ત્યારે જબલપુર બાજુ મારે અંતરિયાળ ગામોમાં જવાનું થયું હતું. ત્યાંની દારુણ ગરીબી જોઈને મને રડવું આવી ગયું હતું. એ વખતે નક્કી કર્યું કે મારે જીવનમાં આપણા દેશ માટે કંઈક કરવું છે."


સામગ્રી: આ શબ્દો છે હેલ્પલાઇન પર ફોન કરનારી એક યુવતીનાં. મારી સાથી કર્મચારીએ તેનો ફોન ઉપાડ્યો હતો અને તે યુવતી ફોન પર રડી રહી હતી. ફોન પર તે બહુ જ ગભરાયેલી લાગતી હતી.

તેના બૉયફ્રૅન્ડે તેને હમણાં જ ધમકી આપી હતી કે તેની ન્યૂડ તસવીરો તે ઑનલાઇન મૂકી દેશે. આવી તસવીરો તેની ફૅમિલીએ જોઈ લીધી તો? કે પછી તેના મિત્રોના ધ્યાને આ તસવીરો ચડી તો? બૉયફ્રૅન્ડની ધમકીના કારણે તેને આપઘાત કરી લેવાનું મન થઈ રહ્યું હતું.

મેં 2015માં રિવૅન્જ પોર્ન (અશ્લિલ ફોટા ઑનલાઇન મૂકીને બદલો લેવાની વૃત્તિ) સામે હેલ્પલાઇન શરૂ કરી હતી. સરકારનાં ફંડથી ચાલતી આ સેવા છે, જેના પર રિવૅન્જ પોર્નનો ભોગ બનનાર કે તેની ધમકી મળી હોય તે ફોન કરીને મદદ માગી શકે છે.

અમે તેને 'આબરૂના બહાને જાતીય સતામણી' કહીએ છીએ. હેલ્પલાઇન માટે આ બહુ આકર્ષક સૂત્ર નથી, પણ કોઈ તમારો ફોટો કે વીડિયો તમારી સહમતી વિના જાહેરમાં મૂકી દે તેને આબરૂ લેવાના બહાને કરાતી જાતીય સતામણી જ કહેવી પડે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વર્ષ 2015થી ઇંગ્લૅન્ડ અને વેલ્સમાં આવા કૃત્યને ગુનો ગણવામાં આવે છે. તેના માટે મહત્તમ બે વર્ષની કેદની સજા થઈ શકે છે.

રિવૅન્જ પોર્ન નવી વસ્તુ નથી. પ્રારંભમાં અમને જે ફોન આવ્યા તેમાં જૂના કિસ્સાની ફરિયાદો જ વધારે હતી. એક મહિલાના જૂના સાથીએ તેની ન્યૂડ તસવીરો અને વીડિયો તેના બ્લૉગ, સોશિયલ મીડિયા અને વેબસાઇટમાં મૂકવાનું ચાલુ જ રાખ્યું હતું.

વર્ષોથી તે મહિલા આ સામગ્રી હટાવવા માટે પ્રયત્નો કરતી રહી, પણ તેનાથી કોઈ ફાયદો થતો નહોતો. તેણે પોલીસને પણ ફરિયાદ કરી હતી, પણ પોલીસને પણ ત્યારે ખ્યાલ નહોતો કે આવા કેસમાં કઈ રીતે કામ લેવું. તે મહિલા બહુ જ હતાશાભરી સ્થિતિમાં હતી.

આજે પણ અમારી પાસે જે કેસ આવે છે, તેમાં જૂના સાથી સામેની ફરિયાદો જ વધારે છે. તેમાં બે મુખ્ય પ્રકાર હોય છે.

પહેલા પ્રકારની ફરિયાદો સંબંધો સંદર્ભે છે. સંબંધોમાં બહુ સતામણી થતી હોય છે. બહુ ખરાબ સંજોગોમાં બ્રેકઅપ થયું હોય અને વ્યક્તિ પોતાનાથી છુટ્ટી પડેલી સાથી સામે બદલો લેવા માગતો હોય છે. આવા કિસ્સામાં મોટાભાગે અશ્લીલ તસવીરો પરિવારમાં કે ઑફિસમાં મોકલવાની ધમકી અપાતી હોય છે.

50 વર્ષની મહિલાઓ પણ મદદ માગે છે

બીજા પ્રકારમાં વ્યક્તિ આવા ફોટો પોર્ન સાઇટ પર મૂકીને સાથીને શક્ય એટલી હદે બદનામ કરી દેવાની કોશિશ કરે છે.

અમારી પાસે ઑનલાઇન તસવીરો મુકાઈ હોવાની ફરિયાદ આવે, ત્યારે સૌપ્રથમ અમે તે તસવીરોને હટાવી દેવાનું કામ કરીએ છીએ. જોકે, બધી જ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

'આ ફોટા તે માણસ ઑનલાઇન મૂકી દેશે, તો મારું જીવન સાવ બરબાદ થઈ જશે.'


સામગ્રી: આ શબ્દો છેલ્લાં દસ વર્ષથી વડોદરા પાસેના સેવાતીર્થ ખાતે સારવાર લઈ રહેલાં અનિતાબહેન સોલંકીના છે.

સેવાતીર્થ શારીરિક અને માનસિક ક્ષતિ ધરાવતા લોકો માટેનું પુનર્વસન-કેન્દ્ર છે, ત્યાં અનેક લોકો સારવાર લઈ રહ્યા છે.

ઇચ્છા વિરુદ્ધ થયેલા ગર્ભપાત બાદ અનિતાબહેન ડિપ્રેશનનો ભોગ બન્યાં અને સારવાર માટે સેવાતીર્થ આવ્યાં હતાં.

આ રીતે શરૂ થઈ હતી માનસિક યાતનાની કહાણી

પહેલાં ક્યાં રહેતાં હતાં અને કેવી રીતે અહીં આવ્યાં એ વિશે અનિતાબહેનને કંઈ જ યાદ નથી. તેમનાં કહેવા પ્રમાણે તેમનું લગ્નજીવન સારું નહોતું.

અનિતાબહેનનાં લગ્ન જેમની સાથે થયાં હતાં, તેમના પતિ દારૂ પીતા અને તેમને મારતા એવું તેઓ કહે છે.

તેઓ તેમના પતિ સાથે રહેવાં નહોતાં માગતાં, તેમના માટે એ જીવન દોજખ જેવું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આખરે અનિતાબહેને પતિ સાથે રહેવાનું છોડ્યું પણ ત્યારે તેઓ માતા બનવાનાં હતાં.

અનિતાબહેન બાળકને જન્મ આપવાં અને તેનો ઉછેર કરવાં માટે આતુર હતાં.

પતિનું ઘર છોડી દીધું હોવા છતાં તેમણે મનોમન બાળકની જવાબદારી સ્વીકારી લીધી હતી.

અનિતાબહેનનું કહેવું છે કે તેઓ બાળકને જન્મ આપે એ પહેલાં તેમના પરિવારજનોએ તેમનો ગર્ભપાત કરાવી દીધો.

આ ઘટનાને કારણે તેમને ઊંડો આઘાત લાગ્યો અને તેઓ ડિપ્રેશનમાં સરી પડ્યાં.

પરિવારજનો ખોટું સરનામું આપીને અનિતાબેનને દાખલ કરી ગયા

ડિપ્રેશનની સારવાર માટે અનિતાબહેનનાં પરિવારજનો તેમને સેવાતીર્થમાં મૂકી ગયાં હતાં.

આ અનુભવો અંગે વાત કરી ત્યારે અનિતાબહેનની આંખોમા આંસુ નહોતા પણ અવાજમાં રુદન સંભળાતું હતું.

તેમણે કહ્યું, "મારો ગર્ભપાત કરાવી નાખ્યો અને મને અહીં સેવાતીર્થમાં મૂકી ગયાં, હું અહીં ક્યારે આવી એ મને યાદ પણ નથી. ખાલી એટલું જ યાદ છે કે મને મારા ઘરની બહુ યાદ આવતી હતી."

શરૂઆતમાં અનિતાબહેન સેવાતીર્થમાં કોઈ સાથે વાત ન કરતાં અને ચૂપચાપ રહેતાં હતાં.

આ મામલે બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં સેવાતીર્થના બોર્ડનાં સભ્ય પ્રતિક્ષાબહેન સોલંકી કહે છે, "વર્ષ 2007થી અનિતાબહેન સેવાતીર્થમાં ડિપ્રેશનની સારવાર લઈ રહ્યાં છે. તેઓ બધાંને એક સરખી જ વાત કહેતા કે મારો ગર્ભપાત કરાવી દીધો છે."

કોઈને ખબર નહોતી કે અનિતાબહેન સાથે હકીકતમાં શું થયું છે. પણ જ્યારે અનિતાબહેનની માનસિક સ્થિતિમાં સુધારો આવવા લાગ્યો ત્યારે સેન્ટરમાંથી તેમના પરિવારનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો.

જેથી પરિવારના લોકો તેમને મળવા માટે આવે અને સારવાર પૂરી થઈ જાય ત્યારે તેમને ઘરે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"મારી ઇચ્છા વિરુદ્ધ મારા પરિવારજનોએ મારો ગર્ભપાત કરાવ્યો અને મેં મારું બાળક ગુમાવ્યું. મારા ગર્ભમાં જે બાળક હતું, એ બાળક મને જોઈતું હતું."


સામગ્રી: આ શબ્દો જામનગરના એક નાનકડા ગામમાં રહેતી એ વ્યક્તિના છે, જેમના ખાસ મિત્રે હાલમાં જ આપઘાત કરી લીધો છે.

તેમની આત્મહત્યા પાછળનાં કારણોની તપાસ દરમિયાન જામનગર પોલીસને જાણવા મળ્યું હતું કે આત્મહત્યા પાછળનું કારણ તેમની સગીર વયની દીકરી પર બે વાર ગુજરાવામાં આવેલો બળાત્કાર છે.

એ બાદ પાલીસે આ મામલે બળાત્કારની ફરિયાદ દાખલ કરીને આરોપી ધરપકડ કરી છે. પોલીસ તપાસમાં આરોપીએ પીડિતા સાથે બે વખત શરીરસંબંધ બાંધ્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે.

બીજી વાર કથિત બળાત્કારની ઘટના બન્યાની જાણ થતાં પીડિતાના પિતાએ આપઘાત કરી લીધો હતો. પીડિતાના પિતાને કથિત દુષ્કર્મના આઠ મહિના બાદ આ અંગે જાણ થઈ હતી.

ખાવાના વખા

મજૂરી કરીને ગુજરાન ચલાવનારા આ પરિવારમાં કમાનારી એક જ વ્યક્તિ હતી અને તે ખુદ મૃતક હતા. તેમના પર કુટુંબના ચાર સભ્યો નિર્ભર હતા. તેમનાં પત્ની સતત બિમાર રહેતાં હોઈ ઘરનું કામ કરવામાં પણ સમર્થ નથી.

પીડિતા પર કથિત બળાત્કાર થયો ત્યારે તેમની ઉંમર 17 વર્ષની હોઈ આ મામલે પોલીસે પૉસ્કોની કલમો પણ ઉમેરી છે.

આ પરિવારના એક મિત્રે બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે પીડિત કુટુંબની આર્થિક હાલત ખૂબ ખરાબ છે અને તેમને રોજ ખાવાના પણ વખા હોય છે.

"અમુક દિવસો સુધી તો ગામના લોકોએ પરિવારની મદદ કરી પણ ગામ ખૂબ નાનું હોઈ અને મોટા ભાગની વસતી મજૂરી કરતી હોઈ, પરિવારને આર્થિક મદદ સતત ચાલુ રહે એવી શક્યતા ખૂબ ઓછી છે."

"મદદ માટે અમે સરકારને રજુઆત કરી છે પણ હજુ સુધી આર્થિક મદદના કોઈ અણસાર દેખાયા નથી."

"પીડિતા અને તેની બહેન આસપાસ મજૂરી કરવા જાય અને પણ તેમને ખાસ કંઈ કામ મળતું નથી."

પરિવારના મિત્રે આ મામલે વિસ્તૃતમાં જાણકારી આપતાં જણાવ્યું કે આરોપીએ પહેલાં પીડિતાનો મોબાઇલ નંબર મેળવીને તેની સાથે મિત્રતા કેળવી હતી અને બાદમાં તેની સાથે સાત-આઠ મહિના પહેલાં બે વખત કથિત દુષ્કર્મ ગુજાર્યું હતું.

"આ મામલે પીડિતાના પિતાને જાણ થતાં તેમણે પોતાના કુટુંબીજનોને જાણ કરી હતી પણ જ્યારે કંઈ થઈ શક્યું નહીં ત્યારે તેમણે આત્મહત્યા કરી લીધી હતી."

તેમણે એવું પણ જણાવ્યું કે પીડિતા અને આરોપીના પરિવાર વચ્ચે ભારે ઝઘડો થયો હતો અને એ બાદ મૃતકે આપઘાતનું પગલું ભર્યું હતું.

આ ઘટનાએ 500 લોકોની વસતી ધરાવતા ગામને શોકમાં ગરકાવ કરી દીધું છે.

સહાયની વાટ

આપઘતાના કેસની તપાસ કરી રહેલા આસિસ્ટન્ટ સબ ઇન્સ્પેક્ટર વી.ડી. રાવળિયા સાથે બીબીસી ગુજરાતીએ વાત કરી.

બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"આ ગરીબ પરિવારને આર્થિક સહાય મળે તે હાલની જરૂરિયાત છે કારણ કે હવે તો તેમની પાસે કોઈ જ આધાર નથી."


સામગ્રી: આ શબ્દો નાથાભાઈ ગઢવીના છે. નાથાભાઈ તાલાળાના છે. તેમની ભાણેજ એક અઠવાડિયાથી રાજકોટની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં દાખલ છે.

રાજકોટની સરકારી હૉસ્પિટલમાં છેલ્લાં 3 મહિનામાં 269 બાળકોનાં મોત થયાં છે. ગત ડિસેમ્બર માસમાં જ 111 બાળકો હૉસ્પિટલમાં મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

આ ઘટનાને પગલે સમગ્ર રાજ્યમાં અરેરાટી વ્યાપી ગઈ છે. આ ઘટનાને લઈને લોકો ગુજરાત સરકાર સામે સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.

દર્દીઓનાં સગાંની વ્યથા

નાથાભાઈએ હૉસ્પિટલની વ્યવસ્થા સામે સવાલો ઉઠાવતાં કહ્યું હતું કે "અમને સારવાર મળી છે. નથી મળી એવું નથી.  મુદ્દો એ છે કે જ્યારે ડૉક્ટરો આવે છે ત્યારે ખૂબ કડક બંદોબસ્ત ગોઠવાઈ જાય છે અને દરદીનાં સગાંસંબંધી તરીકે અમે ડૉક્ટરને મળી શકતા નથી. તેથી અમને  કેમ ખબર પડે કે અમારા દરદીની શું હાલત છે?"

"બીજી વાત એ પણ છે કે દરદીઓની સંખ્યા ઝાઝી હોવાથી ડૉક્ટર પણ દરેક દરદીનાં સગાંસંબંધી સાથે વાત કરી શકતા નથી, પણ એ તો કેમ ચાલે?"

"અંદર ભાણેજની સાથે તેમના બા હૉસ્પિટલમાં છે, પરંતુ તેઓ ડૉક્ટરની કોઈ વાત સમજી શકતા નથી. તેથી દરદીનાં કોઈ સગાં ડૉક્ટરને મળવા માગતાં હોય તો તેમને મળવા દેવાની વ્યવસ્થા થવી જોઈએ."

'પત્નીને ઓટલા ઉપર સૂવડાવી'

મૂળ મધ્યપ્રદેશના અને સુરેન્દ્રનગરમાં મજૂરી કામ કરતાં કરણ કિરડિયાનાં પત્ની રમિલા કિરડિયાએ જોડિયાં બાળકોને જન્મ આપ્યો હતો.

કરણ કિરડિયાનાં બે સંતાનમાંથી એકનું રાજકોટની સિવિલ હૉસ્પિટલમાં મૃત્યુ થયું છે અને બીજું બાળક જીવન-મરણ વચ્ચે હૉસ્પિટલમાં ઝોલાં ખાય રહ્યા છે.

કરણભાઈ જણાવે છે કે "અમે સુરેન્દ્રનગરના ટીકર ગામથી હળવદ સુધી રિક્ષામાં મારી પત્નીને લઈ જતા હતા, ત્યારે રસ્તામાં પ્રસૂતિપીડા ઊપડતાં બન્ને બાળકોનો જન્મ થયો હતો. "

"એ પછી બન્ને બાળકોને અને તેની માતાને હળવદ ત્રણ કલાક અને ત્યાર બાદ મોરબીમાં અઢી કલાક સારવાર આપ્યા બાદ રાજકોટ સિવિલ હૉસ્પિટલમાં 30 તારીખે લઈને આવ્યાં હતાં."

"રાજકોટ સિવિલ હૉસ્પિટલ પહોંચ્યા, ત્યારે બન્ને બાળકોને સારવારમાં લઈ લેવામાં આવ્યાં હતાં, પરંતુ મારી પત્નીને તરત સારવાર મળી નહોતી."

"એ વખતે મારી પત્નીના શરીરમાંથી લોહી વહી રહ્યું હતું. રમિલા બે કલાક હૉસ્પિટલની બહાર ઓટલા પર સૂતી રહી એ પછી તેને સારવાર માટે હૉસ્પિટલમાં લઈ જવાઈ હતી."

"મારાં બન્ને બાળકોની બે દિવસ સારવાર બાદ એક નવજાત શિશુને મૃત જાહેર કરાયું હતું. અમારું બીજું બાળક અત્યારે હૉસ્પિટલમાં છે, પરંતુ એ બચશે કે કેમ એ સવાલ અમારા કાળજાને કોરી રહ્યો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"એક તરફ બેટી બચાવો...બેટી બચાવો...ની ઝુંબેશો ચાલે છે અને બીજી તરફ હૉસ્પિટલમાં કોઈ સરખો જવાબ આપતું નથી. આટઆટલાં બાળકો મરી રહ્યાં છે. આ સ્થિતિ ખૂબ દુ:ખદ છે."


સામગ્રી: આ શબ્દો બક્સર જિલ્લાના નંદન મહોલ્લાનાં વડીલ મહાદલિત મહિલા મન્ના દેવીના છે.

નંદન મહોલ્લો બિહારની રાજધાની પટનાથી અંદાજે 150 કિમી દૂર બક્સરના ડુમરાવ પ્રખંડમાં આવેલા નંદન ગામનો એક ભાગ છે.

મહાદલિતોની બહુમતીવાળો આ મહોલ્લો 12 જાન્યુઆરી, 2018માં ત્યારે ચર્ચામાં આવ્યો હતો, જ્યારે સાત નિશ્ચય યોજનાની સમીક્ષાયાત્રા સમયે મુખ્ય મંત્રી નીતીશકુમારના કાફલા પર પથ્થરમારાની ઘટના ઘટી હતી.

આ મામલામાં 91 નામજોગ સહિત અંદાજે 2100 લોકો સામે નીતીશકુમાર પર જીવલેણ હુમલા કરવાનો કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હતો.

'ગરીબો સામે શા માટે કેસ?'

ડુમરાવ વિધાનસભાથી આ વખતે ચૂંટણીમેદાનમાં ઊતરેલાં જેડીયુનાં ઉમેદવાર અંજુમ આરા પાસેથી નંદન ગામના લોકોને આશા છે કે તેઓ તેમની સામેના કેસ દૂર કરવા માટે મુખ્ય મંત્રી સાથે વાત કરશે.

અંજુમ આરાએ આ મામલે બીબીસીને કહ્યું, "હું નંદન ગામના લોકોને મળી છું, તેમની સાથે બધા મુદ્દાઓ પર વાત થઈ છે. તેમને હાલ કોઈ મુશ્કેલી નથી."

"તેમના આશીર્વાદ મારી સાથે છે અને હું એ વાતે પ્રતિબદ્ધ છું કે આ મામલામાં જે લોકો નિર્દોષ છે, તેમને ન્યાય મળે. હું આના માટે મુખ્ય મંત્રી સાથે વાત કરીશ."

આ મામલામાં આરોપી પુત્ર અને વહુનાં વૃદ્ધ માતા મન્ના દેવી વધુમાં કહે છે, "અમે આખી દુનિયામાં બદનામ થયાં. જ્યારે એ સત્ય સામે આવી ગયું છે કે આ ઘટના પ્રશાસનિક ચૂકને કારણે થઈ હતી અને તેમાં સરકારના લોકોનો હાથ હતો, તેમ છતાં અમારી સામેના કેસ પાછા ખેંચાયા નથી."

"ઊલટું અમને હેરાન કરાયાં. હવે લોકો કચેરીના ધક્કા ખાઈને પરેશાન થઈ ગયા છે. આખરે કઈ વાતે અમારા ગરીબ લોકો સામે કેસ ચલાવાઈ રહ્યો છે?"

પથ્થરમારો કેમ થયો હતો?

મન્ના દેવી

નંદન ગામમાં મુખ્ય મંત્રીના કાફલા પર પથ્થરમારો કેમ થયો હતો તેની તપાસ પોલીસ કરી રહી છે અને આ મામલે કોર્ટમાં વિચારાધીન છે.

જોકે ઘટનાના થોડા દિવસો બાદ મુખ્ય મંત્રી નીતીશકુમારે સરકાર અને પાર્ટી સ્તરે તપાસ માટે બિહાર જેડીયુ અનુસૂચિત જાતિ સેલના અધ્યક્ષ વિદ્યાનંદ વિકલને નંદન ગામ મોકલ્યા હતા.

વિદ્યાનંદ વિકલે મુખ્ય મંત્રીને સોંપેલા પોતાના રિપોર્ટમાં લખ્યું હતું કે સ્થાનિક ધારાસભ્ય દદન પહલવાન અને મંત્રી સંતોષ નિરાલાને મુખ્ય મંત્રીના આગમન પહેલાં જ મહાદલિત મહોલ્લાના લોકોએ પોતાની સમસ્યાઓ અને માગોને અવગત કરાવી હતી.

રિપોર્ટ અનુસાર, ધારાસભ્ય અને મંત્રીએ થોડી ગંભીરતાથી મહાદલિતોને સમજાવવાની કોશિશ કરી હોત તો તેમને કાવતરું રચનારા લોકોની ચુંગાલમાંથી બચાવી શકાયા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"અઢી વર્ષથી વધુ સમય થઈ ગયો. હવે તો બધા લોકો પણ ભૂલી ગયા છે. પણ અમને યાદ છે કે અમારા મહોલ્લામાં પ્રશાસને કેટલો આતંક મચાવ્યો હતો. ઘરની વહુ-દીકરીઓ પર કેટલો અત્યાચાર થયો હતો. તેમને જબરજસ્તી ઉઠાવીને જેલમાં નાખી દીધાં. એવા લોકો પર કેસ કર્યો, જે મરી ગયા છે અને જે વિદેશમાં રહે છે. આરોપ લગાવ્યો કે અમે નીતીશકુમાર પર જીવલેણ હુમલો કર્યો હતો."


સામગ્રી: આ શબ્દો ભાજપના કેન્દ્રીય મંત્રી સ્મૃતિ ઈરાનીના છે અને આ વાત તેમણે ગુજરાતની પેટાચૂંટણીમાં પ્રચાર કરતી વખતે કહી હતી.

એક તરફ ભાજપ કાશ્મીર-370 જેવા મુદ્દાઓ પર ગુજરાતની પેટાચૂંટણી લડી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ કૉંગ્રેસ 'ગદ્દારો હારશે આઠે આઠ'ના સૂત્રનો ચૂંટણીપ્રચારમાં પૂરજોશથી ઉપયોગ કરી રહી છે.

ગુજરાતમાં વિધાનસભાની આઠ બેઠકો પર પેટાચૂંટણી ત્રીજી નવેમ્બરે યોજાઈ રહી છે, જેનો પ્રચાર રંગેચંગે ચાલી રહ્યો છે.

જોકે આ પ્રચારઅભિયાનમાં સ્થાનિક મુદ્દાઓ કરતાં વધારે ચર્ચા કાશ્મીરમાં 370 હઠાવવા અને ધારાસભ્યોનાં રાજીનામાં અંગે થઈ રહી છે.

કૉંગ્રેસનું સૂત્ર અને ભાજપનો જવાબ

મોરબી, ધારી, ગઢડા, કરજણ, ડાંગ, અબડાસા, લીંબડી અને કપરાડા બેઠક પર પેટાચૂંટણી યોજાઈ રહી છે.

અબડાસા, મોરબી, ધારી, કરજણ અને કપરાડા - આ પાંચ બેઠકો પર ભાજપે એવા ઉમેદવારોને ટિકિટ આપી છે, જેઓ 2017ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસના ચિહ્ન પરથી ચૂંટણી લડ્યા હતા અને જીત્યા હતા.

પક્ષપલટા બાદ ભાજપ તરફથી લડી રહેલા પૂર્વ કૉંગ્રેસીઓને ધ્યાને રાખીને કૉંગ્રેસે 'ગુજરાતના મતદારો સાથે વિશ્વાસઘાત'ના સૂત્ર સાથે સોશિયલ મીડિયામાં પોસ્ટર વહેતાં કર્યાં છે.

સાથે જ કૉંગ્રેસે સૂત્ર મૂક્યું છે કે 'ગુજરાતની જનતા ભણાવશે પાઠ, ગદ્દારો હારશે આઠે આઠ.'

કેન્દ્રીય મંત્રી સ્મૃતિ ઈરાનીએ મોરબીમાં આ સૂત્રનો જવાબ આપતાં પ્રચારસભામાં કહ્યું હતું, "સાંભળું છું કે કૉંગ્રેસ છોડી દીધી હોય તેમની માટે ગદ્દારી કરી હોય એવું કહેવાઈ રહ્યું છે. એ લોકો જે આર્ટિકલ 370નો બહિષ્કાર ન કરી શક્યા, તેઓ આજે ગદ્દારીની વાત કરે છે?"

"ભાજપે જ્યારે સંસદમાં કાશ્મીરથી લઈને કન્યાકુમારી સુધી એક ધ્વજ અને એક બંધારણ હેઠળ દેશને એક કરવાની વાત કહી ત્યારે આ લોકોએ ભારતને ખંડિત રાખવાના પૂરતા પ્રયાસ કર્યા હતા."

હાર્દિક પટેલ શું કૉંગ્રેસનું હુકમનું પત્તું બની શકશે?

તેમણે કહ્યું, "આ એ લોકો છે, જેમણે સંસંદમાં પ્રશ્ન કર્યો હતો કે બંધારણ અને સંસદ કલમ 370 હઠાવવાનો અધિકાર તમને આપે છે?"

કરજણ બેઠક પરથી ભાજપના ઉમેદવાર અક્ષય પટેલની પ્રચારસભામાં પણ સ્મૃતિ ઈરાનીએ લગભગ આ જ વાત દોહરાવી હતી.

અક્ષય પટેલ ગઈ ટર્મમાં કૉંગ્રેસમાંથી ધારાસભ્ય હતા અને રાજ્યસભાની ચૂંટણી પહેલાં જ તેમણે કૉંગ્રેસમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

કાશ્મીરમાંથી કલમ 370 હઠાવવાનો મુદ્દો સ્થાનિક ચૂંટણીના પ્રચારમાં પણ ગૂંજી રહ્યો છે.

સ્મૃતિ ઈરાનીએ પેટાચૂંટણીમી પ્રચારસભાઓમાં જનધન યોજના, બાલાકોટ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"આ એ કૉંગ્રેસ છે, જેણે બંધારણનું અપમાન કર્યું અને ભાજપે જ્યારે સંસદમાં કાશ્મીરથી લઈને કન્યાકુમારી સુધી દેશને એક કરવાની વાત કહી ત્યારે આ લોકોએ ભારતને ખંડિત રાખવાના પૂરતા પ્રયાસ કર્યા હતા."


સામગ્રી: આ શબ્દો મુંબઈનાં સોનાલી ઠક્કરના છે, જેઓ ક્રુઝની સિક્યૉરિટી ટીમમાં છે અને સિક્યૉરિટી પેટ્રોલમૅન તરીકે ફરજ બજાવે છે. સોનાલી કોરોના વાઇરસથી ઇન્ફૅક્ટેડ લોકો વચ્ચે જહાજમાં ફસાયેલાં છે.

આ જહાજમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત લોકો હોવાથી તેને જાપાનના યોકોહામા ખાતે અટકાવવામાં આવ્યું છે.

ક્રુઝના મુસાફર અને સ્ટાફ ખૂબ જ ચિંતામાં છે

સોનાલી ઠક્કર

ક્રુઝમાં સવાર મુસાફરો અને સ્ટાફના સભ્યો પૈકી કેટલાક કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત હોવાની જાણ થતાં જાપાનની સરકારે ક્રુઝ પર સવાર તમામ લોકોને ક્રુઝમાંથી નીચે ઊતરવાની મનાઈ ફરમાવી દીધી છે.

જેના પગલે ક્રુઝમાં ઉપસ્થિત લોકોમાં ડરનો માહોલ છે. ક્રુઝ પર હાજર 3700 લોકોમાંથી 218 લોકો કોરોનાનો ભોગ બન્યા છે.

આ ક્રુઝમાં 160 જેટલા ભારતીયો પણ ફસાયેલા છે. જેમાંથી એક સોનાલી છે. સોનાલીએ તેમના સેલ્ફી વીડિયોમાં ત્યાંની સ્થિતિ વિશે કહ્યું હતું.

આ વીડિયોમાં તેમણે કહ્યું, "પહેલાં માત્ર દસ પેશન્ટ હતા, આજે દસ દિવસ બાદ કુલ 218 લોકો કોરોનાગ્રસ્ત છે અને હવે આ સંખ્યા વધી રહી છે. હું નથી ઇચ્છતી કે હું પણ તેની ઝપેટમાં આવું."

"હું કોરોના વાઇરસથી ઇન્ફૅક્ટેડ નથી, મારા ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે અને હું રિપોર્ટની રાહ જોઈ રહી છું. દસ તારીખથી મને શરદી-ખાંસી અને તાવ છે."

સોનાલી કહે છે, "હું ઇચ્છું છું કે દરેક ક્રૂ-મૅમ્બર, મારા તમામ સાથીઓના ટેસ્ટ્સ કરવામાં આવે. જે લોકો કોરોના વાઇરસથી ઇન્ફૅક્ટેડ છે તેમને સારવાર આપવામાં આવે."

"જે લોકો ઇન્ફૅક્ટેડ નથી તેમને ઘરે મોકલવામાં આવે અથવા તો તેમને અલગ કરી દેવામાં આવે."

"ભારતીય સરકાર પાસે મારી એક જ માગ છે તેઓ અમારી માટે મદદ મોકલે, ડૉક્ટર્સને મોકલે. અમને ભારત પરત બોલાવી લે અને અમને આ જહાજમાંથી નીકળવામાં મદદ કરે."

તેઓ કહે છે, "અહીં કેટલાક લોકો કોરોના વાઇરસથી ઇન્ફૅક્ટેડ છે જેના લીધે અન્ય લોકોને પણ ઇન્ફૅક્શન થવાની બીક છે."

"અમને અહીં કામ કરવાથી કોઈ જ વાંધો નથી. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે અમને સુરક્ષિત વાતાવરણ મળે અને અમને ઘરે જવા દેવામાં આવે."

સોનાલીનાં માતાપિતા ચિંતિત

મુંબઈ સ્થિત સોનાલીનાં માતાપિતા ચિંતિત છે. બીબીસી ગુજરાતીનાં સહયોગી સરિતા હરપલેએ સોનાલીનાં માતાપિતા સાથે વાત કરી હતી.

સોનાલીના પિતા દિનેશભાઈ ઠક્કરે કહ્યું કે શિપમાં લોકોને તપાસવાની પ્રક્રિયા ઘણી ધીમી ચાલે છે.

તેમણે કહ્યું, "ત્રીજી તારીખે એક પણ ભારતીયને ઇન્ફૅક્શન નહોતું. એમની પ્રક્રિયા એટલી ધીમી છે કે 11 દિવસ બાદ પણ તેઓ તમામ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"હું દસ કરતાં વધારે દિવસથી યોકોહામામાં ડાયમંડ પ્રિન્સેસ ક્રુઝ શિપમાં છું, જ્યાં હું કામ કરું છું. અહીં દિવસેને દિવસે કોરોનાની ઝપેટમાં આવતા લોકોની સંખ્યા વધતી જઈ રહી છે. કોરોનાથી ઇન્ફૅક્ટેડ લોકોની સાથે રહેવાના કારણે અન્ય લોકોને પણ ચેપ લાગી રહ્યો છે. મારી એક જ અપીલ છે કે ભારત સરકાર અમારાં માટે મદદ મોકલે."


સામગ્રી: આ શબ્દો વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના છે. 2016ની આઠમી નવેમ્બરે નોટબંધીની જાહેરાત કરીને 500 તથા 1000 રૂપિયાની નોટો પર પ્રતિબંધ મૂક્યાના બરાબર પાંચ દિવસ પછી ગોવામાં એક ઍરપૉર્ટના શિલારોપણ વખતે નોટબંધીની વાત કરતાં તેમણે ઉપર મુજબ કહ્યું હતું.

જોકે, તેના એક વર્ષ અને નવ મહિના બાદ સવાલ થઈ રહ્યો છે કે નરેન્દ્ર મોદીના નોટબંધી સાથે જોડાયેલા દાવાઓની હવા નીકળી ગઈ છે?

નોટબંધીથી શું ફાયદો થયો એવો સવાલ સામાન્ય લોકોથી માંડીને સત્તાની પરસાળોમાં પૂછાઈ રહ્યો છે.

સત્તાધારી પક્ષ તરફથી નોટબંધીની સફળતા સંબંધે કોઈ દમદાર દલીલ હજુ સુધી સાંભળવા મળી નથી.

નોટબંધીની જાહેરાત કરતી વખતે નરેન્દ્ર મોદીએ નોટબંધીથી થનારા ફાયદાઓમાં કાળાનાણાંથી માંડીને ઉગ્રવાદ અને આતંકવાદ પર અંકુશ લગાવવા સુધીની બાબતોને સામેલ કરી હતી.

ક્યાં ગયું કાળુંનાણું?

નોટબંધી દરમ્યાન બૅંકિંગ સિસ્ટમમાં પાછી આવેલી નોટો વિશેની સંપૂર્ણ માહિતી રિઝર્વ બૅન્કે હવે જાહેર કરી છે.

તેમાં જણાવ્યા મુજબ, 500 અને 1000 રૂપિયાની 99.3 ટકા નોટો બૅંકોમાં પાછી આવી ગઈ હતી.

રિઝર્વ બૅન્કે આપેલી માહિતી અનુસાર નોટબંધીના સમયે દેશમાં 500 અને 1000ની કુલ 15.41 હજાર કરોડ રૂપિયાની નોટો ચલણમાં હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એ પૈકીની 15.31 હજાર કરોડ રૂપિયાની નોટો સિસ્ટમમાં પરત આવી ગઈ છે.

તેનો અર્થ એ થયો કે 10,000 કરોડ રૂપિયાની નોટો સિસ્ટમમાં પાછી આવી નથી.

તેમાં કાળા નાણાં પર અંકુશ લાદવાની વાત સાચી સાબિત થઈ નથી.

નોટબંધી અમલી બન્યાના બે સપ્તાહ બાદ તત્કાલીન ઍટર્ની જનરલ મુકુલ રોહતગીએ નોટબંધીનો સુપ્રીમ કોર્ટમાં બચાવ કરતાં કહ્યું હતું, "સરકારે આ પગલું ઉત્તર-પૂર્વ તથા કાશ્મીરમાં ભારત વિરુદ્ધ આતંકવાદને વેગ આપવા માટે ઉપયોગમાં લેવાઈ રહેલા ચાર લાખથી પાંચ કરોડ રૂપિયાના ચલણને બહાર કાઢવા માટે લીધું છે."

રોહતગી સરકારનો પક્ષ જ રજૂ કરી રહ્યા હતા પણ એ ચાર લાખથી પાંચ કરોડ રૂપિયા પણ બૅંકિંગ સિસ્ટમમાં પાછા આવી ગયા છે.

2017ની 15 ઑગસ્ટે આપેલા ભાષણમાં નરેન્દ્ર મોદીએ જણાવ્યું હતું કે જે ત્રણ લાખ કરોડ રૂપિયા ક્યારેય બૅંકિંગ સિસ્ટમમાં આવતા ન હતા, તે આવ્યા છે.

વડા પ્રધાનના એ નિવેદનને યાદ કરાવતાં ભૂતપૂર્વ નાણા પ્રધાન પી. ચિદમ્બરમે સવાલ કર્યો છે કે ખોટું કોણ બોલ્યું હતું?

ખોટી નોટો છે ચલણમાં

બનાવટી નોટો પર અંકુશ લગાવવામાં પણ સરકાર સફળ થઈ નથી.

રિઝર્વ બૅન્કના જણાવ્યા મુજબ, બનાવટી ચલણી નોટો જપ્ત કરવાનો સિલસિલો 2017-18...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"ભાઈઓ-બહેનો, મેં દેશ પાસેથી માત્ર 50 દિવસ માગ્યા છે. 50 દિવસ. 30 ડિસેમ્બર સુધી મને તક આપો, મારા ભાઈઓ-બહેનો. 30 ડિસેમ્બર પછી પણ કોઈ કમી રહી જાય, મારી ભૂલ રહી જાય, મારો કોઈ ઇરાદો ખોટો સાબિત થાય, તમે જે ચોકમાં મને ઊભો કરશો, હું ઊભો રહીને..દેશ જે સજા કરશે એ ભોગવવા તૈયાર છું."


સામગ્રી: આ શબ્દો હતા બોલીવૂડની 'હવા-હવાઈ' ગર્લ શ્રીદેવીના.

તેમણે બીબીસી સાથે 2012માં કરેલી વાતચીતમાં પોતાના કરિઅર અને સપનાંઓની વાત કરી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું કે "હજુ તો મેં કંઈ જ કર્યું જ નથી, કેટલી સરસ ફિલ્મો બની રહી છે, કેટલા સર્જનાત્મક લોકો છે. આમ પણ કલાકારની કોઈ સીમા હોતી નથી. આ હિસાબે મારે હજુ ઘણું કરવાનું બાકી છે."

જ્યારે શ્રીદેવીને પૂછવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ કઈ ફિલ્મની રિમેક કરવાનું પસંદ કરશે. ત્યારે તેમણે તરત જ કહ્યું કે 'મધર ઇન્ડિયા'.

"હું મધર ઇન્ડિયાની રિમેક કરવા માગું છું. મેં તે ફિલ્મ એટલી વખત જોઈ છે કે શું કહું! નરગીસજીએ શું કમાલનો અભિનય કર્યો છે. હું એ જ રોલ કરવા માગું છું."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

'મિસ્ટર ઇન્ડિયા'ની સિક્વલને લઈને પણ શ્રીદેવી ઘણાં ઉત્સાહિત હતાં. 'મિસ્ટર ઇન્ડિયા'ના નિર્માતા શ્રીદેવીના પતિ બોની કપૂર જ હતા.

પરંતુ ફિલ્મોમાં ઘણું બધું કરવાનું અને 'મધર ઇન્ડિયા'માં નરગીસનો રોલ કરવાનું રહી ગયું અને એ પહેલા જ તેમણે દુનિયામાંથી વિદાય લઈ લીધી.

ફિલ્મી સફર

ગયા વર્ષે જ શ્રીદેવીએ ફિલ્મોમાં પોતાનાં 50 વર્ષ પૂરા કર્યાં અને 54 વર્ષની ઉંમરે તેમણે જિંદગી સમેટી લીધી.

એટલે કહી શકાય કે તેમણે તેમની લગભગ આખી જિંદગી ફિલ્મોમાં જ લગાવી હતી.

તમિલ-તેલુગુમાં તેમણે બાળ કલાકાર તરીકે ફિલ્મી કરિઅરની શરૂઆત કરી હતી.

તેમણે ચાર વર્ષની ઉંમરે પ્રથમ વખત 'થુનાઇવન' ફિલ્મમાં રોલ કર્યો હતો.

શ્રીદેવી બોલીવૂડમાં પ્રથમ વખત 1975માં 'જૂલી' ફિલ્મમાં બાળકલાકાર તરીકે જોવા મળ્યાં હતાં. જે તેમની હિંદી સિનેમાની પહેલી સુપરહિટ ફિલ્મ કહેવાઈ હતી.

મુખ્ય કલાકાર તરીકે તેમણે 1976માં તમિલ ફિલ્મમાં રજનીકાંત અને કમલ હસન સાથે કામ કર્યું હતું.

દક્ષિણ ભારતીય ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યા બાદ ૧૯૭૯માં મુખ્ય અભિનેત્રી તરીકે 'સોલહવાં સાવન' ફિલ્મથી બોલીવૂડમાં પદાર્પણ કર્યું હતું.

પ્રતિભાશાળી અભિનેત્રી

તેમણે તેમની ફિલ્મો થકી દર્શકોને પોતાની અભિનય ક્ષમતાનો પરિચય આપ્યો હતો.

'સદમા' ફિલ્મમાં શ્રીદેવીએ 20 વર્ષની યુવતીનો રોલ નિભાવ્યો જે પોતાની જૂની જિંદગી ભૂલી ગઈ હોય.

શ્રીદેવીનું 'હિમ્મતવાલા' ફિલ્મનું 'નૈનો મેં સપના' ગીત લોકોના મોઢે વહેતું થઈ ગયું હતું.

સફેદ કપડાંમાં શ્રીદેવીનો 'ચાંદની'નો લૂક, જે ફિલ્મમાં તેમણે સંબંધોનાં તાણાવાણાં સરસ રીતે પ્રદર્શિત કર્યા હતા.

'લમ્હે' ફિલ્મમાં પૂજાના રોલમાં તેમણે પોતાનાથી ડબલ ઉંમરના વ્યક્તિ સાથે પ્રેમ કરવાનું સાહસ કરતી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

15 વર્ષો બાદ મોટા પડદે જ્યારે 'ઇંગ્લિશ વિંગ્લિશ'થી તેઓ પાછા ફર્યાં ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે કરિઅરમાં ઘણું કરવાનું બાકી છે.


સામગ્રી: આ શહેર છે અમેરિકાનું સાન ફ્રાન્સિસ્કો

અમેરિકાના સાન ફ્રાન્સિસ્કો અને સાન મેટીઓ અને મરીન કાઉન્ટીમાં ગરીબીની વ્યાખ્યામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો છે. અહીં ચાર લોકોના એક પરિવારની વાર્ષિક આવક છ આંકડામાં  હશે તો તેઓ ગરીબ કહેવાશે.

યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઑફ હાઉસીંગ એન્ડ અર્બન ડેવલપમેન્ટના એક રીપોર્ટ મુજબ એવું પણ જાણવા મળ્યું છે કે અહીંના અમૂક પરિવારો પોતાનો ઘર ખર્ચ સારી રીતે ઉપાડી શકે છે.

એવું કહેવાતું કે સાન ફ્રાન્સિસ્કો અને સાન મેટીઓ અને મરીન કાઉન્ટીમાં ચાર સભ્યોનાં એક પરિવારની આવક 1,17,400 ડૉલર= લગભગ 80 લાખ છે તો તેઓ ગરીબ છે.

જ્યારે સમગ્ર દેશની વાત કરવામાં આવે તો, જેની આવક 73,300 ડૉલર (આશરે 50 લાખ રૂપિયા) છે, તેઓ અતિ ગરીબની યાદીમાં છે.

ગરીબી રેખા હેઠળનું જીવન

સાન ફ્રાન્સિસ્કોની નવી નક્કી કરેલી ગરીબી રેખાને મધ્યમાં રાખીને જોઈએ તો અમેરિકામાં બે તૃત્યાંશ પરિવારો એવા છે જેઓ ગરીબી રેખા હેઠળ આવે છે.

અમેરિકામાં સામાન્ય રીતે ચાર સભ્યો ધરાવતા મધ્યમ વર્ગના પરિવારની આવક 91,000 ડૉલર (આશરે 62 લાખ રૂપિયા) છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

32.6 કરોડની વસતી ધરાવતા સમગ્ર દેશમાં 40 મિલિયનથી વધુ લોકો એવા છે જેઓ ગરીબી રેખા હેઠળ જીવન જીવે છે.

અમેરિકાના અમૂક શહેરોમાં નોકરીઓ પ્રમાણે પગારધોરણ અલગઅલગ છે.

સાન ફ્રાન્સિસ્કોની વાત કરી એ તો તે ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નૉલૉજી અને અન્ય હાઇ-ટેક ઇન્ડસ્ટ્રીનું કેન્દ્ર છે.

આ કારણે આ શહેરનો આર્થિક ગ્રાફ એવું જણાવે છે કે સમગ્ર દેશમાં આ શહેર સૌથી વધુ કમાતા કર્મચારીઓનું ઘર છે.

વર્ષ 2008થી 2016 વચ્ચે સાન ફ્રાન્સિસ્કોના મેટ્રો વિસ્તારમાં ફૂલ ટાઇમ કામ કરતા લોકોની ઉંમર 25થી 64 વર્ષ હતી જે બીજા શહેરોના મેટ્રો વિસ્તાર કરતા 26 ટકા વધારે હતી.

વર્ષ 2016માં તેમની આવકનો આંકડો 63 હજાર ડૉલર સુધી (આશરે 43 લાખ રૂપિયા) પહોંચી ગયો હતો.

પરંતુ અમેરિકાના બીજા પણ એવાં શહેરો છે જ્યાં કર્મચારીઓને વધુ વેતન મળે છે.

ડૉક્ટરની આવક 1 કરોડ રૂપિયા

હાલના વર્ષોમાં સેન જોસ શહેરમાં 25થી 64 વર્ષના ફૂલ ટાઇમ કામ કરતા કર્મચારીઓની આવક 65 હજાર ડૉલર (આશરે 44 લાખ રૂપિયા) હતી.

આ જ ઉંમરના કર્મચારીઓ વોશિંગ્ટન ડીસીમાં 60,600 ડૉલર (આશરે 41 લાખ રૂપિયા) અને બોસ્ટનમાં 55,700 ડૉલર (આશરે 38 લાખ રૂપિયા) કમાય છે.

વધુ વેતન ચૂકવતાં આ શહેરોમાં એવી ઘણી નોકરીઓ છે જ્યાં સારો એવો પગાર ચૂકવવામાં આવે છે.

સાન ફ્રાન્સિસ્કોમાં ડૉક્ટરની આવક 1,93,400 ડૉલર(આશરે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતમાં જો કોઈની આવક મહિને એક લાખ રૂપિયા કે વર્ષના 12 લાખ રૂપિયા હોય તો તેને ‘ભાઈ તારે તો જલસા છે’, ‘તને પૈસાની બાબતમાં ક્યાં વાંધો આવે તેમ છે’, ‘તું તો લાખો કમાય છે’ જેવા વાક્યો સાંભળવા મળે છે. એને એક સફળ વ્યક્તિ સમજવામાં આવે છે. પણ દુનિયામાં એક એવું શહેર પણ છે, જ્યાં કોઈ વ્યક્તિની વાર્ષિક આવક 80 લાખ રૂપિયા હોય તો પણ તે ગરીબ ગણાય છે.


સામગ્રી: આ શહેરનો નકશો કોણે તૈયાર કર્યો હતો એ આપ જાણો છો?

તમે એ વ્યક્તિનું નામ ન જાણતા હો તો અમે આજે તેમનો પરિચય તમને કરાવીશું. એ આર્કિટેક્ટનું નામ હતું લી કાર્બુઝિયર.

સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડમાં જન્મેલા અને ફ્રાંસમાં જઈ વસેલા કાર્બુઝિયરને વીસમી સદીના મહાન આર્કિટેક્ટ માનવામાં આવે છે.

કાર્બુઝિયરે ડિઝાઈન કરેલી સાત દેશોમાંની 17 ઇમારતોને યુનેસ્કોએ 2016માં વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઈટ એટલે કે વિશ્વના સાંસ્કૃતિક વારસાનો દરજ્જો આપ્યો છે.

ચંદીગઢની રચના કરવા ઉપરાંત કાર્બુઝિયરને અનેક ઇમારતોના નકશા તૈયાર કર્યા હતા.

કાર્બુઝિયરની કલાદૃષ્ટિ અને કાબેલિયતના નમૂના વિશ્વના ઘણા દેશોમાં જોવા મળે છે.

ફ્રાન્સના પોયસીમાં બનાવવામાં આવેલી વિલા સેવોય હોય, માર્સેલ શહેરમાં બનાવવાયેલા યુનાઈટ ડી હેબિટેશન એપાર્ટમેન્ટ બ્લૉક હોય, રોનચેમ્પનું નોટરડેમ ડુ હોટ ચર્ચ હોય કે પછી ચંદીગઢસ્થિત કૅપિટલ કૉમ્પ્લેક્સ હોય.

આ પૈકીની દરેક ઇમારત કાર્બુઝિયરની શાનદાર કલાદૃષ્ટિની કહાણી કહે છે.

લી કાર્બુઝિયરનું અસલી નામ ચાર્લ્સ એડઅર્ડ જ્યોંરે હતું.

તેમણે તેમની કારકિર્દીની શરૂઆત ઘડિયાળના કારીગર તરીકે કરી હતી, પણ માત્ર વીસ વર્ષની વયે તેમને મોટી ઇમારતો સાથે એવો તો પ્રેમ થયો કે તેઓ આર્કિટેક્ટ બની ગયા.

મોટી ઇમારતો સાથેના પ્રેમની શરૂઆત તુર્કી અને એથેન્સના પ્રવાસ વખતે થઈ.

તુર્કી અને એથેન્સની ભવ્ય ઇમારતોએ લી કાર્બુઝિયરનું મન મોહી લીધું હતું.

એ પછી ફ્રાંસ અને જર્મનીના પ્રવાસમાં તેમના વિચાર દૃઢ થયા. એ સમયે જ્યોંરેએ પોતાનું નામ બદલીને લી કાર્બુઝિયર રાખી લીધું હતું.

વીસ અને ત્રીસના દાયકામાં કાર્બુઝિયરે પેરિસના ઉપનગરીય વિસ્તારોમાં ક્યુબિસ્ટ વિલાનું નિર્માણ કર્યું હતું.

તેને લીધે કાર્બુઝિયરની ઇમેજ તોડફોડ કરનાર વ્યક્તિ તરીકે ઊભરી હતી.

તેમણે તેમની ઇમારતોની ડિઝાઈનમાં રેસિંગ કાર તથા નવાં વિમાનોથી માંડીને જૂના ચર્ચના નકશા ઉતારી લીધા હતા.

અમદાવાદ : તમે વિશ્વપ્રસિદ્ધ આર્કિટેક્ટે બનાવેલી આ ઇમારત જોઈ?

લી કાર્બુઝિયરે ડિઝાઈન કરેલી સૌથી વિખ્યાત ઇમારત વિલા સેવોય છે.

એ સફેદ ઇમારતો ઘણા આગળના સમયની ડિઝાઈનને આધારે બની હતી.

ઈમારતોના દીવાના લોકો તેનો પીછો કરવાનું શરૂ કરતા ત્યાં સુધી કાર્બુઝિયર કોઈ નવો માર્ગ કંડારવા નીકળી પડતા હતા.

બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી કાર્બુઝિયરે કોન્ક્રીટ મારફત કળાનું નિર્માણ શરૂ કર્યું હતું.

એ રીતે તેઓ ઓછા પૈસાદાર લોકો માટે પણ ઇમારતોની ડિઝાઈન તૈયાર કરી શકતા હતા.

પોતાના મૃત્યુના...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ચંદીગઢ આઝાદ ભારતનું યોજનાબદ્ધ રીતે વસાવાયેલું પહેલું શહેર છે. ચંદીગઢની ગણતરી ભારતનાં સૌથી સુંદર શહેરોમાં થાય છે.


સામગ્રી: આ શહેરમાં એક વ્યક્તિ એવી પણ છે જેને આ પાણીના સંકટથી કોઈ ફરક પડતો નથી. એટલું જ નહીં તે ચેન્નાઈમાં પાણીના નળનું કનેક્શન લેવાની પણ ના પાડી રહી છે.

69 વર્ષના એસ. ઇંદ્રકુમાર ગર્વથી કહે છે કે તેમને પાણી બોર્ડ તરફથી કનેક્શન લેવા માટે અનેક વખત અપીલ કરવામાં આવી છે.

ઉત્તર-પૂર્વના વરસાદમાં વિલંબને લીધે શહેરના દક્ષિણ વિસ્તારનાં તમામ જળાશયો સુકાઈ ગયાં છે.

હાલમાં લોકો ચેન્નાઈ મેટ્રોવૉટર બોર્ડનાં પાણીનાં ટૅન્કરો પર નિર્ભર છે, જેનું ત્રણ અઠવાડિયાં પહેલાં બુકિંગ કરાવવું પડે છે.

40 ડિગ્રી સેલ્સિયસ તાપમાનમાં ખાનગી ટૅન્કર ધારકો ફાયદો ઉઠાવી રહ્યા છે અને પૈસા કમાઈ રહ્યા છે.

આ સ્થિતિમાં ઇંદ્ર કુમાર પાસે પાણીનો ભંડાર છે. સાત મહિના પછી થયેલા વરસાદમાં ઇંદ્ર કુમારે એટલું પાણી એકઠું કર્યું છે કે લોકોને નવાઈ લાગે.

ઇકો વૉરિયર

ઇંદ્ર કુમાર કહે છે, "છેલ્લા બે દિવસમાં ત્રણ સેન્ટિમિટર જેટલો વરસાદ થયો છે. ચેન્નાઈ જળસંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે પણ હું નહીં."

તેઓ કહે છે, "વરસાદનું પાણી વહી જતું હોય છે. જોકે, મારા ઘરમાં આવું થતું નથી. અહીં અમે વરસાદનું એકેએક ટીપું એકઠું કરીએ છીએ."

ક્રોમપેટ સ્થિત જૂની ફૅશનના બે માળના મકાનને તેઓ પર્યાવરણ સુલભ ઘર ગણાવે છે.

વૉટર હાર્વેસ્ટિંગના તેમના અનોખા પ્રયાસ માટે લોકો તેમને 'ઇકો વૉરિયર'ના નામથી ઓળખે છે.

વર્ષ 1986માં તેમણે પોતાનું ઘર બનાવ્યું હતું, એનાં 12 વર્ષ બાદ તેમણે પહેલી વખત પડકારોનો સામનો કરવો પડ્યો હતો.

કૂવાનું જે પાણી મીઠું હતું તેનો સ્વાદ બદલાઈ ગયો.

તેઓ કહે છે, "મેં તુરંત જ વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવાનું શરૂ કરી દીધું અને છ મહિનામાં જ પાણીની ગુણવત્તામાં સુધારો દેખાવા લાગ્યો."

તેમણે પોતાનાં બાળકોને કહ્યું કે તેઓ પોતાના આચાર્યને કહે કે તેઓ સવારની પ્રાર્થનાસભામાં પોતાના અનુભવ અંગે વાત કરવા માગે છે.

એ દિવસે તેઓ સ્કૂલ ગયા અને પોતાના અનુભવો વિશે વાત કરીને કામે ચાલ્યા ગયા.

ઇંદ્ર કુમાર કહે છે, "જ્યારે હું સાંજે ઘરે આવ્યો ત્યારે બે અધ્યાપકો ઘરે મારી રાહ જોતા હતા. તેઓ ઇચ્છે છે કે હું તેમના ઘરે જાઉં અને તેમના કૂવાના પાણીની ચકાસણી કરું."

"હું પહોંચ્યો ત્યારે મેં સપાટી પર સફેદ તરતો પદાર્થ જોયો. તેમણે જણાવ્યું કે આ જ પદાર્થ ટાંકીમાં પણ છે."

તેઓ કહે છે, "હકીકતમાં પુમાલ, પલ્લવરમ, ક્રોમપીટ વિસ્તારમાં ટેરનરી બહુ છે અને આ પદાર્થ એનું જ પ્રદૂષણ છે. એ દિવસે આ કામને મારો વ્યવસાય બનાવવાનું મેં નક્કી કરી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

જળસંકટગ્રસ્ત ચેન્નાઈમાં દરેક વ્યક્તિ પોતાની તરસ છિપાવવા માટે સમય અને પૈસા ખર્ચ કરી રહી છે. શહેરના દક્ષિણ વિસ્તારની સ્થિતિ ખરાબ છે.


સામગ્રી: આ શાહરુખ ખાન અને દીપિકા પાદુકોણની ફિલ્મ 'ઓમ શાંતિ ઓમ'નો ડાયલૉગ છે. જે મુંબઈની 28 વર્ષની લક્ષ્મી નિવૃત્તિ પંધે પર સચોટ રીતે લાગુ પડે છે.

લક્ષ્મીનું બાળપણથી જ સપનું હતું કે તે ફિલ્મો અને ટીવી સિરિયલમાં કામ કરે. બાળપણમાં તેમનાં ઘરમાં ટીવી નહોતું અને તેને લીધે તેઓ પડોશીઓના ઘરે કામ કરતાં અને ટીવી જોતાં.

ટીવી પર માધુરી દીક્ષિત અને શ્રી દેવીનાં ગીતો પર તેઓ નાચતાં. બાળપણનો આ જ શોખ ક્યારે તેમનું સપનું બની ગયો તેનો એમને ખ્યાલ જ ન રહ્યો.

'વાયુ' વાવાઝોડું : સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ પર તોળાતો ખતરો

સપનું અને ઘરની જવાબદારી

પરિવારમાં બે મોટી બહેનો અને એક મોટો ભાઈ છે અને લક્ષ્મી સૌથી નાના છે. બીમાર બહેન અને માની સારસંભાળ લક્ષ્મી પોતે કરે છે. બાળપણમાં જ તેમણે પિતાની છત્રછાયા ગુમાવી દીધી હતી.

ઘરમાં માતાને મદદ કરવા તેમણે પોતાનો અભ્યાસ છોડી દીધો. આઠ ધોરણ સુધી અભ્યાસ કર્યા બાદ તેઓ બીજાના ઘરમાં કામ કરવા માટે જતાં હતાં.

જીવનનું કડવું સત્ય જાણવા છતાં લક્ષ્મીએ જાતે જ કારકિર્દીનું ઘડતર કરવાનું નક્કી કર્યું. તેઓ જાણે છે કે તેમના કોઈ ગોડફાધર નથી અને તેમનો દેખાવ કોઈ હિરોઈન જેવો નથી. ઍક્ટિંગ અને શોખ ઉપરાંત તેઓ એ પણ જાણે છે કે તેમને ઘર પણ ચલાવવાનું છે.

શિખર ધવનને ઈજા, ભારતીય ટીમમાં તેમના સ્થાને કોણ?

બોમન ઈરાનીએ સ્ટાર બનાવ્યા

લક્ષ્મીની માતૃભાષા મરાઠી છે. લક્ષ્મી 'દેવયાની', 'લક્ષ્ય', 'તું માઝા સંગતિ' જેવી સિરિયલો અને મરાઠી ફિલ્મ 'મુંબઈ પુણે મુંબઈ' ઉપરાંત જી5ની વેબસિરીઝ 'સ્વરાજ્ય રક્ષક' અને હિન્દી ફિલ્મ 'મરાઠવાડા' જેવી ફિલ્મોમાં પણ તેઓ કામ કરી ચૂક્યાં છે.

જ્યારે બોમન ઈરાનીએ તેમની સાથેનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શૅર કર્યો ત્યારે તેમને નવી ઓળખ મળી.

બોમન ઈરાનીએ લખ્યું કે, 'લક્ષ્મી મરાઠી સિરિયલોમાં કામ કરે છે અને બાકીના સમયમાં ઑટો ચલાવીને પોતાના પરિવારનું ગુજરાન ચલાવવામાં સશક્ત ભૂમિકા નિભાવે છે.'

લક્ષ્મી કહે છે, "એવું બિલકુલ નથી કે હું બોમન ઈરાની સરને પહેલાંથી જ ઓળખતી હતી. એવું બન્યું કે હું શૂટિંગ કરતી હતી ત્યારે તે દિવસે બોમન સર પણ મુંબઈના ફિલ્મ સિટી સ્ટુડિયોમાં પોતાની કોઈ ફિલ્મનું શૂટિંગ કરીને નીકળ્યા હતા."

તેઓ જણાવે છે, "હું પણ મારી કેટલીક કો-સ્ટાર તરીકે કામ કરતી છોકરીઓ સાથે ઘેર જઈ રહી હતી. અચાનક જ બોમન ઈરાની સાથે મુલાકાત થઈ. બોમન સર વિશે સાંભળ્યું હતું કે તેઓ બહુ સારી વ્યક્તિ છે, તે દિવસે જોઈ પણ લીધું."

"મેં જોયું કે બોમન સર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

'અગર કિસી ચીઝ કો દિલ સે ચાહો તો પૂરી કાયનાત ઉસે તુમ સે મિલાને કી કોશિશ મેં લગ જાતી હે.'


સામગ્રી: આ સંકટ બાબતે માતાપિતા તેમનાં બાળકો સાથે શું વાત કરી શકે તેનાં કેટલાંક સૂચન પ્રસ્તુત છે. આ સૂચનને વાલીઓ અજમાવી શકે છે.

કોરોના વાઇરસનો ચેપ વિશ્વના નવા-નવા વિસ્તારોમાં ફેલાઈ રહ્યો હોવાના સમાચાર રોજ આવી રહ્યા છે.

એ કારણે દુનિયામાં અનેક લોકો આ બીમારીના જોખમથી ચિંતિત છે. તેમાં બાળકો પણ સામેલ છે.

મુશ્કેલીના સમયમાં સાચી સલાહ તથા મદદ માટે બાળકો તેમનાં માતાપિતા તરફ આશાભરી નજરે નિહાળતા હોય છે.

તમારાં બાળકો પણ આ વાઇરસના સંક્રમણ સંબંધે ચિંતિત હોય તો તમે તેમની સાથે કેવી રીતે વાત કરશો?

બાળકોને આત્મવિશ્વાસ આપો

બ્રિટનનાં ફેમિલી ડૉક્ટર પૂનમ કૃષ્ણન છ વર્ષીય એક પુત્રની માતા પણ છે.

બીબીસી રેડિયો સ્કોટલૅન્ડ સાથે વાત કરતાં ડૉ. પૂનમે કહ્યું હતું, "તમારે તમારાં બાળકોની ચિંતા દૂર કરવી પડશે. કોરોના વાઇરસ શરદી-ખાંસી કે અતિસાર અને ઊલટી વખતે હુમલો કરતા વાઇરસ જેવો જ વાઇરસ છે, એ વાત તમારે બાળકોને જણાવવી પડશે."

ડૉ. પૂનમ માને છે કે વાલીઓએ તેમનાં બાળકો સાથે આ મુદ્દે "મોકળાશથી પ્રામાણિકતાપૂર્વક વાત કરવી જોઈએ. હું પણ મારા દીકરા સાથે આ વિશે વાત કરી રહી છું. એ ઉપરાંત જે વાલીઓ મારી પાસે ઇલાજ માટે આવે છે તેમને પણ એવું કરવા પ્રેરિત કરું છું."

બાળકોના મનોચિકિત્સક ડૉ. રિચર્ડ વૂલ્ફસન માને છે કે કોરોના વાઇરસ જેના દરેક મોટા વિષય બાબતે બાળકો સાથે કેવી રીતે વાત કરવી તેનો આધાર બાળકની વય પર છે.

ડૉ. વૂલ્ફસને કહ્યું હતું, "નાનાં બાળકો, ખાસ કરીને છ કે સાત વર્ષથી ઓછી વયનાં બાળકો તેમની આસપાસના મુદ્દાઓ બાબતે થતી ચર્ચાથી ચીડાઈ જાય છે, કારણ કે તેમનાં માતાપિતા પણ તેની જ ચર્ચા કરતાં હોય છે."

"બાળકો માટે આ બધું બહુ ડરામણું સાબિત થઈ શકે છે," એવું જણાવતાં ડૉ. વૂલ્ફસન એવી સલાહ આપે છે છે કે સૌથી પહેલાં તો બાળકોને આશ્વાસન આપો.

"શું થવાનું છે એ તમે જાણતા નથી, પણ બાળકોને એ જણાવો કે તેઓ સલામત રહેશે. બધા સલામત રહેશે. કેટલાક લોકો જ બીમાર પડશે. મોટા ભાગના લોકોને કશું નહીં થાય."

વ્યાવહારિક પગલાં શું હોઈ શકે?

દક્ષિણ કોરિયામાં દવા છાંટતાં સૈનિકો, અહીં મોટા પાયે વાઇરસ ફેલાયો છે

ડૉ. વૂલ્ફસને ઉમેરે છે, "તમારાં સંતાનને ચેપ લાગશે કે નહીં એ તમે જાણતા નથી, પણ તમે આશાવાદી રહો એ સારું છે. કારણ વગર ચિંતા ન કરો. બાળકોને માત્ર ભરોસો આપવાથી કામ નહીં ચાલે. તમારે તેમને સશક્ત પણ બનાવવાં પડશે."

ડૉ. વૂલ્ફસનના જણાવ્યા મુજબ, બાળકોને સશક્ત બનાવવાનો અર્થ એ છે કે જીવાણુનો ચેપ લાગવાના...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કોરોના વાઇરસના સંક્રમણ બાબતે અનેક ડરામણા સમાચાર આવી રહ્યા છે. એ બાબતે લોકો ચિંતિત છે, તેમાં બાળકોનો પણ સમાવેશ થાય છે.


સામગ્રી: આ સંકટ સાથે જોડાયેલી પાંચ મહત્ત્વની વાતો ધ્યાને લેવા જેવી છે, જેના વિશે અમે તમને જણાવી રહ્યા છીએ.

શું ભારતે ડરવું જોઈએ?

એવું કહી શકાય કે ભારતમાં સ્થિતિને ઠીકઠાક સંભાળી શકાઈ છે. અહીં કોરોના વાઇરસના ત્રણ લાખ 20 હજાર કેસ સામે આવ્યા છે. આ સાથે જ ભારત સંક્રમણમાં રશિયા, બ્રાઝિલ અને અમેરિકા બાદ ચોથા નંબરે આવી ગયું છે. જોકે કૉર્નેલ યુનિવર્સિટીમાં અર્થશાસ્ત્રના પ્રોફેસર કૌશિક બસુ અનુસાર ભારત પ્રતિવ્યક્તિએ સંક્રમણના હિસાબે 143મા સ્થાને છે.

વાઇરસની પ્રભાવક પ્રજનન સંખ્યા ઘટી છે. આ એક બીમારી ફેલાવવાની ક્ષમતાને માપવાની રીત છે. તેમજ નોંધાયેલા સંક્રમણનો કેસ બમણા થવાનો સમય પણ વધી ગયો છે.

તેમજ દેશમાં કોરોના વાઇરસના કેસ હજુ પણ વધી રહ્યા છે. મુંબઈ, દિલ્હી અને અમદાવાદ જેવાં હૉટસ્પૉટ શહેરોમાં લોકોને હૉસ્પિટલ મળતી નથી અને મૃત્યુ થઈ રહ્યાં છે.

હૉસ્પિટલમાં લોકો

કોવિડ-19ના દર્દીઓના ઇલાજ કરતાં ડૉક્ટરે મને કહ્યું કે "જો આ સ્થળોએ સંક્રમણ આ જ રીતે વધતું રહેશે તો ન્યૂયૉર્ક જેવી સ્થિતિ થઈ જશે."

આ શહેરોમાંથી હૃદય દ્રવી ઊઠે તેવા સમાચારો સામે આવી રહ્યા છે. દર્દીઓને હૉસ્પિટલમાં ભરતી ન કરાતાં તેમનાં મૃત્યુ થઈ રહ્યાં છે.

એક આવા જ દુખદ કિસ્સામાં એક શખ્સ શૌચાલયમાં મૃત મળી આવ્યો હતો. લોકો ટેસ્ટ કરાવી શકતા નથી, કેમ કે લૅબમાં પહેલેથી જ મોટી સંખ્યામાં તપાસ માટે સૅમ્પલ પડ્યાં છે.

આ મહામારી શરૂ થતાં પહેલાં જ ભારતીય અર્થવ્યવસ્થા ડગમગવા લાગી હતી. આથી દેશ વધુ એક ચુસ્ત લૉકડાઉન સહન ન કરી શકે, કેમ કે તેનાથી વેપાર-ધંધા ઠપ થઈ જશે અને લોકોની નોકરીઓ ચાલી જશે. આવી સ્થિતિમાં ભારતે સંક્રમણને રોકવા માટે વધુ મહેનત કરવાની જરૂર છે.

હાર્વર્ડ ગ્લોબલ હેલ્થ ઇન્સ્ટિટ્યૂટના ડાયરેક્ટર આશિષ ઝા કહે છે, "હું વધતાં કેસને લઈને ચિંતિત છું. એવું નથી કે કેસ પહેલાં વધશે અને પછી આપોઆપ ઘટવા શરૂ થઈ જશે. આવું થવા માટે તમારે પ્રયત્નો કરવા પડશે."

બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો ભારત હર્ડ ઇમ્યુનિટી મેળવવા અને વાઇરસને રોકવા માટે પોતાના 60 ટકા લોકોને સંક્રમિત થવાની રાહ ન જોઈ શકે.

આશિષ ઝા કહે છે, "તેનો મતલબ હશે લાખો લોકોનાં મૃત્યુ, જેનો સ્વીકાર ન કરી શકાય."

યુનિવર્સિટી ઑફ મિશિગનમાં બાયૉસ્ટેટસ્ટિક્સનાં પ્રોફેસર ભ્રામર મુખરજી કહે છે કે ભારતમાં હજુ સંક્રમણના કેસ પર કાબૂ મેળવી શકાયો નથી. તેમાં સતત અને સ્થિર ઘટાડો જોવા મળતો નથી. આથી આપણે ચિંતા કરવી જોઈએ, ભય નહીં.

શું ભારતમાં ઓછાં મૃત્યુનો આંકડો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતમાં લૉકાડાઉન ખૂલ્યાનાં અઠવાડિયાં પછી અને કોવિડ-19નો પહેલો કેસ સામે આવ્યા પછી ચાર મહિના બાદ પણ કોરોના વાઇરસના કેસ ઝડપથી વધી રહ્યા છે.


સામગ્રી: આ સંજોગોમાં ગુજરાત સરકારે કેન્દ્રની સરકારને જીએસટીના વળતરપેટે લેવાના નીકળતા 12 હજાર કરોડ રૂપિયા આપવા કહ્યું છે.

એવું તો શું થયું કે ગુજરાત સરકારે આ નાણાં માગવાં પડ્યાં અને ગુજરાત સરકાને શેનાં નાણાં લેવાનાં નીકળે છે?

ટૅક્સને સંલગ્ન બાબતોના નિષ્ણાતો જણાવે છે કે જીએસટીના શરૂઆતી સમયે 80 હજાર કરોડ જેટલી રકમ ભારત સરકાર જીએસટી કલેક્શનના પેટે મેળવતી હતી, તેટલી રકમ મેળવવામાં આ વખતે દિવાળી માથે આવી જશે.

જીએસટીની આવક ગયા વર્ષે એપ્રિલ મહિનામાં 1,13,865 કરોડ હતી, તે ઘટીને એપ્રિલ 2020માં 32,172 કરોડ થઈ હતી.

એ પછી મે 2020માં 62,151 કરોડ, જૂનમાં 90,917 કરોડ અને છેલ્લે જુલાઈમાં 87,422 કરોડની આવક થઈ છે.

ગ્રાહકોની ઘટેલી ખરીદશકિતને પગલે જીએસટી કલેક્શન અગાઉના સ્તરે પહોંચતું નથી, જેની અસર વિવિધ વિકાસકીય કામો પર પડે તેવી પણ સ્થિતી છે. એવું પણ નિષ્ણાતો કહે છે.

ગુજરાતની જીએસટીની આવકમાં 5,000 કરોડની ઘટ

રાજ્યના જીએસટી ચીફ કમિશનર જે. પી. ગુપ્તા ગુજરાતની જીએસટી આવકમાં મોટા પાયે ઘટાડો થઈ રહ્યો હોવાનું જણાવતાં કહે છે કે રાજ્યમાં લૉકડાઉનના કારણે એપ્રિલ મહિનામાં 500 કરોડની જીએસટી આવક થઈ હતી. જે સરેરાશ કરતાં 83 ટકા ઓછી છે.

તેઓ જણાવે છે કે મે 2020માં 1,500 કરોડ, જૂનમાં 2,500 કરોડ, ઑગસ્ટ (29 ઑગસ્ટ સુધી)માં 2,200 કરોડની આવક થઈ છે.

ગયા વર્ષે આ સમયગાળા દરમિયાન કુલે 13,700 કરોડની આવક થઈ હતી, જેની સામે આ વર્ષે 8,900ની આવક થઈ છે. એટલે કે આવકમાં 5000 કરોડની ઘટ છે.

 ફેબ્રુઆરીના અંત સુધીમાં ભારત સરકારનો જીએસટીમાંથી આવકનું લક્ષ્ય 1.10 લાખ કરોડ હતું, જેની સામે 1.05 લાખ કરોડની આવક થઈ હતી.

એટલે કે ફેબ્રુઆરી સુધી સરકાર આવકના લક્ષ્યને સાધવાની નજીક હતી, એવામાં કોરોનાની મહામારી આવી ગઈ.

જીએસટીનો અમલ કર્યો ત્યારે તેની આવક 80થી 90 હજાર કરોડ હતી, એ સ્તર સુધી પહોંચવામાં પણ દિવાળીનો આવી જશે એવો અંદાજ તજજ્ઞો હાલની સ્થિતિને જોતાં લગાડે છે.

સર્વિસ સેક્ટરનું નહિવત્ પ્રદાન

રાજ્યોની આવક ઘટવાનું એક મુખ્ય કારણ કોરોના વાઇરસે સર્જેલી મહામારી છે, તે સ્વાભાવિક છે.

મહત્તમ ગ્રાહકો દ્વારા જીવનજરૂરી ચીજવસ્તુઓ ખરીદવાને પ્રાધાન્ય અપાતું હોવાથી રિટૅલ બજારો સરવાળે પૂર્વવત્ નથી થઈ શક્યાં.

રિટૅલ બજારોની સાથોસાથે સર્વિસ સૅક્ટર હજી બંધ જેવી જ સ્થિતિમાં છે, કેટલાંક સેવાક્ષેત્રો તો માંડ-માંડ શરૂ થયાં છે.

ગુજરાત ચૅમ્બર ઑફ કૉમર્સના પૂર્વ પ્રમુખ શૈલેષ પટવારી જણાવે છે,...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગુડ્સ ઍન્ડ સર્વિસ ટૅક્સ (જીએસટી)ની આવક કોરોનાના પગલે સાવ તળીયે આવી ગઈ છે, તેવા સંજોગોમાં રાજ્ય અને કેન્દ્ર સરકારને પ્રજાકીય કામગીરી કરવા માટે લૉન લેવી પડે તેવી સ્થિતિનું નિર્માણ થયું છે.


સામગ્રી: આ સંજોગોમાં તેમણે કાં તો લાયકાત ભૂલી કાં તો શરીરશ્રમમાં જોતરાઈ જવું પડે છે અથવા તો ઓછો પગાર આપી વધારે શોષણ કરતી ખાનગી નોકરી તરફ વળવું પડે છે.

મૂળ મધ્ય પ્રદેશના અને ગોધરાના રહેવાસી એવા એક શિક્ષિત બેરોજગાર યુવાને લાયકાત મુજબ નોકરી ન મળતા છત્રી અને બૂટ-ચંપલનની નાની દુકાન શરૂ કરી છે.

મળો આ શિક્ષિત બેરોજગાર યુવાનને વીડિયોમાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતમાં બેરોજગારી એક મોટો પ્રશ્ન છે. અનેક શિક્ષિત યુવાનોને એમની લાયકાત મુજબ કામ મળતું નથી.


સામગ્રી: આ સંદેશા ચેતવણી સ્વરૂપે મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. જેમાં જણાવાઈ રહ્યું છે કે ગ્રાહક પોતાના મોબાઇલ નંબર અને બેંક ખાતા સાથે આધાર નંબરનું જોડાણ કરાવી દે.

અન્યથા મોબાઇલ સર્વિસ બંધ કરી દેવામાં આવશે, જ્યારે બેંક એકાઉન્ટ સ્થગિત કરી દેવામાં આવશે.

સુપ્રીમ કોર્ટે અત્યાર સુધી એવો કોઈ આદેશ નથી આપ્યો. જેમાં એવું ઠેરવવામાં આવ્યું હોય કે આધાર લિંક કરવું અનિવાર્ય છે.

આમ છતાંય આ પ્રકારના સંદેશ એકથી વધુ વખત મોકલીને લોકોને ભ્રમિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.

હાલમાં જ સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક નવી અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી કે જેમાં આધારને મોબાઇલ ફોન તેમજ બેંક ખાતા સાથે જોડવાના સરકારના નિર્ણયને પડકારવામાં આવ્યો હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સુપ્રીમ કોર્ટનો આદેશ

શું ખરેખર બેંક અને મોબાઇલ નંબર સાથે આધાર ન જોડવા પર સર્વિસ બંધ થઈ જશે ?

સિટીઝન ફોરમ ફૉર સિવિલ લિબર્ટીના સંયોજક ડૉક્ટર ગોપાલ કૃષ્ણ જણાવે છે કે આ પ્રકારના કોઈ પણ સંદેશની અવગણના કરવાની જરૂર છે.

કેમ કે કાયદાકીય રીતે આવું દબાણ ખોટું છે.

સપ્ટેમ્બર 2013થી જૂન 2017 સુધી પોતાના બધા જ આધાર સંબંધિત નિર્ણય મામલે સુપ્રીમ કોર્ટે નિર્ણય આપ્યો છે કે આધાર કોઈ પણ સેવા માટે અનિવાર્ય નથી.

પરંતુ ટેલિકૉમ કંપનીઓ અને બેંક સતત મેસેજ મોકલી લોકોને પરેશાન કરી રહ્યા છે.

દૂરસંચાર વિભાગ

દૂરસંચાર વિભાગે ફેબ્રુઆરી 2018 સુધી ગ્રાહકોના આધાર નંબરથી વેરીફિકેશન પૂર્ણ કરવા આદેશ આપ્યા છે

મોબાઇલ કંપનીઓ કે ટેલિકૉમ ઑપરેટર્સ દૂરસંચાર વિભાગના નિર્દેશોના અમલ માટે બંધાયેલા છે.

હાલ જે નિયમ છે તેના આધારે ગ્રાહકોને મોબાઇલ સર્વિસ લેવા માટે ન માત્ર જરૂરી ઓળખપત્રની જરૂર છે પણ અલગથી વેરીફિકેશનની પણ જરૂર છે.

માર્ચ 2017થી બહાર પાડવામાં આવેલા ઘણા સર્ક્યુલરમાં દૂરસંચાર વિભાગે ટેલિકૉમ ઑપરેટર્સને નિર્દેશ આપ્યા છે.

તેમને કહેવામાં આવ્યું છે કે ફેબ્રુઆરી 2018 સુધી ગ્રાહકો આધાર નંબરના માધ્યમથી કસ્ટમર વેરિફેકશન પૂર્ણ કરે.

સાઇબર સંબંધી બાબતોના નિષ્ણાત વકીલ વિરાગ ગુપ્તા જણાવે છે કે આધારની કાયદેસરતા અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો ચુકાદો આવવાનો બાકી છે.

અત્યારે તેની કાયદાકીય અનિવાર્યતા પર જે સવાલ છે અને તેનો ઉપયોગ ગમે ત્યાં અનિવાર્ય છે, તે ખોટું છે અને ગેરકાયદેસર પણ છે.

મોબાઇલ નંબર

આધાર કાર્ડ લિંક ન કરવા પર બેંકોએ 1 જાન્યુઆરી 2018થી સર્વિસ બંધ કરવા ચેતવણી આપી છે

વિરાગ ગુપ્તાનું કહેવું છે, "સુપ્રીમ કોર્ટે થોડી જ સર્વિસિઝ માટે આધારનો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી મોબાઇલ કંપનીઓ અને બેંકો પોતાના ગ્રાહકોને સતત સંદેશાઓ પાઠવી રહી છે.


સામગ્રી: આ સંબોધનમાં તેમણે કહ્યું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કલમ 370 હટાવીને નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાનું 'છેલ્લું કાર્ડ' રમ્યું છે.

તેમણે ઉમેર્યું કે હિટલરે નાઝીઓ માટે 'ફાઇનલ સૉલ્યુશન' દ્વારા જેવું કર્યું હતું, આ કંઈક એવું જ છે.

આ વખતે પાકિસ્તાન પોતાના સ્વતંત્રતા દિવસ 14 ઑગસ્ટના રોજ 'કાશ્મીર એકજૂટતા દિવસ'ની ઉજવણી પણ કરી રહ્યું છે.

પાકિસ્તાને આ પગલું ભારત તરફથી જમ્મુ-કાશ્મીર રાજ્યને મળેલા વિશેષ દરજ્જાને છીનવી લેવા અને તેને બે કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશમાં વહેંચી દેવાના વિરોધમાં ઉઠાવ્યું છે.

બુધવારના રોજ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરની રાજધાની મુઝફ્ફરાબાદ પહોંચ્યા હતા.

પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરના રાષ્ટ્રપતિ સરદાર મસૂદ ખાન અને વડા પ્રધાન રાઝા ફારુક હૈદરે તેમની આગેવાની કરી. તેમને ગાર્ડ ઑફ ઑનર પણ આપવામાં આવ્યું.

ઇમરાન ખાને પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરની વિધાનસભાને સંબોધિત કરતા કહ્યું:

"RSSએ પોતાની વિચારધારાની પ્રેરણા હિટલરની નાઝી પાર્ટી પાસેથી લીધી છે. નરેન્દ્ર મોદી નાનપણથી તેના સભ્ય છે."

"તેઓ માને છે કે હિંદુ કોમ શ્રેષ્ઠ છે. તેઓ માને છે કે મુસ્લિમોએ આપણા પર રાજ કર્યું છે, હવે તેમની સામે બદલો લેવો જોઈએ."

ભારતને પાઠ ભણાવીશું

ઇમરાને કહ્યું, "કાશ્મીર દ્વારા મોદીએ 'છેલ્લું કાર્ડ' રમ્યું છે. મોદીએ વ્યૂહાત્મક બ્લંડર કરી નાખ્યું છે."

"આ મોદી અને ભાજપને ખૂબ ભારે પડશે, કેમ કે આ રીતે તેમણે કાશ્મીરના મુદ્દાનું આંતરરાષ્ટ્રીયકરણ કરી નાખ્યું છે."

ઇમરાન ખાને કહ્યું, "પહેલાં કાશ્મીર મામલે વાત કરવું અઘરું હતું. હવે દુનિયાની નજર કાશ્મીર પર છે."

"હવે આપણા પર છે કે આપણે તેને કેવી રીતે આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દો બનાવીએ છીએ."

"હું આપણી સંસદમાં જવાબદારી લઉં છું કે હું કાશ્મીરની દુનિયામાં અવાજ ઉઠાવનારો ઍમ્બૅસૅડર છું."

ખાને ઉમેર્યું, 'નરેન્દ્ર મોદી તમે એક કોમને ગુલામ બનાવીને ન રાખી શકો. તમારી ઈંટનો જવાબ પથ્થરથી આપીશું. હવે તમને પાઠ ભણાવવાનો સમય આવી ગયો છે.'

'મોદી અને ભાજપને ભારે પડશે'

ઇમરાન ખાને કહ્યું છે કે આ વિચારધારા ન માત્ર મુસ્લિમોને, પણ ખ્રિસ્તીઓને પણ નફરત કરે છે.

RSSએ પોતાના સંગઠનમાં જોડાયેલા લોકોના મગજમાં એ વાત ઠસાવી દીધી છે કે 'જો મુસ્લિમોએ દેશ પર 600 વર્ષ સુધી રાજ ન કર્યું હોત, તો ભારત મહાન દેશ હોત.'

નરેન્દ્ર મોદી વિરુદ્ધ આક્રમક વલણ દાખવતા ઇમરાન ખાને કહ્યું કે આ વિચારધારાએ મહાત્મા ગાંધીની હત્યા કરી. આ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને પાકિસ્તાન પ્રશાસિત કાશ્મીરની વિધાનસભાના વિશેષ સત્રમાં સંબોધન કર્યું હતું.


સામગ્રી: આ સંમેલન સંબંધે વાતચીત કરવા દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ મૂન જે-ઈને વ્હાઇટ હાઉસની મુલાકાત લીધી હતી તે સમયે ટ્રમ્પે આ વાત કહી હતી.

દક્ષિણ કોરિયાની સમાચાર એજન્સી યોનહેપના એક રિપોર્ટ અનુસાર 'રાષ્ટ્રપતિ મૂને  કિમ પાસેથી શું આશા રાખવી અને શું નહીં તે વિશે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ સાથે ચર્ચા કરી હતી.'

અમેરીકાના રાષ્ટ્રપતિ અને ઉત્તર કોરિયાના નેતા વચ્ચે 12 જૂનના રોજ સિંગાપુરમાં વાતચીત  પ્રસ્તાવિત છે.

એન્જેલિના માર્કેલ ચીન જશે

જર્મનીનાં ચાન્સેલર એન્જેલિના માર્કેલ ગુરૂ તથા શુક્રવારે ચીનના પ્રવાસે અહીં તેઓ અનેકવિધ વિષયો પર ચર્ચા કરશે.

વેપાર-વાણિજ્ય, સાઇબર સિક્યુરિટી, માનવાધિકાર તથા યુરોપમાં ચીનના રોકાણ અંગે જર્મની સમયાંતરે ચિંતા પ્રગટ કરતું રહ્યું છે.

ઈરાન સાથેની અણુ સંધિમાંથી અમેરિકા ખસી ગયું છે, તે પછી આ મુલાકાતને મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

આ બેઠકમાં અમેરિકાની સંરક્ષણવાદી વેપારનીતિ અંગે પણ ચર્ચા થાય તેવી શક્યતા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ચાન્સેલર તરીકે એન્જેલિના માર્કેલનો આ 11મો ચીન પ્રવાસ છે.

બર્મામાં હિન્દુઓનો નરસંહાર થયેલો: એમ્નેસ્ટી

માનવ અધિકારો માટે કામ કરતી સંસ્થા એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશલની એક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે રોહિંગ્યા મુસલમાન ઉગ્રવાદીઓએ ગયા વર્ષ ઓગસ્ટમાં ઘણાં હિન્દુઓની હત્યા કરી હતી.

સંસ્થાનું કહેવું છે કે 'આરસા' નામના સંગઠને એક અથવા સંભવિત બે નરસંહારમાં 99 હિન્દુ નાગરિકોને મોતને ઘાટ ઉતાર્યા હતા, પરંતુ 'આરસા'એ આ આરોપોને નકારી કાઢ્યા છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે આ હત્યાઓ એ સમયે થઈ હતી, જ્યારે મ્યાન્માર (બર્મા)ની સેના વિરુદ્ધ વિદ્રોહ ફાટી નીકળ્યો હતો.

મ્યાન્મારમાં ગયા વર્ષના ઓગસ્ટ માસ બાદ સાત લાખ રોહિંગ્યા અને અન્ય લોકોને હિંસાને પગલે પલાયન કરવું પડ્યું હતું.

રિપોર્ટમાં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે આરસાના સભ્યોએ 26 ઓગસ્ટના રોજ હિન્દુ ગામ 'અહ નૌક ખા મૌંગ સેક' પર હુમલો કર્યો હતો.

આજે કુમારસ્વામીની શપથવિધિ

એચ. ડી. કુમારસ્વામી આજે સાંજે 4.30 કલાકે કર્ણાટકના મુખ્ય મંત્રીપદના શપથ લેશે. તેમની સાથે જેડીએસ તથા કર્ણાટકના કેટલાક ધારાસભ્યો પણ પ્રધાનપદના શપથ લેશે.

શપથવિધિમાં ભાગ લેવા માટે 12 મોટા વિપક્ષને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. જેમાં આંધ્ર પ્રદેશના મુખ્ય મંત્રી ચંદ્રબાબુ નાયડુ, પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનર્જી, દિલ્હીના મુખ્ય મંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ તથા સીપીઆઈએમની પોલિટ બ્યુરોના વડા સિતારામ યેચુરીનો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અમેરીકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કહ્યું કે આવતા મહિને ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ-ઉન સાથે થનારા ઐતિહાસિક સંમેલનમાં સમય લાગી શકે છે.


સામગ્રી: આ સંમેલનમાં ભાગ લેવા માટે અનેક દેશના પ્રતિનિધિઓ મૉસ્કો પહોચ્યા છે.

આ સંમેલનમાં સમગ્ર વિશ્વની નજર ત્રણ પક્ષો પર મંડાયેલી રહેશે. પ્રથમ પક્ષ છે ભારત. આ સંમેલનમાં ભારત બિનસત્તાવાર રીતે જોડાશે.

બીજો પક્ષ છે અફઘાનિસ્તાન. અફઘાનિસ્તાન પણ આ સંમેલનમાં સીધી રીતે ભાગ લઈ રહ્યું નથી.

અફઘાન સરકારે એક સ્વતંત્ર પ્રતિનિધિ મંડળ મૉસ્કો મોકલ્યું છે.

ત્રીજો પક્ષ તાલિબાન છે. તાલિબાનના કેટલાક વરિષ્ઠ નેતાઓ પ્રતિનિધિ તરીકે આ સંમેલનમાં ભાગ લેવા રશિયા પહોચ્યા છે.

વર્ષ 2001માં તાલિબાન સરકારે કરેલા બહિષ્કાર બાદ અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ સ્થાપવાનો પક્ષ લઈ રહેલા દેશો તાલિબાન સાથે ચર્ચા કરવા સહમત થયા હોય તેવી આ પ્રથમ બેઠક હશે.

આ બેઠકમાં ભારત પણ પહેલીવાર બિનસત્તાવાર રીતે ભાગ લઈ તાલિબાન સાથે ચર્ચા કરશે.

ભારતની ભૂમિકા શું?

આ સંમેલનમાં ભારતની ભૂમિકા વિશે માહિતી આપતા વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે જણાવ્યું હતું કે ભારત આ સંમેલનમાં બિનસત્તાવાર રીતે ભાગ લઈ રહ્યું છે.

ભારત તાલિબાન સાથે કોઈ પણ પ્રકારની ચર્ચા કરશે નહીં.

રવીશે જણાવ્યું, "રશિયા દ્વારા આયોજીત સંમેલનથી ભારત વાકેફ છે. ભારત અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ સ્થાપવાના દરેક પ્રયત્નોનું સમર્થન કરે છે."

"આ પ્રકારના પ્રયાસમાં અફઘાનિસ્તાન સરકારની ભાગીદારી હોવી આવશ્યક છે. આ બેઠકમાં ભારતની ભાગીદારી બિનસત્તાવાર રહેશે."

આ સંમેલનમાં ભારતના પૂર્વ રાજદૂતોનું પ્રતિનિધિમંડળ ભાગ લેશે.

શા માટે બેઠક થઈ રહી છે?

આ બેઠકને રશિયા દ્વારા અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ સ્થાપવાના પ્રયાસ તરીકે ગણવામાં આવે છે.

રશિયન-ઇઝરાયલી લેખક શામીરે રશિયન સમર્થક મીડિયા સંસ્થા માટે લખેલા અહેવાલમાં જણાવ્યું, "અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિની સ્થાપના અને યુદ્ધ વિરામ માટે રશિયાએ પહેલ કરી છે"

જોકે, અફઘાનિસ્તાનમાં સ્થાનિકોને આ બેઠકથી ખાસ અપેક્ષા નથી. સ્થાનિકોના મતે રશિયા જ તાલિબાનને હથિયારો અને નાણાકીય સહાયતા પુરી પાડે છે.

અફઘાનિસ્તાનના સાંસદ સાલેહ મોહમ્મદ સાલેહે ટીવી ચેનલ ટોલો ન્યૂઝ સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું: "અમેરિકા અને રશિયા બન્ને મહાસત્તા વચ્ચે તણાવ પેદા થયો છે. આ સ્થિતિમાં અફઘાનિસ્તાનમાં ફક્ત અમેરિકાની જ હાજરી હોય તેવું રશિયા ઇચ્છતું નથી."

"આ બેઠક અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિની સ્થાપના માટે યોજાઈ નથી."

શું અપેક્ષા છે?

આ સંમેલન અગાઉ 4 નવેમ્બરે યોજાવાનું હતું. જોકે, બાદમાં તેની તારીખ 9 નવેમ્બર નક્કી થઈ હતી.

અફઘાનિસ્તાનના વરિષ્ઠ પત્રકારોના મતે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અફઘાનિસ્તાનમાં શાંતિ સ્થપાય તે માટે રશિયાએ એક સંમેલનનું આયોજન કર્યુ છે.


સામગ્રી: આ સંશોધન અનુસાર મહિલાના ડાબા હાથની પહેલી અને ત્રીજી આંગળીની લંબાઈ જો અલગ અલગ હોય તો તે લેસ્બિયન હોવાની શક્યતા વધુ હોય છે.

વૈજ્ઞાનિકોએ 18 ટ્વિન્સની આંગળીઓની લંબાઈ માપી. જેમાં મહિલા-પુરુષનો સમાવેશ થાય છે. જેમાં એક વ્યક્તિ ગે જ્યારે બીજી વ્યક્તિ સામાન્ય હતી.

તેમાં જોવા મળ્યું કે સરેરાશપણે લેસ્બિયનની પહેલી અને ત્રીજી આંગળીની લંબાઈ સરખી નહોતી.

પણ ખાસ કરીને આ લંબાઈનો તફાવત ડાબા હાથની આંગળીઓમાં જ જોવા મળ્યો.

આવું કદાચ ગર્ભાશયમાં વધારે પડતા ટૅસ્ટોસ્ટેરોનના કારણે થતું હોવું જોઈએ એવું વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે. યુનિવર્સિટી ઑફ એસેક્સના સંશોધકો દ્વારા આ સંશોધન કરાયું હતું.

બન્ને પુરુષ અને મહિલા પૌરુષત્વના હૉર્મોનના સંપર્કમાં આવે છે. જેને ટૅસ્ટોસ્ટેરોન કહેવામાં આવે છે. પરંતુ કેટલાંકમાં આનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળે છે. તેઓ તેના સંપર્કમાં વધુ આવે છે.

યુનિવર્સિટીના મનોવિજ્ઞાન વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. ટ્યુઝડે વૉટ્સ કહે છે,"એક જ માતાની કૂખમાંથી જન્મેલાં બે જોડિયાં અથવા એક જેવી વ્યક્તિમાં 100 ટકા સમાન જનીન હોય છે.''

''તેમ છતાં તેમની જાતીયતા અલગઅલગ હોઈ શકે છે. આથી તેમાં એક અન્ય પરિબળ પણ નિર્ણાયક હોવું જોઈએ."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હૉર્મોનની શું ભૂમિકા છે?

"અભ્યાસ દર્શાવે છે કે આપણી સેક્સ્યુઆલિટી(જાતીયતા) ગર્ભાશય દ્વારા નક્કી થાય છે અને તે પુરષના હૉર્મોન અથવા આપણું શરીર તેની સાથે કઈ રીતે વર્તે છે તેના પર આધારિત છે.''

''આથી જેમનામાં પુરષ હૉર્મોનનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળે તેઓ બાયસેક્સ્યુઅલ અથવા હૉમોસેક્સ્યુઅલ હોઈ શકે."

"હૉર્મનના સ્તર અને આંગળીઓની લંબાઈ વચ્ચેના સંબંધની વાત કરીએ તો કોઈ વ્યક્તિના હાથની આંગળીઓની લંબાઈ પરથી તેની સેક્સ્યુઆલિટી જાણી શકાય છે."

આ સંશોધન 'આક્રાઇવ્ઝ ઑફ સેક્સ્યુઅલ બિહેવિયર'માં પ્રકાશિત થયું હતું.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

એક નવા સંશોધન અનુસાર તમારા હાથની આંગળીની લંબાઈ તમારી સેક્સ્યુઆલિટી(જાતીયતા) જણાવી શકે છે.


સામગ્રી: આ સમગ્ર મામલે ભાષાઓના અધિકાર તથા ફેડરલ સિસ્ટમ વિશે લખતા પશ્ચિમ બંગાળના લેખક ગાર્ગા ચેટર્જી સાથે બીબીસીએ વાતચીત કરી.

ભારતમાં 'રાષ્ટ્રવાદ અને ઉપ-રાષ્ટ્રવાદ' વિશે તેમણે કહ્યું કે ખરેખર 'ઉપ-રાષ્ટ્રવાદ' એ ભયનું પરિણામ છે.

ભારતની એકતા અને રાષ્ટ્રવાદને પડકાર બાબતેની ભીતિને પગલે આ શબ્દ વાપરવામાં આવે છે.

તેમણે કહ્યું, ભાષા રાષ્ટ્રનો આધાર હોય છે. મુસ્લિમ રાષ્ટ્રો પણ ભાષાના આધારે વહેંચાઈ ગયા અને આમ ભાષા રાષ્ટ્રવાદનો પાયો છે.

ભારત એકથી વધુ રાષ્ટ્રીયતાનો સમન્વય છે. તમામ રાષ્ટ્રીયતા માટે પરસ્પર તે લાભદાયી છે.

પણ આ લોકોના વિકાસ માટે તેમના નિર્ણયોની સત્તાની તક તમામ રાષ્ટ્રીયતાને જ આપવી જોઈએ.

1947માં આઝાદી પછી ભારતમાં સત્તાનું કેન્દ્રીકરણ થયું પણ હવે તેમાં બદલાવની જરૂર છે.

તેને કાયદાકીય અને બંધારણીય રીતે બદલવાની જરૂર છે.

એટલે કે કેન્દ્ર પાસેની કેટલીક સત્તાઓ હવે રાજ્ય સરકારોને આપી દેવાનો સમય છે.

કેમ કે કેન્દ્રીય સત્તાની મદદથી સરકાર રાજ્યોની બાબતોમાં દખલગીરી કરે છે.

તેલંગણાના મુખ્યમંત્રી ચન્દ્રશેખર રાવનું પણ આવું જ કહેવું છે. ગત વર્ષે પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી.

"મમતા બેનર્જીએ પણ કહ્યું હતું કે સરકાર પાસે માત્ર વિદેશ, રક્ષા અને કાયદા તથા રેલવેમાં નિયંત્રણ હોવું જોઇએ.

વળી તમિલનાડુના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અન્ના દુરાઈ પણ આવું જ કહેતા હતા.

હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાન

હિંદી, હિંદુ અને હિંદુસ્તાનની રીત મામલે તેમને પૂછતા તેમણે કહ્યું કે કેટલાંક સમયથી કેટલાંક લોકો સરકાર આ માર્ગે ચલાવવા માગે છે.

આ વખતે 2019ની લોકસભા ચૂંટણી માત્ર વડાપ્રધાનની પસંદગીની નહીં હોય.

2019 પછીનો સમય ફેડરલ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હોવો જોઈએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કેમ કે સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કહ્યું છે કે દેશનું 'ફેડરલ સ્ટ્રક્ચર' બદલી ન શકાય. આથી ભારતમાં રાષ્ટ્રીયતાના ફેડરલ સ્ટ્રક્ચરનું ભાવિ ઉજળું છે.

શું બંધારણ આ ફેડરલ સિસ્ટમને સ્વીકારે છે? તેના જવાબમાં તેમણે કહ્યું કે બંધારણને આપણે બે રીતે જોઈએ છીએ એક તે છે તે રીતે અને બીજું તેમાં રહેલી સંભાવનાઓ.

બંધારણમાં ઘણી વખત ફેરફાર કરાયો છે આથી આ મામલે પણ અવકાશ છે.

જો કોઈ બાબત બંધારણની મૂળભૂત વિભાવનાની વિરુદ્ધમાં હોય ફેરફાર ન થઈ શકે.

લોકો રાષ્ટ્રવાદને ભાષા, પ્રદેશ અને ધર્મના આધારે પરિભાષિત કરતા હોય છે. પણ રાષ્ટ્રવાદની તેમની ભાષા વિશે તેમણે કહ્યું, "ભાષા રાષ્ટ્રવાદનો આધાર છે.

વિશ્વમાં પણ આવું જ છે....\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

દેશમાં રાષ્ટ્રવાદ અને હિંદીને રાષ્ટ્રીય ભાષાના દરજ્જા મુદ્દે વ્યાપક ચર્ચાઓ થાય છે. હિંદીનો રાષ્ટ્રભાષા તરીકેનો વિચાર અને ફેડરલ માળખું બન્ને પરિબળો આ મામલે મહત્ત્વની ભૂમિકા ધરાવે છે.


સામગ્રી: આ સમજૂતી હેઠળ બન્ને દેશ 24-25 ફેબ્રુઆરીની મધરાતથી નિયંત્રણ રેખા પર ગોળીબાર બંધ કરશે અને યુદ્ધવિરામ માટે થયેલા પાછલા કરારોનું પાલન કરશે.

સંરક્ષણ મંત્રાલયે 25 ફેબ્રુઆરીએ બહાર પાડવામાં આવેલા સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે "ભારત અને પાકિસ્તાનના ડીજીએમઓએ હોટલાઇન મારફત ચર્ચા કરી હતી. બન્ને પક્ષે નિયંત્રણ રેખા અને બીજાં તમામ સેક્ટર્સ પરની વર્તમાન પરિસ્થિતિની મોકળાશથી અને સૌહાર્દપૂર્ણ માહોલમાં સમીક્ષા કરી હતી."

એ નિવેદનમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે "પારસ્પરિક હિતને ધ્યાનમાં રાખીને અને સીમા પર શાંતિ જાળવી રાખવા માટે બન્ને ડીજીએમઓ એકમેક સાથે, શાંતિ ભંગ થવાની અથવા હિંસા વધવાની શક્યતા હોય તેવા તમામ ગંભીર મુદ્દે મંત્રણા કરશે."

નિવેદનમાં એવું પણ જણાવવામાં આવ્યું હતું કે બન્ને પક્ષ તમામ કરાર અને એલઓસી તથા અન્ય તમામ સેક્ટર્સમાં યુદ્ધવિરામનું કડકાઈથી પાલન કરવા બાબતે પણ સહમત છે.

અમેરિકા તથા સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે નિર્ણયને આવકાર્યો

પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડપ્રધાન નવાઝ શરીફ અને ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે થયેલા યુદ્ધવિરામ બાબતે અમેરિકા તથા સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘે ખુશી વ્યક્ત કરી હતી.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની મહાસભાના પ્રમુખ વોલ્કન બોઝકિરે બન્ને દેશ વચ્ચેના યુદ્ધવિરામનું સ્વાગત કર્યું હતું અને કહ્યું હતું કે, મૂળ મુદ્દાઓને ઉકેલવાની તથા શાંતિ જાળવી રાખવાની બન્ને દેશોની પ્રતિબદ્ધતા અન્ય દેશો માટે પણ ઉદાહરણરૂપ છે.

અમેરિકાએ ભારત અને પાકિસ્તાનના આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. અમેરિકાએ આ નિર્ણયને દક્ષિણ એશિયામાં શાંતિ તથા સ્થિરતા માટેનું એક હકારાત્મક પગલું ગણાવ્યો હતો.

કરારથી મંત્રણા માટેનો માર્ગ મોકળો થવાની આશા

2014 બાદ યુદ્ધવિરામ ઉલ્લંધનની ઘટનામાં સતત વધારો થયો છે.

નિવૃત્ત લેફટેનેન્ટ જનરલ વિનોદ ભાટિયા યુદ્ધવિરામને હકારાત્મક પગલું માને છે. ભાટિયા કહે છે, "2003ના યુદ્ધવિરામને નવું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું છે. તેનાથી ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધને સુધારવામાં મદદ મળશે."

તેઓ કહે છે, "એ ઉપરાંત બન્ને દેશ વચ્ચેના હોટલાઇન તથા ફ્લેગ મિટિંગ્ઝ જેવા એકમેક પર ભરોસો વધારવાના ઉપાય(સીબીએમ)ની વાત પણ કરવામાં આવી છે. ગોળીબારને કારણે આ બધું અટકી પડ્યું હતું."

ભાટિયા માને છે કે પાકિસ્તાનને આ કરારની વધારે જરૂર હતી, કારણ કે તે અત્યારે પણ ફાઇનાન્સિયલ એક્શન ટાસ્ક ફોર્સ(એફએફટીએફ)ના ગ્રે લિસ્ટમાં છે. આ કરારથી ભારતને પણ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારત અને પાકિસ્તાને નિયંત્રણ રેખા (એલઓસી) પર યુદ્ધવિરામની જાહેરાત ગુરુવારે કરી હતી. બન્ને દેશના સૈન્યના ડિરેક્ટર જનરલ ઑફ મિલિટરી ઓપરેશન્શ (ડીજીએમઓ) વચ્ચે થયેલી વાતચીત બાદ યુદ્ધવિરામની આ જાહેરાત કરવામાં આવી છે.


સામગ્રી: આ સમજૂતીનો વ્યાપ પ્રમાણમાં ઘણો મર્યાદિત હતો અને પોતાના દેશમાં જે ચીજવસ્તુઓનું ઉત્પાદન થતું હોય તે સામે ખૂબ સસ્તી કિંમતે કોઈ દેશ ડમ્પિંગ કરીને સ્વદેશી ઉત્પાદકોને તોડી નાખવા માગે તો તે સામે પૂરતું રક્ષણ મેળવવાની સત્તા જે તે દેશ પાસે હતી.

આની સરખામણીમાં રિજ્યોનલ કૉમ્પ્રિહેન્સિવ ઇકૉનૉમિક પાર્ટનરશિપ (RCEP)એ એક મુક્ત વ્યાપાર સમજૂતી છે અને વ્યાપારના સરળીકરણનું કામ કરે છે.

એટલું જ નહીં જે તે દેશના કાયદા બદલવાનું કામ પણ કરે છે.

દા.ત., આપણે ત્યાં ખેડૂતને પૂરતું વળતર મળી રહે તે માટે મિનિમમ સપોર્ટ પ્રાઇસ એટલે કે ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ સરકાર નક્કી કરે એટલે કમસે કમ કિસાનનો માલ આ ભાવથી નીચે તો નહીં જ વેચાતો.

દા.ત., અત્યારે સરકારે ઘઉંના ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ એક ક્વિન્ટલે રૂપિયા 1925 નક્કી કર્યા છે એટલે ખેડૂતને આટલો ભાવ તો મળશે જ.

આમ છતાંય ખેડૂતોને પોષણક્ષમ ભાવ નથી મળતા એટલે ક્યારેક ખેડૂત પોતાનું ઉત્પાદન સડક પર ફેંકી દેવા મજબૂર બને છે.

આપણે ત્યાં બહારથી માલ આવી જાય એટલે કે મુક્ત બજાર (Open Market) તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં જે ભાવ હોય તે ભાવે આયાત માટેના કોઈ પણ ટૅક્સ વગર ઘઉં ભારતીય બજારોમાં આવી જાય.

પરિણામે ખૂબ જ નીચા ભાવે ઘઉં બજારમાં વેચાવા આવે અને ખેડૂત બરબાદ થઈ જાય.

આ પહેલાં WTO આવ્યું જે બહુપક્ષીય સમજૂતી હતી અને એમાં 'કૉન્ટિટિવ રિસ્ટ્રિક્શન' લગાડી શકાતું હતું. બીજું, WTOમાં સબસિડી ના આપી શકાય એવું ન હતું.

સબસિડી જુદાજુદા સ્લૅબ અથવા બોક્સિસમાં આપી શકાય. આ સામે RCEP માત્ર બજાર આધારિત ભાવની વાત કરે છે.

RCEP આવશે તો WTOના માળખામાં જે કાંઈ સબસિડી છે તે ખતમ થઈ જશે. આ કારણથી RCEPનો દેશભરમાં વિરોધ શરૂ થયો છે.

સૌથી મોટો વિરોધ તો આની સામે ખેડૂત વર્ગમાંથી ઊઠ્યો છે. દેશભરના ખેડૂતોએ કહ્યું છે કે જો RCEP લાગુ થશે તો દૂધનો પુરવઠો અટકાવી દેવાશે.

એવું કહેવાય છે કે સરકાર ઉપર જેની વગ છે એવા આરએસએસ (રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ) અને તેની શ્રમિક પાંખ ભારતીય મજદૂર સંઘ પણ આની વિરુદ્ધમાં છે.

પશુપાલન સાથે જોડાયેલી ઘણીબધી મહિલાઓએ દેશના વડા પ્રધાનને પત્ર લખી RCEP રોકવા માટે રજૂઆત કરી છે.

કેન્દ્ર સરકારે પણ RCEP સંબંધે પોતે શું કરવા જઈ રહી છે તે અંગે લોકસભામાં કે અન્ય કોઈ ફોરમમાં કાંઇ જાહેરાત કરી નથી.

આમ, સ્પષ્ટતા અને પૂરતી સમજણના અભાવે ઘણી બધી ગેરસમજો ઊભી થઈ છે અને એક યા બીજા સ્વરૂપે એ હવે બહાર આવવા માંડી છે.

આટલી ચર્ચા પછી આપણા મનમાં પહેલો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સૌથી પહેલાં તો આપણે સમજી લઈએ કે RCEP છે શું? તમને કદાચ યાદ હશે કે વિશ્વ વ્યાપાર સંસ્થા સાથે આપણે 1990-95ના ગાળામાં કરાર પર સહી કરવાના હતા, ત્યારે ડંકન પ્રસ્તાવના વિરોધમાં લોકો સડક પર ઊતરી આવ્યા હતા.


સામગ્રી: આ સમય પત્રકારત્વનો ભક્તિકાળ છે

બીજી ચૅનલે તેનું નામ જ 'નેશન' રાખી લીધું છે જે કોઈ જીદ્દી બાળકની જેમ બૂમો પાડી પાડીને કહે છેઃ 'નેશન વૉન્ટ્સ ટૂ નો! નેશન વૉન્ટ્સ ટૂ નો!'

વારંવાર કહે છે કે અમારી પાસે અઘરા સવાલ છે. મુશ્કેલમાં મુશ્કેલ સવાલ છે.

છે એવી કોઈ વ્યક્તિ જે આ અઘરા સવાલોના જવાબ આપી શકે?

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ક્યાં છે રાહુલ? ક્યાં છે સોનિયા? ક્યાં છે શશિ! આવીને અમારા મુશ્કેલ સવાલોના જવાબ કેમ નથી આપતા?

ત્રીજી ચૅનલે ખુદને જ પ્રજાસત્તાક રાષ્ટ્ર ઘોષિત કરી દીધું છે.

આ પ્રજાસત્તાક રાષ્ટ્રમાં એક વ્યક્તિ રહે છે જેમનું પૂર્ણ કર્તવ્ય એ છે કે તે દરેક સમયે કોંગ્રેસનાં કપડાં ઉતારતાં અને ફાડતાં રહે.

ચોથી ચૅનલ કહે છે કે સત્ય માત્ર અહીં જ મળે છે અને માપમાં મળે છે-પાંચ, દસ, પચાસ ગ્રામથી માંડીને એક ટન બે ટન સુધીનું સત્ય મળે છે.

દરેક સાઇઝની સત્યની પડીકીઓ અમારી પાસે છે.

મીડિયા અને તેમના પ્રતિનિધિ

મીડિયા ભક્ત અને નેતાઓ તેમના માટે ભગવાન બની ગયા છે

પાંચમી ચૅનલના એન્કર દેશને બચાવવા માટે સ્ટૂડિયોમાં નકલી બુલેટ પ્રુફ જૅકેટ પહેરીને ગર્જના કરે છે.

ખબર નહીં ક્યારે પાકિસ્તાન ગોળી ચલાવી દે અને સીધી સ્ટૂડિયોમાં આવીને વાગે.

તેમને વિશ્વાસ છે કે બુલેટ પ્રુફ જૅકેટ તેમને ચોક્કસથી બચાવી લેશે.

આપણા દેશમાં આ જ પ્રકારની ઘણી ચૅનલ્સ છે જે બહાદુરીમાં એકબીજાથી આગળ નીકળી જાય છે.

આવી વીરગાથાના કાળમાં દિવાળી મિલનનો અવસર આવ્યો.

એકથી એક ચડિયાતા વીર બહાદુર પત્રકારો લાઇન લગાવીને ખુરશીઓ પર બેસી ગયા.

હું વિચારતો રહ્યો કે ક્યારે ભાષણનો અંત આવે ને આપણું મીડિયા અને તેના પ્રતિનિધિ પત્રકારો કેટલાક સવાલ કરી શકે.

મુશ્કેલ સવાલ કરનારા ચેનલના રિપોર્ટર્સ તો ચોક્કસ સવાલ કરશે!

પૂછશે કે 'સર, ગઇકાલે જ એક પત્રકારની માત્ર સેક્સ સીડી રાખવાના આરોપમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

તે કહે છે કે તેને ફસાવાયો છે. તે વિશે તમારા શું વિચાર છે? શું આ જ છે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા? '

ઇમરજન્સીના સમયગાળા દરમ્યાન

મીડિયા આધુનિક કાળથી પલટી મારી ભક્તિકાળમાં પહોંચી ગઈ છે

પરંતુ મુશ્કેલ સવાલ કરનારાએ તો સવાલ કર્યો જ નહીં, બીજા કોઈ પત્રકારે પણ સવાલ ન કર્યો.

એક પત્રકારની ધરપકડ થઈ અને ચૂપ રહ્યા આપણા વીર પત્રકારો.

ઇમરજન્સીના સમયગાળા દરમ્યાન પત્રકારત્વ વિશે અડવાણીએ પણ કહ્યું હતું, 'તેમને માત્ર ઝૂકવાનું કહ્યું પણ તેમણે તો દંડવત કર્યા.'

અત્યારે ન ઇમરજન્સી છે ન બીજુ કંઈ....\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

એક ચૅનલ કહે છેઃ સત્ય માટે સા.... કંઈ પણ કરશે અને 'સત્ય' માટે ખરેખર 'કંઈ પણ' કરતી રહેશે.


સામગ્રી: આ સમયગાળા દરમિયાન ડ્રૉઈંગ અને પેઈન્ટિંગમાં તેમણે મહારથ મેળવી લીધી અને તેઓ વ્યાવસાયિક ચિત્રકાર બન્યા.

તેમના ચિત્રોમાં ઇજિપ્તમાં જેલવાસની સ્થિતિનું અદ્ભૂત વર્ણન જોવા મળે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઇજિપ્તના એક ચિત્રકાર યાસિન મોહમ્મદને રાજકીય ચળવળમાં ભાગ લેવા બદલ ચાર વર્ષ જેલમાં વિતાવવા પડ્યા.


સામગ્રી: આ સમયગાળામાં આપણી એકલતા સાહિત્ય દૂર કરી રહ્યું છે. સાહિત્ય આપણને વાસ્તવિક દુનિયાથી દૂર લઈ જઈને રાહત આપે છે. આપણું દોસ્ત બને છે, પણ હાલના સમયગાળામાં રોગચાળા વિશેનાં પુસ્તકોની માગમાં જોરદાર વધારો થયો છે.

રોગચાળાના દૌરની વાસ્તવિકતાની એકદમ નજીક હોય એવી ઘણી નવલકથાઓ છે. એ અગાઉના રોગચાળાની ડાયરી, વાસરિકા, દૈનિક નોંધ જેવી છે.

ભૂતકાળમાં રોગચાળાની ભયાનક આફતમાંથી લોકો કઈ રીતે ઊગર્યા હતા તેની કથા એ નવલકથાઓ આપણે જણાવે છે.

બ્રિટિશ લેખક ડેનિયલ ડેફોએ 1722માં એક પુસ્તક લખ્યું હતું. તેનું નામ હતું : 'ધ જર્નલ ઑફ ધ પ્લેગ યર'.

બ્રિટનની રાજધાની લંડનમાં 1665માં ફેલાયેલા પ્લેગના રોગચાળાનું વિગતવાર આલેખન ડેનિયલે એ પુસ્તકમાં કર્યું છે.

એ ભયાનક ચિત્રણ એ સમયની દરેક ઘટનાના હિસાબકિતાબ જેવું છે અને એમાંનું ઘણું આપણા સમયના કોરોના વાઇરસના પ્રકોપના દૌર જેવું જ છે.

ડેનિયલ ડેફોના પુસ્તકની શરૂઆત સપ્ટેમ્બર-1664થી થાય છે. એ સમયે અફવા ફેલાય છે કે સમગ્ર હોલૅન્ડમાં પ્લેગનો રોગચાળો ફેલાયો છે.

ત્રણ મહિના પછી એટલે ડિસેમ્બર-1664માં લંડનમાં પહેલાં શંકાસ્પદ મોતના સમાચાર આવે છે. વસંત ઋતુના આગમન સુધીમાં લંડનના તમામ ચર્ચ પર લોકોનાં મોતની નોટિસોમાં મોટો વધારો થાય છે.

જુલાઈ-1665 આવતા સુધીમાં લંડનમાં નવા નિયમો અમલી બને છે. એ ઘટનાનાં લગભગ 400 વર્ષ પછી આજે લૉકડાઉનના નામે લાદવામાં આવેલા નિયમો જેવા જ એ નિયમો હતા.

ડેનિયલ ડેફો

એ સમયે લંડનમાં તમામ જાહેર કાર્યક્રમો, બારમાં શરાબપાન, હોટલોમાં ખાણીપીણી અને ધર્મશાળાઓમાં લોકોના એકઠા થવા પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો હતો. અખાડાઓ અને સ્ટેડિયમો પણ બંધ કરી દેવામાં આવ્યાં હતાં.

ડેનિયલ ડેફો લખે છે, "લંડનવાસીઓ માટે સૌથી ઘાતક વાત એ હતી કે અનેક લોકો બેદરકારી છોડતા ન હતા. ઘરમાં રહેવું જરૂરી હતું ત્યારે તેઓ શેરીઓમાં ફરતા હતા. માલસામાન ખરીદવા માટે ભીડ કરતા હતા."

"જોકે, નિયમોનું ચુસ્તીપૂર્વક પાલન કરીને ઘરમાં રહેતા હોય એવા લોકો પણ હતા."

ઑગસ્ટ મહિનો આવતા સુધીમાં "પ્લેગે બહુ ઘાતકી સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું હતું. એ રોગચાળો સંખ્યાબંધ પરિવારો અને આખેઆખા વિસ્તારોને ભરખી ગયો હતો,"

ડેનિયલ ડેફો આગળ લખે છે, "ડિસેમ્બર-1665 સુધીમાં રોગચાળાનો પ્રકોપ ઓછો થયો હતો. હવે હવા સાફ અને ઠંડી હતી. જે લોકો બીમાર પડ્યા હતા એ પૈકીના ઘણા સાજા થઈ ગયા હતા."

"શહેરનું સ્વાસ્થ્ય પણ સુધરવા લાગ્યું હતું. શહેરની છેલ્લી ગલી પણ રોગચાળાથી મુક્ત થઈ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

આજે આપણે જે દૌરમાંથી પસાર થઈ રહ્યા છીએ તેમાં આવતીકાલ વિશે કોઈ કશું જાણતું નથી. અત્યારે તો આપણા દિલોદિમાગ પર ભય છવાયેલો છે. આપણે બધા સામાજિક સંપર્કથી દૂર રહીને પોતપોતાનાં ઘરોમાં કેદ છીએ, જેથી નવા કોરોના વાઇરસના ચેપને ફેલાતો અટકાવી શકાય.


સામગ્રી: આ સમયે એવા લોકો પણ છે જેઓ આ શોધમાં ઝડપ આવે તે માટે વિજ્ઞાનીઓને મદદરૂપ થવા માટે સ્વેચ્છાએ પોતાની જાતને કોરોનાગ્રસ્ત કરાવડાવે છે.

રસીના માનવપરીક્ષણમાં આવા લોકોનાં શરીરમાં ડૉક્ટર પોતે જ કોરોના વાઇરસ નાખે છે અને પછી રસીનું પરીક્ષણ થાય છે.

જોખમી ગણાતું આ કામ માનવજાતિને જલદીથી અસરકારક રસી સુધી પહોંચાડશે એવી લોકોને શ્રદ્ધા છે. જુઓ વીડિયો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કોરોના વાઇરસની મહામારી સમગ્ર વિશ્વમાં ફેલાઈ ચૂકી છે અને લોકો વૅક્સિનની શોધની રાહ જોઈ રહ્યાં છે.


સામગ્રી: આ સમયે ફરી સોશિયલ મીડિયા પર એક મૅસેજ વાઇરસ થયો છે, જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે દેશમાં 25 સપ્ટેમ્બરથી ફરી લૉકડાઉન લાગુ કરવામાં આવશે.

મૅસેજમાં એવો દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે ફરી દેશમાં 46 દિવસનું સંપૂર્ણ લૉકડાઉન લાગુ કરવામાં આવશે.

દેશમાં કોરોના જે ઝડપે ફેલાઇ રહ્યો છે તેને રોકવા ખરેખર સરકાર ફરી લૉકડાઉન લાગુ કરવા જઈ રહી છે? બીબીસી ગુજરાતીના ફૅક્ટ ચેકમાં આજે આપણે આ દાવાની ખરાઈ કરીશું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

દેશભરમાં કોરોના વાઇરસ ઝડપથી પ્રસરતો જાય છે અને દરરોજ લગભગ 90 હજારથી વધારે દેશમાં કોરોનાના કેસ આવી રહ્યા છે.


સામગ્રી: આ સમયે શ્રીલંકા ફરવા માટે જનારા ગુજરાતી પ્રવાસીઓની શું સ્થિતિ છે? નોંધપાત્ર બાબત એ છે કે, ગુજરાતમાંથી ઘણી ટ્રાવેલ કંપનીઓ મારફતે રાજ્યમાંથી શ્રીલંકા ફરવા જવાનું ચલણ છે.

શ્રીલંકામાં 2011માં કટોકટી હટાવી લેવાઈ હતી. જે બાદ પ્રથમ વખત કટોકટી જાહેર કરવામાં આવી છે.

4 માર્ચે અહીંના કેન્ડી જિલ્લામાં બનેલા હિંસક બનાવને પગલે કેટલીય મસ્જિદોને આગ લગાડવામાં આવી હતી.

એ પછી રાષ્ટ્રપતિ મૈત્રીપાલા સીરીસેનાએ છ માર્ચે દસ દિવસ માટે કટોકટીની જાહેરાત કરી હતી.

સિંહાલી બૌદ્ધો અને મુસ્લિમ સમુદાય વચ્ચે હિંસક અથડામણ બાદ મધ્ય શ્રીલંકાના આ જિલ્લામાં કર્ફ્યૂ લગાવી દેવામાં આવ્યો હતો.

એમ છતાં સ્થિતિ નિયંત્રણમાં ના આવતાં સાત માર્ચે ફરીથી કર્ફ્યૂ લાદવામાં આવ્યો હતો.

આ ઉપરાંત કેટલીય સોશિયલ વૅબસાઇટ્સ અને ફોન મેસેજિંગ સેવાઓ પર પણ પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવ્યો હતો.

ગુજરાતી પ્રવાસીઓને અસર?

ચારેય બાજુ દરિયાથી ઘેરાયેલા અને ભારત સાથે સાંસ્કૃતિક રીતે જોડાયેલા શ્રીલંકામાં પ્રવાસન એક મોટો ઉદ્યોગ છે.

'અફૉર્ડેબલ બજેટ'માં વિદેશ ફરવા જવા માગતા ગુજરાતીઓમાં શ્રીલંકાનું ખાસ્સું એવું આકર્ષણ છે ત્યારે જાહેર કરાયેલી આ કટોકટીની ફરવા જનારા ગુજરાતીઓ શું અસર થશે?

તે વિશે વાત કરતા અમદાવાદની અક્ષર ટ્રાવૅલ્સ સાથે જોડાયેલા સુહાગ મોદી જણાવે છે, ''શ્રીલંકા ફરવા જનારા ગુજરાતીઓમાં કટોકટીની ખાસ અસર નથી નોંધાઈ.''

''એક તો આ કટોકટી દસ દિવસ પૂરતી જ છે. બીજું સમગ્ર શ્રીલંકામાં તેની અસર નથી.''

ફ્લેમિંગો ટ્રાવૅલ્સ સાથે જોડાયેલાં રત્નાંએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે શ્રીલંકાની કટોકટી પ્રવાસીઓ માટે જોખમી ના જણાતી હોવા છતાં આવી ઘટનાઓની માનસિક અસર થતી હોય છે.

આ અઠવાડિયે જ તેમની ઍજન્સી દ્વારા શ્રીલંકા ફરવા ગયેલા 8થી 10 પરિવારો સહીસલામત પરત આવી ગયા છે. તેમને શ્રીલંકામાં કોઈ ખાસ મુશ્કેલી નહોતી નડી.

સુહાગ મોદી કહે છે, ''આ સીઝન દરમિયાન એક ટ્રાવૅલ ઍજન્સી ચારેક હજાર જેટલા ગુજરાતી પ્રવાસીઓને શ્રીલંકા મોકલે છે. ગુજરાતમાં આવી કેટલીય ટ્રાવૅલ એજન્સીઝ કાર્યરત છે.''

કટોકટી પાછળ જવાબદાર પરિબળ

ગત સપ્તાહે મુસ્લિમ ટોળાના હુમલામાં એક બૌદ્ધ વ્યક્તિનું મૃત્યુ થયું હતું. એ પછી કેન્ડી જિલ્લામાં હિંસા ફાટી નીકળી હતી.

આ ઘટનાને પગલે સિંહાલી બૌદ્ધ સમુદાયે મુસ્લિમોના ઘરો અને દુકાનો પર હુમલા કયા હતા.

તેને પગલે જિલ્લાના કેટલાક વિસ્તારમાં સ્થિતિની ગંભીરતા જોતાં સરકારી સ્કૂલ બંધ કરી દેવાઈ છે અને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

શ્રીલંકાના કેન્ડી જિલ્લામાં બૌદ્ધો અને લઘુમતી મુસ્લિમ સમુદાય વચ્ચે હિંસક અથડામણ અને મસ્જિદો પર હુમલા બાદ છ માર્ચે દસ દિવસ માટે કટોકટી જાહેર કરી દેવાઈ છે.


સામગ્રી: આ સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે સરકાર પોતાની કંપનીઓનું ખાનગીકરણ અને વિનિવેશ કરીને પૈસા એકઠા કરે છે.

મોદી સરકારની કૅબિનેટે 5 કંપનીઓમાં વિનિવેશને મંજૂરી આપી દીધી છે.

આ પહેલાં નીતિ આયોગના ઉપાધ્યક્ષ રાજીવ કુમારે ઑગસ્ટમાં બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે વિનિવેશ કે વેચાણ માટે કેન્દ્ર સરકારને 46 કંપનીઓની યાદી આપવામાં આવી છે અને કૅબિનેટે તેમાંથી 24ના વિનિવેશને મંજૂરી આપી દીધી છે.

સરકારનું લક્ષ્ય છે કે ચાલુ વર્ષે આવું કરીને તે 1.05 લાખ કરોડની કમાણી કરશે.

વિનિવેશ અને ખાનગીકરણ શું છે?

ખાનગીકરણ અને વિનિવેશને ઘણી વખત એક સરખાં ગણી લેવામાં આવે છે. જોકે, ખાનગીકરણ અલગ છે. તેમાં સરકાર પોતાની કંપનીમાં 51 ટકા અથવા તેથી વધુ હિસ્સો કોઈ કંપનીને વેચી દે છે. તેના કારણે કંપનીનું સંચાલન સરકારના હાથમાંથી ખરીદનારના હાથમાં જતું રહે છે.

જ્યારે વિનિવેશમાં સરકાર પોતાની કંપનીમાંથી કેટલોક ભાગ ખાનગી કંપનીને અથવા અન્ય કોઈ સરકારી કંપનીને વેચી દે છે.

સરકાર ત્રણ રીતે પૈસા એકઠાં કરવાની કોશિશ કરી રહી છે- વિનિવેશ, ખાનગીકરણ અને સરકારી સંપત્તિઓનું વેંચાણ.

આ ખાનગીકરણ અને વિનિવેશ એવા માહોલમાં થઈ રહ્યાં છે કે જ્યારે દેશમાં બેરોજગારી એક મોટું સંકટ બની ગઈ છે.

દેશમાં મૂડીની ઘણી અછત છે. સ્વદેશી કંપનીઓ પાસે મૂડી નથી. તેમાંથી મોટા ભાગની કંપનીઓ પર દેવું છે. બૅંકોની સ્થિતી પણ સારી નથી.

વિનિવેશ બાબતે એવી દલીલ એવી પણ છે કે સરકારી કંપનીઓમાં કામકાજની રીતમાં પરિવર્તન આવશે અને ખાનગીકરણ થવાથી જે પૈસા આવશે તેને બહેતર સેવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં વાપરી શકાશે.

પરંતુ શું એ ખરા અર્થમાં વિનિવેશ છે?

5 જુલાઈએ બજેટ રજૂ કરતાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે પબ્લિક સૅક્ટર અંડરટૅકિંગ(પીએસયૂ)માં સરકારનું રોકાણ 51 ટકાથી ઓછું કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

તેનો સરળ શબ્દોમાં એ અર્થ થયો કે જો 51 ટકાથી ઓછા શૅર હશે તો સરકારની માલિકી ખતમ.

પરંતુ એ જ જાહેરાતમાં એ વાત પણ હતી કે સરકાર માત્ર હાલની સ્થિતિ બદલવા માગે છે, જે હાલ સરકારની 51 ટકા ડાયરેક્ટ હોલ્ડિંગની છે. તેને બદલીને ડાયરેક્ટ કે ઇનડાયરેક્ટ સરકારી હોલ્ડિંગ કરવા માગે છે.

એક ઉદાહરણ ઇન્ડિયન ઑઇલ કૉર્પોરેશન લિમિટેડનું લઈએ. તેમાં સરકારનું 51.5% ડાયરેક્ટ હોલ્ડિંગ છે. તે ઉપરાંત જીવન વીમા નિગમ (એલઆઈસી)ના 6.5ટકા શૅર પણ તેમાં છે, જે સંપૂર્ણ રીતે સરકારી કંપની છે.

તેનો અર્થ એવો થાય કે આઈઓસીએલમાં સરકારનું ઇનડાયરેક્ટ હોલ્ડિંગ પણ છે.

તો જો સરકાર આઈઓસીએલમાંથી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતની રાજકોષીય ખોટ રૂપિયા 6.45 લાખ કરોડની છે. તેનો અર્થ એ થયો કે ખર્ચ બહુ વધારે અને કમાણી બહુ ઓછી છે. ખર્ચ અને કમાણી વચ્ચે 6.45 લાખ કરોડનું અંતર છે.


સામગ્રી: આ સમાચાર લખાઈ રહ્યા છે, ત્યાં સુધીમાં મૃતકોની સંખ્યા 3583 થઈ ગઈ છે. સાથે જ સરકાર અનુસાર, કોરોના વાઇરસના 48,534 દર્દીઓ સાજા થઈ ગયા છે.

છેલ્લા 24 કલાકમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત દર્દીઓની સંખ્યામાં 6,088 આંકનો વધારો થયો અને 148 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

પરંતુ જો એક પત્રકાર જાણવા ઇચ્છે કે આ 132 લોકોમાં કેટલા લોકો ડાયાબિટીસથી પીડિત હતા તો કદાચ તેનો જવાબ મેળવવો મુશ્કેલ હશે, કેમ કે કોરોના વાઇરસ અંગે માહિતી આપતી પ્રતિદિનની પત્રકારપરિષદ સરકારે બંધ કરી દીધી છે.

આ એ સમયે છે કે જ્યારે લગભગ બે મહિના પછી લૉકડાઉન ખૂલવાનું શરૂ થયું છે. ઓછી સંખ્યામાં પણ લોકોએ ઑફિસ જવાનું શરૂ કર્યું છે.

આથી લોકોનાં મનમાં ઘણા સવાલ ઊઠી રહ્યા છે કે સરકાર કેવી રીતે ટેસ્ટિંગ કરે છે, કેટલા લોકો સાજા થયા છે, સાજા થવું એટલું શું, કેટલા દર્દીઓ વૅન્ટિલેટર પર છે, મૃતકોની સંખ્યાને લઈને અલગઅલગ સમાચાર કેમ આવે છે અને સંક્રમણ વધ્યું છે કે ઘટ્યું છે.

આવા સવાલોની યાદી લાંબી છે, પરંતુ એક સવાલ એ પણ છે કે સરકાર સવાલના જવાબ આપવાથી કેમ ખચકાતી જોવા મળી છે.

સરકારે સાંભળ્યું ઓછું, બોલ્યું વધુ?

વિશ્વભરમાં કોરોના વાઇરસ સાથે જોડાયેલી માહિતી માટે વિભિન્ન દેશોના વડા પ્રધાન કે રાષ્ટ્રપતિ પત્રકારોનો સામનો કરી રહ્યા છે.

પરંતુ ભારતમાં ગત બે મહિનાથી વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહે એક પણ પત્રકારપરિષદ ભરી નથી.

સામાન્ય રીતે વ્યવસાયે ડૉક્ટર રહી ચૂકેલા સ્વાસ્થ્યમંત્રી ડૉ. હર્ષવર્ધન સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી પ્રેસ-વાર્તામાં સામેલ થાય છે.

જોકે કોરાના વાઇરસ મામલે તેઓ પણ સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયની રોજિંદી બ્રીફિંગમાં સામેલ થયા નથી.

આ બધાં સાર્વજનિક પદો પર બેઠેલા લોકોની ગેરહાજરીમાં સ્વાસ્થ્ય મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ લવ અગ્રવાલ 50થી વધુ વાર પત્રકારપરિષદમાં સામેલ થઈ ચૂક્યા છે.

કોરોના લૉકડાઉનમાં કેવી છે સેક્સવર્કરોની સ્થિતિ?

કેટલાક દિવસો પહેલાં 11 મેના રોજ આ સિલસિલો પણ રોકાઈ ગયો અને પત્રકારપરિષદ બંધ થઈ ગઈ.

ગત બુધવારે લવ અગ્રવાલ છેલ્લી વાર કોરોના વાઇરસ મામલે સામે આવ્યા, પરંતુ આ પત્રકારપરિષદમાં કોરોના વાઇરસના મુદ્દાને 15 મિનિટથી વધુ સમય ન મળ્યો.

હાલના સમયમાં કોરોના વાઇરસ સાથે જોડાયેલી સત્તાવાર માહિતી સરકારી વેબસાઇટો અને સત્તાધાર ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી મળી શકે છે.

આવામાં એ સવાલ ઊઠે છે કે શું આ એ સમય હતો જ્યારે પત્રકારો પોતાના સવાલના જવાબ શોધવા માટે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતમાં કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થનારા લોકોની કુલ સંખ્યા વધીને એક લાખ અઢાર હજારને પાર કરી ગઈ છે.


સામગ્રી: આ સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે ત્રિરંગાને સલામી આપી અને વીરતા પુરસ્કાર એનાયત કર્યા હતા.

તેમણે વાયુસેનાના ગરુડ કમાન્ડો જ્યોતિ પ્રકાશ નિરાલાને મરણોપરાંત અશોક ચક્રથી સન્માનિત કર્યા હતા.

આ સન્માન શાંતિના સમયે અપાતું દેશનું સૌથી મોટું સૈન્ય સન્માન છે.

ત્યારબાદ પરેડની શરૂઆત થઈ કે જેમાં રાષ્ટ્રપતિ ગોવિંદે ત્રણેય સેનાની સલામી લીધી હતી.

પરેડનું નેતૃત્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ અસિત મિસ્ત્રીએ કર્યું હતું, જ્યારે તેના ઉપ કમાન્ડર રાજપાલ પુનિયા હતા.

તેમની પાછળ પરમવીર ચક્ર અને અશોક ચક્રથી સન્માનિત સૈનિક અને તેમની પાછળ આસિયાન દેશોની ટીમ આવી.

આ દરમિયાન ભારતે પોતાની સૈન્ય શક્તિનું પ્રદર્શન કર્યું. તેમાં 90 ભીષ્મ ટેંક, BMP બે બ્રહ્મોસ મિસાઇલ પ્રણાલી, સ્વદેશી રડાર સ્વાથિ, BLT ટેંક 72, બૉલવે મશીન પિકાટે, આકાશ હથિયાર પ્રણાલી વગેરેને પ્રદર્શિત કરાયા.

61મી કૈવલરી, પંજાબ રેજિમેન્ટ, મરાઠા લાઇટ ઇન્ફેન્ટ્રી, ડોગરા રેજિમેન્ટ, લદ્દાખ સ્કાઉટ્સ, રેજિમેન્ટ ઑફ આર્ટિલરી અને 123 ઇન્ફેન્ટ્રી બટાલિયન, અર્ધસૈનિક બળની સાથે સાથે ઊંટ, ભારતીય તટ રક્ષક, સશસ્ત્ર સીમા બળ, ઇન્ડો તિબેટીયન સીમા પોલીસ, દિલ્હી પોલીસ, રાષ્ટ્રીય કેડેટ કોર અને રાષ્ટ્રીય સેવા યોજનાના દળ પણ પરેડમાં સામેલ થયા હતા.

પરેડમાં દેશની બહુરંગી સંસ્કૃતિની ઝાંખીઓ પણ રજૂ કરવામાં આવી હતી. રાજ્યો અને મંત્રાલયો સહિત 23 ઝાંખીઓએ રાજપથનની શાનમાં વધારો કર્યો હતો.

BSFનાં મહિલા જવાનોએ બાઇક પર પોતાનાં કરતબ બતાવ્યાં હતાં.

10 દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ મુખ્ય અતિથિ

પહેલી વખત ગણતંત્ર દિવસના સમારોહમાં એક કરતા વધારે દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.

આસિયાન દેશો થાઇલેન્ડ, વિયેતનામ, ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, ફિલિપીન્ઝ, સિંગાપોર, મ્યાન્માર, કમ્બોડિયા, લાઓસ અને બ્રુનાઈના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ ગણતંત્ર દિવસના સમારોહ દરમિયાન વિદેશી મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહ્યા.

સમારોહ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, લાલકૃષ્ણ અડવાણી, ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહ, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી સહિત મોટા નેતાઓ હાજર રહ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારત પોતાના 69મા ગણતંત્ર દિવસની ઉજવણી કરી રહ્યું છે. રાજધાની દિલ્હીમાં રાજપથ પર પરેડનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.


સામગ્રી: આ સમિતિએ જ ચૂંટણી યોજવા માટે પરિસ્થિતિ અનુકૂળ હોવાનું ગ્રીન સિગ્નલ આપી દીધા બાદ ચૂંટણીની તારીખો નક્કી કરી પરંતુ વર્ષો સુધી બીસીસીઆઈનું સંચાલન કરી રહેલા લોકોએ તમામને માત આપી દીધી.

પંચની ભલામણોનો અમલ પણ કર્યો એટલે બધું  નિયમ મુજબ જ થયું પરંતુ ધાર્યું હતું તેમ જ કરવામાં આવ્યું.

એક સમયે એમ લાગતું હતું કે આ વખતે અપેક્ષા કરતાં વિપરીત પરિણામ આવશે પણ પરિણામની જરૂર જ રહી નહીં કેમ કે 23મી ઑક્ટોબરે ચૂંટણી હાથ ધરાય તે પહેલાં તો પરિણામ આવી ગયાં.

ચૂંટણી માટે પ્રમુખ કે સેક્રેટરી માટે ઉમેદવારી જ આવી નહીં. માત્ર એક જ ઉમેદવારી આવી અને તેની બિનહરીફ ચૂંટણી થઈ ગઈ.

પ્રમુખપદે સૌરવ ગાંગુલી અને સેક્રેટરી તરીકે જય શાહની વરણી થઈ ગઈ. આ ઉપરાંત ટ્રેઝરર તરીકે અરુણ ધુમાલની વરણી થઈ.

મજાની વાત તો એ રહી કે આમાં લોઢા પંચની ભલામણોનો અમલ થયો પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટ અને પંચ જે ઇચ્છતું હતું તેવા સુધારા થયા નહીં અથવા તો કેટલા સુધારા થયા તે આવનારો સમય જ દર્શાવશે.

લોઢા સમિતિની રચના અને ભલામણ

બીસીસીઆઈના વહીવટકર્તાઓની સમિતિના વડા વિનોદ રાય

ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ક્રિકેટના સંચાલનમાં ગેરરીતિ ચાલી રહી હતી તેવા વારંવારના આક્ષેપ બાદ સુપ્રીમ કોર્ટે લોઢા સમિતિની રચના કરી અને તેણે ભારતીય ક્રિકેટની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયાની સમીક્ષા કરીને કેટલીક ભલામણો કરી હતી.

આ ભલામણોના અમલીકરણ માટે સુપ્રીમ કોર્ટે જ એક સંચાલન સમિતિ રચી જે કમિટી ઑફ ઍડમિનિસ્ટ્રેશન (COA) તરીકે ઓળખાય છે.

આ સમિતિએ છેલ્લાં બે વર્ષમાં તમામ વહીવટી બાબતોને સુધારવા માટે ધરખમ પગલાં ભર્યાં અને અંતે હવે 23મીએ બીસીસીઆઈના હોદ્દેદારોની ચૂંટણી હાથ ધરાઈ છે.

પંચની ભલામણો મુજબ તો 70 વર્ષથી વધુ વય ધરાવતી વ્યક્તિ, રાજકારણમાં હોય તેવી વ્યક્તિ કે છ વર્ષ સળંગ હોદ્દો સંભાળી ચૂક્યા હોય તેવા હોદ્દેદારો ફરીથી બોર્ડ કે સ્ટેટ ઍસોસિયેશનના હોદ્દેદાર બની શકે નહીં અને આ ધોરણોને ધ્યાનમાં રાખીને જ આ વખતે ચૂંટણી યોજાઈ રહી છે.

બોર્ડના નવા હોદ્દેદાર કોણ બનશે, નવા પ્રમુખ કોણ હશે કે સેક્રેટરી કોણ બની શકે છે તે અંગે ચર્ચા અને અટકળો શરૂ થઈ ગઈ છે પરંતુ તેમ છતાં સત્તાવાર રીતે તો ચૂંટણીને દિવસે જ ખ્યાલ આવશે. આમ છતાં સૌરવ ગાંગુલીના નામની જોરશોરથી ચર્ચા ચાલી રહી હતી.

બંગાળ ક્રિકેટ ઍસોસિયેશનના પ્રમુખ તરીકે ફરજ બજાવી ચૂકેલા અને ભારતના સૌથી સફળ સુકાની પૈકીના એક સૌરવ ગાંગુલી પાસેથી ઘણી અપેક્ષા રખાય છે.

તેઓ આ મોટી જવાબદારી સંભાળીને ભારતીય...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ ભારતીય ક્રિકેટ બોર્ડમાં સુધારા માટે લોઢા સમિતિની રચના કરવામાં આવી અને તેની ભલામણોને આધારે બોર્ડમાં ધીમે-ધીમે સુધારા થવા પણ લાગ્યા. આ માટે બે કરતાં વધારે વર્ષ સુધી સંચાલન સમિતિ(CoA)એ બોર્ડની દેખરેખ રાખી હતી.


સામગ્રી: આ સમુદાયની મોટાભાગની વસ્તી જંગલ છોડી ગઈ છે અને તેમનાં વૈકલ્પિક રહેઠાણ માટે તજવીજ હાથ ધરવામાં આવી છે.

છતાંય સમુદાયનો સરદાર જંગલ છોડવા તૈયાર નથી, કારણ કે તેને કોપનો ભય છે.

શું છે આ ડર, જુઓ આ વીડિયો અહેવાલમાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

તાજેતરમાં કેરળમાં પૂર આવ્યું, જેનાં કારણે ચોલા નાઇકર સમુદાય જે પર્વતીય વિસ્તારમાં રહેતો હતો, તે સંપૂર્ણપણે તબાહ થઈ ગયો.


સામગ્રી: આ સરવેમાં એવું પણ બહાર આવ્યું કે મહિલાઓને નોકરાણી બનાવવામાં ભારત સૌથી આગળ પડતો દેશ છે.

આ સરવે થોમસન રોયટર્સ ફાઉન્ડેશન તરફથી મહિલાઓના મુદ્દે કામ કરતી 550 મહિલા નિષ્ણાંતોની મદદથી કરવામાં આવ્યો હતો.

સરવેમાં બહાર આવ્યું કે ભારત મહિલા સુરક્ષા મામલે યુદ્ધગ્રસ્ત અફઘાનિસ્તાન અને સીરિયાથી પણ પાછળ છે.

'વડા પ્રધાન યોગનો વીડિયો બનાવવામાં મશગૂલ'

મહિલાઓ માટે સૌથી વધુ ખતરનાક દેશ ભારત છે. બીજા નંબરે અફઘાનિસ્તાન અને સીરિયા છે. ત્યારબાદ સોમાલિયા અને સાઉદી અરબનો નંબર આવે છે.

સમાચાર એજન્સી રોયટર્સ મુજબ ભારતમાં મહિલા અને બાળ વિકાસ મંત્રાલયે આ સરવે અંગે કોઈ પણ ટિપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું છે.

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ રિપોર્ટ શેર કરતા ટ્વીટ કર્યું, "આપણા વડા પ્રધાન યોગનો વીડિયો બનાવવામાં વ્યસ્ત છે, જ્યારે બીજી તરફ મહિલાઓ વિરુદ્ધ હિંસા અને બળાત્કારના મામલે ભારતની સ્થિતિ અફઘાનિસ્તાન, સીરિયા અને સાઉદી અરબથી વધુ ખરાબ છે. આપણા માટે આ શરમની વાત છે."

મહિલાઓ માટે ખતરનાક દેશોની યાદીમાં અમેરિકા 10મા સ્થાને છે. પાકિસ્તાન આ લિસ્ટમાં નવમા ક્રમે છે.

વર્ષ 2011માં થોમસન રોયટર્સ ફાઉન્ડેશને આવો જ એક સરવે કરાવ્યો હતો જેમાં અફઘાનિસ્તાન, કોંગો, પાકિસ્તાન, ભારત અને સોમાલિયાને મહિલાઓ માટે સૌથી ખતરનાક દેશ બતાવવામાં આવ્યા હતા. પરંતુ આ લિસ્ટમાં ભારત પ્રથમ સ્થાને નહોતું.

નિષ્ણાંતોના મતે ભારતમાં મહિલાઓ માટે ખતરનાક હોવું એ જણાવે છે કે તેમની સુરક્ષા માટે પૂરતા પ્રયત્નો કરવામાં નથી આવ્યા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કર્ણાટક સરકારના અધિકારી મંજુનાથ ગંગાધર જણાવે છે, "દેશમાં મહિલાઓ સાથે બળાત્કાર, જાતીય હિંસા, બાળ હત્યા એવું દર્શાવે છે કે ભારત મહિલાઓની ઉપેક્ષા કરી રહ્યું છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "દુનિયામાં સૌથી ઝડપી વિકસી રહેલા અર્થતંત્ર અને અવકાશમાં પણ હાજરી નોંધાવી ચૂકેલા દેશ માટે આ બાબત શરમજનક છે."

9 વર્ષમાં મહિલાઓ સાથે 83 ટકા હિંસા વધી

નિર્ભયા ગેંગરેપ બાદ એક વખત એવું પ્રતીત થવા લાગ્યું હતું કે ભારતમાં મહિલાઓની સુરક્ષાને દેશમાં પ્રાથમિકતા રૂપે જોવામાં આવતી હતી, પરંતુ સરવેમાં તેનું ઊલટું પરિણામ જોવા મળે છે.

સરકારી આંકડા જણાવે છે કે વર્ષ 2007 થી 2016 વચ્ચે મહિલાઓ સાથે કરવામાં આવતા હિંસાના મામલાઓમાં 83 ટકાનો વધારો થયો છે.

આ દરમિયાન દર ચાર કલાકમાં એક મહિલા બળાત્કારનો ભોગ બની રહી છે.

મહિલાઓની તસ્કરીના મામલાઓમાં ભારત, લીબિયા અને મ્યાનમારનું નામ સૌથી ઉપર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વિશ્વમાં મહિલાઓ સાથે સૌથી વધુ જાતીય હિંસા ભારતમાં થાય છે. આ તારણ મંગળવારે થોમસન રોયટર્સ ફાઉન્ડેશને જાહેર કરેલા ગ્લોબલ ઍક્સ્પર્ટ્સ સરવેમાં બહાર આવી.


સામગ્રી: આ સર્જરીએ તેમનું જીવન બદલી નાખ્યું.  તેમના પિતાએ સલાહ આપી કે સેવા એ સ્વાસ્થ્ય છે.

પિતાએ કહ્યું, "તું તારી બુદ્ધિ અને ક્ષમતાનો ઉપયોગ અન્ય લોકોને મદદ કરવામાં કર."

આ વાત એક મંત્રની જેમ તેમના હૃદયમાં ઊતરી ગઈ.

તેમની પણ ઇચ્છા હતી કે તેમનું પોતાનું બાળક હોય પરંતુ તેમની શારીરિક સ્થિતિ એ માટે યોગ્ય નહોતી.

પરંતુ ‘મધર્સ ડે’ના દિવસે તેમને તમામ બાળકોએ મા સમજીને શુભેચ્છાઓ આપી.

હવે તમામ વિદ્યાર્થીઓ સાંઈ પદ્મા તેમનાં બાળકો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સાંઈ પદ્માએ કરોડરજ્જુની સર્જરી કરાવી હતી. જે બાદ તેમણે બે વર્ષ પથારીમાં પસાર કર્યાં.


સામગ્રી: આ સર્વિસ યૂઝર્સને અગણિત વિકલ્પો પૂરા પાડશે, જેમાંથી તેઓ પોતાના મનપસંદ શોની પસંદગી કરી શકશે.

જેમાં મોટી બ્રાન્ડ અને નવા પ્લેયર બન્નેના શો જોવા મળશે. આ ઉપરાંત ન્યૂઝ ફીડમાં સેવ કરવામાં આવેલી ક્લિપ પણ અહીં જોઈ શકાશે.

દર્શક જે વીડિયોને વધારે જોશે તેની જાહેરાતો મળવા માંગશે. હજી સુધી કેટલાક પસંદગીના પબ્લિશરને જ આ લાભ મળી શકતો હતો.

શરૂઆતમાં બ્રિટન, અમેરિકા, આયરલૅન્ડ, ઑસ્ટ્રેલિયા અને ન્યૂ ઝિલૅન્ડમાં બતાડવામાં આવતા વીડિયોઝમાં જ આ સગવડો ઉપલબ્ધ હશે.

વીડિયોથી થતો ફાયદો નિર્માતા અને ફેસબુકમાં વહેંચી આપવામાં આવશે. નિર્માતાને 55 ટકા અને ફેસબુકને 45 ટકા નાણાં મળશે.

ફેસબુક બુધવારે આ સર્વિસના આરંભની તારીખ જાહેર કરવાની હતી પણ જાણકારી લીક થવાને કારણે આ ઘોષણા અટકાવી દેવામાં આવી છે. આ કારણે કેટલાક યૂઝર્સ આનું પેજ જોઈ શકતા નહોતા.

યૂ ટ્યૂબ માટે કપરા દિવસો?

ફેસબુકની અપેક્ષા છે કે આવનારી સર્વિસ આવ્યા બાદ લોકો ઍપ પર વધારે સમય વિતાવશે.

ફેસબુકની વૉચ સર્વિસને યૂ ટયૂબનું હરિફ સર્વિસ ગણાવાઈ રહી છે.

આ માત્ર યૂ ટયૂબ જ નહીં પણ પરંપરાગત ટીવી ચૅનલો અને ઑનલાઈન આઉટલેટ જેમ કે નેટફ્લિક્સ, ઍમેઝૉન વીડિયો, બીબીસી આઈ પ્લેયર અને ફેસબુકનાં પોતાના ઇંસ્ટ્રાગ્રામ ટીવીને પણ ટક્કર આપશે.

ગયા અઠવાડિયે કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકાનાં લોકોએ માત્ર શરૂઆતનાં વર્ષોમાં જ આમાં રસ દાખવ્યો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ડિફ્યૂઝન સમૂહે 1,632 પુખ્ત ફેસબુક યૂઝર્સને આ અંગે સવાલ કર્યા હતા.

જેમાંથી 50 ટકા લોકોએ વૉચ અંગે ક્યારે પણ સાંભળ્યું નહોતું, જ્યારે 24 ટકા લોકોએ કહ્યું હતું કે ઑન-ડિમાંડ સર્વિસ અંગે એમને જાણકારી તો હતી પણ એમને ક્યારેય આનો ઉપયોગ કર્યો નહોતો.

માત્ર 14 ટકા લોકોએ કહ્યું કે એમને અઠવાડિયામાં એક વખત આ સર્વિસનો ઉપયોગ કર્યો છે.

જોકે, એક બીજા રિપોર્ટ અનુસાર વૉચના કેટલાક શૉ લાખો લોકોએ નિહાળ્યા છે. કેટલાક તો વારંવાર આ શૉને જોવા માંગે છે.

પ્લેટફૉર્મના ઑરિજનલ પ્રોગ્રામ્સ માટે કેટલીક જાણીતી હસ્તીઓ પણ કામ કરી રહી છે.

એમાંથી કેટલાંક નામ છે:

આ રીતે લોકો કમાણી કરી શકશે

ફેસબુકે દાવો કર્યો છે કે એમની સર્વિસ લોકોને ઇન્ટરૅક્ટ કરવામાં મદદ કરે છે.

ફેસબુકમાં વીડિયોના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ ફુડજી સિમોનું કહેવું છે, ''કન્ટેન્ટ લઈને તમે મિત્રો, આસપાસનાં લોકો કે નિર્માતાઓ સાથે વાત કરી શકો છો.''

સિમો વૉચ પાર્ટી ફીચર અંગે જણાવે છે કે આ ફીચરની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ફેસબુક દુનિયાભરમાં પોતાની વૉચ-સ્ટ્રીમિંગ સર્વિસ લૉન્ચ કરવા જઈ રહ્યું છે. અમેરિકામાં આ સર્વિસ એક વર્ષથી ચાલી રહી છે.