સામગ્રી: ચીનની નૅશનલ પીપલ્સ કૉંગ્રેસની સ્થાયી સમિતિએ સર્વસંમતિથી આ કાયદો પસાર કરી દીધો. આ બદલાવને અમેરિકા, બ્રિટન અને અન્ય પશ્ચિમી દેશોની સરકારો સાથે ઘર્ષણના રસ્તે ચીનનું એક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. આનાથી વૈશ્વિક આર્થિક કેન્દ્રોમાં ગણના પામતા હૉંગકૉંગની સ્વાયત્તતામાં ઘટાડો થશે.

જોકે, આ કાયદાની રૂપરેખા હજુ સુધી પ્રકાશિત થઈ નથી. ચીનનું કહેવું છે કે આ કાનૂન આતંકવાદ, અલગતાવાદ અને તેના વિદેશી તાકાતો સાથે મેળાપીપણાને પહોંચી વળવા માટે બનાવવામાં આવ્યો છે.

આ કાયદા પર ચર્ચા શરૂ થયા પછી દેશમાં લોકતંત્રના સમર્થનમાં હૉંગકૉંગમાં અનેક વાર હિંસક પ્રદર્શનો થયા છે.

બ્રિટનના હાથમાંથી જ્યારે હૉંગકૉંગની સત્તા ચીનને 1997માં સોંપાઈ હતી ત્યારે કેટલાક કાયદા બનાવવામાં આવ્યા હતા જે હેઠળ હૉંગકૉંગને કેટલીક ખાસ પ્રકારની સ્વતંત્રતા આપવામાં આવી હતી જે ચીનમાં લોકો પાસે નથી.

પાછલા મહિને જ ચીનને ઘોષણા કરી હતી કે તે આ કાયદો લાગુ કરશે. આ કાયદા પ્રમાણે જે લોકો વિદેશી તાકાતોની મદદથી હૉંગકૉંગમાં અલગતા, તોડફોડ અથવા આતંકવાદ જેવી ગતિવિધિઓમાં સક્રિય ઠેરવાશે તો એમના પર ગુનાહિત કલમો લગાવીને એમને દંડિત કરી શકાશે.

ટીકાકારોનું કહેવું છે કે આ નવો કાયદો હૉંગકૉંગની ઓળખ માટે એક મોટું જોખમ છે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે આ કાયદો હૉંગકૉંગની ન્યાયિક સ્વતંત્રતાને નબળી કરી નાખશે અને શહેરની એ સ્વતંત્રતાને નષ્ટ કરી દેશે જે ચીનમાં રહેનારા લોકોને ઉપલબ્ધ નથી.

1997માં હૉંગકૉંગને બ્રિટિશ નિયંત્રણમાંથી ચીનને પરત સોંપી દેવાયું હતું. પરંતુ આના માટે એક ખાસ સમજૂતી થઈ હતી. જે પ્રમાણે હૉંગકૉંગના લોકોને ચીનની સરખામણીમાં કેટલીક વધારાની સ્વતંત્રતાની ખાતરી આપવામાં આવી હતી.

મેમાં જ્યારે ચીને કહ્યું હતું કે તે આ કાયદાને લાગુ કરશે તો આ બિલના વિરોધમાં હૉંગકૉંગમાં વિરોધ પ્રદર્શન તેજ થઇ ગયા હતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તર પર આ કાયદાની નિંદા કરવામાં આવી હતી.

પરંતુ ચીનનું કહેવું છે કે અલગતાવાદી ગતિવિધિઓ અને આતંકવાદને પહોંચી વળવા માટે આ કાયદો જરૂરી છે. સાથે જ ચીનનું વલણ એ રહ્યું છે કે આ એમનો આંતરિક મામલો છે અને એના પર તે કોઈપણ હસ્તક્ષેપના રૂપમાં થતી ટીકાને રદિયો આપે છે

ચીનના વહીવટીતંત્ર અનુસાર આ કાયદાને બુધવાર સુધી લાગુ કરવા માટે ઘણી ઝડપથી કામ કરવામાં આવ્યું કારણ કે બુધવારે બ્રિટન તરફથી હૉંગકૉંગ ચીનને સોંપાવાની ઘટનાની વર્ષગાંઠ પણ છે અને આ પ્રસંગે ત્યાં મોટા રાજનૈતિક પ્રદર્શન થઈ રહ્યાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ચીનની સંસદે મંગળવારે હૉંગકૉંગ માટે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો પસાર કરી દીધો છે અને આ લગભગ ત્રીસ વર્ષ પહેલાં ચીની શાસનમાં પરત ફરેલા હૉંગકૉંગ માટે આ એક મોટું મૌલિક પરિવર્તન માનવામાં આવી રહ્યું છે.


સામગ્રી: ચીનની પાસે અક્સાઈ ચિન અને ટ્રાન્સ કારાકોરમ (શક્સગામ ખીણ) છે.

અક્સાઈ ચિન પર ચીને 1962માં ભારત વિરુદ્ધ યુદ્ધ દરમિયાન કબજો મેળવ્યો હતો.

ટ્રાન્સ કારાકોરમ પાકિસ્તાને ચીનને આપ્યું હતું. કાશ્મીર મામલે ભારતે લીધેલા નિર્ણયથી ચીન પણ સહમત નથી.

આ મામલાને પાકિસ્તાન સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદમાં લઈ ગયું, ત્યારે તેના સ્થાયી સભ્ય ચીનનું સમર્થન મળ્યું.

ચીન અને પાકિસ્તાનની મિત્રતા જગજાહેર છે અને તેને ભારત માટે પડકાર તરીકે પણ ગણી શકાય.

16 ઑગસ્ટના રોજ સુરક્ષા પરિષદના સભ્યો વચ્ચે કાશ્મીર મામલે અનૌપચારિક બેઠક મળી હતી.

કાશ્મીર મામલે સુરક્ષા પરિષદમાં 90 મિનિટ સુધી બેઠક ચાલી. આ બેઠકને પાકિસ્તાન પોતાની જીત ગણાવી રહ્યું છે.

પાકિસ્તાનનું કહેવું છે કે કોઈ સ્થાયી સભ્યએ આ બેઠકનો વિરોધ કર્યો નથી, જે તેની મોટી જીત છે.

ન્યૂ યૉર્કમાં CNNથી એક રાજકીય વિશ્લેષકે કહ્યું કે આ સુરક્ષા પરિષદની સૌથી નીચલા સ્તરની બેઠક હતી, જેણે કોઈ નિવેદન જાહેર નથી કર્યું.

કેટલાક લોકોનું માનવું હતું કે કોઈ પણ પ્રકારના નિવેદનથી તણાવ વધશે.

પરંતુ ચીનના રાજદૂત ઝાંગ જુને એક નિવેદન જાહેર કરતા કહ્યું છે કે સભ્ય દેશ કાશ્મીરમાં માનવાધિકારોની સ્થિતિ મામલે ચિંતિત છે.

CNNના રિપોર્ટ પ્રમાણે, બેઠકમાં એ વાત ઉપર ભાર આપવામાં આવ્યો કે મામલા અંગે દ્વિપક્ષીય સંવાદના માધ્યમથી સમાધાન લાવવામાં આવે.

ભારત પણ તેમાં દ્વિપક્ષીય સંવાદની જ વાત કરે છે, પરંતુ પાકિસ્તાન કોઈ ત્રીજા પક્ષની મધ્યસ્થતાની માગ કરી રહ્યું છે.

કાશ્મીરમાંથી કલમ 370ને હટાવ્યા બાદ પાકિસ્તાને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદને પત્ર લખ્યો હતો, જ્યારબાદ આ બેઠક થઈ હતી.

અમેરિકામાં પાકિસ્તાનના રાજદૂત રહી ચૂકેલા હુસૈન હક્કાનીએ ટ્વીટ કરીને લખ્યું:

"પાકિસ્તાનને માત્ર ચીને સમર્થન આપ્યું છે અને ચીન વર્ષોથી એમ કરી રહ્યું છે."

"સુરક્ષા પરિષદમાં કાશ્મીર પર પાકિસ્તાનના વલણને માત્ર ચીનનું સમર્થન મળી રહ્યું છે, અન્ય કોઈ સભ્યરાષ્ટ્ર ઔપચારિક બેઠક માટે તૈયાર ન થયું."

"તો પાકિસ્તાન કાશ્મીરને 'આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દો' બનાવવામાં કેવી રીતે સફળ રહ્યું?"

આ બેઠક બંધ બારણે થઈ. બેઠકમાં ભારત અને પાકિસ્તાન સામેલ થયા ન હતા, કેમ કે બન્ને દેશ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદના (કાયમી કે હંગામી) સભ્ય નથી.

આ પહેલાં ડિસેમ્બર 1971માં ભારત- પાકિસ્તાનનો મુદ્દો સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદમાં પહોંચ્યો હતો, જ્યારે બન્ને દેશો વચ્ચે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

જમ્મુ-કાશ્મીર મામલે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વિવાદ છે. બન્ને દેશો તેના પર પોતાનો દાવો કરે છે. તેમાં ત્રીજો દેશ ચીન છે. જમ્મુ-કાશ્મીરના 45% ભાગ પર ભારતનું નિયંત્રણ છે, 35% પાકિસ્તાનનું અને 20% ચીનનું.


સામગ્રી: ચીનની બહાર કોરોના વાઇરસથી સૌથી વધારે અસરગ્રસ્ત થનાર દેશ યુરોપમાં આવેલ છે.

ચીનમાં કોરોના વાઇરસના કારણે કેટલાક ઉદ્યોગો અત્યારે બંધ છે અને ત્યાંથી નિકાસ થતા કેટલાક ઉત્પાદો હાલ બંધ પડ્યા છે.

ચીન અને મોરબીમાંથી સિરામિક ઉત્પાદો કેટલાક દેશોમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે જેમાં અત્યાર સુધી ચીન આગળ હતું.

પરંતુ હવે ચીનમાં સિરામિક ઉદ્યોગ પર કોરોના વાઇરસના ગ્રહણની આ પરિસ્થિતિનો લાભ ગુજરાતના મોરબીમાં સિરામિક ઉદ્યોગને થઈ રહ્યો છે.

મોરબીના મૃતપ્રાય પડેલા સિરામિક ઉદ્યોગમાં નવા પ્રાણ ફૂકાઈ ગયાં છે.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કોરોના વાઇરસે દુનિયામાં ચાર હજાર જેટલા લોકોનો ભોગ લઈ લીધો છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર મુશ્કેલીમાં મૂકાયું છે ત્યારે ગુજરાતમાં મોરબીમાં એક ઉદ્યોગ ફૂલી-ફાલી રહ્યો છે.


સામગ્રી: ચીનની મીડિયાના આધારે ભારતી ડ્રોને ચીનની સીમામાં ઘુસી હુમલો કર્યો

ચીનની સેનાના અધિકારી ઝાંગ શ્યુલીએ જણાવ્યું હતું કે આ બનાવ 'તાજેતરના દિવસોમાં' બન્યો છે.

ઉપરોક્ત વાતને સમર્થન આપ્યા છતાંયે શ્યુલીએ આ ઘટના કઈ જગ્યાએ અને ક્યારે ઘટી તેની ચોક્કસ માહિતી આપી ન હતી.

શ્યુલીએ ચીનની ઝિન્હુઆ ન્યૂઝ એજન્સીને જણાવ્યું, "ભારતે ચીનની પ્રાદેશિક સાર્વભૌમત્વનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે."

ભારતનું કહેવું છે કે ડ્રોન તાલીમી ઉડ્ડાણ પર હતું અને આ અંગે ચીનને જાણ કરવામાં આવી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે તાજેતરમાં ડોકલામ મુદ્દે બન્ને રાષ્ટ્રો વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ આવ્યો હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સમયાંતરે વિવાદાસ્પદ ક્ષેત્રો સંદર્ભે બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચે અવાર-નવાર તણાવ વધ્યે રાખે છે

ચીની પ્રચાર-પ્રસારના માધ્યમો દ્વારા વ્યાપકપણે કરવામાં આવેલી ટીકાઓ સંદર્ભે શ્યુલીએ જણાવ્યું હતું કે ચીની સરહદી દળોએ કથિત ડ્રોનની 'ચકાસણી' હાથ ધરી હતી.

શ્યુલીએ ઉમેર્યું હતું કે ચીન આ બાબતે કડક શબ્દોમાં વિરોધ વ્યક્ત કરે છે. ચીન તેના અધિકારો અને સલામતીની સુરક્ષા કરશે.

ભારતીય સેનાના પ્રવક્તા કર્નલ અમન આનંદે કહ્યું હતું કે, ડ્રોન તાલીમી મિશન પર હતું. તેની ઉપર નિયંત્રણ રહ્યું ન હતું.

આથી, ચીનની હવાઈ સીમામાં પ્રવેશ્યું હતું. આ અંગે તત્કાળ ચીનને જાણ કરવામાં આવી હતી.

ભારત-ચીન વચ્ચે વિવાદનો જૂનો સંબંધ

જૂન મહિનામાં ભારતે કહ્યું કે ચીન, ભારત અને ભુતાનની સરહદ પર ડોકલામ / ડોંગલંગ ઉચ્ચપ્રદેશ પર એક માર્ગ વિસ્તારવા માટેની ચીનની યોજનાનો વિરોધ કર્યો, ત્યારે બન્ને રાષ્ટ્રો વચ્ચેના સંબંધો વણસ્યા હતા.

ડોકલામ પર ચીન અને ભૂતાને દાવા કર્યા હતા. તે સમયે ભારતે ભૂતાનના દાવાને ટેકો આપ્યો છે.

બન્ને પક્ષોએ તણાવપૂર્ણ વાતાવરણ સર્જાતા અંતે ઓગસ્ટ મહિનામાં બન્ને દેશોએ વિવાદાસ્પદ ક્ષેત્રમાંથી સૈન્યો પાછાં ખેંચી લીધાં હતાં.

બન્ને રાષ્ટ્રો 1962માં સરહદી યુદ્ધ લડ્યા છે અને યુદ્ધ બાદ વિવિધ વિસ્તારોમાં વિવાદો વણઉકેલાયેલા છે.

ઉપરોક્ત પરિસ્થિતિ હોવાને કારણે સમયાંતરે વિવાદાસ્પદ ક્ષેત્રો સંદર્ભે બંને રાષ્ટ્રો વચ્ચે અવાર-નવાર તણાવ વધ્યે રાખે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ચીની પ્રચાર-પ્રસાર માધ્યમો અનુસાર એક ભારતીય ડ્રોન ચીનની હવાઈ સીમામાં પ્રવેશ્યું હતું અને તૂટી પડ્યું હતું.


સામગ્રી: ચીનની વસ્તુઓના વિરોધની તસવીર

ઇન્ટરનેટ ઉપર એવા ઘણા વીડિયો અને ફોટા અમને જોવા મળ્યા જે દાવો કરે છે કે ગલવાન ખીણના છે, પરંતુ આ સાચું નથી. આ તસવીરો અને વીડિયોનો ગલવાન ખીણની ઘટના સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

1.       વીડિયો જે દાવો કરે છે કે બંને દેશના સૈનિકો લડી રહ્યા છે

તસવીર

પ્રથમ ઉદાહરણ છે યૂટ્યૂબનો એક વીડિયો, જેમાં એ દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ગલવાન નદી ખીણમાં ભારતીય અને ચીની સૈનિકો વચ્ચેની "વાસ્તવિક લડાઈ" છે. ગલવાન ખીણમાં એ જગ્યા છે જ્યાં હાલમાં જ બંને દેશોના સૈનિકો વચ્ચે ઘર્ષણ થયું હતું.

યૂટ્યૂબ પર આ વીડિયો 21,000થી વધુ વાર જોવાયો છે. ટ્વિટર પર પણ તેને બહોળા પ્રમાણમાં જોવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાં કેટલીક પોસ્ટ્સ ભારતીય સૈનિકો દ્વારા ચીની સૈન્યને "હાંકી કાઢ્યાની" વાત કરે છે.

જોકે આ વીડિયો દિવસના પ્રકાશમાં શૂટ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ગલવાનમાં જે અથડામણ થઈ તે રાત્રે થઈ હતી.

અમે જોયું કે આ વીડિયો ઑગસ્ટ 2017 અને સપ્ટેમ્બર 2019માં પણ પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો છે.

બંને વખત એવો દાવો કરવામાં આવ્યો કે હાલમાં ભારતીય અને ચીની સૈન્ય વચ્ચે જે ઝઘડો થયો તેનો છે.

2.       ભારતીય સૈનિકો હિંસા પછી શોકમાં ગરકાવ, દેખાય છે તેવું નથી

ભારતીય સૈનિકો રડે છે અને એકબીજાને ગળે મળે છે તેવાં ભાવનાત્મક દૃશ્ય દર્શાવતો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા હાલ ખૂબ વાઇરલ થઈ રહ્યો છે. કેટલાક યૂઝર્સ દ્વારા ગલવાન ખીણમાં જે અથડામણ થઈ તેની સાથે જોડીને ટેગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

જોકે આ વીડિયો એક વર્ષ પહેલાંનો છે અને તે પણ કાશ્મીર વિસ્તારનો. અહીં સશસ્ત્ર આતંકવાદીઓ સાથેની લડાઈમાં ભારતીયદળોને મોટી જાનહાનિ થઈ હતી.

હાલમાં ગલવાન ખીણમાં જે અથડામણ થઈ તેની સાથે આ વીડિયોને કોઈ સંબંધ નથી.

તેનો હાલના ભારત-ચીન સરહદી વિવાદ માટે થયેલાં ઘર્ષણ સાથે કોઈ જ સંબંધ નથી.

3.       લશ્કરી અધિકારીઓ વચ્ચેની જૂની તકરાર

ચીન અને ભારતના સૈનિકો એકબીજા સાથે તકરાર કરી રહ્યા છે તે દર્શાવતા વીડિયોને ટ્વિટર પર પોસ્ટમાં કરવામાં આવ્યો છે, જેને હજારો લોકોએ જોયો છે.

ચીની સૈનિકો એક ભારતીય સૈનિકને અપશબ્દો બોલી રહ્યા છે અને કહે છે કે  ત્યાંથી નીકળી જાય.

ટીકટૉકની જે ચાઇનીઝ ભાષાની સાઇટ છે તેના ઉપર આ વીડિયો મૂકવામાં આવ્યો છે. આ વીડિયોને 33000થી વધારે લાઇક્સ મળી છે. આ વીડિયોને મુખ્ય વિપક્ષ ભારતીય રાષ્ટ્રીય કૉંગ્રેસના એક પ્રવક્તા દ્વારા પણ શૅર કરવામાં આવ્યો છે.

જોકે આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પ્લૅટફૉર્મ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

આ અઠવાડિયે વિવાદિત હિમાલય સરહદ વિસ્તારમાં ચીની અને ભારતીય સેના વચ્ચે ભીષણ અથડામણ બાદ ભ્રામક તસવીરો અને વીડીયો સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સ દ્વારા શૅર કરવામાં આવી રહ્યાં છે.


સામગ્રી: ચીનની વેક્સિન લગાવવા માટે મોટા પ્રમાણમાં ભારતીયો નેપાળ જઈ રહ્યા છે

હૉસ્પિટલના કર્મચારીના અનુસાર જ્યારે આ લોકોને ઓળખપત્ર બતાવવાનું કહ્યું તો આ લોકોએ ભારતીય પાસપોર્ટ બતાવ્યો.

હૉસ્પિટલના નિદેશક સાગર રાજ ભંડારીએ બીબીસી નેપાળીને જણાવ્યું કે, "આ લોકો પાસેથી અમને જાણવા મળ્યું કે કોવિડ વૅક્સિનનો આ રીતે પણ ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે."

"આ એક રીતે વૅક્સિનનો ખોટો ઉપયોગ કરવા જેવો મામલો હતો. અમે આ લોકોને કહ્યું કે તમને વૅક્સિન ન આપી શકીએ તો તે ઝઘડો કરવા લાગ્યા. ઘણા લોકોએ અમારી પર અલગઅલગ રીતે દબાણ કર્યું."

નેપાળસ્થિત ચીની દૂતાવાસે પોતાની વેબસાઇટ પર ઉલ્લેખ કરેલી જોગવાઈ મુજબ ચીન એ જ લોકોને વિઝા આપી રહ્યું છે જેમને ચીનમાં બનેલી વૅક્સિન મુકાવવી હોય.

નેપાળી અધિકારીઓને શંકા છે કે ચીનની કંપનીઓ સાથે વ્યવસાય કરવાવાળા ભારતીય ઉદ્યોગપતિ વિઝા પ્રાપ્ત કરવા માટે નેપાળમાં આવીને ચીનમાં બનેલી વૅક્સિન મુકાવવા માગે છે.

જોકે ભારતમાં કોવિશિલ્ડ અને કોવૅક્સિનનું નિર્માણ થઈ રહ્યું છે, આ ઉપરાંત રશિયાની વેક્સિન સ્પુતનિક વીને પણ કટોકટીની પરિસ્થિતિમાં ઉપયોગ માટે મંજૂરી અપાઈ ચૂકી છે.

તેમ છતાં ભારતમાં તમામ લોકો માટે વૅક્સિન હાલમાં ઉપલબ્ધ નથી.

અનાથ બાળકોને માનું દૂધ પીવડાવતી મહિલાઓ

કાઠમંડુના ત્રિભુવન ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટના પ્રવક્તા દેવચંદ્રા લાલ કર્ણે જણાવ્યું કે હાલના દિવસોમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય કાઠમંડુ આવી રહ્યા છે.

તેમણે જણાવ્યું, "ભારતીયો માટે નેપાળથી અન્ય દેશમાં જવાની જોગવાઈ છે, એના માટે બિનવાંધા પ્રમાણપત્ર પ્રાપ્ત કરવાનું હોય છે. ઘણા ભારતીય યાત્રીઓ પાસે હવે આવાં પ્રમાણપત્ર છે."

હાલના સમયમાં ભારત અને નેપાળ વચ્ચે ફક્ત એક વિમાનસેવા છે જે ઍર બબલ વ્યવસ્થાની સાથે સેવા પૂરી પાડે છે. નેપાળ અને ચીનની વચ્ચે પણ ફ્લાઇટ સર્વિસ ચાલુ છે.

કાઠમંડુસ્થિત ભારતીય દૂતાવાસમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસમાં બિનવાંધા પ્રમાણપત્ર કાઢી આપવાની સંખ્યામાં પણ વધારો નોંધાયો છે.

નેપાળે કડક વલણ અપનાવ્યું

ચીનમાં બનેલી વેક્સિન

નેપાળમાં 31 માર્ચથી 19 એપ્રિલ દરમિયાન 40થી 59 વર્ષના લોકોને વૅક્સિન આપવામાં આવી રહી છે.

ઉપરાંત કામ, વ્યવસાય, કૌટુંબિક કારણોથી અથવા તો સારવાર માટે ચીન જઈ રહેલા લોકોને પણ વૅક્સિન આપવામાં આવી રહી છે.

ચીનનાં વિશ્વવિદ્યાલયોમાં અભ્યાસ કરનારા વિદ્યાર્થીઓને પણ વૅક્સિન અપાઈ રહી છે.

નેપાળ સરકારના જણાવ્યા મુજબ શરૂઆતના પહેલા દસ દિવસમાં 50 હજારથી વધુ લોકોને વૅક્સિન અપાઈ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

આ અઠવાડિયાના બુધવારે નેપાળની રાજધાની કાઠમંડુની ટેકુ હૉસ્પિટલના કર્મચારી વૅક્સિન લગાવવા માટે આવેલા કેટલાક લોકો પાસે મોટા-મોટા સૂટકેસ અને બેગ જોઈને અચરજમાં પડી ગયા.


સામગ્રી: ચીનનું અર્થતંત્રનું ધીમું પડવાથી વિશ્વના અર્થતંત્રનો વિકાસ ધીમો પડશે.

તાજેતરના આંકડાઓ પ્રમાણે ચીનની આર્થિક પ્રગતિ 1990 બાદ સૌથી ધીમી ગતિથી થઈ રહી છે અને વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર તેની અસરની પણ આશંકા છે.

સોમવારે જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડાઓ મુજબ વર્ષ 2018માં ચીનનું અર્થતંત્ર 6.6 ટકાના દરથી આગળ વધ્યું છે.

આર્થિક વિશેષજ્ઞો પ્રમાણે આની અસર ભારત સહિત આખી દુનિયા પર પડશે.

તેમના મતે ચીનમાં આવેલી મંદીને કારણે નીચે પ્રમાણેની અસર થઈ શકે છે.

સોમવારના આંકડા હેરાન કરનાર નથી કારણ કે પહેલાંથી જ આ બાબતે આશંકા જાહેર કરવામાં આવી રહી હતી.

જોકે, દુનિયાના બીજા નંબરના અર્થતંત્રને લઈને હવે ચિંતાઓ વધી રહી છે.

ચીનમાં આર્થિક પ્રગતિની ગતિ ઘટવાથી પૂરી દુનિયા પર અસર થઈ શકે છે.

ચીન તથા અમેરિકા વચ્ચે વ્યાપાર યુદ્ધને કારણે વર્તમાન પરિસ્થિતિ વધુ ગંભીર જણાય છે.

સોમવારે જે આંકડા સામે આવ્યા છે તેના પ્રમાણે વૈશ્વિક આર્થિક સંકટ બાદ એક ત્રૈમાસિકમાં ચીનનું અર્થતંત્ર સૌથી ધીમી ગતિથી વધ્યું છે.

ચીનના અર્થતંત્ર પર નજર રાખવાવાળા વિશ્લેષકોએ જીડીપીને લઈને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપે છે.

આ આંકડાઓ ચીનના વિકાસ દર માટે મહત્ત્વપૂર્ણ સંકેત માનવામાં આવે છે.

શું થશે અસર

બીબીસી સંવાદદાતા કરિશ્મા વાસવાની પ્રમાણે ચીનના અર્થતંત્રની ગતિ ધીમી પડી રહી છે.

એ ચર્ચાનો વિષય નથી રહ્યો કારણ કે ચીન ઘણાં વર્ષોથી કહી રહ્યું છે કે તેનું ધ્યાન વિકાસના પરિમાણ નહીં પણ તેની ગુણવત્તા પર છે.

તો પણ આપણે આ મામલે ખરેખર ચિંતા કરવી જોઈએ કે નહીં.

ચીનનું અર્થતંત્રનું ધીમું પડવું એટલે વિશ્વના અર્થતંત્રનો ધીમો વિકાસ.

વૈશ્વિક વિકાસમાં ચીનના અર્થતંત્રનો એક તૃત્યાંશ ભાગ છે.

નોકરીઓ, નિકાસ, ઉપયોગી વસ્તુઓના નિર્માણ કરતા દેશો બધા જ ચીન પર નિર્ભર છે.

ચીનનું અર્થતંત્ર ધીમું પડે તેનો અર્થ છે કે અર્થતંત્રને ઉગારી લેવાની ચીનની સત્તારૂઢ કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીની ક્ષમતા હોવા છતાં તેના માટે ચીન પરનું દેવું ઉતારવું મુશ્કેલ બનશે.છે.

મંદીની ચેતવણી

છેલ્લા ઘણા સમયથી ચીનના અર્થતંત્ર અંગે ચિંતાઓ થઈ રહી હતી

પાછલા કેટલાક મહિનાઓથી ચીનના અર્થતંત્રને લઈને ચિંતા હતી, ઘણી કંપનીઓ પણ આ અંગે ચેતવણી આપી રહી હતી.

આ મહિનાની શરૂઆતમાં એપલે આગાહી કરી હતી કે ચીનમાં મંદીને કારણે તેના વેચાણ પર અસર પડશે.

કાર નિર્માતા કંપનીઓ તથા બીજી તમામ કંપનીઓએ કહ્યું હતું અમેરિકા તથા ચીન વચ્ચે ટ્રેડ વૉરની અસર પણ જોવા મળશે.

ચીનની સરકાર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

છેલ્લા ઘણા મહિનાઓથી આર્થિક નિષ્ણાતોને જે વાતનો સંદેહ હતો તે આંકડાઓની પુષ્ટી થઈ રહી


સામગ્રી: ચીનનું બંધ પડેલું સ્પેસ સ્ટેશન ટિયાંગોંગ-1 પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ્યું હતું.

ચીન અને અમેરિકન સ્પેસ એજન્સીઓના રિપોર્ટ પ્રમાણે સ્પેસ સ્ટેશનના મોટાભાગના પાર્ટ્સ સળગી ગયા હતા.

એસ્ટ્રોનોટ જોનાથન મેકડોવેલના જણાવ્યા પ્રમાણે તે સોમવારે સવારે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ્યું હતું.

આ સ્પેસ સ્ટેશન 10 મીટર લાંબું અને 8 ટન વજન ધરાવતું હતું.

માનવામાં આવી રહ્યું છે કે  સ્પેસ માટે બનાવવામાં આવેલા અને પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશેલા મોટાભાગના ઓબ્જેક્ટ કરતાં આ સ્ટેશન મોટું હતું.

ચીનનું આ લેબ સાથેનું કમ્યૂનિકેશન તૂટી ગયું હોવાથી તેને કન્ટ્રોલ કરી શકાય તેમ ન હતું.

ક્યાં પડ્યું ચીનનું સ્પેસ સ્ટેશન?

આ સ્પેસ લેબને લઈને અનેક પ્રકારની વાતો થઈ રહી હતી. વાતાવરણમાં પ્રવેશતાં પહેલાં તે ક્યાં પડશે તે અંગે કોઈ ચોક્કસ સ્થાન નક્કી થયેલું ન હતું.

પરંતુ તે દક્ષિણ પ્રશાંત મહાસાગરની ઉપર પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ્યું હતું.

એટલે કે તેના મોટાભાગના પાર્ટ્સ સળગી ગયા બાદ જો કોઈ હાર્ડ ઓબ્જેક્ટ્સ રહી ગયા હશે તો તે દરિયામાં પડશે.

આથી માનવ વસાહત પર તેનો પડવાનો ખતરો ટળી ગયો છે.

ટિયાંગોંગ 1 છે શું?

આ સ્પેસ મોડ્યૂલને 2011માં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. જેનો ઉદ્દેશ ચીન દ્વારા સ્પેસમાં 2022 સુધીમાં માનવ સાથેનું કાયમી સ્પેસ સ્ટેશન સ્થાપવાનો હતો.

જોકે, માર્ચ 2016 બાદ આ સ્પેસ સ્ટેશને કામ કરવાનું બંધ કરી દીધું હતું અને ચીનનો તેની સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.

2012 અને 2013માં ચીનના ઍસ્ટ્રોનોટ્સે તેમની મુલાકાત લીધી હતી.

ચીનની પહેલી મહિલા ઍસ્ટ્રોનોટ્સ લીયુ યાંગ અને વાંગ યાપિંગે પણ આ સ્પેસ લેબની મુલાકાત લીધી હતી.

ચીનની આવતા દશકામાં કાયમી સ્પેસ સ્ટેશન સ્થાપવાનો ઉદ્દેશ હતો. જોકે, ત્યારબાદ આ સ્ટેશન સાથે તેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વિશ્વભરના ખગોળશાસ્ત્રીઓના રડાર અને ટેલિસ્કોપ ચીનની સ્પેસ લેબ તરફ મંડાયેલા હતા.


સામગ્રી: ચીનને જેટલો માલ વેંચે છે તેના કરતાં ચારગણો માલ અમેરિકા તેની પાસેથી ખરીદે છે.

નાયબ રાષ્ટ્રપ્રમુખ લ્યૂ હે અને અમેરિકાના વાણિજ્ય મંત્રી વિલ્બર રોસ વચ્ચેની મંત્રણા બાદ ચીને જણાવ્યું હતું કે તે અનેક દેશોમાંથી આયાત વધારવા તૈયાર છે.

ચીની માલસામગ્રી પર 50 અબજ ડોલરની વધારાની જકાત લાદવાની ધમકી વોશિંગ્ટને આપ્યાના દિવસો પછી વિલ્બર રોસે ચીનની મુલાકાત લીધી હતી.

દરમ્યાન, સ્ટીલ તથા એલ્યુમિનિયમ પરની નવી આયાત જકાત બાબતે ગ્રુપ ઓફ સેવન(જી-7)ના સભ્ય દેશોએ અમેરિકાની ઝાટકણી કાઢી હતી.

ફ્રાન્સના નાણા પ્રધાન બ્રુનો લે મેઈરેએ થોડા દિવસોમાં વેપાર યુદ્ધ શરૂ થવાની ચેતવણી આપી હતી.

અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે શનિવારે ટ્વિટર પર ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અન્ય દેશો વેપારમાં વર્ષો સુધી અમેરિકાનો જોરદાર લાભ લેતા રહ્યા છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ, સ્ટીલ પરની આયાત જકાતને કારણે અમેરિકાના સ્ટીલ ઉત્પાદકોને રક્ષણ મળશે, જે રાષ્ટ્રીય સલામતી માટે મહત્ત્વનું છે.

અમેરિકન કંપનીઓએ યુરોપમાં અને અન્યત્ર જે નિયંત્રણોનો સામનો કરવો પડે છે એ બાબતે પણ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરિયાદ કરી હતી અને ઉમેર્યું હતું કે "હવે સમય સ્માર્ટ થવાનો છે."

વ્યાપાર પ્રતિબંધોઃ પાયાના મુદ્દા

• વેપાર યુદ્ધ શું છે? તેમાં દેશો એકમેકના વ્યાપાર પર ટેક્સ અને ક્વોટા વડે આક્રમણ કરે છે. એક દેશ ટેરિફ્સ વધારે છે. પરિણામે બીજા દેશને તેનો જવાબ આપવાની ફરજ પડે છે. તેથી અર્થતંત્રોને નુકસાન થાય છે અને રાજકીય તંગદિલી વધે છે.

• ટેરિફ્સ એટલે શું? વિદેશમાં બનાવવામાં આવેલી પ્રોડક્ટ્સ પરના ટેક્સ. જે દેશમાં પરદેશી પ્રોડક્ટની આયાત થતી હોય ત્યાં તેના પર ભારે કર હોવાને કારણે એ મોંઘી બની જાય છે. પરિણામે આયાતકર્તા દેશમાં લોકો એ પ્રોડક્ટ ખરીદતા નથી. લોકો સસ્તી સ્થાનિક પ્રોડક્ટ્સ ખરીદે છે. તેથી દેશના અર્થતંત્રને વેગ મળે છે.

• વેપારખાધ શું છે? તમારો દેશ બીજા દેશ પાસેથી કેટલી આયાત કરે છે અને એ દેશમાં કેટલી નિકાસ કરે છે એ વચ્ચેનો તફાવત. ચીન સાથે અમેરિકાની વેપારખાઘ બહુ મોટી એટલે કે આશરે 375 અબજ ડોલરની છે.

ચીને શું કહ્યું?

ચીનના નાયબ રાષ્ટ્રપ્રમુખ લ્યૂ હે અને અમેરિકાના કોમર્સ પ્રધાન વિલ્બર રોસ

બીજિંગમાં અમેરિકા સાથેની મંત્રણા બાદ બહાર પાડેલા નિવેદનમાં ચીને મંત્રણાના નિષ્કર્ષ બાબતે કશું સ્પષ્ટ જણાવ્યું ન હતું અને અમેરિકન ગૂડ્ઝ તથા સર્વિસીસની વધુ ખરીદી માટે ગયા મહિને વોશિંગ્ટનમાં થયેલા કરારનો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ચીને ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા તેના પર વેપાર નિયંત્રણો લાદશે તો બીજિંગ અને વોશિંગ્ટન વચ્ચેની વેપાર સંબંધી તમામ મંત્રણા રદબાતલ ગણાશે.


સામગ્રી: ચીનમાં એક તરફ મોંઘવારી વધી રહી છે અને યુવક-યવતીઓની પોતાના જીવનસાથી માટેની અપેક્ષાઓ પણ વધી છે.

આથી તેઓ મોડેથી લગ્ન કરે છે અથવા લગ્ન જ નથી કરી રહ્યા અથવા લગ્ન મામલે તેમની ધારણાઓ બદલાઈ ગઈ છે.

ચીનની સમાજશાસ્ત્રની અકાદમી અનુસાર વર્ષ 2020 સુધી ચીનમાં કુંવારી યુવતીઓની સામે કુંવારા યુવકોની સંખ્યા 3 કરોડ વધુ હશે.

ચીનમાં એવી સ્થિતિ છે કે યુવતી શિક્ષિત હોય અને તોપણ યુવતીના લગ્ન ન થઈ રહ્યા હોય, તો તેને ‘લેફ્ટ-ઓવર’ પણ કહેવામાં આવે છે. ઉપરાંત તેને ખરાબ નજરથી જોવામાં આવે છે.

જુઓ ચીનમાં ભરાતા આ અનોખા બજારનો નજારો અને તેની પાછળના કારણો.

બીબીસીના સંવાદદાતા વિનીત ખરેનો ચીનથી વિશેષ અહેવાલ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વર્ષ 2005થી ચીનના શાંઘાઈમાં દર સપ્તાહે લગ્ન બજાર ભરાય છે. પહેલાં લોકો અહીં માત્ર ફરવા માટે કે વ્યાયામ કરવા આવતા હતા, પરંતુ પછી તેમણે પોતાના બાળકોના લગ્ન માટે મળવાનું શરૂં કરી દીધું.


સામગ્રી: ચીનમાં કોઈ જગ્યાએ ચામાચીડિયું હવામાં ઊડી રહ્યું હતું અને તેણે પોતાની ચરકથી કોરોના વાઇરસને નીચે જંગલમાં છોડયો.

આ જ સમયે કોઈ જંગલી પ્રાણી, લગભગ કીડીખાઉ વનસ્પતિમાં જંતુઓ શોધવા માટે સૂંઘી સૂંઘીને આગળ વધી રહ્યું હતું. એ કીડીખાઉએ ચામાચીડિયાની ચરક સૂંઘી અને વાઇરસ તેના નાકમાં ઘૂસી ગયો.

આ નવો વાઇરસ જંગલનાં પશુપ્રાણીઓમાં ફેલાવા લાગે છે. આખરે ચેપ લાગેલું કોઈ પ્રાણી શિકારીના હાથમાં આવી જાય છે.

તે પ્રાણીમાંથી કોઈક રીતે ચેપ તેને પકડનારા માણસને પણ લાગી જાય છે.

તે માણસ શિકાર કરેલું પ્રાણી વેચવા માટે જંગલી પદાર્થો અને પશુઓની બજારમાં જાય છે.

પછી બજારમાં કામ કરતાં કોઈ કામદારને તેનો ચેપ લાગી જાય છે. પછી તો દુનિયાભરમાં તે ચેપ ફેલાઈ જાય છે.

ઉપર પ્રમાણેની કલ્પના કેટલી સાચી તેની સાબિતી માટે વિજ્ઞાનીઓ પ્રયાસો કરી રહ્યા છે.

ઝૂલૉજિકલ સોસાયટી લંડન (ZSL)ના પ્રોફેસર ઍન્ડ્રૂ કનિંગમ કહે છે, "તેઓ કયા જંગલી પશુઓમાં કોરોના વાઇરસ છે તેની તપાસ કરી રહ્યા છે. ચેપ ફેલાવાના સમગ્ર ઘટનાક્રમને શોધવાનું કામ કોઈ જાસૂસીકથા જેવું હોય છે".

તેઓ કહે છે કે ઘણાં બધાં પ્રાણીઓમાં વાઇરસ હોઈ શકે છે.

ખાસ કરીને ચામાચીડિયામાં એકથી વધુ પ્રકારના કોરોના વાઇરસ જોવા મળે છે.

તેમાંથી ચેપ કેવી રીતે ફેલાયો હશે તેના વિશે આપણે ખરેખર કેટલું જાણીએ છીએ?

ચેપ લાગેલા દર્દીના શરીરમાંથી નમૂના લેવામાં આવ્યા અને વિજ્ઞાનીઓએ તે તપાસ્યા ત્યારે શંકા ગઈ કે ચીનનાં ચામાચીડિયાંમાંથી તે આવ્યો હશે.

ચામાચીડિયાં

ચામાચીડિયાં એક જ જગ્યાએ મોટી સંખ્યામાં રહે છે અને ઊડીને દૂરદૂર સુધી જાય છે.

દરેક ખંડમાં ચામાચીડિયાં જોવા મળે છે. ચામાચીડિયાં પોતે ભાગ્યે જ બીમાર પડે છે, તે વાઇરસને દૂર સુદૂર સુધી ફેલાવી શકે તેમ છે.

યુનિવર્સિટી કૉલેજ લંડનના પ્રોફેસર કેટ જૉન્સના જણાવ્યા અનુસાર ચામાચીડિયાંએ દૂર સુધી ઊડી શકવાની ક્ષમતા હાંસલ કરી લીધી છે અને પોતાના ડીએનએને નુકસાન થાય તેને વધારે સહેલાઈથી સુધારી શકે છે.

"તેના કારણે મોટા પ્રમાણમાં વાઇરસ લાગી જાય તે પછીય તે જલદી માંદાં પડતાં નથી, પણ એ તો માત્ર એક કલ્પના જ છે," એમ તેઓ કહે છે.

એ વાતમાં કોઈ શંકા નથી કે ચામાચીડિયાંમાં વધારે વાઇરસ રહી શકે તેમ છે.

નોટિંગમ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર જોનાથન બોલ કહે છે, "ચામાચિડિયાં જે રીતે જીવે છે તે જોતા તેમાં મોટા પ્રમાણમાં વાઇરસ હોઈ શકે છે."

બીજું રહસ્ય એ છે કે પોતાના શરીરમાં વાઇરસને વિકસવા દેનારું પ્રાણી કયું?...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઘાતક કોરોના વાઇરસ પ્રાણીમાંથી મનુષ્યના શરીરમાં કેવી રીતે ઘૂસી ગયો તે જાણવા માટેની હોડ વિજ્ઞાનીઓમાં લાગી છે.


સામગ્રી: ચીનમાં કોરોના વાઇરસનો કેર ફેલાયો તે પહેલાં ઝીલ પરત ફર્યાં હતાં

ઉપરના શબ્દો છે ચીનમાં તીબીબી અભ્યાસ કરનારાં ઝીલ પટેલના. આણંદ નજીક આવેલા વિદ્યાનગરનાં ઝીલ ચીનમાં અભ્યાસ કરે છે અને હાલમાં વતન પરત આવી ગયાં છે.

ઝીલના પિતા પશુડૉક્ટર હતા અને થોડા સમય પહેલાં જ તેમનું મૃત્યુ થયું હતું.

ડૉક્ટર બનવા માગતાં ઝીલને નીટ (નેશનલ ઍલિજિબિલિટી કમ ઍન્ટ્રન્સ ટેસ્ટ)માં ઓછા માર્ક આવતા ગુજરાતમાં પ્રવેશ નહોતો મળ્યો. એટલે તેમણે ચીનમાં જઈને ડૉક્ટરીનો અભ્યાસ કરવાનું નક્કી કર્યું.

ઝીલ જણાવે છે, "મારા પિતાની ઇચ્છા હતી કે અમારા પરિવારમાંથી કોઈ એક વ્યક્તિ ડૉક્ટર બને. મારા ભાઈને ડૉક્ટર બનવામાં કોઈ રસ નહોતો. એટલે એન્જિનિયરિંગનો અભ્યાસ કરવા માટે તે ઑસ્ટ્રેલિયા ગયો."

"આ દરમિયાન મારા પિતાનું  નિધન થયું. મારા પિતાની ઇચ્છા હતી એટલે હું ડૉક્ટર બનવા માગતી હતી. મેં નીટ માટે ખૂબ મહેનત કરી હતી, પણ પૂરતા માર્ક નહોતા આવ્યા. ડૉક્ટર બનવા માટે હું વિકલ્પો શોધી રહી હતી અને ચીનમાં મને મેડિકલના અભ્યાસમાં પ્રવેશ મળી શકે એમ હતો."

"અન્ય દેશોની સરખામણીમાં ચીનમાં ભણવું પણ સસ્તું હતું એટલે મારાં મમ્મીએ મને અભ્યાસ માટે ચીન જવા પરવાનગી આપી."

 'સદનસીબે, હું ભારત આવી ગઈ'

"હાલમાં હું ચીન ખાતે એમબીબીએસમાં ફર્સ્ટ યરમાં અભ્યાસ કરી રહી છું. ચીનમાં શિયાળાની શરૂઆતમાં 11 જાન્યુઆરીથી 17 ફેબ્રુઆરી સુધી વૅકેશન હોય છે."

"વૅકેશનમાં હું ભારત નહોતી આવી રહી પણ મારાં મમ્મીની તબિયત અચાનક બગડી ગઈ અને ઑપરેશન કરાવવું પડે એવી સ્થિતિ સર્જાઈ. મારો ભાઈ પણ બે વર્ષથી ભારત આવ્યો નહોતો એટલે અમે ભાઈ-બહેને ભારત આવવાનું નક્કી કર્યું."

"મેં ભારત આવવાનું નક્કી કર્યું ત્યારે ચીનમાં કોરોના વાઇરસ ફેલાવાની શરૂઆત થઈ ગઈ હતી. અલબત્ત એ વખતે આટલી તીવ્રતાથી વાઇરસ નહોતો ફેલાઈ રહ્યો. અમને હૉસ્ટેલમાં ફરજિયાતપણે માસ્ક પહેરવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું."

પરિવાર સાથે ઝીલ પટેલ

"અમે માસ્ક પહેરીને જ રહેતાં હતાં. વાઇરસ ફેલાવાની શરૂઆત થઈ એટલે ત્યાં માર્ગો પર લોકોની અવરજવર ઘટી ગઈ. સાવચેતીના પગલારૂપે અમને હૉસ્ટેલમાંથી બહાર નીકળવાની મનાઈ હતી. જાહેર વાહનવ્યવહાર પણ ધીમેધીમે બંધ થવા લાગ્યો હતો. જોકે, સદનસીબે, વાઇરસ વધુ ફેલાય એ પહેલાં જ હું ભારત આવી ગઈ."

"ઍરપોર્ટ પહોંચવા માટે બહુ રાહ જોયા બાદ આખરે મને ટૅક્સી મળી. જેમતેમ કરીને હું ઍરપૉર્ટ પહોંચી."

"એ વખતે ચીનમાંથી લોકોને બહાર જવા પર પ્રતિબંધ મૂકાયો નહોતો. હું ફ્લાઇટમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"મારાં મમ્મીની તબિયત બગડી એટલે હું ચીનમાંથી પરત આવવા નીકળી અને મારો ભાઈ ઑસ્ટ્રેલિયાથી. જો હું બે દિવસ મોડી પડી હોત, તો મારા બીજા મિત્રોની જેમ જ હું પણ અત્યારે ચીનમાં ફસાયેલી હોત. મિત્રો સાથે રોજ વાત થાય છે. એમની પાસે પૂરતું ખાવાનું નથી અને હૉસ્ટેલમાં કેદીઓની માફક રહે છે."


સામગ્રી: ચીનમાં ગણિતની પરીક્ષા દરમિયાન પૂછાયેલા આ સવાલનો જવાબ ભાગ્યે જ કોઈ પાસે હશે.

ચીનના શુનકિંગ જિલ્લાના પ્રાથમિક શાળાનાં બાળકો આ સવાલ જોઈને ચકિત થઈ ગયાં.

સોશિયલ મીડિયા પર પણ આ સવાલ આગની જેમ ફેલાઈ ગયો.

આ સવાલ પાંચમાં ધોરણનાં બાળકોનાં પ્રશ્નપત્રમાં હતો જેમની ઉંમર 11 વર્ષની આસપાસ હોય છે.

પ્રશ્નપત્રની તસવીર અને પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે કોશિશ કરી રહેલાં બાળકોની તસવીર ચીનના સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ ગઈ.

બાળકોએ કેવા જવાબ આપ્યા?

અપેક્ષિત જ હતું કે સોશિયલ મીડિયા પર ચર્ચા થશે અને થઈ પણ ખરી.

સામેથી શિક્ષણ વિભાગનો જવાબ પણ આવી ગયો કે આ કોઈ ભૂલને કારણે થયું ન હતું પરંતુ બાળકોમાં કેટલી જાગૃતિ છે તે જાણવા માટે આ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો હતો.

એક બાળકે જવાબ આપ્યો, "કેપ્ટનની ઉંમર ઓછામાં ઓછી 18 વર્ષ તો હશે જ કેમ કે વહાણનો કેપ્ટન થવા માટે પુખ્તવયના હોવું જરૂરી છે."

બીજા વિદ્યાર્થીએ અનુમાન લગાવ્યું, "કેપ્ટન 36 વર્ષનો હશે કેમ કે 26માં 10 ઉમેરીએ તો 36 થાય છે."

એક વિદ્યાર્થીએ તો હાર માની લીધી. તેણે લખ્યું, "કેપ્ટનની ઉંમર છે.... હું નથી જાણતો. હું આનો ઉકેલ શોધી શકતો નથી."

લોકોના સવાલ

ચીનની માઇક્રોબ્લૉગિંગ વેબસાઇટ વીબો પર એક શખ્સે પૂછ્યું, "આ સવાલનો કોઈ તર્ક નથી. શું શિક્ષકોને આ સવાલનો જવાબ આવડે છે?"

એક વ્યક્તિએ પૂછયું, "જો કોઈ સ્કૂલમાં 26 શિક્ષકો છે અને તેમાં 10 સમજી-વિચારી શકતા નથી તો આચાર્યની ઉંમર કેટલી હશે?"

જોકે, એવા લોકો પણ હતા જેમણે શાળાનો બચાવ કર્યો. તેમની દલીલ હતી કે તેમાં બાળકોની સમજદારી પારખવા માટે કોશિશ કરવામાં આવી હતી.

વીબો પર એક વ્યક્તિએ લખ્યું, "મહત્ત્વનું એ છે કે આ સવાલે વિદ્યાર્થીઓને વિચારવાની તક આપી છે."

એક અન્ય વ્યક્તિનું કહેવું હતું, "આ સવાલ બાળકોને તેના વિચારો વ્યક્ત કરવા માટે પ્રેરે છે. તેમને ક્રિએટિવ થવાનો મોકો આપે છે. આવા વધુ સવાલો પૂછવા જોઈએ."

ચીનના શિક્ષણ વિભાગનો ખુલાસો

શુનકિંગના શિક્ષણ વિભાગે આ ચર્ચામાં 26 જાન્યુઆરીના રોજ પોતાનો પક્ષ રાખ્યો હતો.

તેમનું કહેવું છે કે બાળકોની સ્વતંત્ર રીતે વિચારવાની ક્ષમતા અને જાગરૂકતા પારખવાના ઉદ્દેશથી આ સવાલ પૂછવામાં આવ્યો હતો.

ચીનની શિક્ષણ વ્યવસ્થા પારંપરિક રીતે નોટ્સ બનાવી અને ગોખણપટ્ટી કરવા પર ભાર મૂકે છે. ટીકાકારોના મતે તેનાથી બાળકો ક્રિએટીવ થઈ શકતાં નથી.

શિક્ષણ વિભાગનું કહેવું છે કે આવા સવાલો બાળકોને અલગ રીતે વિચારવા માટે પડકારે છે.

અંતે દરેક...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

'જો એક વહાણ પર 26 ઘેટાં અને 10 બકરીઓ હોય તો તેના કૅપ્ટનની ઉંમર કેટલી હશે?'


સામગ્રી: ચીનમાં મુસ્લિમોને ધાર્મિક આઝાદી નથી, ત્યાં ગત વર્ષે લોકોને રોજા રાખવાની પરવાનગી આપવામાં આવી નહોતી. આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર સંગઠન ઍમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે તેમની ટીકા કરતા મુસ્લિમ દેશોને આની સામે અવાજ કરવા અપીલ કરી હતી.

ઉસ્માન કરાચીની એક મદરેસામાં શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે. પાકિસ્તાનમાં સૈન્ય શાસક પરવેઝ મુશર્રફે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન પાકિસ્તાનની મદરેસામાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓના ભણવા પર પ્રતિબંધ લાદ્યો હતો, પરંતુ હવે પાકિસ્તાની મદરેસામાં વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ ભણી શકે છે.

હાલમાં જ પાકિસ્તાનના કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે મદરેસામાં ભણવા માટે વિદ્યાર્થીઓને વિઝા આપવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

ચીનના વીગર મુસલમાન

પાકિસ્તાનમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી સ્કૂલોના મીડિયા કો-ઑર્ડિનેટર તલહા રહમાનીનું કહેવું છે કે હાલ દેશમાં શિક્ષણ મેળવી રહેલા વિદેશી વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યાનો ચોક્કસ આંકડો નથી.

તેમના પ્રમાણે કરાચીના એક મદરેસાના ઍડમિનિસ્ટ્રેટરે તેમને કહ્યું છે કે તેમની પાસે ચીનના 25 વિદ્યાર્થીઓ ભણી રહ્યા છે.

ઉસ્માન છેલ્લાં પાંચ વર્ષથી કરાચીની એક મદરેસામાં ભણી રહ્યા છે, જ્યાં તે કુરાન, હદીસ, અરબી સાહિત્ય અને તર્કશાસ્ત્રનું શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે.

ઉસ્માનનું કહેવું છે કે તેમનાં માતાપિતા ઇચ્છતાં હતાં કે પોતાનાં બાળકો ધાર્મિક વિદ્વાન બને અને બાળપણથી તેમને આના વિષે શીખવવામાં આવતું હતું.

તે ચીનમાં પોતાની સ્કૂલમાં અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી કરાચી પહોંચ્યા અને ધાર્મિક શિક્ષણ મેળવવાનું શરૂ કર્યું.

તે કહે છે, "ચીનમાં ઇસ્લામ અને ધાર્મિક શિક્ષણની તાલીમ મળે તેવી તક ઘણી ઓછી છે. ત્યાં શિક્ષણ અને વિષય સીમિત છે. માત્ર જુમ્માના દિવસે જ મૌલવી સાહેબ કાંઈ સમજાવે છે. આ સિવાય લોકો ઇન્ટરનેટ પરથી ધર્મ વિષે થોડી-ઘણી જાણકારી મેળવી લે છે."

બીજા દેશના વિદ્યાર્થીઓની જેમ પાકિસ્તાનમાં ભણનાર ચીનના વિદ્યાર્થીઓ પણ ધર્મનું બુનિયાદી શિક્ષણ મેળવે છે. એમાંથી કોઈ એક વર્ષનો કોર્સ કરે છે અને પછી પોતાના દેશમાં પરત ફરે છે.

કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ મુફ્તી અને આલિમ (ઇસ્લામી ડિગ્રી) બને છે અને કેટલાક થોડા જ મહિનાનું શિક્ષણ મેળવીને પરત થઈ જાય છે.

મદરેસામાં પરીક્ષા પાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓ પરત ફરી જાય છે અને આમાંથી કેટલાક બીજાને ધર્મનું શિક્ષણ આપવાનું શરૂ કરી દે છે.

ઉસ્માન કહે છે, "અમે ચીનમાં ધાર્મિક શિક્ષણ ગુપ્ત રીતે આપીશું. પહેલાં અમે પરિવારને ધર્મનું શિક્ષણ આપીશું અને પછી નજીકના...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાકિસ્તાનમાં રહીને ધાર્મિક શિક્ષણ મેળવી રહેલા 22 વર્ષીય ચીનના વિદ્યાર્થી ઉસ્માન (બદલાવેલું નામ) માટે પોતાના દેશમાં રમજાનના મહિનામાં રોજા રાખવા, તરાવીહની નમાઝ પઢવી અને અન્ય ધાર્મિક કામ કરવાં સરળ નથી. પરંતુ કરાચીમાં રહીને તે પોતાની ધાર્મિક ફરજ રોકટોક વગર પૂરી કરી શકે છે.


સામગ્રી: ચીનમાં મે ડેની ઉજવણી કરતા લોકોની આ તસવીર છે.

એક તરફ ભારત દરરોજ કોરોનાથી હજારો લોકોનાં મૃત્યુનું સાક્ષી બની રહ્યું છે, તો બીજી તરફ એવા દેશ પણ છે જ્યાં કોરોના વાઇરસની લહેર બાદ હવે જનજીવન સામાન્ય બન્યું છે.

આ પાંચ દેશો એવા છે, જ્યાં લોકો તહેવારોની ઉજવણી કરે છે, ફરવા જાય છે, રજાઓ મનાવે છે, ચહેરા પરથી માસ્ક ઊતરી ગયા છે. અમે વાત કરી રહ્યાં છીએ બ્રિટન, ચીન, ન્યૂઝીલૅન્ડ, ઑસ્ટ્રેલિયા અને ઇઝરાયલની.

આ પાંચ દેશોની તસવીરો જોઈને ભારત માટે પણ એક આશાનું કિરણ જાગે છે કે એક દિવસ આપણે પણ આ રીતે ફરી એક સામાન્ય જીવન જીવી શકીશું.

1. ચીન

લેબર ડેની ઉજવણી કરવા માટે લોકો ગ્રેટ વૉલ ઑફ ચાઇના પર એકત્રિત થયા હતા

ચીન એક એવો દેશ છે, જ્યાંથી કોરોના વાઇરસની ઉત્પત્તિ થઈ હતી પણ આજે ત્યાં લોકો ખુશીઓ મનાવતા જોવા મળે છે.

મે ડેની ઉજવણી દરમિયાન ચીનમાં કાર્યક્રમોનું આયોજન થયું હતું.

ડિસેમ્બર 2019માં કોરોના વાઇરસે ચીનમાં દસ્તક દીધી હતી, ત્યારબાદ આખી દુનિયામાં કોરોના વાઇરસનો ભય ફેલાયો હતો.

2. બ્રિટન

હાલ જ યુકેમાં લિવરપુલ ઇવેન્ટ યોજાઈ હતી જેમાં 3000 જેટલા લોકોએ ભાગ લીધો હતો

 જૉન હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના આંકડા પ્રમાણે બ્રિટનમાં કોરોના વાઇરસના કારણે 1,27,782 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે અને કુલ સંક્રમિતોની સંખ્યા 44,34,157 છે.

લિવરપુલ ઇવેન્ટમાં લોકોએ માસ્ક પહેરવાની કે સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ જાળવવાની જરૂર ન હતી

પરંતુ બ્રિટનમાંથી હવે લાગે છે કોરોનાની લહેર પસાર થઈ ચૂકી છે અને હવે સંક્રમણની ગતિ ધીમી થતાં પ્રતિબંધો પણ હળવા કરી દેવાયા છે. હાલ જ યુકેમાં યોજાયેલા લિવરપૂલ ઇવેન્ટમાં આશરે 3 હજાર લોકોએ હાજરી આપી હતી.

ક્લબમાં આવેલા લોકોએ ન તો માસ્ક પહેરવાની જરૂર હતી, ન  સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ જાળવવાની જરૂર હતી. લૉકડાઉન બાદ પહેલી વખત યુકેમાં આટલી મોટી સંખ્યામાં લોકો એકત્રિત થયા હતા.

3. ન્યૂઝીલૅન્ડ

ન્યૂઝીલૅન્ડમાં યોજાયેલી એક ઇવેન્ટમાં 50 હજાર જેટલાં લોકોએ હાજરી આપી હતી

ન્યૂઝીલૅન્ડ એવો દેશ છે જ્યાં કોરોનાથી મૃત્યુ પામેલા લોકોની સંખ્યા માત્ર બે આંકડામાં છે. જોન હૉપકિન્સ યુનિવર્સિટીના આંકડા પ્રમાણે અહીં કોરોનાથી માત્ર 25 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આ દૃશ્ય ન્યૂઝિલૅન્ડના ઑકલેન્ડમાં એક ઇવેન્ટ દરમિયાનનું છે

અહીં પણ લોકો એક સામાન્ય જીવન જીવે છે. પાર્ટી કરતાં જોવા મળે છે. હાલ જ અહીં યોજાયેલી એક ઇવેન્ટમાં આશરે 50 હજાર લોકોએ હાજરી આપી હતી.

કોરોનાની મહામારી સામે લડવા બદલ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

દુનિયાભરમાં કોરોના વાઇરસનો હાહાકાર છે. દુનિયાના આશરે 15 કરોડ કરતાં વધારે લોકોને ઝપેટમાં લેનાર કોરોના વાઇરસે ભારતની હાલત ખૂબ ખરાબ કરી નાખી છે જ્યાં દૈનિક કેસોનો આંકડો 4 લાખને પાર કરી ગયો છે.


સામગ્રી: ચીનમાં લૂનર ન્યૂ યરની ઉજવણી શરૂ થઈ ગઈ છે, પણ આ વાઇરસને કારણે ઘણા કાર્યક્રમો રદ કરવામાં આવ્યા છે. વાઇરસના લપેટમાં આવેલા વુહાન શહેરમાં એક નવી હૉસ્પિટલ બનાવવામાં આવી રહી છે.

બીજી તરફ ભારતે ચીનને વિનંતી કરી છે કે ત્યાં અભ્યાસ કરતા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને વતન પરત ફરવાની મંજૂરી આપવામાં આવે.

કોરોના વાઇરસ યુરોપ સુધી ફેલાયો હોવાના સમાચાર છે. ફ્રાંસમાં આ વાઇરસનો ચેપ ત્રણ લોકો લાગ્યો હોવાના સમાચારને સમર્થન મળ્યું છે.

ભારતમાં આ વાઇરસનો ચેપ કોઈને લાગ્યો હોવાના સમાચાર નથી.

ખૂબે પ્રાંતમાં પ્રવાસ કરવા પર પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે, જેને કારણે 10 શહેરમાં ઓછામાં  બે કરોડ લોકોને અસર થઈ છે.

વુહાનમાં ઘણા ભારતીયો રહે છે. પ્રવાસ પર પ્રતિબંધને કારણે એ ભારતીયોએ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.

બીબીસી સંવાદદાતા ગગન સબરવાલે કેટલાક ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ સાથે ફોન તથા વીડિયો લિંક મારફત વાત કરી હતી. વુહાનમાં કેવી પરિસ્થિતિ છે એ વિશે વિદ્યાર્થીઓએ બીબીસીને જણાવ્યું હતું.

મોટાભાગના ભારતીય વિદ્યાર્થીઓમાં ગભરાટ

કોરોના વાઇરસ ફેલાયો તેના પગલે વુહાનમાં એક નવી હૉસ્પિટલનું નિર્માણકાર્ય હાથ ધરાયું

ચોન્ગથેમ પેપે બિફોજીત નામના ભારતીય વિદ્યાર્થી વુહાનમાં છેલ્લા બે વર્ષથી અભ્યાસ કરી રહ્યા છે. તેઓ વુહાન યુનિવર્સિટી ઑફ ટેકનૉલૉજીમાં મૅનેજમૅન્ટમાં માસ્ટર્સ કરી રહ્યા છે.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે ગયા અઠવાડિયે પરિસ્થિતિ સ્થિર હતી, પણ છેલ્લા બે-ત્રણ દિવસમાં ઘણુંબધું બદલાઈ ગયું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થી હોવાને કારણે પોતે ચિંતાતુર અને ગભરાયેલા હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.

ચોન્ગથેમના જણાવ્યા મુજબ, તેમણે આજ સુધી આવી પરિસ્થિતિ જોઈ ન હતી અને તેમની યુનિવર્સિટીનું સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર સારું છે.

બધાને ઉપચાર અને આરોગ્ય સંબંધી સલાહ વહીવટીતંત્ર આપી રહ્યું છે. યુનિવર્સિટીની પોતાની હૉસ્પિટલ અને ઍમ્બુલન્સ પણ છે.

ચોન્ગથામની યુનિવર્સિટીમાં તમામ વિદ્યાર્થીઓના શરીરનું ટેમ્પરેચર રોજ ચેક કરવામાં આવે છે અને તેમને માસ્ક મફતમાં આપવામાં આવી રહ્યાં છે.

દર કલાકે હાથ ઘોવા જરૂરી

દર કલાકે પોતાના હાથ ધોવાની અને બહારનું ખાવાનું નહીં ખાવાની સલાહ વિદ્યાર્થીઓને આપવામાં આવી છે. પોતાના રૂમમાંથી બહાર નીકળતી વખતે તમામને માસ્ક પહેરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.

બજાર અને રસ્તાઓ સૂના પડ્યા છે. સબવે, મેટ્રો બંધ છે અને ટ્રેનો તથા ફ્લાઇટ્સ રદ કરવામાં આવી છે. આ પરિસ્થિતિ નવા ચીની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ચીનના વુહાન સહિતના ખૂબે પ્રાંતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ફેલાયેલા કોરોના વાઇરસને કારણે 40થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હોવાના અને 1,280થી વધુ લોકોને તેનો ચેપ લાગ્યો હોવાના સમાચારને સ્વાસ્થ્ય અધિકારીએ સમર્થન આપ્યું છે.


સામગ્રી: ચીનમાં વધુ એક વાઇરસ આવ્યો છે. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે જો આ વાઇરસ બદલાશે તો તે વધુ એક ગંભીર બીમારીનું રૂપ લઈ શકે છે.

ભવિષ્યમાં આવનારી બીમારીઓને લઈને વૈજ્ઞાનિકો ચેતવણી આપી રહ્યા છે. વૈજ્ઞાનિકોનું માનવું છે કે મહામારીઓ સામે તૈયાર રહેવા માટે ગહન સંશોધનની જરૂર છે અને તેના માટે મોટા પ્રમાણમાં ફંડની.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કોવિડ-19 વાઇરસને કારણે દુનિયાભરના દેશો પરેશાન છે.  આ દરમિયાન વૈજ્ઞાનિકોને નવા વાઇરસની ચિંતા સતાવી રહી છે.


સામગ્રી: ચીનમાં વિદેશી પત્રકારો પર કેમ દબાણ કરાઈ રહ્યું છે?

મારો પરિવાર જ્યારે કોઈ પણ જાતની તૈયારી વગર, જેમ તેમ પૅકિંગ કરીને ફટાફટ ત્યાંથી નીકળી જવા માટે ઍરપૉર્ટ જવા રવાના થયો ત્યારે સાદાં કપડાંમાં પોલીસ અમારા ઘરના બહાર ઊભી હતી. તેઓ અમારા પર નજર રાખી રહ્યા હતા. અમે ચેક-ઇન કર્યું ત્યાં સુધી અમારા પર તેમની નજર રહી.

અમને અપેક્ષા હતી તે મુજબ છેલ્લે સુધી ચીનની પ્રોપગેન્ડા મશીનરી પૂરજોશથી કાર્યરત્ હતી. ચીનમાં મારે કોઈ પ્રકારના જોખમનો સામનો કરવો પડ્યો તે વાતને તેમણે સ્પષ્ટ રીતે નકારી કાઢી હતી. વાસ્તવમાં મેં તે જોખમો વિશે પૂરતી સ્પષ્ટતા કરી હતી.

કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીનું નિયંત્રણ ધરાવતા ગ્લોબલ ટાઇમ્સે લખ્યું, "વિદેશમંત્રીએ જણાવ્યું કે તેમને એ વાતની માહિતી ન હતી કે સડવર્થની સુરક્ષાને કોઈ ખતરો છે."

"માત્ર એટલું જ કે બનાવટી અહેવાલો બદલ શિનઝિયાંગના લોકોએ કદાચ તેમની સામે કોઈ કાનૂની કાર્યવાહી કરી હોત."

આ પ્રકારનાં નિવેદનો ચીનના અદાલતી તંત્રની વાસ્તવિકતા દર્શાવે છે. કૉમ્યુનિસ્ટ પાર્ટીનું સમર્થક મીડિયા એક સ્વતંત્ર અદાલત તરીકે તેને પશ્ચિમી દેશોની એક ગેરમાન્યતા તરીકે નકારી કાઢે છે.

ચીનના વિદેશ વિભાગે ડેઇલી પ્રેસ બેઠકના મંચ પરથી પોતાનો હુમલો ચાલુ રાખીને ગુરુવારે બીબીસીના અહેવાલોને બનાવટી ગણાવીને તેમની ટીકા કરી હતી.

તેમણે શિનઝિયાંગથી એક કાર પ્લાન્ટ સંચાલિત કરવાના ફોક્સવેગનના નિર્ણય અંગે તાજેતરમાં અમે લીધેલા એક ઇન્ટરવ્યૂની વીડિયો ક્લિપ ચલાવી અને કહ્યું કે, "શું આ ચીનના લોકોના ગુસ્સાને ભડકાવનારો અહેવાલ નથી?"

નિશ્ચિત રીતે આ દાવો માની શકાય તેવો નથી. કારણ કે મોટી સંખ્યામાં ચીનના લોકો અમારા અહેવાલ જોઈ શકતા નથી. લાંબા સમયથી અહીં અમારા અહેવાલોનું પ્રસારણ રોકવામાં આવ્યું છે.

પરંતુ આ બધાના કારણે અહીં મારી પોસ્ટિંગનો ભયાનક અને ડરામણો અંત આવ્યો છે. અહીં એક વાત યાદ રાખવી જરૂરી છે કે મારો કિસ્સો છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોમાં ચીનમાંથી વિદેશી મીડિયાની વિદાયની એક લાંબી યાદીમાં સામેલ છે. માહિતી અને વિચારોની સામે ચીન એક મોટી લડાઈ ચલાવે છે અને આ બધું તેના ભાગરૂપે છે.

મીડિયાનું સમરાંગણ

ચીનમાં પત્રકારો પર પ્રતિબંધો મુકાઈ રહ્યા હોવાનો આરોપ છે

વિશ્વ વ્યાપાર સંગઠન (ડબલ્યુટીઓ)માં ચીનને સ્વીકૃતિ આપવાની માંગ દરમિયાન ભૂતપૂર્વ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિ જ્યોર્જ ડબલ્યુ બુશે પોતાના ભાષણમાં એક વખત કહ્યું હતું કે "આર્થિક સ્વતંત્રતાથી સ્વતંત્રતાની આદત વિકસે છે."

ત્યાર પછી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ચીનમાં રિપોર્ટિંગની ભયંકર વાસ્તવિકતા છેલ્લે સુધી મારો પીછો કરતી રહી.


સામગ્રી: ચીનમાં વીગર મુસ્લિમોના અધિકાર હણાતા હોવાનો આરોપ

આ ચીજો પશ્ચિમ ચીનના શિનજિયાંગમાં બનેલી છે, જ્યાં લગભગ 10 લાખ મુસલમાનોની અટકાયત કરીને તેમને કથિત 'પુનર્શિક્ષણ કૅમ્પ'માં રાખવામાં આવ્યા હોવાનું મનાય છે.

અમેરિકાના કસ્ટમઅધિકારી બ્રૅન્ડા સ્મિથના કહેવા પ્રમાણે, "આ ચીજોનાં ઉત્પાદનમાં માનવઅધિકારોનો ગંભીર રીતે ભંગ થયો છે."

ચીનનું કહેવું છે કે 'બળજબરીપૂર્વક મજૂરી'ના આરોપ ખોટા અને પાયાવિહોણા છે.

અમેરિકા દ્વારા એ સ્પષ્ટતા નથી કરવામાં આવી કે આ વાળ બાળકોના કે શ્રમિકોના છે - કે પછી તેમના દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા છે. જોકે, આ પ્રકરણે વધુ એક વખત શિનજિયાંગ પ્રાંતમાં મુસ્લિમોની સ્થિતિ ઉપરની ચર્ચા છેડાઈ છે.

'આ કડક સંદેશ'

ગત સપ્તાહે યુ.એસ. કસ્ટમ્સ ઍન્ડ બૉર્ડર પ્રોટેક્સન દ્વારા ન્યૂયૉર્ક તથા ન્યૂજર્સીનાં બંદરેથી અમુક પ્રોડક્ટને અટકાવાઈ હતી, જે કથિત રીતે શિનજિયાંગની એક કંપનીએ બનાવી હતી.

લગભગ આઠ લાખ ડૉલરની કિંમતના 13 ટન વાળ સંબંધિત પ્રોડક્ટ્સની સાથે આ વાળ પણ આવ્યા હતા.

અમેરિકાની એજન્સીનું માનવું છે કે આ ખેપમાં "માનવ અધિકારોનું ગંભીર ઉલ્લંઘન થયું છે."

જૂન મહિનામાં એજન્સી દ્વારા  અટકાયતનો આદેશ કાઢવામાં આવ્યો હતો, જે મુજબ શિનજિયાંગની લૉપ કાઉન્ટી મૅક્સિન હેર કંપની દ્વારા ઉત્પાદિત માલને અટકાવવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા.

અમેરિકાના કાયદા પ્રમાણે, વિદેશમાં સજા ભોગવી રહેલા કેદીઓના શ્રમમાંથી બનાવવામાં આવેલી ચીજવસ્તુઓની આયાત ઉપર લાંબા સમયથી કાયદાકીય પ્રતિબંધ છે.

સ્મિથના કહેવા પ્રમાણે,  "માલને અટકાવવાના આદેશ દ્વારા અમે સ્પષ્ટ સંદેશ આપવા માગીએ છીએ. અમેરિકાની સપ્લાયચેઇનમાં ગેરકાયદેસર તથા અમાનવીય પ્રવૃત્તિઓને કોઈ સ્થાન નથી."

અમેરિકા ખાતે ચીનના રાજદૂતાલયે રૉઇટર્સને જણાવ્યું, "શિનજિયાંગ સહિત સમગ્ર ચીનમાં તમામ જાતિના નાગરિકોના કાયદેસરના શ્રમ અધિકારો અને હિતોનું કાયદા દ્વારા રક્ષણ કરવામાં આવે છે."

શિનજિયાંગની સ્થિતિ

ક્વૉટા કરતાં વધુ સંતાન ધરાવનારી મહિલાઓની ફરજિયાત નસબંધી (વીગર મહિલાની ફાઇલ તસવીર)

ચીનનું કહેવું છે કે ઉગ્રવાદીઓને ડામવા માટે ડિટેઇન્શન કૅમ્પ ઊભા કરવામાં આવ્યા છે - પરંતુ અમેરિકા તથા અન્ય દેશોને લાગે છે કે લગભગ 10 લાખ લોકોને, જેમાંથી મોટાભાગના મુસ્લિમ છે. તેમને કોઈ પણ જાતના ખટલા વગર ગોંધી રાખવામાં આવ્યા છે.

વર્ષ 2019માં બીબીસીએ લીક થયેલા અમુક દસ્તાવેજોનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું, જે મુજબ, માત્ર એક જ અઠવાડિયામાં લગભગ 15...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

તાજેતરમાં અમેરિકા દ્વારા ચીનથી આવેલા માનવીય વાળની એક ખેપને અટકાવી દેવાઈ. આ ચીજો બાળકો પાસેથી જબરદસ્તીથી કે કેદીઓ પાસે બનાવડાવવામાં આવી હોવાનું અમેરિકાનું કહેવું છે.


સામગ્રી: ચીનમાં શહીદસ્મારક ખાતે ડૉ. કોટણીસની પ્રતિમા

ઉપર જાપાનના લડાકુ વિમાન મંડરાતાં હતાં અને નીચે ઘટાદાર વૃક્ષો નીચે એક ભારતીય ડૉક્ટર એક સંક્રમિત દર્દીના શરીર પર થયેલા ગૂમડામાંથી ઇન્ફૅક્શન કાઢીને પોતાના શરીરમાં ઇન્જેક્ટ કરી રહ્યા હતા.

આ ભારતીય ડૉક્ટર પોતાની જાતને સંક્રમિત કરી રહ્યા હતા, જેથી તે પોતાના પર પ્રયોગો કરીને તેની દવા શોધી શકે.

આ દૃશ્ય વી. શાંતારામની ફિલ્મ 'ડૉક્ટર કોટનિસ કી અમર કહાની' ફિલ્મનું છે.

વર્તમાન સમયમાં જ્યારે કોરોના વાઇરસે વિશ્વ આખાને ભરડામાં લીધું છે, ત્યારે ભારતથી ચીન ગયેલા આ ડૉક્ટરની કહાણી યાદ આવે છે.

ચીન-જાપાન યુદ્ધ વખતે ભારતથી ગયેલા ડૉક્ટર દ્વારકાનાથ કોટણીસની આ કહાણી છે, જે ચીનથી ક્યારેય ભારત પરત ન આવી શક્યા.

જેમણે ચીનના સૈનિકો અને સામાન્ય લોકોને પ્લેગની મહામારીમાંથી બચાવ્યા હતા. આ ઉપરાંત યુદ્ધમાં ઘાયલ થતાં અનેક ચીની સૈનિકોની પણ સારવાર કરી હતી.

ચીની સૈનિકો અને પ્રજાની સારવાર કરતાં-કરતાં તેમણે પોતાનો જીવ ગુમાવ્યો હતો.

કોણ હતા ડૉ. કોટણીસ?

સોલાપુરમાં ડૉ. કોટણીસ સંગ્રહાલયની સામે ડૉ. દ્વારકાનાથ કોટણીસની પ્રતિમા

દ્વારકાનાથ કોટણીસ એ ભારતીય ડૉક્ટર છે, જેમની ચીનમાં પ્રતિમા સ્થાપવામાં આવી છે અને તેમને ભારત તથા ચીન વચ્ચેની મૈત્રીનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

ડૉક્ટર દ્વારકાનાથ શાંતારામ કોટણીસ એ પાંચ ડૉક્ટરોમાંથી એક હતા, જેમને ભારત તરફથી યુદ્ધની સ્થિતિમાં ચીનની મદદ માટે મોકલવામાં આવ્યા હતા.

તેઓ એ વખતના બોમ્બે પ્રેસિડન્સીના સોલાપુરથી હતા, જે આજે મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં છે.

'માય લાઇફ વિથ કોટનિસ' નામના પુસ્તકમાં લખ્યું છે એ પ્રમાણે 1910માં નવમી ઑક્ટોબરે તેમનો સોલાપુરમાં જન્મ થયો હતો.

જ્યારે લિઆંગ ગાઓના પુસ્તર 'ડૉ. કોટનિસ, અ શૉર્ટ બાયૉગ્રાફી'માં તેમની જન્મતારીખ 10 ઑક્ટોબર 1910 દર્શાવવામાં આવી છે.

ભારતનું મેડિકલ-મિશન

ચૅરમૅન માઓએ ડૉ. કોટણીસના મૃત્યુ પર લખેલી કવિતા

વર્ષ 1937થી 1945 દરમિયાન ચીન તથા જાપાન વચ્ચ યુદ્ધ ચાલ્યું.

1938માં ચીનના કૉમ્યુનિસ્ટ જનરલે જવાહરલાલ નહેરુનો પત્ર લખીને મેડિકલ સહાય માગી.

એ વખતે ડૉ. કોટણીસ તેમનો મેડિકલમાં સ્નાતકનો અભ્યાસ પૂર્ણ કરી ચૂક્યા હતા અને અનુસ્નાતકની તૈયારી કરી રહ્યા હતા.

ડૉ. કોટણીસે ચીન જવાની તૈયારી બતાવી. તેઓ સોલાપુર ગયા અને પરિવારજનોને પોતાની ઇચ્છા જણાવી, તેમનો વિરોધ થયો.

ડૉ. દ્વારકાનાથ કોટણીસનાં નાનાં બહેન મનોરમાએ 2013માં કહ્યું હતું, "એ વખતે અમારા પરિવારજનો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

જાપાન અને ચીન વચ્ચે છેડાયેલા યુદ્ધની વચ્ચે પ્લેગ ફાટી નીકળ્યો છે અને લોકો ટપોટપ મરી રહ્યા છે.


સામગ્રી: ચીનમાં હાલ સુધી કોરોના વાઇરસના 830 કેસ નોંધાયા છે. દેશમાં વાઇરસના કારણે 41 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

વુહાનમાં હૉસ્પિટલોની સ્થિતિ ચિંતાજનક છે, ત્યાં દર્દીઓની ભીડ છે. દવાઓની દુકાનો પર સ્ટૉક પૂર્ણ થઈ ગયો છે. પરંતુ માગ ઘટી રહી નથી.

ચીનના સરકારી મીડિયા પ્રમાણે આ નવી હૉસ્પિટલ 1000 બેડની હશે.

ચીનના સરકારી મીડિયા દ્વારા જાહેર કરાયેલા વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે હૉસ્પિટલ દ્વારા 25 હજાર વર્ગ મીટરના વિસ્તારમાં ખોદકામ શરૂ કરાયું છે.

આ રીતે જ વર્ષ 2003માં ચીને સૉર્સ વાઇરસ સામે લડવા માટે બેઇજિંગના આનન-ફાનનમાં એક હૉસ્પિટલ બનાવી હતી.

હાવર્ડ મેડિકલ સ્કૂલમાં ગ્લોબલ હેલ્થ ઍન્ડ સોશલ મેડિસિન ભણાવનાર જોઆન કૉફમેનનું કહેવું છે, "આ હૉસ્પિટલ આ ખાસ બીમારીને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી રહી છે."

"આમાં આ વાઇરસના દર્દીઓ જ આવશે. આના કારણે અહીં સુરક્ષાની તમામ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હશે."

શું છ દિવસમાં બની જશે હૉસ્પિટલ?

કાઉન્સિલ ઓન ફોરેન રિલેશન્સમાં ગ્લોબલ હેલ્થના સિનિયર ફેલો યાનજોંગ હુઆંગ કહે છે, "મોટી યોજનાઓને જલદીથી જલદી પૂર્ણ કરવાનો ચીનનો રેકર્ડ રહ્યો છે."

તેઓ કહે છે કે વર્ષ 2003માં સાત દિવસમાં બેઇજિંગમાં હૉસ્પિટલ બનાવવામાં આવી હતી તે રેકર્ડ તોડવાના પ્રયત્નો થઈ રહ્યા છે.

બેઇજિંગની હૉસ્પિટલની જેમ વુહાનની હૉસ્પિટલ પણ પહેલાંથી બનાવવામાં આવેલા પ્રી-ફૅબ્રિકેટેડ મટીરિયલમાંથી બનાવવામાં આવશે.

તેઓ કહે છે, "આ દેશ આર્થિક પાબંદીઓને દૂર કરવામાં અને સંસાધનોને એકઠાં કરવામાં સંપૂર્ણ રીતે સક્ષમ છે."

હુઆંગનું કહેવું છે કે આ કામને સમય પર પૂર્ણ કરવા માટે આખા દેશના અલગ-અલગ વિસ્તારોના ઇજનેરોને બોલાવવામાં આવ્યા છે.

તેઓ કહે છે, "ઇજનેરી કામમાં ચીન ઘણું આગળ છે. ઝડપથી ઊંચી ઇમારત બનાવવા મામલે આ દેશની સરખામણીમાં કોઈ નથી. પશ્ચિમના દેશો માટે આ વાત સમજવી મુશ્કેલ છે પરંતુ આ સંભવ છે."

શુક્રવારે ગ્લોબલ ટાઇમ્સે પુષ્ટિ કરી હતી કે પીપલ્સ લિબરેશન આર્મીના 150 સ્વાસ્થયકર્મી વુહાન પહોંચી શકે છે.

જોકે હાલ આ વાતની પુષ્ટિ થઈ નથી કે નવી હૉસ્પિટલ બન્યા પછી તે અહીં કામ કરશે કે નહીં.

સાર્સ રોગચાળા દરમિયાન શું થયું?

ચીનના ઍરપૉર્ટ અને તમામ મહત્ત્વપૂર્ણ સ્થળે કોરોના વાઇરસના ફેલાવાને કારણે લોકોની તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.

વર્ષ 2003માં સાર્સ બીમારીનાં લક્ષણો નોંધાયાં હતાં એવા લોકોની મદદ માટે બેઇજિંગમાં જિયોતાંગશાન હૉસ્પિટલ બનાવવામાં આવી હતી.

આના નિર્માણનું કામ સાત દિવસમાં પૂર્ણ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઘાતકી કોરોના વાઇરસ સામે લડી રહેલા ચીનના વુહાન શહેરમાં છ દિવસમાં એક હૉસ્પિટલ બનાવવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે, જેથી સમય રહેતા દર્દીઓનો ઇલાજ કરી શકાય.


સામગ્રી: ચીને એવો દાવો પણ કર્યો હતો કે રસ્તાના નિર્માણનું કાર્ય ચીની સૈનિકો ચીન હસ્તકના વિસ્તારમાં કરી રહ્યા હતા

ચીન ત્યાં એક માર્ગ બનાવી રહ્યો છે, જે સંપૂર્ણપણે વ્યાજબી છે.

ચીન વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા લુ કાંગે બેઇજિંગમાં એક પત્રકાર પરિષદ સંબોધતા ઉપરોક્ત માહિતી આપી હતી.

તાજેતરમાં મીડિયામાં ઉપગ્રહ દ્વારા લેવાયેલા ચિત્રોના ફોટોગ્રાફ્સ છાપવામાં આવ્યાં હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ઉપગ્રહ દ્વારા લેવાયેલા ચિત્રો સૂચવે છે કે ચીન આ વિવાદિત વિસ્તાર નજીક એક વિશાળ લશ્કરી સંકુલનું નિર્માણ કરી રહ્યું છે.

જ્યાં બાંધકામ પ્રવૃત્તિ ચાલી રહી છે તે સ્થળ ડોકલામ સ્થળની નજીક છે અને ત્યાં પાછલા વર્ષે ભારતીય અને ચીની દળો સામ-સામે ખડકાઈ ગયા હતા.

ભલે ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય કહે છે કે વિવાદિત જગ્યામાં કંઈ જ થઈ રહ્યું નથી, પરંતુ ભારતીય રાજકીય પક્ષો આ વિશે ચિંતિત છે.

'દોકાલામમાં ચીન બાંધકામ કરે છે'

ગત વર્ષે ઝિંઆનમાં યોજાયેલા BRICS સંમેલનમાં બંન્ને રાષ્ટ્રોએ પરસ્પરના સંબંધો સુધારવા પર સંમત થયા હતા

શુક્રવારે બેઇજિંગમાં યોજાયેલી એક પત્રકાર પરિષદમાં, લિ કાંગે આ મુદ્દે થયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં કહ્યું હતું કે, "મેં પણ આ અહેવાલો જોયા છે."

કાંગે ઉમેર્યું હતું કે અહેવાલો જોઈને તેમને પણ આશ્ચર્ય થયું હતું કે પ્રકાશિત થયેલા ચિત્રો મીડિયાને કોણે ઉપલબ્ધ કરાવ્યા હશે.

તેમણે ડોકલામ મુદ્દે ચીનનું વલણ સ્પષ્ટ કરતા જણાવ્યું, "ડોકલામ ચીનનો એક ભાગ છે."

કાંગે કહ્યું કે ડોકલામ હંમેશાં ચીનના અધિકારક્ષેત્રમાં જ રહ્યું છે તેમાં શંકાને કોઈ સ્થાન નથી.

કાંગે કહ્યું, "ચીન આ ક્ષેત્રમાં આંતરમાળખાકીય સુવિધાઓનો નિર્માણ કરી રહ્યું છે."

ચીન આ ક્ષેત્રમાં આંતરમાળખાકીય સુવિધાઓનો નિર્માણ કરી રહ્યું છે

જેમ કે લોકો અને ત્યાં રહેતા સૈનિકો માટે રસ્તા બનાવવા વગેરે.

કાંગ મુજબ એ વિસ્તારમાં આંતરમાળખાકીય સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવી એ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે કાયદેસર છે.

કાંગે કહ્યું કે ચીન ફક્ત તેમના વિસ્તારના સાર્વત્રિક અધિકારો અંગે ચિંતિત હોઈ ચીની પ્રશાસન તેની કાયદાકીય જોગવાઈઓનો ઉપયોગ કરીને આ નિર્માણકાર્ય કરી રહ્યું છે.

કાંગે કહ્યું, "જો ભારત તેના વિસ્તારમાં કોઈ પણ પ્રકારનું નિર્માણકાર્ય શરૂ કરે તો ચીન તેના પર ટિપ્પણી નહીં કરે."

કાંગે ઉમેર્યું હતું કે ચીન પણ સાથે-સાથે એવી આશા રાખે છે કે કોઈ અન્ય દેશ ચીનની કાયદેસરની પ્રવૃતિઓ પર કોઈપણ પ્રકારનું અસ્વસ્થ નિવેદન ન કરે.

ખેંચતાણ થોડા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું છે કે ડોકલામ ચીનનો એક ભાગ છે.


સામગ્રી: ચીને કહ્યું છે કે આ વિવાદીત વિસ્તાર છે અને અહીં કોઈ પણ પ્રકારની ગતિવિધીથી સરહદના સવાલો વધારે જટીલ બની શકે છે.

ચીને ભારતીય નેતૃત્વને આવી કોઈ પણ પ્રકારની ગતિવિધિથી દૂર રહેવાનું કહ્યું છે.

વડા પ્રધાન મોદીએ શનિવારે ચાર હજાર કરોડ રૂપિયાની પરિયોજનાઓનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તેમની સરકાર સરહદી રાજ્યોને જોડવા માટે ખાસ ધ્યાન આપી રહી છે.

મોદીએ કહ્યું હતું કે તેમની સરકાર હાઈવે, રેલવે અને હવાઈ માર્ગ પર વધારે ધ્યાન આપી રહી છે.

ચીનની આ આપત્તિ પર ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે પ્રતિક્રિયા આપી હતી.

વિદેશ મંત્રાલયે કહ્યું, "અરુણાચલ પ્રદેશ ભારતનું અભિન્ન અંગ છે. ભારતીય નેતા સમય-સમય પર અરુણાચલ પ્રદેશ જતા રહે છે. આ ભારતનાં અન્ય રાજ્યની જેમ જ છે."

અરુણાચલ પર  ચીન દાવો કેમ કરે છે?

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયનાં પ્રવક્તા હુ ચુન્યિંગે વડા પ્રધાન મોદીના અરુણાચલ પ્રદેશના પ્રવાસ સંબંધિત એક સવાલના જવાબમાં કહ્યું, "ચીન અને ભારતના સીમા વિવાદમાં અમારું વલણ પહેલાં જેવું જ છે."

"તેમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી. ચીનની સરકારે તથાકથિત અરુણાચલ પ્રદેશને કોઈ માન્યતા આપી નથી."

"ભારતીય નેતાઓના અરુણાચલ પ્રદેશના પ્રવાસોનો અમે દૃઢતાપૂર્વક વિરોધ કરીએ છીએ."

તેમણે કહ્યું, "ચીન ભારતને આગ્રહ કરે છે કે તે બંને દેશોનાં પારસ્પરિક હિત, દ્વિપક્ષીય સંબંધો અને સીમા વિવાદમાં ગૂંચવાવાથી બચવા માટે અમારી ચિંતાઓનો પણ ખયાલ રાખે."

ચીન અરુણાચલ પ્રદેશને દક્ષિણ તિબેટ દર્શાવે છે. ભારત અને ચીન વચ્ચે સીમા વિવાદને લઈને અનેક બેઠકો થઈ ચૂકી છે.

જોકે, અત્યારસુધી આ મુદે કોઈ સમાધાન થઈ શક્યું નથી.

બંને દેશો વચ્ચે 3,500 કિલોમીટર લાંબી સરહદ છે.

સીમા વિવાદને કારણે બંને દેશ 1962માં યુદ્ધના મેદાનમાં પણ આમને-સામને થઈ ચૂક્યા છે.

જોકે, હાલ પણ સીમાના કેટલાક વિસ્તારોને લઈને વિવાદ છે જે ક્યારેક-ક્યારેક તણાવનો મુદ્દો બને છે.

શું છે વિવાદ?

અરુણાચલના સમાવેશ સાથે જ ભારતની સંપ્રભુતાને આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા મળેલી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય નકશામાં અરુણાચલને ભારતનો હિસ્સો માનવામાં આવ્યું છે.

જોકે, ચીન તિબેટની સાથે અરુણાચલ પ્રદેશ પર પણ દાવો કરે છે અને તેને દક્ષિણ તિબેટ માને છે.

શરૂઆતમાં અરુણાચલ પ્રદેશના ઉત્તરના વિસ્તાર તવાંગને લઈને ચીન દાવો કરતું હતું.

જ્યાં ભારતનું સૌથી વિશાળ બૌદ્ધ મંદિર આવેલું છે.

ચીન અને ભારત વચ્ચે મેકમોહન રેખાને આંતરરાષ્ટ્રીય સીમા રેખા માનવામાં આવે છે.

જોકે,...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ચીને શનિવારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના અરુણાચલ પ્રદેશના પ્રવાસ પર આપત્તિ પ્રગટ કરી છે.


સામગ્રી: ચીને જણાવ્યું છે કે દેશના કેટલાક કાયદાના ઉલ્લંઘન મામલે પૂછપરછ કરવા માટે હોંગવેઈને રોકી રખાયા છે.

બીજિંગના જણાવ્યા અનુસાર લાંચરુશવત વિરોધ વિભાગ 'નેશનલ સુપરવિઝન કમિશન' દ્વારા હોંગવેઈની પૂછપરછ કરાઈ રહી છે.

'નેશનલ સુપરવિઝન કમિશન' ભ્રષ્ટાચારના આરોપમાં સંડોવાયેલા ચીનના સરકારી અધિકારીઓની તપાસ કરે છે.

આ દરમિયાન ઇન્ટરપોલે જણાવ્યું છે કે રવિવારે તેને હોંગવેઈનું રાજીનામું મળ્યું છે.

હોંગવેઈ ફ્રાન્સના લીયોન શહેરમાંથી ચીન માટે રવાના થયા બાદ ગાયબ થઈ હતા. ઇન્ટપોલનું મુખ્ય મથક અહીં જ આવેલું છે.

આ જ વર્ષે 25 સપ્ટેમ્બરે ઇન્ટરપોલના મુખ્ય મથકથી ચીન જવા માટે નીકળેલા હોંગવેઈની કોઈ ભાળ નહોતી લાગી.

જે બાદ તેમનાં પત્ની ગ્રૅસ મેંગે હોંગવેઈનો જીવ જોખમમાં હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરી હતી.

હોંગવેઈ પર શો આરોપ?

જોકે, હજુ સુધી એ જાણી નથી શકાયું કે ચીનમાં હોંગવેઈ પર કયો આરોપ લગાવાયો છે અને આગળ તેમના વિરુદ્ધ શી કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવશે.

અહીં એ વાત પણ મહત્ત્વપૂર્ણ બની જાય છે કે ઇન્ટરપોલ એ વિશ્વની પોલીસ સંસ્થાઓનું સંગઠન છે. જેનું નેતૃત્વ મેંગ હોંગવેઈ કરી રહ્યા હતા.

મેંગ હોંગવેઈ ચીનમાં લોક સુરક્ષા વિભાગમાં નાયબ મંત્રી પણ રહી ચૂક્યા છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેઓ ચીનના પહેલા એવા નાગરિક છે કે જેમની પસંદગી બે વર્ષ પહેલાં ઇન્ટરપોલના પ્રમુખના પદ માટે કરવામાં આવી હતી.

મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે ચીનમાં હાલમાં કેટલાંય ટોચના સરકારી અધિકારીઓ, તવંગરો તેમજ ટોચની જાણતી વ્યક્તિઓ ગુમ થઈ ગઈ છે.

જુલાઈ માસમાં ચીનનાં ફાન બિંગબિંગ નામનાં અભિનેત્રી ગુમ થઈ ગયાં હતાં.

તાજતરમાં જ તેઓ સામે આવ્યાં હતાં અને તેમણે કરચોરી અને અન્ય ગુનાઓ બદલ જાહેરમાં માફી માગતાં 129 મિલિયન ડૉલરનો દંડ ચૂકવ્યો હતો.

ઇન્ટરપોલે શું કહ્યું?

એક નિવેદનમાં ઇન્ટરપોલે જણાવ્યું કે તેને હોંગવેઈનું રાજીનામું મળી ગયું છે. ઇન્ટપોલે આ મામલે ટ્વીટ કરીને માહિતી આપી છે.

હોંગવેઈનું રાજીનામું તત્કાલ અસરથી સ્વીકારવાની પણ તેમા વાત કરાઈ છે.

જેને પગલે હવે દક્ષિણ કોરિયાના નાયબ પ્રમુખ કિમ જોન્ગ-યાન્ગને કાર્યકારી પ્રમુખ બનાવાયા છે.

ફ્રાન્સે આ મામલે એક તપાસ પણ હાથ ધરી દીધી છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઇન્ટરપોલના પ્રમુખ મેંગ હોંગવેઈ ચીનના કબજામાં છે. ચીને આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. મેંગ હોંગવેઈ છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી લાપતા હતા.


સામગ્રી: ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ યાને સીડીએસનું કામ લશ્કરની ત્રણેય પાંખ નૌસેના, વાયુસેના અને ભૂમિદળના કામકાજમાં તાલમેલ રાખવાનું અને દેશની સૈન્યશક્તિ મજબૂત કરવાનું છે.

સરકારી આદેશ મુજબ સીડીએસ તરીકે બિપિન રાવતની નિયુક્તિ 31 ડિસેમ્બર 2019થી શરૂ થાય છે.

જનરલ રાવત 3 વર્ષ અગાઉ સેના પ્રમુખ બન્યા હતા. સેનાપ્રમુખ બનતા અગાઉ તેમણે પાકિસ્તાન સરહદે, ચીન સરહદે અને પૂર્વોત્તર ભારતમાં સરદહે જવાબદારીઓ સંભાળી ચૂક્યા હતા.

નિવૃત્તિવય 65 કરવામાં આવ્યા પછી બિપિન રાવત આગામી ત્રણ વર્ષ એટલે કે ડિસેમ્બર 2022 સુધી ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ રહેશે.

ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ તરીકે એવી અનેક બાબતો છે જે તેઓ કરી શકશે અને એ સાથે એવી મર્યાદાઓ પણ છે જે તેઓ નહીં ઓળંગી શકે.

એ 10 બાબતો જે બિપિન રાવત નહીં કરી શકે

એ 5 બાબતો  જે રાવત નહીં કરી શકે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

આર્મી ચીફ બિપિન રાવતની નવી પોસ્ટ હવે ચીફ ઑફ ડિફેન્સ સ્ટાફ છે.


સામગ્રી: ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઇન્ડિયાની ઑફિસ પણ માહિતી અધિકાર હેઠળ સમાવિષ્ટ છે તેવો દિલ્હી હાઈકોર્ટે આપેલો ચુકાદો આજે સુપ્રીમ કોર્ટે માન્ય રાખ્યો છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે પારદર્શિતાથી ન્યાયતંત્રની સ્વતંત્રતા ઓછી નથી થઈ જતી. સુપ્રીમ કોર્ટની બંધારણીય બૅન્ચે આ અંગે નિર્ણય આપ્યો છે.

આ બૅન્ચમાં ચીફ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈ, જસ્ટિસ એન. વી. રમણ, જસ્ટિસ ડી. વાય. ચંદ્રચુડ, જસ્ટિસ દીપક ગુપ્તા અને જસ્ટિસ સંજીવ ખન્ના સામેલ હતા.

અદાલતે એવું પણ કહ્યું કે અંગતતા અને ગોપનીયતાનો અધિકાર પણ એક મહત્ત્વની બાબત છે અને ચીફ જસ્ટિસની કચેરીમાં માહિતી આપતી વખતે આ સંતુલન જળવાય એ જરૂરી છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેસ કેવી રીતે આવ્યો

માહિતી અધિકાર કાર્યકર્તા સુભાષચંદ્ર અગ્રવાલે ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઇન્ડિયાને માહિતી અધિકાર હેઠળ લાવવા માટે પિટિશન કરી હતી.

એ કેસમાં ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઇન્ડિયાની ઑફિસ પણ માહિતી અધિકારના દાયરામાં આવે છે એવો ચુકાદો 2010માં દિલ્હી હાઈકોર્ટે આપ્યો હતો.

દિલ્હી હાઈકોર્ટે ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઇન્ડિયાની ઑફિસ એટલે કે સુપ્રીમ કોર્ટને માહિતી અધિકાર કાનૂનની ધારા 2(એચ) મુજબ પબ્લિક ઑથૉરિટી ગણી હતી.

દિલ્હી હાઈકોર્ટના આ ચુકાદા સામે સુપ્રીમ કોર્ટના મહાસચિવે જાન્યુઆરી 2010માં સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરી હતી.

પાંચ જજોની બંધારણીય બૅન્ચે 4 એપ્રિલે આ કેસમાં નિર્ણય અનામત રાખ્યો હતો.

અદાલતમાં શું કહેવાયું?

સુભાષચંદ્ર અગ્રવાલ વતી કેસ લડનાર વકીલ પ્રશાંત ભૂષણે સર્વોચ્ચ અદાલતમાં કહ્યું કે યોગ્ય લોકોની નિયુક્તિ માટે માહિતી જાહેર કરવી તે સૌથી વાજબી રસ્તો છે.

પ્રશાંત ભૂષણે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં નિયુક્તિ અને બદલીની પ્રક્રિયા રહસ્યમય હોય છે. આના વિશે મુઠ્ઠીભર લોકોને જ જાણકારી હોય છે.

તેમણે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના અનેક નિર્ણયોમાં પારદર્શિતા પર ભાર મૂક્યો છે પંરતુ જ્યારે પોતાને ત્યાં પારદર્શિતાની વાત આવે છે ત્યારે સર્વોચ્ચ અદાલતનું વલણ સકારાત્મક નથી હોતું.

પ્રશાંત ભૂષણે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજોની નિયુક્તિથી લઈને બદલી સુધી અનેક બાબતો એવી છે જેમાં પારદર્શિતાની સખત જરૂર છે અને તેને લીધે ચીફ જસ્ટિસની ઑફિસ માહિતી અધિકાર હેઠળ આવવી જોઈએ.

શું છે આખો કેસ?

માહિતી અધિકાર કાર્યકર્તા, મજદૂર-કિસાન શક્તિ સંગઠન રાજસ્થાનના સંસ્થાપક અને જન અધિકાર આંદોલનના સહ-સંયોજક નિખિલ ડેએ આ આખા કેસની જાણકારી આપતા કહ્યું કે આરટીઆઈ હેઠળ પૂછવામાં આવ્યું હતું કે સુપ્રીમ કોર્ટના જજોએ પોતાની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સુપ્રીમ કોર્ટે ઐતિહાસિક ચુકાદો આપતા ચીફ જસ્ટિસ ઑફ ઇન્ડિયાની ઑફિસને પણ માહિતી અધિકાર(RTI)ના દાયરામાં રાખી છે.


સામગ્રી: ચીફ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈના વડપણ હેઠળ જસ્ટિસ દીપક ગુપ્તા અને સંજીવ ખન્નાની બૅન્ચે જય ભગવાન ગોયલ દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજી ફગાવી દીધી છે.

ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે, આ કેવા પ્રકારની અરજી છે?  આમાં કોઈ મેરિટ નથી. અમે આને ડિસમિસ કરીએ છીએ.

સુપ્રીમ કોર્ટે રાહુલ ગાંધીના નાગરિકત્વની તપાસ કરવાની માગ પણ ફગાવી દીધી હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે જય ભગવાન ગોયલે રાહુલ ગાંધી બ્રિટિશ નાગરિક છે એવો મુદ્દો ઉપસ્થિત કરીને તેમની ઉમેદવારી રદ કરવાનો ચૂંટણીપંચને આદેશ આપવામાં આવે એવી અરજી કરી હતી અને સાથે એમના નાગરિકત્વની તપાસ માટે  માગ કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે બેઉ અરજીઓ નકારી કાઢી હતી.

'રાજીવ ગાંધીએ INS વિરાટનો ઉપયોગ પરિવારના વૅકેશન માટે ટૅક્સીની જેમ કર્યો'

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બુધવારે દિલ્હી ખાતે આવેલા રામલીલા મેદાનમાં એક સભા સંબોધતા દેશના પૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધી પર આક્ષેપ કર્યો હતો કે, રાજીવ ગાંધીએ દેશના યુદ્ધ જહાજ આઈએનએસ વિરાટનો પોતાના પરિવાર અને મિત્રો સાથે એક ટાપુ પર વૅકેશન માણવા જવા માટે અંગત ટૅક્સીની જેમ ઉપયોગ કર્યો હતો.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ મુજબ નરેન્દ્ર મોદી પર વારંવાર ભારતીય સેનાનો અંગત હિતો માટે ઉપયોગ કરવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવે છે, જેના જવાબમાં મોદીએ કહ્યું કે ભારતીય નેવીનું આ જહાજ દેશની દરિયાઈ સીમાઓની રક્ષા માટે છે, જ્યારે તેણે 10 દિવસ સુધી ગાંધી પરિવારની સેવા કરી.

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે એક આઈએએફ હેલિકૉપ્ટર અને અન્ય સરકારી સુવિધાઓનો પણ આ સમયગાળામાં અંગત ઉપયોગ થયો હતો. આ પહેલાં તેઓ કહી ચૂક્યા છે કે રાજીવ ગાંધી 'ભ્રષ્ટાચારી નંબર. 1' તરીકે મૃત્યુ પામ્યાં.

ઇન્ડિયા ટુડેના એક અહેવાલ મુજબ રાજીવ ગાંધી ડિસેમ્બર 1987માં લક્ષદ્વીપના બંગરામ ટાપુ પર ગયા હતા, જેમાં સોનિયા ગાંધી, સોનિયા ગાંધીનાં બહેન, બનેવી તેમજ બાળકો, રાહુલ, પ્રિયંકા, તેમના મિત્રો, અમિતાભ અને જયા બચ્ચન, તેમનાં બાળકો તેમજ અમિતાભના ભાઈ અજિતાભનાં પુત્રી પણ સામેલ હતાં.

શૉ અને પંતે હૈદરાબદને આઈપીએલમાંથી બહાર કર્યું

ઋષભ પંત

આઈપીએલ-12માં બુધવારે દિલ્હી કૅપિટલ્સ અને સનરાઇઝર્સ હૈદરાબાદ વચ્ચે મહત્ત્વની મૅચ રમાઈ.

આ રોમાંચક મૅચમાં દિલ્હી કૅપિટલ્સે બે વિકેટથી જીત મેળવીને ક્વૉલિફાયર-2માં ચેન્નઈ સામે રમવાનો રસ્તો સાફ કરી લીધો.

દિલ્હી સામે જીતવા માટે 163 રનનું લક્ષ્ય હતું જે પૃથ્વી શૉના 56 અને ઋષભ પંતના 49 રનની મદદથી 19.5 ઓવરમાં હાંસલ કરી લીધું.

આ મૅચ હાર-જીતની ઘણી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

બ્રિટિશ નાગરિકત્વના વિવાદને લઈને રાહુલ ગાંધીની ઉમેદવારી રદ કરવાની પિટિશન સુપ્રીમ કોર્ટે ફગાવી દીધી છે.


સામગ્રી: ચીફ જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈના વડપણ હેઠળની 5 જજોની બેન્ચે ચુકાદામાં સુપ્રીમ કોર્ટની  સોંપી દીધી છે અને મંદિર બનાવવા માટે સરકારને ત્રણ મહિનામાં એક ટ્રસ્ટ બનાવવાનું કહ્યું છે. પરંતુ સાધુસંતોનાં વિભિન્ન સંગઠનોમાં આ ટ્રસ્ટમાં સામેલ થવા અને ન થવા પર વિવાદ શરૂ થયો છે.

આ વિવાદ એટલો વકર્યો છે કે સાધુસંતો પોતાના વિરોધીઓને ન માત્ર અપશબ્દ બોલી રહ્યા છે, પરંતુ બે સમૂહ વચ્ચે તો હિંસક સંઘર્ષ સુધીની નોબત આવી.

રામજન્મભૂમિ ન્યાસના મહંત નૃત્યગોપાલદાસ પર કથિત રીતે અભદ્ર ટિપ્પણી બાદ તેમના સમર્થકોએ તપસ્વી છાવણીના સંત પરમહંસદાસ પર હુમલો કર્યો અને મોટી સંખ્યામાં પોલીસદળ પહોંચાડ્યા બાદ જ પરમહંસદાસને ત્યાંથી સુરક્ષિત કાઢવામાં આવ્યા.

તપસ્વી છાવણીના સંત પરમહંસદાસ

તો પરમહંસદાસને તપસ્વી છાવણીએ એવું કહીને કાઢી મૂક્યા કે તેમનું આચરણ અશોભનીય હતું અને તેઓ જ્યારે પોતાના આચરણમાં પરિવર્તન લાવશે ત્યારે જ તેમની છાવણીમાં વાપસી થશે.

આ વિવાદમાં માત્ર આ જ બે પક્ષો નથી, પરંતુ મંદિરનિર્માણના ઇરાદાથી અગાઉથી ચાલી રહેલાં ત્રણ અલગઅલગ ન્યાસ એટલે કે ટ્રસ્ટ સિવાય અયોધ્યામાં રહેનારા અન્ય ઊંચી પહોંચ ધરાવનાર સંત પણ સામેલ છે.

હકીકતમાં અયોધ્યા વિવાદ કોર્ટમાં હોવા છતાં રામલલા વિરાજમાનનું ભવ્ય મંદિર બનાવવા માટે છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી ત્રણ ટ્રસ્ટ સક્રિય હતાં.

અગાઉથી ત્રણ ટ્રસ્ટ

રામજન્મભૂમિ મંદિરનિર્માણ ન્યાસના જન્મેજય શરણ

આમાં સૌથી જૂનું ટ્રસ્ટ શ્રીરામજન્મભૂમિ ન્યાસ છે, જે વર્ષ 1985માં વિશ્વ હિંદુ પરિષદની દેખરેખ હેઠળ બન્યું હતું અને આ જ ટ્રસ્ટ કારસેવકપુરમમાં છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોથી મંદિરનિર્માણ માટે પથ્થરો પર નકશીકામ કરી રહ્યું છે.

બીજું ટ્રસ્ટ રામાલય ટ્રસ્ટ છે, જે બાબરી મસ્જિદ તોડી પાડવામાં આવી તે પછી વર્ષ 1995માં બન્યું હતું અને તેના ગઠન પાછળ તત્કાલીન વડા પ્રધાન પીવી નરસિમ્હારાવની ભૂમિકા ગણાવાય છે.

જ્યારે ત્રીજું ટ્રસ્ટ 'જાનકીઘાટબડા સ્થાન'ના મહંત જન્મેજય શરણના નેતૃત્વમાં બનેલું શ્રીરામજન્મભૂમિ મંદિરનિર્માણ ન્યાસ છે.

આ ત્રણેય ટ્રસ્ટ હવે એવું કહે છે કે અગાઉથી જ મંદિરનિર્માણ માટે ટ્રસ્ટ મોજૂદ છે, તો સરકારે કોઈ અન્ય ટ્રસ્ટ બનાવાની શું જરૂર છે.

આ બધાં ટ્રસ્ટ પોતાના નેતૃત્વમાં મંદિરનિર્માણ ટ્રસ્ટ બનાવવા માટે દબાણ કરી રહ્યાં છે.

મંદિર માટે કરોડો રૂપિયાનું દાન

વીએચપીના નેતૃત્વવાળા શ્રીરામજન્મભૂમિ ન્યાસના અધ્યક્ષ અને મણિરામદાસ છાવણીના સંત મહંત નૃત્યગોપાલદાસ છે.

રામમંદિર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સુપ્રીમ કોર્ટે અયોધ્યામાં મંદિર-મસ્જિદ વિવાદનો નિર્ણય કરતાં વિવાદિત જગ્યા રામ લલાને આપવાનો ચુકાદો આપ્યો છે અને આ ચુકાદાને પડકારવાની ઑલ ઇન્ડિયા મુસ્લિમ પર્સનલ લૉ બોર્ડે જાહેરાત કરી છે.


સામગ્રી: ચીફ જસ્ટિસ સામે આંગળી ચીંધનાર ચાર સીનિઅર જજ

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

એ ચાર ન્યાયમૂર્તિઓમાં જસ્ટિસ જે. ચેલમેશ્વર, જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈ, જસ્ટિસ મદન લોકુર અને જસ્ટિસ કુરિયન જોસેફનો સમાવેશ થાય છે.

જસ્ટિસ જે. ચેલમેશ્વર

જસ્ટિસ જસ્તી ચેલમેશ્વર

આંધ્ર પ્રદેશના કૃષ્ણા જિલ્લામાં 1953ની 23 જુલાઈએ જન્મેલા જસ્ટિસ જસ્તી ચેલમેશ્વરે દક્ષિણ ભારતની પ્રતિષ્ઠિત મદ્રાસ લોયલા કોલેજમાંથી ભૌતિકશાસ્ત્રના સ્નાતક થયા છે.

આંધ્ર યુનિવર્સટીમાં તેમણે 1976માં કાયદાનો અભ્યાસ કર્યો હતો. 1995ની 13 ઑક્ટોબરે તેઓ એડિશનલ એડવોકેટ જનરલ બન્યા હતા.

એ પછી ગુવાહાટી હાઈકોર્ટમાં મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ તરીકે ફરજ બજાવ્યા બાદ 2011માં તેઓ સુપ્રીમમાં જજ બન્યા હતા.

મહત્વના ચુકાદા

જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરે કેટલાક મહત્વના ચુકાદા આપ્યા છે. તેમાં ફ્રીડમ ઓફ સ્પીચ, રાઈટ ટુ પ્રાઈવસી અને નેશનલ જૂડિશલ અપોઈન્ટમેન્ટ્સ કમિશન સંબંધી ચુકાદાનો સમાવેશ થાય છે.

ફ્રીડમ ઓફ સ્પીચ (વર્ષ-2012)

ઈન્ટરનેટ પર 'ઘૃણાજનક' સામગ્રી પોસ્ટ કરવાને ગુનો ગણતો અને એ બદલ ત્રણ વર્ષ સુધીની સજાની જોગવાઈ ધરાવતો કાયદો જસ્ટિસ ચેલમેશ્વર અને જસ્ટિસ રોહિન્ટન ફલી નરિમાને રદ્દ કર્યો હતો.

રાઈટ ટુ પ્રાઈવસી-(2017)

પ્રાઈવસીને મૂળભૂત અધિકાર જાહેર કરી ચૂકેલા નવ ન્યાયમૂર્તિઓની ખંડપીઠમાં જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરનો પણ સમાવેશ થતો હતો. બંધારણીય ખંડપીઠે 2017માં સીમાચિન્હરૂપ ચુકાદો આપ્યો હતો.

નેશનલ જૂડિશનલ અપોઈન્ટમેન્ટ કમિશન (એનજેએસી)-(2015)

2015ના એનએજેસી ચુકાદામાં જસ્ટિસ ચેલમેશ્વરે ભિન્નમત વ્યક્ત કર્યો હતો અને જજોની નિમણૂક માટેની કોલેજિયમ સિસ્ટમની ટીકા કરી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે કોલેજિયમ સિસ્ટમ 'સગાંવાદનો સૌમ્ય પર્યાય છે', જેમાં 'સામાન્ય કે તેથી પણ ઓછી યોગ્યતા ધરાવતા' લોકોને બઢતી આપવામાં આવે છે.

જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈ

1954ની 18 નવેમ્બરે જન્મેલા જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈ 1978માં વકીલ બન્યા હતા.

ગુવાહાટી હાઈકોર્ટમાં લાંબા સમય સુધી વકીલાત કર્યા બાદ 2001ની 28 ફેબ્રુઆરીએ તેમની નિમણૂક ગુવાહાટી હાઈકોર્ટમાં સ્થાયી જજ તરીકે કરવામાં આવી હતી.

2010ની નવમી સપ્ટેમ્બરે તેમની બદલી પંજાબ-હરિયાણા હાઈકોર્ટમાં કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 2012ની 23 એપ્રિલે તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટમાં જજ બન્યા હતા.

મહત્વના ચુકાદા

જસ્ટિસ રંજન ગોગોઈએ આપેલા નોંધપાત્ર ચુકાદાઓમાં રાજકારણીઓ દ્વારા સાધન-સામગ્રી મફત આપવાનાં વચન સંબંધી ચુકાદા અને ચૂંટણી સુધારા સંબંધી ચુકાદાનો સમાવેશ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સુપ્રીમ કોર્ટમાં ચાલી રહેલા કથિત ગેરવહીવટ બાબતે સર્વોચ્ચ અદાલતના ચાર સીનિઅર જજોએ દેશના ઇતિહાસમાં પહેલીવાર પત્રકાર પરિષદને સંબોધી હતી.


સામગ્રી: ચીલીના મૂળ રહેવાસીઓ માપૂચેના વિસ્તારમાં ઉગતી આ ઔષધી કદાચ ઉપયોગી થાય.

સ્વિડિશ-અમેરિકન ફાર્મા કંપની નોવાવૅક્સ તેના આધારે બનેલી વૅક્સિનનો મનુષ્યો પર પ્રયોગ શરૂ પણ કરી દીધો છે.

આ વૅક્સિનને ફાસ્ટ ટ્રેક મંજૂરી અપાઈ છે અને યુકેમાં તેની ક્લિનિકલ ટ્રાયલનો છેલ્લો તબક્કો ચાલી રહ્યો છે. આ મહિને અમેરિકા, મૅક્સિકો અને પ્યૂર્તો રિકોમાં પણ તેની આખરી ટ્રાયલ શરૂ થશે.

માપૂચે પ્રજા પ્રાચીન સમયથી આ ઔષધીનો ઉપયોગ કરતી આવી છે અને તે વૃક્ષમાં મળતા મુખ્ય પદાર્થમાંથી વૅક્સિન બનાવાઈ છે.

પેટનો દુખાવો હોય કે શ્વાસ ચડતો હોય કે ત્વચાની બીમારી હોય માપૂચે પ્રજા આ ઔષધી વાપરતી આવી છે. કૉસ્મેટિક, ફૂડ અને ફાર્મા કંપનીઓ પણ તેનો ઉપયોગ દાયકાઓથી કરતી આવી છે.

વૃક્ષનું વૈજ્ઞાનિક નામ Quillaja saponaria એવું છે, જેને સ્થાનિક લોકો કુલય તરીકે ઓળખે છે. તેને સાબુનું વૃક્ષ પણ કહે છે કે કેમ કે તેના પદાર્થને પાણીમાં નાખવામાં આવે ત્યારે ફીણ વળવા લાગે છે.

તેના પર પ્રયોગો કરવામાં નોવાવૅક્સ પણ જોડાઈ છે, જેમને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ સરકાર તરફથી કોવીડ-19 વૅક્સિન માટેનું સૌથી મોટું ફંડ મળ્યું છે.

ફીણ કાઢતા આ વૃક્ષની ખાસિયત શું છે કે તેમાંથી વૅક્સિન બનાવવાના પ્રયોગો થાય છે?

પ્રતિકારકશક્તિમાં વધારો

આ વૃક્ષમાંથી Adjuvants (સહાયક પદાર્થ) મળે છે જે વૅક્સિનની અસરકારકતા વધારી શકે છે. જોકે તેને મેળવવાની પ્રક્રિયા સંકુલ છે.

"આ પદાર્થ વર્ષોથી તૈયાર થાય છે અને તેનાથી વૅક્સિનની પ્રતિકારકશક્તિ વધે છે, તેની ગુણવત્તા સુધરે છે," એમ નોવાવૅક્સના સંશોધન વિભાગના વડા ડૉક્ટર ગ્રૅગરી ગ્લૅને બીબીસીને જણાવ્યું હતું.

ગ્લૅનના જણાવ્યા અનુસાર આ પદાર્થ "આપણી પ્રતિકારકશક્તિને અગત્યનો સંદેશ આપે છે જેથી વૅક્સિનને શરીર સમજી શકે."

"ઈન્ફ્લુએન્ઝા કે કોવીડ જેવા શ્વાસના ચેપ લગાવતા વાઇરસ સામે પ્રતિકારકશક્તિ મજબૂત થવી જોઈએ, કેમ કે ઍન્ટી બૉડી છતાંય આપણે બીમાર પડીએ છીએ. કેમ કે કોવીડ સામે આપણી પ્રતિકારકશક્તિ ઓછી કે બિલકુલ કામ કરતી નથી," એમ ગ્લૅન કહે છે.

"કોવીડ વૅક્સિન સાથે આવા સહાયક પદાર્થ જોડવા જરૂરી છે", એમ તેઓ ઉમેરે છે.

"વાઇરસના જેનોમમાંથી આપણે ચોક્કસ પ્રોટિન મેળવીએ છીએ અને તેને પાર્ટિકલમાં દાખલ કરીએ છીએ. સાથે જ વૃક્ષમાંથી મળેલા સહાયક પદાર્થને બીજા પાર્ટિકલમાં ઉમેરીએ છીએ. આપણું શરીર આ પદાર્થને પારખે અને પ્રોટીનને પણ ઓળખે અને પ્રતિકાર કરે તે જરૂરી હોય છે."

Saponins ઘણા વૃક્ષોમાંથી મળે છે, પણ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ફાઇઝરની "90% અસરકારક" કોરોના વૅક્સિનના સમાચાર આવ્યા છે. બીજી પણ ઘણી વૅક્સિન તૈયાર થઈ રહી છે અને તેમાંની એકનો આધાર માપૂચે પ્રજાની ઔષધી છે.


સામગ્રી: ચુકાદા પૂર્વે સર્વોચ્ચ અદાલત બહાર ચાંપતો સુરક્ષા બંદોબસ્ત ગોઠવાયો

ચુકાદામાં રામલલા વિરાજમાનને વિવાદાસ્પદ જમીનનો કબજો આપવાનો ચુકાદો આપ્યો હતો. આ સિવાય આ કેસમાં પ્રતિવાદી સુન્ની સેન્ટ્રલ વકફ બોર્ડને પાંચ એકર જમીન આપવાનો ચુકાદો આપ્યો હતો.

દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશની અધ્યક્ષતામાં સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ જજોની બંધારણીય બેન્ચે આ ચુકાદો આપ્યો હતો.

ચુકાદાને પગલે અયોધ્યા, ઉત્તર પ્રેદશ સહિત દેશભરમાં કડક સુરક્ષાવ્યવસ્થા ગોઠવવામાં આવી છે.

સુન્ની વકફ બોર્ડને જમીન

દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે તેના ચુકાદામાં [પૅરેગ્રાફ 805.1 (i,ii,iii,V) ]માં જણાવ્યું છે કે સુન્ની સેન્ટ્રલ વકફ બોર્ડને પાંચ એકર જમીન ફાળવવામાં આવે છે, જે મળેલી જમીન ઉપર મસ્જિદ તથા અન્ય આનુષંગિક સવલતો ઊભી કરી શકે છે.

અયોધ્યા ઍક્ટ 1993 હેઠળ કેન્દ્ર સરકારે સંપાદિત કરેલી જમીનમાંથી અથવા તો રાજ્ય સરકાર દ્વારા અયોધ્યામાં અનુકૂળ જગ્યાએ પાંચ એકર જમીન ફાળવવી. આ માટે બંને સરકારોએ પરસ્પર મસલત કરવી.

સર્વોચ્ચ અદાલતે તેના ચુકાદામાં નોંધ્યું હતું કે આ નિર્દેશ આપવા માટે બંધારણના અનુચ્છેદ 142 હેઠળ મળેલા વિશેષાધિકારનો ઉપયોગ કર્યો છે

નિર્મોહી અખાડાને પ્રતિનિધિત્વ

સર્વોચ્ચ અલાદતે તેના ચુકાદામાં રામજન્મભૂમિ અંગે નિર્મોહી અખાડાના માલિકીહકને  [પૅરેગ્રાફ 805.1.(i)] ફગાવી દીધો હતો.

જોકે, નિર્મોહી અખાડાને મંદિરના સંચાલન માટેના ટ્રસ્ટ કે સત્તામંડળમાં પ્રતિનિધિત્વ આપવું કે નહીં, [પૅરેગ્રાફ 805.4]  તે અંગેનો નિર્ણય કેન્દ્ર સરકાર ઉપર છોડ્યો હતો.

આ આદેશ આપવા માટે પણ સર્વોચ્ચ અદાલતે બંધારણના અનુચ્છેદ 142 હેઠળ મળેલા અધિકારને ટાંક્યા હતા.

કેન્દ્ર સરકારને ત્રણ મહિનામાં ટ્રસ્ટ કે વહીવટીમંડળ સ્થાપવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

શું કહે છે બંધારણનો અનુચ્છેદ 142?

બંધારણના અનુચ્છેદ 142 હેઠળ, ન્યાય તોળવા માટે સુપ્રીમ કોર્ટ એવો ચુકાદો કે નિર્દેશ આપી શકે જે સંસદ દ્વારા બનાવવામાં આવેલા કાયદા હેઠળ નિર્દેશિત ન હોય.

જ્યાં સુધી દેશની સંસદ કાયદો ન બનાવે, ત્યાર સુધી કોઈ ચુકાદાને કાયદાની જેમ લાગુ કરવાના આદેશ પણ આપી શકે છે.

આ સિવાય સર્વોચ્ચ અદાલત ન્યાયની પ્રક્રિયાને પૂર્ણ કરવા માટે કોઈ પણ ખૂણેથી વ્યક્તિને હાજર થવા નિર્દેશ આપી શકે અથવા તો કાગળિયા પુરાવા કે દસ્તાવેજ મગાવવાના આદેશ કરી શકે છે.

સર્વોચ્ચ અદાલતના ચુકાદા કે નિર્દેશ સમગ્ર દેશમાં લાગુ પડે છે.

બંધારણના ચૅપ્ટર ચાર હેઠળ દેશનાં ન્યાયતંત્ર, ન્યાયાધીશ,...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

શનિવારે દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે લગભગ સાત દાયકાથી ચાલી રહેલા રામજન્મભૂમિ અને બાબરી મસ્જિદના વિવાદ પર ચુકાદો આપ્યો.


સામગ્રી: ચુકાદાનાં 929 પાનાં પછી 116 પાનાની અનુસૂચિ જોડવામાં આવી છે. જેને આપણે પરિશિષ્ટ અથવા વધારે જાણકારી આપવા માટે લખવામાં આવેલો ભાગ કહી શકીએ છીએ.

આ પાનાંમાં તે પુસ્તકો અને દસ્તાવેજોનો વિસ્તારથી ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે જેને સુનાવણી દરમિયાન કોઈ પક્ષ તરફથી પોતાની દલીલમાં મૂકવામાં આવ્યો હોય.

આ ચુકાદામાં ક્યાં ક્યાં પુસ્તકો અને દસ્તાવેજનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, તેના લેખક કોણ છે અને આમાં ક્યાં પુસ્તકોનો ઉલ્લેખ છે.

એક હજારથી વધારે પાનાંના આ ચુકાદામાં બૃહદ ધર્મોત્તર પુરાણનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. જે મુજબ સાત પવિત્ર જગ્યાઓમાં એક અયોધ્યા છે.

આ મુજબ, "અયોધ્યા મથુરા માયા કાશી કા ચી હ્વન્તિકા પુરી દ્વારાવતી ચૈવ સપ્તૌતા મોક્ષદાયિકા:"

તેનો અર્થ થાય છે કે ભારતમાં સાત સૌથી પવિત્ર સ્થળ છે - અયોધ્યા, મથુરા, માયા(હરિદ્વાર), કાશી, કાંચી, અવંતિકા (ઉજ્જૈન) અને દ્વારાવતી(દ્વારકા)

ચુકાદા અનુસાર રામનો જન્મ અયોધ્યામાં થયો હતો આના પક્ષમાં જે દલીલો રજૂ કરવામાં આવી તેમાં વાલ્મીકિ રચિત "રામાયણ" (જે ઇ.સ. પૂર્વે લખવામાં આવ્યું હતું) અને 'સ્કંદ પુરાણના વૈષણવ ખંડ'માં અયોધ્યાના મહાત્મ્યનો ઉલ્લેખ છે.

રામાયણ (મહાભારત અને શ્રીમદ ભાગવતગીતા લખાયા પહેલાંની રચના) મુજબ રામનો જન્મ રાજા દશરથના મહેલમાં થયો હતો અને તેમનાં માતાનું નામ કૌશલ્યા છે. અદાલતે માન્યું કે રામાયણમાં જન્મની સટીક જગ્યા બતાવવામાં આવી નથી.

કોર્ટમાં હાજર રહેલાં એક ઇતિહાસકારે રામાયણની રચનાનો સમય 300 થી 200 ઈ.સ. પૂર્વે દર્શાવાયો.

સ્કંદ પુરાણ આઠમી સદીમાં લખવામાં આવ્યું છે. આ મુજબ રામની જન્મભૂમિ મોક્ષની સમાન છે અને આમાં રામના જન્મની સાચી જગ્યા દર્શાવાઈ છે.

આ પુરાણમાં અયોધ્યા મહાત્મ્યમાં રામના જન્મના સટીક સ્થાનનું વિવેચન છે. આ અનુસાર રામનો જન્મ વિઘ્નેશ્વરના પૂર્વમાં, વિશિષ્ઠના ઉત્તરમાં અને લોમેશના પશ્ચિમમાં થયો છે.

અદાલતમાં કહેવામાં આવ્યું કે રામ જન્મભૂમિની જગ્યાની ઓળખ માટે સ્કંદ પુરાણના અયોધ્યા મહાત્મ્યને આધાર બનાવવામાં આવ્યું છે.

ચાર ઇતિહાસકારોના અનુમાન મુજબ આની રચના 18મી સદીના છેલ્લા સમયથી લઈને 19મી સદીની શરૂઆતમાં કરવામાં આવી હતી. ઇતિહાસકારની આ દલીલને કોર્ટે રદ કરી છે.

સ્કંદ પુરાણના અયોધ્યા મહાત્મ્યમાં લખેલી વાતોની પુષ્ટિ માટે અદાલતમાં અનેક પુરાવા રજૂ કરવામાં આવ્યા.

સ્વામી અવિમુક્તેશ્વરાન્દ સરસ્વતીએ ઊલટતપાસ દરમિયાન અયોધ્યા મહાત્મ્યને આધાર બનાવ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું કે તેમણે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સુપ્રીમ કોર્ટે શનિવારે રામજન્મભૂમિ અને બાબરી મસ્જિદ વિવાદને પોતાના 1,045 પાનાંના ઔતિહાસિક ચુકાદામાં ઘણા બધા દસ્તાવેજોનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.


સામગ્રી: ચુકાદો એ કે વિજય માલ્યાને ભારતના પહેલા આર્થિક રૂપે ભાગેડુ ઘોષિત કરી દેવામાં આવ્યા.

હવે આ કેસમાં તપાસકર્તા એજન્સી ફરાર લોકોને લગતા નવા કાયદા હેઠળ આરોપીની તમામ સંપત્તિ જપ્ત કરી શકશે.

તો આ જે નવા વર્ષે  ધંધા-પાણીમાં વાત આવા જ ભાગેડુઓની કે જે આ રીતે છેતરપિંડી કરી દેશ બહાર ભાગી ગયા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભાગેડુ વિજય માલ્યાને પકડવાના રસ્તા સરળ થતા જાય છે. નવા વર્ષના પહેલા જ અઠવાડિયામાં ભ્રષ્ટાચાર નિરોધક કોર્ટે એક મહત્વનો ચુકાદો આપ્યો.


સામગ્રી: ચુસુલ બોર્ડર પૉઇન્ટ ખાતે મળી રહેલી આ બેઠકમાં બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત લદ્દાખમાં લાઇન ઑફ ઍક્ચ્યુઅલ કંટ્રોલ (LAC)પર તણાવ ઘટાડવા અંગે વાતચીત થશે છે.

ગલવાન ઘાટી સૈન્ય સંઘર્ષમાં ભારતના 20 સૈનિકોનાં મૃત્યુ થયા એ પછી બેઉ દેશો વચ્ચે તણાવ વધ્યો છે.

6 જૂન 6 અને 22 જૂને થયેલી બેઠક ચીની સરહદમાં આવેલા મોલ્ડોમાં થઇ હતી, જ્યારે ત્રીજી બેઠક ચુસુલ બોર્ડર પોઇન્ટ ખાતે થઈ રહી છે.

ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ અખબારના અહેવાલ પ્રમાણે ભારતના XIV કૉર્પ્સ કમાન્ડર લેફ્ટનન્ટ જનરલ હરિંદર સિંહ અને ચીનના દક્ષિણ શિનજિયાંગ મિલિટરી રિજિયોનલ કમાન્ડર મેજર જનરલ લિયુ લિન વચ્ચે આ ત્રીજી બેઠક હશે.

પાછલી બેઠકમાં બંને દેશઓ વચ્ચેના કૉર્પ્સ કમાન્ડર્સ ગલવાન ઘાટી જેવા ઘર્ષણના સ્થળો વિશે ચર્ચા કરી પરસ્પર સહમતીથી પાછળ ખસવા પર સહમત થયા હતા. એ પછી છેલ્લી બેઠકમાં સ્પ્રિંગ્સ અને પેન્ગોન્ગ ત્સો પાસે તણાવની સ્થિતિને દૂર કરવા આગામી બેઠકમાં ચર્ચા કરવા સહમતી થઈ હતી.

અહેવાલ અનુસાર આર્મીના સૂત્રો જણાવી રહ્યા છે કે ચીનની સેનાએ પેન્ગોન્ગ ત્સો અને ગલવાન ઘાટી પાસે માળખાકીય સુવિધાઓનાં બાંધકામની ગતિવિધિ કરી છે તો કારાકોરમ ઘાટ પાસે ભારતના મહત્વના મિલિટરી બેઝ દૌલત બેગ ઓલ્ડીની નજીક દીપસંગ પ્લેઇન્સમાં ઘૂસણખોરી પણ કરી છે. જોકે, ભારત સરકાર ચીને કોઈ વિસ્તાર કબજે કર્યો હોવાનું નકારે છે.

ચીનના સૈન્યની આ જમાવટની બરાબરી માટે ભારતીય વાયુ સેનાએ પણ લદ્દાખમાં વધારાની હવાઇ સુરક્ષા ટુકડીઓ મોકલી છે અને  સેનાની વધુ ટુકડીઓ પણ આ વિસ્તારમાં તૈનાત કરાઇ છે.

ચાર રફાલ વિમાનોનો પહેલો બૅચ જુલાઈમાં ભારત પહોંચશે

ચીન સાથેની સરહદ પર તણાવ વચ્ચે ફ્રાંસ તરફથી ભારતને ચાર રફાલ ફાઇટર જેટ જુલાઈના અંતમાં મળી જશે.

ધ હિંદુ અખબારના અહેવાલ પ્રમાણે ચાર રફાલ વિમાનોનો પહેલો જથ્થો ફ્રાંસથી 27 જુલાઈએ રવાના થશે. આ સાથે જ વધુ એક ઍરક્રાફ્ટની પણ ડિલિવરી કરવામાં આવી શકે છે પરંતુ એ વિશે હજુ અનિશ્ચિતતા છે એમ અહેવાલ જણાવે છે.

અગાઉ ફ્રાંસથી ચાર રફાલ વિમાનોનો પહેલો જથ્થો મે મહિનામાં ભારત આવવાનો હતો પરંતુ કોરોના વાઇરસની મહામારીને કારણે એમાં મોડું થયું અને હવે એને જુલાઈમાં મોકલવાનું નક્કી થયું છે.

સપ્ટેમ્બર 2016માં ભારત સરકારે ફ્રાંસ સાથે 36 રફાલ મલ્ટિ-રોલ ફાઇટર જેટ વિમાનો ખરીદવાનો 7.87 બિલિયન યુરોનો સોદો કર્યો હતો. રફાલ વિમાન સોદાને લઈને સરકાર પર ગેરરીતિના પણ આરોપ લાગ્યા હતા જેમાં સુપ્રીમ કોર્ટે ગેરરીતિનો દાવો ફગાવ્યો હતો.

બંને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારત અને ચીનના સૈન્યના કોર્પ્સ કમાન્ડર વચ્ચે મંગળવારે સવારે બેઠક નિર્ધારિત છે.


સામગ્રી: ચૂંટણી આયોગે કહ્યું છે કે મહાતિરે વિપક્ષી સંગઠનના ચૂંટણીમાં 115 સીટો પર જીત મેળવી છે. સરકાર બનાવવા માટે નક્કી કરેલી 112ની સીમા કરતાં વધારે છે.

92 વર્ષના મહાતિરએ બારસિન નેશનલ (બીએન) ગઠબંધનને ચૂંટણીમાં ધોબી પછાડ આપી છે. આ પક્ષ છેલ્લા 60 વર્ષોથી સત્તામાં હતી.

જીત્યા બાદ પત્રકારો સાથે વાત કરતાં મહાતિરે કહ્યું કે અમારે કંઈ નથી જોઈતું, અમે માત્ર કાયદાનું શાસન લાવવા માગીએ છીએ.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમને આશા છે કે શપથ ગ્રહણ સમારોહ આવતા ગુરુવારે યોજાઈ શકે છે. શપથ લેતા જ મહાતિર દુનિયાના સૌથી વૃદ્ધ નેતા બની જશે.

શપથગ્રહણ સમારોહ હોવાથી મલેશિયામાં ગુરુવારે અને શુક્રવારે રજા જાહેર કરવામાં આવી છે.

પરિણામ આવતાં જ પાર્ટીના સમર્થકોએ રસ્તા પર આવીને જીતની ખુશી મનાવી હતી.

બીએન અને તેની પ્રમુખ પાર્ટી સંયુક્ત મલેશિયા સંગઠન (યુએમએનઓ) 1957માં બ્રિટનથી આઝાદી મળ્યા બાદ સત્તામાં હતી.

પણ છેલ્લા કેટલાંક વર્ષોમાં આ પક્ષની લોકપ્રિયતા ઘટી રહી હતી. આ ચૂંટણીમાં પાર્ટીને 79 સીટો મળી છે.

2013માં થયેલી ચૂંટણીમાં વિપક્ષે લોકપ્રિયતા મેળવતાં ઘણા મત મેળવ્યા હતાં. પણ સરકાર બનાવવા માટે પૂરતા નહોતા.

આ વખતે મહાતિરે હાલના વડાપ્રધાન નજીબ રઝાક વિરૂદ્ધ ખૂબ પ્રચાર કર્યો હતો અને તેના પરિણામે પાર્ટીને આટલી બહુમતી મળી છે.

મહાતિર પોતે પણ એક સમયે બીએનનો મહત્ત્વનો ભાગ રહ્યા છે અને તેઓ નજીબના રાજકીય ગુરુ પણ રહી ચૂક્યા છે.

જે પાર્ટી ભ્રષ્ટાચારને સમર્થન આપે તેની સાથે રહેવું અપમાનજનક છે એમ કહીને પાર્ટીથી અલગ થઈ ગયા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

મલેશિયાના વડાપ્રધાન મહાતિર મોહમ્મદે સામાન્ય ચૂટણીમાં ઐતિહાસિક વિજય મેળવ્યો છે.


સામગ્રી: ચૂંટણી પંચના વલણ પર સવાલ ઊભા થતા જોવા મળી રહ્યા છે

આ વિશ્વાસ ચૂંટણી પંચના સારા ટ્રેક રેકોર્ડથી જળવાઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને વર્ષ 1990ના દાયકામાં દેશના મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર રહી ચૂકેલા ટીએન શેષનની શિસ્તતાના કારણે.

પરંતુ ચૂંટણી પંચનું જે વલણ અત્યારે જોવા મળી રહ્યું છે તેના કારણે સવાલ ઊભા થઈ રહ્યા છે.

ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીની તારીખોની જાહેરાત કરવામાં ચૂંટણી પંચ ઢીલ બતાવી રહ્યું છે. તેના કારણે એક નિષ્પક્ષ સંસ્થા તરીકે જાણીતા પંચની છબી પર કોઈ એક રાજકીય પક્ષની તરફેણ કરવાનો ધબ્બો લાગ્યો છે.

હવે તો કોંગ્રેસ આ મામલાને કોર્ટમાં લઈ ગઈ છે.

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કહ્યું કે વિપક્ષને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરના નિર્ણય પર સવાલ ઉઠાવવાનો કોઈ હક નથી.

પરંતુ તેઓ કદાચ ભૂલી ગયા છે કે તેમણે વર્ષ 2002માં તત્કાલિન મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનરનું આખું નામ મોટેથી બોલીને આરોપ લગાવ્યા હતા. એ પહેલા સુધી લોકો તેમને જે.એમ.લિંગ્દોહના નામથી ઓળખતા હતા.

તત્કાલિન મુખ્યમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ જે.એમ.લિંગ્દોહ પર સોનિયા ગાંધીની મદદના આરોપ લગાવ્યા હતા

ત્યારે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી રહેલા નરેન્દ્ર મોદીએ જેમ્સ માઈકલ લિંગ્દોહ પર આરોપ લગાવ્યા હતા કે તેઓ પોતે ખ્રિસ્તી છે તેના કારણે બીજી ખ્રિસ્તી સોનિયા ગાંધીની મદદ કરવા ગુજરાતની ચૂંટણી ટાળી રહ્યા છે.

આ આરોપ પર લિંગ્દોહે કડક પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે, "કેટલાક તુચ્છ લોકો વાતો બનાવતા રહે છે જેમણે એથિસ્ટ (નાસ્તિક) શબ્દ નથી સાંભળ્યો."

ચૂંટણી પંચનું નિષ્પક્ષ હોવું જેટલું અગત્યનું છે, તેટલું જ જરૂરી છે તેનું રાજકીય દબાણથી મુક્ત દેખાવું.

નહીં તો લોકો વિશ્વાસ કેવી રીતે કરી શકશે કે સ્વાયત્ત સંસ્થા કોઈ પણ પરિસ્થિતિમાં કોઈ પણ સરકારની સત્તામાં તેની ઓળખ યથાવત રાખવાના પ્રયાસમાં મદદરૂપ નહીં થાય.

EVM પર શંકા અને ચૂંટણી પંચ

EVMમાં ગડબડ મામલે ઘણી વખત ચૂંટણી પંચ પર આરોપ લાગ્યા છે

આ વર્ષે માર્ચમાં લાગેલા EVM હેકિંગના આરોપો પર ચૂંટણી પંચનું વલણ જનતાના વિશ્વાસને મજબૂત કરવા વાળું જરા પણ માની નથી શકાતું.

ચૂંટણી પંચ મશીનની ગડબડ મામલે આશંકાને દૂર કરવાને બદલે વારંવાર એક જ વાત કહેતું રહ્યું કે EVMને હેક નથી કરી શકાતું.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ તરફ આમ આદમી પાર્ટીના ધારાસભ્ય સૌરભ ભારદ્વાજે દિલ્હી વિધાનસભામાં EVMની પ્રતિકૃતિ જેવા મશીનને હેક કરીને બતાવ્યું હતું.

EVMમાં ગડબડ મામલે આ આરોપો નવા નથી. ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અત્યાર સુધી દેશનો લોકશાહીમાં વિશ્વાસ જોવા મળી રહ્યો છે. કેમ કે ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની સ્વતંત્રતાને લઈને લોકોનાં મનમાં કોઈ શંકા નથી.


સામગ્રી: ચૂંટણી પછી વ્હાઇટ હાઉસમાં કોન રહેશે એ નક્કી કરવા માટે 270 ઇલેક્ટર્સ વોટની જરૂર છે.

ડેમૉક્રેટિક ઉમેદવાર જો બાઇડને કહ્યું કે સ્પષ્ટ છે કે તેમની પાસે અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિપદ જીતવા માટે પર્યાપ્ત રાજ્ય છે.

ઍરિઝોના, જ્યૉર્જિયા, નૅવાડા, પેન્સિલ્વેનિયા, નોર્થ કૅરોલાઈના અને વિસ્કૉન્સિન એ રાજ્ય છે જેના હાથમાં હવે રાષ્ટ્રપ્રમુખ બનાવવા માટેની ચાવી છે. કોણ જીતશે અને કોણ છૂટી જશે એ આ જ રાજ્યો પર આધાર રાખે છે.

બાઇડન પેન્સિલ્વેનિયા સિવાય પણ જીત મેળવી શકે છે. જોકે અહીં પરિણામ હાલ આવી રહ્યાં નથી.

પરંતુ તેમણે ઍરિઝોના, જ્યૉર્જિયા અને નૅવાડામાં જીતવું પડશે. કેટલીક સમાચાર સંસ્થાઓએ વિસ્કૉન્સિન અને ઍરિઝોનામાં બાઇડનની જીતનો અંદાજ લગાવ્યો છે પરંતુ બીબીસીનું માનવું છે કે આ અંગે કોઈ પણ મત બનાવવો ઉતાવળ ગણાશે.

અમેરિકા રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી પરિણામ : ભારતને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને બાઇડનમાંથી કોની જીતથી ફાયદો થશે

જો બાઇડન વિસ્કૉન્સિન જીતી જાય છે તો તેમણે ઍરિઝોના અને નૅવાડામાં જીતવું જરૂરી હશે. મતની ગણતરી ચાલુ છે અને આશા છે કે અધિકારી મોડી રાત્રે (ભારતીય સમય અનુસાર) આના પર અપડેટ જાહેર કરશે.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે જ્યૉર્જિયામાં ટ્રમ્પની લીડ ધીમેધીમે ઘટી રહી છે. સમાચાર લખાય છે ત્યાં સુધી લીડ અંદાજે 18,590 મતની જ રહી ગઈ હતી.

બાઇડન વિસ્કૉન્સિન જીતી ગયા હોવાનો અંદાજ લગાવવામાં આવી રહ્યો છે.

તેમને વિસ્કૉન્સિન જીતવાના કારણે 10 વોટ વધારે મળી ગયા છે અને તેઓ લીડમાં ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પથી આગળ નીકળી ગયા છે.

ટ્રમ્પના કૅમ્પેને ફિલાડેલ્ફિયા કાઉન્ટિંગને જોવાની માગ કરી

કૉરી લેવાન્ડોવ્સકી અને પામ બૉન્ડી નામના ટ્રમ્પનાં બે કૅમ્પેન અધિકારીઓએ મેઇલ-ઇન મત જ્યાં ગણાઈ રહ્યા છે તે ફિલાડેલ્ફિયા કન્વેશન સેન્ટરમાં જઈને કહ્યું કે તેમની પાસે અંદર જવાનો કોર્ટનો ઑર્ડર છે.

બૉન્ડીએ કહ્યું, "અમે હાલમાં તે બિલ્ડિંગમાં પ્રવેશવાની અને મતદાન પ્રક્રિયાનું કાયદેસર રીતે નિરીક્ષણ કરવાની યોજના બનાવીએ છીએ"

તેમણે વધુમાં કહ્યું, "ટ્રમ્પના પ્રતિનિધિઓને બંદૂક અને બેજવાળા વ્યક્તિ દ્વારા ગણતરી પ્રક્રિયાથી 100 ફૂટ પાછળ રાખવામાં આવ્યા હતા, જે પોલીસઅધિકારી નહોતા."

દરમિયાન, ટ્રમ્પ કૅમ્પેનના મૅનેજર બિલ સ્ટેપિયને પત્રકારોને ફોન પર જણાવ્યું હતું કે ડેમૉક્રેટ "જૂઠું બોલે છે, છેતરપિંડી કરે છે અને ચોરી કરે છે અને ગેરકાયદેસર વર્તન બેફામ ચાલી રહ્યું છે."

ખોટા દાવાઓથી દૂષિત અમેરિકાની ચૂંટણી : આંતરરાષ્ટ્રીય...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અમેરિકામાં યોજાયેલી રાષ્ટ્રપતિપદની ચૂંટણી માટેની મતગણતરી ચાલુ છે અને કોઈ વિજેતા હજુ સુધી જાહેર થયા નથી.


સામગ્રી: ચૂંટણી પ્રચારનો અંતિમ તબક્કો ચાલે છે, ત્યારે સોશિયલ મીડિયા પર રાજકીય ઉદ્દેશ્યથી શેર થઈ રહેલા વીડિયો અને તસવીરોની સંખ્યામાં પણ વધારો થયો છે.

એક્તા ન્યૂઝ રૂમે કેટલીક ખોટી તસવીરો અને વીડિયોની તપાસ કરી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

બાબરી મસ્જિદ માટે એકઠા થયા મુસલમાનો - ફેક

સોશિયલ મીડિયા પર આ તસવીર ઉત્તર પ્રદેશના બુલંદશહેરની તસવીરના નામે શેર થઈ રહી છે.

ઘણા ફેસબુક યૂઝર્સે પોતાનાં ક્લોઝ્ડ ગ્રૂપ્સમાં લખ્યું છે કે, 'બુલંદશહેરમાં બાબરી મસ્જિદ માટે એકઠા થયા લાખો મુસલમાન.'

બુલંદશહેરમાં સોમવારે એક પોલીસ અધિકારીના મૃત્યુ બાદ થયેલા હોબાળા સાથે જોડીને પણ કેટલાક લોકો આ તસવીરને શેર કરી રહ્યા છે.

કેટલીક ફેસબુક પોસ્ટ્સમાં લખ્યું હતું કે ભારતમાં મુસલમાનોની સંખ્યા ઝડપથી વધી રહી છે, જેનાથી હિંદુઓની ઉપર જોખમ છે.

લાખો મુસ્લિમ 1-3 ડિસેમ્બર દરમિયાન ઉત્તર પ્રદેશના બુલંદશહેરમાં આયોજિત 'ઇઝ્તેમા'માં પહોંચ્યા હતા, પણ બાબરી મસ્જિદ વિવાદને આ આયોજન સાથે કોઈ જ લેવાદેવા નથી.

ઇઝ્તેમામાં એકઠા થયેલા લોકો

સરળ ભાષામાં ઇઝ્તેમાને 'મુસલમાનોનો સત્સંગ' કહી શકાય.

આ આયોજનમાં મુસ્લિમ ધર્મગુરુ મુસલમાનોને તેમની પ્રાથમિક શિક્ષાઓ તરફ પરત ફરવા માટે આહ્વાન કરે છે.

ભારતમાં સૌથી મોટાપાયે ભોપાલમાં ઇઝ્તેમાનું આયોજન થાય છે. ત્રણ દિવસના એક કાર્યક્રમમાં મોટી સંખ્યામાં સુન્ની મુસ્લિમ એકઠા થાય છે.

કુવૈતના ન્યૂઝ નેટવર્ક 'દેરવાઝા ન્યૂઝ'એ તેમની સાઇટ પર આ તસવીર વર્ષ 2017માં પૂર્વ-આફ્રીકન દેશ તંઝાનિયાની જણાવીને શેર કરી હતી.

મુસ્લિમ ધર્મગુરુઓ પ્રમાણે, ઇઝ્તેમાને રાજકીય મુદ્દાઓથી હંમેશાં દૂર રાખવામાં આવે છે. હવે વાત બુલદંશહેરના નામે વાઇરલ થઈ રહેલી તસવીરની, આ તસવીરને 'ઇસ્લામ ફૉર એવરિવન' નામના ફેસબુક પેજે 29 મે 2016ના રોજ પોસ્ટ કરી હતી.

આ તસવીરમાં દેખાતા લોકોની વેશભૂષા, ટોપીઓ અને રંગ જોઈને એવું લાગે છે કે આ તસવીર કોઈ મુસ્લિમ વસતી ધરાવતા આફ્રીકન દેશની તસવીર છે.

આ તસવીર ધૂંધળી હોવાના કારણે અને તસવીરમાં જગ્યાઓ ઓછી દેખાતી હોવાના કારણે ફૉરેંસિક તપાસ કરીને તસવીર વિશે જાણકારી મેળવવી મુશ્કેલ છે, પણ જૂની પોસ્ટ્સના આધારે જરૂર કહી શકાય કે આ તસવીર બુલંદશહેરની નથી.

કોંગ્રેસની રેલીમાં હોબાળો - ફેક

દક્ષિણપંથી વલણ ધરાવતા ફેસબુક પેજ્સ પર ચૂંટણી પ્રચારની એક રેલીની તસવીર શેર કરાઈ છે, જે રાજસ્થાનના જોધપુરની તસવીર હોવાનો દાવો છે.

ફોટો શેર કરનારનો દાવો છે કે આ ફોટો જોધપુરમાં યોજાયેલી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

રાજસ્થાનમાં આ શુક્રવારે વિધાનસભાની ચૂંટણી માટે મતદાન યોજાનાર છે.


સામગ્રી: ચૂંટણી બાદનો વિજયોત્સવ

ચૂંટણી ખાસી રસાકસી ભરી હતી. એક તરફ સત્તા પક્ષ મુસ્લિમ લીગ-નવાઝ તો બીજી તરફ પાકિસ્તાન તહરીકે ઇન્સાફ હતો.

જોકે, પિપલ્સ પાર્ટી, જમાતે ઇસ્લામી, જમિયતે ઉલેમા, એમ. ક્યૂ. એમ વગેરે પક્ષો પણ મેદાનમાં હતા.

જોકે, મુખ્ય મુકાબલો કરપ્શન કેસમાં ગેરલાયક ઠરેલા અને હાલમાં જેલવાસ ભોગવી રહેલા માજી વડાપ્રધાન નવાઝ શરીફના પક્ષ અને મુસ્લિમ લીગ અને વિખ્યાત ક્રિકેટર ઇમરાન ખાનના પક્ષ તહરીકે ઇન્સાફ વચ્ચે હતો.

તહરીકે ઇન્સાફ મુખ્યત્વે યુવાનો, ગરીબો,વંચિતોનો પક્ષ ગણાય છે.

જ્યારે લીગ શોષણખોરોના પક્ષ તરીકે બદનામ છે. તે ગુંડાઓને પાળે છે અને માફીયારાજ પદ્ધતિ પણ અપનાવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ વેળાની ચૂંટણી અત્યંત મહત્ત્વની હતી. એ તબદીલી એટલે કે પરિવર્તનની ચૂંટણી હતી.

તબદીલીનું સૂત્ર ઇમરાન ખાને આપ્યું હતું અને સમગ્ર પાકિસ્તાને આ સૂત્ર ઝીલ્યું હતું ને એના પડઘા ગજાવ્યા હતા.

આ પડઘા એટલા જોરદાર હતા કે એના પ્રભાવથી મુસ્લિમ લીગ નિષ્ફળ-નાસીપાસ થઈ ગયેલી લાગતી હતી અને ચૂંટણી યોજાઈ તો વાસ્તવામાં થયું પણ એવું જ.

તહરીકે ઇન્સાફ, રાષ્ટ્રીય સભાની 270માંથી સૌથી વધારે બેઠકો જીતી ગયો. જ્યારે મુસ્લિમ લીગ પાછળ રહી ગયો.

ઈમરાન ખાન

દેખીતું છે કે પાકિસ્તાનના આગામી વડાપ્રધાન ઇમરાન ખાન હશે.

એ પશ્ચિમી હવામાં વર્ષો ગાળી ચૂકેલો અને પશ્ચિમી લોકશાહીના રંગે રંગાયેલો આદમી છે.

ઉદાર છે, સંસ્કારી છે, તે મૈત્રી અને મહોબતમાં માને છે. લોક કલ્યાણ અને સમાજોન્નતિમાં માને છે.

એક પત્રકાર તરીકે મારો અનુભવ અને મારું નિરીક્ષણ છે ત્યાં સુધી હું કહી શકું છું કે ઇમરાન ખાન લડાઈને પસંદ કરતા નથી.

શાંતિ અને સંપમાં માને છે. વળી પાકિસ્તાનના લોકો પણ શાંતિપ્રિય છે. તેમને લડાઈમાં નહીં તેમના પ્રશ્નોના હલમાં રસ છે.

તેમને રોજગાર જોઈએ છે, સુયોગ્ય રહેઠાણો, તાલીમગારો, દવાખાનાં, રસ્તા, પુલો વગેરે જોઈએ છે.

તેમને આ જરૂરિયાતો મેળવવામાં રસ છે, લડાઈમાં નહીં. તેઓ જાણે છે કે લડાઈ એ પ્રશ્નોનો હલ નથી. બલકે પ્રશ્નોની જન્મદાત્રી છે.

ઇમરાન ખાન વડાપ્રધાન બને એને આપણે આવકારીશું. ખુશ આમદીદ કહીશું પરંતુ આ પદ એમના માટે સહેલું નહીં હોય એ પણ એટલું જ સાચું.

એમની સામે સૌથી મોટો પ્રશ્ન અર્થકારણનો હશે. મુસ્લિમ લીગ સરકારે દેશને અબજોના કરજના ખાડામાં ઉતારી દીધો છે.

આવી દશામાં વિકાસ કાર્યો કેમ હાથ ધરવાં એનો જવાબ સહેલો નથી.

લોકોની આશાઓ અને અપેક્ષાઓ પણ હદ વિનાની હશે.

તેમને કેમ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

25મી જુલાઈ 2018ના દિવસે પાકિસ્તાનમાં સામાન્ય ચૂંટણી યોજાઈ ગઈ. એ રાષ્ટ્રીય સભાની 270 બેઠકો અને પ્રાંતિય સભાની 570 બેઠકો માટેની ચૂંટણી હતી.


સામગ્રી: ચૂંટણી બાબતે કેટલાય પ્રકારના ખોટા સમાચારો સોશિયલ મીડિયા અને વૉટ્સઍપ ઉપર ફેલાવવામાં આવી રહ્યા છે.

બુધવારે ઘણા લોકોએ 'એકતા ન્યૂઝ રૂમ' સાથે આ બાબતની ખાતરી કરવા માગી કે શું ખરેખર જોધપુરમાં મસ્જિદના દરવાજાને પાડી નાખવામાં આવ્યો છે?

તેમણે લખ્યું કે વૉટ્સઍપ પર તેમને એક વીડિયો મળ્યો છે, જેમાં એક જેસીબીની મદદથી મસ્જિદના દરવાજાને તોડવામાં આવી રહ્યો છે.

વીડિયોમાં 'જય શ્રી રામ'ના નારાઓનો અવાજ પણ સંભળાય છે અને એની સાથે આવેલા સંદેશમાં લખ્યું છે, "જોધપુરમાં મસ્જિદ તોડી."

જોધપુરના સ્થાનિક પત્રકારોએ જણાવ્યું કે હિંદુ અને મુસલમાન, બંને સમુદાયના લોકો આ વીડિયોને શેર કરી રહ્યા છે.

કેટલાક હિંદુઓએ આને 'ગર્વના ભાવ' સાથે શેર કર્યો છે જયારે મુસલમાન આને શેર કરતા એવી ફરિયાદ કરી રહ્યા છે કે આ વિધ્વંસ રાજસ્થાનની ભાજપ સરકારે કરાવ્યો છે.

આ વીડિયો વિશે અમે જોધપુરના પોલીસ કમિશ્નર આલોક કુમાર વશિષ્ઠ સાથે વાત કરી.

તેમણે જણાવ્યું, "વીડિયો વિશે તેઓ કંઈ કહી શકે એમ નથી પરંતુ જોધપુરમાં મસ્જિદ તોડવાની કોઈ ઘટના બની નથી. આ સાવ ખોટા સમાચાર છે."

તપાસમાં અમને યૂ-ટ્યૂબ ઉપર આ જ વીડિયો મળ્યો, જેમાં સુત્રોચ્ચારોનો અવાજ સંભળાય છે.

આ વીડિયોને 2 ઑક્ટોબર 2018 ના રોજ યૂ-ટ્યૂબ ઉપર પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

વીડિયો પોસ્ટ કરનારે લખ્યું હતું, "ભટહટની મસ્જિદનો વિધ્વંશ."

ઉત્તરપ્રદેશના ગોરખપુર જિલ્લામાં 'ભટહટ' એક બ્લૉક છે. પણ શું આ વીડિયો ભટહટ(ગોરખપુર)નો છે?

આની ખાતરી કરવા માટે અમે ભટહટમાં રહેતા બસપા નેતા આફતાબ આલમ સાથે વાત કરી. તેમણે જણાવ્યું કે ભટહટની મસ્જિદના ઢાંચામાં ગત એક દશકા દરમિયાન કોઈ જ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

ગોરખપુરના સામાજિક કાર્યકર્તા ગૌરવ દુબેએ આફતાબ આલમની વાતની પુષ્ટિ કરી હતી.

ગૌરવ દુબેએ કહ્યું, "ઉત્તર પ્રદેશમાં ઘણી જગ્યાઓએ રસ્તા પહોળા કરવાનું કાર્ય ચાલી રહ્યું છે. આ વીડિયો ગમે તે જગ્યાનો હોઈ શકે છે. "

"રહી વાત ગોરખપુરની તો શહેરની આસપાસ જ્યારે રસ્તાઓ પહોળા કરવામાં આવ્યા ત્યારે કેટલાંક મંદિરો અને મસ્જિદોને હટાવવામાં આવ્યાં હતાં પરંતુ એ કાર્ય સામાજિક સહમતિથી થયું હતું. આમાં હિંદુ-મુસ્લિમની વચ્ચે વિવાદની કોઈ વાત સામે નહોતી આવી."

આ વીડિયો ક્યાંનો છે, તેની ખાતરી કરી શકાઈ નથી. જોકે, જોધપુર અને એનાથી પહેલાં ગોરખપુરમાં 'મસ્જિદના વિધ્વંશ'ની વાત ઉપજાવી કાઢેલી છે.

અમિત શાહ અને અખિલેશના નામથી એક જ સમાચાર

એક સમાચારપત્રના નકલી કટિંગની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

મધ્યપ્રદેશમાં બુધવારે મતદાન પૂર્ણ થઈ ગયું પરંતુ રાજસ્થાનમાં સાતમી ડિસેમ્બરે મતદાન થવાનું છે.


સામગ્રી: ચૂંટણી સભા સંબોધતાં વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી

કેટલાક લોકો માને છે કે કોરોના વાઇરસના કેસમાં અચાનક આવેલ રૅકર્ડ વૃદ્ધિ પાછળ એ રાજકીય પક્ષો જવાબદાર છે, જેમણે જોખમ હોવા છતાં વિધાનસભાની ચૂંટણીને ધ્યાનમાં રાખીને મોટી-મોટી સભાઓ યોજવામાં કોઈ પણ પ્રકારનો સંકોચ કર્યો નથી.

જોકે, સત્તાધારી  ભારતીય જનતા પાર્ટી કહે છે કે કોરોના વાઇરસના વધતાં કેસ અને રાજકીય રેલી વચ્ચે કોઈ સંબંધ નથી.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં ભાજપના નેતા ડૉક્ટર વિજય ચોથાઈવાલે કહે છે, કોરોના વાઇરસના વધતાં કેસનો ધાર્મિક અથવા રાજકીય કારણોસર ભેગી થયેલ ભીડ સાથે કોઈ સંબંધ નથી."

ભારતમાં કોરોના વાઇરસની સ્થિતિ

ભારતમાં પાછલા કેટલાક દિવસોથી સતત વધી રહ્યા છે કોરોનાના કેસ

સપ્ટેમ્બર 2020થી ભારતમાં કોરોના વાઇરસના કેસ ધીમે-ધીમે ઘટવા લાગ્યા હતા પણ ફેબ્રુઆરી 2021માં કેસમાં ઝડપથી વધારો થવાની શરુઆત થઈ હતી.

માર્ચમાં ચેપ એટલી ઝડપથી ફેલાયો કે પાછલાં વર્ષના બધા રૅકર્ડ તૂટી ગયા.માર્ચમાં જ્યારે કોરોના વાઇરસના કેસ રૅકર્ડ ઝડપથી વધી રહ્યા હતા ત્યારે ભારતના રાજકીય પક્ષો પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ, કેરળ અને તામિલનાડુમાં થનાર ચૂંટણીઓ માટે મોટી-મોટી સભાઓ કરી રહ્યા હતા.

માર્ચના આરંભથી ચૂંટણીસભાઓ શરૂ થઈ ગઈ હતી કારણકે માર્ચના છેલ્લા અઠવાડિયાથી લઈને સમગ્ર એપ્રિલ દરમિયાન મતદાન થવાનું હતું.

ચૂંટણીસભાઓના કારણે કેસ વધ્યા?

માર્ચના આરંભથી ચૂંટણી સભાઓ શરૂ થઈ ગઈ હતી

ચૂંટણીસભાઓમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો ભેગા થયા અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ જેવું કઈ નહોતું. સભાઓમાં માસ્ક પહેરેલા લોકો પણ ભાગ્યે જ જોવા મળ્યા હતા.

સામાન્ય જનતાની સાથે-સાથે નેતાઓ અને ઉમેદવારો પણ ચૂંટણીસભા દરમિયાન કોવિડ-19 પ્રોટોકોલનો પાલન કરતા નહોતા. પશ્ચિમ બંગાળમાં ચૂંટણીસભાઓ દરમિયાન કોરોના વાઇરસના પ્રોટોકોલનું પાલન થતું ન હોવાનું બહાર આવતાં ચૂંટણીપંચે ચેતવણી પણ આપી હતી.

ચેતવણી આપવા છતાં નેતાઓએ કોરોના વાઇરસના નિયમોનું પાલન નહીં કરતા ચૂંટણી પંચે 22 એપ્રિલથી ચૂંટણીસભા પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો હતો.

પશ્ચિમ બંગાળમાં માર્ચના બીજા અઠવાડિયાથી લઈને અત્યાર સુધી કોરોના વાઇરસના કેસમાં તીવ્ર  વધારો નોંધાયો છે.

ચૂંટણીઓ થવાની છે તેવાં બીજાં રાજ્યો જેમ કે આસામ, કેરળ અને તામિલનાડુમાં પણ માર્ચના અંતમાં અને એપ્રિલની શરૂઆતમાં કોરોના વાઇરસના કેસમાં સમાન વધારો જોવા મળ્યો હતો.

જોકે, અમારી પાસે એ વિસ્તારના સંક્રમણ સાથે સંબંધિત સ્થાનિક ડેટા નથી. જ્યાં સભાઓ યોજવામાં આવી હતી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

એક બાજુ જ્યારે ભારત કોરોના વાઇરસના સતત વધતા કેસ સામે ઝઝૂમી રહ્યું છે ત્યારે બીજી બાજુ ભારતીય આરોગ્યતંત્ર પોતાની જાતને ટકાવી રાખવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે.


સામગ્રી: ચૂંટણી સભાને સંબોધતા પહેલાં લોકોને નમસ્કાર કરતા નરેન્દ્ર મોદી

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જાતે ચૂંટણીપ્રચારમાં જોડાયા છે અને એક દિવસમાં અનેક જાહેર સભાઓને સંબોધવાનું શરૂ કર્યું છે.

એ માટે તેમની ટીકા કરવામાં આવી રહી છે.ચૂંટણીને કારણે સંસદના શિયાળુ સત્રના પ્રારંભમાં વિલંબ થતો હોવાના આક્ષેપો પણ થયા છે.

નરેન્દ્ર મોદીની ભાષા અને ભાષણ વિશે સવાલ ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.

નરેન્દ્ર મોદીએ તેમની પહેલી રેલીમાં પોતાના ગરીબીમય ભૂતકાળની વાત કરી હતી. બીજી રેલીમાં તેમણે ખુદને ગુજરાતના દીકરા પણ ગણાવ્યા હતા.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

નરેન્દ્ર મોદી એક દાયકાથી વધુ સમય સુધી ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી હતા. આ ચૂંટણીમાં તેમણે વધારે મહેનત કરવી પડે છે?

આ સંબંધે બીબીસીએ વરિષ્ઠ પત્રકાર આર. કે. મિશ્રા સાથે વાત કરી હતી.

બીબીસીએ તેમને સવાલ કર્યો હતો કે છેલ્લા 22 વર્ષથી ગુજરાતમાં રાજ કરી રહેલી ભાજપને આ વખતે બહુમતી મળવા બાબતે શંકા છે?

આર. કે. મિશ્રાએ કરેલું વિશ્લેષણ તેમના શબ્દોમાં વાંચો.

ગરીબી હુકમનો એક્કો

પક્ષ ગમે તે હોય પ્રચાર સામગ્રીનો ઓર્ડર તો એક જ જગ્યાએ

ગરીબી નરેન્દ્ર મોદી માટે હુકમનો એક્કો હતી. હું એમ ધારતો હતો કે એ મુદ્દાનો ઉપયોગ નરેન્દ્ર મોદી ચૂંટણી પ્રચારના છેલ્લા 72 કલાકમાં કરશે.

તેઓ અપીલ કરશે કે 'હું એક ચા વાળો હતો. તમે મને અહીં સુધી પહોંચાડ્યો. તમે જ મને મુખ્યમંત્રી બનાવ્યો, વડાપ્રધાન બનાવ્યો. હવે તમારી ઇજ્જતનો સવાલ છે.'

જોકે, તેમણે ગુજરાતમાં ચૂંટણી પ્રચારની શરૂઆત જ આ મુદ્દાથી કરી છે. એ દર્શાવે છે કે ભાજપમાં એક પ્રકારનો ખળભળાટ ચોક્કસ છે.

આ વખતે કોંગ્રેસને અને ખાસ કરીને રાહુલ ગાંધીને સારો પ્રતિભાવ મળ્યો છે.

ભાજપે પાછલા છ મહિનામાં જે અભિયાન ચલાવ્યાં હતાં તેમને અપેક્ષા મુજબનો પ્રતિભાવ મળ્યો નથી. તેથી મને લાગે છે કે, આગામી દિવસોમાં આક્રમકતા વધશે.

હકીકત અને વાર્તા

જનવિકલ્પ પાર્ટીના વડા શંકરસિંહ વાઘેલા

વડાપ્રધાને તેમના પદની ગરિમા અને ગંભીરતાનો ખ્યાલ રાખવો જોઈએ. તેમણે તથ્યો સાથે છેડછાડ ન કરવી જોઈએ.

વડાપ્રધાન કોઈ વાત કરે ત્યારે એ ગંભીર બની જાય છે, પણ અત્યારે હકીકત સાથે કલ્પનાની ભેળસેળ કરવામાં આવી રહી છે.

નરેન્દ્ર મોદી ઇતિહાસને પોતાની અનુકૂળતા મુજબ રજૂ કરી રહ્યા છે.

કેશુભાઈ પટેલને શંકરસિંહ વાઘેલાએ હટાવ્યા હતા અને સમાધાન થયું, ત્યારે શંકરસિંહે શરત મૂકેલી કે નરેન્દ્ર મોદીને ગુજરાતમાંથી હટાવવામાં આવે.

ચીમનભાઈ પટેલને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણી ભારતીય જનતા પાર્ટી માટે પ્રતિષ્ઠાનો મુદ્દો બની ગઈ છે.


સામગ્રી: ચૂંટણીના આ માહોલમાં સોશિયલ મીડિયા પર એવા સમાચારો પ્રસરાવવામાં આવી રહ્યાં છે, જેમાંથી કેટલાક સાચા અને કેટલાક ખોટા છે. કેટલાક સમાચારોની માહિતી અપૂર્તિ છે.

આ તમામ બાબતોની માહિતી મેળવવા માટે વિશેષ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે જેનું નામ 'એકતા ન્યૂઝરૂમ' છે.

વિધાનસભાની ચૂંટણીના પ્રચાર દરમિયાન સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી કેટલીક તસવીરો વાઇરલ થઈ રહી છે. આ તસવીરોની તપાસ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાહુલની સભામાં ખાલિસ્તાન સર્મથક બોલાવાયા- ફેક

'રાહુલ ગાંધીની લંડન ખાતે આયોજિત એક સભામાં હિંદુસ્તાન મુર્દાબાદના સૂત્રોચ્ચાર થયા, આ કૅપ્શન સાથે એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયામાં શેર થઈ રહ્યો છે.

આ વીડિયોમાં દેખાતા બેનરમાં રાહુલ ગાંધીની તસવીર અને કોંગ્રેસ પક્ષનું નિશાન પણ છે.

આ વીડિયો સાથ સોશિયલ મીડિયા પર કૅપ્શન લખ્યું છે, 'કોંગ્રેસને દેશ કેવી રીતે સોંપી દઈએ, તમે જ કહો... લંડનમાં રાહુલ ગાંધીની સભામાં ખાલીસ્તાની આતંકવાદીઓએ કોંગ્રેસ પાર્ટી ઝિંદાબાદ અને હિંદુસ્તાન મુર્દબાદના નારા લગાવ્યા.'

આ વીડિયોમાં હિંદુસ્તાન મુર્દાબાદ અને પાકિસ્તાન ઝિંદાબાદના નારા પણ સંભળાય છે.

કેટલાક યુવકો સૂત્રોચ્ચાર કરી રહ્યા છે, પોલીસ તેમને પકડીને લઈ જઈ રહી છે.

આ યુવાનોએ માથે પાઘડી બાંધી છે, જેના કારણે સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે ખાલીસ્તાની ઉગ્રવાદીઓને સભામાં બોલાવ્યા હતા અને તેઓ કોંગ્રેસ સાથે જોડાયેલા છે.

આ વીડિયોની તપાસ કરતા બહાર આવ્યું કે આ વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ત્રણ-ચાર મહિના પહેલાં પણ શેર થયો હતો.

થોડા જ દિવસોમાં રાજસ્થાન વિધાનસભાની ચૂંટણી માટે મતદાન થવા જઈ રહ્યું છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને રાજસ્થાનના અલગઅલગ ફેસબુક ગ્રૂપમાં આ વીડિયો શેર કરાઈ રહ્યો છે.

જોકે, આ વીડિયો વિશે લંડનમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલના આધારે જાણવા મળ્યું કે જે લોકોએ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા.

એ લોકો સુરક્ષા વ્યવસ્થા હોવા છતાં ગુમરાહ કરીને કાર્યક્રમમાં પ્રવેશ્યા હતા.

આ વીડિયોને ખોટી માહિતી સાથે સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરવામાં આવી રહ્યો છે, પોસ્ટ કરનાર પેજ અને ગ્રૂપ પૈકી કેટલાક રાજકીય પણ છે.

હકીકતમાં સૂત્રોચ્ચાર કરનાર યુવકોને સભામાં બોલાવ્યા નહોતા, તેઓ વિરોધ કરવા માટે આવ્યા હતા.

'રાહુલ ગાંધીની 25 લાખ લોકોની સભાનો'દાવો કેટલા સાચો?

વિશાળ જનમેદની ધરાવતી એક તસવીર રાજસ્થાનની ચૂંટણીને ધ્યાને રાખીને સોશિયલ મીડિયામાં શેર કરાઈ રહી છે.

એવો દાવો કરાઈ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશમાં વિધાનસભાની ચૂંટણી તારીખ નજીક આવી ગઈ છે.


સામગ્રી: ચૂંટણીના પહેલાં દિવસે સવારથી સાંજ સુધી લોકોએ વિવિધ પ્રતિક્રિયાઓ આપી હતી. જેમાં મત આપવાના અધિકારને લઈને લોકોમાં જાગૃતિની વાતચીત તેમજ આખરે ઓછા મતદાન સુધીની વાત પણ કરી હતી.

પ્રથમ તબક્કામાં સરેરાશ 68% મતદાન થયું.  અનેક મતદાન મથકો પર લોકો ઉત્સાહભેર મતદાન કરવા આવ્યા હતા.બીજા તબક્કાની ચૂંટણી 14 ડિસેમ્બરે યોજાશે અને 18મી ડિસેમ્બરે પરિણામ જાહેર થશે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

રજનીશ નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું હતું કે આજે મત કરીને કાલનું સર્જન કરો. તમારા મત આપવાના અધિકારનો ઉપયોગ કરો.

નિતિન નામનાં યૂઝરે ફોટો પોસ્ટ કરી જણાવ્યું કે ''અગર ઉંગલી પે દાગ લગને સે અચ્છી સરકાર બનતી હે, તો દાગ અચ્છે હૈ''

અંકીત ગોર નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું કે દાન નહીં, અધિકાર... ચૂંટણી નહીં, યલગાર... આંગળી નહીં... તલવાર.

એવીઆઇ નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું હતું કે નોટબંધી, જીએસટી, સર્જિકલ સ્ટ્રાઈકથી દેશને કેટલો ફાયદો કે નુકસાન થયું તે ગુજરાતની ચૂંટણીમાં દેખાઈ જશે.

અઝાઝ નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું હતું કે જે બીજેપી વિપક્ષમાં EVMનો વિરોધ કરતી હતી, આજે સત્તામાં આવતાં જ EVMનું સમર્થન કરી રહી છે.

કિરન જૈન નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત લોકો ભારે માત્રામાં કોંગ્રેસ વિરોધી વોટ કરે, કમળ ખીલાવી દેશ અને ગુજરાતને વધારે ખુશખુશાલ બનાવો.

એડવિન નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું હતું કે જો તમે કોંગ્રેસને મત આપવા ઈચ્છતા હોય તો, નોટા બટનનો ઉપયોગ કરો. બાકી બધાં જ મત બીજેપીને જશે.

અમિત નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું કે ભાજપને વોટ આપો અને 2022 સુધીમાં નવા ભારતનુ સર્જન કરવા મદદ કરો.

ચિરાગ રામ નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું કે 2012ની સરખામણીએ આજનાં દિવસના ઓછા મતદાનનો અર્થ એ થાય છે કે લોકો કોઈ પાર્ટીથી ખુશ નથી.

વિવેક નામનાં યૂઝરે જણાવ્યું કે તમે જ્યારે સરેરાશ 55 ટકા મતદાન જોવો છો ત્યારે ગમે ત્યાં-ગમે તે રીતે કંઈક આપણામાં ખોટું છે નહીં કે વિજેતા પાર્ટીમાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીના પહેલાં તબક્કામાં મતદાન પાંચ વાગતાની સાથે જ પૂર્ણ થઈ ગયું છે.


સામગ્રી: ચૂંટણીનો જંગ આમ આદમી પાર્ટી, ભારતીય જનતા પાર્ટી અને કૉંગ્રેસ વચ્ચે ખેલાશે.

70 બેઠકો ધરાવતી દિલ્હીની વર્તમાન વિધાનસભાની મુદ્દત 22 ફેબ્રુઆરી, 2020એ પૂર્ણ થાય છે.

ચૂંટણીપંચના 2019ની લોકસભાની ચૂંટણીના ડેટા અનુસાર દિલ્હીમાં કુલ 1.43 કરોડ મતદારો છે.

ચૂંટણીપ્રચારનો પ્રારંભ

આ ચૂંટણીને લઈને સત્તાધારી આમ આદમી પાર્ટી આશાવાદી છે. પોતાના ચૂંટણીપ્રચારને વેગ આપવા માટે ચૂંટણીની રણનીતિ ઘડવામાં માહેર ગણાતા પ્રશાંત કિશોરને તેણે જવાબદારી સોંપી છે. પ્રશાંત કિશોરની પોલિટિકલ કન્સલ્ટન્સી ફર્મ 'ઇન્ડિયન પોલિટિકલ ઍક્શન કમિટી' અરવિંદ કેજરીવાલ માટે પ્રચારનીતિ ઘડશે.

દિલ્હીના નાયબ મુખ્ય મંત્રી મનીષ સિસોદિયાએ ગત મહિને ચૂંટણીમાં પક્ષના વિજયનો આશાવાદ વ્યક્ત કર્યો હતો અને એ સાથે જ આમ આદમી પાર્ટીના ચૂંટણીપ્રચારનો પણ આરંભ થયો હતો.

'અચ્છે બિતે પાંચ સાલ, લગે રહો કેજરીવાલ'ના નારા સાથે આમ આદમી પાર્ટીએ ચૂંટણીપ્રચાર શરૂ કર્યો છે.

આ દરમિયાન ભાજપે હજુ સુધી મુખ્ય મંત્રીના ઉમેદવારનું નામ જાહેર કર્યું નથી અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નામે ચૂંટણી લડવાનું નક્કી કર્યું છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ગૃહમંત્રી અમિત શાહની ચૂંટણીસભા સાથે જ ભાજપે પણ રાજ્યમાં ચૂંટણીપ્રચાર શરૂ કરી દીધો છે.

નોંધનીય છે કે વર્ષ 2005ની વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં આમ આદમી પક્ષને 70માંથી 67 બેઠકો મળી હતી. જ્યારે ભાજપને 3 બેઠકો મળી હતી. એ ચૂંટણીમાં કૉંગ્રેસને એક પણ બેઠક નહોતી મળી.

મતદારોનું સમીકરણ

રાજ્યમાં પૂર્વાંચલી, પંજાબી અને મુસ્લિમોની વસતિ સૂચક છે અને ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને ઝારખંડમાં મૂળ ધરાવતા પૂર્વાંચલી મતદારોની સંખ્યાં 25-30 ટકા જેટલી છે.

'ઇન્ડિયા ટુડે'ના અહેવાલ અનુસાર એક સમયે પૂર્વાંચલીઓ કૉંગ્રસના સમર્થકો ગણાતા હતા. શીલા દીક્ષિત જ્યારે રાજ્યનાં મુખ્ય મંત્રી હતાં ત્યારે તેમણે પૂર્વાંચલી નેતાઓને મહત્ત્વનાં પદો આપ્યાં હતાં. એ વખતે ભાજપ સવર્ણોનો પક્ષ ગણાતો હતો

પણ સામાજિક કાર્યકર અન્ના હઝારેની આગેવાની ભ્રષ્ટાચારવિરોધી આંદોલન થયું અને વર્ષ 2013માં થયેલા અરવિંદ કેજરીવાલના ઉદય થયો. જેને પગલે પૂર્વાંચલીઓ કૉંગ્રેસ છોડીને આમ આદમી પક્ષ તરફ ઢળી ગયા.

અરવિંદ કેજરીવાલની આગેવાનીમાં દિલ્હીમાં આમ આદમી પાર્ટીએ બે વખત સરકાર બનાવી. આપની પ્રથમ સરકાર માત્ર 49 દિવસ જ ટકી શકી હતી.

આ પૂર્વાંચલી મતદારો દિલ્હીમાં 25 બેઠકો પર નિર્ણાયક બની શકે એમ છે. એનો એક અર્થ એવો પણ થાય કે જો તેઓ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

દિલ્હી વિધાનસભાની ચૂંટણી વર્ષ 2020 માટેની તારીખો જાહેર થઈ ગઈ છે. ચૂંટણીપંચે પત્રકારપરિષદમાં જણાવ્યું કે દેશની રાજધાનીમાં 8 ફેબ્રુઆરીએ મતદાન યોજાશે અને 11 ફેબ્રુઆરીએ પરિણામ જાહેર કરાશે.


સામગ્રી: ચૂંટણીપંચ અનુસાર બીજા ચરણમાં 5.40 વાગ્યા સુધીમાં સરેરાશ 61.12 ટકા મતદાન થયું છે.

ચૂંટણીપંચ મુજબ આસામમાં 73.32 ટકા, બિહારમાં 58.14 ટકા, છત્તીસગઢમાં 68.70 ટકા, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં 43.37 ટકા, કર્ણાટકમાં 61.80 ટકા, મહારાષ્ટ્રમાં 55.37 ટકા, મણિપુરમાં 74.69 ટકા, ઓડિશામાં 57.41, પુડુચેરીમાં 72.40 ટકા, તામિલનાડુમાં 61.52 ટકા, ઉત્તર પ્રદેશમાં 58.12 ટકા અને પ. બંગાળમા 75.27 ટકા મતદાન થયું.

18 એપ્રિલના રોજ કુલ 97 બેઠકો પર મતદાન થવાનું હતું પરંતુ બે બેઠકો પર ચૂંટણી રદ થતાં હવે 95 બેઠકો પર મતદાન થયું હતું.

ઓડિશામાં ઈવીએમ અને વીવીપેટમાં ગડબડને કારણે ચાર મતદાન કેન્દ્રો પર ફરીથી ચૂંટણી યોજવાનો આદેશ ચૂંટણીપંચે કર્યો છે.

પૂનમ સિન્હાની ઉમેદવારી

લખનૌથી સપા-બસપા-આરએલડીનાં ઉમેદવાર તરીકે શત્રુઘ્ન સિન્હાનાં પત્ની પૂનમ સિન્હાએ ઉમેદવારી નોંધાવી છે.

આ બાદ તેમણે રોડ-શો કર્યો હતો જેમાં અખિલેશ યાદવ અને ડિમ્પલ યાદવ પણ હાજર રહ્યાં હતાં.

બીજા ચરણમાં ત્રણ વાગ્યા સુધીના મતદાન પર નજર કરીએ તો મહારાષ્ટ્રમાં 46.63 ટકા, તામિલનાડુમાં 52.02 ટકા, મણિપુરમાં 67.5 ટકા, ઉત્તર પ્રદેશમાં 50.39 ટકા, છત્તીસગઢમાં 59.72 ટકા અને કર્ણાટકમાં 49.26 ટકા મતદાન થયું હતું.

આસામમાં ત્રણ વાગ્યા સુધીમાં લગભગ 60.38 ટકા મતદાન થયું હતું.

પશ્ચિમ બંગાળાના ત્રણ વાગ્યા સુધીમાં કુલ 65.43 ટકા મતદાન થયું હતું જેમાં જલપાઇગુરી બેઠક (SC) પર 71.32 ટકા, દાર્જિલિંગ 63.14 ટકા અને રાઇગંજ પર 61.84 ટકા થયું હતું.

મતદાન દરમિયાન બેનાં મોત

છત્તીસગઢના પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી રમણ સિંહે પરિવાર સાથે રાજનંનદગાવ બેઠક માટે મતદાન કર્યું.

ન્યૂઝ એજન્સી એએનઆઈના અહેવાલ અનુસાર છત્તીસગઢના કાંકેરમાં એક પોલિંગ અધિકારીનું હૃદયરોગના હુમલાને કારણે મોત થઈ ગયું છે.

તેઓ જ્યારે ફરજ પર હતા ત્યારે તેમને અચાનક જ હુમલો આવ્યો હતો.

છત્તીસગઢમાં કુલ ત્રણ બેઠકો પર મતદાન થઈ રહ્યું છે જેમાં એક કાંકેર, રાજનંદનગાંવ અને મહાસમુંદનો સમાવેશ થાય છે.

બીજી તરફ તામિલનાડુમાં એક મતદારનું મોત થઈ ગયું છે.

63 વર્ષીય મુરુગેસન મત આપ્યા બાદ મતદાનમથક પર જ બેહોશ થઈ ગયા હતા.

ડૉક્ટરોએ તેમની તપાસ કર્યા બાદ મૃત ઘોષિત કર્યા હતા.

એક વાગ્યા સુધી મતદાનના આંકડા

બપોર બાદ એક વાગ્યા સુધી મણિપુર 49.7 ટકા, ઉત્તર પ્રદેશ 39.24 ટકા, છત્તીસગઢ 47.92 ટકા, કર્ણાટક 36.31 ટકા પશ્ચિમ બંગાળમાં 33.50 ટકા, અને આસામમાં 26.71 ટકા મતદાન થયું છે.

પશ્ચિમ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

લોકસભા ચૂંટણીના બીજા તબક્કામાં 12 રાજ્યો અને એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશની કુલ 95 બેઠકો પર મતદાન સમાપ્ત થઈ ગયું છે.


સામગ્રી: ચૂંટણીપંચના આદેશ પ્રમાણે, સવારે આઠ વાગ્યાથી ગુજરાતનાં 28 કાઉન્ટિંગ સેન્ટર્સ પર એકસાથે મતગણતરી શરૂ થશે.

તા. 23મી એપ્રિલે ત્રીજા તબક્કામાં ગુજરાતની તમામ 26 બેઠક પર એકસાથે મતદાન થયું હતું.

ગુજરાતમાં રેકૉર્ડ 64.11 ટકા જેટલું મતદાન નોંધાયું હતું. ગત વખતે 63.66 ટકા મતદાન થયું હતું.

વર્ષ 2014માં ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદી ભાજપના વડા પ્રધાનપદના ઉમેદવાર હતા ત્યારે તમામ 26 બેઠક ઉપર ભાજપનો વિજય થયો હતો.

મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે ફરી એક વખત તમામ 26 બેઠક ઉપર ભાજપનો વિજય થશે, જ્યારે વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા અમિત ચાવડાનો દાવો છે કે પાર્ટી કમસેકમ 10 બેઠકો જીતશે.

જોકે, આ વખતે EVM તથા VVPATનાં પરિણામની સરખામણી કરવાની હોવાથી પરિણામો આવવામાં ત્રણથી ચાર કલાકનું મોડું થશે.

કેવી રીતે થશે ગણતરી?

કેન્દ્રીય સુરક્ષાબળોની સુરક્ષામાં EVM તથા VVPAT મશીનને કાઉન્ટિંગ સેન્ટર્સ ખાતે લાવવામાં આવશે. આ હેરફેરના સમય અંગે ઇલેક્શન એજન્ટોને અગાઉથી જ વાકેફ કરી દેવામાં આવે છે, જેથી કોઈ ગેરસમજણ ઊભી ન થાય.

ઉમેદવારોના પ્રતિનિધિઓ ઇચ્છે તો EVM તથા VVPAT મશીનની હેરફેર કરતા વાહનની પાછળ પોતાનું વાહન દોડાવી શકે છે.

સૌ પહેલાં રાજકીય પક્ષોના ઇલેકશન એજન્ટ્સની હાજરીમાં રિટર્નિંગ ઑફિસર EVM તથા VVPAT સીલબંધ હોવાની ખરાઈ કરશે. ગુજરાતમાં 26 રિટર્નિંગ ઑફિસર ફરજ બજાવશે, જેમને 182 આસિસ્ટંટ રિટર્નિંગ ઑફિસર તહેનાત રહેશે.

કેન્દ્રીય ચૂંટણીપંચના તાજેતરના નિર્દેશ મુજબ, ઈવીએમ તાથ પોસ્ટલબૅલેટની ગણતરી એકસાથે હાથ ધરવામાં આવશે. અગાઉ સૌપ્રથમ પોસ્ટલબૅલેટની ગણતરી હાથ ધરવામાં આવતી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટના આદેશ બાદ ચૂંટણીપંચે લોકસભાની બેઠક હેઠળ આવતી દરેક વિધાનસભાનાં પાંચ બૂથનાં EVM તથા VVPAT પરિણામોની સરખામણી કરવાના નિર્દેશ આપ્યા છે.

ગુજરાતમાં 182 વિધાનસભા બેઠક હોય 910 બૂથનાં EVM અને VVPAT પરિણામ સરખાવાશે.

આ પહેલાં માત્ર એક એક જ બૂથ ઉપરનાં EVM અને VVPAT પરિણામોને સરખાવવાનો નિયમ હતો. આ બૂથની પસંદગી લૉટરી સિસ્ટમથી કરવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હિંસાની આશંકા

કાઉન્ટિંગ સેન્ટરથી 100 મિટરની અંદર કોઈ પ્રવેશી શકતું નથી. રાજકીય પક્ષોના એજન્ટો જ મતગણતરી ખંડમાં હાજર રહે છે.

જ્યાં મતગણતરી થઈ રહી હોય તેનું CCTV રેકૉર્ડિંગ કરવામાં આવે છે, જેથી કરીને ગેરરીતિ ટાળી શકાય.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા તમામ રાજ્યોનાં ગૃહસચિવો તથા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સુપ્રીમ કોર્ટે વિધાનસભા બેઠક દીઠ પાંચ બૂથનાં EVM અને VVPATનાં પરિણામને સરખાવવાનો આદેશ આપ્યો છે.


સામગ્રી: ચૂંટણીપંચે જણાવ્યું છે કે વડા પ્રધાન દ્વારા દેશનો સંબોધવાની ઘટના અંગે પંચનું ધ્યાન દોરવામાં આવ્યુ છે. આ અંગે આચારસંહિતાનો ભંગ થયો છે કે નહીં તેની તાત્કાલિક તપાસ કરવાનો અધિકારીઓની સમિતિને નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે.

ભારતીય ચૂંટણીપંચના અધિકૃત પ્રવક્તા શૅફાલી શરણે આ અંગે ટ્ટીટ કરીને માહિતી આપી છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ઉલ્લેખનીય છે કે અનેક પક્ષોએ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના મિશન શકિતની સફળતા અંગેના રાષ્ટ્રજોગ નિવેદનને ચૂંટણી આચાર સંહિતાનો ભંગ ગણાવ્યું છે અને તપાસની માગ કરી છે.

મમતા અને સીપીઆઈની ફરિયાદ

નરેન્દ્ર મોદીની જાહેરાત પર પ્રતિક્રિયા આપતાં પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનરજીએ કહ્યું કે નરેન્દ્ર મોદીને ચૂંટણી ટાણે ક્રેડિટ લેવા માટે આમ ચૂંટણી આચારસંહિતા ભંગ કરવાની શું જરુર હતી શું? એમણે ત્યાં કામ કર્યુ છે? તેઓ સ્પેસમાં જવાના છે?

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈએ આ માહિતી આપી છે.

મમતા બેનરજીએ કહ્યું કે મિશન શક્તિ એ રાજકીય જાહેરાત છે. આનો શ્રેય વિજ્ઞાનીઓને જાય છે તો એમણે તેની જાહેરાત કરવી જોઇએ.

મમતા બેનરજીએ આ અંગે તેઓ ચૂંટણીપંચને ફરિયાદ કરશે એમ પણ કહ્યું હતું.

બીજી તરફ કૉંગ્રેસે પણ ટ્ટીટ કર્યુ છે કે ભારતે યુપીએના સમયમાં 2012માં જ આ ક્ષમતા મેળવી લીધી હતી પરંતુ મોદીએ ચૂંટણી ટાણે ક્રેડિટ લેવા માટે આ કર્યુ છે.

કૉંગ્રેસે ઇન્ડિયા ટૂડેમાં પ્રકાશિત એક જૂના સમાચાર પણ શૅર કર્યા છે.

મમતા બેનરજીની વાતમાં ભારતીય સામ્યવાદી પક્ષે પણ સૂર પુરાવ્યો છે.  તેમણે ચૂંટણીપંચને ફરિયાદ કરી છે જેમાં કહ્યું છે કે વડા પ્રધાન પોતે ઉમેદવાર છે અને ચૂંટણીપ્રચાર દરમિયાન આ જાહેરાત કરવામાં આવી છે તે આચારસંહિતાનો ભંગ છે.

સીપીઆઈ(એમ)ના જનરલ સેક્રેટરી સીતારામ યેચૂરીએ કહ્યું કે ચૂંટણીપંચે આની પરવાનગી કેમ આપી તે દેશના નાગરિકો જાણવા ઇચ્છે છે.

બસપાના અધ્યક્ષ માયાવતીએ પણ આ મામલે ચૂંટણીપંચે નોંધ લેવી જોઇએ એવું ટ્ટીટ કર્યુ છે. એમણે વિજ્ઞાનીઓની આડમાં રાજનીતિ કરવાનો મોદી પર આરોપ મૂક્યો હતો.

મોદીએ કરી હતી મિશન શક્તિની જાહેરાત

અગાઉ મોદીએ તેમના ભાષણની શરૂઆતમાં કહ્યું કે ભારતે અવકાશક્ષેત્રે અભૂતપૂર્વ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. અમેરિકા, રશિયા અને ચીન બાદ ભારત એવો ચોથો દેશ છે કે જેને આ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે.

તેમણે કહ્યું, "લો-અર્થ ઑર્બિટમાં ભારતે એક લાઇવ સેટેલાઇટને તોડી પાડ્યો છે. તેને ઍન્ટિ-સેટેલાઇટ મિસાઇલ દ્વારા તોડી પાડવામાં આવ્યો હતો."

ભારતે આને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ભારતે અવકાશમાં એક સેટેલાઇટને તોડી પાડવાની જાહેરાત કરી તેનાં પર અનેક પ્રતિક્રિયાઓ આવી રહી છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ એન્ટિ સેટેલાઇટ મિશન શક્તિના સફળ પરીક્ષણની જાહેરાત કરી છે અને તેની ચૂંટણીપંચ તેની તપાસ કરશે તેવું નિવેદનમાં જાણવા મળે છે.


સામગ્રી: ચૂંટણીપ્રચારમાં હજારો લોકોની ભીડવાળી રેલીઓ અને રોડ શો આયોજિત કરવામાં આવ્યાં.

27 માર્ચથી 29 એપ્રિલ દરમિયાન 34 દિવસમાં યોજાયેલી, આઠ તબક્કાની પશ્ચિમ બંગાળની ચૂંટણી ભારતમાં સૌથી લાંબી વિધાનસભા ચૂંટણી બની રહી.

ચૂંટણી અગાઉનો પ્રચારનો સમય પણ ગણી લઈએ તો અંદાજે બે મહિના સુધી પશ્ચિમ બંગાળમાં રાજકીય ગરમી છવાયેલી રહી.

આ સમયમાં રાજકીય ગરમી તો જાણે કે વધી જ પણ કોરોનાનો વ્યાપ પણ વધ્યો અને સંક્રમણમાં તેજી આવી.

ફેબ્રુઆરીના છેલ્લા અઠવાડિયામાં જ્યારે ચૂંટણી પંચે મતદાનની તારીખોનું એલાન કર્યું ત્યારે પશ્ચિમ બંગાળમાં દરરોજ 200થી ઓછા કોરોના પૉઝિટિવ કેસ સામે આવી રહ્યા હતા.

મતદાનના આખરી તબક્કા સુધીમાં દરરોજનો કોરોના કેસનો આંકડો 900 ટકા વધીને 17,500 પર પહોંચી ગયો.

બે માર્ચ 2021ના રોજ પશ્ચિમ બંગાળમાં કોરોના પર એટલું નિયંત્રણ આવી ગયું હતું કે એક પણ વ્યક્તિનું મોત નોંધાયું નહોતું.

આના બે મહિના બાદ, 2 મે 2021ના રોજ મતગણતરીને દિવસે પશ્ચિમ બંગાળમાં મરણાંક 100ને પાર કરી ગયો. આ એ સમય હતો જ્યારે આખા દેશમાં કોરોના સંક્રમણ ખૂબ જ ઝડપથી વધ્યું હતું.

મહારાષ્ટ્ર સૌથી વધારે અસરગ્રસ્ત રાજ્ય બન્યું, જ્યાં ચૂંટણી નહોતી થઈ રહી.

પશ્ચિમ બંગાળમાં મતદાનના પાંચમા તબક્કા અગાઉ મહારાષ્ટ્રમાં કુલ 60 હજાર કેસનું ઉદાહરણ આપીને ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસ સમાચારપત્રને એક મુલાકાતમાં કહ્યું હતું કે, કોરોના સંક્રમણને ચૂંટણીરેલીઓ સાથે જોડવું ઠીક નથી.

પંરતુ જો પ્રચાર અને મતદાનનો સમય જોવામાં આવે તો, આ દરમિયાન ચૂંટણીવાળા પશ્ચિમ બંગાળ અને તામિલનાડુ જેવાં રાજ્યોમાં દરરોજના કોરોના કેસ મહારાષ્ટ્ર જેવાં રાજ્યોની સરખામણીએ ખૂબ ઝડપથી વધ્યા છે.

આમાં પણ પશ્ચિમ બંગાળમાં એની ઝડપ વધારે રહી હતી.

જવાબદાર કોણ?

તો પશ્ચિમ બંગાળની બગડી રહેલી સ્થિતિ માટે ચૂંટણી પંચ, રાજકીય નેતાઓ કે આમ જનતા કોને જવાબદાર માનવામાં આવે?

ચૂંટણીપ્રચારમાં હજારો લોકોની ભીડવાળી રેલીઓ અને રોડ શો આયોજિત કરવામાં આવ્યાં.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પશ્ચિમ બંગાળમાં 18 રેલીઓ કરી, ગૃહમંત્રી અમિત શાહ અને ભાજપ અધ્યક્ષ જે. પી. નડ્ડાએ 30 રેલી કરી, કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ બે રેલી કરી અને મુખ્ય મંત્રી મમતા બેનરજીએ આશરે 100 રેલી કરી.

આમાં બે ગજનું અંતર રાખવું અશક્ય હતું, પરંતુ મોટા ભાગના લોકોએ માસ્ક પણ નહોતાં પહેર્યાં.

પશ્ચિમ બંગાળ ડૉક્ટર્સ ફોરમે માર્ચમાં જ ચૂંટણી પંચ અને રાજ્ય સરકારને પત્ર લખીને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

એક તરફ કોરોનાકાળમાં ઐતિહાસિક બનેલી પશ્ચિમ બંગાળની ચૂંટણી પૂરી થઈ ગઈ છે અને બીજી તરફ દેશભરમાં કોરોના કેર વર્તાવી રહ્યો છે.