સામગ્રી: અત્યાર સુધી બોલીવૂડના અનેક સ્ટાર્સ JNUમાં થયેલી હિંસાનો વિરોધ કરી ચૂક્યા છે અને વિદ્યાર્થીઓને સમર્થન પણ આપી રહ્યા છે.

આ વચ્ચે મંગળવારે મોડી સાંજે દીપિકા પણ વિદ્યાર્થીઓને સમર્થન આપવા માટે પહોંચ્યાં હતાં.

જેએનયુ પરિસરમાં રવિવારે બુકાનીધારી શખ્સોએ હુમલો કર્યો હતો. આ હિંસામાં જેએનયુના ઘણા વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો ઘાયલ થયા છે.

દિલ્હીની સાથોસાથ મુંબઈ, કોલકાતા, પુણેમાં પણ જેએનયુની ઘટનામાં વિરોધમાં વિદ્યાર્થીઓએ પ્રદર્શન કર્યાં હતાં.

ત્યારે હવે આ ઘટના પર ફિલ્મજગતના લોકો પણ પ્રતિક્રિયા આપી રહ્યા છે.

કોણે-કોણે શું કહ્યું?

અભિનેતા મનોજ બાજપેયીએ હિંસાની તસવીર પોસ્ટ કરતાં લખ્યું, "આ તસવીરો ક્રૂર, ભયાવહ અને ડરામણી છે. કોઈ પણ લોકતંત્રમાં કૉલેજ અને વિશ્વવિદ્યાલય આટલી અસુરક્ષિત ન હોવી જોઈએ, જ્યાં ગુંડાઓ પ્રવેશીને નુકસાન કરે, ખૌફ પેદા કરે."

કોંકણા સેન શર્માઃ વિદ્યાર્થીઓ પર હુમલો કરનારા આ ડરપોક કોણ છે? પોલીસ વિદ્યાર્થીઓની સુરક્ષા કેમ નથી આપતી?? વિશ્વાસ નથી થતો.

શબાના આઝમીઃ આ તો હદ છે. માત્ર નિંદા પૂરતી નથી. ગુનેગારો સામે તાત્કાલિક કાર્યવાહીની જરૂર છે.

અનુરાગ કશ્યપઃ હવે ભાજપનો નિંદા કરવાનો વારો છે. તેઓ કહેશે કે જેઓએ કર્યું છે એ ખોટું કર્યું છે. પણ સાચું એ છે કે જે થયું એ ભાજપ અને ABVPએ કર્યું છે. @narendramodi અને @AmitShahની છત્રછાયા નીચે કરાયું. @DelhiPoliceની સાથે મળીને કર્યું. આ જ સાચું છે.

રીચા ચડ્ઢાઃ દિલ્લી પોલીસ યાદ રાખજો. 1922માં 'ચૌરાચૌરી'માં શું થયું હતું. આજે કોઈ આંદોલન હિંસક થઈ જાય તો આંદોલનને પરત લેનારા કોઈ મહાત્મા નથી. તમારો મહોરાંની જેમ ઉપયોગ કરાઈ રહ્યો છે.

સોનમ કપૂરઃ જ્યારે તમે માસૂમો પર હુમલો કરો છો ત્યારે કમસે કમ તમારો ચહેરો દેખાડો. આ એકદમ ઘૃણાસ્પદ છે.

તાપસી પન્નુઃ એ જગ્યા જ્યાં આપણું ભવિષ્ય તૈયાર થાય છે, ત્યાંની આ સ્થિતિ છે. તેના પર બધી બાજુથી લોકો ડાઘ લગાવી રહ્યા છે. આ એવું નુકસાન છે જેની ભરપાઈ ન થઈ શકે. દુઃખદ છે.

જેનેલિયા દેશમુખઃ બુકાનીધારી ગુંડાઓનાં દૃશ્યો જોઈને બહુ દુઃખી છું. જેએનયુમાં ઘૂસીને વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકો પર હુમલો- બહુ ક્રૂરતા. ગુનેગારોની ઓળખ કરીને અને તેમને (પીડિતો) ન્યાય અપાવવા માટે પોલીસને વિનમ્ર અપીલ કરું છું.

રિતેશ દેશમુખઃ તમને તમારો ચહેરો ઢાંકવાની જરૂર કેમ પડે છે? કેમ કે તમે જાણો છો કે કંઈક ખોટું, અવૈધ અને દંડનીય કામ કરી રહ્યા છો. તેમાં કોઈ સન્માન નથી- જેએનયુની અંદર બુકાનીધારી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

દીપિકા પાદુકોણ જવાહરલાલ નહેરુ વિશ્વવિદ્યાલયમાં થયેલી હિંસાના વિરોધમાં આયોજિત પ્રદર્શનમાં વિદ્યાર્થીઓને સમર્થન આપવા પહોંચ્યાં હતાં.


સામગ્રી: અત્યાર સુધી ભારતમાં લગ્ન માટે છોકરીઓની લઘુતમ આયુ 18 વર્ષ હતી અને છોકરાઓની લઘુતમ ઉંમર 21 વર્ષ હતી.

તો છોકરીઓ લગ્નની ઉંમરને 18થી વધારીને 21 વર્ષ કરવા વિશે શું માને છે, બીબીસીએ આ પ્રશ્ન દેશના અલગ-અલગ શહેરોમાં રહેતાં યુવતીઓને પૂછ્યો.

વીડિયો : દિવ્યા આર્યા, બીબીસી સંવાદદાતા

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સ્વતંત્રતાદિવસે  વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાના ભાષણમાં કહ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર છોકરીઓ માટે લગ્નની લઘુતમ ઉંમર 18 વર્ષથી વધારીને 21 કરવા અંગે  વિચારી રહી છે.


સામગ્રી: અત્યાર સુધી સરકાર સાથે સાતથી વધુ વખત ખેડૂતનેતાઓની બેઠકો થઈ ચૂકી છે પણ કોઈ ઉકેલ આવ્યો નથી.

દરમિયાન આ સમગ્ર આંદોલનમાં રાજકારણ પણ ગરમાયું અને વિરોધપ્રદર્શન વચ્ચે હિંસાઓ પણ થઈ, જેમાં ઘણા સામે પોલીસ કાર્યવાહી થઈ અને આક્ષેપ-પ્રતિઆક્ષેપો પણ થયા છે.

આ આંદોલનની નોંધ આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા તથા વિદેશી રજાનેતાઓએ પણ લીધી છે. સોશિયલ મીડિયામાં પણ ખેડૂતોના આંદોલનની ભારે ચર્ચા રહી છે.

આ આંદોલનની અસર ગુજરાતમાં કેવી છે અને ગુજરાતના ખેડૂતો આ આંદોલન પ્રત્યે કેવું વલણ ધરાવે છે, એ સવાલ વારંવાર ઊઠ્યો છે.

ગુજરાત ભાજપનો ગઢ છે અને દેશમાં જ્યારે આટલા મોટાપાયે ખેડૂતો આંદોલન કરી રહ્યા હોય ત્યારે ગુજરાતમાં તે મામલે કોઈ નોંધપાત્ર બાબત જોવા ન મળે એટલે કેટલાક સવાલો ઊઠે તે સ્વાભાવિક છે.

એવું પણ કહેવાયું કે ગુજરાતના મોટાભાગના ખેડૂતોને આ નવા કૃષિકાયદાઓ મામલે કોઈ નિસબત નથી અથવા તેમને કોઈ વાંધો નથી એટલે ત્યાં આંદોલનની અસર નથી.

પરંતુ બીજી તરફ એવા પણ અહેવાલ રહ્યાં છે કે ખરેખર ગુજરાતમાં ખેડૂતોને અવાજ ઉઠાવવાની મંજૂરી જ નથી આપવામાં આવી. તેમનો અવાજ દબાવવામાં આવી રહ્યો છે.

જ્યારે ગુજરાતના ખેડૂતો સંઘર્ષ કરીને આંદોલનમાં પહોંચ્યાં...

દિલ્હીની સરહદ પર કૃષિકાયદાનો વિરોધ કરી રહેલા ગુજરાતી ખેડૂત

અત્રે એ ઉલ્લેખનીય છે કે અગાઉ ગુજરાતના કેટલાક ખેડૂતો સંઘર્ષ કરીને જયપુર સરહદથી આંદોલનમાં સહભાગી થવા પહોંચ્યા હતા અને બીબીસીએ તે અંગે અહેવાલ પણ કર્યો હતો.

ઉપરાંત એક દૃશ્ય એવું પણ ઊભું કરવામાં આવ્યું છે કે દિલ્હીની સિંઘુ, ટિકરી સરહદે માત્ર પંજાબ-હરિયાણાના જ ખેડૂતો આંદોલન કરી રહ્યા છે. જોકે બાદમાં એ પણ બહાર આવ્યું કે મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર પ્રદેશ અને દક્ષિણનાં રાજ્યોના કેટલાક ખેડૂતો પણ આંદોલનમાં સહભાગી થયા છે.

ફરી એક સવાલ થાય કે ગુજરાત ખેડૂતો આ આંદોલન કે અભિયાનમાં ક્યાં છે? નવા કૃષિ કાયદા મામલે ગુજરાતના ખેડૂતોનો કોઈ વિરોધ છે કે નહીં?

આ વચ્ચે ગુજરાતમાં કેટલાક ખેડૂત સંગઠનો સંગઠિત થઈને કૃષિકાયદાનો રાજ્યમાં જ વિરોધ કરવાની તૈયા કરી રહ્યા છે.

આ માટે 'કિસાન સંઘર્ષ મંચ'  (ક.સ.મ) તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. વિવિધ ખેડૂત સંગઠનોએ એક મંચ પર આવીને આ પ્લૅટફૉર્મ લૉન્ચ કર્યું છે. સુરેન્દ્રનગરના મેરા ગામમાં તેની પહેલી બેઠક મળી હતી.

આ નવા સંગઠિત મંચના સભ્યોનું કહેવું છે કે હવે રાજ્યમાં તેઓ ખેડૂતોને સંગઠિત કરશે અને નવા કૃષિકાયદાનો વિરોધ કરશે તથા સરકારની અવાજ દબાવવાની કોશિશોની સામે લડત...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

નરેન્દ્ર મોદી સરકારના ત્રણ વિવાદિત કૃષિકાયદા સામે દિલ્હીની સરહદે પંજાબ-હરિયાણા સહિત દેશના કેટલાંક રાજ્યોના ખેડૂતો 100 દિવસ કરતાં વધુ સમયથી આંદોલન કરી રહ્યા છે.


સામગ્રી: અત્યાર સુધીમાં ચૂંટણીમાં વિકાસ, બેરોજગારી, ઉદ્યોગપતિની સરકાર, મંદિર, જનોઈ, પાકિસ્તાન, હિંદુત્વ, ઔરંગઝેબ, સી-પ્લેન જેવા મુદ્દાઓ છવાયેલા રહ્યાં છે.

આ મુદ્દાઓમાં હવે વધુ એક નામ ઉમેરાયું છે, તાઇવાનના મશરૂમ.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

કોંગ્રેસમાં જોડાયેલા ઓબીસી એકતા મંચના સંયોજક અલ્પેશ ઠાકોરે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર શાબ્દિક પ્રહાર કરતા એક જાહેર સભામાં કહ્યું,

'મોદી પહેલાં મારા જેવા કાળા હતા. પણ તાઇવાનના મશરૂમ ખાવાના કારણે તેઓ ગોરા થઈ ગયા.'

અલ્પેશના જણાવ્યા અનુસાર મોદી માટે તાઇવાનમાંથી ખાસ મશરૂમ મંગાવાય છે.

આ એક મશરૂમની કિંમત 80 હજાર રૂપિયા હોય છે.

અલ્પેશે ઉમેર્યું, 'મોદી રોજના પાંચ મશરૂમ ખાઈ જાય છે.

એટલે કે એક મહિનાના એક કરોડ 20 લાખ રૂપિયાનાં મશરૂમ તે ખોરાકમાં લે છે.'

અલ્પેશ ઠાકોરના આ નિવેદન બાદ સોશિઅલ મીડિયા પર લોકોએ મોટા પ્રમાણમાં પ્રતિભાવ રજૂ કર્યા.

@dropoutguy9 ટ્વિટર હેન્ડલ પરથી નરેન્દ્ર મોદીની બનાવટી તસવીર સાથે ટ્વીટ કરાયું કે

@webkoof_ હેન્ડલ પરથી ટ્વીટ કરાયું,

'વિજય ગોયલને મોદીની સુંદરતાનું રહસ્ય ખબર નથી.

સર, તમે પણ અજમાવો. ગોરા થઈ જશો.'

હૈદર અલી ખાને લખ્યું, 'મશરૂમ ખાવ, મોદી બની જાવ.'

ડૉ. અનિલ દેશમુખ નામના હેન્ડલ પરથી બે તસવીરો પોસ્ટ કરવામાં આવી.

તો @RpatelGm નામના ટ્વીટર હેન્ડલ પરથી તો આ મામલે નરેન્દ્ર મોદીનું રાજીનામું જ માગી લેવાયું.

જોકે, આ મામલે કેટલાય લોકો અલ્પેશ ઠાકોર પર સવાલ કરતા જોવા મળ્યા.

શોભિત મહેશ્વરી નામના ટ્વિટર યૂઝરે પૂછ્યું,

'મશરૂમની વાત મોદીજીએ તમને કહી?'

મનોહર નામના ટ્વિટર યૂઝરે મોદીના યુવાન દેખાવા પાછળ 1.25 કરોડની જનતાના આશિર્વાદ કારણભૂત ગણાવ્યા.

મોદીના સ્વાસ્થ્ય પાછળ તેમની આકરી મહેનત અને યોગ હોનાનું પણ મનોહરે જણાવ્યું.

દુનિયાના સૌથી મોંઘા મશરૂમ

અલ્પેશ ઠાકોરે જેવા મશરૂમની વાત કરી એવા મશરૂમ અંગે ઇન્ટરનેટ પર કોઈ જ પરિણામ મળતું નથી.

જોકે, દુનિયાના સૌથી મોંઘા મશરૂમ યુરોપમાં થાય છે.

યુરોપીયન વ્હાઇટ મશરૂમ એ વિશ્વના સૌથી મોંઘા મશરૂમ ગણાય છે.

ઇટાલીમાં થતા આ મશરૂમના એક કિલોની કિંમત 3 લાખ રૂપિયા કરતાં વધુ થાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગુજરાત વિધાનસભાની આ ચૂંટણી મુદ્દાઓને લઈને ખાસ બની રહી છે.


સામગ્રી: અત્યાર સુધીમાં મોદીએ કરેલી રાજીવ ગાંધીની ટીકા પર નજર નાખીએ તો -

1."આપના(રાહુલ ગાંધી) પિતાને દરબારી લોકો મિસ્ટર ક્લીન કહેતા, પરંતુ તેમના જીવનનો અંત ભ્રષ્ટાચારી નં.1 તરીકે આવ્યો."

2."જ્યારે રાજીવ ગાંધી વડા પ્રધાન હતા ત્યારે ગાંધી પરિવાર યુદ્ધ જહાજ આઈએનએસ વિરાટનો ઉપયોગ ટેક્સીની જેમ કરતો હતો."

મોદીના નિવેદન પર કૉંગ્રેસના નેતા પવન ખેડાએ પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરીને જવાબ આપ્યો હતો.

તેમણે કહ્યું, "બોફોર્સ, આઈએનએસ વિરાટ અંગે સવાલ ઊઠી રહ્યા છે અને અમે જવાબ આપવા માટે તૈયાર છીએ. મોદી કહે છે કે રાજીવ ગાંધી 30 વર્ષ પહેલાં અંદમાન ગયા હતાં. પણ તેઓ 'સીરિયલ લાયર' છે. વાઇસ એડમિરલ વિનોદ પસરિચાએ મીડિયાને કહ્યું છે કે રાજીવ ગાંધી એક સત્તાવાર મુલાકાત પર ગયા હતા પણ મોદી સચ્ચાઈથી વાત કરવા ઇચ્છતા નથી. તેમની પાસે કહેવા માટે કશું રહ્યું નથી."

લોકસભા ચૂંટણીના પાંચ ચરણ પૂરા થઈ ચૂક્યા છે હજુ બે ચરણનું મતદાન થવાનું બાકી છે. આ સ્થિતિમાં વડા પ્રધાન મોદી ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીની સતત ટીકા કરી રહ્યા છે.

વારંવાર રાજીવ ગાંધીનું નામ કેમ લઈ રહ્યા છે? શું તેની પાછળ કોઈ રાજકીય મતલબ છૂપાયેલો છે?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાજીવ ગાંધીનો વારંવાર ઉલ્લેખ?

વરિષ્ઠ પત્રકાર રાશીદ કિદવઈના મતે "વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીની સતત ટીકા કરી રહ્યા છે. તેની પાછળ બે વાત હોઈ શકે. એક તો લોકસભા ચૂંટણીમાં જીત પર તેમને બહુ વધારે વિશ્વાસ હોય, તેમને લાગતું હોય કે તેઓ 300થી વધુ બેઠકો જીતવા જઈ રહ્યા છે, અથવા તો તેમના મનમાં મૂંઝવણ હોય કે તેમની પાર્ટી માટે યોગ્ય માહોલ છે કે નહીં."

કિદવઈ કહે છે, "બોફોર્સ, 1984ના રમખાણો માટે મોદી રાજીવ ગાંધીની ટીકા કરે છે. પરંતુ આ મુદ્દામાં કોઈ નવી વાત નથી, આ બધું તો પહેલાંથી જ જાહેર છે."

વરિષ્ઠ પત્રકાર સુજાતા આનંદને કહ્યું, "મોદી લોકો સામે એવી વાતો લઈને આવી રહ્યા છે, જે તેઓ પહેલાંથી જ જાણે છે. તેના કારણે રાજીવ ગાંધી 1989માં ચૂંટણી હારી ગયા હતાં, તેથી જ મોદી 30 વર્ષ પછી એ જ મુદ્દા ફરી ઊઠાવી રહ્યા છે."

તેમના મતે, 'મોદી સરકારની પાંચ વર્ષની સિદ્ધિઓ પર ચૂંટણી લડાવી જોઈએ. પરંતુ તેમની પાસે કોઈ નવો મુદ્દો નથી.'

તેઓ આગળ કહે છે, "ભાજપની આંતરિક સમિતિના એક રિપોર્ટ મુજબ કદાચ તેમને ઉત્તર પ્રદેશમાં વધારે બેઠકો મળવાની શક્યતા ઓછી છે. તેથી રાજીવ ગાંધીનું નામ લોકોની ભાવના જગાડવા માટે લઈ શકે."

શીખ મતદાતાઓની અસર?

બીબીસી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતાની સભાઓમાં ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન રાજીવ ગાંધીની વારંવાર ટીકા કરે છે. કૉંગ્રેસે તેમની ટીકાનો જવાબ આપતાં કહ્યું છે કે છેલ્લા પાંચ વર્ષની નિષ્ફળતાઓ માટે શું રાજીવ ગાંધી જવાબદાર છે?


સામગ્રી: અત્યારસુધી અહીં બળાત્કારને સાંસ્કૃતિક સમસ્યાના રૂપમાં જોવામાં આવતો હતો અને બળાત્કારીઓને પીડિતા સાથે લગ્ન કરવાનું કહેવામાં આવતું હતું.

કાયદામાં કરવામાં આવેલી જોગવાઈ મુજબ હવે બળાત્કારીને ઓછામાં ઓછી 30 વર્ષની જેલની સજા થશે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સોમાલીલૅન્ડે પોતાને 1991માં સોમાલિયાથી અલગ કરીને સ્વતંત્ર દેશ ઘોષિત કર્યો હતો.

સોમાલીલૅન્ડની સંસદના સ્પીકર બાશે મોહમ્મદ ફરાહે બીબીસીને જણાવ્યું કે બળાત્કારની ઘટનાઓ વધી ગઈ છે અને તેમને આશા છે કે નવા કાયદાથી તેને રોકવામાં મદદ મળશે.

તેમણે કહ્યું, "તાજેતરમાં અમે જોયું કે લોકો સામૂહિક બળાત્કારને અંજામ આપી રહ્યા છે. નવા કાયદાનો ઉદ્દેશ બળાત્કારને સંપૂર્ણ રીતે રોકવાનો છે."

આ કાયદો બનાવવા પાછળ બાળકો અને મહિલાઓના હક્કો માટે કામ કરી રહેલા લોકોની મોટી ભૂમિકા રહી છે.

મહિલા અધિકાર વુમન અજેન્ડા ફૉરમની ફૈસા અલી યુસૂફે કહ્યું કે તેઓ આ પ્રકારના કાયદાની લાંબા સમયથી રાહ જોઈ રહ્યાં હતાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સ્વઘોષિત ગણતંત્ર સોમાલીલૅન્ડે ઐતિહાસિક રીતે પહેલીવાર બળાત્કાર વિરુદ્ધ એક કાયદો બનાવ્યો છે. હવે બળાત્કારને અહીં ગુનો ગણવામાં આવશે.


સામગ્રી: અત્યારસુધી શિવસેના દ્વારા શાબ્દિક પ્રહાર કરવામાં આવતા હતા, પરંતુ ભાજપે મૌન ધારણ કર્યું હતું.

હવે, ભાજપે વળતા ઘા મારવાનું શરૂ કર્યું છે અને તેનું નેતૃત્વ ખુદ પાર્ટી અધ્યક્ષ અમિત શાહ કરી રહ્યા છે.

શાહનું કહેવું છે કે ભાજપની સાથે રહેશે, તેને જીતાડવા માટે પાર્ટી પ્રયાસ કરશે અને જે વિરુદ્ધ જશે તેને હરાવશે.

તેમણે મહારાષ્ટ્ર ભાજપના ટોચના નેતાઓને એકલા હાથે ચૂંટણી લડવા સજ્જ રહેવા કહ્યું છે.

શિવસેના અને ભાજપની યુતિના પાયામાં ભાજપના સ્વર્ગીય નેતા પ્રમોદ મહાજનની કુનેહ હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શિવસેનાનું 'મરાઠી માણુસ'નું આંદોલન ઠંડું પડ્યું ત્યારે પાર્ટીએ હિંદુત્વનું વલણ અપનાવ્યું.

પ્રમોદ મહાજન તથા ભાજપના અન્ય વરિષ્ઠ નેતાઓએ શિવસેનાના તત્કાલીન સુપ્રીમો સ્વર્ગીય બાલ ઠાકરે સમક્ષ પ્રસ્તાવ મૂક્યો કે હિંદુત્વની વિચારસરણી ધરાવતા બંને પક્ષોએ સાથે યુતિ કરવી જોઈએ.

શિવસેનાને મોદી અપ્રિય

વર્ષ 1995માં શિવસેના અને ભાજપે મળીને પ્રથમ વખત મહારાષ્ટ્રમાં યુતિ સરકાર સ્થાપી.

એક વાત સ્પષ્ટ હતી કે શિવસેના મોટો પક્ષ અને ભાજપ નાનો પક્ષ બની રહેશે.

વર્ષો સુધી આ ક્રમ ચાલતો રહ્યો.

પ્રમોદ મહાજનની હયાતીમાં જ નીતિન ગડકરી સહિત મહારાષ્ટ્ર ભાજપના અન્ય નેતાઓએ આ યુતિને તોડવાના પ્રયાસ કર્યા.

મહાજનના નિધન બાદ સંકલનની જવાબદારી ગોપીનાથ મુંડેએ સંભાળી.

વર્ષ 2004થી કેન્દ્ર અને રાજ્યમાં બંને પક્ષો સત્તાની બહાર હતા.

ત્યારબાદ બંને પક્ષો વચ્ચે મતભેદ વધવા લાગ્યા.

વર્ષ 2013માં ભાજપમાં વડા પ્રધાનપદના ઉમેદવારના નામની ચર્ચા ચાલી રહી હતી ત્યારે સેનાએ લોકસભામાં તત્કાલીન વિપક્ષનાં નેતા સુષમા સ્વરાજનું નામ આગળ કર્યું હતું.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

બાલ ઠાકેરના મૃત્યુ બાદ શિવસેનાને આશા હતી કે અગાઉ જેટલું જ સન્માન મળશે, પરંતુ એવું થયું ન હતું.

કડવાશની વચ્ચે શિવસેના અને ભાજપે ચૂંટણી લડી. ભાજપને ભારે સફળતા મળી, પરંતુ લોકસભામાં ભાજપનો સ્ટાઇક રેટ સારો હતો.

વિધાનસભાની ચૂંટણી સમયે શિવસેનાએ બે શરતો મૂકી હતી.

હંમેશાની જેમ શિવસેનાને સૌથી વધુ બેઠકો મળે અને જે કોઈ પક્ષને સૌથી વધુ બેઠક મળે, પરંતુ શિવસેનાનો ઉમેદવાર જ મુખ્ય પ્રધાન બને.

વિપક્ષની ભૂમિકામાં શિવસેના

ભાજપે આ શરત માનવાનો ઇન્કાર કરી દીધો અને ગઠબંધન તૂટી ગયું.

ભાજપે એકલા હાથે ચૂંટણી લડી અને મહારાષ્ટ્રમાં ચોથા ક્રમાંકની પાર્ટી 122 વિધાનસભા બેઠકો સાથે સૌથી મોટી પાર્ટી બની.

ત્યારથી લઈને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

મહારાષ્ટ્રમાં અઢી દાયકા જૂનું ભારતીય જનતા પાર્ટી તથા શિવસેનાનું ગઠબંધન તૂટવાના આરે છે. બંને પક્ષોએ તલવારો ખેંચી લીધી છે અને આરપારની લડાઈ લડવાના મૂડમાં છે.


સામગ્રી: અત્યારે 2018ના વર્ષમાં બનેલી મુખ્ય ઘટનાઓ જોવાની રહે જેણે આખા વર્ષ દરમિયાન આપણું ધ્યાન ખેંચ્યું.

બ્રિટનના શાહી લગ્નથી લઈને પરમાણુ શક્તિ ધરાવતા દેશોના મિલાપ સુધી.

એવી કઈ-કઈ ઘટનાઓ બની જેણે 2018માં પ્રભુત્વ જમાવ્યું.

વધુ અહેવાલ માટે જુઓ વીડિયો.

આ કન્ટેન્ટ ઉપલબ્ધ નથી

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

તમે 2018ના આ વર્ષથી થાકી ગયા છો કે પછી 2019ની તરો-તાજા યાદોને આવકારવા તૈયાર છો.


સામગ્રી: અત્યારે આ વિસ્તાર ભેંકાર પડ્યો છે કારણ કે લોકો પોતાના ઘર જેમ છે એમ જ છોડીને ચાલ્યા ગયા છે.

મંગળવારે કેટલાક ઘરોમાં આગ લગાડવામાં આવેલી અને તોડફોડ કરવામાં આવી હતી.

આ વિસ્તારમાં આશરે બે હજાર ઘર ખાલી થઈ ગયા છે તેમાં હજાર જેટલાં હિંદુ સમુદાયના લોકોના ઘર છે અને બાકી મુસ્લિમ સમુદાયના લોકોના ઘર છે.

રવિવાર અને પછી મંગળવારે બનેલી હિંસા પછી લોકોમાં એટલી બીક છે કે હિંદુ અને મુસ્લિમ બંને પોતાના ઘર છોડીને જતા રહ્યા છે.

હિંસા, તોડફોડ અને આગચંપી

એક ઘરમાં અમે પ્રવેશ કર્યો હતો તો ઘરમાં હાજર લગભગ બધી જ વસ્તુઓ, કપડાં, વાસણ, ખુરશી, લગભગ ઘરની એક-એક વસ્તુ વેર-વિખેર પડી હતી.

એનાથી અહીં થયેલી હિંસાનો અંદાજ લગાવી શકાય છે.

ગત રવિવારે ખંભાતમાં કોમી તોફાન થયા હતા અને બે અલગ-અલગ વર્ગોમાં અથડામણ થઈ હતી.

હિંદુ અને મુસ્લિમ સમુદાયના લોકો સામ-સામે આવી ગયા હતા.

23 ફેબ્રુઆરીએ ગુજરાતમાં અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આગમનની તૈયારીઓ જોરશોરથી ચાલી રહી હતી, ત્યારે હિંદુ અને મુસ્લિમ સમુદાયના લોકો વચ્ચે ઘર્ષણની પરિસ્થિતિ પેદા થઈ હતી.

જોકે આ પહેલી વખત નથી કે પરિસ્થિતિ વણસી હોય. આ પહેલાં પણ અહીં પરિસ્થિતિ બગડી હતી અને તણાવ ફેલાયો હતો.

સોમવારે એટલે 24 ફેબ્રુઆરીએ, ખંભાતમાં સોશિયલ મીડિયા અને વૉટ્સઍપ પર મૅસેજ વાઇરલ કરવામાં આવ્યા અને ટોળું ભેગું કરવામાં આવ્યું.

સ્થાનિક લોકો પ્રમાણે, હિંદુ સમાજના લોકો આ વિસ્તારની બાજુમાં ગ્વારા ટાવરની પાસે ભેગા થયાં અને મંગળવારે ફરીથી તેઓ એક આવેદન-પત્ર આપવા માટે એકઠા થયા ત્યારબાદ પરિસ્થિતિ ફરીથી વણસી ગઈ હતી.

આ પહેલાં રવિવારે પણ અહીં પરિસ્થિતિ વણસી ગઈ હતી.

'જે લોકો ચાચા કહેતા, એમાંથી કોઈએ ઘર બાળ્યું મારું'

અક્બરપુરમાં એક ઘરની બહાર કબાટ તૂટેલો પડ્યો છે, તેનો સામાન પણ રસ્તા પર વિખેરાયેલો છે. કદાચ ભયના કારણે મંગળવાર પછી કોઈ આવ્યું નહીં હોય આ સામાનને આટોપવા.

સ્થાનિક લોકોએ બી.બી.સી.ને કહ્યું કે "પથ્થરમારા અને આંગચંપી સિવાય લૂંટફાટ પણ કરવામાં આવી છે."

કેટલાય વર્ષોથી અહીં રહેતા સત્તારભાઈએ કહ્યું, "નાના મોટા ઝઘડા થતા હોય પણ આવું ક્યારેય નહોતું થયું, જે લોકો મને ચાચા કહેતા અને સન્માન કરતા હતા એમાંથી કોઈએ મારૂં ઘર બાળી નાખ્યું, હું કોઈનો વાંક નથી કાઢતો."

પ્રવીણ ચુનારા, "મારું ઘર અને મારા ભાઈનું ઘર બાળી નાખ્યું છે. ઘરના છાપરા તોડી પાડ્યા છે. મારા પરિવારના બધા લોકો જતા રહ્યા છે, છેલ્લા ચાર દિવસથી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભેંકાર પડેલા આ વિસ્તારમાં પ્રવેશ કરો તો સળગી ગયેલી સાઇકલ, બળીને ખાક થયેલો ઘરવખરીનો સામાન અને રસ્તા પર પથ્થર જોઈને ત્યાં થયેલી હિંસાનો ખ્યાલ આવી જાય છે.


સામગ્રી: અત્યારે જ્યારે કોરોનાની પરિસ્થિતિ પર નિયંત્રણ લેવા સરકાર મથી રહી છે, ત્યારે જ ગુજરાત સરકાર દ્વારા રાજ્યની તમામ કૉલેજોને 25 જૂનથી પરીક્ષા શરૂ કરવાની સૂચના આપી દેવાઈ છે. આ સૂચનાને કારણે વિદ્યાર્થીઓ મૂંઝવણમાં મુકાયા છે.

રાજ્ય સરકારની જાહેરાતને પગલે ગુજરાત ટેકનૉલૉજિકલ યુનિવર્સિટી દ્વારા તો 25 જૂનથી પરીક્ષા શરૂ કરવાની જાહેરાત પણ કરી દેવાઈ છે.

રાજ્ય સરકાર દ્વારા  પરીક્ષા ખંડમાં મર્યાદિત સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ ફાળવી અને ત્રણ તબક્કામાં પરીક્ષા લેવાની સૂચના આપી છે, તેમજ પરીક્ષા દરમિયાન સંબંધિત પરીક્ષાકેન્દ્ર દ્વારા સૅનિટાઇઝિંગ અને સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગના નિયમોનું સંપૂર્ણપણે પાલન કરવાની પણ સૂચના અપાઈ છે.

તેમજ રાજ્ય સરકારે સ્નાતક અભ્યાસક્રમોમાં છેલ્લા વર્ષના અંતિમ સત્રની જ પરીક્ષા લેવાનું નક્કી કર્યું છે, જ્યારે અનુસ્નાતક અભ્યાસક્રમોમાં પ્રથમ અને બીજા વર્ષના અંતિમ સત્રમાં ભણતા વિદ્યાર્થીઓની પરીક્ષા લેવાનું નક્કી કરાયુ છે.

જોકે, વિદ્યાર્થીઓ કોરોના વાઇરસની બીકને કારણે 25 જૂનના રોજ પરીક્ષા લેવાના નિર્ણયને અવિચારી ગણાવી રહ્યા છે.

વિદ્યાર્થીઓને ભય છે કે આ પગલાંથી રાજ્યનાં મોટાં શહેરોમાં કોરોનાની પરિસ્થિતિ વધુ વણસી શકે છે.

આ મુદ્દે વાત કરતાં ગુજરાત યુનિવર્સિટીના પત્રકારત્વ વિભાગના બીજા વર્ષના અંતિમ સત્રના વિદ્યાર્થી ઉર્વીશ ગજ્જર જણાવે છે, 'હજુ સુધી ગુજરાત યુનિવર્સિટી દ્વારા પરીક્ષાની તારીખો અંગે કોઈ જાહેરાત નથી થઈ, તેમ છતાં રાજ્ય સરકારની ભલામણ પ્રમાણે જો પરીક્ષા લેવામાં આવશે, તો ચોક્કસ પરીક્ષાર્થીઓને કોરોનાની બીક રહેશે.'

'તમામ સાવચેતી જાળવ્યા છતાં પણ ખાનગી વાહનો ન ધરાવનાર વિદ્યાર્થીઓને પરીક્ષાકેન્દ્રો સુધી પહોંચવા માટે જાહેર વાહનવ્યવહારનો ઉપયોગ કરવો પડશે. જે સલામતીની દૃષ્ટિએ યોગ્ય નથી.'

'તેમજ પરીક્ષાકેન્દ્રોમાં પણ ઓછી સંખ્યાનો નિયમ કર્યો હોવા છતાં જો એક પણ વિદ્યાર્થીને કોરોના હશે તો તેનો ચેપ લાગવાનો ભય તમામ વિદ્યાર્થીઓન હશે. ત્યાર બાદ વિદ્યાર્થીઓએ તેમના ઘરે પણ જવાનું હોય છે. આવી રીતે કોરોનાથી સંક્રમિત થઈને આવેલા વિદ્યાર્થી પોતાના વિસ્તાર અને પરિવારજનોને પણ કોરોનાનો ચેપ લગાડી શકે છે. આ પરિસ્થિતિ ખતરનાક સાબિત થઈ શકે છે.'

'સરકારે પરીક્ષા લેવી જ જોઈએ પરંતુ તેના માટે આ તારીખ યોગ્ય નથી, તારીખ હજુ વધારે લંબાવવી જોઈએ જેથી વિદ્યાર્થીઓની સમસ્યાનું સમાધાન થઈ શકે.'

'અથવા જો પરિસ્થિતિ બિલકુલ નિયંત્રણ બહાર હોય તો તેવા સંજોગોમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગુજરાતમાં કોરોના વાઇરસના કેસોમાં નિરંતર વધારો નોંધાતો થઈ રહ્યો છે. રાજ્ય સરકારના સબસલામતના દાવા વચ્ચે હવે ગુજરાતમાં કોરોના પૉઝિટિવ દર્દીઓની સંખ્યા વધીને 15 હજારને પાર પહોંચી ગઈ છે, એટલે કે દેશમાં કોરોનાના કુલ દર્દીઓ પૈકી 10 ટકા દર્દી માત્ર ગુજરાતમાં જ છે.


સામગ્રી: અત્રે નોંધવું રહ્યું કે ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કુલ 182 બેઠકોમાંથી ભાજપે 99 અને કોંગ્રેસે 77 બેઠકો પર વિજય મેળવ્યો છે. આમ ભાજપે બહુમતી મેળવી લીધી છે.

જ્યારે ત્રણ બેઠક અપક્ષ અને બે બેઠક ભારતીય ટ્રાઇબલ પાર્ટી તથા એક બેઠક નેશનલિસ્ટ કોંગ્રેસ પાર્ટીને મળી છે.

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી ચૂંટણીના પરિણામથી ખુશ છે પણ તેમણે આ પરિણામોને ભાજપ માટે ફટકો ગણાવ્યો છે.

રાહુલ ગાંધીએ પ્રતિક્રિયા આપતા કહ્યું, "હા, અમે જીતી શકતા હતા. પરંતુ હારી ગયા. કોઈ કચાસ રહી ગઈ હશે."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

શહેરી મતદારો પર ફોકસ

'વર્ષોથી ભાજપનો આધાર શહેરી મતદારો રહ્યા છે'

રાહુલે ઉમેર્યું કે, ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામો વડાપ્રધાન મોદીની વિશ્વનિયતા પર સવાલ ઊભા કરે છે, ત્યારે સવાલ એ છે કે ગુજરાતની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસ દ્વારા ક્યાં કચાસ રહી ગઈ?

 આ અંગે બીબીસીએ રાજકીય વિશ્લેષક ગૌરાંગ જાની સાથે વાતચીત કરી. તેમણે કહ્યું, "વર્ષોથી ભાજપનો આધાર શહેરી મતદારો રહ્યા છે અને કોંગ્રેસ આ શહેરી મતદારોને ટાર્ગેટ ન કરી શકી.

"રાહુલ ગાંધીની અસર શહેરોમાં વધુ ન થઈ શકી, જ્યારે ભાજપને જીતાડવામાં શહેરી મતદારોએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે. આથી, કોંગ્રેસે ભવિષ્યમાં આ મામલે વધુ ધ્યાન આપવું પડશે."

તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું ,"કોંગ્રેસને દલિત-મુસ્લિમ સમુદાયનો આધાર છે અને નવા યુવાન નેતાઓને લીધે પણ ફાયદો થયો છે."

વધુ મહિલા ઉમેદવારોને ટિકિટ

ગુજરાત ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસનું ટોચનું નેતૃત્વ હારી ગયું

જાનીના કહેવા પ્રમાણે, "જો કોંગ્રેસે વધુ મહિલા ઉમેદવારોને ટિકિટ આપી હોત તોપણ તેની અસર થઈ હોત."

તદુપરાંત જો પ્રચાર અને જનસભાઓની સફળતા મામલે વિશ્લેષણ કરીએ તો ગુજરાતમાં વડાપ્રધાન મોદીએ કુલ  31 બેઠકોને સાંકળતા સ્થળોએ સભાઓ કરી હતી, જેમાં ભાજપને 17 અને કોંગ્રેસને 13 બેઠકો પર સફળતા મળી.

બીજી તરફ રાહુલ ગાંધીની વાત લઈએ તો તેમણે કુલ 25 બેઠકો પર સભા કરી હતી, જેમાં કોંગ્રેસને 13 બેઠક અને ભાજપને 11 બેઠકો મળી છે.

મજબૂત સંગઠનનો અભાવ

ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણી મોદી Vs રાહુલના નામે લડવામાં આવી

દરમિયાન ગુજરાતમાં કોંગ્રેસની હાર મામલે રાજકીય વિશ્લેષક ઉર્વિશ કોઠારી કહે છે કે, ગુજરાત કોંગ્રેસનું ટોચનું નેતૃત્વ ચૂંટણી હારી ગયું તે પરિબળ મહત્ત્વનું છે.

ગુજરાતમાં કોંગ્રેસના સામાન્ય ઉમેદવાર જીતી ગયા અને દિગ્ગજો ચૂંટણી હારી ગયા છે. કોંગ્રેસે નેતાઓથી માંડીને કૅડરને મજબૂત રાખવાની જરૂર હતી.

વધુમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામો પર રાહુલ ગાંધીએ પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું કે કોંગ્રેસ ચૂંટણી જીતી શકતી હતી, પણ થોડી કચાસ રહી જતાં હારી ગઈ છે.


સામગ્રી: અત્રે નોંધવું રહ્યું કે રાહુલ ગાંધીએ કર્ણાટકની ચૂંટણી પૂર્વે કુમારસ્વામીના પક્ષને ભાજપની 'બી ટીમ' ગણાવી હતી.

આમ ભાજપને રોકવા માટે બન્ને પક્ષે ચૂંટણી પરિણામો બાદ હાથ મિલાવ્યા છે.

તમે બન્નેની એકસાથે સ્મિત કરતી તસવીર જોઈ હશે, પણ બન્ને પક્ષ એકબીજાની ચૂંટણી પહેલાની સ્થિતિ અને વલણથી વાકેફ જ છે.

37 ધારાસભ્યો સાથે કુમારસ્વામી મુખ્યમંત્રી બનશે, જ્યારે કોંગ્રેસ 78 ધારાસભ્યો સાથે ગઠબંધનમાં જોડાશે.

રાહુલ પર મોટી જવાબદારી

આ ગઠબંધનમાં સૌથી મહત્ત્વની ભૂમિકા રાહુલ ગાંધીની રહેશે કેમ કે, તેમણે આ ગઠબંધનને ટકાવી રાખવાની જવાબદારી નિભાવવાની છે અને તેમાં ઉદ્દીપક તરીકે પણ કામ કરવું પડશે.

તેમણે ભાજપને ટક્કર આપવા માટે વિપક્ષી ગઠબંધન અને તેની એકતા માટે કામ કરવું પડશે.

રાહુલ ગાંધી હવે લોકસભા ચૂંટણી તરફ મીટ માંડીને બેઠા છે. તેમની પાસે માત્ર છ મહિના છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ સમયમાં તેમણે ગુજરાત વિધાનસભા ચૂંટણીની જેમ જ ફરીથી જનતા સાથે સંવાદનો સેતૂ બાંધી વિપક્ષો સાથે એકજૂટ થવાનું કામ પાર પાડવાનું છે.

તેમણે ગુજરાતમાં પાટીદાર નેતા હાર્દિક પટેલ, દલિત નેતા જિગ્નેશ મેવાણીને એક મંચ પર લાવવાનું કામ કર્યું. આ કામ સહેલું ન હતું.

કર્ણાટકમાં સરકાર બનાવવા માટે ભાજપે કોઈ પણ માર્ગ અપનાવવાનું બાકી નહોતું રાખ્યું. તેમ છતાં તેમને સફળતા નહીં મળી.

આથી કોંગ્રેસ સમજી ગઈ કે જો ચૂંટણી પહેલાં જ ગઠબંધન કરી લીધું હોત તો પરિણામ કંઈક અલગ જ હોત.

'કોંગ્રેસ પંજાબ અને પોંડિચૅરી પરિવાર'

વડા પ્રધાને કોંગ્રેસની મજાક ઉડાવતા કહ્યું હતું કે ખુદને એક રાષ્ટ્રીય પાર્ટી ગણાવતો વિપક્ષ કોંગ્રેસ એક 'પીપીપી પાર્ટી' છે એટલે કે 'પંજાબ અને પુડ્ડુચેરી અને પરિવાર' છે.

નવા ગઠબંધનની જરૂર સ્પષ્ટ છે અને તેમાં તેનું પ્રદર્શન શપથ સમારોહના દિવસે સ્પષ્ટરૂપે જોવા મળશે.

તેમાં રાહુલ ગાંધી, મમતા બેનર્જી, માયાવતી, અખિલેશ યાદવ, શરદ યાદવ, સીતારામ યેચુરી અને તેજસ્વી યાદવ હાજરી આપશે.

વળી તાજેતરમાં જ એનડીએથી પોતાના પક્ષને અલગ કરનારા ચંદ્રાબાબુ નાયડુની પણ હાજરી રહેશે અને આ હાજરીથી અમિત શાહને સ્પષ્ટ સંકેત આપવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.

રાહુલ ગાંધી તેમની પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા અહેમદ પટેલ મારફતે ચંદ્રબાબુ નાયડુ અને માયાવતીને પણ એક મંચ પર સાથે લાવશે.

માતા પાસેથી શીખવું પડશે

કોંગ્રેસના અસ્તિત્વ પર સંકટ આવતા પૂર્વે રાહુલ ગાંધીને એ સમજાઈ ગયું છે કે તેમના માતા ગરમ મિજાજ ધરાવતા મમતા બેનર્જીને પણ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી, કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા સોનિયા ગાંધી અને કર્ણાટકના નિમાયેલા મુખ્યમંત્રી એચ. ડી. કુમારસ્વામી વચ્ચે બેઠક થઈ, જેમાં મંત્રીમંડળ અંગે ચર્ચા પણ કરવામાં આવી હતી.


સામગ્રી: અથવા તો પહાડો પર તમે સૌદર્યથી ભરપૂર દ્રશ્યો નિહાળી રહ્યાં છો અને આ દ્રશ્યોના તમે ફોટા પાડવાનું વિચારી રહ્યાં છો ત્યારે તમારા મોબાઈલની બેટરી જોતાં તમને આઘાત લાગે છે કે બેટરી તો પૂર્ણ થવાના આરે છે. આવી સ્થિતીમાં પણ તમને પોતાની જાત પર જ ગુસ્સો આવશે.

તો ચાલો અમે તમને જણાવીએ કે માત્ર ત્રણ સરળ સ્ટેપ્સમાં તમે વીજળી વિના કઈ રીતે ફોન ચાર્જ કરી શકો?

જરૂરી વસ્તુઓ

એક કાર યૂએસબી અડેપ્ટર(કાર સિગરેટ લાઈટર), ફોનને ચાર્જ કરવાનો વાયર(યૂએસબી કેબલ), 9 વોલ્ટની બેટરી, ધાતુની એક ચિપ અને એક પેન સ્પ્રિંગ કે સ્ક્રૂ ટાઈટ કરવાના પાનાની જરૂરીયાત રહેશે.

હવે તમારે બેટરીથી વીજળી પેદા કરીને મોબાઈલ સુધી પહોંચાડવાની છે. તેના માટે તમારે એક ઓછી તિવ્રતા વાળું ઈલેક્ટ્રિકલ ફીલ્ડ તૈયાર કરવાનું રહેશે, જેની મદદથી મોબાઈલ ચાર્જ થઈ શકશે.

પ્રથમ પગલું : મેટલ ચિપને ખોલી બેટરીના એક પોલ પર લગાવો

બધી જ બેટરીમાં બે ટર્મિનલ હોય છે. એક બાજુ પોઝિટિવ અને બીજી તરફ નેગેટિવ પોલ. જ્યારે આ બંને પોલને તાર વડે જોડવામાં આવે છે તો તેની વચ્ચે ઝડપથી ઈલેક્ટ્રોન્સનો પ્રવાહ પસાર થાય છે.

આપણે સૌ પ્રથમ બેટરીના નેગેટિવ પોલ તરફ ચિપને જોડવાની છે.

બીજું પગલું : કાર અડેપ્ટરને બેટરીના પોઝિટિવ પોલ પર લગાવો

કાર અડેપ્ટરને બેટરીના બીજા ટર્મિનલ એટલે પોઝિટિવ પોલ તરફ લગાવો. હવે આપણે ઈલેક્ટ્રિક ફીલ્ડ બનાવી શકીએ છીએ.

ત્રીજું પગલું : અડેપ્ટરના ધાતુવાળા ભાગ તરફ ચિપના એક છેડાને દબાવો

હવે આપણે ચિપના અંતે અને અડેપ્ટરના ધાતુવાળા ભાગનો એકબીજા સાથે સંપર્ક કરાવાનો છે. આવું કરવાથી બેટરીની અંદર ઈલેક્ટ્રોન્સમાં ઝડપથી પ્રવાહ વહેવા લાગશે, જેથી વિજળી ઉત્પન્ન થવાની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ જશે.

બધી જ બેટરીઓમાં ઈલેક્ટ્રોલાઈટ અને રાસાયણિક તત્વ હોય છે. તેઓની વચ્ચે પ્રતિક્રિયા થતાં ઈલેકટ્રોન્સમાં ઝડપી પ્રવાહ વહે છે જેનાથી તેમાં વિજળી વહેવા લાગે છે.

હવે તમારું વિજળી વગરનું ચાર્જર તૈયાર છે, માત્ર તમારે તમારા મોબાઈલને યૂએસબી સોકેટ સાથે જોડવાનો છે અને આવું કર્યાં બાદ તમે તમારા ફોનને ઈમરજન્સીની સ્થિતીમાં ચાર્જ કરી શકો છો.

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

માની લો કે સવારે ઉઠીને તમારે ક્યાંક જવું છે અને તમારા મોબાઈલની બેટરી પૂરી થઈ ગઈ છે. તમે મોબાઈલ ચાર્જ પર લગાવો છો, પરંતુ વીજળી પણ નથી. તેવી સ્થિતીમાં તમે પોતાના પર કે વીજળી વિભાગ પર ગુસ્સો કર્યાં સિવાય બીજું શું કરશો?


સામગ્રી: અદનાન ખાશોગી ત્રીજા પત્ની લેમિયા અને દીકરી નબીલા સાથે

રાજકારણથી લઈને વિશ્વની અત્યાધુનિક ફિલ્મો સુધી અને સાહિત્યથી લઈને પત્રકારત્વ સુધીના વિવિધ ક્ષેત્રો સાથે ખાશોગી પરિવારની કોઈને કોઈ વ્યક્તિ જોડાયેલી છે.

લેડી ડાયના સાથેની મિત્રતાના કારણે જાણીતા થયેલા ડોડી અલફયાદ અને લંડનના મોઘાદાટ શૉપિંગ સેન્ટર હેરડ્સનાં માલિકના માતા પણ ખાશોગી પરિવારના સભ્ય હતાં.

પેરિસમાં થયેલા એક માર્ગ અકસ્માતમાં જમાલ ખાશોગીના પિતરાઈ ડોડી અલફયાદ અને લેડી ડાયનાનું મોત થયું હતું

જમાલ ખાશોગીના ફઈ અને અદનાન ખાશોગીનાં બહેન સમીરા ખાશોગીનાં લગ્ન ઇજિપ્તના જાણીતા વ્યવસાયી મીન મોહમ્મદ અલફયાદ સાથે થયાં હતાં.

સમીરા લેડી ડાયનાના મિત્ર અલફયાદનાં માતાં હતાં.

આમ જમાલ ખાશોગી ડોડી અલફયાદના નજીકના સંબંધી થાય છે. સમીરા ખાશોગી પ્રગતિશીલ લેખિકા અને એક પત્રિકાનાં સંપાદક પણ હતાં.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઇસ્તંબુલમાં સાઉદી અરેબિયાના વાણિજ્ય દૂતાવાસામાં કથિત રીતે મૃત્યુ પામેલા ખાશોગીનો જન્મ વર્ષ 1956માં મદીનામાં થયો હતો.

જોકે, તેમનો પરિવાર મૂળભૂત રીતે તુર્કીનો વતની છે. બે પેઢી પહેલાં તેમનો પરિવાર નવી તકની શોધમાં સાઉદી અરેબિયામાં સ્થાયી થયો હતો.

જ્યારે ખાશોગી પરિવાર સાઉદી અરેબિયામાં આવ્યો ત્યારે સાઉદી અરેબિયા તેલની આવકના કારણે ખાસ વિકસ્યું નહોતું.

ખાશોગીના દાદા શાહી ડૉક્ટર હતા

લેડી ડાયના અને ડોડી અલફયાદની મિત્રતા ખૂબ જ જાણીતી થઈ હતી

જમાલ ખાશોગીના દાદા મોહમ્મદ ખાશોગી સાઉદી અરેબિયાના પ્રથમ સુલતાન અઝીઝ બિન અબ્દુલ રહમાન અલ સઉદના શાહી ડૉકટર હતા.

જમાલ ખાશોગી સાઉદી અરેબિયાના અબજપતિ વેપારી અદનાન ખાશોગીના ભત્રીજા છે. અદનાનની કુલ સંપતિ 40 અબજ ડૉલર જેટલી હોવાનો અંદાજ છે.

મોહમ્મદ ખાશોગીએ સાઉદી અરેબિયાને પોતાનું વતન બનાવ્યુ હતું પરંતુ તમામ અરબી દેશોમાં તેમની આવનજાવન રહેતી હતી.

તેમનાં બાળકોનો જન્મ અરબી દેશોના જુદા જુદા શહેરોમાં થયો હતો.

અદનાન ખાશોગીનો જન્મ મક્કામાં થયો હતો જ્યારે તેમનાં એક બહેન સહૈર ખાશોગીનો જન્મ કાહિરામાં થયો હતો. તેમનાં અન્ય એક બહેનનો જન્મ લેબેનોનમાં થયો હતો.

જમાલ ખાશોગી હથિયારના સોદાગર અદનાન ખાશોગીના ભત્રીજા હતા

ખાશોગી પરિવારના તમામ લોકો ખૂબ જ ભણેલાં-ગણેલાં છે.

આ પરિવારની લગભગ પ્રત્યેક વ્યક્તિએ પશ્વિમના દેશોની જાણીતી શિક્ષણ સંસ્થાઓમાંથી ઉચ્ચ અભ્યાસ કરી ડિગ્રીઓ મેળવી છે.

આ પરિવાર શિક્ષણ માટે દીકરા અને દીકરીઓ વચ્ચે અંતર રાખતો નથી.

આ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સાઉદી અરેબિયાના હથિયારોના સોદાગર અદનાન ખાશોગીનું નામ લોકો માટે સહેજ પણ નવું નથી. ખાશોગી પરિવાર પોતાની ઇમારતો, ઉચ્ચ શિક્ષણ, અને કૌશલ્યના લીધે પાછલા કેટલાક દાયકાથી ફક્ત સાઉદી અરેબિયામાં જ નહીં પરંતુ સમગ્ર પશ્વિમના દેશોમાં જાણીતો થયો છે.


સામગ્રી: અદાણી જૂથની કોલસાની ખાણ ઓસ્ટ્રેલિયામાં સૌથી મોટી હોવાનું કહેવાય છે.

પરંતુ પર્યાવરણ તથા આર્થિક બાબતોને કારણે આ યોજના લાંબા સમયથી અટકેલી પડી છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પર્યાવરણનાં રક્ષણ માટે કાર્યરત સંસ્થાઓનું કહેવું છે કે ક્વિન્સલેન્ડમાં કોલસાની ખાણ શરૂ થશે તો ગ્લોબલ વૉર્મિંગનું જોખમ વધી જશે.

તેનાથી વિશ્વપ્રસિદ્ધ ગ્રેટ બેરિયર રીફને નુકસાન પહોંચશે તેવી આશંકા છે.

'સ્ટૉપ અદાણી' અભિયાન

કોલસા ખાણ માટે અદાણી રેલવે લાઈન નાખશે

અદાણીના કોલસા ખાણના પ્રોજેક્ટ સામે 'સ્ટૉપ અદાણી' અભિયાન હાથ ધરાયું છે.

આ નેજા હેઠળ 45 સ્થળોએ વિરોધ પ્રદર્શનો યોજવામાં આવ્યાં.

એક પ્રદર્શનના આયોજક બ્લેયર પેલીસના કહેવા પ્રમાણે, "સિડનીમાં બોન્ડી કિનારા પર એક હજારથી વધુ લોકો એકઠાં થયાં. તેમણે માનવ શ્રૃંખલા દ્વારા 'સ્ટૉપ અદાણી' લખ્યું."

ઓસ્ટ્રેલિયાના સ્થાનિક મીડિયાનો દાવો છે કે અડધાથી વધુ ઓસ્ટ્રેલિયન નાગરિકો આ ખાણ યોજનાના વિરોધમાં છે.

આર્થિક સમસ્યા

ક્વિન્સલેન્ડ કોલસા ખાણને કારણે ગ્રેટ રીફને નુકશાનની આશંકા

આ ખાણ શરૂ કરવા માટે પ્રારંભિક ધોરણે 400 કરોડ ડોલરની જરૂર છે. વિશ્લેષકોને શંકા છે કે અદાણી આટલી રકમ આપી શકશે કે નહીં.

બીજી બાજુ, અદાણી જૂથના કહેવા મુજબ આ યોજના દ્વારા અનેક લોકોને નોકરીઓ મળશે. સાથે જ ભારતમાં કોલસાની નિકાસ કરવામાં આવશે.

જેના કારણે ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારો સુધી વીજળી પહોંચાડી શકાશે.

અદાણીએ આ યોજના માટે જરૂરી રેલવે લિંક શરૂ કરવા માટે ઉત્તર ઓસ્ટ્રેલિયા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફેસિલિટી પાસેથી 70 કરોડ ડૉલરથી વધુની લોન લેવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે.

જોકે અદાણી જૂથના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી જયકુમાર જનકરાજનું કહેવું છે કે જો કોમર્શિયલ બેંક્સ પાસેથી જરૂરી નાણાં મળી રહેશે તો એનઆઈએફ પાસેથી નાણાં નહીં લેવા પડે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતના ઉદ્યોગ સમૂહ અદાણી જૂથ સામે ઓસ્ટ્રેલિયામાં પ્રદર્શનો થઈ રહ્યાં છે. શનિવારે ઓસ્ટ્રેલિયાના અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં પ્રદર્શનકારીઓ મોટી સંખ્યામાં એકઠાં થયાં અને અદાણી જૂથ સામે નારેબાજી કરી હતી.


સામગ્રી: અદાણી જૂથનું મુંદ્રા ખાતેનું ટર્મિનલ

આ કંપનીઓની યાદીમાં ગુજરાતમાં સ્થિત અદાણી પૉર્ટ ઍન્ડ સ્પેશિયલ ઇકૉનૉમિક ઝોનનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે બર્માની યંગૂન નદી ઉપર ટર્મિનલ પૉર્ટ વિકસાવી રહી છે.

માનવાધિકાર કાર્યકર્તાઓનો અદાણી જૂથ ઉપર આરોપ છે કે તેમણે યંગૂન પૉર્ટની 'લૅન્ડ લિઝ ફી' પેટે મ્યાનમાર ઇકૉનૉમિક કૉર્પોરેશનને ત્રણ કરોડ ડૉલર ચૂકવ્યા હતા.

આ કંપની ઉપર ત્યાંના સૈન્ય અધિકારીઓની સીધી પકડ છે અને તેમાંથી થતી આવકની મદદથી સેના દ્વારા માનવાધિકાર હનનને અંજામ આપવામાં આવતો હોવાના આરોપ લાગતા રહે છે.

અદાણી જૂથે આ આરોપોને નકાર્યા છે, કંપનીનું કહેવું છે કે મંજૂરી પહેલાં અને પછી કંપનીએ કોઈપણ રીતે સૈન્ય અધિકારીઓ સાથે સંબંધ નથી રાખ્યા.

અદાણી જૂથે પોતાના આધિકારિક નિવેદનમાં કહ્યું છે કે કંપની લોકોનાં મૂળભૂત અધિકારોના હનનની ટીકા કરે છે અને કંપની પાર્ટનર્સ, વેપારી આગેવાનો અને સરકારી તથા બિનસરકારી સંસ્થાઓ સાથે વેપાર માટે માનવાધિકારોનું સન્માન કરતું વાતાવરણ સર્જવાનો પ્રયાસ કરશે.

માનવાધિકાર કાર્યકર્તાઓ મુંદ્રા બંદર ખાતે જનરલ મિન આંગ લાઇંગની મુલાકાતની ઉપર પણ સવાલ ઉઠાવે છે.

જેના જવાબમાં કંપનીનું કહેવું છે કે જનરલ મિન આંગ લાઇંગની આ મુલાકાત ભારતમાં 'અનેક સ્થળોએ મુલાકાતમાંથી એક' હતી અને તેમને જે સ્મૃતિચિહ્ન આપવામાં આવ્યું હતું તે 'સાંસ્કૃતિક શિષ્ટાચાર'ના ભાગરૂપ હતું.

મ્યાનમારની સેના અને અધિકારીઓ ઉપર માનવાધિકાર ભંગના આરોપ લાગતા રહે છે. તાજેતરના તખતાપલટા બાદ સૈન્ય કાર્યવાહીમાં 500થી વધુ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

મે-2019માં આ પ્રોજેક્ટને લીલીઝંડી મળી હતી, કંપનીનું કહેવું છે કે એપ્રિલ મહિનામાં પ્રોજેક્ટનો પ્રથમ તબક્કો કાર્યરત થઈ જશે. આ બંદર કંપની માટે વ્યૂહાત્મક દૃષ્ટિએ ખૂબ જ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

યંગૂન પૉર્ટ પરિયોજના

મ્યાનમારના સેનાધ્યક્ષ મિન આંગ લાઇંગની વર્ષ 2019માં મુંદ્રા બંદર ખાતેની મુલાકાત ઉપર માનવાધિકર કાર્યકર્તાઓ સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.

મે-2019માં અદાણી જૂથની પેટા કંપની અદાણી પૉર્ટે મ્યાનમાર ખાતે યંગૂન નદી ઉપર પહેલું ટર્મિનલ વિકસાવવાના કરાર કર્યા હતા.

યંગૂન પૉર્ટ વિસ્તારમાં BOT (બિલ્ડ, ઑપરેટ ઍન્ડ ટ્રાન્સફર) માટે 50 વર્ષના કરાર કરવામાં આવ્યા હતા, જે 10-10 વર્ષ માટે બે વખત લંબાવી શકાય તેમ છે.

પ્રથમ તબક્કામાં વાર્ષિક પાંચ લાખ TEU (ટ્વેન્ટી-ફૂટ ઇક્વિવલન્ટ યુનિટ શિપિંગ કન્ટેઇનર)નું ટર્મિનલ કાર્યરત થશે. બીજા તબક્કામાં ત્રણ લાખ TEUની ક્ષમતા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

મ્યાનમારમાં પહેલી ફેબ્રુઆરીના સૈન્ય તખતાપલટા બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય કંપનીઓ ઉપર દબાણ વધી રહ્યું છે કે તેઓ સેના સાથે સંબંધ ધરાવતી કંપનીઓ સાથે વેપારીસંબંધ ન રાખે.


સામગ્રી: અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે છેલ્લા 24 કલાકમાં ઇટાલીમાં 49 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે.

આ સાથે જ ઇટાલીમાં કોરોનાના સંક્રમણની કેસની સંખ્યા 4,600 થઈ ગઈ છે.

કોરોના વાઇરસથી ચીન બાદ સૌથી વધુ મૃત્યુ ઇટાલીમાં થયાં છે.

ચીનમાં અત્યાર સુધીમાં આ વારઇસથી ત્રણ હજારથી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યો છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન અનુસાર દુનિયાભરમાં અત્યાર સુધીમાં 101,000થી વધુ લોકો કોરોના વાઇરસથી સંક્રમિત થઈ ચૂક્યા છે.

યસ બૅન્કમાંથી રૂપિયા 265 કરોડ ઉપાડ્યા

યસ બૅન્કમાંથી માત્ર પચાસ હજાર રૂપિયા જ ઉપાડવાની રિઝર્વ બૅન્ક ઑફ ઇન્ડિયાએ મર્યાદા નક્કી કરી એના પહેલાં જ વડોદરા મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની એક ફર્મ દ્વારા યસ બૅન્કમાંથી રૂપિયા 265 કરોડ ઉપાડવામાં આવ્યા હતા.

બિઝનેસ ટુડેએ એક અધિકારીના હવાલાથી લખ્યું કે વડોદરા મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશન (VMC)ની વડોદરા સ્માર્ટ સિટી ડૅવલપમૅન્ટ કંપની સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હિકલ (SPV) દ્વારા રિઝર્વ બૅન્કે લાગુ કરેલા નિયમના એક દિવસ પહેલાં યસ બૅન્કમાંથી 265 કરોડ રૂપિયા ઉપાડવામાં આવ્યા હતા.

સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હિકલ (SPV)ના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઑફિસર અને ડેપ્યુટી મ્યુનિસિપલ કમિશનર સુધીર પટેલે જણાવ્યું કે સ્માર્ટ સિટી મિશન અંતર્ગત આ રકમ કેન્દ્ર તરફથી મળી હતી અને તેને યસ બૅન્કની લોકલ બ્રાન્ચમાં જમા કરાવાઈ હતી.

ઉલ્લેખનીય છે કે આરબીઆઈએ ગુરુવારે એવી જાહેરાત કરી હતી કે યસ બૅન્કના ગ્રાહકો મહિનામાં 50 હજાર સુધીની રકમ જ ઉપાડી શકશે.

આ જાહેરાત બાદ અનેક લોકો યસ બૅન્ક પર પહોંચી ગયા હતા અને પૈસા ઉપાડવા માટે લાઇનો પણ લગાવી હતી.

યસ બૅન્કના સંસ્થાપક રાણા કપૂરની ધરપકડ

પ્રવર્તન નિદેશાલયે યસ બૅન્કના સંસ્થાપક રાણા કપૂરની ધરપકડ કરી છે.

EDએ અગાઉ મુંબઈસ્થિત રાણા કપૂરના ઘરે દરોડા પાડ્યા હતા.

એનડીટીવી ઇન્ડિયાએ સૂત્રો હવાલાથી લખ્યું કે શરૂઆતના ઈડીની શરૂઆતની તપાસમાં એ જાણવા મળ્યું છે કે યસ બૅન્કે DHFLને અંદાજે ત્રણ હજાર કરોડની બૅડ લોન આપી છે.

રાણા કપૂર અને DHFL વચ્ચેના સંબંધો અંગે પણ તપાસ કરાઈ રહી છે.

આરોપ છે કે દેવાના બદલામાં કપૂરનાં પત્નીના ખાતામાં કથિત રીતે લાંચની રકમ મોકલાઈ હતી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઇટાલીમાં કોરોના વાઇરસથી મરનારાની સંખ્યાનો આંકડો વધીને 200 સુધી પહોંચી ગયો છે.


સામગ્રી: અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર આ અભ્યાસક્રમનો નર્સરીથી ધોરણ 8 સુધીના વર્ગોમાં સમાવેશ કરવામાં આવશે અને તેને દરરોજ ભણાવવામાં આવશે.

આ જાહેરાત કરતા સિસોદિયાએ કહ્યું હતું કે શિક્ષણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વિદ્યાર્થીઓનો સર્વાંગી વિકાસ કરવાનો હોય છે અને આ પગલાંથી તેઓ એ દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છે.

ઇન્ડિયન એક્સ્પ્રેસના સમાચારમાં તેમને એમ કહેતા ટાંકવામાં આવ્યા છે કે, છેલ્લાં ત્રણ વર્ષોમાં દિલ્હીની શાળાઓમાં નોંધપાત્ર પરિવર્તન થયું છે.

જેમાં માત્ર શાળાઓની આંતરમાળખાકિય ક્ષમતાઓ અને સુવિધાઓ જ નહીં, પરંતુ વિવિધ આયોજનો દ્વારા શિક્ષણના પરિણામો સુધારવાના પણ ગંભીર પ્રયાસો થયા છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

શિક્ષણનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સમાજ માટે જરૂરી નૈતિકતા અને ઉપયોગીતાયુક્ત હોવું જોઈએ. જ્યારે આપણે આર્થિક સમાનતા લાવવાના પ્રયાસો કરી રહ્યા છીએ, ત્યારે ખુશી (પ્રસન્નતા - હેપ્પીનેસ)ની સમાનતા માટે પણ પ્રયાસો કરવા જોઈએ.

આ સમગ્ર અભ્યાસક્રમ પ્રવૃત્તિ આધારિત હશે અને તે માટે કોઈ પરીક્ષા નહીં લેવાય. પરંતુ 'હેપ્પીનેસ ઇન્ડેક્સ'ને આધારે સમયાંતરે વિદ્યાર્થીઓનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે.

ઈસરો પણ પુનઃ ઉપયોગમાં લેવાય તેવું રોકેટ વિકસાવી રહ્યું છે

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયામાં પ્રકાશિત થયેલા સમાચાર અનુસાર, ભારતીય અંતરિક્ષ અનુસંધાન સંગઠન (ઇન્ડિયન સ્પેસ રિસર્ચ ઓર્ગેનાઇઝેશન - ઇસરો) પણ છઠ્ઠી ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકાથી ઈલોન મસ્કે પ્રક્ષેપિત કરેલા ફાલ્કન હેવી રોકેટની જેમ જ, ફરીથી ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવા રોકેટના ભાગ વિકસાવી રહ્યું છે.

સમાચાર અનુસાર ઇસરોના ચેરમેન ડૉ. કે. સિવાને ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાને જણાવ્યું હતું કે ઇસરોનો રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ વિભાગ પણ ત્રણ પ્રકારની ટેક્નોલૉજી વિકસાવવામાં કાર્યરત છે.

જેમાં રોકેટને  ભ્રમણકક્ષામાં પ્રવેશ, હવાઈ પટ્ટી પર ઉતારીને પુનઃ ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવા રોકેટ્સ અને રોકેટ્સમાં ફરીથી ઉપયોગમાં લઈ શકાય તેવા ભાગોની ટેક્નોલૉજીનો સમાવેશ થાય છે.

અમે બીજી ટેક્નોલોજીનું પ્રદર્શન આગામી બે વર્ષમાં પ્રયોગાત્મક રીતે કરી શકિશું.

તેમને એમ કહેતા પણ ટાંકવામાં આવ્યા છે કે, ઈસરોની પ્રાથમિકતા 'ફેટ બોય' તરીકે ઓળખાતા રોકેટ જીએસએલવી એમકે-3ની વહન ક્ષમતા 4 ટનથી વધારીને 6.5 ટન કરવાની છે.

તેનો મુખ્ય હેતું ઉપગ્રહોના પ્રક્ષેપણ માટે વપરાતા રોકેટ્સમાં થતો ખર્ચ ઘટાડવાનો છે.

જીતેન્દ્ર પર જાતીય શોષણનો આક્ષેપ

પરિવાર સાથે ઊભેલા જમણી તરફ સૌથી પહેલા ઊભેલા જીતેન્દ્રની પ્રતિકાત્મક...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઇન્ડિયન એક્સ્પ્રેસમાં પ્રકાશિત થયેલા એક સમાચાર અનુસાર દિલ્હીના નાયબ મુખ્યમંત્રી અને શિક્ષણમંત્રી મનિષ સિસોદિયાએ જણાવ્યું છે કે, આગામી શૈક્ષણિક સત્રથી દિલ્હીની સરકારી શાળાઓમાં અભ્યાસ કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓને 'હેપ્પીનેસ કરિક્યુલમ' ભણાવવામાં આવશે.


સામગ્રી: અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર તાલિબાન પોતાની પ્રતિબદ્ધતા પર કાયમ રહેશે તો સંબંધિત કરાર પર ટૂંક સમયમાં હસ્તાક્ષર કરાશે.

આ અંગેની જાહેરાત અમેરિકા-અફઘાનિસ્તાન તરફથી સંયુક્ત રીતે કાબુલમાં કરવામાં આવી.

આ જાહેરાતમાં જણાવાયું છે, "અમેરિકા અને સહયોગી રાષ્ટ્રોના સૌનિકો 14 મહિનામાં પરત ફરશે. તાલિબાન પોતાની પ્રતિબદ્ધતા પૂર્ણ કરે તેના પર અમેરિકા-તાલિબાન સમજૂતીનો આધાર છે."

આ અંગેની સમજૂતી કતારમાં આગામી શનિવારે થઈ શકે છે.

આ સમજૂતી થકી અફઘાનિસ્તાનમાં છેલ્લાં 18 વર્ષથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો અંત આવશે એવું મનાઈ રહ્યું છે.

આ બાદ અફઘાનિસ્તાનની સરકાર અને તાલિબાન વચ્ચે વાતચીત થશે.

એશિયા કપમાં ભારત પાકિસ્તાન સામે રમશે

ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડના અધ્યક્ષ સૌરવ ગાંગુલીએ કહ્યું છે કે એશિયા કપમાં ભારત પાકિસ્તાનની સામે ક્રિકેટ રમાશે.

કોલકાતામાં મીડિયા સાથે વાતચીત કરતા સૌરવ ગાંગુલીએ આ માહિતી આપી છે.

ગાંગુલીને સવાલ કરવામાં આવ્યો હતો કે એશિયા કપમાં જો પાકિસ્તાન ભાગ લેશે તો ભારત નહીં રમે.

આના જવાબમાં બીસીસીઆઈ અધ્યક્ષે કહ્યું કે, આવનારો એશિયા કપ દુબઈમાં રમાવાનો છે અને બેઉ દેશો નહીં રમે એવી કોઈ વાત નથી. બેઉ દેશો એમાં રમશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સપ્ટેમ્બરમાં એશિયા કપ પાકિસ્તાનની યજમાનીમાં રમાવાનો હતો પરંતુ ભારતે સુરક્ષાના કારણોસર પાકિસ્તાનમાં રમવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો અને એશિયા કપની ટુર્નામેન્ટ દુબઈ શિફ્ટ કરાઈ હતી.

ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે 2012-13 પછી કોઈ દ્વિપક્ષી શ્રેણી નથી રમાઈ. 2013 પછી બેઉ દેશો ફક્ત આઈસીસીની ટુર્નામેન્ટમાં જ સામસામે રમે છે.

'ટ્રમ્પની ગુજરાત મુલાકાત પર ફક્ત 8 કરોડ ખર્ચ થયો' - વિજય રૂપાણી

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 24 ફેબ્રુઆરીએ કરેલા 'નમસ્તે ટ્રમ્પ' કાર્યક્રમ પાછળ 100 કરોડ રૂપિયા સુધીનો ખર્ચ થયા હોવાનો વિવાદ થયો હતો. ત્યારે આ મુદ્દે મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ વિધાનસભામાં જવાબ આપ્યો છે.

અમદાવાદ મિરરમાં પ્રકાશિત અહેવાલ પ્રમાણે મુખ્ય મંત્રીએ ગૃહને જણાવ્યું કે ટ્રમ્પની મુલાકાતના ખર્ચ માટે રાજ્ય સરકારે  8 કરોડ રૂપિયા મંજૂર કર્યા હતા, જ્યારે AMCએ 4.5 કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ કર્યો છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે રૉયટર્સમાં પ્રકાશિત એક અહેવાલ મુજબ આ કાર્યક્રમમાં 85 કરોડનો ખર્ચ થશે એમ કહેવાયું હતું.

રૂપાણીએ ઉમેર્યું છે કે રૂપિયા 100 કરોડ ખર્ચ થયા હોવાની વાતમાં કોઈ દમ નથી.

વિપક્ષે ગૃહમાં દાવો કર્યો હતો કે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અમેરિકા પોતાના અને સહયોગી રાષ્ટ્રોના સૈનિકોને આગામી 14 મહિનામાં અફઘાનિસ્તાનમાંથી પરત બોલાવી લેશે.


સામગ્રી: અધિકારીઓની વાત પરથી લાગે છે કે આ પ્રકારના અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્કનાં યાંત્રિક સાધનોની મરામતની જવાબદારી માત્ર ખાનગી સંચાલકો પર જ છે અને તેની ચકાસણી કરવા માટે કોઈ સરકારી ખાતું જવાબદાર નથી.

આ સમયે સવાલ એ થાય છે કે નાગરિકો જે રાઇડમાં બેસે છે એની સલામતની જવાબદારી આખરે કોની છે અને કેવી રીતે નક્કી થાય છે.

કાંકરિયા સ્થિત સુપરસ્ટાર અમ્યુઝમૅન્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ કંપની દ્વારા ચલાવાતી ડિસ્કવરી રાઇડ 2015થી કાર્યરત છે અને તેનું ઇન્સ્પેક્શન છેલ્લે ડિસેમ્બર 2018માં થયું હતું.

ત્યારબાદ તેનું લાઇસન્સ રિન્યૂ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેની અવધિ ડિસેમ્બર 2019 સુધીની કરાઈ હતી.

જોકે, દર મહિને આ સુપરસ્ટાર અમ્યુઝમૅન્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ કંપની જે યંત્રોનું ઇન્સ્પેક્શન કરતી તેનો રિપોર્ટ ગુજરાત સરકારના માર્ગ અને મકાન વિભાગના અમદાવાદ કચેરીના કાર્યપાલક ઇજનેર જી. એ. માલિવાડને સોંપતી.

આ સિવાય આ રિપોર્ટ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનને સોંપવામાં આવે છે. સુપરસ્ટાર અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્કે પોતાનો છેલ્લો રિપોર્ટ 6 જુલાઈ, 2019ના રોજ સુપરત કર્યો હતો.

કોનો શું રોલ હતો?

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશને કાંકરિયા તળાવ પાસેની સરકારી જમીન સુપરસ્ટાર અમ્યુઝમૅન્ટ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ કંપનીને અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્ક ચલાવવા માટે આપી હતી.

ટૅન્ડર દ્વારા થયેલી આ પ્રક્રિયા મુજબ અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્કનો 10 ટકા નફો એએમસીને આપવામાં આવે છે.

બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના કમિશનર વિજય નેહરાએ સરકારી જમીન અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્ક ચલાવવા માટે આપી હોવાનો સ્વીકાર કર્યો હતો.

દુર્ઘટના અંગે નેહરાએ કહ્યું, "એએમસી પાસે તેવી કોઈ સગવડ કે આવડત નથી કે તે આ યંત્રોની ચકાસણી કરી શકે."

"અમારી પાસે કોઈ એવું ખાતું કે એવા મિકૅનિકલ એન્જિનિયર પણ નથી જે આ પ્રકારના અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્કનાં યંત્રોની ચકાસણી કરી શકે."

જોકે, તેમણે ઉમેર્યું હતું કે આ ઘટના બની એના ગણતરીના કલાકોમાં એએમસીના કર્મચારીઓએ બચાવ કામગીરી શરૂ કરી હતી અને લોકોને સમયસર દવાખાને ખસેડ્યા હતા.

ઇન્સ્પેક્શનની જવાબદારી કોની?

ગુજરાત સરકારના માર્ગ અને મકાન વિભાગના પ્રમાણપત્ર બાદ જ સુપરસ્ટાર અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્કને પોલીસે લાઇસન્સ આપ્યું હતું.

આખા ગુજરાતમાં થતાં કોઈ પણ મેળા, અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્ક, ફનફેર, રાઇડ્સ વગેરે જેવા કાર્યક્રમોને માર્ગ અને મકાન વિભાગ પ્રમાણપત્ર આપે છે.

આ પ્રમાણપત્રના આધારે પાર્કના સંચાલકો પોલીસ ખાતામાં લાઇસન્સ માટે અરજી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કાંકરિયાના અમ્યુઝમૅન્ટ પાર્કની ઘટનાના એક દિવસ બાદ એક તરફ એલ. જી. હૉસ્પિટલમાં અકસ્માતનો ભોગ બનેલા લોકોના ઘા હજી રુઝાયા નથી. ત્યારે બીજી તરફ આ ઘટનાની જવાબદારી લેવાની જગ્યાએ ગુજરાત સરકારના અધિકારીઓ એકબીજા પર આરોપો મૂકવામાં વ્યસ્ત છે.


સામગ્રી: અનંત કુમાર હેગડેએ કહ્યું હતું કે ભાજપ બંધારણ બદલવા માટે સત્તામાં આવ્યો છે.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું, "આખરે ભાજપ બંધારણ શા માટે બદલવા માગે છે? શા માટે ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહ કહે છે કે અનંત કુમારના નિવદનથી પક્ષને કંઈ લેવા દેવા નથી? તેઓ તેમને મંત્રી પદથી અને પક્ષમાંથી કેમ હટાવતા નથી?"

"ભાજપ બંધારણ વિરોધી પક્ષ છે. જો પક્ષ બંધારણ, સામાજિક ન્યાય અને ધર્મનિરપેક્ષતામાં વિશ્વાસ રાખતો હતો તો તેમણે બંધારણ બદલવા વિશે વિચારવું પણ ના પડત. શું આ પક્ષે ક્યારેય પણ કહ્યું કે તે મંડલ કમીશનના રિપોર્ટ કે અનામતનું સમર્થન કરે છે."

વડાપ્રધાનની રેલીઓની શું અસર થશે?

જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે તમે એક માત્ર એવા કોંગ્રેસી નેતા છો જેમાં આત્મવિશ્વાસ છે, તો સિદ્વારમૈયાએ કહ્યું, "મને સો ટકા વિશ્વાસ છે કારણ કે હું મુખ્યમંત્રી છું."

પરંતુ સિદ્વારમૈયાએ એમ પણ કહ્યું કે પાર્ટીએ લિંગાયત સમાજને અલ્પસંખ્યકનો દરજ્જો આપનારી ભલામણના પોતાના નિર્ણયને રાજકીય મુદ્દો બનાવ્યો નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેમણે કહ્યું, "તે ભલામણનો રાજકીય ફાયદો ઉઠાવવાનો અમારો ક્યારેય ઇરાદો રહ્યો નથી. આ નિર્ણયથી ના તો અમને કોઈ ફાયદો થશે કે ના તો કોઈ નુકસાન."

સિદ્વારમૈયા એ વાતથી બિલકુલ ચિંતિત ન હતા કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ કર્ણાટકમાં એક બાદ એક અનેક રેલીઓ કરી છે. તેમનું માનવું છે કે વડાપ્રધાનની રેલીઓની ચૂંટણીઓ પર કોઈ અસર નહીં થાય.

તેમણે કહ્યું, "કોઈ અસર નહીં થાય. તેમના (વડાપ્રધાન) માટે એ શક્ય નથી કે તે પરિવર્તન લાવી શકે. કર્ણાટકમાં તેમનું યોગદાન શું છે? ચાર વર્ષમાં દુકાળ દરમિયાન તેમણે મદદ માટેની અમારી માગણીનો જવાબ પણ નથી આપ્યો."

"અમે લોકોએ મહાદાયી નદી જળ વિવાદના સમાધાન માટે તેમને અનુરોધ કર્યો હતો. હવે તેઓ કહે છે કે જો તેમનો પક્ષ સત્તામાં આવ્યો તો તેના સમાધાન માટે મુખ્યમંત્રીઓ સાથે બેઠક કરશે."

'કર્ણાટકના લોકો ગુજરાતના લોકો જેવા નથી'

સિદ્વારમૈયાએ આગળ કહ્યું, "શું વડાપ્રધાન આવી રીતે વાત કરે છે. તેઓ ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી નથી, દેશના વડાપ્રધાન છે."

"ઇન્દિરા ગાંધીના કામ કરવાની રીત જુઓ, કેવી રીતે તેમણે ચેન્નઈના લોકો માટે પીવના પાણીની વ્યવસ્થા કરી હતી. જોકે, તમિલનાડુ ત્યારે એ કૃષ્ણા જળ વિવાદનો ભાગ ન હતું. આ વિવાદ ત્યારના આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્ર વચ્ચે ચાલી રહ્યો હતો. એક વડાપ્રધાન આ રીતે કામ કરે છે."

સિદ્વારમૈયા માને છે કે ભાજપ હંમેશા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કર્ણાટકના મુખ્યમંત્રી સિદ્ધારમૈયાએ કહ્યું કે કેન્દ્રીય મંત્રી અનંત કુમાર હેગડેએ વિવાદાસ્પદ નિવેદન આપીને કોંગ્રેસની મદદ કરી છે.


સામગ્રી: અનંતકુમાર હેગડે

'જો આપણે ઊંઘતા રહીશું તો આપણા ઘરોના નામ 'મંજિલ' થઈ જશે. આપણે રામને 'જહાંપનાહ' તો સીતાને 'બીબી' કહેતા થઈ જઈશું.'

અગાઉ ભાજપના કેટલાક નેતાઓ તથા કેટલાક જમણેરી જૂથો દાવો કરી ચૂક્યા છે કે તાજમહેલ ખરેખર એક મંદિર છે.

વાસ્તવિકતા એ છે કે તાજમહેલ હિન્દુ મંદિર હોવાની પુષ્ટિ કરતા કોઈ આધારભૂત પુરાવો નથી.

હકીકતમાં તાજમહેલ ભારતીય-ઇસ્લામિક સ્થાપત્યનો ઉત્તમ નમુનો હોવા બાબતે મોટાભાગના ઇતિહાસકારો અને ભારત સરકાર સહમત છે.

જોકે આ પહેલાં પણ અનંતકુમાર હેગડે દલિત, સબરીમાલા અને ધર્મ સાપેક્ષતા બાબતે પોતાની ટિપ્પણીઓથી ચર્ચામાં રહી ચૂક્યા છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

કોણે કર્યું નિર્માણ?

દર વર્ષે લાખો પ્રવાસીઓ તાજમહેલની મુલાકાત લે છે

ભારતનો સત્તાવાર ઇતિહાસ જણાવે છે કે મોગલ શાસક શાહજહાંએ તેની બેગમ મુમતાઝ મહેલની સ્મૃતિમાં તાજમહેલનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું.

મધ્ય એશિયામાંથી આવેલા મોગલોએ અત્યારે ભારત અને પાકિસ્તાન બની ગયેલા મોટાભાગના પ્રદેશ પર સોળમી અને સત્તરમી સદીમાં શાસન કર્યું હતું.

મોગલ શાસનને કારણે દક્ષિણ એશિયામાં ઇસ્લામ ધર્મ મજબૂત બન્યો હતો અને મુસ્લિમ કળા તથા સંસ્કૃતિ તેમજ ઇસ્લામનો પ્રસાર થયો હતો.

તાજમહેલ ઉત્તમ કારીગરી પ્રત્યેના મોગલોના 'પ્રેમનું પ્રતીક' છે.

દેશનાં ઐતિહાસિક સ્થાપત્યોના રખેવાળ આર્કિયૉલૉજિકલ સર્વે ઑફ ઇન્ડિયા તાજમહેલને ''મોગલ સ્થાપત્યકળાનું સર્વોચ્ચ શિખર ગણાવે છે.''

તાજમહેલ વિશેની સરકારની સત્તાવાર વેબસાઇટ પણ જણાવે છે કે ''ઇસ્લામી અને સ્થાનિક સ્થાપત્યકળાના સંયોજનથી સર્જાયેલી શૈલીની પરિપકવતાનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ મોગલકાળનું સ્થાપત્ય છે.''

વેબસાઇટ એવું પણ જણાવે છે કે ''મોગલોને પોતે પર્શિયન અને તૈમૂરી મૂળનાં હોવાનો ગર્વ હતો, પણ તાજ મહાલનું નિર્માણ થયું ત્યાં સુધીમાં તેઓ ખુદને ભારતીયના રૂપમાં જોવા લાગ્યા હતા.''

વિવિધ સરકારી વેબસાઇટ્સ પણ તાજમહેલને ભારતીય-ઇસ્લામી સ્થાપત્યનું ઉદાહરણ ગણાવે છે

ઇતિહાસકાર રાણા સફવીએ એક ઇન્ટર્વ્યૂમાં બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે તાજમહેલના ઇતિહાસ બાબતે પુનર્વિચાર કરવાની જરૂર જ નથી. એ સ્થળે મંદિર હોવાના કોઈ પુરાવા નથી.

સફવીએ કહ્યું હતું, "તાજ મહેલનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું એ સ્થળે પહેલાં એક હવેલી હતી. હિન્દુ શાસક જય સિંહ એ હવેલીના માલિક હતા."

"શાહજહાંએ તેમની પાસેથી હવેલી સત્તાવાર રીતે ખરીદી હતી. એ બાબતે બહાર પાડવામાં આવેલું સત્તાવાર ફરમાન આજે પણ ઉપલબ્ધ છે."

"ફરમાન...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કર્ણાટકમાં એક રૅલીને સંબોધતા ભાજપના કેન્દ્રીય મંત્રી અનંતકુમાર હેગડેએ તાજમહેલ પર ટિપ્પણી કરતા કહ્યું કે 'તાજમહેલનું નિર્માણ મુસ્લિમોએ નહોતું કર્યું. આપણે આપણી પ્રાથમિકતા સમજવી પડશે.'


સામગ્રી: અનવર બી શેખ

"મારે મારા પૈસા લેવાના છે, જો બૅન્ક પૈસા નહીં આપે તો હું મારી દીકરીનાં લગ્ન કઈ રીતે કરીશ."

બીજાના ઘરે કામ કરીને એક-એક પૈસો ભેગો કરનાર અનવર બી શેખ હવે પોતાનાં દીકરીનાં લગ્ન માટે પૂરતાં પૈસા નહીં કાઢી શકે.

ભારતીય રિઝર્વ બૅન્કે પંજાબ અને મહારાષ્ટ્ર કો-ઑપરેટિવ બૅન્ક એટલે કે પીએમસી બેન્કને પોતાના નિરીક્ષણ હેઠળ મૂકી છે અને બૅન્ક પર ઘણા પ્રતિબંધો લાદી દીધા છે.

આરબીઆઈએ અગાઉ આદેશ કર્યો હતો કે આગામી છ મહિના સુધી ખાતેદારો પોતાનાં બૅન્ક ખાતાંમાંથી મહત્તમ 1000 રૂપિયા જ કાઢી શકશે.

જોકે, પછી ગત અઠવાડિયે આરબીઆઈએ આ આદેશમાં સુધારો કરી ખાતેદારો 6 મહિના માટે 10,000 રૂપિયા ઉપાડી શકશે એવી જાહેરાત કરી હતી.

આમાં પણ સુધારો કરી ઉપાડની મર્યાદા 25,000 કરી દેવામાં આવી છે.

આરબીઆઈએ લાદેલા પ્રતિબંધથી પોતાની ખરી મહેનતની કમાણી આ બૅન્કમાં જમા કરાવનાર ખાતેદારો મુસીબતમાં મૂકાઈ ગયા છે.

ઑટિસ્ટિક બાળક માટે જિંદગી આખી બચત કરી પણ હવે...

બૅન્કમાં એવા વડીલોનાં પણ ખાતાં છે જેમણે પોતાની જીવનભરની કમાણી આ બૅન્કમાં જમા કરાવી દીધી હતી.

મુંબઈમાં બૅન્કની શાખાની બહાર ઊભેલાં એક 79 વર્ષનાં વૃદ્ધ મહિલા રડમસ અવાજે જણાવે છે, "23 સપ્ટેમ્બરના રોજ મેં બૅન્કમાં મારી ફિક્સ્ડ ડિપૉઝિટ રિન્યૂ કરાવી હતી. "

તેઓ જણાવે છે, "મારા ઘરમાં એક વિશેષ જરૂરિયાતવાળું ઑટિસ્ટિક બાળક છે, જેના માટે મેં આખી જિંદગી પૈસાની બચત કરી, પરંતુ હવે હું મારા જ પૈસા નહીં મેળવી શકું."

તેઓ જણાવે છે, "મેં બૅન્કના કર્મચારીને પૂછ્યું હતું કે બૅન્કમાં બધું ઠીક તો છે ને? મારા આ પ્રશ્નના જવાબમાં તેણે ખચકાટ સાથે કહ્યું કે હું મારાં નાણાં બૅન્કમાં નિરાંતે જમા કરાવી શકું છું."

"મેં એની વાત પર વિશ્વાસ કરી લીધો."

"હવે મારું મન કરે છે કે હું એ બૅન્ક કર્મચારીને એક થપ્પડ મારું. તેના કારણે હું બરબાદ થઈ ગઈ છું.'

આરબીઆઈના સૂચન

બૅન્કે 24 સપ્ટેમ્બરના રોજ જ પોતાના ખાતેદારોને એ વાતની જાણ કરી કે આ બૅન્ક આરબીઆઈના નિરીક્ષણ હેઠળ જઈ રહી છે અને હવે ખાતેદારો પોતાના પૈસા નહીં મેળવી શકે.

રિઝર્વ બૅન્કે એવું પણ જણાવ્યું કે 'તેમની લેખિત મંજૂરી વગર પીએમસી બૅન્ક ફિક્સ ડિપોઝિટ નહીં સ્વીકારી શકે.'

'તેમજ લૉન પણ નહીં આપી શકે. રિઝર્વ બૅન્કે પીએમસી બૅન્કને નવાં રોકાણ કરવાની પણ મનાઈ ફરમાવી છે.'

6 રાજ્યોમાં 137 શાખાઓ

પીએમસી બૅન્કની સ્થાપના વર્ષ 1984માં મુંબઈના સાયન વિસ્તારમાં થઈ હતી.

હવે આ બૅન્કની દેશનાં 6...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

'15 તારીખે મારી દીકરીનાં લગ્ન છે, ગામડે જવું છે, કામ કરીને મહેનતથી કમાયેલાં નાણાં મેં બૅન્કમાં જમા કરાવ્યાં હતાં.


સામગ્રી: અનિકેત મિત્રા દ્વારા બનાવામાં આવેલું ગાફ્રિક્સ

આ શબ્દો છે કૉન્સેપ્ટ આર્ટિસ્ટ અનિકેત મિત્રાના. તેમણે જ્યારે પોતાના ઘરમાં મહિલાઓને વિવિધ મુશ્કેલીઓનો સામનો કરતા જોયાં, ત્યારે તેમણે એક ગ્રાફિક તૈયાર કર્યું હતું. જે સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થઈ ગયું હતું.

આ ગ્રાફિક્સમાં એક સેનિટરી પૅડ પર લોહીનું કમળ દોરવામાં આવ્યું છે, જેમાં કમળ જીવનને દર્શાવે છે અને તેની નીચે શક્તિરૂપેન લખેલું છે એટલે કે શક્તિનું રૂપ.

અનિકેત જણાવે છે કે જ્યારે મેં મારી પત્ની અને બહેનોની જેમ અનેક મહિલાઓની માસિક દરમિયાન કોઈપણ તહેવાર કે શુભ પ્રસંગમાં હાજરી ન આપી શકવાની પરિસ્થિતિ જોઈ, ત્યારે મને આ ગ્રાફિક્સ બનાવવાની પ્રેરણા મળી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અનિકેતે કહ્યું, ''મહિલા પિરિયડ્સમાં હોય ત્યારે તેઓ કોઈ તહેવારમાં કે શુભ પ્રસંગમાં હાજરી આપતી જોવા મળતી નથી. અમુક કિસ્સામાં તો મહિલા પોતાના ઘરના ચોક્કસ ભાગમાં જ રહેતી જણાય છે, તેમને રસોડા કે મંદિરની આસપાસ જવાની છૂટ પણ હોતી નથી.''

''એક ખુશીના માહોલમાં ઉજવણી કરવા કે પૂજા કરવા જ્યારે કોઈ મહિલા જાય, ત્યારે અચાનક પિરિયડ્સની જાણ થતાં અન્ય લોકોથી વિખેરાય જાય છે. પછી તેઓને ત્યાં જવાની મનાઈ થઈ જાય છે, જેમને હૃદયથી પૂજા-અર્ચના કરવી છે તેમની સાથે આ દરમિયાન અલગ વર્તન શા માટે?''

પિરિયડ્સ અંગેની વાતો

પિરિયડ્સ અંગે જાગૃતિની વાત જણાવતા અનિકેત કહે છે, ''સુપ્રીમ કોર્ટે સબરીમાલા કેસમાં મહિલાઓની તરફેણમાં ચુકાદો આપ્યો છે, પરંતુ આજે પણ લોકો પોતાના પરિવારમાં આ બાબતને સોશિયલ ટેબૂ માને છે. ગેરમાન્યતાઓને પગલે લોકો સમાજને પાછળ ઘકેલી રહ્યા છે.''

''આસામમાં કામાખ્યા દેવીનું મંદિર આવેલું છે, ત્યાં એક ઉત્સવ ઉજવવામાં આવે છે, જેના મૂળ દેવીના માસિકધર્મ સાથે જોડાયેલા છે. આ દરમિયાન ત્રણથી ચાર દિવસ મંદિર બંધ રાખવામાં આવે છે.''

''આપણે દેવીઓની ઉત્સાહથી પૂજા અર્ચના કરી છીએ, પરંતુ આપણી વચ્ચે મહિલાઓનાં રૂપમાં દેવીઓ રહેલી છે તેના માટે આપણે કંઈ પણ કરતા નથી?''

ટ્રૉલિંગને કારણે પોસ્ટ ડિલીટ કરવી પડી

અનિકેત કહે છે, ''લોકો મારી આ પોસ્ટને જોઈને મને ટ્રૉલ કરવા લાગ્યા. કેટલાક લોકોએ મને 'ધર્મવિરોધી' જણાવ્યો, તો કેટલાક લોકોએ મને 'દેશદ્રોહી' કહ્યો, પરંતુ હું મારી વાત કરું તો હું ભગવાનમાં ખૂબ જ આસ્થા ધરાવું છું.''

''મારા ઘરે રોજ પૂજાપાઠ કરવામાં આવે છે, તેમજ હું ગણેશ ચતૂર્થીથી લઈને દુર્ગાપૂજા સુધી અનેક ઉત્સવોની શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉજવણી કરું છું, તો હું...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

''જો કોઈ છોકરી પિરિયડ્સમાં છે અને તમે તેના હાથનું પાણી પીવો છો કે તેના હાથનું ખાવ છો, તો શું તમે મરી જાવ છો? જો આવી રીતે કંઈ થતું જ નથી તો પછી આ સમયમાં તેમને દૂર રાખવાનો ફાયદો શું છે. તમે કઈ રીતે કોઈ મહિલાની પૂજા અર્ચના કરવાનો અધિકાર છીનવી શકો? ''


સામગ્રી: અનિલ અંબાણી

અનિલ અંબાણી લંડનની કોર્ટમાં તેમણે આપેલા નિવેદનથી ફરી ચર્ચામાં છે.

કોર્ટમાં અનિલ અંબાણીએ કહ્યું કે તેઓ સામાન્ય જીવન જીવે છે અને આર્થિક બાબતોને પહોંચી વળવા ઘરેણાં વેચવા મજબૂર છે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના અહેવાલ અનુસાર, દેવામાં ડૂબેલા ભારતીય કારોબારી અનિલ અંબાણીએ લંડનની કોર્ટમાં કહ્યું કે તેઓ આ સમયે સામાન્ય જીવન જીવી રહ્યા છે, તેમની પાસે એક કાર છે અને વકીલોની ફી ભરવા માટે તેમને ઘરેણાં વેચવા પડી રહ્યાં છે.

તેમણે કોર્ટને કહ્યું કે જાન્યુઆરી અને જૂન 2020ની વચ્ચે તેઓને ઘરેણાંના બદલામાં 9.9 કરોડ મળ્યા હતા અને હવે તેમની પાસે એવી કોઈ ચીજ નથી જેની કિંમત હોય.

જ્યારે તેમને તેમની કાર અંગે પૂછવામાં આવ્યું તો તેમણે કહ્યું કે તેમની પાસે ક્યારેય પણ રૉલ્સ રૉયલ કાર નહોતી અને તેઓ હવે માત્ર એક કાર ચલાવી રહ્યા છે.

બ્રિટનની હાઈકોર્ટે 22 મે, 2020માં એક આદેશમાં અંબાણીને કહ્યું હતું કે તેઓ ચીનની બૅન્કોના 5281 કરોડ રૂપિયા દેવું 12 જૂન સુધી ચૂકવે.

તેમને બૅન્કોની લીગલ ફીના સાત કરોડ રૂપિયા પણ આપવા માટે કહેવાયું હતું.

શું છે ચીની બૅન્કોનો અંબાણી સામેનો કેસ?

ચીનની બૅન્કોએ લંડનની કોર્ટમાં અનિલ અંબાણી સામે કેસ કર્યો છે.

મીડિયા અહેવાલ અનુસાર, ત્રણ ચીની બૅન્ક 700 મિલિયન ડૉલર એટલે કે પાંચ હજાર કરોડ રૂપિયાથી પણ વધુની વસૂલી માટે અનિલ અંબાણીની કંપનીને બ્રિટનની હાઈકોર્ટમાં લઈ ગઈ. આ રકમમાં દેવા પર લાગેલું વ્યાજ પણ સામેલ છે.

અનિલ અંબાણીએ અગાઉ બ્રિટનની કોર્ટને કહ્યું હતું કે તેમની 'શુદ્ધ સંપત્તિ એટલે નેટ વર્થ શૂન્ય છે' અને તેઓ 'દેવાળિયા' છે.

ઇન્ડસ્ટ્રીયલ ઍન્ડ કૉમર્શિયલ બૅન્ક ઑફ ચાઇના લિમિટેડ (આઈસીબીસી), ચાઇના ડેવલપમૅન્ટ બૅન્ક અને એક્સપૉર્ટ-ઇમ્પૉર્ટ બૅન્ક ઑફ ચાઇનાએ રિલાયન્સ કમ્યુનિકેશન (આરકૉમ)ને કરજ આપ્યું હતું, જે તેમને પરત મળ્યું નથી.

અનિલ અંબાણીનાં વળતાં પાણી

એક દાયકા પહેલાં અનિલ અંબાણી સૌથી ધનવાન ભારતીય બનવાની અણી પર હતા.

એ સમયે તેમના ઉદ્યોગો વિશે એવું કહેવાતું હતું કે 'તેમનો દરેક વેપાર વિસ્તરી રહ્યો છે અને અનિલ તેનો લાભ લેવા માટે તૈયાર છે.'

આર્થિક બાબતોના જાણકાર એવું માનતા હતા કે 'અનિલની પાસે દૂરંદેશી અને જોશ છે. તેઓ 21મી સદીના ઉદ્યમી છે અને તેમના નેતૃત્વમાં ભારતમાં એક મોટી બહુરાષ્ટ્રીય કંપની ઊભી થશે.'

અનેક લોકોને એવું લાગતું હતું કે અનિલ તેમના ટીકાકારો તથા મોટાભાઈને ખોટા સાબિત કરી દેશે, પરંતુ એવું ન થયું.

ભાઈઓ મુકેશ અંબાણી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

મૂળ ગુજરાતના એવા ધીરુભાઈ અંબાણીનો પરિવાર તેમની ભવ્યતા અને આર્થિક બાબતો માટે વિશ્વભરમાં જાણીતો છે. જોકે આ પરિવારમાં એક નામ એવું છે, જે આર્થિક રીતે સંકટમાં છે અને એ છે અનિલ અંબાણી.


સામગ્રી: અનિલ દેશમુખ પર પોલીસ અધિકારીને 'દર મહિને 100 કરોડ રૂપિયા વસૂલ કરવાનું' કહ્યું હોવાના ગંભીર આરોપ લગાવાય છે.

મુંબઈમાં મુકેશ અંબાણીના નિવાસસ્થાન એંટિલિયાની બહાર જિલેટિન સ્ટિક ધરાવતી ગાડી મળ્યા બાદના ઘટનાક્રમમાં તેમની વિરુદ્ધ અનેક આરોપ લગાવવામાં આવ્યા હતા.

એમણે રાજીનામું આપ્યું એ અગાઉ જ બૉમ્બે હાઈકોર્ટે ભ્રષ્ટાચારના કેસમાં સીબીઆઈ તપાસનો આદેશ આપ્યો હતો.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

એનસીપી નેતા અને મહારાષ્ટ્ર સરકારમાં મંત્રી નવાબ મલિકે કહ્યું કે બૉમ્બે હાઈકોર્ટના આદેશ બાદ અનિલ દેશમુખ એનસીપી અધ્યક્ષ શરદ પવાર અને પાર્ટીના અન્ય નેતાઓને મળ્યા હતા. પાર્ટીએ મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેને રાજીનામું સ્વીકાર કરવાની વિનંતી કરી છે.

રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ પાર્ટીના નેતા નવાબ મલિકે જણાવ્યું કે તેમણે પોતાનું રાજીનામું મુખ્ય મંત્રી ઉદ્ધવ ઠાકરેને સોંપી દીધું છે અને મુખ્ય મંત્રીએ હજુ રાજીનામું સ્વીકાર કર્યું નથી.

સમાચાર સંસ્થા એએનઆઈ મુજબ બૉમ્બે હાઈકોર્ટે ડૉ જયશ્રી પાટીલની અરજી પર સુનાવણી કરતા સીબીઆઈને મહારાષ્ટ્રના ગૃહ મંત્રી અનિલ દેશમુખ સામે મુંબઈના પૂર્વ પોલીસ કમિશનર દ્વારા લગાવવામાં આવેલા ભ્રષ્ટાચારના આરોપની પ્રારંભિક તપાસ 15 દિવસમાં શરૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.

પોતાના રાજીનામામાં મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય મંત્રી અનિલ દેશમુખે કહ્યું કે બૉમ્બે હાઈકોર્ટેના નિરેદશ પછી તેમને ગૃહ મંત્રી પદ પર રહેવું નૈતિક રૂપે યોગ્ય નથી લાગતું.

તેમના પર મુંબઈ પોલીસના પૂર્વ કમિશ્નર પરમવીર સિંહે ગંભીર આરોપ લગાવ્યા હતા જેના પર હાઈકોર્ટે તપાસના આદેશ આપ્યા છે.

એન્ટિલિયા મામલાને પગલે મહારાષ્ટ્રનું રાજકારણ ગરમાયેલું છે. મહારાષ્ટ્રમાં વિપક્ષના નેતા અને પૂર્વ મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ સતત ગૃહમંત્રી પદ પરથી અનિલ દેશમુખના રાજીનામાંની માગ કરી રહ્યા હતા.

અનિલ દેશમુખ પર 'દર મહિને 100 કરોડ રૂપિયા એકઠા કરવાનું લક્ષ્ય આપવાનો' આરોપ

મુંબઈ પાલીસના પૂર્વ કમિશનર પરમવીર સિંહે પત્ર લખીને અનિલ દેશમુખ પર ગંભીર આરોપ મૂક્યા હતા જેમાં પોલીસ અધિકારીને 100 કરોડ વસૂલ કરવા માટે કહેવાનો આરોપ પણ સામેલ છે.

મુંબઈ પાલીસના પૂર્વ કમિશનર પરમવીર સિંહે પત્ર લખીને અનિલ દેશમુખ પર અનેક ગંભીર આરોપ મૂક્યા હતા.

એન્ટિલિયા મામલે મુંબઈ પોલીસના અધિકારી સચીન વાઝેની ધરપકડ બાદ પરમવીર સિંહ પર સવાલ ઉઠાવાઈ રહ્યા હતા.

એન્ટિલિયા કેસમાં મુંબઈ પોલીના પૂર્વ અધિકારી સચીન વાઝેનું નામ આવ્યા પછી મુંબઈના પૂર્વ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

મહારાષ્ટ્રના ગૃહમંત્રી અનિલ દેશમુખે રાજીનામું આપી દીધું છે.


સામગ્રી: અનીતા ઈરાનજાદ

આ વીડિયો ક્લિપમાં નવ વર્ષની બાળકી ક્યારેક હસે છે, ક્યારેક રોવે છે. એ કહે છે- 'મારું નામ અનીતા ઈરાનજાદ છે, હું સારદસ્તની છું.'

આ તેમના ગૃહનગરમાં જ શૂટ થનારી એક શોર્ટફિલ્મ માટે સ્ક્રીન ટેસ્ટ હતો. વીડિયોના બૅકગ્રાઉન્ડમાં તેમના પિતા રસૂલ ઈરાનઝાદ કહે છે, 'હું એક અભિનેત્રી બનવા માગું છું... એમ કહે.'

આ વીડિયોમાં માત્ર એક પિતાનો ગર્વ જ નથી, પણ આશાઓ પણ છે. રસૂલ ઇચ્છે છે કે તેમની પુત્રી પોતાનું સપનું સાકાર કરે. પણ આ એક રાજકીય રીતે શોષિત અને પછાત વિસ્તારની એક છોકરી માટે બહુ મોટું સપનું હતું.

આ પરિવાર પશ્ચિમ ઈરાનના એક કુર્દ બહુમતીવાળા કસબા સારદસ્તનો રહેવાસી છે.

આ વીડિયોના શૂટિંગ બાદ એક વર્ષ બાદ રસૂલ, તેમનાં પત્ની શિવા પનાહી અને ત્રણ બાળકો- અનીતા, છ વર્ષનો પુત્ર આર્મિન અને પંદર મહિનાની બાળકી આર્તિન યુરોપની ખતરનાક યાત્રાએ નીકળી ગયાં.

પરંતુ સારી જિંદગીની પરિવારની આશાનો 27 ઑક્ટોબરે ઇંગ્લિશ ચેનલમાં બહુ જ દુખદ અંત આવ્યો.

ખરાબ હવામાનમાં બ્રિટન તરફ આગળ વધતી તેમની નાની હોડી ડૂબવા લાગી. અનીતા અને ત્રણ બાળકો નાની કેબિનમાં ફસાયેલાં હતાં. તેમની પાસે લાઇફ જૅકેટ નહોતાં.

35 વર્ષીય રસૂલે ઑગસ્ટમાં પોતાના પરિવાર સાથે ઈરાન છોડી દીધું હતું. તેમનાં સગાંઓ તેનું કારણ જણાવતા ગુસ્સે થાય છે. જોકે ઘણા લોકો એવું માને છે કે રસૂલ અન્ય કોઈ જગ્યાએ પોતાની જિંદગી ફરીથી શરૂ કરવા માગતા હતા.

નવી જિંદગીની શરૂઆતની ઇચ્છા

આર્તિન

ઈરાનના પશ્ચિમ અઝરબૈજાન પ્રાંતમાં સારદસ્ત એક નાનો કસબો છે. આ ઈરાનની સીમા પાસે છે. અહીં લોકોનું જીવિત રહેવું જ એક સંઘર્ષ છે. સપનાંને પૂરાં કરવા માટે આ બહુ મુશ્કેલ જગ્યા છે.

અહીં કોઈ મહત્ત્વપૂર્ણ ઉદ્યોગ નથી. બેરોજગારી દેશમાં સૌથી વધુ છે. અહીંની કુર્દ મૂળની વસતી માટે આગળ વધવા માટેની તકો પણ સીમિત છે.

ઘણા લોકો ઇરાકના કુર્દિસ્તાનથી સામાનની તસ્કરીનું કામ કરે છે. આ બહુ ફાયદાનો કે સુરક્ષિત સોદો નથી. ઘણા લોકો એક ટ્રિપ પર માત્ર દસ ડૉલર જેટલું કમાય છે.

છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં સેંકડો તસ્કરોને ઈરાની બૉર્ડર ગાર્ડોએ ગોળી મારી દીધી છે. ઘણા લોકો દુર્ગમ પહાડો પરથી પડીને મરી ગયા છે કે શિયાળામાં બરફની નીચે દફન થઈ ગયા છે.

આ વિસ્તારમાં સૈન્યબળોની પણ ઉપસ્થિતિ છે. 1979ની ઈરાની ક્રાંતિ પછી ઈરાનનાં સુરક્ષાબળો અને હથિયારબંધ કુર્દ સમૂહ વચ્ચે ઘર્ષણ થતું રહે છે. ઈરાન પોતાના અધિકારો માટે લડતાં આ કુર્દ બળોને વિદેશીથી મદદ મેળવનારા અલગાવવાદી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કુર્દ મૂળની ઈરાની બાળકીનો એક વીડિયો દર્શાવે છે કે ઇંગ્લિશ ચેનલ પાર કરવાની કોશિશમાં એક પરિવાર કેવી રીતે વિદેશમાં સારી જિંદગીનાં સપનાં સેવ્યાં હતાં.


સામગ્રી: અનુ કુમારીએ બે વર્ષ પહેલાં વાર્ષિક 20 લાખ રૂપિયાના પેકેજની ખાનગી નોકરી છોડીને સિવિલ સર્વિસની પરીક્ષાઓની તૈયારીઓ શરૂ કરી હતી.

એક સમયે તેમના માટે મુશ્કેલ રહેલો એ નિર્ણય હવે તેમના જીવનનો એમના જીવનનો સૌથી શ્રેષ્ઠ નિર્ણય પણ સાબિત થયો છે.

શુક્રવારે UPSC ની પરીક્ષાનું પરિણામ જાહેર થયું હતું. તેમાં અનુ કુમારી દેશમાં બીજા ક્રમે અને મહિલાઓમાં પ્રથમ ક્રમાંકે છે.

બીબીસીએ અનુ કુમારી સાથે વાત કરી અને સફળતાની આ સફર વિશે તેમની પાસે જ જાણકારી મેળવી.

અનુએ કહ્યું, "મને પ્રાઇવેટ ક્ષેત્રમાં નોકરી કરતા નવ વર્ષ થઈ ગયાં હતાં. મને ધીમે ધીમે એમ લાગવા માંડ્યું હતું કે આ કામ હું આજીવન નહીં કરી શકું અને જો હું એ જ કરતી રહી તો પોતાનું જીવન પૂર્ણ રીતે નહીં જીવી શકું. મેં ઘણી વખત આ મુદ્દે વિચાર કર્યો અને આખરે નોકરી છોડવાનો નિર્ણય લઈ લીધો."

તો શું એ નોકરી છોડી દેવાનો નિર્ણય ખૂબ જ મોટો નિર્ણય નહોતો?

અનુએ તેનો જવાબ આપતાં કહ્યું, "મેં નક્કી કર્યું હતું કે, સિવિલ સર્વિસની તૈયારીઓ કરીશ. જો હું સફળ નહીં થાઉં તો શિક્ષિકા બની જઇશ. હું ફરીથી પ્રાઇવેટ ક્ષેત્રમાં નોકરી માટે જવા નહોતી ઇચ્છતી."

સિવિલ સેવાની તૈયારી કરવા માટે અનુને તેમના નાના ભાઈએ તૈયાર કર્યાં હતાં.

ભાઈ સાથે અનુ કુમારી

અનુએ કહ્યું, "મારા મામા અને મારા ભાઈએ મને ખૂબ જ પ્રોત્સાહિત કરી કે હું નોકરી છોડી દઉં. જ્યારે ટીના ડાબીએ સિવિલ સેવામાં ટૉપ કર્યું હતું ત્યારે મારા મામાએ મને મેસેજ મોકલીને કહ્યું કે, બેટા તું જો નોકરી છોડીને સિવિલ સેવાની તૈયારી કરવા ઇચ્છે તો તારો દોઢ વર્ષનો ખર્ચ હું આપીશ."

અનુએ વધુમાં જણાવ્યું, "એ સમયે મને લાગ્યું કે, લોકોને મારામાં વિશ્વાસ છે. એ જ સમયે મારા ભાઈએ મને જાણ કર્યા વિના જ UPSCની પ્રિલિમ્સ પરીક્ષાનું ફોર્મ ભરી દીધું. તેને વિશ્વાસ હતો કે એ મને નોકરી છોડી દેવા માટે મનાવી લેશે."

શું તમે આ વાંચ્યું?

અનુએ તેમના પ્રથમ પ્રયત્નમાં દોઢ મહિનો તૈયારી કર્યાં બાદ સિવિલ સર્વિસની પ્રિલિમ્સની પરીક્ષા આપી અને તેમાં નિષ્ફળ રહ્યાં. પરંતુ તેમણે આગામી વર્ષની તૈયારી શરૂ કરી દીધી.

તેમણે કહ્યું, "હું દર મહિને એક લાખ સાઠ હજાર રૂપિયા કમાતી હતી. એટલે સમય સાથે મને આર્થિક સ્થિરતા મળી ગઈ હતી. મારા માટે પૈસા કમાવવાની ચિંતા એ તૈયારીમાં અડચણરૂપ નહોતી. મને એ વિશ્વાસ હતો કે જો હું UPSCની પરીક્ષામાં પાસ નહીં થાઉં તો પણ મારા દીકરાને ઉછેરી શકીશ."

ખાનગી ક્ષેત્રમાં નોકરી દરમિયાન અનુએ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

હરિયાણાના સોનીપતમાં રહેનારાં અનુ કુમારી ચાર વર્ષના દીકરાનાં માતા છે. તેમણે દેશની ટોચની સનદી સેવા માટેની UPSC (યુનિયન પબ્લિક સર્વિસ કમિશન) પરીક્ષામાં બીજો ક્રમ મેળવ્યો છે.


સામગ્રી: અનુકૂળ તારણ ન મળ્યાં હોય એવા અહેવાલોને દિવસનું અજવાળું જોવા મળતું નથી અને સરકારી તિજોરીમાં સડી જવાનો વારો આવે છે.

પરંતુ 2002ની કોમી હિંસા વિશેના નાણાવટી તપાસ અહેવાલની વાત જરા જુદી છે.

પચીસ-પચીસ વખત મુદતવધારા લઈને, બાર વર્ષે પંચે તેનો તપાસ અહેવાલ નવેમ્બર 2014માં તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી આનંદીબહેન પટેલને સુપ્રત કર્યો હતો.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

સર્વોચ્ચ અદાલતના નિવૃત્ત જસ્ટિસ જી. ટી. નાણાવટી અને તેમના સાથીદાર, વડી અદાલતના નિવૃત્ત ન્યાયાધીશ અક્ષય મહેતાએ મુખ્ય મંત્રીના સત્તાવાર નિવાસસ્થાને તપાસપંચનો અહેવાલ આપ્યો, તેની તસવીરો છપાઈ હતી અને સમાચારો આવ્યા હતા.

ત્યાર પછી નવ ભાગમાં વહેંચાયેલા અને 2,500થી પણ વધુ પાનાંમાં પથરાયેલા અહેવાલ પર રાજ્ય સરકાર પલાંઠી વાળીને બેસી ગઈ.

આજે અહેવાલ સુપ્રત થયાનાં પાંચેક વર્ષ પછી અહેવાલને વિધાનસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યો.

તેનો ટૂંક સાર એટલો છે કે 2002ની કોમી હિંસામાં રાજ્યના તમામ મંત્રીઓ નિર્દોષ હતા. એટલું જ નહીં, જે (આઇ.પી. એસ.) પોલીસ અફસરોએ રાજ્ય સરકારની ભૂમિકા વિરુદ્ધ ટીકાત્મક વલણ જાહેર કર્યું એ ત્રણે-રાહુલ શર્મા, આર.બી. શ્રીકુમાર અને સંજીવ ભટ્ટની ભૂમિકા પણ (પંચના મતે) નકારાત્મક છે.

સાથોસાથ કોમી હિંસાના મુદ્દે સરકારને ભીંસમાં લેનારા-અદાલતી લડાઈઓ લડનારાં મુકુલ સિંહા અને તિસ્તા સેતલવાડનાં સ્વૈચ્છિક સંગઠનોની ભૂમિકા પણ નકારાત્મક ઠરાવવામાં આવી છે.

આમ, અહેવાલના મુખ્ય તારણનો સાદા ગુજરાતીમાં અનુવાદ આટલો જ થાય : 'સરકાર ઝિંદાબાદ, સરકારના ટીકાકારો મુર્દાબાદ.'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

2002નો અછડતો ઘટનાક્રમ અથવા એ સમયના સમાચાર તપાસતાં સમજાશે કે અશોક ભટ્ટ અને ગોરધન ઝડફિયા જેવા સરકારના મંત્રીઓ સામે સીધી સામેલગીરીના અને પોલીસ કંટ્રોલ-રૂમમાં બેસીને હિંસાને અનુકૂળ આયોજન કરવાના ગંભીર આરોપો થયા હતા. એ મતલબના અહેવાલો પણ ત્યારનાં અખબારોમાં પ્રગટ થયા હતા.

એ દિવસોની યાદ તાજી કરતાં એ પણ સાંભરે છે કે તત્કાલીન મુખ્ય મંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ કેવી રીતે રાજ્યમાં થયેલી બેફામ કોમી હિંસાની જવાબદારી સ્વીકારવાને બદલે, હિંસા રોકવા માટેની કે હિંસાનો ભોગ બનનાર પ્રત્યેની લાગણી દર્શાવવાને બદલે, તેમની સરકારની ટીકાને ગુજરાતની ટીકા તરીકે ખપાવી દીધી અને કોમી હિંસાને-મુસ્લિમવિરોધને લગભગ ગુજરાતગૌરવનો દરજ્જો આપવામાં સફળતા મેળવી હતી.

કોમી હિંસાની ટીકા કરનારાને ત્યારે ગુજરાતવિરોધી કે ગુજરાતદ્વેષી તરીકે ચીતરવામાં આવતા હતા.

પ્રતીકાત્મક...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

તપાસપંચો ભારતીય લોકશાહીને અંગ્રેજોએ આપેલી યાદગાર ભેટ છે. દરેક બાબતમાં તપાસપંચ નીમવા અને તેની પાસેથી મનગમતાં તારણો મેળવવાં, એ સરકારોની મુખ્ય વૃત્તિપ્રવૃત્તિ રહી છે.


સામગ્રી: અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત જમ્મુ-કાશ્મીરને મળેલા વિશેષ દરજ્જાને સમાપ્ત કર્યા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધી ગયો છે.

ત્યારે અણુશસ્ત્રોના ઉપયોગ અંગે સંરક્ષણમંત્રીએ આપેલું તાજેતરનું નિવેદન એક મહત્ત્વપૂર્ણ બાબત છે.

બે પરમાણુશસ્ત્રોથી સજ્જ ભારત અને પાકિસ્તાનના સંબંધો અને તેમની નીતિઓ પર આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્વ સતત નજર રાખે છે.

તેવામં ભારત જો કોઈ નીતિગત નિર્ણય લે તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રત્યાઘાત પડવા સ્વાભાવિક છે.

સંરક્ષણ સંબંધિત બાબતોના જાણકાર રાહુલ બેદીનું માનવું છે કે આવા નિર્ણયો બહુ સમજી-વિચારીને લેવાય છે કારણ કે તેનાં પરિણામો લાંબા ગાળાનાં હોય છે. જાણો, રાહુલ બેદીનો દૃષ્ટિકોણ.

પાર્રિકર પણ કહી ચૂક્યા છે

એનડીએ સરકારમાં સંરક્ષણમંત્રી દ્વારા પ્રથમ વખત આવી કોઈ વાત કરવામાં હોય એવું નથી.

આ પહેલાં જ્યારે મનોહન પાર્રિકર સંરક્ષણમંત્રી હતા ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ 'પહેલા ઉપયોગ નહીં કરવાની' નીતિ સાથે સહમત નથી અને તેઓ તેને બદલવા માગે છે.

જોકે, તેમણે આને પોતાનો અંગત મત ગણાવ્યો હતો.

રાજનાથ સિંહ દેશ આવા બીજા સંરક્ષણમંત્રી છે જેમણે 'પહેલા ઉપયોગ નહીં કરવાની' નીતિ અંગે કહ્યું છે.

આ વાત ભારતના સંરક્ષણમંત્રી દ્વારા કહેવાઈ છે અને જો તેને ગંભીરતાથી લેવામાં આવે તો કહી શકાય છે કે ભારત સરકારમાં આ આમલે વિચાર-વિમર્ષ ચાલી રહ્યાં છે.

જ્યારે 1998માં ભારતે પોખરણમાં પરમાણુપરિક્ષણ કર્યું ત્યારે એ વખતના વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ ક્લિન્ટનને પત્ર લખીને કહ્યું હતું કે તે ચીન વિરુદ્ધ પ્રતિકારની નીતિ સંદર્ભે કરવામાં આવ્યું હતું.

આ પત્ર લીક થઈ ગયો હતો અને 'ન્યૂયૉર્ક ટાઇમ્સ'માં છપાયો હતો. જેને પગલે ભારે હોબાળો પણ થયો હતો.

ચીનનું શું વલણ રહેશે?

જો ભારત પોતાની નીતિ બદલે છે તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેના પ્રત્યાઘાતો પડી શકે છે.

સૌથી પહેલાં ચીન અને પાકિસ્તાન જ પ્રતિક્રિયા આપશે, આ ત્રણે દેશોની સરહદ એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. ત્રણે દેશો પરમાણુશસ્ત્રોથી પણ સજ્જ છે.

પાકિસ્તાન સાથે ભારતનો સરહદ મુદ્દે વિવાદ છે અને ચીન સાથે પણ એવું જ છે.  હાલ ભારત 'પહેલા ઉપયોગ નહીં કરવાની' રિટૅલિએટરી ડૉક્ટ્રિન તરીકે ઓળખતાતી નીતિ અનુસરી રહ્યું છે.

એનો અર્થ એવો થાય કે ભારત પર હુમલો થાય એ બાદ જ તે પરમાણુશસ્ત્રનો ઉપયોગ કરી શકે.

આવા ગંભીર મુદ્દા પર બહુ વિચાર-વિમર્ષ કરાયા બાદ નિર્ણયો લેવાતા હોય છે અને એવું પણ શક્ય છે કે અટલ બિહારી વાજપેયીને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સંરક્ષણમંત્રી રાજનાથ સિંહે શુક્રવારે કહ્યું કે 'અણુશસ્ત્રોનો પહેલો ઉપયોગ ન કરવાની પોતાની નીતિને ભારત વળગી રહ્યું છે પણ ભવિષ્યમાં શું થશે એ એવખતની પરિસ્થિતિ પર આધાર રાખે છે.'


સામગ્રી: અનુચ્છેદ 370 અને 35A ભારતનાં અન્ય રાજ્યોથી જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપતા હતા.

આ કલમ દૂર થતાં જ રાજ્યને મળેલો વિશેષ દરજ્જો ખતમ થઈ ગયો છે.

સાથે જ રાજ્યને જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ એમ બે ભાગમાં વહેંચીને બંનેને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવી દીધા છે, જે વ્યવસ્થા આજથી લાગુ થઈ રહી છે.

65 વર્ષથી જમ્મુ અને કાશ્મીર ભારત અંતર્ગત એક સ્વાયત્ત રાજ્ય હતું. તેને કારણે તેનું અલગ પ્રશાસન, અલગ નાણાકીય અને અલગ કાયદાપ્રણાલિ હતી જે રાજ્યના બહારના લોકોને ત્યાંની જમીન કે સંપત્તિ ખરીદવાથી રોકતી હતી.

સાથે જ દરેક સરકારી સ્થળો અને ગાડીઓમાં રાજ્યનો એક લાલ ઝંડો (ત્રણ સફેદ પટ્ટી અને હળનું નિશાનવાળો) ભારતીય તિરંગા સાથે લહેરાતો હતો.

મોદી સરકારનું માનવું છે કે આ બંધારણીય જોગવાઈ ન માત્ર જમ્મુ-કાશ્મીરને એક પર્યટન અને રોકાણસ્થળ તરીકે વિકસિત થવામાં અવરોધ પેદા કરે છે, પરંતુ અલગાવવાદી ભાવના પણ ભડકાવે છે.

તેમજ પાકિસ્તાનને છદ્મયુદ્ધના માધ્યમથી આ ભાવનાઓનો ઉપયોગ કરવાનો મોકો આપતી હતી.

આ વર્ષે પાંચ ઑગસ્ટે સંસદમાં એક પ્રસ્તાવના માધ્યમથી આ જોગવાઈઓને ખતમ કરી દેવાઈ અને હવે રાજ્ય બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વહેંચાઈ ગયું છે.

હવે એ લાલ ઝંડો નહીં લાગે, માત્ર ભારતીય તિરંગો લહેરાશે. પરંતુ એ સવાલ છે કે શું આ નિર્ણય ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરની સમસ્યાને હંમેશાં માટે ઉકેલી નાખશે?

શું થશે ફેરફાર?

ભારતના કોઈ પણ રાજ્યને ક્યારેય કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશ નથી બનાવ્યું, પરંતુ કેટલાંક ભારતીય રાજ્યોને વિભાજિત કરાયાં છે.

બિહારમાંથી ઝારખંડ બન્યું, ઉત્તરપ્રદેશમાંથી ઉત્તરાખંડ અને આંધ્રપ્રદેશમાંથી તેલંગણા બન્યું છે. આ બધા ક્ષેત્રીય બદલાવ લોકોની માગ અને સ્થાનિક વિધાનસભાની સહમતીથી લાગુ કરાયા હતા.

શ્રીનગર હાઈકોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ અને બંધારણીય વિશેષજ્ઞ રિયાઝ ખવાર કહે છે, "સંઘીય ભારતમાં જમ્મુ-કાશ્મીર પહેલું એવું રાજ્ય છે, જેને સ્થાનિક વિધાનસભાની સહમતી વિના બે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં વહેંચી દીધું છે."

"હવે લદ્દાખ વિધાનસભા વિનાનો અને જમ્મુ-કાશ્મીર પુડુચેરીની જેમ વિધાનસભાવાળો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ હશે. જે નવા ફેરફાર થશે તેને લોકો હજુ સંપૂર્ણ રીતે સમજી શક્યા નથી."

રિયાઝ ખવાર કહે છે કે નવી વ્યવસ્થામાં રાજ્યના 420 સ્થાનિક કાયદામાંથી માત્ર 136ને જ યથાવત્ રાખવામાં આવ્યા છે.

તેમણે કહ્યું, "દરેક જગ્યાએ એક જેવા કાયદા છે. આપણી પાસે વધુ સારા કાયદા હતા, જેમ કે વક્ફ અધિનિયમ, જે મુસ્લિમ ધર્મસ્થાનોની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

પાંચ ઑગસ્ટે જમ્મુ-કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 અને 35A હઠાવ્યા બાદ 31 ઑક્ટોબરથી જમ્મુ-કાશ્મીરની ઘણી બાબતો હવે ઇતિહાસ બની જશે.


સામગ્રી: અનુચ્છેદ 370 થકી ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરને ખાસ દરજ્જો આપવામાં આવ્યો હતો અને તેને પોતાના કાયદા બનાવવાની છૂટ હતી. અત્યાર સુધી જમ્મુ-કાશ્મીરમાં રાજ્યપાલનું શાસન લાગુ હતું.

હવે સરકારની યોજના છે કે જમ્મુ-કાશ્મીર અને લદ્દાખ એ બન્ને અલગ-અલગ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનશે.

રાજ્યનાં પૂર્વ મુખ્ય મંત્રી મહેબૂબા મુફ્તીની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને તેમને ગેસ્ટહાઉસમાં રાખવામાં આવ્યાં છે.

શું આ બંધારણીય સુધારાને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારી શકાશે? આ અંગે કાયદાકીય નિષ્ણાતો વિરોધાભાસી અભિપ્રાય ધરાવે છે.

સુપ્રીમમાં પડકારી શકાશે?

બીબીસીનાં પ્રતિનિધિ સુચિત્રા મોહંતી સાથે પૂર્વ ઍડિશનલ સોલિસિટર જનરલ તથા સુપ્રીમ કોર્ટના વરિષ્ઠ વકીલ વિકાસ સિંહનું માનવું છે કે કેન્દ્ર સરકારના આ પગલાંને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પડકારી નહીં શકાય.

સિંહના કહેવા પ્રમાણે, "અનુચ્છેદ 370 હેઠળ મળેલા વિશેષાધિકારને પાછા ખેંચવા તથા 35-Aની નાબૂદી એ સંપૂર્ણપણે કાર્યપાલિકાના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળની બાબત છે."

"મને નથી લાગતું કે તેને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પડકારી શકાશે અને તેને પડકારવામાં આવશે તો તે ટકશે નહીં."

સિંહના કહેવા પ્રમાણે, આ એક હંગામી જોગવાઈ હતી અને સરકારે તેને દૂર કરી છે. હવે જમ્મુ અને કાશ્મીરની જનતાને ભારતીય બંધારણ હેઠળ મળેલા મૂળભૂત અધિકારો તથા લાભો મળશે.

જોકે, અન્ય એક પૂર્વ ઍડિશનલ સોલિસિટર જનરલ તથા સર્વોચ્ચ અદાલતના વકીલ કે. સી. કૌશિક અલગ અભિપ્રાય ધરાવે છે, તેમનું માનવું છે કે કેન્દ્ર સરકારના આ પગલાને સર્વોચ્ચ અદાલતમાં પડકારી શકાશે.

કૌશિકે બીબીસી સાથે વાત કરતા કહ્યું, "જે કોઈને પક્ષ નારાજ થયો હોય, તે આ પગલાને કાયદાકીય રીતે પડકારી શકે છે."

"કયો પક્ષ કે સંગઠન તેને પડકારશે, તે અંગે હું અત્યારે કશું કહી શકું તેમ નથી, પરંતુ પડકારશે."

કૌશિકના કહેવા પ્રમાણે, બંધારણમાં સ્પષ્ટપણે નિર્દેશ છે કે જો કોઈ નાગરિક, પક્ષ કે સંગઠનને સરકારના કોઈ ચુકાદા કે આદેશ સામે અસંતોષ હોય તો તે સંબંધિત અદાલતમાં તેને પડકારીને રાહત માગી શકે છે.

કૌશિકે કેન્દ્રની મોદી સરકારના આ પગલાને આવકાર્યું હતું, પરંતુ તેને કેવી રીતે લાગુ કરાશે તે અંગે કાળજીપૂર્વક બારીક નજર રાખવાની જરૂર છે.

ડૉ. સુરતસિંહે સરકારના આ પગલાને કાયદાકીય રીતે પડકારવા અંગે કોઈ અભિપ્રાય આપવાનો ઇન્કાર કર્યો હતો, જોકે તેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ માત્ર સકારાત્મક પાસા અંગે જ વાત કરશે.

1950થી જે નથી થયું, તે હવે થયું છે. "દેશના એકીકરણ માટે આ પગલું...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

લોકસભાની ચૂંટણી દરમિયાન આપેલા વચન પ્રમાણે, કેન્દ્રની મોદી સરકારે કાશ્મીરમાંથી અનુચ્છેદ 370 હેઠળ રાજ્યને મળતા વિશેષાધિકારને નાબૂદ કરી દીધો છે.


સામગ્રી: અનુચ્છેદ 370ને નિષ્પ્રભાવી કર્યા બાદ લાદેલા પ્રતિબંધોમાં જેમજેમ સરકાર છૂટ આપી રહી છે, તેમ અહીંના બજારમાં ચહલપહલ વધી રહી છે અને જનજીવન પાટે ચડતું દેખાઈ રહ્યું છે જોકે એની સાથે અનેક આશંકાઓ પણ છે.

રાજ્યમાં જે વિસ્તારમાં પ્રતિબંધ લાદેલા છે, તેની તુલનામાં જમ્મુની સ્થિતિ ઘણી સારી છે, ખાસ કરીને કાશ્મીરના મુકાબલે.

વિસ્તારમાં ચુસ્ત બંદોબસ્ત છે. જમ્મુ-કાશ્મીરને વિશેષ દરજ્જો આપતી જોગવાઈઓ ખતમ કર્યા એને અંદાજે બે મહિના થઈ રહ્યા છે, પરંતુ હજુ પણ અહીં હાઇસ્પીડ ઇન્ટરનેટ લોકો માટે સપનાં સમાન છે.

અહીંના લોકોને લૅન્ડલાઇન અને મોબાઇલના માધ્યમથી ઇન્ટરનેટની સુવિધા તો મળી રહી છે, પરંતુ તેની સ્પીડ બહુ ઓછી છે.

એટલે લોકો સમયસર જીએસટી અને ઇન્કમટેક્સ રિટર્ન ભરી શક્યા નથી.

જમ્મુના લોકો ભવિષ્યને લઈને ચિંતિત

સ્થાનિક લોકોના મનમાં ઘણા સવાલ છે, જેનો જવાબ હજુ સુધી મળ્યો નથી. જેમ કે શું જમ્મુ અને કાશ્મીર એક કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ રહેશે કે પછી અંતે રાજ્યનો દરજ્જો મળશે?

આ સવાલ બધા માટે બહુ મહત્ત્વનો છે. પછી તે રાજ્યનો સરકારી કર્મચારી હોય કે વેપારી કે સામાન્ય માણસ.

અનુચ્છેદ 370 અંતર્ગત બહારના લોકો રાજ્યમાં જમીન નહોતી ખરીદી શકતા, પરંતુ હવે બધા ખરીદવેચાણ કરી શકે છે.

આ વાત જમ્મુના સ્થાનિક લોકો માટે ચિંતાનું કારણ બની છે અને તેઓ રાજ્યના રાજકીય ભવિષ્ય પર ઉમેદ લગાવી બેઠા છે.

વેપારીઓની મુશ્કેલીઓ

શ્યામલાલનું કહેવું છે કે સફરજનના ભાવ ગત વર્ષની તુલનામાં ઘણા ઓછા છે

જમ્મુના જથ્થાબંધ બજારમાં સફરજન ભરપૂર વેચાય છે. આ અહીંનું સૌથી મોટું બજાર છે.

માર્કેટ ઍસોસિયેશનના અધ્યક્ષ શ્યામલાલનું કહેવું છે કે સફરજનના ભાવ ગત વર્ષની તુલનામાં ઘણા ઓછા છે. મેદાની પ્રદેશોમાં સફરજન નથી ઊગતાં. સફરજન કાશ્મીરની ઘાટીમાંથી આવે છે.

શ્યામલાલનું કહેવું છે કે આ સિઝન માટે તેઓએ બાગમાલિકોને અગાઉથી ચુકવણી કરી હતી, પરંતુ કોઈએ તેમને સફરજનો મોકલ્યાં નથી.

તેઓ કહે છે, "કાશ્મીર ઘાટીના બાગમાલિકોએ આ સિઝનમાં અમારી પાસેથી અગાઉથી પૈસા લીધા હતા, પરંતુ અમારી પાસે ફળોની એક પણ ટ્રક આવી નથી."

"અમારા પૈસા ફસાયેલા છે. પહેલી સમસ્યા એ છે કે અમે તેમનો સંપર્ક કરી શકતા નથી. જો અમારી વાત થાય તો પણ તેઓ કહે છે કે ત્યાંની સ્થિતિ સારી નથી અને તેમની અવરજવર પર રોક છે."

આવી સ્થિતિમાં પ્રતિ કિલોગ્રામ સફરજન 50થી 70 રૂપિયા સુધી વેચાઈ રહ્યાં છે. પરંતુ અહીંની બજારોને ઘાટીના ગુણવત્તાવાળાં સફરજનનો ઇંતેજાર...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કાશ્મીર ખીણ વિસ્તાર કરતા જમ્મુની સ્થિતિ અલગ છે. અહીંની જથ્થાબંધ બજારમાં વેપાર સામાન્ય રીતે ચાલો રહ્યો છે.


સામગ્રી: અનુજિત (માત્ર તેમનું નામ જ જણાવવામાં આવ્યું છે.) ગત અઠવાડિયે અકસ્માતનો ભોગ બન્યા હતા, જેમાં તેમને બ્રેઇન-ડેડ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા.

કોરોનાકાળમાં અનુજિતે તેમની નોકરી ગુમાવી હતી અને સૅલ્સમૅન તરીકેની નોકરી માટે કેરળ જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે તેમનું આ દુર્ઘટના ઘટી હતી.

ગુરુવારે અનુજિતનો પરિવાર તેમની અંગદાનની ઇચ્છા પૂર્ણ કરશે.

અનુજિતની બે કૉર્નિયા (આંખોનો એક ભાગ), હૃદય બે કિડની, નાનું આંતરડું તથા હાથનું દાન કરવામાં આવશે, જેના કારણે આઠ લોકોના જીવનમાં નવો પ્રકાશ રેલાશે.

જે લોકોને અનુજિતના અંગનું દાન આપવામાં આવ્યું છે, તેમાંથી ત્રણ કોચીનના છે.

બચાવ્યા હતા સેંકડો જીવ

10 વર્ષ અગાઉ અનુજિત 17 વર્ષના હતા, ત્યારે તેમના કારણે એક રેલવે અકસ્માત થતો અટકી ગયો હતો અને સેંકોડો લોકોના જીવ બચવા પામ્યા હતા.

પહેલી સપ્ટેમ્બર 2010ના દિવસે અનુજિત અકસ્માત રોકવા રેલવે ટ્રૅક ઉપર હાથમાં પુસ્તક તથા લાલ બૅગ હલાવતા પોતાના જીવની ચિંતા કર્યા વગર ધસમસતી આવતી ટ્રેન તરફ દોડી ગયા હતા.

એ સમયે અનુજિત એક ટ્રેનિંગ ઇન્સ્ટિટ્યૂટમાં ભણતા હતા. અનુજિત તથા તેમના અમુક મિત્રોએ કોટ્ટારક્કરા (કેરળ) પાસે રેલવે ટ્રૅકમાં તિરાડ જોઈ હતી.

કેરળનાં આરોગ્યપ્રધાન કે. કે. શૈલજાએ પોતાના નિવેદનમાં કહ્યું, "હું જ્યારે પણ અનુજિતને યાદ કરું છું, ત્યારે મને હયાતીમાં હજારો લોકોનું જીવન બચાવનારનો ચહેરો યાદ આવે છે અને મૃત્યુ બાદ તે આઠ વ્યક્તિમાં જીવિત રહેશે."

અનુજિતના હાથ, નાનું આંતરડું તથા હૃદય હેલિકૉપ્ટર મારફત કોચ્ચીની એક હૉસ્પિટલમાં પ્રત્યારોપણ માટે મોકલવામાં આવ્યા. બાકીના અંગ કેરળ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ સાયન્સીઝના દરદીઓ માટે ઉપયોગમાં લેવાશે.

મંગળવારે કેરળના મુખ્ય પ્રધાન પિનારઈ વિજયને દાનમાં અપાયેલા અંગોને વહેલાસર મોકલી શકાય તે માટે હેલિકૉપ્ટનો ઉપયોગ કરવાના આદેશ આપ્યા હતા.

કેલ્વિન જૉય...વધુ એક 'નાયક'

અનુજિત ઉપરાંત અર્નાકુલમના 39 વર્ષીય કેલ્વિન જૉયે પણ મૃત્યુ બાદ આઠ લોકોનાં જીવનમાં ઉજાસ પાથર્યો છે.

શનિવારે તેમને બ્રેઇન-હૅમરેજ થયું, જે બાદ તેમનું નિધન થયું. એ પછી પરિવારે તેમના બે કૉર્નિયા, હૃદય, બે કિડની, નાના આંતરડા, બે હાથ તથા લિવર દાનમાં આપવાનો નિર્ણય લીધો.

કેરળ સરકારની અંગદાનની યોજના 'સંજિવની'ના નોડલ ઓફિસર નોબેલ ગ્રેસિયસે બી. બી. સી.ને જણાવ્યું :

"કેરળમાં જ નહીં ભારતમાં પણ પ્રથમ વખત બે બ્રેઇન ડેડ વ્યક્તિના અંગ દ્વારા આઠ-આઠ મળીને કુલ 16 લોકોને જીવવાની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કેટલાક લોકો જીવન દરમિયાન તો યાદગાર કામોને અંજામ આપે જ છે, પરંતુ મૃત્યુ બાદ પણ તેઓ યાદગાર કામ કરી જાય છે.


સામગ્રી: અનુપ જલોટા પોતાની પ્રેમિકા જસલીન મથારુ સાથે.

હિંદુસ્તાનમાં જો જાતિ અથવા ધર્મનો ફરક હોય તો પરિવાર અને સમાજના લોકોને તકલીફ થાય. પ્રેમીઓના જીવ પર જોખમ પણ તોળાય.

જો આર્થિક સ્તરમાં ફરક હોય તો લોકોનાં નાક અને ભૃકુટી ઊંચે ચડી જાય છે.

જો ઉંમરમાં તફાવત હોય તો પ્રેમીઓની મજાક ઉડાડવામાં આવે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ વાતનું તાજું ઉદાહરણ છે અનુપ જલોટા અને જસલીન મથારુની જોડી.

સ્પષ્ટ છે કે, જલોટાની મજાક ઉડાવાઈ રહી છે કારણકે તેમની ઉંમર વધારે છે. કહેવાય છે કે બન્નેની ઉંમરમાં 37 વર્ષનું અંતર છે, એટલે પ્રેમિકા પુત્રીની ઉંમરની છે.

પણ, આ મજાકમાં એક પ્રકારની ઇર્ષ્યા પણ છલકે છે કે જુઓ! જવાનોથી બાજી મારી લીધી!

જો કહાણી ઊંધી હોત તો?

હું વિચારું છું કે જો 65 વર્ષની ભજન ગાતી કે પ્રવચન આપતી મહિલાએ 28 વર્ષના સુંદર અન ફિટ યુવકનો હાથ પકડ્યો હોત તો  શું થાત?

એકાદ મહિના પહેલાંની વાત છે, પ્રિયંકા ચોપરાની પણ મજાક ઉડાવાઈ હતી કારણકે નિક જોનસ સાથે તેમની સગાઈ થઈ હતી. જોકે, અહીં તો દસ વર્ષનો જ ફરક હતો. મહિલાની ઉંમર વધારે હોય તો લોકોને ત્રણ કે પાંચ વર્ષ પણ વધારે લાગે છે.

મેં મારા પોતાના મિત્રો પૈકી ભણેલાગણેલા અને ઘણાં અંશે સ્વતંત્ર વિચારસરણી ધરાવતા લોકોના મોઢે પણ 'ક્રૅડલ સ્નૅચર' એટલે કે પારણાંમાંથી બાળક ચોરી કરવું જેવી સંજ્ઞાઓ સાંભળી છે.

પછી ભલેને કોઈ મજાક માટે જ આવું કરતા હોય, પણ યુવા પેઢીને મંજૂર નથી કે 30 વર્ષની યુવતી 25 વર્ષના યુવક પર નજર નાંખે.

મોટી ઉંમરની મહિલાઓ સાથે લગ્ન અકલ્પનીય

તમે કોઈ પણ છાપામાં લગ્નની જાહેરાત વાંચી લો. જો યુવકની ઉંમર 28 છે, તો તે 21 થી 28 વર્ષ વચ્ચેની યુવતી જ ઇચ્છશે.

જો ઉંમર 38 વર્ષ છે તો 25 થી 35 વર્ષ વચ્ચેની છોકરી ઇચ્છશે અને 48 વર્ષ હોય તો 30 થી 45 વર્ષની મહિલા જ ઇચ્છશે.

કેટલાક લોકો આ બાબતને મહિલાની બાળકને જન્મ આપવાની ઉંમર સાથે જોડે છે. પણ વાસ્તવિકતા એ છે કે જો કોઈ પુરુષ જીવનની સંધ્યામાં બીજા લગ્ન કરતો હોય, ત્યારે પણ આ અસંતુલન બદલાતું નથી.

મેં આજ સુધી એવી જાહેરાત નથી જોઈ  કે જેમાં 60 વર્ષનો પુરુષ 55-70 વર્ષની મહિલાની શોધમાં હોય. શોધ તો બહુ દૂરની વાત છે, કોઈ તેની કલ્પના પણ ના કરી શકે.

કેટલાક અંશે તેની સાબિતી તમને ફિલ્મી અભિનેતા અને તેમના પાત્રોમાં પણ દેખાશે.

50 વર્ષના અભિનેતા 23-24 વર્ષની અભિનેત્રીઓ સાથે પ્રેમ કરે એવું ફિલ્મોમાં જોવા મળે છે અને તેને સ્વાભાવિક માનવામાં આવે છે, પણ અભિનેત્રી 40...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

આમ તો પ્રેમનો મામલો હંમેશાં નાજુક હોય છે પરંતુ કેટલીક પ્રેમકહાણીઓ એવી હોય છે કે તે સામે આવતા જ જાણે સમજો કે પ્રેમીઓ પર આફત આવી.


સામગ્રી: અનુરાગ પાઠક

પાઠકે પોતાની પિટિશનમાં JEE Mainsની પરીક્ષામાં ફિઝિક્સ અને મૅથ્સનાં એક-એક પ્રશ્ન પર સવાલ કર્યા છે.

અંગ્રેજીમાંથી ગુજરાતી ભાષાના અનુવાદમાં થયેલી આ ભૂલને કારણે ગુજરાતના અનેક વિદ્યાર્થીઓને નુકસાન થાય તેવી શક્યતા છે.

નિષ્ણાતો માને છે કે અનુવાદમાં ભૂલ તે ગંભીર બાબત છે, અને તેનાથી વિદ્યાર્થીઓને પ્રશ્નનો જવાબ આવતો હોય તેમ છતાંય રૅન્કિંગમાં ફેર પડી જાય છે.

9 એપ્રિલ, 20196ના રોજ પ્રથમ શિફ્ટમાં JEE Mainsની પરીક્ષા લેવાઈ હતી.

જેમાં ફિઝિક્સનો પ્રશ્નનંબર 7 ખોટો હોવાનો દાવો અનુરાગ પાઠકે પોતાની પિટિશનમાં કર્યો છે.

તેમનો એ પણ દાવો છે કે મૅથ્સના પ્રશ્નનંબર 13ની આન્સર-કીના બધા ચારેય ઑપ્શનમાં ખોટા જવાબો હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

માર્ક્સ રિવાઇવ કરવાની માગણી

આથી તેને અને તેના જેવા ગુજરાતી માધ્યમના અંદાજે 5000થી 6000 વિદ્યાર્થીઓને અન્યાય થયો છે અને તેથી સરકારે આ માર્ક્સ રિવાઇવ કરવા જોઈએ.

અનુરાગ પાઠકનો રૅન્ક હાલમાં 54511મો છે, પરંતુ તેમના પિતા મહેન્દ્ર પાઠક માને છે કે જો ચાર-ચાર માર્ક્સના આ બન્ને પ્રશ્નોમાં ભૂલ ન થઈ હોત તો તેમના દીકરાનો રૅન્ક ખૂબ સારો હોત.

મહેન્દ્ર પાઠક એક શિક્ષક છે.

2019માં દરેક મીડિયમના વિદ્યાર્થીઓ સહિત અંદાજે 80,000 વિદ્યાર્થીઓ JEE-Mainsની પરીક્ષામાં અપીયર થયા હતા.

અનુરાગની પિટિશન પ્રમાણે રાજ્યભરમાં આશરે 5000-6000 વિદ્યાર્થીઓ ગુજરાતી માધ્યમની પરીક્ષામાં અપીયર થયા હતા, અને પ્રશ્નપત્રમાંની આ ભૂલને કારણે તમામ વિદ્યાર્થીઓને નુકસાન થયું છે.

અનુરાગ ઇચ્છે છે કે તેમને સુરતમાં કમ્પ્યૂટર એન્જિનિયરિંગમાં ઍડમિશન મળી શક્યું હોત, પરંતુ તેમના રૅન્કિંગને લઈને ચિંતા છે.

આ પરીક્ષાનું પરિણામ 29 એપ્રિલ, 2019ના રોજ આવ્યું હતું.

અનુરાગની પિટિશનના સંદર્ભે બીબીસીએ નેશનલ ટેસ્ટિંગ એજન્સી (NTA) સાથે વાત કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પણ તેમનો સંપર્ક થઈ શક્યો નહોતો.

તેમને મોકલાવેલા ઈ-મેલનો પણ કોઈ જવાબ મળ્યો ન હતો.

20 મેના રોજ સુનાવણી

NTA JEEની ઍન્ટ્રન્સ પરીક્ષા લેવા માટેની નોડલ એજન્સી છે.

હાઈકોર્ટમાં અનુરાગ તરફથી દલીલ કરનાર ઍડ્વોકેટ હાર્દિક શાહ જણાવે છે કે આ પરીક્ષામાં નૅગેટિવ માર્કિંગ હોવાથી વિદ્યાર્થીઓને 5+1 એમ પાંચ માર્ક્સની ખોટ જઈ છે.

અનુરાગના પર્સેન્ટાઇલ 95થી વધુ છે અને કૉમન રૅન્કિંગ લિસ્ટ (CRL)માં તેમનો રૅન્ક 54511મો છે, પરંતુ તેમનો રૅન્ક હજી ખૂબ સારો આવી શક્યો હોત.

આ પિટિશનની વધુ સુનાવણી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગુજરાત હાઇકોર્ટે મંગળવારના રોજ કેન્દ્ર સરકારને નોટિસ પાઠવી છે. અનુરાગ પાઠક નામના એક વિદ્યાર્થીએ પિટિશન દાખલ કર્યા બાદ આ નોટિસ ફટકારવામાં આવી હતી.


સામગ્રી: અનુરાગે શુક્રવારે કહ્યું કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી ભાવનાઓથી પર છે.

આકરી ભાષામાં લખાયેલા આ ટ્વીટમાં તેમણે કહ્યું, "આપણા પ્રધાનસેવક, આપણા વડા પ્રધાન, લોકોના મુખ્યસેવક @narendramodi બહેરા છે, મૂંગા છે અને ભાવનાઓથી પર છે."

"તેઓ માત્ર એક નોટંકી છે, જે ભાષણ આપી શકે છે, બાકી કશું એમના હાથની વાત નથી. તેમને ન કંઈ દેખાય છે, ન તો કંઈ સંભળાય છે, તેઓ હાલ પણ નવા નવા જૂઠ શીખવામાં વ્યસ્ત છે."

અગાઉ તેઓએ આરોપ લગાવ્યો હતો કે 'સરકાર સમર્થિત અસામાજિક તત્ત્વો તોફાન શરૂ કરે છે અને પછી પોલીસ લોકો પર તૂટી પડે છે.'

અન્ય એક ટ્વીટમાં આરોપ મૂક્યો કે આ બધી પરિસ્થિતિ પાછળ ભાજપ સરકારનો હાથ છે.

શુક્રવારે જ તેઓએ વડા પ્રધાન કાર્યાલયના સત્તાવાર ટ્વિટર હેન્ડલથી કરાયેલા ટ્વીટને રી-ટ્વીટ કર્યું અને પીએમ મોદી પર સવાલો ઉઠાવ્યા

પીએમઓના ટ્વીટમાં વડા પ્રધાન મોદીના હવાલાથી કહેવાયું હતું, "ગત પાંચ વર્ષમાં દેશે પોતાને એટલો મજબૂત કર્યો છે કે આ રીતનું લક્ષ્ય રાખી શકાય છે અને તેને પ્રાપ્ત પણ કરી શકાય છે."

તેના પર અનુરાગે ટિપ્પણી કરી, "કેટલો મજબૂત કર્યો? કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરશો? આપ પ્રખર વક્તા છો એમાં બે મત નથી. પણ વાતોથી જ દેશ નહીં ચાલે સાહેબ. આંકડા, તથ્ય અને ફિગર્સ કંઈક તો હોય."

CAA અને બોલીવૂડ

નાગરિકતા સંશોધન કાયદાને લઈને ફિલ્મઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા કલાકારોને દ્વારા સોશિયલ મીડિયામાં ઘણું બધું કહેવાઈ રહ્યું છે.

કેટલાક કલાકારો ખૂલીને તેનો વિરોધ કરી રહ્યા છે, તો કેટલાકે તેને સમર્થન પણ આપ્યું છે. તો કેટલાક કલાકારોનાં મૌન પર સવાલો પણ ઉઠાવાઈ રહ્યા છે.

અનુરાગ કશ્યપ એ હસ્તીઓમાં સામેલ છે, જે નાગરિકતા સંશોધન કાયદાના સંબંધમાં સતત પોતાની વાત મૂકી રહ્યા છે.

તેમણે ગુરુવારે પણ ટ્વીટ કરીને કહ્યું હતું કે 'દેશ ફરી એક વાર કટોકટી જોઈ રહ્યો છે.'

તેઓએ આ વાત ઉત્તર પ્રદેશના જીડીપીના એ ટ્વીટને શૅર કરીને કહ્યું હતું, જેમાં કહેવાયું હતું કે પ્રદર્શનો પણ રોક લગાવી દેવાઈ છે.

જામિયા હિંસા બાદ અનુરાગ કશ્યપ, મનોજ બાજપયી, પરિણીતી ચોપડા, વિકી કૌશલ, રીચા ચડ્ડા, દિયા મિર્ઝા, વિશાલ ભારદ્વાજ, ફરહાન અખ્તર, રિતિક રોશન જેવા કલાકારોએ ખૂલીને પોલીસ અને સરકારની ટીકા કરતાં ટ્વીટ કર્યાં હતાં.

તો વિવેક અગ્નિહોત્રી જેવા કલાકારો સતત વિરોધ પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.

શનિવારે સવારે તેઓએ ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાના એક સમાચારને ટ્વીટ કરીને લખ્યું, "ખોટા સમાચાર ફેલાવવા, ઉશ્કેરવા અને હિંસા ભડકાવવા (ખાસ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

નાગરિકતા કાયદા સામે દેશના વિભિન્ન ભાગોમાં પ્રદર્શનો થઈ રહ્યાં છે. ત્યારે ફિલ્મનિર્માતા-નિર્દેશક અનુરાગ કશ્યપે શુક્રવારે રાતે સતત ટ્વીટ કરીને કેન્દ્ર સરકાર અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પર નિશાન સાધ્યું.


સામગ્રી: અનુસૂયા સારાભાઈ

તેમનો જન્મ 1885માં અમદાવાદના ધનાઢ્ય સારાભાઈ પરિવારમાં થયો હતો. નાની ઉંમરે તેમણે માતાપિતાને ગુમાવ્યાં અને કાકાએ તેમને ઉછેર્યાં.

તે વખતની પરંપરા પ્રમાણે 13 વર્ષની કિશારોવસ્થામાં જ તેમનાં લગ્ન થઈ ગયાં હતાં. જોકે તેમનો ઘરસંસાર ઠીક ચાલ્યો નહીં અને થોડા જ વખતમાં તેઓ પિયરમાં પરત ફર્યાં. તેમના ભાઈ અંબાલાલે તેમને આગળ અભ્યાસ માટે પ્રોત્સાહન આપ્યું અને ભણવા માટે લંડન મોકલ્યાં.

આ વિશેષ શ્રેણીની આ પહેલાંની કહાણીઓ વાંચવા માટે ક્લિક કરો:

લંડનમાં કેળવાયું સ્વતંત્ર માનસ

અનસૂયા અને અંબાલાલ ભાઈ-બહેન તરીકે એકબીજાની બહુ નજીક હતાં. જોકે તેમને ખબર નહોતી કે આગળ જતાં ભાઈ-બહેનના સંબંધમાં તણાવ ઊભો કરશે.

અભ્યાસ માટે લંડનમાં નિવાસ દરમિયાન અનસૂયાબહેનની જીવનદૃષ્ટિ ઘણી બદલાઈ ગઈ. તેઓ તે વખતના પ્રચલિત ફેબિયન સમાજવાદના વિચારોથી આકર્ષાયાં.

આ ઉપરાંત ઇંગ્લૅન્ડની નારીઓને મતાધિકાર અપાવવાના આંદોલનમાં પણ સક્રિય થયાં હતાં. આ બધા અનુભવોના આધારે તેમનું આગળનું જીવન ઘડાયું.

અનસૂયા સારાભાઈ : ગુજરાતમાં મજૂર આંદોલન શરૂ કરનારાં પ્રથમ નેતા

ભત્રીજી ગીતા સારાભાઈએ તેમની જીવનકથા લખી છે અને તેમાં જણાવ્યું છે કે કઈ રીતે ઇંગ્લૅન્ડમાં વિતાવેલા દિવસોએ અનસૂયામાં મુક્ત વિચારોને જન્મ આપ્યો.

તેઓ એકલાં જ ફરવા નીકળી પડતાં, બર્નાડ શૉ, સિડની અને બ્રિટાઇસ વૅબ જેવા સમાજવાદી વિચારકોનાં પ્રવચનો સાંભળવા જતાં, બૉલરૂમ ડાન્સિંગ શીખ્યાં અને ધૂમ્રપાન પણ કરતાં થઈ ગયાં હતાં.

જોકે આધુનિક ઢબછબ અપનાવનારાં અનસૂયા આગળ જતાં મહાત્મા ગાંધીથી પ્રભાવિત થયાં. તેમના અનુયાયી બન્યાં અને ફરી એક વાર તેમના જીવનનો પ્રવાહ પલટાયો.

એક બનાવે જીવનને આપી નવી દિશા

અનુસૂયા સારાભાઈ

પારિવારિક સમસ્યાને કારણે અનસૂયાને ઇંગ્લૅન્ડથી અધવચ્ચે ભારત પરત ફરવું પડ્યું હતું. ભારત પરત ફર્યા પછી તેઓ જુદાં-જુદાં કલ્યાણકાર્યોમાં જોડાયાં હતાં.

આ કાર્યક્રમો મોટા ભાગે પરિવારની કાપડમિલોના કામદારો માટે ચાલતા હતા. પરિવારની માલિકીની કેલિકો મિલના કમ્પાઉન્ડમાં જ મિલકામદારો પરિવારો અને તેમનાં બાળકો માટે વિવિધ પ્રોજેક્ટ ચાલતા હતા.

આ સમયગાળા દરમિયાન તેમણે 'સ્ત્રીઓ અને તેમના રાજકીય અધિકારો' એવી પત્રિકા પણ છપાવી હતી. તે પછી એક બનાવે તેમના જીવનને તદ્દન નવીન દિશા આપી.

પોતાના જ શબ્દોમાં તેમણે આની વાત કરી છે, "એક સવારે મેં જોયું તો 15 જેટલા કામદારો જાણે તંદ્રામાં હોય તેમ ચાલતાં-ચાલતાં જઈ રહ્યા હતા. મેં પૂછપરછ કરી કે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

તેમને પ્રેમથી સૌ મોટાં બહેન કહેતાં હતાં અને તેમણે સૌનાં મોટાં બહેન તરીકે જ આખી જિંદગી વીતાવી. અનસૂયા સારાભાઈ ભારતમાં શ્રમિકોના અધિકારોની લડાઈનાં મહિલા પ્રણેતા ગણાય છે.


સામગ્રી: અને આ મદદ સાવ મામૂલી કિંમતે કરવામાં આવી રહી છે. આ ખાસ ગામમાં વસવાની કિંમત એક યૂરો એટલે કે ફક્ત 80 રૂપિયા છે.

સિસિલીના ગ્રામીણ વિસ્તારના એક ગામ સંબૂકાના અધિકારીઓએ સતત ઘટી રહેલી વસતીની સમસ્યાને ઉકેલવા માટે આ જ વર્ષે એક ખાસ યોજનાની ઘોષણા કરી હતી.

એમણે નક્કી કર્યું કે ગામમાં ખાલી પડેલાં ખંડેર મકાનોને એક યૂરો એટલે કે ફ્કત 80 રૂપિયામાં વેચી દેવામાં આવે.

યુરોપનાં અનેક ગામોની જેમ સંબૂકામાં પણ સમય વીતતા વસતી ઘટતી ગઈ અને હાલ ગામની વસતી માત્ર 5,800 લોકોની છે.

અહીંના ગામલોકો નજીકનાં શહેરોમાં કે વિદેશમાં સ્થાયી થઈ ગયા છે.

આને લીધે સંબૂકા નગરપરિષદે જૂનાં ખાલી પડેલાં મકાનોને ખરીદીને દુનિયાભરના લોકોને આકર્ષક કિંમતે વેચવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

આમ કરવાનો હેતુ લોકોને અહીં વસવાટ માટે પ્રેરિત કરવાનો છે.

અનેક લોકોનું સુંદર ઘરનું સપનું સાકાર થયું

સંબૂકાના મેયર લિયોનાર્ડો સિકાસિયો

આ યોજનાને લીધે અન્ય વિસ્તાર અને સમુદાયના લોકોને અહીં આવીને વસી જવાનો અને પોતાનાં સપનાંનું ઘર વસાવવાનો અવસર મળ્યો.

સંબૂકાના મેયર લિયોનાર્ડો સિકાસિયો કહે છે કે પહેલાં નગરપરિષદે કાનૂની કાર્યવાહી પૂરી કરીને આ મકાનો ખરીદી લીધાં પછી એમાંથી 16 મકાનોની હરાજી કરાઈ. આ તમામ મકાનો વિદેશીઓએ ખરીદ્યાં છે.

આ યોજના સફળ થઈ અને દુનિયાભરમાંથી અનેક કલાકારોએ રસ દાખવ્યો અને સંબૂકામાં આવીને વસવા લાગ્યા.

સંબૂકા

સંબૂકાના ઉપમેયર અને આર્કિટૅક્ટ જ્યૂસેપ કૈસિયોપો કહે છે કે જે લોકોએ આ મકાનો ખરીદ્યાં છે તેમાં કેટલાક સંગીતકાર અને નૃત્યકાર છે. પત્રકાર અને લેખક પણ છે અને તેઓ સારી રસરુચિ ધરાવે છે. તેઓ અહીંના કુદરતી સૌંદર્યને પણ વખાણે છે.

સંબૂકાના નિવાસી મારિસા મોંટલબાનો કહે છે કે વિશ્વભરમાંથી લોકોએ અમારા ગામ અને અમારી સંસ્કૃતિમાં રુચિ દાખવી છે. અત્યાર સુધી 60 મકાનો વેચાઈ ગયાં છે.

અહીં મકાન ખરીદવાની બસ એક જ શરત છે, જે નવું મકાન ખરીદે તેમણે મકાનનું સમારકામ કરાવવામાં રોકાણ કરવું પડે છે.

મકાનનું સમારકામ કરાવવામાં ઘણો ખર્ચો થઈ શકે છે અને તે માટે મકાન ખરીરદારને ત્રણ વર્ષનો સમય આપવામાં આવે છે.

એક યૂરોમાં મકાન

ગ્લોરિયા ઓરિજી

એક યૂરોમાં મકાનની આ યોજનાથી સંબૂકા રાતોરાત દુનિયામાં પ્રખ્યાત થઈ ગયું છે.

યોજનાની શરૂઆતથી અત્યાર સુધી 40 મકાનો બજારની સામાન્ય કિંમત પર વેચાઈ ચૂક્યાં છે.

સંબૂકામાં મકાન ખરીદનારા વિદેશીઓ જ નથી, બિનનિવાસી ઇટાલિયનો પણ છે.

આવા જ એક બિનનિવાસી ઇટાલિયન ગ્લોરિયા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઇટાલીમાં જઈને રહેવાનું લોકોનું સપનું સાકાર થઈ શકે છે. હવે ઇટાલીના એક ટાપુ સિસિલીની એક નગરપરિષદ વિદેશીઓને ત્યાં વસવામાં મદદ કરી રહી છે.


સામગ્રી: અને કદાચ તે જ કારણે છે કે છેલ્લા ચાર વર્ષથી તેમનું રેસ્ટોરાં એશિયાના ટોપ 50 રેસ્ટોરાંમાં સૌથી ઉપર સ્થાન ધરાવે છે.

આટલો સારો પ્રતિભાવ મળતા છતાં ગગન હવે પોતાનું આ રેસ્ટોરાં બંધ કરવા માગે છે. પણ તેનું કારણ શું છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

એશિયાના ટોચના શૅફ ગગન બૅંગકોકમાં રેસ્ટોરાં ચલાવે છે. તેમણે ભારતીય સ્ટ્રીટ ફૂડને બૅંગકોકમાં એક નવું જ રૂપ આપ્યું છે.


સામગ્રી: અને ગલ્લાનું નામ અમથું નથી લેવામાં આવ્યું. જેમ માટીનો ગલ્લો ફોડ્યા વિના પૈસા નથી નીકળતા, એવી જ રીતે પીએફના પૈસા કાઢવા પણ સહેલું નથી.

આ ફંડ એટલે જ સ્થાપવામાં આવ્યું હતું કે વ્યક્તિના કમાણીના બધા રસ્તા બંધ થઈ જાય ત્યારે તે આના ભરોસે ગુજરાન ચલાવી શકે.

એટલે પ્રૉવિડન્ટ ફંડમાંથી પૈસા કાઢવાના નિયમ પણ બહુ કકડ છે અને નોકરીમાં રહેતા આમાંથી પૈસા કાઢવાની પ્રક્રિયા મુશ્કેલ છે.

પણ કોરોના મહામારી સાથે આવેલા આર્થિક સંકટમાં રાહત આપવા માટે સરકારે સૌથી પહેલાં જે પગલાની જાહેરાત કરી હતી, તેમાં એક મોટું પગલું પીએફમાંથી પૈસા કાઢવાની સુવિધા પણ હતી.

જે લોકોની રોજગારી છીનવાઈ ગઈ છે એમને પીએફના પૈસા તો થોડા સમય પછી મળી જ જાત, પરંતુ જે લોકો કામ કરી રહ્યા છે અને પૈસાની તંગી વેઠી રહ્યા છે તેમના માટે એક લાઇફલાઇન જેવું જ છે.

જોકે મારું આજે પણ માનવું છે કે તમારે તમારા પીએફની રકમ જ્યાં સુધી શક્ય હોય ત્યાં સુધી ન અડવી જોઈએ.

પરંતુ હવે જે આંકડા સામે આવી રહ્યા છે તે બતાવે છે કે લગભગ 30 લાખ લોકો કદાચ એવી હાલતમાં પહોંચી ગયા છે કે તેમની સામે બીજો કોઈ રસ્તો નથી બચ્યો.

30 હજાર કરોડ રૂપિયા કાઢ્યા

લગભગ 30 લાખ લોકો કદાચ એવી હાલતમાં પહોંચી ગયા છે કે તેમની સામે બીજો કોઈ રસ્તો નથી બચ્યો

આ 30 લાખ લોકોએ કોવિડ સંકટને કારણે મળેલી વિશેષ સુવિધાનો ફાયદો ઉઠાવીને તેમણે પીએફમાંથી પૈસા ઉપાડી લીધા.

પરંતુ અખબારોમાં ઈપીએફઓના હવાલાથી પ્રકાશિત સમાચાર પ્રમાણે, એપ્રિલથી જૂન વચ્ચે કુલ લગભગ 80 લાખ લોકોએ 30 હજાર કરોડ રૂપિયાથી વધુની રકમ પોતાના પીએફ ખાતામાંથી કાઢી લીધી હતી.

ખાસ કરીને પ્રતિમાસ 15 હજાર રૂપિયા સુધી કમાનાર માટે તો મુસીબતના સમયમાં આ એક મોટી રાહત હતી, જેનાથી તેમનું થોડા મહિના સુધી ગુજરાન ચાલી શકે છે.

આગળ જીવતા રહ્યા અને રોજગારી રહી તો વિચારીશું કે એ ભવિષ્યનું શું થશે એમ વિચારી લોકોએ સંચિત નિધિમાંથી પૈસા કાઢી લીધા છે.

ભૂતપૂર્વ કોલસા સચિવ, લેખક અને બેબાક આઈએએસ અધિકારી અનિલ સ્વરૂપ કેન્દ્રીય પ્રૉવિડન્ટ ફંડ કમિશનર હતા ત્યારે તેમણે પીએફના હિસાબને ઑનલાઇન કરવાની પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી.

તેના કારણે જ હવે પીએફમાંથી પૈસા કાઢવા એ સહેલું કામ થયું છે. પહેલાં રિટાયર્ડ લોકોને મહિનાઓ અને વર્ષો સુધી પીએફ કાર્યાલયોના ચક્કર લગાવવા પડતા હતા.

અનિલ સ્વરૂપ કહે છે કે કોરોનાસંકટ શરૂ થતાંની સાથે જ જરૂરિયાતમંદ લોકોને પીએફના પૈસા કઢાવવાની છૂટ આપવી, એ સારો નિર્ણય હતો. તેઓ તો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ત્રણ મહિનામાં 80 લાખ લોકોએ પોતાની ભવિષ્યનિધિ એટલે પીએફનો ગલ્લો ફોડીને પૈસા કાઢી લીધા છે.


સામગ્રી: અને હવે તો ધનતેરસ અને દિવાળીનો તહેવાર આવી રહ્યો છે.

એટલે ભારતમાં સોના-ચાંદીની દુકાનો ખચોખચ ભરાયેલી રહેશે. એનું કારણ છે કે અહીં સોનું માત્ર શણગાર માટે જ નહીં પણ બચત માટે પણ ખરીદવામાં આવે છે.

'વર્લ્ડ ગોલ્ડ કાઉન્સિલ'ના 2017ના રિપોર્ટ પ્રમાણે ભારતમાં લોકોના ઘરોનું સોનું છે એટલે કે ઘરઘરાવ સોનાની વાત કરીએ તો તે લગભગ 24 હજાર ટન છે, જે 58 હજાર અબજ રૂપિયાથી વધારે કિમતનું છે

દિવાળીના તહેવાર પર બીબીસી ગુજરાતીના ધંધા-પાણી કાર્યક્રમમાં જુઓ રોકાણની અને ખરીદી, એમ બન્ને દ્રષ્ટીએ સોનું કેટલું લાભદાયી છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતમાં સૌથી વધારે ગોલ્ડ પ્રેમી લોકો વસે છે.


સામગ્રી: અનેક અનાથ બાળકોનાં જીવતરમાં શીળી છાંયડી પાથરી, તેમનું જીવન ઘડતર કરી, સમાજમાં એક સ્વીકાર્ય નાગરિક તરીકે પુનઃ સ્થાપિત કરવામાં પોતાની જિંદગી સમર્પિત કરનાર નાગજીભાઈ દેસાઈ (ભાઈ)એ આ ઑગસ્ટ મહિનામાં જ દુનિયામાંથી વિદાય લીધી.

આજે જ્યારે સેવા અને સદાચાર શબ્દ સૅલ્ફી ઑરિએન્ટેડ બની ગયો છે ત્યારે ઝાલાવાડમાં સેવા અને શિક્ષણની ધૂણી ધખાવનાર નાગજીભાઈ દેસાઈ કે એમનાં પત્ની શાંતાતાઈનું નામ નવી પેઢીના અનેક ગુજરાતીઓને પહેલવહેલનું પણ લાગી શકે.

જોકે, એવું લાગે તો, એમને એનો કશો વાંધો જીવનભર નહોતો અને મૃત્યુ પછી પણ એમણે તકતી નથી માગી.

જે નાનકડું 'એક ગૃહપતિનું વસિયતનામું' એમણે લખ્યું છે એમાં એટલું લખ્યું કે "કોઈ કર્મકાંડ, શોક ન કરશો. મજા કરજો."

"દેવદિવાળી મને પ્રિય છે એટલે એ દિવસે શક્ય બને તો ફક્ત એક કલાક પૂરતો સમાજઉપયોગી વાર્તાલાપ કરશો."

નાગજીભાઈ દેસાઈ અને શાંતાતાઈ બાળક સાથે

'ડૉ. એલ.એમ. ધ્રુવ બાળાશ્રમ'ને અનાથ બાળકો માટેની ઉત્તમ-નમૂનારુપ સંસ્થા બનાવવા માટે ભાઈ-તાઈ (નાગજીભાઈ દેસાઈ અને તેમનાં પત્ની શાંતાબહેન)એ આખું જીવન સમર્પિત કર્યું.

અનાથ-આશ્રમને અને ત્યાંનાં બાળકોને નવી ઓળખ આપી. આ ઉપરાંત પણ તેમને બીજી અનેક શિક્ષણસંસ્થાઓ શરૂ કરી.

જેમાં અંતરિયાળ ગામોની દીકરીઓનાં શિક્ષણ માટે 'મૈત્રી વિદ્યાપીઠ' અને દીકરાઓ માટે 'લોક-વિદ્યાલય' સંસ્થા મહત્ત્વની છે.

ગમે તેવાં કપરાં સંજોગો અને પરિસ્થિતિમાંથી રસ્તા શોધીને નાસીપાસ થયા વિના ટકી રહેવું અને કામ સફળ બનાવવું તે એમનો જીવનમંત્ર હતો.

ભૂવો બનવાનો ઇનકાર અને ખાનાબદોશ જીવન

નાગજીભાઈ દેસાઈ

અત્યારે 2019માં ઢબૂડી માતાઓ વાઇરલ થાય છે તો 1930નો દાયકો તો કેવો હશે!

એમાં પણ પશુપાલક માલધારી-રબારી સમાજમાં તો શિક્ષણ સાવ નહિવત્. ભણીએ તો પંડમાં દેવ ન આવે એવી માન્યતા ધરાવતો સમાજ.

માતાનો માંડવો નાખવામાં આવ્યો પણ માણેકપુરામાં 7 ચોપડી ભણનાર નાગજીભાઈના પંડમાં દેવ આવે જ નહીં.

મોટા ભૂવાનું ફરમાન થયું કે જોગણીને રીઝવવી હોય તો ભણતર છોડો અને ઢોર ચરાવો, એ વગર પંડમાં માતા નહીં આવે.

ભણવું હતું એટલે નાગજીભાઈએ ઘર છોડી દીધું. પછી રઝળપાટ કરી. દિલ્હી, આગ્રા, અલાહાબાદ, કોલકાતા, ભાવનગર બધે રખડ્યા. ખાનબદોશ જીવન જીવ્યા.

મજૂરી કરી, વગર પૈસે ખુદાબક્ષ મુસાફર બન્યા. ઘાટકોપરમાં ઘરઘાટી તરીકે કામ કરી એક વર્ષ ત્યાં ભણ્યા. ભણવા માટે પાટણ, કલોલ, મણુંદ, ભાવનગરમાં રહ્યા.

ભાવનગરમાં બે વર્ષ સ્ટેશન પર મજૂરી કરી ફૂટપાથ પર રહ્યા એ પછી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

1930ના દાયકામાં રબારી સમુદાયમાં 'ભણીએ તો પંડમાં દેવ ન આવે' એવી માન્યતા હતી. નાગજીભાઈ દેસાઈએ ભણવા માટે ઘર તો છોડ્યું જ અને એવું ભણ્યા કે અનેક અનાથ બાળકોના ભોમિયા બન્યા.


સામગ્રી: અનેક ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં વિકાસનો દર છેલ્લા અનેક વર્ષોની સૌથી નીચી સપાટીએ છે. દેશ મંદી તરફ આગળ વધી રહ્યો છે.

અર્થશાસ્ત્રી વિવેક કૉલના કહેવા પ્રમાણે, ચાલુ ત્રિમાસિક ગાળાનો દર ગત 25 ત્રિમાસિક ગાળાનો સૌથી ધીમો અ મોદીયુગ દરમિયાન સૌથી ઓછો વૃદ્ધિદર છે.

ભારતનું કુલ ઘરેલું ઉત્પાદન (જીડીપી) બીજા ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન પણ નરમ રહ્યો હતો.

ચાલુ નાણાકીય (વર્ષ 2019-2020)ના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળાના આંકડા બહાર પાડવામાં આવ્યા છે. જે મુજબ આર્થિક વૃદ્ધિદર પાંચ ટકાનો રહ્યો હતો.

ગત નાણાકીય વર્ષના છેલ્લા ત્રિમાસિક ગાળાનો વિકાસદર 5.8 ટકા રહ્યો હતો.

નરમાશ કે મંદી ?

સતત બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં અર્થતંત્રનો વિકાસદર સુસ્ત રહ્યો છે, તો શું એવું માની શકાય કે દેશ આર્થિક મંદીની દિશામાં આગળ વધી રહ્યો છે?

આર્થિક બાબતોના જાણકાર વિવેક કૉલના કહેવા પ્રમાણે, "ભારતના આર્થિક વિકાસદરમાં નરમાશ ચોક્કસથી આવી છે, પરંતુ તેને મંદી ન કહી શકાય."

 તેઓ કહે છે, "સતત બે ત્રિમાસિક ગાળામાં નૅગેટિવ ગ્રોથને મંદી ગણી શકાય. ભારતના અર્થતંત્રમાં નરમાશ આવી છે, પરંતુ તે નૅગેટિવ ગ્રોથ ન હોય શકે."

નીતિ આયોગના ઉપાધ્યક્ષ રાજીવ કુમારના કહેવા પ્રમાણે, "જૂન મહિનામાં સમાપ્ત થયેલા નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ ત્રિમાસિક ગાળામાં વિકાસદર ઘટ્યો છે."

"તેનો એવો અર્થ ન કાઢવો જોઈએ કે દેશનું અર્થતંત્ર મંદીની ઝપેટમાં આવી ગયું છે."

તેઓ ઉમેરે છે કે, "ભારતનો આર્થિકવૃદ્ધિ દર નબળો પડવા પાછળ અનેક કારણો જવાબદાર છે, જેમાં દુનિયાની તમામ અર્થવ્યવસ્થામાં આવેલી નરમાશ, મુખ્ય કારણ છે."

કુમાર કહે છે કે ભારતીય અર્થતંત્રનો પાયો મજબૂત છે.

"નાણામંત્રીએ ગત અઠવાડિયે અનેક પગલાંની જાહેરાત કરી હતી. જેની સકારાત્મક અસર ગ્રાહકો તથા રોકાણકારોના મૂડ ઉપર પડશે."

"હવે તહેવારોની સિઝન શરૂ થશે એટલે આશા છે કે બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં આર્થિક વિકાસદર વધશે."

મંદીની વ્યાખ્યા શું છે?

આ એક એવો અણિયાળો સવાલ છે કે જેની ઉપર તમામ જાણકારો એકમત નથી.

ટેકનિકલ રીતે જોવામાં આવે તો સળંગ બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં અર્થવ્યવસ્થામાં નરમાશ ચાલુ રહી છે.

મતલબ કે ગત છ મહિનાથી વિકાસનો દર ઘટ્યો છે, પરંતુ જો આગામી ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન વિકાસનો દર વધે તો તેને મંદી ન કહી શકાય.

શું મંદીનું અલગ સ્વરૂપ છે?

ચોક્કસ રીતે. જો બે ત્રિમાસિક ગાળા દરમિયાન અર્થતંત્રનું કદ ઘટે, પરંતુ પછીના બે ત્રિમાસિક ગાળામાં રિકર કરે તો વાસ્તવમાં સમગ્ર નાણાકીય વર્ષ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

જાણાકારોના કહેવા પ્રમાણે, છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી દેશના અર્થતંત્રમાં વિકાસની ગતિ ધીમી પડી છે.


સામગ્રી: અનેક જગ્યાએ ધક્કા ખાધા બાદ પણ આ પરિવારને કોઈ પણ પ્રકારની કોવિડની સારવાર કે સરકારી મદદ ન મળી.

આ પરિવારમાં પોતાની રીતે જ સંઘર્ષ કરીને છ લોકોને કોવિડથી બચાવી શક્યું છે અને દાનસિંગભાઈ સહિત બે લોકોનાં મૃત્યુ થયાં.

આ દાનસિંગભાઈના નાના ભાઈ અશ્વિનભાઈ બારડ પણ કોવિડ પૉઝિટિવ હતા, પરંતુ પોતાના ભાઈની લથડતી તબિયત જોતાં તેઓ પોતે તેમના માટે ઓક્સિજનના બાટલાનો બંદોબસ્ત કરવા માટે દોડી રહ્યા હતા.

અશ્વિનભાઈ તેમને આશરે 25 કિલોમીટર દૂર વેરાવળના કોવિડ સેન્ટરમાં લઈ ગયા હતા, જ્યાં તેમને ઓક્સિજન બેડ માટે 370 વેઇટિંગ નંબર મળ્યો હતો.

જોકે તેમનો નંબર આવે તે પહેલાં જ દાનસિંગભાઈએ કોઈ પણ પ્રકારની તબીબી સારવાર ન મળવાને કારણે પોતાના ઘરે જ 22મી એપ્રિલે છેલ્લા શ્વાસ લીધા હતા.

દાનસિંગભાઈના મૃત્યુ બાદ તેમના માતાને પણ ઓક્સિજન બેડની જરૂર પડી હતી, પરંતુ તેમને પણ કોઈ જ સગવડ ન મળતાં તેઓ પણ કોવિડને કારણે 30મી એપ્રિલે મૃત્યુ પામ્યાં હતાં. બાકીના લોકો હજી સુધી કોવિડથી સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.

અશ્વિનભાઈએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું, "આરોગ્યવિભાગ ગુજરાતમાં માત્ર નામનો છે, અમારા સુધી તો તેમની કોઈ મદદ પહોંચી નથી. અમે ઓક્સિજન ખાટલા માટે ભીખ માગતા રહ્યા પરંતુ સરકારી તંત્ર અમને કોઈ જ મદદ ન કરી શક્યું."

તેઓ કહે છે કે, "માગો તેટલા રૂપિયા આપવા છતાં પણ અમને બાઇપેપની સગવડ ન મળી શકી અને આખરે મારા પરિવારમાં બે લોકોનાં મૃત્યુ થયાં."

તેઓ વધુમાં કહે છે કે તેમને પોતાનો કોવિડ ટેસ્ટ કરાવવા માટે પણ ખૂબ લાગવગ લગાડવી પડી હતી. જોકે આરોગ્યકેન્દ્ર પાસે ટેસ્ટિંગ કિટ જ ન હોવાથી લોકોના ટેસ્ટ જ થતા નથી, માટે જે તે ગામમાં કોવિડના કેસ રિપોર્ટ થવાનો સવાલ જ નથી.

ગુજરાતનાં ગામડાંમાં શું સ્થિતિ છે?

ગુજરાતનું વિકાસ મૉડલ કોરોના મહામારી સામે ઘૂંટણિયે કેવી રીતે પડ્યું?

ગુજરાતનાં ગામડાંના અનેક પરિવારોની ગીર સોમનાથના નાનકડા દેવલી ગામના આ બારડ પરિવારની જેવી જ દયનીય સ્થિતિ છે.

મોટા સરકારી દાવાઓ સામે આ ગામડાંની જમીની હકીકત એ છે કે અનેક ગામડાં હાલમાં ટેસ્ટિંગ અને સારવાર માટે કોઈ જ સગવડ નથી.

ઓક્સિજન બેડની બહુ જ કમી છે, તેવામાં બાઇપેપ મશીન કે વૅન્ટિલેટરની તો વાત જ ન થઈ શકે.

ગુજરાતનાં શહેરો બાદ હવે ગામડાંની પરિસ્થિતિ કોવિડને કારણે વધુ ને વધુ ખરાબ થતી જઈ રહી છે.

ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે ગામડાંમાં લોકોની પરિસ્થિતિ ખૂબ જ દયનીય છે. લોકોને યોગ્ય ટેસ્ટિંગ, સારવાર કે પછી ઓક્સિજન અને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

55 વર્ષના દાનસિંગભાઈ બારડ ગીર સોમનાથના એક નાનકડા દેવલી ગામમાં રહેતા હતા. એપ્રિલ મહિનામાં તેમના પરિવારમાં એક સાથે આઠ લોકોને કોરોનાનો ચેપ લાગ્યો હતો.


સામગ્રી: અનેક દેશોના રાજવીઓ, સ્વીડનથી લઈને ભારત અને ન્યૂઝીલૅન્ડના વર્તમાન અને પૂર્વ વડા પ્રધાન તથા રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોએ શોકસંદેશ પાઠવ્યો છે.

ઍડિનબર્ગના ડ્યુકે રાણી ઍલિઝાબેથ દ્વિતીય સાથે વિદેશમાં સેંકડો યાત્રાઓ કરી હતી.

ઑસ્ટ્રેલિયા

ઑસ્ટેલિયાના વડા પ્રધાન સ્કૉટ મૉરિસને એક નિવેદનમાં કહ્યું, "તેઓ એ પેઢીમાંથી આવતા હતા જેને આપણે ક્યારેય નહીં જોઈ શકીએ. "

ઑસ્ટ્રેલિયાના વડા પ્રધાને કહ્યું કે ડ્યુક રાણીને સતત ટેકો આપતા હતા અને ઑસ્ટ્રેલિયામાં અનેક સંસ્થાઓને ટેકો આપતા હતા.

ઑસ્ટ્રેલિયાનાં ભૂતપૂર્વ નેતા જુલિયા ગિલાર્ડે કહ્યું કે ડ્યૂક પોતાની જવાબદારી પ્રત્યે સમર્પિત હતા અને તેઓ મજાની વ્યક્તિ હતા.

સ્વીડન

સ્વીડનના કિંગ કાર્લ ગુસ્તાફે કહ્યું કે "ડ્યુક કેટલાય વર્ષોથી પરિવારના સારા મિત્ર હતા, તેમના માટે આ સંબંધ ખૂબ મૂલ્યવાન હતો."

નેધરલૅન્ડ્સ

નેધરલૅન્ડ્સના શાહી પરિવારે કહ્યું કે તેઓ પ્રિન્સ ફિલિપને ખૂબ સન્માનથી યાદ કરે .

શાહી પરિવારના નિવેદનમાં આગળ કહેવાયું કે "તેમણે પોતાના લાંબા જીવનને બ્રિટનના લોકોની સેવામાં સમર્પિત કર્યું હતું. તેમના જીવંત વ્યક્તિત્વની અમિટ છાપ પડી હતી."

પ્રિન્સ ફિલિપ અને રાણી ઍલિઝાબેથનાં 1947માં લગ્ન થયાં હતાં

અમેરિકા

અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જ્યૉર્જ ડબલ્યૂ બુશે ડ્યૂકના ગૌરવપૂર્ણ વ્યક્તિત્વના વખાણ કરતા કહ્યું, "પ્રિન્સ ફિલિપે લાંબું અને ઉલ્લેખનીય જીવન જીવ્યું અને તેમણે અનેક સારા હેતુ અને અન્ય લોકો માટે પોતાને સમર્પિત કર્યા હતા." બેલ્જિયમ

કિંગ ફિલિપે રાણીને એક ખાનગી સંદેશ પાઠવ્યો હતો અને તેઓ તેમની સાથે શક્ય બનશે ત્યારે વાત કરશે.

માલટા

માલટાના વડા પ્રધાન રૉબર્ટ અબેલાએ કહ્યું, "માલટાને પોતાના ઘર તરીકે જોનાર અને અનેક વખત અહીં આવનાર પ્રિન્સ ફિલિપને ગુમાવવા બદલ દુખ થયું. તેઓ અહીંના લોકોની સ્મૃતિમાં હંમેશાં રહેશે. "

ન્યૂઝીલૅન્ડ

ન્યૂઝીલૅન્ડનાં વડા પ્રધાન જકિન્ડા આર્ડને કહ્યું, "ન્યૂઝીલૅન્ડના લોકો અને સરકાર તરફથી હું હર મૅજેસ્ટી (રાણી ઍલિઝાબેથ દ્વિતીય) અને શાહી પરિવારને સાંત્વના પાઠવું છું."

ભારત

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ પ્રિન્સ ફિલિપના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યો છે.

તેમણે ટ્વિટ કરીને જણાવ્યું કે હિસ રૉયલ હાઈનેસ ડ્યુક ઑફ ઍડિનબર્ગ પ્રિન્સ ફિલિપના નિધન પર રાજવી પરિવાર અને બ્રિટેનના લોકો પ્રત્યે હું સંવેદના પ્રકટ કરું છું. તેઓ સૈન્યમાં ઝળહળતી કારકિર્દી ધરાવતા હતા અને સમાજ સેવાના કાર્યોમાં કાયમ આગળ રહેતા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

બકિંઘમ પૅલેસ દ્વારા 99 વર્ષની વયે પ્રિન્સ ફિલિપના નિધનની માહિતી અપાયા પછી વિશ્વના અનેક નેતાઓએ બ્રિટનના શાહી પરિવારને  સાંત્વના પાઠવી છે.


સામગ્રી: અનેક દેશોના સૈનિકો શહેરોમાં લશ્કરી વાહનોની અવરજવરનું નિયંત્રણ કરી રહ્યા છે ત્યારે પોલીસનાં વાહનો લોકોને ભીડવાળા વિસ્તારોમાંથી વિખેરાઈ જવાની અપીલ મૅગાફોન મારફત કરી રહ્યાં છે.

અનેક દેશોમાં સરકારી આદેશની જાહેરાત કરવા માટે ડ્રૉનની મદદ પણ લેવામાં આવી રહી છે. વધતાં મૃત્યુદર અને ઝડપથી ફેલાતી બીમારીએ વિશ્વની ઉત્તમ આરોગ્યસેવાઓને પણ પરેશાન કરી નાખી છે.

અનેક દેશોમાં નાટકીય જાહેરાતો દ્વારા આ બીમારીને અંકુશમાં લેવાના પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યા છે, પણ રાજકીય પંડિતો માને છે કે આવું કરવાથી આ બીમારી પર કદાચ અંકુશ મેળવી શકાશે, પરંતુ એટલું નક્કી છે કે આ બીમારી પર સંપૂર્ણ અંકુશ મેળવી લેવાશે ત્યારે કેટલાક દેશોમાં માર્ચ-2020 પહેલાં જેવી લોકશાહી હતી તેવી લોકશાહી નહીં હોય.

કોરોના વાઇરસના સામના માટે લેવામાં આવી રહેલાં કામચલાઉ પગલાં ક્યાંક કાયમી ન બની જાય એવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

જોખમ ઓછું આંકવાની કોશિશ

દુનિયાના કેટલાક નેતાઓ શરૂઆતમાં આ બીમારી માટે તૈયાર નહોતા.

ઑસ્ટ્રિયાની ગ્રાઝ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર ફ્લૉરિયન બાઇબેર માને છે કે વિજ્ઞાન તથા દક્ષતા પ્રત્યેના તિરસ્કારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ, મૅક્સિકોના રાષ્ટ્રપતિ આંદ્રે ઓબરાડોર અને બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ જાએર બોલસાનરોની સરકારોની અસંવેદનશીલ સરકારોની શ્રેણીમાં મૂકી દીધી છે.

આ બીમારીને કારણે સર્જાયેલા સંકટની અવગણના કરવાનું મુશ્કેલ બને એ પહેલાં આ દેશોના પ્રચારતંત્રો અને સરકાર સમર્થકમીડિયાએ કોરોના વાઇરસને લીધે ઊભાં થનારાં જોખમોનું મૂલ્ય પોતાના તરફથી ઓછું આંકવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

દાખલા તરીકે, અમેરિકામાં ફોક્સ ન્યૂઝે કોરોનાના સમાચારને જોરશોરથી રજૂ કરવા બદલ ડૅમૉક્રેટ્સની ઝાટકણી કાઢી હતી.

સર્બિયા અને તુર્કીમાં સરકારસમર્થક મીડિયાએ પંડિતો તથા કહેવાતા નિષ્ણાતોના અભિપ્રાયને બહુ મહત્ત્વ આપ્યું હતું. એ અભિપ્રાયમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે અમારા દેશમાં રહેતા લોકો આનુવાંશિક રીતે આ પ્રકારના ચેપનો સામનો કરવા માટે સક્ષમ છે.

આ પ્રકારના રોગચાળાથી સરમુખત્યાર નેતાઓની શક્તિ ઘટતી હોય છે, કારણ કે રોગચાળા માટે કોઈને બલિનો બકરો બનાવવાનું તેમનું તિકડમ લોકોને ગળે ઊતરતું નથી.

આ નેતાઓનાં પગલાંની કાયદેસરતાને પડકારવામાં આવે તો તેઓ આકરાં પગલાંઓનું પ્રમાણ બમણું કરી નાખે છે અને કટોકટીના અધિકારોના ઉપયોગ પોતાની સત્તાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે કરે છે.

માનવાધિકારો પર પાબંદી

દુનિયાના...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી વિશ્વના લગભગ એક તૃતીયાંશ લોકોને કોરોના વાઇરસને કારણે લૉકડાઉનમાં રાખવામાં આવી રહ્યા છે.


સામગ્રી: અનેક નિષ્ણાતો માણસે આની સાથે જીવતાં શીખવું પડશે એમ પણ કહી રહ્યા છે.

કોરોના મહામારીમાં અર્થતંત્રથી લઈને પૉલિટિક્સ અને નોકરીઓની ચર્ચા તો થઈ રહી છે પણ એમાં જીવનનો અનિવાર્ય હિસ્સો એવા પ્રેમ અને અંગતજીવનની વાત ઓછી થઈ રહી છે.

ભવિષ્યમાં કેવી હશે પ્રેમ અને અંગત જિંદગી, જુઓ વીડિયોમાં.

રિપોર્ટ : ચિન્કી સિંહા

વીડિયો : નિકિતા મંધાની

ઇલસ્ટ્રેશન્સ : પુનિત બરનાલા

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કોરોના વાઇરસની મહામારીએ આપણી દુનિયાને બદલી નાખી છે. ગઈકાલ સુધી આપણે જે જીવન જીવતા હતા તેનાથી અલગ જીવન આજે જીવી રહ્યા છીએ અને હજી તો આ મહામારીનો અંત પણ નથી આવ્યો.


સામગ્રી: અનેક પરિવારજનો માટે બાળકોને સંભાળવાની સાથે રમાડવા અને ભણાવવા મુશ્કેલ છે ત્યારે કેવી વાલીઓએ જણાવી રહ્યાં છે બાળકોને પ્રવૃત્ત રાખવાની ટિપ્સ. જુઓ બીબીસી વર્કલાઇફનો આ અહેવાલ વીડિયોમાં.તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

લૉકડાઉન દરમિયાન દેશમાં શાળાઓ ફરીથી ખૂલવાના કોઈ અણસાર નથી દેખાતા ત્યારે બાળકો પણ 24 કલાક ઘરમાં રહેવા મજબૂર છે.