સામગ્રી: આ વિદ્યાર્થીઓને ઍર ઇન્ડિયાની સ્પેશિયલ ફ્લાઇટના માધ્યમથી પરત લવાઈ રહ્યા છે.

આ ફ્લાઇટમાં એ 7 લોકો પણ છે જેમની હાલત ખૂબ ખરાબ છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

વર્લ્ડ હેલ્થ ઑર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા કોરોના વાઇરસને મહામારી જાહેર કર્યા બાદ આ વિદ્યાર્થીઓ ઇટાલીમાંથી બહાર કાઢવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી હતી. હાલ યૂરોપ કોરોના વાઇરસનું કેન્દ્રબિન્દુ છે.

માત્ર ઈટાલીમાં કોરોના વાઇરસના કારણે 1440 કરતાં વધુ લોકોનાં મોત થયા છે.

ઈરાનથી 234 ભારતીયો પહોંચ્યા ભારત

આ તરફ ઈરાનથી પણ 234 ભારતીયોને ઍરલિફ્ટ કરી ભારત પરત લવાયા છે.

આ અંગે વિદેશમંત્રી એસ જયશંકરે ટ્વીટ કરીને માહિતી આપી છે.

એસ. જયશંકરે ઈરાનમાંથી ભારતીયોને બહાર કાઢવામાં મદદ કરવા માટે ઈરાનના વહીવટીતંત્રનો આભાર માન્યો છે.

ટ્વીટમાં એસ. જયશંકરે લખ્યું છે, "ઈરાનમાં ફસાયેલા 234 ભારતીયો પરત આવી ગયા છે. આ લોકોમાં 131 વિદ્યાર્થીઓ છે અને 103 તીર્થયાત્રીઓ છે. તમારા પ્રયાસ માટે રાજદૂત ધામુ ગદ્દામ અને ઈરાનમાં ભારતીય ટીમને ધન્યવાદ. ઈરાની અધિકારીઓનો પણ ધન્યવાદ."

4 દેશો સાથે જોડાયેલી ભારતની સીમા સીલ કરવા આદેશ

ભારતમાં કોરોના વાઇરસના વધતા પ્રભાવને ધ્યાનમાં રાખતા કેન્દ્ર સરકારે કડક પગલાં ઉઠાવ્યા છે.

નરેન્દ્ર મોદી સરકારે નેપાળ, ભૂતાન, મ્યાંમાર અને બાંગ્લાદેશ બૉર્ડરને સીલ કરવાના આદેશ આપ્યા છે.

PTIના અહેવાલ પ્રમાણે 15 માર્ચની અડધી રાત્રે આ દેશોમાંથી લોકોના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ લગાવી દેવાયો છે.

બ્રિટન અને આયર્લેન્ડ પર પણ અમેરિકાએ મૂક્યો પ્રતિબંધ

અમેરિકા દ્વારા યુરોપનાં 26 રાષ્ટ્રો પર લાદવામાં આવેલા પ્રવાસનિષેધનો અમલ શરૂ થઈ ગયો છે. કોરોના વાઇરસને ફેલાતો અટકાવવા માટે અમેરિકાએ આ પગલું લીધું છે.

અમેરિકાએ યાત્રા મામલે બ્રિટન અને આયર્લેન્ડ પર પણ પ્રતિબંધ લગાવી દીધા છે કે જે સોમવારથી લાગુ થશે.

અમેરિકાના ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ માઇક પેંસે આ નિર્ણયની પુષ્ટિ કરતા કહ્યું છે કે આ પ્રતિબંધ બાદ પણ અમેરિકાના નાગરિકો આ દેશોમાંથી સ્વદેશ પરત ફરી શકશે.

ઉપ-રાષ્ટ્રપતિ માઇક પેંસની આ ઘોષણા પહેલા અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે શુક્રવારની રાત્રે તેમણે પણ કોરોના વાઇરસનો ટેસ્ટ કરાવ્યો છે.

જોકે, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો કોરોના ટેસ્ટ નેગેટિવ આવ્યો છે.

અમેરિકામાં કોરોનાને કારણે 43 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે, જ્યારે લગભગ 2000 કન્ફર્મ કેસ નોંધાયા છે.

બીજી બાજુ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કોરોના...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઇટાલીમાં ફસાયેલા 211 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને ભારત પાછા લાવવામાં આવી રહ્યાં છે.


સામગ્રી: આ વિધાનસભા ચૂંટણી વિરોધાભાસોથી ભરપૂર હતી. પાટીદારોના અસંતોષ, ખેડૂતોની નારજગી, ઓબીસી આંદોલન અને દલિત આંદોલન, 22 વર્ષના શાસન છતાંય વધુ એક વખત ગુજરાતની જનતાએ ભાજપને શાસન સોંપ્યું છે.

આ સાથે જ જનતાએ ભાજપને ચેતવણી પણ આપી છે. પાર્ટી ત્રણ આંકડા સુધી પણ પહોંચી નથી શકી અને 99 પર અટકી ગઈ હતી.

આ અંગે બીબીસી ગુજરાતીના દીપક ચુડાસમાએ વરિષ્ઠ પત્રકાર રાજદીપ સરદેસાઈ સાથે વાત કરી હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

નારાજ છે, ગદ્દાર નહીં

ગુજરાત ચૂંટણી દરમિયાન કોંગ્રેસને પાટીદાર ફેક્ટરનો લાભ નથી થયો.

યુવા પાટીદારોએ મતદાન કર્યું, પરંતુ વેપારીઓ અને મધ્યમ તથા મોટી ઉંમરના લોકોનું વલણ ભાજપ તરફી રહ્યું છે.

આ લોકોએ પાટીદારના મુદ્દા કરતા હિંદુત્વને વધુ મહત્વ આપ્યું.

સુરતમાં જીએસટી (ગુડ્સ ઍન્ડ સર્વિસિઝ) તથા નોટબંધી જેવાં વિષયોને કારણે વાતાવરણ ઊભું થયું હતું.

પરંતુ વેપારીઓએ વિરુદ્ધમાં મતદાન ન કર્યું. મતદારોએ સંદેશ આપ્યો કે તે તેઓ 'ભાજપથી નારાજ છે, પરંતુ ગદ્દાર નથી.'

આ ઉપરાંત પાટીદાર ફેક્ટરની અસર હોવા છતાંય સુરતનાં પરિણામો મને નથી સમજાતાં.

કેટલાક લોકોને ભાજપની સામે ગુસ્સો હતો, પરંતુ તેઓ કોંગ્રેસને મત આપવા માંગતા ન હતા.

આથી, તેમણે નોટાનો ઉપયોગ કર્યો. જોકે, નોટાને કારણે ચૂંટણી પરિણામોમાં કોઈ મોટા ફેરબદલ થયા હોત, તેમ નથી લાગતું.

'પટેલને CM બનાવી શકે'

હાર્દિક પટેલ અને તેમના માતા ઉષાબેનની તસવીર

રાજદીપના કહેવા પ્રમાણે, હાર્દિક પટેલની અસરને ઓછી કરવા તથા પાટીદારોની નારાજગીને દૂર કરવા માટે કોઈ પાટીદાર નેતાને મુખ્ય પ્રધાન બનાવવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.

રૂપાણી ભાજપના અધ્યક્ષ અમિત શાહના ખાસ છે, એટલે તેઓ રિપીટ થઈ શકે છે, પરંતુ વજુભાઈ વાળા મુખ્યપ્રધાન બને તેમ નથી લાગતું. તેમની ઉંમર થઈ ગઈ છે.

ગુજરાતમાં વિજય પછી અમિત શાહની નજર કર્ણાટક વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ પર છે, 2019ની લોકસભા ચૂંટણીઓ પર છે.

જો હાલની સ્થિતિ યથાવત રહે તો લોકસભા ચૂંટણીઓમાં મોદી કે ભાજપ સામે કોઈ મોટા પડકાર હોય તેમ જણાતું નથી.

પરંતુ જો કોંગ્રેસ કોઈ સકારાત્મક એજન્ડા જનતા સમક્ષ રજૂ કરશે, તો તેને લાભ થઈ શકે છે.

....તો હાર્દિકનું ભવિષ્ય ઉજળું

હાર્દિક પટેલની ઉંમર હજુ ઓછી છે. જનતાને યુવા નેતાની જરૂર છે, એટલે નિઃશંકપણે તેનું ભવિષ્ય ઉજળું છે.

પરંતુ જો હાર્દિક જ્ઞાતિ આધારિત મુદ્દાઓ સાથે આગળ વધવાને બદલે રોજગારી અને ખેડૂતોના મુદ્દા લઈને આગળ વધશે તો રાજનીતિમાં તેનું ભવિષ્ય...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગુજરાતની ચૂંટણીઓ પર રાજ્ય જ નહીં, દેશભરના રાજકીય પક્ષો અને વિશ્લેષકોની નજર હતી. સોમવારે બીજેપીએ વધુ પાંચ વર્ષ માટેનો ગુજરાત શાસનનો કાર્યકાળ મેળવી લીધો છે.


સામગ્રી: આ વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં ભાજપ સરકાર બનાવવામાં તો સફળ રહ્યો, પરંતુ ગત ચૂંટણી કરતાં આ વખતે બેઠકોમાં નુકસાન થયું છે.

એવી અટકળો હતી કે, ભાજપ આ વખતે ગુજરાતમાં રૂપાણીને બદલે અન્ય કોઈને મુખ્યમંત્રી બનાવશે, પરંતુ એમ થયું નથી.

માત્ર 99 બેઠકો જ મળવા છતાં ભાજપના મોવડી મંડળે રૂપાણી પર વિશ્વાસ મૂક્યો છે. એનું શું કારણ છે?

તમને આ વાંચવુ પણ ગમશે:

એ જાણવા માટે બીબીસીના સંવાદદાતા આદર્શ રાઠૌરે ગુજરાતના વરિષ્ઠ પત્રકાર અજય ઉમટ સાથે વાતચીત કરી. જાણીએ તેમનો દૃષ્ટિકોણ

આ પાંચ બાબતો રહી રૂપાણીની તરફેણમાં

‘રૂપાણી જરૂરી નીતિન પટેલ મજબૂરી’

રાજ્યપાલ ઓપી કોહલી અને નીતિન પટેલ

જ્યારે આનંદીબેન પટેલને હટાવીને જૈન વિજય રૂપાણીને મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા ત્યારે પટેલ સમાજ નારાજ ન થાય એટલા માટે નીતિન પટેલને ઉપ મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા.

ભાજપની આ માન્યતા હજી પણ પ્રસ્તુત છે, કારણ કે જો એમને હટાવી લેવામાં આવતા તો એવો સંદેશો ગયો હોત કે ભાજપે પાટીદારોથી મોઢું ફેરવી લીધું છે.

એટલે જો રૂપાણીને મુખ્યમંત્રી રાખવા ભાજપની જરૂરિયાત હતી, તો તેમની સાથે નીતિન પટેલને પણ ઉપ મુખ્યમંત્રી તરીકે જાળવી રાખવા એ ભાજપની મજબૂરી હતી.

કોણ છે નવા મંત્રીમંડળમાં

મુખ્યમંત્રી: વિજય રૂપાણી

કેબિનેટ કક્ષાના મંત્રીઓ

રાજ્યકક્ષાના મંત્રીઓ

શું આ રીતે પાટીદારો સચવાઈ જશે?

પાટીદારો ભાજપથી વિમુખ થઈ ગયા છે. એ જ કારણથી આ વખતે ભાજપને સાત જિલ્લામાં એક પણ બેઠક નથી મળી.

નવ જિલ્લામાં માત્ર એક જ બેઠક મળી છે. આથી વડાપ્રધાને ભાજપના કાર્યાલયમાં જઈને એમ કહ્યું હતું કે, સમાજનો જે વર્ગ આપણાથી નારાજ છે, તેને મનાવવાની કોશિશ કરવી જોઈએ.

આથી મંગળવારના શપથ ગ્રહણના સમારંભમાં 18 રાજ્યોના મુખ્યમંત્રી અહીં આવી રહ્યા છે તો પાટીદાર સમાજના છ નેતાઓને પણ આ સમારંભ સાથ જોડવામાં આવ્યા છે.

જેથી એ સંદેશ આપી શકાય કે ભાજપ પાટીદાર સમાજને પોતાની સાથે રાખવા માંગે છે.

શું આવતા વર્ષે બદલાશે મુખ્યમંત્રી?

વિજય રૂપાણી

ગુજરાતમાં આવતા માર્ચ અને મે મહિના દરમિયાન રાજ્યસભાની ચૂંટણી થશે. તેમાં અરુણ જેટલી, પરશોત્તમ રૂપાલા અને મનસુખ માંડવિયા ગુજરાતથી ચૂંટાઈને ગયા છે અને એમની બેઠકો ખાલી થઈ શકે છે.

શક્યતા એ છે કે મનસુખ માંડવિયાને વડાપ્રધાનના વિશ્વાસુ માનવામાં આવે છે.  સૌરાષ્ટ્રનો શક્તિશાળી લેઉઆ પટેલ સમાજ ભાજપથી વિમુખ થઈ ગયો છે, તો એ સંજોગોમાં તેમને લાવવામાં આવી શકે છે.

પરશોત્તમ રૂપાલાની છબી સાફ છે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વિજય રૂપાણી મંગળવારે ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકે શપથ લેશે. આ કાર્યક્રમમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, ભારતીય જનતા પક્ષના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહ અને ભાજપ શાસિત 18 રાજ્યોના મુખ્યમંત્રી પણ ભાગ લેશે.


સામગ્રી: આ વિધેયક અનુસાર ગુજરાત સરકાર સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીની આસપાસ વિકાસકાર્યોને પ્રાથમિકતા આપવાના હેતુસર સત્તામંડળની સ્થાપના કરશે.

આ વિસ્તારમાં પર્યટન અને વિકાસનાં કામોનું આયોજન અને તેને મંજૂરી આપવાની સત્તા આ ઑથોરિટી પાસે હશે.

આ સત્તામંડળમાં એક અધ્યક્ષ, ચાર ઉપાધ્યક્ષ અને 15 સભ્યોની ટીમનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.

આ સત્તામંડળ નગરઆયોજન અને વિકાસનિયંત્રણ કરીને આંતર-માળખાકીય સુવિધાઓ વિકસાવશે અને તેનું સચાંલન પણ કરશે.

નાગરિક સુવિધા ઊભી કરવાની જવાબદારી પણ સત્તામંડળને સોંપવામાં આવી છે.

આ બિલના પડઘા કેવડિયા તથા આજુબાજુના વિસ્તારમાં પણ પડ્યા છે, લોકોને આશંકા છે કે વિકાસના નામે તેમને ખુદની જમીન ઉપરથી જ હાંકી કઢાશે.

બીબીસીના સંવાદદાતા તેજસ વૈદ્યે જણાવ્યું, "વિધેયક પર ચર્ચા દરમિયાન કૉંગ્રેસે આદિવાસીઓની દેખરેખ રાખવાની વાત કરી હતી."

"પી.ડી. વસાવાએ કેવડિયા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં આદિવાસીની કનડગતને લઈને ચિંતા વ્યક્ત કરી. જ્યારે અનિલ જોશિયારાએ રાજ્યમાં કાયદાના આધારે ક્યાંય પ્રવાસન વિકસ્યું ન હોવાની વાત કરી સંબંધિત વિધેયક પરત ખેંચી લેવાની માગ કરી."

આ દરમિયાન વડગામની બેઠક ઉપરથી અપક્ષ ધારાસભ્ય જિગ્નેશ મેવાણીએ આ બિલને 'કાળો કાયદો' ગણાવી તેનું દહન કર્યું હતું. મહત્ત્વપૂર્ણ છે કે મેવાણીએ જ્યારે વિધેયકનું દહન કર્યું ત્યારે તેઓ સસ્પેન્ડ હતા.

સોમવારે શરૂ થયેલા ત્રણ દિવસીય સત્રની શરૂઆતમાં જ મેવાણીને સમગ્ર સત્ર માટે સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા.

ગૃહમાં સંવિધાન દિવસની ઉજવણીનો પ્રસ્તાવ રજૂ કરાતાં મેવાણીએ ગુજરાતમાં દલિતો પર થઈ રહેલા કથિત અત્યાચારના મુદ્દે વિરોધ કર્યો હતો. જેને પગલે તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા.

બિલની જોગવાઈઓ

સરદાર પટેલની 182 મીટર ઊંચી પ્રતિમાને 'સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી' નામ આપવામાં આવ્યું છે, તે વિશ્વની સૌથી ઊંચી પ્રતિમા છે.

તા. 31 ઑક્ટોર 2018ના રોજ સરદાર પટેલની જયંતી નિમિત્તે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ તેનું લોકાર્પણ કર્યું હતું.

બિલની જોગવાઈઓ મુજબ આ સત્તામંડળને સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટી વિસ્તારમાં જમીન અધિગ્રહિત કરવાની, તેનો વપરાશ કરવાની તથા દબાણકર્તાઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની સત્તા મળશે.

સત્તામંડળમાં નર્મદા ડૅમ, નર્મદા જિલ્લા પંચાયત, વન અને પર્યાવરણવિભાગ, માર્ગ અને નિર્માણવિભાગના ઉચ્ચ અધિકારીઓને 'હોદ્દાની રુએ' સ્થાન આપવામાં આવશે.

આ સિવાય આ વિસ્તારમાં પર્યટનઉદ્યોગના વિકાસ માટે જરૂરી પગલાં લેવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે....\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સ્ટેચ્યૂ ઑફ યુનિટીના પરિસરને પ્રવાસન માટે વિકસાવવા માટે અલગ ઑથૉરિટીની રચના કરવાને મંજૂરી આપતું વિધયેક ગુજરાત વિધાનસભામાં મંજૂર કરી દેવાયું છે.


સામગ્રી: આ વિમાનમાં બેલારુસ સરકારની ટીકા કરનારા પત્રકાર રોમન પ્રૉતાસેવિચ યાત્રા કરી રહ્યા હતા.

યુરોપિયન યુનિયને આને અપહરણની ઘટના ગણાવી છે અને બીજી તરફ અમેરિકાએ તેને એક સ્તબ્ધ કરી દેનારી ઘટના ગણાવી છે.

બેલારુસે લિથુઆનિયા જઈ રહેલી ફ્લાઇટને તેના ઍરસ્પેસમાં આવતા જ તેમાં બૉમ્બ હોવાની ચેતવણી આપી યુદ્ધવિમાનો મોકલીને અન્ય રૂટ પર ડાયવર્ટ થવા ફરજ પાડી હતી. જેથી વિમાનને લૅન્ડિંગ કરવું પડ્યું હતું.

પછી વિમાન લૅન્ડ થતાની સાથે જ બેલારુસ પોલીસે આવીને પત્રકાર રોમન પ્રોતાસેવિચની ધરપકડ કરી લીધી હતી. અને અન્ય મુસાફરોને વિમાનમાંથી ઉતારી દેવાયા હતા.

રાયનઍરની ફ્લાઇટે ગ્રીસની રાજધાની ઍથેન્સથી ઉડાણ ભરી હતી. 26 વર્ષીય રોમન પ્રાતાસેવિચ આ ફ્લાઇટમાં યાત્રા કરી રહ્યા હતા.

વિલ્નિયસ જઈ રહેલું વિમાન બેલારુસના હવાઈ ક્ષેત્રમાંથી પસાર થઈ રહ્યું હતું ત્યારે મિન્સ્કમાં ઊતરવા ફરજ પડાઈ હતી.

વિમાનમાં રહેલા મુસાફરોનું કહેવું હતું કે પત્રકાર રોમન ઘણા ડરી ગયા હતા અને તેઓ કહેતા હતા કે તેમને મૃત્યુદંડ આપવામાં આવશે.

બેલારુસનાં રસકારી મીડિયાએ કહ્યું કે આ કામ માટે પ્રમુખ ઍલેક્ઝાન્ડર લૂકાશેન્કોએ ખુદ આદેશ આપ્યા હતા.

સમગ્ર ઘટનાને પગલે ફ્લાઇટ વિલ્નિયસમાં તેના નિર્ધારિત સમય કરતાં છ કલાક મોડી પહોંચી હતી.

ગત ઑગસ્ટમાં ચૂંટણીપરિણામો મામલે બેલારુસમાં વિવાદ થયો હતો. તેમાં પોતાની જીતના દાવા બાદ 66 વર્ષીય લૂકાશેન્કોએ તેમના વિરોધમાં નીકળેલા તમામ અવાજ દવાબવાની કોશિશ કરી છે.

તેઓ અહીં 1994થી સત્તામાં છે. ઘણા વિરોધીઓની ધરપકડ કરાઈ છે અથવા તેમનો દેશનિકાલ કરાયો છે.

બેલારુસએ આ રીતે પત્રકારની ધરપકડ કરતા સમગ્ર યુરોપિયન યુનિયન સ્તબ્ધ છે. કેટલાક દેશો પ્રોતાસેવિચની તત્કાલીક મુક્તિ અને ઘટના બની તેની ઊંડી તપાસ કરવા માટે આગ્રહ કરી રહ્યા છે.

લિથુઆનિયાના પ્રમુક ગિટનસ નૉસેડાએ યુરોપિયન યુનિયનને અપીલ કરી છે કે બેલારુસ પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાદવામાં આવે.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે આ પ્રકારના પગલાથી બેલારુસના શાસકના વલણ પર મોટી અસર થશે.

ફ્લાઇટ કઈ રીતે ડાયવર્ટ કરવામાં આવી?

ધરપકડ કરાયેલા પત્રકાર રોમન પ્રોતાસેવિચ

ફ્લાઇટ એફઆર4978 લિથુઆનિયા પહોંચે તે પહેલા તેને મિંસ્ક લૅન્ડ કરવા ફરજ પડાઈ હતી. ગ્રીસ અને લિથુઆનિયા અનુસાર તેમાં 171 મુસાફરો હતા.

રાયનઍરના નિવેદન અનુસાર બેલારુસ ઍર ટ્રાફિક કંટ્રોલ તરફથી તેમને બૉમ્બનો ખતરો હોવાનું કહેવાયું હતું અને નજીકના મિન્સ્કના હવાઇમથકે વિમાનનું ઉતરાણ કરવામાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

બેલારુસ સરકારની નીતિઓ સામે ટીકાયુક્ત વલણ અપનાવનારા વિપક્ષી પત્રકારને પકડવા માટે બેલારુસે તેના હવાઈ ક્ષેત્રમાંથી પસાર થઈ રહેલા વિમાનનો માર્ગ ડાયવર્ટ કરવા ફરજ પાડી હતી.


સામગ્રી: આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં 40થી વધારે લોકો ઇજાગ્રસ્ત થયા છે, તેમાં એક પત્રકાર અને કેમેરાપર્સન પણ સામેલ છે.

છેલ્લા સો દિવસોથી આ વિરોધ પ્રદર્શન ચાલી રહ્યું છે અને આજે વિરોધનો 100મો દિવસ હોવાથી પ્રદર્શકારીઓએ કંપનીના પ્લાન્ટમાં પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

આ સમયે વિરોધ કરી રહેલા લોકો અને પોલીસ વચ્ચે ઘર્ષણ થયું હતું. પોલીસે લોકો પર લાઠીચાર્જ કર્યો હતો.

મીડિયા રિપોર્ટ્સ મુજબ પ્રદર્શનકારીઓને રોકવા માટે પોલીસે ગોળીબાર શરૂ કરી દીધો અને તેમાં 11 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતા.

સ્ટરલાઇટ કંપની

વિશ્વભરની મેટલ તથા માઇનિંગ ક્ષેત્રની ટોચની કંપનીઓમાં 'વેદાંતા'નો સમાવેશ થાય છે.

આ કંપનીના માલિક અનિલ અગ્રવાલ છે, જેમનો જન્મ બિહરના પટણામાં થયો હતો.

શૈક્ષણિક અભ્યાસ પૂર્ણ કરીને તેઓ મુંબઈ સ્થાયી થયા, જ્યાં તેમણે 'વેદાંતા'ની સ્થાપના કરી. લંડન સ્ટોક માર્કેટ ખાતે નોંધણી કરાવનારી પ્રથમ ભારતીય કંપની બની હતી.

શું તમે આ વાંચ્યું?

વેદાંતા કેન્દ્ર શાસિત સિલ્વાસા તથા તામિલનાડુના તૂતીકોરીન ખાતે ફેકટરીઓ ધરાવે છે.

તૂતીકોરીન ખાતેનું એકમ વાર્ષિક ચાર લાખ મેટ્રિક ટન તાંબાનું ઉત્પાદન કરે છે.

વર્ષ 2017 દરમિયાન કંપનીનું ટર્નઓવર 11.5 અબજ (અંદાજે રૂ. 770 અબજ) રહ્યું હતું.

સ્થાપનાથી જ વિરોધ

1992માં મહારાષ્ટ્ર ઔદ્યોગિક વિકાસ નિગમે રત્નાગીરી જિલ્લામાં સ્ટરાઇટ ઇન્ડસ્ટ્રીઝને 500 એકર જમીન ફાળવી હતી. લોકોના વિરોધ બાદ કંપનીને નિર્માણકાર્ય અટકાવી દેવા નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા હતા.

બાદમાં કંપનીએ તામિલનાડુના તૂતીકોરિન ખાતે તેનું એકમ શરૂ કર્યું હતું.

તામિલનાડુના પર્યાવરણવાદી નિત્યાનંદ જયરામનના કહેવા પ્રમાણે, "1994માં તામિલનાડુ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડે પ્રોજેક્ટને 'ના-વાંધા સર્ટિફિકેટ' આપી દીધું.

બોર્ડે મન્નારની ખાડીથી 25 કિલોમીટર દૂર ફેકટરી શરૂ કરવા કહ્યું હતું, પરંતુ કંપની ખાડીથી માત્ર 14 કિલોમીટરના અંતરે જ ધમધમી રહી છે."

કેટલા કેસો

નેનશલ કોર્ટ ઑફ ક્લિન એન્વાયરમેન્ટ, MDMK નેતા વાઇકો તથા કેટલાક સામ્યવાદી પક્ષોએ કંપની સામે કેસ કર્યા છે.

તેમનો આરોપ છેકે કંપની દ્વારા પર્યાવરણમાં પ્રદૂષણ ફેલાવવામાં આવી રહ્યું છે.

1997-2012 દરમિયાન કંપનીએ સરકારી મંજૂરીઓ લીધી ન હતી તથા કરારો રિન્યુ કરાવ્યા ન હતા.

વર્ષ 2010માં હાઈ કોર્ટે કંપની બંધ કરવાના આદેશ આપ્યા હતા.

ત્યારે કંપનીએ સુપ્રીમ કોર્ટના દરવાજા ખખડાવ્યા હતા. સર્વોચ્ચ અદાલતે કંપનીને રૂ. 100 કરોડનો દંડ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

તમિલનાડુના તૂતિકોરિન જિલ્લામાં વેદાંતા ગ્રૂપની કંપની સ્ટર્લાઇટ કૉપર વિરુદ્ધ થઈ રહેલાં પ્રદર્શનોમાં અગિયાર લોકોનાં મૃત્યું થયાં છે.


સામગ્રી: આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભારતીય દૂતાવાસ પર લોકોએ ઇંડા, ટામેટાં, પથ્થરો અને સ્મૉક બૉમ્બ્સ ફેંકયા હતા.

આ અગાઉ 15 ઑગસ્ટના રોજ પણ દૂતાવાસમાં આઝાદી દિવસની ઉજવણી દરમિયાન હુમલાની ઘટના બની હતી.

કાશ્મીરના લોકો પર લાગેલાં પ્રતિબંધો અને કરફ્યૂના વિરોધમાં દસ હજાર જેટલાં બ્રિટીશ પાકિસ્તાનીઓ લંડનમાં રેલી કાઢી હતી.

શરૂઆતમાં શાંતિપૂર્ણ એવી આ રેલી લંડન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ પહોંચતા ઉગ્ર બની હતી.

ડાઉનિંગ સ્ટ્રીટમાંથી ઇન્ડિયન હાઇ કમિશનની કચેરી સુધી થયેલી રેલી દરમિયાન તેમણે હાઇ કમિશનની કચેરીને નિશાન બનાવી હતી.

આ રેલીનું આયોજન બ્રિટીશ કાશ્મીરી લોકોના એક જૂથ 'કાશ્મીર ફ્રીડમ મંચ'દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું.

આ રેલીમાં યૂકે લેબર પાર્ટીના સાંસદ સહિતના લોકો જોડાયા હતા. ભારતીય દૂતાવાસે ટ્વીટર પર એક તસવીર પોસ્ટ જેમાં બારીઓના કાચ તૂટેલા દેખાતા હતા.સમાચાર સંસ્થા પીએ મુજબ આ મામલે બે લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.

લંડનના મેયર સાદિક ખાને પણ ભારતીય દૂતાવાસ પર થયેલી તોડફોડની ટીકા કરી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે મંગળવારે બ્રિટન તરફથી કાશ્મીરમાં માનવઅધિકાર ભંગને લઈને ચિંતા દર્શાવવામાં આવી હતી.

મંગળવારે બ્રિટને કહ્યું કે ભારતના સંવિધાનના અનુચ્છેદ 370ને હઠાવ્યા બાદ કાશ્મીરમાં માનવ અધિકારોનાં ઉલ્લંઘનના કોઈ પણ આરોપ માટે ઊંડી, ઝડપી અને પારદર્શક તપાસ થવી જોઈએ.

બ્રિટનના વિદેશ મંત્રી ડોમિનિક રોબે હાઉસ ઑફ કૉમનના સાંસદોને કહ્યું કે તેમણે 7 ઑગસ્ટે ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ જય શંકર સાથે વાત કરી હતી.

ડોમિનિકે એવું પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે કાશ્મીર ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેનો દ્વિપક્ષી મામલો છે.  તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે માનવ અધિકારોની ચિંતાએ તેને આંતરરાષ્ટ્રિય મુદ્દો બનાવી દીધો છે.

ગિલગિટ બાલ્ટિસ્તાનના નાગરિકોની તસવીર

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારત સરકારે કાશ્મીરનો ખાસ રાજ્યનો દરજ્જો રદ્દ કરીને અનુચ્છેદ 370 હઠાવ્યો તેને આજે એક મહિનો થયો છે ત્યારે ફરી એકવાર લંડન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ પર હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન થયું છે.


સામગ્રી: આ વિવાદ બાદ પહેલી વખત મીડિયા સમક્ષ આવેલા સ્મિથ રડી પડ્યા અને કહ્યું કે આ તેમની લીડરશીપની નિષ્ફળતા છે.

સ્ટીવ સ્મિથન, ડેવિડ વૉર્નર અને કેમરૂન બૅનક્રૉફ્ટ પર ક્રિકેટ ઑસ્ટ્રેલિયાએ પ્રતિબંધ લગાવી દીધા છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

ભારતીય ક્રિકેટ કન્ટ્રોલ બોર્ડ (BCCI)એ પણ સ્મિથ અને વૉર્નર પર આ વર્ષે IPLમાં રમવા પર પ્રતિબંધ લગાવી દીધો છે.

'જીવનભર અફસોસ રહેશે'

સિડનીમાં પ્રેસ કૉન્ફરન્સ દરમિયાન સ્મિથ ભાવુક થઈ ગયા અને કહ્યું, "મને આ વાતનું દુઃખ છે. હું ક્રિકેટને પ્રેમ કરું છું. મેં ઑસ્ટ્રેલિયાના ક્રિકેટપ્રેમીઓ તેમજ ત્યાંની જનતાને જે તકલીફ આપી છે, તેનું મને ખૂબ દુઃખ છે."

વૉર્નર અને બૅનક્રૉફ્ટે પણ માફી માગી છે. વૉર્નરે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટ લખીને એ વાતનો સ્વીકાર કર્યો છે કે તેમના કારણે ક્રિકેટ પર ધબ્બો લાગ્યો છે. જ્યારે બૅનક્રૉફ્ટે પર્થમાં એક પત્રકાર પરિષદમાં કહ્યું કે તેમને આ વાતનો જીવનભર અફસોસ રહેશે.

દક્ષિણ આફ્રિકા વિરુદ્ધ ત્રીજી ટેસ્ટ મેચ દરમિયાન બૅનક્રૉફ્ટે બૉલને ડેમેજ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. ત્યારબાદ સ્મિથે સ્વીકાર કર્યો હતો કે ઑસ્ટ્રેલિયાઈ ટીમના લીડરશીપ ગૃપે બૉલ ટેમ્પરિંગનો પ્લાન તૈયાર કર્યો હતો.

ક્રિકેટ ઑસ્ટ્રેલિયાઈની તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે વૉર્નરે બૅનક્રૉફ્ટને એ જણાવ્યું હતું કે બૉલને તે કેવી રીતે ટેમ્પર કરે.

સ્મિથ અને વૉર્નર પર એક વર્ષ અને બૅનક્રૉફ્ટ પર નવ મહિના સુધી આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ રમવા પર પ્રતિબંધ લગાવી દેવાયો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

બૉલ ટેમ્પરિંગ કૌભાંડમાં પોતાની ભૂમિકા માટે ઑસ્ટ્રેલિયાના પૂર્વ કેપ્ટન સ્ટીવ સ્મિથે માફી માગી છે.


સામગ્રી: આ વિવાદમાં પોલીસે આશ્રમના સંચાલિકા પ્રાણપ્રિયા અને તત્ત્વપ્રિયાની ધરપકડ કરી છે.

બુધવારે સાંજે તેમને કોર્ટ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યાં હતાં, જ્યાં કોર્ટે તેમનાં પાંચ દિવસના રિમાન્ડ મંજૂર કર્યા હતા.

આ વિવાદની શરૂઆત અમદાવાદ સ્થિત આશ્રમમાં બાળકોને ગોંધી રાખવાના આક્ષેપ સાથે થઈ હતી.

બેંગુલુરુમાં એક સમયે નિત્યાનંદના સાથી રહી ચૂકેલા જનાર્દન શર્માનો આરોપ છે કે એમનાં ચાર બાળકો આશ્રમમાં હતાં અને તેમને અચાનક અમદાવાદ લઈ આવવામાં  આવ્યાં છે.

જનાર્દન શર્માનું એવું પણ કહેવું છે કે બાળકોને ગોંધી રાખીને તેમની પાસે મજૂરી કરાવવામાં આવે છે.

બીજી તરફ, આશ્રમના સંચાલકોનો દાવો છે કે તેમણે કોઈને ગોંધીને રાખ્યા નથી.

નિત્યાનંદે એક જાહેર પ્રવચન દરમિયાન ગુજરાતની ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરીને ખુલાસો આપવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.

રિમાન્ડની અરજીનો આધાર

પોલીસે બુધવારે સાંજે આરોપી પ્રાણપ્રિયા તથા તત્વપ્રિયાને કોર્ટમાં રજૂ કર્યાં હતાં.

પોલીસે આશ્રમના વહીવટ તથા વહીવટકર્તા અંગેની માહિતી મેળવવા, બાળકોને ગોંધી રાખવા, તેમની ઉપર અત્યાચાર ગુજારવા સહિતની વિગતો મેળવવાના હેતુસર રિમાન્ડ માંગ્યા હતા.

આ સિવાય નાણાકીય હેરફેર, ભય બતાવીને દાન મેળવવી વગેરે જેવી દલીલો રજૂ કરી હતી. જેને સાંભળીને નીચલી અદાલતે બંને આરોપીના પાંચ દિવસના રિમાન્ડ મંજૂર કર્યા હતા.

હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી

ગુજરાત પોલીસની પ્રતીકાત્મક તસવીર

ગુજરાત હાઈકોર્ટે બાળકોને હાજર કરવા માટેની 'હેબિયેસ કોર્પસ'ની અરજી સ્વીકારી હતી, જેની ઉપર 26મી નવેમ્બરે સુનાવણી હાથ ધરાશે.

હાઈકોર્ટે ઢીલી કામગીરી બદલ ગુજરાત પોલીસની કામગીરી ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા.

અમદાવાદ ગ્રામીણના ડીવાયએસપી કે. ટી. કમરિયાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું કે :

'બેઉની ધરપકડ બાળકોને ગોંધી રાખવા, બાળમજૂરી કરાવવી અને ધમકી આપવાના કેસમાં કરવામાં આવી છે. ચાર બાળકને ચાઇલ્ડ વેલ્ફેર કમિટિને સોંપવામાં આવ્યા છે.'

આ દરમિયાન  ગુજરાત બાળ સંરક્ષણ પંચના વડાં જાગૃતિ પંડ્યાએ કહ્યું કે આશ્રમમાં 18 વર્ષની નીચેના તમામ બાળકોની સ્થિતિ અંગે તપાસ કરવામાં આવશે અને તેમનાં નિવેદનો લેવામાં આવશે.

આશ્રમનો કરાર રદ થશે

અમદાવાદથી ડાકોર જવાના રસ્તે આવેલા  હાથીજણ ગામ પાસે જ હીરાપુર ગામ છે. અહીં દક્ષિણ ભારતના સ્વામી નિત્યાનંદે દસેક મહિના પહેલાં એક આશ્રમ શરૂ કર્યો.

આ આશ્રમમાં દેશના અલગ-અલગ હિસ્સામાંથી આવેલાં બાળકોને સનાતન હિંદુ ધર્મનું શિક્ષણ આપવા ઉપરાંત આશ્રમને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

દક્ષિણ ભારતના સ્વામી નિત્યાનંદે અમદાવાદના છેવાડે ખોલેલા 'સર્વાજ્ઞપીઠમ' આશ્રમમાં બાળકોને ગોંધી રખાયા હોવાના અને યુવતી લાપતા હોવાના વિવાદમાં નવો વળાંક આવ્યો છે.


સામગ્રી: આ વિવાદાસ્પદ બિલને એપ્રિલમાં પસાર કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ગુનાહિત મામલાઓમાં આરોપીને ચીન મોકલી દેવાની જોગવાઈ હતી.

આ બિલને જૂનમાં અટકાવી દેવાયું હતું, જોકે, લૅમે તેને સંપૂર્ણ રીતે હઠાવવાનો ઇન્કાર કરી દીધો હતો.

પ્રદર્શનકારીઓ આ બિલને સંપૂર્ણ રીતે હઠાવવાની માગ કરી રહ્યા હતા. તેઓ હૉંગકૉંગમાં સંપૂર્ણ લોકતંત્રની માગ પણ કરી રહ્યા છે.

કૅરી લૅમે શું કહ્યું?

કૅરી લૅમે એક રૅકર્ડ કરાયેલા સંદેશામાં બિલને સંપૂર્ણ રીતે હઠાવવાની જાહેરાત કરી. તેમણે કહ્યું કે લોકોની ચિંતા જોતાં સરકાર બિલને ઔપચારિક રીતે પરત લેવા તૈયાર છે.

લૅમે કહ્યું કે પ્રદર્શનકારીઓએ હૉંગકૉંગની જનતાને હેરાન કરી નાખી અને પ્રદર્શનો દરમિયાન જે રીતે હિંસા થઈ રહી છે, તેનાથી હૉંગકૉંગ અત્યંત ખતરનાક સ્થિતિની તરફ આગળ વધી રહ્યું હતું.

કોઈ પણ સમસ્યાનો ઉકેલ હિંસા ન હોવાની પણ તેમણે વાત કરી.

તેમણે જણાવ્યું, "હાલ અમારા માટે હિંસાને અટકાવવી સૌથી મહત્ત્વનું છે. આ સાથે જ કાયદો અને વ્યવસ્થા લાગુ કરવી પણ જરૂરી છે."

તેમણે એવું પણ ઉમેર્યું કે અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે તેઓ હૉંગકૉંગના લોકોને મળવા જશે અને તેમની ચિંતાને સમજવા પ્રયાર કરશે.

પ્રદર્શનકારીઓની માગ

પ્રદર્શનકારીઓની માગ હતી કે આ બિલને સંપૂર્ણ રીતે હઠાવી લેવામાં આવે.

આ ઉપરાંત પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ નિર્દયતાપૂર્ણ બળપ્રયોગ કરનારા પોલીસકર્મીઓ વિરુદ્ધ સ્વતંત્ર તપાસ કરવાની પણ તેઓ માગ કરી રહ્યા હતા.

આ જાહેરાત પહેલાં સોમવારે કૅરી લૅમનો એક ઑડિયો લીક થયો હતો, જેમાં તે દુઃખી સ્વરમાં પોતાના રાજીનામાની વાત કરી રહ્યાં હતાં.

આ બિલને હઠાવવાની જાહેરાત બાદ અલગઅલગ પ્રકારની પ્રતિક્રિયાઓ આવી રહી છે.

બેજિંગ તરફ વલણ ધરાવનારાં સાંસદ રૅગીના ઈપે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં આને એક સકારાત્મક પગલું ગણાવ્યું.

તેમણે કહ્યું, "આ નિર્ણયથી સૌ શાંત નહીં થાય પણ આશા કરીએ કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન કરી રહેલા પ્રદર્શનકારીઓઓના મનમાં જે આશંકા છે, એ ચોક્કસથી દૂર થશે."

ઍમનેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે બિલને પરત લેવાના આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. જોકે, પ્રદર્શનકારીઓ વિરુદ્ધ જે રીતે પોલીસે બળપ્રયોગ કર્યો, તેની તપાસ કરવાની પણ તેણે માગ કરી છે.

પ્રદર્શનકારીઓ ઇચ્છી રહ્યા છે કે જે લોકોને પકડવામાં આવ્યા છે, તેમને માફ કરી દેવામાં આવે, રાજકીય સિસ્ટમમાં ફેરફાર કરાય અને આ પ્રદર્શનોને તોફાનનું નામ ન અપાય.

નોંધનીય છે કે હૉંગકૉંગ પર 150 વર્ષથી વધુ સમય સુધી બ્રિટનનું શાસન...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

હૉંગકૉંગનાં નેતા અને ચીફ ઍક્ઝિક્યુટિવ કૅરી લૅમે જણાવ્યું છે કે તેઓ વિવાદાસ્પદ પ્રત્યર્પણ બિલને પરત લેવા માટે તૈયાર છે. આ બિલને કારણે છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી હૉંગકૉંગમાં વિરોધપ્રદર્શનો થઈ રહ્યાં છે.


સામગ્રી: આ વિવાદિત બિલના કારણે ઇન્ડોનેશિયાના ઘણાં શહેરો સહિત દેશના અન્ય ભાગોમાં પ્રદર્શનો થયાં.

પોલીસે ઇન્ડોનેશિયાની સંસદ સામે પ્રદર્શન કરી રહેલાં લોકો પર ટિયર ગેસના સેલ અને વૉટર કેનનનો ઉપયોગ કર્યો હતો.

પ્રસ્તાવિત બિલ પ્રમાણે મોટા ભાગના કિસ્સાઓમાં ગર્ભપાત અને 'રાષ્ટ્રપતિનું અપમાન' ગેરકાયદેસર ગણાશે.

વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે આ વિવાદિત બિલ હાલ પાસ નથી થયું, પરંતુ દેખાવકારોને એ વાતની ચિંતા છે કે આ બિલ સંસદના રસ્તે પાસ કરાવી દેવાશે.

વિવાદિત બિલમાં શું છે?

પ્રસ્તાવિત બિલમાં એક  ક્રિમિનલ કોડ સામેલ કરાયો છે, જે કંઈક આ પ્રકારે છે:

પહેલાં આ બિલ પર મંગળવારે મતદાન થવાનું હતું, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ જોકો વિડોડોએ આ મતદાન શુક્રવાર સુધી પાછું ઠેલી દીધું. વિડોડોએ કહ્યું કે બિલ પર વધુ વિચાર કરવાની જરૂરિયાત છે.

કાશ્મીરમાં તણાવ વચ્ચે વિદ્યાર્થીઓના ભાવિ માટે ટ્યૂશન શરૂ કર્યું

લોકો કેમ વિરોધ કરી રહ્યા છે?

રાષ્ટ્રપતિએ ભલે કહી દીધું હોય કે બિલ પર વધુ વિચાર કરવાની જરૂર છે, પરંતુ ઇન્ડોનેશિયાના લોકોને એ વાતની ચિંતા છે કે ગમે તે પ્રકારે આ બિલને સંસદમાં પાસ કરાવી લેવાશે.

લોકો એ વાતને લઈને ગુસ્સે ભરાયા છે કે આ નવા બિલના કારણે ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ પંચને નબળું કરી દેવામાં આવ્યું છે. ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ પંચ ઇન્ડોનેશિયામાં ભ્રષ્ટાચારના કિસ્સાઓમાં તપાસ કરનારી મુખ્ય સંસ્થા છે.

વિરોધ પ્રદર્શનોમાં શું થયું?

ઇન્ડોનેશિયા જુદા-જુદા ભાગોમાં હજારોની સંખ્યામાં દેખાવકારો રેલીમાં જોડાયા.

યુવાન વિદ્યાર્થીઓએ પણ આ પ્રદર્શનોમાં ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો.

ઘણી જગ્યાઓએ પ્રદર્શન હિંસક બની ગયાં.

દેશના પાટનગર જકાર્તામાં દેખાવકારોએ સંસદ સામે પ્રદર્શન કર્યું અને સંસદના સ્પીકર બમબાંગ સોસૈતિયાને મળવાની વાત કરી.

અહીં દેખાવકારો અને પોલીસ વચ્ચે હિંસક ઘર્ષણ થયું.

દેખાવકારોએ પોલીસ પર પથ્થરમારો કર્યો અને જવાબમાં પોલીસે તેમની પર ટિયર ગેસ સેલ અને વૉટર કેનનનો ઉપયોગ કર્યો.

પ્રદર્શન દરમિયાન એક મહિલા દેખાવકાર પોતાના હાથમાં એક પોસ્ટર સાથે દેખાઈ. તકતી પર લખ્યું હતું કે, 'મારાં પગ વચ્ચેની જગ્યા પર સરકારનો હક નથી.'

પશ્ચિમ જાવાની ઇસ્લામિક યુનિવર્સિટીમાં ભણતા ફુઆદ વાહિયુદીને સમાચાર એજન્સી રૉયટર્સને કહ્યું કે, 'અમે ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી એજન્સીને લઈને બનાવાયેલા કાયદાનો વિરોધ કરી રહ્યા છીએ.'

એવા સમાચાર મળ્યા છે કે પાટનગર જકાર્તામાં શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવી રાખવા માટે 5,000 કરતાં વધારે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ઇન્ડોનેશિયામાં 'લગ્ન પહેલાં સેક્સ' પર પાબંદીને લગતા એક બિલ સામે થઈ રહેલાં વિરોધ પ્રદર્શનોએ હિંસક રૂપ ધારણ કરી લીધું છે.


સામગ્રી: આ વિશે વધુ માહિતી આપતાં બીબીસી તેલુગુ સેવાનાં પત્રકાર દીપ્તિ બથિનિએ કહ્યું કે રેડ્ડીએ પોતાનું રાજીનામું હાઈ કોર્ટને મોકલી આપ્યું છે. રાજીનામાના કારણો હજી જાણી શકાયા નથી.

નિર્દોષ સાબિત થયેલા આરોપીઓમાં સ્વામી અસીમાનંદનો પણ સમાવેશ થાય છે.

18 મે, 2007 શુક્રવારના રોજ થયેલા બ્લાસ્ટમાં નવ લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા અને 58 લોકો ઘાયલ થયા હતા.

ત્યારબાદ ટોળાને કાબૂમાં લેવા માટે પોલીસે કરેલા ફાયરિગમાં વધુ 5 લોકોનાં મૃત્યું થયાં હતાં.

આ કેસમાં આજે NIAની સ્પેશિયલ કોર્ટે તમામ લોકોને નિર્દોષ જાહેર કર્યા છે.

કોર્ટે ચુકાદો આપતા કહ્યું કે આરોપી સામે ગુનાહિત કૃત્ય કર્યું હોવાના કોઈ પૂરાવા નથી. તપાસ કરી રહેલી એજન્સી તેમને ગુનેગાર સાબિત કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ છે.

આ કેસમાં કોણ હતા આરોપી?

આ કેસમાં શરૂઆતની તપાસ સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. જે બાદ કેસ સીબીઆઈને ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યો.

સીબીઆઈએ આ મામલે ચાર્જશીટ ફાઇલ કરી હતી. એપ્રિલ 2011માં આ કેસ NIAએ પોતાના હસ્તક લઈને આગળની તપાસ હાથ ધરી હતી.

આ કેસમાં અભિનવ ભારત સંગઠન સાથે જોડાયેલા લોકો આરોપી હતા.

જેમાં સ્વામી અસિમાનંદ, દેવેન્દર ગુપ્તા, લોકેશ શર્મા ઉર્ફે અજય તિવારી, લક્ષ્મણ દાસ મહારાજ, મોહનલાલ રાતેશ્વર અને રાજેન્દ્ર ચૌધરીને આ કેસમાં આરોપી બનાવવામાં આવ્યા હતા.

રામચંદ્ર અને સંદિપ ડાંગે હજી આ કેસમાં ફરાર છે. આ કેસમાં મહત્ત્વના ગણતા સુનિલ જોશીને આ કેસની તપાસ ચાલતી હતી ત્યારે જ તેની ગોળી મારીને હત્યા કરી દેવામાં આવી હતી.

આ કેસમાં કુલ 226 સાક્ષીઓનાં નિવેદન લેવામાં આવ્યાં હતાં જ્યારે 411 જેટલા દસ્તાવેજો પૂરાવા તરીકે રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા.

18 મે 2017ના રોજ મક્કા મસ્જિદમાં શું થયું હતું?

શુક્રવારની નમાજ વખતે જ હૈદરાબાદની મક્કા મસ્જિદમાં પાઇપ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થયો હતો.

આ બ્લાસ્ટ સેલ ફોન દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો જેમાં 9 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં અને અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા.

જે બાદ પોલીસને બીજા બે જીવતા IED બોમ્બ મળી આવ્યા હતા જેમને નિષ્ક્રીય કરવામાં આવ્યા હતા.

રિપોર્ટમાં જણાવ્યા પ્રમાણે જ્યારે આ બોમ્બ બ્લાસ્ટ થયો ત્યારે લગભગ 10,000થી પણ વધારે લોકો તે સમયે આ મસ્જિદમાં હતા.

આ બોમ્બને વજનદાર માર્બલની નીચે પ્લાન્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. જેના કારણે તેની ખૂબ ભયાનક અસર ના થઈ અને ઘણા લોકોના જીવ બચાવી શકાયા.

ત્યારબાદ શહેરમાં ફાટી નીકળેલા તોફાનમાં ટોળાને કાબૂ કરવા માટે પોલીસે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

લગભગ 11 વર્ષ બાદ હૈદરાબાદમાં આવેલી મક્કા મસ્જિદમાં થયેલા બ્લાસ્ટમાં તમામ દસ આરોપીઓને નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. આ કેસનો ચુકાદો સંભળાવનારા જજ રવિંદર રેડ્ડીએ ચુકાદા બાદ રાજીનામું આપી દીધું છે.  તેમણે આંધ્રપ્રદેશ હાઈ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસને રાજીનામું મોકલી આપ્યું છે.


સામગ્રી: આ વિશ્વવિદ્યાલયની સ્થાપના બાદથી એએમયૂને પોતાની સંપત્તિનો એક મોટો ભાગ દાન કરનારા ઝીણા કદાચ પોતાના સમયના એકમાત્ર સાર્વજનિક નેતા હતા.

AMUને દાન કરી સંપત્તિ

સ્વતંત્રતા પહેલાં ભારતના સૌથી શ્રીમંત લોકોમાંથી એક અને દુર્ભાગ્યપણે કંજૂસના રૂપમાં ખ્યાતિ પામનારા ઝીણાએ લગભગ પોતાની બધી જ સંપત્તિ AMU અને અન્ય બે યુનિવર્સિટીઝ-પેશાવર સ્થિત ઇસ્લામિયા કૉલેજ અને કરાચીના સિંધ મદરેસાતુલને આપી દીધી હતી.

જોકે, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓના રૂપમાં ખૂબ સિંધ મદરેસાતુલને છોડીને તેમાંથી કોઈ પણ જગ્યાએથી ઝીણાએ શિક્ષણ મેળવ્યું ન હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

તેના કરતાં પણ વધારે, તેમની વસિયતમાં આ સંસ્થાઓને પોતાની સંપત્તિ આપવાનો નિર્ણય પાકિસ્તાન બનવાનાં આઠ વર્ષ પહેલાં 30 મે 1939ના રોજ જ લઈ લેવામાં આવ્યો હતો.

ત્યારબાદનાં વર્ષોમાં, જ્યારે પાકિસ્તાનની તેમની માગ વધારે તિવ્ર બની, એ જાણ્યા બાદ પણ કે તેઓ એએમયૂને પોતાના દેશમાં સામેલ કરાવી શકતા નથી, અહીં સુધી કે જ્યારે તેઓ મૃત્યુની નજીક હતા, તેમણે એક વખત પણ પોતાનું મન બદલ્યું નહીં અને ન તો નિર્ણય બદલવા વસીયત ફરી લખાવી.

બ્રિટીશ રાજના કટ્ટર દુશ્મન

તેમની સંપત્તિ ભારતને આપવામાં આવેલી તેમની એકમાત્ર ભેટ ન હતી.

સરોજિની નાયડૂએ તેમના વિશે કહ્યું હતું કે તેઓ એક શરમાળ અને આદર્શવાદી વ્યક્તિ હતા.

બેરિસ્ટરનાં રૂપમાં મુંબઈ આવ્યા બાદ તેઓ એક પ્રેરણાદાયક લીડર બન્યા હતા.

તેઓ પોતાની મહેનત અને યોગ્યતાથી પોતાના વ્યવસાયમાં ખૂબ સફળ થયા હતા. સાર્વજનિક જીવનના બદલે દારૂના બારમાં પોતાનું નસીબ સમેટવા માગતા ન હતા.

જ્યારે તેઓ એસેમ્બલી કે તેની બહાર 'બ્રિટીશ રાજના કટ્ટર દુશ્મન'ના રૂપમાં વ્યસ્ત ન હતા, ત્યારે તેઓ પોતાના ચેમ્બરની બહાર એકત્ર સેંકડો યુવા વિદ્યાર્થીઓને રાજકારણમાં સક્રિયતાથી ભાગ લેવાની સલાહ આપતા હતા.

કાયદાના જાણકાર એમ. સી. ચગલા તેમને બૉમ્બેના બાદશાહ કહેતા હતા.

ઝીણાનું સપનું 'મુસ્લિમ ગોખલે' બનવાનું હતું

આ તસવીરમાં મોહમ્મદ અલી ઝીણા બહેન ફાતિમા સાથે જોવા મળી રહ્યા છે

ઘણા લોકોને પોતાનું વૈભવી જીવન છોડીને રાજકારણમાં પોતાનું જીવન સમર્પિત કરવા પ્રેરિત કરનારા ઉદારવાદી સુધારક ગોપાલકૃષ્ણ ગોખલેને દૃઢ વિશ્વાસ હતો કે ઝીણામાં સત્યતા છે.

તેઓ બધા સંપ્રદાયો પ્રત્યે પૂર્વાગ્રહોથી પણ મુક્ત છે જે તેમને હિંદુ-મુસ્લિમ એકતાના ઉત્તમ કુલગુરુ બનાવે છે.

ગોખલેની સલાહ પર જ તેઓ મુસ્લિમ લીગમાં સામેલ થયા હતા, એ શરત પર કે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કોઈ સંસ્થાને તેની સ્થાપનામાં આર્થિક મદદ આપતા વ્યક્તિને સન્માન આપવામાં આવે તો ખોટું શું છે અને આ કારણોસર અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટીની દિવાલ પર તેમની તસવીર લગાવવી નૈતિક વિચાર પણ લાગે છે.


સામગ્રી: આ વિસ્તારના ઘણા બધા મુસ્લિમ ગામો પર હુમલા થયા છે. બીબીસી તામિલે હુમલાનો ભોગ બનેલા કેટલાક ગામોની મુલાકાત લીધી હતી.

આ છે પુટ્ટાલમ જિલ્લાનું નટ્ટન્ડિયા - ડન્મેથ્રા ગામ. આ ગામમાં તામિલ બોલતા મુસ્લિમોની વસતિ વધારે છે, પણ આસપાસના ગામોમાં મુખ્યત્વે સિંહાલાભાષી લોકો જ વસે છે.

સોમવારે લગભગ 100 જેટલા લોકો, ચહેરા પર કપડાં બાંધીને ગામમાં ઘૂસી આવ્યા હતા એમ ડન્મેથ્રા ગામના લોકો કહે છે.

ગામના એક યુવાન નિશારે બીબીસી તામિલ સાથે વાતચીતમાં કહ્યું કે કંઈક ગરબડ થશે એમ સમજીને ગામના યુવાનો એકઠા થઈ ગયા હતા અને ટોળાનો સામનો કર્યો હતો.

બધા લોકો મોઢાં પર કપડાં ઢાંકીને જ આવ્યા હતા અને શોર્ટ કટમાંથી ગામમાં દાખલ થઈ ગયા હતા એમ આ યુવાને જણાવ્યું હતું.

'પહેલાં તો આ ટોળાએ મસ્જિદ પર હુમલો કર્યો અને બાદમાં નજીકની દુકાન અને મકાનો પર હુમલો કર્યો હતો', એમ તે કહે છે. 'અમારા ગામના લોકો રોજા તોડવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા, ત્યારે જ આ હુમલો થયો હતો.'

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'મહિલાઓ આખી રાત જંગલમાં રહી'

નિશારે એવું પણ જણાવ્યું, 'ગામની મહિલાઓને જાણ થઈ કે હુમલો થયો છે, ત્યારે તેઓ નાસીને બાજુના જંગલમાં જતી રહી હતી. આખી રાત તેઓ જંગલમાં જ છુપાયેલી રહી હતી. બીજા દિવસે સવારે જ તેઓ બહાર આવી હતી.'

ગામના લોકોના જણાવ્યા અનુસાર ટોળાએ મસ્જિદો પર હુમલો કર્યા બાદ મુસ્લિમોના ઘરો અને દુકાનો પર હુમલો કર્યો હતો. કેટલાક ઘરોને સળગાવી દેવાયા હતા. પેટ્રોલ બોમ્બ ફેંકીને આગ ચાંપી દેવામાં આવી હતી. ગામના લોકોને ચિંતા થઈ હતી કે ટોળું કદાચ પવિત્ર કુરાનને પણ સળગાવી દેશે.

અમે ગામની મુલાકાત લીધી ત્યારે ખ્યાલ આવી ગયો કે ગામ પર હુમલો થયો હશે.  હુમલાને કારણે થયેલી તબાહીની નિશાનીઓ હજી પણ હતી. બળી ગયેલા વાહનો ચારે તરફ પડ્યા હતા અને મકાનો પણ બળીને રાખ થઈ ગયેલા હજી પણ એમ જ પડ્યા હતા.

નિશારનો આક્ષેપ છે કે સલામતી દળોના સહકાર સાથે જ હુમલો થયો હતો. સલામતી રક્ષકો ફરજ પર હતા તેમ છતાં ઘણા બધા ઘરોને સળગાવી દેવાયા. હુમલો અટકાવવા માટે તેમણે કોઈ પ્રયાસો કર્યા નહોતા. નિશાર કહે છે, 'અમને અમારા સલામતી જવાનો પર ભરોસો રહ્યો નથી.'

સેનાના પ્રવક્તા બ્રિગેડિયર સુમીથ અટ્ટાપટ્ટુ સાથે પણ બીબીસી તામિલે વાત કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે, "જો ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓને સૈનિકો સહકાર આપતા હોય તો તે બહુ મોટો ગુનો બને છે.

અમે સેનાના વડાની સલાહ લીધી છે. 'મુસ્લિમોના મકાનો અને દુકાનો પર નિશાન બનાવીને હુમલો થયો'...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

250થી વધુનો ભોગ લેનારા ઇસ્ટર સન્ડેના આત્મઘાતી હુમલા પછી શ્રીલંકાના મુસ્લિમ વિસ્તારો પર હુમલા થવા લાગ્યા છે. પુટ્ટાલમ, કુરુનેગાલા અને ગમ્પાહા જિલ્લામાં 13મી મેના રોજ મુસ્લિમો પર હુમલા થયા હતા.


સામગ્રી: આ વિસ્તારમાં અમૂક છોકરીઓ માંડમાંડ ગ્રેજ્યુએશન કે બીએડ સુધી પહોંચી શકી છે.

પરંતુ શહનાઝે કામાં ગામમાં એક નવી સિદ્ધિ મેળવી છે. તે કામાં પંચાયતની પહેલી એમબીબીએસ સરપંચ બની છે.

શહનાઝ માત્ર 24 વર્ષની છે અને એમબીબીએસનાં ચોથા વર્ષમાં અભ્યાસ કરે છે.

આ જ મહિનાની 30 તારીખે શહનાઝ ગુરુગ્રામની સિવિલ હોસ્પિટલમાં પોતાની ઇન્ટર્નશીપ શરૂ કરવાની છે. તેઓ આગળ પોસ્ટ ગ્રેજ્યુએશ પણ કરવા ઇચ્છતાં હતાં.

પરંતુ ડૉક્ટર બનતા પહેલાં જ શહનાઝ સરપંચ બની ગઈ છે.

શહનાઝ રાજકારણમાં આવવા ઇચ્છતી હતી પરંતુ આટલું જલ્દી પણ નહીં.

પોતાના આ નિર્ણય બાબતે તેમણે બીબીસી સાથે વાત કરતા જણાવ્યું હતું, ''છેલ્લા છ મહિનામાં મારી જિંદગી અચાનક બદલાઈ ગઈ."

"મારા પહેલાં મારા દાદાજી પણ અહીં સરપંચ હતા. પરંતુ છેલ્લાં વર્ષે ઑક્ટોબરમાં કોર્ટે તે ચૂંટણી રદ કરી હતી. ત્યારબાદથી જ ચૂંટણીમાં ઘરેથી કોણ દાવેદારી નોંધાવશે તેની ચર્ચા શરૂ થઈ હતી.''

રાજસ્થાનમાં સરપંચની ચૂંટણી લડવા માટે દસ પાસ હોવું અનિવાર્ય છે. શહનાઝના દાદા પર સરપંચની ચૂંટણીમાં નકલી શૈક્ષણિક યોગ્યતાનું સર્ટિફીકેટ આપવાનો આરોપ હતો, જેથી સરપંચની ચૂંટણી રદ કરવામાં આવી હતી.

શહનાઝનો સમગ્ર પરિવાર રાજકારણમાં જ છે. તેમના દાદા 55 વર્ષ સુધી સરપંચ હતા. પિતા ગામના પ્રધાન રહ્યા હતા.

તેમનાં માતા ધારાસભ્ય, મંત્રી અને સંસદીય સચિવ રહ્યાં છે. શહનાઝ સરપંચ બન્યા બાદ પરિવારની આ ચોથી પેઢી છે જે રાજકારણમાં જઈ રહી છે.

પોતાના નિર્ણય અંગે તે આગળ કહે છે, ''પિતા આગામી વર્ષે પ્રધાનની ચૂંટણી લડવાના છે. માતા આ વર્ષના અંત સુધીમાં યોજાનારી વિધાનસભાની ચૂંટણીની તૈયારીઓમાં લાગેલા છે. એટલા માટે પરિવારના રાજકારણના આ વારસાને મેં પોતે જ આગળ વધારવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.''

પરંતુ શું તે વંશવાદનો પ્રચાર કરવા જેવું નથી?

સવાલ પૂર્ણ થતાં પહેલાં જ શહનાઝ પોતાનો જવાબ આપવાનું શરૂ કરે છે, ''મારા સરપંચ બનવાથી ગામમાં છોકરીઓના ભણતરનું સ્તર સુધરશે."

"ગામના અન્ય માતાપિતા પણ વિચારશે કે છોકરીઓને શા માટે ભણાવવી ન જોઈએ? તેની શરૂઆત મારી માતાએ કરી હતી. તેઓ પહેલાં મહિલા પ્રધાન બન્યાં હતાં. તેમણે ગામમાંથી પડદા પ્રથા દૂર કરી હતી.''

ઉલ્લેખનીય છે શહનાઝનું નામ કામાંમાં આજે ચર્ચાનો વિષય એટલા માટે છે કેમ કે તેઓ મેડિકલમાં અભ્યાસ કરી રહી છે અને આટલી નાની ઉંમરમાં સરપંચ બની ગઈ છે.

રાજસ્થાનના આ વિસ્તારમાં છોકરીઓનાં ભણતર પર ભાર મૂકવામાં આવતો નથી.

રાજસ્થાનનાં ભરતપુરમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

જે વિસ્તારમાં છોકરીઓ ડૉક્ટર કે એન્જિનિયરિંગના અભ્યાસ સુધી પણ પહોંચી શકતી નથી તેવા રાજસ્થાનના ભરતપુર જિલ્લાનાં કામાં ગામની આ વાત છે.


સામગ્રી: આ વિસ્તારમાં મોટા ભાગે બૌદ્ધ ધર્મના અનુયાયીઓ રહે છે. તેમના મઠને જોવા દર વર્ષે હજારો પ્રવાસીઓ અહીં આવે છે.

લદ્દાખ વિશે એક હકીકત એ છે કે આ પ્રદેશમાં 28 બૌદ્ધ મઠ છે.

બીબીસીની ફોટોગ્રાફર દિપ્તી અસ્થાનાએ નાયેર્મા નામના એક નાનકડા ગામના એક મઠની મુલાકાત લીધી.

બૌદ્ધ ધર્મમાં નન-સાધ્વી બનવાની પરંપરા બુદ્ધના સમયથી ચાલી આવે છે. જેમાં મહિલાઓના અધિકારોની હિમાયત કરવામાં આવે છે.

પરંતુ ધીરે ધીરે સાધ્વી બનવાની સ્થિતિ પરંપરા ઓછી થઈ રહી છે.

એનું મોટું કારણ એ છે કે મહિલા સાધ્વીઓને રહેવા માટે અલગથી ઘર નથી આપવામાં આવતા અને પ્રાર્થના કરવા માટે અલગ પ્રાર્થના ઘરની વ્યવસ્થા નથી હોતી.

પરંતુ 2012માં ઘણી વૃદ્ધ સાધ્વીઓને લદ્દાખમાં રહેવા માટે એક ઘર મળ્યુ.

આ ઘર સ્થાનિક ગ્રામવાસીઓની મદદથી લદ્દાખ નન્સ એસોસિએશન દ્વારા બાંધવામાં આવ્યા છે.

ચટ્ટીનીએનલીંગમાં આ એક ઘર બનાવવામાં આવ્યું છે.

આ ફાઉન્ડેશન બનાવનારા ડૉ. સેરિંગ પાલમો કહે છે "આ સ્ત્રીઓને ખૂબ જ મદદની જરૂર છે. તેમને ખાવાના સાંસા પડતા હતા અને અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવા તેમને લોકોના ઘરના કામ કરવા જવુ પડતું હતુ."

85 વર્ષનાં ર્લોબઝાંગ ડોલ્મા, ચટ્ટીનીએનલીંગમાં સૌથી ઘરડાં અને વરિષ્ઠ સાધ્વી છે.

આ ઘરમાં આવતાં પહેલાં, તે ખેતરોમાં મજૂરી કામ કરતાં હતાં.

ડૉ. પાલ્મો (આગળની હરોળ વચ્ચે) સાથે બેઠેલી આ યુવાન સાધ્વીઓ હવે સ્થાનિક શાળામાં હાજરી આપી શકે છે. તેઓ બૌદ્ધ ફિલસોફી અને દવાઓનો અભ્યાસ કરી શકે છે.

અગાઉ, માત્ર સાધુઓને ધાર્મિક વિધિમાં હાજર રહેવા માટે આમંત્રણ આપવામાં આવતું હતું, પરંતુ હવે આ વિધિમાં યુવાન સાધ્વીઓને પણ આમંત્રિત કરવામાં આવે છે.

શું તમે આ વાંચ્યું?

આ ધાર્મિક વિધિઓ તેમના માટે આવકનો એક સ્ત્રોત બની છે.

ડૉ. પાલ્મોએ કહ્યું કે તેમણે ધાર્મિક સંસ્થાઓમાં ઊંડા જાતિવાદને જોયો છે. તેઓ માને છે કે આધુનિક શિક્ષણ જૂની પરંપરાઓનો પડકારવા માટે યુવાન સાધ્વીઓને વિશ્વાસ આપશે.

આઠ વર્ષનાં સ્કર્મા ચુક્સિત ચટ્ટીનીએનલીંગ ગામની સૌથી નાની ઉંમરનાં સાધ્વી છે. જ્યારે 2008માં તેમનો જન્મ થયો હતો ત્યારે તે કુપોષણથી પીડાતાં હતાં. અહીં આવ્યા પછી તેમને લદ્દાખના તેમના નાનકડા ગામની ખૂબ યાદ આવે છે.

ચટ્ટીનીએનલીંગમાં ચંબા નામનાં એક સાધ્વીને હમણાં એક સાયકલ ભેટમાં મળી છે.  સવારે અને સાંજે તે સાઇકલ ચલાવે છે. તે કહે છે કે સાઇકલ પર સવારી કરતા કરતા તેમને સ્વતંત્રતાનો અનુભવ થાય છે.

સારેંગ કુનઝમ માત્ર સાત વર્ષનાં હતાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

હિમાલયની પર્વતમાળાથી ઘેરાયેલું અને ભારતની ઉત્તર દિશાની ટોચ પર આવેલો લદ્દાખ પ્રદેશ, ખૂબ જ દૂર પણ અતિશય સુંદર અને રળિયામણો વિસ્તાર છે.


સામગ્રી: આ વિસ્તારો માટે ડિસ્ટ્રિક્ટ મિનરલ ફાઉન્ડેશન (ડીએમએફ) તૈયાર કરવામાં આવ્યા, પરંતુ કોવિડ-19ના આ સમયગાળામાં શું આ વિસ્તારના લોકોને માસ્ક અને સૅનિટાઇઝર મળી રહ્યા છે?

શું અહીંના લોકો આનાથી સુરક્ષિત છે? શું ડીએમએફનો યોગ્ય ઉપયોગ થયો છે? એવા અનેક સવાલોના જવાબ મળવાના બાકી છે.

'શું તે અમને સાબુ અને પાણી આપી શકે છે?'

બાછેલી કસ્બામાં પોતાના ઘરમાં રહેલા ગોવિંદ કુંજમને લાગે છે કે સરકાર કોવિડ-19થી લોકોને બચાવવા કાંઈ કરી રહી નથી.

બાછેલી છત્તીસગઢના દંતેવાડા જિલ્લામાં પડે છે. આ વિસ્તારની અધિકૃત વેબસાઇટ પ્રમાણે, આ જગ્યા સૌથી સારા લોહ અયસ્ક માટે દેશમાં જાણીતી છે.

સરકારી કંપની નેશનલ મિનરલ ડેવલપમૅન્ટ કૉર્પોરેશન (એનડીએમસી) અહીં પર 1977થી ખાણ ચલાવી રહી છે. સાથે જ કંપનીની સૌથી મોટી ખાણમાંની એક છે.

43 વર્ષીય કુંજમ એક પ્રાઇવેટ કૉન્ટ્રેક્ટર તરીકે કામ કરે છે.

તે કહે છે, "કોરોનાને લઈને જાણકારી ઓછી છે. આપણે અભિયાન ચલાવી લોકોને જાગૃત કરવા જોઈએ. સાબુ, સૅનિટાઇઝર જેવી વસ્તુઓ લોકોને આપવી જોઈએ અને તેમને હાથ ધોવા, વધારે મેળાવડાઓ અટકાવવાનું મહત્ત્વ સમજાવું જોઈએ. હાલમાં અમારા જેવા લોકો જે કાંઈ વાંચી રહ્યા છે અને જાગૃત છે, તે જ આ લોકોને જાણકારી આપી રહ્યા છે."

જોકે તેમની મોટી ચિંતા બીમારી કરતાં પણ આજીવિકા છે.

તે કહે છે, "અમે સરકારી સ્કીમ હેઠળ મકાન બનાવીએ છીએ, પરંતુ હવે અમને કાચો માલ મળી રહ્યો નથી. એવામાં અમને તકલીફ થઈ રહી છે. જો આ જ સ્થિતિ બની રહી તો અમે વધારે સમય ટકી નહીં શકીએ."

35 વર્ષના ગણેશરામ બાગ પંચાયત સમિતિના સભ્ય અને એક વેપારી છે. તે ઓડિશાના રાજપુરના ઝારસુગુડા જિલ્લામાં રહે છે. આ જિલ્લામાં ખનીજ વિપુલ પ્રમાણમાં છે.

ગણેશરામ જ્યાં રહે છે તે જગ્યા આસપાસ હાજર કોલસાની ખાણને કારણે મશહૂર છે.

લોકોએ કોવિડ-19થી બચવાની તૈયારી કેવી રીતે કરી છે?

ગોવિંદુ કુંજમ

શું લોકોને માસ્ક, સૅનિટાઇઝર્સ મળી રહ્યા છે, શું લોકોને જાગૃત બનાવવાનું અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે?

ગણેશરામ બાગ કહે છે, "અમારી પાસે હાલ સુધી આ વસ્તુ નથી. વાઇરસના કારણે ભય છે અને ગામવાળા ઘરની બહાર નથી નીકળી રહ્યા. તેમને કહેવામાં આવ્યું છે કે જો કોઈ બહારથી ગામમાં આવે તો તેની વિગતો બ્લૉક ડેવલપમૅન્ટ અધિકારી (બીડીઓ)ને આપવામાં આવે. આ પ્રકારના લોકો માટે આઇસોલેશન રૂમ બનાવવામાં આવ્યા છે."

જોકે, તે કુંજમથી અનેક કિલોમીટર દૂર બેસેલા છે, પરંતુ બંનેની ભાવનાઓ એક જેવી જ છે.

તે કહે છે, "અહીં લોકો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

દેશના માઇનિંગ વિસ્તારમાં ખનીજો મોટા પ્રમાણમાં છે, પરંતુ અહીં ગરીબી પણ તેટલી જ વિકરાળ છે.


સામગ્રી: આ વિસ્ફોટમાં 200થી વધારે લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. લેબનાનની સરકારે આ વિસ્ફોટ પછી રાજીનામું આપી દીધું હતું.

બૈરુતના બંદર પર અમોનિયમ નાઇટ્રેટના લીધે સર્જાયેલા ભયાનક વિસ્ફોટે વૈશ્વિક સ્તરે તેના સંગ્રહને લઈને ચિંતા ઉભી કરી દીધી છે.

આ કેમિકલ વિશ્વમાં વ્યાપક રૂપે વપરાશમાં છે કારણ કે ખાતર બનાવવા અને ખનન માટે વિસ્ફોટકો બનાવવા તેનો ઉપયાગ થાય છે.

પરંતુ આ કેમિકલનો સંગ્રહ કઈ રીતે અને કેટલા સમય સુધી કરવો તેને લઈને કડક નિયમનો છે.

ભારતમાં પણ અમોનિયામ નાઇટ્રેટનો મોટો જથ્થો ખસેડવાની કામગીરી હાથ ધરાઈ છે.

આ વિડિયોમાં જુઓ કયા-કયા દેશોમાં બૈરુત બ્લાસ્ટના પડઘ પડ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

લેબનાનની રાજધાની બૈરુતમાં બંદર પર સંગ્રહીને રાખેલા કેમિકલને કારણે થયેલા વિસ્ફોટે શહેરનો ખાસો એવો ભાગ તબાહ કરી નાખ્યો હતો.


સામગ્રી: આ વીડિયો અંગે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ઈસરો ચીફ કે. સિવને જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને વિક્રમ લૅન્ડર સાથેનો સંપર્ક તૂટી જવાની માહિતી આપી ત્યારે ન તો તેમણે સાંત્વના આપી કે ન તો તેમને ભેટ્યા પરંતુ, પણ જ્યારે તેઓ બેઉ કૅમેરા સામે આવ્યા ત્યારે જ ભાવુક થયા અને ભેટ્યા.

27 સેકંડનો આ વાઇરલ વીડિયો અનેક મોટાં ફેસબુક પેજમાં અને વ્હૉટ્સએપ ગ્રુપમાં શૅર કરવામાં આવ્યો છે.

ફેસબુક અને ટ્વિટર પર ત્રણ લાખથી વધુ વખત જોવાઈ ચૂક્યો છે અનેક લોકોએ તેને શૅર કર્યો છે.

વીડિયોના પ્રથમ ભાગમાં દેખાય છે કે વડા પ્રધાન મોદી માહિતી મળ્યા બાદ કે. સિવનને કંઈક કહે છે અને પછી પોતાની જગ્યા પર જઈને બેસી જાય છે.

વીડિયોના બીજા ભાગમાં તેઓ કે. સિવનને ગળે મળે છે અને તેમની પીઠ થાબડે છે.

સોશિયલ મીડિયા પર જે લોકો આ વીડિયો શૅર કરી રહ્યા છે તેમણે લખ્યું છે કે મીડિયા અને કૅમરા નજીક નહોતાં ત્યારે મોદીએ સિવનને પાછા મોકલી દીધા હતા.

પછી કપડાં બદલીને કૅમેરાઓની હાજરીમાં જ તેઓ કે. સિવનને ભેટી પડ્યા.

અમારી તપાસમાં અમને ખબર પડી કે આ દાવો ભ્રામક છે અને વાઇરલ થયેલો વીડિયો ડીડી ન્યૂઝના લાઇવ પ્રસારણના બે ભાગ જોડીને બનાવવામાં આવ્યો છે.

દૂરદર્શન ન્યૂઝનું પ્રસારણ જોવાથી ખબર પડે છે કે બંને વખતે વડા પ્રધાન મોદીએ વૈજ્ઞાનિકોને હિંમત આપી હતી.

પ્રથમ ભાગ અને સત્ય

વાઇરલ વીડિયોના પ્રથમ ભાગમાં દેખાય છે કે વડા પ્રધાન મોડી વિક્રમ લૅન્ડરનો સંપર્ક તૂટી ગયાની માહિતી મળ્યા બાદ સિવનને કંઈક કહે છે અને પછી તેઓ પોતાની જગ્યાએ જઈને બેસી જાય છે. આ લૅન્ડિંગની મધરાતનો સમય છે.

ઈસરો પ્રમુખ કે. સિવને રાત્રે 1.45 કલાકે બેંગલુરુના સેન્ટર સાથે વિક્રમ લૅન્ડર સાથે સંપર્ક તૂટવાની ઔપચારિક જાહેરાત કરી હતી.

કે. સિવને ઔપચારિક જાહેરાત પહેલાં પ્રોટોકૉલ મુજબ વડા પ્રધાન મોદીને જાણ કરી હતી કે વિક્રમ લૅન્ડરનો બેંગલુરુના ગ્રાઉન્ડ સેન્ટર સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો છે.

તે વખતે દૂરદર્શનના કૅમરામૅન ત્યાં હાજર હતા અને તેનું લાઇવ પ્રસારણ થઈ રહ્યું હતું.

ભારતની સરકારી ન્યૂઝ ચૅનલ દૂરદર્શને રાત્રે 12 વાગ્યાથી ઈસરો સેન્ટરથી લાઇવ પ્રસારણ શરુ કર્યું હતું.

ડીડી ન્યૂઝનું પ્રસારણ શરૂ થયું તેની 23 મિનિટ પછી વડા પ્રધાન મોદી 'મિશન ઑપરેશન કૉમ્પલેક્સ'માં દાખલ થયા હતા.

વિક્રમ લૅન્ડર ચંદ્રની સપાટી પર ઊતરે તે કાર્યક્રમ 51મી મિનિટ સુધી (રાત્રે લગભગ સવા એક વાગ્યા)સુધી પોતાના શેડ્યૂલ મુજબ ચાલતો હતો. પણ જોતજોતામાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને ઈસરોના ચીફ કે. સિવનનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયો છે.


સામગ્રી: આ વીડિયો સાથે કૅપ્શન લખવામાં આવ્યું છે : "એક મુસ્લિમ કાશ્મીરીએ પથ્થરમારો કરી શ્વાનને ઈજા પહોંચાડી. જોકે, શ્વાને સરકાર પાસેથી સૂચન મળવાની રાહ ન જોઈ અને તેમણે એ જ કર્યું, જે તેને યોગ્ય લાગ્યું."

સોશિયલ મીડિયા પર આ વીડિયોને 70,000 કરતાં વધારે વખત જોવામાં આવ્યો છે.

વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે એક વ્યક્તિ શ્વાન પર કંઈક વસ્તુ ફેંકે છે અને શ્વાન ક્રુરતાપૂર્વક તે વ્યક્તિ પર હુમલો કરી દે છે.

આ વીડિયો સાચો છે પણ તેને જે દાવા સાથે શૅર કરવામાં આવ્યો છે તે ભ્રામક છે. અમારી તપાસમાં આ દાવો ખોટો સાબિત થયો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વીડિયોની વાસ્તવિકતા

અમારી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ વીડિયો વર્ષ 2013નો છે અને તે ઉત્તર આફ્રિકન દેશ મોરક્કોનો છે.

રિવર્સ ઇમેજ સર્ચથી જાણવા મળ્યું કે આ વીડિયો યૂટ્યૂબ અને ડૅઇલીમોશન પર 2013માં અપલૉડ થયો હતો.

વીડિયોમાં પ્રાપ્ત માહિતીના આધારે મોરક્કોના એક ગામમાં શ્વાને એક વ્યક્તિ પર હુમલો કર્યો હતો.

ગૂગલ સર્ચના માધ્યમથી આ ઘટના સંબંધિત કેટલાક રિપોર્ટ પણ અમને મળી આવ્યા કે જે વર્ષ 2013ના એપ્રિલ મહિનાના છે.

મીડિયા રિપોર્ટ્સના આધારે, મોરક્કોની એક વ્યક્તિએ ઉશ્કેરણી બાદ શ્વાન અને તેમના માલિક પર પથ્થર ફેંક્યા હતા, જોકે તેમને એવી ખબર ન હતી કે પછી શ્વાન આટલી ક્રૂરતાપૂર્વક કરડશે.

જ્યારે તે વ્યક્તિએ જોરથી પથ્થરનો ઘા કર્યો, તો શ્વાન માલિકની પકડમાંથી છૂટી ગયા તે વ્યક્તિને કરડ્યા.

સોશિયલ મીડિયા પર વીડિયો વાઇરલ થયા બાદ IPS ડી રૂપાએ ટ્વીટ કર્યું, "ભારતમાં પોલીસ કે મિલિટરી લોકો પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે શ્વાનનો ઉપયોગ કરતી નથી. જોકે, તેમનો ઉપયોગ કેટલાક દેશોમાં થાય છે."

"ભારતમાં તેમનો ઉપયોગ માત્ર બે ઉદ્દેશથી થાય છે - 1. ડાકુ/લૂંટારૂઓ/ચોરને શોધવા માટે ટ્રૅકર ડૉગનો ઉપયોગ થાય છે. 2. સ્નાઇફર ડૉગનો ઉપયોગ બૉમ્બ જેવી વસ્તુઓને ઓળખવા માટે થાય છે. એટલે આ વીડિયો ભારતનો નથી."

બીબીસીએ નિવૃત્ત IPS અધિકારી ડૉ. વિક્રમ સિંહ સાથે વાત કરી એ જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો કે શું મિલિટ્રી કે પોલીસ શ્વાનને છૂટ્ટા મૂકી શકે છે.

ડૉ. વિક્રમ સિંહ કહે છે, "ભારતમાં શ્વાનનો ઉપયોગ માત્ર સુરક્ષાના હેતુથી થાય છે અને બૉમ્બ જેવા વિસ્ફોટકોને સુંઘવા માટે કરવામાં આવે છે. ગમે તેવી પરિસ્થિતિ હોય, લોકો પર શ્વાનને છોડવામાં આવતા નથી. પૂર્વ સોવિયેત યૂનિયન અને દક્ષિણ આફ્રિકામાં આવું થતું હતું. પણ ભારતમાં આ રીતે શ્વાનના ઉપયોગનો સવાલ જ નથી."

આ વાતથી એ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયેલા એક વીડિયોમાં ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરમાં સૈન્યના બે શ્વાન પથ્થરમારો કરનારા લોકોને કરડી રહ્યા છે.


સામગ્રી: આ વીડિયો સાથે દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે પટના (બિહાર)ના ગાંધી મેદાનમાં તાજેતરમાં યોજાયેલી 'જન આકાંક્ષા રેલી'નું સંબોધન કરતા રાહુલ ગાંધીએ 'આખા બિહારનું અપમાન' કર્યું હતું.

ભારતીય જનતા પક્ષના ઔપચારિક ટ્વિટર હૅન્ડલ અને ફેસબુક પેજ પરથી પણ આ વીડિયો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો છે.

24 કલાકથી પણ ઓછા સમયમાં ભાજપના ઔપચારિક સોશિયલ મીડિયા પેજ પરથી હજારો લોકો આ વીડિયોને શૅર કરી ચૂક્યા છે અને બે લાખ કરતાં વધારે વખત આ વીડિયોને જોવામાં આવ્યો છે.

ભાજપના આઈટી સેલના પ્રમુખ અમિત માલવીય, કેન્દ્રીય મંત્રી રવિશંકર પ્રસાદ, ભાજપ સાંસદ વિનોદ સોનકર અને ગિરિરાજ સિંહ શાંડિલ્ય સહિત ભાજપના બિહાર એકમે પણ સોશિયલ મીડિયા પર આ વીડિયો શૅર કર્યો છે.

વાઇરલ વીડિયોમાં રાહુલ ગાંધી એ કહેતા સંભળાઈ રહ્યા છે કે 'બિહારના યુવાનોને પૂછશો કે તમે શું કરો છો? તો તેઓ કહેશે કે અમે કંઈ કરતા નથી.'

અમારી તપાસમાં અમને જાણવા મળ્યું કે આ વીડિયો સાથે છેડછાડ કરવામાં આવી છે અને તેમના ભાષણના કેટલાક ભાગને હટાવીને તેને ખોટો સંદર્ભ આપીને રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રાહુલે શું કહ્યું હતું?

કૉંગ્રેસ પાર્ટીની યૂટ્યુબ ચેનલ અનુસાર, પાર્ટી અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીએ 3 ફેબ્રુઆરી 2019ના રોજ યોજાયેલી જન આકાંક્ષા રેલીમાં આશરે 30 મિનિટનું ભાષણ આપ્યું હતું.

આ રેલીમાં તેમણે નોટબંધી, ખેડૂતોની દેવામાફી અને કથિત રૂપે ભાજપ દ્વારા કેટલાક કૉર્પોરેટ પરિવારોને ફાયદો પહોંચાડાયો હોવાની વાત કહી હતી.

સાથે જ તેમણે પોતાના ભાષણમાં બિહારમાં બેરોજગારીની વાત પણ કરી હતી.

ભાજપે રાહુલ ગાંધીના ભાષણના માત્ર એ ભાગના વીડિયોને સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યો છે કે જેમાં તેઓ બિહારમાં બેરોજગારીની વાત કરી રહ્યા છે.

રાહુલ ગાંધીએ કહ્યું હતું :

"તમે પહેલા શિક્ષણના કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાતા હતા. નાલંદા યુનિવર્સિટી સમગ્ર દુનિયામાં પ્રખ્યાત છે. પટના યુનિવર્સિટી સમગ્ર ભારતમાં પ્રખ્યાત છે."

.લોકો અહીં આવવા માગતા હતા. પણ આજે અહીં શિક્ષણનું કેન્દ્ર નથી."

"તમે જાણો છો કે આજે તમે કઈ વસ્તુનું કેન્દ્ર છો? બેરોજગારીનું. બિહાર બેરોજગારીનું કેન્દ્ર બની ગયું છે. બિહારના યુવાનો સમગ્ર દેશમાં ચક્કર લગાવી રહ્યા છે."

"તમે બિહારના ગમે તે ગામડાંમાં જાઓ અને બિહારના યુવાનોને પૂછો કે ભાઈ તમે શું કરો છો? તો જવાબ મળશે, કંઈ કરતા નથી. શું મોદીજીએ રોજગારી આપી? ના."

"રોજગારી માટે બિહારના યુવાનો મોદીજીના ગુજરાતમાં ગયા તો તેમને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સોશિયલ મીડિયા પર કૉંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધીના ભાષણનો 21 સેકંડ લાંબો એક વીડિયો ખૂબ શૅર થઈ રહ્યો છે.


સામગ્રી: આ વીડિયોના કૅપ્શનમાં લખવામાં આવ્યું છે : "મમતા બેગમની પોલીસે કેન્દ્રીય જવાનોને પણ ન છોડ્યા. આ વીડિયોને શૅર કરો અને ચૂંટણીપંચ પાસે મોકલો."

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

દોઢ મિનિટના આ વીડિયોને હજારો વખત જોવામાં આવ્યો અને શૅર કરવામાં આવ્યો છે.

આ વીડિયોને વધુ એક દાવા સાથે શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે કે જેમાં કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે પશ્ચિમ બંગાળમાં રોહિંગ્યા શરણાર્થિઓએ કેન્દ્રીય સુરક્ષાકર્મીઓ પર હુમલો કર્યો.

પરંતુ બીબીસીની તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આ દાવા ભ્રામક છે. આ વીડિયોમાં એક રોષે ભરાયેલી ભીડને સરકારી વાહન પર હુમલો કરતી જોઈ શકાય છે.

બ્લૂ રંગના શર્ટ પહેરેલા લોકોને એક ક્ષતિગ્રસ્ત વાહનમાં બેસેલા જોઈ શકાય છે.

વીડિયોમાં દેખાઈ રહેલી પોલીસ ઉગ્ર ભીડને નિયંત્રિત કરતી જોવા મળે છે, વાહનો પર હુમલો કરતી નહીં જેવો સોશિયલ મીડિયા પર દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વીડિયોની સત્યતા

આ વીડિયોની રિવર્સ ઇમેજ સર્ચ કરવા પર એક સ્થાનિક ન્યૂઝ ચેનલ ન્યૂઝ બૃતાંતની રિપોર્ટ જાણવા મળે છે.

12 એપ્રિલ 2019ના રોજ પ્રકાશિત થયેલા આ રિપોર્ટ પ્રમાણે આ વીડિયો નેશનલ હાઈવે નંબર 31 પર એક દુર્ઘટના પછીનો છે, જ્યારે જલપાઈગુડીની રાજગંજ ચોકી ક્ષેત્રમાં બે સ્થાનિક લોકોનાં મૃત્યુ થયા હતા.

મીડિયા રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું કે રાજગંજ પોલીસ થોડીવાર પછી પહોંચી હતી જેના કારણે હિંસક થયેલા લોકોએ પોલીસ વાહન પર હુમલો કરી દીધો અને સ્વયંસેવક ઘાયલ થઈ ગયા.

જણાવવામાં આવ્યું કે પોલીસે ઘરોમાં છૂપાવવું પડ્યું કેમ કે તેમની સંખ્યા ખૂબ ઓછી હતી. ભીડ પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે પોલીસની વધારાની ટૂકડીને પણ મોકલવી પડી હતી.

બીબીસી ફૅક્ટ ચેક ટીમે જલપાઈગુડીના પોલીસ અધિક્ષક અમિતાભ મૈતી સાથે વાત કરી જેમણે જણાવ્યું, "એક ટ્રક અને બાઇકની દુર્ઘટનામાં બે લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં. જ્યારે અમે ત્યાં તપાસ માટે પહોંચ્યાં, તો રોષે ભરાયેલી ભીડે વાહનની તોડફોડ કરી હતી અને પોલીસકર્મીઓ તેમજ સ્વયંસેવકો પર પથ્થરમારો કર્યો હતો. પોલીસે ભીડ પર નિયંત્રણ મેળવવા પ્રયાસ કર્યો હતો."

તેમણે આગળ કહ્યું હતું, "આ દાવો એકદમ ખોટો છે કે મમતા બેનરજીના પોલીસકર્મીઓ કે રોહિંગ્યા શરણાર્થીઓએ કેન્દ્રીય સુરક્ષાકર્મીઓ પર હુમલો કર્યો."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો વાઇરલ થઈ રહ્યો છે કે જેમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે પશ્ચિમ બંગાળની પોલીસે મતદાન દરમિયાન ડ્યૂટી પર તહેનાત કેન્દ્રીય સુરક્ષાકર્મીઓ સાથે મારપીટ કરી.


સામગ્રી: આ વીડિયોના વાઇરલ થયા બાદ #BoycottAkshayKumar હેશટૅગ ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે.

ટ્વિટર પર ઘણા લોકો આ વીડિયોને શૅર કરી રહ્યા છે અને અક્ષય કુમારને રાષ્ટ્રવિરોધી જણાવી રહ્યા છે.

એ લોકો અક્ષય કુમારનો બહિષ્કાર કરવાની અપીલ પણ કરી રહ્યા છે.

આ ટ્વીટ્સમાં દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે અક્ષય કુમારે કહ્યું, "પાકિસ્તાન કટ્ટરવાદી દેશ નથી, બલકે ભારતમાં કટ્ટરવાદી તત્વો છે."

આ વાઇરલ વીડિયોમાં અક્ષય કુમાર કહી રહ્યા છે કે "ભારતમાં પણ કટ્ટરવાદ છે."

પુલવામા હુમલા બાદ પાકિસ્તાનના "દુનિયા ન્યૂઝ" ચૅનલે પણ એક આવી જ સ્ટોરી પ્રકાશિત કરી હતી, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે અક્ષય કુમારે કટ્ટરવાદી દેશોમાં પાકિસ્તાનનું નામ હોવાનો ઇનકાર કર્યો છે અને કહ્યું છે કે કટ્ટરવાદ આખી દુનિયામાં ફેલાયેલો છે.

અમારી તપાસમાં બહાર આવ્યું છે કે આ વીડિયોનું પુલવામા હુમલા સાથે કોઈ લેવા-દેવા નથી.

વીડિયોની હકીકત

આ વીડિયો 2015નો છે. એ વખતે અક્ષય કુમાર પોતાની ફિલ્મ "બેબી"નું પ્રમોશન કરી રહ્યા હતા.

પ્રમોશન દરમિયાન જ તેમણે કટ્ટરવાદ વિશે નિવેદન આપ્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અસલ વીડિયોમાં અક્ષય કુમારે કહ્યું છે, "કટ્ટરવાદ કોઈ દેશમાં નથી હોતો. તેનાં કેટલાંક તત્વો હોય છે. કટ્ટરવાદ ભારતમાં પણ છે, અમેરિકામાં પણ અને ઑસ્ટ્રેલિયા, પેરિસ અને પેશાવરમાં પણ છે. કટ્ટરવાદ કેટલાક લોકો ફેલાવે છે અને કોઈ પણ દેશ તેનું સમર્થન નથી કરતો."

હાલ અક્ષય કુમારે લોકોને અપીલ કરી છે કે તેઓ પુલવામા હુમલામાં માર્યા ગયેલા સૈનિકોના પરિવારજનો માટે રાહત કોષ "ભારતના વીર"માં યોગદાન આપે.

કુમારે આ નકલી વીડિયો ઉપર હજી સુધી કોઈ પ્રતિક્રિયા નથી આપી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અભિનેતા અક્ષય કુમારની એક વીડિયો ક્લિપ ખુબ વાઇરલ થઈ રહી છે, જેમાં તેઓ કથિત રૂપે કહી રહ્યા છે કે કટ્ટરવાદ પાકિસ્તાનમાં નહીં બલકે ભારતમાં છે.


સામગ્રી: આ વીડિયોની સફળતા બાદ વિવિધ ચર્ચાઓએ સોશિયલ મીડિયામાં વેગ પકડ્યું હતું.

સામાન્ય જનતાથી લઈને સ્ટાર્સ સુધી તમામ લોકોએ પોતાના પ્રતિભાવો રજૂ કર્યા હતા.

@timeshow નામનાં ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી એક ટ્વીટ કરવામાં આવી

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

તે વચ્ચે @timeshow નામનાં ટ્વિટર હૅન્ડલ પરથી એક ટ્વીટ કરવામાં આવી હતી.

એ ટ્વીટ પશ્ચિમ બંગાળ લઘુમતી એકતા સંસ્થાના ઉપપ્રમુખ આતિફ કાદરીના હવાલાથી કરવામાં આવી હતી.

ટ્વીટમાં લખાયું હતું કે 'પ્રિયા પ્રકાશનો વીડિયો વાઇરલ થયા બાદ અમે આંખો બંધ કરી નમાઝ પઢવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ ત્યારે અમને અલ્લાહની જગ્યાએ પ્રિયાનો ચહેરો દેખાય છે.'

'આ વીડિયો અમારી લાગણીઓને અસર કરી રહ્યો છે, તેથી અમે પ્રિયા સામે ફતવો જાહેર કર્યો છે.'

મીડિયામાંથી કેવો પ્રતિભાવ?

ત્યારબાદ altnewsએ આ ચર્ચામાં Times now અને Times how વચ્ચેનો ફરક જણાવ્યો હતો.

શું મીડિયાના આધારે ફતવો જાહેર કરાયો હતો?

આ સવાલના જવાબમાં altnewsએ જણાવ્યું હતું કે મુસ્લિમ યુવક દ્વારા ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં યુવકે ધાર્મિક ભાવનાને ઠેસ પહોંચવાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

યુવકે વધુમાં જણાવ્યું કે ગીતના અક્ષર ઇસ્લામ ધર્મનું અપમાન કરે છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે આ @timeshow ટ્વિટર હૅન્ડલે પોતાને પેરોડી(વક્રોક્તિ) અકાઉન્ટ જાહેર કર્યું છે.

asianetnewsની ટિપ્પણી અનુસાર,  કેટલાક યુવાનોએ જણાવ્યું હતું કે આ ગીતનો અંગ્રેજીમાં અનુવાદ કરવામાં આવ્યો ત્યારે તેમાં ઇસ્લામને ઠેસ પહોંચાડનારી બાબત જોવા મળી હતી.

તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે પોલીસે આ અંગે ફરીયાદ સ્વીકારી છે પરંતુ FIR નોંધી નથી.

AAJ TAK પર આ મુદ્દા પર પ્રાઈમ ટાઇમ શો

આ ટ્વીટ અંગે AAJ TAK ન્યૂઝ ચેનલ પર એક પ્રાઇમ ટાઇમ શોનું આયોજન કરવામા આવ્યુ હતું.

કાર્યક્રમમાં આ ટ્વીટ અંગે લાંબી ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

આ સમગ્ર ચર્ચા દરમિયાન AAJ TAKનાં એક પત્રકારે આતિફ કાદરીનો એક વીડિયો પણ પોતાના ટ્વિટર અકાઉન્ટમાં પોસ્ટ કર્યો હતો.

એ વીડિયોમાં તેઓ પ્રિયાનાં વીડિયોની નિંદા કરતા અને કાર્યવાહી કરવાની વાત કરતા જણાય છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે ન્યૂઝ ચેનલ પર પત્રકારે આપેલા નિવેદન અને આતિફ કાદરીના નિવેદનમાં તાલમેલ નથી.

જૂજ દિવસોમાં લાખો વ્યૂ

આ વીડિયો ક્લિપ મલયાલયમ ફિલ્મ 'ઓરુ અદાર લવ' (Oru Adaar Love)ના એક ગીતની છે.

તેમાં ટીનેજર છોકરી અને છોકરો, એકમેકની સાથે આંખો મારફત દિલની વાત કરી રહ્યાં છે.

ઓરિજિનલ વીડિયોને ત્રણ દિવસમાં...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

આંખોના હાવભાવને કારણે મલયાલમ અભિનેત્રી પ્રિયા પ્રકાશનો વીડિયો વેલેન્ટાઇન્સ ડે પહેલાં જ સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયો હતો.


સામગ્રી: આ વીડિયોને કૅપ્શન આપવામાં આવ્યું છે, "મોદી સરકાર, RSS અને શિવસેના મુસ્લિમોને મત આપવાથી રોકી રહ્યા છે. મીડિયા તેને બતાવશે નહીં એટલે કૃપા કરીને તેને શૅર કરો અને મોદી તેમજ RSS પર કાર્યવાહી ખૂબ જરૂરી છે."

ટ્વિટર અને ફેસબુક પર આ વીડિયો હજારો વખત શૅર કરવામાં આવ્યો છે.

ઓસિક્સ મીડિયા નામના ફેસબુક પેજે આ વીડિયોને એક કૅપ્શન સાથે શૅર કર્યો હતો.

તેમાં લખવામાં આવ્યું છે, "હારના ડરથી એનડીએ ટ્રિકનો ઉપયોગ કરી રહી છે અને પોલીસ મુસ્લિમોને મત આપવાથી રોકી રહી છે. મોદી સરકાર, RSS અને શિવસેનાના લોકો દ્વારા મહિલાઓ, બાળકો અને વૃદ્ધોને મારવામાં આવી રહ્યા છે. આગામી ચૂંટણીઓમાં ભાગ લો."

અમારા વાચકોએ આ વીડિયોને વૉટ્સએપના માધ્યમથી અમને મોકલીને તેની સત્યતા અંગે પૂછ્યું છે.

અમને જાણવા મળ્યું છે કે વીડિયો સાથે જે દાવો કરવામાં આવ્યો છે તે ખોટો છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વીડિયોનું સત્ય

રિવર્સ ઇમેજ સર્ચમાં આ વીડિયો સાથે જોડાયેલા સમાચાર મળ્યા.

એક એપ્રિલ 2019ના રોજ પ્રકાશિત એક મીડિયા રિપોર્ટ પ્રમાણે આ વીડિયો ગુજરાતના વીરમગામનો છે.

મીડિયા રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ વીડિયો વીરમગામના ભાથીપુર વિસ્તારનો છે.

આ ઘટના ત્યારે ઘટી હતી જ્યારે એક મહિલા કબ્રસ્તાનની દિવાલ પર કપડાં સૂકવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યાં હતાં અને તે જ સમયે કેટલાંક લોકોએ તેનો વિરોધ કર્યો.

આ ઘટનાની જાણકારી માટે બીબીસીએ અમદાવાદ ગ્રામીણ ક્ષેત્રના એસપી આર.વી. અંસારીને ફોન કર્યો.

અંસારીએ જણાવ્યું, "આ વીડિયો વીરમગામમાં 31 માર્ચ 2019ના રોજ ઘટેલી ઘટનાનો છે. જેમાં ઠાકોર અને મુસ્લિમ સમાજના લોકો વચ્ચે અથડામણ થઈ હતી. એક મહિલા કબ્રસ્તાનની દિવાલ પર કપડાં સૂકવી રહી હતી. જ્યારે એક સમુદાયના લોકોએ બીજા સમુદાયના લોકો પર હુમલો કર્યો ત્યારે આ ઘટનાએ હિંસાનું સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું."

તેમણે કહ્યું, "પોલીસ ત્યાં પહોંચી તો કેટલાંક લોકોના એક ગ્રૂપે પોલીસ પર હુમલો કર્યો અને પથ્થર મારવાનું શરૂ કર્યું. જોકે, પોલીસ આરોપીની ધરપકડ કરવામાં સફળ રહી. ખોટા દાવા સાથે આ વીડિયો ફેલાવનારા સુધી પહોંચવા માટે અમે આ મામલાની તપાસ કરી રહ્યા છીએ. આ વીડિયોનો ચૂંટણી સાથે કોઈ સંબંધ નથી."

મત આપવાથી રોકવા માટે પોલીસકર્મી મુસ્લિમોને મારી રહ્યા છે, એ દાવો ખોટો છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો ખૂબ શૅર થઈ રહ્યો છે કે જેમાં દાવો કરાયો છે કે પોલીસકર્મીઓ કેટલાંક મુસ્લિમોને મત આપવાથી રોકવા માટે મારપીટ કરી રહ્યાં છે.


સામગ્રી: આ વીડિયોને લઈને સરકારની ટીકાની સાથે જવાનોની સ્થિતિ પર ઘણો વિવાદ થયો હતો.

જોકે, બીએસએફ અર્ધ સૈનિક દળ છે, પરંતુ આ વિવાદે ભારતીય જવાનોના મામલે પણ એક ચર્ચાને જન્મ આપ્યો હતો.

તો બીજી તરફ ભારતની સુરક્ષા અંગેની તૈયારીઓ પર સીએજીનો રિપોર્ટ ગયા વર્ષે 21 જુલાઈના રોજ સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

આ રિપોર્ટમાં ભારતીય સેના અને સુરક્ષાની તૈયારીઓ પર ગંભીર ચિંતા પ્રગટ કરવામાં આવી હતી.

રસપ્રદ વાત એ છે કે જ્યારે ભૂટાનમાં ડોકલામ સરહદ પર ભારત અને ચીનના સૈનિકો આમને સામને હતા, ત્યારે સીએજીએ ભારતીય સેનાની ક્ષમતા પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.

સીએજીની તરફથી આઇએલ 76 ટ્રાન્સપોર્ટ એરક્રાફટની કાળજીમાં ત્રુટિઓ સાથે જૂના થતા લડાકુ વિમાન અને ભારતીય મિસાઇલ સિસ્ટમની વિશ્વસનીયતા પર ચિંતા પ્રગટ કરી હતી.

'વૉલ સ્ટ્રીટ જર્નલ'ના રિપોર્ટ પ્રમાણે ભારતીય સેનાએ ચીન અને પાકિસ્તાનનો સામનો કરવા માટે 42 જહાજો અને લગભગ 750 એરક્રાફટની માગ કરી છે.

પરંતુ, મિગ-21 જેવા જૂના જેટથી જ ભારતીય સેના કામ ચલાવી રહી છે. મિગ-21નો ઉપયોગ પહેલીવાર 1960ના દાયકામાં કરવામાં આવ્યો હતો.

ભારતીય વાયુદળને ટૂંક સમયમાં જ મિગ-21થી છુટકારો મળે તેવી શક્યતા છે.

પરંતુ એક રિપોર્ટ મુજબ 2032 સુધી માત્ર 22 વિમાનોનો કાફલો જ મળે તેવી શક્યતા છે.

ભારતીય સેના પાસે કેટલાં અસરકારક હથિયાર?

ભારત પાસે જૂના સૈન્ય વિમાન છે જે હંમેશાં દુર્ઘટનાનો ભોગ બનતા રહે છે.

ગયા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં જાહેર થયેલી માહિતી પ્રમાણે, તેના પહેલાનાં ચાર વર્ષોમાં 39 પ્લેન ક્રેશ થયાં હતાં.

ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં બે મિગ-21 વિમાન દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયાં હતાં.

સીએજીના રિપોર્ટ અનુસાર, ભારત ઇલેક્ટ્રૉનિક લિમિટેડ પાસેથી 80 મિસાઇલ સિસ્ટમ મળશે.

જેમાં 30 ટકા આકાશ મિસાઇલ સિસ્ટમ પ્રારંભિક પરીક્ષણમાં જ નિષ્ફળ રહી હતી.

રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે મિસાઇલ લક્ષ્ય સુધી પહોંચવામાં નિષ્ફળ રહી અને તેની ગતિ પણ ઓછી હતી.

બે મિસાઇલ તો બૂસ્ટર નોઝલને કારણે જ્યાં હતી ત્યાં જ પડી રહી.

માર્ચ 2017ના સીએજીના આ રિપોર્ટ પર ભારતીય વાયુ સેનાએ કહ્યું હતું કે અસફળ મિસાઇલોને બદલવાનું કામ ચાલી રહ્યું છે.

સીએજીએ એ વાતની પણ નોંધ લીધી હતી કે ભારત સરકારે 2016માં આકાશ મિસાઇલને ભારત-ચીન સરહદ પર તૈનાત કરવાની જાહેરાત કરી હતી.

પરંતુ એક પણ જગ્યાએ પણ તેને સ્થાપિત કરવામાં સફળતા મળી ન હતી.

આ રિપોર્ટ અનુસાર, આ...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગત વર્ષે જાન્યુઆરી મહિનામાં બીએસએફ જવાન તેજ બહાદુર યાદવે જમ્મૂની સરહદે ફરજ બજાવતી વખતે ખરાબ ભોજનનો મળવાનો આરોપ લગાવતા સોશિઅલ મીડિયા પર એક વીડિયો પોસ્ટ કર્યો હતો.


સામગ્રી: આ વીડિયોને શેર કરી રહેલા લોકોએ એવું બતાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે આવા મુદ્દાઓને લઈને પ્રિયંકા ગાંધી ગંભીર અને સંવેદનશીલ નથી.

અમને જાણવા મળ્યું કે ગુરુવારે સાંજે ઉત્તર પ્રદેશના લખનૌ સ્થિત કૉંગ્રેસ કાર્યાલય ખાતે થયેલી પ્રેસ કૉન્ફરન્સના આ વીડિયોને ધીમો કરી તેને ખોટા સંદર્ભ સાથે શેર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

પ્રિયંકા ગાંધીની પ્રેસ કૉન્ફરન્સનો ઑરિજનલ વીડિયો જોઈને એ સાબિત થઈ જશે કે સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થઈ રહેલો આ દાવો ખોટો છે.

ટ્વિટર પર @iAnkurSingh નામના એક યૂઝરે આ વીડિયો પોસ્ટ કર્યો છે.

તેમના આ ટ્વીટને વૉટ્સઍપ પર શેર કરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમનો આ વીડિયો લગભગ 50 હજાર વખત જોવાઈ ચૂક્યો છે.

વાસ્તવિકતા શું છે?

ગુરુવારના રોજ જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં સીઆરપીએફ જવાનો પર થયેલા ઉગ્રવાદી હુમલાના સમાચાર આવ્યાના લગભગ ચાર કલાક બાદ પ્રિયંકા ગાંધીએ પ્રેસ કૉન્ફરન્સ કરી હતી જેમાં તેમણે કહ્યું હતું:

"જેવી તમને જાણ છે કે આ કૉન્ફરન્સ રાજકીય ચર્ચા માટે રાખવામાં આવી હતી. પરંતુ પુલવામામાં જે આતંકી હુમલો થયો છે, તેમાં આપણા સૈનિકો શહીદ થયા છે. એટલા માટે આ સમયે રાજકીય ચર્ચા કરવી યોગ્ય નથી."

પ્રિયંકા ગાંધીએ ઉમેર્યું, "અમને બધાને ખૂબ જ દુખ થયું છે. શહીદોના પરિવારજનો હિંમત જાળવી રાખે, અમે તેમની સાથે ખભેથી ખભા મળાવીને ઊભા છીએ."

ત્યારબાદ કૉંગ્રેસ નેતા જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયા અને રાજ બબ્બર સાથે પ્રિયંકા ગાંધીએ થોડીવાર મૌન રાખ્યું અને ચાર મિનિટમાં જ તેઓ પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાંથી નીકળી ગયાં.

ઘણાં મીડિયા હાઉસે લખ્યું કે પ્રિયંકા ગાંધીએ પુલવામા હુમલા બાદ પોતાની પ્રેસ કૉન્ફરન્સ રદ કરી નાખી.

પરંતુ પુલવામા હુમલાને લઈને જ્યારે સમગ્ર દેશ શોકમાં ડૂબેલો છે ત્યાર અમુક સોશિયલ મીડિયા યૂઝર તેમાં રાજનીતિ શોધી રહ્યું છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કૉંગ્રેસનાં મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધી વાડ્રાનો એક સ્લો-મોશન વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર શેર થઈ રહ્યો છે જેમાં લખ્યું છે 'પુલવામા હુમલા બાદ પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં હસી રહેલાં પ્રિયંકા વાડ્રા.'


સામગ્રી: આ વીડિયોમાં દલિત યુવક એક પોલીસ અધિકારીને જણાવી રહ્યા છે કે "તમે લોકોએ મારાં માતાપિતાની હત્યા કરી અને હવે તેમના અંતિમ સંસ્કાર કરતા પણ અટકાવી રહ્યા છો."

વીડિયો વાઇરલ થયા બાદ કેરળમાં અલગ-અલગ જગ્યાએ વિરોધપ્રદર્શનો કરવામાં આવ્યાં અને દબાણમાં આવીને રાજ્ય સરકારને તપાસના આદેશ આપવા પડ્યા હતા.

વીડિયોમાં 23 વર્ષના રાહુલ રાજ તેમનાં માતા અંબિલી અને પિતા રાજન માટે કબર ખોદતા દેખાય છે. 22 ડિસેમ્બરે બનેલી એક ઘટનામાં દાઝી જવાના કારણે રાહુલનાં માતાપિતા મૃત્યુ પામ્યાં હતાં.

કબર ખોદી રહેલા રાહુલને જ્યારે એક પોલીસ અધિકારી અટકાવે છે ત્યારે તેઓ વીડિયોમાં કહેતા સંભળાય છે, "તમે લોકોએ મારાં માતાપિતાનો જીવ લઈ લીધો અને હવે કહી રહ્યા છો કે હું અંતિમ સંસ્કાર પણ કરી ન શકું."

વીડિયો વાઇરલ થઈ ગયો અને પછી વિરોધપ્રદર્શનો થયાં અને ત્યારબાદ એવા વીડિયો સામે આવ્યા જેમાં લોકો જણાવી રહ્યા છે કે કઈ રીતે પોલીસે રાજનને તેના ઍસ્બેસ્ટોસના છતવાળું ઘર છોડવા માટે જણાવ્યું હતું.

તિરુવનંતપુરમથી 25 કિલોમિટર દૂર અતિયાન્નુર ગામમાં રાજનનું ઘર ફક્ત ત્રણ સૅન્ટ (એક એકરના 100મો ભાગ એટલે એક સૅન્ટ) જમીન પર બનેલું હતું.

22 ડિસેમ્બરે શું થયું હતું?

રાહુલ રાજ

એક બીજા વીડિયોમાં રાહુલ જણાવતા દેખાય છે કે તે દિવસે શું થયું હતું.

વીડિયોમાં રાહુલ રાજ કહે છે, "અમે બપોરે જમવા માટે બેઠા જ હતા કે પોલીસ આવી અને જણાવ્યું કે અમારે આ ઘર ખાલી કરી નાખવું જોઈએ. મારા પિતાએ જણાવ્યું કે જમ્યા બાદ અમે જતા રહીશું. પોલીસકર્મી અમારી વાત સાંભળવા માટે તૈયાર નહોતા. તેમણે કહ્યું અત્યારે જ નીકળી જાવ."

રાહુલ રાજ વીડિયોમાં કહે છે કે "મારા પિતાએ ફરીથી પોલીસકર્મીને જણાવ્યું કે જમી લીધા બાદ તેઓ ઘર ખાલી કરી નાખશે. પણ ખાખી પહેરેલા લોકોએ તેમની વાત માનવાનો ઇન્કાર કરી દીધો."

"એ પછી મારા પિતાએ પેટ્રોલ પોતાના માથા પર રેડી દીધું અને લાઇટર સળગાવીને આગ ચાંપી દીધી. જ્યારે પોલીસકર્મીએ લાઇટર છીનવવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે લાઇટર નીચે પડી ગયું અને મારાં માતાપિતા બળી ગયાં."

બીજા એક વીડિયોમાં જોઈ શકાય છે કે પોલીસ અધિકારી  લાઇટર છીનવવાનો પ્રયત્ન કરી રહ્યા છે અને ત્યારે જ લાઇટર જમીન પર પડી જાય છે, રાજન અને અંબિલી આગની લપેટમાં આવી જાય છે.

મૃત્યુ પહેલાં મૅજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ પોતાના નિવેદનમાં રાજને કહ્યું હતું કે "મેં માત્ર પોલીસકર્મીને દૂર રાખવા માટે લાઇટર સળગાવ્યું હતું. પોતાનો જીવ લેવાની મારી કોઈ ઇચ્છા નહોતી. એક...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

કેરળમાં કથિત રીત પોલીસ દ્વારા સતામણીની ફરિયાદ કરી રહેલા દલિત યુવકનો વીડિયો વાઇરલ થતાં મુખ્ય મંત્રી પિનારાઈ વિજયને તપાસના આદેશ આપ્યા છે.


સામગ્રી: આ વીડિયોમાં દાવો કરાયો છે કે 'વર્ષ 2013માં જ્યારે ભારતનો જીડીપીનો દર 5 ટકા સુધી ગગડી ગયો અને દેશમાં કૉંગ્રેસની સરકાર હતી ત્યારે રવીશ કુમારે તેને ચિંતાનો વિષય માનવાથી ઇનકાર કર્યો હતો. જ્યારે 2019માં જીડીપીનો દર 5 ટકા થયો છે ત્યારે તેઓ ભારતને મંદીની ઝપેટમાં દર્શાવી રહ્યા છે.'

30 સેકંડના આ વાઇરલ વીડિયોનો અડધો ભાગ રવીશ કુમારના 2013ના ટીવી કાર્યક્રમમાંથી લેવામાં આવ્યો છે.

જેને એક હાલના કાર્યક્રમ સાથે જોડીને, બેઉની સરખામણી કરવામાં આવી રહી છે.

જૂના વીડિયોમાં રવીશ કુમારને કહેતા સાંભળી શકાય છે, "શું આપણે અર્થવ્યવસ્થાને લઈને વધારે તો રોદણાં તો નથી રડી રહ્યાને? કારણ કે દુનિયામાં ઘણાં ઓછા અર્થતંત્ર એવાં છે જે 5 ટકાની ઝડપે આગળ વધી રહ્યાં છે."

જ્યારે હાલમાં વાઇરલ કરાયેલા વીડિયોમાં તેઓ કહે છે, "ભારતની અર્થવ્યવસ્થા સારી સ્થિતિમાં નથી. જીડીપીના આંકડા પ્રમાણે 5 ટકાનો દર એ વાતની પુષ્ટિ કરે છે કે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા મંદીની ઝપેટમાં આવી ગઈ છે."

કેટલાંક લોકોએ લખ્યું છે કે કથિત રીતે સત્તાવિરોધી કહેવામાં આવતાં પત્રકાર રવીશ કુમારનું સત્ય

ઘણાં બધાં ફેસબુક ગ્રુપમાં આ વીડિયોના આધારે રવીશ કુમારને 'કૉંગ્રેસ સમર્થક' કહેવામાં આવી રહ્યા છે.

અમે તપાસ્યું કે આ વીડિયોને ફિલિપાઇન્સના પાટનગર મનિલામાં શુક્રવારે યોજાયેલા રવીશ કુમારના 'રૅમન મેગ્સેસે પબ્લિક લેક્ચર' પહેલાં વાયરલ કરવામાં આવ્યો.

હાલમાં જ રવીશ કુમારને વર્ષ 2019નો પ્રતિષ્ઠિત 'રૅમન મેગ્સેસે ઍવૉર્ડ' આપવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

હિન્દી ટીવી પત્રકારત્વમાં વિશેષ યોગદાન માટે 9 સપ્ટેમ્બર, 2019એ તેમને આ સન્માન આપવામાં આવશે.

બીબીસીએ તપાસ્યું તો ખ્યાલ આવ્યો કે સોશિયલ મીડિયા પર શૅર થઈ રહેલો રવીશ કુમારનો વાઇરલ વીડિયો ભ્રમજનક છે અને એક મોટી ચર્ચાનો નાનો ભાગ છે, જેને ખોટા સંદર્ભ સાથે શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

2013નો વીડિયો

ટીવી કાર્યક્રમમાંથી લેવામાં આવેલી તસવીર

વાયરલ પોસ્ટમાં જે જૂના વીડિયોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો તે 27 ફેબ્રુઆરી, 2013ના રોજ પ્રસારિત થયેલા રવીશ કુમારના ટીવી કાર્યક્રમનો એક ભાગ છે.

આ કાર્યક્રમમાં ભારતના 'આર્થિક સર્વે રિપોર્ટ 2012-13' પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી, જેને એ જ દિવસે તત્કાલીન નાણામંત્રી પી ચિદમ્બરમે સંસદમાં મૂક્યો હતો.

આ કાર્યક્રમની શરૂઆત રવીશે આમ કહીને કરી હતી કે, "વર્તમાનકાળમાં દેશની આર્થિક સ્થિતિ સામાન્ય નથી. ભવિષ્યકાળમાં સામાન્ય થવાની અટકળ છે. ભૂતકાળની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વરિષ્ઠ પત્રકાર રવીશ કુમારનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ભ્રામક દાવા સાથે વાઇરલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.


સામગ્રી: આ વીડિયોમાં પોલીસ લોકોને એક દરવાજાથી બહાર જતાં રોકી રહી છે.

આ વીડિયોની નીચે અનેક લોકોએ એવી કૉમેન્ટ્સ કરી છે કે 2014માં મોદીની સભાઓમાં લોકો આવતા હતા જ્યારે 2019માં તેમને પોલીસ દ્વારા રોકવા પડે છે.

'મણિપુર ટૉક્સ' નામની એક સ્થાનિક વેબસાઇટે પણ આ વીડિયો શૅર કર્યો છે અને લખ્યું છે, "ભારે અફરાતફરી વચ્ચે લોકોને મોદીની રેલીમાં રોકી રાખવા માટે પોલીસે મહેનત કરવી પડી. પોલીસે બૅરિકેડ લગાવીને લોકોને મેદાનમાં રોક્યા. આ શરમની વાત છે."

ટ્વિટર પર આ વેબસાઇટ દ્વારા પોસ્ટ કરવામાં આવેલા વીડિયોને આશરે 3 લાખ લોકો ચૂક્યા છે અને સેંકડો લોકો તેને રી-ટ્વીટ કરી ચૂક્યા છે.

ફૅક્ટ ચેક શા માટે?

ફેસબુક અને શૅરચેટ પર પણ આ વીડિયો ખૂબ શૅર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

તેમાં કેટલાક યૂઝર્સે લખ્યું છે કે મોદીના ભાષણથી નિરાશ થઈને મણિપુરના લોકો સભા અડધી મૂકીને પરત ફરવા લાગ્યા હતા.

સોશિયલ મીડિયા પર એક બે વીડિયો એવા પણ છે કે જેમાં દેખાય છે કે પોલીસે મેદાનનો દરવાજો બંધ કરીને રાખ્યો છે અને મહિલાઓ લોખંડના દરવાજા પર ચઢીને મેદાનની બહાર જવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે.

રવિવાર, 7 એપ્રિલ 2019ના રોજ મણિપુરની રાજધાની ઇમ્ફાલમાં શું થયું હતું અને મેદાનમાંથી નીકળી રહેલા લોકો ખરેખર મોદીના ભાષણથી નિરાશ થઈ ગયા હતા? તેની અમે તપાસ કરી.

રેલીનો સમય

મણિપુરના ઇમ્ફાલ ઈસ્ટ જિલ્લાના કંગલા પૅલેસથી માત્ર એક કિલોમિટરના અંતર પર સ્થિત હપ્તા કંગજેઈબુંગ મેદાનમાં નરેન્દ્ર મોદીની સભાનું આયોજન થયું હતું.

ભારતીય જનતા પક્ષે વડા પ્રધાન મોદીનો 6 એપ્રિલનો કાર્યક્રમ જાહેર કર્યો હતો. તેના પ્રમાણે સાંજે 4.10 કલાકે મણિપુરની આ રેલીમાં તેમણે પહોંચવાનું હતું.

જોકે, મણિપુર ભાજપે આ સભાનું જે પોસ્ટર જાહેર કર્યું હતું તેમાં રેલીનો સમય 2.30 કલાકનો અપાયો હતો.

રવિવારના રોજ મોદીની આ રેલીને કવર કરવા પહોંચેલાં કેટલાંક સ્થાનિક સમાચારપત્રોના અહેવાલોના આધારે બીબીસીને જાણવા મળ્યું કે સવારે 10 વાગ્યાથી જ લોકો સભાના મેદાનમાં પહોંચવા લાગ્યા હતા.

વડા પ્રધાનના આગમનને જોતા રવિવારના રોજ મણિપુરમાં સક્રિય સ્થાનિક ઉગ્રવાદી સંગઠન કોરકોમે પણ વિસ્તારમાં બંધનું આહ્વાન કર્યું હતું.

ભારતના વડા પ્રધાન અને રાષ્ટ્રપતિના આગમનના વિરોધમાં આ ઉગ્રવાદી સંગઠન પહેલાં પણ આ પ્રકારે બંધનું એલાન કરી ચૂક્યું છે.

ભાજપનો પડકાર

મણિપુરના ભાજપના પ્રવક્તા વિજય ચંદ્રે બીબીસીના સહયોગી પત્રકાર દિલીપકુમાર શર્માને જણાવ્યું કે વડા પ્રધાનની સભા અંગે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ઇમ્ફાલ(મણિપુર)માં યોજાયેલી એક સભાનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થયો છે.


સામગ્રી: આ વીડિયોમાં ભાજપના ધારાસભ્ય બલરામ થાવાણી એન.સી.પી.ના કુબેરનગર(અમદાવાદ)વોર્ડના વડા નેતા નીતુ તેજવાણીને ક્રૂરતાપૂર્વક મારતા દેખાય છે.

નીતુ તેજવાણી અને બહેનો તેમનાં વિસ્તારમાં પાણીની સમસ્યા મુદ્દે ધારાસભ્યની ઓફિસ સામે રવિવારે સવારે દેખાવો કરી રહ્યાં હતાં.

કુબેરનગર વિસ્તારમાં છેલ્લા આઠ દિવસ દરમિયાન 15થી 20 નાની ફેકટરીઓનું પાણીનું જોડાણ કાપી નાખવામાં આવ્યું હતું.

આને લીધે ફેક્ટરીનું તો કામ અટકી જ રહ્યું હતું પણ એનો ભોગ તેમાં કામ કરનાર 50થી 60 મજૂરો બન્યાં હતાં, કેમ કે પીવાનાં પાણી માટે તેઓ આના પર જ આશ્રિત હતાં.

આટલી વિકરાળ ગરમીમાં જ્યારે સરકાર વધારે પ્રવાહી લેવાની સલાહ આપે છે, ત્યારે પાણીનું કનેક્શન કાપી દેવાતાં આ મજૂરો પર  મોટી આફત આવી પડી હતી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ધારાસભ્યની પહેલાં એમનાં કૉર્પોરેટર ભાઈની મારપીટ

પાણીની પાઇપલાઇન કાપી નાખવાની ઘટના બની રહી હતી, ત્યારે નીતુ તેજવાણી સ્થાનિક કૉર્પોરેટર અને ભાજપના ધારાસભ્ય બલરામ થવાનીના ભાઈ કિશોર થાવાણી પાસે ગયાં.

એમણે ધારાસભ્યના ભાઈને વિનંતી કરી કે "આ બાબતે જે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવાની હોય તે મેં ચાલુ કરાવી દીધી છે, તમે બે દિવસ માટે પાણી ન કાપશો."

જોકે, તેમણે નીતુ તેજવાણીની કોઈ વાત ન સાંભળી અને હાથથી પકડીને તેમને ધક્કો મારી દીધો.

આ ઘટના બની ત્યારે નીતુ તેજવાણીએ તેમના પતિને વિનંતી કરી કે એક કૉર્પોરેટર હોવા છતાં તેઓ મહિલા પર હાથ ઉપાડે છે તો એમનો વીડિયો ઉતારો.

નીતુ તેજવાણીના પતિએ વીડિયો ઉતારતા ધારાસભ્યના ભાઈ કિશોર થાવાણીએ એમની સાથે મારપીટ કરી.

નીતુ તેજવાણી કહે છે કે, "તેમણે મારા પતિ ઉપર પણ હાથ ઉપાડ્યો. આ બધી ઘટનાનો વીડિયો લેવાયો અને અમે માર ખાઈને પાછા આવી ગયા."

"આ વીડિયો અમે વાઇરલ કર્યો અને પોલીસમાં તેમની સામે ફરિયાદ નોંધાવવા ગયા, પરંતુ પોલીસ તરફથી તેમની સામે કોઈ પગલાં લેવાયા નહોતાં."

ત્યારબાદ વિસ્તારની કેટલીક રવિવારે નીતુ તેજવાણી પાસે આવી. એમણે ફરિયાદ કરી કે "દીદી, અમારે ત્યાં ગટરનું ગંદુ પાણી આવી રહ્યું છે."

"જેમનું પાણીનું જોડાણ કાપી દેવામાં આવ્યું હતું એ લોકો પણ એમની સાથે હતાં. એમણે પણ નીતુ તેજવાણીને ફરિયાદ કરી કે  "અમે પાણી વગર કેવી રીતે રહીએ?"

ફરી ધારાસભ્યની ઓફિસ પર મારપીટ

ત્યારબાદ નીતુ તેજવાણી અને બહેનો ધારાસભ્યની ઓફિસ પર રજૂઆત કરવા ગયાં.

નીતુ તેજવાણી કહે છે કે "મારે ધારાસભ્ય બલરામ થવાણીને કહેવું હતું કે તમારા ભાઈ કૉર્પોરેટર છે અને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

અમદાવાદની નરોડા વિધાનસભા બેઠકના ભાજપના ધારાસભ્ય બલરામ થાવાણી ધોળા દિવસે ભર બજારમાં એક સ્ત્રીને આક્રમક રીતે લાતો વડે માર મારે છે એનો વીડિયો વાઇરલ થયો છે.


સામગ્રી: આ વ્યક્તિ પોતાનાં માતાપિતા પર તેમને જન્મ આપવા બદલ કેસ કરવા માગે છે. તેમને ગુસ્સો છે કે તેમને જન્મ આપતા પહેલાં તેમનાં માતાપિતાએ એક વખત પૂછ્યું કેમ નહીં.

રફાએલ સેમ્યુઅલના સમાચાર સમગ્ર દુનિયામાં ફેલાઈ ગયા છે કે તેમને જન્મ આપવા બદલ તેઓ પોતાનાં પરિવારને કોર્ટમાં લઈ જઈ રહ્યા છે.

રફાએલ સેમ્યુઅલે બીબીસી સાથે વાત કરતા કહે છે કે બાળકોને તમની મરજી વગર દુનિયામાં લાવવા એ ખોટું છે. કેમ કે તેનાથી તેમણે આખી જિંદગી સહન કરવું પડે છે.

જોકે, રફાએલ સેમ્યુઅલ માને છે કે જન્મ પહેલાં કોઈ વ્યક્તિની મરજી જાણી શકાતી નથી. તે છતાં તેઓ એમ માને છે કે 'જન્મ લેવાનો નિર્ણય તેમનો ન હતો.'

તેઓ દલીલ કરે છે કે 'જન્મ લેવાનો નિર્ણય અમારો ન હતો એટલે અમને આગળ જીવન જીવવા માટે વળતર મળવું જોઈએ.'

રફાએલ સેમ્યુઅલ માને છે કે જીવન ખૂબ ખરાબ છે અને લોકોએ બાળકને જન્મ આપવો ન જોઈએ.

તેઓ કહે છે કે આવું થશે તો પૃથ્વી પર આગળ જતા માનવજાતિ જોવા નહીં મળે અને તે પૃથ્વી ગ્રહ માટે સારું છે.

તેઓ કહે છે, "માનવજાતિનો કોઈ મુદ્દો જ નથી. ઘણા લોકો તકલીફનો સામનો કરી રહ્યા છે. જો માનવજાતિનો નાશ થશે, તો પૃથ્વી અને પશુઓ બન્ને ખુશ રહેશે. તેમની પરિસ્થિતિ સારી બનશે."

"કોઈ મનુષ્યએ તકલીફનો સામનો પણ નહીં કરવો પડે. માનવજાતિનાં અસ્તિત્વનો કોઈ મતલબ જ નથી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

એક વર્ષ પહેલાં તેમણે નિહિલાનંદ નામે એક ફેસબુક પેજ બનાવ્યું હતું કે જેમાં તેઓ નકલી દાઢી સાથે જોવા મળ્યા હતા. આ સિવાય તેમણે આંખ પર માસ્ક પહેર્યું છે અને જન્મ વિરોધી સંદેશ પણ જોવા મળે છે.

તેમાં લખ્યું છે, "શું બાળકોને આ દુનિયામાં લાવી તેમની કારકિર્દી બનાવવાં માટે મજબૂર કરાતાં નથી?"

"તમારાં માતાપિતા એક રમકડું કે એક કૂતરું પાળવાનાં બદલે તમને આ દુનિયામાં લાવ્યા. તમે તેમનાં માટે કંઈ નથી. માત્ર તેમનું મનોરંજન છો."

રફાએલ સેમ્યુઅલ કહે છે કે તેમને પહેલી વખત આ પ્રકારના વિચાર પાંચ વર્ષની વયે આવ્યા હતા.

તેઓ કહે છે, "હું એક સામાન્ય બાળક હતો. એક દિવસ હું ખૂબ કંટાળી ગયો હતો અન સ્કૂલે જવા માગતો ન હતો પણ મારા માતાપિતા મને જબરદસ્તી સ્કૂલે મોકલવા માગતા હતા. ત્યારે મેં તેમને પૂછ્યું : 'તમે મને શા માટે જન્મ આપ્યો?' મારા પિતા પાસે કોઈ જવાબ ન હતો. જો ત્યારે તેઓ જવાબ આપી શક્યા હોત, તો આજે હું આવો ન હોત."

હસતા હસતા રફાએલ કહે છે, "મારાં મમ્મી ઇચ્છતાં હતાં કે કાશ મારા જન્મ પહેલાં તેઓ મને મળી લેતાં. અને જો તેઓ મને મળ્યાં હોત, તો...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

મુંબઈમાં રહેતા 27 વર્ષીય યુવકે કંઈક એવું કર્યું છે કે જેની ચર્ચા સમગ્ર દુનિયામાં થઈ રહી છે.


સામગ્રી: આ વ્યક્તિએ કરેલી ભૂલના કારણે નાગપુરના નાઇક તલાવ વિસ્તારના 700 લોકોને હવે ક્વોરૅન્ટીન કરવામાં આવ્યા છે.

નાગપુર મ્યુનિસિપલ કમિશનર તુકારામ મુંધેએ બીબીસી મરાઠીને કહ્યું કે એક વ્યક્તિએ પાર્ટીનું આયોજન કર્યું જેનાથી 180 લોકો કોરોના વાઇરસની ઝપેટમાં આવ્યા છે અને સંક્રિમિતોના સંપર્કમાં આવેલાં બીજા 700 લોકોને ક્વોરૅન્ટીન કરવામાં આવ્યા છે.

ઘટના શું છે?

નાગપુરમાં સતરંજીપુરા અને મોમિનપુરા બે વિસ્તારો કોરોના વાઇરસના હૉટસ્પૉટ હતા, પરંતુ એક વ્યક્તિની ભૂલને કારણે ઉત્તર નાગપુરનો નાઇક તલાવ વિસ્તાર પણ હૉટસ્પૉટ બની ગયો છે. આ વિસ્તારમાં છેલ્લાં 6 દિવસમાં 180 નવા કેસ સામે આવ્યા છે.

નાઇક તલાવ વિસ્તારમાંથી એકદમ મોટી સંખ્યામાં આટલા બધા કેસ સામે આવતા નાગપુર મ્યુનિસિપાલિટીએ તેની તપાસ શરૂ કરી. કોરોના વાઇરસના ફેલાયો તેમાં એક જ પરિવારના 16 લોકો કોરોના પૉઝિટિવ હતા.

વધારે તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે આજ પરિવારના યુવાને એક પાર્ટીનું આયોજન કર્યું હતું. લૉકડાઉનના નિયમોમાં અઢી મહિના પછી છૂટછાટ મળતા નાઇક તલાવ વિસ્તારમાં પોતાના ઘરમાં યુવાને પાર્ટીનું આયોજન કર્યું હતું. તે મોમિનપુરા વિસ્તારમાં મીટ ખરીદવા ગયો હતો અને પાંચ બીજા વ્યક્તિએ આ પાર્ટીમાં ભાગ લીધો હતો.

પાર્ટી પૂર્ણ થયા પછી, પાર્ટીના આયોજકની તબિયત લથડી અને તેને તરત જ માયો હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યો. તેનો કોરોના વાઇરસનો ટેસ્ટ પૉઝિટિવ આવ્યો.

આ આખો કિસ્સો કેવી રીતે પ્રકાશમાં આવ્યો?

નાગપુર મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનના સ્વાસ્થ્ય અધિકારી ડૉ. પ્રવીણ ઘંતવરેએ બીબીસી મરાઠીને જણાવ્યું કે નાગપુરના નાઇક તલાવ વિસ્તારમાં એકદમ જ મોટી સંખ્યામાં કોરોના પૉઝિટિવ કેસ આવતા વહીવટી તંત્રએ તપાસની શરૂઆત કરી.

"જ્યારે એક જ પરિવારના 16 લોકોના પૉઝિટિવ આવ્યા, ત્યારે અમે પરિવારના પહેલાં જે વ્યક્તિમાં સિમ્ટમ્સ જોવા મળ્યા હતા તેની તપાસ શરૂ કરી. તે એક યુવાન હતો તેણે મ્યુનિસિપલ કર્મચારીને જવાબ આપ્યો કે તે જ્યારે સવારે ચાલવા માટે બગીચામાં જતો હતો ત્યારે તેને ચેપ લાગ્યો હોઈ શકે."

"પરંતુ, વધારે તપાસ કરતા જાણવા મળ્યું કે આજ યુવાન વ્યક્તિ પાર્ટી પછી માંદો પડ્યો હતો. જેથી અધિકારીઓએ વિવિધ પાસાઓને જોડવાનું કામ કર્યું. જ્યારે જવાબદાર વ્યક્તિને આ અંગે પૂછવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે સ્વીકાર્યું કે તેણે મીટ ખરીદવા માટે મોમિનપુરા વિસ્તારની મુલાકાત લીધી હતી. જે કોરોનાનું હૉટસ્પૉટ હતું. લોકોએ કોરોનાને લગતી માહિતીને છુપાવી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

નાગપુરમાં એક વ્યક્તિએ લૉકડાઉનના નિયમોમાં છૂટછાટ મળતાં એક પાર્ટીનું આયોજન કર્યું, આ પાર્ટીથી ફેલાયેલા કોરોના વાઇરસના કારણે 180 પૉઝિટિવ કેસ નોંધાયા છે.


સામગ્રી: આ વ્યવસ્થા હેઠળ હિંદુઓને તેમના કર્મ (કાર્ય) અને ધર્મ (અહીં તેનો અર્થ ફરજ થાય છે)ના આધારે ચુસ્ત રીતે ઉપરથી નીચેના ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવે છે. ભારતીય વર્ણવ્યવસ્થા 3000 વર્ષ કરતાં જૂની હોવાનું માનવામાં આવે છે અને તે અત્યંત જટિલ છે.

જ્ઞાતિનો ઉદ્ભવ કેવી રીતે થયો?

ભારતની કુલ વસતીમાં દલીતો 15થી 18 ટકા છે

હિંદુત્વ અંગે સૌથી મહત્ત્વના અને આધારભૂત ગણાતા પુસ્તક મનુસ્મૃતિની રચના ઇસુના જન્મથી એક હજાર વર્ષ પૂર્વે થઈ હતી. તેમાં જ્ઞાતિવ્યવસ્થાને સમાજમાં વ્યવસ્થા અને વિશ્વાસના પાયા સમાન ગણાવીને તેને ન્યાયોચિત માનવામાં આવી છે.

જ્ઞાતિવ્યવસ્થા હેઠળ હિંદુઓને મુખ્ય ચાર વર્ગમાં વહેંચવામાં આવે છેઃ બ્રાહ્મણ, ક્ષત્રિય, વૈશ્ય અને શુદ્ર.

ઘણા લોકો માને છે કે આ જૂથો મૂળભૂત રીતે સર્જનના હિંદુ દેવતા બ્રહ્મામાંથી પેદા થયાં હતાં.

જ્ઞાતિવ્યવસ્થામાં બ્રાહ્મણો સૌથી ટોચ પર હતા. તેઓ મુખ્યત્વે શિક્ષકો અને બુદ્ધિજીવીઓ હતા અને તેઓ બ્રહ્માના મસ્તિસ્કમાંથી પેદા થયા હોવાની માન્યતા છે.

ત્યાર પછીના ક્રમે ક્ષત્રિયો છે, જેઓ લડાયક જૂથ અથવા શાસક વર્ગ છે. તેમની રચના બ્રહ્માની ભુજાઓમાંથી થઈ હોવાની માન્યતા છે.

વૈશ્ય અથવા વેપારીઓ આ જ્ઞાતિવ્યવસ્થામાં ત્રીજા ક્રમે છે. તેમની રચના બ્રહ્માની સાથળમાંથી થઈ હોવાની માન્યતા છે.

આ જ્ઞાતિવ્યવસ્થામાં શુદ્રો સૌથી તળિયે છે. તેઓ બ્રહ્માના પગમાંથી રચાયા હતા.

આ ઉપરાંત મુખ્ય જ્ઞાતિઓને પણ બીજી 3000 જ્ઞાતિ અને 25,000 પેટાજ્ઞાતિઓમાં વહેંચવામાં આવી છે.  દરેકનો પોતાનો ચોક્કસ વ્યવસાય છે.

જ્ઞાતિવ્યવસ્થા કઈ રીતે કામ કરે છે?

જ્ઞાતિ આધારિત ભેદભાવ દૂર કરવા માટે પ્રયત્નોથી જરૂરી પરિવર્તનો આવી શક્યા નથી.

સદીઓથી હિંદુ ધર્મ અને સામાજિક જીવનનાં દરેક પાસાં પર જ્ઞાતિનો પ્રભાવ રહ્યો છે. દરેક જૂથ જટિલ વરિષ્ઠતા ક્રમમાં પોતાનું ચોક્કસ સ્થાન ધરાવે છે.

ભારતમાં ગ્રામીણ સમુદાય લાંબા સમયથી જ્ઞાતિના આધારે ગોઠવાયેલો છે.

ઉચ્ચ અને નીચલા વર્ગના લોકો લગભગ હંમેશાં જુદા-જુદા સમુદાયમાં રહે છે. તેમના પાણીના કૂવા પણ અલગ-અલગ હોય છે. બ્રાહ્મણો શુદ્રોએ સ્પર્શ કરેલું પાણી પીતા નથી. લોકો પોતાની જ્ઞાતિની અંદર જ લગ્ન કરે છે.

આ જ્ઞાતિ વ્યવસ્થામાં ઉચ્ચ વર્ગને ઘણા વિશેષાધિકાર મળે છે. તેના કારણે વિશેષાધિકાર ધરાવતાં જૂથો દ્વારા નીચલા વર્ગનું શોષણ થાય છે.

આ વ્યવસ્થા અન્યાયી અને શોષણકારી હોવાનું જણાવીને તેની ઘણી ટીકા કરવામાં આવી છે.

આમ છતાં સદીઓથી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ભારતમાં જ્ઞાતિવ્યવસ્થા શું છે અને તે કઈ રીતે કામ કરે છે? ભારતની જ્ઞાતિવ્યવસ્થા (અથવા વર્ણવ્યવસ્થા)એ સામાજિક વર્ગીકરણનું સૌથી જૂનું સ્વરૂપ છે, જે આટલાં વર્ષો સુધી ટકી રહ્યું છે.


સામગ્રી: આ વ્હેલ કોઈ સામાન્ય વ્હેલ ગણાવી શકાતી નથી. કેમ કે તેના પર સ્પેશિયલ કવચ લાગેલું હતું.

જ્યારે કવચને હટાવવામાં આવ્યું તો જાણવા મળ્યું કે તેના પર કૅમેરા લાગેલો છે. તો આ જાસૂસ વ્હેલ ક્યાંથી આવી અને કોણે મોકલી અને નોર્વે કેવી રીતે પહોંચી?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

નોર્વેના તટીય વિસ્તારમાં એક બેલુગા વ્હેલ મળી આવી છે.


સામગ્રી: આ શખ્સોએ તેમના મિત્ર પ્રકાશ કાનાણીને ફોન કર્યો. પ્રકાશ પોતાની કાર લઈને આવ્યા, જેની ઉપર 'MLA GUJARAT'નું બોર્ડ મૂકેલું હતું. આગંતુકે તેનો પરિચય રાજ્યકક્ષાના આરોગ્યમંત્રી કુમાર કાનાણીના પુત્ર તરીકે આપ્યો.

યાદવે મિત્રોને છોડાવવા માટે રાત્રે 10 વાગ્યા પછી બહાર નીકળવા બદલ તથા ધારાસભ્ય સાથે ન હોવા છતાં તેમનું બોર્ડ મારવા ઉપર સવાલ ઉઠાવ્યા.

આ સમગ્ર ઘટના વિશે સુનિતા યાદવે તેમના ઉપરી અધિકારીઓને વીડિયો રેકર્ડિંગ કરીને રજૂઆત કરી, કથિત રીતે તેનો સંતોષકારક ઉકેલ ન આવતા, હતાશ સુનિતાએ પોલીસદળમાંથી રાજીનામું આપી દીધું.

જ્યારે સમગ્ર ઘટના બહાર આવી ત્યારે સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સે તેમને 'લેડી સિંઘમ' અને 'મર્દાની'ની ઉપમા આપી અને તેમને  '#ISupportSunitaYadav' ટ્રૅન્ડ થવા લાગ્યું.

સુરત પોલીસ કમિશનરે આ કેસમાં તપાસના આદેશ આપી દીધા છે. બીજી બાજુ, મંત્રી કુમાર કાનાણીનું કહેવું છે કે તેમના પુત્ર સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થતી હોય તે કરવી જોઈએ.

તેમણે મહિલા કૉન્સ્ટેબલ ઉપર ગાળો બોલવાનો તથા અસભ્ય વર્તન કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે.

કાનાણીનું કથન અને કહાણી

 મંગળવારે મંત્રી કાનાણીએ તેમના સત્તાવાર ફેસબુક એકાઉન્ટ ઉપર એક વીડિયો મૂક્યો, જેમાં તેમણે કહ્યું :

"સુરત શહેર અત્યારે કોરોનાના ખૂબ જ ખરાબ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. સરકાર સમગ્ર વહીવટી તંત્ર તથા આરોગ્યવિભાગે લોકોને મદદરુપ થવા માટે તમામ શક્તિઓ કામે લાગડી છે અને કામ કરી રહ્યાં છે."

"દુર્ભાગ્યપૂર્ણ અને ખેદની વાત કરવાની જગ્યાએ અમુક તત્વો છેલ્લા કેટલાય સમયથી પ્રજા સમક્ષ વ્યક્તિગત મને બદનામ કરવાનું ષડયંત્ર કરી રહ્યા છે. સરકારની, ભારતીય જનતા પાર્ટીની અને મારી છબિ ખરડાય તેવા પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે."

કાનાણીએ 'ઘટના'ના મૂળ સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરવા બદલ મીડિયાનો આભાર માન્યો હતો. કાનાણીએ આ વાત કયા સંદર્ભમાં કરી તે સ્પષ્ટતાપૂર્વક ન જણાવ્યું, પરંતુ તેને સુનિતા યાદવ રાજીનામાના વિવાદ સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે.

આ સિવાય તાજેતરમાં તેઓ સોશિયલ ડિસ્ટન્સિંગ ન જાળવવું, કપરા સમયમાં સુરતમાંથી ગેરહાજર રહેવું, સોશિયલ મીડિયા યૂઝરને જવાબ આપવામાં મર્યાદાભંગ કરવો જેવા વિવાદમાં સપડાયા હતા.

કાનાણીનું આખું નામ કિશોરભાઈ શીવાભાઈ કાનાણી છે, પરંતુ કાર્યકરો, મિત્રવર્તુળ તથા સામાજિક જીવનમાં તેઓ 'કુમાર કાનાણી' તરીકે જ ઓળખાય છે.

2017ની વિધાનસભા ચૂંટણી દરમિયાન તેઓ વરાછા રોડ (બેઠક નંબર 161) ઉપરથી ભાજપની ટિકિટ ઉપર ચૂંટાઈ આવ્યા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

ગત બુધવાર રાત્રે 10.30 આજુબાજુનો સમય. સ્થળ મિનિ બજાર, વરાછા, સુરત. લોકરક્ષકદળનાં હથિયારધારી કૉન્સ્ટેબલ સુનિતા યાદવે મોડીરાત્રે બહાર નીકળવા બદલ કેટલાક શખ્સોને અટકાવ્યા.


સામગ્રી: આ શબ્દ ખૂબ જ ધીમે એટલા માટે બોલાય છે જેથી કોઈ સાંભળી ન લે.

બીબીસી ન્યૂઝ ગુજરાતીની આ સીરિઝમાં માસિકચક્ર સાથે જોડાયેલા ભ્રમ-માન્યતાઓ, તથ્યો, વિચારો અને અનુભવોને અમે વાચા આપીએ છીએ.

આજે એક્ટિંગની દુનિયાના જાણીતા કલાકાર માનસી પારેખ ગોહિલ આપણી સાથે #letstalkperiodsની ચર્ચામાં જોડાયા છે.

માનસી પારેખ ગોહિલ ટીવી કલાકારની સાથે સાથે ગાયિકા પણ છે.

તેમણે 'કિતની મસ્ત હૈ જિંદગી', 'ઈંડિયા કૉલિંગ', 'ગુલાલ', 'ઈશ્ક કિલ્સ', 'સુમિત સંભાલ લેગા' અને 'કુછ તો લોગ કહેંગે' જેવી અનેક હિંદી શ્રેણીમાં કામ કર્યું છે.

માનસીએ તમિલ અને હિન્દી ફિલ્મોમાં પણ કામ કર્યું છે.

તેમણે સંજય લીલા ભણસાલીની 'દેવદાસ' ફિલ્મમાં તેમનો અવાજ પણ આપ્યો હતો. જાણીએ તેમના વિચારો.

માસિક ધર્મ વિશે ખુદ મહિલાઓ વાત કરતા ખચકાય છે.

જો એક મહિલાને સૅનિટરી પૅડ જોઈતું હોય તો એ બીજી મહિલાના કાનમાં જઈને કહેશે કે મને પૅડ આપ.

મને એ નથી સમજાતું કે એમાં શરમાવા જેવું કે ધીમે બોલવા જેવું શું છે?

દુકાનમાં સૅનિટરી નેપકિન લેવા જાવ તો દુકાનદાર એને કાળી થેલીમાં કે ન્યૂઝ પેપરમાં પૅક કરીને આપતા હોય છે. એમાં છુપાવવા જેવું શું છે?

આ સ્થિતિ માટે આપણો સમાજ, પુરુષો કે દુકાનદાર જવાબદાર નથી.

એના માટે મહિલાઓ ખુદ જવાબદાર છે. કારણ કે આપણે મહિલાઓ એને છુપાવીએ છીએ.

મારી એક બહેનપણી છે, જેણે સેનેટરી પૅડ્સને છુપાવવાનું બંધ કરી દીધું છે.

એ દુકાનમાં જાય છે અને પૅડ્સને કાળી થેલીમાં લેવાના બદલે સફેદ-પારદર્શક થેલીમાં જ લાવે છે.

મને લાગે છે કે આ એક સારું પગલું છે. એના દુકાનવાળાને શરૂઆતમાં ખચકાટ થતો હતો.

પણ હવે એ પણ એને કાળી થેલી નથી આપતો.

હું જે પરિવારમાં મોટી થઈ છું ત્યાં નસીબજોગે મેં આવું કઈ જ અનુભવ્યું નથી.

પણ હા, મારી આસપાસમાં મેં માસિકના દિવસોમાં મહિલાઓને અનેક નિયમો પાળતી જોઈ છે.

ઘણી બધી મહિલાઓ આ દિવસો દરમિયાન મંદિરમાં જતી નથી.

શહેરની ભણેલી ગણેલી મહિલાઓ પણ મંદિરમાં જવાનું ટાળે છે.

તમને મંદિરમાં જતાં કોણ રોકે છે? આ નિર્ણય તો મહિલાઓએ જાતે જ લેવો પડશે.

હું ઇશ્વરની આભારી છું કે આપણે આધુનિક યુગમાં જન્મ લીધો છે.

આપણી પાસે આ દિવસો દરમિયાન ઘણી સુવિધાઓ છે.

આમ છતાં આ વિષય પર મહિલાઓએ જાગૃત થવાની જરૂર છે. આ વિશે વધારે ચર્ચા અને વાતચીત થવી જોઈએ.

અગાઉ આ ચર્ચામાં લેખિકા કાજલ ઓઝા વૈદ્યે જણાવ્યું હતું કે, "માસિક દરમિયાન હું મંદિરમાં જાઉં છું. મારા શરીરનો ધર્મ મને ઇશ્વરે આપ્યો છે. શા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

માસિકચક્ર એટલે બધુ જ ઢંકાયેલુ, છુપાવેલું, સંકોચાયેલું, શરમાયેલું. એક એવો ડર જેના વિશે કોઈને પૂછી ન શકાય.


સામગ્રી: આ શબ્દ છે અમદાવાદમાં રહેતા 35  વર્ષીય હિતેશ ગારંગના, જેમણે થોડા દિવસ પૂર્વે પોતાના પિતા મહેશ ગારંગ (ઉંમર વર્ષ 60)ને ગુમાવી દીધા.

મહેશભાઈને કોરોનાના લક્ષણ હોવા છતાં તેમને સારવાર મળી ન હતી.

બે દિવસ સુધી તાવ રહ્યા બાદ મહેશભાઈને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડવા લાગી હતી. આથી, હિતેશ તેમને 8-10 અલગ-અલગ હૉસ્પિટલમાં સારવાર માટે લઈ ગયા, પરંતુ કોઈ પાસેથી સારવાર ન મળી.

સરકારી હૉસ્પિટલમાં પણ અનેક વિનંતીઓ બાદ તબીબ મહેશભાઈને જોવા માટે આવ્યા હતા.

અંતે એસ. વી. પી. (સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ) હૉસ્પિટલ પહોંચતાં-પહોંચતાં મહેશભાઈએ અંતિમ શ્વાસ લીધા.

બીબીસી સાથે વાત કરતાં હિતેશ કહે છે કે તેમના જેવા અનેક પરિવારો આમ જ એક કે બીજી રીતે પરેશાન છે, અને તેમને યોગ્ય સારવાર મળતી નથી અને જો સારવાર શરૂ થાય, તો પણ, ત્યાર સુધી ઘણું મોડું થઈ જાય છે.

હિતેશની જેમ તેમના જ વિસ્તારમાં રહેતાં ટીના માછરેકર અમદાવાદના સૈજપુર વિસ્તારની એક હૉસ્પિટલમાં કોરોનાના સંદિગ્ધ કેસ તરીકે સારવાર લઈ રહ્યાં હતાં. તેમને જ્યારે શ્વાસની તકલીફ વધવા માંડી તો હૉસ્પિટલના સ્ટાફે, તેમને સારવાર માટે અન્યત્ર જતાં રહેવાં કહ્યું.

ટીનાબહેનને શિફ્ટ કરવા માટે પરિવારે ઍમ્બુલન્સ બોલાવી, પરંતુ તે ન આવી. ભારે પ્રયાસો બાદ બે કલાક બાદ ઍમ્બુલન્સ સૈજપુર પહોંચી. વધુ સારવાર માટે ટીનાબહેનને બીજી એક પ્રાઇવેટ હૉસ્પિટલમાં દાખલ કરવામાં આવ્યાં, જ્યાં તેમનું મૃત્યુ થયું.

ટીનાબહેનના પરિવારજન રોમિલ માછરેકરે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે ઍમ્બુલન્સ બોલાવવા માટે પણ અનેક ફોન કરવા પડ્યા હતા. કોરોનાના સંદિગ્ધ કેસને રસ્તા ઉપર બે કલાક સુધી શ્વાસ ચડેલો રહ્યો, અંતે તેમના શ્વાસ ખૂટી ગયા.

રોમિલ કહે છે, "અમે ક્યારેય વિચાર્યું પણ ન હતું કે ગુજરાતમાં પણ આવી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે. "

ગુજરાતના તાજેતરના ઇતિહાસમાં ન જોવા મળ્યા હોય એવા અનેક કિસ્સા છેલ્લા ત્રણ મહિના દરમિયાન જોવા મળ્યા છે.

કૂદકે ને ભૂસકે વધારો

ડૅક્સામૅથાસોનની મદદથી મૃત્યુદર ઘટાડી શકાય, તેવું બ્રિટનમાં સંશોધન થયું

રાજ્યમાં કોરોનાનો પ્રથમ કેસ તા. 19મી માર્ચના દિવસે નોંધાયો હતો, ત્યારબાદ 12મી એપ્રિલે આ સંખ્યા 500ને પાર કરી ગઈ. ત્યાર બાદ કેસની સંખ્યામાં જંગી ઉછાળો આવ્યો.

તા. 17મી એપ્રિલે એટલે કે માત્ર પાંચ જ દિવસમાં કેસની સંખ્યા બમણી થઈને એક હજારને પાર કરી ગઈ. તા. બીજી મેના દિવસે રાજ્યમાં કોરોનાના પાંચ હજાર કેસ થઈ ગયા.

એક પખવાડિયામાં કેસની...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

'સરકારી જ નહીં  ખાનગી  દવાખાનાની અસંવેદનશીલતા જોઈને હું સ્તબ્ધ થઈ ગયો હતો. જો મારા પિતાને ક્યાંક પ્રાથમિક સારવાર મળી હોત તો તેઓ કદાચ અમારી સાથે હોત.'


સામગ્રી: આ શબ્દ છે, કાસગંજમાં તિરંગા યાત્રા કાઢતી વખતે મોતને ભેટેલા અભિષેક ઉર્ફે ચંદન ગુપ્તાના પિતા સુશીલ ગુપ્તાના.

અકાળે મૃત્યુ પામેલા જુવાનજોધ દીકરા વિશે વાત કરતા જ તેઓ રડી પડે છે.

આક્રોશમાં સુશીલ કહે છે, "જો તિરંગાનું સન્માન કરવાનું ઇનામ ગોળી અને મોત હોય તો મને પણ ગોળી મારી દો."

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

સુશીલ ગુપ્તાના 20 વર્ષીય પુત્ર ચંદન બી.કૉમનો અભ્યાસ કરી રહ્યા હતા. તેઓ કહે છે, "મારો દીકરો ભણવામાં હોંશિયાર હતો, હંમેશા."

પ્રજાસત્તાક દિવસે કેટલાક યુવાનો તિરંગા યાત્રા કાઢી રહ્યા હતા, જેમાં ચંદન ગુપ્તા પણ સામેલ હતા.

અમે એ જૂથના અન્ય યુવાનો સાથે અમે વાત કરી હતી.

વારંવાર રક્તદાન કરતા

આ યુવકો તિરંગા યાત્રા દરમિયાન ચંદન સાથે શું થયું હતું, તેની માહિતી તો આપે છે, પણ કોઈ પોતાનું નામ આપવા નથી માંગતું.

ચંદનના પાડોશમાં રહેતા અન્ય એક યુવક ચંદન સાથેની તસવીર મોબાઇલ પર દેખાડી અને કહ્યું, "ચંદન અને હું અનેક વર્ષોથી એકબીજાને ઓળખતા હતા.

"ચંદન ભણવામાં સરેરાશ હતો, પરંતુ સામાજિક અને સેવા કાર્યોમાં ઉત્સાહભેર ભાગ લેતો. અમે વારંવાર રક્તદાન કરતા અને જો કોઈને લોહીની જરૂર પડે તો જરૂરી વ્યવસ્થા કરી આપતા."

એ યુવકે અમને તેમના સામાજિક કાર્યોની કેટલીક તસવીરો અને કાપલીઓ પણ દેખાડી હતી.

સામાજિક કાર્યોમાં રુચિ

જોકે, ચંદનના ઘરની બહાર બેઠેલા તેના પિતા સુશીલ તથા અન્યોના કહેવા પ્રમાણે, ચંદન ભણવામાં હોંશિયાર હતો. તે સેવાકાર્યોમાં પણ ઉત્સાહભેર ભાગ લેતો.

શું દર વર્ષે તિરંગા યાત્રા કાઢવામાં આવતી હતી કે માત્ર આ વર્ષે જ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું? આ અંગે પાડોશીઓમાં એકમત નથી.

કોઈનું કહેવું છે કે બે વર્ષથી, કોઈ કહે છે ગત વર્ષથી તો કોઈ કહે છે કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી તિરંગા યાત્રા કાઢવામાં આવતી હતી.

જોકે, બડ્ડૂનગરના જે વિસ્તારમાં તણાવ પેદા થયો, ત્યાં તિરંગા યાત્રા પહેલી વખત યોજાઈ હતી, એ વાત પર લગભગ બધાય એકમત છે.

સામાજિક સૌહાર્દની વાત

ચંદનની સાથે તિરંગામાં સામેલ થયેલા અન્ય એક યુવકે જણાવ્યું, "અમને લાગતું હતું કે આ વખતે અમારી સરકાર છે. હિંદુઓની સરકાર છે, એટલે સમર્થન મળશે."

"પરંતુ, પહેલા એ લોકોએ અને પછી પોલીસે અમારી ઉપર લાઠીચાર્જ કર્યો."

ચંદનના ખાસ મિત્રોના જણાવ્યા પ્રમાણે, આ બાબત દેશપ્રેમ તથા સામાજિક સૌહાર્દ સંબંધિત હતી, એટલે જ ચંદન તેમાં જોડાયા હતા.

ચંદનના પાડોશી દેવી પ્રસાદના કહેવા પ્રમાણે, "પાડોશમાં ક્યારેય તેને આડુંઅવળું કામ કરતા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"મારો દીકરો ગુંડાગીરી નહોતો કરી રહ્યો, તે તિરંગા યાત્રા કાઢી રહ્યો હતો."


સામગ્રી: આ શબ્દ હતા ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોનના. અમેરિકાની ત્રણ દિવસની મુલાકાત દરમિયાન મેક્રોને આ વાત કરી.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખ ટ્રમ્પ સાથેની વાતચીત અને ભારે આવકાર-સત્કાર વચ્ચે અમેરિકન સંસદના સંયુક્ત સત્રને સંબોધતા મેક્રોને સ્પષ્ટ રીતે પોતાના 'મનની વાત' કરી દીધી.

તેમણે રાષ્ટ્રવાદ અને અલગતાવાદની નીતિઓને વિશ્વની સમૃદ્ધિ માટે જોખમ ગણાવી.

એવું પણ મનાઈ રહ્યું છે કે તેમનું આ ભાષણ અમેરિકન રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા અમેરિકા માટે બનાવાયેલા એજન્ડા પર હળવો પ્રહાર હતો.

બન્ને રાષ્ટ્રોના સંબંધો ભલે ગાઢ હોય પણ મેક્રોનનું ભાષણ સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપે છે કે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને ઈરાનથી લઈને પર્યાવરણના મુદ્દાઓ સુધી ફ્રાન્સ અમેરિકા સાથે સહમત નથી.

મેક્રોનના ભાષણના મુદ્દાઓ

50 મિનિટ સુધી ચાલેલાં ભાષણમાં મેક્રોને કહ્યું કે તેમને આશા છે કે અમેરિકા 'પેરિસ ક્લાઇમેટ ચેન્જ સમજૂતી'નો પુનઃસ્વીકાર કરશે.

તેમણે એવું પણ વચન આપ્યું કે ફ્રાન્સ વર્ષ 2015માં ઈરાન સાથે થયેલા અણુ કરારને નહીં તોડે.

ટ્રમ્પ પેરિસ સમજૂતીમાંથી અમેરિકાને અલગ કરી ચૂક્યાં છે અને ઇરાન સાથેના અણુ કરારને તોડવાની ધમકી પણ આપી રહ્યાં છે.

પેરિસ સમજૂતીની વકીલાત

તેમણે પૂછ્યું, "જો આપણે ધરતીને નષ્ટ કરીએ અને આપણા બાળકોનું ભવિષ્ય દાવ પર મૂકીએ તો આપણી સ્વતંત્રતાનો અર્થ શો?''

"મને વિશ્વાસ છે કે અમેરિકા એક દિવસ પેરિસ સમજૂતીનો ભાગ બનશે''

વેપારના મુદ્દા પર તેમણે કહ્યું, ''વેપારનું યુદ્ધ એ કોઈ સમસ્યાનો ઉકેલ નથી. કારણ કે તેનાથી માત્ર નોકરીઓ જશે અને કિંમતો વધશે.''

મહત્વપૂર્ણ છે કે ટ્રમ્પે હાલમાં જ યુરોપ અને ચીનના ઉત્પાદન પર નવા કર લગાવ્યા છે. ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે વેપારનાં યુદ્ધો સારાં હોય છે અને સરળતાથી જીતી શકાય એમ હોય છે.

રાષ્ટ્રવાદ પર વાત કરતા મેક્રોને કહ્યું, ''અંગત રીતે મારું માનવું છે કે શક્તિશાળી દેશ બનવા, આઝાદી છોડવાં કે રાષ્ટ્રવાદના ભ્રમમાં રહેવાનું કોઈ જ આકર્ષણ નથી.''

સંસદની પ્રતિક્રિયા

ડેમોક્રેટ પક્ષના વરિષ્ઠ સાંસદ ઍડમ સ્કીફે ન્યૂઝ એજન્સી એએફપીને કહ્યું, ''મેક્રોને અપેક્ષા કરતાં વધુ સ્પષ્ટ રીતે રાષ્ટ્રપ્રમુખનો વિરોધ કર્યો છે.''

તો રિપબ્લિક પાર્ટીના જેફ ફ્લેકે કહ્યું કે મેક્રોનનું ભાષણ 'ટ્રમ્પવાદ'થી એકદમ વિપરીત હતું.

જોકે, રિપબ્લિક પક્ષના જ નેતા કેવિન મેક્કાર્થીએ કોઈ પણ પ્રકારના મતભેદનો ઇન્કાર કર્યો છે.

તેમણે જણાવ્યું કે,...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

''અલગ રહેવું, કોઈને અલગથલગ કરી નાખવાં કે રાષ્ટ્રવાદ આપણા ભયને દૂર કરવા થોડા સમય માટે વિકલ્પ તો બની શકે છે. પણ, વિશ્વ માટે આપણા દરવાજા બંધ કરી દેવાથી આપણે વિશ્વને આગળ વધતું અટકાવી ના શકીએ. આવું કરવાથી આપણા નાગરિકોનો ભય ઘટશે નહીં પણ વધશે. આપણે અતિ રાષ્ટ્રવાદના ઉન્માદથી વિશ્વની આશાને નુકસાન નહીં પહોંચવાં દઈએ.''


સામગ્રી: આ શબ્દો 14 વર્ષીય બાળકી એડનાના છે, જેઓ સાંભળી શકતાં નથી પણ સપનાં છે, જેને પાંખ આ સ્કૂલે આપી છે.

આફ્રિકાના મોગાદિશુમાં આ પહેલી શાળા છે, જે બધિર બાળકો માટે શરૂ કરવામાં આવી છે.

આ શાળાની સ્થાપના નહોતી થઈ, ત્યારે આ બાળકો પોતાના સમાજના લોકો સાથે વાતચીત કરવામાં પણ મુશ્કેલીનો અનુભવતાં હતાં.

પરંતુ હવે તેઓ વાત કરી શકે છે, શિક્ષણ મેળવી શકે છે અને સામાન્ય વ્યક્તિની જેમ જીવનમાં કંઈક કરવાનો પ્રયત્ન પણ કરી શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો

\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

'સાંકેતિક ભાષા શીખ્યાં બાદ હવે હું બધું જ સમજી શકું છું અને ભવિષ્યમાં ડૉક્ટર બનવા માગું છું.'


સામગ્રી: આ શબ્દો 18 વર્ષીય ગુજરાતી યુવતી બિનલના છે જેઓ નડિયાદથી 14 કિલોમિટર દૂર આવેલા ગામમાં રહે છે.

'આઈ કેન ટૉક ઇંગ્લિશ, આઈ કેન વૉક ઇંગ્લિશ, બીકૉઝ ઇંગ્લીશ ઈઝ વેરી ફની લૅંગ્વેજ' અરીસા સામે ઊભી આવું બોલતી વખતે તેના ચહેરા પર સ્મિત અને શરમની રેખાઓ ઊપસી આવે છે.

ગુજરાતમાં લોકસભાની ચૂંટણીના અનુસંધાને અમે બિનલના ઘરે પહોંચ્યાં અને ચૂંટણીને લઈને તેમના શું મુદ્દાઓ છે તે જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો.

સૌપ્રથમ તો અમે બિનલ વિશે જાણવાનો પ્રયાસ કર્યો. જેમ કે, તેમની મનપસંદ આઇસક્રીમ, કૉલેજ બાદ સમય પસાર કરવાનું મનપસંદ સ્થળ, મિત્રો અને તેમને મહેસૂસ થતી અસુરક્ષા.

બિનલને કૉલેજ જવું અને મિત્રો સાથે સમય પસાર કરવો પસંદ છે સાથે જ પાણીપૂરી તેની મનપસંદ વાનગી છે.

આ બધાની બીજી બાજું તેમને ક્લાસરૂમ જેલ જેવો લાગે છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અંગ્રેજીની તકલીફ

તેઓ ગામડામાંથી આવે છે એટલા માટે અંગ્રેજી બોલવામાં તકલીફ પડે છે.

તેઓ કહે છે, "હું જાણું છું કે આ હીન ભાવના છે પરંતુ હું કંઈ કરી શકતી નથી. હું આ મુદ્દે મારી જાતને સાબિત કરવાના સતત પ્રયાસ કરું છું."

"હું ક્લાસરૂમની અંદર એક શબ્દ પણ નથી બોલી શકતી, એટલે સુધી કે શિક્ષક સવાલ કરે અને મને જવાબ ખબર હોય તો પણ."

એક મનમોજી ટીનએજર આ રીતે એકદમ મૌન રહે તેના પર વિશ્વાસ કરવો થોડું અઘરું છે.

ગામના અન્ય યુવાનોની જેમ બિનલનું જીવન પણ આ રીતે પસાર થઈ રહ્યું છે.

ગામના યુવાનો સારી તકોની શોધમાં શહેરો તરફ જાય છે પરંતુ શહેરના યુવાનોની જેમ અંગ્રેજી ના બોલી શકવાને કારણે તકલીફ અનુભવે છે.

બિનલનું કહેવું છે કે ગામડાંના વિદ્યાર્થીઓને સારું ભણતર નથી મળતું. ઍન્યુઅલ સ્ટેટસ ઑફ ઍજ્યુકેશન રિપોર્ટ 2018 મુજબ છેલ્લાં 10 વર્ષમાં અભ્યાસની ગુણવત્તામાં સરકારી શાળાઓ કરતાં ખાનગી શાળાઓ આગળ છે.

બિનલ કહે છે, "હું સરકારી શાળામાં ગુજરાતી મીડિયમમાં ભણી છું. જ્યારે મેં નડિયાદમાં બિઝનેસ ઍડમિનિસ્ટ્રેશનના પ્રથમ વર્ષમાં પ્રવેશ લીધો ત્યારે જાણે મારી દુનિયા જ બદલી ગઈ."

"એવી ઘણી બાબતો હતી જે હું નહોતી જાણતી. હું શહેરના વિદ્યાર્થીઓની જેમ વાતચીત કરવામાં સારી નહોતી. તેમણે શહેરમાં જે ગુણવત્તાનું ભણતર મેળવ્યું તે અમારા કરતાં ખૂબ જ સારું છે."

ચૂંટણીના મુદ્દા

આગામી લોકસભાની ચૂંટણીમાં બિનલ તેમને મત આપશે જેઓ શહેર અને ગામડાંના ભણતરને સમાંતર કરે.

બિનલનું કહેવું છે કે એક પણ રાજકીય પક્ષ ગામડાંના વિદ્યાર્થીઓ માટે વિચારતો નથી.

તેઓ કહે છે, "નેતાઓ એવું બતાવવા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"હું રહું તો ગામમાં છું પરંતુ મારે એટલું સક્ષમ બનવું છે કે શહેરના વિદ્યાર્થીઓની સાથે ખભેથી ખભા મળાવી શકું."


સામગ્રી: આ શબ્દો 35 વર્ષના સુફિયાન રાજપૂતનાં છે, જેણે પોતાના મિત્રો સાથે મળીને લગભગ અઢી મહિના સુધી અજિત મીલ વિસ્તારમાં CAA-NRC વિરુદ્ધ શાહીનબાગની જેમ વિરોધપ્રદર્શન કર્યું હતું.

આ પ્રદર્શનમાં રખીયાલ, બાપુનગર, અજિત મીલ વગેરે વિસ્તારોના અનેક મુસલમાન લોકોએ ભાગ લીધો હતો.

ગુજરાતમાં CAA-NRCની વિરુદ્ધ આ સૌથી લાંબુ ચાલનારું વિરોધપ્રદર્શન હતું. સુફિયાન અને તેમના મિત્રોએ ત્યારે અનુભવ્યું હતું કે તેમના માટે કોઈ મોટા રાજકીય પક્ષના કોઈ નેતાએ મદદ કરી ન હતી.

કદાચ એટલા માટે જ જ્યારે અસદુદ્દીન ઓવૈસીની પાર્ટી AIMIMએ ગુજરાતમાં આવવાનું નક્કી કર્યું તો સુફિયાન રાજપૂત જેવા અનેક લોકો તેમની સાથે તુરંત જોડાઈ ગયા.

સુફિયાન રાજપૂત

ઘણા મુસલમાન અને દલિત સમાજના લોકો આ પાર્ટીને તેમના સમાજો માટે ગુજરાતમાં શરૂ થયેલો એક ત્રીજો મોરચો માને છે. પાર્ટીના નેતાઓનું કહેવું છે કે AIMIMને કાર્યકર્તાઓ અને ઉમેદવાર શોધવમાં કોઈ તકલીફ પડી નથી, કારણકે ઘણા લોકો આ માટે પહેલાંથી જ તૈયાર હતા.

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની ચૂંટણી સાથે-સાથે AIMIM ગુજરાતભરમાં ગોધરા, ભરૂચ, અને મોડાસામાં પોતાના ઉમેદવારો ઊભા રાખવાની છે.

આ તમામ ચૂંટણીઓમાં 80 જેટલા ઉમેદવારો મુસલમાનોની બહુમતી ધરાવતા વિસ્તારમાં ચૂંટણી લડશે.

આ માટે અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનમાંથી 21, ભરૂચ નગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં 20, ગોધરામાં 22, અને મોડાસા નગરપાલિકામાં આશરે 18 ઉમેદવારો ચૂંટણી લડશે. AIMIMએ મુસલમાન ઉપરાંત દલિત સમાજના લોકોને ઉમેદવારી આપી છે.

જો કે AIMIMના નેતાઓનું માનવું છે કે અમદાવાદમાં તેમને સારો પ્રતિભાવ મળી રહ્યો છે અને લોકો તેમની વાત સમજી રહ્યા છે.

આ માટે તેમના 21 ઉમેદવારોમાથી 19 મુસલમાન છે અને બાકીનાં દલિત સમાજનાં મહિલાઓ છે.

મુસલમાનોની બહુમતીવાળા વિસ્તારોમાં યોજાતી AIMIMની બેઠકોમાં ઘણી મોટી સંખ્યામાં લોકો જોવા મળી રહ્યા છે. જોકે નિષ્ણાંતો માને છે કે આ ભીડ ખરેખર વોટમાં ફેરવાશે કે નહીં તે જોવાનું રહેશે, કારણકે ગુજરાતમાં આ પહેલાં પણ કોઈ ત્રીજા પક્ષને ક્યારેય લોકોએ સ્વાકાર્યો નથી.

AIMIMના ગુજરતાના પ્રમુખ શાબીર કાબલીવાલાએ બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતા કહ્યું હતું કે ઘણા મુસલમાનોને લાગે છે કે હવે તેમનો અવાજ ઉઠાવનારો કોઈ રાજકીય પક્ષ બચ્યો જ નથી, એટલે લોકો AIMIMને એક સારા વિકલ્પ તરીકે જોઈ રહ્યા છે.

તેઓ કહે છે કે સામાન્ય રીતે મુસલમાન સમાજની વસતી વધારે હોય, ત્યાં કૉંગ્રેસ પાર્ટીનું જોર વધારે હોય છે.

જો કે...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

“CAA-NRCના આંદોલનો સમયે જ્યારે કોઈ રાજકીય નેતાએ અમને મદદ નહોતી કરી ત્યારે, રાજકારણમાં અમને ખૂબ એકલુ લાગ્યું હતું. ત્યારથી જ મનોમન નક્કી કરી લીધું હતું કે અમારા અને અમારા જેવા બીજા વંચિતોનું કોઈ રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ હોવું જોઈએ.”


સામગ્રી: આ શબ્દો અફઘાનિસ્તાનના બામિયાન વિસ્તારમાં રહેતાં 18 વર્ષીય નેદાના છે. એક જૂના ધાબળાને ઓઢીને બેઠેલાં નેદા પોતાની સાથે જબરદસ્તી થયેલી વર્જિનિટી ટેસ્ટ (કૌમાર્ય પરીક્ષણ) ને યાદ કરતા ધ્રૂજી ઊઠે છે.

આ વાત વર્ષ 2015ની હતી. નેદા રાત્રે થીએટરની પ્રેક્ટીસ કરીને ઘરે પરત ફરી રહ્યાં હતાં. એ વખતે ઘરે પહોંચવામાં નેદાને બે કલાકનો સમય લાગ્યો હતો.

તેમની સાથે અન્ય એક યુવતી હતી આથી તેમણે બે પુરુષો પાસેથી લિફ્ટ લીધી હતી.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

નેદા એક સામાન્ય મધ્યમવર્ગીય પરિવારનાં છે. તે કહે છે કે તેમની પાસે રોજિંદા ખર્ચને ઊઠાવવા માટે પર્યાપ્ત પૈસા પણ નથી.

નેદા એ રાત માટે આજે પણ ક્યાંક ને ક્યાંક પોતાને જ જવાબદાર ગણે છે.

તે કહે છે, "ક્યારેક ક્યારેક મને લાગે છે કે એ પરિસ્થિતિને મેં જ નિમંત્રણ આપ્યું હતું. મારા પરિવારના નામ પર જે ધબ્બા લાગ્યા છે તેનાં માટે હું જ જવાબદાર છું."

"પરંતુ મને એ પણ ખબર છે કે એ રાતે મારી પાસે ઘરે પહોંચવા માટે તે જ એકમાત્ર રસ્તો હતો."

શું થયું એ રાત પછી?

એ રાત બાદ બામિયાન પ્રશાસનને એવી ફરિયાદો મળી હતી કે નેદાએ ઘરે પહોંચતા પહેલા લગ્ન વિના જ શારીરિક સંબંધ બનાવ્યા હતા.

આ ફરિયાદો બાદ નેદા અને તેમની મિત્ર પર સવાલોનો વરસાદ શરૂ થઈ ગયો હતો.

નેદા કહે છે, "મને લોકો અય્યાશ કહેવા લાગ્યા અને મેડિકલ સેન્ટરમાં વર્જિનિટી ટેસ્ટ માટે મોકલી દેવાઈ હતી."

ટેસ્ટ બાદ ડૉક્ટરોએ પોતાના રિપોર્ટમાં જણાવ્યું કે તેમનું કૌમાર્ય (વર્જિનિટી) ભંગ થયું નથી.

જો કે આ મામલો હજુ પણ અફઘાનિસ્તાનની ન્યાય વ્યવસ્થાના ચક્કર લગાવી રહ્યો છે.

નેદા સ્થાનિક કોર્ટમાંથી તો આરોપમુક્ત થઈ ચૂક્યાં છે પણ રાજ્યની સર્વોચ્ચ કોર્ટમાં હજુ પણ કેસ ચાલી રહ્યો છે જ્યાં સુનાવણી હજુ પણ બાકી છે.

વર્જિનિટી ટેસ્ટ કોઈ મોટી વાત નથી!

અફઘાનિસ્તાનમાં કેટલા વર્જિનિટી ટેસ્ટ થાય છે તેનો કોઈ સત્તાવાર આંકડો તો નથી.

પરંતુ તથ્યો જણાવે છે કે આ પ્રકારનાં પરીક્ષણો અહીં સામાન્ય છે.

બોબની હૈદરી એક સ્ત્રીરોગ નિષ્ણાત છે. તેઓ બામિયાન વિસ્તારમાં જ કામ કરે છે. તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું કે એક દિવસમાં આશરે દસ વર્જિનિટી ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે.

આ પરીક્ષણ સામાન્યપણે મહિલાઓની મરજી વગર જ કરી દેવામાં આવે છે.

WHO (વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન) એ પણ આ પ્રકારના વર્જિનિટી ટેસ્ટ અથવા તો ટૂ ફિંગર ટેસ્ટને માન્યતા આપી નથી.

અફઘાનિસ્તાનમાં માનવાધિકાર આયોગના કમિશનર સોરાયા સોભરાંગે બીબીસીને...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"હું એક ખુશહાલ જીવન વિતાવી રહી હતી પણ હવે મારા જીવનમાં બધું જ બદલાઈ ગયું છે. મારું જીવન ઉથલ-પાથલ થઈ ગયું છે."


સામગ્રી: આ શબ્દો એવા લાખો વિદ્યાર્થીઓમાંના એક વિદ્યાર્થીના છે, જેઓ લોકરક્ષક દળની પરીક્ષા આપવા માટે ગયા હતા અને તેમને જાણ થઈ કે પેપર લીક થઈ ગયું છે.

પોરબંદરમાં જન્મેલા અને છેલ્લા પાંચ વર્ષથી સરકારી નોકરીઓ માટેની પરીક્ષાની તૈયાર કરતા રાકેશ (નામ બદલ્યું છે) એ બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું કે તેમની મહેનત પર પાણી ફરી ગયું છે.

રાકેશ કહે છે, "અમારા ઘરનું ગુજરાન અમારા બંન્ને ભાઈઓ પર ચાલે છે, પરંતુ મારે પરીક્ષાની મહેનત કરવી હતી એટલે મેં કામ છોડી દીધું અને સંપૂર્ણ ધ્યાન વાંચવામાં જ આપ્યું."

"લોકરક્ષક દળની પરીક્ષા માટે હું છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી તૈયારી કરતો હતો. તે માટે દરરોજના સાત-આઠ કલાક વાંચતો હતો જેથી આ પરીક્ષામાં ઉતીર્ણ થઈ શકું."

રાકેશનું કહેવું છે કે તેમને જે પરીક્ષા કેન્દ્ર ફાળવવામાં આવ્યું હતું તે તેમના શહેરથી અંદાજે 75 કિલોમીટર દૂર હતું.

તેઓ કહે છે, "પરીક્ષાનો સમય ત્રણ વાગ્યાનો હતો, તેથી મારે સવારે 10 વાગ્યાની આસપાસ ઘરેથી નીકળવું પડ્યું હતું.  હું ત્યાં સમયસર પહોંચી તો ગયો, પરંતુ પરીક્ષાના થોડા સમય પહેલાં જાણવા મળ્યું કે પરીક્ષાનું પેપર લીક થયું હોવાથી પરીક્ષા રદ કરવામાં આવી છે."

રાકેશના જણાવ્યા અનુસાર એક દિવસનો કુલ ખર્ચ અંદાજે 500 રૂપિયા જેટલો થયો હતો. આ સાથે જ તેઓ મજૂરીનું કામ છોડીને પરીક્ષા આપવા ગયા હતા એટલા માટે તે દિવસનું વેતન પણ અંદાજે 500 રૂપિયા જતું કરવું પડ્યું હતું.

જો દરેક પાસાને જોઈએ તો છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી સાત કલાકનું વાંચન, એક દિવસનું વેતન સાથે જ 500 રૂપિયા જેટલો પરીક્ષા આપવા જવાનો ખર્ચ કરવા છતાં આખરે પરીક્ષા રદ થાય તો તેના માટે જવાબદાર કોણ?

પરંતુ આ રીતે તંત્રની બેદકારીનો ભોગ માત્ર રાકેશ એકલા જ નથી બન્યા. ગુજરાતના અનેક યુવાનોની કહાણી પણ કંઈક આવી જ છે.

વર્ષોની મહેનત પર પાણી ફરી વળ્યું

જામનગર ખાતે રહેતાં અને છેલ્લા દોઢ વર્ષથી સરકારી નોકરીની તૈયારી કરી રહેલાં ભારતીબહેને બીબીસી ગુજરાતી સાથેની વાતચીતમાં પોતાની આપવીતી જણાવી.

ભારતીબહેન કહે છે, "હું છેલ્લાં દોઢ વર્ષથી લોકરક્ષક દળની પરીક્ષાની તૈયારી કરું છું. માત્ર આ પરીક્ષામાં જ ઉતીર્ણ થવાને કારણે હું દિવસના 8થી 10 કલાક મહેનત કરતી હતી. હું આખો દિવસ લાઇબ્રેરીમાં વાંચતી હતી અને ક્યારેક તો જમવાનું પણ નહોતું મળતું."

ભારતીબહેને એવું પણ જણાવ્યું કે તેમનું ધ્યેય પોલીસદળમાં જવાનું હોવાથી તેઓ અન્ય કોઈ પરીક્ષાની તૈયારીઓ નહોતાં કરતાં.

ભારતીબહેનનું...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"આર્થિક પરિસ્થિતિને લીધે હું મજૂરી પણ કરું છું અને સાથેસાથે પરીક્ષાની તૈયારી પણ કરું છું. પોલીસની પરીક્ષા માટે હું છેલ્લા ત્રણ મહિનાથી મજૂરી છોડીને દિવસની 7થી 8 કલાક વાંચતો હતો. પરંતુ આખરે પેપર લીક થઈ જતા બધું જ વિખેરાઈ ગયું."


સામગ્રી: આ શબ્દો કેરળ પૂરમાં ફસાયેલી એક મહિલાના છે જે ફોન પર બીબીસીની પત્રકારને સહાયતા માટે કહી રહ્યાં છે.

કેરળમાં પૂરની પરિસ્થિતિ એટલી ભયાનક હદે પહોંચી ચૂકી છે કે 3 લાખ લોકોને તેમના ઘર છોડવાનો વારો આવ્યો.

આ પૂર સદીનું સૌથી ભયાનક પૂર હોવાનું માનવામાં આવે છે.

પૂરની પરિસ્થિતિનું રિપોર્ટિંગ કરવા માટે બીબીસીનાં મહિલા પત્રકાર પ્રમિલા ક્રિષ્નન ત્યાં હાજર હતાં.

જોકે, પરિસ્થિતિ બગડતા તેઓ પણ આ પૂરમાં ફસાયાં હતાં.

કુદરતના કહેરે કેરળમાં કેવી પરિસ્થિતિઓનું નિર્માણ કર્યું તેનું વર્ણન પ્રમિલાએ તેમના શબ્દોમાં કર્યું છે.

કેરળ પૂરની પળેપળનું રિપોર્ટિંગ કરતી વખતે મને જાણ નહોતી કે હું પણ પૂરનો ભોગ બની જઈશ.

હું જે હોટલમાં રોકાઈ છું, ત્યાં હાજર એક સાઠ વર્ષનાં ઘરડાં મહિલાએ આંખોમાં આંસુ સાથે મને મદદ માટે કહ્યું.

મેં તેમને દિલાસો આપવા માટે કહ્યું, "મા, મેં કલેક્ટરને જાણ કરી દીધી છે. આપણને બચાવી લેવાશે."

એર્નાકુલમના સ્થાનિક ધારાસભ્ય હીબી ઇડને મને ફોન પર જણાવ્યું કે મારી હોટલ ઊંચાણવાળા વિસ્તારમાં છે એટલા માટે તાત્કાલિક રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન શક્ય નથી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અમારી હોટલમાં પીવાના પાણીની તંગી છે અને સંપૂર્ણ બૅઝમેન્ટ પૂરનાં પાણીથી ભરાઈ ગયું હતું.

હોટલના મેનેજર દ્વારા એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે હોટલમાં પીવાના પાણીની તંગી છે અને આપણી પાસે અન્ય કોઈ વિકલ્પ નથી.

અમે દુઆ કરી રહ્યાં હતાં કે વરસાદ થોભી જાય. સતત ત્રણ દિવસથી મારા કાને હેલિકૉપ્ટરનો અવાજ અથડાય રહ્યો હતો.

બચાવકર્મીઓ દ્વારા દિવસ-રાત લોકોની મદદ કરવામાં આવી રહી છે. હજી પણ આ અવાજ કાને અથડાતા હું અડધી રાત્રે ઊંઘમાંથી ઊઠી જઉં છું.

વણસેલી પરિસ્થિતિને કારણે હજારો લોકો આ પૂરથી પ્રભાવિત થયા છે. મદદ માટે રડી રહેલા લોકોને હું મારી નજરો સમક્ષ જોઈ રહું છું.

પહેલો દિવસ

રિપોર્ટીંગના પ્રથમ દિવસે હું ઇડુક્કી વિસ્તારમાં ગઈ હતી. અહીં એક ચર્ચ નિરાશ્રિતોની છાવણીમાં ફેરવાઈ ગયું હતું.

અહીં જેટલા લોકો હતા તેમના ગંભીર ચહેરા પર ભય અને નિરાશા સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાતી હતી.

અહીં હાજર લોકોનાં ઘરો પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે ધરાશાયી થઈ ગયાં હતાં.

આ કૅમ્પમાં એવાં બાળકો પણ હતાં જેમણે તેમનાં માતાપિતા ગુમાવ્યાં હતાં.

અહીં આધેડ ઉંમરના એવા લોકો પણ હતા જેઓ પોતાનું સર્વસ્વ ગુમાવવાનો સંતાપ કરી રહ્યા હતા.

હું જ્યારે તેમને મળી ત્યારે તેઓ નિ:શબ્દ હતા. અત્યારે તેઓના ગંભીર ચહેરાઓ મારી નજર સમક્ષ તરી...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"મેડમ, મારા પતિની હાલમાં જ લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટની સર્જરી થઈ છે. શું તમે અમને અહીંથી સુરક્ષિત જગ્યાએ ખસેડી શકો? "


સામગ્રી: આ શબ્દો છે 2003માં એક ચાઇનીઝ વ્યક્તિને વેચી દેવામાં આવેલા 'શ્રીમતી બી'નાં. એમનું વેચાણ થયું ત્યારે તેઓ 36 વર્ષનાં હતાં.

તેઓ સરહદ પાર કરીને ઉત્તર કોરિયાથી ચીન પહોંચ્યાં હતાં. તેમને આશા હતી કે ત્યાં તેમને વૃદ્ધો માટે ઘરકામ કરવાની તક મળી રહેશે.

તેઓ એક દલાલ મારફતે ચીન પહોંચ્યાં હતાં. એ દલાલે તેમને ચીનમાં ઘરકામ અપાવવાની માહિતી આપી હતી. જોકે, ચીન જઈને એમને ખબર પડી કે દલાલે તેમને ખોટું કહ્યું હતું.

'શ્રીમતી બી'એ યોજના ઘડી હતી કે એકાદ વર્ષ તેઓ કામ કરશે અને પછી પોતાનાં પરિવાર પાસે ઉત્તર કોરિયા જતાં રહેશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

આ રીતે તેઓ પોતાના પતિ અને બે બાળકોને પુરતું ભોજન આપી શકશે એવી એમને આશા હતી જોકે, આ યોજનામાં નવો પતિ મળશે તેવું તો તેમણે વિચાર્યું જ નહોતું.

ચીનના જીલિન વિસ્તાર સ્થિત ચેંગચુનમાં તેમને વધુ એક મહિલા અને પાંચ ચાઇનીઝ વ્યક્તિઓને મળાવવામાં આવ્યા હતા.

દલાલે કહ્યું, "એક વર્ષ માટે ચાઇનીઝ વ્યક્તિ સાથે રહીને અહીંથી ભાગી જજો." પણ એવું થયું નહીં અને હવે શ્રીમતી બીના જીવન પર નિર્દેશક જેરો યુને ફિલ્મ બનાવી છે.

'મિસીસ બી, અ નોર્થ કોરિયન વુમન', ફિલ્મની કહાણી બતાવે છે કે જે વ્યક્તિને તેમને વેચવામાં આવ્યા હતા એ વ્યક્તિ માટે તેમની ભાવનાઓ કેવી રીતે જાગી.

બન્નેએ એક સાથે 10 વર્ષ વિતાવ્યા હતા. જોકે, કહાણીનો અહીં અંત આવી જતો નથી.

મિસીસ બી બન્યા માનવ તસ્કર

મિસીસ બી પોતે માનવ તસ્કરીનો શિકાર બન્યાં હતાં અને ધીરે ધીરે તેઓ પણ એક માનવ તસ્કર બની ગયાં. જે રીતે પોતાનું વેચાણ થયું હતું એમ તેમણે પણ ઉત્તર કોરિયાની મહિલાઓને ચાઇનીઝ પુરુષોને વેચવાનું શરૂ કરી દીધું.

મિસીસ બીએ બીબીસી કોરિયન સર્વિસને આપેલી એક મુલાકાતમાં કહ્યું કે અત્યાર સુધી તેમણે કુલ 50 મહિલાઓ ચાઇનીઝ પુરુષોને વેચી છે.

તેઓ ચીન-ઉત્તર કોરિયાની સરહદ પાર કરી અને પછી ચીન- લાઓસ સરહદ પાર કરી દક્ષિણ કોરિયા પહોંચ્યાં હતાં.

અને આ તેમણે પોતાના ઉત્તર કોરિયાના પરિવારને સાથે રાખવા માટે કર્યું. જોકે, તેમનો અને તેમના ઉત્તર કોરિયન પતિ વચ્ચે સાથે સંબંધ વધારે ચાલી શક્યો નહીં.

મિસીસ બીની આ કહાણી ઉત્તર કોરિયામાં કોઈ નવી વાત નથી.

ઉત્તર કોરિયામાં માનવ તસ્કરીના ઘણાં કિસ્સાઓ અવાર નવાર સામે આવતા રહે છે. અનેક મહિલાઓ સામ્યવાદી રાષ્ટ્ર ઉત્તર કોરિયાને છોડીને ભાગવાનો પ્રયાસ કરે છે.

ઘણી મહિલાઓ તો ચાઇનીઝ પુરુષોના બાળકોને જન્મ આપે છે અને ત્યાં જ જીવન વસાવી લે છે.

ઘણા લોકો એવા...\nઅગાઉની સામગ્રીનો સારાંશ નીચે મુજબ કરી શકાય છે:

"મારી આંખોમાંથી આંસુ સરી પડ્યાં. મારી સાથે ખૂબ જ ખોટું થઈ રહ્યું હતું. મારી ઓળખ એક બીજી વ્યક્તિ સાથે કરાવવામાં આવી રહી હતી, જ્યારે મારા પતિ અને બાળકો તો ઉત્તર કોરિયામાં હતા. મને લાગ્યું કે મારો જન્મ એક ખોટી જગ્યાએ થયો હતો એટલે હું ફસાઈ ગઈ છું."