શીર્ષક: ખેડૂત આંદોલનમાં સામેલ મહિલાઓ પર સવાલ કેમ ઉઠાવવામાં આવે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મહિલાવાદી કાર્યકર્તા લાંબા સમયથી કહેતા આવ્યા છે કે સમગ્ર વિશ્વમાં સામાજિક અને પર્યાવરણ કે જળવાયુ સંબંધી ન્યાયની લડત મહિલાઓ જ લડશે. ‘દિલ્હી ચલો આંદોલન’માં મહિલાઓની હાજર આ વાતનું પ્રતીક છે. પરંતુ આ લડત અત્યંત મુશ્કેલ અને દુ:ખદાયક રહેવાની છે.

તેનું કારણે એ છે કે આપણા સમાજમાં પુરુષવાદી માનસિકતા અત્યંત ઊંડી છે. પિતૃસત્તાત્મક માનસિકતા એવું માનતી જ નથી કે મહિલાઓનું પણ પોતાનું અસ્તિત્વ છે. ખેડૂત આંદોલનમાં હાજર મહિલાઓને લઈને આવી રહેલાં નિવેદનો અને ટિપ્પણીઓ આ વાતના પુરાવા છે.

મંગળવારની સુનાવણી દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટે સરકારના ત્રણ વિવાદાસ્પદ કૃષિકાયદાને લાગુ કરવા પર રોક લગાવી દીધી. પરંતુ કૃષિકાયદા સાથે જોડાયેલા મામલાની સુનાવણી દરમિયાન ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ શરદ અરવિંદ બોબડેએ કહ્યું, “તેમને એ જાણીને સારું લાગ્યું કે વૃદ્ધો, મહિલાઓ અને બાળકો આ વિરોધપ્રદર્શનમાં સામેલ નહી થાય..”

આ પહેલાં 11 જાન્યુઆરીના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટ કહ્યું હતું કે તેઓ એ આદેશ જારી નહીં કરે કે, “નાગરિકોએ વિરોધપ્રદર્શન ન કરવું જોઈએ.” જોકે ચીફ જસ્ટિસ બોબડેએ ત્યારે પણ પ્રશ્ન કર્યો હતો કે, ‘આ વિરોધપ્રદર્શનમા મહિલાઓ અને વૃદ્ધોને કેમ સામેલ કરવામાં આવ્યાં છે?’

જસ્ટિસ બોબડેએ વરિષ્ઠ વકીલ એચ. એસ ફુલ્ડાને કહ્યું કે, ‘તેઓ આંદોલનમાં સામેલ મહિલાઓ અને વૃદ્ધોને પ્રદર્શનસ્થળેથી ઘરે પાછા લઈ જવા મનાવે.’

મહિલાઓના હકની વાત

દિલ્હીની સરહદો પર મહિલાઓનું પ્રદર્શન

ભારતના ચીફ જસ્ટિસના આ વિચાર દેશના સૉલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાના એ વિચારો સાથે ઘણા મળતા આવે છે, જે તેમણે ગયા વર્ષે શાહીનબાગના વિરોધપ્રદર્શનના હવાલાથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ કર્યા હતા.

ત્યારે તુષાર મહેતાએ કહ્યું હતું કે, ‘પ્રદર્શનકારીએ પોતાના આંદોલનમાં મહિલાઓ અને બાળકોને સુરક્ષા કવચ બનાવી લીધાં છે.’

ત્યારે સર્વોચ્ચ અદાલતના વરિષ્ઠ વકીલ સંજય હેગડેની આગેવાનીમાં પ્રદર્શનકારીઓ સાથે વાત કરવા માટે એક કમિટી બનાવવામાં આવી હતી.

ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે “વિરોધ કરવો નાગરિકોનો મૂળભૂત હક છે અને લોકો વિરોધપ્રદર્શન કરી શકે છે.”

પરંતુ, આ વાતોથી જે મોટો સવાલ પેદા થાય છે, એ ચિંતા ઉપજાવે તેવો છે.

સવાલ એ છે કે આખરે દેશના નાગરિકોમાં કોની કોની ગણતરી થાય છે? અને જો વિરોધપ્રદર્શનમાં મહિલાઓને પણ ‘રાખવામાં’ આવે છે, તો શું જજસાહેબ એવું વિચારે છે કે મહિલાઓનું કોઈ અસ્તિત્વ નથી?

ખેડૂત આંદોલનમાં સામેલ મહિલાઓ સવાલ ઉઠાવે છે કે શું તેમને...


શીર્ષક: ખેડૂતઆંદોલન : સિંઘુ બૉર્ડર પર ખેડૂતો માટે મુસ્લિમો ચલાવી રહ્યા છે લંગર\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ધરણાં પર બેઠેલા ખેડૂતો માટે મીઠા ભાત અને દૂધના લંગરની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.

ખેડૂતઆંદોલનમાં માત્ર ખેડૂતોની એકતા નહીં પરંતુ ધાર્મિક એકતાનું પણ ઉદાહરણ જોવા મળી રહ્યું છે.

ખેડૂતો ધર્મની વાત બાજુએ મૂકી સાથી ખેડૂતો માટે વ્યવસ્થા કરી રહ્યા છે.

લંગરના આયોજકોના કહેવા મુજબ પ્રદર્શનસ્થળે એકાદ લાખ લોકો છે પણ દરરોજ બે લાખ લોકોનું લંગર ચાલે છે. આસપાસની ગરીબ વસતિને પણ ભોજન આપવામાં આવી રહ્યું છે.

જુઓ ખેડૂતોની એકતાના પ્રદર્શન અંગે બીબીસી ગુજરાતીનો વીડિયો અહેવાલ.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ખેડૂતના પાકને બચાવી રહી છે સની લિયોની!\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ખેતરમાં લાગેલું સની લિયોનીનું પોસ્ટર

જેઓ આંધ્ર પ્રદેશના નેલ્લોર જિલ્લાના બંદકિંડપલ્લી ગામમાં રહે છે. તેમનું કહેવું છે કે ખેતરના પાકને ખરાબ નજરથી બચાવવા માટે સની લિયોનીનું પોસ્ટર લગાવ્યું છે.

રેડ્ડી પાસે 10 એકર જમીન છે અને જેમાં તેઓ રીંગણ, કોબી, મરચાં અને ભીંડા જેવી શાકભાજી ઉગાડે છે.

પાકના રક્ષણ માટે સની લિયોનીનું પોસ્ટર લગાવ્યું

રેડ્ડીના જણાવ્યા પ્રમાણે ખેતરમાં આ વર્ષે પાક સારો છે. જેના કારણે રસ્તેથી પસાર થતાં ગામલોકો કે રાહદારીઓનું ધ્યાન તેના તરફ જાય છે.

એ ધ્યાન ભટકાવવા માટે રેડ્ડીએ સની લિયોનીનું પોસ્ટર ખેતરમાં મૂક્યું છે અને આ પોસ્ટરમાં લખ્યું છે કે મને જોઈને રડશો નહીં.

દક્ષિણ ભારતની માન્યતા

બીબીસી સાથે વાત કરતાં ચેંચૂ રેડ્ડીએ કહ્યું કે તેમની આ ફૉર્મ્યૂલા કામ કરી રહી છે. લોકોની ખરાબ નજરથી બચી જતાં તેમના ખેતરમાં પાક સારો થયો છે.

ઘરની બહાર ડરાવે તેવી મૂર્તિ કે મોહોરૂં મૂકવાથી ખરાબ નજરથી બચી શકાય એવી માન્યતા દક્ષિણ ભારતમાં એ સામાન્ય છે

ઘણા લોકો એવું પણ માને છે કે ખેતરના પાકમાં પણ આ માન્યતા કામ કરે છે. લોકોની ખરાબ નજર લાગવાથી પાક બગડે છે કારણ કે કેટલાક લોકોની ખરાબ નજરને કારણે ખેતર તરફ નકારાત્મક ઉર્જા ખેંચાય છે.

કેટલાક લોકો ચકલીઓ અને પશુઓથી પોતાના પાકને બચાવવા માટે પણ આવા ઉપાય કરે છે.

ચેંચૂ રેડ્ડનું કહેવું છે કે તેમણે આ રીતમાં થોડો ફેરફાર કર્યો છે અને તે કામ કરી રહ્યો છે.

'...તો ખેડૂત પર કેસ થવો જોઈએ'

ગોગિનેની બાબુ નામના ખેડૂત આ પોસ્ટરની ટીકા કરે છે

જોકે, આવી કોશિશની ટીકા કરતાં એક અન્ય ખેડૂત ગોગિનેની બાબુ કહે છે કે આ સંપૂર્ણરીતે અંધવિશ્વાસને પ્રોત્સાહન આપનારી વાત છે. માણસની નજરથી કોઈને નુકસાન કઈ રીતે થઈ શકે?

તેઓ સવાલ કરે છે કે જો માણસોની નજર લાગવાથી ખરેખર કોઈને નુકસાન થઈ શકતું હોય તો સની લિયોનીને કંઈ થવા પર આ ખેડૂતને જિમ્મેદાર ગણાવી શકાય ખરો?

તેઓ કહે છે કે ખેડૂતના આ તર્ક પ્રમાણે તો સની લિયોનીએ પોતાની સુરક્ષા મામલે આ ખેડૂત પર કેસ કરી દેવો જોઈએ.

ગોગિનેની બાબુ કહે છે કે આ પોસ્ટરને કારણે તે ખેતરમાં કામ કરનારી મહિલા મજૂર પણ અસહજતા અનુભવતી હશે. તેમના વિશે પણ ચેંચૂ રેડ્ડીએ વિચારવું જોઈએ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ખેડૂતો અને કૃષિ ક્ષેત્રને શું મળ્યું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

નાણાપ્રધાન અરુણ જેટલીએ તેમના ભાષણની શરૂઆત અનેક કૃષિલક્ષી જાહેરાતો સાથે કરી હતી.

ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થા માટેની જોગવાઈઓ

- 2022 સુધીમાં ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાનું લક્ષ્ય

- ઓછી પડતર કિંમતે વધુ પાક મેળવવા પર ભાર. ઉપરાંત ખેડૂતોને તેમની ઉપજની વળતર અપાવવા પર ભાર.

- પાકની પડતર કિંમત પર દોઢ ગણી રકમ વધુ મળે તેની ઉપર ભાર મૂકાશે.

- રૂ. 2000 કરોડના ખર્ચે કૃષિ બજાર ઊભું કરાશે

- એગ્રિકલ્ચર પ્રોસેસિંગ સેક્ટર માટે રૂ. 1400 કરોડની જોગવાઈ

- રૂ. 500 કરોડના ખર્ચે 'ઓપરેશન ગ્રીન' હાથ ધરાશે.

- 42 મેગા ફૂડ પાર્કની સ્થાપનાની જાહેરાત

- લઘુ અને સીમાંત ખેડૂતો માટે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કૃષિ બજારો વિકસાવાશે.

- 22 હજાર ગ્રામીણ હાટોને કૃષિ બજારનું સ્વરૂપ અપાશે.

- દેશમાં કૃષિ ઉત્પાદન રેકોર્ડ સ્તર પર થઈ રહ્યું હોવાનો દાવો.

- ખરીફ પાક માટે લઘુતમ ટેકાના ભાવો દોઢ ગણા કરવામાં આવ્યા.

- માછીમારો અને પશુપાલકોને પણ ખેડૂતોની જેમ ક્રેડિટ કાર્ડ આપવામાં આવશે.

- કૃષિ બજારોના વિકાસ માટે રૂ. 2000 કરોડ ફાળવવામાં આવશે.

- ઑર્ગેનિક કૃષિને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. જૈવિક કૃષિમાં મહિલા સમૂહો પણ જોડાય તે માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.

- મત્સ્ય પાલન તથા પશુપાલન વ્યવસાય માટે રૂ. એક હજાર કરોડ ફાળવીને ગ્રામીણ ક્ષેત્રોની જનતાની આવક વધારવા માટે પ્રયાસ કરવામાં આવશે.

- 'સૌભાગ્ય યોજના' હેઠળ ચાર કરોડ ગરીબ પરિવારોને મફતમાં વીજળી પૂરી પાડવામાં આવશે.

- વર્ષ 2022 સુધીમાં દરેક ગરીબ પાસે ઘરનું ઘર હશે.

- ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માળખાકીય સુવિધાઓ વધારવા માટે રૂ. 14.34 લાખ કરોડ ફાળવવામાં આવશે.

- 'ઉજ્જવલા યોજના' હેઠળ આઠ કરોડ ગરીબ મહિલાઓને મફતમાં ગેસ કનેક્શન આપવામાં આવશે.

- કૃષિ પેદાશોની નિકાસને 100 અબજ ડોલરના સ્તર સુધી પહોંચાડવાનું લક્ષ્યાંક

- 10 કરોડ ગરીબ પરિવારોને રૂ. પાંચ લાખ સુધીનો આરોગ્ય વીમો આપવામાં આવશે.

દેશની ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થામાં વિકાસ અટકી ગયો છે. જેને દૂર કરવાનો સરકાર સામે સૌથી મોટો પડકાર છે.

એટલે જ નાણાપ્રધાન જેટલીએ ગામડાઓ અને બેરોજગારી પર ધ્યાન કેન્દ્રીત કર્યું હોવાનું જણાય છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ખેડૂતો ડુંગળીને રસ્તા પર ફેકી દેવા માટે મજબૂર કેમ બન્યા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

તેમની હાલત એટલી હદે ખરાબ છે કે ડુંગળીના ભાવ ઘટ્યા બાદ બે ખેડૂતોએ આત્મહત્યા કરી લીધી છે.

પોતાની સમસ્યા દેશના વડા પ્રધાન સુધી પહોંચાડવા માટે એક ખેડૂતે 750 કિલો ડુંગળી વેચી અને પૈસા નરેન્દ્ર મોદીને મોકલી દીધા.

આ જ રીતે મહારાષ્ટ્રના અહમદનગર જિલ્લાના સંગમનેર તાલુકાના એક ખેડૂતે પણ ડુંગળીના પૈસા રાજ્યના મુખ્ય મંત્રીને મોકલી દીધા.

સમાચાર તો ત્યાં સુધી આવ્યા કે ખેડૂતોને ડુંગળી પર 50 પૈસા પ્રતિ કિલોના દરે પણ કિંમત નથી મળી રહી અને ઘટી રહેલા ભાવને કારણે બેહાલ ખેડૂતો ડુંગળી રસ્તા ઉપર ફેંકી રહ્યા છે.

આ એ સમાચારો છે જે છેલ્લા કેટલાંક દિવસો દરમિયાન ડુંગળીની ખેતી કરી રહેલા ખેડૂતોની કફોડી પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે.

આજે દેશઆખામાં ડુંગળીના રોકાણ અને તેના વેચાણથી થનારી કમાણીમાં કોઈ જ સંતુલન નથી.

જે ખેડૂતો અગાઉથી આ ગંભીર સ્થિતિનો સામનો કરી રહ્યા હતા, તેમની હાલત વધુ કફોડી બની છે.

ગત સપ્તાહે, નાસિક જિલ્લાના એક ખેડૂત સંજય સાઠે એ આશાથી બજાર ગયા કે તેમને ડુંગળીના સારા ભાવ મળશે. પરંતુ થયું તેનાથી ઊલટું.

750 કિલો ડુંગળી વેચ્યા બાદ તેમને ફક્ત 1064 રૂપિયા મળ્યા. આમાં ટ્રેકટરનું ભાડું અને મજુરી બાદ કરો તો કમાણીમાં વધુ ઘટી આવે.

સાઠેએ મળેલી રકમનો મનીઑર્ડર વડા પ્રધાનના કાર્યાલય ખાતે મોકલી દીધો. આ કિસ્સાની તપાસ બાદ કાર્યાલયે એ પૈસા તેમને પરત મોકલી દીધા.

ખેડૂતોના વિરોધની આ રીત મીડિયામાં ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ પરંતુ એ પછી બે વધુ સમાચાર સામે આવ્યા.

6 અને 7 ડિસેમ્બરે નાસિક જિલ્લાના બગલાન તાલુકામાં ડુંગળીની ખેતી કરનારા બે ખેડૂતોએ આત્મહત્યા કરી લીધી.

આત્મહત્યા કરનાર ખેડૂતની ઓળખ ભાદાને ગામના તાત્યાભાઉ ખૈરનાર(44) અને સારદે ગામના યુવા ખેડૂત પ્રમોદ ઘોંગડે(33) તરીકે થઈ.

ખૈરનારે તો ત્યાં આત્મહત્યા કરી જ્યાં તેમણે ડુંગળીનું ગોદામ બનાવ્યું હતું.

'કહો, અમે અમારી ડુંગળી કેવી રીતે વેચીએ?

પ્રમોદ ઘોંગડેના ભાઈ ડુંગળીના રોકાણ વિષે જણાવે છે. તેમણે ત્રણ એકર જમીનમાં ડુંગળી વાવી હતી.

તેઓ કહે છે, "એક એકર જમીનમાં ડુંગળીની ખેતી પર 40 હજાર રૂપિયા ખર્ચ આવે છે."

ઘોંગડેએ ડુંગળીના ઉત્પાદન પર પ્રતિ એકર ખર્ચ વિશે વિસ્તારપૂર્વક જણાવ્યું :

- 250 રૂપિયા પ્રતિ દિનના હિસાબે ત્રણ ખેડૂતોના 18 દિવસની મજૂરી 13,500 રૂપિયા

- ડુંગળીનાં બીજ અને નર્સરી પર 9,000 રૂપિયા ખર્ચ

- જંતુનાશકો અને ખાતર પર 9,000 રૂપિયા અને છંટકાવનો ખર્ચ એક હજાર રૂપિયા

-  એક એકરમાં ડુંગળીની...


શીર્ષક: ખેડૂતો નેતાઓ અને સરકાર વચ્ચે બેઠક પૂર્ણ, બેઠક બાદ ખેડૂત નેતાઓએ શું કહ્યું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

દિલ્હીમાં વિજ્ઞાનભવનમાં 30થી વધુ ખેડૂત સંગઠનો સાથેની બેઠકમાં કેન્દ્ર તરફથી કૃષિ મંત્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમર, રેલ મંત્રી પિયૂષ ગોયલ અને કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી સોમ પ્રકાશ સામેલ હતા.

લગભગ ત્રણ કલાક ચાલેલી બેઠક સમાપ્ત થયા બાદ કૃષિ મંત્રીએ કહ્યું કે વાતચીત સારી રહી અને આગળ પણ વાતચીત ચાલુ રહેશે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

નરેન્દ્ર સિંહ તોમરે કહ્યું, "મિટિંગ સારી રહી, અમે નક્કી કર્યું કે ત્રણ ડિસેમ્બરના ફરી વાતચીત થશે. અમે લોકો ઇચ્છીએ છીએ કે ખેડૂત સંગઠનો વાતચીતને આગળ વધારવા માટે એક નાનું ગ્રૂપ બનાવે પરંતુ ખેડૂતો ઇચ્છે છે કે બધા લોકો સાથે વાત કરવામાં આવે. અમને તેની સામે કોઈ વાંધો નથી."

બેઠકમાં સામેલ ઑલ ઇન્ડિયા કિસાન ફેડરેશનના અધ્યક્ષ  ઍડવોકેટ પ્રેમ સિંહ ભંગુએ બીબીસી સંવાદદાતા વાત્સલ્ય રાયને કહ્યું કે સરકારના મંત્રીઓ સાથે વાતચીત સારી રહી પરંતુ તેમનો મત સાફ છે કે ત્રણેય કાયદા સંપૂર્ણ રીતે ખોટા છે.

પ્રેમ સિંહ ભંગુનું કહેવું હતું, "મિટિંગ દરમિયાન કૃષિ મંત્રીએ કહ્યું કે કોઈ કાયદો બનાવવામાં 10થી 12 વર્ષ લાગે છે તેમ છતાં પણ એ જરૂરી નથી કે તે સો ટકા પૂર્ણ હોય, તેમાં કેટલીક ખામીઓ રહી જતી હોય છે. પરંતુ અમારું કહેવું હતું કે અમે કાયદાની એક એક કલમ વાંચી છે અને એ અડધો જ નહીં પરંતુ પૂરો જ ખોટો છે અને તમે માની જાવ કે તેને પૂરેપૂરો જ રદ કરવાનો છે."

તેમણે કહ્યું કે ત્રણ ડિસેમ્બરના રોજ બેઠકમાં સરકાર તરફથી એ લોકો જ રહેશે જે આજે સામેલ હતા.

ત્રણ ડિસેમ્બરના બપોરે 12 વાગ્યે બેઠક શરૂ થશે જેમાં ત્રણેય કાયદાની એક-એક કલમ પર ચર્ચા થશે.

તેમણે કહ્યું કે હાલ ખેડૂતોનું આંદોલન ચાલુ રહેશે.

મોદી સરકારના ત્રણ કૃષિ સુધારા કાયદા સામે ખેડૂતો છેલ્લા છ દિવસથી પ્રદર્શન કરી રહ્યા છે.

સરકાર સાથે બેઠક કરવા જઈ રહેલા ખેડૂત નેતાઓનું કહેવું છે કે તેઓ કાયદાને પરત લેવાની માગ સાથે કોઈ સમાધાન નહીં કરે.

ખેડૂતો સાથેની બેઠક પહેલાં ગૃહ મંત્રી અમિત શાહ, કૃષિ મંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમર અને સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે ભાજપના અધ્યક્ષ જે. પી. નડ્ડાના દિલ્હી સ્થિત નિવાસસ્થાને બેઠક કરી હતી.

સરકાર ખેડૂતો સાથે 3 ડિસેમ્બરના રોજ કૃષિ સુધારા કાયદા મામલે વાતચીત કરવાની હતી. જોકે, કૃષિ મંત્રીના કહેવા પ્રમાણે કોરોના વાઇરસની સ્થિતિને જોતાં બેઠક વહેલી બોલાવવામાં આવી છે.

ખેડૂતોને બોલાવ્યા, રસ્તા પર વાત ન થાય : કૃષિમંત્રી

કેન્દ્રીય કૃષિમંત્રી નરેન્દ્રસિંહ તોમરે કહ્યું છે કે...


શીર્ષક: ખેડૂતોએ ભારત બંધનું એલાન કેમ આપ્યું? : ક્યાંક હાઈવે પર ચક્કાજામ, ક્યાંક સરઘસો નીકળ્યાં\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પંજાબના અમૃતસરમાં વિરોધ કરતાં ખેડૂતો

સંસદમાં પાસ કરાયેલાં નવાં કૃષિ બિલના વિરોધમાં અખિલ ભારતીય કિસાન સંઘર્ષ સમન્વય સમિતિ (એઆઈકેએસસીસી)એ 25 સપ્ટેમ્બરે દેશભરમાં બંધનું એલાન આપ્યું છે.

શુક્રવારે વહેલી સવારતી જ ખેડૂતોનાં પ્રદર્શનોના કાર્યક્રમો શરૂ થઈ ગયા હતા.

બિહારના પટણા આરજેડીના તેજ પ્રતાપ યાદવ અને તેજસ્વી યાદવ ટ્રૅક્ટર લઈને પ્રદર્શનમાં જોડાયા હતા. તેમણે કેન્દ્ર સરકારના ત્રણ બિલને ખેડૂતવિરોધ ગણાવ્યા હતા.

તો બીજી તરફ પંજાબમાં પણ આની અસર જોવા મળી હતી.

અમૃતસર-દિલ્હી નેશનલ હાઈવેને જલંધર પાસે બ્લૉક કરવામાં આવ્યો હતો અને ખેડૂતોના આગેવાનોએ સૂત્રોચ્ચાર કરીને વિરોધ કર્યો હતો.

અખિલ ભારતીય કિસાન સંઘર્ષ સમન્વય સમિતિનો દાવો છે કે તેમની સંસ્થા સાથે દેશભરનાં નાનાં-મોટાં 250 કિસાન સંગઠનો પણ જોડાયેલાં છે.

માત્ર પંજાબ, હરિયાણા જ નહીં પણ ઉત્તર પ્રદેશ, કર્ણાટક, તામિલનાડુ, આંધ્ર પ્રદેશ, તેલંગણા, મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશ, રાજસ્થાન, ઉત્તરાખંડ અને બિહારના ખેડૂતો પણ આ વિરોધપ્રદર્શનમાં સામેલ થયા હતા.

અગાઉ આ બિલના વિરોધમાં સત્તામાં રહેલી ભારતીય જનતા પાર્ટીના એક મુખ્ય સહયોગી પક્ષ અકાલી દળનાં એકમાત્ર મંત્રી હરસિમરત કૌરે મંત્રીપદ છોડી દીધું છે.

વિપક્ષના વિરોધ વચ્ચે પણ સરકારે આ બિલ સંસદમાં પાસ કરી લીધાં છે.

બિલના વિરોધમાં સંસદમાં હોબાળો પણ થયો હતો અને ઉપસભાપતિ હરિવંશે આઠ સાંસદોને સસ્પેન્ડ પણ કર્યા હતા.

બાદમાં સસ્પેન્ડ થયેલા સાંસદોએ આખી રાત સંસદ પરિસરમાં ધરણાં કર્યાં હતાં અને સવારે જ્યારે ઉપસભાપતિ તેમના માટે ચા લઈને આવ્યા ત્યારે તેમની ચા પીવાનો પણ ઇન્કાર કરી દીધો હતો.

કૉંગ્રેસનો આરોપ હતો કે ઉપસભાપતિએ ગૃહમાં ખરડા પરની ચર્ચામાં લોકશાહી પરંપરાઓ અને પ્રક્રિયાઓને નુકસાન કર્યું છે.

વિપક્ષમાં રહેલી પાર્ટીઓ અને અનેક ખેડૂતસંગઠનોનો આરોપ છે કે આનાથી ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્ય પર અસર પડશે, જ્યારે સરકાર આ આરોપોને નકારે છે.

તો ગુજરાતમાં પણ કૉંગ્રેસ દ્વારા આ બિલોનો વિરોધ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

તો સરકારનું કહેવું છે કે 'ભૂતકાળમાં ખેડૂતોને ઉત્પાદિત ચીજો વેચવા માટે રખડવું પડતું હતું, પણ હવે સ્થિતિ એવી નહીં રહે. હવે ખેડૂતો દેશના કોઈ પણ ભાગમાં પોતાનું ઉત્પાદન વેચી શકશે અને તેમને સારી કિંમત પણ મળશે.'

એવો પણ દાવો કરાઈ રહ્યો છે કે આ પછી ખેડૂતોનું જોખમ પણ ઘટી જશે.

સરકારનું કહેવું છે કે કૃષિ બિલમાં ન્યૂનતમ સમર્થન મૂલ્ય (એમએસપી) અને અનાજ-યાર્ડની વ્યવસ્થા ખતમ...


શીર્ષક: ખેડૂતોની ટ્રૅક્ટર રેલી પર અદાલત ફેંસલો નહીં આપે : સુપ્રીમ કોર્ટ - BBC TOP NEWS\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ અરજીની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ શરદ અરવિંદ બોબડેના વડપણ હેઠળની ખંડપીઠ કરી રહી છે.

ચીફ જસ્ટિસે કહ્યું કે આ રાજકીય મુદ્દો છે, અમે આ અંગે કોઈ આદેશ ન આપી શકીએ. ઉપરાંત આ ખેડૂતોનો મુદ્દો છે, જે કોર્ટમાં નક્કી ના થઈ શકે.

સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી પોલીસની આ અરજીને પરત ખેંચી લેવા માટે પણ સહમતી દર્શાવી.

આ સાથે કોર્ટે ગઈ વખતની જેમ કહ્યું કે સરકાર પાસે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા માટે સંપૂર્ણ સત્તા છે, અમે આ મામલે દખલ કરીશું નહીં.

મહિનાઓ સુધી ગાયબ રહ્યા બાદ અલી બાબા કંપનીના જૅક મા દેખાયા

અલી બાબા કંપનીના સંસ્થાપક જૅક મા યુન કેટલાંક અઠવાડિયાં પછી ફરી મીડિયા સામે આવ્યા છે. નવેમ્બર 2020ની શરૂઆતથી તેઓ જાહેરમાં દેખાયા નહોતા. જે અંગે અનેક અટકળો વહેતી થઈ હતી.

પોતાના ચૅરિટી ફાઉન્ડેશનના એક અભિયાનમાં તેમણે એક વીડિયો લિંક મારફતે ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં કામ કરતા શિક્ષકો સાથે વાત કરી હતી. તેઓ પોતે પણ એક શિક્ષક રહી ચૂક્યા છે.

ગ્લોબલ ટાઇમ્સે એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કર્યો છે.

ગ્લોબલ ટાઇમ્સનું કહેવું છે કે ફાઇનાન્સ અધિકારીઓએ અલીબાબા કંપનીની તપાસ શરૂ કરી ત્યાર પછી પહેલી વખત જૅક મા મીડિયામાં દેખાયા છે.

સીએનબીસી મુજબ જૅક માનો વીડિયો સામે આવ્યા પછી હૉંગ કૉંગ સ્ટૉક ઍક્સચેન્જમાં લિસ્ટેડ તેમની કંપનીના સ્ટૉકનો ભાવ પાંચ ટકા વધી ગયો છે.

ઑક્ટોબર 2020માં ઍન્ટ કંપનીનો આઈપીઓ લાવવા વિશે જૅક માએ કહ્યું હતું કે આ દુનિયાનો સૌથી મોટો આઈપીઓ હશે. ત્યાર પછી ચીની અધિકારીઓએ તેમની કંપનીની તપાસ શરૂ કરી હતી અને તેઓ ગાયબ થઈ ગયા હતા.

જૅક મા ક્યાં છે એ તો સમાચાર નથી પરંતુ જાહેરમાં અનેક દિવસો પછી તેઓ દેખાયા છે.

'ડ્રૅગન ફ્રૂટ'નું નામ 'કમલમ્'

ગુજરાતના મુખ્ય મંત્રી વિજય રૂપાણીએ કહ્યું છે કે ગુજરાત સરકારે ડ્રૅગન ફ્રૂટનું નામ બદલીને કમલમ્ રાખવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

ઇન્ડિયા ટુડેના અહેવાલ પ્રમાણે વિજય રૂપાણીએ કહ્યું કે ડ્રૅગન ફ્રૂટનો દેખાવ કમળ જેવો છે, એટલા માટે અમે તેને સંસ્કૃત નામ કમલમ્ આપીએ છીએ.

ગુજરાત સરકારે આ નામને પેટન્ટ કરાવવા માટેની કાર્યવાહી પણ હાથ ધરી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ભાજપ કાર્યાલયને પણ કમલમ્ નામથી ઓળખવામાં આવે છે.

ગુજરાતમાં કચ્છ, નવસારી સહિત ઘણા જિલ્લામાં ડ્રૅગન ફ્રૂટની ખેતી થઈ રહી છે અને ખેડૂતો સારું ઉત્પાદન મેળવી રહ્યા છે.

'...તો કોવૅક્સિન ન લેવી જોઈએ', ભારત બાયૉટૅકે યાદી બહાર પાડીને કરી સ્પષ્ટતા

'મિન્ટ'માં છપાયેલા અહેવાલ...


શીર્ષક: ખેડૂતોનું આંદોલન : એ પાંચ ખેડૂત નેતાઓ જેના નેતૃત્વમાં હજારો ખેડૂતો ભેગા થયા\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ખેડૂત આંદોલનના નેતા

આ પ્રદર્શનમાં હરિયાણામાં અને ઉત્તર પ્રદેશની સાથે સાથે પંજાબના 30થી વધારે ખેડૂત સંગઠન સામેલ છે. પરંતુ અમે અહીં પંજાબના એ પાંચ ખેડૂત નેતાઓ વિશે વાત કરી રહ્યા છે જે આ પ્રદર્શનનો મુખ્ય ચહેરા બનેલા છે.

ખેડૂતોના જનનેતા : જોગિંદરસિંહ ઉગરાહાં

જોગિંદર સિંહ ઉગરાહાં ભારતમાં ખેડૂત આંદોલનના મુખ્ય ચહેરાઓમાંથી એક છે. તે સાંગરૂર જિલ્લાના સુનામ શહેરમાં રહેનારા છે અને તેમનો જન્મ અને પાલનપોષણ એક ખેડૂત પરિવારમાં થયું છે.

જોગિંદર સિંહ ઉગરાહાં ખેડૂત આંદોલનના પ્રમુખ નેતાઓમાંથી એક છે.

ભારતીય સૈન્યમાંથી નિવૃત થયા પછી, તેમણે ખેતી કરી અને ખેડૂતોના હિતોની લડાઈમાં સક્રિય થઈ ગયા.

જોગિંદરસિંહ ઉગરાહાં આંદોલનના મુખ્ય નેતાઓમાંના એક છે

તેમણે વર્ષ 2002માં ભારતીય કિસાન યુનિયન (ઉગરાહાં)ની સ્થાપ્ના કરી અને ત્યારથી સતત તે ખેડૂતોના મુદ્દા પર સંઘર્ષ કરી રહ્યા છે.

જોગિંદર સિંહગ ઉગરાહાં એક ઉત્કૃષ્ટ વક્તા છે અને આ કલાથી તે લોકોને એકઠા કરવામાં માહેર છે. તેમનું સંગઠન પંજાબનું એક મુખ્ય ખેડૂત સંગઠન છે. પંજાબનો માળવા વિસ્તાર આ સંગઠનનો ગઢ માનવામાં આવે છે.

સંગરૂરના એક સ્થાનિક પત્રકાર કંવલજીત લહરાગાગા કહે છે, “હું ગત 20-25 વર્ષોથી ખેડૂતોના હિત માટે જોગિંદર સિંહ ઉગરહાંને લડતો જોઈ રહ્યો છું. તે હંમેશાં જનહિતની વાત કરે છે. મેં ક્યારેય પણ તેમને વ્યક્તિગત મુદ્દે લડતા નથી જોયા”

ખેડૂતોની થિંક ટૅન્ક : બલબીરસિંહ રાજેવાલ

બલબીર સિંહ રાજેવાલ ભારતીય કિસાન યુનિયનના સંસ્થાપક સભ્યોમાંના એક છે

77 વર્ષીય બલબીરસિંહ રાજેવાલ ભારતીય કિસાન યુનિયનના સંસ્થાપક નેતાઓમાંથી એક છે. બલબીર સિંહ પંજાબના ખન્ના જિલ્લાના રાજેવાલ ગામના છે અને 12 ધોરણ સુધી અભ્યાસ કરેલો છે.

ભારતીય કિસાન યુનિયનનું બંધારણ પણ બલબીર સિંહ રાજેવાલે લખ્યું હતું. તેમના સંગઠનનો પ્રભાવ લુધિયાણા અને તેની આસપાસના મધ્ય પંજાબના વિસ્તારમાં છે.

બલબીર સિંહ રાજેવાલ સ્થાનિક માલવા કૉલેજની પ્રબંધન સમિતિના અધ્યક્ષ પણ છે, જે વર્તમાનમાં સમરાલા વિસ્તારની અગ્રણી શૈક્ષણિક સંસ્થા છે.

સમરાલાના રહેવાવાળા ગુરમિંદરસિંહ ગ્રેવાલ કહે છે, “રાજેવાલને પંજાબના સૌથી તેજતર્રાર ખેડૂત નેતા માનવામાં આવે છે. જે ખેડૂતોના મુદ્દા પર નેતૃત્વ કરનારા અને ખેડૂત પક્ષને રજૂ કરીને ખેડૂત આંદોલનનો ચહેરો બની ગયા છે.”

ગ્રેવાલનું કહેવાનું છે કે રાજેવાલે પણ ક્યારેય રાજકીય ચૂંટણી લડી નથી અથવા કોઈ પણ રાજકીય પદનો સ્વીકાર કર્યો નથી, આ...


શીર્ષક: ખેડૂતોને કુષિકાયદામાં આખરે વાંધો કયા મુદ્દે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ખેડૂતોને અફવા પર ધ્યાન ન આપવા અપીલ કરી છે. જ્યારે ગૃહમંત્રી અમિત શાહે ચર્ચા પહેલાં ખેડૂતોને એક જગ્યાએ એકઠા થવાની સલાહ આપી છે.

જોકે, એમ છતાં મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો દિલ્હી-હરિયાણા બૉર્ડર પર પોતાનો વિરોધ નોંધાવી રહ્યા છે.

જોકે, ખેડૂતોને સરકારની વાત પર વિશ્વાસ નથી.

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈ સાથેની વાતચીતમાં એક ખેડૂતે કહ્યું "અમને સરકાર પર ભરોસો નથી. આ પહેલાં પણ સરકાર સાથે વાતચીત થઈ છે પણ કોઈ પરિણામ નથી આવ્યું. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે સરકાર કાયદો પરત ખેંચે."

વધુ એક ખેડૂતનું કહેવું હતું, "અમે ત્યાં સુધી પ્રદર્શન કરીશું, જ્યાં સુધી સરકાર અમારી માગણી સ્વીકારી ન લે. અમે અનેક મહિનાઓનું રૅશન સાથે લાવ્યા છે. અમારી સમસ્યાઓનો ઉકેલ આવવો જોઈએ."

શનિવારે દિલ્હી અને હરિયાણાથી સિંઘુ બૉર્ડર પાર કરીને ખેડૂતો બુરાડી પહોંચ્યા હતા અને એ પછી ટિકરી બૉર્ડર પરથી ખેડૂત દિલ્હી પહોંચવા લાગ્યા હતા.

જોકે હજી ખેડૂતોનો એક સમૂહ સિંઘુ બૉર્ડર પર પ્રદર્શન કરી રહ્યો છે.

વિરોધપ્રદર્શનમાં ભાગ લઈ રહેલા ભારતીય ખેડૂત યુનિયનનું કહેવું છે કે તેઓ બૉર્ડર પર પ્રદર્શન ચાલુ રાખશે અને તંત્ર દ્વારા જણાવાયેલી જગ્યાએ જઈને પ્રદર્શન નહીં કરે.

સંગઠનની પંજાબ શાખાના મહાસચિવ હરિન્દરસિંહે કહ્યું, "અમે રોજ સવારે 11 વાગ્યે મળીને આગળની રણનીતિ પર વિચાર કરીશું."

કાયદામાં શું છે જોગવાઈ?

પંજાબમાં રેલના પાટા પર બેસીનો વિરોધ કરતાં ખેડૂતો

કૃષક ઊપજ વ્યાપાર અને વાણિજ્ય (સંવર્ધન અને સરળીકરણ) કાયદો, 2020

આમાં એક એવી ઇકૉસિસ્ટમ બનાવવાની જોગવાઈ છે કે જ્યાં ખેડૂતો અને વેપારીઓને મંડીથી બહાર પાક વેચવાની આઝાદી હશે.

જોગવાઈમાં રાજ્યની અંદર અને બે રાજ્ય વચ્ચે વેપારને વધારવા માટેની વાત કરાઈ છે. માર્કેટિંગ અને ટ્રાન્સપૉર્ટશન પર ખર્ચ ઓછો કરવાની વાત કરાઈ છે.

કૃષક (સશક્તીકરણ તેમજ સંરક્ષણ) કિંમત આશ્વાસન અને કૃષિસેવા પર કરાર, 2020

આમાં કૃષિ કરારો પર રાષ્ટ્રીય ફ્રેમવર્કની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

આ બિલ કૃષિ ઉત્પાદકોનું વેચાણ, ફાર્મસેવાઓ, કૃષિ બિઝનેસ ફાર્મો, પ્રોસેસર્સ, જથ્થાબંધ વિક્રેતાઓ, મોટા રિટેઇલ વેપારીઓ અને નિકાસકારોને ખેડૂતો સાથે જોડવા સશક્ત કરે છે.

અનુબંધિત ખેડૂતોને ગુણવત્તાવાળા બીજની આપૂર્તિ સુનિશ્ચિત કરવી, તકનીકી સહાય અને પાકરક્ષણનું આકલન, ઋણની સુવિધા અને પાકવીમાની સુવિધા અપાશે.

આવશ્યક વસ્તુ (સંશોધન) કાયદો, 2020

આમાં અનાજ, કઠોળ, ખાદ્યતેલ, ડુંગળી, બટાકાને જરૂરી...


શીર્ષક: ખેડૂતોને દસ દિવસની લાંબી હડતાલ પર જવાની જરૂર કેમ પડી?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ હડતાલ રાષ્ટ્રીય કિસાન મહાસંઘના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવી રહી છે. જેમાં 130 જેટલાં ખેડૂત સંગઠનો જોડાઈ રહ્યાં છે.

ગત વર્ષે મધ્યપ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં ખેડૂતોના વિરોધ પ્રદર્શન બાદ આ સૌથી મોટી હડતાલ હોવાનો દાવો કરાઈ રહ્યો છે.

આ વર્ષે ખેડૂતો રોડ પર આવીને પ્રદર્શન નહીં કરે પરંતુ તેઓ શાકભાજી, ફળો કે દૂધ અને તેની બનાવટોને બજારમાં વેચશે નહીં.

પરંતુ હવે સવાલ એ છે કે શા માટે આટલાં સંગઠનો એક સાથે હડતાલ પર જઈ રહ્યા છે? એવું શું થયું કે જગતના તાતને હડતાલ પર ઉતરવું પડ્યું.

શા માટે થઈ રહી છે આટલી લાંબી હડતાલ?

ભારતના મુખ્ય સાત રાજ્યોના ખેડૂતો હડતાલ કરી રહ્યા છે.  આ રાજ્યોમાં હરિયાણા, રાજસ્થાન, જમ્મુ-કશ્મીર, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક અને કેરળનો સમાવેશ થાય છે.

અન્ય રાજ્યોના ખેડૂતો હજી આ હડતાલમાં જોડાયા નથી. તો કેટલાંક સંગઠનોએ ટેકો જાહેર કર્યો છે, પરંતુ સક્રિય રીતે હડતાલમાં જોડાયાં નથી.

રાષ્ટ્રીય કિસાન મહાસંઘના નેજા હેઠળ જોડાયેલાં ખેડૂત સંગઠનોની મુખ્ય માગોમાં દેવાં માફી, ખેડૂતોને ચોક્કસ આવકની બાંયધરી આપવી ઉપરાંત ટેકાના ભાવમાં વધારાનો સમાવેશ થાય છે.

તદુપરાંત ખેડૂતોને પૂરતી વીજળી, સ્વામીનાથન કમિશનના રિપોર્ટને લાગુ કરવો અને ઇથેનોલ જેવા ઇંધણની પૂરતા પ્રમાણમાં સપ્લાય જેવી અનેક માગોનો પણ સમાવેશ થાય છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ફોરમ ફૉર બાયૉટેક્નૉલૉજી અને ફૂડ સિક્યુરિટીના દેવેન્દર શર્માએ હડતાલ મામલે બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે ખેડૂતો વર્ષોથી દેશનો બોજ પોતાના ખભા પર લઈને ચાલી રહ્યા છે. તો શા માટે સરકાર તેમનાં દેવાં માફ ના કરે? બિઝનેસમેનની લોન માફ થઈ શકે તો ખેડૂતોની કેમ નહીં?

તેમણે કહ્યું કે લાખો ખેડૂતો રાત્રે ભૂખ્યા સૂઈ જાય છે, તો શું આ એક વિડંબના નથી? હાલ ઉત્તર ભારત અને મધ્ય ભારતના ખેડૂતો હડતાલ પર છે. જો 10 ટકા પણ માલસામાનની કમી થશે તો સરકારના હાથમાંથી કિંમતો નીકળી જશે.

'માત્ર 6 ટકા ખેડૂતોને જ મળે છે ટેકાના ભાવનો લાભ'

ગુજરાતના ખેડૂત આગેવાન સાગર રબારીએ બીબીસી સાથે વાત કરતાં કહ્યું કે રાજ્યમાં ખેડૂતોના સૌથી મોટા પ્રશ્નો ભાવ, સિંચાઈ અને વીજળી છે.

તેમણે કહ્યું, "ખેડૂતોને તેમના ઉત્પાદનના પૂરતા ભાવ મળતા નથી, રાજ્યની 50 ટકાથી વધારે જમીન હજી પણ વરસાદ પર આધારિત છે. સિંચાઈની પૂરતી સુવિધા નથી. સિંચાઈ માટે વીજળી દૈનિક ધોરણે માત્ર આઠ કલાક મળે છે."

તેમણે કહ્યું,"ટેકાના ભાવનો લાભ તમામ ખેડૂતોને મળતો નથી. રાજ્યના...


શીર્ષક: ખેતી પાકવીમો : વિજય રૂપાણી સરકાર સામે ખેડૂતોને દર વર્ષે પ્રશ્નો કેમ ઊઠે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પ્રતીકાત્મક તસવીર

જોકે, સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મૂળી તાલુકાના વડાદરા ગામના ખેડૂત જયસુખભાઈ દૂધરેજીયા વર્ષ 2018માં પાક નિષ્ફળ જવાને કારણે સર્જાયેલી મુશ્કેલીઓને 2020માં પણ નથી ભુલાવી શક્યા.

તેઓ સપ્ટેમ્બર, 2018માં પોતાના ખેતરમાં 15 વીઘામાં વાવેલા કપાસના પાકની ઊપજ અંગેની આશાઓ વ્યક્ત કરતાં જણાવે છે, “એ વર્ષે ખેતી માટે લીધેલાં નાણાંનું વ્યાજ આજ સુધી ચૂકવી રહ્યો છું."

"મને આશા હતી કે પાકનું કુદરતી નુકસાન થયા બાદ વીમાકંપની અમારું નુકસાન ભરપાઈ કરી આપશે, પરંતુ અમને તો ખરેખર થયેલા નુકસાનના 20 ટકા જેટલું પણ વળતર ન મળ્યું, અમારી બધી આશાઓ પર પાણી ફરી વળ્યું.”

વિજય રૂપાણીએ યોજનાની જાહેરાત કરતાં કહ્યું, "દુષ્કાળ, અતિવૃષ્ટિ જેવી આફત વખતે ખેડૂતોને વળતર મળી રહે એ માટે આ યોજના તૈયાર કરાઈ છે અને આ યોજનાની કોઈ નોંધણી ફી કે પ્રીમિયમ ચૂકવવાનાં નથી."

વિજય રૂપાણી સરકારની 'કિસાન સહાય યોજના'માં શું ખાસ છે?

મુખ્ય મંત્રીએ કહ્યું હતું કે રાજ્ય સરકારે પાકવીમાની પ્રક્રિયાને સરળ કરી દેવાની દિશામાં આ પગલું લીધું છે.

ખેડૂતસંગઠનોના આગેવાનો અનુસાર સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના મૂળી તાલુકાના અને જૂનાગઢ જિલ્લાના માણાવદર તાલુકાના મોટા ભાગના ખેડૂતોની દશા જયસુખભાઈ જેવી જ થઈ ગઈ છે.

જયસુખભાઈની જેમ તેઓ પણ સરકારી તંત્ર અને પાકવીમો પૂરો પાડતી ખાનગી કંપનીઓની બેદરકારીનો ભોગ બન્યા છે.

તાજેતરમાં જ ખેડૂતસંગઠન ખેડૂત હિતરક્ષક સમિતિ દ્વારા મૂળી અને માણાવદર તાલુકાના ખેડૂતોને વીમાકંપનીઓ દ્વારા ઓછી ચૂકવણી કરી ગેરરીતિ આચરી હોવાનો મુદ્દો ઉઠાવાયો હતો.

ખેડૂત હિતરક્ષક સમિતિએ દાવો કર્યો હતો કે આ બે તાલુકાના ખેડૂતોને વીમાકંપનીઓ તરફથી ખરેખર ભરપાઈપાત્ર રકમ કરતાં 57 થી 75 ટકા ઓછી રકમ ચૂકવાઈ છે.

નોંધનીય છે કે સંગઠન દ્વારા કરાયેલા આક્ષેપો બાદ હવે ખેડૂતોને પાકવીમાની ચૂકવણીનો વિવાદ ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે.

ઉપરાંત જો પાકવીમાની ચૂકવણીની રજૂઆતો અંગે યોગ્ય કાર્યવાહી નહીં કરાય તો સમગ્ર રાજ્યના ખેડૂતોને એક કરી આ મુદ્દાને લઈને ઑનલાઇન આંદોલન કરવાની ચીમકી પણ ખેડૂતસંગઠનો દ્વારા ઉચ્ચારાઈ હતી.

અગાઉ પણ ઘણીવાર પાકનુકસાનીના વળતરની મોડી અને ઓછી ચૂકવણી અને આકારણી મુદ્દે વીમાકંપનીઓ અને સરકારની કામગીરી પર પ્રશ્નો ઊઠ્યા છે.

હાલમાં પણ ખેડૂતસંગઠનો દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર ‘પાકવીમો લુંટાયો’ એવા હૅશટૅગ સાથે વિરોધ પ્રદર્શિત કરાઈ રહ્યો છે.

નોંધનીય છે કે ખેડૂતસંગઠનો દ્વારા પાકવીમાની અપૂરતી ચૂકવણી થઈ...


શીર્ષક: ખેતી વિધેયક : મોદી સરકારના કૃષિ વિધેયક સામે મંત્રીએ રાજીનામું કેમ આપ્યું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

હરસિમરત કૌર

આ પહેલાં સમાચાર એજન્સી પીટીઆઈએ સુખબીર સિંહ બાદલે લોકસભામાં આપેલા નિવેદનને ટાંકીને સમાચાર આપ્યા હતા કે હરસિમરત કૌર બાદલ ખેતીના વિધેયકના વિરોધમાં સરકારમાંથી રાજીનામુ આપી શકે છે.

Twitter કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

પરંતુ હાલ સુધી આ અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા નથી કે અકાલી દલ સરકારને સમર્થન ચાલુ રાખશે કે સરકાર પાસેથી સમર્થન પરત ખેંચશે.

સરકારની સહયોગી પાર્ટી શિરોમણી અકાલી દલે સરકાર તરફથી રજૂ કરાયેલા ખેતી વિધેયકનો વિરોધ કરી રહી છે. તેમાંથી આ કેસમાં પોતાના સંસદ સભ્યોને આની વિરુદ્ધમાં વોટ કરવાનું કહ્યું છે.

સરકારે ખેતી સંબંધિત ત્રણ વિધેયક લોકસભામાં સોમવારે રજૂ કર્યા હતા.

કૃષિ મંત્રી નરેન્દ્ર સિંહ તોમરે ખેડૂતોના ઉત્પાદન, વ્યાપાર અને વાણિજ્ય (સંવર્ધન અને સુવિધા) વિધેયક, મૂલ્ય આશ્વાસન અને કૃષિ સેવા વિધેયક, ખેડૂત (સશક્તિકરણ અને સંરક્ષણ) કરાર વિધેયક અને આવશ્યક વસ્તુ (સંશોધન) કાયદાને લોકસભામાં રજૂ કર્યા છે, જે આનાથી સંબંધિત અધ્યાદેશનું સ્થાન લેશે.

તેમણે સંસદમાં આ વિધેયકોને રજૂ કરતા કહ્યું કે આ વિધેયકના કારણે ખેડૂતોને લાભ થશે.

વિરોધ

જ્યારે વિપક્ષના નેતાનું કહેવું છે કે સરકાર તરફથી રજૂ કરાયેલો વિધેયક ખેડૂત વિરોધી છે.

કૉંગ્રેસ નેતા રાહુલ ગાંધીએ આ મામલે ટ્વીટ કરીને કહ્યું, "ખેડૂત જ છે જે ખરીદી છૂટક કરે છે અને ઉત્પાદનનું વેચાણ જથ્થાબંધમાં કરે છે. મોદી સરકારે ત્રણ કાળા અધ્યાદેશ ખેડૂત અને ખેતમજૂરો પર ઘાતક પ્રહાર છે જેથી ન તો તેમને એમએસપી અને હક મળે અને મજબૂરીમાં ખેડૂત પોતાની જમીન ધનિકોને વેચી દે. મોદીજીનું એક બીજું ખેડૂત વિરોધી ષડયંત્ર."

આખા દેશના ખેડૂત સંગઠન આનો વિરોધ કરી રહ્યા છે.  તેમનું કહેવું છે કે નવા કાયદા લાગૂ થવાની સાથે જ કૃષિ સેક્ટર પણ અમીરો અને કૉર્પોરેટ્સના હાથમાં જતું રહેશે અને આનાથી ખેડૂતોને નુકસાન થશે.

સીટૂના ઉપાધ્યક્ષ જ્ઞાન શંકર મજૂમદારે સરકાર પર આરોપ લગાવ્યો કે ત્રણે વિધાયક એક વખત ફરીથી ખેડૂતોને ખેતમજૂરી તરફ ધકેલશે.

તેમણે કહ્યુ કે પશુ ધન અને બજાર સમિતિઓ કોઈ વિસ્તાર સુધી સીમિત રહેશે નહીં. જો કોઈ ખેડૂત પોતાનું ઉત્પાદન યાર્ડમાં વેચવા માટે જશે, તો બીજી જગ્યાના લોકો પણ આવીને તે મંડીમાં પોતાનો માલ નાખશે અને ખેડૂતને તેની નક્કી કિંમત નહીં મળે.

કરાર આધારિત જે ખેતી કરે છે તેને લઈને કિસાન સંગઠનોનું કહેવું છે કે જે કંપની અથવા વ્યક્તિ કરારથી ખેતીનું ઉત્પાદન લેશે, તેણે કુદરતી આપત્તિમાં કૃષિમાં થયેલા કોઈ નુકશાન સાથે...


શીર્ષક: ખોટા વૉટ્સઍપ મૅસેજિસને લીધે થતી હત્યાઓ કોણ અટકાવી શકે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

છેલ્લા ત્રણ મહિનામાં લોકોનાં ટોળાંએ દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં કુલ 17 લોકોની હત્યા કરી પછી સરકારનું ઉપરોક્ત નિવેદન આવ્યું છે.

જોકે, મીડિયાના અહેવાલોમાં મૃતકોની સંખ્યા વધુ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.

આ હિંસા માટે વૉટ્સઍપ મૅસેજિસ મારફત ફેલાયેલી બાળકોના અપહરણની અફવાને જવાબદાર ઠરાવવામાં આવે છે.

એ અફવાને લીધે ટોળાંએ અજાણ્યા લોકો પર હુમલા કર્યા હતા.

પોલીસના જણાવ્યા મુજબ, બાળકોના અપહરણના મૅસેજિસ ખોટા હતા એ વાત લોકોને ગળે ઉતારવાનું મુશ્કેલ બની રહ્યું છે.

તાજેતરની ઘટનામાં ઇશાન ભારતીય રાજ્ય ત્રિપુરામાં લોકોનાં ટોળાએ સ્થાનિક સરકારી અધિકારીએ નિમેલા એક કર્મચારીની હત્યા કરી હતી.

સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાવવામાં આવતી અફવાઓ પર ભરોસો નહીં કરવા ગામડાંઓમાં જઈને લોકોને સમજાવવાનું કામ એ કર્મચારી કરતો હતો.

સરકારે જણાવ્યું છે કે વૉટ્સઍપ પર તેના યુઝર્સ જે સામગ્રી શેર કરે છે તેના 'ઉત્તરદાયિત્વ અને જવાબદારી'માંથી કંપની છટકી શકે નહીં.

પરિસ્થિતિ કેમ વણસી?

ત્રિપુરામાં તાજેતરમાં વોટ્સએપ મેસેજની અફવાને પગલે થયેલી હિંસા પછીનું દૃશ્ય

હુમલાઓનું પ્રમાણ ચિંતાજનક સ્તરે વધી રહ્યું છે. તેમાં ઘટાડાના કોઈ સંકેત દેખાતા નથી.

ટૅલિકોમ રેગ્યુલેટરી કમિશને જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં મોબાઇલ ફોનના આશરે એક અબજ સક્રીય વપરાશકર્તાઓ છે અને કરોડો ભારતીયો ટૂંક સમયમાં જ ઇન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરતા થયા છે.

સચ્ચાઈની ચકાસણીનું કામ કરતી વેબસાઇટ અલ્ટન્યૂઝના સ્થાપક પ્રતિક સિંહાએ બીબીસીને અગાઉ આપેલા ઇન્ટર્વ્યૂમાં કહ્યું હતું, "ગ્રામ્ય વિસ્તારોના લોકો પર અચાનક માહિતીનું ઘોડાપૂર આવ્યું છે.

"એ લોકો સાચા-ખોટા વચ્ચેનો ભેદ પારખી શકતા નથી. તેઓ તેમને મોકલવામાં આવેલી તમામ સામગ્રીને સાચી માને છે."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

અંદાજે 200 મિલિયન વપરાશકારો ધરાવતું ભારત વૉટ્સઍપ માટે સૌથી મોટું માર્કેટ છે.

વૉટ્સઍપ સમગ્ર દેશમાં ઉપલબ્ધ ઇન્ટરનેટ આધારિત સૌથી મોટી સર્વિસ છે.

તેનો અર્થ એ થયો કે તેની પહોંચ વ્યાપક છે અને એ કારણે તેમાં મૅસેજિસ ઝડપભેર ફેલાય છે એટલું જ નહીં, પણ લોકોનાં ટોળાં પણ ઝડપથી એકઠાં થઈ જાય છે.

વૉટ્સઍપ મુખ્યત્વે પર્સનલ મૅસેજિંગ એપ હોવાને લીધે તેના મારફત મળતી માહિતીમાં લોકો ભરોસો કરે છે.

વળી લોકોને એ માહિતી પરિવારજનો અને દોસ્તો મારફત મળતી હોય છે.

એ કારણે લોકોમાં મૅસેજની સચ્ચાઈની બે વખત ચકાસણી કરવાનું વલણ જોવા મળતું નથી.

પરિસ્થિતિ વણસવાની શંકા

પાકિસ્તાનના...


શીર્ષક: ગંગાજળ ખરેખર ચમત્કારી છે! શું છે રહસ્ય?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

વર્ષે હજારો લોકો ગંગાના પાણીમાં સ્નાન કરે છે

કહેવાય છે કે ગંગાજળમાંથી ક્યારેય દુર્ગંધ આવતી નથી. ગંગાજળની ખાસિયતો વિશે આપણે ઘણી વાતો સાંભળી છે.

લોકો ગંગાજળને ગંગામાંથી લાવીને વર્ષો સુધી પોતાના ધરમાં સાચવી રાખે છે છતાં તે ખરાબ થતું નથી. ગંગાના પ્રવાહ પર આપણે ઘણા અત્યાચારો કર્યા છે.

તેમાં ગટરોનું પાણી વહેડાવ્યું, મૃતદેહો ફેંક્યા, કચરો ફેંક્યો છતાં પણ ગંગાનાં પાણીની તાસીર હજુ પણ પહેલાં જેવી જ છે.

પાણી ન બગડવાનું રહસ્ય શું છે?

અમુક પ્રકારના વાઇરસના કારણે ગંગાજળ ખરાબ નથી થતું

ગંગાનું પાણી ક્યારેય ખરાબ ન થવાનું કારણ છે અમુક પ્રકારના વાઇરસ!

આ વાઇરસના કારણે પાણી ક્યારેય ખરાબ થતું નથી. આ વાતનાં મૂળ સવાસો વર્ષ પહેલાંની એક ઘટનામાં રહેલાં છે.

જાણીતા બ્રિટિશ વૈજ્ઞાનિક અર્નેસ્ટ હેન્કિન વર્ષ 1890ના દાયકામાં ગંગાનાં પાણી પર સંશોધન કરી રહ્યા હતા.

તે સમયે ગંગાકિનારાના વિસ્તારોને કોલેરાના રોગચાળાએ ભરડો લીધો હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

ઘણાં લોકો રોગચાળામાં મૃત્યુ પામ્યાં હતાં. આવા લોકોના મૃતદેહોને ગંગા નદીમાં ફેંકવામાં આવતા હતા.

અર્નેસ્ટ હેન્કિનને ડર લાગ્યો કે ગંગાનાં પાણીમાં નહાતા લોકો પણ ક્યાંક કોલેરાનો ભોગ ન બને પરંતુ ત્યાં નહાતા લોકોને કોલેરાની અસર ના થઈ.

અર્નેસ્ટ હેન્કિને યુરોપમાં એવી પરિસ્થિતિ જોઈ હતી કે ગંદુ પાણી પીવાના કારણે લોકો બીમારીનો ભોગ બનતા હતા.

ગંગાનાં પાણીની આ જાદુઈ અસર જોઈ તેઓ આશ્ચર્યચકિત હતા.

કોણ જાળવે છે ગંગાજળની શુદ્ધતા?

લંડન : જયપુરના મહરાજાની ગંગાજળ સાથે લંડનની વિશિષ્ટ યાત્રા

એક ફ્રેન્ચ વૈજ્ઞાનિકે હેન્કિનના આ સંશોધનને વીસેક વર્ષ પછી આગળ વધાર્યું હતું.

આ વૈજ્ઞાનિકને સંશોધનનાં અંતે જાણવા મળ્યું કે ગંગાજળમાં રહેલા વાઇરસ કોલેરા ફેલાવનારાં બૅક્ટેરિયાંને નષ્ટ કરે છે.

આ વાઇરસ ગંગાજળની શુદ્ધતાને જાળવી રાખવા માટે જવાબદાર હતા. જેના કારણે ગંગાનાં પાણીમાં નહાનારા લોકોને કોલેરાની અસર નહોતી થતી.

બૅક્ટેરિયાંને નષ્ટ કરનારા વાઇરસને 'નિંજા વાઇરસ' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. લગભગ એક સદી પહેલાં તબીબી દુનિયામાં એન્ટિબાયોટિકના કારણે એક ક્રાંતિ આવી હતી.

ઈજા, ઘા કે બીમારીનાં કારણે મૃત્યુ પામનારા લોકો માટે એન્ટિબાયોટિક વરદાન સાબિત થઈ હતી. તેની મદદથી આપણે બીમારીઓ પર કાબૂ મેળવ્યો. છેલ્લા થોડા સમયથી જોવા મળી રહ્યું છે કે ઘણાં બૅક્ટેરિયાં પર એન્ટિબાયોટિકની અસર હવે નહીવત્ છે.

દુનિયાભરમાં હજારો લોકોનાં મૃત્યુ...


શીર્ષક: ગંગાની જૂની તસવીરો પર કૉંગ્રેસના નવા દાવાની હકીકત - ફૅક્ટ ચેક\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ગુજરાત પ્રદેશ યૂથ કૉંગ્રેસે પોતાના ઔપચારિક હૅન્ડલ પરથી #DeshKiBhoolKamalKaPhool સાથે ટ્વીટ કર્યું છે કે "25,000 કરોડ રૂપિયાના 'નમામી ગંગે પ્રોજેક્ટ' અંતર્ગત ગંગા સાફ હોવાના બદલે વધારે પ્રદૂષિત થઈ છે."

ગુજરાત પ્રદેશ કૉંગ્રેસ, મુંબઈ પ્રદેશ કૉંગ્રેસ સેવા દળ અને ગોવા પ્રદેશ કૉંગ્રેસ સહિત પાર્ટીના અન્ય ઔપચારિક હૅન્ડલ્સે પણ #JaayegaTohModiHi અને #NamamiGange સાથે આ બે તસવીરોને શૅર કરી છે.

સરખામણી માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવેલી આ તસવીરો પર લખ્યું છે, "જે ગંગા ભાજપ પોતાની જાહેરાતોમાં બતાવે છે અને જે ગંગાનું સત્ય ભાજપ બતાવવા માગતો નથી."

પરંતુ જ્યારે આ તસવીરોની અમે તપાસ કરી તો અમે જાણ્યું કે બન્ને તસવીરો ભારતીય જનતા પક્ષની સરકાર બન્યા (2014) પહેલાંની છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સ્વચ્છ ગંગા, પહેલી તસવીર

રિવર્સ ઇમેજ સર્ચથી ખબર પડે છે કે 'નિર્મલ ગંગા'ની આ તસવીર વર્ષ 2012ની છે જેને નદીના કિનારાથી દૂર જઈને લેવામાં આવી હતી.

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ફોટો શૅરિંગ માટે ચર્ચિત વેબસાઇટ 'પિક્સાબે' પર આ તસવીર ઉપલબ્ધ છે.

'પિક્સાબે'ના અનુસાર 'Oreotikki' નામના યૂઝરે 1 ફેબ્રુઆરી 2012ના રોજ વારાણસી (ઉત્તર પ્રદેશ)ની ગંગા ઘાટની આ તસવીર લીધી હતી જેને જૂન 2017ના રોજ પિક્સાબે પર અપલૉડ કરવામાં આવી હતી.

ફેબ્રુઆરી 2012માં કેન્દ્રમાં કૉંગ્રેસની સરકાર હતી અને ઉત્તર પ્રદેશમાં બસપાની સરકાર હતી.

મેલી ગંગા, બીજી તસવીર

કૉંગ્રેસ પાર્ટીએ જે બીજી તસવીરને ભાજપના 'નમામી ગંગા પ્રોજેક્ટ'ની નિષ્ફળતા તરીકે દર્શાવી છે, તે ખરેખર વર્ષ 2011ની છે.

આઉટલુક મેગેઝીનના ફોટો ઍડિટર જિતેન્દ્ર ગુપ્તાએ આ તસવીર લીધી હતી.

થોડા સમય પહેલાં જિતેન્દ્ર ગુપ્તાની આ તસવીરનો ઉપયોગ ભાજપના નેતાઓએ પણ કર્યો હતો.

તમિલનાડુના ભાજપ એકમમાં મહાસચિવ વનથી શ્રીનિવાસને આ તસવીરના આધારે લખ્યું હતું કે "કૉંગ્રેસ સરકારના સમયે (2014) અને હવે ભાજપ સરકાર દરમિયાન (2019) ગંગાની સ્થિતિમાં થયેલા ફેરફારને જુઓ."

ભાજપના નેતાઓના આ તસવીર સાથે જોડાયેલા દાવાની તપાસ કરતી વખતે અમે ફોટો ઍડિટર જિતેન્દ્ર ગુપ્તા સાથે વાત કરી હતી.

તેમણે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે વર્ષ 2011ના મધ્યમાં તેઓ ગંગાની સ્થિતિ પર ફોટો સ્ટોરી કરવા વારાણસી ગયા હતા. આ તે જ સિરિઝની તસવીર છે જે બાદમાં ઘણી ન્યૂઝ સ્ટોરીઝમાં ફાઇલ તસવીર તરીકે વાપરવામાં આવી હતી.

કૉંગ્રેસનાં મહાસચિવ પ્રિયંકા ગાંધીની ઔપચારિક ટીમ તરીકે પોતાની ઓળખ ધરાવતાં ટ્વિટર...


શીર્ષક: ગઢચિરોલી : જ્યાં પુરૂષો ડરે છે એવા નક્સલગ્રસ્ત વિસ્તારનાં મહિલા ડ્રાઇવરની કહાણી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

કિરણ કુરમાવર ગઢચિરોલી નક્સલ પ્રભાવિત ગઢચિરોલીનાં પહેલાં મહિલા ડ્રાઇવર છે.

કિરણ કહે છે, "પહેલાં મારા ગામના લોકોને નવાઈ નથી લાગતી પરંતુ બીજા ગામના લોકો કહે છે, અરે છોકરી ડ્રાઇવિંગ કરે છે."

"તેમને ડર છે કે હું કદાચ અકસ્માત કરીશ. તેથી તેઓ મારી ગાડીમાં બેસતા અચકાય છે. તેમને મારા પર વિશ્વાસ નથી."

"શરૂઆતના બે-ત્રણ મહિના માત્ર મારા ગામના લોકો જ મારી ગાડીમાં બેસતા. તેથી હું તેમને જ મુસાફરી કરાવતી."

"ધીમે-ધીમે અન્ય ગામના લોકો મારા પર વિશ્વાસ કરવા લાગ્યા. હવે તેમને મારા પર વિશ્વાસ છે. એમ કહો કે પુરુષ ડ્રાઇવર કરતાં મારા પર વધારે વિશ્વાસ છે."

કિરણ એવા વિસ્તારમાં કામ કરે છે જ્યાં મહિલાઓ માટે ભણવું કે આગળ વધવું સપનાસમાન છે.

કિરણની સમગ્ર કહાણી જુઓ વીડિયોમાં.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ગઢચિરૌલી : ગુજરાતના પાડોશી રાજ્યનું એ ગામ જ્યાં સરકારી અધિકારીઓ પણ જતા નથી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

અહીંના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં આ જ રીતે જવું પડે છે. આ સફરમાં વચ્ચે નદી, નાળાં અને પહાડ આવે છે જે તમને નિર્ધારિત સ્થળ સુધી પહોંચતાં પહેલાં જ થકાવી દે છે.

નદીઓ પર પુલ ન હોવાથી લોકો કાં તો ભીંજાઈને નદી પાર કરે છે અથવા તો કપડાં ઉતારીને.

અમે જ્યારે સામે કિનારે પહોંચ્યા તો જાણે એક નવી દુનિયામાં આવી ગયા હતા.

અહીંના લોકોના જીવનમાં વિજ્ઞાનનું કોઈ જ યોગદાન નથી. લોકો માત્ર પ્રકૃતિના આધારે જ જીવે છે.

અહીં વીજળીના થાંભલા નંખાયા તેને વર્ષો વીતી ગયાં પણ હજુ સુધી વીજળી પહોંચી નથી.

એક ગ્રામવાસીએ નિઃરાશાજનક અવાજમાં કહ્યું, "હવે શું વીજળી આવવાની, અમે તો આશા જ છોડી દીધી છે."

આદિકાળમાં જીવે છે લોકો

ગઢચિરૌલી મહારાષ્ટ્રના સૌથી પછાત વિસ્તારોમાંનો એક છે અને ત્યાં ગાઢ જંગલો છે. સેંકડો ગામ એવાં છે, જ્યાં પહોંચવું જ બહુ મુશ્કેલ કામ છે.

અહીં રહેતા આદિવાસીઓનું જીવન બહુ મુશ્કેલ છે અને રસ્તાઓ દુર્ગમ છે.

કુરખેડા, કોરચીથી લઈને એટાપલ્લી, ભામ્રાગઢ તાલુકા સુધી અહીં દરેક છેડે તેમને જીવવા માટે દરરોજ સંઘર્ષ કરવો પડે છે.

આજે પણ અહીં એવું લાગે છે કે દૂર આ આદિવાસીઓ આદિકાળમાં જ જીવી રહ્યા છે.

સરકારી કચેરીઓ સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ?

મને નારેક્લના આદિવાસીઓ રસ્તામાં મળ્યા જે પોતાનાં ભીંજાયેલાં કપડાં ઉતારીને બીજાં કપડાં પહેરી રહ્યા હતા.

તેમણે ગામ સુધી પહોંચતાં રસ્તામાં બે નદીઓ ચાલીને પાર કરી હતી.

વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે આ વખતે ચૂંટણીના બહિષ્કારનો નિર્ણય કરી લીધો છે.

તેમનું ગામ ખોબરમેંઢા પંચાયત હેઠળ આવે છે જે 12 કિલોમિટર દૂર છે. આ અંતર પગે ચાલીને જ કાપવું પડે છે.

તેમનો તાલુકો કોરચી છે જે 40 કિલોમિટર દૂર છે. પંચાયત સમિતિ પણ 40 કિલોમિટર દૂર કુરખેડામાં છે, જ્યારે તલાટી કોટગુલમાં બેસે છે, જે 35 કિલોમિટર દૂર છે.

તેનો અર્થ એ થયો કે જો કોઈ યોજના માટે તેમને અરજી કરવી હોય તો તેમણે આ બધી કચેરીઓમાં ધક્કા ખાવા પડે જે અલગ-અલગ દિશાઓમાં છે અને ઘણી દૂર છે.

ગામમાં રહેતાં નવનુ લચ્છુ પુનગાતી કહે છે, "અમારું ગામ એવું છે કે અમારી ગ્રામ પંચાયત ક્યાંય દૂર છે, તાલુકો બીજે ક્યાંક છે અને પંચાયત સમિતિ બીજી જ કોઈ જગ્યાએ છે."

"અમારે એક કાગળ લઈને 100 કિલોમિટરના ધક્કા ખાવા પડે છે. અહીં દૂર દૂર સુધી કોઈ ફોટો કૉપી મશીન નથી, ન મળે ક્યાંય જવા માટે સાધન."

"ઘણા દિવસ સુધી પગપળા ચાલતાં રહેવું પડે છે. શું અમે આ દેશના નાગરિક નથી? તો પછી અમને કેમ અલગ પાડી દેવામાં...


શીર્ષક: ગઢચિરૌલી:પોલીસ સાથે અથડામણમાં 10થી વધુ નક્સલીઓનાં મોત\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સાંકિતિક ફોટો

આ અંગે વધુ વિગતો આપતા પોલીસ અધિક્ષક અભિનવ દેશમુખે કહ્યું, “આ ઑપરેશનમાં નક્સલીઓનાં મૃત્યુની સંખ્યામાં વધારો થવાની સંભાવના છે. આ ઑપરેશન દરમિયાન મોટી સંખ્યામાં પ્રચાર સામગ્રી જપ્ત કરવામાં આવી છે.”

ગઢચિરૌલી જિલ્લાના સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઑફ પોલીસે કહ્યું, "અમને અત્યાર સુધી દસથી વધુ નક્સલીઓનાં મોતના સમાચાર મળ્યા છે. આ ઑપરેશન અમારા સી-60 દળના જવાનોએ કર્યું છે."

પોલીસના જણાવ્યા મુજબ આ દળ ભામરાગઢ વિસ્તારના તાડગામના જંગલોમાં સર્ચ ઑપરેશન માટે ગયું હતું. જ્યાં રવિવારે સવારે નકસલિયો સાથે તેમની અથડામણ થઈ.

આ અથડામણ લાંબા સમય સુધી ચાલી. આ અથડામણ બાદ નક્સલિઓના દસથી વધુ મૃતદેહ એકઠા કરવામાં આવ્યા છે.

સાંકેતિક ફોટો

અથડામણમાં બે મોટા નક્સલ કમાંડર સાઇનાથ અને શિનૂના મોતના સમચાર છે, જો કે પોલીસે હજી એની પુષ્ટિ નથી કરી.

પોલીસ આ અથડામણને મોટી સફળતા માની રહી છે.

અભિનવ દેશમુખે જણાવ્યું "આ વર્ષે છઠ્ઠી વખત આવી કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. અગાઉના પગલાંમાં, 8 નક્સલવાદીઓ માર્યા ગયા હતા અને ત્રણ નક્સલવાદીઓ માર્યા ગયા હતા."

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ગઢચિરૌલીમાં હુમલો : શું નોટબંધીએ નક્સલવાદની કમર તોડી નાખી?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ન્યૂઝ એજન્સી રૉઇટર્સના રિપોર્ટ પ્રમાણે, આ પહેલાં ગઢચિરૌલીના કૂરખેડા ખાતે માર્ગ નિર્માણ સ્થળની સાઇટને નિશાન બનાવાઈ હતી અને ત્યાં રાખવામાં આવેલાં 27 વાહનોને આગ ચાંપી દેવાઈ હતી.

મળતી માહિતી પ્રમાણે, આ ઘટના કૂરકખેડા પાસે ઘટી હતી. મૃત્યુ પામનારા જવાનો એક ખાનગી વાહનમાં જઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેમને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.

છત્તીસગઢને લગોલગ આવેલા ગઢચિરૌલીને મહારાષ્ટ્રના નક્સલવાદ પ્રભાવિત વિસ્તારમાંથી એક માનવામાં આવે છે.

'દોષિતોને છોડીશું નહીં'

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ટ્વિટર ઉપર લખ્યું, "મહારાષ્ટ્રના ગઢચિરૌલી ખાતે જવાનો ઉપર થયેલા જઘન્ય હુમલાની કડક શબ્દોમાં ટીકા કરું છું. હું તમામ બહાદુર જવાનોને સલામ કરું છું. તેમનું બલિદાન ભૂલીશું નહીં. મારી સંવેદનાઓ પીડિત પરિવારો સાથે છે. આ હુમલાના દોષિતોને છોડવામાં નહીં આવે."

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી રાજનાથ સિંહે લખ્યું કે મારો વિભાગ મહારાષ્ટ્ર સરકાર સાથે સંપર્કમાં છે અને શક્ય તમામ સહાયતા આપીશું.

કોણ છે સી-60 કમાન્ડો?

1992માં નક્સલવાદીઓને ટક્કર આપવા માટે મહારાષ્ટ્ર પોલીસે વિશિષ્ટ દળની સ્થાપના કરી હતી. આ ટુકડીમાં સ્થાનિક જનજાતિના લોકોને સામેલ કરાયા હતા.

પ્રારંભમાં સ્થાનિક જાતિના 60 લોકોને તેમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા હતા. ધીમેધીમે નક્સલવાદીઓ સામે તેમની શક્તિ વધવા લાગી અને ઑપરેશન્સમાં સફળતા પણ મળવા લાગી.

આ દળમાં સામેલ જવાનો સ્થાનિક જનજાતિના હોવાને કારણે, સ્થાનિક ભાષા-સંસ્કૃતિની જાણકારી હોવાને કારણે નક્સલવાદીઓને ટક્કર આપવામાં સફળ રહ્યાં.

ગત વર્ષે 22મી એપ્રિલે સી-60 કમાન્ડોઝને નક્સલવાદીઓ સામેના અભિયાનમાં મોટી સફળતા મળી હતી.

પાક્કી બાતમીના આધારે હાથ ધરવામાં આવેલી કાર્યવાહીમાં 40 નક્સલવાદીનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

બુધવારે જ્યારે વિસ્ફોટ કરાયો ત્યારે મહારાષ્ટ્ર તેનો સ્થાપનાદિવસ ઊજવી રહ્યો છે.

ગઢચિરૌલી ખાતે તા. 11મી એપ્રિલે પ્રથમ તબક્કામાં મતદાન થયું હતું, મહારાષ્ટ્રમાં તમામ ચાર તબક્કાનું મતદાન સંપન્ન થઈ ગયું છે.

તા. 9મી એપ્રિલે છત્તીસગઢના દંતેવાડા ખાતે એક વિસ્ફોટમાં ભાજપના ધારાસભ્ય અને ચાર સિક્યૉરિટી ગાર્ડ્સ સહિત પાંચ લોકોનાં મૃત્યુ થયાં હતાં.

નોટબંધીએ નક્સલવાદની કમર તોડી?

(એપ્રિલ 29, 2019 સુધીના ડેટા, સ્રોત : સાઉથ એશિયા ટૅરરિઝમ પૉર્ટલ)

નક્સલવાદી વિસ્તારમાં પત્રકારત્વનો બહોળો અનુભવ ધરાવતા બીબીસીના વરિષ્ઠ પત્રકાર સલમાન રાવીના જણાવ્યા અનુસાર જે વિસ્તારમાં હુમલો કરાયો છે તે...


શીર્ષક: ગણતંત્ર દિવસે રાજપથ પર શક્તિ અને સંસ્કૃતિનું પ્રદર્શન\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ સમારોહમાં રાષ્ટ્રપતિ રામનાથ કોવિંદે ત્રિરંગાને સલામી આપી અને વીરતા પુરસ્કાર એનાયત કર્યા હતા.

તેમણે વાયુસેનાના ગરુડ કમાન્ડો જ્યોતિ પ્રકાશ નિરાલાને મરણોપરાંત અશોક ચક્રથી સન્માનિત કર્યા હતા.

આ સન્માન શાંતિના સમયે અપાતું દેશનું સૌથી મોટું સૈન્ય સન્માન છે.

ત્યારબાદ પરેડની શરૂઆત થઈ કે જેમાં રાષ્ટ્રપતિ ગોવિંદે ત્રણેય સેનાની સલામી લીધી હતી.

પરેડનું નેતૃત્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ અસિત મિસ્ત્રીએ કર્યું હતું, જ્યારે તેના ઉપ કમાન્ડર રાજપાલ પુનિયા હતા.

તેમની પાછળ પરમવીર ચક્ર અને અશોક ચક્રથી સન્માનિત સૈનિક અને તેમની પાછળ આસિયાન દેશોની ટીમ આવી.

આ દરમિયાન ભારતે પોતાની સૈન્ય શક્તિનું પ્રદર્શન કર્યું. તેમાં 90 ભીષ્મ ટેંક, BMP બે બ્રહ્મોસ મિસાઇલ પ્રણાલી, સ્વદેશી રડાર સ્વાથિ, BLT ટેંક 72, બૉલવે મશીન પિકાટે, આકાશ હથિયાર પ્રણાલી વગેરેને પ્રદર્શિત કરાયા.

61મી કૈવલરી, પંજાબ રેજિમેન્ટ, મરાઠા લાઇટ ઇન્ફેન્ટ્રી, ડોગરા રેજિમેન્ટ, લદ્દાખ સ્કાઉટ્સ, રેજિમેન્ટ ઑફ આર્ટિલરી અને 123 ઇન્ફેન્ટ્રી બટાલિયન, અર્ધસૈનિક બળની સાથે સાથે ઊંટ, ભારતીય તટ રક્ષક, સશસ્ત્ર સીમા બળ, ઇન્ડો તિબેટીયન સીમા પોલીસ, દિલ્હી પોલીસ, રાષ્ટ્રીય કેડેટ કોર અને રાષ્ટ્રીય સેવા યોજનાના દળ પણ પરેડમાં સામેલ થયા હતા.

પરેડમાં દેશની બહુરંગી સંસ્કૃતિની ઝાંખીઓ પણ રજૂ કરવામાં આવી હતી. રાજ્યો અને મંત્રાલયો સહિત 23 ઝાંખીઓએ રાજપથનની શાનમાં વધારો કર્યો હતો.

BSFનાં મહિલા જવાનોએ બાઇક પર પોતાનાં કરતબ બતાવ્યાં હતાં.

10 દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ મુખ્ય અતિથિ

પહેલી વખત ગણતંત્ર દિવસના સમારોહમાં એક કરતા વધારે દેશોના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષોને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે.

આસિયાન દેશો થાઇલેન્ડ, વિયેતનામ, ઇન્ડોનેશિયા, મલેશિયા, ફિલિપીન્ઝ, સિંગાપોર, મ્યાન્માર, કમ્બોડિયા, લાઓસ અને બ્રુનાઈના રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ ગણતંત્ર દિવસના સમારોહ દરમિયાન વિદેશી મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજર રહ્યા.

સમારોહ દરમિયાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, લાલકૃષ્ણ અડવાણી, ભાજપ અધ્યક્ષ અમિત શાહ, કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અને કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ રાહુલ ગાંધી સહિત મોટા નેતાઓ હાજર રહ્યા હતા.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ગણપતિ અંગે ચાની આ બ્રાન્ડની ઍૅડ સોશિયલ મીડિયા પર વિવાદોમાં કેમ ઘેરાઈ?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટને લીધે હિંદુસ્તાન યુનિલીવર કંપની ફરી એક વખત ચર્ચામાં આવી છે.

ગણેશચતુર્થીના દિવસે ટ્વિટર અને ફેસબુક પર #BoycottRedLabel સાથે લોકો પોસ્ટ કરી રહ્યા છે.

આ વખતે કંપની રેડ લેબલ ચાના વિજ્ઞાપનને કારણે ટ્રોલ થઈ રહી છે.

સોશિયલ મીડિયા પર યૂઝર્સનું કહેવું છે કે આ પ્રકારની ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટ થકી હિંદુ ધર્મની છબી ખરાબ કરવામાં આવી રહી છે.

આ મામલે અભિનેત્રી પાયલ રોહતગીએ પોતાનો વીડિયો ટ્વીટ કરીને રોષ ઠાલવ્યો હતો.

તેમણે ટ્વીટમાં લખ્યું છે કે હિંદુઓ સેક્યુલર વિચારો સાથે જ જન્મે છે, છતાં દુષ્પ્રચાર થઈ રહ્યો છે.

જ્યારે વિવેક વર્મા નામના યૂઝરે લખ્યું છે કે બે ધર્મ વચ્ચે પ્રેમ ભાવનાને દર્શાવતી આ એક સુંદર ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટ છે.

જોકે, આ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટ રેડ લેબલે ગત વર્ષે ગણેશચતુર્થીના અવસર પર રિલીઝ કરી હતી, પરંતુ આજે ફરી ગણેશચતુર્થીએ તે ચર્ચાનું કેન્દ્ર બની છે.

આ પહેલાં હોળી વખતે પણ સર્ફ ઍક્સેલના વિજ્ઞાપનના કારણે કંપની ટ્રોલ થઈ હતી અને તેના પર પણ હિંદુઓની ધાર્મિક ભાવના દુભાવવાનો આરોપ લાગ્યો હતો.

શું છે ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટમાં?

રેડ લેબલ ચાની આ ઍડ્વર્ટાઇઝમૅન્ટમાં દેખાડવામાં આવી રહ્યું છે કે ગણેશચતુર્થી પહેલાં એક ગ્રાહક ભગવાન ગણેશની મૂર્તિ લેવા માટે પહોંચે છે.

મૂર્તિકાર જ્યારે ગણેશની મૂર્તિ દેખાડે છે તો ગ્રાહક ચાર ભૂજાવાળી મૂર્તિ માટે પૂછે છે. ત્યારે મૂર્તિકાર કહે છે કે આ અભયમુદ્રાની મૂર્તિ છે. સાથે જ મૂર્તિકાર કોઈને ચા લાવવા કહે છે.

આ દરમિયાન ગ્રાહક મૂષક સાથે ગણપતિ બપ્પાની મૂર્તિ માગે છે.

જ્યારે મૂર્તિકાર બપ્પાની મૂર્તિ બતાવે છે તો ગ્રાહક કહે છે કે હા બપ્પા તેમના વાહન સાથે છે.

ત્યારે મૂર્તિકાર કહે છે કે તે મૂષક છે. તમે જાણો છો મૂષક કોણ છે? મૂષક બપ્પાનું વાહન બનતા પહેલાં એક અસૂર હતો.

આ દરમિયાન મૂર્તિકાર અઝાનનો અવાજ સાંભળીને ટોપી પહેરી લે છે, જેના કારણે ગ્રાહકને થોડી હિચકિચાહટનો અનુભવ થાય છે અને કહે છે, 'આજે કંઈક કામ છે, હું કાલે આવું છું.'

તેના પર મૂર્તિકાર કહે છે, 'ભાઈજાન, ચા તો પીને જાઓ.' ચા પીવા દરમિયાન જ બન્ને વચ્ચે વાતચીત થાય છે.

મૂર્તિકાર કહે છે, "નમાઝ અદા કરતા હાથ બપ્પાની મૂર્તિ સજાવશે તો આશ્ચર્ય તો થશે જ ને? તેના પર મૂર્તિ ખરીદનાર યુવક કહે છે કે આ જ કામ કેમ? તો મૂર્તિકાર કહે છે, આ પણ તો ઇબાદત છે."

મૂર્તિકારની આ વાતથી પ્રભાવિત થઈને ગ્રાહક ગણપતિ બપ્પાની મૂર્તિ ખરીદી લે છે.

શું કહે છે લોકો?

કેટલાક...


શીર્ષક: ગણેશચતુર્થી : કોરોનાકાળમાં ગણપતિ બન્યા સૅનિટાઇઝરવાળા\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મુંબઈનો પ્રખ્યાત લાલ બાગ ચા રાજા ગણપતિ મહોત્સવ મોકૂફ રહ્યો છે તો ગુજરાત સહિત અનેક રાજ્યોની સરકારે તમામ ઉત્સવ અને મેળાઓ પર રોક લગાવેલી છે.

આ સમયે પરંપરાગત રીતે ગણપતિની મૂર્તિ બનાવનાર મુંબઈના એક કલાકારે સૅનિટાઇઝરવાળી મૂર્તિ બનાવી છે. આ મૂર્તિમાં ગણપતિના શસ્ત્રમાંથી સૅનિટાઇઝર બહાર આવે છે.

જુઓ વીડિયો અહેવાલ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ગત વર્ષે આજના દિવસે 500 અને 1000 રૂપિયાની નોટો બંધ કરવામાં આવી હતી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

જેના કારણે આખા દેશમાં અંધાધૂંધી ફેલાઈ ગઈ હતી.

લોકોને કલાકો સુધી લાઇનમાં ઉભા રહેવું પડ્યું હતું.

એ દિવસે ઘણા બધા લોકો પૈસા નિકાળવા રોડ પર હતા.

બધું જ અચાનક હતું જેના કારણે બધા ગભરાઈ ગયા હતા.

દેશમાં રોકડની તીવ્ર અછત ઉભી થઈ ગઈ હતી.

સરકારે કહ્યું હતું કે આ કાળા નાણા રોકવા માટેની કવાયત છે.

સંવાદદાતા - યોગિતા લિમાયે

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ગધેડીનું દૂધ ગુજરાતમાં 7,000 રૂપિયે પ્રતિ લિટર વેંચાઈ રહ્યું છે? ફૅક્ટ ચેક\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારતમાં ગધેડાનો ઉપયોગ મોટાભાગે ભાર વહન કરવા માટે થતો રહ્યો છે પરંતુ વાહનો આવ્યા બાદ ગધેડાની સંખ્યામાં ઘણો ઘટાડો થયો છે.

જોકે, હવે એવી વાત સામે આવી રહી છે જેના કારણે કદાચ તેની સંખ્યા વધારવામાં લોકોની દિલચસ્પી વધે.

ટાઇમ્સ ઑફ ઇન્ડિયાએ મંગળવારે એક સમાચાર પ્રકાશિત કર્યા જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભારતીય કૃષિ સંશોધન પરિષદ હિસાર (હરિયાણા)માં આવેલું રાષ્ટ્રીય અશ્વ સંશોધન કેન્દ્ર (NRCE) જલદી ગધેડીના દૂધની ડેરી શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે.

અખબાર લખે છે કે આ ડેરીમાં હાલારી નસલની ગધેડીઓને રાખવામાં આવશે અને તેનું દૂધ વેંચવામાં આવશે.

આ સિવાય એવીબી ન્યૂઝ, નવભારત ટાઇમ્સ, નેશનલ હેરાલ્ડ જેવાં મીડિયા સંસ્થાનોએ આ ખબરને પ્રકાશિત કરી હતી અને દાવો કર્યો હતો કે ગધેડીના દૂધના ભાવ 7,000 રૂપિયા પ્રતિ લિટર સુધી મળી શકે છે.

આ સમાચારોમાં ગધેડીના દૂધથી થતા ફાયદા અંગે ઘણું બધું કહેવામાં આવ્યું હતું.

બીબીસીના ફૅક્ટ ચેકમાં એ જાણીએ કે ગધેડીના દૂધથી ખરેખર શું લાભ થાય છે અને તેના દૂધની કિંમત પ્રતિ લિટર 7,000 સુધી કેવી રીતે હોઈ શકે.

ગધેડીના દૂધના લાભ

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ખાદ્ય અને કૃષિ સંગઠનને પોતાના સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે ઘણાં બધાં પશુઓનાં દૂધને મહત્ત્વ આપવામાં આવતું નથી. જેમાં ગધેડી અને ઘોડીનું દૂધ પણ સામેલ છે.

સંગઠનનું કહેવું છે કે ગધેડી અને ઘોડીના દૂધમાં પ્રોટીન એવું છે કે જે લોકોને ગાયના દૂધથી ઍલર્જી હોય તેમના માટે આ ખૂબ સારું છે.

ઉપરાંત સંગઠન લખે છે કે આ દૂધ માણસના દૂધ જેવું છે, જેમાં પ્રોટીન અને ચરબીની માત્રા ઓછી હોય છે પરંતુ લેક્ટૉસ વધારે હોય છે.

તેમાં આગળ કહેવામાં આવ્યું છે કે આ જલદી જ ફાટી જાય છે પરંતુ તેનું પનીર બની શકતું નથી.

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર ખાદ્ય અને કૃષિ સંગઠન એવું પણ કહે છે કે તેનો ઉપયોગ કૉસ્મેટિક્સ અને ફાર્માસ્યુટિકલ ઉદ્યોગમાં પણ થાય છે. તેમાં કોશિકાઓને વ્યવસ્થિત કરવા અને પ્રતિરોધક ક્ષમતા વધારાવાના ગુણ છે.

એવું કહેવામાં આવે છે કે પ્રાચીન ઇજિપ્તનાં મહિલા શાસક ક્લિયોપેટ્રા પોતાની સુંદરતા જાળવી રાખવા માટે ગધેડીના દૂધથી નહાતાં હતાં.

NRCE ના પૂર્વ ડિરેક્ટર ડૉક્ટર મુક્તિ સાધન બસુ કહે છે કે ગધેડીના દૂધના બે મહત્ત્વના લાભ છે, પ્રથમ એ કે તે મહિલાના દૂધ જેવું હોય છે. બીજું કે તેમાં ઍન્ટિ-ઍજિંગ, ઍન્ટિ-ઑક્સિડન્ટ અને રીજેનેરેટિંગ કંપાઉન્ડ્સ હોય છે. જે ત્વચાને પોષણ આપવાની સાથે તેને મુલાયમ બનાવવામાં કામ આવે છે....


શીર્ષક: ગન સામે લવની જીત થઈ, મહિલા માઓવાદીએ આ રીતે કર્યું આત્મસમર્પણ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

લક્ષ્મણ અટામી પ્રેમિકા જયો સાથે

આ આત્મસમર્પણ વૅલેન્ટાઇન ડેએ લખેલા એક પત્રને કારણે શક્ય બની શક્યું.

દંતેવાડાના પોલીસ ઉપમહાનિરીક્ષક સુંદરરાજ પી.એ બીબીસીને જણાવ્યું, "એક આત્મસમર્પિત માઓવાદી લક્ષ્મણ અટામીએ પોતાની પ્રેમિકા જયોને (જે નક્સલ સીએનએમ કમાન્ડર હતી) વૅલેન્ટાઇન દિવસે આત્મસમર્પણ માટે પત્ર લખ્યો હતો."

"શનિવારે પ્રેમીની વાત માનીને એ મહિલા માઓવાદીએ આત્મસમર્પણ કરી લીધું."

ગત વર્ષે 19 જૂને બીજાપુરના પલેવાયા ગામમાં રહેનારા જનમિલિશિયા સભ્ય લક્ષ્મણ અટામી (જેના પર એક લાખનું ઇનામ હતું)એ અન્ય ત્રણ માઓવાદી સાથે દંતેવાડામાં આત્મસમર્પણ કર્યું હતું.

પોલીસનો દાવો છે કે, બાદમાં લક્ષ્મણ અટામીને રાજ્ય સરકારે પુનર્વાસ યોજનાનો લાભ આપ્યો હતો.

બંદૂક વચ્ચે પ્રેમ પાંગર્યો

લક્ષ્મણ અટામી પ્રેમિકા જયો સાથે

લક્ષ્મણ અટામી પોતાની પ્રેમકહાણી અને આત્મસમર્પણની વાત કંઈક આ રીતે બતાવે છે, "હું આત્મસમર્પણ બાદ દંતેવાડામાં શાંતિથી રહેતો હતો. પણ મને કાયમ મારી પ્રેમિકા જયોની ચિંતા રહેતી હતી, જે હજુ પણ માઓવાદી સંગઠન સાથે જોડાયેલી હતી."

નારાયણપુરનાં કોકેર ગામનાં રહેવાસી જયમતી ઉર્ફે જયો વર્ષ 2013માં પ્રતિબંધિત સંગઠન ભાકપા માઓવાદી સાથે જોડાયેલાં હતાં. બાદમાં જયોને વિસ્તારમાં ચેતના નાટ્યમંડળીનાં અધ્યક્ષ બનાવાયાં હતાં.

સંગઠનમાં રહેતા જ લક્ષ્મણ અટામી અને જયો વચ્ચે પ્રેમસંબંધ બંધાયો હતો.

અટામીનું કહેવું છે કે સુખની જિંદગી જીવવા માટે તેઓએ માઓવાદી સંગઠન છોડીને 19 જૂન, 2019માં આત્મસમર્પણ કર્યું હતું. દરમિયાન તેઓએ જયોનો સંપર્ક કરવાની કોશિશ કરી હતી, પરંતુ તેમને સફળતા નહોતી મળી.

આ દરમિયાન બનેલી એક ઘટનાએ લક્ષ્મણને હચમચાવી નાખ્યા. લક્ષ્મણ અટામી સાથે આત્મસમર્પણ કરનારા માઓવાદીઓમાં ઓડિશાની એક પલટનના કમાન્ડર સુરેશ ઉર્ફે વાસુદેવ પણ સામેલ હતા.

બીજાપુર જિલ્લાના દોરાગુડા ગામના રહેવાસી સુરેશને (જેમના પર આઠ લાખનું ઇમામ હતું) સંગઠનમાં રહેતા રજની નામનાં માઓવાદી સાથે પ્રેમ થયો અને પછી લગ્ન કર્યાં. પરંતુ સંગઠનમાં અલગઅલગ જવાબદારી હોવાથી તેઓ બંને એકબીજાથી દૂર થઈ ગયાં.

બાદમાં જૂનમાં સુરેશે આત્મસમર્પણ કરી દીધું અને દરમિયાન રજનીનું પોલીસ અથડામણમાં મૃત્યુ થયું. આ સમાચાર બાદ લક્ષ્મણ અટામીને પણ જયોની ચિંતા સતાવવા લાગી.

વૅલેન્ટાઇન ડે પર પત્ર

જયોને લખેલો લક્ષ્મણનો પત્ર

આ વર્ષે 14 ફેબ્રુઆરી એટલે કે વૅલેન્ટાઇન ડે પર લક્ષ્મણ અટામીએ જયો (જેમના પર એક લાખનું ઇનામ હતું)ને...


શીર્ષક: ગરબો - ગુજરાતી પ્રજાનું સાંસ્કૃતિક સૌભાગ્ય\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

વિક્રમ સંવતના છેલ્લા પંચાવન દિવસમાં સોળ શ્રાદ્ધ પછી શરૂ થાય છે નોરતાં.

વરસાદ વિદાય લે, ન લે ત્યાં સુધીમાં શરદ ઋતુની સવારી આવી પહોંચે છે.

આસો માસની એકમથી નવ દિવસ સુધી નોરતાંનો ઉત્સવ ઊજવાય છે એ આપણે લગભગ બધાં જાણીએ છીએ.

'ગરબો' શબ્દના અર્થ બાબતે આપણા વિદ્વાનો વચ્ચે ભિન્નમત પ્રવર્તે છે.

નરસિંહરાવ ભોળાનાથ દિવેટિયા, કેશવ હર્ષદ ધ્રુવ, વિજયરાય વૈદ્ય અને કે. કા. શાસ્ત્રી જેવા આપણી ભાષાના વિદ્વાન સર્જકોએ 'ગરબા'ના અર્થ વિશે સ્પષ્ટતા કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો છે.

કેશવ હર્ષદ ધ્રુવે થોડુંઘણું અર્થઘટન કરી આપ્યું છે, જ્યારે કે. કા. શાસ્ત્રીએ તે બાબતે આમ જણાવ્યું છે,

"ગરબો શબ્દ દીપગર્ભ ઘટઃ પૈકીના 'ગર્ભ'માંથી હું લઉં છું. ગર્ભ શબ્દનો અર્થ 'ઘડો' અથવા 'ઘડું' એવો થાય છે. છિદ્રવાળા ઘડાને 'ગરબો' કહે છે."

"અખંડ ઘડામાં છિદ્ર પડાવવા તેને 'ગરબો કોરાવવો' કહે છે. ગર્ભમાં એટલે કે મધ્યમાં દીવાવાળા ઘડાને આજે પણ ગરબો જ કહેવામાં આવે છે.''

''તેથી 'ગરબો' શબ્દનું મૂળ સંસ્કૃત શબ્દ 'ગર્ભદીપ' માનવામાં આવ્યો હોય એવું અનુમાન કરી શકાય."

"દીપગર્ભ ઘટઃ એ પ્રયોગમાં 'ઘટઃ'નો અર્થ 'દીપગર્ભા' એ વિશેષણ દ્વારા થવા લાગ્યો.''

''કાળક્રમે 'દીપગર્ભા' શબ્દમાંથી પૂર્વપદ 'દીપ'નો લોપ થતાં 'ગર્ભા' શબ્દ રહ્યો અને તેના પરથી 'ગરભો' થઈને 'ગરબો' શબ્દ અસ્તિત્વમાં આવ્યો.''

''આ રીતે 'ગરબો' શબ્દ કાણાંવાળા માટીના કે ધાતુના ઘડા માટે રૂઢ બન્યો. આ ગરબો દૈવી શક્તિનું પ્રતિક બન્યો."

"નવરાત્રમાં એવો ગરબો માથે લઈને અથવા વચ્ચે સ્થાપી કૂંડાળુ ગાવાની પરંપરા છે.''

''તે ઉપરથી દેવની સ્તુતી અને પરાક્રમનાં નવરાત્રમાં ગવાતાં કાવ્યોને પણ 'ગરબા'ની સંજ્ઞા મળી હોય તેમ જણાય છે. પ્રથમ ગરબો વલ્લભ મેવાડાએ લખ્યો. એ ગરબામાંથી એકત્રિત રસની ગરબી પ્રકટી."

વલ્લભ મેવાડો એટલે ગરબાનો પર્યાય

ભારતીય કલા અને સંસ્કૃતિના મર્મજ્ઞ ડો. કલ્લોલિની હઝરતે ગરબા વિશે એક અદ્ભૂત પુસ્તક લખ્યું છે. એ પુસ્તકનું નામ છેઃ 'મારો ગરબો ઘૂમ્યો'.

એ પુસ્તકમાં આપેલી માહિતી મુજબ, "ગરબો સંજ્ઞાની આસપાસ ત્રણ નામ જુદી-જુદી ભૂમિકાએ સંકળાયેલાં છે. એ ત્રણ નામ તે નરસિંહ મહેતા, ભાણદાસ અને વલ્લભ મેવાડો."

"કૃષ્ણ વસુદેવ દેવકીપુત્ર હોવા છતાં જેમ નંદ અને જશોદાનો પણ પુત્ર હતો તેમ ગરબાના સ્વરૂપ સાથે ભાણદાસનું નામ જોડાય.''

''છતાં એના પોષણ-સંવર્ધનનું કામ વલ્લભ મેવાડાનું ગણાવી શકાય અને એનું વૃંદાવન રચવાનો યશ સર્જક દયારામનો છે.''

"વલ્લભ...


શીર્ષક: ગરીબ ચીન સુપરપાવર કેવી રીતે બન્યું અને શું લાગેલો છે ડાઘ?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સામ્યવાદી શાસન હેઠળ ચીનનો ચમત્કારિક ઉદય એ 20મી સદીની સંભવત: સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ કહાણી છે.

1949માં જ્યારે માઓત્સે તુંગે ચીને સત્તા સંભાળી ત્યારે ચીન ગરીબીમાં સબડતું હતું અને યુદ્ધને કારણે વિનાશના આરે હતું.

આજે સામ્યવાદીશાસનનાં 70 વર્ષને અંતે ચીનની સ્થિતિ સાવ બદલાયેલી છે.

અત્યારનું ચીન દુનિયાની મહાશક્તિઓમાં સામેલ છે અને સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બનવા માગે છે.

ઇતિહાસમાં અનોખો ગણી શકાય એવો ચીનનો આ આર્થિક ચમત્કાર દેશના સૌથી શક્તિશાળી નેતા ગણાતા માઓત્સે તુંગને કારણે નહીં પરંતુ એક અન્ય સામ્યવાદી નેતા ડેંગ શ્યાઓપિંગની એક ઝુંબેશને કારણે સંભવ થઈ શક્યો.

અધિકૃત આંકડા મુજબ 'રિફૉર્મ ઍન્ડ ઓપનિંગ' નામની ઝુંબેશ મારફતે 74 કરોડ લોકોને ગરીબીમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા.

ચીની લાક્ષણિકતાવાળા સામ્યવાદી વિચાર હેઠળ ડેંગ શ્યાઓપિંગે સ્થાપિતોને પડકાર આપ્યો અને કૃષિ પર ભાર મૂકયો.

આર્થિક સુધારણાના હેતુસર ખાનગી ક્ષેત્રમાં ઉદારીકરણ, ઉદ્યોગોનું આધુનિકીકરણ કરી ચીનને વિદેશી વ્યાપાર માટે ખુલ્લું મૂકવાના કેટલાંક પગલાં લેવામાં આવ્યાં.

 શ્યાઓપિંગના આ વલણથી ચીન માઓત્સે તુંગના સામ્યવાદથી દૂર થતું ગયું.

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના શબ્દોમાં કહીએ તો આનો અર્થ હતો દેશના ભૂતકાળ સાથે છેડો ફાડવો.

જ્યારે ચીન ગરીબ હતું

1950ના દાયકામાં ગ્રેટ લીપ ફૉરવર્ડ હેઠળ સામુદાયિક ખેતી કરતા ખેડૂતો

ચીનમાં આ ફેરફારની શરૂઆત 1978માં થઈ.

અમેરિકા સાથે સરખામણી કરીએ તો સંયુક્ત રાષ્ટ્રના આંકડા પ્રમાણે 2018માં અમેરિકાનો જીડીપી 12.2 બિલિયન અમેરિકન ડૉલર હતો. આની સામે 80 કરોડથી વધારે વસતી ધરાવતા ચીનમાં જીડીપીનો આંક 1,50,000 મિલિયન અમેરિકન ડૉલર હતો.

ચીનમાં મોટા પાયે આર્થિક ફેરફારો શરૂ થયા તેનાં બે વર્ષ પહેલાં જ પીપલ્સ રિપબ્લિક ઑફ ચીનના સંસ્થાપક માઓત્સે તુંગનું મૃત્યુ થયું હતું.

પરંતુ તેઓ પોતાની પાછળ એક વિવાદાસ્પદ વારસો મૂકીને ગયા હતા.

તેમના મહત્ત્વાકાંક્ષી કાર્યક્રમોમાં દેશમાં કૃષિ અર્થતંત્રના મૂળભૂત સુધાર માટે 'ગ્રેટ લીપ ફૉરવર્ડ' (1958- 1962) નામની ઝુંબેશ સામેલ હતી.

'ગ્રેટ લીપ ફૉરવર્ડ' નામની આ ઝુંબેશને કારણે ચીનમાં દુષ્કાળની પરિસ્થિતિ સર્જાઈ અને એક કરોડ લોકોનો ભોગ લેવાયો. જોકે, સ્વતંત્ર સ્રોતો પ્રમાણે એ દુષ્કાળમાં મૃતકોની સંખ્યા આશરે સાડા ચાર કરોડ હતી.

આ સિવાય ચીનની સાંસ્કૃતિક ક્રાંતિ (1966-1976)એ લાખો લોકોનો ભોગ લીધો હતો.

આ મૂડીવાદ અને તેના ટેકેદારો સામે માઓએ...


શીર્ષક: ગરીબ પરિવારની ટોપર દીકરીની આત્મહત્યાને પગલે સરકાર પર ઉઠ્યા સવાલ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ઐશ્વર્યા રેડ્ડી

શહેરની ટોપર રહેલા ઐશ્વર્યા રેડ્ડીએ સ્યૂસાઇડ નોટમાં લખેલા આ તેમના અંતિમ શબ્દો છે.

હૈદરાબાદ પાસેના શાદ નગરમાં રહેતા ઐશ્વર્યા રેડ્ડીએ 12મા ધોરણમાં 98 ટકા મેળવ્યા હતા. તેમણે શહેરમાં ટોપ કર્યું હતું અને દિલ્હીના પ્રતિષ્ઠિત લેડી શ્રી રામ કૉલેજમાં ગણિતમાં સ્નાતકનો અભ્યાસ કરી રહ્યાં હતા.

લૉકડાઉનના કારણે તેમણે ઘરે પરત આવવું પડ્યું અને આર્થિક સમસ્યાઓના કારણે તેઓ અભ્યાસ પર ધ્યાન કેન્દ્રીત નહોતા કરી શકતા.

તેમણે 2જી નવેમ્બરે આત્મહત્યા કરી લીધી અને તેઓ ઑનલાઇન અભ્યાસ માટે એક લેપટોપ ખરીદવા માગતા હતા પરંતુ તેમના પરિવારની ઘણી કોશિશો બાદ પણ તેઓ આ જરૂરિયાત પૂરી નહોતા કરી શક્યા.

હવે ઐશ્વર્યાના ઘરની બહાર ભીડ છે અને બેનર્સ પણ લાગ્યા છે. લોકો અને નેતા તેમના ઘરે જઈને અફસોસ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. તેમના પરિવારને આર્થિક મદદની પણ અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.

તેમના પિતા મિકૅનિક છે અને માતા ઘરે જ શિવણનું કામ કરે છે. આવી રીતે તેઓ જેમતેમ કરીને પરિવારનું ગુજરાન કરે છે.

પરિવાર એક બે રૂમના ઘરમાં રહે છે જેમાં એકમાં ઐશ્વર્યા રહેતા અને અભ્યાસ કરતા હતા. રસોઈ અને સિલાઈ મશીન બીજા રુમમાં છે જ્યાં તેમના માતા કામ કરે છે.

પરિવાર કરજમાં ડૂબેલો હતો. ઐશ્વર્યાની જરૂરિયાત પૂરી કરવા તેમણે ઘર ગીરવે મૂકવાની કોશિશ કરી હતી પણ નિષ્ફળ રહ્યાં હતાં.

ઐશ્વર્યાએ તમામ જગ્યાએથી નિરાશા સાંપડી હોવાથી છેલ્લે મુખ્યમંત્રી કેસી રામારાવના પુત્ર અને આઈટી મંત્રી કેટી રામારાવને પણ ટ્વીટ કર્યું હતું. તથા મદદ માટે સોનુ સૂદને પણ ટ્વીટ કર્યું હતું.

ઐશ્વર્યાએ ભારત સરકારના સાયન્સ અને ટેકનૉલૉજી મંત્રાલય દ્વારા મળતી ઇન્સ્પાયર સ્કૉલરશિપ માટે પણ અરજી કરી હતી.

પોતોના સ્યૂસાઈડ નોટમાં લખ્યું છે,"કૃપા કરી જોઈ લો કે ઓછામાં ઓછા એક વર્ષ માટે સ્કૉલરશિપ મળી જાય."

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમનાં માતા સુમાંથીએ જણાવ્યું કે તે તેમના ઘણી નિકટ હતી અને દરેક નાની નાની બાબતો તેમની સાથે શૅર કરતી હતી.

સુમાંથી કહે છે,"અમારે આર્થિક સમસ્યા હતી પણ તેને કહ્યું હતું કે તેના અભ્યાસ સંબંધિત તમામ જરૂરિયાતો અમે પૂરી કરીશું."

ઐશ્વર્યાના પરિવારે તેના અભ્યાસ માટે સોનું પણ ગિરવે મૂક્યું હતું.  તેમની બહેને સાતમા ધોરણ પછી અભ્યાસ છોડી દીધો જેથી મોટી બહેન અભ્યાસ કરી શકે.

દસમા ધોરણમાં ટોપ કર્યા બાદ તેમનું 11-12નું શિક્ષણ એક ખાનગી સ્કૂલમાં ફ્રીમાં થયું હતું.

ઐશ્વર્યાનું કહેવું છે કે તે બાકી બચેલા બે વર્ષોના...


શીર્ષક: ગર્ભનિરોધ માટે મહિલાઓ નસબંધી જ કેમ કરાવે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

નસબંધી એ મહિલાઓમાં ગર્ભનિરોધ માટે કરાતું ઑપરેશન છે.

રાજી કેવટે વર્ષ 2014માં આ ઑપરેશન કરાવ્યું હતું. એમની નસબંધી ભારતના સરકારની નસબંધી શિબિરમાં કરવામાં આવી હતી.

ત્યારબાદ રાજીએ પોતાની બહેન શિવકુમારી કેવટને પણ નસબંધી કરાવવાની સલાહ આપી હતી.

શિવકુમારી અને બીજી 82 મહિલાઓ નવેમ્બર 2014ના રોજ વિલાસપુરના ખાલી પડેલા દવાખાનાની ઇમારતની સામે આ ઑપરેશન માટે આવી હતી.

મહિલાઓની સર્જરી કરનારા ડૉક્ટરે એક જ છરી વડે એ તમામ મહિલાઓનું ઑપરેશન કરી નાંખ્યું હતું.

નસબંધીને કારણે થયાં મૃત્યુ

આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે ડૉક્ટરે દરેક સર્જરી બાદ પોતાના હાથમોજાં બદલવાની પણ તસ્દી નહોતી લીધી.

સર્જરી બાદ મહિલાઓને હરોળમાં દવાખાનાના ભોંયતળિયા પર આરામ માટે ઊંઘાડી દેવાઈ.

ઑપરેશનની રાત્રે શિવકુમારીના પેટમાં ભયંકર દુખાવો ઊપડ્યો અને ઉલટી થઈ. થોડા દિવસોમાં જ શિવકુમારીનું મૃત્યુ થઈ ગયું.

સરકારે સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું કે શિવકુમારીના મોતનું કારણ નકલી દવાઓ છે. પણ પોસ્ટમૉર્ટમ રિપોર્ટમાં જાણવા મળ્યું કે શિવકુમારીનું મોત સેપ્ટોસીમિયાને કારણે થયું છે.

આવું સર્જરી દરમ્યાન થતાં ઇન્ફૅક્શનને કારણે થતું હોય છે. શિવકુમારી સાથે એ કૅમ્પમાં નસબંધી કરાવનારી 13 મહિલાઓનાં પણ મૃત્યુ થઈ થયાં હતાં.

બહેનને ઑપરેશનમાં ગુમાવ્યા બાદ પણ રાજીનું કહેવું છે કે કોઈ પૂછે તો તે હજુ પણ મહિલાઓને ગર્ભનિરોધ માટે સર્જરી કરાવવાની સલાહ આપશે.

આવું કહેવા પાછળ રાજીનું કારણ સ્પષ્ટ છે કે જો તમે આ સર્જરી નહીં કરાવો તો તમારું કુટુંબ મોટું થઈ જશે.

દુનિયાની તમામ મહિલાઓનું રાજીની જેમ જ માનવું છે કે ગર્ભનિરોધ માટે ઑપરેશન જ સૌથી સટીક અને ભરોસાપાત્ર પદ્ધતિ છે.

આજના સમયમાં મહિલાઓ માટે નસબંધી મહત્ત્વનો વિકલ્પ છે.

જોકે, પશ્ચિમી યુરોપ, કેનેડા કે ઑસ્ટ્રેલિયામાં ગર્ભનિરોધક દવાનું ચલણ વધારે છે.

પણ એશિયા અને લૅટિન અમેરિકામાં મહિલાઓ માટે નસબંધી સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્પ છે.

2015ના સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સર્વેક્ષણ અનુસાર, દુનિયાભરમાં 19 ટકા પરણેલી કે કોઈની સાથે સેક્સ સંબંધ ધરાવતી મહિલાઓ ગર્ભનિરોધ માટે આ રીતનો ઉપયોગ કરે છે.

બીજી બાજુ, આઈયુડી એટલે કે 'ઇન્ટ્રા યુટેરાઈન ડિવાઇસ'નો ઉપયોગ માત્ર 14 ટકા મહિલાઓ જ કરે છે. આ મામલે ગર્ભનિરોધની ગોળીઓ લેતી મહિલાઓનું પ્રમાણ માત્ર 9 ટકા જ છે.

ગર્ભનિરોધ માટે મહિલાઓની સર્જરી ભારતમાં વધારે લોકપ્રિય છે. દુનિયાભરની સરખામણીમાં અહીં ગર્ભનિરોધ માટે કુલ મહિલાઓમાંથી 39 ટકા મહિલાઓ ઑપરેશન...


શીર્ષક: ગર્ભમાં ઊછરી રહેલા બાળક સુધી પ્રદૂષણ પહોંચી ગયું\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પ્રદૂષણની વધતી જતી માત્રાના લીધે અનેક પ્રકારની બીમારીઓ ફેલાઈ રહી છે. બાળકોના શારિરીક માનસિક વિકાસમાં પ્રદૂષણ અડચણ બની રહ્યું છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (ડબલ્યુએચઓ)ના અહેવાલ મુજબ, પ્રદૂષણની બાળકો પર વિપરીત અસર થઈ રહી છે. આ અહેવાલ મુજબ, વર્ષ 21016મા પ્રદૂષણના કારણે એક લાખથી વધુ (1,01, 788.2) બાળકોના મોત થયા હતા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

'ઍર પૉલ્યૂશન ઍન્ડ ચાઇલ્ડ હેલ્થ: પ્રિસ્ક્રાઈબિંગ ક્લિન ઍર' નામે તૈયાર થયેલા અહેવાલમાં પ્રદૂષણના કારણે વધી રહેલી બીમારીઓ અંગે ચેતવણી આપવામાં આવી છે.

અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, બહારની હવામાં રહેલા પર્ટિક્યૂલેટ મેટર (પીએમ) 2.5ના કારણે પાંચ વર્ષની ઉંમરના સૌથી વધુ બાળકોના ભારતમાં મોત થયા છે.

પર્ટિક્યૂલેટ મેટર ધૂળ અને ગંદકીના સુક્ષ્મ કણ છે, જે શ્વાસ વાટે શરીરમાં પ્રવેશે છે.

પ્રદૂષણ બાળકો માટે જોખમી

પ્રદૂષણના કારણે ભારતમાં 60,987, નાઇજીરિયામાં 47,674, પાકિસ્તાનમાં 21,136 અને કોંગોમાં 12.890 બાળકોના મોત થયા છે.

આ બાળકોમાં સૌથી વધુ સંખ્યા દીકરીઓની છે. મૃત્યુ પામેલા બાળકોમાં 32,899 દીકરીઓ અને 28,097 દીકરાઓનો સમાવેશ થાય છે.

પ્રદૂષણની અસર જન્મેલા બાળકો પર જ નહીં, પરંતુ ગર્ભમાં ઉછરી રહેલાં બાળકો પર પણ થાય છે.

અહેવાલમાં જણાવ્યા મુજબ, પ્રદૂષણના કારણે સમય પહેલાં ડિલિવરી, જન્મથી ખોડ, ઓછું વજન,  અને મોત પણ થઈ શકે છે.

આમ તો પ્રદૂષણની અસર તમામ વ્યક્તિઓ પર થાય છે, પરંતુ અહેવાલ મુજબ, પ્રદૂષણનો સૌથી વધુ ભોગ બાળકો  બની રહ્યા છે.

પ્રદૂષણ જોખમી સાબિત થઈ શકે છે અને ગર્ભમાં ઉછરી રહેલા બાળકો પર પણ તેની અસર થાય છે.

નવજાત અને મોટા બાળકો

ડૉક્ટરના મતે નવજાત બાળકો અને મોટા બાળકો (જે બહાર જઈને ખેલકુદ કરી શકે) તેના પર પ્રદૂષણની જુદી જુદી અસર થાય છે.

નવજાત બાળકમાં રોગપ્રતિકારક શક્તિઓ ઓછી હોય છે. બાળકનો વિકાસ થતા તેની રોગપ્રતિકારક શક્તિમાં વધારો થાય છે.

નવજાત બાળકોના ફેફસાના રોગની બિમારીના પ્રાઇમસ હૉસ્ટિપલના નિષ્ણાત ડૉક્ટર એસ. કે. છાબડા કહે છે:

"નવજાત બાળકોની રોગપ્રતિકારક શક્તિ ઓછી હોય છે. તેમના ફેફસા યોગ્ય રીતે વિકસેલા નથી હોતા."

"જેના લીધે પ્રદૂષણની વધારે અસર થાય છે. આ બાળકોને શરદી, ઉધરસ, ઍલર્જી થઈ શકે છે."

"આ બાળકો શ્વાસ લેવાની સમસ્યા અને અસ્થમાનો ભોગ પણ બની શકે છે. આ બિમારીઓ આગળ જતા મૃત્યુનું કારણ બની શકે છે."

"બાળકોના વિકાસ દરમિયાન પ્રદૂષણના કણ તેમના માનસિક વિકાસમાં અવરોધ સર્જે છે."

"નવજાત...


શીર્ષક: ગર્ભવતી મહિલાઓ હૉસ્પિટલમાં ગાળો અને માર સહન કરે છે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેઓ બીજા બાળકના વિચારથી નહીં, પરંતુ પ્રસૂતિ દરમિયાન થયેલાં વર્તનથી ડરી ગયાં હતાં.

સુમનની પ્રસૂતિ દિલ્હીની સંજય ગાંધી હૉસ્પિટલમાં થઈ હતી.

પોતાનો અનુભવ વર્ણવતાં સુમન કહે છે, "મારું પહેલું બાળક હતું અને મને ખબર હતી કે પ્રસૂતિમાં શું થશે, જેથી હું પહેલાંથી જ ડરેલી હતી."

"મોટા રૂમમાં અન્ય મહિલાઓ પણ પ્રસૂતિ માટે આવેલી હતી. તેઓ દુખાવાના કારણે બૂમો પાડી રહી હતી."

"આ મહિલાઓને સહાનુભૂતિ આપવાના બદલે ઠપકો મળી રહ્યો હતો, જેનાં કારણે મારી અકળામણ વધી ગઈ હતી."

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સુમન કહે છે, "વૉર્ડમાં પંખા તો હતા, પરંતુ તે બંધ હતા. આવી ગરમીમાં ત્રણ મહિલાઓ માટે એક જ પથારી હતી. અમે ત્રણેય પ્રસવની પીડા સામે બાથ ભીડી રહ્યાં હતાં. અમારે સૂવું હતું, પરંતુ તે શક્ય નહોતું."

"અમે ત્રણેય સંકડાશમાં બેઠાં હતાં. અમને ત્યારે જ આરામ મળતો હતો જયારે ત્રણમાંથી એકાદ મહિલા પગ છૂટ્ટા કરવા નીકળે અથવા તો બાથરૂમ જાય."

"તેવામાં જ મારી નજીકનાં બેડ પર એક મહિલાને પ્રસવપીડા ઉપડી."

પ્રતીકાત્મક તસવીર

"તેઓ દુખાવાથી કણસી રહ્યાં હતાં. પરસેવાથી નિતરતા એ મહિલાનું મોઢું સુકાઈ રહ્યું હતું, પરંતુ તેમની સંભાળ લેનાર કોઈ નહોતું."

"જ્યારે તેઓ જોરજોરથી કણસવાં લાગ્યાં, ત્યારે નર્સ આવ્યાં અને તેમણે તપાસ દરમિયાન આ મહિલાને ઠપકો આપ્યો. તેમને કેટલીય વાર તેમને માર્યા પણ ખરા."

સરકારી હૉસ્પિટલોમાં પ્રસૂતિ દરમિયાન મહિલાઓ સાથે આ પ્રકારનો અસંવેદનશીલ વ્યવહાર થવો સામાન્ય બાબત છે.

કેટલીક સરકારી હૉસ્પિટલમાં સારવાર કરાવી રહેલી મહિલાઓ પણ આ પ્રકારના અનુભવો વર્ણવે છે.

કેન્દ્ર સરકારે પણ આ વાતનો સ્વીકાર કર્યો છે.

હૉસ્પિટલમાં થતા ખરાબ વ્યવહાર વિશે સરકાર દ્વારા વર્ષ 2017માં 'લક્ષ્ય દિશાનિર્દેશ' જાહેર કરાયો હતો.

રાજ્ય સરકારો દ્વારા તેને લાગુ કરાવવાનો પ્રયાસ કરાયો છે.

જ્યારે ચંડીગઢના 'પોસ્ટ-ગ્રૅજ્યુએટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ મેડિકલ ઍજ્યુકેશન ઍન્ડ રિસર્ચ' અથવા પીજીઆઇએમઇઆર દ્વારા પ્રસૂતિ દરમિયાન સન્માનજનક વ્યવહાર અને સંભાળ અંગે એક સંશોધન કરાયું છે.

સંશોધનમાં શું છે?

આ સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે હૉસ્પિટલનો સ્ટાફ મહિલાઓ સાથે કડકાઈથી વર્તે છે અને તેમને ઠપકો આપે છે, એટલું જ નહીં  મહિલાઓ ન માને તો તેમને ધમકાવે પણ છે.

પીજીઆઇએમઇઆરમાં કૉમ્યુનિટી મેડિસિનના પ્રૉફેસર અને આ રિપોર્ટના મુખ્ય સંશોધનકર્તા ડૉ. મનમીત કૌર કહે છે, "હકીકતમાં એવી ધારણા બંધાઈ ગઈ છે કે પ્રસૂતિ...


શીર્ષક: ગર્લફ્રેન્ડને પ્રોપોઝ કરવા "MARRY ME" આકારે ખેતર ખેડી કાઢ્યું\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

તમારો જવાબમાં હશે કે ઘૂંટણીયે બેસીને, કે પછી પ્રેમથી કાર્ડ આપીને અથવા કોઈ સારી રેસ્ટરન્ટમાં કેન્ડલ લાઇટ ડિનર કરાવીને.

પણ શું તમે કોઈ દિવસ વિચાર્યું છે કે કોઈ પ્રેમી પ્રેમિકા ખાતર પોતાનું ખેતર ખેડીને તેની પ્રેમિકાને લગ્ન માટે પ્રપોઝ કરી શકે?

જી હા! ઇંગ્લેન્ડના ડેવોનમાં રહેતા એક એગ્રીકલ્ચર એન્જિનિયરે તેની પ્રેમિકાને લગ્ન માટે પ્રપોઝ કરવા "MARRY ME"ના લખાણના આકારમાં ખેતર ખેડીને પ્રોપોઝ કર્યું.

૩૯ વર્ષીય ટોમ પ્લુમેં તેની પ્રેમિકા જેના સ્ટિમ્પસનના પિતાનું ખેતર પસંદ કરીને આ પ્રકારે લગ્ન માટે પ્રસ્તાવ મૂક્યો. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે આ રીતે પોતાની પ્રેમિકાને લગ્ન માટે પ્રસ્તાવ મૂકતા પહેલાં ટોમે તેના સસરાને પણ આ બાબતે સહમત કર્યા હતા.

ટોમ અને જેના આગામી વર્ષમાં લગ્નગ્રંથીએ જોડાવાના છે.

ટોમ અને જેના છેલ્લા ૧૦વર્ષોથી પ્રેમનાં તાંતણે બંધાયેલા છે. ટોમે આ રીતે લગ્નનું પ્રપોઝ કર્યા બાદ જેના આશ્ચર્યચકિત અને ઉત્સાહિત થઈ ગઈ હતી.

જેન્નાએ કહ્યું, '' તેમનો ફિયાન્સ આમ તો વધુ રોમેન્ટિક નથી, પરંતુ આ વખતે તેણે ખૂબ મોટું કામ કરી બતાવ્યું છે. ''

ખેતરમાં 'MARRY ME' લખ્યા પછી ટોમે જેનને બોલાવી અને તેની આંખો બંધ કરી દીધી. જેને તેની આસપાસ કેટલાક અવાજો સાંભળ્યા તો તેને લાગ્યું કે કદાચ ટોમ કોઈ નવી ગાય લઈ આવ્યો છે.

પરંતુ જ્યારે જેને આંખ ખોલી ત્યારે લગ્ન માટેનો આ રીતે નવાઈ પમાડનારો પ્રસ્તાવ જોઈને તે દંગ રહી ગઈ અને અંતે જેનાએ ટૉમનો આ પ્રસ્તાવ સ્વિકારી લીધો.


શીર્ષક: ગલ્ફ તણાવ : ઈરાને કહ્યું ખાડી દેશોથી દૂર રહે વિદેશી તાકાતો, UNમાં શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ હસન રૂહાનીનું આ નિવેદન એવે વખતે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકાએ સાઉદી અરેબિયા અને સંયુકત આરબ અમિરાતમાં પોતાની લશ્કરી ટુકડીઓ મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો છે.

હસન રૂહાનીએ કહ્યું કે 'વિદેશી તાકાતો કાયમ દુઃખ અને દર્દ જ લઈને આવી છે. આ વિદેશી શક્તિઓનો ઉપયોગ હથિયારોની સ્પર્ધા ન થવી જોઈએ. '

કેટલાક દિવસો અગાઉ સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મોટી તેલ કંપની અરામકો પર ડ્રોન હુમલો થયો હતો અને એ પછી ખાડીમાં તણાવ વધ્યો છે.

અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયા આ હુમલા માટે ઈરાનને જવાબદાર ઠેરવે છે. જોકે, ઈરાન આવા કોઈ હુમલામાં હાથ હોવાનો ઇન્કાર કરે છે.

ઈરાન સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે

ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધની યાદમાં પરેડ

ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ 1980થી 1988 સુધી ચાલેલા ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધની વર્ષગાંઠ નિમિત્તે ભાષણ આપી રહ્યા હતા.

તેમણે ભાષણમાં કહ્યું કે 'વિદેશી તાકાતો આપણા લોકો વિસ્તારમાં મુશ્કેલી અને અસુરક્ષા પેદા કરી શકે છે. '

એમણે અન્ય દેશની સેનાઓની તહેનાતીને 'આપદા' ગણાવી તેમને ખાડી દેશોથી દૂર રહેવાની સલાહ આપી.

એમણે કહ્યું 'જો આટલી જ ફિકર હોય તો તેમણે અમારા વિસ્તારને હથિયારોની સ્પર્ધામાં ન જોતરવો જોઈએ. તમે અમારા વિસ્તારો અને દેશોથી જેટલા દૂર રહેશો એટલા અમે વધારે સુરક્ષિત રહીશું. '

હસન રૂહાનીએ એમ પણ કહ્યું કે તેઓ સંયુક્ત રાષ્ટ્રની આગામી સામાન્ય સભામાં ખાડી દેશો માટે નવો શાંતિ પ્રસ્તાવ રજૂ કરશે.

જોકે, એમણે શાંતિ પ્રસ્તાવની વધારે વિગતો ન આપી પરંતુ એવું ચોક્કસ કહ્યું કે અન્ય દેશોના સહયોગથી સ્ટ્રેટ ઑફ હોર્મુજમાં શાંતિ સ્થાપી શકાય છે.

હસન રૂહાનીએ એમ પણ કહ્યું કે જે જૂની ભૂલો એમના પડોશી દેશોએ કરી છે એમાંથી શીખ લેવા માટે ઈરાન તૈયાર છે.

એમણે કહ્યું કે 'આ સંવેદનશીલ અને બેહદ મહત્ત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક પળે હું મારા પડોશી દેશો સાથે દોસ્તીનો હાથ લંબાવવાની પહેલ કરું છું. '

આ સાથે યમનમાં હાજર હૂતી વિદ્રોહીઓએ પણ શાંતિની અપીલ કરી છે. એમણે કહ્યું કે જો સાઉદી અરેબિયાના શાહી પરિવાર એમના સહયોગીઓ પર હુમલા બંધ કરી દે તો તેઓ પણ તમામ પ્રકારાના હુમલાઓ રોકી દેશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે સાઉદીની તેલ કંપની અરામકો પર હુમલાની જવાબદારી હૂતી વિદ્રોહીઓએ સ્વીકારી હતી.

યમનમાં હાજર અમેરિકાના વિશેષ દૂત માર્ટિન ગ્રિફિથે એક નિવેદન આપીને કહ્યું હતું કે આ એક ખાસ મોકો છે જ્યારે તેઓ આગળ વધીને યમનમાં હિંસા, સૈન્ય વૃદ્ધિ અને બેજવાબદાર નિવેદનો ઓછા કરી શકે છે.

અમેરિકાએ શું કહ્યું...


શીર્ષક: ગળાના કેન્સરના દર્દીઓને માત્ર 65 રૂપિયાના ખર્ચે વાચા આપતું યંત્ર\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ યંત્ર દર્દીના ગળામાં બેસાડવામાં આવે છે

ભારતમાં દર વર્ષે આશરે 30,000 લોકો સ્વરપેટીનાં કેન્સરનો ભોગ બને છે.

એવા દર્દીઓ પાસે કેન્સરના આગલા તબક્કામાં તેમની સ્વરપેટી કઢાવી નાખવા સિવાયનો કોઈ વિકલ્પ રહેતો નથી. પરિણામે તેઓ મૂક થઈ જાય છે.

મૂળ સ્વરપેટીનાં સ્થાને પ્રોસ્થેટિક વૉઇસ બોક્સ બેસાડવાની સર્જરી માટે આશરે 1,000 ડોલરનો એટલે કે અંદાજે 65,000 રૂપિયાનો ખર્ચ થાય છે. એટલો ખર્ચ ઘણા દર્દીઓને પરવડતો નથી.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

બેંગ્લોરના હેલ્થ કેર ગ્લોબલ ખાતે સર્જિકલ ઑન્કોલૉજિસ્ટ તરીકે કાર્યરત ડૉ. વિશાલ રાવે કહ્યું હતું કે ''આપણે ત્યાં રોગની સારવારનો ખર્ચ જાતે ઉપાડવો પડે છે અને મોટા પ્રમાણમાં નાણાં ખર્ચવાનું બધાને પરવડતું નથી."

"આ કારણસર મને લાગ્યું હતું કે સ્વરપેટીનાં કેન્સરના દર્દીઓ ફરી બોલતાં થાય એ માટે તેમને મદદ કરવાની તાતી જરૂર છે. બોલવું એ દરેક વ્યક્તિનો અધિકાર છે, વિશેષાધિકાર નથી.''

દર્દીની વ્યથાએ વિચારતા કર્યા

ડો. વિશાલ રાવ માને છે કે દરેક દર્દીને ઉચ્ચ કક્ષાની સારવાર મળવી જોઈએ.

નારાયણ સ્વામીનાં ગળામાંથી કેન્સરને કારણે સ્વરપેટી કાઢવી પડી હતી.

એ કારણે તેઓ બોલી શકતા ન હતા અને તેની તેમનાં જીવન પર માઠી અસર પડી હતી.

નારાયણ સ્વામીએ કહ્યું હતું, ''હું જે કંપનીમાં કામ કરતો હતો, ત્યાંના કામદાર સંગઠનનો નેતા હતો."

''હું અન્ય કામદારોને મદદ કરતો હતો. મારો અવાજ ચાલ્યો જતાં હું તેમના માટે નિરુપયોગી બની ગયો હતો.''

નારાયણ સ્વામીએ ઉમેર્યું હતું, ''અવાજ ગુમાવી દેવાનું મારા માટે જીવન ગુમાવી દેવા જેવું હતું."

''હું મારા જીવનનો અંત આણવા ઈચ્છતો હતો. મને આનંદ થાય એવું કંઈ પણ હું કરી શકતો ન હતો.''

નારાયણ સ્વામી જેવા દર્દીઓની વ્યથા સાંભળ્યા બાદ ડૉ. વિશાલ રાવ તેમને મદદ કરવાની દિશામાં વિચારતા થયા હતા.

સૌને પોસાય તેવી કૃત્રિમ સ્વરપેટી બનાવવા એક દોસ્તે ડૉ. વિશાલ રાવને સૂચન કર્યું હતું. ડૉ. વિશાલ રાવ જાણે કે એ સૂચનની રાહ જ જોતા હતા.

તેમણે તેમના ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એન્જિનિયર દોસ્ત શશાંક સાથે મળીને વોઈસ બોક્સ બનાવવાની દિશામાં કામ શરૂ કર્યું હતું.

બે વર્ષની મહેનતના અંતે તેમણે 'ઓમ વોઇસ બોક્સ' વિકસાવ્યું.

એકાદ સેન્ટિમીટરનું કદ ધરાવતાં એ ડિવાઇસની કિંમત છે લગભગ એક ડોલર.

કેન્સરના જે દર્દીઓની સ્વરપેટી કાઢી નાખવામાં આવી હોય તેમના ગળામાં ઓમ વૉઇસ બોક્સ બેસાડી શકાય છે.

અનેકને મળ્યું નવજીવન

ASIA INNOVATORS માત્ર રૂ. 65માં ફરી...


શીર્ષક: ગળામાંથી નીકળ્યો 3 પઈનો સિક્કો અને 25 વર્ષે મહિલાને વાચા મળી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મૅરી મૅકાર્ડી સાથે આવું જ થયું છે. તેઓ એક વાર બીમાર પડ્યાં પછી તેમનો અવાજ નહોતો નીકળી શકતો અને પછી 12 વર્ષ સુધી એક મૂંગી છોકરીની જેમ જિંદગી જીવીને એક દિવસ અચાનક તેમનો અવાજ પાછો મળી ગયો.

વાત 1970ની છે. બ્રિટનમાં જન્મેલાં મૅરી મૅકાર્ડીની ઉંમર ત્યારે 12 વર્ષની હતી, જ્યારે તેઓ તેમનાં માતાપિતા સાથે ઑસ્ટ્રેલિયા ગયાં હતાં.

ફેબ્રુઆરી 1970માં લંડનનું ઠંડું હવામાન છોડીને મૅરીએ ઑસ્ટ્રેલિયામાં પગ મૂક્યો.

મૅરી ધીમેધીમે ઑસ્ટ્રેલિયાની ભાષા શીખવાં લાગ્યાં અને પોતાની નવી જિંદગી શરૂ કરવા લાગ્યાં. પરંતુ એક મહિના પછી તેમના જીવનમાં બધું બદલાઈ ગયું.

બીમારી બાદ સ્વાસ્થ્ય સુધર્યું પણ અવાજ જતો રહ્યો.

મૅરીએ બીબીસીને જણાવ્યું, "એક દિવસ સવારે ઊઠી ત્યારે મને શરદી-ખાંસી હતી. એક-બે દિવસમાં મને ખબર પડી કે મને બ્રોન્કાઇટિસ છે."

"એક અઠવાડિયા સુધી ગળું ખરાબ રહ્યું અને બહુ તાવ પણ હતો. બાદમાં તાવ ઊતર્યો, ફેફસાંનું ઇન્ફેક્શન દૂર થયું અને મારી તબિયત સુધરી. પરંતુ અંદાજે છ અઠવાડિયાં પછી પણ ગળામાંથી અવાજ ન નીકળ્યો."

મૅરીને અંદાજ નહોતો કે તેમની સાથે શું થઈ રહ્યું હતું.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

તેમને લાગ્યું કે ગમે ત્યારે તેઓ ફરીથી પહેલાંની જેમ બોલવા લાગશે. પણ એવું ન થયું અને મૅરીએ ધીમેધીમે એવું માની લીધું કે હવે તેઓ ક્યારેય બોલી નહીં શકે.

મૅરી કહે છે, "પહેલાં તો હું ઘણી પરેશાન થઈ ગઈ. પણ પછી મેં હિંમતથી કામ લીધું. મને ખબર નહોતી કે હું શું કરીશ."

મૅરી માત્ર બોલી શકતાં નહોતાં એટલું જ નહીં, પણ તેઓ કોઈ પણ પ્રકારનો અવાજ પણ કાઢી શકતાં નહોતાં.

ખાંસી ખાતાં ત્યારે પણ અવાજ નહોતો આવતો અને હસતાં ત્યારે પણ કોઈ અવાજ નહોતો નીકળતો.

મૅરી કહે છે કે ડૉક્ટરોની તપાસમાં પણ કોઈ કારણ સામે ન આવ્યું.

તેણી કહે છે, "પહેલાં લાગ્યું કે મને લૈરિન્ઝાઇટિસ છે. પછી ખબર પડી કે આ હિસ્ટેરિકલ મ્યુટિઝ્મ છે."

1990ના દાયકામાં વપરાશમાં આવેલા આ શબ્દ હિસ્ટેરિકલ મ્યુટિઝ્મનો અર્થ છે એવો છે કે શરીરમાં બધું સામાન્ય રહેતું હોય છે, પરંતુ ગળાતંત્રમાં કંઈક ગરબડ થાય છે. ઘણી વાર ડૉક્ટર માને છે કે વ્યક્તિ જાણીજોઈને વાત નથી કરી રહી.

મૅરી કહે છે, "ન તો હું જિદ્દી હતી કે ન તો ચૂપ રહેવા માગતી હતી. હું કોઈને કશું કહી શકતી નહોતી. ફોન પર વાત કરવું અશક્ય થઈ ગયું હતું અને મુશ્કેલીમાં ફસાઈ તો બૂમ પણ પાડી શકતી નહોતી."

તેણી કહે છે કે એક વાર તે મિત્રો સાથે પર્વત પરથી નીચે આવતાં વચ્ચે ફસાઈ ગઈ હતી, પરંતુ...


શીર્ષક: ગાંજાથી કોરોના વાઇરસની સારવાર થઈ શકે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

અમે સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરસ થઈ રહેલા આવા જ કેટલાક દાવા અને માહિતીઓની તપાસ કરવાનો પ્રયત્નો કર્યો. આ વીડિયોમાં અમે તમને આવી જ કેટલીક માન્યતાઓનું સત્ય જણાવીશું.

સોશિયલ મીડિયામાં ઘણા લોકો દાવો કરી રહ્યા છે કે ગાંજાથી કોરોનાની સારવાર થઈ શકે છે? અમે સોશિયલ મીડિયા પર કરાઈ રહેલા આ દાવાની તપાસ કરી હતી.

હજારો લોકોએ સોશિયલ મીડિયા પર એવા લેખ શૅર કર્યા છે, જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ગાંજાથી કોરોના વાઇરસની સારવાર થઈ શકે છે. આ પૈકી કેટલાય લેખનાં મથાળાં ભ્રામક અને ગુમરાહ કરનારાં છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ગાંજાના સેવનથી શું ફાયદો થઈ શકે અને શું નુકસાન?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

વાસ્તવિકતા એ છે કે વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોમાં ગાંજાના ઔષધીય ગુણોની ચર્ચા થઈ રહી છે.

ગાંજાના છોડના એવા પણ પ્રકારો છે જે લત લગાવતા નથી અને એટલા નશીલા પણ નથી.

તેનાથી આંચકી આવવી, માનસિક રીતે વિક્ષિપ્ત થવું તેમાં દર્દીને શાંત કરવા અને કૅન્સરમાં પણ દર્દીઓની પીડા ઓછી કરવા માટે તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

તો શું ગાંજાનું સેવન શરીર માટે હાનિકારક છે અને તેના શું ફાયદા અને નુકસાન થઈ શકે તેની આ વીડિયોમાં ચર્ચા કરીશું.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: ગાંજો ખરેખર આટલો ખતરનાક છે કે તપાસ એજન્સીઓએ ઘાતક બનાવી દીધો?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

હિન્દી ફિલ્મ ઉદ્યોગના સ્ટાર લોકોનાં નામો ઊછળી રહ્યાં છે અને નશીલા પદાર્થોની દાણચોરી કરનારાની ટોળકીના વિવાદો વચ્ચે ગાંજો ઉગાડનારા નાના ખેડૂતો પર શું અસર થશે તે સમજવા માટે હજી ઘણો સમય લાગશે.

જોકે એટલું નક્કી છે કે આ વિવાદના કારણે ગાંજાના છોડના ઔષધીય ગુણો વિશે ચાલી રહેલાં સંશોધનો તથા નશા માટેના નહીં અને લત ના લગાડતા છોડના પ્રકારો પરના વૈજ્ઞાનિક પ્રયોગો પર પણ તેની અસર પડી શકે છે.

તપાસ સંસ્થાઓ અને મીડિયામાં ગાંજા અને બીજા નશીલા (રાસાયણિક) પદાર્થોને એક જ નજરથી જોવામાં આવી રહ્યા છે. તેના કારણે સામાન્ય જનતાના મનમાં એવી છાપ ઊભી થઈ રહી છે કે ગાંજાનો છોડ માત્ર ખરાબ નથી, પરંતુ બહુ જ હાનિકારક છે.

પ્રતીકાત્મક તસવીર

આવી છાપ પડી રહી છે ત્યારે વાસ્તવિકતા એ છે કે વૈજ્ઞાનિક સંશોધનોમાં ગાંજાના ઔષધીય ગુણોની ચર્ચા થઈ રહી છે. ગાંજાના છોડના એવા પણ પ્રકારો છે જે લત લગાવતા નથી અને એટલા નશીલા પણ નથી.

તેનાથી આંચકી આવવી, માનસિક રીતે વિક્ષિપ્ત થવું તેમાં દર્દીને શાંત કરવા અને કૅન્સરમાં પણ દર્દીઓની પીડા ઓછી કરવા માટે તેનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.

ત્વચાની ઘણી બીમારીઓ અને સ્ક્લેરોસિસ જેવી બીમારીમાં પણ તે ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે.

બેંગલુરુમાં આવેલી નમ્રતા હેમ્પ કંપનીના મૅનેજિંગ ડિરેક્ટર હર્ષવર્ધન રેડ્ડી સિરુપાએ બીબીસીને જણાવ્યું કે, "આ વિવાદોની એવી અસર થશે કે ગાંજાની ખેતી તથા ઔદ્યોગિક અને ઔષધીય ઉત્પાદનો માટે ગાંજાના ઉપયોગની મંજૂરી માટેની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે તેમાં વિલંબ થઈ શકે છે. ગાંજા માટે નિયંત્રક વ્યવસ્થા બનાવવા માટેની પ્રક્રિયા ત્રણથી ચાર વર્ષ પાછી ઠેલાઈ જશે."

સિરુપા જેવી ચિંતા ઘણા વેપારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓને છે, જેમણે આ ક્ષેત્રમાં કાયદામાં બદલાવ સાથે નવી તકો ઊભી થશે તેવી આશા સાથે પ્રવેશ કર્યો હતો.

કાયદામાં પરિવર્તન સાથે ગાંજાની ખેતી, ઉત્પાદનની પ્રક્રિયા, કાપડઉદ્યોગમાં તેનો ઉપયોગ, ઔષધી અને સારવારમાં તેના ઉપયોગ માટેની મંજૂરીઓ મળશે તેવી આશા વેપારીઓને હતી.

આ વેપારીઓનો અંદાજ છે કે 2025 સુધીમાં ગાંજાની ખેતી અને તેના ઉત્પાદનોનું બજાર દોઢસો અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી શકે છે.

ભારતમાં ગાંજાને કારણે કેટલું જોખમ છે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

દિલ્હીની એઇમ્સમાં આવેલા નેશનલ ડ્રગ ડિપેન્ડન્સ ટ્રીટમેન્ટ સેન્ટર (NDDTC) અને મનોચિકિત્સા વિભાગના પ્રોફેસર ડૉક્ટર અતુલ અમ્બેકરે બીબીસીને જણાવ્યું કે, "મૂળભૂત રીતે આ બાબતમાં ઘણી બધી દુવિધાઓ છે. આ બાબતમાં શું માન્ય રહેશે અને...


શીર્ષક: ગાંધી ટોપી પહેરનારા દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઇનો 'અત્યંજ' પ્રેમ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મોતીભાઈ અમીનની પ્રેરણાથી ઢસામાં એક જાહેર પુસ્તકાલય પણ શરૂ કર્યું

આઝાદીના સાત દાયકા પછી પણ ગુજરાતમાં અસ્પૃશ્યતા રહિત ગામ મળવું - શોધવું મુશ્કેલ છે.

પણ આજથી એક સદી પહેલા સૌરાષ્ટ્રમાં એક એવા રાજવી થયા જેમણે 'હરિજનો'ને પોતાની પાસે બેસાડ્યા. ગળે લગાવ્યાં.

એટલું જ નહીં આ રાજવીએ તેમના છેલ્લા સંતાનના જ્ન્મ પહેલા જાહેર કર્યું કે 'જો દીકરી જન્મશે તો તેને હરિજન દિકરા સાથે પરણાવશે'.

આપણે વાત કરી રહ્યા છીએ સૌરાષ્ટ્રના ઢસા અને રાય-સાંકળીના રાજા દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઈની.

જાણીતા લેખક રાજમોહન ગાંધીએ ગોપાળદાસ દેસાઈનું જીવન-ચરિત્ર આલેખતું પુસ્તક લખ્યું છે. આ પુસ્તકનું નામ છે : 'પ્રિન્સ ઓફ ગુજરાત, ધ એક્સ્ટ્રાઑર્ડિનરી સ્ટોરી ઓફ પ્રિન્સ દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઇ : 1887-1951'.

એક સદી પહેલા સમાનતાના સિદ્ધાંતને ચરિતાર્થ કરનાર દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઈનું જીવન ઘટનાપ્રધાન રહ્યું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

દરબાર ગોપાળદાસ દેસાઇ વસોના નાગરિક સાથેની તસવીર

૧૮૮૭માં જન્મેલા ગોપાળદાસ દેસાઈનું મૂળ વતન નડિયાદ પાસે આવેલું વસો.

વસોના દરબાર અંબાઈદાસને કોઈ સંતાન નહીં એટલે તેમણે તેમની બહેન સમજુબાના દીકરા એટલે કે ભાણેજ ગોરધનને દત્તક લીધો.

દત્તક પુત્રને પોતાનો વારસ જાહેર કરી એને નવું નામ આપ્યું ગોપાળદાસ. અંબાઈદાસના અવસાન પછી ૧૯૧૧માં ગોપાળદાસે વિધિવત રીતે રાજ-કારભાર સંભાળ્યો.

સૌરાષ્ટ્રનું ઢસા અને રાય-સાંકળી તેમના તાબામાં, દેખરેખ હેઠળ આવ્યું.

૧૯૧૧માં જ્યારે ગોપાળદાસે ઢસા અને રાય-સાંકળીના રાજવી તરીકે સુકાન સંભાળ્યુ ત્યારે એ રાજ્યનો વિસ્તાર બાર ચોરસ માઇલનો હતો અને વસતી હતી માત્ર ૧૫૦૦ની.

રાજા બનતાની સાથે જે તેમણે જાહેર કર્યું કે 'રાજ્યમાં દરેક વ્યકિત વિના સંકોચે તેમનો સીધો સંપર્ક કરી શકે છે'.

'રાજ્ય સંભાળ્યા પછી ટુંક સમયમાં જ ગોપાળદાસ પ્રજા જીવનમાં ઓતપ્રોત થઈ ગયા. સમાજના તમામ વર્ગ અને જાતિના લોકોએ સાથે મળી દાંડીયા-રાસ રમવાનું શરૂ કર્યું.

'અસ્પૃશ્યો'ને પણ તેમાં જોડ્યા અને તેમની સાથે દાંડિયા-રાસ રમ્યા. એક સદી પહેલા આ એક ક્રાંતિકારી પગલું હતું.

અત્યંજો માટે કૂવો

દરબાર ગોપાળદાસ માટે રાજ્યની તમામ પ્રજા સમાન હતી. પણ પ્રજામાં તો જ્ઞાતિ ભેદભાવોના મૂળિયાં ઊંડા ઉતરેલા હતા. બરોબર આ જ સમયે એક પ્રસંગ બન્યો.

ઢસામાં અંત્યજો (હરિજનો અથવા દલિતો) માટે પીવાના પાણીનો પોતાનો આગવો કોઈ કૂવો નહોતો.

ગામ લોકો જાહેર કૂવામાંથી તેમને પાણી ભરવા દેતા નહીં. એટલે જે તળાવમાં...


શીર્ષક: ગાંધી પરિવારના INS વિરાટમાં પ્રવાસ અંગે નરેન્દ્ર મોદીએ આક્ષેપ કર્યો એ કિસ્સો શું છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ વખતે સ્થળ હતું દિલ્હીનું રામલીલા મેદાન. બુધવારે રાજધાનીમાં પોતાની પ્રથમ ચૂંટણીલક્ષી રેલી સંબોધતી વખતે વડા પ્રધાન મોદીએ કૉંગ્રેસ પર હુમલો કર્યો અને કહ્યું કે જ્યારે કૉંગ્રેસનાં કારનામાંના ખુલાસા કરીએ છીએ તો કૉંગ્રેસને ગુસ્સો કેમ આવે છે.

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ બુધવારે આક્ષેપ કર્યો કે જ્યારે રાજીવ ગાંધી વડા પ્રધાન હતા તો ગાંધી પરિવાર યુદ્ધજહાજ આઈએનએસ વિરાટનો ઉપયોગ ખાનગી ટૅક્સીના રૂપમાં કરતો હતો.

રાજધાનીમાં સાત સંસદીય બેઠકો માટે 12 મેના રોજ ચૂંટણી થવાની છે તે પહેલાં અહીં પોતાની પ્રથમ રેલીમાં મોદીએ આરોપ લગાવ્યો કે ગાંધી પરિવારે રજાઓ માટે યુદ્ધજહાજનો ઉપયોગ કરી તેનું અપમાન કર્યું.

મોદીએ આ પહેલાં રાજીવ ગાંધી પર આરોપ લગાવ્યો હતો કે તેમનો અંત 'ભ્રષ્ટાચારી નંબર 1'ના રૂપમાં થયો હતો.

નરેન્દ્ર મોદીએ શું કહ્યું હતું?

શું તમે ક્યારેય સાંભળ્યું છે કે કોઈ પોતાના પરિવાર સાથે યુદ્ધજહાજમાં રજાઓ માણવા જાય? તમે આ સવાલ પર હેરાન ન થાવ. આ થયું છે અને આપણા જ દેશમાં થયું છે.

કૉંગ્રેસના સૌથી મોટા આ નામદાર પરિવારે દેશની આન-બાન-શાન આઈએનએસ વિરાટનો પોતાની પર્સનલ ટૅક્સીની જેમ ઉપોયગ કર્યો હતો. આ વાત ત્યારની છે જ્યારે રાજીવ ગાંધી દેશના વડા પ્રધાન હતા અને 10 દિવસ માટે રજા માણવા નીકળ્યા હતા.

આઈએનએસ વિરાટ એ સમયે સરહદની સુરક્ષા માટે તહેનાત હતું, પરંતુ રજા માણવા જઈ રહેલા ગાંધી પરિવારને લેવા માટે તેને મોકલવામાં આવ્યું. એ બાદ તેમના સમગ્ર પરિવારને લઈને આઈએનએસ વિરાટ એક ખાસ દ્વીપ પર રોકાયું... 10 દિવસ સુધી રોકાયું.

રાજીવ ગાંધી સાથે રજા માણનારાઓમાં તેમના સાસરા પક્ષના લોકો પણ હતા. સવાલ એ છે કે શું વિદેશીઓને ભારતના યુદ્ધજહાજ પર લઈ જઈને દેશની સુરક્ષા સાથે ચેડાં કરવામાં આવ્યાં હતાં? કે એટલા માટે કે તેઓ રાજીવ ગાંધી હતા અને તેમના સાસરી પક્ષના હતા.... ઇટાલીથી આવ્યા હતા.

વડા પ્રધાન મોદીએ દાવો કર્યો હતો કે રાજીવ ગાંધીના નેતૃત્વવાળી તત્કાલિન સરકાર અને નેવીએ તેમના પરિવાર અને સાસરી પક્ષની મેજબાની કરી અને તેમની સેવામાં એક હેલિકૉપ્ટર પણ લગાવ્યું હતું.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

શું છે મામલો?

નરેન્દ્ર મોદીએ 21 નવેમ્બર 2013ના રોજ ઇન્ડિયા ટુડેમાં પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલનો હવાલો આપતા કહ્યું કે શું કોઈ ક્યારેય કલ્પના કરી શકે છે કે ભારતીય સૈન્યદળના યુદ્ધજહાજનો ખાનગી રજાઓ માટે ટૅક્સીના રૂપમાં ઉપયોગ કરી શકાય છે?

વિમાનવાહક આઈએનએસ વિરાટને ભારતીય નેવીની સેવામાં...


શીર્ષક: ગાંધી'વધ' કેસમાં સાવરકર નિર્દોષ બહાર આવ્યા હતા - ગડકરી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

કેન્દ્રીય પરિવહનમંત્રી નીતિન ગડકરી ભાજપના એક પ્રભાવશાળી નેતા છે અને આ તેમનું હોમગ્રાઉન્ડ છે. નાગપુર તેમનું કાર્યક્ષેત્ર રહ્યું છે.

જોકે ચૂંટણીપ્રચારની શરૂઆતમાં તેઓ બહુ જોવા મળ્યા નહોતા, પરંતુ હવે અચાનક પ્રચારમાં સક્રિય થયા છે.

બીબીસી મરાઠી સર્વિસના સંપાદક આશિષ દીક્ષિતે ગડકરીનો ઇન્ટરવ્યૂ કર્યો અને આ તમામ વિષયો પર ચર્ચા કરી.

પ્રશ્ન : મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણી થઈ રહી છે. ત્યાં પહેલાં દુષ્કાળ હતો પછી પૂર આવ્યું, પરંતુ ત્યાં ચર્ચા કાશ્મીરની થાય છે, 370ની. વિપક્ષ વારંવાર પૂછી રહ્યો છે કાશ્મીર ક્યાંથી આવ્યું મહારાષ્ટ્રની ચૂંટણીમાં.

જવાબ : જુઓ, કાશ્મીર એક રાષ્ટ્રીય અને મહત્ત્વનો મુદ્દો છે. કૉંગ્રેસ અને રાષ્ટ્રવાદી કૉંગ્રેસ આ મુદ્દાના વિરોધમાં સતત ચર્ચા કરી રહ્યા છે અને જ્યારે મહારાષ્ટ્ર દેશમાં છે ત્યારે રાષ્ટ્રીય પ્રશ્નોની ચર્ચા થવી સ્વાભાવિક છે.

પ્રશ્ન : પણ આર્થિક સંકટ છે, પૂર છે દુષ્કાળ છે, તેની ચર્ચા ક્યારે થશે?

જવાબ : પૂર અને દુષ્કાળ હાલ તો નથી. સરકારના કારણે પૂર અને દુષ્કાળ હોતાં નથી. આ પાણી વધારે ઓછું થવાના કારણે થાય છે. આ પ્રકૃતિનું ચક્ર હોય છે. પરંતુ સરકારે રાહત અને બચાવને લઈને ખૂબ જ સારું કામ કર્યું છે અને આ વખતે કોઈ વિવાદ નથી.

પ્રશ્ન :  જો 370 ચર્ચા કરીએ તો કાશ્મીરમાં પહેલાં જેવી સ્થિતિ હતી તેવી જ હાલત હતી. હાલ જનજીવન પાટે આવ્યું નથી. તો આગળનો શું વિચાર છે?

જવાબ : મને આવું લાગતું નથી. હાલ કાશ્મીરમાં સ્થિતિ ઘણી સામાન્ય છે. આતંકવાદી ઘટનાઓની સંખ્યા ઘણી ઘટી ગઈ છે.

પાકિસ્તાન ત્યાં સતત બિનજરૂરી હરકત કરતું હતું, આતંકવાદી અને આતંકવાદી સંગઠનોને મોકલવા માટે મદદ કરે છે. આને કાબૂમાં કરતા ભારતનું સૈન્ય અને પોલીસના લોકો શહીદ થયા છે અને કાશ્મીરની સ્થિતિ સામાન્ય છે. ત્યાં પણ વિકાસ થશે. હું મારા વિભાગ દ્વારા કાશ્મીર માટે વિશેષ નીતિ પણ બનાવી રહ્યો છું.

પ્રશ્ન :  તમે કહીરહ્યા છો કે કાશ્મીરમાં સ્થિતિ સામાન્ય છે. પણ શ્રીનગરમાં અમારા જે રિપોર્ટર છે તેઓ હાલ પણ કહી રહ્યા છે કે કાશ્મીર સામાન્ય થયું નથી. હાલ પણ બાળકો શાળાએ જતાં નથી, દુકાનો ખૂલી રહી નથી. હાલમાં ત્યાં એક મજૂરની હત્યા પણ થઈ છે, તો તમે કેવી રીતે કહી શકો છો કે સ્થિતિ સામાન્ય છે?

જવાબ : એક-બે નાનીમોટી ઘટનાઓ થતી હશે. પરંતુ સામાન્ય રીતે બાળકો શાળાએ જઈ રહ્યાં છે. તેમનું જનજીવન સામાન્ય સ્થિતિમાં આવી ગયું છે અને ઉદ્યોગ-વ્યવસ્થા પણ સારી રીતે ચાલી રહી છે. સફરજનની...


શીર્ષક: ગાંધી, ગોડસે, RSS : ગૌરવ અને શરમનું રાજકારણ - દૃષ્ટિકોણ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ગાંધીજી પ્રત્યે બધાને આદર હોય એવું જરૂરી નથી. ઘણા તેમની સામે નાનામોટા વાંધા ધરાવે છે. એ તો હોય. માણસમાત્ર, વાંધાને પાત્ર. પરંતુ વાંધો પડે તે માણસને મારી નાખવાનો અને રાષ્ટ્રહિતના નામે એ હત્યાને વાજબી ઠરાવવી - એ બંને બાબતો સામાન્ય સભ્યતાથી વિરુદ્ધની છે.

જો તેને સ્વીકારી લેવામાં આવે તો પછી બીજું ઘણું પણ આપણે સ્વીકારી લેવાનું થાય.

જેમ કે, વિચારભેદ ધરાવતા માણસને દેશભક્તિની પોતાની (મર્યાદિત-સંકુચિત) સમજ પ્રમાણે મારી શકાય, તો બંગાળમાં ભાજપ-તૃણમૂલ પક્ષના ગુંડાઓથી મારામારી પણ કરી શકાય, કૉંગ્રેસથી 1984નો શીખ હત્યાકાંડ આચરી શકાય, ભાજપથી 2002નો ગુજરાત હિંસાચાર પણ આચરી શકાય.

આ બધાની પાછળ રહેલો 'સિદ્ધાંત' તો એક જ છે.

ગોડસે દેશભક્ત હતો?

એક હત્યારાને, એ પણ ગાંધીજી જેવી વ્યક્તિની હત્યા કરનારાને, દેશભક્તનો દરજ્જો આપીને દેશભક્તિના ખ્યાલને એટલો નીચો લઈ જવો કે કેમ, એ પહેલો સવાલ છે. (ગાંધીજી વિશે ગોડસેનું પણ મૂલ્યાંકન એવું તો હતું કે તેમને ગોળી મારતાં પહેલાં, તેમના પ્રદાન બદલ પ્રણામ કરવાં પડે.)

દેશભક્તિનો ઉપયોગ ધાક જમાવવા કરનારા માટે તો, તેમના પૂર્વગ્રહોનો જેના પૂર્વગ્રહો સાથે મેળ ખાઈ જાય એ બધા દેશભક્ત.

એક તરફ ત્રાસવાદવિરોધી કાર્યવાહીની દુહાઈ દેવાની અને બીજી તરફ ત્રાસવાદવિરોધી કાર્યવાહીમાં મૃત્યુ પામનાર હેમંત કરકરે વિશે બેફામ બોલનાર પ્રજ્ઞા ઠાકુરને ઉમેદવાર તરીકે પણ ચાલુ રાખવાનાં.

આ થયો રાજકીય સ્વાર્થે રંગાયેલી કહેવાતી દેશભક્તિનો એક પ્રકાર. એ પ્રકાર અનુસાર જ 'રાષ્ટ્રપિતા'ના હત્યારાને દેશભક્ત ગણાવી શકાય. એ સિવાય નહીં.

'દેશભક્તિ' જેવા શબ્દો મનમાં અનુભવવાની અને દેશવાસીઓને મદદરૂપ થવાની ભાવના તરીકે હોઈ શકે. તેનો ઉપયોગ પોતાના મિથ્યાભિમાન-સ્વાર્થ-પૂર્વગ્રહો-કુંઠાઓ સંતોષવા અને બીજાને ફટકારવા માટે કરતા હોય, એવા લોકો જ ગોડસેને દેશભક્ત ગણી શકે.

જેમના 'દેશ'ના ખ્યાલમાં બહુરંગી વૈવિધ્યનો નહીં, ઉપરથી લાદેલી 'સમરસતા'-એકરૂપતાનો મહિમા હોય, એવા લોકો પણ ગોડસેને દેશભક્ત ગણી શકે.

પાકિસ્તાનમાં કટ્ટરતાવાદીઓ-ત્રાસવાદીઓ-આત્મઘાતીઓ અમુક વર્તુળોમાં 'ધર્મયોદ્ધા'ની ઓળખ પામતા હોય છે. એવા ધોરણે ગોડસેને ભારતમાં 'દેશભક્ત' ગણવો હોય તો ગણાવી શકાય.

ટૂંકમાં, ગોડસેને દેશભક્ત ગણવાનો ઘણો બધો આધાર ગોડસે શું હતો એની પર નથી. એ તો દેખીતી રીતે જ હત્યારો છે. તેને દેશભક્ત ગણવાનો ઘણો બધો આધાર તમારી વિચારપ્રક્રિયા અને વલણો કેવાં છે, તેના પર રહે છે.

તમે આ...


શીર્ષક: ગાંધીઆશ્રમને કેન્દ્રની નોટિસ : વિકાસની વાત સામે ભગવાકરણનો ભય કેમ લાગી રહ્યો છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ ગઈ કાલે ગાંધીજીની 150મી જન્મજયંતી નિમિત્તે ગાંધીઆશ્રમની મુલાકાત લીધી હતી.

તાજેતરમાં જ ગાંધીઆશ્રમની જમીન પર ચાલતી વિવિધ સંસ્થાઓને 'વિકાસના કામ અર્થે' સહયોગ કરવાની વિનંતી સાથે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી નોટિસ આપવામાં આવી છે.

નોટિસ મળ્યાની વાતને સમર્થન આપતા ખાદી ગ્રામોદ્યોગ પ્રયોગ સમિતિના મૅનેજિંગ ટ્રસ્ટી વિજય બહાદુર સિંગે કહ્યું, "નોટિસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ટ્રસ્ટ ગાંધીઆશ્રમના વિકાસના કામમાં સરકારને સહકાર આપશે, તેવી અપેક્ષાઓ રાખી છે."

સિંગે વધુમાં કહ્યું, "આ નોટિસમાં બીજી કોઈ વિગત નથી. કેવા પ્રકારનો વિકાસ છે, શું કરવા માગે છે, શું પ્લાન છે, અમારાથી શું અપેક્ષાઓ છે, તેવી કોઈ સ્પષ્ટતા નોટિસમાં કરવામાં આવી નથી."

નોટિસ અને ટ્રસ્ટની જમીન

જોકે, સિંગે એ પણ કહ્યું કે તેમની સંસ્થા ગાંધીવિચાર અને ગાંધીના કામને આગળ લઈ જઈ રહી છે.

તેઓ ઉમેરે છે કે જો તેમના જેવી સંસ્થાઓ અને લોકોને સાથે રાખીને આ પરિસરનો વિકાસ કરવામાં આવશે તેઓ તેમાં સહભાગી થશે.

આ સંસ્થા ચરખો બનાવવાનું તેમજ ખાદી બનાવવાનું કામ કરે છે.

આ ટ્રસ્ટ પાસે આશરે 40,000 સ્ક્વેર મિટર જમીન છે.

જેમાં સંસ્થાનો સ્ટાફ રહે છે, તેમજ લૅબોરેટરી, ચરખા મ્યુઝિયમ, અને ચરખાના પાર્ટ્સનું ડેવલપમૅન્ટનું કામ થાય છે. આ ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટીઓ દર ત્રણ વર્ષે બદલાતા રહે છે.

સિંગે કહ્યું કે તેમને નોટિસ ખાદી ઍન્ડ વિલેજ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ કમિશન દ્વારા આપવામાં આવી છે.

જ્યારે બીબીસી ગુજરાતીએ આ કમિશનના ડિરેક્ટર સંજય હીડ્ડોનો સંપર્ક કર્યો તો તેમણે કહ્યું કે તેમને આ વિશે કંઈ ખબર નથી.

આ કમિશનના દિલ્હી સ્થિત ચૅરમૅન વિનય સક્સેનાનો સંપર્ક થઈ શકયો નથી.

હાલમાં તો સિંગને કે બીજા કોઈ પણ ટ્રસ્ટીને ગાંધીઆશ્રમના વિકાસના મૉડલને લઈને કોઈ સ્પષ્ટતા નથી.

'ગાંધીની વિરાસતને નુકસાન ન થાય'

સાબરમતી આશ્રમ પ્રિઝર્વેશન ઍન્ડ મેમોરિયલ ટ્રસ્ટના ટ્રસ્ટી સુદર્શન આયંગર બીબીસી ગુજરાતી સાથે વાત કરતાં કહે છે કે અમારી પાસે હજી કોઈ પ્લાન કે રોડમૅપ નથી.

તેમણે કહ્યું, "જોકે, એક વસ્તુ અમે માનીએ છીએ કે ગાંધીજીની ધરોહરને કોઈ નુકસાન ન થવું જોઇએ. જેમ કે હૃદયકુંજ, મીરાકુટિર, વિનોબા ભાવેકુટિર જેવી ઇમારતોમાં કોઈ બદલાવ ન જ થવો જોઈએ."

"તેની સાથેસાથે અમે અમારી મિટિંગમાં સરકારને એ પણ જણાવ્યું છે કે આ વિકાસ માટે ગાંધીઆશ્રમની શાંતિ અને અસ્મિતાને કોઈ અસર ન થવી જોઈએ."

આયંગરે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે જો ગાંધીઆશ્રમનો...


શીર્ષક: ગાંધીજી અંગે શું વિચારે છે એમની પાંચમી પેઢી?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

YouTube કન્ટેન્ટ પૂર્ણ, 1

ગાંધીજી અહિંસા અને સત્યાગ્રહનાં મસીહા હતા. અંગ્રેજી શાસનને હંફાવી દેનારા આ મંત્રનું ઉદ્ભવસ્થાન હતું સાઉથ આફ્રિકા.

આજે ભારતમાં ઘણાં ઓછાં લોકોને ખબર હશે કે સાઉથ આફ્રિકામાં જ્યાં ગાંધીજીએ પોતાની યુવાનીનાં 21 વર્ષો પસાર કર્યાં એનો કોઈ વારસો બચ્યો છે કે નહીં. એનો અહીં ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે નહીં?

થોડા સમય પહેલાં અમે આ અંગે તપાસ કરવા માટે ભારતથી અહીંયા આવ્યા.

આ જ એ ઘર છે જ્યાં ગાંધીજીએ પોતાના સત્યાગ્રહ અને અહિંસાના વિચારો રજૂ કર્યા

ડરબન અને જોહાનિસબર્ગ જેવા મોટા શહેરોમાં ગાંધીને ભૂલી જવા સરળ નથી. અહીંના કેટલાક મોટા રસ્તાઓ અને ચાર રસ્તાને ગાંધીજીના નામ સાથે જોડવામાં આવ્યા છે.

એમની મૂર્તિઓ લગાડવામાં આવી છે અને એમના નામ પર સંગ્રહાલય બનાવવામાં આવ્યાં છે, જેમાં આ દક્ષિણ આફ્રિકામાં તેમણે પસાર કરેલા સમયની યાદોને મૂર્તિમંત કરવામાં આવી છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

ગાંધી 1893માં સાઉથ આફ્રિકામાં આવ્યા હતા અને 1914માં હંમેશા માટે ભારત પાછા ફર્યા હતા.

કદાચ આ વાત પર ઇતિહાસકારોની સહમતી હોય કે આ દેશમાં ગાંધીજીનો સૌથી મોટો વારસો ડરબનનનાં ફિનિક્સ સેટલમૅન્ટમાં છે, જેમાં ભારતીય મૂળનાં ઘણાં લોકો વસે છે.

ડરબનમાં ગાંધીની વિરાસત

જોહાનિસબર્ગનો ગાંધી ચૉક જ્યાં ગાંધીજીની ઓફિસ હતી

ફિનિક્સ સેટલમૅન્ટમાં ગાંધીજીએ 1903માં 100 એકર જમીન પર એક આશ્રમ શરૂ કર્યો હતો, જ્યાં એમના વ્યક્તિત્વમાં ઘણું પરિવર્તન આવ્યું હતું એમ એમની પૌત્રી ઇલા ગાંધીનું કહેવું છે.

સત્યાગ્રહના વિચારથી માંડી સામુહિક વસવાટ, પોતાનું કામ જાતે જ કરવાની સલાહ કે પછી પર્યાવરણ સંબંધી પગલાં (જેવાં કે માટીનાં વાસણોનો ઉપયોગ અને જળ સંરક્ષણ) જેવા વિચારો તેમને ફિનિક્સ સેટલમૅન્ટના ગાંધી આશ્રમમાં  જ ઉદ્ભવ્યા અને દ્રઢ બન્યા.

ગાંધી આ દેશમાં એક બેરિસ્ટર તરીકે સૂટ -ટાઈમાં આવ્યા હતા. એમના નજીકના મિત્રોમાં ભારતીય મૂળના લોકો વધારે હતા.

જોહાનિસબર્ગની આ જેલમાં ગાંધી અને મંડેલા બંને કેદ રહી ચૂક્યા છે.

કહેવામાં આવે છે કે આશ્રમમાં વસવાટ પહેલાં એમની લાઇફ સ્ટાઇલ અંગ્રેજો જેવી હતી. ખાવાનું તેઓ છરી કાંટા વડે ખાતા હતા.

તેઓ કાળા લોકોની સ્થાનિક વસાહતોથી દૂર રહેતા હતા. એટલા માટે તેમના કેટલાક ટીકાકારો એમને રેસિસ્ટ પણ કહે છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

ગાંધીને વંશવાદી કેમ કહેતા હતા લોકો?

પણ એમના 78 વર્ષની પૌત્રી ઇલા ગાંધીના જણાવ્યા અનુસાર, લોકોએ ભૂલવું ના જોઈએ કે ગાંધી...


શીર્ષક: ગાંધીજી અમદાવાદના એ તોફાનો બાદ જ્યારે ધ્રુસ્કે ધ્રુસ્કે રડ્યા\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

1930ના દાયકામાં અશ્વેતોની એક કૉલેજની ટીમે હાર્વર્ડ યુનિવર્સિટીની શ્વેત ડિબેટરોની ટીમને બૌદ્ધિક ચર્ચામાં હરાવી દીધી હતી. તે વિષય પર આ ફિલ્મ બની છે.

તમને થશે કે ગાંધી અને ટોળાંની હિંસાની બાબતમાં આ ફિલ્મને શું લાગેવળગે!

આ ફિલ્મને લાગેવળગે છે, કેમ કે તેમાં અમેરિકાના દક્ષિણનાં રાજ્યોમાં શ્વેત અમેરિકીઓનાં ટોળાં દ્વારા અશ્વેત અમેરિકી લોકોની હત્યા થતી હતી.

એટલે કે લિન્ચિંગ થતું હતું તે વાતને પણ માર્મિક રીતે વણી લેવામાં આવી છે.

હાર્વર્ડના (તેનું અસલી નામ દક્ષિણ કૅલિફોર્નિયા વિશ્વવિદ્યાલય છે) અહંકારથી ભરેલા શ્વેતવર્ણના વિદ્વાનો સામે ચર્ચાનો આ મામલો હતો.

આવા વિદ્વાનોને માનવતાનો બોધ મળે તે માટે અશ્વેત ડિબેટરોએ વારંવાર મહાત્મા ગાંધીના વિચારોને ટાંકીને તેમનું નામ લીધું હતું.

ભીડના હાથે મરવાથી માંડ માંડ બચેલા ગાંધીએ તેને એક રાષ્ટ્રીય બીમારીનું લક્ષણ ગણાવ્યું હતું

ફિલ્મમાં નવ વાર લિન્ચિંગનો અને અગિયાર વાર ગાંધીજીના નામનો ઉલ્લેખ થાય છે.

એ યાદ રાખવું રહ્યું કે એ જ સમયગાળામાં મહાત્મા ગાંધી ભારતમાં પણ આવા જ માનવતાના પાઠ ભારતીયો અને બ્રિટિશરો બન્નેને ભણાવી રહ્યા હતા.

ઉલ્લેખનીય છે કે 1931માં કોઈએ મહાત્મા ગાંધીને એક પત્ર લખી મોકલ્યો હતો.

અમેરિકાના એક અશ્વેતને ટોળાએ હણી નાખ્યો હતો તે ઘટના જેમાં છપાઈ હતી તે 'લિટરરી ડાઇજેસ્ટ'નું કટિંગ પણ પત્રમાં સાથે બીડવામાં આવ્યું હતું.

પત્રલેખકે ગાંધીજીને લખ્યું હતું કે કોઈ અમેરિકી મહેમાન આવે ત્યારે અથવા કોઈને મળવાનું થાય અને તેઓ પોતાના દેશ માટે કોઈ સંદેશ માગે, તો આપ તેમને એ સંદેશ આપજો કે તમારા દેશમાં ટોળાં અશ્વેતોની હત્યા કરી દે છે તે બંધ કરાવો.

14 મે, 1931ના રોજ મહાત્મા ગાંધીએ આ વાતના સંદર્ભમાં 'યંગ ઇન્ડિયા'માં લખ્યું હતું કે આવી ઘટનાઓ વિશે વાંચીને મન વિષાદથી ભરાઈ જાય છે. પણ મને એ બાબતમાં જરા પણ શંકા નથી કે અમેરિકી જનતા આ બૂરાઈની બાબતમાં સંપૂર્ણ જાગૃત છે અને આ કલંક દૂર કરવા માટે અમેરિકી સમાજ બહુ કોશિશ કરી રહ્યો છે.

લિંચ ન્યાય

આજે અમેરિકાનો સમાજ ટોળાંની હિંસાથી ખરેખર ઘણા અંશે મુક્ત થઈ ગયો છે.

અમેરિકાના એક કૅપ્ટન વિલિયમ લિંચના નામથી આ બાબત સાથે લિંચ-ન્યાય એવો શબ્દ જોડાયો હતો.

એ વાતનાં 90 વર્ષ પછી આજે દુર્ભાગ્ય એ છે કે એવી જ ઘટનાઓ અને ટોળાંની હિંસાની ચર્ચા આપણે ભારતમાં કરવી પડે છે અને આપણને ફરી ગાંધીજી યાદ આવી રહ્યા છે.

સંયોગ પણ જુઓ કે 1931ના 34 વર્ષ પહેલાં 13...


શીર્ષક: ગાંધીજી જ શું વિચારતા હતા 'ગાંધીવાદ' વિશે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

વાદનો વિવાદ

કોઈ પણ 'વાદી'ની જેમ 'ગાંધીવાદી'ઓના પણ મુખ્ય બે પ્રકાર પાડી શકાય : (1) ગાંધીજીના જીવનકાર્યને સમજીને, પોતાની સમજ-શક્તિ પ્રમાણે, ગાંધીજીએ ચીંધેલાં એક કે વધુ મૂલ્યો પ્રમાણે જીવવાનો પ્રામાણિક પ્રયાસ કરનારા.

(2) ગાંધીજીએ ચીંધેલાં કે તેમનાં જીવનમાંથી નીપજતાં મૂલ્યોને આત્મસાત્ કરવાને બદલે, તેમની કેટલીક બાબતોનું જડતાભર્યું-સમજવિહોણું અનુકરણ કરનારા.

હવે તો ગાંધીવાદની બોલબાલા કે ફેશન સુદ્ધાં રહ્યાં નથી, પણ જ્યારે એવો જમાનો હતો ત્યારે બીજા પ્રકારના ગાંધીવાદીઓ બહુમતીમાં હતા. (કોઈ પણ વિચાર 'વાદ' બની જાય પછી એવું જ થતું જોવા મળે છે.)

ફરક એટલો કે પહેલા પ્રકારના જાણીતા કે અજાણ્યા ગાંધીવાદીઓ ત્યારે નોંધપાત્ર સંખ્યામાં હતા. એટલે ગાંધીજીની જુદી જુદી હકારાત્મક લાક્ષણિકતાઓ સામાન્ય લોકો સુધી પહોંચતી હતી.

વાદોની વાસ્તવિકતા બરાબર સમજતા ગાંધીજીએ અનેક પ્રસંગોએ 'ગાંધીવાદ' જેવો કોઈ વાદ હોવાનો સ્પષ્ટ ઇન્કાર કર્યો હતો.

આચાર્ય કૃપાલાણીએ જડ-કંઠીબંધા-અનુકરણીયા 'ગાંધીવાદ'ની ટીકા કરી ત્યારે ગાંધીજીએ પોતે જ એ ટીકાને ટેકો આપ્યો હતો.

એક પ્રસંગે ગાંધીજીએ કહ્યું હતું, 'ગાંધીવાદ જેવી કોઈ વસ્તુ છે જ નહીં, અને મારે મારી પાછળ સંપ્રદાય મૂકી જવો નથી. મેં કંઈ નવું તત્ત્વ કે નવો સિદ્ધાંત શોધી કાઢ્યો છે એવો મારો દાવો નથી.

મેં તો માત્ર જે શાશ્વત સત્યો છે તેને આપણા નિત્યના જીવન અને પ્રશ્નને લાગુ પાડવાને મારી ઢબે નમ્ર પ્રયાસ કર્યો છે.' (હરિજનબંધુ, 29-3-1936, પૃ.17)

'ગાંધીવાદ' એટલે?

ગાંધીજીની ગમે તેટલી સ્પષ્ટતાઓ છતાં ગાંધીવાદ અને ગાંધીવાદીઓ બનીને જ રહ્યા.

ગાંધીજીનાં જીવનમૂલ્યો દર્શાવતી વિચારધારાને સહેલાઈ ખાતર કોઈ 'ગાંધીવાદ' તરીકે ઓળખવા માગતું હોય, તો ઠીક છે.

શબ્દને વળગવાને બદલે વિચાર અને ભાવની સ્પષ્ટતા થવી જરૂરી છે. કેમ કે, એ પણ એક ગાંધીમૂલ્ય છે. ગાંધીજી કદી ભાવ કે આચરણ વગરના શબ્દોનાં ખોખાંને વળગી રહ્યા નહીં.

સત્ય, અહિંસાથી માંડીને બીજાં અનેક મૂલ્યો અને વ્રત પાળવા તેમણે આજીવન પ્રયાસ કર્યો.

તેમની મહત્તા આ કસોટીમાંથી સો ટકા પાર ઊતરવામાં નહીં પણ પૂરી નિષ્ઠાથી આ કસોટીઓ આપવામાં- સતત આપતા રહેવામાં છે.

આદર્શ એવો જ હોય કે જે આંબી ન શકાય, પણ તેની તરફ જોઈને, તેને માર્ગદર્શક ગણીને, તેના સુધી પહોંચવામાં જીવન ખર્ચી શકાય.

એ અર્થમાં ગાંધીજીનું જીવન અને તેમણે સેવેલા આદર્શો- આ બંને વચ્ચે પણ તફાવત હતો.

ગાંધી સેવા સંઘના કાર્યકરો સમક્ષ આપેલા...


શીર્ષક: ગાંધીજી જનરલ ડાયર કરતાં પણ 'સૌથી ભયંકર અત્યાચારી' કોને ગણતા હતા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

તેના સૂત્રધાર જનરલ ડાયર નિર્વિવાદપણે સૌથી ખૂંખાર વિલનનું સ્થાન ભોગવે છે, પરંતુ ગાંધીજીનાં લખાણોમાં વાંચતાં જરા જુદા દૃષ્ટિકોણથી તે સમયનું આખું દૃશ્ય જોવા મળે છે.

તેમણે એકથી વધુ વાર એવો મત પ્રગટ કર્યો છે કે પંજાબના બીજા અત્યાચારોની સરખામણીમાં જલિયાંવાલા બાગના હત્યાકાંડની 'કંઈ વિસાત નહોતી' (આત્મકથા, નવમી આવૃત્તિ, ઑગસ્ટ, 1952, પૃ.464, 'નવજીવન અને યંગ ઇન્ડિયા') અને જનરલ ડાયર કરતાં વધુ ખતરનાક અફસરો પણ હતા, જેમને નજરઅંદાજ કરવામાં આવ્યા હતા.

આખરે, શો મતલબ હતો ગાંધીજીનાં આવાં વિધાનનો?

સત્યાગ્રહ, માર્શલ લૉ અને પંજાબ

કાળા કાયદા તરીકે ઓળખાયેલા રૉલેટ કાયદામાં સરકારને મળેલી આપખુદ સત્તા સામે લોકોનો રોષ ભડકી ઉઠ્યો.

ગાંધીજીએ રાષ્ટ્રવ્યાપી સત્યાગ્રહનું એલાન કર્યું, પરંતુ લોકો સત્યાગ્રહની તાલીમ ધરાવતા ન હતા. એટલે લડત તેમના કાબૂની બહાર નીકળીને હિંસક બની.

ગાંધીજીએ તેને પોતાની 'હિમાલય જેવડી ભૂલ' ગણાવી. પંજાબમાં હિંસાખોરીએ રૌદ્ર રૂપ ધારણ કર્યું હતું.

સરકારી સંસ્થાઓ ને સંપત્તિ પર હુમલા કરવામાં આવતા અને તેમને આગ ચાંપવામાં આવતી હતી.

કેટલાક સરકારી અફસરો પર અને એક અંગ્રેજ શિક્ષિકા મિસ શેરવૂડ પર લોકોનાં ઉશ્કેરાયેલાં ટોળાંએ હુમલો કર્યો.

આ માહોલમાં પંજાબના લૅફ્ટનન્ટ ગવર્નર માઇકલ ઓ'ડ્વાયરને અને બીજા કેટલાક સત્તાધીશોને 1857ના વિદ્રોહની ગંધ આવી.

તેમને લાગ્યું કે આ હિંસા અંગ્રેજ સત્તા ઉખાડી નાખવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે. એવું કશું ન હતું.

પરંતુ એવી શંકા પડ્યા પછી અંગ્રેજ અફસરોએ પંજાબમાં જુદાજુદા ઠેકાણે રહેલાં અંગ્રેજ પરિવારોને સલામત સ્થાનોએ ખસેડ્યાં અને સ્થાનિકો સામે ભારે ક્રૂરતાથી કામ લીધું.

હિંસક બનેલા લોકો હિંસાની ખો ભૂલી જાય અને તેમની પર અભૂતપૂર્વ ધાક બેસી જાય, એ માટે બ્રિગેડિયર જનરલ ડાયરે જલિયાંવાલા બાગમાં ભરાયેલી નિર્દોષોની સભા પર અંધાધૂંધ ગોળીબાર કર્યો.

તેમનો ગુનો? બસ, તેમણે સભા નહીં ભરવાના ડાયરના આદેશનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું. કેટલાક ઇતિહાસકારો માને છે કે સભામાં આવેલાં ઘણાં લોકોને, સ્ત્રીઓ-બાળકો-વૃદ્ધોને આવા કોઈ આદેશ વિશે ખબર ન હતી.

ધારો કે ખબર હોય ને આદેશનો ભંગ કરીને તે સભામાં આવે, તો પણ આ રીતે લોકોને મારી નાખવાના ઇરાદે કરાયેલો ગોળીબાર કોઈ પ્રકારે વાજબી ઠેરવી ન શકાય—લશ્કરી શિસ્ત મુજબ પણ નહીં.

પણ ડાયર ધાક બેસાડવા ઇચ્છતો હતો. એટલે તેણે સીધો લોકો પર ગોળીબાર કરાવ્યો અને ગોળીઓ ખૂટવા આવી ત્યારે ઘાયલોની પરવા કર્યા...


શીર્ષક: ગાંધીજી ભારતના ભાગલા માટે જવાબદાર હતા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ગાંધીજીએ ઝીણાને ખોટો ભાવ આપ્યો, એટલે દેશના ભાગલા પડ્યા.

ગાંધીજીની ઢીલાશને લીધે ઝીણા માથે ચડી ગયા અને દેશના ભાગલા પડ્યા.

અંગ્રેજો અને ભાગલાનું રાજકારણ

1857ના સંગ્રામમાં હિંદુઓ અને મુસ્લિમો એક થઈને જે રીતે લડ્યા, તેનાથી અંગ્રેજો ભડકી ગયા.

ત્યાર પછી બંને કોમ વચ્ચે તિરાડ પાડી શકે એવા નાનામાં નાના મુદ્દાને મોટા કરવા, એકબીજા વિરુદ્ધ અવિશ્વાસ પ્રેરવો અને એકની સામે બીજાને ઊભા કરવા, એ અંગ્રેજોની શાસનપદ્ધતિનું અંગ બની ગયું.

1905માં તેમણે બંગાળના મુસ્લિમ બહુમતી ધરાવતા હિસ્સાને હિંદુ બહુમતીવાળા હિસ્સાથી અલગ કરી નાખ્યો. બહાનું વહીવટી સરળતાનું હતું.

આ નિર્ણય સામે ઉગ્ર આંદોલન અને દેખાવ થયા. 1912માં બંગાળના ભાગલાનો નિર્ણય રદ કરવામાં આવ્યો, પણ બંને કોમો વચ્ચે અંતર વધારવાની અંગ્રેજોની ચાલ સફળ થઈ.

1909માં આવેલા સુધારામાં ભારતીયોને ચૂંટાઈને ધારાસભાઓમાં જવાની તક મળી, પણ તેમાં મુસ્લિમો માટે અલગ મતદારમંડળની વ્યવસ્થા રાખવામાં આવી હતી.

એટલે કે, મુસ્લિમ ઉમેદવાર મુસ્લિમોના મતથી જ ચૂંટાય. તેને હિંદુઓના મતની જરૂર ન પડે. હિંદુ-મુસ્લિમ અલગાવને સત્તાવાર સ્વરૂપ આપવાનો આ પ્રયાસ હતો.

હિંદુ-મુસ્લિમો વચ્ચે અંતર વધતું રહે, તેના માટે અંગ્રેજ સરકાર કેવી પ્રયત્નશીલ હતી, તેનો વિગતવાર ચિતાર સંબંધિત દસ્તાવેજોના આધાર સાથે વલી ખાને તેમનાં પુસ્તક 'ફૅક્ટ્સ આર ફૅક્ટ્સ- ધ અનટોલ્ડ સ્ટોરી ઑફ ઇન્ડિયાઝ પાર્ટિશન'માં આપ્યો છે.

તેમાંથી એક ઉદાહરણ :  21 સપ્ટેમ્બર, 1922ના રોજ વાઇસરૉય રિડિંગે બ્રિટનના મંત્રીમંડળમાં ભારતનો હવાલો સંભાળતા ગૃહમંત્રી (સેક્રેટરી ઑફ સ્ટેટ ફોર ઇન્ડિયા)ને લખ્યું હતું, ''મેં હમણાં જ તમને તાર કર્યો છે.''

''તેનાથી તમને જણાશે કે આપણે મુસ્લિમો અને હિંદુઓ વચ્ચે સંપૂર્ણપણે વિચ્છેદ કરાવવાના આરે છીએ.''

''આ શક્યતા તરફ હું હંમેશાં સૌથી વધારે ધ્યાન આપતો રહ્યો છું અને તેમાં મને મારી કાઉન્સિલમાં રહેલા (મુસ્લિમ સભ્ય) શફીની ભારે મદદ મળી છે, જે ઘણા સન્માનનીય મુસ્લિમ છે."

અંગ્રેજોની તરકીબ એ હતી કે સૌથી પહેલાં કૉંગ્રેસની સામે મુસ્લિમ લીગને રાજકીય દૃષ્ટિએ મજબૂત બનાવવી, તેની બરાબરની ધાર કાઢવી અને પછી દાવો કરવો કે હિંદુ-મુસ્લિમો વચ્ચેની ખૂનખાર દુશ્મનીને કારણે અંગ્રેજો ભારત છોડીને જાય, તે ભારતના હિતમાં નથી.

કોમી ઉશ્કેરણીનું સ્વદેશી ઝેર

અંગ્રેજોની 'ભાગલા પાડો ને રાજ કરો' ચાલબાજીની યોગ્ય ટીકા કરતી વખતે એ પણ યાદ રાખવું પડે કે તેમના આ પ્રયાસોને બંને...


શીર્ષક: ગાંધીજી ભારતના ભાગલાના વિરોધી હોવા છતાં તેનું વિભાજન કેમ રોકી ન શક્યા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આવું કેમ થયું? તેના માટે કયાં કારણ જવાબદાર હતાં? શું ગાંધીજીના પ્રયાસ ઓછા પડ્યા?

કલકત્તા-બિહારની કોમી આગ ઓલવ્યા પછી દિલ્હી આવેલા ગાંધીજી સ્પષ્ટ શબ્દોમાં દેશના ભાગલાનો વિરોધ કરતા હતા.

ભાગલાનો આખરી નિર્ણય લેવાવાનો બાકી હતો ત્યારે તેમણે  પ્રાર્થનાસભામાં કહ્યું હતું, ''મુસલમાનો તલવારના બળથી પાકિસ્તાન લેવા માગતા હશે તો હું કહીશ કે તલવારના બળથી એક ઇંચ પણ જમીનનો ટુકડો નહીં મળે."

"પહેલાં મારા ટુકડા કરો, પછી હિંદુસ્તાનના કરજો અને જો આખા હિંદુસ્તાનનાં માણસો આમ કહે અને શાંતિપૂર્વક વર્તે, તો ઈશ્વર જ એની તલવારના ટુકડા કરી નાખશે.'' ( 28-05-47 'બિહાર પછી દિલ્હી', મનુબહેન ગાંધી, પૃ.27)

નવા વાઇસરૉય માઉન્ટબેટનને માટે સૌથી કપરું કામ ગાંધીજીને ભાગલા માટે રાજી કરવાનું અથવા કમ સે કમ તેમને ભાગલાનો સક્રિય વિરોધ કરતા રોકવાનું હતું.

એ પડકારમાં મદદ એ વાતે હતી કે કૉંગ્રેસની ટોચની નેતાગીરી (નહેરુ-સરદાર અને બીજા) ભાગલાને અનિવાર્ય અનિષ્ટ તરીકે સ્વીકારી ચૂકી હતી.

માઉન્ટબેટનને એ વાતનો ખ્યાલ હતો

આ વિષય પરના અતિ લોકપ્રિય પુસ્તક 'ફ્રીડમ ઍટ મિડનાઇટ' (લેખકઃ લૅરી કૉલિન્સ, દોમિનિક લૅપિયર, ગુજરાતી અનુવાદઃ અશ્વિની ભટ્ટ)માં આખો ઘટનાક્રમ માઉન્ટબેટનના દૃષ્ટિકોણથી અને તેમના પ્રત્યેના અહોભાવ સાથે રજૂ કરવામાં આવ્યો છે.

તેના લેખકોએ નોંધ્યા પ્રમાણે, માઉન્ટબેટનને ખ્યાલ હતો કે ગાંધીજી પાસે કૉંગ્રેસના નેતાઓ કરતાં વધારે તાકાત હતી.

એ તાકાત એટલે ચાર આના આપીને કૉંગ્રેસના સભ્ય બનેલા સામાન્ય લોકો. એ સૌ ગાંધીજીની ભક્તિ કરતા.

જો ગાંધીજી કૉંગ્રેસી નેતાગીરીને બાજુ પર રાખીને સીધી લોકોને અપીલ કરે તો એક તરફ માઉન્ટબેટન-નહેરુ-સરદાર અને બીજી તરફ ગાંધી, એવો મુકાબલો થવાની સંભાવના હતી.

ગાંધીજીનાં જાહેર પ્રવચનો પરથી, તે આવા મુકાબલાની તૈયારી કરી રહ્યા હોય એવી છાપ પડતી હતી. (ફ્રીડમ ઍટ મિડનાઇટ, ગુજરાતી અનુવાદ, પૃ.173)

વિવિધ રાજનેતાઓની માઉન્ટબેટન સાથેની મિટિંગમાં હાજર રહેવાની ગાંધીજીએ ના કહી દીધી હતી. કારણ કે તે કૉંગ્રેસમાં કોઈ હોદ્દા પર ન હતા.

માઉન્ટબેટનને પણ એવો ગભરાટ હતો કે 'મહાત્માના અંતરાત્માનો અવાજ એક વિચિત્ર અને ગમખ્વાર મૂઠભેડને માર્ગે તો ખડા નહીં કરી દે ને... (પણ) તે દિવસે સોમવાર હતો.

હિંદના લોકોને માઉન્ટબેટન વિરુદ્ધ તૈનાત કરી દેવા હાકલ કરી શકે તેવો એ અવાજ આજે બંધ હતો. (ફ્રીડમ ઍટ મિડનાઇટ, ગુજરાતી અનુવાદ, પૃ.173-4)

ગાંધીજીના મૌનવારને ભાગલાના સ્વીકાર માટે...


શીર્ષક: ગાંધીજીએ 1926માં અમેરિકાના ધાર્મિક અગ્રણીને લખેલો પત્ર વેચાણમાં મૂકાયો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ પત્ર 6 એપ્રિલ, 1926ના રોજ ગાંધીજીએ એ સમયે અમેરિકાના ધાર્મિક અગ્રણી મિલ્ટન ન્યુબેરી ફ્રેન્ટ્ઝને લખ્યો હતો. પત્રના અંતે મહાત્મા ગાંધીએ તેમના હસ્તાક્ષર પણ કર્યા છે.

ગાંધીજીએ આ પત્રમાં લખ્યું છે કે, ઈસુ "માનવજાતના સૌથી મહાન શિક્ષકોમાંથી એક હતા."

આ પત્ર દાયકાઓથી એક ખાનગી સંગ્રહમાં સચવાયેલો હતો. હવે તે પેન્સિલ્વેનિયા સ્થિત રાબ કલેક્શન દ્વારા 50 હજાર અમેરિકન ડૉલર્સની (ભારતીય ચલણ પ્રમાણે લગભગ 32.61 લાખ રૂપિયા) કિંમતે વેચાણ માટે મૂકવામાં આવ્યો છે.

મહાત્મા ગાંધીને ભારતના રાષ્ટ્રપિતા માનવામાં આવે છે. તે હિંદુ હતા અને તેમણે હિંદુ ધર્મના તત્વજ્ઞાન અને બોધ વિશે ખૂબ જ લખ્યું છે.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

ગાંધીજીએ ફ્રેન્ટ્ઝ આ પત્ર તેમના સાબરમતી આશ્રમના નિવાસસ્થાનેથી લખ્યો હતો. ફ્રેન્ટ્ઝે લખેલા ખ્રિસ્તી ધર્મ વિશેના એક પ્રકાશનને વાંચવાની ભલામણ કરતા પત્રના જવાબમાં ગાંધીજીએ તેમને આ પત્ર લખ્યો હતો.

મહાત્મા ગાંધીએ લખ્યું હતું, "પ્રિય મિત્ર, મને તમારો પત્ર મળ્યો. મને લાગે છે કે તમે મને પત્રમાં જણાવેલા ખ્રિસ્તી ધર્મસિદ્ધાન્ત સાર સાથે સહમત થવું મારા માટે શક્ય નથી. તેની સાથે સંમત થનાર વ્યક્તિને એ વાત માની લેવા માટે પ્રેરવામાં આવે છે કે ઈસુ ખ્રિસ્ત જ અદીઠ સત્યનાં સૌથી સ્પષ્ટ અને નિશ્ચિત સ્વરૂપ છે. મારા તમામ પ્રયાસો છતાં, હું આ નિવેદનના સત્યને અનુભવી નથી શક્યો."

તેમણે વધુમાં લખ્યું છે, "ઈસુ માનવજાતના સૌથી મહાન શિક્ષકોમાંથી એક હોવાની મારી માન્યતાથી હું આગળ નથી વધી શક્યો. તમને એવું નથી લાગતું કે કોઈ એક ધર્મસિદ્ધાન્તના સાર સાથે બધાને યાંત્રિક રીતે સહમત કરવાને બદલે, દરેક ધર્મસિદ્ધાન્તને જો તમામ લોકો સમ્માન આપશે ત્યારે ધાર્મિક એકતા સિદ્ધ કરી શકાશે?"

રાબ કલેક્શને એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, તેમનું "સંશોધન દર્શાવે છે કે હજી સુધી ક્યારેય ગાંધીએ ઈસુનો ઉલ્લેખ કર્યો હોય તેવો અન્ય કોઈ પત્ર જાહેર બજારમાં પહોંચ્યો નથી."

મહાત્મા ગાંધી સંબંધિત વસ્તુઓનું વેચાણ અને હરાજી

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો