શીર્ષક: પાકિસ્તાન માટે ચીનની મદદ દવા નહીં દર્દ બની\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

અમેરિકાનું કહેવું છે કે  પહેલાંથી જ ચીનના દેવા હેઠળ પાકિસ્તાન દબાયેલું છે. આથી, તેની સમીક્ષા કરવી જરૂરી છે.

અમેરિકાના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા હીદર નૌર્ટે શુક્રવારે કહ્યું હતું કે આઈએમએફ પાસેથી લૉન મેળવતા પહેલાં તેના અન્ય દેવાની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.

અગાઉ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પણ પાકિસ્તાનને વધુ લૉન આપવા અંગે આઈએમએફને ચેતવી ચૂક્યા છે.

અમેરિકાના કડક વલણની સામે પાકિસ્તાને ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા આપી છે. સાથે જ સીપીઈસી (ચાઇના પાકિસ્તાન ઇકોનોમિક કૉરિડૉર)ના દેવા અંગે હિસાબ આપવાની તૈયારી દાખવી છે.

અમેરિકાનું કડક વલણ

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ સાથે પાકિસ્તાનના પૂર્વ વડા પ્રધાન નવાઝ શરીફ

ઇન્ડોનેશિયામાં વર્લ્ડ બૅન્ક તથા આઈએમએફની વાર્ષિક બેઠકમાંથી પરત ફરેલા પાકિસ્તાનના નાણામંત્રી અસદ ઉમરે કહ્યું હતું કે કોઈને લૉન મળે કે નહીં, તે માટે અમેરિકા પાસે 'વીટો પાવર' નથી.

આઈએમએફમાં પાકિસ્તાન સૌથી વધુ પ્રદાન આપે છે અને તેમની પાસે 17.68 ટકા વોટ છે. આથી, અમેરિકાને નારાજ કરીને લૉન મેળવવી પાકિસ્તાન માટે સરળ નહીં હોય.

મતાધિકારની ટકાવારી મુજબ જાપાન બીજા ક્રમે તથા ચીન ત્રીજા ક્રમે છે. ચીન પાસે 6.49 ટકા વોટ છે.

આપને આ પણ વાંચવું ગમશે

19મી વખત આઈએમફના શરણે

ચૂંટણી પ્રચાર અભિયાન દરિયાન ઈમરાન ખાન કહેતા 'આપઘાત કરીશ, પણ લોન નહીં લઉં'

મદદ માટે આઈએમએફના દરવાજા ખખડાવવાના પાકિસ્તાનના નિર્ણયનો બચાવ કરતા ઉમરે કહ્યું કે 'દેશ પાસે કોઈ વિકલ્પ ન હતો.'

અસદ ઉમરના કહેવા પ્રમાણે, પાકિસ્તાનને તત્કાળ 12 અબજ ડૉલરની જરૂર છે, જો આ રકમ નહીં મળે તો પાકિસ્તાનની સ્થિતિ કથળી જશે.

પાકિસ્તાને આર્થિક સંકટમાંથી પાર ઉતરવા માટે આઈએમએફ સિવાયના વિકલ્પો ભણી પણ નજર દોડાવી છે.

અસદ ઉમરે કહ્યું હતું, "આપણે 19મી વખત આઈએમએફની શરણમાં છીએ.

આશા છે કે આ છેલ્લી વખત હશે. સાતમી નવેમ્બરે આઈએમએફની ટીમ પાકિસ્તાન આવશે અને પ્રક્રિયા આગળ વધશે."

ઉમરે કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાન એવી કોઈ શરત નહીં સ્વીકારે કે જેના કારણે રાષ્ટ્રહિત જોખમાતું હોય.

પાકિસ્તાનના નાણામંત્રીએ દાવો કર્યો હતો કે સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમિરાત તથા ચીનની મદદના બદલે કોઈ શરત સ્વીકારવામાં નથી આવી.

ઉમરે ઉમેર્યું હતું કે સાઉદી અરેબિયા પાસેથી ઉધારમાં ક્રૂડ ઑઇલ ખરીદવા માટે વાટાઘાટો ચાલી રહી છે, પરંતુ હજુ સુધી સાઉદી અરેબિયા દ્વારા કોઈ આશ્વાસન આપવામાં નથી આવ્યું.

ઉમરે કહ્યું હતું કે...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન માટે લડનાર એ નેતા, જેમણે બાદમાં પાકિસ્તાનના જ ટુકડા કરી નાખ્યા\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

એ વખતના પૂર્વ પાકિસ્તાન(હાલનું બાંગ્લાદેશ)માં ચાલી રહેલી માથાકૂટ પશ્ચિમ પાકિસ્તાનના માથાનું દર્દ બની રહી હતી.

પાકિસ્તાનના સૈન્યને ભારતને પેલે પાર આવેલા દેશના બીજા ભાગને નિયંત્રણમાં રાખવો કાઠું પડી રહ્યું હતું.

એટલે એ પાકિસ્તાની સૈન્યના વડા જનરલ યાહ્યા ખાને ઝુલ્ફીકાર અલી ભુટ્ટોને પૂછ્યું કે શું કરવું જોઈએ, જેના જવાબમાં ભુટ્ટો ઉપરનું વાક્ય બોલ્યા.

'માય પૉલિટિકલ સ્ટ્રગલ' નામના આત્મકથાનકમાં પાકિસ્તાનના ઍરમાર્શલ અસગર ખાને આ વાત કરી છે.

જે પૂર્વ પાકિસ્તાનમાં 20 હજાર લોકોને મારવાની વાત ભૂટ્ટો કરી રહ્યા હતા એ પૂર્વ પાકિસ્તાન આજે બાંગ્લાદેશના નામે દુનિયાના નકશામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.

પાકિસ્તાનના એક ભાગને ભારતનાં વડાં પ્રધાન ઇંદિરા ગાંધીની મદદથી એક જણે બાંગ્લાદેશ બનાવ્યો.

એ જણ એટલે શેખ મુજિબુર રહેમાન. બાંગ્લાદેશના 'બંગબંધુ' (બંગાળના મિત્ર), સંસ્થાપક, રાષ્ટ્રપિતા અને પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ.

સ્વાધીનતા માટેની હાકલ

"એબારેર શોંગ્રામ આમાદેર મુક્તિર શોંગ્રામ, એબારેર શોંગ્રામ શોધિનોતાર શોંગ્રામ" ઢાકાના રૅસકૉર્સ મેદાનમાં આ શબ્દો ગૂંજી ઉઠ્યા અને ત્યાં હાજર લગભગ દસેક લાખની મેદનીએ શબ્દો વધાવી લીધા.

પૂર્વ પાકિસ્તાના સૌથી લોકપ્રિય નેતા અને સ્વતંત્રતા સેનાની શેખ મુજિબના એ શબ્દોએ 1971ની 7મી માર્ચની એ સાંજનો ઉકળાટ આસમાને પહોંચાડી દીધો અને બાંગ્લાદેશની હવામાં સ્વતંત્રતાની લહેર દોડી ઊઠી હતી.

બંગાળી ભાષામાં ઉચ્ચારેલા એ ગગનભેદી શબ્દોનો અર્થ થતો હતો, "આપણો સંગ્રામ મુક્તિ માટેનો સંગ્રામ છે. આપણો સંઘર્ષ સ્વાધીનતા માટેનો સંઘર્ષ છે."

મુજિબે ઉચ્ચારેલા એ શબ્દો માત્ર શબ્દો નહોતા પણ પાકિસ્તાનના સૈન્યશાસન વિરુદ્ધની એક લલકાર હતી. એ લલકાર બાંગ્લાદેશની આઝાદીની લડતનો અંતિમ પડાવ બની હતી.

પાકિસ્તાની શાસન વિરુદ્ધ મુજિબે મારેલી એ હાકના થોડા દિવસ બાદ ધરતીના નકશા પર બાંગ્લાદેશનો જન્મ થયો.

સ્વતંત્રતાની હાકલ કરતા શેખ મુજિબના એ ભાષણની ગણના આજે વિશ્વનાં ઐતિહાસિક ભાષણોમાં થાય છે.

શેખ મુજિબુર રહેમાન : બાંગ્લાદેશના 'જાતીર જનક'

'ધ બાંગ્લાદેશ લિબરેશન વૉર, ધ શેખ મુજિબ રિજીમ ઍન્ડ કન્ટેમ્પરરી કન્ટ્રૉવર્સીઝ' નામના પુસ્તકમાં લેખક કાફ ડૉલા લખે છે,

"'સંયુક્ત પાકિસ્તાન'ની શોષણખોર અને વહલાંદવલાંની નીતિ વિરુદ્ધ પૂર્વ પાકિસ્તાનના નામે ઓળખાતા એ પ્રદેશના લોકોનાં દુઃખદર્દોને સંયોજી, તેમને સ્વાધીનતા માટે સંગઠીત કરવાનું શ્રેય જો કોઈ એક જ વ્યક્તિને આપવું હોય...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન વિમાનદુર્ઘટના : 'મને માત્ર આગ દેખાતી હતી' ક્રૅશમાં બચેલા મુસાફરની આપવીતી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પોતાનાં 72 વર્ષનાં માતાને વિમાનદુર્ઘટનામાં ગુમાવનાર શાહિદ અહમદ

પાકિસ્તાન સ્વાસ્થ્ય અધિકારીઓ પ્રમાણે પાકિસ્તાની ઍરલાઇન્સના વિમાન ઍરબસ એ320ના રહેણાક વિસ્તારમાં ક્રૅશ થયું એ પછી 97 લોકોનાં મૃત્યુની પુષ્ટિ થઈ છે.

આ પ્લેન ક્રૅશ માટે કયાં કારણો જવાબદાર હતાં, તે હજી સ્પષ્ટ નથી થયું.

સ્થાનિક મીડિયા પ્રમાણે વિમાનચાલકે એક વખત લૅન્ડિંગમાં નિષ્ફળ રહ્યા બાદ વિમાનમાં ટેકનિકલ સમસ્યા હોવાની માહિતી આપી હતી. વિમાન ક્રૅશ થયું એના પહેલાં વિપત્તિનો સંકેત આપતા શબ્દ “મે ડે, મે ડે” કહ્યા હતા.

કેવી રીતે બચ્યો ઝુબૈરનો જીવ?

શું અમેરિકામાં કોરોનાના કેસોનું ઘોડાપૂર આવશે?

ફ્લાઇટ પીકે 8303 ઈદ પહેલાં લાહોરથી ઊડીને 91 યાત્રિકો સાથે કરાચી આવી રહ્યું હતું. આ વિમાનમાં અનેક પરિવાર સવાર હતા.

આ વિમાન બપોરે 2.30 વાગ્યે કરાચીના જિન્ના ઇન્ટરનેશનલ ઍરપૉર્ટ પર લૅન્ડિંગ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું ત્યારે આ દુર્ઘટના બની હતી.

ઝુબૈરને આ દુર્ઘટનામાં હળવી ઈજા થઈ છે. તેઓ કહે છે કે વિમાને એક વખત લૅન્ડિંગનો પ્રયત્ન કર્યો હતો અને 10થી 15 મિનિટ પછી ક્રૅશ થઈ ગયું હતું.

તેઓ કહે છે, “કોઈને નહોતી ખબર કે વિમાન ક્રૅશ થશે. બધા લોકો વિમાનમાં આરામથી બેઠા હતા.”

વિમાન ક્રૅશ થયા બાદ ઝુબૈર બેભાન થઈ ગયા હતા.

ઝુબૈર કહે છે કે "જ્યારે હું ભાનમાં આવ્યા તો મને ચોફેર બૂમાબૂમ સંભળાતી હતી. બાળકો અને વયસ્કો ત્યાં રોકકળ કરી રહ્યાં હતાં. મને કોઈ વ્યક્તિ ત્યાં ન દેખાઈ. બસ બૂમો મને સંભળાતી હતી."

"મેં પોતાનો સીટ-બેલ્ટ ખોલ્યો પછી મને પ્રકાશ દેખાયો. હું એ તરફ દોડ્યો. મારે એક સુરક્ષિત જગ્યાએ પહોંચવા માટે લગભગ દસ ફૂટની ઊંચાઈ પરથી કૂદવું પડ્યું. "

કેવી રીતે ઘટી દુર્ઘટના?

લાહોરથી આ ફ્લાઇટ કરાચી પહોંચી રહી હતી, ત્યાં ઍરપોર્ટ પર લૅન્ડિંગ પહેલાં આ વિમાન રહેણાક વિસ્તાર જિન્ના ગાર્ડન મૉડલ કૉલોનીમાં ક્રૅશ થઈ ગયું હતું.

આ કૉલોની ઍરપોર્ટથી માત્ર 3.2 કિલોમિટર દૂર છે.

દુર્ઘટના પહેલાં વિમાનચાલકે ઍન્જિન ખરાબ હોવાની જાણ કરી હતી અને વિપત્તિનો સંકેત આપ્યા હતા.

પીઆઈએના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી ઍર વાઇસ માર્શલ મલિકે દુર્ઘટના બાદ જણાવ્યું કે પાઇલટે ટ્રાફિક કંટ્રોલને વિમાનમાં ટેકનિકલ સમસ્યાની માહિતી આપી હતી.

પાકિસ્તાનની સમાચાર ચેનલ દુનિયા ન્યૂઝે પાઇલટ અને ઍરટ્રાફિક કંટ્રોલ વચ્ચેની વાતચીતનું રિકર્ડિંગ મળ્યું હોવાનો દાવો કર્યો છે.

આ રિકર્ડિંગ મૉનિટરિંગ વૅબસાઇટ liveatc.net પર પણ પોસ્ટ કરવામાં...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ કાર્યવાહીનો દાવો તર્કહીન છે - ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

જોકે ભારતે પાકિસ્તાનના આ દાવાને તર્કહીન ગણાવ્યો છે.

ભારતના વિદેશ મંત્રાલયે પાકિસ્તાનના દાવા અંગે પ્રતિક્રિયા આપતાં કહ્યું, "પાકિસ્તાની વિદેશ મંત્રાલયના બેજવાબદાર અને તર્કહીન નિવેદનને ભારત નકારી કાઢે છે. આ નિવેદનનો ઉદ્દેશ યુદ્ધનું ઉન્માદ પેદા કરવાનો છે."

"એવું લાગે છે કે પાકિસ્તાન આ હરકત થકી પાકિસ્તાનસ્થિત આતંકવાદીઓને સંદેશ આપવા માગે છે કે તેઓ ભારતમાં એક આતંકી હુમલો કરે."

પંજાબના મુલ્તાન શહેરમાં એક સંવાદદાતા સંમેલનમાં પાકિસ્તાનના વિદેશમંત્રીએ કહ્યું, "તૈયારીઓ થઈ રહી છે અને પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ વધુ એક હુમલો થવાની સંભાવના છે. અમારી જાણકારી મુજબ 16-20 એપ્રિલ વચ્ચે આ કાર્યવાહી થઈ શકે છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "એક નવું નાટક ખેલાઈ શકે છે અને જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામા જેવી અન્ય એક ઘટનાને અંજામ આપવાના પ્રયત્નો થઈ શકે છે. તેનું ધ્યેય પાકિસ્તાન પર દબાણ ઊભું કરવાનું અને એ માટે પાયો ઘડવાનું હોઈ શકે છે."

કુરેશીએ એવું પણ કહ્યું કે જાણકારી મળ્યા બાદ પાકિસ્તાને નિર્ણય કર્યો છે કે આ અંગે ન માત્ર આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને પરંતુ પાકિસ્તાનની જનતાને પણ સૂચિત કરવામાં આવે.

તેમણે કહ્યું કે પાકિસ્તાને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદને પહેલાં જ સૂચના આપી દીધી છે.

તેમણે કહ્યું, "બે દિવસ પહેલાં વિદેશસચિવે ઇસ્લામાબાદમાં હાજર પાંચ દેશોના રાજદૂતોને બોલાવ્યા અને કહ્યું કે અમારી પાસે આ જાણકારી છે. અમે ઇચ્છીએ છીએ કે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય આ ગેરજવાબદાર વર્તનને ધ્યાને લે અને ભારતને ફટકાર લગાવે."

ટાર્ગેટ પહેલાંથી જ નક્કી

તેમણે મીડિયા અહેવાલોના હવાલાથી કહ્યું, "હાલમાં જ સુરક્ષા મામલે ભારતમાં કૅબિનેટ કમિટીની બેઠક યોજાઈ હતી, જેની અધ્યક્ષતા વડા પ્રધાન મોદીએ કરી હતી."

"આમાં ત્રણેય સેનાના પ્રમુખો હાજર હતા જેમણે કહ્યું હતું કે તેઓ પાકિસ્તાન સામે કાર્યવાહી કરવા માટે તૈયાર છે, પરંતુ તેમને રાજકીય મંજૂરી જોઈએ છે."

"ત્યારે વજીર-એ-આઝમ મોદીએ કહ્યું- અમે તો તમને શરૂઆતથી સ્વતંત્રતા આપેલી છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "અધિકારીઓએ મોદીને જણાવ્યું કે તેમણે નિશાન નક્કી કરી રાખ્યાં છે, જે સૈન્ય સ્તરનાં છે. જરૂરી નથી કે તે નિશાન આઝાદ કાશ્મીર અને જમ્મુ-કાશ્મીર સુધી જ મર્યાદિત હોય, તે કાશ્મીરની બહાર પણ હોઈ શકે છે."

કુરેશીએ વધુમાં કહ્યું કે ભારતીય અધિકારીઓએ આ રિપોર્ટ્સ અંગે ના તો કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી છે, ના તો તેનું ખંડન કર્યું છે. આ પ્રકારની ઉશ્કેરણીજનક વાતોથી તણાવ વધશે.

એક સવાલના...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન વિરુદ્ધ ભારતની ત્રીજી ઍર સ્ટ્રાઇક કઈ હતી?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

તેમણે કહ્યું, "છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સરહદ પાર જઈને અમે સફળ ઍર સ્ટ્રાઇક કરી છે. હું તમને બે અંગે જાણકારી આપીશ પરંતુ ત્રીજી સ્ટ્રાઇક અંગે નહીં જણાવું."

પ્રથમ ઍર સ્ટ્રાઇક તરફ ઇશારો કરતા સિંહે કહ્યું, "ઉરીમાં ઉગ્રવાદીઓએ રાત્રે હુમલો કરીને આપણા 17 જવાનોની હત્યા કરી હતી. ત્યારબાદ જે થયું તે અંગે તમે સૌ કોઈ જાણો છો."

સિંહે બીજી સ્ટ્રાઇક અંગે વાત કરતા કહ્યું, "પુલવામા હુમલા બાદ બીજી ઍર સ્ટ્રાઇક કરવામાં આવી હતી. ત્રીજી અંગે હું તમને નહીં જણાવું."

રાજનાથ સિંહની સભાના થોડા કલાકો બાદ યૂપીના ગ્રેટર નોઇડા ખાતે વડા પ્રધાન મોદીએ એક રેલીની સંબોધન કરતા બે ઍર સ્ટ્રાઇકનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો.

ઉલ્લેખનીય છે કે શનિવારના રોજ વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે શનિવારે એક પ્રેસ કૉન્ફરન્સમાં કહ્યું હતું, "પાકિસ્તાને પત્રકારોને એ જગ્યાએ ન જવા દીધા, એ જ દર્શાવે છે પાકિસ્તાન ઘણું છુપાવે છે."

તેમણે કહ્યું કે ભારતના હવાઈ હુમલાએ પોતાનું નિર્ધારિત લક્ષ્ય પ્રાપ્ત કર્યું છે. જોકે, તેમણે એ ન જણાવ્યું કે આ હુમલાથી ઉગ્રવાદીઓને કેટલું નુકસાન થયું છે.

જે જગ્યાએ હુમલો કરવાનો ભારત દાવો કરી રહ્યું છે, તે મદરેસા સુધી પાકિસ્તાને ન્યૂઝ ઍજન્સી રોઈટર્સના પત્રકારોને સુરક્ષાના કારણોસર જતાં અટકાવ્યા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રવીશ કુમારે એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારતીય વાયુ સેનાએ પાકિસ્તાનનું એફ-16 વિમાન પણ તોડી પાડ્યું છે.

26 ફેબ્રુઆરીએ ભારતીય વાયુ સેનાએ પાકિસ્તાનના બાલાકોટમાં ઉગ્રવાદી સંગઠન જૈશ-એ-મોહમ્મદના કૅમ્પ પર હુમલો કર્યો હતો.

ભારતનુ કહેવું છે કે હુમલો સફળ રહ્યો. જ્યારે પાકિસ્તાન કહે છે કે આ હુમલામાં અમુક વૃક્ષોને નુકસાન સિવાય બીજું કોઈ નુકસાન થયું નથી.

ત્યારબાદ પાકિસ્તાની વાયુ સેનાએ ભારતીય વાયુ સેનામાં પ્રવેશ કર્યો હતો. ત્યારે પાકિસ્તાને દાવો કર્યો હતો કે તેમણે બે ભારતીય વિમાન તોડી પાડ્યા છે.

ભારતનું કહેવું છે કે એ દિવસે પાકિસ્તાનનું પણ એક વિમાન પડ્યું હતું.

પાકિસ્તાન પર જૂઠાણું ચલાવવાનો આક્ષેપ

રવીશ કુમારે કહ્યું, "પાકિસ્તાન એ દિવસના ઘટનાક્રમ અંગે સતત જૂઠું બોલી રહ્યું છે. ભારતને માત્ર એક વિમાનનું નુકસાન થયું છે."

"જો પાકિસ્તાન પાસે બીજા વિમાનના તોડી પાડવાનો વીડિયો છે તો તેને આંતરરાષ્ટ્રિય મીડિયા સમક્ષ કેમ નથી મુકતું. અમારી પાસ એ બાબતનો પુરાવો છે કે પાકિસ્તાને એફ-16 વિમાનનો ઉપયોગ કર્યો હતો અને વિંગ કમાંડર અભિનંદનને એ વિમાનને તોડી પાડ્યું...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન વિરૂદ્ધ અમેરિકાના કડક વલણનો ભારતને કેટલો ફાયદો મળશે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

તેમણે પાકિસ્તાનને દગાબાજ અને જૂઠું ગણાવ્યું હતું.

ટ્રમ્પે ટ્વીટ કરીને કહ્યું હતું, "અમેરિકાએ છેલ્લા 15 વર્ષોમાં પાકિસ્તાનને 33 અબજ ડોલર કરતા પણ વધારે મદદ કરી છે."

"તેના બદલામાં પાકિસ્તાને અમેરિકાના નેતાઓ મૂર્ખ છે એમ માનીને જૂઠ અને છળ સિવાય બીજું કંઈ આપ્યું નથી."

"અમે અફઘાનિસ્તાનના જે આતંકીઓને શોધી રહ્યા છીએ, તેમને પાકિસ્તાને આશરો આપ્યો છે. બસ, હવે નહીં."

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિના આ ટ્વીટ પર પાકિસ્તાને પણ પ્રતિક્રીયા આપી હતી.

શું કહે છે, પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રી ખ્વાજા આસિફે પોતાના ટ્વીટમાં કહ્યું કે જલદી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના ટ્વીટનો જવાબ આપવામાં આવશે.

તેમણે કહ્યું, "અમે દુનિયાને સત્યતા જણાવી દઈશું. તથ્યો અને કલ્પના વચ્ચે તફાવત બતાવી દઈશું."

ભારતને શું ફાયદો?

પાકિસ્તાન મામલે અમેરિકાના આ વલણ બાદ કૂટનીતિક સ્તરે શું ભારતને ફાયદો મળી શકે છે ? અને જો હા, તો કેટલો ફાયદો અને કેવી રીતે?

આ જ સવાલોનો જવાબ શોધવા માટે બીબીસી સંવાદદાતા બ્રજેશ મિશ્રએ યુદ્ધ-નીતિવિષયક મામલાના જાણકાર સુશાંત સરીન સાથે વાતચીત કરી. વાંચો તેમનો દૃષ્ટિકોણ.

ભારતને એ ફાયદો ચોક્કસ પહોંચી શકે છે કે પાકિસ્તાન પર આતંકવાદ પર નિયંત્રણ લાવવા દબાણ વધી શકે છે.

અમેરિકા તરફથી પાકિસ્તાન પર જે દબાણ બની રહ્યું છે તેનું અસલ મૂળ અફઘાનિસ્તાન છે.

અમેરિકાનું કહેવું છે કે અફઘાનિસ્તાનમાં આતંકવાદ વિરૂદ્ધ તેમનું સૈન્ય અભિયાન એ માટે સફળ નથી થઈ રહ્યું, કેમ કે પાકિસ્તાન ગુપ્ત રીતે આ આતંકવાદીઓને મદદ કરે છે.

પરંતુ 'ગુડ અને બેડ ટેરરિસ્ટ'ની જે પરિભાષા પાકિસ્તાન અત્યાર સુધી સમજાવતું આવી રહ્યું છે, તે હવે આગળ નહીં ચાલે.

જો પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાનમાં સક્રિય આતંકવાદી સંગઠનો પર નિયંત્રણ મૂકે અને તેમના વિરૂદ્ધ કાર્યવાહી કરે તો તે ભારત અથવા તો કાશ્મીરમાં સક્રિય સંગઠનોને આતંકવાદ ફેલાવવાની છૂટ ન આપી શકે.

ભારત સતત દુનિયાને જણાવી રહ્યું છે કે પાકિસ્તાન સ્થિત આતંકવાદી સંગઠનો ભારતની જમીન પર આતંક ફેલાવે છે.

એટલું જ નહીં, ભારતે પાકિસ્તાન સાથે સીધી વાતચીતની પણ એ શરત મૂકી છે કે પહેલા પાકિસ્તાન આતંકવાદી સંગઠનોને આશરો આપવાનું બંધ કરે.

હવે પાકિસ્તાન અમેરિકાના કહેવાથી અથવા તેના દબાણમાં, ભારત ઇચ્છે છે એ તમામ પગલાં લેવાનું શરૂ કરી દે, તો બન્ને દેશો વચ્ચે સંવાદ ન થવાની મોટી મુશ્કેલી ટળી જશે અને સંબંધ સુધરી શકે.

કેવી હશે પાકિસ્તાનની પ્રતિક્રિયા?

હું માનું છું કે...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન સઆદત હસન મંટોથી હજી કેમ ડરી રહ્યું છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

છેલ્લાં 70 વર્ષોમાં મંટોના પુસ્તકની માંગ સતત વધી રહી છે. એક રીતે જોઈએ તો તેઓ દરેક ઘરમાં જાણીતું નામ બની ગયા છે.

તેમના પુસ્તકોની કૉપીઓ સતત છપાતી રહે છે અને વેચાઈ જાય છે. એ વાત પણ સાચી છે કે મંટો અને પ્રતિબંધોનો સંબંધ ચોલી-દામનના સાથ જેવો છે.

દર વખતે તેમના પર પિશાચ હોવાનો આરોપ લાગે છે અને પ્રતિબંધો લાગી જાય છે.

'ઠંડા ગોશ્ત', 'કાલી સલ્વાર' અને 'બો' નામની કહાણીઓ પર પ્રતિબંધ લાગી ગયો.

મંટોને લેખક તરીકે પ્રતિબંધોનો ખૂબ ફાયદો થયો. મંટોની કહાણીઓ પર પાંચ વખત પ્રતિબંધ લાગ્યો અને તેમને દોષિત જાહેર કરવામાં ન આવ્યા.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

હવે એક તરફ નંદિતા દાસની નવી ફિલ્મ 'મંટો' પર પાકિસ્તાનમાં પ્રતિબંધ લગાવી દેવાયો છે અને બીજી તરફ લાહોરના સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર અલહમરાએ 'મંટો મેળા' પર પ્રતિબંધ લગાવ્યો છે.

13 જાન્યુઆરીના રોજ લાહોર આર્ટ્સ કાઉન્સિલ- અલહમરાએ પોતાના ફેસબુક પેજ પર નેશનલ સમાચારપત્રના સમાચાર શૅર કર્યા હતા જેના આધારે મંટો મેળો ફેબ્રુઆરીના મધ્યાંતરમાં યોજાવા જઈ રહ્યો છે.

આ પ્રતિબંધના કારણે મંટોની કહાણીઓનું બોલ્ડ નેચર સાંભળવા મળ્યું છે.

એવી પણ ચર્ચા છે કે આ પ્રતિબંધના કારણે મિનિસ્ટ્રી ઑફ કલ્ચરમાં ધાર્મિક કટ્ટરવાદોનો પ્રભાવ છે.

તેમનું માનવું છે કે લેખકની કૃતિઓ નિષ્ક્રિયતા ફેલાવવાનું કારણ છે.

લોકોના દબાણના કારણે અલહમરાએ આ મેળા પર પ્રતિબંધ લગાવવાના બદલે તેને આગળ કરવાની દલીલ આપી છે. પરંતુ હજુ સુધી કોઈ તારીખની જાહેરાત થઈ નથી.

આ મંટો મેળામાં ચાર નાટક મંડળીઓ દ્વારા નાટક યોજાવની હતી જેમાં પાકિસ્તાનના વિશ્વ ખ્યાતિ પ્રાપ્ત અજોકા થિયેટરનો પણ સમાવેશ થયો છે.

આ બધી જ નાટક મંડળીઓ ઘણા દિવસોથી રિહર્સલ કરી રહી હતી.

નંદિતા દાસની ફિલ્મ પર પ્રતિબંધ લગાવવા વિશે એ દલીલો સામે આવી છે કે બોર્ડને કોઈ તકલીફ ન હતી પણ ફિલ્મમાં ભારત અને પાકિસ્તાનના ભાગલાનો યોગ્ય રીતે ઉલ્લેખ થયો નથી.

હવે ફિલ્મ નૅટફ્લિકસ પર મૂકી દેવાઈ છે અને તેને કોઈ પણ જોઈ શકે છે.

પ્રતિબંધનો વિરોધ

આ ફિલ્મ પર પ્રતિબંધ વિરુદ્ધ લાહોર, પેશાવર અને મુલતાનમાં વિરોધ પ્રદર્શન થયા છે. લાહોરમાં મંટો મેમોરિયલ સોસાયટીના પ્રધાન સઈદ અહેમદ અને બીજા બુદ્ધિજીવીઓની સાથે મળીને આ વિરોધ પ્રદર્શન કર્યો હતો.

તેમણે ગત અઠવાડિયે એક સમારોહ મંટો ફિલ્મ માટે જ કર્યો હતો. આ સમારોહમાં હાજરી આપતા ઇતિહાસકાર આયશા જલાલે મહત્ત્વના મુદ્દા રાખ્યા.

આયશા જલાલ વિશ્વ ખ્યાતિ પ્રાપ્ત ઇતિહાસકાર...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન સરકાર આટલી બધી ચલણી નોટો કેમ છાપી રહી છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

માત્ર એક જ નાણાકીય વર્ષમાં નોટોની સંખ્યામાં 1.1 ટ્રિલિયનની વૃદ્ધિ થઈ છે.

પાકિસ્તાનની આર્થિક સ્થિતિ પર નજર રાખનારા લોકો પ્રમાણે આ વૃદ્ધિ અસામાન્ય છે અને અર્થતંત્ર પર પણ તેની નકારાત્મક અસર પડે છે.

તેમનું કહેવું છે કે જો નોટની સંખ્યા વધી જાય તો તેનો અર્થ એ થયો કે સરકારે જૂની નોટોને નવી નોટ દ્વારા બદલી નાખી છે. આ ઉપરાંત મોટી સંખ્યામાં નવી નોટો પણ છાપવામાં આવી છે.

તેમણે જણાવ્યા પ્રમાણે બજારમાં નોટની માગ અને પુરવઠાને સંતુલિત કરવા માટે નવી નોટોને સામાન્ય રીતે છાપવામાં આવે છે, જેનાથી થોડી વૃદ્ધિ થાય છે. પરંતુ અસાધારણ વૃદ્ધિનો અર્થ એ થયો કે બહુ મોટી સંખ્યામાં નોટો છાપવામાં આવી છે.

ગયા વર્ષે પાકિસ્તાનમાં ચલણી નોટના કાગળ બનાવતી 'સિક્યૉરિટી પેપર્સ લિમિટેડ'નાં નાણાકીય પરિણામોમાં પણ વૃદ્ધિ જોવા મળી છે.

પાકિસ્તાન સ્ટોક એક્સ્ચેન્જ પર લિસ્ટેડ કંપનીનાં નાણાકીય પરિણામો પ્રમાણે ગયા નાણાકીય વર્ષમાં તેના નફામાં 60%થી પણ વધુ વધારો નોંધાયો હતો.

યાદ રાખો કે પાકિસ્તાનમાં ચલણમાં રહેલી નોટોની સંખ્યા એવા સમયે વધી રહી છે જ્યારે ઇ-કૉમર્સ અને ડિજિટલ વ્યવહારનું ચલણ પણ વધ્યું છે. ખાસ કરીને કોરોનાના પ્રકોપ પછી ઑનલાઇન બૅન્કિંગ અને ડિજિટલ લેવડદેવડમાં વધારો થયો છે.

વાર્ષિક આધારે ચલણમાં રહેલી મુદ્રામાં વૃદ્ધિ

પાકિસ્તાનમાં સેન્ટ્રલ બૅન્કની વેબસાઇટ પર છેલ્લાં આઠ વર્ષથી ચલણમાં રહેલી મુદ્રા (કરન્સી)ના આંકડા અપાયેલા છે. તે પ્રમાણે નાણાકીય વર્ષ 2012ના અંતમાં ચલણમાં રહેલી મુદ્રાની સંખ્યા 1.73 ટ્રિલિયન હતી જે ત્યારપછીના વર્ષમાં વધીને 1.93 ટ્રિલિયન થઈ ગઈ હતી.

નાણાકીય વર્ષ 2014ના અંતમાં આ સંખ્યા વધીને 2.17 ટ્રિલિયન થઈ. ત્યારપછી આગળના વર્ષમાં તે 2.55 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી ગઈ.

નાણાકીય વર્ષ 2016ના અંતમાં ચલણમાં રહેલી નોટની સંખ્યામાં વધુ વધારો થયો અને તે 3.33 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી.

ત્યારપછીના વર્ષમાં તે 3.91 ટ્રિલિયન થઈ. નાણાકીય વર્ષ 2018ના અંતમાં આ સંખ્યા 4.38 ટ્રિલિયન સુધી પહોંચી અને તેના પછીના વર્ષમાં વધુ ઝડપી વધારો થતા તે 4.95 ટ્રિલિયનના ઊંચા સ્તર પર બંધ થઈ હતી.

પાછલા નાણાકીય વર્ષ 2020માં તેની સંખ્યામાં અસામાન્ય વૃદ્ધિ જોવા મળી જ્યારે તે 6.14 ટ્રિલિયનના સ્તરે બંધ રહી હતી.

એકેડી સિક્યૉરિટીઝના હેડ ઑફ રિસર્ચ ફરીદ આલમ અનુસાર પાછલા નાણાકીય વર્ષમાં થયેલી વૃદ્ધિ સૌથી વધારે હતી.

તેમણે જણાવ્યું કે, ગઈ સરકારની તુલનામાં વર્તમાન સરકારમાં નોટની સંખ્યામાં...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન સરકારના નાકે દમ લાવી દેનાર પઠાણ મંઝૂર પશ્તીન\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સેનાનું કહેવું છે કે આ પ્રદર્શનકારીઓના એક જૂથે સેનાની એક ચેકપોસ્ટ પર હુમલો કરી દીધો હતો. તેઓ પશ્તૂન તહફ્ફૂઝ મૂવમૅન્ટ (પીટીએમ) સાથે જોડાયેલા હતા.

જોકે, પીટીએમનું કહેવું છે કે તેઓ શાંતિપૂર્ણ રીતે પોતાની માગ સાથે પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા અને સેનાએ બિનહથિયારધારી વિરોધીઓ પર ફાયરિંગ શરૂ કરી દીધું જેમાં અનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા.

હુમલા બાદ પાકિસ્તાનના ટ્વિટર પર #StateAttackedPTM ટ્રૅન્ડ થવા લાગ્યું. જોકે, પાકિસ્તાની ન્યૂઝ ચેનલો પર અન્ય સમાચાર દર્શાવાઈ રહ્યા હતા.

સરકાર તરફથી જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદન અનુસાર ઘાયલોમાં પાંચ સૈનિક પણ સામેલ છે.

પાકિસ્તાનની ન્યૂઝ વેબસાઇટ ડૉનના અહેવાલમાં સેનાનો હવાલો આપીને કહેવાયું છે કે મોહસિન ડાવર અને અલી વજીર હુમલો કરનાર જૂથની આગેવાની કરી રહ્યા હતા અને તેઓ પીટીએમ સાથે જોડાયેલા છે.

પાકિસ્તાનના માનવાધિકાર આયોગે મૃત્યુ અંગેના આ મામલાની તપાસ કરવા કહ્યું છે.

આયોગનું કહેવું છે કે હિંસક વલણના કારણે પીટીએમ સમર્થકો અને સેના વચ્ચે તણાવ વધશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જૂનો વિવાદ

પશ્તૂન લોકો દક્ષિણ પાકિસ્તાનના વજીરિસ્તાન વિસ્તારમાં રહે છે

પીટીએમ અને સેના વચ્ચે વિવાદનો આ મુદ્દો નવો નથી.

જ્યારે પાકિસ્તાની સરકારે ઉગ્રવાદી જૂથો વિરુદ્ધ ઝુંબેશ છેડી હતી ત્યારે તેના કેન્દ્રમાં અફઘાનિસ્તાનની સીમા સાથે જોડાયેલો પાકિસ્તાનનો વિસ્તાર હતો.

આ કબીલાના વિસ્તારો પર કાબૂ મેળવવા માટે સરકાર લાંબા સમયથી ગડમથલ કરી રહી છે.

સેનાની આ ઝુંબેશને કેટલીક હદે સફળતા પણ મળી રહી છે તેવું મનાય રહ્યું છે. પરંતુ ત્યાં રહેતા પશ્તૂન સમુદાયના લોકો માને છે કે આ ઝુંબેશમાં તેમની સાથે ખોટું થયું છે.

પશ્તૂન સમુદાય તેની વિરુદ્ધ આંદોલન કરી રહ્યો છે. તેમની માગ છે કે અફઘાનિસ્તાનની સીમા પાસે આવેલા આ કબીલાના વિસ્તારમાંથી અંગ્રેજોના સમયનો કાળો કાયદો રદ કરીને ત્યાં પણ પાકિસ્તાની બંધારણ લાગુ કરવામાં આવે.

તથા વઝિરિસ્તાન અને અન્ય કબીલાના વિસ્તારોને પણ એ મૂળભૂત હકો મળે જે કરાચી, ઇસ્લામાબાદ કે લાહોરના અન્ય નાગરિકોને મળે છે.

તાલિબાન વિરુદ્ધ સૈન્ય ઑપરેશનમાં સામાન્ય લોકોનાં ઘર અને વેપારને જે નુકસાન થયું તેનું વળતર આપવામાં આવે, તેમજ આ વિસ્તારોની ચેકપોસ્ટ પર લોકો સાથે સારો વ્યવહાર કરવામાં આવે.

પરંતુ રાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓને શંકા છે કે આંદોલનની આગેવાની કરી રહેલા પીટીએમના તાર રાષ્ટ્ર વિરોધી તાકાતો સાથે જોડાયેલા છે.

પશ્તૂન તહફ્ફૂઝ મૂવમૅન્ટની શરૂઆત...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન સરકારનું સમર્થન છતાં ઇસ્લામાબાદમાં હિંદુ મંદિર પર વિવાદ કેમ?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પાકિસ્તાનની કૅપિટલ ડેવલમૅન્ટ ઑથોરિટીએ ઇસ્લામાબાદમાં હિંદુ મંદિરના નિર્માણ માટે જમીન ફાળવી છે તેનો અનેક લોકો વિરોધ કરી રહ્યા છે અને મામલો હવે હાઈ કોર્ટમાં પહોંચ્યો છે.

પાકિસ્તાન સરકારે જેના નિર્માણ માટે 20 હજાર સ્કવેર ફૂટ જમીન ફાળવી છે તે હિંદુ મંદિરની ઘટના સમજવા માટે જુઓ બીબીસી સંવાદદાતા શુમાયલા જાફરીનો આ વીડિયો અહેવાલ.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાન સાથે રમવાની વાત ઉપર ટ્રોલ થયા સચિન તેંડુલકર\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સચિને શુક્રવારે કહ્યું હતું કે વર્લ્ડ કપમાં ભારત અને પાકિસ્તાનની મૅચ થવી જોઈએ, જેથી ભારત પાકિસ્તાનને હરાવી શકે.

તેમણે કહ્યું કે તેમને વ્યક્તિગત રીતે બહુ ખરાબ લાગશે અને ભારત સાથે ન રમવાને કારણે પાકિસ્તાનને બે પૉઇન્ટ્સ મળી જશે.

તેમણે કહ્યું, "ભારતે વર્લ્ડ કપમાં પાકિસ્તાનને હેંમેશા હરાવ્યું છે. તેમને ફરી એક વખત હરાવવાનો સમય છે."

સચિને એવું પણ કહ્યું કે તેમના માટે ભારત સૌથી ઉપર છે તેથી દેશ જે નક્કી કરશે તેને તેઓ સ્વીકારશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

સચિને પોતાનો આ મત ટ્વિટર પર પણ પોસ્ટ કર્યો છે.

સચિનના આ નિવેદન બાદ તેમને સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રોલ કરવામાં આવી રહ્યા છે. ટ્વિટર પર ઘણા કલાકો સુધી સચિન ટોપ ટ્રૅન્ડમાં રહ્યા.

ઘણાં લોકોએ સચિનનાં નિવેદનનું સમર્થન કર્યું, તો ઘણા લોકોએ સચિનનાં નિવેદનને 'ડિપ્લોમૅટિક' ગણાવીને તેની ટીકા કરી.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાન સામે 'આઝાદ પખ્તુનિસ્તાન' માટે લડનારા ફકીર\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ઈપી ફકીર

આ લિંક રોડ પર શરૂઆતમાં જ એક બોર્ડ લાગેલું છે, જેના પરથી ખ્યાલ આવે છે કે આ માર્ગનું નામ ફકીર ઈપી રોડ છે. બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે ફકીર ઈપી કોણ છે.

પશ્તૂન બુદ્ધિજીવી, ડૉક્ટર અબ્દુલહયી બહુ વ્યંગમાં આ સવાલનો જવાબ આપે છે કે "અમને ખબર નથી એ કોણ છે એમ?" પછી જરાક અફસોસ સાથે કહે છે કે ઇતિહાસમાં તેમને યોગ્ય સ્થાન મળ્યું નથી.

તેમને ઇતિહાસમાં યોગ્ય સ્થાન મળ્યું કે ના મળ્યું તે ચર્ચાનો વિષય છે, પરંતુ તેમની કહાણી બહુ રસપ્રદ અને બહુ વિસ્તૃત પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવે છે.

ઇતિહાસ તેના ગંભીર વાચકોને જણાવે છે કે વીસમી સદીના મધ્યમાં ભારતીય ઉપખંડમાં ખૂણેખૂણે આઝાદીની નારા ગૂંજવા લાગ્યા હતા ત્યારની આ વાત છે.

ઉપખંડમાં વિદેશી શાસન

રાવલપિંડી અને ઇસ્લામાબાદને જોડનારો લિંક રોડ ફકીર ઈપીના નામ પર રાખવામાં આવ્યો છે

તે વખતે ઈપી ફકીરનું નામ પણ જાણીતું થયું હતું. ઉપખંડના વિદેશી શાસકો તેમનો (ઈપી ફકીરનો) સામનો કરવા ભારે મથામણ કરતા રહ્યા હતા.

ડૂરંડ રેખા (1893માં બનેલી ઉપખંડ અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેની સરહદ)ની આ બાજુ હાજી મિર્ઝા અલી ખાન ઈપી ફકીરના નામે મશહૂર થયા હતા. તેઓ અંગ્રેજો સામે એક પડકાર બનીને ઊભા થયા હતા. અંગ્રેજો માટે તેમને કાબૂમાં લેવા મુશ્કેલ બની રહ્યું હતું.

જર્મનીમાં નાઝી આંદોલન ચલાવનારા એડૉલ્ફ હિટલરની જીવનકથાના લેખક મિલાન હેનર લખે છે કે ફકીર ઈપી બીજા વિશ્વ યુદ્ધ વખતે બ્રિટિશ સામ્રાજ્યના દુશ્મનો તરીકે પ્રખ્યાત થયેલામાં અદ્વિતીય હતા.

તેમણે ફકીર ઈપીને 'સામ્રાજ્યના એક માત્ર દુશ્મન' એવી રીતે નવાજ્યા હતા અને તેમની લશ્કરી કુશળતાને વખાણી હતી. મિર્ઝા અલી ખાન સન 1892થી 1897 સુધી ઉત્તરી વજીરિસ્તાનના સૌથી મોટા કબીલા અત્માન જઈના એક વંશ બંગાલ ખેલમાં તૈયાર થયા હતા.

તેઓ કોઈ રાજકીય માણસ નહોતા કે તેમને લડાઈનો કોઈ વારસો નહોતો. તેઓ સાધારણ ધાર્મિક વ્યક્તિ હતી. તે વખતની પરંપરા પ્રમાણે તેઓ ધાર્મિક અભ્યાસ પછી બન્નુ અને રઝમાકની વચ્ચે ઈપી નામે આવેલી એક જગ્યાની મસ્જિદમાં ઇમામ બની ગયા હતા.

બ્રિટિશ સેના સાથે પહેલી લડાઈ

જાણીતા કબાયલી નેતા લઈક શાહનું પુસ્તક વઝીરિસ્તાન

ઈપી નામના આ સ્થળ સાથે તેમની ઓળખ એટલી વણાઈ ગઈ છે કે લોકો તેમનું અસલી નામ ભૂલી ગયા. ઇતિહાસકારોના જણાવ્યા અનુસાર મિર્ઝા અલી ખાનના જીવનનો પ્રારંભિક તબક્કો ઇતિહાસના ચક્રવ્યૂહમાં ખોવાઈ ગયો છે.

બ્રિટિશ સેના સાથે તેમની પ્રથમ લડાઈ 25 નવેમ્બર, 1936માં થઈ હતી. ત્રણ દિવસ ચાલેલી તે લડાઈનો મુખ્ય ઉદ્દેશ...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન સૈન્યના ઉચ્ચ અધિકારીને મૃત્યુદંડ, એકને ઉમરકેદ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

છેલ્લા કેટલાક સમયમાં રાજકારણીઓ વિરુદ્ધ ભ્રષ્ટાચારના અભિયાન વચ્ચે ન્યાયતંત્ર અને સેના જેવી સંસ્થાઓને જવાબદાર બનાવવાની પણ માગ ઊઠી રહી છે.

પાકિસ્તાની સેના તરફથી જાહેર કરવામાં આવેલા નિવેદન અનુસાર સૈન્યના બે નિવૃત્ત અધિકારીઓ અને એક બિનલશ્કરી અધિકારીને વિદેશી એજન્સીઓને સંવેદનશીલ માહિતી પહોંચાડવા આરોપસર સજા કરવામાં આવી છે.

કોણ છે આ અધિકારીઓ?

નિવૃત્ત લેફ્ટનન્ટ જનરલ જાવેદ ઇકબાલને 14 વર્ષની સશ્રમ જન્મટીપની સજા કરવામાં આવી છે.

પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન તેઓ ખૂબ ઊંચા હોદ્દા પર કામ કરી ચૂક્યા છે. દેશમાં સૈન્ય સંચાલનમાં રણનીતિ અને યોજનાઓ માટે જવાબદાર વિંગમાં તેઓ ડિરેક્ટર જનરલ હતા.

એડજુટેન્ટ જનરલ તરીકે સેનામાં શિસ્ત અને જવાબદારી નિશ્ચિત કરનારા વિભાગની પણ તેઓ આગેવાની કરી ચૂક્યા છે.

અન્ય લશ્કરી અધિકારી છે, નિવૃત્ત બ્રિગેડિયર રઝા રિઝવાન. તેઓ જર્મનીમાં પાકિસ્તાન મિલિટરીના આગેવાન રહી ચૂક્યા છે.

તેમને જાસૂસીના આક્ષેપ હેઠળ મૃત્યુદંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. રઝા રિઝવાન ગયા વર્ષે ઇસ્લામાબાદના જી-10 વિસ્તારમાંથી ગાયબ થઈ ગયા હતા.

તેમના લાપતા થવાથી તેમના પરિવારે ઇસ્લામાબાદ હાઈકોર્ટના દ્વાર ખખડાવ્યા હતા.

ત્યારબાદ રક્ષા મંત્રાલયે કોર્ટને જણાવેલું કે તેઓ સૈન્યની કેદમાં છે અને ઑફિશિયલ સિક્રેટ ઍક્ટ હેઠળ તેમના પર કેસ ચલાવવામાં આવી રહ્યો છે.

ડૉ. વસીમ અકરમ બિનલશ્કરી અધિકારી છે. સેનાના નિવેદન અનુસાર તેઓ એક સંવેદનશીલ સંસ્થામાં કામ કરતા હતા.

ડૉ. અકરમને પણ મૃત્યુદંડ આપવામાં આવ્યો છે. તેમના પર અન્ય દેશોની ગુપ્તચર સંસ્થાઓને સંવેદનશીલ માહિતી પૂરી પાડવાનો આરોપ હતો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

મામલો શું છે?

છેલ્લા બે અઠવાડિયાથી સૈન્યના બે ઉચ્ચ અધિકારીઓની ઘરપકડના સમાચાર આવી રહ્યા છે.

પત્રકાર પરિષદમાં સેનાના પ્રવક્તા મેજર જનરલ આસિફ ગફૂરે આ ધરપકડની પુષ્ટિ કરી હતી.

તેમણે કહ્યું હતું, "સૈન્યના વડાએ કોર્ટ માર્શલનો આદેશ આપ્યો હતો, જે હાલ ચાલુ છે. પરંતુ આ ઘટનાઓ એકબીજા સાથે જોડાયેલી નથી અને આ કોઈ સાથે નેટવર્કનો મુદ્દો નથી."

તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જ્યારે કાર્યવાહી પૂરી થશે, ત્યારે તેની પણ જાહેરાત કરશે.

જાસૂસી અંગેનો પાકિસ્તાની કાયદો શું છે?

આ પકડાયેલા અધિકારીઓ વિરુદ્ધ ઑફિશિયલ સિક્રેટ ઍક્ટ હેઠળ કેસ ચલાવવામાં આવ્યો.

સરકારી સેવામાં જોડાનાર દરેક વ્યક્તિએ પછી તે લશ્કરી હોય કે બિનલશ્કરી, તેમણે ઑફિશિયલ સિક્રેટ ઍક્ટ પર સહી કરવાની હોય છે.

આ કાયદા હેઠળ...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન હવે સાઉદી અરેબિયા સાથે દુશ્મની કરી રહ્યું છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન

એક ટીવી શો દરમિયાન મહમૂદ કુરેશીએ કહ્યું હતું, "હું એકવાર ફરી વિનમ્રતાપૂર્વક ઓઆઈસીના વિદેશમંત્રીઓની કાઉન્સિલની બેઠક બોલાવવાની વિનંતિ કરું છું. જો તમે તેને યોજતા નથી તો હું વડા પ્રધાન ઈમરાન ખાનને એવા ઇસ્લામિક દેશોની બેઠક બોલાવવાનું કહેવા માટે વિવશ થઈ જઈશ, જે કાશ્મીરના મુદ્દે અમારી સાથે છે અને ઉત્પીડનનો ભોગ બની રહેલા કાશ્મીરીઓનું સમર્થન કરે છે."

નોંધનીય છે કે સાઉદી અરેબિયાએ કાશ્મીરમાંથી ધારા 370 હઠાવવાને ભારતનો આંતરિક મામલો ગણાવ્યો છે.

જોકે, જૂન મહિનામાં ઓ.આઈ.સીના કૉન્ટેક્ટ ગ્રૂપના વિદેશમંત્રીઓની કટોકટી સમયની બેઠકમાં 5 ઑગસ્ટ 2019 પછી ભારતના વહીવટ હેઠળના જમ્મુ-કાશ્મીરમાં માનવઅધિકારની સ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરાઈ હતી.

બેઠકમાં એમ પણ કહેવાયું હતું કે ભારત સરકાર તરફથી 5 ઑગસ્ટ 2019ના દિવસે જમ્મુ-કાશ્મીર મામલે જે નિર્ણય કરવામાં આવ્યો અને નવા ડૉમિસાઇલ નિયમ લાગુ કરાયા તે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષાપરિષદના પ્રસ્તાવ અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદો (જેમાં ચોથું જીનીવા કન્વૅન્શન પણ શામેલ છે) તેનું ઉલ્લંઘન છે. સાથે જ સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષાપરિષદના પ્રસ્તાવને માનવાની ભારતની પ્રતિબદ્ધતાનું પણ ઉલ્લંઘન છે.

ઓઆઈસીમાં મુખ્ય રીતે સાઉદી અરેબિયાનો જ પ્રભાવ છે.

પાકિસ્તાનની ટીકાત્મક ટિપ્પણી પછી સાઉદી અરેબિયાએ એને 1 બિલિયન ડૉલરનું દેવું ચૂકવી દેવા કહ્યું છે.

વર્ષ 2018માં સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાનને ૩.૨ બિલિયન ડૉલરનું ધિરાણ આપ્યું હતું. દેવું ન ચૂકવી શકવાને કારણે સાઉદી અરેબિયાએ મે મહિનાથી જ પાકિસ્તાનને ક્રૂડઑઇલ આપવાનું બંધ કરી દીધું છે.

પાકિસ્તાનના મીડિયામાં પણ મહમૂદ કુરેશીના નિવેદનની ટીકા થઈ રહી છે કારણ કે એનાથી પાકિસ્તાન ઉપર દેવું ચૂકવવાનું દબાણ વધી ગયું છે.

નિષ્ણાતો આને પાકિસ્તાનને લઈને સાઉદી અરેબિયાના વલણમાં આવેલા  મોટા પરિવર્તનની તરીકે જોઈ રહ્યા છે.

બદલાતાં સમીકરણો

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પાકિસ્તાનને લઈને સાઉદી અરેબિયાના વલણમાં આવેલા આ પરિવર્તન વિશે  જેએનયુમાં 'દક્ષિણ એશિયા અધ્યયન કેન્દ્ર'ના પ્રોફેસર સંજય ભારદ્વાજ કહે છે, "આને વૈશ્વિક સ્તર પર થઈ રહેલા પરિવર્તનની દ્રષ્ટિએ જોવું પડશે. આ એશિયાઈ દેશો વચ્ચે બદલાઈ રહેલા સમીકરણોને કારણે છે. અમેરિકા અને ચીન એશિયાઈ દેશોમાં પોતાનાં અલગ-અલગ સમીકરણો બનાવી રહ્યાં છે."

"સાઉદી અરેબિયા પરંપરાગતરૂપથી અમેરિકાનું સહયોગી રહ્યું છે અને સાઉદી અરેબિયાનો ઇસ્લામી દુનિયામાં એક પ્રકારે દબદબો...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન, સાઉદી અરેબિયા અને ચીન વચ્ચે ઈરાનનો ખેલ?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ મુદ્દે ઈમરાન ખાનની સરકારે વિરોધ પક્ષોની ટીકાનો સામનો પણ કરવો પડ્યો હતો.

જોકે, હવે પોતાના એ નિર્ણય વિશે ફેરવી તોળતાં પાકિસ્તાન સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે સીપીઈસી દ્વિપક્ષી કરાર જ બની રહેશે. જોકે, આ ત્રિ-પક્ષીય કરારમાં સાઉદી અરેબિયાના સામેલ થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

આ કિસ્સામાં મહત્ત્વની વાત એ છે કે ઈમરાન ખાનની તાજેતરની સાઉદી અરેબિયાની મુલાકાત બાદ આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

એ પછી સાઉદી અરેબિયાનું એક પ્રતિનિધિ મંડળ ગયા રવિવારે પાકિસ્તાન પણ પહોંચ્યું હતું.

આ તબક્કે સવાલ થાય છે કે સીપીઈસી કરારમાં સાઉદી અરેબિયાને સામેલ કરવાની જાહેરાત બાદ પાકિસ્તાને તેનો નિર્ણય શા માટે બદલવો પડ્યો?

શું છે પાકિસ્તાનની 'ગુલાંટ'નું કારણ?

ઈમરાન ખાન સરકારના આ નિર્ણયને પાકિસ્તાનના રાજકીય વર્તુળોમાં અત્યંત આશ્ચર્ય સાથે જોવામાં આવી રહ્યો છે.

કૅબિનેટની બેઠક બાદ પાકિસ્તાનના માહિતી પ્રધાન ફવાદ ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે, સીપીએસઈ હેઠળ સાઉદી અરેબિયા સાથે ત્રણ રોડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ઊર્જા પ્રકલ્પ માટે કરાર કરવામાં આવ્યો છે અને સાઉદી અરેબિયાને સીપીઈસીમાં ત્રીજા ભાગીદાર તરીકે સામેલ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

પાકિસ્તાન સ્થિત બીબીસીના સંવાદદાતા હારુન રશીદે કહ્યું હતું, "ઈમરાન સરકારના આ નિર્ણયનું પાછળનું કારણ અત્યારે કોઈને ખબર નથી."

"અલબત, ઈરાન સરકાર તરફથી કોઈ રીતે દબાણ કરવામાં આવ્યાની શક્યતા હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે, કારણ કે સાઉદી અરેબિયા ઈરાનની સીમાને અડીને આવેલા બલુચિસ્તાનના વિસ્તારોમાં સીપીઈસી હેઠળ રોકાણ કરવા ઇચ્છતું હતું."

"તેથી સાઉદી અરેબિયા પોતાની આટલી નજીક આવીને અડ્ડો જમાવે એવું ઈરાન ક્યારેય ન ઇચ્છે."

બીજું 'યમન' બનવાનો ડર તો નથીને?

ઘણાં વિશ્લેષકો માને છે કે પાકિસ્તાનની હાલત અત્યારે વિચિત્ર છે. અમેરિકા અને સોવિયેટ સંઘ વચ્ચેના સંઘર્ષમાં અફઘાનિસ્તાને લગભગ ત્રણ દાયકા સુધી હિંસાનો સામનો કરવો પડ્યો હતો તેમ પાકિસ્તાન પણ કોઈ પ્રૉક્સી વૉરની રણભૂમિ બની શકે છે.

હારુન રશીદે કહ્યું હતું, "સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાન વચ્ચેની પ્રૉક્સી વૉરનો દેશ પાકિસ્તાન બન્યો હોવાના આક્ષેપ થતા રહે છે. પ્રૉક્સી વૉરનાં જોખમોથી પાકિસ્તાન સરકાર પરિચિત છે."

"તેથી પાકિસ્તાન સરકાર હંમેશાં એવું કહેતી રહે છે કે તેની નજરમાં ઈરાન અને સાઉદી અરેબિયા સમાન છે. આ બાબતથી બચવા માટે પાકિસ્તાન સરકારે ફેરવી તોળ્યું હોય એવી શક્યતા...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન-સાઉદી અરેબિયાના તણાવ પાછળ માત્ર કાશ્મીર જ જવાબદાર?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મોહમ્મદ બિન સલમાન અને ઇમરાન ખાન

જ્યારે મોહમ્મદ બિન સલમાન મુલાકાતે આવ્યા ત્યારે તેમની ઘણી આગતાસ્વાગતા થઈ અને તેઓ બહુ ભાવથી મળ્યા અને પાકિસ્તાનીઓને જણાવ્યું કે તેમને સાઉદી અરેબિયામાં પોતાનો પ્રતિનિધિ ગણે.

આ મુલાકાતમાં મુશ્કેલીમાં ઘેરાયેલી પાકિસ્તાનની અર્થવ્યવસ્થા માટે 20 અબજ ડૉલરના કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા અને એવું લાગ્યું કે સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાનના ઐતિહાસિક સંબંધોને નવો મુકામ મળી ગયો છે.

લગભગ 18 મહિના બાદ 5 ઑગસ્ટ, 2020માં ભારત પ્રશાસિત કાશ્મીરનો વિશેષ દરજ્જો ખતમ થવાને એક વર્ષ પૂરું થવા પર પાકિસ્તાન જ્યારે 'પ્રતાડિત દિવસ' મનાવી રહ્યું હતું ત્યારે તેમના વિદેશમંત્રી શાહ મહમૂદ કુરૈશીએ એક ખાનગી ન્યૂઝચેનલ 'એઆરવાય' પર એક પ્રોગ્રામમાં વાત કરતાં પબ્લિક પ્લૅટફોર્મ પર પહેલી વાર સાઉદી અરેબિયાની નીતિ પર ખૂલીને નિરાશા વ્યક્ત કરી.

તેઓએ કહ્યું, "સાઉદી અરેબિયા અને અમારે સારા સંબંધો છે. આબરૂ અને પ્રેમના સંબંધ છે."

"પાકિસ્તાની મક્કા અને મદીનાની સુરક્ષા માટે જીવ આપવા તૈયાર છે. આજે હું એ મિત્રદેશ (સાઉદી અરેબિયા)ને કહી રહ્યો છું કે પાકિસ્તાનના મુસલમાન અને એ પાકિસ્તાનીઓ જે તમારા માટે લડીને મરવા તૈયાર છે, આજે તેઓ તમને કહી રહ્યા છે કે તમે (કાશ્મીર મામલા પર) એ નેૃતત્વની ભૂમિકા અદા કરો, જે મુસલમાન તમારી પાસે અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે અને જો ન કરી તો હું ઇમરાન ખાનને કહીશ કે હવે રાહ નહીં જોવાય."

"આપણે આગળ વધવું પડશે. સાઉદી અરેબિયાની સાથે કે તેના વિના."

પાકિસ્તાનના વિદેશમંત્રી તરફથી ખુલ્લેઆમ સાઉદી અરેબિયાને ફરિયાદ પર કૂટનીતિકોમાં હોબાળો થઈ ગયો.

આ નિવેદનને ન માત્ર સાઉદીમાં પણ પાકિસ્તાનમાં સાઉદી અરેબિયાના સમર્થક જૂથોએ પણ નાપસંદ કર્યું.

કેટલાક રાજનીતિજ્ઞો, ન્યૂઝએન્કરો અને ધાર્મિક સંગઠનો તરફથી તેને વિદેશમંત્રીનું અંગત મંતવ્યું ગણાવ્યું, તો ક્યાંક તેને વડા પ્રધાન પર અન્ય લૉબીના પ્રભાવનું પરિણામ ગણાવાયું.

જોકે વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને કહ્યું કે સાઉદી અરેબિયા સાથે કોઈ મતભેદ નથી અને તેની સાથે મજબૂત ભાઈચારાના સંબંધો બનેલા છે.

તેમનું કહેવું હતું કે બધા દેશો પોતાની વિદેશનીતિ અનુસાર નિર્ણયો કરે છે અને સાઉદી અરેબિયાની પણ પોતાની નીતિ છે.

વિદેશમંત્રી શાહ મહમૂદ કુરૈશીના આ નિવેદન બાદ પડદા પાછળની કૂટનીતિ હરકતમાં આવી ગઈ.

સાઉદી રાજદૂતે સંપર્ક કરવાનું શરૂ કરી દીધું અને સૌથી મહત્ત્વનો સંપર્ક પાકિસ્તાનની ફોજના પ્રમુખ જનરલ કમર જાવેદ બાજવાનો થયો, જેમની...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન-સાઉદી અરેબિયાની તૂટી રહેલી દોસ્તીમાં ભારત કેમ બની રહ્યું છે ખાસ?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

કાશ્મીરને લઈને પાકિસ્તાનની નીતિઓને કારણે હાલ સાઉદી અરેબિયા અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોમાં તણાવ ઊભો થયો છે. પાકિસ્તાનના સેનાપ્રમુખની મુલાકાત આ તણાવને ઓછો કરવાની દિશામાં એક પહેલ તરીકે જોવામાં આવે છે.

પાકિસ્તાન ઇચ્છે છે કે વિવાદિત કાશ્મીર મુદ્દે સાઉદી અરેબિયા ભારત પર કડક વલણ અપનાવે.

સાઉદી અરેબિયાએ તાજેતરમાં પાકિસ્તાનને અપાતી આર્થિક મદદ રોકવાની જાહેરાત કરી હતી જેને લીધે પાકિસ્તાનને મુશ્કેલી પડી શકે છે.

પાકિસ્તાનની સેનાના પ્રવક્તાએ એક નિવેદનમાં કહ્યું છે કે જનરલ કમર જાવેદ બાજવાની સાઉદી મુલાકાત સૈન્ય મામલાઓ સંબંધિત છે. જોકે, પાકિસ્તાનની સેના અને સરકાર સાથે જોડાયેલા અધિકારીઓને ટાંકીને સમાચાર સંસ્થા રૉયટર્સે કહ્યું કે બાજવા સ્થિતિને શાંત કરવાનો પ્રયાસ કરશે.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે જો સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાનને આપવામાં આવતી મદદને મુદ્દે પોતાનું વલણ ન બદલ્યું તો પાકિસ્તાન સેન્ટ્રલ બૅન્કની વિદેશી મુદ્રાની હાલત ગંભીર થઈ શકે છે.

બાજવાએ સાઉદી અરેબિયાના ઉપ રક્ષામંત્રી ખાલિદ બિન સલમાનની મુલાકાત લીધી છે અને 'બેઉ દેશો વચ્ચે સાઉદી-પાકિસ્તાનના દ્વિપક્ષિય સંબંધો, સૈન્ય સહયોગ અને ક્ષેત્રિય સુધારાઓ પર ચર્ચા કરી. '

આ જાણકારી ખાલિદ બિન સલમાને ટ્વિટર પર આપી છે.

સલમાને ટ્વિટર પર લખ્યું , ''આજે મેં મારા ભાઈ પાકિસ્તાનની સેનાના પ્રમુખ જનરલ કમર બાજવા સાથે મુલાકાત કરી. અમે દ્વિપક્ષીય સંબંધો, સૈન્ય સહયોગ અને ક્ષેત્રિય શાંતિ પર સમાન વિચારો અંગે વાત કરી. ''

સાઉદી અરેબિયાના રક્ષા મંત્રાલયે પોતાની વેબસાઇટ પર એક નિવેદનમાં કહ્યું , "સાઉદી અરેબિયાના સેનાપ્રમુખ મેજર જનરલ ફૈયાદ બિન હમાદ અલ રુવાઇલીએ પાકિસ્તાનના સેનાપ્રમુખનું સ્વાગત કર્યું છે."

નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ''મુલાકાત દરમિયાન સૈન્ય સહયોગ અને સહિયારા હિતો અંગે ચર્ચા થઈ.''

પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા પારંપરિક રીતે મિત્રદેશો છે. વર્ષ 2018ના અંતમાં સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાનને ત્રણ અબજ ડૉલરનું કરજ આપ્યું હતું અને 3.2 અબજ ડૉલરની તેલ ખરીદીની ગૅરંટી લીધી હતી.

જોકે, પાકિસ્તાને સાઉદી અરેબિયા પર કાશ્મીર મુદ્દે દખલ દેવાનું દબાણ કર્યું એ પછી સાઉદી અરેબિયાએ પાકિસ્તાન પાસેથી એક અબજ ડૉલરની જલદી વસૂલી કરી છે અને અન્ય એક અબજ ડૉલરનું કરજ જલદી ચૂકવવા માટે કહ્યું છે.

અલબત્ત, સમાચાર સંસ્થા રૉયટર્સ પ્રમાણે જ્યારે આ મામલે સાઉદી સરકારની મીડિયા ઑફિસ પાસેથી ટિપ્પણી માગવામાં આવી તો કોઈ જવાબ નથી...


શીર્ષક: પાકિસ્તાન: ઇમરાન ખાને કોરોનામાં બેરોજગારો માટે શરૂ કરી આ યોજના\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ યોજનામાં બેરોજગાર બનેલા દૈનિક મજૂરોને નર્સરીમાં નોકરી આપવામાં આવી રહી છે.

ઇમરાન ખાને પાકિસ્તાનનું ગ્રીન કવર વધારવાની કવાયત ગ્રીન સ્ટિમ્યુલસ સ્કીમ શરૂ કરી છે અને તેમાં બેરોજગાર થયેલાં દૈનિક મજૂરોને નર્સરીમાં શ્રમનું કામ આપવામાં આવે છે.

જોકે, વિપક્ષ આને કરપ્શન કહે છે. ઇમરાન ખાનની પાર્ટી દાવો કરે છે કે આ પ્રોજેકટથી પાકિસ્તાનનું ગ્રીન કવર 3 ટકાથી વધીને 6 ટકા થઈ ગયું છે. બીબીસી આ દાવાની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ કરી શકી નથી.

પાકિસ્તાનથી સંવાદદાતા શુમાઇલા જાફરીનો આ અહેવાલ જુઓ વીડિયોમાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાન: જૂતા તપાસમાં પાસ ન થયાં તો રાખી લીધાં\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પાકિસ્તાને એક નિવેદન બહાર પાડી પાકિસ્તાનના વિદેશ પ્રધાન ખ્વાજા મુહમ્મદ આસિફે ભારતના તમામ આક્ષેપોને ફગાવી દીધા હતા.

પાકિસ્તાને શું કહ્યું?

આ પહેલા ગુરુવારે આ મામલે ભારતીય સંસદમાં સુષ્મા સ્વરાજે નિવેદન આપતા પાકિસ્તાન પર આરોપો લગાવ્યા હતા.

સુષ્માએ શું કહ્યું હતું?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાન: માથાથી જોડાયેલી બહેનોને સર્જરી કરીને છૂટી પડાઈ હતી, હવે તેઓ કેવી રીતે જીવે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

જન્મના સમયે તેઓ માથાથી જોડાયેલી હતી. જોકે લંડનમાં સર્જનનોની એક મોટી ટીમે એક વર્ષ પહેલાં તેમની સર્જરી કરીને છૂટી પાડી હતી.

તેમનું ઑપરેશન ઘણું મુશ્કેલ હતું કારણકે તેમનું મગજ પણ જોડાયેલા માથામાં ગૂંચવાયેલું હતું.

મારવા અને સફા પરિવાર સાથે યુકેમાં સારવાર કરાવીને બે વર્ષે સ્વદેશ પહોંચી છે.

ત્યારે જાણો તેમની પરિસ્થિતિ કેવી છે?

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનથી આવેલી એ મહિલા, જેમણે કાશ્મીરમાં ધમાલ મચાવી દીધી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

હું જ્યારે દિલશાદા બેગમના ઘરે પહોંચ્યો ત્યારે તેઓ પોતાની નાનકડી કરિયાણાની દુકાને બેઠાં હતાં.

દુકાનની આજુબાજુ ઊભેલા અમુક લોકોને તેઓ કહી રહ્યાં હતાં કે મને પૂછ્યા વગર મારા સરપંચ બનાવાના સમાચાર ઇન્ટરનેટ પર મુકાઈ ગયા.

દિલશાદા બેગમ દુકાનની આજુબાજુ બેસેલા લોકોને કહી રહ્યાં હતાં કે તેમના વિશે જે લોકો સમાચાર છાપવા માગતા હોય તે અહીંયા આવે કે શા માટે હું સરપંચ બની અને શા માટે મેં ચૂંટણીમાં ભાગ લીધો?

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જમ્મુ અને કાશ્મીરની પંચાયતોની ચૂંટણીમાં બિનહરીફ વિજેતા થનારાં ઉમેદવારોમાં દિલશાદા બેગમનો પણ સમાવેશ થાય છે.

26 વર્ષના દિલશાદા બેગમ વર્ષ 2012માં પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરથી પોતાના પતિ મોહમ્મદ યુસુફ બટ સાથે ભારત અધિકૃત કાશ્મીરમાં આવ્યાં હતાં.

દિલશાદાનાં લગ્ન વર્ષ 2002માં મુઝફ્ફરાબાદમાં યુસુફ સાથે થયાં હતાં.

સીમા પાર હથિયારોની ટ્રેનિંગ

યુસુફ બટ વર્ષ 1997માં હથિયારોની ટ્રેનિંગ મેળવવા સરહદ પાર જતા રહ્યા હતા.

દિલશાદાએ જણાવ્યું કે તેમના પતિ મુઝફ્ફરાબાદમાં ભાડાની દુકાનમાં ગૅસ એન્જસી ચલાવતા હતા.

તેમણે કહ્યું, "વર્ષ 2011માં જયારે સરકારે જાહેરાત કરી કે સીમા પાર હથિયારોની તાલીમ લેવા માટે ગયેલા યુવાનો પુનર્વસન પૉલિસી અંતર્ગત પોતાના ઘરે પરત આવી શકે છે ત્યારે મારા પતિએ કહ્યું કે આપણે પણ પરત જતા રહીએ."

"ત્યારબાદ વર્ષ 2012માં અમે નેપાળ થઈ કાશ્મીર પરત આવ્યાં હતાં."

"અહીંયા આવ્યા બાદ પોલીસે મારા પતિની પાંચ દિવસ સુધી અટકાયત કરી રાખી હતી."

પાંચ બાળકોનાં માતા દિલશાદાએ કહ્યું, " વર્ષ 1992માં મારા પિતા ભારત અધિકૃત કાશ્મીરથી પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર જતા રહ્યા હતા. ત્યારથી અમે ત્યાં જ રહેતા હતા."

"મારા માતાપિતા બંને કુપવાડા જિલ્લાના ટંગડારના રહેવાસી છે, મારો જન્મ પણ ત્યાં જ થયો હતો."

"હું જ્યારે ત્રણ મહિનાની હતી ત્યારે અબ્બા મુઝફ્ફરાબાદ જઈને વસ્યા હતા.

પંયાતની ચૂંટણી

દિલશાદા પરિવારના ભરણપોષણ માટે ગામમાં કરિયાણાની દુકાન ચલાવે છે.

દિલશાદાએ કહ્યું, "સાત મહિના અગાઉ મુઝફ્ફરાબાદમાં અબ્બાનું મૃત્યુ થયું હતું. જોકે, સરકારે પિયર જવાની પરવાનગી આપી નહોતી."

"મેં મારા પરિજનોને જોયાં તેને સાત વર્ષ થઈ ગયાં છે, મારી સમજમાં એ નથી આવતું કે અમારી ભૂલ શું છે?"

"જો અમે વિઝા માટે અરજી કરીએ તો અમને વિઝા મળવા જોઈએ."

પંચાયતની ચૂંટણી લડવા અંગે તેમણે કહ્યું, "અમે અમારી ઓળખ સ્થાપવા માગીએ છીએ કારણ કે અમારી કોઈ ઓળખ...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનથી બધું છોડીને ભારત આવ્યા છતાં કેમ છે આ લોકો પરાયાં?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

વાઘા બોર્ડર પર ભારતીય અને પાકિસ્તાની સૈનિકો વચ્ચે થતી દૈનિક પરેડનું દૃશ્ય.

આ કથા વિભાજનની નથી પરંતુ સમસ્યાઓ તેનાથી ઓછી પણ નથી.

પાકિસ્તાનમાં જન્મ, ભણ્યા, લગ્ન કર્યાં, બાળકો-સગાસંબંધી બધાં જ પાકિસ્તાનમાં, પણ એ બધાને છોડીને તેઓ 'પરદેશ'માં આવી પહોંચ્યા છે અને પરદેશને જ પોતાનું ઘર બનાવવા ઈચ્છે છે.

મજબૂરીને કારણે સરહદ પારથી ભારત આવેલા આવાં અનેક લોકો રાજસ્થાનમાં રહે છે.

ભારતીય નાગરિકત્વ

પાકિસ્તાનથી આવીને ઉદયપુરના સિંધુ ધામમાં અનેક સિંધી પરિવારો વસ્યા છે.

પાકિસ્તાનથી જોધપુર, જયપુર અને બાડમેર આવેલા કેટલાક લોકોને ભારતનું નાગરિકત્વ આપવામાં આવ્યું છે.

અલબત, ઉદયપુરમાં વર્ષોથી વસતા આવા લોકોને હજુ સુધી નવી ઓળખ મળી નથી.

એ લોકોના જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાનથી આવીને ઉદયપુરમાં વસેલા લોકોની સંખ્યા સરખામણીએ ઓછી છે. તેથી તેઓ ભારતીય નાગરિકત્વ માટે તરસી રહ્યા છે.

એ પૈકીના મોટાભાગના લોકો પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાંથી આવેલા હિંદુઓ છે.

કેટલાક લોકોને ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં ભારતીય નાગરિકત્વના સોગંદ અપાવવામાં આવ્યા હતા.

તેમને શપથ પત્રો જયપુર મોકલવામાં આવ્યા હતા. હવે તેઓ પ્રમાણપત્રની રાહ જોઈ રહ્યા છે.

આશ્રયની શોધમાં બલુચિસ્તાનથી રાજસ્થાન સુધી આવેલા લોકોને સવાલ કરવામાં આવ્યો હતો કે તેઓ તેમનો દેશ છોડીને બીજા દેશમાં વસવાટ કરવા શા માટે આવ્યા?

એ લોકોએ તમામ આશંકાને એક ઝટકામાં જમીનદોસ્ત કરી નાખી હતી.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાનમાં કંઈ ખરાબ ન હતું. ભારતમાં અલગ-અલગ લોકો રહે છે તેમ પાકિસ્તાનમાં પણ રહે છે.

બલુચિસ્તાનના નૌશિકીના વતનીની વાત

બલુચિસ્તાનના નૌશિકી શહેરમાંથી આવેલા પ્રકાશ

પ્રકાશ કહે છે કે "હું બલુચિસ્તાનના નૌશિકી શહેરમાં રહેતો હતો. ભારત જેવું જ છે પાકિસ્તાન."

"ભારતમાં જે રીતે અલગ-અલગ લોકો રહે છે તેમ ત્યાં પણ રહે છે. જે રીતે અમે અહીં મહોલ્લામાં રહીએ છીએ એમ ત્યાં પણ રહેતા હતા."

"પાકિસ્તાનથી ભારત આવવાનું કારણ તમને મોટું લાગી પણ શકે અને ન પણ લાગે."

"હા, એટલું જરૂર કે ત્યાં અપહરણ શરૂ થયાં ત્યારે મનમાં ડર પેસી ગયો હતો."

"ઘરથી બહાર નીકળતાં ત્યારે પાછા આવીશું કે નહીં તેનો અંદાજ રહેતો ન હતો."

અપહરણ ઉપરાંત બાળકોનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ બનાવવાની ચિંતા પણ હતી.

પ્રકાશ કહે છે કે "બલુચિસ્તાનમાં બાળકોનો સારો ઉછેર એક મોટી સમસ્યા છે. ઉછેર જ જ્યારે મોટી સમસ્યા હોય ત્યારે કારકિર્દીની વાત શું કરવી."

"અમે લોકો ઘણી વખત ભારત ફરવા આવ્યા...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનથી ભૂલથી પકડેલી ટ્રેનને કારણે શરૂ થઈ એક દર્દભરી પ્રેમકથા\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સિરાજ અને સાજિદા

પણ એકાદ મહિના પહેલાં સાજિદા અને સિરાજના હસતાં-ખીલતાં જીવનને જાણે કે ગ્રહણ લાગ્યું, ભારતીય સત્તાવાળાઓએ ગેરકાયદે સરહદ પાર કરવા બદલ સિરાજને આરોપી ગણી તેમને  તેમના જન્મસ્થળ પાકિસ્તાન પરત મોકલી દેવાયા.

સિરાજના જીવનમાં આ પ્રકરણની શરૂઆત 24 વર્ષ પહેલાં થઈ હતી, જ્યારે સિરાજ 10 વર્ષના હતા.

પરીક્ષાનું પરિણામ ખરાબ આવતાં સિરાજનો તેમના પરિવાર સાથે ઝઘડો થયો.

સિરાજે પાકિસ્તાનના ઉત્તર-પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા સુંદર નાના ગામ 'શારકૂલ' અને પોતાના પરિવારને જાણે છેલ્લી સલામ કરી અને કરાંચી જવા માટે બધુ છોડીને ભાગી નીકળ્યા.

જોકે, લાહોર રેલ્વે સ્ટેશનથી સિરાજ જે ટ્રેનમાં બેઠા તે તેમના જીવનની ખોટી ટ્રેન હતી. આ ટ્રેન તેને પાકિસ્તાનથી ભારત લઈ આવી.

શારકૂલના ઘર બહાર ખાટલા પર બેઠેલા સિરાજે કહ્યું, "પહેલાં થોડાં દિવસો સુધી મને એવું જ લાગતું હતું કે હું કરાંચીમાં જ છું, પણ પછી મને ખ્યાલ આવ્યો કે આ કરાંચી નહીં પણ ભારત હતું."

સિરાજ તેમની પાછળ દેખાતા પર્વતો જેવા શાંત દેખાતા હતા, પણ વાસ્તવમાં તે ઘણા ઉદાસ અને ગંભીર હતા.

જે તેમના શબ્દોમાં વર્તાતું હતું, "મેં મારા જીવનનાં ત્રણ વર્ષ અમદાવાદની બાળકોની જેલમાં પસાર કર્યાં, હું જેલમાંથી છૂટ્યો ત્યારે મારું નસીબ મને મુંબઈ લઈ ગયું. જ્યાં ધીમે-ધીમે મારી નવી જિંદગીની શરૂઆત થઈ."

શરૂઆતનાં વર્ષોમાં મોટાભાગે સિરાજ ફૂટપાથ પર ભૂખ્યા ઊંઘી રહેતા, પણ સમય જતાં રસોઇયા તરીકે કામ કરવા લાગ્યા.

પોતાની જરૂરિયાત જેટલું તેઓ કમાઈ લેતા હતા. 2005માં પડોશીઓની મદદથી તેઓ સાજિદાને મળ્યા અને સિરાજે તેમની સાથે લગ્ન કરવાનો નિર્ણય કર્યો.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

રડતાં-રડતાં સાજિદાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું, "એ લોકોએ અમારું જીવન તહસનહસ કરી નાખ્યું, મારા બાળકો તેમના પિતાને જોવા માટે આતુર છે."

"ભારતમાં એક વ્યક્તિને રાખી શકાય એટલી પણ જગ્યા નથી?, હવે હું અહીંની સરકારને વિનંતીઓ કરું છું કે મને અને મારા બાળકોને પાસપોર્ટ બનાવી આપે, જેથી અમે સિરાજ પાસે પાકિસ્તાનમાં  જઈ શકીએ."

2009માં સિરાજે ભારત સરકાર સમક્ષ પાકિસ્તાની તરીકે શરણાગતિ સ્વીકારવાનો નિર્ણય કર્યો, જેનાથી તે પોતાના વતન પાછો જઈને પોતાના માતાપિતાને મળી શકે.

જે માતાપિતા સિરાજને શોધવા માટે વર્ષોથી પોસ્ટરો લગાવતાં હતાં. પણ, તેના આ નિર્ણયથી જ સમસ્યા શરૂ થઈ હતી.

સિરાજે કહ્યું, "2006માં જ્યારે મારા પહેલા બાળકનો જન્મ થયો, ત્યારે હું મારા માતાપિતાને યાદ કરતો...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના ઇતિહાસમાં જલિયાંવાલાને કેમ સ્થાન નહીં? : એક પાકિસ્તાનીનો પ્રશ્ન\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

એ વાત જ એકદમ ઢંગધડા વગરની છે કે જલિયાંવાલા બાગ કાંડનો ઉલ્લેખ પશ્ચિમ પંજાબ (પાકિસ્તાન) માટેના વિચારમાં પરિવર્તન લાવી શકે એમ છે.

એ હકીકત સ્વીકારવી જ પડશે કે આઝાદીની લડાઈમાં જે લોકોએ ભાગ લીધો છે અને એ તમામ કે જે આ સંઘર્ષમાં શહીદ થયા એ અલગ પાકિસ્તાનના વિરોધી નહોતા.

તેઓ 'ટૂ નેશન થિયરી'ના વિચારને કોઈ હાનિ પણ પહોંચાડે એમ નહોતા.

એટલે જ, એમ કહેવું બિલકુલ અતિશ્યોક્તિ નહીં લેખાય કે અલગ પાકિસ્તાન માટેનું જે આદોલન ઊભું થયું એમાં જલિયાંવાલા હત્યાકાંડનો પણ ફાળો છે જ.

એટલે જ આ દેશ (પાકિસ્તાન)ના પાયામાં એ શહીદોનું લોહી ભળેલું છે જ.

13 એપ્રિલ, 1919નો એ દિવસ. એ દિવસે વૈશાખી હતી અને જલિયાંવાલા બાગમાં લોકો રૉલેટ ઍક્ટના વિરોધમાં એકઠા થયા હતા.

એ હજારો નિશસ્ત્ર લોકો પર ગોળી ચલાવવા માટે જનરલ ડાયરે આદેશ આપ્યો હતો.

આ નૃશંસ હત્યાકાંડમાં મોટા પ્રમાણમાં શીખ, હિંદુ અને મુસલમાન માર્યા ગયા હતા. તેઓ પંજાબની ધરતીને આઝાદ કરવા માટે શહીદ થયા હતા.

આ હત્યાકાંડ બાદ જ જનરલ ડાયરને ઇતિહાસના સૌથી મોટા વિલન ગણાવાયા અને 'અમૃતસરના કસાઈ' તરીકે ઓળખાવાયા.

બ્રિટિશરાજમાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે પંજાબમાં તમામ ધર્મના લોકોએ સાથે મળીને સંઘર્ષ કર્યો હતો. આ એ જ સંઘર્ષ હતો કે જે 1857થી ચાલુ હતો.

લોહીનો એક જ રંગ

પ્રથમ વિશ્વયુદ્ધ પૂરું થયું અને આ સંઘર્ષ વધુ તેજ થયો. અંગ્રેજ શાસન વિરુદ્ધ સ્થાનિક સ્તરે, ખાસ કરીને અમૃતસર, લાહોર, કસુર અને ગુજરાંવાલામાં લોકોએ આઝાદીના સમર્થનમાં અવાજ બુલંદ કર્યો.

બ્રિટિશ નીતિઓ અને કાયદા વિરુદ્ધ થઈ રહેલા વિરોધ-પ્રદર્શનો વેગ પકડવાં લાગ્યાં.

અંગ્રેજોએ ગંભીરતા સમજીને રૉલેટ ઍક્ટ લાગુ કરી દીધો. એ કાયદામાં સરકાર વિરુદ્ધ પ્રદર્શન કરનારા અને વિદ્રોહીઓને પકડવા અને જેલમાં ધકેલી દેવાના આદેશ હતા.

આ કાયદા વિરુદ્ધ હિંદુ, શીખ અને મુસલમાન એકઠા થઈને વિરોધ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા હતા.

એટલે ગુપ્ત જાણકારીને આધારે, બ્રિટિશ સરકારે એ સભાને સંબોધન કરનારા સૈફુદીન કિચલુ અને સત્ય પાલ જેવા નેતાઓની 10 એપ્રિલ, 1919ના રોજ ધરપકડ કરી લીધી.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

13મી એપ્રિલ, 1919ની સભાની એક માગ આ નેતાઓને મુક્ત કરાવવાની પણ હતી.

સભાના આયોજનની જવાબદારી ડૉ. મોહમ્મદ બશીરને માથે હતી.

એ સભામાં મુસલમાન, હિંદુ અને શીખોએ એક મંચ પર એકઠા થઈને સાબિત કર્યું હતું કે આઝાદીની લડાઈમાં તમામ લોકો એક સાથે જ હતા.

એ જલિયાંવાલા બાગની અંદર જે હજારો લોકોનું લોહી...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના એક પણ એફ-16 વિમાનને ભારતે તોડ્યું નથી : અમેરિકન મૅગેઝિનનો દાવો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પાકિસ્તાની સેનાના પ્રવક્તાએ કહ્યું કે હવે સમય આવી ગયો છે કે ભારત પોતાના નુકસાન વિશે સત્ય જણાવે.

પત્રિકાના જણાવ્યા પ્રમાણે, "બે વરિષ્ઠ અધિકારિઓએ જણાવ્યું કે તેમણે હાલમાં જ એફ-16 વિમાનોનું નિરીક્ષણ કર્યું છે અને તે સુરક્ષિત હોવાનું જાણવા મળ્યું છે."

આ તપાસનાં પરિણામો ભારતીય વાયુ સેનાના એ દાવાથી ઊલટાં છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે વિંગ કમાન્ડર અભિનંદન વર્ધમાને પોતાનું વિમાન તૂટી પડે તે પહેલાં એક પાકિસ્તાની એફ-16 વિમાનને તોડી પાડ્યું હતું.

પાકિસ્તાનની મિસાઇલથી ખુદ અભિનંદનનું લડાકુ વિમાન નષ્ટ થઈ ગયું હતું.

અમેરિકન અધિકારીઓએ ફૉરેન પૉલિસીને જણાવ્યું કે બંને દેશો વચ્ચે હાલના વિવાદના કારણે કેટલાંક વિમાનોને તુરંત તપાસ માટે ઉપલબ્ધ કરાવ્યાં નહોતાં. એટલે ગણતરી કરવામાં કેટલાંક અઠવાડિયાં લાગી ગયાં.

પાકિસ્તાન અનેક વખત આ દાવાને નકારી ચૂક્યું છે. શુક્રવારે પાકિસ્તાની સેનાના પ્રવક્તાએ આ રિપોર્ટ પર ટિપ્પણી કરતાં કહ્યું કે આ પાકિસ્તાનું વલણ છે અને આ સાચું છે.

ભારતે ગેરમાર્ગે દોર્યા?

પાકિસ્તાની સેનાના પ્રવક્તા મેજર જનરલ આસિફ ગફૂરે કહ્યું, "ભારતના હુમલાઓ અને તેની અસરના દાવા પણ ખોટા છે. એ સમય આવી ગયો છે કે ભારતે પોતાના નુકસાન વિશે જણાવવું જોઈએ."

ફૉરેન પૉલિસીના અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સંભવ છે કે મિગ 21 ઉડાવનારા અભિનંદને પાકિસ્તાની એફ-16 વિમાનને નિશાના પર લીધું હોય."

"ફાયર પણ કર્યું હોય અને માની લીધું હોય કે નિશાન યોગ્ય જગ્યાએ જ લાગ્યું છે."

"જોકે પાકિસ્તાનમાં અમેરિકન અધિકારીઓની તપાસ નવી દિલ્હીના દાવા પર શંકા ઊભી કરે છે."

"એવું લાગે છે કે ભારતીય અધિકારીઓએ આ અંગે આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયને ગુમરાહ કર્યો છે."

અમેરિકન સંરક્ષણ અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ઘટના બાદ પાકિસ્તાને એફ-16 વિમાનોની ગણતરી માટે અમેરિકાને આમંત્રિત કર્યું હતું.

એફ-16 લડાકુ વિમાનોના વેચાણ દરમિયાન થયેલી સમજૂતી પ્રમાણે અમેરિકાને અધિકાર છે કે ઉપકરણોની ગણતરી અને સુરક્ષા માટે તે સમયાંતરે તપાસ કરે.

જોકે એક અમેરિકન સંરક્ષણ અધિકારીએ જણાવ્યું કે સમજૂતીના સંદર્ભમાં એફ-16 વિમાનોના ઉપયોગની શરતો નક્કી કરવામાં આવી ન હતી.

'એફ-16 હુમલામાં સામેલ હતું'

પત્રિકાના જણાવ્યા પ્રમાણે એ વાતના પુરાવા છે કે પાકિસ્તાનનું એફ-16 વિમાન એ ડોગફાઈટમાં સામેલ હતું. ઘટનાસ્થળ પર હવાથી હવામાં મારનારી અમેરિકન મિસાઇલના ટુકડાઓ મળી આવ્યા છે અને આ મિસાઇલો માત્ર એફ-16 વિમાન જ છોડી શકે છે....


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના કરાચીમાં વિસ્ફોટ, ઓછામાં ઓછા પાંચનાં મૃત્યુ TOP NEWS\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

કરાચીમાં હાજર બીબીસી સંવાદદાતા રિયાઝ સુહૈલે જણાવ્યું કે કરાચી યુનિવર્સિટીના પ્રવેશદ્વારની સામે આવેલી એક ચાર માળની ઇમારતમાં બુધવારે સવારે સાડા નવ વાગ્યાની આસપાસ વિસ્ફોટ થયો.

ઇમારતના ગ્રાઉન્ડ ફ્લૉર પર બૅન્ક, રેસ્ટોરાં અને અન્ય ઇમારતો આવેલી છે, જ્યારે ઉપરના માળે રહેવાસી ફ્લૅટ બનેલા છે.

ઘાયલોને નજીકની પટેલ હૉસ્પિટલમાં લઈ જવાયા છે.

મૃતકોમાંથી ત્રણના મૃતદેહ ઝીણા હૉસ્પિટલ અને બેના મૃતદેહ અબ્બાસી શહીદ હૉસ્પિટલમાં મોકલી દેવાયા છે.

બૉમ્બ ડિસ્પૉઝલ સ્ક્વૉડે ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા બાદ જણાવ્યું કે ગૅસ લીક થવાના લીધે વિસ્ફોટ થયો છે અને કોઈ પણ પ્રકારની વિસ્ફોટક સામગ્રીના ઉપયોગના કોઈ પુરાવા હજુ સુધી મળ્યા નથી.

હાથરસ કેસ અંગે મીડિયામાં વાત કરવા બદલ નોકરીમાંથી હકાલપટ્ટી - બે ડૉક્ટરોનો દાવો

હાથરસ કેસ અંગે મીડિયામાં વાત કરવા બદલ નોકરીમાં હઠાવવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો બે ડૉક્ટરોએ કર્યો છે.

ધ હિંદુના અહેવાલ અનુસાર  અલીગઢ મુસ્લિમ યુનિવર્સિટી સંલગ્ન જવાહરલાલ નેહરુ મેડિકલ કૉલેજ અને હૉસ્પિટલના બે ડૉક્ટરોએ આરોપ મૂક્યો છે કે હાથરસ કથિત ગૅંગરેપ કેસમાં બિનઅધિકૃત રીતે મીડિયા સાથેની વાત કરવાના કારણે તેમને નોકરીમાંથી હઠાવી દેવામાં આવ્યા હતા.

જોકે, એએમયૂના અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આ એક રૂટિન કેસ છે, આનો હાથરસ સાથે સંબંધ નથી.

કેઝ્યુઅલ્ટી મેડિકલ ઑફિસર તરીકે કામ કરતા ડૉ. મોહમ્મદ અઝીમુદ્દીન મલિક અને તેમના સહકર્મી ડૉ. ઓબૈદ ઇમ્તિયાજુલ હકનો આરોપ છે કે કુલપતિ તારિક મંસૂરે તેમની નોકરી છીનવી લીધી હતી.

સીએમઓ-ઇન્ચાર્જ એસ.એ.એચ ઝૈદીના હસ્તાક્ષરવાળા પત્રમાં સ્પષ્ટ રીતે લખ્યું છે કે કુલપતિએ ઇમરજન્સી અને ટ્રોમા મેડિકલ ઑફિસર તરીકે તેમની નિમણૂકને તાત્કાલિક પ્રભાવથી રદ્દ કરી છે.

ડૉ.મલિકે કહ્યું છે કે હાથરસ કેસમાં ફૉરેન્સિક રિપોર્ટ પર તેમનું નિવેદન મીડિયામાં છપાયા પછી તેમનો લેખિત જવાબ માગવામાં આવ્યો હતો.

વલસાડ સ્કૂલના બદનક્ષી કેસમાં જિજ્ઞેશ મેવાણી દોષમુક્ત જાહેર

વલસાડની આરએમવીએમ સ્કૂલે વડગામના અપક્ષ ધારાસભ્ય જિજ્ઞેશ મેવાણી સામે કરેલાં ડિફેમેશનના કેસમાં જિજ્ઞેશ મેવાણીને દોષમુકત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

શાળા પ્રિન્સિપાલે જિજ્ઞેશ મેવાણી સામે એક ટ્વીટને લઈને ફરિયાદ કરી હતી.

અમદાવાદ મિરરના અહેવાલ અનુસાર ધારાસભ્ય જિજ્ઞેશ મેવાણીએ એક ટ્વીટ કર્યું હતું જેમાં શિક્ષક વિદ્યાર્થીને પીટી રહ્યાનો વીડિયો હતો. તેમણે વડા પ્રધાન મોદીના કાર્યાલયને ટેગ કરી લખ્યું...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના કરાચીમાં સ્ટૉક એક્સચેન્જ પર થયેલા ઍટેકનાં દૃશ્યો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ હુમલામાં પ્રાથમિક માહિતી અનુસાર 4 હુમલાખોરો સહિત આઠ લોકોનાં મૃત્યુ થયા છે.

હુમલાની જવાબદારી બલોચીસ્તાન લિબરેશન આર્મીએ લીધી છે.

ઘટનાસ્થળે ખરેખર શું થયું એ જુઓ વીડિયો અહેવાલમાં.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના ક્વેટામાં બ્લાસ્ટ: 20 લોકોનાં મૃત્યુ, અનેક ઘાયલ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સ્થાનિક પોલીસના જણાવ્યા પ્રમાણે આ બ્લાસ્ટ સવારે આઠ વાગ્યાની આસપાસ હઝારગંજ વિસ્તારની બજારમાં થયો હતો.

સમાચાર એજન્સી એપીપી પ્રમાણે પોલીસનું કહેવું છે કે બજારમાં ઊભેલી પોલીસ વૅનને નિશાન બનાવીને બ્લાસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો.

ડીઆઈજી પોલીસ અબ્દુલ રઝાક ચીમાએ પત્રકારોને કહ્યું, "આ હુમલામાં કુલ 16 લોકોનાં મૃત્યુ થયાં છે, જેમાંથી આઠ લોકો હઝારા સમુદાયના છે. એક જવાન છે અને અન્ય લોકો મંડીમાં કામ કરનારા લોકો હતા."

બ્લાસ્ટ વિશે તેમણે કહ્યું, "સુરક્ષાદળોની એક ગાડી શાકબજારમાં સ્થિત બટાકાની એક દુકાન સામે પહોંચી ત્યારે જ આ બ્લાસ્ટ થયો હતો."

તેમણે કહ્યું, "આઈઈડી બ્લાસ્ટ છે કે નહીં એ તો તપાસ બાદ જ ખબર પડી શકશે."

જ્યારે એમને પૂછવામાં આવ્યું કે શું આ આત્મઘાતી હુમલો હતો, તો તેમને કહ્યું કે તપાસ બાદ જ આ વિશે કહી શકાશે.

આ બ્લાસ્ટ બટાકાના એક ગોદામ બહાર થયો હતો. જે સમયે આ બ્લાસ્ટ થયો એ વખતે લોકો અહીં કામ કરી રહ્યા હતા.

બ્લાસ્ટ પછી સુરક્ષદળોએ આ વિસ્તારની કિલ્લેબંધી કરી છે. ઍન્ટિ-બૉમ્બ સ્ક્વૉડને પણ ઘટનાસ્થળે મોકલવામાં આવી છે.

આ બ્લાસ્ટમાં અનેક લોકો ઘાયલ થયા છે, જેમને હૉસ્પિટલ પહોંચાડવામાં આવ્યા છે.

પોલીસ પ્રમાણે હઝારગંજમાં હઝારા શિયા સમુદાયના લોકો રહે છે.

સમાચાર એજન્સી એએફપી પ્રમાણે માર્યા ગયેલા અને ઘાયલ થયેલા મોટાભાગના લોકો આ સમુદાયના જ છે.

પાકિસ્તાનમાં હઝારા શિયા લોકોને પહેલાં પણ નિશાન બનાવીને હુમલા કરવામાં આવ્યા છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના જનક ઝીણાના અંતિમ દિવસોમાં છુપાયેલું મુંબઈનું એ રહસ્ય શું હતું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મોહમ્મદ અલી ઝીણા

એ પછી તેઓ ત્યાં માત્ર 60 દિવસ જીવતા રહ્યા હતા અને 11 સપ્ટેમ્બર, 1948ના રોજ આ દુનિયામાંથી તેમણે વિદાય લીધી હતી.

પાકિસ્તાનના રાષ્ટ્રપિતા મહમદ અલી ઝીણાના જીવનના એ 60 દિવસમાં શું-શું થયું હતું, એ મારા આ લેખનો વિષય છે.

કાયદે આઝમ મહમદ અલી ઝીણા ગંભીર રીતે બીમાર હોવા છતાં તેમને ક્વેટાથી ઝિયારત લઈ  જવાની સલાહ કોણે આપી હતી, એ રહસ્ય આજે પણ ઉકેલાયું નથી.

ઝિયારત તેનાં દેવદારનાં વૃક્ષો માટે વિશ્વમાં વિખ્યાત છે અને ક્વેટાથી 133 કિલોમીટર દૂર, સમુદ્રની સપાટીથી 2,449 મીટરની ઊંચાઈએ આવેલું છે.

આ સ્થળે ખરવારી બાબા નામના એક સંત રહેતા હતા. એ કારણસર આ સ્થળને ઝિયારત કહેવામાં આવે છે. ઝીણાનો કાયદે આઝમ રૅસિડેન્સી નામનો બંગલો ઝિયારતથી 10 કિલોમીટર દૂર આવેલો છે.

ઝીણાનાં બહેન ફાતિમાએ તેમના પુસ્તક 'માય બ્રધર'માં લખ્યું છે કે ક્વેટાથી ઝિયારત જવાનો નિર્ણય ખુદ ઝીણાનો હતો, કારણ કે સરકારી તથા બિનસરકારી વ્યસ્તતાને કારણે તેમને ક્વેટામાં આરામ કરવાની કોઈ તક મળતી નહોતી.

વિવિધ એજન્સીઓ અને અનેક નેતાઓ તરફથી, સભામાં ઉપસ્થિત રહેવાના તથા લોકોને સંબોધિત કરવાનાં આમંત્રણ તેમને સતત મળતાં હતાં.

તેમ છતાં ઝીણાને ઝિયારત વિશે કોણે જણાવ્યું અને ત્યાં જવાની સલાહ કોણે આપી હતી એ અસ્પષ્ટ છે.

પોતાની બહેન ફાતિમા સાથે ઝીણા

13થી 21 જુલાઈ : ડૉક્ટરોની સલાહથી બચીને ઝિયારત પહોંચ્યા બાદ પણ ઝીણાએ કોઈ સર્ટિફાઈડ ડૉક્ટર પાસેથી ઇલાજ કરાવવા પર ધ્યાન આપ્યું ન હતું.

એ દિવસોમાં તેમને જાણવા મળ્યું હતું કે વિખ્યાત ડૉ. રિયાઝ અલી શાહ એક દર્દીને તપાસવા માટે ઝિયારત આવ્યા છે. ફાતિમા ઝીણાએ ભાઈને કહ્યું હતું કે ડૉ. રિયાઝ અલી શાહ ઝિયારત આવ્યા છે એ તકનો લાભ લેવો જોઈએ, પણ ઝીણાએ આ સૂચનને ફગાવતાં જણાવ્યું હતું કે તેમને કોઈ વધુ ગંભીર બીમારી નથી અને તેમના પેટમાં ભોજનનું પાચન સારી રીતે થશે તો તેઓ ઝડપથી સ્વસ્થ થઈ જશે.

ફાતિમા ઝીણાના જણાવ્યા અનુસાર, "શું કરવું, શું ખાવું, કેટલું ખાવું, ક્યારે ઊંઘવું અને કેટલો સમય ઊંઘવું વગેરે જેવી ડૉક્ટરોની સલાહનું તેઓ સંપૂર્ણપણે પાલન કરતા ન હતા. ઇલાજથી બચવાની તેમની આ જૂની આદત વારંવાર બહાર આવતી હતી."

જોકે, તેઓ તેઓ ટૂંક સમયમાં જ એ જૂની આદત છોડવા મજબૂર થઈ ગયા હતા. ઝિયારત પહોંચ્યાના એક જ સપ્તાહમાં તેમની તબિયત એટલી બગડી ગઈ હતી કે તેમનું સ્વાસ્થ્ય તેમના જીવનમાં પહેલી વાર ખુદ તેમના માટે ચિંતાનું કારણ બની ગયું હતું.

એ સમય સુધી તેઓ એવું માનતા...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના તોડી પડાયેલા ડ્રોન સાથે BSFને કયાં હથિયારો મળ્યાં?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ભારત અને પાકિસ્તાનને સરહદ પાસે તોડી પાડેલું ડ્રોન

સમાચાર એજન્સી એએનઆઈએ પ્રારંભિક માહિતી આપતાં જણાવ્યું છે કે જમ્મુ-કાશ્મીરના કઠુઆમાં બૉર્ડર આઉટપોસ્ટ ખાતે આ ડ્રોનને તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું.

એજન્સી જણાવે છે કે સવારે પાંચ વાગ્યે ને 10 મિનિટે પાકિસ્તાનનું સ્પાય ડ્રોન બૉર્ડર આઉટપોસ્ટ ખાતે જોવા મળ્યું હતું.

આ ડ્રોન સાથે 01 M4 કાર્બાઇન મશીન રાઇફલ (યુએસ મેડ), 02 ભરેલી મેગ્ઝિન (60 આરડીએસ), 07 ચાઇનીઝ ગ્રૅનેડ મળી આવ્યાં છે.

ભારત-પાકિસ્તાનની સીમા પર હેક્સા કૉપર (આઈબીથી 250 મીટર દૂર) જોવા મળ્યું હતું. એ વખતે સૈનિકોએ હેક્સા કૉપરને ગોળીબારી કરીને નીચે તોડી પાડ્યું.

કયાં હથિયાર મળ્યાં?

નીચેની ચીજવસ્તુઓ જપ્ત કરવામાં આવી છે.

હેક્સા કૉપર-01 (સાઇઝ- 8 ફૂટ×6 ફૂટ બૅટરી-04 (22000 MAH), રેડિયો સિગ્નલ રિસીવર-01

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના નાકે દમ લાવી દેનાર બલૂચિસ્તાનની કહાણી શું છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મને જંગે આઝાદીની મજા ખબર છે,

બલૂચીઓ પરના જુલ્મની કસોટી ખબર છે,

મને જિંદગીભર પાકિસ્તાનમાં જીવવાની દુવા ના દો,

મને પાકિસ્તાનમાં સાંઠ વર્ષ જીવ્યાની સજા ખબર છે.

પાકિસ્તાનની રચનાનાં 72 વર્ષ પછી આજેય તેના સૌથી મોટા પ્રાંત બલૂચિસ્તાનને સૌથી વધુ તંગદિલીગ્રસ્ત વિસ્તાર માનવામાં આવે છે.

બલૂચિસ્તાનની કથા બળવાખોરી, હિંસા અને માનવાધિકારના ભંગની કથા છે.

જાણીતા પત્રકાર નવીદ હુસૈન કહે છે, "બલૂચિસ્તાન કોમી અને વિભાજનવાદી હિંસાની એવી કડાઈ છે, જે ગમે ત્યારે ઊકળી ઊઠશે."

આખરે બલૂચિસ્તાનમાં અલગતાવાદનું કારણ શું છે અને તેની શરૂઆત ક્યાંથી થઈ હતી?

'ધ બલૂચિસ્તાન કોનનડ્રમ'ના લેખક અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર સમિતિના સભ્ય તથા કૅબિનેટ સચિવાલયમાં કામ કરી ચૂકેલા તિલક દેવેશર કહે છે, "તેની શરૂઆત 1948માં થઈ હતી. મોટા ભાગની બલૂચી પ્રજા માને છે કે તેમને પરાણે પાકિસ્તાનમાં ભેળવી દેવાયા તે ગેરકાનૂની હતું."

"બ્રિટિશ જતા રહ્યા તે પછી બલૂચીઓએ સ્વતંત્રતાની જાહેરાત કરી દીધી હતી. પાકિસ્તાને તે વાત સ્વીકારી પણ લીધી હતી. પણ પછી ફરી ગયું.

બલૂચિસ્તાનના બંધારણમાં સંસદનાં બે ગૃહોની દરખાસ્ત હતી. કલાત (બલૂચિસ્તાન)ના ખાને તે બંને ગૃહો પર શું કરવું તેનો નિર્ણય છોડી દીધો હતો."

"બંને ગૃહોએ પોતાના દેશનો પાકિસ્તાનમાં વિલય કરવાની વાતને નકારી કાઢી. માર્ચ 1948માં પાકિસ્તાની સેના આવી અને ખાનનું અપહરણ કરીને કરાચી લઈ ગઈ. કરાચીમાં તેમના પર દબાણ કરીને પાકિસ્તાન સાથે વિલયના દસ્તાવેજ પર સહી કરાવી લેવામાં આવી."

ગિલગિટ બાલ્ટિસ્તાનના નાગરિકોની તસવીર

નેપાલની જેમ કલાત પણ સ્વતંત્ર હતું

રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર બોર્ડના સભ્ય અને કૅબિનેટ સચિવાલયમાં વિશેષ સચિવ રહેલાં તિલક દેવેશરનું પુસ્તક 'ધ બલોચિસ્તાન કોનનડ્રમ'

બલૂચિસ્તાન પહેલાં કલાતના નામે જાણીતું હતું. ઐતિહાસિક રીતે કલાતનો કાયદેસર દરજ્જો ભારતનાં બીજા રજવાડાંથી અલગ હતો.

ભારત સરકાર અને બલૂચિસ્તાન વચ્ચે 1876માં સંધિ થઈ હતી તેના આધારે બ્રિટિશરોએ બલૂચિસ્તાનને સ્વતંત્ર રાષ્ટ્રનો દરજ્જો આપ્યો હતો.

1877માં બલૂચિસ્તાનના શાસક ખુદાદાદ ખાન સ્વાયત્ત રાજકુમાર હતા, જેના પર બ્રિટનનો કોઈ અધિકાર નહોતો.

560 રજવાડાંને 'એ' વર્ગની યાદીમાં રાખવામાં આવ્યાં હતાં, જ્યારે નેપાળ, ભૂટાન અને સિક્કિમની સાથે બલૂચિસ્તાનને પણ 'બી' વર્ગની યાદીમાં રાખવામાં આવ્યું હતું.

મજાની વાત એ છે કે 1946માં બલૂચિસ્તાનના ખાંએ સમદ ખાંને સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવા માટે...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના પેશાવરમાં બ્લાસ્ટ : શાળા પર થયેલા હુમલામાં સાતથી વધુનાં મૃત્યુ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

એક અધિકારીએ નામ ન આપવાની શરતે સમાચાર એજન્સી રૉયટર્સને જણાવ્યું કે મૃતકોમાં બાળકો પણ છે.

આ હુમલો ઉત્તરમાં આવેલા શહેર પેશાવરમાં થયો છે. ઘટનાની તપાસ શરૂ કરી દેવામાં આવી છે.

એક વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારી વકાર આઝમીએ સમાચાર એજન્સી એએફપીને જણાવ્યું છે કે 'કોઈ શાળામાં દફતર મૂકીને જતું રહ્યું હતું.'

પેશાવર શહેર અફઘાનિસ્તાનની સરહદની નજીક આવેલું છે. તાલિબાનના વિદ્રોહ દરમિયાન નજીકનાં વર્ષોમાં અહીં હિંસાની અનેક ઘટનાઓ ઘટી છે.

છ વર્ષ પહેલાં શહેરની અન્ય એક સ્કૂલમાં એક બંદૂકધારી ઘૂસી આવ્યો હતો અને બાળકો સહિત 150થી વધુ લોકોની ગોળી મારીને હત્યા કરી દીધી હતી.

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના માછીમારો ભારતની જેલમાં કેદ, કેવી છે પરિવારની હાલત?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સીરક્રીક વિવાદનો ભોગ બંને દેશના માછીમારો બને છે.

દરિયાઈ વિસ્તારના 96 કિમીના પટ્ટા માટે ભારત-પાકિસ્તાન વચ્ચે દાયકાઓથી વિવાદ છે.

અહીંના માછીમારો ભારતની જેલમાં કેદ છે. આ પરિવારોની મુલાકાત લીધી બીબીસી પાકિસ્તાનની સંવાદદાતા શુમાયલા ખાન અને કેમરામેન નોમાન ખાને.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના લઘુમતીની હાલત અંગેના ભારતના દાવામાં સત્ય કેટલું? રિયાલિટી ચેક\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પાકિસ્તાનમાં દિવાળીની ઉજવણી કરી રહેલાં મહિલા

ત્રણ પડોશી દેશોના બિન-મુસ્લિમ લઘુમતીઓને નાગરિકતા આપવા માટેનો વિવાદાસ્પદ ખરડો ભારત સરકારે સંસદમાં પસાર કર્યો છે.

ભારતમાં ગેરકાયદે રીતે પ્રવેશેલા હિંદુ, શીખ, બૌદ્ધ, જૈન, પારસી અને ખ્રિસ્તીઓ જો સાબિત કરે કે તેઓ પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને અફઘાનિસ્તાનમાંથી આવ્યા છે, તો તેમને નાગરિકતા મળી શકે છે.

સરકારનો દાવો છે કે આ દેશોમાં લઘુમતીઓની સંખ્યા સતત ઘટી રહી છે અને ધર્મના કારણે તેમણે ભેદભાવ અને જુલમનો સામનો કરવો પડે છે.

નાગરિકતા આપવામાં અન્ય લઘુમતીઓની આ ખરડામાં અવગણના કરવામાં આવી છે તે મુદ્દે ભારે વિરોધ થયો છે.

સવાલ એ છે કે આ ત્રણેય પડોશી દેશોમાં બિન-મુસ્લિમોની હાલત કેવી છે?

બિન-મુસ્લિમોની વસતિ કેટલી છે?

ભારતના ગૃહમંત્રી અમિત શાહ કહે છે કે પાકિસ્તાનમાં બિન-મુસ્લિમોની વસતિ વર્ષ 1951 પછી નાટકીય રીતે ઘટી છે.

1947માં ભાગલા પડ્યા તે પછી પાકિસ્તાનમાંથી બિન-મુસ્લિમોની અને ભારતમાંથી મુસ્લિમોની સામૂહિક હિજરત થઈ હતી.

અમિત શાહે જણાવ્યું કે વર્ષ 1951માં પાકિસ્તાનમાં લઘુમતીની વસતિ 23 ટકા હતી, જેમાં દાયકાઓ દરમિયાન સતામણીના કારણે સતત ઘટાડો થતો રહ્યો છે.

જોકે અમિત શાહે આપેલા આંકડાને પડકારવા પડે એમ છે, કેમ કે તેમણે અયોગ્ય રીતે પાકિસ્તાન તથા બાંગ્લાદેશ (તે વખતે પૂર્વ પાકિસ્તાન)નાં આંકડા ભેગા કરીને આપેલા છે.

વસતિના આંકડા દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાન (તે વખતે પશ્ચિમ પાકિસ્તાન)માં વર્ષ 1951માં હિંદુઓની વસતિ દોઢથી બે ટકા હતી, તેમાં ખાસ ફરક પડ્યો નથી.

વસતિગણતરી પરથી ખ્યાલ આવે છે કે બાંગ્લાદેશમાં બિન-મુસ્લિમોની સંખ્યા 22થી 23 ટકા હતી, તે 2011માં ઘટીને 8% જેટલી થઈ છે.

અમદાવાદમાં CABનો વિરોધ કરી રહેલા મુસ્લિમો

તેનો અર્થ એ થયો કે બાંગ્લાદેશમાં બિન-મુસ્લિમોની વસતિ બહુ ઘટી ગઈ છે, જ્યારે પાકિસ્તાનમાં લઘુમતીની વસતિ ઓછી હતી તે જળવાઈ રહી છે.

પાકિસ્તાન અને બાંગ્લાદેશમાં ખ્રિસ્તી, બૌદ્ધ, શીખ, પારસી લઘુમતીની પણ વસતિ છે.

પાકિસ્તાનમાં અહમદિયા પણ વસે છે, જેમને 1970ના દાયકામાં 'બિન-મુસ્લિમ' જાહેર કરાયા હતા. અહમદિયાની વસતિ 40 લાખ જેટલી હોવાનો અંદાજ છે. તે રીતે અહમદિયા પાકિસ્તાનની સૌથી મોટી ધાર્મિક લઘુમતી છે.

અફઘાનિસ્તાનમાં બિન-મુસ્લિમ વર્ગમાં હિંદુ, શીખ, બહાઈ અને ખ્રિસ્તીનો સમાવેશ થાય છે, જેનું પ્રમાણ કુલ વસતિમાં 0.3% કરતાં પણ ઓછું છે. અમેરિકાના વિદેશવિભાગના અહેવાલ અનુસાર યુદ્ધ જેવી...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન સામે છે આ પડકાર\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

નવા પાકિસ્તાનના સમર્થકોમાં તો રોમાંચ છે જ, પરંતુ ઇમરાન ખાનના ટીકાકારો પણ મીટ માંડીને બેઠા છે કે પાકિસ્તાનને બદલવાના નારા લગાવનારાઓ હવે દેશમાં બદલાવ કેવી રીતે લાવશે.

ચૂંટણીનાં અભિયાન દરમ્યાન આક્ષેપો લાગતા રહ્યા અને એવી દલીલ આપવામાં આવી છે કે સભાઓના જલસાનો માહોલ જુદી વાત છે અને સરકારના સદનનો માહોલ જુદી વાત છે.

બદલાયેલા માહોલની એક ઝલક તો 26મી જુલાઈએ આખી દુનિયાએ જોઈ છે.

ત્યારે એક ભાષણમાં ઇમરાન ખાને પોતાની જીતની જાહેરાત કરી. એ જ સફેદ કુર્તો, સલવાર, ગળામાં એજ તહેરિક-એ-ઇન્સાફનો ખેસ અને એ જ રૂમ. જો કોઈ બદલાવ આવ્યો હોય તો એ ઇમરાન ખાનના શબ્દોમાં છે.

તેમનાં ભાષણોને લગભગ તમામ વર્ગોએ સારી નજરે જોયા છે.

તેમના સમર્થકો અને વિરોધીઓ એ વાત પર સહમત છે કે આ બદલાયેલા ઇમરાન ખાન છે, જે પેહલાં ક્યારેય જોવા મળ્યા નથી.

સરકાર બનાવવાની જોડતોડ, જૂના વિરોધીઓને સાથે લેવાની તજવીજ તહરિક-એ-ઇન્સાફએ માત્ર એક જ દિવસમાં કરી લીધી હતી.

કેવી રીતે શક્ય બનશે?

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પંજાબની ગૂંચવણભરી સ્થિતિ વિશે મીડિયામાં ઘણી ચર્ચાઓ થતી રહી અને સૌથી મોટી ટીકા એ થઈ કે તહેરિક-એ-ઇન્સાફનું હોમવર્ક પાકું નોહતું.

હવે જ્યારે સરકાર બનાવવાના પડાવ પાર થઈ ગયા છે, ત્યારે સૌની નજર પાકિસ્તાન તહેરિક-એ-ઇન્સાફના પ્રારંભિક સો દિવસના પ્લાન પર છે.

જેમાં પીટીઆઈ પાકિસ્તાનની આર્થિક પરિસ્થિતિ બદલવા, સંઘીય માળખાને મજબૂત કરવા, સામાજિક સેવાઓ અને વહીવટીતંત્રને મજબૂત બનાવવા, ખેતીના ક્ષેત્રની અછતો દૂર કરવાના, બલૂચિસ્તાનમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થા સઘન કરવા અને દક્ષિણ પંજાબને અલગ રાજ્ય બનાવીને સામાન્ય માણસનું જીવન ઉત્તરોતર પ્રગતિકારક બને તેવા વચનો આપ્યા છે.

જો આ વાયદાઓ પૂર્ણ થશે તો પાકિસ્તાન જન્નત નહીં પણ જન્નત જેવું તો બની જ શકશે.

મેં જ્યારે આ સવાલ પાકિસ્તાન તહેરિક-એ-ઇન્સાફના નેતા ચૌધરી સરવરને પૂછ્યો તો એમનું કહેવું હતું કે પીટીઆઈના સો દિવસના વાયદાઓ મીડિયાએ યોગ્ય રીતે સમજ્યા નથી.

ચૌધરીનું કહેવું હતું કે સો દિવસમાં ઇમરાન ખાન સરકાર અને શાસનની દિશા નક્કી થશે અને તમામ વચનો પૂરા કરતા સમય લાગશે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

વિશ્લેષક સુહૈલ વડાઇચ કહે છે કે કોઈ પણ સરકારના પહેલા સો દિવસ તો હનીમૂનના જ હોય છે અને આ દિવસોમાં જ સરકાર વિશે જનતાનો અભિપ્રાય બંધાય છે.

"હવે જોવાનું એ છે કે શું પાકિસ્તાન તહેરિક-એ-ઇન્સાફ સો દિવસમાં લોકોમાં સકારાત્મક અથવા સારો અભિપ્રાય પેદા કરી શકશે. શું જનતામાં એ...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનના ભત્રીજાને પોલીસ કેમ શોધી રહી છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

એક ટીવી કાર્યક્રમના વીડિયોમાં હસન નિયાઝી

પોલીસનું કહેવું છે કે હાલમાં જ હૉસ્પિટલ પર વકીલોએ કરેલા હુમલામાં ઇમરાન ખાનના ભત્રીજા સામેલ હતા. જેમાં ત્રણ દર્દીનાં મોત થયાં હતાં.

લાહોર પોલીસે હસન નિયાઝીના ઘર પર રેડ પાડી હતી પરંતુ તેમનું કહેવું છે કે તેઓ ક્યાંક છુપાઈ ગયા છે.

નિયાઝી એ સેંકડો વકીલોમાં સામેલ હતા જેમણે શહેરમાં એક હૉસ્પિટલમાં ડૉક્ટરો સાથે વિવાદ થયા બાદ તોડફોડ કરી હતી.

એક ટીવી કાર્યક્રમના વીડિયોમાં હસન નિયાઝી

આ મામલામાં સ્થિતિ એટલી વણસી હતી કે તેને કાબૂમાં લેવા માટે રાયોટ પોલીસને બોલાવવી પડી હતી.

હૉસ્પિટલના સ્ટાફને મારતા અને હૉસ્પિટલની સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડી રહેલા સૂટ અને ટાઈ પહેરેલા વકીલોની તસવીરો સામે આવી હતી.

લોકો જ્યારે આ વકીલોની નિંદા કરી રહ્યા હતા ત્યારે હસન નિયાઝી કે જેઓ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાનના ભત્રીજા છે તેમની તસવીરો સોશિયલ મીડિયામાં વાઇરલ થવા લાગી હતી.

નિયાઝીએ પણ સ્વીકાર કર્યો છે કે તેમણે લાહોરમાં પંજાબ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ કાર્ડિયોલૉજીમાં થયેલી હિંસામાં ભાગ લીધો હતો અને ટ્વિટર પર તેમણે આ મામલે દુખ વ્યક્ત કર્યું હતું.

ઇમરાન ખાનના ભત્રીજાને વીડિયોમાં હુમલો કરતા જોઈ શકાય છે અને તેમણે કથિત રીતે એક પોલીસ વાનને પણ આગ લગાડી દીધી હતી.

વકીલ અને માનવઅધિકાર કાર્યકર્તા નિયાઝી હુમલાના આ સ્થળે જોવા મળ્યા હતા અને તેઓ આ વિસ્તારમાંથી બહાર નીકળતા પણ જોવા મળ્યા હતા.

જોકે, હિંસાના મામલે જે લોકો કોર્ટની કાર્યવાહીનો સામનો કરવાના છે તે પોલીસ રિપોર્ટમાં નિયાઝીનું નામ નથી.

બે વખત રેડ પાડવામાં આવી

શહેર પોલીસ પ્રમુખના પ્રવક્તાએ કહ્યું હતું કે નિયાઝીની વીડિયો ફૂટેજ દ્વારા ઓળખ કરવામાં આવી છે અને તેમની શોધખોળ ચાલુ છે.

પ્રવક્તા વસીમ બટે બીબીસી ઉર્દૂ સંવાદદાતા શહઝાદને કહ્યું, "તેમની ધરપકડ કરવા માટે લાહોર સ્થિત તેમના ઘર પર પોલીસે ગઈ રાત્રે અને સવારે એમ બે વખત રેડ પાડી હતી, પરંતુ તેઓ ત્યાં મળ્યા નહીં. બની શકે કે તેઓ ક્યાંક છુપાયા છે."

તેમને લઈને અનેક સવાલો થઈ રહ્યા છે. કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે તેઓ એટલા માટે આઝાદ છે કે તેઓ વડા પ્રધાનના ભત્રીજા છે. વિપક્ષ નિયાઝીની ધરપકડ કરવાની માગ કરી રહ્યો છે.

હૉસ્પિટલમાં હુમલા મામલે 80થી વધુ વકીલોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે અને 46 વકીલોના રિમાન્ડ મંજૂર કરાયા હતા.

હૉસ્પિટલમાં હિંસા કેમ થઈ?

ઇસ્લામાબાદમાં બીબીસીના સંવાદદાતા એમ ઇલિયાસ ખાન કહે છે, "20 નવેમ્બરે...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને કાશ્મીર મુદ્દે ખોટું નિવેદન આપ્યું?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ખાને ટ્વીટ કરીને લખ્યું હતું," હું માનવાધિકાર કાઉન્સિલમાં સામેલ એ 58 દેશોના વખાણ કરીશ જેમણે 10 સપ્ટેમ્બરના રોજ કાશ્મીરમાં બળપ્રયોગને રોકવા, પ્રતિબંધો હઠાવવા, કાશ્મીરીઓના અધિકારોની સુરક્ષા કરવા અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સંઘના ઠરાવ મુજબ કાશ્મીરના મુદ્દાના સમાધાનની માગ પર ભારત વિરુદ્ધ પાકિસ્તાનનો સાથ આપીને અમારી માગને મજબૂત કરી છે."

જોકે, તેમના આ ટ્વીટ સામે ભારતીય વિદેશમંત્રાલયના પ્રવક્તા રવીશ કુમારે સવાલ કર્યો છે.

નવી દિલ્હીમાં એક પત્રકારપરિષદ દરમિયાન તેમણે કહ્યું, "તેઓ જે દેશની વાત કરી રહ્યા છે એ દેશોની યાદી રજૂ કરવા માટે હું તેમને સૌ પહેલાં કહીશ."

"અમારી પાસે આવી કોઈ જ યાદી નથી. તમારે એ સમજવું પડશે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની માનવાધિકાર કાઉન્સિલમાં ભારત અને પાકિસ્તાન સહિત 47 દેશો જ છે."

આ ઉપરાંત તેમણે પાકિસ્તાન 'લઘુમતી સમુદાયનો અવાજ દબાવવામાં આવી રહ્યો' હોવાની પણ વાત કરી.

રવીશ કુમારે કહ્યું , "સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધિકાર પરિષદ (યૂએનએચઆરસી)માં અમારા પ્રતિનિધિમંડળે ભારતનો પક્ષ મૂક્યો છે."

તેમણે કહ્યું કે ભારતે પાકિસ્તાનના આ જૂઠાણાં અને 'તથ્યના આધારે ખોટા નિવેદન' પર જવાબ આપવાના અધિકાર હેઠળ પોતાની પ્રતિક્રિયા આપી છે.

વિદેશમંત્રાલયના પ્રવક્તાએ કહ્યું , "જમ્મુ-કાશ્મીરના મુદ્દાનું રાજકીયકરણના કરવાના પાકિસ્તાનના પ્રયાસને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાયે નકારી કાઢ્યો છે."

તેમણે ઉમેર્યું, "વિશ્વ સમુદાય આતંકવાદી માળખાને ટેકો આપવા અને તેને નાણાકીય મદદ કરવાની પાકિસ્તાનની ભૂમિકા વિશે જાણે છે."

"પાકિસ્તાનનું એ દુ:સાહસ છે કે તે આતંકવાદનું કેન્દ્ર છે અને માનવાધિકારના મુદ્દે વિશ્વ સમુદાય તરફથી બોલવાનો દંભ કરે છે."

નીલકંઠ વિવાદ : કીર્તિદાન, માયાભાઈ સહિત કલાકારોએ સ્વામીનારાયણ સંસ્થાનો ઍવૉર્ડ કેમ પરત કર્યો?

સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિક્રિયા

ભારતમાં સોશિયલ મીડિયા યૂઝર્સે ઇમરાન ખાનના આ નિવેદન પર આ રીતે પ્રતિક્રિયા આપી.

શિવ નામના એક યૂઝરે લખ્યું," શું 58 દેશોમાં બલૂચિસ્તાન, સિંધુદેશ અને પસ્તુનિસ્તાન પણ સામેલ છે?"

એક અન્ય યૂઝર રીટાએ ઇમરાન ખાન પાસેથી આ દેશોની યાદી માગી.

અન્ય એક યૂઝરે લખ્યું, "પાકિસ્તાનમાં હાલ બધા વૈજ્ઞાનિક બની બેઠા છે. હવે ઇમરાન ખાન અને કુરૈશીએ પણ નવા 11 દેશોની શોધ કરી દીધી છે. પાકિસ્તાનના નેતૃત્વને સલામ."

તો શું ઇમરાન ખાને આ મામલે ખરેખર ક્યાંય ચૂક કરી છે?

સંયુક્ત રાષ્ટ્ર માનવાધિકારની પરિષદમાં સભ્ય દેશો કેટલા છે અને તેઓ કઈ...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાને ભારત સાથે યુદ્ધની સંભાવના વ્યક્ત કરી\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

બીજી તરફ ભારત સાથે કશ્મીર મુદ્દે તણાવ ચરમ પર છે અને દેશની અંદર પણ કરાચીમાં રાજકીય માહોલ ગરમ છે.

ભારતે જમ્મુ-કશ્મીરની સ્વાયત્તતા ખતમ કરી તો પાકિસ્તાને આ મુદ્દો દુનિયાના દરેક મંચ પર ઉઠાવવા પ્રયાસ કર્યો પણ તેને સફળતા મળી નહીં.

ઇમરાન ખાનને પાકિસ્તાનમાં તેમના વિરોધીઓ 'યૂ-ટર્ન પીએમ' કહે છે. ઇમરાન ખાને નવું પાકિસ્તાન બનાવવાનું વચન આપ્યું હતું પરંતુ હજુ સુધી કોઈ નક્કર પરિવર્તન દેખાતું નથી.

ઇમરાન ખાને 'અલ-જઝિરા'ને આપેલા ઇન્ટરવ્યૂમાં કહ્યું કે ભારત સાથે કાશ્મીર મુદ્દે યુદ્ધની સંભાવના છે.

શુ બંને અણુશસ્ત્રોથી સજ્જ દેશો વચ્ચે કોઈ મોટા સંઘર્ષની શક્યતા છે?

આ પ્રશ્નના જવાબમાં ઇમરાન ખાને કહ્યું કે 'હા બંને દેશો વચ્ચે યુદ્ધનું જોખમ છે.'

પાકિસ્તાની પીએમે કહ્યું કે ભારત સાથે યુદ્ધ શક્ય છે. પાકિસ્તાનનો પાડોશના ચીન સાથેનો સંબંધ ઐતિહાસિક રીતે ઘણો ઘનિષ્ઠ રહ્યો છે પરંતુ ભારત સાથે તેને બિલકુલ બનતું નથી.

ઇમરાન ખાને આ ઇન્ટરવ્યૂમાં કાશ્મીર મુદ્દે કહ્યું, "કાશ્મીરમાંમાં 80 લાખ મુસ્લિમો છેલ્લાં 6 અઠવાડિયાથી કેદ છે."

"ભારત પાકિસ્તાન પર આતંકવાદનો આરોપ લગાવી દુનિયાનું ધ્યાન આ મુદ્દા પરથી હઠાવવા માગે છે. પાકિસ્તાન ક્યારેય યુદ્ધનો આરંભ નહીં કરે અને એ બાબતે હું બિલકુલ સ્પષ્ટ છું."

"હું શાંતિપ્રિય વ્યક્તિ છું. હું યુદ્ધવિરોધી છું. હું માનું છું કે યુદ્ધ કોઈ સમસ્યાનું સમાધાન નથી."

'ભારત અમને દેવામાં ડુબાડવા માગે છે'

ઇમરાન ખાને કહ્યું, "જ્યારે બે અણુસજ્જ દેશો ટકરાય ત્યારે પરિણામ શું આવે તેની કલ્પના પણ થઈ શકે નહીં."

"એથી જ અમે સંયુક્ત રાષ્ટ્રનો સંપર્ક સાધ્યો. અમે દુનિયાના તમામ મંચ પર આ મુદ્દો ઉઠાવી રહ્યા છીએ. અમે તેનું રાજકીય સમાધાન ઇચ્છીએ છીએ."

"જો મામલો યુદ્ધ સુધી પહોંચ્યો તો તે માત્ર ભારત સુધી સીમિત નહીં રહે. તે તેનાથી પણ આગળ જશે અને સમગ્ર દુનિયા પર તેની અસર થશે."

ઇમરાન ખાને કહ્યું, "અમે ભારત સાથે સંવાદ કરવાની કોશિશ કરી અને ભારતે અમને ફાઇનાન્સિયલ ઍક્શન ટાસ્ક ફૉર્સની બ્લૅક લિસ્ટમાં નાખવાની કોશિશ કરી. જો પાકિસ્તાન બ્લૅક લિસ્ટમાં ગયું હોત તો અમારા પર ઘણા પ્રતિબંધ લાગી ગયા હોત. ભારત અમને દેવાળિયું જાહેર કરવા માગે છે."

તેમણે કહ્યું, "ભારત સરકારે પોતાના જ બંધારણની કલમ 370 ખતમ કરી નાખી. એટલે અત્યારે તો સંવાદ કરવાનો કોઈ પ્રશ્ન જ નથી."

"સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સુરક્ષા પરિષદમાં જનમત લેવાની ગૅરંટી આપવામાં આવી હતી તેની વિરુદ્ધ જઈને ભારતે...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના વીડિયોથી ભારતમાં ફેલાઈ ફેક ન્યૂઝ, લોકોની થઈ રહી છે હત્યા\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

તેમાં સૌથી તાજી ઘટના બેંગલુરૂની છે કે જ્યાં 26 વર્ષીય કાલૂ રામને લોકોએ બાંધીને એટલા માર્યા કે તેઓ હૉસ્પિટલ પહોંચે તે પહેલા જ તેમનું મૃત્યુ થઈ ગયું.

આ આખી ઘટના પાછળ એવા વીડિયો છે કે જે લોકોને ભ્રમિત કરી રહ્યા છે. આ પ્રકારના વીડિયોને વૉટ્સએપ પર ફેલાવવામાં આવી રહ્યા છે.

ચેતવણીઃ આ વીડિયોના દૃશ્યો વિચલિત કરી શકે છે.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના સંસ્થાપક ઝીણા મુસલમાન હતા પરંતુ ઇસ્લામના કેવા અનુયાયી હતા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મોહમ્મદઅલી ઝીણાનું મૃત્યુ સપ્ટેમ્બર 1948માં થયું હતું.

જ્યારે તેમનું મૃત્યુ થયું, ત્યારે તેમને શિયા પ્રમાણે કે સુન્ની પ્રમાણે દફન કરવામાં આવે તેના પર મોટો પ્રશ્ન ઊભો થયો હતો.

તમને આ વાંચવું પણ ગમશે:

પરંતુ આ સંદર્ભે કોઈ પ્રશ્ન ઊભો થવાની વાત નહોતી. કારણ કે તેઓ શિયા હતા.

મૃત્યુ પછી શિયા અથવા સુન્ની હોવા પર વિવાદ

બીબીસી સાથે વાતચીત કરનાર પાકિસ્તાનના ઇતિહાસકાર મુબારક અલીએ જણાવ્યું, "મુસ્લિમ લીગ સાથે સંકળાયેલા અહમદ ઉસ્માની નામના એક મૌલવી દફનવિધિ સમયે હાજર હતા.

તેમને અંતિમ વિધિઓ સુન્ની તરીકે કરવાનો આગ્રહ કર્યો હતો.

વિવાદની સ્થિતિમાં ઝીણાનો અંતિમસંસ્કાર બંને શિયા અને સુન્ની તરીકે કરવામાં આવ્યો હતો."

અલી કહે છે, "ઝીણા સાહેબ ઇસ્માઇલીથી શિયા બન્યા હતા. ઇસ્માઇલી 6 ઇમામોને માને છે, જ્યારે શિયા 12 ઇમામોને માને છે.

મારો વ્યક્તિગત વિચાર છે કે ઝીણા ધાર્મિક વ્યક્તિ ન હોવા છતાં તેનામાં વ્યક્તિગત અહંકાર ઘણો હતો.

ઇસ્માઇલી સમુદાયના લોકો આગા ખાનને અનુસરે છે, પરંતુ ઝીણા તેમને ઇમામ તરીકે અનુસરવા ઇચ્છતા ન હતા. આ સ્થિતિમાં ઝીણા પોતે શિયા બની ગયા."

ધર્મની દખલ નહોતી

બીબીસીને ઝીણા સાથે જોડાયેલી એક રસપ્રદ વાત મુબારક અલીએ જણાવી, "એક વખત તેમની પત્ની તેમના માટે બપોરનું ભોજન લાવ્યાં હતાં.

તે સમયે ત્યાં હાજર લોકોએ એમણે કહ્યું કે તમે જાણો છો, ઝીણા સાહેબ 12 ઇમામોને માને છે.

તેમની પત્ની પારસી હતાં, આ સાંભળીને કહ્યું કે ઝીણા સાહેબ જ્યારે જે હોય છે, હું તે જ બની જાઉં છું."

અલી પ્રમાણે, ઝીણાના વ્યક્તિગત જીવનમાં ધર્મનું ઓછું મહત્ત્વ હતું. પ્રખ્યાત ઇતિહાસકાર હરબંસ મુખિયાએ બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે તે મૂળભૂત રીતે ઇસ્માઇલી હતા.

હરબંસ મુખિયાએ કહ્યું, "ઝીણાએ કુરાન ક્યારેય વાંચી ન હતી. તેઓ દારૂ અને ધુમ્રપાન કરનાર અને ભૂંડનું માંસ ખાતા હતા. રહેણીકરણી તરીકે તે મુસલમાન ન હતા પરંતુ મુસલમાન લોકોના નેતા હતા."

પાકિસ્તાનનું સર્જન કરનારા શિયા અને અહમદિયા

મુખિયા લખે છે, "પાકિસ્તાનના સંદર્ભમાં બે રસપ્રદ વાતો છે. પાકિસ્તાનની લકીર બનાવનાર અહમદિયા હતા.

આજની તારીખમાં, પાકિસ્તાનમાં અહમદિયા સમુદાયને "નોન-મુસલમાન" જાહેર કરવામાં આવ્યા છે.

પાકિસ્તાનના સ્થાપક શિયા અને દેશની લકીર બનાવનાર અહમદિયા હતા. હાલમાં, બંને સમુદાયોની સ્થિતિ ગંભીર છે."

તેને કહ્યું કે જ્યારે ઝીણા અવિભાજિત ભારતમાં હતા ત્યારે શિયા અને સુન્નીનો વિવાદ ન હતો.

ઝીણા...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાં કથિત ગૅંગરેપ બાદ હિંદુ પીડિતાની આત્મહત્યા\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પોલીસ પ્રમાણે પીડિતાને ધમકીઓ મળી રહી હતી અને તેમને બ્લૅકમેલ કરવામાં આવી રહ્યાં હતાં. આ ઘટના થરપારકર જિલ્લાના ડાલાન-જો-ટર્ર ગામમાં બની છે. પીડિતાએ એક કૂવામાં કૂદીને આત્મહત્યા કરી છે.

પોલીસનું કહેવું છે કે પીડિતાના પરિવારજનોની ફરિયાદને આધારે તેમણે આત્મહત્યા માટે દુષ્પ્રેરણાનો ગુનો નોંધી લીધો છે. આ મામલે અત્યાર સુધી એક વ્યક્તિની ધરપકડ કરાઈ છે.

છોકરીના પિતાનું કહેવું છે કે જ્યારે રાત્રે તેમની આંખ ઊઘડી ત્યારે જોયું કે દીકરી પોતાની પથારીમાં નથી. તેમણે પાડોશીઓને જગાડીને શોધખોળ શરૂ કરી પરંતુ તેના પગનાં નિશાન ન મળ્યાં.

બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે તેઓ છોકરીની શોધ કરતાં કરતાં આરોપીના ઘર તરફ ગયા ત્યારે પગનાં નિશાન મળ્યાં. તેમણે ઘરને ઘેર્યું તો આરોપી ત્યાં હાજર હતો.

રેપનો કેસ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

છોકરીના પિતાએ જણાવ્યું, "એ સમયે રાતના બે વાગ્યા હતા. બરાબર એ જ સમયે અમે એક જોરદાર અવાજ સાંભળ્યો જે નજીકના કૂવામાંથી આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે અમે ત્યાં પહોંચ્યા તો અમને કૂવા પાસે તેના પગનાં નિશાન મળ્યાં. બાદમાં પોલીસે આવીને મૃતદેહને કૂવામાંથી બહાર કાઢ્યો."

આ ઘટના ચેલહાર પોલીસ સ્ટેશન અંતર્ગતના વિસ્તારમાં બની છે. ચેલહાર પોલીસ સ્ટેશનના SHO મુશ્તાક મલિકનું કહેવું છે કે છોકરીના પરિવારજનોની ફરિયાદને આધારે તેમણે ફરિયાદ દાખલ કરી છે. તેમના પ્રમાણે, પોલીસને કૂવાની આસપાસ છોકરી સિવાય અન્ય કોઈના પગનાં નિશાન નથી મળ્યાં.

મૃતક છોકરીના પિતાનાં સાત બાળકો છે. તેમણે ગયા વર્ષે પોતાની 18 વર્ષની દીકરી સાથે રેપ થયો હોવાની ફરિયાદ કરી હતી જેમાં ત્રણ આરોપીઓ હતા.

પાકિસ્તાની અખબાર 'ડૉન'ના એક રિપોર્ટ પ્રમાણે તે સમયના ASP અબ્દુલ્લાહ અહમદે કહ્યું હતું કે મેડિકલ રિપોર્ટમાં રેપની પુષ્ટિ નથી કરાઈ.

હિંદુ અને મુસ્લિમ

પ્રતીકાત્મક તસવીર

પીડિતાના પિતાનું કહેવું છે કે પોલીસે એ સમયે ત્રણેય આરોપીઓની ધરપકડ કરી હતી પરંતુ તેમને ત્રણ માસ બાદ જ જામીન મળી ગયા હતા. ત્યાર બાદથી જ તેઓ ધમકીઓ આપી રહ્યા હતા.

તેમણે દાવો કર્યો છે કે કોરોનાના કારણે તેમના કેસની સુનાવણી ન થઈ શકી.

હવે આ મામલે 15 ઑક્ટોબરના રોજ પરિવારનાં નિવદેનોની નોંધણી થવાની હતી. પીડિતા તેમનાં નિવેદન પર ટકેલાં હતાં.

પરિવારનું કહેવું છે કે, તેમને ડરાવવા માટે ધમકીઓ અપાઈ રહી હતી અને દબાણ કરાઈ રહ્યું હતું, જે કારણે તેમણે આત્મહત્યા કરી લીધી.

આ મામલામાં પીડિતા અને આરોપીઓ એક...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતમાં રામા પીરના મંદિરની તોડફોડ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

ખંડિત મૂર્તિ

આ ઘટના સિંધના બદીન જિલ્લાના કડિયૂ ઘનૌર શહેરમાં શનિવારે બની.

ઉલ્લેખનીય છે કે રામા પીર કે રામદેવ પીરના શ્રદ્ધાળુઓની સંખ્યા ગુજરાત અને રાજસ્થાનમાં ઘણી વધારે છે અને પાકિસ્તાનમાં પણ એમના શ્રદ્ધાળુઓ છે.

પાકિસ્તાનના કડિયૂ ઘનૌર શહેરમાં હિંદુ સમુદાયના કોલ્હી, મેઘવાળ, ગુવારિયા અને કારિયા સમુદાયના લોકો રહે છે અને તેઓ રામા પીર મંદિરમાં પૂજા-અર્ચના કરે છે.

સ્થાનિક પ્રાથમિક વિદ્યાલયના શિક્ષક મનુ લંજરે બીબીસી ગુજરાતીને કહ્યું કે મંદિરનું નિર્માણ દાનના પૈસામાંથી કરાવવામાં આવ્યું હતું. આના માટે એમણે ફેસબુક પર પોસ્ટ કરી હતી. એ પછી લોકોએ મદદ કરતા દોઢ વર્ષ અગાઉ મંદિરનું કામ પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું હતું.

મંદિરના મુખ્ય પુજારી મનુ લંજરને ફોન પર આ ઘટનાની જાણકારી મળી. એ પછી એમણે પોતાના મિત્રો સાથે ઘટનાસ્થળે પહોંચી ઘટનાની પુષ્ટિ કરી છે.

એમનું કહેવું છે કે પોલીસે સ્થાનિક લોકોની મદદથી એક સંદિગ્ધ વ્યક્તિની ધરપકડ કરી લીધી છે.

આ ઘટનાની ફરિયાદમાં અશોક કુમારે કહ્યું કે એમના સહિત ત્રણ લોકો આ મંદિરના સંરક્ષક છે.

અશોક કુમારે કહ્યું કે, તેઓ શનિવારે મંદિરના આંગણમાં બેઠા હતા ત્યારે મોહમ્મદ ઇસ્માઇલ શૈદી નામની વ્યક્તિ સવારે દસ વાગે અહીં આવ્યા. તેઓ અગાઉ પણ અહીં આવતા-જતા હોય છે. થોડી વાર પછી મંદિરમાંથી અવાજ આવ્યો. તેઓ મૂર્તિને સળિયાથી તોડી રહ્યા હતા. અમે બૂમ પાડી તો તેઓ ભાગી ગયા.

અશોક કુમારનું કહેવું છે કે મોહમ્મદ ઇસ્માઇલ શૈદીએ ધાર્મિક મૂર્તિને તોડીને સમુદાયનું અપમાન કર્યું છે એમની સામે કાયદાકીય કાર્યવાહી થવી જોઈએ.

કડિયૂ ઘનૌર પોલીસે પાકિસ્તાન દંડ સંહિતાની કલમ 295-એ મુજબ કેસ દાખલ કરી આરોપીની ધરપકડ કરી લીધી છે.

સ્ટેશન ઇન્ચાર્જ અસગર સઠેવે કહ્યું કે, આરોપી નિવેદન ફેરવી રહ્યો છે પરંતુ એનો સંબંધ કોઈ ચરમપંથી સંગઠન સાથે દેખાતો નથી. એને અદાલતમાં રજૂ કરી પૂછપરછ માટે રિમાંડ મેળવવામાં આવશે.

રામા પીર મંદિરનું નિર્માણ

ઘટના સ્થળે પોલીસ તપાસ

રામા પીરનો જન્મ આશરે પાંચસો વર્ષ અગાઉ રાજસ્થાનના જોધપુરથી દોઢસો કિલોમીટર દૂર રણુજા શહેરમાં થયો હતો અને ત્યાં હાલ એમની સમાધિ છે.

એમના અનુયાયીઓમાં સનાતન ધર્મની દુભાયેલા મેઘવાળ, કોળી, ભીલ, સંન્યાસી, જોગી, બાગડી, ખત્રી અને લુહાર લોકોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતમાં ગુજરાત અને રાજસ્થાન ઉપરાંત પાકિસ્તાનમાં પણ મોટી સંખ્યામાં લોકો રામા પીરને માને છે.

સિંધમાં જ હૈદરાબાદ શહેરથી 30 કિલોમીટર દૂર ટંડવાલિયા નામનું એક...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના સિંધમાં નરેન્દ્ર મોદીના પોસ્ટરો સાથે આઝાદી માટે કૂચ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ રેલીમાં ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી, અમેરિકાના ચૂંટાયેલા રાષ્ટ્રપતિ જો બાઇડન સહિત વિશ્વના અનેક નેતાઓના પોસ્ટર જોવા મળ્યા.

રેલીમાં ભાગ લેનારા લોકોએ આ નેતાઓ સિંધને આઝાદી અપાવે એવી માગ કરી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે જી. એમ. સૈયદને સિંધી રાષ્ટ્રવાદના સંસ્થાપક માનવામાં આવે છે. 19960ના દાયકામાં સ્વતંત્ર સિંધ દેશના આંદોલનની શરૂઆત થઈ હતી. જુઓ રેલીમાં શું થયું?

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના સિંધમાં હિંદુઓ શા માટે શીખ ધર્મ અંગીકાર કરી રહ્યા છે ?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

કૃષ્ણસિંહ અને તેમના કેટલાંક પરિવારજનોએ શીખ ધર્મ અંગીકાર કર્યો છે

કાળી પાઘડીમાં દેખાઈ રહેલા પહેલાં કૃષ્ણ સિંહ શ્રી રામના ભક્ત હતા પરંતુ થોડાં સમય અગાઉ તેમણે શીખ ધર્મ અંગીકાર કર્યો છે.

કરાચીના નજીક આવેલા તેમના ગામની વસતિ પહેલા હિન્દુ ધર્મ પાળતી હતી પરંતુ હવે અહીં લગભગ 40 શીખ પરિવાર રહે છે. આ પરિવારોએ પણ કૃષ્ણ સિંહની જેમ જ હિંદુ ધર્મ છોડી શીખ ધર્મ અંગીકાર કર્યો છે.

તેમાંથી મોટાભાગના લોકો 'બાગડી' સમુદાયના છે. આ સમુદાયને તરબૂચની ખેતીમાં પારંગત માનવામાં આવે છે, પરંતુ સિંચાઈના પાણીની અછતના કારણે આ લોકો સમયાંતરે શહેર તરફ આગળ વધતા રહ્યા.

કૃષ્ણ સિંહના ચાર ભાઈ, બે પુત્ર અને બે ભત્રીજાઓએ પણ શીખ ધર્મ અંગીકાર કરી લીધો છે. તેઓ કહે છે કે, શીખોને 'સરદાર' કહેવમાં આવે છે, જ્યારે હિંદુઓમાં અમને સાધારણ લોકો ગણવામાં આવતા હતા.

'સરદાર, અમારી સાથે બેસીને જમો'

પાકિસ્તાનમાં હવે વધુ ગુરૂદ્વારાઓ બની રહ્યા છે

કૃષ્ણ સિંહ કહે છે. 'જ્યારે અમે શહેરમાં નીકળીએ ત્યારે ઘણાં લોકો લસ્સીનો ગ્લાસ લઈને સામે આવે છે અને કહે છે કે ખાઈ લો સરદાર, અમારી સાથે બેસો' અને ખૂબ પ્રેમથી વાત કરે છે. આ જ કારણોસર અમે શીખ બન્યા.'

આ હિંદુ ગામમાં એક મોટું ગુરૂદ્વારા બની રહ્યું છે, જેના માટે પાકિસ્તાનના અને વિદેશના શીખ સમુદાય તરફથી આર્થિક મદદ મળી રહી છે.

ગરૂદ્વારામાં પાંચસો લોકો બેસી શકે તેટલી જગ્યા છે, જો કે ગામમાં બે નાનાં મંદિર પણ છે.

દુરૂ સિંહ આ ગુરૂદ્વારાના સંરક્ષક છે. તેઓ કહે છે, 'હિન્દુ સમુદાયના લોકો બહોળા પ્રમાણમાં નનકાના સાહિત જતા હોય છે તેમજ લંડન, ફ્રાંસ, અમેરિકા અને અન્ય દેશોથી આવનારાં શીખ સમુદાય તરફથી જે સાથ અને પ્રેમ મળતો રહે છે તેના કારણે લોકો શીખ ધર્મ અંગીકાર કરી લે છે.'

કરાચીમાં આવેલા આરામબાગ ગુરૂદ્વારાને 24 વર્ષ લાંબી કાનૂની લડાઈ બાદ ફરી ખોલવામાં આવ્યું છે.

ભૂતકાળમાં હિન્દુ દેવી-દેવતાઓની મૂર્તિ પર આસપાસના લોકો પથ્થરમારો કરતા રહેતા, એકવાર મૂર્તિઓનું અપમાન પણ થયું છે, પરંતુ હવે આવું નથી થતું.

દુરૂ સિંહના મતે આ પરિવર્તન ગુરૂદ્વારાના અસરના કારણે છે. ગત દિવસોમાં ગુરૂ ગોવિંદ સિંહની વર્ષીના અવસરે શીખ સમુદાયની સુરક્ષા માટે ચાર પોલીસ અને બે રેન્જર ફાળવવામાં આવ્યા હતા.

કરાચી શહેરના મધ્યમાં આવેલા આરામબાગ ગુરૂદ્વારાને 24 વર્ષ લાંબી કાનૂની લડાઈ બાદ ફરી ખોલવામાં આવ્યું છે.

પાકિસ્તાનના અસ્તિત્વ પહેલાં કરાચી શહેરમાં છ ગુરૂદ્વારા હતા, પરંતુ વિભાજન પછી...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના સૈન્ય સામે જંગે ચડનારા અને મુશર્રફને મૃત્યુદંડ ફટકારા જજની કહાણી, જેમનું મૃત્યુ કોરોનાને કારણે થયું\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

વકાર સેઠ 2018 પેશાવરમાં વડા ન્યાયમૂર્તિ બન્યા હતા, પણ તેમને સુપ્રીમ કોર્ટમાં બઢતી આપવામાં આવી ન હતી

શ્રદ્ધાંજલિ આપનારાઓએ 59 વર્ષના વકાર અહેમદ શેઠને હિંમતવાન, નીડર અને નિષ્પક્ષ ગણાવ્યા હતા.

પેશાવર હાઈ કોર્ટ(પીએચસી)ના વડા ન્યાયમૂર્તિ તરીકે તેમણે આપેલા ચુકાદાને કારણે દેશનું સૈન્ય અને સરકાર બન્ને તેમના પર રોષે ભરાયા હતાં.

તેમણે આપેલા ચુકાદાઓમાં દેશનિકાલ પામેલા ભૂતપૂર્વ શાસક જનરલ પરવેઝ મુશર્રફને ફાંસીની સજાનો સમાવેશ થાય છે. એ ચુકાદો સમગ્ર વિશ્વમાં ભારે ચર્ચાયો હતો.

સૈન્ય જે કાયદા હેઠળ ગુપ્ત અટકાયત કેન્દ્રો ચલાવતું હતું એ કાયદાને રદ્દ કરીને, માનવાધિકારના ઉલ્લંઘનના મુદ્દે તેમણે વહીવટીતંત્રને પડકાર્યું હતું અને ત્રાસવાદ વિરોધી કાયદા હેઠળ દોષી ઠરાવાયેલા સંખ્યાબંધ લોકોને પુરાવાને અભાવે છોડી મૂક્યા હતા.

પાકિસ્તાનમાં સૈન્ય તાજેતરનાં વર્ષોમાં તેની વગ વિસ્તારી રહ્યું છે ત્યારે ન્યાયમૂર્તિ સેઠના અવસાનને મોટા આંચકારૂપ ગણવામાં આવી રહ્યું છે.

ઇસ્લામાબાદની હૉસ્પિટલમાં 13 નવેમ્બરે તેમનું અવસાન થયું ત્યારથી સમગ્ર દેશના વકીલો શોકમાં છે.

પાકિસ્તાનના સ્વાયત માનવાધિકાર પંચ(એચઆરસીપી)ના સેક્રેટરી જનરલ હૅરિસ ખાલિકે ન્યાયમૂર્તિ સેઠના મૃત્યુને "પાકિસ્તાનની આભાસી લોકશાહીમાં સ્વતંત્ર રહેવા માટે સંઘર્ષ કરી રહેલા ન્યાયતંત્ર માટે મોટો ઝટકો" ગણાવ્યું હતું.

હૅરિસ ખાલિકે બીબીસીને જણાવ્યું હતું કે ન્યાયમૂર્તિ સેઠે "દુર્ભાગ્યે લઘુમતીમાં જ રહેલા નિષ્ઠાવાન અને નિર્ભય ન્યાયમૂર્તિઓની" પરંપરાનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું.

ભૂતપૂર્વ સેનેટર અફ્રાસિઆબ ખટકે એક ટ્વીટમાં જણાવ્યું હતું કે ન્યાયમૂર્તિ સેઠનું કદ તેમણે આપેલા નોંધપાત્ર ચુકાદાઓને કારણે જ નહીં, "દમનકારી પરિસ્થિતિમાં પણ એવા ચુકાદા આપવા માટે દેખાડેલી હિંમત"ને કારણે પણ વધ્યું હતું.

સુપ્રીમ કોર્ટ બાર ઍસોસિએશનના પ્રમુખ અબ્દુલ લતીફ આફ્રિદીએ ન્યાયમૂર્તિ સેઠને "સૈન્ય સામે બાથ ભીડવામાં ક્યારેય પાછા ન પડેલા હિંમતવાન અને દ્રઢનિશ્ચય વ્યક્તિ" ગણાવ્યા હતા.

અબ્દુલ લતીફ આફ્રિદીએ ડૉન અખબારને જણાવ્યું હતું કે "એ માટે તેમણે આકરી કિંમત ચૂકવી હતી."

ન્યાયમૂર્તિ સેઠ સિનિયર હોવા છતાં સુપ્રીમ કોર્ટ માટે તેમની બઢતી ત્રણવાર અટકાવવામાં આવી હોવાનું આફ્રિદીએ જણાવ્યું હતું.

સૈન્યને હચમચાવતા ચુકાદાઓ

મૃત્યુ પહેલાં હૉસ્પિટલમાં સારવાર લઈ રહેલા ન્યાયમૂર્તિ સેઠ

ન્યાયમૂર્તિ સેઠના વડપણ હેઠળની ત્રણ ન્યાયમૂર્તિઓની...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના હિંદુ 'બાળક'ની ઊંટની પીઠથી અમેરિકા સુધીની સફર\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સડસડાટ દોડતા ઊંટની પીઠ ઉપર સવાર એ પાંચ વર્ષના બાળકને એના બદલામાં ફક્ત દસ હજાર રૂપિયા મળતા હતા. તેઓ એ પૈસા પરિવારજનોને મોકલી દેતા હતા.

વર્ષ 1990માં કદાચ એ સારી એવી રકમ હશે પરંતુ એ કમાણી તેમને માટે જીવલેણ બની શકતી હતી.

એ વખતે  તેમની સામે તેમના બે દોસ્ત ઊંટ ઉપરથી પડીને મોતને શરણે જઈ ચૂક્યા હતા. અકસ્માત તેમની સાથે પણ થયો પરંતુ તેઓ બચી ગયા.

આ જ રીતે પાંચ વર્ષ વીતી ગયાં. વર્ષ 1995માં સંયુક્ત રાષ્ટ્રની સંસ્થા યૂનિસેફે એવાં બાળકોને આઝાદ કરાવ્યાં જેમનો ઊંટની દોડમાં સવાર તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો.

જીવિત બચી જનારા ભાગ્યશાળીઓમાં તેઓ પણ સામેલ હતા.

તેઓ પાછા પાકિસ્તાનના રહીમયાર ખાનમાં પોતાના ઘરે આવી ગયા અને પછી અહીંથી જ અભ્યાસનો સિલસિલો શરૂ થયો.

આર્થિક સ્થિતિ હજુ એવી નહોતી કે પરિવારજનો તેમનો ખર્ચ ઉઠાવી શકે, એટલે તેમણે પોતે નાનાં-મોટાં કામ શરૂ કરી દીધાં.

ગટર સાફ કરનારાઓ સાથે તેઓ કામ કરવાથી માંડીને રીક્ષા ચલાવવા સુધી તેમણે દરેક પ્રકારનાં કામ કર્યાં અને પોતાના શિક્ષણનો ખર્ચ પણ પોતે ઉઠાવ્યો.

22 વર્ષના સંઘર્ષ બાદ વર્ષ 2017માં આ યુવાન અમેરિકન સરકાર તરફથી આપવામાં આવતી ફેલોશિપ ઉપર અમેરિકન યુનિવર્સિટીની વૉશિંગ્ટન કૉલેજ ઑફ લૉ સુધી પહોંચી ગયો.

કાયદા અને માનવાધિકારનો અભ્યાસ કર્યા બાદ ગત વર્ષે તેઓ પાકિસ્તાન પરત ફર્યા અને હવે એવાં બાળકોના શિક્ષણ માટે કામ કરી રહ્યા છે જેવી સ્થિતિ તેમણે પોતે ભોગવી હતી.

પાકિસ્તાનના લઘુમતી હિંદુ સમુદાય સાથે સંબંધ રાખનારા આ યુવાનનું નામ રમેશ જયપાલ છે, અને આ તેમની જ કથા છે.

પંજાબ પ્રાંતના શહેર રહીમયાર ખાનથી થોડા કિલોમિટર દૂર લિયાકતપુરના એક ગામમાં હાલમાં તેમના પ્રયત્નોથી હિંદુ સમુદાયનાં બાળકો માટે એક ટૅન્ટમાં નાનકડી શાળાની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.

રેત ઉપર ખુલ્લી હવામાં બનેલી આ શાળામાં બેઠેલા રમેશ જયપાલે બીબીસી સાથેની વાતચીતમાં કહ્યું કે તેમને શિક્ષણ મેળવવાની લત અરબના રેગિસ્તાનોમાં લાગી જ્યારે તેઓ એક ઊંટ સવાર તરીકે કામ કરતા હતા.

તેમણે કહ્યું, "મારા અભ્યાસ દરમિયાન ઘણા અવરોધો આવ્યા પરંતુ મેં એને ટુકડે-ટુકડે પણ ચાલુ રાખ્યો."

જીવ હથેળી ઉપર લઈને ઊંટની સવારી

વર્ષ 1980 અને 1990ના દાયકામાં દસ વર્ષથી નાની ઉંમરનાં બાળકોને ઊંટોની દોડમાં ઉપયોગમાં લેવામાં આવતાં હતાં.

આરબ દેશોમાં થતી આ પારંપરિક દોડોમાં ઊંટની ઉપર સવાર બાળક જેટલું રોતું એટલું જ ઝડપથી ઊંટ દોડતું હતું.

આ જ કારણ હતું કે એની ઉપર...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનના હિંદુઓ ભારતના નાગરિકતા સંશોધન કાયદા અંગે શું વિચારે છે?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ મુદ્દો હતો લાહોરમાં થયેલી વકીલો અને ડૉક્ટરો વચ્ચે થયેલી ઝડપનો.

આ ઝઘડા દરમિયાન લાહોરના સૌથી મોટા હૃદયરોગના હૉસ્પિટલ પંજાબ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ કાર્ડિયોલૉજીમાં સેંકડો વકીલોએ ડૉક્ટરો પર હુમલો કરી દીધો હતો.

જે કારણે 3 દર્દીઓનાં મૃત્યુ નીપજ્યાં હતાં.

એક દિવસ બાદ પાકિસ્તાનની સરકારે ભારતના નાગરિકતા સંશોધન વિધેયક મામલે ટિપ્પણી કરી.

પાકિસ્તાની વડા પ્રધાન ઇમરાન ખાન ટ્વિટર પર લખ્યું કે વિધેયક આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના તમામ માપદંડોનું ઉલ્લંઘન કરે છે.

પાકિસ્તાનની પ્રતિક્રિયા

ઇમરાન ખાને આ બિલ લોકસભામાંથી પસાર થઈ ગયા બાદ ટ્વિટર પર લખ્યું :

"અમે ભારતના આ બિલની કડક શબ્દોમાં નિંદા કરીએ છીએ."

"આ બિલ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાના તમામ માપદંડો અને પાકિસ્તાન સરકાર સાથેની દ્વિપક્ષીય સમજૂતીઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે."

"આ બિલ આરએસએસના હિંદુ રાષ્ટ્રની યોજનાનો ભાગ છે જેને ફાસીવાદી મોદી સરકાર આગળ વધારી રહી છે."

ત્યારે કેટલાક કાર્યકરોએ સોશિયલ મીડિયા પર પાકિસ્તાનમાં રહી રહેલા લઘુમતી સમુદાયોની પરિસ્થિતિ પર ધ્યાન દોરતાં કહ્યું હતું કે ભારતે આ વિધેયકના કાર્યક્ષેત્રમાંથી મુસ્લિમોને બહાર કેમ રાખ્યા એ પ્રશ્ન પૂછતાં પહેલાં પાકિસ્તાન પોતાના ઘરમાં રહી રહેલા લઘુમતીઓના દમન પર કંઈક કરે.

ઇમરાન ખાનના આ ટ્વીટ અંગે રાજકીય વિશ્લેષક રાજા અતા-ઉલ મન્નાને લખ્યું :

"...અને પાકિસ્તાન તમારા નેતૃત્વમાં કઈ તરફ જઈ રહ્યું છે?"

"તમારી સરકારમાં તો અટકમાં એક મહિલા સરકારી કર્મચારી સાથે શાળામાં ભીડ દ્વારા દુર્વ્યવહાર કરવામાં આવે છે."

"પોલીસ કમિશનર માણસોથી ખીચોખીચ ભરેલા એ રૂમમાં ઊભાં-ઊભાં બધું જ જોતા રહે છે."

"એ મહિલાનો માત્ર એક જ અપરાધ હતો કે તેમણે અહમદિઓને અહમદી અને પાકિસ્તાની કહી દીધા હતા!"

"કોઈને આ વિશે કોઈ ચિંતા છે ખરી."

રાજા અતા-ઉલ મન્નાન એ વીડિયો વિશે વાત કરી રહ્યા હતા જેમાં થોડા દિવસ પહેલાં સોશિયલ મીડિયા પર વાઇરલ થઈ હતી.

વીડિયોમાં એક મહિલા ભીડમાં એક વિદ્યાર્થીથી કંટાળી ગયા બાદ પોતાની ધાર્મિક આસ્થા વિશે સમજાવવાનો પ્રયત્ન કરતાં દેખાય છે.

તેમજ સરકારી કર્મચારીઓની માફી માગતાં પણ દેખાય છે.

આ વીડિયોમાં આ મહિલા પાકિસ્તાનમાં અહમદીઓ સહિત અન્ય સમુદાયોના સમાવેશીકરણ અને એકતા અંગે વાત કરતાં દેખાય છે.

લગભગ ચાર દાયકા પહેલાં અહમદિઓને પાકિસ્તાનમાં એક બંધારણીય સંશોધન બાદ ગેર-મુસ્લિમ જાહેર કરી દીધા હતા.

ત્યારથી જ તેઓ પોતાની ધાર્મિક આસ્થાને લઈને ઉત્પીડનનો સામનો કરી રહ્યા...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનનાં અખબારોએ દિલ્હીની હિંસાના કેવા સમાચાર છાપ્યા?\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પ્રતીકાત્મક તસવીર

અહેવાલમાં લખવામાં આવ્યું છે કે મોટા ભાગના ખેડૂતોની પાસે લાંબી તલવાર, ખંજર અને યુદ્ધમાં ઉપયોગમાં લેવાની કુહાડીઓ હતી જે તેમનાં પારંપરિક હથિયાર છે. ખેડૂતોએ એ એક જમાનામાં મોઘલ શાસકોનું રહેઠાણ રહેલા લાલ કિલ્લા પર ચઢાઈ કરી હતી.

તેમણે વધુમાં લખ્યું છે કે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી માટે આ એક શરમજનક પ્રદર્શન હતું, જે એક રાષ્ટ્રીય દિવસે થયું હતું. મહામારી, આર્થિક મંદીની વચ્ચે ચાલી રહેલા આ પ્રદર્શને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વને પણ પડકાર ફેંક્યો છે.

અનેક જગ્યાઓ પર દૃશ્ય એવું હતું કે જ્યાં એક તરફ પોલીસ રાઇફલ લઈને ઉભી હતી અને બીજી તરફ ખેડૂતોના સમૂહ હતા. મોટા ભાગના ખેડૂતો પહેલાંથી નક્કી કરાયેલા માર્ગ પર ચાલી રહ્યા હતા, પરંતુ કેટલાક ખેડૂતો પોતાનાં ટૅક્ટરોની સાથે સુપ્રીમ કોર્ટના રસ્તે વધી ગયા, જેમને પોલીસે અનેક ટિયર ગૅસના સેલ છોડીને રોક્યા.

દિલ્હી : જ્યારે ખેડૂત આંદોલનકારીએ ઉગ્ર ભીડના સકંજામાંથી પોલીસકર્મીને બચાવ્યા

અહેવાલમાં ઉત્તર પ્રદેશથી આવેલા હેપ્પી શર્માને ટાંકીને લખવામાં આવ્યું છે, "એક વખત અમે દિલ્હીની અંદર આવી ગયા તો પછી અમે ત્યાં સુધી નથી જવાના, જ્યાં સુધી મોદી તે કાયદાઓને પરત ન લે."

બીજી તરફ ખેડૂત આંદોલનના નેતાઓમાં એક બલવીરસિંહ રાજેવાલને ટાંકીને આ રિપોર્ટમાં લખવામાં આવ્યું છે, "આ આંદોલનની ઓળખ શાંતિપૂર્ણ રહી છે. સરકાર અફવા ફેલાવી રહી છે, એજન્સીના લોકોને ગુમરાહ કર્યા છે. પરંતુ અમે શાંતિપૂર્ણ રહ્યા તો અમે જીતીશું પરંતુ હિંસા થઈ તો જીત મોદીની થશે."

અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કેન્દ્ર સરકારે ટ્રૅક્ટર માર્ચને રોકવાના ભરપૂર પ્રયત્ન કર્યા, પરંતુ તે આમાં નિષ્ફળ ગઈ, આનાથી ખ્યાલ આવે છે કે ખેડૂતોનો સંઘર્ષ કેટલો મોટો છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી પોતાના રાજકીય વિપક્ષને એક રીતે ખતમ કરીને સૌથી પ્રભાવશાળી વ્યક્તિ બન્યા છે, પરંતુ ખેડૂતોએ તેની જરા પણ પરવા કરી નથી.

અહેવાલમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે રાજધાની દિલ્હીમાં મંગળવારે તણાવનો માહોલ હતો, જ્યાં કેટલાક અધિકારીઓએ દાવો કર્યો હતો કે પ્રદર્શનકારીઓમાં ઉગ્રવાદી તત્ત્વો સામેલ હતાં.

'મોદી હવે અમને સાંભળશે'

પ્રતીકાત્મક તસવીર

ઑસ્ટ્રેલિયાના સિડની મૉર્નિગ હેરાલ્ડમાં છપાયેલા સમાચારમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે હજારોની સંખ્યામાં લોકો આ ઐતિહાસિક લાલ કિલ્લા પર પહોંચ્યા, જેના પરથી મોદી દર વર્ષે દેશને સંબોધિત કરે છે.

સમાચારમાં પંજાબના 55 વર્ષના ખેડૂત સુખદેવસિંહને...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનનાં એ પાઠ્યપુસ્તકો જેમાં હિંદુઓને "માનવતાના દુશ્મન" ગણાવાય છે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પાકિસ્તાનમાં રહેતાં હિંદુઓ કહે છે તમારે બાળપણ તથા યુવાનીમાં વર્ષો સુધી એવી પીડામાંથી પસાર થવું પડે કે જેમાં તમને તમારા હિન્દુ હોવાનો અફસોસ દરરોજ થાય.

જોકે, તમારું નામ કિશોર, મુકેશ કે આકાશ હોય તો એ જણાવવાનું કદાચ મુશ્કેલ હોઈ શકે છે. ખબર નહીં કોઈ, ક્યારે પૂછી લે કે તમે ભારતથી ક્યારે પાકિસ્તાન આવ્યા?

તમને 14 ઑગસ્ટને બદલે 15 ઑગસ્ટે સ્વાતંત્ર્યદિવસ ઊજવવાની સલાહ પણ આપવામાં આવી શકે.

બીજું કંઈ નહીં તો ભારત-પાકિસ્તાનની ટીમો વચ્ચેની ક્રિકેટ મૅચમાં ભારતીય ટીમ સારું પ્રદર્શન કરે ત્યારે તમારા દોસ્તો, "તારી ટીમ જીતી રહી છે" એવી મશ્કરી કરે એ શક્ય છે.

એ ઉપરાંત તમારે બાળપણ તથા યુવાનીમાં વર્ષો સુધી એવી પીડામાંથી પસાર થવું પડે કે જેમાં તમને તમારા હિંદુ હોવાનો દરરોજ અફસોસ થાય.

આ બધાના સંભવિત પરિણામ સ્વરૂપે તમે ધીમે-ધીમે ખુદને હીન, અસહાય અને મજબૂર માનવા લાગો એવું પણ બની શકે.

તમે સ્કૂલ, કૉલેજ કે યુનિવર્સિટીમાં સામાજિક વિજ્ઞાન કે પાકિસ્તાન સ્ટડીઝનાં પાઠ્યપુસ્તકો વાંચવાનું શરૂ કરો ત્યારે આવું થઈ શકે, પણ હિંદુઓ માટે અપમાનજનક હોય એવું આ પુસ્તકોમાં શું હોઈ શકે?

આવો, આ અનુભવની કથા પાકિસ્તાનના સિંધ પ્રાંતના કેટલાક હિંદુ તથા મુસ્લિમ વિદ્યાર્થીઓ પાસેથી સાંભળીએ. આ લોકો વિદ્યાર્થી હતા ત્યારે તેમણે ઉપરોક્ત પાઠ્યપુસ્તકો વાચ્યાં હતાં.

'અત્યાચારી હિંદુ'

ડૉ. રાજેશ કુમાર

અમે 25થી 45 વર્ષના કેટલાક યુવાનો અને યુવતીઓની મુલાકાત લીધી હતી. અમે તેમને પૂછ્યું હતું કે સ્કૂલ અને કૉલેજના પાઠ્યપુસ્તકોમાં એવી કઈ બાબત હતી જેનાથી તેમને દુઃખ થતું હતું?

આ સવાલના જવાબમાં તેમણે કેટલાક પાઠ્યપુસ્તકોના અંશોની વાત કરી હતી. જેમાં જણાવવામાં આવ્યું હતું કે "ઇતિહાસમાં હિંદુઓ એ મુસલમાનો પર બહુ અત્યાચાર કર્યો હતો."

"કાફિરનો અર્થ થાય છે પૂતળાં અથવા મૂર્તિઓની પૂજા કરનાર."

"અગાઉના સમયમાં હિંદુઓ, તેમને ત્યાં દીકરીનો જન્મ થતો ત્યારે તેને જીવતી દાટી દેતા હતા."

"હિંદુઓ માનવતાના દુશ્મન છે"

ડૉ. રાજવંતી કુમારી

વિવિધ ક્ષેત્રો સાથે સંકળાયેલા આ યુવાઓએ આંખ ખોલીને વાસ્તવિકતા જોઈ ત્યારે તેમને તેમની ચારે તરફ સહિષ્ણુતા તથા ભાઈચારાનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો.

દોસ્તી હોય કે પાડોશીઓ હોય કે પછી ઈદ, હોળી કે દિવાળીનો તહેવાર હોય, કમ સે કમ વ્યક્તિગત રીતે તો તેમણે હિંદુઓ તથા મુસલમાનો વચ્ચે કોઈ અંતર અનુભવ્યું ન હતું.

અલબત, આ વિદ્યાર્થીઓ સ્કૂલ તથા કૉલેજમાં આવ્યા ત્યારે તેમને પહેલીવાર...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનનાં કૃષ્ણા કોહલી : હિંદુ મજૂરના દીકરી બન્યાં સેનેટ ઉમેદવાર\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પરંતુ કદાચ હવે આ યાદીમાં કૃષ્ણા કોહલીનું નામ જોડાઈ જાય. તેઓ અલ્પસંખ્યક સમુદાય તરફથી સેનેટની મેમ્બરશીપ માટે દાવો કરી રહ્યાં છે.

પાકિસ્તાનના થરપારકર સાથે સંબંધ ધરાવતાં કૃષ્ણા કોહલીએ 7 ફેબ્રુઆરીએ સેનેટની ચૂંટણી માટે પાકિસ્તાની ચૂંટણી પંચમાં પોતાની ઉમેદવારીનું ફોર્મ ભર્યું છે.

તમને આ પણ વાંચવું ગમશે

પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટીએ કૃષ્ણા કોહલીને સિંધ ક્ષેત્રથી સામાન્ય શ્રેણીમાં ઉમેદવાર ઘોષિત કર્યા છે.

કૃષ્ણા જ્યારે પોતાના દસ્તાવેજ જમા કરવવા ચૂંટણી પંચની ઑફિસમાં દાખલ થયા તો તેઓ થોડાં અલગ જોવા મળી રહ્યાં હતાં.

થરપારકર વિસ્તાર

કૃષ્ણા કોહલીએ બીબીસીને જણાવ્યું કે પાકિસ્તાનના ઇતિહાસમાં તેઓ થરપારકર વિસ્તારનાં પહેલા મહિલા છે કે જેમને સંસદ સુધી પહોંચવાની તક મળી છે.

તેઓ કહે છે, "આ સમયે હું બિલાવલ ભુટ્ટોનો જેટલો ધન્યવાદ વ્યક્ત કરું તેટલો ઓછો છે."

કૃષ્ણા કોહલી થરપારકર વિસ્તારના એક ગામડાં સાથે સંબંધ ધરાવે છે. તેમનાં દાદા રુપલો કોહલીએ વર્ષ 1857માં અંગ્રજો વિરુદ્ધ સ્વતંત્રતાની લડાઈમાં ભાગ લીધો હતો.

સ્વતંત્રતાની આ લડાઈ પૂર્ણ થયા બાદ તુરંત થોડા મહિના બાદ તેમને ફાંસીની સજા આપવામાં આવી હતી.

બીબીસી સાથે વાત કરતા તેમણે જણાવ્યું કે થરપારકરમાં જીવન વિતાવવું ખૂબ અઘરું છે. કેમ કે ત્યાં દર વર્ષે દુષ્કાળ પડે છે અને તેના કારણે ઘણું બધું સુકાઈ જાય છે.

16 વર્ષની ઉંમરે લગ્ન

કૃષ્ણા કોહલીનો સંબંધ એક ગરીબ પરિવાર સાથે છે.

તેમનાં પિતા જુગનૂ કોહલી એક જમીનદારને ત્યાં મજૂરી કરતા હતા. કામ ન હોવાના કારણે ઘણી વખત અલગ અલગ વિસ્તારમાં કામની શોધમાં જતા હતા.

કૃષ્ણા કોહલી જણાવે છે, "મારા પિતાને ઉમરકોટના જમીનદારે કેદ કરી લીધા અને અમે ત્રણ વર્ષ તેમની કેદમાં રહ્યાં. તે સમયે હું ત્રીજા ધોરણમાં ભણતી હતી."

આ તસવીરમાં કૃષ્ણા કોહલી પોતાના પિતા સાથે જોવા મળી રહ્યાં છે

"અમે કોઈ સંબંધી પાસે જઈ શકતા ન હતા કે કોઈની સાથે વાત પણ કરી શકતા ન હતા. બસ તેમના કહેવા પ્રમાણે કામ કરતા હતા અને તેમના આદેશ પર કેદમાં પરત ફરી જતા હતા."

કૃષ્ણા કોહલી કેશુબાઈના નામે પણ ઓળખાય છે.

તેમનાં લગ્ન 16 વર્ષની ઉંમરે થઈ ગયા હતા. પરંતુ તેઓ જણાવે છે કે તેમના પતિએ શિક્ષણ મેળવવામાં ખૂબ મદદ કરી.

છોકરીઓનું શિક્ષણ અને સ્વાસ્થ્ય

કૃષ્ણાએ સિંધ યુનિવર્સિટીથી સમાજશાસ્ત્રમાં માસ્ટર્સની ડિગ્રી મેળવી છે અને તેઓ વીસ વર્ષોથી થરપારકરમાં છોકરીઓનાં શિક્ષણ તેમજ તેમનાં સ્વાસ્થ્ય માટે મહેનત કરી...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનનાં ગોળા-બારુદથી રમે છે કાશ્મીરનાં આ બાળકો\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પાકિસતાન તરફથી થઈ રહેલાં ફાયરિંગ અને મૉર્ટાર મારાને કારણે સરહદ નજીકના વિસ્તારોમાં ભયનો માહોલ છે.

નિયંત્રણ રેખા નજીક આવેલાં ગામડાંઓમાં બાળકોનો સંબંધ ગોળી, બારુદ અને તેનો ઉપયોગ કરતા લોકો સાથે વધારે હોય છે.

તણાવ વધતા આવાં ગામોમાં સ્કૂલ બંધ થઈ જાય છે.

બીબીસી સંવાદદાતા દિવ્યા આર્યએ આવાં જ કેટલાંક સરહદ નજીકનાં ગામોની મુલાકાત લીધી અને લોકોની વ્યથા જાણી.

રિપોર્ટર : દિવ્યા આર્ય, શૂટ એડિટ- પ્રીતમ રૉય

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યુટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનનાં મહિલા ખેડૂત જેઓ પરાળમાંથી ખાતર બનાવી હજારો કમાય છે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

મળીએ પાકિસ્તાનના પંજાબના ગુજરાંનવાલાનાં મહિલા ખેડૂતને જેઓ ડાંગરની પરાળ બાળીને વર્ષે હજારો રૂપિયાની કમાણી કરે છે.

સમીના બિનયામીન ડાંગરના પાકની લણણી માટે એક વિશિષ્ટ મશીનનો ઉપયોગ કરે છે. જે માત્ર ડાંગરના પાક માટે તૈયાર કરાયું છે.

આ મશીન એકદમ તળિયેથી ડાંગરના પાકની લણણી કરે છે. જેથી પાક લીધા બાદ ખેતર સાફ કરવા માટે તેને બાળવાની જરૂર નથી પડતી. અને ડાંગરનો વધેલો ભાગ જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા માટે ખાતર તરીકે ઉપયોગી બને છે.

જુઓ, કેવી રીતે ખાસ મશીનના ઉપયોગથી આ મહિલા ખેડૂત ન માત્ર માત્ર પ્રદૂષણ ઘટાડી રહ્યાં છે પરંતુ સાથોસાથ કમાણી પણ કરી રહ્યાં છે.

વીડિયો : ઉમર દરાઝ નાંગિયાના\ વકાસ અનવર

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનનામાં મળતાં આ ઢોસા છે કંઈક અલગ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પરંતુ એક મહિલા પાકિસ્તાનમાં સ્વાદિષ્ટ દક્ષિણ ભારતીય વ્યંજનનો સ્વાદ ફેલાવી રહ્યાં છે અને તેમાં ઇનૉવેશન પણ કરે છે.

પરંતુ ઢોસા પાકિસ્તાન કેવી રીતે પહોંચ્યા અને તેમને દક્ષિણ ભારતની વાનગીઓ બનાવવામાં કઈ રીતે રસ પડ્યો તે કહાણી ઘણી રસપ્રદ છે.

મહિલા શેફ નુરૈન ખાલિદની કહાણી અને તેમનાં 'નૂર કિચન' વિશે જાણવા જુઓ આ વીડિયો.

તમે અમને ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનની એ 'ચુડેલો' જે ભારતમાં મચાવી રહી છે ધમાલ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

સીરિઝની તસવીર

અજાણી વ્યક્તિના માનમાં ઝૂબૈદા આ સંવાદ ત્યારે કહે છે જ્યારે એક 'ચુડેલ' તેમને પોતાના માતાપિતાથી છુટકારો મેળવવામાં મદદરૂપ થાય છે.

જ્યારે પડદા ઉપર પાત્રોને ખૂની અને ચુડેલ જેવા શબ્દો સાથે રજૂ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તમને થશે કે આ કઈ દુનિયાના લોકો છે.

આ દુનિયા ખરેખર વસે છે કરાચી શહેરના મોટા ઓરડાંઓ અને નાની શેરીઓમાં.

પાકિસ્તાનની આ વેબ સિરીઝનું નામ છે - ચુડેલ્સ. આ સિરીઝને ઝી -5 પર સ્ટ્રીમ કરવામાં આવી રહી છે અને ભારતમાં પણ તેની ચર્ચા થઈ રહી છે.

વકીલ, ખૂની, વેડિંગ પ્લાનર અને બૉક્સર

સીરિઝની તસવીર

પરંતુ આ પાકિસ્તાની વેબ સિરીઝમાં કોઈ જાદુ અથવા ભૂત-પ્રેત નથી.

આ કાલ્પનિક મહિલાઓની વાર્તા છે જેમને વાસ્તવિક જીવનમાં કદાચ આપણે રોજ મળતાં હોઈએ છીએ, પરંતુ તેમની વાસ્તવિક વાર્તાથી માહિતગાર હોવા છતાં અજાણ રહીએ છીએ.

વાર્તાનાં પાત્રો પોતાની જાતને કંઈક આ રીતે રજૂ કરે છે - ''એક વકીલ, એક ખૂની, એક વેડિંગ પ્લાનર અને એક બૉક્સર સાથે મળી ગયા અને તેમને સમજાયું કે અત્યાર સુધી તેઓ એક પૂતળાની જેમ જીવી રહ્યાં હતાં. પૂતળું જે તમારા સન્માન ખાતર તમારા સન્માન સાથે લપટાયેલું રહે છે.

આ વાર્તાની ખાસ વાત એ છે કે આ એવી સ્ત્રીઓની કહાણી છે જેમને ખબર છે કે પોતાનો અધિકાર કઈ રીતે માગવો, અધિકાર ન મળે તો કઈ રીતે તે ઝૂંટવી લેવો. તેઓ જો ધાર્યું ન થાય તો સામ-દામ-દંડ-ભેદનો ઉપયોગ કરી શકે છે અને મજાની વાત છે કે આ બધું એક પુરુષ નહીં પરતું મહિલાના દૃષ્ટિકોણથી દેખાડવામાં આવે છે.

તને કોણ કામ આપશે?

સીરિઝની તસવીર

આ શ્રેણીના નિર્દેશક અસમ અબ્બાસી પાકિસ્તાની મૂળના બ્રિટિશ નાગરિક છે.

જ્યારે મેં તેમને આ પ્રશ્ન પૂછ્યો ત્યારે જાણે પોતાની ઉપર હસતાં હોય તે રીતે જવાબ આપતા કહ્યું, "મહિલાઓની વાર્તાને મહિલાની દૃષ્ટિકોણથી જ દેખાડવી એ મારા માટે પડકાર હતો. આ એક ભયાનક અનુભવ પણ હતો. કારણ કે હું પણ એક પુરુષ છું.

"બે વર્ષથી મને કાયમ એક ભય હતો કે મારી પુરુષ તરીકેની માનસિકતા ભૂલથી પણ વાર્તા પર હાવી ન થઈ જાય. તેથી હું જે કંઈ પણ લખતો, મારા સહાયક ડિરેક્ટરોને બતાવતો, કારણ કે તે મોટે ભાગે મહિલાઓ હતી."

ચુડેલ અને તેનાથી સંબંધિત મુદ્દાઓ સમજવા માટે તેના પાત્રોની દુનિયાને સમજવું મહત્ત્વપૂર્ણ છે.

જેમ-જેમ ચુડેલ્સનાં પાત્રો વિશેની માહિતી બહાર આવે છે, તમને પાત્રોની સાથે સમાજની નવી-નવી વાસ્તવિકતાનો પરિચય મળવા લાગે છે.

અહીં પહેલી ચુડેલ સારા (સરવત...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનની એ ખાઉંગલી જ્યાં ભારતીય વાનગીઓની મીઠાસ જળવાઈ રહી છે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

આ ભાગલા બાદ પણ બંને દેશમાં ઘણી બધી સમાનતા જોવા મળે છે. બંનેના ખાન-પાન, રહેણીકરણી વગેરે.

પરંતુ શું તમને ખબર છે કે કરાચીમાં એવી પણ ગલીઓ છે, જ્યાં ભારતીય વાનગી અને મીઠાઈઓ મળે છે?

હૈદરાબાદી અથાણાની ખટાશ, રબડીની મિઠાસ અને ભારતીય વાનગીઓની સોડમથી મહેકતી કરાચીની આ ખાઉગલીની લટાર...

વીડિયો રિપોર્ટ : શુમાયલા ખાન

તમે અમનેફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, યૂટ્યૂબ અને ટ્વિટર પર ફોલો કરી શકો છો


શીર્ષક: પાકિસ્તાનની ચૂંટણીમાં વિજેતા બનેલી મહિલા નેતાઓ\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પાકિસ્તાનમાં વિજેતા થયેલા મહિલાઓ

ક્રિકેટરથી રાજનેતા બનેલા ઇમરાન ખાન પાકિસ્તાનના નવા વડા પ્રધાન બનવાની તૈયારીમાં છે.

રાજનૈતિક ગલીઓમાં થઈ રહેલી આ અદલા-બદલી વચ્ચે પાકિસ્તાનની ચૂંટણીમાં અન્ય એક કારણ પણ ચર્ચામાં રહ્યું હતું .

આ કારણ છે પાકિસ્તાની ચૂંટણીમાં મહિલાઓની ભાગીદારી.

આ ચૂંટણીમાં પાકિસ્તાનના ચૂંટણી અધિનિયમ 2017ની કલમ 206 મુજબ દરેક પક્ષે  મહિલાઓને 5 ટકા ટિકિટ આપવી ફરજિયાત હતી.

આ જ કારણ છે કે નેશનલ ઍસેમ્બ્લીની કુલ 272 સીટો પર અલગ અલગ દળોએ 171 મહિલા ઉમેદવારોને ટિકિટ આપી હતી.

આ ચૂંટણીમાં પાકિસ્તાન પીપલ્સ પાર્ટી (પીપીપી)એ સૌથી વધુ 19 મહિલાઓને ટિકિટ આપી હતી.

ત્યાર બાદ દક્ષિણપંથી દળ મુત્તાહિદા મજલિસ-એ-અમલ (એમએમએ)એ 14 મહિલાઓને ટિકિટ આપી હતી.

જ્યારે પાકિસ્તાનની સત્તા નજીક પહોચેલી પીટીઆઇએ 11 મહિલાઓને ટિકિટ આપી હતી.

આ સાથે જમાત-ઉદ-દાવાની અલ્લાહ-ઓ-અકબર પાર્ટીએ પણ ત્રણ મહિલાઓને ટિકિટ આપી હતી

પાકિસ્તાનમાં પહેલી વાર 171 મહિલા ઉમેદવારો

ઇમરાન ખાન

પાકિસ્તાનની રાજનીતિના ઇતિહાસમાં પહેલી વાર આટલી મોટી સંખ્યામાં મહિલાઓ ચૂંટણીના મેદાનમાં હતી.

વર્ષ 2013ની ચૂંટણીમાં 135 મહિલા ઉમેદવારોએ ચૂંટણી લડી હતી. જ્યારે આ ચૂંટણીમાં તમામ દળોમાંથી કુલ 171 મહિલા ઉમેદવારોએ ચૂંટણી લડી.

આ મહિલા ઉમેદવારોમાં એક નામ અલી બેગમનું પણ છે. જે પુરુષ પ્રધાન કબાયલી વિસ્તારમાંથી ચૂંટણી લડનારાં પ્રથમ મહિલા ઉમેદવાર છે.

તમે આ વાંચ્યું કે નહીં?

જોકે, પાકિસ્તાન ચૂંટણીપંચનો એક નિયમ એવો પણ છે કે જો કોઈ પણ ચૂંટણી ક્ષેત્રમાં 10 ટકાથી ઓછી મહિલાઓની ભાગીદારી હોય તો સમગ્ર ચૂંટણી પ્રક્રિયા રદ થઈ જશે.

ચૂંટણીપંચની આ શરતો  હોવા છતાં તમામ પાર્ટીઓએ મહિલાઓને ટિકિટ તો આપી પરંતુ મહિલા સંગઠનો દ્વ્રારા એવો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો કે મહિલાઓને નબળી બેઠકો પરથી ચૂંટણી લડાવવામાં આવી હતી.

આવી પરિસ્થિતિ હોવા છતાં પણ એવા કેટલાક મહિલા ચહેરાઓ છે જેમણે પાકિસ્તાનની ચૂંટણીમાં જીત મેળવી.

જુગનૂ મોહસિન

જુગનુ મોહસિન

જુગનૂ મોહસિનએ પંજાબ પ્રાંતથી વિજય મેળવ્યો છે. તે અપક્ષ ઉમેદવાર તરીકે મેદાનમાં હતાં.

જુગનૂ મોહસિન નઝમ સેઠીના પત્ની છે. તેઓ પંજાબના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી હતા. વર્તમાન સમયમાં નઝમ સેઠી પાકિસ્તાન ક્રિકેટ બૉર્ડના ચેરમેન છે.

રાજનીતિ સિવાય જુગનૂ પત્રકારત્વમાં પણ સક્રિય રહ્યાં છે. તેઓ 'ધી ફ્રાઇડે ટાઇમ્સ'ના સહ સંસ્થાપક છે.

વર્ષ 1999માં તેમના પતિ નઝમ  સેઠીની નવાઝ શરીફ સરકારે...


શીર્ષક: પાકિસ્તાનની જેલમાં કેદ એ ડૉક્ટરની કહાણી જે અમેરિકા માટે હીરો છે\nકાલ્પનિક લેખનું ઉપરનું શીર્ષક જોતાં, લેખની કલ્પના કરો.\n

પેશાવર હાઈકોર્ટમાં ડૉ. શકીલ અફરીદીના કેસની સુનાવણી ચાલી રહી છે.

તેમની પર ક્યારેય ઔપચારિકપણે વર્ષ 2011માં ઓસામા બિન લાદેનને શોધીને ઠાર મારવામાં અમેરિકાની મદદ કરવાનો આરોપ લગાવાયો નથી.

ડૉ. અફરીદી હંમેશાંથી ફરિયાદ કરતા રહ્યા છે કે તેમના કેસની ક્યારેય નિષ્પક્ષ સુનાવણી કરાઈ નથી.

નોંધનીય છે કે ડૉ. અફરીદીની ધરપકડના કારણે અમેરિકાએ પાકિસ્તાનને અપાતી સહાયમાં 3.3 કરોડ ડૉલરનો કાપ મૂક્યો હતો.

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વર્ષ 2016માં પોતાના ચૂંટણી અભિયાન દરમિયાન કહ્યું હતું કે જો તેઓ ચૂંટણી જીતશે તો તેઓ ડૉ. અફરીદીને માત્ર "2 મિનિટ"માં છોડાવી લેશે, પરંતુ એવું ક્યારેય ન બની શક્યું.

અમેરિકામાં ડૉ. અફરીદીને હીરો મનાય છે જ્યારે પાકિસ્તાનમાં તેમને રાજદ્રોહી માનવામાં આવે છે, જેની અપાયેલી માહિતી મારફતે અમેરિકાના નેવી સીલના સૈનિકો ના માત્ર ઓસામાને શોધવામાં સફળ રહ્યા, પરંતુ તેમનો ખાતમો કરીને તેમનું શબ પણ પોતાની સાથે લઈ ગયા.

નોંધનીય છે કે આ કાર્યવાહી દરમિયાન અમેરિકાના સૈનિકો માટે પાકિસ્તાનની સેના કે સરકાર કોઈ પણ જાતનો પડકાર ઊભો કરી શકી નહોતી.

આ કાર્યવાહી બાદથી જ એ વાતની ચર્ચા થવા લાગી કે શું પાકિસ્તાનની સેનાને ઓસામા બિન લાદેન પાકિસ્તાનમાં સંતાયેલા છે એ વાતની જાણકારી પહેલાંથી જ હતી?

જોકે, પાકિસ્તાન અમેરિકાના વડપણ હેઠળ ચાલી રહેલા ઉગ્રવાદવિરોધી સંઘર્ષમાં હાલ પણ મને-કમને સાથ આપી રહ્યું છે.

શકીલ અફરીદી કોણ છે?

ડૉ. અફરીદી ખૈબર નામક આદિવાસી જિલ્લાના ટોચના ડૉક્ટર હતા, તેઓ ત્યાં સ્વાસ્થ્ય સેવાઓના પ્રમુખ તરીકે અમેરિકાની મદદથી ચાલતા રસીકરણ કાર્યક્રમોના નિરીક્ષક પણ હતા.

એક સરકારી કર્મચારી તરીકે તેમણે આ વિસ્તારમાં એબટાબાદ સહિતના ક્ષેત્રોમાં આવા જ એક હૅપટાઇટિસ બી રસીકરણ કાર્યક્રમની શરૂઆત કરી.

આ કાર્યક્રમના કારણે સામે આવ્યું કે ઓસામા બિન લાદેન પાકિસ્તાની સેનાની નાક નીચે જ સંતાયેલા હતા.

એબટાબાદની એ ઇમારતમાં સંતાયેલી વ્યક્તિ ઓસામા બિન લાદેન જ છે એ જાણવા માટે અમેરિકા દ્વારા એ ઇમારતમાંથી એક બાળકના લોહીનો નમૂનો મેળવવાની યોજના બનાવાઈ હતી. જેથી એ નક્કી થઈ શકે કે તેઓ ઓસામાના સંબંધીઓ જ છે.

એવી ધારણા છે કે ડૉ. અફરીદીના સ્ટાફની એક વ્યક્તિ દ્વારા એબટાબાદની એ ઇમારતમાં જઈને લોહીનો નમૂનો લેવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ આ કથિત આયોજનના કારણે જ અમેરિકા લાદેનને શોધી શક્યું એ વાતની કોઈ જાણકારી ઉપલબ્ધ નથી.

ડૉ. અફરીદીની ઓસામા બિન લાદેનના મૃત્યુના 20...