Huitzilihhuitl

Da Huitzilihhuitl oda Huizilihuitl woa da 3 Tlahtoani (Herrscha) vo de Mexi`ca in da Schtod Tenochtitlan. Ois ea zan Herrscha eawöht wuan is, san de Mexi`ca nu fest unta da Heaschoft vo de Tepanekn gschtaundn. Sei Gbuat is ins Joah 1377 gfoin und ea hod vo 1391 bis za sein Tod im Joah 1415 regiat.
Sei Jugand.
Da "Huitzilihhuitl" woa ans vo de meran Kinda vom Acamapichtli, em zwoatn Tlahtoani vo Tenochtitlan. Sei Muadda, de "Zocatlamiyahuatl" de a Tochta vo an frian Mexica-owaheibtling woa. In an Iwalifarung steht gschriem das sei Muadda de Tezcatlan Miyahuatzin, a Mexica-Odlige. In ana Aundan, das sei Muadda a tepanekische Sklavin gwest warad. Ea is im Joah "1377 fimf Schlaung", am 22 Jenna af de Wöd kemma und ea is mid an bedeitungsvoin Naum tauft wuan. Da Naum Huitzilihhuitl is aus de zwoa Wuat zaumgsezt: "Huitzil = Kolobri" und "Ihui-tl = Feda". Weu da Schtaummgod da "Mexi`ca" da Huitzilopochtli woa, da Kolibri da Linkn (Westn) woa em Huitzilihhuitl sei Naum ois a guads Omen gdocht gwest.
De Woih.
Ois da "Acamapichtli" 1387 gschtuam is, woa da Huitzilihhuitl nu a zehnjaariga Bua. Zan Regian woa a nu vü z`Jung. Oiso hom bis 1390 in Tenochtitlan Odlaschprecha de Regiarungsgscheft gfiad. Des woa a Gremium vo augsegne Mexica und eanane Owapriesta.
En "Huitzilihhuitl" hod nua mea a Gremium aus a boa Mauna gwöhd. Des woan de Owan vo de via Schtodteu vo Tenochtitlan und de Owapriesta vom God Huitzilopochtli. Des zoagt owa a, das de Gsöschoft bei de Mexica scho Klassnbewußta ausbüt hod.
Da Födzug in Sidn owi.
Des Toi vo Mexico is a laundwiatschoftli ned recht guade Gegand und ma hod olle boa Jahrl mid ana Mißeantn rechna kena. Und so woas a im Gebuatsjoah vom "Huitzilihhuitl" 1377. Do hod a schtrenga launga Frost a Mißeantn nochizogn.
Oiso haum se se 1395 mid eanana Schwestaschtod Tlatelolco zaumdau, haum brav eanane Owaherrn, de Tepanekn gfrogt obs deafan und san daun zan Eaowan gmoasaum in Sidn owizogn.
Owa igandwia hod ma de Raubzug jo via da Nochwöd a Wengl scheena zoagn woin. Oiso hod ma fia de Raubzug a fesche Gschicht vazöht.
Iwasezung aus da "Cronica Mexicayotl" 1412-C, nochm Iwasetza Berthold Riese:
Weu da "Ozomahzintcuctli" sei gliabte Tochta ned jedm daheaglaffanan Strawanza gebm woit, hod a hoid a Wengl bessa af sei Deandl afpaßt. Und so woas hoid in da großn Palostaulog eigschpiad.
Oiso hod se da "Huitzilihhuitl" wos Bsundas eifoin lossn miaßn, das a de "Miahuaxihuitl" zan Weiwal griagd.
Af jedn Foi hod da "Huitzilihhuitl" vom Födzug de Prinzessin, ois sei neichs Weiwal noch Tenochtitlan hoambrocht.
Sei Innanbolitik.
Da "Huitzilihhuitl" hod den "Tlatocan" eigfiad. Des woa da kiniglige Rot, mid via schtendige Rotgewa.
Obwoi da Schäd da Chalca a tributpflichti gegniwa de Tepanekn woan, haum de Mexi`ca gegn eahna kriagfian deaffa.
De Kriag fia de Tepanekn.
Umma 1380 is in Tetzcuhco (Acolhua) da Ixtlilxochitl ois Tlahtoani an de Mocht kema. Da Tepanekn-Heascha "Tezozomoc" hod eahm scho fria ane vo seine Töchta ois Eheweiwal autrogn. Owa da "Ixtlilxochitl" hod oweu ogwunkn. Ea hod de Tepanekn ned leidn kena.
Ea hod liaba de "Matlalcihuatzin" gheirat. De woa a Deandl vom "Huitzilihhuitl". 1402 is eahna Suhn Nezahualcoyotl af d`Wöd kemma, dea nu heid in Mexico bliabd is.
1403 haum de Mexica fia de "Tepanekn" de Schtod "Quauhximalpan" eaowat. Und 1412 a de Schtod "Tequixquiac". Des hod eahna söwa a kloanane Gebietszuawox brocht.
Ois se da "Ixtlilxochitl" se gegn de "Tepanekn" 1414 eahom hod, san de zwoa Mexicaschtäd, "Tlatelolko" und Tenochtitlan vo de Tepanekn af de Acolhua ghezt wuan.
Des hod owa da "Huitzilihhuitl" neamma dalebd. Den ea is scho 1415 vaschtuam.